text:
Aguesta dimenjada aurà lòc ua naua edicion de Trail Carlac, enguan damb 4 corses: 2 dissabte e 2 dimenge.
Eth dissabte, 16 de junh, se disputarà era Montlude SkyMarathon damb 43Km e 4300m D+ (puntuable damb 3 punts UTMB) e era Montlude SkyRace damb 26Km e 2500m D+ (puntuable damb 1 punt UTMB).
Eth dimenge, 17 de junh, se disputaràn es 2 corses mès populares, eth Bòsc de Carlac damb 19Km e 1200m D+ e era Vila de Les damb 9Km e 550m D+, aguesta darrèra tanben daurida per caminants.
Toti es recorreguts son exquisidament escuelhudi e transcorren per zònes de naut valor naturau, culturau e istoric, era gessuda se harà ena Plaça deth Haro de Les a on se realize era crèma deth Haro declarat Ben Immaterial pera UNESCO.
Er iuèrn a estat long e dur, a on era preséncia de nhèu a hèt modificar bèth tram ara organizacion e era caiguda d’arbes a hèt qu’eth trabalh de manteniment age estat fòrça dur, mès es corses deth dissabte mantieràn era pujada ath Montlude, ei a díder enes prumèrs 10Km es corredors somaràn 2KV.
Es inscripcions online se barren eth dijaus 14 de junh, tot e que tanben se poderàn realizar presenciaus eth madeish dia dera corsa, autant pes corses de dissabte coma pes de dimenge.
Ena web www.trailcarlac.com poderàn trobar tota era informacion dera corsa, oraris e materiau obligatòri. Ena pagina de Facebook de Trail Carlac (www.facebook.com/trailcarlac) se pengen es darrères informacions e notícies.
Se tracte d’un eveniment organizat per vesins de Les damb eth patrocini der Ajuntament de Les e era collaboracion des ajuntaments de Bossòst, Bausen e Canejan, tanben damb era collaboracion deth Conselh Generau d’Aran e era Deputacion de Lleida.
Vielha, 14 de junh de 2018
Conselh Generau d’Aran: Núria Sanjuan
Hònt e Fotos: Trail Carlac


c: text/html

text:
04/06/2008
felices? o que?
2 comentários:
- X disse...
-
O seu post está cheo de verdades coma puños.
- 4 de junho de 2008 às 23:55
-
-
Aicesta es la granda-maire? Vòli dire aquela de la fotò.
Cresi que totas doás causas son compatiblas. De còps qu'i a es agradable tampar los uèlhs e imaginar de petitas causas polidas, açò a pas res a veire amb aver projectes, pichons o grands. Ieu, personalament, preferissi fòrça de pichonets aital e pas un de gròs.
La prima es arrivada
e la majofa es aimada
car a besonh de caminar
amb son amor sus la Plana
trapar sas vacanças
e gaudir de la natura mairala.
(Clementina Solinhac)
- 16 de junho de 2008 às 17:13

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Isère (38)
superficie : 7 431 km2 communes : 533 chef lieu : Grenoble
Cascade de la Fauge |Grottes de Choranche |Grotte Les Cuves de Sassenage |Cascade de Confolens |Cascade de Moulins Marquis |Glaciere de Corrençon |Cascade d’Oursière |Grotte de bournillon |Grotte de la balme |Le Lac Achard |Le Mont Aiguille |La Pierre Percée |Saint-Antoine-l’Abbaye |Château de Pupetières |Château de l’Arthaudière |Château de Bressieux |Château de Fallavier |Château de Longpra |Château de Sassenage |Château de Septème |Château du Touvet |Château de Virieu |Château de Vizille |Téléphérique de Grenoble-Bastille |Le Jardin Ferroviaire |Chemin de fer de La Mure |Miripili l’île aux Pirates |Musée de la Grande Chartreuse |Mine-image site minier souterrain |Bateau La Mira |Funiculaire de St-Hilaire-du-Touvet |Musée de Grenoble |Jardin des fontaines pétrifiantes |Walibi |le lac du Lauvitel |Parc Zoologique des Abrets |Centre Aquatique de Villard de Lans |Le lac du Crozet |Pont-en-Royans |Alpe d’Huez |Alpe du Grand-Serre |Auris en Oisans |Autrans |Chamrousse |Les 2 Alpes |Les 7 Laux |Méaudre |Oz en Oisans |Saint Pierre de Chartreuse |Vaujany |Villard de Lans / Corrençon |Lac de Paladru |Villard de Lans |Musée dauphinois |Cité Médiévale de Crémieu |Parc naturel régional de Chartreuse |La Cascade des Ecouges |Couvent des Carmes |Musée de l’eau |Lac du Vallon en Isère |


text:
Menezgervant
Menezgervant en breton ( Montgermont en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Montgermont A situat sus l'ais Roazhon-Sant-Malo a aperaquí 1 km al nòrd de Roazhon.
La municipalitat de Montgermont, la 25en mai pichona del departament en superficie (467 a), a situat sus un scenari d'una cinquantena de mètres d'altitud, lo ponch en culminant (61 m) en se situant al limit de la municipalitat sus la rota de la Capèla-de detlas-Fougeretz. Aquel scenari es entaillé pels vallées dels dos ruisseaux del pichon e grand Marais de Olivet, separats per una croupe que # lo bourg a bastit sus el.
L'element essencial dels païsatges de Montgermont a constituit per aquelas doas amplàries vallées #que lo fons marécageux ne constituissi un postièr ecologic d'un grand interès. La vallée del ruisseau del grand marais de Olivet, en particular, ofèrta dels luòcs ecologics, al plànol de la flore, d'un interès départemental, quitament regional e a aquel títol a inscrich al patrimòni ecologic a protegir.
Montgermont est situé sur l'axe Rennes-Saint-Malo à environ 1 km au nord de Rennes.
La commune de Montgermont, la 25en plus petite du département en superficie (467 ha), est située sur un plateau d'une cinquantaine de mètres d'altitude, le point culminant (61 m) se situant à la limite de la commune sur la route de la Chapelle-des-Fougeretz. Ce plateau est entaillé par les vallées des deux ruisseaux du petit et grand Marais d'Olivet, séparés par une croupe sur laquelle le bourg est construit.
L'élément essentiel des paysages de Montgermont est constitué par ces deux larges vallées dont le fond marécageux constitue un facteur écologique d'un grand intérêt. La vallée du ruisseau du grand marais d'Olivet, en particulier, offre des sites écologiques, au plan de la flore, d'un intérêt départemental, voire régional et à ce titre elle est inscrite au patrimoine écologique à protéger.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Esfèra
En geometria, una esfèra (del grèc σφaῖpa, «sfaira») es la superfícia formada per totes los punts de l'espaci tals que la distància (nomenada rai) a un punt determinat (nomenat centre) es totjorn la meteissa, formant una estructura de tres dimensions. Los punts que lor distància al centre es inferiora al rai constituisson una bola (lo solide interior a l'esfèra).
Somari
Equacion[modificar | modificar la font]
Dins un sistèma ortonormal de coordenadas, l'equacion de l'esfèra unitària (es a dire que son rai val 1) e centrada a l'origina de las coordenadas es: x² + y² + z² = 1
Aquela equacion s'obten en considerant lo punt M(x,y,z) de l'esfèra e lo modul del vector OM qu'es egal a 1.
Pus generalament l'esfèra de rai r, de centre Ω(a, b, c) a per equacion: (x - a)² + (y - b)² + (z - c)² = r²
L'equacion del plan tangent al punt M(x',y',z') s'obten per mejan del desdoblament de las variablas: dins lo cas de l'esfèra unitària: x·x' + y·y' + z·z' = 1
E al segond exemple: (x - a)·(x' - a) + (y - b)·(y' - b) + (z - c)·(z' - c) = r²
Aira e volum[modificar | modificar la font]
L'aira d'una esfèra de rai r es:
Lo volum d'una bola (domeni interior a l'esfèra) de rai r es:
Se consideram l'aira e lo volum coma foncions S(r) e V(r) del rai, alara se nòta que l'aira es la foncion derivada del volum. Aquel fach es pas un azard, perque se pòt descompausar lo volum en jaces d'espessor fòrça pichona dr (diferencial de r), e los volums d'aqueles jaces s'aproximan de S(r)·dr quand dr tend cap a 0. Addicionant los volums infinitesimals de totes aqueles jaces (en quantitat infinida) quand lo rai r es prèp de zèro a R dona per definicion l'integrala seguenta:
Zona e segment esferics[modificar | modificar la font]
Una zona esferica es la partida de la superfícia esferica delimitada per dos plans parallèls que copan l'esfèra, formant dos cercles anomenats basas. L'aira de la zona esferica, d'una esfèra de rai r, delimitat per doas basas separadas per una nautor h es:
A = 2 · π · r · h
Un segment esferic es lo solide delimitat per una zona esferica e los dos plans parallèls que lo delimitan. Lo volum del segment esferic, d'una esfèra de rai r, delimitat per doas basas, de rais a e b respectivament, separadas per una nautor h es:
V = 1/6 · π · h · (h2 + 3·a2 + 3·b2)
I a un cas especial de zona esferica: la calòta esferica es una zona esferica delimitada per un sol plan que copa l'esfèra (un dels dos plans anteriors seriá tangent, o amb una basa de rai 0). Dins aquel cas, l'aira de la calòta se calcula coma per un segment de dos basas, e lo volum de la calòta seriá simplament:
V = 1/6 · π · h · (h2 + 3·a2)
Un emisfèri es una calòta esferica delimitada per un sol plan que passa per un cercle maximum de l'esfèra.
Fusèl e còn esferics[modificar | modificar la font]
Un fusèl esferic o lunula es una de las doas partidas (opausadas e simetricas) de la superfícia esferica delimitada per dos cercles maximums que se copan. L'aira d'un fusèl esferic, d'una esfèra de rai r, amb una longitud angulara de θ (l'angle de copa dels cercles maximums, en radians) es:
A = 2 · r2 · θ
Un còn esferic es lo solide delimitat per un fusèl esferic, e los dos plans que lo delimitan, que se copan a l'axe de l'esfèra. Lo volum d'un còn esferic, d'una esfèra de rai r, amb una longitud angulara de θ (en radians) es:
V = 2/3 · r3 · θ
Triangle esferic[modificar | modificar la font]
Un triangle esferic es una partida de l'esfèra delimitada per tres cercles maximums que se copan. L'aira d'un triangle esferic, d'una esfèra de rai r, amb angles L, M e N (mesurats en radians) es:
A = r2 · (L + M + N - π)
Sector esferic[modificar | modificar la font]
Un sector esferic es lo solide limitat per una esfèra e la superfícia conica que son vertèx es al centre d'aquela esfèra. Se S es l'aira de la partida de l'esfèra que lo limita e r n'es lo rai, lo volum del sector val r S/3.


