text:
Baldur's Gate II: Shadows of Amn
Baldur's Gate II: Shadows of Amn es un videojuec desvolopat per Bioware e editat per Black Isle Studios. Es la seguida de Baldur's Gate e sortèt sus Microsoft Windows en setembre de 2000. Coma son predecessor, lo juec es basat sus l'univèrs dei Reiaumes Oblidats e sus lei reglas de AD&D 2a Edicion. Utiliza lo motor de videojuec Infinity Engine, ja utilizat per lo premier òpus e per d'autrei juecs de Black Isles coma aquelei de la seria deis Icewind Dale.
Lo començament de Baldur's Gate II a luec rapidament après leis eveniments de Baldur's Gate e contunia l'istòria dau protagonista, lo fiu adoptiu de Gorion, que son eiretatge unic de fiu dau dieu Bhaal atira l'atencion dau masc Jon Irenicus, elfe descaigut e maudit. L'intriga es basada sus lei rescòntres e leis afrontaments entre lo protagonista e Jon Irenicus. Se debana dins la region d'Amn e de la ciutat d'Athkatla, au sud de la vila de Baldur's Gate ont aviá luec lo racònte dau premier òpus de la seria.
Lo juec recebèt un acuèlh critic fòrça favorable e unei jornaus de la premsa especializada li donèron lo títol de juec de ròtle de l'annada 2000. Mai de dos milions d'unitats foguèron vendudas e una expansion intitulada Baldur's Gate II: Throne of Bhaal sortèt lo 21 de junh de 2001. Apondèt un gròs donjon suplementari e una conclusion a l'istòria dau protagonista e dei Fius de Bhaal. Una version modernizada intitulada Baldur's Gate II: Enhanced Edition foguèt anonciada en 2012 e publicada lo 15 de novembre de 2013.
Somari
- 1 Sistèma de juec
- 2 Intriga
- 3 Desvolopament
- 4 Sortidas
- 5 Recepcion
- 6 Veire tanben
- 7 Bibliografia
- 8 Nòtas e referéncias
Sistèma de juec[modificar | modificar la font]
Principis generaus[modificar | modificar la font]
Baldur's Gate II: Shadows of Amn es un juec de ròtle informatic basat sus lei reglas de AD&D 2a Edicion. La quista centrala dau juec dura environ una seissantena d'oras e lo juec complèt, inclusent lei quistas segondàrias, dura aperaquí 300 oras[1]. Lo jogaire contrarotla un grop que pòu agantar sièis personatges, compres lo protagonista[2]. Lo protagonista es lo personatge centrau car sa mòrt obliga de cargar una partida enregistrada o de tornar començar una campanha. Lo juec comença ambé la creacion dau protagonista a travèrs una seria d'ecrans de configuracion permetent de chausir sa classa de personatge, sei caracteristicas, son aparéncia e son alinhament[3]. Un personatge ja existent pòu tanben èsser importat de Baldur's Gate o de son extension[2] [4]. Puei, dins l'univèrs dau juec, lo protagonista pòu recrutar certanei personatges non jogaires (PNJ) per formar e completar son grop. Aquelei PNJ viatjan ambé lo protagonista e interagir amb eu o ambé leis autrei personatges dau grop entraïnant de dialògs, de romanças o de quistas especificas[5].
L'accion dau juec es vita amb una perspectiva isometrica e l'ecran, que necessita pas d'èsser centrat sus lo protagonista, pòu èsser desplaçat ambé la soritz o lo clavier. La zòna de juec es desvelada ambé son exploracion per lei personatges dau grop dau protagonista. Una nèbla de guèrra esconde lei regions exploradas que se situan en fòra dau camp de vista dei personatges. Dins lo corrent de l'exploracion d'una zòna, lo jogaire pòu definir e modificar la formacion adoptada per son grop. Per quitar una zòna e intrar dins un autre sector dau juec, fau clicar sus una zòna de sortida (escaliers, pòrtas...) que permet de cargar la zòna novèla. Una carta dau Mond permet tanben au jogaire de se desplaçar sus de distàncias lòngas en seleccionant dirèctament sa destinacion.
Leis interaccions ambé leis autrei personatges o ambé leis objèctes necessitan de clicar dessüs. Lo desplaçament d'un personatge o d'un grop necessita de clicar sus la destinacion d'arribada desirada. L'accion dau juec a luec en temps reau mai se pòu totjorn far una pausa per estudiar una situacion o donar d'òrdres[5]. Lei dialògs començan generalament amb un clic sus un personatge qu'es pas ostil o, de còps, son programats per començar dins una situacion donada. Pendent un dialòg, lo protagonista pòu generalament chausir entre unei respònsas diferentas dins una lista. Certanei dialògs marcan lo començament de quistas o permèton de descubrir d'informacions importantas. Clicar sus un personatge ostil dona l'òrdre au personatge seleccionat de l'atacar. Leis informacions regardant lei personatges, lei creaturas, certaneis objèctes o bastiments apareisson quand lo puntaire de la soritz es tengut dessüs.
Quand un personatge dau grop ganha l'experiéncia necessària, pòu ganhar un nivèu. L'experiéncia es ganhada gràcias a certaneis accions coma l'eliminacion d'enemics o l'acabament d'una quista. Lo grop a tanben una reputacion qu'es influenciada per leis accions e lei decisions dau protagonista. Aquela reputacion e lo carisme dau protagonista influencian lei relacions ambé lei PNJ. Lei personatges formant lo grop pòdon ansin se plànher o quitar lo grop (o de còps intrar en conflicte) se son alinhament s'aluncha tròp de la reputacion dau protagonista. Lo grop necessita tanben de far de pausas regularas per recuperar e dormir. Aquò permet de sonhar lei personatges bleçats o de memorizar de sòrts que pòdon èsser gitats après. D'efècte, lo juec a mai de 300 sòrts diferents. Franc dei mascs, lei personatges gitant de sòrts dèvon aperavans lei memorizar. Dins totei lei cas, gitar un sòrt prèn de temps e pòu èsser interromput per una ataca o un sòrt enemic.
Lo jogaire pòu accedir a unei sota-ecrans a travèrs l'interfàcia : lei cartas de zòna e dau Mond, lo jornau que permet de nòtar leis informacions importantas regardant lei quistas dau juec, la pagina d'inventari que permet d'equipar lei personatges, la pagina presentant lei caracteristicas de cada personatge dau grop, lo libre dei sòrts profans (utilizats subretot per lei magicians e lei mascs), lo libre dei sòrts divins (utilizats subretot per lei prèires) e la pagina d'opcions permetent de modificar certanei paramètres dau juec, d'enregistrar o de cargar una partida e de quitar lo juec.
Raças e classas de personatge[modificar | modificar la font]
Au començament dau juec, lo jogaire dèu chausir una raça e una classa de personatge basat sus lei reglas AD&D 2a Edicion. I a sèt raças disponiblas que son uman, elfe, semi-elfe, gnòme, semi-òrca, halfelin e nan e que presentan d'avantatges e d'inconvenients. Franc deis umans, certanei raças permèton pas de chausir certanei classas de personatge. I a onze classas de personatge disponiblas que son guerrier, rodaire, paladin, raubaire, bard, magician, prèire, druida, barbar, monge e masc. Cada classa a de competéncias especialas e de restriccions. Per exemple, un raubaire pòu trobar e desamorsar una leca mai a de limitacions importantas regardant leis armas e leis armaduras que pòu utilizar. Dins certanei classas, existisse tanben d'especializacions qu'apondon d'avantatges e d'inconvenients suplementaris. Per exemple, lo chivalier es un paladin especializat dins lo combat còntra lei dragons o lei demons qu'a d'avantatges còntra aqueleis enemics mai pòu pas utilizar d'armas de trach. Dins lo corrent dau juec, lo protagonista pòu tanben venir lo mèstre d'un donjon qu'es definit per sa classa de personatge (un castèu per un guerrier, un teatre per un bard... etc).
Mòde multijogaire[modificar | modificar la font]
Existisse un mòde multijogaire que permet de reünir sièis jogaires umans. Cada jogaire contrarotla un personatge creat o un personatge qu'es normalament un PNJ. Un jogaire incarna lo protagonista que son importància demora importanta (es a dire que sa mòrt necessita de cargar una partida enregistrada).
Intriga[modificar | modificar la font]
Contèxte generau[modificar | modificar la font]
Lei Reiaumes Oblidats, onte se debana l'intriga de Baldur's Gate II, son un univèrs ficcionau basat sus un mond medievau onte lo fantatisc (creaturas imaginàrias, magia... etc) es una causa frequenta. La màger part de l'intriga a luec dins la region d'Amn que fa partida dau sota-continent de Fadaruna. La capitala Athkatla n'es la vila pus importanta. Es dirigit per lo Conseu dei Sièis, organizacion anonima que seriá formada per lei sièis marchands pus rics de la ciutat. Pasmens, parteja son poder ambé la guilda locala dei raubaires, lei Raubaires de l'Ombra, qu'a una influéncia fòrça importanta sus la vila, especialament lei quartiers paures. Aquela guilda dirigisse tanben d'operacions dins d'autrei vilas de la region coma Baldur's Gate. Enfin, la darriera organizacion poderosa de la region es lei Mascs Mascats que s'ocupa de la regulacion de la magia. Lei Raubaires de l'Ombra, lei Mascs Mascats e lei Joglars, un ret semi-secrèt d'aventuriers bòns o neutres, son lo centre d'unei quistas dau juec.
La vila d'Athkatla es lo centre d'una partida de l'istòria e es devesida entre sèt quartiers diferents (Quartiers Bas, Cementèri, Pònt, Pòrt, Caminada de Waukyne, Quartier Administratiu, Quartier dei Temples). Cada quartier presenta unei donjons esconduts. En fòra d'Athkatla, lo jogaire dèu tanben visitar l'illa de Brynnlaw e son asile de Spellhold, lei Fin Fons Sorns, la ciutat elfica de Suldanessellar e lo Plan Astrau[2]. Pòu tanben anar dins lei Còlas d'Umar que son liadas a un temple malefic, dins lo fèu e lo castèu de l'Ostau De'Arnises, dins la vila de Trademeet, dins un bòsc sacrat dei Druids, dins lei Còlas de Windspear e dins una vila poblada de Sahuagins.
Lo juec se debana dins lo corrent de l'annada 1369 DR quauqueis annadas après lo Periòde dei Trèbols (1358 DR) entraïnat per lo raubament dei Tauletas dau Destin, un artefact magic poderós que permetiá de mantenir un equilibri entre lo Ben e lo Mau. En consequéncia, lo dieu Ao, divinitat suprèma dau panteon dei Reiaumes Oblidats, decidiguèt de castigar leis autrei dieus que foguèron obligits de venir d'èssers mortaus fins a la redescubèrta dei Tauletas. En despiech de sei poders, divèrsei dieus moriguèron o foguèron tuats dins lo corrent d'aqueu periòde.
Bhaal, lo dieu dau Murtre, ne'n fèt partida e foguèt tuat per un aventurier dich Cyric que venguèt un dieu après aqueu succès. Pasmens, sei capacitats de dieu deis assassins permetèron a Bhaal de preveire sa mòrt e d'organizar sa resureccion. Ansin, engendrèt uneis enfants que tenguèron una partida de son esséncia divina. Après la mòrt d'aqueleis enfants, que conoissèron generalament una vida agitada, aquela esséncia èra reünida au rèsta de l'arma dau dieu descaigut per permetre un jorn sa resureccion. Lo protagonista fa partida d'aqueleis enfants de Bhaal. Protegit per lo magician (e Joglar) Gorion, foguèt educat dins la fortalesa de Candlekeep. Li rescontrèt Imoen qu'èra tanben un enfant de Bhaal plaçada sota la proteccion de Gorion. Lo premier òpus conta l'assassinat de Gorion per un autre enfant de Bhaal, Sarevok, desirós de ressuscitar per captar lei poders dau dieu dau Murtre a son profiech e sa desfacha en fàcia dau protagonista.
Istòria[modificar | modificar la font]
L'istòria comença gaire de temps après la desfacha de Sarevok dins Baldur's Gate. Lo protagonista e sei companhons son capturats per d'ombras e l'eròi se derrevelha dins una gàbia[5]. I venguèt l'objècte d'experiéncias magicas de part d'un masc dich Jon Irenicus. Pasmens, dins lo corrent de son estudi, Irenicus deguèt s'arrestar per defendre sa preson còntra l'ataca d'un grop de Raubaires de l'Ombra. Aquò permet au protagonista de s'escapar de la preson ambé lei subrevivents de son grop, compres Imoen. Arriba dins la vila d'Athkatla ont Imoen e Irenicus son arrestats per lei Mascs Mascats cargats d'aplicar la defensa d'utilizacion publica de la magia. Son teleportats au luench e estremats dins l'asile insuar de Spellhold. Pasmens, Irenicus aviá simulat sa desfacha dins lo corrent de son arrestacion. Capita de sortir de sa cellula puei chapla lei gardians de l'asila. Ne'n pren lo contraròtle e utiliza leis installacions dei Mascs Mascats per contuniar seis experiéncias.
D'aqueu temps, dins lei Quartiers Bas d'Athkatla, lo protagonista e son grop fan lo rescòntre d'un raubaire dich Gaelan Bayle que prepausa l'ajuda d'una organizacion poderosa, capabla de tornar trobar Imoen o Irenicus, en cambi de 20 000 pèças d'aur. Après, lo grop recebe una prepausicion similara de part d'una guilda rivala dirigida per un vampiri dich Bodhi. Lo jogaire es liure de chausir entre lei doas faccions mai quin que siegue son aliat, obtèn l'ajuda dau capitani Saemon Havarian per navigar fins a l'illa de Brynnlaw e l'asile de Spellhold. Lo protagonista e sei companhons capitan de passar lei defensas magicas de l'asila onte son capturats per Irenicus. Gràcias ai resultats de seis estudis, lo masc es capable de realizar un rituau magic li permetent de transferir l'arma d'Enfant de Bhaal dau protagonista vèrs son còrs. Aperavans, aviá fach una causa identica amb Imoen per donar son arma a Bodhi qu'èra en realitat son aliada. Puei, l'eròi e sei companhons son estremats dins un laberint de l'asile vengut lo terren de caça de Bodhi. Dins aquò, dins lo corrent de l'accarement entre lo grop e lo vampiri, Bodhi es suspresa e espaurida per la transformacion sobda dau protagonista que pren provisòriament l'aparéncia d'un avatar poderós dau dieu Bhaal (lo Pelaire). Aquò permet au grop de s'escapar dau laberint e de liberar lei presoniers de l'asile per atacar Irenicus qu'es finalament obligit de batre en retirada fins ai Fin Fons Sorns onte pòu se fisar d'una aliança ambé leis Elfes Negres de la ciutat d'Ust Natha.
Li es perseguit per lo protagonista e sei companhons que capitan de passar lei defensas deis Elfes Negres per agantar la superficia. Li fan lo rescòntre d'una armada d'Elfes de la vila de Suldanesselar. Aquela vila es atacada per Irenicus e seis aliats. Lei soudats elfes en fòra de la ciutat son a organizar una còntra-ataca mai a l'ora d'ara, son pas capables de passar lo blocus magic installat per Irenicus e lei mascs elfes negres a l'entorn de Suldanesselar. Una aliança es donc concluda entre lo protagonista e lo generau elfe Elhan que li demanda de trobar un artefact magic dich Rhynn Lanthorn. A la poissança necessària per rompre lo sòrt d'Irenicus mai es protegit per la guilda de vampiris de Bodhi. Après la recuperacion d'aquel objècte, lo protagonista pòu intrar dins Suldanesselar e agantar l'Aubre de Vida elfic. Irenicus a capturat la rèina de la vila e es a drenar l'energia de l'aubre per aumentar sa poissança e venir un dieu. Après una premiera batalha, es vencut per lo protagonista e seis aliats e leis armas dei combatents son atirats vèrs l'Infèrn. Un segond combat li a luec e s'acaba per la desfacha finala d'Irenicus e la recuperacion de son arma per lo protagonista.
Personatges[modificar | modificar la font]
Personatges principaus[modificar | modificar la font]
- Jon Irenicus : masc malefic e antagonista principau. Elfe maudit e descaigut après un complòt mancat per venir un dieu, vòu s'emparar de l'arma divina dau protagonista per annular sa malediccion e assaiar tornarmai d'intrar au sen dau monde divin.
- Bodhi : sòrre d'Irenicus, participèt a son complòt mancat e conoissèt una deschasença identica. Per luchar còntra aquela malediccion, se transformèt en vampiri. Dins l'intriga, ajuda son fraire per s'emparar de l'arma divina d'Imoen.
- Gaelan Bayle : Raubaire de l'Ombra qu'es cargat per son cap Aran Linvail d'aprochar lo protagonista per prepausar l'ajuda de son organizacion còntra Irenicus.
- Aran Linvail : cap de la guilda dei Raubaires de l'Ombra e personatges fòrça poderós d'Athkatla. Es un enemic de Bodhi que pòu prepausar son ajuda còntra Irenicus e sa sòrre.
- Drizzt Do'Urden : eròi legendari dei Reiaumes Oblidats que pòu prepausar son ajuda per luchar còntra lei vampiris de Bodhi[5].
- Elhan : generau elfe que s'alia ambé lo protagonista per rompre lo blocus magic de de la ciutat de Suldanesselar installat per Irenicus e intrar dins la vila.
- Ellesime : rèina elfica de Suldanesselar que foguèt a temps passat l'amanta d'Irenicus. Ajuda lo protagonista dins sa lucha còntra Irenicus.
- Saemon Havarian : pirata que comanda lo naviri permetent au jogaire d'anar sus l'illa de Brynnlaw. D'alinhament caotic neutre, es un aliat pauc fisable que cambia sovent d'aliança per servir seis interès.
