text:
Presentam dins aquesta primièra lista los mots de la letra A de « l’occitan de uèi » validats per l’Acadèmia occitana. En mai del vocabulari corrent, correspondon a çò que se pòt trobar dins nòstres lexics especializats (publicats sus nòstre site o en espèra d’o èsser) e qu’illustra d’estudis divèrses (adaptacion dels mots sabents, causida dels prefixes e dels sufixes, etc.). Trobaretz tanben un ligam per accedir a la bibliografia dels obratges consultats.
Aquesta lista, coma las que seguiràn, serà donc evolutiva : s’enriquirà regularament a proporcion de l’avançament de nòstres trabalhs e, o esperam, de las contribucions dels lectors. Sa presentacion serà completada lo moment vengut segon nòstras indicacions contengudas dins lo « Mot » de la setmana passada.
Nos sèm estacats a corregir fòrça fòrmas erronèas largament difusadas pels mèdias e sovent los quites diccionaris. Una part essenciala del trabalh foguèt tanben de destriar las falsas sinonimias, las confusions de senses o de nivèls de lenga. Aquí qualques exemples : acarnar / acarnassir ; acasar / acasir ; arit / aride ; aice / acide ; aigadós / aquós ; ais / axe ; acusaire / acusator ; ajustar / apondre ; asorar / adorar ; adobaire / adobador ; airejar / asairar ; alogar / allogar ; amar / aimar ; ànsia / anxietat ; aprèp / après ; arbust / arbrilhon ; aruspici / aruspícia ; aterrir / aterrar / aterrassar / aterrassir ; ausida / audicion…
Qualques cases particulars :
asortar / abortar : la lenga anciana coneissiá lo mot « aortar » per designar la pèrda d’un enfant o d’un animal al cors de sa gestacion. Sa fòrma modèrna es « asortar ». Per parlar a l’ora d’ara de « l’interrupcion volontària d’emprenhament » (acte medical), nos cal virar cap a de mots de formacion sabenta : a la seguida de « abortiu », ja indispensable, aurem « abortar » e « abòrtament ». Las formas amb « v » dins lo sens segond son de francismes o de catalanismes.
asorar / adorar. Meteis problèma, meteissas solucions.
aprovar / aprobacion. Meteis problèma, meteissas solucions (aquestas donadas per Alibèrt, p. 111 e non respectadas).
aboscar / emboscar ; abraçar / embraçar ; abrasar / embrasar, etc. Non son de sinonimes. Ne tornarem parlar a la letra E.
acosseguir ; acosselhar ; acossomir ; etc. Non es possible per de « rasons » etimologicas de cambiar la prononciacion de mots de formacion populara. Lo meteis problèma se pausèt e foguèt resolgut per « *consí / cossí ». Restauram aicí lor fòrma classica.
apropchar ~ apropiar. Dins sa fòrma « *aprochar », per n’aver lo vestit, aqueste mot passa sovent per un francisme. Li cal tornar son ortografia classica (que non càmbia res a la prononciacion) per respectar sa simetria amb « apropiar » e aital respectar tanben l’unitat de la lenga.
autom. Avèm ja explicat cossí « autom » ortografiat « *auton » non servís qu’a justificar una tièra de francismes formats sus « *autona », amb l’engana de la non prononciacion de las geminadas en occitan provençal.
Etc.
J. P.


c: text/html

text:
NUEIT E DIA: musicas e cants de noste! Nuit et jour, musiques et chants du Pays
ENCONTRE: à 10h00 et 19h00
Encontre:
dab Mathilde LAFOURCADE
, presidenta deu Méd'oc de PAU, qui'ns presentarà tot çò qui cau sàber suu hestenau "A Pau qu'ei, qu'ei a Pau
". Un rendetz-ve de non pas mancar!
Encontre: avec Mathilde LAFOURCADE, présidente du Méd'oc de PAU, qui nous présente le festival "a Pau qu'ei, qu'ei a Pau" . Un rendez-vous à ne pas manquer!
Thierry BOUSSEAU que'ns presentarà lo label Sirventés (label deus grops Du Bartàs, La mal coiffée, Le comité e Laurent Cavalié). Que'ns parlarà deu son tribalh, deus artistes deu label et que vederatz que Sirventés qu'ei mei qu'un simple label... Thierry BOUSSEAU nous présentera le label Sirventés (la mal coiffée, Du Bartàs, le comité, Laurent Cavalié). Il nous parlera de son travail, des artistes du label et vous verrez que Sirventés est bien plus qu'un simple label...
Laurent CAVALIE que'ns hè lo plaser de respóner a quauquas questions. L'entertien qu'ei deus interessants e que'ns parlarà deu son percors musicau, de la soa relacion a la lengua e solide deu grop Du Bartàs. Laurent CAVALIE nous fait le plaisir de répondre à quelques questions. L'entretien se montre des plus intéressants et il nous parlera à cette occasion de son parcours musical, de sa relation à la langue et bien sûr du groupe Du Bartàs.
Matiu DUFAU que s'invita tanben sus Ràdio Gasconha. Nat hestenau shens familha DUFAU! Matiu, ahuecat de la cultura nosta, que'ns diserà tot çò qui cau sàber suu hestenau.
Mathieu DUFAU s'invite également sur Radio Gasconha. Pas de festival sans famille DUFAU! Mathieu, passionné de notre culture, nous dira tout ce qu'il faut savoir sur le festival.
- Dissabte e dimenge / Samedi et dimanche
Encontre: dab Guillaume Lopez, musician e cantaire. Que'ns parlarà deu son caminament musicau e deus sons talhèrs de cant e de musica d'ensemble qui vienen de començar a Auch dab l'aliança de l'I.E.O 32. Un rendetz-ve de non pas mancar! Encontre: avec Guillaume Lopez, musicien et chanteur. Il nous parlera de son parcours musical et de ses ateliers de chant et de musique d'ensemble qui viennent de débuter à Auch en partenariat avec l'I.E.O 32.
CONDES: Cada dia / chaque jour à 12h00 et 18h00
Condes: "la truffe de Fripon", conde de Freddy PEYRESAUBAS narrat en francés.
Condes: "la truffe de Fripon", conte de Freddy PEYRESAUBES narré en français
TÀ DANÇAR: dimèrcs e dissabte / mercredi et samedi de 20h00 à 22h00
Tà dançar: duas òras de musicas a dançar entà's desengordir las camas!
Tà dançar: deux heures de musiques à danser pour se désengourdir les jambes!
ÒC AND ROLL: cada ser / chaque soir de 22h00 à 0h00
Òc and roll: seleccion de musica actuau (Lou Dalfin, Familha artus, Hantaoma, Brick a Drac, Goulamas'K, Le Comité...)
Òc and roll: selection de musique actuelle (Lou Dalfin, Familha artus, Hantaoma, Le comité, Goulamas'K, Brick a Drac...)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Événements contenant la ou les locutions cherchées
3 événements affichés, le premier en 1802 - le dernier en 1878
Naissance d'Anne-Édouard de Montmorency
Anne-Édouard de Montmorency naît en 1802.
Mort de Charles Emmanuel de Montmorency-Luxembourg
Anne-Édouard de Montmorency Duc de Piney-Luxembourg et de Beaumont et Prince de Tingry
Charles Emmanuel de Montmorency-Luxembourg meurt en 1861.
Anne-Édouard de Montmorency, son cousin, devient 12e et dernier Duc de Piney-Luxembourg, 3e Duc de Beaumont et Prince de Tingry.
Mort d'Anne-Édouard de Montmorency
Anne-Édouard de Montmorency meurt en 1878, dernier représentant masculin de la Maison de Montmorency.