text:
Per Joan-Clàudi Puech
Peró 2012
Enduraràs la tofarassa moissa. Lo sabi Mamà. Te sentiràs mièlhs que lo premier jorn que siás arribada ailà, a Iquitὸs, dins aqueu paure cambron d’ostalariá. I aviás passat la nuech. Una nuech coma leis autrei que te suspreniá en susor, trempa, amb un clavèu dins lo cap ; lo tieu còrs non podiá suportar la coneissença de sa mòrt. Se rebellava, que desenant ambé la vida plus ges de negociacions èran possiblas. Ara comença ton futur. Sabi Mamà. Es per aquὸ que m’as laissat aquí, au bèu mitan de la cort d’aquela clinica psiquiatrica perduda dins la garriga montpelhierenca, per arrestar de morir e començar de viure.
Sabi totei causas Mamà, mai mon saupre es pas qu’un vertolhon d’imatges que m’assautan, forra-borra, sensa ges de sens. E tu que fas pas que de te batre dins aquest monde que nos fai tant patir !
Aviás arrestat lei suenhs, aplantat la quimiò. Basta, la tèsta s’èra facha a sei rasons, mai la carn, lei nèrvis, lo sang, elei, seguissián un autra via. La quita mèrda tanben que de lònga la foira te matrassava lei budèus. Lo còrs vòu ren saupre de la necessari alteracion dei causas, e de la sieuna pròpria encara mens.
Après dins la jungla, una autra de sofrença. Robertò te fasiá beure sei tisanas, te bofava son fum de cigareta sus lo cap, puei tot d’una racavas tot çò que podiás, e mai mangèsses ren, que te fasiá junar lo Robertò. Pasmens, de vòmit n’aviás totjorn a bodre. Dei litres. Detz còps mai que çò qu’aviás degut empassar, es a dire ren, que de lònga mastegavas pas qu’una rusca de sabi pas qunta mena de liana, per t’ajudar. Perqué t’ajudar ? Per te tornar a la vida ? A l’infèrn dau monde ?
Lo vèsi ton cubert dei fuelhas larjas, un sembla-postam, la baneta per dormir ambé sa moissaliera, ostau de fin de vida, e per l’egò, de finimonde. Te fondes. Ères pas pron espessa quand siás arribada ailà, dins la seuva. Çò que te sobra de graissa sembla qu’aurà lèu fach de cramar. Lo còrs fronzís a bèl èime. Lei flors passidas cabuçan dins lo riu.
Pudís au mosit l’environa. Sorises. Un recòrd darrier lei uelhs. Ton dròlle, ieu, ton enfant solet, un jorn, enfin, que vὸuguèt ben parlar ; « Mamà, arrête de parler ta langue, ça sent le moisi. »
Aquí un tic que te vèn. De lὸnga quitas pas de te passar un det sota l’aissèla, e nifla que niflaràs ! De costuma te sentes acra. Aquesta odor, que dins l’enfança aviás identificada au vielhonge, un jorn t’aviá regantada. Per l’ora ren, e te pensas que siás per morir neta e leugiera.
Una autra odor se sarra de tu, un perfum quasi, aice, canin, aqueu de la joinessa. Un autre sovenir sota tei parpèlas sarradas. Lei premiers calinhaires, lei premieras calinhairitz, pèu contra pèu, e aqueu gost acid de pomas verdas pebradas, que t’agradava pas d’aqueu temps. Aviás fach amb aquò pasmens, podiás pas faire sensa. Èran totei pariers, totei parieras, e tu-meteissa, tanben, me pensi.
Après, i a agut Laurenç, lo mieu Papà, vint-nòu ans de temps, puei sa despartida. D’autreis an picat a la pòrta. Cada còp fugissiás qu’un perfum novèu preniá la seguida, lentament mai segurament, aqueu dau còrs que se passís, de la carn que lo sabes pron, un jorn anarà au poiridier.
Odor de la joinessa te pensas, canèla, limon, manga, vanilha, e benlèu … Aicí coma un bonbon de gengibre.
« Es pas la sabor dau gengibre, te vèn Robertò, es l’ayahuesca, la rusca d’aquesta liana, pòs junar de temps amb aquò ! E Arutam, l’esperit de la seuva, n’embauma son peu baug. Diva dei mila flors que farà cridar seba a tei barranhas mentala, Diva dei mila visions que serà lo flume maire de ta memὸria. »
Arutam dau perfum doç-amar te senhoreja, d’escambarlons, de tota l’auçada de sei cambas nusas, un pauc tròp lòngas per èstre aquelei d’una indiana de la seuva.
Verai qu’es bauja la cabeladura, s’arresta ras lo tafanari. Que se veguèsse pas lo shòrt de jean entre lei flòcs negres tant semblariá nusa. Remiras l’emborígol d’aquela filha de la seuva, de per dessota la badas, alongada que siás dins ta baneta. Es pas un trauc poussós escafat sota lei plecs foscs de la pèu, coma lo tieu, non, tèn lo boton tiblat aquesta, tancat sus una placa de coire brun. Ventre plan, se vei lei òsses de l’anca, lei dos valats que davalan sota la tela de Nimes. Una estudianta, una gringa, de Limà benleu, que de segur aquí fai son estivada. Un jòb d’estiu. Universitat, especialitat etnobotanica, comèrci equitable per gringas malautas ò « bòbòs » que marchan pas au RMI.
E Robertò de prene la canèla, e Robertò de te mandar una bofada dins lei narras. Coient.
E lo raca-vòmi encara un còp que te vèn sobde.
Aqueu ventre plan, promessa antica de joinessa immortala e de felicitat, monte l’aviás ja agut vist ? Que ? Lo remetes pas ! Pèu daurada, emborígol en libertat, l’autra filha, de dètz ans ton ainada que sus leis escaliers davalava de la feniera onte aviá passat la nuech. Adonc existiá un autre monde ! Tu, dabàs, dins l’estable qu’ajudavas. Tu, que tot d’una te sentiguères minabla, pietadosa dins aquestei vèstits tròp larges, tacats de bosas. A ! D’aquelei vedèus que totjorn èran foirós maugrat l’aiga de riz que li fasiás engolar !
Tu tanben l’es, ara, foirosa ! Te pensas que siás a deslargar ta vida dins aqueu raiolet pròche lo cubert de fuelhas. Te siás avisada qu’as pas coma a la bastida aicí. Cada fes que tornas ai cagadors de la jungle, coma dises tu, plus ges de traças, ges d’odor, ren. Plus de besonh dau sabon de Marselha, que de joineta te ne’n rasclaves la pèu, de bada. Mescladissa de pichòt lach aigre, e de mèrda liquida amoniacada d’animaus malauts, que pegava a la pèu, per sempre, que s’engulhava fins ai mesolhas. Coma auriás poscut de despelhar d’aquò ?
Sosten de banh e shòrt dei flors psiquedelicas, aviá demandat de lach la filha, e tu li aviás porgit la bòla, tèba e perfumada. Agachavas l’escuma blanca sus sei bocas e, crentosa, lo ventre nerviós que pivelava.
Voliá d’entresenhas ; anava sus Larzac, per un recampament, per vos ajudar, a vosautres, lei païsans. Amb ela lo paire èra amistadós, li mostrava Cevenas au meijorn e a drecha una linha blava a l’orizon, mistolina ; Larzac. Auriá de seguir la nacionala cent vint, fasent d’estòp, fin a Milhau.
Tu, e mai siguèsses de son temps, jamai ton paire t’auriá laissada faire d’estòp, encara mens te permenar ansin vestida. Un puta, non jamai de la vida !
L’as cercada puei d’en pertot aquela filha de la feniera, mai sensa te n’avisar que te rementavas pas manco sa cara, ni mai la color deis uelhs ὸ dau peu. Ères solament en bosca de l’emborígol nerviós. Es d’aqueu moment qu’as començat de te mastrolhar seriosament la monina. E lei pinholetas que fasiás ambé ta collèga per bartàs ! A ! d’aquestei pontannadas benesidas, sinhadas dei fadas, que lei dròllas dei bastidas se podián espaçar d’oras de temps per campestre, liuras coma l’aucèu, luradas coma la mostèla ! Leis annadas setantas. Aviás pas coma ton fiu de demorar tancat davant un ecran ò de se languir dins l’intrada de l’immòble. Tei gènts avián pas paur dau lop.
« Arutam es una maire tanben, vèi tot, lei causas dei temps passats, de uei, de deman. »
Lo rire dau Robertò que t’escota cantar aquela borrèia venguda de luench ! Sembla que compren.
« Quand èri pichonet / Ma maire me brandava / Ara que siáu grandet / me brandi tot solet … »
Ères pas dins la normalitat, çὸ diguèt lo psicològ, que la cançon l’aviás virada au feminin ; « Quand èri pichoneta … Ara que siáu grandeta me brandi tota soleta … »
« De normalitat, as que de conéisser la tieuna. » A parla Arutam, que te pren sota leis aissèlas e que te sosleva, que pesas gaire, brot de palha de ren. Fòrça pas ! Es per s’alongar dins lo amac, ambé tu, a la braceta. Pὸs pas bolegar, te vas jaire dins lo verd de seis uelhs, azur de seuva. Vos anatz estramaçar sus lo pontin que la baneta vai virar. Mai non, ges de cabussada. A lo biais la filha, deu èsser acostumada. T’esquicha cὸntra son pitre. Sembla que siás convidada au mestier de conha-conha, mai tu, una frema, aquὸ es pas possible. Per ta maire justament lo diable èra lo sèxe.
Caras a caras. Arutam de l’agach de viron, dei narras dubèrtas e tibladas en un large ferniment redde, imperceptible. Arutam dei bocas peçugadas dins l’espèra. Arutam que convida. Borroladís de l’espaci e dau temps.
Un autre cifèr te vèn darrier leis uelhs, un que l’aviatz ben secat Papà e tu !
Una taula de doctor, estrechona, que te faliá arrapar lei bòrds per pas tombar. Jamai aviatz consultat, mai un joine parèu pasmens se dèu de lo faire, verai ? Es çὸ que vos diguèt un jorn l’assiténcia sociala de la fac. E vos ensenhèt un ginecò. T’aviá facha desnusar, completament. Te diguèt de t’alongar sus la taula. La mirada que te mandèt !
« Compreni que siatz amorós ! » que diguèt Laurenç. Barjaquèt. Faguèt una leiçon de vida. Una frema coma tu aviá besonh d’un òme un pauc mai, coma diguèt ? Viril ! Mandèt una guinhada a Laurenç qu’istava palaficat coma un santibèli. Te faguèt boqueta pasmens. Escartères tei cueissas, imperceptiblament, e eu legiguèt subran sus ta cara la crida muda de la suplica desesperada. Venguèt dur coma de bòsc a la flamada ! E tu, quand lo sabiás ansin, jamai te podiás mestrejar.
Lèu s’entremesclèron vὸstrei dos cὸrs. Laurenç aviá solament baissat lei bralhas. « Vos peguetz pas. » alenèt lo metge. Ne voliá aguer plen lei vistons !
S’es donc despegat de tu, Papà, e a fach son òbra, en furor, sensa te tocar, dei doas mans arrapat ai bòrds de la taula.
Ne voliá lo ginecò, n’aurà agut !
Mai çò qu’aviá pas previst lo bogre, e çὸ que podiá pas saupre, èra vὸstrei caras, bessonas, que tot d’una se tiblavan quand s’enganavan lei reflèxes, quand se plegavan leis ussas d’un plaser que semblava a la dolor, leis uelhs que viravan e venián blancs, lei lengas ponchudas que s’auboravan, immensas; divinitats paganas, venús obscènas que d’un poton rapugaire s’onoravan reciprocament tot de lòng dau sacrament.
Òbra complida, l’avètz laissat sus son cadieràs, lo doctor, fondut. Pagueriatz pas que lo demandèt pas.
Aquὸ lo deuriá pas saupre, l’auriá pas degut veire, me dison lei psicolὸgs. Lei pὸdi rassegurar, vos vèsi, tu e Papà, mai siatz pas lei gènts qu’ai coneguts. Son dei jovents, d’enfants encara per dire lo verai, que li semblava que sa joinessa jamai auriá de s’acabar.
Tot davalant leis escaliers a cha quatre, Laurenç cambièt de camiset. Aguères lo temps de vèire sei possons, durs. Posquères pas t’empachar de ne pesugar un, a la volada, e lo ventre plan, que finalament l’aviás trobat aqueu, se ne manquèt de gaire que lo mosseguèsses pas. L’auriás butat còntra la rampa, mai eu èra ja dabàs que desnosava son catogan. Fasiá un brieu que s’èra acostumat de viure son identitat a la lèsta, dins l’urgéncia mai que mai.
Brendèt de la tèsta, lo pèu castanh agolopèt la cara risoliera que t’enfachinava tant. Laurenç èra mai una frema-òme qu’un efeminat.
Per carriera i siatz anadas a plenas bocas, urosas. Lei passants vos agachavan, d’unei s’escalustravan francament. En uechanta auriá faugut èsser una ròck-star per faire aquò, e encara.
« Çò que m’as fotut ! » que li diguères a ta Laurença. E totei doas de vos estraçar dau rire.
« De que m’as fotut, Robertò ? De qu’as fotut dins ta potinga ? ». Dins un ulhauç de luciditat recobrada, as ben vist qu’èra pas un pantais, mai un moment de ta vida, trὸç d’una realitat esvalida dempuei mai de trenta ans.
Una canèla dins la narra. Robertὸ que per l’autre bot manda una bofada. Coient. Te sembla que lei cervelas van espetar. Partes de reverseta. Lo darrier pantais serà lo mὸt de Santa-Clara. Siás au quichar de la clau Mamà. La clau, Robertὸ ditz que la rescontraràs a la cascada.
Una cascada dei país tropicaus, a la television ò au cinema, aquò es una meravilha, mai aicí siás deçaupuda. Tot es pas que fanga. Vὸstrei còrs trempes senton au poridier de la vegetacion. Per passar sota la cascada te fau te despatolhar d’entre lei lianas que mai d’un còp te fan la cambeta. As pas lo gaubi. L’aiga que tomba, Robertὸ se la prend dins lei mans, ne’n freta teis uelhs dei parpelas sarradas e tei bocas. As de faire puei un soton dins lo pesquier marron. Es mai aquí Arutam, leis esposcs de la cascada regolejan sus sa peitrina pas encara espelida. Es pas frema e lo serà jamai. Laurenç la costeja, sempre risolier, sempre desirόs de tu. Te vai parlar. Tu tanben as enveja e lo vas dire.
A còntra-subèrna que se sarra de vosautres, lampa una brondilha negra. Es una alabrena, ditz Robertὸ. Es tota negra. Agues pas paur Mamà qu’aquelei bestionas son pas verinosa !
Jònhe lei mans Arutam, ras d’aiga, per la reçaupre, l’aculhir. Coeteja, amistosa, entre lei paumas dubèrtas. Pausa lei mans sus ton ventre. Te cotiga la bèstia. Desrotla son cὸrs sus la peu moissa, esquilha sus leis ancas puei escala lὸng dau rastèu de l’esquina. Ne’n fernisses de contentament. Siás destiblada tot d’una. Te regisses dessús lei cambas, l’aiga t’arriba ras de la monina ara, duerbes leis espatlas. Sentes ton cὸrs subran, una fὸrça qu’aviás oblidada.
Tè ! Acaba sa pujada l’alabrena. Rèstas palaficada dau benèstre que te dona. S’es arrestada sus lo cotet, recaptada sota ton peu castanh. Sembla que se pega, que s’incrusta un pauc, coma la canilha urticanta de l’enfança que tota ta vida ne gardaràs la cicatritz. Mai aquesta bestiona te fai ges de mau.
Te rementas de quicὸm. Tremolas, te tiblas en dessús de l’aiga. La veses ara, darrier lei parpelas sarradas dau temps passat, aquela bestiona que, maugrat que tenguèsses leis uelhs reversats, lachόs sota l’estelam, aviá estampat son imatge dins lei recantons escurs de ta memὸria. De sei vistons alandats te chironava lo fons de l’arma dau temps que reçaupiás lo plaser de Laurenç, a la fὸnt cauda, au nὸstre.
Mai que t’arriba, Mamà ? As reçauput una descarga electrica? T’estramacas de morre-bordon dins l’aiga, ensucada, mentre qu’una quielada d’espavent trauca subran l’espaci, bauja, cargada d’òdi e de ràbia. Una resquilheta sus lo perlejat de l’aiga. L’alabrena es plus ambé tu que vèn d’escapat a l’aucèu de rapina. Te revenes. As una estafilada sus lo cὸl.
D’alas agudas, afieladas coma dei lamas, fan un contorn dins leis aires, puei se laissan tombar, se ronçant tornamai dessús lo plan de l’onda en bosca de sa preda. Coma podriáu retraire çὸ que vesèm subran ? Una tèsta descarnada dau peu tilhόs, ornada d’un pareu d’alas, l’antica Arpia mai deprovesida de cὸrs.
Lo verd deis uelhs d’Arutam dardalha. Trantalha pas. Es jamai en balanç. Çò que fai, çò que pensa, es la meteissa causa, exactament, una soleta e unica natura. Arutam dei lòngs dets de coire senhoreja son monde, e d’una bracejada ampla remanda lèu la creatura en delà dei brondas.
« As de retrobar l’alabrena negra ! »
Au moment de l’adieu-siatz, la preséncia invisibla te siguèt subran de manca. Robertò faguèt un gèst large de la man, mostrèt la seuva : « Arutam ! » que diguèt. E tu de sautar dins la pirὸga que t’entornariá a Iquitὸs. Tant luench siás anada, Mamà, per tornar començar de viure.