Partenaris possibles dau protagonista[modificar | modificar la font]
- Aerie : elfe aisada prèire/magician d'alinhament leiau bòn. Capturat per de vendors d'esclaus, perdèt seis alas. Foguèt liberat per Quayle. Venguèt sa filha adoptiva e se convertiguèt a una divinitat dau panteon gnome. Dins lo juec, pòu venir amiga ambé Minsc, desvolopar una romança amb un protagonista masculin o ambé Haer'Dalis. S'opausa a Anomen e pòu quitar lo grop se Korgan ne'n fa partida.
- Anomen Delryn : guerrier/prèire uman leiau neutre equipat d'un bloquier eiretatge de son Ostau. Es un aprendís de l'Òrdre dei Paladins dau Còr Radiós que tèn sa pròpria quista personala liada a l'assassinat de sa sòrre e a la possibilitat de la venjar o non. Segon sa chausida, pòu venir paladin dau Còr Radiós e adoptar l'alinhament leiau bòn o quitar l'òrdre e adoptar l'alinhament caotic neutre. Dins lo juec, es l'unic personatge que permet de desvolopar una romança per un protagonista femenin. Dins lo grop, s'opausa a Aerie e a Keldorn s'es d'alinhament caotic neutre.
- Cernd : druide elfe neutre estricte. Presonier dins la vila de Trademeet, es cargat d'enquistar sus leis accions dei Druides de l'Ombra dirigits per Faldorn. Es equipat d'un baston e d'una capa magics. Sa quista personala es centrat sus son fiu menaçat per lo segond marrit (malefic) de son èx-frema.
- Edwin Odesseiron : magician uman leiau marrit, èra ja present dins Baldur's Gate. Fa partida dei Mascs Roges e, dins lo juec, se troba inicialament dins una guilda dei Raubaires de l'Ombra. Tèn un amulet magic e una quista personala centrat sus la recèrca d'un pergamin magic antic. Dins lo grop, s'opausa a Aerie, a Keldorn e a Valygar.
- Haer'Dalis : bard tiefelin caotic neutre. Capturat per un magician malefic, es equipat de doas espasas magicas. Après sa liberacion per lo protagonista, sa quista personala es centrada sus lo Teatre d'Athkatla. Dins lo grop, pòu desvolopar una romança amb Aerie. En causa d'una manca de temps, aqueu personatge foguèt parcialament desvolopat per lei creators dau juec e se pòu trobar divèrsei fichièrs non utilizats indicant de projèctes regardant una romança amb una protagonista femenina o una segonda quista personala.
- Imoen : raubaire/magician umana neutra bòna ja presenta dins Baldur's Gate, es lo premier personatge que compausa la còla dau protagonista. A l'origina, Imoen deviá morir dins lo corrent de l'evasion de la preson d'Irenicus au començament dau juec e un autre personatge, Nalia, deviá la remplaçar ambé de caracteristicas quasi similaras. Pasmens, en causa de la popularitat dau personatge au sen de la communautat deis afogats de Baldur's Gate, Imoen foguèt finalament gardada per lei creators mai aquò explica lo desvolopament limitat dei dialògs dau personatge après la premiera etapa dau juec.
- Korgan Bloodaxe : guerrier nan caotic marrit[5]. Es equipat d'un destrau de guèrra magic e a una quista personala centrada sus la recèrca d'un libre magic. Dins lo grop, Aerie s'opausa a sa preséncia.
- Jaheira : guerrier/druida mieg-elfe neutra estricta que fa partida dei Joglars e que fa son aparicion tre la preson d'Irenicus au començament dau juec. Tèn una quista personala basada sus un complòt dei Joglars d'Athkatla dirigit còntra lo protagonista. Pòu tanben desvolopar una romança amb un protagonista masculin.
- Jan Jansen : raubaire/illusionista[6] gnòme caotic neutre que tèn una panoplia complèta d'objèctes personalizats (coma una aubaresta especiala). Es un personatge excentric qu'a una quista personala centrada sus la malautiá de sa filha. Dins lo gro, a de dialògs comics ambé leis autrei personatges, especialament Minsc.
- Keldorn Firecam : inquisitor[7] uman leiau bòn que tèn una armadura e una espasa magicas poderosas. Es un paladin de l'Òrdre dau Còr Radiós inicialament cargat d'enquistar sus la religion inquietanta qu'es apareguda dins lei conduchs d'Athkatla. Sa quista personala es centrada sus sei relacions ambé sa frema qu'es infidèla. En foncion de sa chausida, pòu quitar lo grop per viure tornarmai amb ela. Pòu tanben se venjar o la denonciar a la justicía e demorar dins lo grop. S'opausa a Viconia, a Edwin e a Anomen (dins lo cas d'una venjança d'Anomen après l'assassinat de sa sòrre).
- Mazzy Fentan : guerrier halfelina equipada d'una espasa e d'un arc magics e qu'a unei poders similars a aquelei d'un paladin. Enquistava sus lo Senhor de l'Ombra quand foguèt capturada. Sa quista personala es centrada sus la malautiá de sa sòrre.
- Minsc : rodaire uman caotic bòn ja present dins Baldur's Gate e disponible tre la preson d'Irenicus. A la capacitat Berserk dei barbars. A temps passat, recebèt una bleçadura grèva a la tèsta e es vengut parcialament fòl. Es l'amic d'un hamstèr e un adversari acarnat dau Mau. Dins lo grop, s'opausa a Edwin qu'èra l'enemic de Dynaheir dins l'òpus premier e pòu venir lo gardacòrs d'Aerie.
- Nalia De'Arnese : raubaire/magician umana caotica bòna. Es una aristocrata qu'a besonh d'ajuda per reconquistar son castèu ocupat per de monstres. Sa quista personala es centrada sus lo complòt d'un aristocrata rivau que vòu l'esposar per fòrça per prendre possession de son fèu. Es equipada amb un anèu magic. A l'origina, aqueu personatge deviá remplaçar Imoen dins lo juec e lei dos personatges an de caracteristicas quasi identicas.
- Valygar Corthala : tracaire[8] uman neutre bòn. Es escondut dins lei Còlas d'Umar car es lo centre de la quista de l'Esfèra apareguda dins lei Bas Quartiers d'Athkatla. Es equipat d'una espasa e d'una armadura magicas poderos e aborrís lei magicians. Dins lo grop, s'opausa a Edwin.
- Viconia De'Vir : prèire elfe negre neutra marrida ja presenta dins Baldur's Gate qu'a la resisténcia magica fòrça importanta caracteristica de son pòble[5]. Pòu desvolopar una romança amb un protagonista masculin. Dins lo grop, s'opausa a Keldorn.
- Yoshimo : caçaire de prima[9] uman neutre estricte. Rescòntra lo protagonista dins la preson d'Irenicus mai es en realitat un traite obligit de servir per fòrça (en causa d'un sòrt magic) Irenicus. Lo protagonista es obligit de lo tuar dins lo corrent de la batalha de l'asila de Spellhold. A l'origina, aviá sa pròpria quista personala après leis eveniments de Spellhold que foguèt finalament pas desvolopada (ne'n resta de fichièrs non utilizats).
Autrei personatges de remarca[modificar | modificar la font]
- Adalon : drac d'argent femèu cargat de susvelhar la pòrta permetent de passar dei Fins Fons Sorns a la superficia dei Reiaumes Oblidats. Tèn lei claus d'aquela pòrta e a un ròtle dins l'istòria durant leis eveniments que se debanan dins lei Fins Fons Sorns. Son sang permet tanben d'acabar l'ingredient permetent d'acabar l'armadura de carn umana.
- Ajantis : paladin present dins Baldur's Gate. Lo personatge es obligit de lo tuar quand intra dins lei Còlas Windspear.
- Branwen e Xan : personatges ja presents dins Baldur's Gate que participan a l'entraïnament dau protagonista dins l'ajuda au començament dau juec.
- Coran e Safana : personatges ja presents dins Baldur's Gate. Coran es totjorn amorós de Safana qu'es venguda l'aliada d'un grop de lops garons. Aqueu grop e Safana organizan una leca per capturar e liurar lo protagonista a Irenicus. Pasmens, la cap dei lops garons es venguda amorosa de Coran e assassina Safana. Coran pòu subreviure o morir dins la batalha generala entre lei lops garons e lo protagonista e sei companhons.
- Dynaheir : personatge present dins Baldur's Gate ont èra la masca oficialament protegida per Minsc. Fa partida dau grop dau protagonista capturat avans lo començament dau juec. Es torturada e tuada per Irenicus dins l'encastre de seis experiéncias e son cadabre se troba dins sa preson.
- Lavok : magician necromancian de l'Ostau Corthala (coma Valygar) qu'es a l'origina de l'aparicion de l'Esfèra dins lei Bas Quartiers d'Athkatla. Es lo centre d'una quista majora dau juec.
- Faldorn : druida malefica presenta dins Baldur's Gate. Es venguda l'arquidruida dau Bòsc deis Ombras e ataca leis umans de la vila de Trademeet. Cernd es cargada d'enquistar sus son accion e aquela quista s'acaba ambé la mòrt de Faldorn.
- Firkraag : dragon roge dei Còlas de Windspear. Es a l'origina de la mòrt d'Ajantis e lo centre d'una quista majora dau juec.
- Garrick : barda present dins Baldur's Gate. Se pòu trobar dins lo Pòrt d'Athkalta mai sembla pas reconéisser lo protagonista.
- Khalid : guerrier e marrit de Jaheira que fa partida dau grop dau protagonista capturat avans lo començament dau juec. Coma Dynaheir, es torturat e tuat per Irenicus dins l'encastre de seis experiéncias e son cadabre sa troba dins la preson.
- Montaron e Xzar : personatges malefics presents dins Baldur's Gate. Son tuats dins lo corrent d'una quista per lei Joglars.
- Phaere : aristocrata importanta au sen dau clergat deis Elfes Negres d'Ust Natha. A un ròtle primordiau dins leis eveniments que se debanan dins aquela vila.
- Quayle : magician gnome ja present dins Baldur's Gate. Es vengut lo proprietari d'un circ e lo paire adoptiu d'Aerie. Pòu morir o subreviure a la quista dau circ d'Athkalta.
- Solaufein : guerrier elfe negre que supervisa leis accions dau protagonista dins la vila d'Ust Natha. Au contrari de la màger part de sei congenères, es pas d'alinhament marrit.
- Tiax : magician gnome malefic ja present dins Baldur's Gate. Fa partida dei presoniers de l'asila de Spellhold. Accepta de se revòutar còntra Irenicus e es tuat dins lo corrent de la batalha.
Desvolopament[modificar | modificar la font]
Baldur's Gate II foguèt desvolopat per Bioware e editat per Black Isle Studios. Sa sortida sus Windows aguèt luec en setembre de 2000. Après Baldur's Gate, Baldur's Gate II èra lo segond juec de ròtle important desvolopat per Bioware. Utilizèt tornarmai lo motor Infinity Engine ja utilizat per Baldur's Gate. D'efèct, dins lo corrent dau desvolopament de l'òpus premier, lei còlas de Bioware èran estadas obligidas de desvolopar en parallèl lo motor de juec e lo juec espereu. L'utilizacion dau meme motor de juec permetèt de se concentrar unicament sus la realizacion dau juec e l'accent foguèt donc plaçat sus la creacion d'intrigas melhoras susceptiblas d'interessar lei afogats de Baldur's Gate e tanben de jogaires novèus.
Aqueu desvolopament comencèt en genier de 1999. A partir d'una lista de suggestions de fans e de criticas de l'òpus premier, lo motor dau juec e son accessibilitat conoissèron unei melhoraments coma l'adopcion de resolucions grandas (coma lo 800 x 600 pixels vengut fòrça frequent sus leis ordenadors de la fin deis annadas 1990), lo melhorament de l'aspèct 3D, la possibilitat de dialògs sensa metre lo juec en pausa, lo melhorament dei botons de l'interfàcia, un desvolopament pus important de l'equipament dei personatges, la possibilitat per un personatge d'utilizar doas armas, un melhorament dau jornau e de la carta dau juec, l'inclusion de monstres novèus (coma lei dracs). La màger part d'aqueleis ajusts foguèron aisats.
Regardant lo juec, una lista de consignas foguèt impausada ai divèrsei departaments de Bioware per uniformizar certaneis aspècts dau juec e defugir certaneis errors constatadas dins Baldur's Gate. Per exemple, lei consignas principalas insistèron sus la presa en còmpte deis accions dau jogaire sus lo desvolopament de l'intriga. Ansin, se desvolopèt d'opcions diferentas per lei personatges bòns o marrits. D'autra part, per favorizar l'immersion, d'informacions sus l'intriga e leis accions de l'antagonista foguèron enclusas. Enfin, l'intriga foguèt tanben devesida entre unei capítols permetent d'aumentar l'interès de certanei zònas. Pertocant lo jogaire, la personalizacion dau protagonista, de sei companhons e deis interaccions au sen dau grop foguèron melhoradas permetent una diversitat pus importanta.
Lo procès de creacion dei nivèus foguèt lòng e malaisat. Comencèt ambé la creacion d'una trama generala d'una zòna per de designers. Puei, la zòna foguèt fisada a d'artistas cargats d'apondre de modèls (relèu, bastiment, aubre...) per la decorar. Après, la zòna foguèt tornarmai fisada ai designers per apondre de melhoraments grafics, d'efèctes especiaus, lo còde de deteccion dei collisions, leis creatures, leis objèctes, lei lecas e lei desenclavadors d'eveniments. Aquelei cambis entre còlas artisticas e tecnicas foguèron de còp malaisats. Posquèron entraïnar d'incoeréncias (generalament l'oblida d'una pòrta) que necessitèron una reflexion suplementària per decidir de la necessitat o non d'una correccion. Dins lo corrent dau desvolopament dau juec, BioWare durbiguèt un departament qualitat qu'aguèt un ròtle important per verificar lo foncionament corrèct de cada zòna e dei quistas diferentas.
La musica dau juec foguèt compausada per lo musician alemand Michael Hoenig qu'èra ja l'autor de la musica de l'òpus premier.
Sortidas[modificar | modificar la font]
La sortida de Baldur's Gate II acomencèt lo 14 de setembre de 2000. Aguèt luec en America dau Nòrd lo 24 de setembre e en Euròpa lo 29. Una ediccion collector foguèt tanben editada. Segon Bioware, de 2000 a 2008, mai de dos milions d'unitats foguèron vendudas.
Expansion[modificar | modificar la font]
Una expansion dicha Baldur's Gate II: Throne of Bhaal foguèt desvolopada per Bioware e editada per Black Isle. Sa sortida se debanèt lo 21 de junh de 2001. Apondèt una seguida a l'istòria de Shadows of Amn e quauquei cambiaments au juec coma un donjon especiau dich Tor de Gach, una diversitat pus importanta ais especializacions dei classas de personatge, de nivèus d'experiéncia suplementaris e de sòrts novèus.
Resortidas[modificar | modificar la font]
Divèrsei resortidas de Shadows of Amn foguèron organizadas. La premiera se debanèt tre 2003 amb una edicion gropada dau juec de basa e de son expansion. En 2004, sortiguèt una compilacion dei juecs de ròtle Bioware que gropava Baldur's Gate, Baldur's Gate II e Icewind Dale. Puei, en 2006, una compilacion novèla sortiguèt e gropèt lei dos òpus de Baldur's Gate ambé seis expansions (Tales of the Sword Coast e Throne of Bhaal). En novembre de 2010, foguèt publicat Baldur's Gate II Complete ambé lo format GOG.com e quauqueis apondons. Enfin, lo 15 de novembre, sortiguèt una version melhorada dau juec originau dicha Baldur's Gate II: Enhanced Edition.
Recepcion[modificar | modificar la font]
Tre sa sortida, Baldur's Gate II recebèt de criticas fòrça positivas de part de la premsa especializada. Au sen de la premsa anglofòna, Metacritic lo classèt seisen melhor juec de l'istòria en 2012, IGN parlèt d'un juec incomparabla e sensa equivalent e GameSpot lo considerèt coma lo melhor juec de ròtle informatic. Baldur's Gate II (e son expansion) averèron donc unei prèmis decernits per lei jornaus anglofòns pus prestigiós. En França, lo site Jeuxvideos.com li donèt la nòta rara de 19/20.
Entre lei prèmis principaus de la premsa especialada, lo juec averèt :
- per Eurogamer : Melhor Juec 2001, Melhor personatge de supòrt masculin 2001 e Melhora direccion artistica 2001.
- per GameSpot : Melhor Juec de l'Istòria (en 2006), Juec de ròtle de l'annada 2000 e Melhor Juec de l'Annada segon lei lectors 2000.
- per RPG : Juec de ròtle 2000.
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Baldur's Gate II: Shadows of Amn Game Manual, Black Isle Studios (2000), BioWare.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ David Hancock, Games and Internet: NEW DRAGON'S HOT STUFF; Shadows Of Amn will keep you fired up from now until Christmas - and then some [1], The Mirror, 6 d'octòbre de 2000.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Matt Cappellini, Blockbusters Make Christmas Bright, The Beacon News, 30 de novembre de 2000.
- ↑ Baldur's Gate II: Shadows of Amn Game Manual (2000), p. 7 e pp. 10-14.
- ↑ Baldur's Gate II: Shadows of Amn Game Manual (2000), p. 10.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Lord Craxton, Baldur's Gate II: Shadows of Amn – Retroview, RPGamer, 12 de mai de 2009.
- ↑ Especializacion de magician.
- ↑ Especializacion de paladin.
- ↑ Especializacion de rodaire.
- ↑ Especializacion de raubaire.