text:
Ivèrn
L'ivèrn es una de las quatre sasons de las zònas temperadas.
Data[modificar | modificar la font]
Astronomicament, comença amb lo solstici d'ivèrn (a l'enotrn del 21 de junh dins l'emisfèri sud e lo 21 de decembre dins l'emisfèri nòrd), e termina amb l'equinòcci de prima (a l'entorn del 21 de setembre disn l'emisfèri sud e lo 21 de març dins l'emisfèri nòrd). Pasmens, a vegadas es considerat intuitivament com los meses de junh, julh e agost dins l'emisfèri sud e decembre, genièr e febrièr dins l'emisfèri nòrd.
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
Se caracteriza per una davalada de la temperatura, mai marcada prèp dels pòls o a mai d'altituda. Pòt èsser tanben segon las regions l'epòca de mai precipitacions.
La natura s'adapta a la sason, coma amb l'ibernacion de qualques animals o la casuda de las fuèlhas pels vegetals caducs. Es un periòde ont fòrça espècias migran cap a de luòcs mai cauds.
Simbolisme[modificar | modificar la font]
Dins l'art es d'abituda en relacion amb un temps mai pausat, d'esperança. Dins la teoria dels quatre umors, correspond la flègma. Lo fred e la nèu son associat a la retirada personala. L'unica excepcion es el periòde de Nadal dins l'emisfèri nòrd.


text:
dissabte, 31 d’octubre de 2015
Cecila Chapduelh jòga l'amor
Qué colèra dins lei vers de Cecila Chapduelh. Negra colèra que descriu l’arma e lo còrs d’una veritat crusa e nusa. Dins A Chara o Crotz , son promier recuelh, la poetessa utiliza la paleta de sa dobla cultura per maumenar leis òmes dins un sègle regde de sentiments.
Aqueu còrs que maumena, ela, lo tòrna objècte, lo compara a la pasta dau pan: « A prestir : Ses pestor/ Tas mans me fan/ Sus mon còrs/ Terren de juec/ Saborós per l’amor/ De sas milantas possibilitats/ Un pauc mai que sus lo teu, benleu/ De ton còrs d’òme/ Alaidonc me laisse/ Fai-me femna/ Fai me. » Se fau pas enganar. Sarà lo solet poèma que descriurà la somission erotica de la femna. Au contrari, la Poderosa jòga de l’òme, desvira d’un biais carnavalenc son rapòrt an eu, e – çò inedich – dins una libertat bèla, se permet de criticar lei jòcs porcassiers e identitaris de la virilitat : « ne’n pòde pas mau, ‘nirai pas/ Lo tambor batant far la guerra, / Niflar ni escupir per terra/ O l’entrechamba me gratar. » Resquilha dins la peu de son aimat : « E de chadieras n’es gran/ Si per bonur me convidas taulejar/ De chada part, mas dos bancs/ Entre l-i podrem franchament coidejar ».
Percors iniciatic. Femna somesa per lo jòc dau desir ven revòuta. Mestria de la prosodia classica, lo sonet respond ai fondamentaus occitans : lo calinhaire ven « galant », lei pagans remandan a una passat sensuau mai rugós. Segura de sei referéncias, Cecila Chapduelh se permet una incredibla parodia de Ronsard: « Quand serai plan vielha serai ». Ont es irresistible lo darnier tercet: « E, si coma tot lo monde me fau vieilhir,/ Zo voudriáu ben coma qu’un me saubriá ofrir/ Una brava jarba de racina sauvatja ». Escoba lei clichés romantics per ne’n faire una amassada de detalhs triviaus. Lei questionaments a la desirança, a l’amor (que son pas ligats, per sa volontat) tròban respònsa en cò de Louisa Paulin e Beatritz de Dia.
Lo rire negre, crudèu e contemporanèu bota lo vielhum en abim dins de boitas estrechas estrechas. Es dolorós, sincèr, pragamatic, ironic. Anar-venir entre l’amor cortés e l’amor escalabrós mai embarrat.
S’esfuma puei lo rire. Dins lo laboratòri crudèu onte lei feblesas masclas son cramadas a viu, la femna nafrada leva la masca : ansin se pòu evocar lo patiment de l’amor perdut. Dins lo desenlument dei còrs non desirables e sensa desirs. Aquò marca una polida maduresa dins aqueu promier caminament viscut sus la carta dau tendre. Caminament mestrejat mai onte se semena la ràbia, coma de calhaus.
Matieu Poitavin.
Cecila Chapduelh, A Chara o Crotz, Lo Chamin de Sent Jaume, 2015.
Aquel article es estat escrich per Aquò d'Aqui. Sarà segurament publicat lèu.
Publié par Tam à l'adresse 9:36:00 a. m. Cap comentari:
Libellés : negre e blanc
Subscriure's a: Missatges (Atom)


text:
Coma politic toti sabem çò que pense, mès coma Síndic non pòt adreçar-se a tota era joenessa, damb tota era distincion e partidisme que sospitosament ditz rebotjar ena nomentada declaracion. Non sabem se se sent Síndic de tota era ciutadania, mès ua causa ei clara: damb aguesta declaracion eth representant deth mèn país a actuat de part, utilizant as joeni en generau e as volentaris en particular. Era declaracion confirme çò que fòrça temíem: era utilizacion partidista e electoralista des volentaris deth Tour de França.
Pr’amor que cau hèr electoralisme, utilizant descardament es institucions, perqué cau deféner coma sigue es interèssi creadi peth dessús der interès generau. Patriotisme de pòcha, de vòl de garia, qu’amague es pròpries misèries.
Se sage d’encoratjar as joeni jos eth paraigua de « declaracion institucionau » entà que votem CDA, entà participar activament en projècte de CDA.
Semble coma se non volessen que nosati, es joeni, caminegam soleti, sobiranament, damb tota era automia de critèri politic. Çò que mens desiram es joeni son faussi paternalismes e mens quan aguesti provien de politics qu’an coma orison dera sua accion publica un copet ena esquia.
Tota aguesta declaracion regressiva entàs joeni ei negativa entàs institucions d’Aran, qu’an coma Síndic ua persona nautament partidista e de comportament bric exquisit, qu’utilize Aran, que mos utilize, entà bastir un projècte excludent, qu’abone e catalise er òdi contra Catalonha e Espanha entà evitar era critica as sues practiques e politiques que jamès s’an encuedat deth joen e des sues problematiques de viuenda, trebalh e estudis. Grana retorica nacionalista tà tan pòga politica de joenessa.


text:
Sènhers conselhièrs
Amics catalans e occitans
En primièr vòli regraciar en nom dels catalans la vòstra amicala aculhença que nos fa sentir coma membres de la meteissa familha.
La vòstra bandièra es la meteissa que la catalana e aquò es encara la referència del temps que Provença foguèt un comtat catalano-provençal amb los comtes catalans a partir del maridatge entre Ramon Berenguer IV e la vòstra comtesa Dolça de Provença.
A passat lo temps, mas l’amistat demòra e tanben los signes en las bandièras e escuts e principalament dins la lenga e la cultura.
Ongan es lo 150en (cent cinquanten) aniversari de la fondacion del Felibritge e lo 100en (centen) aniversari del prèmi Nobel a Frederic Mistral.
Es ben normal que los catalans participen en aquestes aniversaris perqué Mistral foguèt un grand amic dels catalans e lo prèmi Nobel fa onor a la lenga provençala mas tanben a la catalana qu’es la seuna lenga bessona,
Nòstras comunas lengas son un patrimoni que cal conservar coma una riquesa culturala de l’umanitat. Es damatge que la Union Europèa e los estats que la forman siagan pas conscients que totas las lengas son egalas en dignitat e tanben en dreits e que i a pas de lengas superioras e lengas inferioras.
Nosautres, los catalans lucharem per la reconeissença del catalan en Espanha e en Euròpa.
E lo CAOC tanben demanda la reconeissença de l’occitan en França e en Euròpa.
Per acabar, desiram que la libertat dels pòbles siaga reconeguda realament pels estats de la novèla Euròpa.
Visca Occitània
Visca Catalonha
Enric Garriga Trullols
President del CAOC