text:
17/03/2013
"Aqui parlem l'òc" ...e ne'n som fiers!, l'adesiu dau parc Perigòrd-Lemosin
Patric Ratineaud, chafrat "Lo Ratinòc" ne'n a parlat a la darriera amassada de presentacion de l'eschema departementau d'espandiment de la lenga et de la cultura occitanas. Veiqui lo famòs adesiu , autopeja :
"Aqui parlem l'òc"
Quela creacion de Jan-Bernat Peira Ficha de Sent-Perdol, facha d'en prumier per lo monde dau parc, se pòt portar en defòra tanben! Tròbe que quo es una bona ideia per mostrar que sabem e volem parlar la lengae ne'n som fiers o bentot "fiars" coma se ditz chas Patric !
Si volatz lo comandar, clicatz sur lo formulari qui-dejos :
11:10 Publié dans Promòven la lenga occitana | Tags : parc naturel régional périgord limousin, parc perigòrd- lemosin, aqui parlem l'òc | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
La crisi catalana pròva quin va mau la democracia europèa
Lo referèndum catalan, o la consultacion ciutadana deu 9 de noveme se voletz, qu’ei passada. lo resultat qu’ei clar : que i a ua hòrta volontat independentista en Catalonha e arrés non la pòden denegar.
Segur, a Madrid, lo govèrn de Mariano Rajoy que s’encapborreish a arrefusar lo resultat d’ua consultacion que jutja « antidemocratica » e que considèra com ua « operacion de propaganda ». Mes arren n’empachava lo govèrn de Madrid d’autorizar un referèndum legau, organizat de faiçon oficiau. N’ac voló pas e donc adara que’s tròba dab un problèma.
Lo govèrn catalan que’s tròba tanben acarat a un problèma : e dèu o pas organizar eleccions anticipadas au Parlament de Catalonha ? Que poderé estar ua solucion mes cambiar l’eleccion d’un parlament en referèndum non sembla pas ua bona solucion democratica.
La question qu’ei de saber a que pòt servir l’Euròpa ? Que calerà plan a un moment que las instàncias europèas se mesclen d’aqueth ahar. Pr’amor qu’ei l’estabilitat e la credibilitat de l’Euròpa qui son en jòc. Se per malastre la situacion en Catalonha e devèva virar mau, per incapacitat deu govèrn espanhòu a sortir deu son rasonament absurde qui consisteish a díser que los catalans non pòden pas decidir sols deu lor aviéner ! Que s’i passaré ? Que haré l’Euròpa ? Pr’amor l’aviéner deus catalans qu’ei l’Euròpa : arren mei.
Las arradics de la crisi que las trobam segur en ua istòria lunehèca mes tanben en eveniments mei recents. Que sufeish de’s rebrembrar quin estó contestat l’estatut d’autonomia de Catalonha, adoptat per la majoritat deus catalans e negociat per Pasqual Maragall en 2006. Segur n’èra pas l’independéncia qui vòlen daubuns uei lo dia, mes qu’èra un pas endavant. Lo poder centrau qu’ac hasó tot entà que lo Tribunau Constitucionau contestèsse aqueth estatut d’autonomia.
L’Euròpa qu’ei malauta deus Estats
Dejà a aquera epòca l’Euròpa que’s seré devuda encuentar de l’ahar. Qu’èra lo gèrmi de la crisi de uei. E qu’ei ua crisi europèa. La crisi espanhòla o se voletz la crisi catalana, o se voletz enqüèra la crisi catalano-espanhòla, qu’ei tanben nosta.
Qu’ei la crisi de la politica, deus partits classics ; qu’ei la crisi de credibilitat de las democracias europèas. Catalonha n’ei pas Cossòvo. N’ei pas tanpauc Escòcia. Los escocés qu’an votat « non » mes eths qu’an avut lo dret de votar. Hòrt de monde en Euròpa qu’an bohat en véder lo resultat escocés ; e que n’an tirat la conslusion que finalament que seré plan que los catalans avossin lo dret de votar…a condicions de votar « non ». Cameron que prengó lo risc ! Rajoy n’a pas gausat o ne n’a pas avut l’intelligéncia. Lo resultat qu’ei ua legitimacion enqüèra mei grana deus qui demandan l’independéncia.
L’ironia qu’ei de véder que lo país mensh convençut per l’Euròpa ( lo Reiaume-Unit) ei capable de préner lo risc d’un referèndum mentre que lo govèrn espanhòu, qui non dèisha pas de cridar la soa fe en l’Euròpa, e’s revèla incapable de resòlver ua crisi qui n’ei pas vienguda sobtament mes qui s’anóncia dempuish annadas.
L’Euròpa qu’ei malauta deus Estats. L’Euròpa qu’ei en manca de democracia.
Se non deisham pas rapidament de bastir l’Euròpa sus la volontat e l’ideologia de vint-e-ueit Estats que la condamnam. L’abséncia de decisions vertadèrament democraticas a l’Union europèa que l’aflaqueish. Dab ua Comission europèa qui n’ei pas un vertadèr govèrn, dab un conselh europèu ( los caps d’Estats) qui institucionaliza l’egoïsme estato-nacionau n’anaram pas luenh.
La crisi qu’ei nosta tanben
La situacion catalana qu’ei un deus revelators de la crisi de l’Euròpa. La situacion de decredibilizacion deus partits politics en l’Estat espanhòu qu’ei la medisha com en los autes Estats.
Que i aurà expressions mei, diferentas, d’aquera crisi en los autes Estats.
Non serà benlhèu pas un referèndum d’independéncia mes que serà per exemple, a noste, ua refòrma territoriau, trantalhanta e sacamandejada peu conservatisme. O que serà l’ahortiment deu presidencialisme dens un contèxte on la hidança en l’òmi o la hemna providenciau ei au mei baish. O que serà la susmauta, la revòlta fàcia a l’incapacitat deu poder a respóner corrèctament a l’injustícia que representa la mort d’un gojat de vint ans dens un ahar qui’s seré devut reglar en amont, per lo dialògue e la concertacion.
La democracia qu’ei malauta, los partits que son decridibilizats, mes non coneishi pas un sistèma mei qui posca remplaçar tot aquò. Que cau arrenavir lo biais de governar, modernizar lo biais de causir los qui son en responsabilitat.
Qu’èi paur de tornar díser causas qui digom dejà cent còps ; mes que m’i torni pr’amor no’m vòli pas deishar ganhar per las profecias populistas e facisantas.
Que cau mei de representativitat, mei de proporcionau. Que cau abandonar lo cumul deus mandats. Que cau descentralizar vertadèrament. Que cau responsabilizar los elegits e deishar d’abandonar lo govèrn a l’administracion e a la finança.
Díser la vertat
E enfin que cau deishar de har discors que arrés non pòden pas mei créder.Que cau díser la verta ! Non la creishença non tornarà pas com abans ! Qu’ei acabat lo temps de desperdiciar e de guastar las resèrvas naturaus, la tèrra, l’aiga e l’aire. Qu’ei viengut lo temps de partatjar !
Tà tornar e har lo ligam dab lo subjècte de depart, que diserèi que soi segur que l’independéncia de Catalonha non resolverà pas la crisi economica qui pateishen los catalans, com los autes pòbles d’Euròpa ; mes se permet de melhorar la democracia, de’s virar quauques frustracions, de dar enveja a un pòble de participar mei a bastir ua Euròpa democratica, capabla de respóner aus desfís economics e ecologics qui ns’espèran, alavetz non vedi pas au nom de qué e poderí denegar aus catalans un dret qui reclaman pacificament.
David Grosclaude


text:
Per ajudar un collègi a crebar l’uòu dins la diocèsi de Pehonko, au nòrd dau Benin, lei 35 parròquias d’aqueu d’Ais assàjan d’acampar pron d’argent.
Es com’aquò que dissabte 7 de mars avián convidats Fèlix Chabaud, Christiane Ildevert amé sa còntrabassa, e Renat Sette a jugar « Pour l’exemple ». Èron davant una bòn centenau de Gardanencs e àutrei Sestians, acampats per la Parròquia Sant-Pau.
Sus lo pontin, una mala au mitan d’un amolonament de vestigis de la Granda Guèrra : un casco, una capa, un calen
…La grand es mòrta e son felen es ara autorisat a durbir la caissa ai sovenirs dolorós ; aquélei dau grand, Olivier.
L’òme es mòrt a la guèrra, fusilhat. E vaquí qu’enfin son « jornau de marcha » es aquí, sota leis uelhs dau felen. A cha pauc, una pagina seguida d’una autra, aqueu va descubrir aqueu degalh uman, chaple
dei còrs, mai pas de l’esperit, bòrd que lei victimas testimónian dau malur.
Fèlix Chabaud, en sordat estabausit dau XVenc Còrs, parla francés sensa jamai oblidar de laissar tombar de frasas en provençau que díson d’onte venián aquélei chaplats. Renat Sette, lo felen, canta eu, tant en lenga qu’en francés, segond ce que canta : « La Butte Rouge » vos aganta ai tripas !


text:
08/02/2017
Setmana en òc a l'Ehpad de Nontron
Questa setmana sera occitana a la maison de retirada de Nontron. Richard Rebière, responsable de las animacions e Patric Ratineaud de l'Union Occitana Camila Chabaneu an decidat d'organisar totplen d'activitats a l'entorn de la lenga e la cultura occitana, una prumièra .
"Una bona part daus residents mai dau personau saben parlar, mas zo fan pas sovent ; la vergonha e l'interdich demòran enquera. L'objectiu es de botar tot lo monde a l'aisa e donar una occasion d'auvir, chantar e parlar la linga e quitament dançar", ço-ditz Richard Rebière.
Coma quò se vai debanar ?
"Chasque jorn, farem una revueda de premsa en francés mai en occitan, per Joan-Pau Laplanha o Sergi Gilardi. Per disnar, minjarem daus plats perigòrds : sopa de talhas, bodin a las chastenhas, charn de vedeu aus champanhòus, torrin e.a.c... L'apres-mieijorn sera lo temps de las activitats culturalas : Patric Ratineaud presentara lo domeni occitan. "Lenga d'amor", lo film de Patric La Vau que fuguet virat en nontronés sera mostrat en presencia de l'autor. Lo grope nontronés La Tireta Duberta vendra chantar e far veire lors instruments. Divendres apres-mieijorn sera consacrada a de las nhòrlas, daus contes en occitan : avem daus convidats de renom, coma Jan-Peire Reidi, Gilbert Borgés, Odette Marcillaud que sap finament contar las istòrias de Félicie Brouillet. En fin d'apres-mieijorn Patric Ratineaud fara escotar daus CD de musica occitana o veire daus films en occitan ».
E per la dança ?
"Dissabde apres mieijorn, partir de 2 oras e demia, quò sera lo grand baleti "trad" coma los Zinzonaires. Queu bale es a gratis e dubert a tots los que vòlen venir, de Nontron o d'alhors.
Coma quò se vai chabar, questa setmana ?
"Farem dos concors. Lo prumier, per los emplejats se sonara "Oc langue" ; los residents chausiran l'emplejat qu'aura lo mai sovent praticat la lenga occitana. Un present l'i sera ofert per lo director Christian Laffargue. Un segond concors sera organisat per los residents qu'auran lo mai parlat occitan. Los animators e lo personau son plan motivats. Esperam que lo monde van se prener au juec e participar. Degun sera laissat de costat, las activitats seran filmadas e difusadas sur la chadena interna per los que demòran dins las chambras. Las familhas son benvengudas, tota la setmana ! ».
Bonne chance donc à cette nouvelle initiative dans cette partie du Périgord qui n'en manque pas ! Denis Gilabert.
Commentaires
Très belle initiative pour tous nos anciens , j aurais bien aimé être des votres .
Écrit par : DURIEUX | 10/02/2017 | Avertir le modérateur
Les commentaires sont fermés.


text:
Torisme cultural occitan : d’una politica territoriala a una aisina de conscientizacion ? / Sébastien Rayssac, Philippe Sour, Valerià Paül
Rayssac, Sébastien
Sour, Philippe
Paül, Valerià
Lo torisme cultural occitan es un concèpte emergent qu’estructura una politica publica a la fasa iniciala lançada pel Conselh general de Tarn (França). A partir d’una revision de concèptes teorics coma lo torisme lingüistic e d’una presentacion de la sociolingüistica francesa, aqueste article questiona la mesa en torisme de la lenga e de la cultura occitanas. Contra las idèas preconcebudas, d’estudis recents joslinhan una demanda sociala receptiva en la matèria. Aqueste article agís d’analisar las apevasons d’un projècte toristic e ne considerar las consequéncias pel desvelopament territorial. La reflexion mòstra que lo torisme cultural occitan pòt far tanben un otís de conscientizacion al servici de la promociond’aquesta lenga.