c: text/html

text:
-219
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -219 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
Sètge e conquista de la vila de Sagonta — un aliat de Roma — per una armada cartagenesa dirigida per Annibal Barca. Aquò entraïnèt l'annada seguenta la Segonda Guèrra Punica entre Roma e Cartage car lei Romans accusavan lei Cartaginés d'aver atacar un de seis aliats e car lei Cartaginés accusavan de sostenir una vila situada dins sa zòna d'influéncia iberica reconeguda en 226 avC.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Segond viatge d'inspeccion de l'emperaire Qin Shi Huang dins lei províncias de l'Empèri.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lachy
Lachy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Çò Grand Morissètz pren la siá font a Lachy.
Le Grand Morin prend sa source à Lachy.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Una part de Verdey a amassat a Lachy en 1966[1].
Une partie de Verdey est réunie à Lachy en 1966[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ EHESS, nòta de la comuna sul luòc Cassini, consultada lo 8 de febrièr de 2009
- ↑ EHESS, notice de la commune sur le site Cassini, consultée le 8 février 2009


text:
Draghixa Laurent
Draghixa Laurent, mei coneishuda com Draghixa -pseudonims de Drajica Jovanović- qu'ei ua anciana actora de cinèma pornografic francesa.
Qu'ei neishuda lo 3 de junh 1973 a Split en Croàcia.
La soa carrièra que comencè en 1993 dens ua produccion de Marc Dorcel, Offertes à tout n° 3 e qu'estó remarcada de tira peu public. En 1995, que partí taus Estats Units on tribalhè pendent quauques mes. En 1995, que recebó lo Hot d'Or de la miélher actora per la soa interpretacion dens Le Parfum de Mathilde. Que deishè de rodar quauques mes apuish.
Segon ua informacion apareishuda sus divèrs sites Web, a l'òra d'ara que hè la DJ dens ua discotèca de París.
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
- (fr)(en) Draghixa sus l'Internet Movie Database


text:
Maximian Herculi
Maximian Herculi (vèrs 250, Sirmium - julhèt de 310, Massilia) foguèt un coemperaire roman, ambé lo títol d'August, nomat per Dioclecian durant lo periòde de la Tetrarquia. Reinèt durant vint ans dau 1èr de julhèt de 285 au 1èr de mai de 305 fins a son abdicacion. En 293, nomèt Constanci Ièr coma Cesar, es a dire coemperaire d'Occident.
Èra en carga de la mitat occidentala de l'Empèri e, durant aqueu periòde, dirigiguèt divèrsei campanhas per protegir lei frontieras de Gàllia, de Bretanha e d'Africa dau Nòrd. En 310, aprofichèt la crisi politica de l'Empèri per se proclamar tornarmai emperaire còntra Constantin Ièr. Pasmens, la màger part de l'armada de Constantin demorèt fidèla a l'emperaire legitim e Maximian foguèt blocat a Marselha onte foguèt capturat. Se suicidiguèt per la seguida, benlèu en causa d'un òrdre de Constantin.