text:
John Cage
John Cage (Los Angeles, 5 de setembre de 1912 - Nòva York, 12 d'agost de 1992) foguèt un compositor american. Pionièr de la musica aleatòria, la musica electronica e de l'utilitzacion non estandard dels instruments musicals tradicionals,[1] coma la creacion del piano preparat.[2] Cage foguèt una de las principalas figuras de l’avantgarda de la pòst-guèrra. Tenguèt tanben un ròtle important dins lo desvolopament de la dansa modèrna, especialament a partir de la collaboracion amb lo ballarin e coreograf Merce Cunningham.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ « John Cage », Gran Enciclopèdia Catalana, Barcelona, Edicions 62
- ↑ Modèl:Ref-llibre


text:
Espòrts en Vielha
Mountain Padel Indoor
Pistes de padel tampes, sala polivalenta, zòna entà mainatges, vestiaris, botiga especializada e cafetería.veir mès
Aran Bike Parks
Èm ua enterpresa formada per professionaus deth MTB damb mès de 10 ans d’experiéncia en sector, aufrim servici de Loguèr, Remontes, Guiajes, Camps de dimenjada e Classes.veir mès
Btt desde Vielha
Palai d’Esports
Plaçat a costat deth Palai de Gèu, eth nau pabalhon doble dispause de 2.660 mètres quarradi e de mès de 2.200 mètres quarradi de zòna enjardinada exteriora. Eth aforament maxim des graderies ei de 200 persones. Aguest pabalhon ei destinat ara realizacion d’eveniments esportius de tot tipes, stages entà equipes d’elèit, etc...veir mès
Palai de Gèu
Piscina /
Gimnàs / Sauna / Rocòdrom
Laborables:
Gimnàs: 9.00or a 22.00or
Piscina: 9.00or a 21.30or
Piscina Exteriora: 11.00or a 19.00or (estiu)
Dissabtes: 10.00or a 14.00or e de 16.30or a 20.30or
Dimenges: Tancat
Pista de gèu
Deluns a dijaus: 18.30or a 20.30or
Dissabtes: 12.00or a 14.00or e de 17.30or a 20.30or
Diuendres e dimenges: Barrat
Hèstius, Nadau e Setmana Santa telefonatz ath 973642864
veir mès
Pilates Estudio 939
Deluns a diuendres de 9h a 20hveir mès
Sala polivalenta
Era Sala polivalenta de Vielha e Mijaran, ei un recinte destinat a realizar tot tipe d’eveniments sociaus, hèires, hèstes majors, lan party, eca... Era Sala polivalenta dispòse des següentes installacions, un pabalhon, ua pista de fotbòl sala, andbòl e básquet, dus vestuaris, servicis e bar cafeteria.veir mès
Senderismo desde Vielha
Ena Val D’Aran, trobèsses desparièrs tipes de rotes de senderísmo entà que tot eth mon gauditz d’aguest espòrt.veir mès


text:
La question catalana ei adara ua question europèa
Desempuish aqueste matin la question catalana que passa las termièras de l’Estat espanhòu e que pertòca tots los ciutadans europèus. Mes existeish l’Euròpa ?
Desempuish aqueste matin, l’intervencion de la Guardia Civil en diferents bastiments de de la Generalitat de Catalonha mei l’arrestacion d’un dotzenat de responsables de l’administracion catalana, que pausa un problèma qui passa las termièras de l’Estat espanhòu.
Lo president deu govèrn de Catalonha, Carles Puigdemont, e la presidenta deu Parlament de Catalonha, Carme Forcadell, tots dus elegits de faiçon democratica, qu’an dit clarament que tà eths lo govèrn espanhòu qu’avèva creat ua situacion perilhosa. Lo president Puigdemont qu’a declarat aqueste matin :« L’Estat espanhòu qu’a de facto suspenut l’autogovèrn de Catalonha ». Que condamnè « l’actitud totalitària de l’Estat espanhòu ».
Lo govèrn de Madrid contunha de desplegar la soa argumentacion a l’entorn de l’illegalitat deu referèndum previst lo 1er d’octobre. Per aquesta rason qu’envia la Guardia Civil entà sasir tot materiau qui poderé estar utilizat entà organizar lo referèndum votat e decidit peu Parlament de Catalonha.
Totun, lo govèrn centrau de Madrid non prepausa pas nada alternativa quitament se lo sostien popular a l’organizacion deu referèndum se concretiza per la mobilizacion de milierats de catalans a Barcelona e en d’autas vilas de Catalonha. E la causa que risca de durar dinc au 1èr d’octobre.
Que l’independéncia de Catalonha non sia pas prevista per la constitucion espanhòla qu’ei mei que probable. Que l’ensemble de las institucions judiciàrias de l’Estat espanhòu dispausen deus arguments juridics entà díser que lo referèndum n’ei pas legau qu’ei probable. Mes que’s tròba que i a milierats e milierats de catalans qui’s mobilizan entà demandar d’aver lo dret de votar lo 1èr d’octobre.
Que vòtin « Òc» o o que vòtin « Non » qu’ei ua question qui pertòca los ciutadans de Catalonha. Mes adara qu’ei evident : la question ei pausada que sia dab o shens referèndum. Qu’ac sabem, entà que la question tròbe la soa responsa de faiçon democratica e tranquilla, de faiçon democratica e civilizada que cau un referèndum.
Se lo govèrn de Madrid non vòu pas d’un referèndum lo 1èr d’octobre qu’a tota possibilitat de l’organizar lo dimenge seguent o un mes mei tard. Mes peu moment la soa preocupacion qu’ei d’empachar que la question sia pausada.
Qu’ac sabem tanben ; ua question qu’ei com l’aiga de la ploja. Quan tòca lo sòu que s’escor, que cola e que cèrca lo son camin ; arren non la pòt arrestar. La question pausada que cercarà ua responsa dinc a ne trobar ua. Mes com l’aiga tà arribar a la mar que pòt córrer tranquilla, shens har domaus ; que’s pòt tanben cambiar en aigat, ac inondar e ac negar tot, tot çò qui’s tròba suu son camin.
Lo govèrn de Madrid que pren lo risc de temptar d’arrestar l’aiga en crear tensions de las grèus.
L’Union europèa que serà obligada de préner ua posicion. Solide que començarà de díser qu’ei un ahar intèrne a un Estat independent. Mes cadun que convienerà que l’argument ei un pauc cortet. Donc que calerà trobar ua auta paraula.
Dejà la premsa internacionau qu’espia dab atentisme çò qui’s passa. Lo quite Barça, simbèu de Catalonha per milions de personas capvath lo monde, que ditz dens un comunicat : « Lo FC Barcelona que contunharà de sostiéner la volontat de la majoritat deu pòble de Catalonha, qui s’exprimeish tostemps dab ua fòrma civica, pacifica e exemplar ».
Que calerà lhèu qu’un arbitre e vienga suu terrenh. Que seré planvienguda ua proposicion de mediacion vienguda de l’Union europèa. Se l’Euròpa vòu existir com Euròpa e non pas sonque com un club d’Estats qui cèrcan a preservar lo lor prat quarrat.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Bermont es una comuna francesa, situada dins lo departament del Territòri de Belfòrt e la region de la Franca Comtat.
Partida eissida de l'article francés
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
Tèxte originau de l'article francés
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
Partida eissida de l'article catalan
Lo vilatge se situa sus un altiplà a l'ais de comunicacion Montbéliard-Belfòrt, a 7 quilomètres d'aquela darrièra.
Tèxte originau de l'article catalan
El poble se situa sobre un altiplà a l'eix de comunicació Montbéliard-Belfort, a 7 kilòmetres d'aquesta última.