text:
Dimars, 12 de mai de 2015, 03h00 Espòrt
Los Tolzans son tornar campions!
© TO
Tolosa mai realista que Carcassona
7500 espectators se ramosèron dissabte a Colomièrs per seguir las finalas d’Elèit. En juniors, los avinhonencs realizèron lo doblat en dominant largament los limosencs: 38-18.
En Elèit 1, la partida demorèt indecisa per la marca fins a la fin. Lo planchòt se dobriguèt de part e d’autra per una penalitat. Al quart d’ora, la palma fasiá l’anar-venir dins la largor del terren pels Canaris sus un cinquen tengut: en cap de linha, Sobeiràs puntava l’ensag. Los audencs ensajavan de reprodusir lo jòc magic de la mièja finala. Tolosa jogava mai seriós amb son menaire Ford que destillava de candelas a tocar lo solelh. A la mièja ora, Tolosa s’installèt dins los 20 mètres jaunes e finiguèt que marquèt per Hulme (transformacion Keirallah) per dintrar als vestiaris amb un cort avantatge de 8-6.
Tre la represa, lo capitani Planàs bonificava una penalitat en alongant lo braç per pausar lo balon darrièr la rega magica. 14-6 pel TO. Carcassona ensagèt, mas se metèt a tombar tròp de palmas per poder trompar una defensa blava en plaça. A l’ora de jòc, lo segonda linha tolzan Quintilla confirmava la superioritat dels campions per un tresen ensag: 20-6. L’AEC tornariá pas, la fanfara podiá plan reprene Aquela Trivala... e l’ensag sus la còrna del dobertura Gressèque cambièt pas lo sòrt de la partida. Sus una marca de 20-12, los tolzans sèrvan lo bloquièr Max Rousié per aver jogat d’un biais mai realista, per aver causit la bona estrategia per contrar l’estrambòrd canari que venguèt de mai en mai magrinèl dins la durada de la partida. Foguèt ça que la un brave moment de rugbi que prepausèron las doas esquipas.
E Zebulon apareguèt
A Brutus, èran 9000 a seguir la recepcion del campion St. Helens pels Dracs. La partida se dobrissiá per un ensag anglés d’Adam Swift. A la 20a minuta, aprèp dos ensages signats Garcia e Taià, los Dracs menavan 12-4. Mas, en dètz minutas, la marca passava a 12-20 amb tres ensages angleses, l’arbitre tampant los uèlhs (o, benlèu, eissorbat pel solelh catalan) per doblidar doas passas enabans dels blancs. Aürosament, just abans la pausa, Scott Dureau dintrava dins la defensa anglesa, trapava Whitehead a nautor que mandava d’una longa passa Garcia darrièr la rega: 20-18 per St. Helens.
Lo segond temps vegèt un equilibri de las fòrças. Dureau egalizèt sus penalitat. Carney, que joguèt la partida sus una camba, servissiá a son interior Morgan Escarré que fasiá parlar sas cambas de fuòc: 26-20 pels Dracs. Mas Adam Swift i anava de son quatren ensag (lo còp del capèl, amb una pluma!) de la vesprada: novèla egalitat. A tres minutas del tèrme, servit als 30 mètres angleses, Zeb-Zebulon Taia se transformava en perinqueta abans de se ronzar coma un atalentat en retard per una cargolada cap als pals dels Sants: Dureau transformava l’ensag e metiá un punt final al rescontre amb un tombat sus la darrièra cadena de la partida. Victòria que fa un grand ben pels Dracs: 33-26. Se replaçan atal en setena posicion dins un peloton gropat en mitan de classament. Autre tròç bèl a venir: Wigan a Brutus lo dissabte 23 de mai.
Dins las resultas de la jornada, de notar los cartons de Wigan contra Castleford, 28-0, e de Hull KR contra Wakefield, 54-6; la victòria aisida d’Huddersfield a Salford, 19-0; mai susprenent, la victòria del darrièr Hull FC a Warrington 27-26 e lo cap de fila Leeds batut a Widnes 38-24.
Un torn de Cup
La dimenjada serà consagrada als oitens de la Cup. Dimenge, a 5 oras del vèspre, los Dracs recebràn una formacion del Championship, Featherstone. Quatre autras partidas metràn a las presas formacions de Superliga e de Championship, St. Helens-York e Dewsbury-Warrington, divendres; Widnes-Batley e Wakefielld-Leigh dimenge. Tres confrontacions entre formacions de Superliga son tanben al programa: Wigan-Hull KR, divendres; Leeds-Huddrsfield e Hull FC-Castleford, dissabte.
En NRL
En Austràlia, los Broncos de Brisbane demòran al cap del classament aprèp una corteta victòria sus Penrith: 8-5. D’autras partidas s’acaban amb de diferéncias bèlas: 36-4 per Pols-Tigres e 56-16 entre Raiders e Titans.
Vilagalhenc-Argon o Ferrals?
Un títol escaparà pas a una formacion audenca: aquel de la Nacionala 1A. En mièja finala, a Entraigas, Ferrals de las Corbièras marquèt a la darrièra minuta per eliminar Clairac 39-36 mentre que Vilagalhenc-Argon ganhèt aisidament lo dèrbi contra Vilanòva de Menerbés: 35-8.
En Nacionala 1B, la resèrva de Limós, Preissa-lo Lauquet, se qualifica per la finala en escartant Sauvatèrra de Comenge 39-30. Rescontrarà Ramonvila en finala. Las doas finalas de 1A e 1B se debanaràn justament a Ramonvila lo dimenge 24 de mai.
De notar que dimenge a Tonens, Preissa-lo Lauquet e Ferrals disputaràn la finala de la Copa Déjean. Que siá Carcassés, Cabardés, Limós, las Corbièras o Menerbés, los païses d’Aude son una brava tèrra tretzista!
Rescontre internacional juniors
Una brava escomesa pels juniors U18 occitans e catalans amb la partida de jogar aqueste dissabte de vèspre a Carcassona (estadi Domèc, 16h30) contra una formacion anglesa que compren qualques jogaires qu’an ja evoluit en Superliga. Serà tanben lo cas per l’alièr catalan Fouad Yaha que ven de disputar tres partidas amb los Dracs. L’an passat, los angleses ganhèron a la fin 34-30 e l’enquadrament tecnic nòstre a multiplicat los estagis per arribar a ganhar aqueste còp.
Finala d’Elèit 2
Aqueste dimenge 17, a l’estadi Sabathé a Montpelhièr, se debanarà la finala tarnesa del campionat d’Elèit 2 entre Albi e l’Escura. E tant que sèm a dire un mot de Montpelhièr, cal senhalar que Loló Nicollin ven de dire que son grop seriá lo principal partenari del club tretzista del Clapàs la sason venenta. Òm se pren a somiar d’un retorn dels Roge e Blanc en Elèit 1!
Alan Roch
Per pas èsser en concurréncia amb USAP-Agen, Dracs-Featherstone se jogarà a 7 oras del vèspre.
En principi, s'anatz pas a Brutús, lo rescontre se poirà seguir sus BeInSport.


text:
Mar Roja
La mar Roja (var. Mar Arroja) es un golf o braç de mar de l'ocean Indian situat entre Africa e Asia. Al sud es religada a l'ocean Indian per l'estrech de Bab al Mandab e lo golf d'Adèn. Al nòrd de la mar Roja se trapa la peninsula de Sinai situada entre lo golf d'Aqaba e lo golf de Suèz, ont lo Canal de Suèz fa un passatge cap a la mar Mediterranèa.
La mar Roja fa aproximativament 1900 km de long sus 300 km de larg ; la superfícia marina es de 438 000 km² a 450 000 km². Lo fons marin ten una prigondor maximala de 2500 m e en mejana de 500 m. Mas ten tanben unas plataformas pauc prigondas, famosas per la sieuna vida marina e los coralhs. Es l'abitat de mai de 1000 espècias d'invertebrats e de 200 de coralhs. La Mar Roja ocupa una partida de la Val del Rift.


text: Era victòria deth Partit Sociaudemocrata en Andòrra confirme eth virament deth Pirenèu entara quèrra. Andòrra, coma Aran, a votat cambi, e, tanben coma ena Val, a acabat damb decades d’egemonia dera dreta (14 ans, en cas andorran; 12, en aranés). En tempsi dificils, era gent òpte per politics seriosi e responsables, aptes entà hèr front as reformes de besonh, qu’afècten ara desestacionalizacion deth torisme, ath cambi de paradigma economic e ath refortilhament des politiques sociaus. Totun, eth candidat Jaume Bartumeu aurà d’afrontar reformes d’especiau transcedéncia en Principat, coma era introduccion d’impòsti dirèctes e eth punt e finau deth secrèt bancari. Des d’Aran, li desiram toti es encèrts e tot eth coratge de besonh.


text:
Illas Ashmore e Cartier
Las illas d'Ashmore e de Cartier son un territòri australian inabitat dins l’èst de l’Ocean Indian a 320 kilomètres del continent australian e a sonque 170 km de l’illa indonesiana mai pròcha, Rote. La superfícia es de 5 km2.
Se compausan de tres estèus:
- las illas d’Ashmore - resèrva naturala dempuèi 1983
- l’illa de Cartier - resèrva naturala dempuèi 2000
- emai l’estèu d’Ibèrnia
L’administracion es fisada per la federacion australiana al Territòri del Nòrd.
Istòria[modificar | modificar la font]
Las illas foguèron visitadas tre lo sègle XVIII per de pescaires indonesians.
En 1800, lo capitani Nash "descobriguèt" l’illa de Cartier e li donèt lo nom d’una nau.
Samuel Ashmore, lo capitani de la nau Hibernia, naveguèt dins l’Ocean Indian entre 1809 e 1833. Es en 1811 que descobriguèt las illas que pòrtan son nom e lo nom de sa nau.[1]
Las illas d’Ashmore foguèron annexadas pel Reialme Unit en 1878, e l’illa de Cartier en 1909.
Las illas son australianas dempuèi lo 23 de julhet de 1931. En 1938 foguèron metudas jos l’administracion del Territòri del Nòrd.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ "Samuel Ashmore", pagina del blog Geographicus