text:
Empèri Mejan egipcian
L'Empèri Mejan egipcian qu'ei un periòde de l'istòria de l'Egipte antic qui segueish lo purmèr periòde intermediari e qui precedeish lo dusau periòde intermediari. L'istoriografia egipciana que i bota las XIau e XIIau dinastia. Aqueth periòde que s'obreish dab la pujada de la XIau dinastia e mei qu mei deu faraon Montohotep II qui, en tot véncer los reis d'Eracleopòlis (de la IX dinastia) que torna unificar l'Egipte en prenent lo títol de "Rei de la duas tèrras". La capitala que passa a Tebas (uei Loxòr) e Amon e Monto be'n son uns deus dius màgers.
Suu punt de vista arquitecturau, l'Emperi Mejan qu'ei los temps de la purmèra edificacion deus temples funeraris de Karnak. Durant aqueth periòde que's torna bastir piramidas e los rites funeraris com la construccion de tombas de bèth endom e la momificacion, que's "democratizan" e non son pas mei reservats aus sols faraons.
De véder:
- Per las dinastias: XIau dinastia, XIIau dinastia.
- Peus personatges: Montohotep II.
- Peus monuments: Karnak.


text:
Constantin Samuel Rafinesca
Constantin Samuel Rafinesca, e tanben en anglés Constantine Samuel Rafinesque-Schmaltz o en italian Co(n)stantino (Gàlata, 22 d'octobre de 1783 – Filadèlfia, Estats Units, 18 de setembre de 1840) foguèt un erudit del sègle XIX d'origina occitana e alemanda que s'interessèt a la botanica, la zoologia, l'estudi arqueologic de la terrissa d'America del Nòrd e a las lengas ancianas de Mesoamerica.
Rafinesca èra un excentric, e foguèt sovent descrich per sos contemporanèus coma un "gèni erratic". Èra un autodidacta qu'aviá una excellenta coneissença dins mantun airal scientific (subretot en botanica e en zoologia) e mai en lingüistica. Pasmens sas contribucions foguèron pas reconegudas en son temps. Es uèi que s'estima que Rafinesque èra plan mai avançat que son epòca.
Biografia[modificar | modificar la font]
Constantin Samuel Rafinesca nasquèt en 1783 a Gàlata, un barri de Constantinòble. Son paire, F. G. Rafinesca, èra un mercadièr occitan, originari de Marselha e sa maire, Madeleine Schmaltz, èra nascuda al país mas èra d'origina alemanda. La familha visquèt qualque temps en America per escapar a la violéncia de las Guèrras Napoleonianas mas son paire moriguèt de la fèbre jauna a Filadèlfia a l'entorn de 1793. Lo jove Rafinesca passèt alara sa joventut a Marselha e faguèt son educacion d'un biais autodidacte. Quand aviá 12 ans, aviá ja començat a colleccionar de plantas dins un erbièr e quand ne faguèt 14 aprenguèt solet lo grèc e lo latin per tal de comprendre los libres que legissiá dins la bibliotèca de sa grand.
En 1802, a l'edat de 19 ans, Rafinesca se n'anèt a Filadèlfia amb son fraire cabdet, Antoine; amassa viatgèron pels estats de Pennsilvània e Delaware e venguèt amic de la màger part dels joves botanistas dels Estats Units. Tornèt en Euròpa tre 1805 amb una colleccion bèla d'especimèns botanics e s'installèt en Sicília, dins la vila de Palèrm. S'i avodèt al comèrci e coneguèt un succès tal que se retirèt d'aquela activitat quand arribèt als 25 ans per se consagrar del tot a l'istòria natuala. Durant un temps, Rafinesca trabalhèt tanben coma secretari al consulat american. Se maridèt en 1809 amb una autoctòna qu'aviá pas que 15 ans, Giuseppa Vaccaro, e amassa aguèron dos enfants, una filha en 1911, Emilia, e un dròlle, Linné, que se moriguèt jovenet. Rafinesca publiquèt en 1810, dos libres d'ictiologia: Caratteri di Alcuni Nuovi Generi e Ittiologia Siciliana.
Qualques ans mai tard, per encausa del fracàs de sa vida conjugala, Rafinesca decidiguèt de tornar viure als Estats Units.


text:
Esquil
Esquil (en grèc ancian: Aἰσxύλoς 'Aiskhúlos'; Eleusis, 525 AC - Gela, 456 AC) foguèt un dramaturg grèc. Predecessor de Sofòcles e Euripides, es considerat coma creador de la tragedia grèga.
Biografia[modificar | modificar la font]
Esquil nasquèt a Eleusis, en Atica, ont se celebravan los mistèris de Eleusis. Aperteniá a una nòbla e rica familha de proprietaris. Dins sa joventut foguèt testimòni de la fin de la tirania dels Pisistratides a Atenas e foguèt un dels «maratonians»: lutèt en las guèrras contra los persans a la batalha de Maraton (490 aC), a la de Salamina (480 aC) e, gaireben, a la de Platea.
Qualques unas de las seunas òbras, coma Los persans (472 aC) o los La set contra Tebes (467 aC), son lo resultat de sas experiéncias de guèrra. Foguèt, tanben, testimòni del desvolopament de la democracia atenenca. En Las suplicants (490 aC), se pòt detectar la primièra referéncia que se fa al poder del pòble e la representacion de la creacion de l'Areopage, tribunal encargat de jutjar los omicidis. En Las eumenides (478 aC) tròba supòrt la reforma d'Efialtes (462 aC), transferiment dels poders politics de l'Aeropage al Conselh dels Cinc Cents.
Viatgèt a Siracusa, Sicília, convidat pel tiran Ieron, que produsiguèt per el Las femnas d'Ètna, en onor de la nòva vila de Ètna qu'aquel aviá fondat, e metèt tornarmai en scèna Los persans. Après la representacion de 'L'Orestiada (458 ac) tornèt visitar Sicília, ont moriguèt a Gela (456 aC-455 aC). Aguèt un filh, Eufori, que, coma el, foguèt un poèta tragic.
Malgrat l'importància de la seuna òbra, dins son epitafi Esquil foguèt pas remembrat coma poèta o dramaturg, mas per la seuna valor en la batalha de Maraton:
Anthologiae Graecae Appendix, vol. 3, Epigramma sepulcrale 17.


text:
Théophile Ferré
Théophile Ferré (París, 1846 - Satory, 1871) foguèt una personalitat de la Comuna de París.
Partisan de Blanqui, foguèt condamnat quatre còps pendent lo rèine de Napoleon III. Membre dau 152en de la Gàrdia Nacionala, participèt a la defensa dei canons parisencs lo 18 de març de 1871. Prepausèt sensa succès d'atacar immediatament Versalhas. Elegit membre de la Comuna lo 26, trabalhèt per la Comission de seguretat generala. Puei, votèt la creacion dau Comitat de Salut Public. Enfin, acceptèt l'execucion dei ostatges lo 24 de mai de 1871. Capturat per l'armada de Versalhas, foguèt condamnat a mòrt e fusilhat ambé Louis Rossel.


text:
Picaudon
Lo picaudon es un formatge francés de lait crus de chabra, de pasta frescha e de crosta florida blancha o blava.
Es produit dins dos departaments, Droma e Ardecha, de la region de Ròse-Aups, e benefícia d'una AOC despuèi 1991 e d'una AOP.
Lait[modificar | modificar la font]
Lo lait de chabra es reculhit en Ardecha, dins Droma, dins lo canton de Barjac dins Gard e dins l'enclava de Vauriàs en Vauclusa. Una chabra dona en mejana tres litres de lait per jorn e la fabricacion d'un picaudon demanda aumens mèig litre de lait.
Fabricacion[modificar | modificar la font]
Dins lo respècte de la tradicion artesanala, los productors mesclan lo lait entièr e crus de chabra amb una brisa de calh. Delicadament, montan la calhada ambé la culhèira dins d'escudelons.
Esgotats, salats, desmotlats, los formatges son afinats pendent uèt jorns o mai. Pasmens chau un afinatge de 14 jorns aumens per obténer l'apellacion de Picaudon. Devon mai respectar certans critèris: forma, crosta, pasta, gost, rèiregost e textura.
Un autre metòde de fabricacion AOC consistís a lavar la crosta tres còps o mai pendent un afinatge d'un mes aumens. Aqueste metòde es dit « Dieulofetz », delh nom de la comuna de Droma.
Economia[modificar | modificar la font]
La produccion èra de 500 tonas en 2003.
Lo picaudon pertòcha 360 elevatges de chabras e mai de mila emplecs dirèctes. Permet de preservar una agricultura de montanha. Las chabras desbartassan los èrmes e mai son capablas d'eschalar dins los arbustes; paran eficaçament lo territòri còntra los fuòcs.
Liams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) La Fèsta delh Picaudon, a Sau (Droma)


text:
Adolf Hitler
Adolf Hitler (1889-1945) foguèt cancelièr e dictator d'Alemanha entre lo 30 de genièr de 1933 e lo 30 d'abril de 1945, jorn de sa mòrt per suicidi. Foguèt lo creator de l'ideologia del nazisme.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) Archius de l'INA : Entrevista entre Hitler e Franco a Hendaia en octòbre de 1940
- (fr) Article e dorsièr de descargar sus los archius americans concernissent Hitler, las enquèstas de l'FBI e las donadas relativas a un complòt american destinat a lo suprimir en 1933
- (fr) Lo lengatge doble dins l'hitlerisme per Guy Durandin, professor onorari de psicologia sociala a l'Universitat René Descartes-Paris V.


text:
Novempopulània
Novempopulània (egaument aperada Aquitania novempopulana o Aquitània IIIau) qu'èra ua província romana gessida de la division de la província de Gàllia Aquitània en tres (e correspondèva haut o baish a l'anciana Aquitània). La soa capitau qu'èra Eusa (uei en Armanhac - departament de Gers).
Novempopulània que voleva díser "país deus nau pòbles". Aqueths pòbles qu'èran :
- Los Tarbelli (de l'actuau Labord dinc a Shalòssa).
- Los Auscii (de l'actuau Aush, en Armanhac)
- Los Bigerri (de l'actuau Bigòrra).
- Los Convenae (de l'actuau Comenge).
- Los Consorani (de l'actuau Coserans).
- Los Lactorats (de l'actuau Leitora, en Lomanha)
- Los Elusats (de l'actuau Eusa)
- Los Vassei (de l'actuau Gironda)
- Los Boii (deu país de Bug)


text:
1888
Aquesta pagina concernís l'an 1888 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 1 d'octobre - Inauguracion de l'Universitat de Sòfia
Africa[modificar | modificar la font]
Oyo[modificar | modificar la font]
Oyo deguèt acceptar un protectorat britanic. Lo reiaume se fragmentèt alora rapidament e sei darriers vestigis dispareguèron definitivament en 1896.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Fisica[modificar | modificar la font]
Descubèrta de la preséncia deis ondas electromagneticas diferentas de la lutz per Heinrich Hertz (1857-1894).
Quimia[modificar | modificar la font]
Descubèrta dei cristaus liquides per lo quimista austrian Friedrich Reinitzer (1857-1927).
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 17 de febrièr - Otto Stern, fisician alemand, Prèmi Nobel de Fisica (m.1969)
- 13 de junh - Fernando Pessoa, escrivan portugués (m.1935)
- 5 de julhet - Herbert Spencer Gasser, fisiologista american, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m.1963)
- 10 de julhet - Giorgio de Chirico, pintor grèc (m.1978)
- 16 de julhet - Frits Zernike, fisician neerlandés, Prèmi Nobel de Fisica (m.1966)
- 17 de julhet - Shmuel Yosef Agnon, escrivan israelian, Prèmi Nobel de Literatura (m.1970)
- 17 de julhet - Milán Füst, escrivan ongrés (m.1967)
- 22 de julhet - Selman Waksman, bioquimista ucraïnian, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m.1973)
- 23 de julhet – Raymond Chandler, escrivan american (m.1959)
- 3 de setembre - Nereu Ramos, president del Senat brasilièr e president de Brasil entre 11 de novembre de 1955 e 31 de genièr de 1956 (m.1958)
- 5 de setembre - Sarvepalli Radhakrishnan, president d'Índia (m.1975)
- 16 de setembre - Frans Eemil Sillanpää, escrivan finés, Prèmi Nobel de Literatura (m.1964)
- 26 de setembre - T. S. Eliot, escrivan britanic, Prèmi Nobel de Literatura (m.1965)
- 16 d'octobre - Eugene O'Neill, escrivan american, Prèmi Nobel de Literatura (m.1953)
- 7 de novembre - Chandrasekhara Venkata Raman, fisician indian, Prèmi Nobel de Fisica (m.1980)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 31 de genièr - Joan Bosco, sant catolic (n.1815)
- 29 de març - Charles-Valentin Alkan, compositor francés (n.1813)
- 11 de setembre - Domingo Faustino Sarmiento, president d'Argentina (n.1811)