text:
Valéry Giscard d'Estaing
Valéry Giscard d'Estaing (Valèri Giscard d'Estanh en occitan), engenhaire e òme politic occitan e francés, foguèt president de la Republica Francesa entre 1974 e 1981.
- Carta grafica pas indicada
- Portal:Auvèrnhe/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- President de la Republica Francesa
- Naissença en 1926
- Personalitat de la Cinquena Republica
- Ancian ministre de la Cinquena Republica
- Valèri Giscard d'Estanh
- Inspector de las finanças
- Ministre francés de las Finanças
- Personalitat del Centre Nacional dels Independents e Païsans
- Personalitat dels Republicans Independents
- President de l'Union per la Democracia Francesa
- Ancian deputat dau Puèi Domat
- Ancian cònsol dau Puèi Domat
- Eurodeputat 1989-1994
- Membre del Conselh Constitucional francés
- Grand crotz de la Legion d'Onor
- Titular de la Crotz de guèrra 1939-1945
- Ancian escolan de l'Escòla Politecnica (França)
- Ancian escolan de l'Escòla Nacionala d'Administracion (França)
- Membre de l'Acadèmia francesa
- Familha Giscard d'Estanh
- Personalitat politica d'Auvèrnhe
- Naissença en Renània-Palatinat
- Grand crotz de l'Òrdre Nacional del Merit


text:
Lemoviç
Los Lemoviç - latin Lemovices - eran un pòble gallés originari d'Euròpa Centrala (los qui son restat en Germania, s'apelan Lemovii per far la diferéncia emb los de Gàllia). Lor nom ven de lemo « olme » e vices « qui vencen », quò vòl donc dire « vencedors emb l'olme ». L'olme fai benleu referéncia au bòsc de lors lanças[1]. An laissat lor nom a Limòtges e a Lemosin.
Lo territòri daus Lemoviç era sus los departaments de la Nauta Vinhana (87), Cruesa (23), Corresa (19), e sus 'na partida daus departaments de Charanta (16), de Dordonha (24) e d'Indre (36).
Lor "capitala" au moment de la conquesta romana era situada sus lo vilatjon de Vilajobert, sus la comuna de Sent Deunis.
Quauquas vilas conegudas : Acitodunum (23-Aiun), Argentate (19-Argentat), Blatomagus (87-Blom), Briva Curretia (19-Briva), Cassinomagus (16-Chassanom), Carovicus (87-Chasteu Chervic), Roncomagus (87-Rancom), Excingidiacum (19-Eissandon) e Uxellum (19-Ussèl).
A Sent Gençan era benleu Durotincon (en gallés, latinizat en Durotincum), 'na aglomeracion comerçanta.
Après la conquesta romana, la capitala devendrà ''Augustoritum'' (87-Limòtges).
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la langue gauloise, Éditions Errance, Paris, 2003.


text:
La cultura de l'aver (finança) del Luxemborg (lo grand grand Luxemborg) arriba en Catalonha, coma en país colonizat. Lo Luxemborg es a dos passes de Metz (origina de la companhia de bus), es la plataforma del netejament financièr europèu. La finança europèa passa en granda partida per aquel Estat-parita oficial de l’Euròpa.
La promocion aquesta es prepausada per una companhia qu’amaga pas qu’es un “Invest” … Un Envog Invest, ambe una adreiça a Metz e una inscripcion al registre de comèrç a París.
La mediocritat parla anglés (per la finança internacionala) e francés (pels clients), e alara exporta SA Kulturé en Catalonha, coma s’èra un país colonizat. I a pas una prepausicion de Kulturé que fosquèsse catalana…
La prepausicion es tanben per un public belga francofòne, se la cultura francofòna en Wallònia es aiçò, comprèni perqué los Flamands pòdon aver enveja d’independéncia.
La prepausicion es adreiçada als joves de 16 a 25 ans, una formacion a l’avenidor europèu… Se vei alara la novèla Eurasmus de la “cultura” de la finança. Se podrà alara constatar que los parents que mandan los dròlles aquí, an abandonat de transmetre la cultura de lor familha e de lor comunautat, per l’imposar economicament a Catalonha. E benlèu que sobre l’aficha s’amaga d’autres comèrçes que podèm pas listar aquí, e que segurament “agrada” als parents… financièrs o pòst-financièrs (lo Marròc tanben parla francés per comerçar en Catalonha).
Dins aquelas condicions, que segurament farà jamai conéisser la cultura catalana, al grope de perduts del comèrç de vacanças mediòcras, podèm assegurar que l’Union Europèa es mal partida, e l’idèa d’independéncia dels Catalans serà jamai acceptada per un public que lor fabrica de simplismes e de mediocritats a la carta.
La migracion aquela es sense cap interès, levat aquel d’una finança que s’assegura un public d’esclaus, lo mai estupid potencial, e de mediocritat per damorar al poder contra los pòbles, e se servir de la moneda publica per sobreviure dins una societat en crisi economica grèva, tot en criticar los páures de non vóler collaborar a-n aiçò.
Soi malastrosament segur que los Mossos d’Esquadra auràn segur mens de vigiléncia contra aquel public…


text:
S’anoncièt la candidatura del cònsol sortent, Pierre Cohen, puèi Jean-Luc Moudenc, fautava pus que de saber se la lista de la dreita seriá la sola, a despart del FN.
Donc, de la primièra pagina de La Dépêche du Midi apreniam abans-ièr que Chritine de Veyrac, la deputada europèa del Sud-Ouest se presentava en companhiá dels centristas de dreita sarkozista e del MoDem.
Alara per apondre informacions a la campanha, Christine de Veyrac s’es jà faita remarcar al Parlament Europèu per votar en Companhiá del FN contra lo plurilinguisme en Euròpa ; ne parlavi jà sus mon blòg al moment donat…
Podrètz picar sul document per aver lo tèxte original escrich vaquí una annada. Malinformats los militants del MoDem devon pas èstre enganats per causidas politicas que fan pas cap las moderacions politicas en fargar l’associacion del MoDem ambe Christine de Veyrac.
La lista de Pierre Cohen podrà explicar que per multiplicar lo nombre de classad de l’Éducation dita Nationale, lo trabalh es pas estat dels bons… vist que sèm sonque passar de 0.6 de cent a 0.7 de cent dels escolans tolzans formats a la lenga occitana, a la geografia e istòria localas. La visibilitat de la lenga s’espèra encara al servici comunicacion, dins las carrièras, sus la signaletica a l’imatge de mantunas comunas bretonas o Mulhausen, e aiçò es encara complicat vist que los elegits an pès politic mens important que l’administracion de la comuna. Per TLT s’espèra encara programòts, sapient que la comuna paga la majoritat del budgecte d’aquesta estacion… De mai, l’incapacitat lingüistica e politica a frenat los escambis ambe Barcelona, ciutat que veirà lèu una entrepresa coma Nissan s’installar, e crear aital mai de 1000 emplecs dedins l’usina… De mai, la linha logistica de Tolosa cap a Barcelona sembla èstre mens urgenta que de pagar entre Tour e Bordèu per la LGV ! Podèm tanben listar las incompeténcias d’un elegit-ministre concernissent la representacion de Tolosa a Brussels, sol endreit que la paraula occitana sona mai bèl que dins la ciutat mondina, e aiçò malgrat totas las enquèstas publicadas sul tèma pendent la mandatura.
De l’autre costat Moudenc, non podrèm aver qu’una páur que la linha Sarkozy tornèsse sul tèma…
A legir totas las listas previstas podèm confirmar que lo jacobinisme aurà encara d’unes grands jorns al cap de la ciutat mondina, e l’interès d’aquestas eleccions fan que lo vòt blanc serà segurament occitan. Sembla que la manifestacion del 31 de març darrièr aguèsse cap utilitat.