text:
Francofones, ce billet est traduit ici (>fr)
Un viatge desbuta mai d’una vetz per ‘n’ encontra, que ‘quò siguesse dins la vita, dins un libre o ‘na revuda, beleu ‘na votz dins lu pòste…
‘N’ aventura, ela, desbuta quante un grun de sau se boira a la recepta pervuda, per eisemple v’autres vos trompatz d’ora per pertir, o pertetz pas per lu bon chamin…
‘Chaptar un bilhet de tren
Antan ‘guí drech (>lm) a ‘quela conversaci’ quante me persentí au comptador de la companhia daus chamins de fer :
— Màs, màs, màs i a ben daus trens lu mandin per Lemòtges ?
— Beleu ! Vos vau anar veire sur la tiala ! Pòde vos vendre daus bilhet nonmàs per los de l’apres-mieijorn.
Ujan, un monde mau intencionat m’aviá dich que lu tren entre Lemòtges e Esgolemes eriá cuat l’estiu per causa de trabaus sabe pus ente. Un tipe que faguet 200km (>fr) pòt be ne’n far 70 per passar ‘na setmana chas sos pairs, adonc, vei-me-quí de voler un Orleans-Esgolemes de far ne’n trens regionaus, o b’etot dins un tren « interciutats » se queu-quí pren las becanas ; dins l’eideia, i a que ‘chabarai d’intrar per bicicleta, coneisse la chançon.
Per los trens regionaus, sabe maitot que lu chamin eissista dins l’autre sens, que ò faguí i a beleu dietz ans d’aquò. Me sonjave que i a mas de lu copilhar ne’n Los Aubrais-St Peire, St Peire-Peitieus, Peitieus-Esgolesme. Dins la vita, i a quò que sabetz, e, lu monde de la companhia daus chamins de fer. Per far ‘na comparaison, qu’es un pauc coma s’aretrobar dins lu filme « Incepci’ », e pus saber desboirar la realitat dau monde daus raibes.
— Non monsur, aquò se pòt pas far ne’n TER !
— E adobat entau, o entau ?
— Non, vos fau prener lu tegeve, demontar la vòstra becana, la far comptar coma un bagatge e…
— Non, non, non, vòle de la simplicitat, i a pas un autre tipe de tren, beleu un inter-ciutat ?
— (la tipessa de l’autre guichet) I a un tragier, ò sabe que zò prene, mas fau ‘chaptar lu bilhet sus la tiala. N’autres aquí van pas vos lu far.
— Qu’es d’enquera un bra’e sistemi ‘quò.
— (lu pitit chap darrier los dos) E puei monsur, pus degun pren los TERs, atz lu tegeve, quò vai vista.
Me songet que ‘queu-quí obludet d’anar se dordar sus las linhas, que pòde condure la locomotiva se ò fau.
— Me songe que v’autres atz pas compres, i tòrne ‘donc : i a pas de trens per me menar intre Esgolesme e Lemòtges, e vau au mitan de la linha e vòle ò far per becana, mas avant, me fau un tren ente pòde conhar ma bicicleta.
— (lu pitit chap) Mas i a un autocar. Fau prener un tren puei un autocar.
— (me, au guichetier) E prener dos TERs per anar a Lemòtges, aquò deu ben se far d’enquera ?
— Monsur, vos vendrem pas aquí de bilhets TER, mesma copats a Vierzon o Chasteu-Ros. Pòde vos perpausar l’interciutat, un tren que pòt prener la vòstra bicicleta.
— E be, vau prener ‘queu-quí.
‘Quò fai longtemps que la companhia fai tot per nos far mauaimar lu tren.
Fin finalament, aprenguí lu dimenc ser que lu pitit tren eriá tornat quilhat. Pas greu, ai descidat de far la rota mai la becana, vau ò far, avecque e dins l’eideia de « far ‘na marca », coma un tragier que semblaria « Leire per becana », sauv que aquí aquò seriá « Vinhava per becana, bicicletejar intre ribiera e ralh ».
« Vinhana per becana »
Lu tragier Lemòtge–Sent-Junian
Lu tragier es pauc long, mens de 50km, mas malaisat de far, que, ‘quò monta dins las cotas, ‘quò descen passat los tuquets, e fau ‘tenci’ de pas davalar dins las viradas. Coma sei un pauc mesfiós de çò que pòt balhar una machina numerica, aviá ostat quauques chamins « dobtós » de la traca, per m’aretrobat sus ‘na departementala… fòrt-fòrt passanta de veituras. I metí un pitit juòc per passar d’una riba l’autra, d’un costat de la linha l’autre, d’un pont ad un passador. Pauc long e pauc de dificultats en defòra de :
- Dins Lemòtges, ‘quò deu pas estre malaisat de trobar un biais d’eschivar los 10km, per ò dire autrament, lu o la que vòu se tirar vista de la vila, li fau copar ne’n biais non pas segre la via.
- Dins Aissa, me songe que nostra dama d’Arliquet es de veire, adonc, ai chausit lu nòrd de l’Aurença, mas sei demorat sus la famosa departementala, la D79. I a beleu moien de copas au Mas de las Landas. Aquò eschiva ‘na rota de granda circulaci’ e lu chamin de Chantegraulas — « chemin de Chantegros » per los francès — un chamin qu’eisista pas ne’n defòra de la virtualitat.
- per passar au sud de l’Aurença, beleu contunhar dins Lemòtges jurtaus Vantaus, puei ‘nar vers Merinhac, mas, faudriá prener lu temps d’estudiar que los chamin, me songe que mai d’una vetz, son gaulhós.
- Avant Verneulh (pont de la Gabia), i a « Las viradas » e « las costas ». Las costas son pas ‘peladas entau per res. Per mon perron, descendí de becana.
- St Iries, Sta Maria, St Vartunian, St Brecí pauc de dificultat, i a que l’intrada de Sent Junian ente ‘quò monta un pauc.
Lu chamin desempuei Naviki© :
Far lu toriste dins la ciutat de las 7 auturas
Despart de Lemòtges per 10km. Lemòtges, la vila de la porcelana, l’anciana ciutat roja, la ciuatat ente los « trolleybus » son estats servats… Veiquí la gara e un prumier « sela-fís » — un mòt farjat per los francès per dire d’un pertrach fotographic de sa bicicleta dins un luòc balhat — mai lu Ermès :
Tant se far portejar per los dius de los que forjeten, quau que siàia, la vila. E coma i a ‘questa istòria de segre la linha, aprofecham d’estre a la gara per far un pauc de chamin, que la linha dintra las doas garas fai totparrier una bocla. Aquí, qu’eriá un plaser personau que damandava totjorn a mon pair de passar per queu pont, d’ente avieisam tots los ralhs. Passat per aquí, qu’es veire ‘quela ‘gleisa :
- Ne’n saber sus la ‘gleisa St Pau que fuguet campada per convertir los cheminots (>fr)
Aura que la rota es ‘chabada e qu’aprofeite dau 15 d’aust per far lu jornau, me rende compte que la camerà eriá pas branchada à la desbuta, adonc, pauc d’eimatges. Un diu qu’es ben, mas per estre segur d’aver un grand beneficí dins las portecci’s daus ciaus, tant anar veire St Marcau. E coma ‘queu bilhet es per l’agenca dau torisme de « l’Occitania granda d’aicí Vladivostok », vau passar prener ‘na fotografia de la rua Mistrau. E per ‘quò, l’aplicací’ numerica me damandava de passar sus queu sautador, seriosament 🙂
Trobar la rua Mistrau dins los « thuyas » :
Un diu saludat, ‘quò vai, mas quante obludatz qu’un daus chafres de Lemòtges — Augustoritum — es la « ciuatat de las 7 auturas », los autres diaus sont un pauc mocandiers e vos fan paiar lu chamin. Me qu’aviá trapat un pitit mau ad un januelh, los tuquets me ò tornetan ‘pelar au Mont-Jovís, que ne’n veiquí la gara :
E forçadament Sent Marcau :
Afé, aiá entau mas recomandaci’s per lu voiage.
Se la jugar coma lu Razemon
Forcadament, lu filme aus abonats absents, qu’es un pauc leva-nas de voler far coma lu Olivier Razemon, que lu seu ciber-caier es liat aquí (>fr-Le Monde©), far coma e balhar un eivís luminós sus los kilometres de pistas e bandas ciclablas. Daus kilometres que son tant beus, tant ben realisats que passatz dessus sans los veire es la prova d’una meschaënta fè acertada.
Lancée dans la création de 400 km de pistes cyclables dans l’agglomération, Limoges Métropole vient d’ouvrir 1,5 km de tracé au nord de la ville, près d’Ester. Même si ce n’est pas le secteur où il y a le plus de cyclistes.
- Sus lu Popularís (>fr)
Seriosament la meraria (>fr) vos fau ‘restar los pitits pictogrames « verd e blanc », fau ‘restar las bandas pinturadas sus 100m. Fau bastir un vertadier reseu, ò tener e ò metre ne’n prumier dins las prioritats a las crotz. Viguí pas un pananceu « tornatz a drecha ». Sens obludar que Lemòtges eriá pas dins lu classament de la FUB !
Vei-ne’n-quí un bocin desempuei lu bolevard. Seriosament, fau ò tornar far que las raiças minjan lu bitum un pauc pertot, zò tornar far, dins un sens e dins l’autre, quite de prener una via a las veituras, ‘las an pro de plaça entau.
Aissa — St Vartunian
Passat lu bolevard, vei-nos-quí sus la departementala limerò 79. Ela monta, ela descen e i a una « via verda », afe, un chamin de peiras sinhalat coma se qu’eriá ‘na via verda, chamin de Testa Jau.
Ai dich que me mesfiava de las aplicaci’s, que de las vetz, vos fan passat dins l’erba, per pas dire dins una prada, e mesma, i a vertadierament res de fach per las bicicletas :
Lu long de la rota, i a daus molins, daus passatges per lu tren, daus passadors, de las ‘gleisas, daus paneus per montrar l’alienaci’ d’un païs. Dise aquò esmai siguesse pas lu mielhs plaçat per far las leiçons ; avant las Viradas, ai pas saugut legir « las Costas » sur la carta, e vei-me-quí apres marchar lu temps d’una toponimia que ne’n conta pas 🙂
St Vartunian, St Brecí & St Junian
Aura sei chas me, pas entierament, mas, chas me quau que siàia. Un chause me tomba dessur que dau monde vendrá be me charchar se pòde pas marchar.
D’enquera de las garas, de las ‘gleisas, daus bastits, per montrar que sei be apres segre la via dau chamin de fer :
St Junian
I tornar sus ‘na mòda « juga zò coma lu Olivier ». I a res de ben realisat dins la ciutat pelissièra ! ‘Viá trobat ‘quò l’an passat (>lm), veiquí la trobalha dau jorn, la rua Jan Jaurès :
Dins lu centre, ne’n defòra que i a pas de fuòcs, nonmàs de las zonas 20 e 30, que ‘quò fai parlar dins lu jornau locau, La ‘Belha (>fr-fcbk) :
Veiquí un boiradís de fotografias :
La Glana se gieta dins Vinhana
Aquí deve daissar la perpausici’ dau « chamin per la toristalha » per los, e las, que van per bicicleta. Me fau tornar a drecha per quauques kilometres de mai :
‘Quela darnièra costa, per far lu fiar, vau la montar sens descendre. Es entau ! Un chause que tu faguetes a 15 ans, pòdes be ò tornar far passat 40.
Totjorn mai quilhs ciaus bruns, aluenh-monts, finalament sens poder eschivar 3 gotas de plueia :
De sègre…
Per lu ceve — CV — !
Veiquí la carta dau tragier realisat mai ‘na becana de 22kg ‘na vetz charjada :
–!–


text:
Holnon
Holnon es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- En 2010, la municipalitat aderís a la comunitat de municipalitats del País del Vermandois.
- En 2010, la commune adhère à la communauté de communes du Pays du Vermandois.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Bassa Califòrnia (estat)
La Bassa Califòrnia (Baja California en espanhòl) es un dels 31 estats que constituisson Mexic. Es localizat a l'extrèm nòrd-oèst del país, i a la mitat del nòrd de la peninsula omonima.
L'estat confronta al nòrd los Estats Units d'America, a l'oèst l'ocean Pacific, a l'èst Sonora e la mar de Cortés (tanben nomenat golf de Califòrnia) e al sud la Bassa Califòrnia Sud.
L'estat a una populacion de 2,7 milions d'abitants, que prèp de 75% vivon dins las ciutats frontalièras de Mexicali e Tijuana. L'estat es dividit en cinc municipis.


text:
Dijòus, 11 d'octòbre de 2018, 03h00 Economia,Politica,Societat
L’estat francés visquèt dimars passat, 9 d’octòbre, una jornada de cauma e de mobilizacions que toquèt tanben la màger part d’Occitània. Los sindicats CGT, FSU e FO, e las organizacions UNÈF e UNL, cridèron los trabalhadors, los estudiants e los liceans a una jornada generala contra la politica sociala de Macron. E mai, se protestèt contra las politicas inflexiblas del govèrn francés, que ten la majoritat absoluda a l’Assembla Nacionala francesa, contra lo blocatge dels salaris, contra la mesa en concurréncia dels foncionaris amb de salaris “al meriti”...
Las manifestacions engatgèron a l’entorn de 300 000 personas dins tot l’estat. Las pus nombrosas a París.
Brava manifestacion contra Macona e sas messorgas per enganhar lo poble.
#3 Efectivament ! As plan rason ! Per ieu, LO pòble, aquò es pas que fum de cap ! Non i a pas que DE pòbleS, al plural. E los pòbles non son pas los estats, ja que tantes pòbles i a, sense estat per los defendre…
#2 " tot l'estat francés se mobilizèt contra las politicas de Macron"
Se lègi plan e vos sègui, l'estat se mobiliza contra le president, que le pòble e l'estat, es parièr.
Amb'aquò, l'anarquisme contèsta l'Estat, e le mobiliza pas per manifestar, çò'm par.
D:
#1 Occitania es lo país de la lenga occitana. França es lo país que sempre s'i parlèt francés despuèi que non s'i parla mai latin. Per diferénciar França d'Occitania, que son dos países deiferents definits per doás lengas diferentas, qué mai nos conselhatz d'utilisar per designar l'estat autoritari que, actualament, impausa l'ultraliberalisme, que la populacion aja votat majoritàriament a dreita o a esquèrra, que qu'a programat tranquillament l'esfaçament de 8 lengas diferentas de... Legir mai
Estat francés o França ?
Es d'usatge general d'emplegar le nom del païs per l'espaci geografic official, contestat o non, e per Estat l'autoritat politica d'un païs.
En mai d'aquò, Estat francés designa especificament le regime autoritari de França sud, pendent l'ouccupacion alemanda.
Aquella expression es equivòca e sèrve pas necessàriament l'occitanisme.


text:
Lo nom Region Sud plai pas
Lo 15 de decembre, a la darrièra assemblada plenièra, los elegits de la majoritat votèron a l'unanimitat lo cambiament de nom de la Region Provença-Alps Còsta d'Azur. A partir de 2018, los supòrts de comunicacion seràn d'ara enlà signats « Region Sud, Provença-Alps Còsta d'Azur » e pas mai PACA.
Sus twitter, lo President de la Region, Renaud Muselier, se regaudís del cambiament de nom : « Suportavi pus l'acronim PACA que vòu ren dire, es devalorant. O cal remplaçar per Region Sud. Sud foncciona ben a l'oral, coma a l'escrich. […] SUD indutz una image fòrça positiva = lo plan-viure, la lutz, los magnifics paisatges mas tanben un territòri dinamic en tèrme d'atractivitat economica ».
Las reaccions se faguèron pas esperar. Dempuèi l'anóncia, una peticion lançada per Hervé Guerrera, circula en linha contra aquela decision. Per la signar es aicí : peticion.
Pel moment, mai de 600 personas la signèron.
La Region Provença-Alps Còsta d'Azur prenguèt son nom en 1976.
Fòto : Renaud Muselier @Lolofi13