text:
Esquiula
Esquiula[1] (Eskiula en basco, Esquiule en francés) qu'ei ua comuna, oficiaument bearnesa devath lo Regim Ancian, qui ei generaument represa dens las listas de comunas soletinas, la populacion i estant tradicionaument bascofòna. Non hè pas partida deu Bascoat (país administratiu) dens lo sens de la lei Pasqua de 1995 mes si qu'apartien au Bascoat au sens lingüistic e culturau.
Demografia[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ documentat com Esquiula (1542), Squiule (1542), Esquiulle (1548) dens la Réformation de Béarn, colleccion manuscrita deus Archius departamantaus deus Pirenèus Atlantics, segon Pau Raimond: Dictionnaire topographique du département des Basses-Pyrénées. Paris: Imprimerie Impériale, 1863, p. 62 s.v. Esquiule; [1].


text:
Labeja
Labeja[1] es una comuna d'Occitània (Lengadòc) del departament francés de la Nauta Garona (Miègjorn-Pirenèus).
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada dins son pòl urban en banlèga Sud-Èst de Tolosa.
Accès[modificar | modificar la font]
- Entre la rota departamentala D16 e l'autoestrada de las doas mars (A61) en direccion de Narbona
- Pel periferic Èst de Tolosa sortida 19a.
- Per tren TER de Miègjorn-Pirenèus
- Gara de Labeja
- Gara de Labeja Inopòl
Una associacion milita per la prolongacion de la linha B del Mètro de Tolosa fins a Labeja Inopòl
Istòria[modificar | modificar la font]
Labeja a per origina doas interpretacions. Le nom de la comuna vendriá de La Berge en rapòrt amb lo vilatge construit sus las Ribas de l'Ers Mòrt. Una autre origina seriá lo nom d'una abadiá que se trobèt sus la comuna a l'Edat Mejana.
De traças romanas se pòdon veire a Labeja. Mas cap de vilatge foguèt pas present sus aquel site. Foguèt un luòc de passatge entre Basièja e Tolosa. A l'Edat Mejana, l'abitat es dispèrs. Al sègle XIV, una senhoriá de Labeja es atestada dins de documents de l'epòca. Apartenguèt al collègi Sant Front de Perigòrd que ne demorèt proprietari pendent quatre sègles. Lo vilatge se bastiguèt a l'entorn de la glèisa a la fin de la Renaissença.
A partir de 1960, al Nòrd-Èst del vilatge se desvolopa un pòl novèl amb fòrça burèus e laboratòris sul site de Labeja Inopòl.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Las fonts de Sant Sarnin e del Laurel son conegudas per lors aigas curativas. Una legenda conta que Sant Sarnin se seriá arrestat a Labeja e balhèt a la font de Sant Sarnin lo poder de garir
- La glèisa de Sant Bertomieu del sègle XIX
- Lo colombièr del Boisset del sègle XVIII inscrich sus la tièras dels monuments istorics dempuèi l'11 de julhet de 1977
- L'ostal Salvan
- Un grand club de petanca amb los melhors jogaires de la region


text:
Molliens-Dreuil
Moyin-Dreu (Sonme) en picard ( Molliens-Dreuil en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Molliens-Dreuil A situat en l'anautita vallée del ruisseau de Sant-Landon, a l'Oèst de Amians.
Molliens-Dreuil est située dans la haute vallée du ruisseau de Saint-Landon, à l'Ouest d'Amiens.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La châtellenie levava de Picquigny de la Modèl:S- a la Revolucion ; Molliens i aguèt erigit en municipalitat en 1209.
Dreuil Èra una pairie de la châtellenie de Picquigny.
- Destruccion de laModèl:7 e Cuirassier (Lt-coronèl de Langle) lo 6 de junh de 1940 per laModèl:7 e Panzerdivision de Rommel.
La châtellenie relevait de Picquigny du Modèl:S- à la Révolution ; Molliens fut érigée en commune en 1209.
Dreuil était une pairie de la châtellenie de Picquigny.
- Destruction du 7en Cuirassier (Lt-colonel de Langle) le 6 juin 1940 par la 7en Panzerdivision de Rommel.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ ovni - Los OVNIS vistes de près: França 1954, 5 de novembre, Molliens-Vidame, Soma
- ↑ ovni - Les OVNIS vus de près: France 1954, 5 novembre, Molliens-Vidame, Somme


text:
Saint-Aubin-Celloville
Saint-Aubin-Celloville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Aquela municipalitat es sortida de la fusion l'an 1823 de las doas ancianas parròquias de Sant-Aubin-la-Campanha e de Celloville. Se reconegut l'an 1832 los vestigis d'un camp fortificat romain.
Cette commune est issue de la fusion en 1823 des deux anciennes paroisses de Saint-Aubin-la-Campèstre et de Celloville. On reconnu en 1832 les vestiges d'un camp fortifié romain.


text:
Rodrigo
Rodrigo foguèt rei dels visigòts d'Espanha entre 710 e 711. Èra filh del comte Teodofred e filhastre del rei Khindasvint. Demorèt a Còrdoa e foguèt fach duc de Betica. En morir Vitiza en 710, sos enemics lo causiron rei. Los filhs de Vitiza se refugièron a Ceuta, qu'i governava lo comte Olbà, apelat tanben Julian, jos lo domeni de Mūsà ibn Nusayr. Negocièron lor ajuda per tal de recuperar lo tròn e l'auviatge familial. Mentre que Rodrigo assetjava Pampalona e luchava contra los bascos revoltats, los arabis, comandats per Tariq ibn Ziyad e ajudats per Olbà, passèron l'estrech e s'establiron al luòc apelat puèi Gibartar. Rodrigo tornèt a Còrdoa, organizèt l'armada e ne confièt sas doas alas als fraires de Vitiza. Mūsà mandèt de refortiments. Se liurèt la batalha al mejan de las vilas de Medina Sidònia e Vejer de la Frontera, pròche de l'estanh de La Janda, e durèt dempuèi lo 19 fins al 26 de julhet de 711. Los vitizans abandonèron l'armada, e lo centre d'aquela foguèt destrucha. Rodrigo despareguèt; moriguèt probablament pendent la batalha, mas se parla tanben sus l'existéncia de son sepulcre a Visèu, en Lusitània, ont se poguèt benlèu refugiar. La legenda de la filha de Julian (apelada la Cava), otratjada per Rodrigo, coma causa de l'entrada aràbia en Espanha, es pas estada istoricament demostrada.


text:
Reiaume de França
Lo Reiaume de França (var. Reialme de França) qu'èra un estat monarquic feodau fondat per Uc Capet en 987 e qui s'acabè en 1791 dab l'instauracion de la Monarquia Constitucionau Francesa après la Revolucion Francesa, devath lo regnat de Loís XVI de França.
Lo Reiaume de França que ho establit sus lo territòri de la Francia Occidentau, era medisha gessida de la particion de l'Empèri Carolingian qui èra estat partajat e dividit enter los eretèrs de Carlesmanhe. Uc Capet que succedí a Loís V de França (en vertat "Rei deus Francs") e, durant lo periòde conegut com l'Ancian Regim, los sons descendents que regnèn suu reiaume (qui hore vertadièrament aperat Reiaume de França sonque quauques generacions adarrond).
Durant aqueth periòde, los descendents d'Uc Capet que's succedín en tres dinastias : los Capecians dits "dirèctes", los Valés e los Borbons.
Lo Reiaume de França que ho associat dab lo Reiaume de Navarra devath lo regnat de Felip IV de França e deus son successors dinc au rei Carles IV de França ; que tornèn definitivament a s'associar après lo coroament deu Noste Enric (Enric III de Navarra e IV de França) ; que constuín atau lo Reiaume de França e de Navarra.


text:
Murat (Tarn)
Murat [1][2] (Murat-sur-Vèbre en francés) es una comuna francesa lengadociana en Espinosa situada dins lo departament de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus. La comuna se situa dins lo Pargue Natural Regional del Naut Lengadòc.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Clima[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Personas ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
- Pierre Rivemale (1910-1945) pintre, que la familha ven de Canac, e que pintèt de païsatges de Murat.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
1810
Aquesta pagina concernís l'an 1810 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Quimia[modificar | modificar la font]
Publicacion dau resultat d'estudis de mèsclas de gas per lo Francés Gay-Lussac (1778-1850). I establiguèt l'existéncia de reaccions quimicas simplas explicant lei variacions de pression e de composicion.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 27 de genièr - Tomás Gomensoro, president d'Uruguai (m. 1900)
- 1 de març - Frédéric Chopin, compositor polonés (m. 1849)
- 2 de març - Papa Leon XIII (m. 1903)
- 7 de març - Vincent Cordoan, pintor tolonenc (m. 1893)
- 10 d'agost - Lorenzo Batlle y Grau, president d'Uruguai (m. 1887)
- 29 d'agost - Juan Bautista Alberdi, òme politic argentin (m. 1884)
- 11 de decembre - Alfred de Musset, compositor francés (m. 1857)
- Félix Pyat, personalitat de la Comuna de París (1871) (m. 1889)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 24 de febrièr - Henry Cavendish, scientific britanic (n. 1731)
- 25 de julhet - Jacques de Liniers, nòble francés (n. 1753)


text:
Larribarre-Sorhapürü
Larribarre-Sorhapürü en basco o Larribar-Sorhapuru en francés qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Baisha Navarra.
Lo gentilici qu'ei larribartar-sorhapürtar.
L'arriu de Bidosa que trauca la comuna.
Somari
Comunas tòcatocantas[modificar | modificar la font]
- Behaskane-Laphizketa au nòrd
- Domesenh-Berrauta en Sola au nòrd-èst
- Sent Palai au nòrd-oèst
- Lohitzüne-Oihergi en Sola au sud-èst
- Uhart de Micse au sud-oèst
.
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Larribarre e Sorhapürü que s'unín en 1842 entà formar la comuna actuau.