text:
Se tracta d’un comunicat que reagís a las volontat de l’esquèrra de fabricar una lei per las lengas, una trapèla de mai que los socialistas an la costuma de fabricar …. coma fòrça militants pensan, ara.
Da betra a servij peurwiriekaat karta europa ar yezhoù rannvroel ma vez lakaet er vonreizh strishadurioù evit treuzkas hag implijout ar yezhoù rannvro.
Gwashoc’h e vefe c’hoazh stad ar gwirioù evit kelenn hor yezhoù. Koulskoude eo bet raktreset an dra-se en destenn bet votet d’ar 14 a viz Genver gant izili bodad lezennoù ar vodadenn vroadel. Kinniget e vo anezhi da izili ar vodadenn vroadel d’an 22 a viz Genver.
Chomomp war evezh !
Etre 1989 ha 2004 ez eus bet roet 15 ali gant ar c’huzul stad war ar yezhoù rannvro. Strizhet eo bet diorren ar yezhoù rannvro gant 14 anezho. Ouzhpenn-se ez eus bet atav alioù a-enep ar yezhoù rannvro roet gant ar c’huzul bonreizh.
Dinac’het eo gant rouedad ar skolioù Diwan peurwiriekaat ar garta dre ma vefe nac’het kelenn ar brezhoneg, dre soubidigezh evel er skolioù Diwan pe divyezhek evel er skolioù publik ha kristen.
Setu perak e c’houlenn rouedad ar skolioù Diwan :
1- e vefe cheñchet ar vonreizh hep strishadurioù pe frazennoù digomprenus gant an dud a-raok peurwiriekaat karta europa ar yezhoù rannvroel evel ma z’eo bet lavaret gant Prezidant ar Republik e koulzad an dilennadegoù.
2- e vefe kaset war-raok diorren ar yezhoù rannvro goude bezañ bet peurwiriekaet ar garta.
Trugarekaat a ra rouedad ar skolioù Diwan dalc’husted an dilennidi-parlamant evit kas war-raok peurwiriekadur ar garta hag o youl, e maez tabutoù ar strolladou politik, evit sevel un emglev etrezo ha cheñch ar vonreizh.
Chom war evezh gant an hentenn ne dalv ket ankouaat ar pal : lakaat e pleustr ar framm gwiriel evit treuskas ar yezh d’ar rummadoù yaouank. Gouzout a reomp e vez graet berzh er skol gant al lodenn vrasañ a-drugarez d’al liesseurted
-°-
De que servís la ratificacion de la “Charte européenne des langues régionales” s’es pas inscrivuda dins lo marbre de las grandas restriccions a la transmission e a l’usança de las lengas ditas regionalas ?
Una tala ratificacion se fariá qu’agreujar l’insecuritat juridica coneguda qu’es pesuga sus l’ensenhament de las nòstras lengas. es çaquelà çò que prevei lo tèxte votat, dimarç 14 de genièr 2014, per la comission de las leis de l’Assemblèa dita nacionala e qu’es aquel tèxte que serà sotmetut al vòt de l’Assemblèa dita nacionala al moment de la session parlamentari que debuta lo 22 de genièr
Cal pas èstre nècis !
Cal pas oblidar que sus 15 avejaires renduts, entre 1989 e 2004, lo Conseil d’Etat a prepaus de las lengas regionalas, 14 tocávan un fren al desvolopament de las lengas regionalas. Cal pas oblidar que lo conselh constitucional a jamai rendut una sola decision que fosquèsse favorabla.
Las escòlas Diwan denóncian lo procèssus actual que capitarà a la ratificacion de la Carta, tot en crear las condicions juridicas que frenan l’ensenhament de la lenga bretona, que se tracta d’un ensenhament immersiu tal que Diwan o baila, d’un ensenhament bilingüe a paritat orari tal que lo baila las escòlas publicas e las escòlas catolicas.
Es perqué lo fiala de las escòlas Diwan demanda :
1- qu'afin de permettre la ratificacion de la Charte européenne des langues régionales e cotria a las promessas de campanha electorala del Président de la République, fosquèsse modificada la constitucion, sense condicion restrictiva, ni formulacion alambicada inaccessibla als ciutadans.
2- qu’en plena reconeisséncia de la nòstra diversitat lingüistica, la ratificacion de la Charte s’acompanhèsse d’una vertadièra politica de desvolopament de las lengas regionalas
Lo fialat de las escòlas Diwan saluda la tenacitat dels parlamentaris que pòrtan lo procèssus de ratificacion e que lo lor engatjament, sortit dels debats partesans, per fin, capite de bastir l’indispensable consènsus necite a una modificacion constitucionala.
Lo metòde nos dèu pas far oblidar l’objectiu : botar, per fin, l’encastre juridic qu’ajuda a transmetre la lenga bretona als joens. Car sabèm que la diversitat lingüistica participa de la capitada educativa del mai grand nombre.
-comentari personal-
Es un document essencial que pel moment avèm pas legit dins cap redactor occitanista.
L’estrambord occitanista sul tèma, me fa pensar que los partisans socialistas dedins lo sistèma occitanista son mai nombroses que la volontat de transmetre las lengas amenaçadas pel sistèma constitucional francés, conservador e retrograda.
Aquel afar es una trapèla que ne sortirà quicòm coma en junh 1992, un mes funèsbre per las lengas amenaçadas en França, lo mes de l’article 2 de la constitucion.
-°-
il y a encore des Français pour dire que les Catalans veulent le replis sur soi ?


text:
Braine (Aisne)
Braine es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situada sus la Vesle, afluent del marge esquèrre de la Aisne, Braine se situa a una quinzena de quilomètres a l'èst de Soissons.
Située sur la Vesle, affluent de la rive gauche de l’Aisne, Braine se situe à une quinzaine de kilomètres à l’est de Soissons.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Un comtat de Braine a constituit al Sègle XI e lèva del comtat de Champagne (veire Lista dels comtes de Braine).
Al començament de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, Robert II de Dreux, comte de Braine i establís un castèl ; castèl de la Baujum de Aigremont. De plànol rectangulaire, dominava la vallée de la Vesle e lo bourg. Lo castèl en la siá longitud seguissiá la a-pic, lo sieu accès, cara al scenari cobèrt d'un prigond bòsc, i aviá protegit per un prigond fossé artificial, #que lo protegissiá tres costats[1].
Un comté de Braine est constitué au Sègle XI et relève du comté de Champagne (voir Liste des comtes de Braine).
Au début du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, Robert II de Dreux, comte de Braine y établit un château ; château de la Folie d'Aigremont. De plan rectangulaire, il dominait la vallée de la Vesle et le bourg. Le château dans sa longueur suivait l'à-pic, son accès, face au plateau couvert d'une profonde forêt, était protégé par un profond fossé artificiel, qui le protégeait des trois côtés[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Modèl:Labor.
- ↑ André Chatelain, L'évolution des châteaux forts dans la France au moyen âge, Editions Publitotal, .


text:
L’ai jà notat : ai trabalhat pendent mai de 12 annadas dins lo grope SNCF ; la sola causa que pòdi dire es qu’an cap inventat lo marqueting ! Sábon pas vendre… per vendre, los comercials se devián amagar de la ierarquia parisenca ; perqué èran obligats de non pas dire çò que fasián perqué èra contrari a las visions de la tecnocracia en cap de l’entrepresa ; vesi qu’a pas cambiat.
Me recòrdi un jorn a la fièra logistica de Bilbo, quora faguèri lo torn del salon, èra en lenga occitana ; ai agut un fum de bons contactes ; e quora ai volgut mostrar los contactes al meu cap del servici internacional (installat a París e incapable de parlar mai que l’anglés, e encara mal), un cap de servici comercial que beviá pas de vin a Bordèu (un ancian pel grope Danzas a Bordèu), aquel lor parlèt en espanhòl (a Bilbo), ambe lo son traductor a costat, perqué aviá pas fisença a l’occitan ; es un pauc coma s’aviái pas dubert las pòrtas, un trabalh per res, la finsença èra abandonada ; d’aquela preséncia a Bilbo ne sortirà res. pichon detalh, aprèp aver fach lo torn del salon m’èri avizat que l’occitan ajudava los patrons bascos e catalans de parlar un pichon francés, lo traductor e mon director parisenc, barrèt la pòrta.
E bè, ambe aquesta publicitat la SNCF dubrís la pòrta a la concurréncia, aquela que sap far de marqueting adaptat al mercat local.
Es una confirmacion que la SNCF es una entrepresa nacionalista francesa, Occitània e Catalonha li devon de cap manièra, far fisença.
Dins lo meteis grope, en telefonar a Perpinyà, me caliá un quilometratge per transportar un contenidor a Lleida, arribat d’Alemanha. Lo burèu de Perpinyà parlava catalan sempre en privat ; mas aquí per saber ont èra aquela vila, calguèt vint minutas per m’entendre dire : existís pas bric per Catalonha. Alara lor ai tornat lo nom de la vila del temps de Franco, aquí zo sabián !
Aquel punt, es plan la confirmacion que lo recrutament de la SNCF se fabrica pas en foncion de l’adaptacion al terrenh, mas de la facultat de respondre als besonhs parisencs, per las estadisticas.
Remandi los lectors d’aquel bilhet al precedent (en lenga francesa) sul meteis tèma : expression del nacionalisme francés a la SNCF ; a Tolosa refúsan de parlar catalan pels trens que van cap a Barcelona. ÒSCA LA CONCURRÉNCIA adaptada al mercat.