text:
Per Patric
Siòi d’una terra lontana que lo mond sabon pas
Me dobrère tant de dralhas sens jamai trobar solaç
Traversère de montanhas mon bastonàs a la man
Caminère tant d’annadas e coneguère la fam
Repic :
Escotatz mon cascavèl qu’ai lo mal d’amor
A mon pè coma un anèl ai lo mal d’amor
Escotatz mon cascavèl ai lo mal d’amor
Me faguère mendicaire a partis d’aquèste jorn
Qu’ela me diguèt pecaire de doblidar son amor
Cada matin de ma vida dabant la glèisa daù Crist
Sus la plaça de la vila ma sansònha s’espandis
Pas jamai un jorn de fèsta pas de prima pas d’estieu
Òm m’espia a la lèsta per ieu pregan lo bon Dieu
Morirai un sèr de fièra degus a l’enterrament
Legiràn dessus ma pèira mòrt d’amor e de torment
Vos cal connectar per poder postar de comentaris.
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text:
Òcra
L’òcra, del grèc ancianὤxpa / ốkhra, es una ròca ferrica compausada d'argila pura colorada per un pigment d'origina minerala (un idroxid de fèrre: l’ematita per l'òcra roja, la limonita per la bruna e goetita per la jauna). Aquela argila colorada es amalgamada amb de grums de sabla (qüars) e las òcras se tròban dins lo sol jos forma de sablas ocrosas compausadas amb mai de 80 % de qüars.
S'excava per exemple dins los Monts de Vauclusa, las òcras de Rustrèu o a Rossilhon. La darrièra peirièra encara en activitat es situada a Gargaç (Société des Ocres de France) que lo sèti social es a Ate.
L'òcra naturala es utilizada coma pigment dempuèi la Preïstòria, coma a Las Caus. Es totjorn estimada per sa non toxicitat e sa granda longevitat pels ornaments, bèlas arts e maçonariá.
Somari
Genèsi de l’òcra[modificar | modificar la font]
Pendent lo Cretacèu, fa 110 milions d'ans, al periòde de l'Atian, del nom de la vila d'Ate, un gres, constituit per de grums de sabla s'acumula sus 30 mètres d’espessor[1].
De brisum se mesclan als grums de qüars e escarpas de micas s’acumulant al fons d’una mar pauc prigonda. Aqueles sediments sabloses se pausèron en primièr dins mitan marin prèp de las còstas, puèi a la meteissa epòca lo bombament degut al rapròchament de l'Iberia, emergiguèt aquelas formacions sedimentàrias. Aquelas sablas seràn a l'origina de l'òcra, mercé a una argila d'origina marina e rica en fèrre: la glauconia[2].
La glauconia, un mineral particular, caracteristic del mitan marin, se forma sul fons de la mar. Aquela qualitat d’argila verda conten dins son malhum cristallin d'atòms de fèrre. Dempuèi los trabalhs del geològ Jean-Marie Triat[3], sabèm que amb de movements tectonics aqueles depauses sedimentaris marins emergiguèron. Sul novèl continent i aviá, al Cretacèu, un clima tropical, que provoquèt fòrça alteracions lateriticas, dissolvent entre autras la glauconia e liurant los atòms de fèrre. Las òcras apareguèron alara mercé a la cristallizacion d'un idroxid de fèrre, la goetita. L'alteracion al meteis temps donèt naissença a un silicat d’alumini, una novèla argila nomenada kaolinite[4].
Dempuèi lor depaus e lor exposicion a de condicions atmosfericas, las estratas d'òcra subiguèron, per de processus d'alteracion de tipe lateritic, una fòrta oxidacion que conduguèron la formacion d'oxi-idroxids e d'oxids de fèrre, respectivament nomenada goetita (FeOOH) e ematita (Fe|2|O|3|), que las proporcions relativas fan variar de nuàncias de colors qu'aqueles pigments conferisson a las sablas ocrosas. S'i mesclan de sablas blancas que i domina la kaolinita (Al4Si4O10OH8)[5].
La preséncia de manganès, d'alumini e de silicats es a l'origina d'autras gamas de colors e de las 24 tinta oficialament recensadas, que van del verdet, passant pel jaune e lo roge[6]. Aqueles depauses marins son superats per de depauses pus grossièrs d'origina continentala, desprovesits inicialament de glauconia e doncas gaireben blancs, eles meteisses superats encara d'una capa ferruginosa. Es atal que nasquèron las òcras de Vauclusa e de Borgonha, formacions sablosas (grums de qüars) cimentadas per una argila constituida de cristallitas que la grandor es de l’òrdre del micromètre: la kaolinita, supòrt argilós essencial e la goethita (pigment colorat).
D'un punt de vista quimic, l’òcra es un silicat d’alumini ferruginós e siliciós.
Extraccion[modificar | modificar la font]
L’òcra es un material naturalament present dins las argilas e lo sol de forma de sediments, las « sablas ocrosas ». Los ròcs del Cretacèu es de nòu cobèrt per de sediments continentals e marins aprèp la formacion de las òcras tornèron a l’aflorament mercé als grands rasclatges del quaternari.
Dempuèi l’extraccion, es necessari de destriar l’òcra, fòrça fina, de las impuretats e de la sabla majoritària (80 a 90 %). S'utiliza per aquò d'aiga correnta. Las particulas colorantas pus leugièras son puèi filtradas e secadas.
Lo lavatge de l'òcra se fa amb fòrça aiga per pompatge. Un corrent d'aiga entraïna lo mineral ocrós dins d'estacadas. La sabla se depausava per gravitacion e l'òcra mesclada a l'aiga èra menada cap a de bacins de decantacion[7].
Aqueles, d'une capacitat de 200 m³ permetián de tornar far l'operacion mai d'un còp abans d'èsser plens. Aquela tecnica se faguèt fins als ans 1960 amb una renda de 200 kg per mètre cubic de mineral. Demandava d'esperar fins al mes de mai per que lo depaus venguèsse de consisténcia fèrma. Las mòtas d'òcra èran tiradas e amolonadas a l'entorn dels bacins per secar a l'aire[8].
- Memòria de l'industria ocrièra al Conservatòri de las òcras e pigments aplicats de Rosselhon e al Musèu de l'Aventura Industriala d'Ate
Tecnicas artisticas[modificar | modificar la font]
Las òcras jaunas (PY43 dins Colour Index) e roja (PR102) son de pigments importants de la paleta dels artistas de totas epòcas. Gràcias a lor cost mendre, son los rares pigments naturals encara presents dins los nuancièrs de pinturas, quitament se los fabricants tendon a los remplaçar per d'oxids de fèrre sintetics (PY42 o PR101), mai regulars e cobradisses.
Lo caufatge dels pigments permet tanben d’obtenir una granda varietat de nuanças. Atal, las òcras jaunas aprèp calcinaxion a 700 °C se transforman en òcras rojas.
Coma lo vin, los òcras possedisson lors annadas: los òcras jaunas podon èsser verdencas o oranjadas e far d'òcras rojas mai o mens brunas e caudas. Las qualitats mai claras son tanben mai transparentas.
La non toxicitat de las òcras autoriza lor emplec dins fòrça tecnicas (òli, aqüarèla, acrilica, pastèl, tempera, fresca). Son compatiblas amb totes los ligants (graissas animalas, òlis vegetals, aiga…) e los autres pigments.
Usatges picturals, simbolics e medicals[modificar | modificar la font]
De fragments d’òcras gravats datan de mai de 77 000 ans foguèron descobèts a Blombos, en Sud-Africa. Las premièras pinturas parietalas europèas datant de 32 000 ans abans lo present; aquela de Las Caua an prèp de 18 000 ans, aquela d’Altamira entre 13 500 e 15 500. Las òcras son gaireben inalterablas dins lo temps, çò qu'explica la conservacion d'aquelas pinturas.
D'estatuas femeninas nomenadas « Vènus paleoliticas » presentan de depauses de pintura. Es lo cas de la « Vènus impudica » de L'Aujariá Bassa en Peiregòrd Negre. D’autras presentan de gravaduras podent èsser interpretadas coma de pinturas corporalas: punctuacions sus la peitrina e lo ventre, dessenhs de colars o de braçalets als pès o cavilhas…
L'òcra es tanben present dins de sepulturas preïstoricas.
Uèi, dins las culturas tradicionalas, l’òcra es ligada a la « Tèrra Maire ». Es utilizada pendent de rituals ligats a la mòrt (retorn del còs a la tèrra) o a la caça. En Africa, las colors roja e òcra son las colors de l’iniciacion. Pels Amerindians, lo roge es la color de la maturitat e l’òcra aquela de l’origina de l’Òme.
L'òcra pòt tanben aver un ròtle foncional o profilactic: de gropes etnics africans, coma los Himbas, utilizan l'òcra roja per s'enduire lo còs e s'aparar dels rais del solelh, de la secada de l'aire e dels insèctes. L’òcra foguèt utilizada en medecina, subretot en Egipte, per sas proprietats apaisantas e cicatrizantas.
Foguèt longtemps utilizada per la conservacion de las pèls entre lo masèl e lo tanatge. Los embaumaires egipcians tenguèron lo còs dels òmes amb d’òcra roja e aquel de las femnas amb d’òcra jauna per lutar contra l'escurriment de la pèl provocat pel tractament.
Dins lo País d'Ate (Provença), l'òcra èra expleitada dempuèi la fin del sègle XVIII. Jean-Étienne Astier, lo primièr fabricant d'òcra a Rosselhon, i inventèt un procesus permetent d'extraire lo pigment de la sabla. Calguèt prèp d'un sègle per que l’extraccion e l'afinatge de las òcras se faga a una estapa industriala. Al començament del sègle XX, se produisiá 36 000 tonas d'òcra en País d'Ate, subretot dins las galerias de Gargaç. 98 % d'aquela òcra anava a l'exportacion. Foguèt l'edat d'aur dels pigments ocroses, amb la conquèsta dels marcats american e rus. En 1890, 20 000 tonas d'òcra foguèron comercializadas e lo doble en 1930[9].
Las usinas se concentravan al pus prèp de la gara d'Ate dins lo quartièr oèst de la vila[10].
L'òcra tanben foguèt utilizada coma substància impermeabilizanta, coma abrasiu pel poliment prim, e subretot coma colorant dins de domenis variats: alimentacion, filtre de cigarrettas, cauchó (los ronds dels bocals son encara tradicionalament roges e mai l'òcra siá pas mai utilizada), produchs cosmetics, eca[11].
L'òcra es una pèira pesuga, çò que ne fa qui un bon indicator de preséncia d'aur al fons dels rius.
Bibliografia(fr)[modificar | modificar la font]
- Cyprien-Prosper Brard, Minéralogie appliquée aux arts, Éd. F.G. Levrault, 1821, p. 455 à 465.
- Jacques Sintès, Les Ocres, Éd. Futura-Sciences.com, 2003 extraits en ligne
- Sandra Paëzevara et André Kauffmann, Apt, mémoires en images, Éd. Alan Sutton, Saint-Cyr-sur-Loire, 2010, (ISBN 9782813801920)
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ "hermitage97">(fr)Jacques Sintès, Les ocres, Futura-Sciences.com.
- ↑ id: "hermitage97"
- ↑ (fr)Triat J.-M. (1982), Géologie des ocres de Provence : paléoaltérations dans le Crétacé supérieur de Provence rhodanienne, Mém. Sci. Géol. Strasbourg, n° 68, 202 p. (Thèse de Doctorat ès Sciences soutenue en 1979).
- ↑ (fr)Òcra: definicion, istòria, geologia.
- ↑ id: "hermitage97"
- ↑ id: "hermitage97"
- ↑ "ocresdefrance"(fr)Lavatge de l'òcra
- ↑ id "ocresdefrance"
- ↑ id "hermitage97" Jacques Sintès, Les ocres
- ↑ Sandra Paëzevara et André Kauffmann, op. cit., p. 73.
- ↑ Rustrèu et


text:
Rescontre amb un jove ensenhaira de 26 ans.
Mariska Rebière, 26 ans, originària de Sent Pardol la Ribièra, es l’una de las novèlas ensenhairas de la Calandreta pergosina. Rescontre amb una joventa, afogada de lengas, titulària d’una licéncia d’anglés e que defend sa lenga familiala, l’occitan.
Qual es vòstre percors d’estudis ?
Mariska Rebière Ai passat mon bac a Sent Josef a Perigüers, apres, sei partit aus Etats-Units per passar mon bac anglés dins lo Minnesota, ai fait una licença d’anglés a Bordeu qu’a validat a l’universitat d’Oklahoma. Parle un pauc l’espanhòu, tanben. Ai fait un « Master » Mestiers d’ensanhament a l’universitat de Perigüers a la Granadiera. Apres un an de reflexion en tant que survelhanta au liceu Jay de Beaufort, ai decidat de me lançar coma regenta de calandreta .
E per l’occitan ?
D’en prumier, quo es una lenga qu’ai totjorn auvida parlar a la maison, en particulier chas mos grands parents, mai mos parents. Ma mair, passionada de dança m’a fait aprener las danças tradicionalas. Per aprener a escriure e ensenhar, ai seguit e segue totjorn lors cors de Joan Ganhaire, Marisa Lasjuilliarias e Micheu Chapduelh qu’ai apres a coneitre a l’Escòla Occitana d’Estiu a Vilanòva d’Olt. Dau monde que m’an apres totplen de chausas.
Cossí se debanan las jornadas a la calandreta ?
Plan ben, sem doas regentas, coma Olivia Mullier, la directriça. Sei en charja de la mairala, 19 goiassons de tres a cinc ans. Quo es una « pedagogia institutionala d’inspiracion Freinet ». Començam la jornada emb « Que de nuòu ? », avem « Lo conselh », mai « La monuda ». Los eslevas son en imersion occitana. De segur parlam francés tanben e fasem de l’iniciacion a l’anglés. Vesetz, tot çò qu’ai apres me serv dins mon noveu mestier.
L’ambient es bon ?
L’ambiant de l’escòla es plan bona, familiala. Los parents son plan implicats e balhan la man. Sem asociats a las decisions, nos sentem bien sostenguts. Quo es l’ambiant que cerchava, justament. En mai de quò, quò me permet de parlar e far viure l’occitan e de botar en pratica tot çò qu’ai apres. Rencontram dau monde plan interessats e motivats per la lenga.
Publicat lo 27/11/2017 dins Sud Ouest per Denis Gilabert
Per ne’n saber mai, de veire : occitan.blogs.sudouest.fr.


text: Lo ladin (en ladin ladin) es una lenga romanica, de la familha retoromanica, que se parla dins las montanhas Dolomitas en Itàlia, entre las regions de Trentin-Aut Adige e Venèt. Aquesta lenga que compta set dialèctes es parenta pròcha del romanch e del friolan. La lenga es estada reconeguda per l'estat italian tre 1999, mejançant la lei 482/1999 e compta qualques dreches d'oficialitat dins la region de Trentin-Sud del Tiròl, mentre qu'a pas cap d'estatus oficial dins la província de Bellun. Compta actualament aperaquí 30.000 locutors, bilingues o trilingues totes, dins un airal que compta a l'entorn de 92.000 abitants. Lo ladin es regulat per maitas entitats coma lo Servisc de Planificazion y Eleborazion dl Lingaz Ladin, l'Istitut Cultural Ladin, l'Istitut Ladin Micurà de Rü e l'Istituto Ladin de la Dolomites.


text:
L'Ase de Beçan
CIRDÒC-Mediatèca occitana
Dins lo vilatge de Beçan se debana, dempuèi fòrt longtemps, un curiós ritual a l'entorn de l'Ase.
A l'apròcha de Sant Laurenç (10 d'agost), la populacion, venguda nombrosa, es al rendètz-vos per qualques jorns de fèsta. L'Ase, l'animal emblematic de la vila dançarà d'oradas. De la glèisa a la carrièra, de placetas en ostal de retirada, d'elegits de la comuna a la comunautat, l'ase parada en faire ressondir los còrs d'aqueles que lo fan viure.
La fèsta de Sant Laurenç es la fèsta locala de Beçan. Cada annada, se debana sus cinc jorns, dimenjada inclusa. Las sortidas de l'Ase constituisson los moments fòrts, d'ont lo segond nom donat a la fèsta : « La fèsta de l'ase ». L'animal es al centre de las festivitats e es d'alhors pas qu'a l'escasença de Sant Laurenç que la populacion pòt profechar de sa preséncia. Fòra de qualques evolucions, lo public assistís a un programa qu'a un encastre identic segon lo jorn.
Aital los beçaneses e los toristas veson la primièra dança de l'ase a 17h picanta, lo dissabte pròche del jorn de Sant Laurenç. La jornada de dimenge es plan emplenada mas los moments fars son aqueles : de la benediccion e de la messa en preséncia de l'ase e plan segur la remesa dels ramelets que la joinessa i met a l'onor la municipalitat. Lo diluns e lo dimars, las jornadas un pauc mens protocolàrias, recampan la populacion a l'entorn de l'ase a travers de diferentas animacions. Lo darrièr jorn de la fèsta l'animal aurà lo dreit de se repausar mas es lo moment que lo pichòt ase serà de la partida per finalizar l'eveniment.