text:
Genouillé (Vinhana)
Genouillé es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vinhana e la region de Peitau-Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Coma la rèsta de la França, Genouillé acuèlh favorablament las avançadas de la Revolucion francesa. Planta aital lo sieu arbre de la libertat, simbòl de la Revolucion. Ven lo luòc d'adesion de totas las fèstas e dels principals eveniments revolucionaris, coma la celebracion de la represa de Tolon|Tolon als Angleses, lo 19 de genièr de 1794, o la celèbra de l'Èsser suprèma en junh 1794[1].
Comme le reste de la France, Genouillé accueille favorablement les avancées de la Révolution française. Elle plante ainsi son arbre de la liberté, symbole de la Révolution. Il devient le lieu de ralliement de toutes les fêtes et des principaux événements révolutionnaires, comme la célébration de la reprise de Tolon|Tolon aux Anglais, le 19 janvier 1794, ou la fête de l'Être suprême en juin 1794[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Robert Pichon, Los Arbres de la libertat a Peitieus e en la Viena, Peitieus : d'Edicions CLAUS 89/Federacion de las œuvres laiques, 1989, pàg. 198
- ↑ Robert Petit, Les Arbres de la liberté à Poitiers et dans la Vienne, Poitiers : Éditions CLEF 89/Fédération des œuvres laïques, 1989, p. 198


text:
David Livingstone
David Livingstone (Glasgow, Escòcia, 19 de març de 1813 - 1 de mai de 1873), foguèt un important explorator e missionari escocés.
En 1844 se maridèt amb Mary Moffat, que durant qualques ans demorèt amb lo sieu marit en Africa abans de tornar en Anglatèrra amb los sieus filhs.
Somari
Descobèrta de las cascadas Victòria[modificar | modificar la font]
Après recórrer durant uèch ans la region en fasent la siá activitat missionària, anèt dins lo desèrt de Kalahari e descobriguèt lo lac Ngami (1849) e Zambèzi. Entre los ans 1852 e 1856 entreprenguèt un viatge de l'Ocean Atlantic fins a l'Ocean Indian en descobrint las cascadas de Zambèzi (1855), batejadas amb lo nom de cascadas Victòria en onor de la reina d'Anglatèrra. David Livingstone se prepausèt de dobrir de rotas en Africa per facilitar lo prètzfach missionari e l'activitat comerciala, en considerant l'importància de la navegabilitat de Zambèzi. Viatgèt en Anglatèrra per cercar d'assistents per lo sieu projècte e per editar un libre sus las siás expedicions, al temps que demissionava de la societat missionària que n'aviá fach partida fins alavetz.
Expedicion al riu Zambèzi[modificar | modificar la font]
Entre 1858 e 1863 explorèt prigondament la zòna compresa entre lo lac Nyassa e Zambèzi, mas descobriguèt que fins als rapids de Karabasa lo riu èra absoludament pas navegable, a causa d'una sèria de cascadas e rapids qu'en l'exploracion aviá ja fracassat en un viatge anterior. L'expedicion resultèt un fracàs e en ela moriguèron la majoritat dels amics de Livingstone, entre eles lo sieu fraire Charles e la siá molhèr Mary, que moriguèt lo jorn 29 d'abril de 1863 de disenteria. Quand tornèron en Anglatèrra en 1864 de l'expedicion al Zambèzi, foguèt durament criticat pels jornalistas, la que causa provoquèt que Livingstone aguès de grandas dificultats per aténher de sòus per contunhar las expedicions en Africa.
Fonts de Nil[modificar | modificar la font]
En març de 1866 tornèt en Africa per contunhar la siá expedicion. Aquela nòva expedicion partiguèt de l'illa de Zanzibar - qu'aperten actualament a Tanzania - per s'endintrar de contunh dins lo continent african ont descobriguèt los lacs de Bangwuelu e Moero e lo riu Lualaba, que foguèt a tòrt identificat per Livingstone coma Nil, mentre qu'es en fach un afluent de Còngo. Se va posteriorament seguir cap a las ribièras del lac Tanganyika.
Doctor Livingstone, I presume[modificar | modificar la font]
A comptar d'alavetz e durant divèrses ans se sabèt pas res d'el, que causa lo jornal New York Herald organizèt per el una expedicion d'ajuda que foguèt fisada a Henry Morton Stanley, que, en 1871, atenguèt trobar David Livingstone a las còstas del lac, dins la vila de Ujiji. En aquela amassada Stanley prononcièt la siá famosa frasa: « Doctor Livingstone, supausi ». Totes dos decidiguèron d'explorar amassa Tanganyika, fins qu'un an prenguèron après dos camins diferents.
Malautiá e mòrt[modificar | modificar la font]
Livingstone contunhèt las siás exploracions fins que moriguèt lo 1èr de mai de 1873 a causa d'una malària e d'una emorragia intèrna produsida per una obstruccion intestinala. Lo sieu cadavre foguèt transportat en Anglatèrra e enterrat a l'abadiá de Westminster mas ditz la legenda que lo sieu còr foguèt enterrat en Africa, abans de transportar lo cadavre.


text:
Frucourt
Frucourt en picard ( Frucourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Implantada a l'Oèst del Departament, al encreuament de l'ais Nòrd-Sud en connectant Limeux a Oisemont per la Rota départementale "RD 93" e de l'ais Es-Oèst en connectant Hallencourt e Doudelainville.
Implantée à l'Ouest du Département, au croisement de l'axe Nord-Sud reliant Limeux à Oisemont par la Route départementale "RD 93" et de l'axe Est-Ouest reliant Hallencourt et Doudelainville.


text:
Hédauville
Hédeuville en picard ( Hédauville en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Hédauville Un vilatge rural picard situada en lo departament de la Soma (region de Picardie), entre Amians e Arras.
Aperten al costat de Acheux-en-Amiénois e al arrondissement d'Amians.
Hédauville un village rural picard située dans le département de la Somme (région de Picardie), entre Amiens et Arras.
Il appartient au canton d'Acheux-en-Amiénois et à l'arrondissement d'Amiens.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo castèl a #èsser bastit l'an 1724 sus la demanda de Antoine de la Chesné. Lo presentador Yves Lecoq n'a #èsser lo proprietari en los ans 70.
Le château a été construit en 1724 sur la demande d'Antoine de la Chesné. L'animateur Yves Lecoq en a été le propriétaire dans les années 70.


text:
Pomacle
Pomacle es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
L'aucupacion del territòri de Pomacle es fòrça anciana coma lo revèla los registres archéologiques realizadas sus lo sieu terroir. D'après lo diccionari topographique de la Marna, lo vocable de « Pomacle » a testificat per las primièras fes l'an 1145 en l'archiu administratiu de la vila de Rems. S'agís d'una bulle del Pape Eugène III en confirmant lo privilègi de immunité pel abbaye de Sant Remi de Rems e per las siás dependéncias.
Lo étymologie de Pomacle demòra totun desconeguda. Cal benlèu i veire la paraula Pomum amb un suffixe latin, forma #que seriá l'equivalent de pometum o pomerutum e designariá una òrta, un luòc plantat d'arbres fruitiers. La segonda ipotèsi seriá que lo quite nom de Pommacle provendriá del nom d'un ru, afluent de la Suippe, #qu'adaiga lo finage de Bazancourt. Un pouillé anterior a 1312 apren que Pomacle depen de la doyenneté de Lavannes e se tròba doncas jos lo sieu benefici. Aquel pouillé apren tanben que la glèisa de Pomacle a mes jol doble patrocini de Sant Médard e de Sant Gildart.
Pomacle A grandement sofèrt l'an 1650 pendent los disturbis de la Fronde e pendent la Primièra Guèrra mondiala. Lo 2 de setembre de 1914, continuament a la jubilacion de l'armada francesa, los abitants de Pomacle an obligat de fugir lo sieu pòble. Malgrat aiçò son rapidament avançats per l'armada alemanda e devon alavetz far mitat-vira e dintrar en eles. La contra-ofensiva victorieuse del Marna obligat l'armada alemanda a refluer. La tèsta se estabilitza e Pomacle, ocupat, se tròba pendent quatre ans a proximitat immediata de la zòna dels combats. Pendent l'an 1917, la pression de l'armada francesa s'accentua e los abitants son alavetz deslotjats sus òrdre alemand, lo 19 de març de 1917 e dirigida via l'estacion de Bazancourt cap a Douzy de contunh cap a Villers-Cernay ont an albergat en l'abitanta. Las familhas son de contunh de dirigits vèrses d'unes autres pòbles dels alentours.
A la sortida de la guèrra, quand los abitants de Pomacle tòrnan, la glèisa a #èsser destruida e las 4/5e de las abitacions son seriosament deteriorades. Es en principi dins abitacions en ruïnes que las Pomacains vivon. De contunh sus la demanda dels sinistrats, lo Burèu de las Regions Liberadas met baraquements préfabriqués a la siá disposicion. Per fòrça, aquel lotjament provisòri va almens durar quatre ans.
L'activitat principala de Pomacle es l'agricultura. En 1933, comptava 36 espleitacions. En 1963, pas i n'i aviá ja mai que 26, e Pomacle, a la vespra de l'an 2000 comptava 10 espleitacions agricòlas #que li cal a el apondre 6 espleitacions #que l'activitat principala n'es pas pas l'agricultura. Las culturas principalas son lo blat, la luzerne, l'òrdi e la remolatxa #que li cal a el apondre qualques autras culturas talas que los espàrrecs, dactyle, tabac, colza…. Los rendiments an #èsser largament aumentats pendent los 50 darrièrs ans. De 30 quintaux per ectara pel blat l'an 1949, los rendiments a aquel jorn se situan entre 90 a 110 quintaux. L'evolucion es comparabla per la remolatxa. En 1949 los rendiments èran leugièrament superiors a 30 tonas per ectara.
Es sus aquel terroir #qu'a #aver luòc lo 21 d'agost de 1983 la fèsta de las moissons e la finala départementale de labours. Una primièra repeticion abans lo Campionat del Mond de Labour, Tèrra Actitud, del 16 al 19 de setembre de 1999.
L’occupation du territoire de Pomacle est fort ancienne comme le révèle les fouilles archéologiques réalisées sur son terroir. D’après le dictionnaire topographique de la Marne, le vocable de « Pomacle » est attesté pour la première fois en 1145 dans les archives administratives de la ville de Reims. Il s’agit d’une bulle du Pape Eugène III confirmant le privilège d’immunité pour l’abbaye de Saint Remi de Reims et pour ses dépendances.
L’étymologie de Pomacle demeure cependant inconnue. Peut-être faut-il y voir le mot Pomum avec un suffixe latin, forme qui serait l’équivalent de pometum ou pomerutum et désignerait un verger, un lieu planté d’arbres fruitiers. La seconde hypothèse serait que le nom même de Pommacle proviendrait du nom d’un ru, affluent de la Suippe, qui arrose le finage de Bazancourt. Un pouillé antérieur à 1312 nous apprend que Pomacle dépend de la doyenneté de Lavannes et se retrouve donc sous son bénéfice. Ce pouillé nous apprend aussi que l’église de Pomacle est placée sous le double patronage de Saint Médard et de Saint Gildart.
Pomacle a grandement souffert en 1650 pendant les troubles de la Fronde et durant la Première Guerre mondiale. Le 2 septembre 1914, suite à la retraite de l’armée française, les habitants de Pomacle sont obligés de fuir leur village. Cependant ils sont rapidement devancés par l’armée allemande et doivent alors faire demi-tour et rentrer chez eux. La contre-offensive victorieuse de la Marne contraint l’armée allemande à refluer. Le front se stabilise et Pomacle, occupé, se trouve durant quatre ans à proximité immédiate de la zone des combats. Durant l’année 1917, la pression de l’armée française s’accentue et les habitants sont alors évacués sur ordre allemand, le 19 mars 1917 et dirigé via la gare de Bazancourt vers Douzy puis vers Villers-Cernay où ils sont hébergés chez l’habitant. Les familles sont ensuite dirigées vers d’autres villages des alentours.
À l’issue de la guerre, lorsque les habitants de Pomacle reviennent, l’église a été détruite et les 4/5e des habitations sont sérieusement endommagées. C’est d’abord dans des habitations en ruines que les Pomacains vivent. Puis sur la demande des sinistrés, l’Office des Régions Libérées met des baraquements préfabriqués à leur disposition. Pour beaucoup, ce logement provisoire va au moins durer quatre ans.
L’activité principale de Pomacle est l’agriculture. En 1933, elle comptait 36 exploitations. En 1963, il n’y en avait déjà plus que 26, et Pomacle, à la veille de l’an 2000 comptait 10 exploitations agricoles auxquelles il faut ajouter 6 exploitations dont l’activité principale n’est pas l’agriculture. Les cultures principales sont le blé, la luzerne, l’orge et la betterave auxquels il faut ajouter quelques autres cultures telles que les asperges, dactyle, tabac, colza…. Les rendements ont été largement accrus durant les 50 dernières années. De 30 quintaux par hectare pour le blé en 1949, les rendements à ce jour se situent entre 90 à 110 quintaux. L’évolution est comparable pour la betterave. En 1949 les rendements étaient légèrement supérieurs à 30 tonnes par hectare.
C’est sur ce terroir qu’a eu lieu le 21 août 1983 la fête des moissons et la finale départementale de labours. Une première répétition avant le Championnat du Monde de Labour, Terre Attitude, du 16 au 19 septembre 1999.