text:
Atlàs (massís)
Atlàs (cabil: Idurar n leṭles, arabi: جبال الأطلس ) es una cadena de montanhas del nòrd d'Africa que s'espandís sus aperaquí 2 400 km a travèrs Marròc, Argeria, e Tunisia. Lo pic mai naut es Jbel Toubkal, amb un altitud de 4 167 m al sud de Marròc. Lo segond somalh es M'Goun amb 4 071 m. La cadena d'Atlàs dessepara las còstas de la mar Mediterranèa e de l' ocean Atlantic del desèrt de Sahara. La populacion d'aquelas montanhas es mai que mai berbèra en Marròc e cabila en Argeria. Los tèrmes per 'montanha' en berbèr son adrar e adras, que serián a l'origina del toponim.
Las montanhas son devesidas en mai d'una cadenas desseparadas, lo Mejan Atlàs, Naut Atlàs, e Anti-Atlàs. L'Atlàs Telian mai bas corrís prèp de la còsta e l'Atlàs Saharian mai larg s'estend pus al sud per s'acabar dins las montanhas d'Aurès situadas en Argeria e Tunisia. Atlàs constituís una de las divèrsas províncias fisiograficas de la division màger del sistèma alpin african.


text:
- Home
- Streetwear
- Caps & Hats
CARHARTT Caps & Hats
86 items
Filter and sort (1)
-
BrandsCaps e Hats 123Klan Caps e Hats Acapulco Gold Caps e Hats Adidas Originals by White Mountaineering Caps e Hats Adidas Originals Caps e Hats Adidas Skateboarding Caps e Hats Alife Caps e Hats Altamont Caps e Hats Asics Caps e Hats Calvin Klein Jeans Caps e Hats Streetwear Caps e Hats Cayler e Sons Caps e Hats ChampionCaps e Hats Diamond Supply Caps e Hats Dickies Caps e Hats Doomsday Caps e Hats Ellesse Caps e Hats Etnies Caps e Hats Famous Caps e Hats Fila Caps e Hats Globe Caps e Hats Helly Hansen Caps e Hats Herschel Caps e Hats Huf Caps e Hats IndependentCaps e Hats Iuter Caps e Hats Jordan Caps e Hats Le Coq Sportif Caps e Hats Lobster Caps e Hats LRG Caps e Hats Magenta Caps e Hats Mishka Caps e Hats Mitchell e Ness Caps e Hats Napapijri Caps e Hats Neff Caps e Hats New Black Caps e Hats New EraCaps e Hats Nike Caps e Hats Nike SB Caps e Hats Nixon Caps e Hats Obey Caps e Hats Official Caps e Hats Only Caps e Hats Osiris Caps e Hats Patagonia Caps e Hats Penfield Caps e Hats Polar Skate Caps e Hats Poler Caps e Hats PremiereCaps e Hats Puma Caps e Hats Quintin Caps e Hats Rebel 8 Caps e Hats Reebok Caps e Hats Rip N Dip Caps e Hats Rockwell Caps e Hats Rvca Caps e Hats Santa Cruz Caps e Hats Seventh Letter Caps e Hats Southfresh Caps e Hats Ssur Caps e Hats StaplePage 1
- Sort by:
Can't find what you're looking for? Browse by Brand or Category:
Or try a search in our catalog
Suggested by our customers:
bucket hats cappello carhartt caps graffiti carhartt carhartt acrylic watch hat carhartt aviation carhartt aviation pant carhartt backpack carhartt belt carhartt cap carhartt car lux carhartt cargo carhartt chase carhartt coach jacket carhartt college carhartt felpa carhartt felpe carhartt hooded chase carhartt jacket carhartt ls carhartt madison carhartt michigan carhartt nimbus carhartt parka carhartt ruck carhartt shirt carhartt sid pant carhartt ur carhartt wip felpa carhartt giacche carhartt hats nba caps rap caps stussy caps


text:
Astronauta
Un astronauta es un membre de l'equipatge d'una nau espaciala (o astronau), es a dire un engenh pensat e bastit per anar e viatjar dins l'espaci.
Se designan las femnas e los òmes que se'n van dins l'espaci diferentament en foncion de la poténcia o estat que ne son membres: a mai d'astronautas (nom fargat als Estats Units) qu'es lo nom mai emplegat actualament, s'emplega tanben cosmonautas pels païses de l'ex-blòc sovietic (subretot Russia) e França ensagèt lo nom d'espacionauta (spationaute) per ensajar de demostrar son poder e son independéncia de las grandas poténcias mondialas, nom qu'es actualament a se morir. Finalament un darrièr mot taikonauta es aparegut recentament per se referir als astronautas de China.
Astronautas celèbres[modificar | modificar la font]
- Buzz Aldrin (20 de genièr de 1930), astronauta american. Participèt al primièr viatge cap a la Luna lo 21 de julhet de 1969
- Neil Armstrong (5 d'agost de 1930) astronauta american, primièr òme que pausèt lo pè sus la Luna. Quand botèt son pè sul sòl de la Luna lo 21 de julhet de 1969 diguèt: “Aquò es un pas menut per l'òme, mas un pas grand per l'umanitat” (revirat de l'anglés).
- Valentina Vladimirovna Tereshkova (en cirillic BaлeHTиHa BлaдиMиpoBHa TepeшkoBa) nascuda lo 6 de març de 1937 a Manslenninkovo, dins la region de Yaroslavl, URSS, foguèt la primièra femna cosmonauta dins l'espaci. Virèt 48 orbitas a l'entorn de la Tèrra a bòrd del Vostok 6 en 70 oras, e 50 minutas, dempuèi lo 16 de junh fins al 19 de junh de 1963.
- Iurii Alekseievich Gagarin (en cirillic Юpий AлekceeBич ГarapиH), (9 de març de 1934 – 27 de març de 1968), cosmonauta sovietic. Nascut a Gzhatsk, URSS (ara Russia). Lo 12 d'abril de 1961 foguèt lo primièr uman que viatgèt dins l'espaci; o faguèt amb lo Vostok 1.
- Yang Liwei es lo primièr astronauta (o taikonauta) de China.


text:
Sent Martòri
Sent Martòri (oficialament en francés Saint-Martory) es ua comuna gascoa de Comenge administrada peu departament deus Hauts Pirenèus dens la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sent Martòri se situa a un setanteat de quilomètres de Tolosa e a un seisanteat d'Espanha. La vila es bastida suu bòrd de Garona au pè d'ua galihòrça aperada l'Escalèra.
Heraudica[modificar | modificar la font]
L'escut de Sent Martòri se blasona atau : deu camp de sable cargat d'un martèth d'argent deu manjo long pausat en benda.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Monument[modificar | modificar la font]
- L'agau de Sent Martòri.
- Lo pont sus Garona.
- Las ancianas pòrtas de la ciutat.
- Lo dus castèths de la familha de Montpesat (un d'estil medievau e l'aute Reneishença).