text:
1981
Aquesta pagina concernís l'an 1981 del calendièr gregorian.
Somari
- 1 Eveniments
- 2 Naissenças
- 3 Decèsses
- 4 Prèmi Nobel
- 5 Filmes
- 6 Nòtas e referéncias
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
En abriu, inscripcion dins la lèi de la convencion internacionala dau trabalh n°111 per renfòrçar la lucha còntra lei discriminacions au trabalh. Pasmens, l'annada foguèt sustot dominada per l'eleccion presidenciala. Lo premier torn foguèt marcat per l'afebliment dau Partit Comunista que son cap, Georges Marchais, recebèt solament 15% dei sufragis exprimits e lo segond per la victòria de François Mitterand (Partit Socialista). Leis eleccions legislativas de junh confiermèron aqueu succès ambé 285 sètis per lo PS (majoritat absoluda) e 44 per lo PCF que formèron un govèrn dirigit per Pierre Mauroy.
Comencèt alora un periòde d'adopcion de lèis progressitas ambé l'aumentacion de 10% dau SMIC (1èr de julhet), la creacion dei ZEP per melhorar l'educacion dins lei quartiers paures (lo meteis jorn), l'abolicion de la pena de mòrt (18 d'octòbre), la lucha còntra lo trabalh clandestin (23 d'octòbre) e una lèi de nacionalizacions de plusors companhiás estrategicas dins la siderurgia, dins l'armament e dins lei bancas. Pasmens, a la fin de l'annada, de dificultats financieras comencèron d'aparéisser.
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 1èr de genièr - Grècia deven membre de la CEE.
Polonha[modificar | modificar la font]
En fàcia de l'agitacion quasi generala dau país, lo govèrn de Wojciech Jaruzelski deguèt proclamar a la fin de l'annada l'estat de guèrra tant per reprimir Solidaritat que per defugir una intervencion dirècta de l'URSS[1]. Aquò permetèt de restaurar l'òrdre mai pas resòuvre lei dificultats economicas polonesas.
America[modificar | modificar la font]
Antigua e Barbuda[modificar | modificar la font]
Independéncia dau país lo 1èr de novembre.
Belize[modificar | modificar la font]
Independéncia dau país lo 21 de decembre. Pasmens, en causa d'un conflicte frontalier ambé Guatemala que considerava Belize coma una partida de son territòri, una garnison britanica importanta (1 500 òmes) demorèt en plaça fins a 1991.
Peró[modificar | modificar la font]
En fàcia de la multiplicacion deis atacas dei guerilhas comunistas aparegudas l'annada precedenta (→ 1980), lo president Fernando Belaúnde Terry declarèt l'estat d'urgéncia e ordonèt ai fòrças armadas perovianas de combatre lo Sendier Luminós. Lei drechs constitucionaus foguèron suspenduts dins lei províncias de Huamanga, Huanta, Cangallo, La Mar e Víctor Fajardo. L'armada i mandèt de tropas importantas e acomencèt la formacion de milícias localas anticomunistas (lei Rondas Campesinas). L'intensitat dau conflicte aumentèt ansin pauc a pauc dins lo centre dau país.
En parallèl, la situacion malaisada a la frontiera amb Eqüator se desgradèt tornarmai au començament de l'annada ambé la descubèrta de tres pòstes bastits per l'armada eqüatoriana dins un territòri revendicat per Peró. Après quauquei setmanas de combats (Guèrra de Paquisha), lei Perovians capitèron de conquistar lo pòste principau deis Eqüatorians e la pression diplomatica internacionala obliguèt lei dos estats d'arrestar lo conflicte. Lei tropas dei dos camps foguèron retiradas de la zòna contestada. Pasmens, aquel acòrd foguèt solament considerat coma una trèva e lei dos país acomencèron de renfòrçar sei posicions lòng de la frontiera. Una guèrra novèla aguèt ansin luòc en 1995 (Guèrra de Cenepa).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Armament[modificar | modificar la font]
Premier vòl dau prototip dau F-117, premier avion militar furtiu (18 de junh).
Astronomia[modificar | modificar la font]
Susvolada dau sistèma de Saturne per la sonda espaciala Voyager 2. I poguèt realizar divèrsei fotografias de la planeta, de sei satellits e de realizar divèrsei mesuras de temperaturas e de composicion atmosferica. Totjorn, dins lo Sistèma Solar, descubèrta d'un tresen satellit naturau dich Larissa dins lo sistèma de Neptun.
D'autra part, capitada dau premier vòl de la naveta espaciala espaciala. Premiera fusada recuperable de l'istòria, aqueu veïcul donèt de capacitats novèlas d'intervencion espaciala a la NASA.
Fotografia[modificar | modificar la font]
Sortida dau Sony Mavica que foguèt lo premier aparelh fotografic parcialament numeric. D'efèct, utiliza un captor CCD de 279 000 pixels e un disc dur per enregistrar leis imatges. En revènge, una television èra encara necessària per lei visualizar e lo premier aparelh totalament numeric foguèt comercializat en 1991.
Informatica[modificar | modificar la font]
Desvolopament dau sistèma operatiu MS-DOS per la companhiá]] estatsunidenca Microsoft. A l'origina, èra un sistèma crompat per Bill Gates (nascut en 1955) a Tim Patterson. Puei, l'adaptèt ai besonhs d'IBM que l'utilizèt per seis ordinators.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 25 de genièr - Alicia Keys, cantaira americana
- 28 de genièr - Elijah Wood, actor american
- 24 de febrièr - Lleyton Hewitt, jogaire de tennis australian
- 21 de març - Teddy Ongoly, fotbolaire congolés
- 7 d'abril - Sharka Blue, actritz pornografica chèca
- 25 d'abril - Felipe Massa, pilòt brasilièr de Formula 1
- 28 d'abril - Jessica Alba, actritz americana
- 10 de mai - Belén Arjona, cantaira espanhòla
- 7 de junh - Anna Kournikova, jogaira de tennis russa
- 9 de junh - Natalie Portman, actritz israeliana
- 28 de junh - Tiffany Hopkins, actritz pornografica francesa
- 27 de julhet - Fernando Alonso, pilòt espanhòl de Formula 1
- 8 d'agost - Roger Federer, jogaire de tennis soís
- 23 d'agost - Carmen Luvana, actritz pornografica americana
- 3 de setembre - Gautier Capuçon, violoncelista arpitan
- 26 de setembre - Serena Williams, jogaira de tennis americana
- 15 d'octobre - Elena Dementieva, jogaira de tennis russa
- 25 de novembre - Xabi Alonso, fotbolaire espanhòl
- 2 de decembre – Britney Spears, cantaira americana
- 30 de decembre - Haley Paige, actrit pornografica mexicana-americana (m. 2007)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 5 de genièr - Harold Clayton Urey, fisician-quimista american, Prèmi Nobel de Quimia (n. 1894)
- 9 de febrièr - Bill Haley, cantaire american, pionièr del rock'n'roll (n.1925)
- 9 de març - Max Delbrück, biologista alemand, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (n. 1906)
- 23 d'abril - Josep Pla i Casadevall, escrivan catalan (n. 1897)
- 11 de mai – Bob Marley, cantaire jamaican (n.1945)
- 11 de mai - Odd Hassel, quimista norvegian, Prèmi Nobel (n. 1897)
- 13 de junh - Amácio Mazzaropi, actor e realizator brasilièr (n. 1912)
- 1 d'agost - Omar Torrijos Herrera, president de Panamà (n. 1929)
- 8 de setembre - Hideki Yukawa, fisician japonés, Prèmi Nobel (n. 1907)
- 9 de setembre - Jacques Lacan, psicanalista francés (n. 1901)
- 12 de setembre - Eugenio Montale, poèta italian, Prèmi Nobel (n. 1896)
- 6 d'octobre – Anwar Sadat, president d'Egipte (n.1918)
- 29 d'octobre - Georges Brassens, cantaire francés (n. 1921)
- 22 de novembre - Hans Adolf Krebs, mètge e bioquimista alemand, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (n. 1900)
- Manuel Sanchis i Guarner, filològ, istorian e escrivan valencian (n. 1911)
Prèmi Nobel[modificar | modificar la font]
- Prèmi Nobel de Fisica : Nicolaas Bloembergen, Arthur Leonard Schawlow, Kai Siegbahn
- Prèmi Nobel de Quimia : Kenichi Fukui e Roald Hoffmann
- Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina : Roger W. Sperry, David H. Hubel, Torsten N. Wiesel
- Prèmi Nobel de Literatura : Elias Canetti
- Prèmi Nobel de la Patz : Aut Comissariat de las Nacions Unidas pels Refugiats (ACNUR)
- Prèmi Nobel d'Economia : James Tobin
Filmes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ En fach, maugrat de demonstracions militaras fòrça importantas a la frontiera entre Bielorussia e Polonha (100 000 òmes) en 1981, lo Burèu Politic de l'URSS decidiguèt d'adoptar una politica d'intimidacion mai considerèt l'invasion de Polonha coma tròp perilhosa.


text:
Dijaus eth 21 de deceme, era classa deths grans qu’anè enregistrar ua emission especiau Nadau, a Ràdio Auloron.
Que presentèm tres reportatges sus dus projèctes (eras nostas correspondéncias dab Er Ikastola d’Anglet i era Calandreta de Pau, i er Eco Parlament deths Joens).
Que’vs ensenham quauquas fòtos.
Bon Nadau i bonas hèstas a tots.
Era caravèla qu’ei un vaishèth utilizat peths explorators (portugués puish espanhòus) der Arrenavida quan partín ara descubèrta de tèrras navèras o tar’ India. Qu’esté dongas eth batèu de Cristau Colomb quan descrobí er’ America en 1492.
Entà dessenhar era caravèla, que passèm per mantuas etapas :
- dessenhar era caravèla ath gredon
- colorar-la
- descopar era còsta deth prumèr plan
- tornar passar ath futre negre.
- colorar eth cèu i pintrar era mar.
Aquiu quauquas fòtos deras nostas produccions :
Mardi-Gras, les élèves de l’école de Pondeilh nous attendaient au kiosque du Jardin Public pour prononcer le jugement de San Pançard.
« J’accuse San Pançard d’être responsable de mon accident de voiture », a dit Eden
Le coupable « mangeur de saucisses » a reçu vingt-une autres accusations. Ensuite, nous avons dansé Era giga, Pimpè, era gatamina accompagnés de l’accordéon.
Nous avons partagé et dégusté les délicieuses merveilles de Jeanette.
Eths dera mairau que hen capeths dab papèr jornau i que peguèn papèr de color per dessus. La classe maternelle a confectionné des chapeaux avec du papier journal et des rubans colorés.


text:
Reblochon
Lo Reblochon [CFLL : rbloshon], ou ben lo Reblochon de Savouè, 'l est un fromâjo savoyârd crèâ diens los Aravis. Ceti fromâjo at ètâ crèâ u XVIiémo sièclo. Lo niom de ceti fromâjo vint du vèrbo en arpetan savoyârd « reblochiér » que vôt dére: « arriar/trère un segond côp ». Porque, ôtro côp, los payisans deviont balyér u sègnor un bocon de lor lacél, il 't por gouardar mes de lacél que normalament ils balyiêvont tot drêt una petiôda partia de lacél. Après que le sègnor seye passâ, lo grangiér (fèrmiér) blochiêve un ôtro côp. Ceti lacél est més grâs. Il fât un fromâjo a pâta mola: lo Reblochon. Depués lo 7 d'oût 1958, lo Reblochon at una apelacion d'origina controlâ (AOC) por lo protègiér.


text:
Varenne-Saint-Germain
Varenne-Saint-Germain es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Varenne-Sant-Germain a #èsser creada en 1973 per fusion de las municipalitats de Sant-Germain-de detlos-Marges e de Varenne-Reuillon.
La commune de Varenne-Saint-Germain a été créée en 1973 par fusion des communes de Saint-Germain-des-Rives et de Varenne-Reuillon.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Dolar american
Lo dolar american o dolar US ($, unicode U+0024) es la moneda nacionala dels Estats Units, d'Eqüator, de Micronesia, de las Illas Marshall, de Belau, del Salvador, de Timòr Èst, de de Panamà e dels Païses Basses Caribencs.
Lo còde ISO 4217 del dolar US es USD. Lo simbòl usual es $. Es devesit en 100 cents.
Lo dolar US es :
- la principala moneda de resèrva utilizada dins lo mond;
- la devisa mai utilizada dins lo comèrci internacional;
- la principala devisa tractada sus lo mercat dels cambis;
- la devisa qu'a los mercats financièrs mai importants.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Bilhets del Dolar US (en) (de)


text:
Sul site mesopinions.com una peticion ven d'èsser dubèrta per reivindicar l'occitanitat d'Auvèrnhe.
Tèxt de presentacion – Demòras en Auvernha, al nòrd d’un territòri cultural vast que s’apela « Occitània » e, coma de miladas de personas aicí, ne as pas cap de consciença. E mai que ne as segurament pas jamai entendut parlar.
Agost de 2018 l'IEO 34 comunica a sos sòcis e associacions sòcias.
A la fin del mes de julhet de 2018 sul site de l'ANÒC, Ciril Joanin, Fèbus Abelhèr e Domergue Sumien an presentat un document ont discutisson de la situacion de l'occitanisme.
Lo pdf de 42 paginas se titola : Crisi de l'occitanisme : ont ne sèm e cossí repartir ?
Julhet de 2018. Dins un article, 2018 : l’Òc dins la tempesta, publicat sul site consacrat al forum occitan La Dintrada, Uc Jourde torna rapelar la marrida situacion dins la quala se tròba actualament l'occitanisme.
Lo 23 de julhet de 2018, en seguida de la decision del Ministèri de l'Educacion Nationala de non pas organizar en 2019 de concors d'agregacion per la lenga occitana, 14 deputats elegits de departaments de la region Occitània, an mandat al ministre de l'educacion Jean-Michel Blanquer una letra.
Aquesta demanda que la decision presa rapòrt al concors siá tornarmai considerada.
Pau, lo 18 de Julhet de 2018, la societat Vistedit comunica.
Agregacion d'occitan per l'an que ven. La FELCO comunica.
La vila de La Seina en Provença comunica en occitan. Lo sieu site internet presenta cada mes dins la seccion D'aquí un article en occitan.
Los subjèctes tractats son ligats a las activitats localas en rapòrt amb la lenga nòstra e amb la cultura del parçan.
Lo 9 de julhet de 2018 se tenguèt a l’Ostal de Region de Clarmont d’Auvèrnhe una amassada per la lenga. Lo Congrés permanent de la lenga occitana que participava a l'eveniment comunica :
Alara que la vila de Tolosa s'aprèsta a commemorar lo 800 ans de la victòria de 1218 contra los crosats e la liberacion de la vila que seguiguèt, lo Partit de la Nacion Occitana (PNO) comunica.
Omenatge a la Resisténcia Occitana los 23, 24 e 25 de junh à Tolosa
800 ans fa, lo 25 de junh de 1218, Simon de Montfòrt, cap de l'armada francesa que dempuèi 1209 degalhava las tèrras dels Comtes de Tolosa e de lors aliats jol pretèxt d'una Crosada contra los eretges albigeses, èra tuat del temps que son armada assetjava Tolosa.
Page 1 of 14