text:
Fumichon
Fumichon es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1841, Fumichon (395 abitants l'an 1836) absorbeix una pichona part del territòri de Sant-Hippolyte-de-Canteloup (315 abitants) #que i aviá-quitament ja absorbit Sant-Pierre-de-Canteloup en 1825[2],[3], al sud del territòri, fins a la Paquine, la rèsta de la municipalitat en essent partejada entre Marolles e Lo Hôtellerie.
En 1841, Fumichon (395 habitants en 1836) absorbe une petite partie du territoire de Saint-Hippolyte-de-Canteloup (315 habitants) qui avait elle-même déjà absorbé Saint-Pierre-de-Canteloup en 1825[4],[5], au sud du territoire, jusqu'à la Paquine, le reste de la commune étant partagé entre Marolles et L'Hôtellerie.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Géoportail (IGN), couche « Limites Administratives » activée
- ↑ Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « {{{titre}}} », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 31 de decembre 2011
- ↑ Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « {{{titre}}} », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 31 de decembre 2011
- ↑ Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « Notice communale - Fumichon », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 31 décembre 2011
- ↑ Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « Notice communale - Saint-Hippolyte-de-Canteloup », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 31 décembre 2011


text:
Guèrra d'Ogaden
La guèrra d'Ogaden se debanèt dau 13 de julhèt de 1977 au 15 de març de 1978 entre Etiopia, ajudada per l'URSS, Cuba e Iemèn dau Sud, e Somalia ajudada per d'insureccions situadas sus lo territòri etiopian avans lo començament dau conflicte. Foguèt entraïnada per lei revendicacions territòrialas dau govèrn de Somalia sus la region d'Ogaden situada dins la partida orientala d'Etiopia. Lo començament de la guèrra foguèt favorable ai Somalians que capitèron d'intrar sus lo territòri etiopian e 90% d'Ogaden foguèt ocupat en setembre de 1977. Pasmens, aquela progression somaliana causèt lo maucontentament d'URSS. Aliats d'Etiopia e de Somalia au començament de la guèrra, lei Sovietics chausiguèron finalament d'ajudar leis Etiopians. Cuba e Iemèn dau Sud, tanben aliats d'URSS, mandèron tanben de còrs expedicionaris en Etiopia. En particular, la participacion cubana foguèt decisiva car permetèt de contratacar lei fòrças somalianas a partir de novembre de 1977. En genier de 1978, lei linhas somalianas foguèron finalament rompudas e Somalia deguèt pauc a pauc abandonar Ogaden. Lei combats s'acabèron quand leis Etiopians e seis aliats agantèron la frontiera entre Etiopia e Somalia.
Aquela guèrra aguèt de consequéncias fòrça importantas per Somalia que son estat èra bastit sus una ideologia nacionalista desirosa de formar la « Granda Somalia ». Òr, après sa desfacha de 1978, lo regime de Mogadisho deguèt faciar una tièra de crisis — militara en causa de sei pèrdas, economica de l'esfòrç de guèrra e ideologica en causa de l'afondrament de sei revendicacions — que va entraïnar son afondrament totau en 1991.


text:
Sotzeling
Sotzeling es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Dépendait Dels senhors de Castell-Consagrat.
- Possession de Sant-Denis de París en 782, de contunh del abbaye dels bénédictines de Vergaville en 966.
- Dépendait des seigneurs de Château-Voué.
- Possession de Saint-Denis de Paris en 782, puis de l'abbaye des bénédictines de Vergaville en 966.


text:
Castèth de Pau
Lo Castèth de Pau que domina la capitala de Bearn e qu'ei pregondament ligat au sovier de tres sobeirans qui'u senhoregèn : Gaston Fèbus, Enric de Labrit e lo Noste Enric. Que muisha ua mescladissa armoniosa d'estiles medievau e Reneishença (e tanben neomedievau e neoreneishença, frut de las restauracions realizadas au cors deu sègle XIX) . Qu'ei tanben un lòc de memòria de l'istòria argeriana per'mor d'aver acessat Abd El-Kader dens la soa captivitat. La castèth que ho en purmèr ua encinta de paus qui balhèn lo son nom a la futura vila. Gaston IV de Bearn qu'i horní tres tors. Gaston Fèbus que bastí ua tor suplementària de teulas (materiau qu'empleguè tanben a Montanèr entà bastir en hasent viste). Qu'i he gravar la soa signatura sus ua pèira dab las soas armas de Fois-Bearn e la mencion : "Febus me fe" (on fe qu'ei lo perhèit hòrt de har, uei escrivut he o hasó). Fèbus que deishè ua hortalessa qui la Reneishença ne conservè l'estructura e las murralhas mes en las traucar de frinèstas e en tot l'ondrar.
Enric de Labrit e la soa molhèr Margalida de Navarra (sòr deu rei de França Francés Ièr) qu'i avón la loa cort. La loa hilha, Joana de Labrit, b'i avó Enric III de Navarra e IV de França ; aquesta neishença que ho immortalizada dab un espiar romantic dens ua seria de tablèus deu pintre Eugèni Dévéria, qui lo castèth ne possedeish un ensai (duas versions acabadas que's tròban, l'ua au Musèu de las Bèras Arts de Pau e l'auta au Musèu Fabre de Montpelhièr. Lo musèu deu castèth que consèrva lo son famós brèç : ua carapaça de tortuga qui aurè
miraclosament suberviscut a la Revolucion. Après la mort deu Noste Enric, lo castèth non ho pas mei la demòra deus sobirans de Navarra puish qu'aquestes, reis de França tanben, que s'estavan a París. Loís XIII, a l'escadença deu son viatge de "pacificacion" en Bearn que i signè l'Edicte d'Integracion qui ligava Bearn a França dens lo respecte oficiau deus sons Fòrs.
A la Restauracion lo castèth qu'èra plan roeinat quan, en recèrca de tornar aus arradits de la soa dinastia, lo rei Loís Felip Ièr e'u restaurè. Quauques annadas après, en 1848, Abd El-Kader, presoèr de França que ho arcuelhut au castèth. Uei lo dia qu'ei un musèu nacionau de França e un simbèu, dab lo Parlament de Navarra bastit au son costat, de l'independéncia e de la libertat bearnesa d'autes còps.
La monarquia de julhet e l'empèri que pleèn lo castèth d'ua rica colleccion istorica e artistica en lo bèth restaurar. La Republica que l'empleguè com ua residéncia oficiau deu president abans de'n har lo musèu qu'ei uei lo dia.
Galeria[modificar | modificar la font]
-
-
Castèth en 1834, abans la soa retauracion e dab ua tor mancanta
-
Portic neoreneishença realizat per Napoleon III
-


text:
751
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 751 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França (Empèri Franc)[modificar | modificar la font]
L'annada foguèt marcada per la fin de la dinastia merovingiana a la fin de l'annada durant una assemblada dau pòble franc a Soissons. Foguèt remplaçada per la dinastia carolingiana fondada per Pepin III qu'èra ja lo cap vertadier de l'Empèri dempuei 747. Lo darrier rèi merovingian foguèt exilat dins un monastèri fins a sa mòrt.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Divèrsei conflictes marquèron l'annada per l'Empèri Bizantin. Dins la Peninsula Italica, Ravena foguèt finalament conquistada per lei Lombards dau rèi Aistolf. Après aquela desfacha, lei Bizantins gardavan solament lo contraròtle dau sud de la peninsula e — teoricament — deis Estats Pontificaus. La pèrda de Ravena marquèt donc la fin de l'Exarchat de Ravena fondat per defendre lei conquistas de Justinian Ier en 567 o en 578. En Anatolia Orientala, l'Empèri aprofichèt lei dificultats aràbias causadas per la guèrra civila entre Abbassidas e Omeias per sostenir la revòuta d'Armenia e conquistar lei vilas d'Erzurum e de Melitena. Leis abitants crestians foguèron tornarmai, coma en 746, desplaçats vèrs Tràcia per renfòrçar la preséncia crestiana e bizantina dins la region, especialament a Andrinòple onte l'autoritat bizantina foguèt restaurada.
Reiaume Lombard[modificar | modificar la font]
L'annada foguèt marcada per lo succès decisiu de la presa de Ravena per lei fòrças lombardas. Aquò marquèt la fin de l'Exarchat de Ravena e permetèt ai Lombards de venir la poissança dominanta de la Peninsula Italica.
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Après la victòria decisiva e la mòrt dau califa omeia en 750, l'annada foguèt marcada per lo renfòrçament dau Califat novèu. D'armadas foguèron ansin mandadas dins diferentei províncias. En Asia Centrala, s'opausèron ais avançadas chinesas dins lei regions de Samarcanda e de Tachkent. En julhet, una tropa de 150 000 a 200 000 òmes comandats per Ziyad ibn Salih se dirigiguèt vèrs la region d'Anxi onte foguèron d'una armada turcochinesa de 30 000 combatents. Pasmens, en causa dei dificultats d'avitalhament, la perseguida foguèt limitada e la batalha de Talas marquèt lo limit de l'expansion militara aràbia en Asia Centrala.
China[modificar | modificar la font]
L'annada foguèt marcada per de conflictes desastrós còntra lo Califat Abbassida e còntra lo Reiaume de Nanzhao. D'efèct, après la fin de la guèrra civila còntra leis Omeias en 750, leis Abbassidas decidiguèron de s'opausar ai progrès chinés en Asia Centrala. Dirigida per Ziyad ibn Salih, una tropa de 150 000 a 200 000 òmes se dirigiguèt vèrs la region d'Anxi. En julhet, se turtèt a una armada Tang compausat de 10 000 soudats chinés e 20 000 combatents turcs locaus. Après cinc jorns de batalha, lei Chinés foguèron batuts sus lo riu Talas. La perseguida dei vencuts foguèt limitada per lei dificultats d'avitalhament e l'armada chinesa acomencèt de preparar una repòsta. Pasmens, en causa de la Revòuta d'An Lushan (755-763), aquela repòsta foguèt annulada e lei protectorats chinés d'Anxi abandonats en 763.
La situacion foguèt pas melhora còntra lo Reiaume de Nanzhao car dins la region dau lac de Dali, l'armada chinesa foguèt esquichada per lei fòrças dau rèi Ge Luofeng a Xiaguan. 60 000 soudats chinés sus 80 000 foguèron perduts dins lo corrent de la batalha confirmant ansin l'independéncia dau Reiaume de Nanzhao.
Reiaume de Nanzhao[modificar | modificar la font]
Après la crisi diplomatica de 750 entre la Cort de Nanzhao e la dinastia Tang, una armada Tang foguèt mandada còntra lo reiaume. Lei fòrças de Nanzhao capitèron de l'esquichar dins la region dau lac de Dali. Aqueu succès permetèt de confirmar l'autonòmia novèla dau reiaume.
Arts[modificar | modificar la font]
- Començament de la bastida de la Bauma de Seokguram dins lo Reiaume de Silla[1].
- Fin de l'escritura dau Kaifuso, un recuèlh de poèmas en lenga chinesa realizat per d'autors japonés.
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
- Descubèrta dau papier per leis Arabis gràcias a de presoniers chinés capturats dins lo corrent de la batalha de Talas.


text:
Cobla (canso)
Una cobla es una estròfa amassan los vers d'una canso dins la poesia lirica trobadorenca. Emai que generalament una cobla èra pas compausada soleta, dins fòrça cas, es tot çò que demora de çò qu'èra a l'origina un poema complet. Cada cobla d'una cançon èra generalament jogada subre la meteissa melodia, mas d'unas cançons avián una musica contunha , non repetitiva. Una cobla sola èra nomenada cobla esparsa.[1]
Quand las estròfas seguisson lo meteis modèl de rimas mas que lor son differís, se dison coblas alternadas Quand lo son de la darrièra rima d'una cobla ven lo primièr de la seguenta se dison coblas capcaudadas Quand la darrièra paraula d'una rima d'una estròfa apareis dins la primièra linha de la seguenta , se dison coblas capfinidas Quand lo plan de rima e los sons de rima son los meteisses per cada estròfa, son sonadas coblas unissonans Quand lo plan de rima cambia pas jamai mas que los sons de cada estròfa son diferent se dison coblas singulars Quand lo plan de rima cambia jamai mas que lo son cambia cada doas estròfa son apeladas coblas doblas. Quand lo plan de rima cambia jamai mas que lo son cambia cada tres estròfa son apeladas coblas ternas. Quand las rimas cambian de posicion segon un algoritme s'apelan coblas retrogradadas.[1]
Un escambi de coblas es una forma de tensó o partiment ont un trobador escriu una cobla simple a un autre, que respond del meteis biais.[2]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 Simon Gaunt and Sarah Kay, edd. (1999), The Troubadours: An Introduction (Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 0 521 574730).
- ↑ Martín de Riquer (1964), Història de la Literatura Catalana, vol. 1 (Barcelona: Ariel), 509ff.