text:
Lo CAPES es lo biais francés d'aver competéncias per ensenhar dins las escòlas. Donc per èstre professor d'occitan cal aver lo CAPES. Cal notar que lo CAPES es indispensable pel sistèma francés d'ensenhament. Es una tria d'entrada per "plan seleccionar" los candidats, per saber se son bons per èstre manipulators del sistèma, la bona color politica, e tanben pron plega-esquina per se calar sul nacionalisme francés, ontologic al sistèma. E senon per l'occitan, quantes n'i aurà per trente-dos departaments administratius franceses, per Occitània en 2014 per una lenga en dangièr, coma explica l'UNESCO ? Ai recebut de l’AFP, aquel document fotografiat dins una universitat francesa d’Occitània.
Vist lo nombre de CAPES d’istòria cada annada, segur que la coneisséncia de l’istòria nacionalista francesa dèu aumentar cada annada ; e a la meuna umila coneisséncia, e a encontrat un fum d’internautas d’Occitània e de ciutadans tolzans, la coneisséncia istorica nacionalista francesa aumenta, mas pas la coneisséncia istorica tolzana (per exemple a Tolosa), coma ai puscut o verificar ambe un bilhet TOLOSA legit sus ToulouseInfos.
Per la geografica, sabi de sorga segura que se fasèm una enquèsta –un sondatge sus mai de 8000 ciutadans en Miègjorn-Pirinèus- i aurà pas la mitat per dire de faiçon sancièra totes los noms dels departaments, sense notar que la pausicion geografica lor serà impossible de donar per la partida qu’o sábon. Donc, los professors qu’an lo CAPES de geografia es pas l’assegurança d’una eficacetat pedagogica, e d’una utilitat per l’ecosistèma occitan, lo biotòp del consomator occitan. E aiçò, de l’incompeténcia geografica de la populacion, o podrèm mesurar aisidament al succès dels GPS dins las automobilas per s’orientar suls camins d’Occitània. O podrètz verificar que la question suls mercats tolzans, es rarament : aquelas verduras venon d’ont ? De mai, dins las campanhas electoralas urbanas, la question de la destruccion de las tèrras agricòlas lor impòrtan gaire, lor impòrtan gaire que lo païsan aguèsse de se levar a las 4 oras del maitin per lor potar las fruchas d’Occitània (ara mai de 150 km al torn) frescas, sul mercat de las 8 oras del maitin a Tolosa.
Per las matematicas, segur qu’avèm campions, especialament a l’escòla universitària de Tolosa ; mas concretament a la nuèit, sabi un fum de garçons de café qu’an de mal de comptar 1000 € … per serada. Aquí tanben la mesura de la competéncia del CAPES de matematica se podriá verificar, sul terrenh, dins las botigas ambe lo rendut moneda ; la competéncia en matematica es pas brica de questionar, mas la pedagogia e la capacitat de transmetre demesís d’annadas en annadas, al fial de l’uniformizacion lingüistica francesa.
Donc, los pichonèls 4 CAPES d’occitan, per 2014, son alara, pauc, mas es que aver lo CAPES d’occitan assegura una transmission escolara de l’occitan que farà lo succès del reviscòl de l’occitan :
1 / vist la quantitat, per trente-dos departaments administratius franceses ne dobti ; es vertat que l’administracion francesa dèu pas saber qu’i a una fòrta demanda d’ensenhament de l’occitan, d’alfabetizacion de la populacion … las enquèstas dels Conselhs Regionals son aquí per ne far la pròva. Donc, clarament 4 pòste de CAPES d’occitan pel sistèma nacionalista francés d’ensenhament, es una trufandissa politica, una volontat politica de far crevar l’occitan a pichons bocins. Per la demanda, la creacion d’una escòlas bilingüa a las arènas a Tolosa, es estat un grand succès, e coma èra un grand succès, l’administracion socialista d’abans las eleccions de 2014, a refusat de dubrir una autra classa, l’annada següenta coma èra previst dins un programa electoral vièlh. Donc, l’administracion francesa de l’«Éducation Nationale» sap qu’i a una demanda, talament que n’en vòl pas !
2 / vist la qualitat de l’ensenhament e sobretot la manièra regulatriça e nacionalista francés d’aquel ensenhament, se fabrica professors qu’an mai la costuma de plegar l’esquina, “mèstre avètz rason”, que non pas repotegar per aumentar lo nombre de pòstes per exemple ; i a pus aquel sindicat occitan dels ensenhaires per far aquel trabalh INDEPENDENT de tota manipulacion politica. Cal notar que las formacions – subvencionadas pels Conselhs Regionals - son pas adaptadas a la situacion de repression lingüistica de l’administracion francesa ; la question se pausa de la qualitat de las causidas universitària e de l’acceptacion de subvencionar aiçò pels elegits actuals dels CR d’Occitània. La primièra repression es, çaquelà, lo nombre de pòste de CAPES per trente-dos departaments, alara qu’i a al mens besonh de tres professors per departament e sonque dins lo sistèma administrat pel nacionalisme francés, sistèma «Éducation Nationale». Car i a d’autres sistèmas educatius, mens complicats… e mens cars.
3 / se lo sistèma francés d’ensenhament èra normal, e donc pas nacionalista e coorporatista, la seleccion a l’entrada per èstre professors d’occitan se fariá simplament ambe los diplòmas autrejats per las universitats o formacions especializadas. Perqué lo CAPES ? Còsta a totes e fabrica un nivèl de mai d’una administracion complèxa que lo seu personal, e especialament per l’occitan, li agradarà de dire, republican e sense èstre racista (plan segur), que «vous nous coutez bien cher»… Es una causa entenduda, personalament, e un plega-esquina aurà pas respondut. La meuna responsa es clara ; lo sistèma «Éducation Nationale» fabrica complexitats que fan que lo sistèma còsta car a totes los ciutadans, e principalament als Occitans, que, amai de pagar lo sistèma aquel, n’an que repressions en retorn contra l’alfabetizacion en lenga occitana que li seriá degut coma un servici al pòble occitan. Es la dobla pena educativa, coma per la redevença audiovisuala. Aquò dura dempuèi sègles aquela repression francesa, mas sobretot dempuèi que l’alfabetizacion es devenguda francizacion, dempuèi lo “santificat” Jules Ferry, aquel qu’a assegurat que «lo pòble inferior dèu ensenhar lo pòble inferior», e li faràn pagar aquel mediòcre sistèma.
Aquel bilhet protesta donc, per arrestar en fin de corsa de conhar al sistèma nacionalista francés d’ensenhament.
E aqueste maitin, dins 20 minutes un article que confirma : fauta professors…. e benlèu mai !