text:
U.E. Bossòst 5 . Ent. Boulogne
III 0
En darrèr partit en casa
contundent victòria dera U.E. Bossòst entà seguir ena sua corsa entà acabar
prumèr d’aguest campionat de 1ª division. Partit dominat pendent es 90 menutes
per equip aranés. Non
rebrembam cap d’arturada deth nòste portèr Marcos pr´amor qu’ auérem ua tarde
ben tranquilla. Passat eth prumèr quart d’ora, anàuem a mercar eth prumèr gol quan Moha se profite
d’ua pilota que treiguíe de porteria er equip francés e se plantaue dauant eth
portèr e mercaue damb un shut ras. En dusau gol, Moha susprenie ara defensa
francesa entà mercar eth 2-0 resultat en que s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat eth domini aranés non auec era sua
recompensa enquiath darrèr quart d’ora. En ua pilota que Javi luitèc damb eth
defensa francés se l’acabèc d’emportar e des dera cantoada der àrea shutaue un
shut ajustat ath garròt e mercaue eth 3-0. En ua bona jogada, Moha l’acabaue
damb un shut ras des dera línha de porteria e era pilota dempús de tocar en
garròt entraue laguens. Ère eth 4-0 e hat-trick de Moha. Entà acabar de redondejar
era golejada, Javi shutaue des de dehòra der àrea ua pilota despejada pera
defensa e susprenie ath portèr. Ère eth 5-0 resultat deth finau deth partit.
Victòria fàcil entà despedir-mos dera nòsta aficion; ara
mos queden tres partits deth campionat dehòra e era finau dera Copa der Amitié
en St. Gaudens. Demoram contunhar damb aguesti boni resultats.
Eth plòplèu partit jogam partit
deth campionat de liga en Pointis-Inard eth dimenge 17 de mai tàs 15:00 ores contra
er equip locau.
U.E. Bossòst: Marcos, Salva, Abraham,
Felipe, Peiró, David, Chapo, Soufi, Àlex, Moha e Ivan. Remplaçants: Cabezas, Manu,
Javi.
Trainer: Xavi.
Ent. Boulogne : Saintcriq,
Didier, Bajon, Vvies, Suzane, Marque, Benac, Louge, Cier, Touzanne, Barrere. Remplaçants :
Plateel, Bathion.
Tarjetes auriòles :
Suzane.
Trainer : Castex Benjamin.
Gols : 1-0 Moha (20’), 2-0 Moha (35’), 3-0 Javi (75’), 4-0 Moha (80’), 5-0 Javi (85’).
Arbitre: Hubert Marc.


text:
La Nadalenca , Còr polifonic occitan de Montpelhièr vos convida a un concert excepcional lo dimars 22 de decembre a Montpelhièr.
Aprèp dos viatges sus l’Iscla de beutat, Lo Barrut (grop polifonic occitan de Montpelhièr) aguèt enveja de contunhar los ligams polifonics entre Corsega e Occitania.
Avem l’astre d’aculhir U Fiatu Montese (grop baladin de cant polifonic corse creat en 1994) per un trabalh comun e un escambi de repertòri.
Aurem lo plaser de vos presentar la frucha d’aquel polit rescontre a l’escasença d’un concert :
dimars 22 de decembre, Maison des Choeurs, plaça Albert 1er, Montpelhièr, 20h
Programa de la serada :
Nadalenca (amb Catarina e Domenge Caucat)
Lo Barrut
U Fiatu Montese
Tarifas :
-Entre 10 e 15 euros
-Redusit entre 3 e 8 euros
Contact/Reservacion : barrut.lo@gmail.com
Samuel 06.72.75.95.57


text:
22/02/2017
En pista per "Dancem au collegi" !
Pour la troisième année consécutive, le programme "Dancem au collegi" du Conseil Départemental va réunir plus de 300 collégiens occitanistes autour de la danse et du chant traditionnel. Nouveauté en 2017, ce programme associera également la Calandreta de Perigueux et les écoles de Ribérac, Brantôme et La Coquille ou l'occitan est également enseigné. Ce dispositif qui associe artistes musiciens et enseignement est une des spécificités et fiertés de notre département. Une réunion se tenait le 14 février pour finaliser les derniers détails de l'organisation.
Coma quò se vai debanar ?
Los collegians de Brantòsme, La Coquilha, Rabairac, Bertran de Born e Montaigne a Perigüers mai Sarlat van segre las intervencions de Christophe Célérier, Gilles de Becdelièvre, Paul Jochmans,Nicolas Peuch e aprener las danças tradicionalas : borèias, sautiera, chapeloise e.a.c...mai quauques chants. Quelas sessions se debanaran en març e abriu.
E per la restitucion ?
Questa annada, quo es la communa de La Coquilha que vai reçaubre l'eveniment "Generacion Paratge", a la sala de las festas los 4 e 5 de mai . Seran 300, alaidonc deven se partajar sur doas jornadas. Los collegians an totjorn plaser a veire que son nombros a aprener l'occitan en Perigòrd e son contents de se tornar trobar, coma l'an fach per las jornadas occitanas l'an passat a Perigüers.
Qual sera lo programa de quelas jornadas ?
Per las jornadas dau 4 e 5 de mai, los collegians arribaran vers las 10 oras, per un espectacle de conte musical chantat "La Barbe bleue", de Gabriel Durif de l'ensemble vocau occitan "San Salvador" de Corresa. En segre, quò sera la rencontra coma Laurenç Labadia, artiste, meteire en scena, formator. Apres lo repas e una corta intervencion de Bernard Vauriac, president dau PNR Perigòrd Lemosin, vendra lo temps dau grand baleti collectiu. De lor costat, los escolans de mairala e primaria segran un espectacle de conte per Monica Burg dimarts lo 2 de mai.
Nous souhaitons donc à tous beaucoup de plaisir à la préparation de cet événement qui prend chaque année plus d'ampleur.
Denis Gilabert
10:47 Publié dans Ensanhament de la lenga, enseignement de l'occitan, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Convergéncia Democratica Aranesa (CDA-PNA) a iniciat eth camín entà renauir e crear eth nau projècte polític entàs pròplèus ans. Era jornada, tamb ua durada de dues ores, s’a desvolopat en dues fases. Era prumèra, es mès de quaranta assistents ara jornada an amplit un qüestionari tamb noranta preguntes que s’a estructurat en dus grans blòcs: Bases ideologiques (model nacionau, model econòmic, model sociau, trebalh e empresa, regeneracion democratica, Qualitat democratica, drets e libertats) e Bases organitzatives.
Ena dusau fasa s’a entrat en un debat intens e constructiu en que s’a plantejat entre d’auti eth model de societat que volem crear, era estructura organitzativa e eth dret a decidir.
Era següenta Jornada, era dusau, se darà compde deth resultat dera enquesta e se’n harà ua auta mès especifica que detalharam eth dia dera jornada. Es enquestes, entà garantir era totau transparéncia deth tractament des madeishes, an estat portades en inici dera jornada e un viatge finalitzades se les an tornat a emportar raomplides entà extreiguer-ne eth resultat que serà sometut a toti es que l’an hèt e a d’auti qu’auè non an pogut préner part ena Jornada.
En paraules deth Secretari Generau, Àlex Moga, “auem artenhut un exit notable. Era gent a ganes de renauir-se e de tornar a formar part deth projècte polític centrau deth País. Continuaram trebalhant ena linha de dar era paraula ara gent e nosati canalitzar-les entà poder renauir e modernitzar eth projècte polític de Convergéncia Aranesa”.


text:
Recently added item(s)
Aucun produit
Liames
Vos prepausem un catalòg large de produches culturaus occitans: Libres, CD, DVD, mapas, pegasolets, drapeus, … Tot ço que chau per la lenga e la cultura occitanas.
Trobaretz dins la nòstra botiga en linha, de libres en occitan, mai perèu en francés o bilingües occitan-francés (de còp en catala, englès o italian), de metòdes per aprene la lenga, de gramaticas e diccionaris, de libres sus l'istòria, de la literatura (romans, nòvelas, crimis, poesia...), de libres per pichons (contes, BD, libres illustrats), de libres sus lo patrimòni dels Aups, de Provença e d'ailhors. E per aqueus qu'agradan mens los libres, avem perèu de CD de musicas e de chants occitans, e mai de DVD de films o de documentaris en occitan e/o sus la cultura occitana.
E se voletz seguir las nòstras actualitats, venetz sus la nòstra pagina Facebook !
De pas esitar a nos escriure, telefonar o passar nos veire dins nostre locau (21, charriera de l’estampariá - 05000 GAP - Tel : 04 92 53 98 40).


text:
« Se la legissèm pas la nòstra Istòria, nos la legiràn »
Avètz mancada la primièira sason? Paures de vautres…
Manquetz-pas la seguida! Mèsa lo 21 de mai, 21h
puòi, organizat per l’IEO del Vilafrancat, IEO12, lo dissabte 25 de junh a 20h30. Concèrt a Sant-Salvador, salla polivalenta in Memoriam lo paure nòstre Joan-Petit.
« Soi aquí per aver volgut plan far! »
Darrièiras paraulas de Joan PETIT quand montèt sus la ròda
LOS 21 e 22 de mai, dins l’encastre de LAS VOSES DE MAI,e per los vint ans de la cançon occitana de Mèsa
Sabètz, lo capelan de Mèsa en cadièira:
« Mézois, soyez dévôts en ce monde, sinon vous serez détruits dans l’autre ! »
Èra pas de latin de Mèsa e s’enganèron totes que Mèsa es pas luònh de Bosigas:
« Son venguts des veaux e ara, 20 ans mai tard, son de buòus !
Ai d’aquel buòu !!!
Entresenhas / Renseignements
Cercle occitan de Mèsa, lo Buòu
jlherodier@sfr.fr
omedoc34@gmail.com
07 82 43 67 85
FOGAU MUNICIPAU / FOYER MUNICIPAL – Carrièira Carnot / Rue Carnot – 34140 MÈSA / MÈZE
Dissabte 21 de mai: estagi de cant (saique, per aqueles que sabon pas cantar) 9h -12h30 / 14h30 17h00
Dimenge 22 de mai: 9h-11h / 14h30 / 18h Rescontre de la cançon Occitana
Amb lo sosten de la Fondacion Gaietan Escafit,
concèrt espectacle per Nadalenca,
lo 21 de mai a partir de 21h,
dins la glèisa dau capelan de Mèsa.
Las RESISTÉNCIAS dau PÒBLE d’ÒC.
Resisténcias raconte les évènements, luttes et révoltes qui ont traversé l’Occitanie depuis 800 ans : la résistance des Cathares, Bernard Délicieux, les Croquants, les Camisards, … la révolte des vignerons en 1907, les fermetures de mines du Bassin de Decazeville, Montredon, le Larzac.
Resisténcias conta los eveniments, luchas e revòltas, qu’an marcat Occitània dempuòi 800 ans: la resisténcia catara, Bernat Deliciós, los Crocants, los Camisards, … la revòlta dels Guses de 1907, la barradura de las minas de la Sala, Montredond, lo Larzac.
Aurem pas jamai que çò que serem capables de prene !
Ferról en 1907.
Le scénario a été écrit par Enric Théron, avec la collaboration de Domenge Caucat pour la version occitane, d’après une idée originale de Claudie Goinguenet.
Lo scenari es estat escrich per Enric Theron, emparaulat de lenga nòstra per Domenge Caucat, sus una idèa originala de Clàudia Goinguenet.
Direction musicale / Direccion musicala : Frédéric Peñas
Mise en scène / Mesa en scèna : Véronique Valéry
Narrateurs / Narracion : Catarina e Domenge Caucat
Costumes / Abilhatges : Sûan Czepczynski
Conception des éclairages / Lums : Sergio Perera
NOS DAISSAREM PAS TòRCER !
Resisténcias est un spectacle occitan et donc en occitan, mais prompteur et livret en français viennent au secours de ceux qui ne connaissent pas ou qui ont un peu de mal avec notre langue.
Resisténcias es un espectacle occitan en occitan, de cap a cima, mas promptor e libreton en francés pòrtan solaç al mond que penècan o que sabon pas encara la lenga nòstra.
Volèm viure e cantar al País !!!
Partenaires /Partenaris :
Région Languedoc Roussillon ; Ville de Mèze ; Ville de Montpellier ; Caisse d’Epargne Languedoc-Roussillon; La Rampe TIO Théâtre Interrégional Occitan ; Fondacion Gaietan Escafit sous l’égide de la Fondation de France ; Collègi Leon Còrdas ; Lo Buòu de Mèsa….
Pour plus d’informations sur / Mai d’entresenhas sus lo Còr polifonic occitan Nadalenca : www.nadalenca.fr
Contact presse / Contacte premsa : claudie.goinguenet@laposte.net / 06 74 36 67 71