text:
Estructura dei proteïnas
L'estructura dei proteïnas es un ensems de proprietats espacialas dei moleculas de proteïnas dependentas derivadas de lor natura en sequéncia d'aminoacids, lei caracteristicas fisicas de son environament e la preséncia de compausats, simples o de complèxes, que condusiscan a un plegament especific, distint de l'espontanèu. Per aiçò, deriva de sa composicion, es a dire, de la pròpria estructura deis aminoacids, de coma interagisson quimicament aquests, de forma organizada e especifica, e, evidentament, es en relacion amb la foncion de complir dins la cellula.
Somari
Nivèus d'estructuracion[modificar | modificar la font]
I a quatre nivèus d'estructuracion:
L'estructura primària[modificar | modificar la font]
Es simplament la sequéncia d'aminoacids jonchs linearament per de liames peptidics.
L'estructura segondària[modificar | modificar la font]
I a dos motius principaus d'estructuracion segondària:
L'eliç alfa[modificar | modificar la font]
Lo fulhet beta[modificar | modificar la font]
L'estructura terciària[modificar | modificar la font]
Es la maniera en que la cadena polipeptidica se plega dins l'espaci, es a dire, coma s'enròtla o se plega una proteïna determinada, siá globulara o fibrosa. Es la disposicion dei domenis dins l'espaci. L'estructura terciària se realiza de sòrta que leis aminoacids polars se plaçan vèrs l'interior e lei polars vèrs l'exterior dins lo mitan aigós. Aquò provòca una estabilizacion per d'interaccions idrofòbas, de fòrças de van der Waals e de ponts disulfurs (covalents, entre doas cisteïnas ben orientadas) e mejançant de liames ionics.
L'estructura quaternària[modificar | modificar la font]
L'estructura quaternària deriva de la conjoncion de divèrsei cadenas peptidicas que, associadas, forman una entitat, un multimèr, que possedís de proprietats distintas d'aquelei dei monomèrs que lo compausan. Aquesteis sosunitats s'assòcian gràcias a d'interaccions non covalentas, coma pòdon èsser de ponts idrogèn, d'interaccions idrofòbas o de ponts salins. Dins lo cas d'una proteïna constituida per dos monomèrs, un dimèr, aqueste pòt èsser un omodimèr, se lei monomèrs constituents son parièrs, o un eterodimèr, se o son pas.


text:
Sent Helitz d'Astarac
[[Categoria:Wikipèdia:esbòs Modèl:Esbòs/paramètres comuna de Gers]]
Sent Helitz d'Astarac [1] (Saint-Élix en francés) qu'ei ua comuna francesa d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de Gers e la region de Mieidia-Pirenèus .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istoria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Justin Cénac-Moncaut (1814-1871), escrivan, qu'stó cònsol de Sent Helitz d'Astarac.
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon
- ↑ Sent Helitz d'Astarac sus lo sit de l'Insee


text:
Tèrratrem de Lisbona de 1755
Lo tèrratrem de Lisbona de 1755 se debanèt lo 1èr de novembre de 1755, a las 09 h 20 min e d'una magnitud de 8,75. Foguèt un dels tèrratrems pus destructius e mortals de l'istòria, en causant la mòrt de 60 000 a 100 000 personas.
Lo seïsme sosmarin foguèt seguit per un tsunami e un incendi, en causant la destruccion gaireben totala de Lisbona. Lo tèrratrem accentuèt las tensions politicas en Portugal e interrompèt subtament las ambicions colonialas de Portugal durant lo sègle XVIII.


text:
Aguilcourt
Aguilcourt es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
Modèl:Portal Arrondiment de Laon


text:
Saint-Leu-la-Forêt
Saint-Leu-la-Forêt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat es limitrophe de Taverny, Chauvry, Bouffémont, Sant-Prètz, Ermont e Lo Plessis-Bouchard.
Sant-Leu ocupa una superfícia de 524 ectaras #que 146 ectaras de bòsc.
Lo sieu altitud n'es de : 65 mètres en la plana 84 mètres al nivèl de la comuna 170 mètres al nivèl de la Châtaigneraie 190 mètres als "Avets cremats".
Es desservie per una parca (Sant-Leu-lo-Bòsc) de la linha París - Persa-Beaumont per Valmondois (Modèl:Transilien/de correspondéncias amb intitulada).
La commune est limitrophe de Taverny, Chauvry, Bouffémont, Saint-Prix, Ermont et Le Plessis-Bouchard.
Saint-Leu occupe une surface de 524 hectares dont 146 hectares de forêt.
Son altitude est de :
- 65 mètres dans la plaine
- 84 mètres au niveau de la mairie
- 170 mètres au niveau de la Châtaigneraie
- 190 mètres aux "Sapins brûlés".
Elle est desservie par une gare (Saint-Leu-la-Forêt) de la ligne Paris - Persan-Beaumont par Valmondois (Modèl:Transilien/correspondances avec intitulé).
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Sant-Lop al Mièja Edat (leu en essent la forma anciana de la paraula lop), #çò que dona Sant-Loupien pel nom de los sieus abitants.
La vila compòrta de nombrosas sentas, #qu'avián destinat antany a la circulacion entre los jardins dels abitants (se référer al passat vinicole, granger e maraîcher de la comuna).
Lo nom de Sant-Leu-lo-Bòsc proven de l'existéncia d'una glèisa al Sègle XII dédiée al sant éponyme, archevêque de Sentit en 609.
La vila a pas en principi #èsser #qu'un clar de bûcheron e se sap pas res de la siá istòria al Mièja Edat. A la Mièja Edat, existissiá una maladrerie.
Lo vilatge es una distincion de las Montmorency a partir del Sègle XIV, de contunh dels Condé fins a la Revolucion. En 1470, la populacion es pas que de 50 abitants.
De 1794 a 1806, la municipalitat #prene lo nom de Clara-Fontaine cy-davant Sant-Leu o mai simplament de Clara-Fontaine ; Lo 16 de junh 1806, es reputacion Santa-Leu-Taverny per la fusion amb Taverny; en 1852, Napoleon-Sant-Leu-Taverny, appellation #que #conservar fins en 1870 per reprene alavetz lo nom de Sant-Leu-Taverny. N'en octòbre 1915, #venir fin finala Sant-Leu-lo-Bòsc, Taverny en avent #èsser erigit en municipalitat independenta. La vila, #que se'n vei aicí la estacion en la Dintratz-doas-guèrras, dispausa d'una connexion ferroviaire dempuèi 1876. Al Sègle XVII, i i aviá dos castèls a Sant-Leu : en 1645 es édifié lo castèl de la Nautor a la localizacion del castèl seigneurial dels Montmorency, de contunh en 1693 a bastit lo castèl del Bas sul fief de Ort.
Los dos aguèron aquerit en 1804 per Louis Bonaparte, fraire de [[Napoleon Ier|Napoleon Sègle I]], #que #far démolir çò de mès d'ancian, lo castèl de la Nautor e se #installar amb la siá esposa la reina Hortense en lo domeni del Bas. Es enterré amb dos de los sieus fils Napoleon-Charles e Napoleon-Louis dins la glèisa de la vila e se pòt percebre los sieus cavòts en lo encripta.
Fins en 1951, an de lo sieu traslat a Aiacciu, las rèstas de Charles Marida Bonaparte, paire de Louis, èran egalament protegits en lo encripta #que conserva pas mai que lo sarcophage del paire de la dynastie Bonaparte.
Lo segond castèl i aguèt rasat après la mòrt misteriosa del darrièr dels Condé, en 1830.
L'arribada del camin de fèrre en 1876 #modificar la vida del vilatge e #accelerar la siá integracion progressiua a l'aglomeracion parisienne.
Saint-Loup au Moyen Âge (leu étant la forme ancienne du mot loup), ce qui donne Saint-Loupien pour le nom de ses habitants.
La ville comporte de nombreuses sentes, qui étaient destinées autrefois à la circulation entre les jardins des habitants (se référer au passé vinicole, fermier et maraîcher de la commune).
Le nom de Saint-Leu-la-Forêt provient de l'existence d'une église au Sègle XII dédiée au saint éponyme, archevêque de Sens en 609.
La cité n'a d'abord été qu'une clairière de bûcheron et l'on ne sait rien de son histoire au Moyen Âge. Au Moyen Âge, il existait une maladrerie.
Le village est une seigneurie des Montmorency à partir du Sègle XIV, puis des Condé jusqu'à la Révolution. En 1470, la population n'est que de 50 habitants.
- De 1794 à 1806, la commune prit le nom de Claire-Fontaine cy-devant Saint-Leu ou plus simplement de Claire-Fontaine ;
- Le 16 juin 1806, elle est renommée Saint-Leu-Taverny par la fusion avec Taverny;
- en 1852, Napoléon-Saint-Leu-Taverny, appellation qu'elle conserva jusqu'en
- 1870 pour reprendre alors le nom de Saint-Leu-Taverny.
- En octobre 1915, elle devint finalement Saint-Leu-la-Forêt, Taverny ayant été érigé en commune indépendante.
Au Sègle XVII, il y avait deux châteaux à Saint-Leu : en 1645 est édifié le château du Haut à l'emplacement du château seigneurial des Montmorency, puis en 1693 est construit le château du Bas sur le fief d'Ort.
Les deux furent acquis en 1804 par Louis Bonaparte, frère de [[Napoléon Ier|Napoléon Sègle I]], qui fit démolir le plus ancien, le château du Haut et s'installa avec son épouse la reine Hortense dans le domaine du Bas. Il est enterré avec deux de ses fils Napoléon-Charles et Napoléon-Louis dans l'église de la ville et on peut apercevoir leurs tombeaux dans la crypte.
Jusqu'en 1951, année de son transfert à Ajaccio, les restes de Charles Marie Bonaparte, père de Louis, étaient également abrités dans la crypte qui ne conserve plus que le sarcophage du père de la dynastie Bonaparte.
Le second château fut rasé après la mort mystérieuse du dernier des Condé, en 1830.
L'arrivée du chemin de fer en 1876 modifia la vie du village et accéléra son intégration progressive à l'agglomération parisienne.


text:
Coupé-décalé
Lo coupé-décalé es una dança apareissuda dins la comunautat evoriana de França (e subretot de París ) au començament de las annadas 2000 puei tornat en Còsta d'Evòri ; un de sei màger grop fondator es La Jet set.
Lo nom, compausat dau mot francés coupé (de "copat"), ven de la similaritat fonitica ambé la vila d'Akoupé, de cultura Atyé (a l'origina culturala d'aquesta dança). En mai d'aquò, en nouchi (francés popular de Còsta d'Evòri) coupé vòu dire "enganar, raubar" e décaler, "fugir".


text: Joyce nasquèt dins una familha de la classa mejana a Dublin, ont foguèt un escolan egrègi a las escòlas de jesuitas de Clongowes Wood College e Belvedere College, puèi a l'University College Dublin. Cap a l'atge de vint ans emigrèt en Euròpa continentala, demorèt a Trieste, París e Zuric. E mai que la pus granda part de sa vida d'adult se debane a l'estrangièr, l'univèrs ficcional de Joyce s'alunha pas fòrça de Dublin, e es largament poblat de personatges pròches dels membre de sa familha, e de sos amics o enemics d'aqueste periòde; Ulysses en particular se debana precisament per las carrièras e los luòcs de la ciutat. Pauc de temps après la publicacion d' Ulysses Joyce expliquèt aquò: "Per ieu, escriguèri sempre sus Dublin, pr'amor que se pòdi èsser al còr de Dublin pòdi èsser al còr de de totas las vilas del mond. Dins lo local es contengut l'universal." çò diguèt.[1]


text:
Perrignier
Perrignier en arpitan (Perrignier en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
De 1974 a 2001, Perrignier a #èsser associada amb la municipalitat de Draillant[1] :
- Mois invalide (en genièr)M : fusion-associacion amb Draillant,
- Mois invalide (de febrièr)M : restabliment de la municipalitat de plen exercici.
De 1974 à 2001, Perrignier a été associée avec la commune de Draillant[2] :
- Mois invalide (janvier)M : fusion-association avec Draillant,
- Mois invalide (février)M : rétablissement de la commune de plein exercice.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Font : nomenclaturas/cog/fichecommunale.asp?codedep=74&codecom=210 Ficha de la municipalitat en lo Còdi oficial géographique.
- ↑ Source : Fiche de la commune dans le Code officiel géographique.


text:
Crestian de Brunswick
Crestian de Brunswick (1599 - 1626) èra un evesque luterian Halberstadt e un generau durant la Guèrra de Trenta Ans. Foguèt un aliat de Crestian V de Palatinat puei lo cap dei tropas protestantas en 1621 après lo desastre de la Montanha Blanca. Assaièt de defendre lo rèsta dei territòris mai sei fòrças foguèron destruchas en 1623 a la batalha de Stadtlohn. Après aquela revirada, faguèt partida de l'armada danesa durant lo segond periòde de la Guèrra e moriguèt en causa d'una malautiá a Wolfenbüttel.