text:
Donc aquí traparètz la segonda partida de la meuna visita-manifèsta per Catalonha, lo 11 de setembre ; debutèt en Cerdanya.
Lo 11 al maitin, es a la gara de Puigcerdà que sentirèm jà la Diada de Catalonha, un pauc especiala car devem un pauc un punt clar e generalizat per aver un Estat pròpri per la nacion catalana.
Lo matin pels tren de la RENFE debuta a Puigcerdà, que lo tren longàs, s’en va a la Tour de Carol (i a pas la signaletica en catalan, perqué es França). Tornarà ambe cap client dedins lo tren ; es pauc normal car la SNCF a res previst al depart de Tolosa per alimentar lo tren aquel. La linha es notada R3, a Puigcerdà es impossible de prendre lo bilhet sus la maquina automatica ; ai degut esperar las 30 minutas abans l’arribada del tren, a Puigcerdà per crompar lo bilhet. Èri pas lo sol, e lo tren es estat un pauc emplenat, mas las quatre a cinc estacions en seguida an pas gaire portat client ; sèm en montanha, e la linha es oblidada per la SNCF e la RENFE. Lo temps de transpòrts de Puigcerdà a Barcelona es longàs, lo tren es climatizat, mas es pas confortable, bolega mai qu’un TER dels modèrnes que podèm aver actualament.
La signaletica de Puigcerdà es clara, espanhòl e catalan en gràs. Donc la lenga es presenta, question : perqué es pas possible per las linhas de Lengadòc-Rosselhon o Miègdia-Pirinèus del meteis biais ?
Lo tren veiràs las primièras camisetas o quessòts de la manifestacion d’anuèch a Ripoll, e n’i aurà de mai en mai (e serà pas lo sol tren per Barcelona de la jornada) arribant a Barcelona plaça de Catalunya. Sèm arribat a la Plaça de Catalonha ambe un tren mai que plen, se lo contra-ròtle èra possible abans Ripoll, èra evidentament impossible a partir de Vic ! IMPOSSIBLE…
Sèm arribat a l’ora prevista pels oraris oficials espanhòls. Avèm agut de trapar un cargador de mòbil, e avèm provat que la jornada èra «feinièra» lo 11 de setembre ; quasiment totas las botigas èran barradas ; e sembla que los toristas èran un pauc despistats per veire tantas bandièras, a l’ofici de torisme avèm poscut trapar lo cargador que me fautava, quina astrada e quin polit arcuelh e eficacetat, sense pausara la question lingüistica coma s’èra estat lo cap a Tolosa (!). L’eficacetat del burèu toristic de Barcelona es clarament una eficacetat catalana, causa que veirèm lèu per la V de la vrespada.
En cercar un restaurant simpatic e emplenar de prepausicions catalanas, avèm trapat un, prèp una avenguda granda, u nrestaurant que saurèm lèu qu’es tengut epr un galician ; parla : francés, rus, galician, espanhòl, catalan, anglés… E donc, i a aps cap problèma de questionament sul tèma lingüistic. Avèm minjat dins un luòc simpatic e que lor agradava de veire “estrangièr” venir manifestar per la dignitat independenta catalana ; excepcional !
Son las miègjorn, lo restaurant es quasiment voide, mas se minja a una ora mai tardiva a Barcelona. Donc arribat primièr, avèm poscut passar la clientèla passar aviat sus las taula ; sèm partit a las 14h ; avèm poscut verificar que MacDonald’s aurà inquietud de se far ; lo restaurant popular catalan tengut epr un galician es eficaç e los clients contents.
14h es lo temps d’anar veire los manifestants sus la Grand Via per exemple, mas jà dins lo vièlh Barcelona, èra emplenar de grope de catalans ambe las bandièras roja o blava de l’independentisme e l’estèla esperadoira.
Sul camin avèm poscut questionar, e lo questionament es quasiment tròp aisit per una granda vila coma Barcelona ; mas quora la bandièra occitana e splan dignament presenta, la comunicacion es aisida.
Es encara mai aisit perqué totes pòrtan los quessòts jaune o roja ambe l’escrit de la diada que manifesta : ara és l’hora. Per contra, sus la via del jorn èra impossibled e trobar aquel quessòt ambe la saqueta prevista per plan manifestar, e crear la V manifestacion.
Donc avèm fotografiat, filmat, e donar informacion sus Occitània. I a foncionaris de l’occitanisme “modèrne” que sabon pas l’interès d’èstre a Barcelona, es entre la pedagogia e la potinga per melhor suportar las estupidas francesas de cada jorn. Aquí a Catalonha se tòca qu’i a un trabalh prigond sul tèma de la dignitat dels pòbles.
Al cap de 17h30, lo temps èra jà cortet per damorar a la plaça, perqué lo tren es pauc tard e sabèm que i auà monde ; plan astruc, sèm partir via l’Arc de Triumfe qu’avèm poscut crompar aquela famosa camiseta oficiala, que sèm èstre estada agotada ; l’independentisme es un mercat !
E arribat a l’estacion, impossible de dintrar los quais son plens, devèm esperar defòra, mentre aiçò, dabans los compostaires, l’aula èra jà empleda en 15 minutes, de «gòm a gòm» que díson los Catalans.
40 minutas d’espèra abans de poder dintrar, mas sul quasi mai de 40 minutas d’espèra, e tren d’un sens coma de l’autre latz, èran PLENS!
La logistica d ela RENFE èra particularament maissanta per la famosa «rodalies catalanas» ; s’infòrma en espanhòl e catalan, ambe un catalan espanholizat. Mas se parla fòrça per ensenhar, mas coma las aulas son plenas, s’entendrà res ; es un pauc coma Rajoy quora parlar, los Catalans an l’impression d’èstre sul quai de Rodalies plenas e que digun escota, alara se parla sense eficacetat.
E o cal plan dire, los trens èran plen de plen ; la clienèla RENFE aviá aumentat grandament ; soi aps segur que per sortir de Barcelona totes los clients aguèssen pagar lo bilhet, preséncia del personal RENFE, zèro !
Una autra element espanhòl que m’a fait plan rire, a l’entrada de la RENFE blogada : I-IN-DE-PEN-D-IA, es pas un messatge subdiminal… es un messatge per la RENFE de Madrid, e lo personal a una granda costuma ça sembla, levat de preveire trens suplementaris quora sábon qu’i aurà monde.
Ai tanben pauc agut la chança d’encontrar un dels 2500 policièrs que Rajoy a mandat a Barcelona, imaginatz 2500 policièr al mièg de 2.000.000 de manifestants ; impossible de trobar, la polícia urbana o los mossos d’esquadra èran bravament mai eficaçes e grandament interessat de parlar ambe militants venguts de luènh, talament que l’interès fabrica questions, pels mossos d’esquadra. Los polícièrs del rajoy son mens interessats… Ambe aqueles 2500 policièrs, un ocncors auriá poscut èstre fait ; far signar una peticion a cadun, un a un, e lo candidat ganha es aquel que sortiràs lo mai de grand nombre de signatura, lo candidat auriá ghanhat un viatge a Madrid (causa pro apreciada a Barcelona …segur) ; es un jòc complicat, vist que de policièrs madrilencs, n’ai vist cap en 4 oras de passajada dins la vila ; los policièrs mandats per Rajoy an segur agut una jornada de vacanças prèp de la mar sus las platjas de Catalonha, o benlèu per prendre un aperitiu de faiçon contunha.


text:
Lo bilhet Nissart es enfin estat inaugurat diluns 11 de decembre a 19 oras a "L'Esstra", restaurant e espiciaria de produchs locals bio! L'inauguracion s'es acompanhada d'un concèrt dau grop de fòlc occitan "Lu Barbalucos".
Lo 1er d'octòbre de 2017, mentre qu'organizava una manifestacion davant lo Viceconsulat d'Espanha a Nissa, la Republica Federala Occitana mandava tanben a Barcelona una delegacion oficiala, compausada dau Promier Ministre federau Cristòu DAURORE, dau Ministre de l'Economia Felipe BONNET e de l'ambassadritz d'Occitània en Catalonha Assompció AMAT, per fins de sostenir lo referendum sus l'independéncia de Catalonha.
Encuèi 1er d'octòbre de 2017, la Republica Federala Occitana a organizat una manifestacion davant lo Viceconsulat d'Espanha a Nissa en sosten au referendum sus l'autodeterminacion de Catalonha e en denóncia de la repression policiera que mena l'Estat espanhòu còntra aqueste referendum.
Dementre, lo president de la República de Nissa, Cristòu Daurore, es actualament a Barcelona emb d'autres membres dau govèrn per sostenir sus plaça lo referendum !
Non a la dictatura neofranquista ! Visca Catalunya !
Diménegue 1er de setembre de 2017 a 14 oras, la Republica Federala Occitana e la República de Nissa que li es federada organizeràn una amassada davant dau Consulat d'Espanha de Nissa (4, bd Joan Jaurès, a costat de la plaça Garibaldi) per sostenir lo Referendum de Catalunya.


text:
Font Roja es una escòla per militars nomenats especialistas, es dirigida pel director Saladin, chifladoirament ľunic membre de Font Roja a mostrar e utilizar las siás abiletats magicas e pas las abiletats fisicas.
Es près del lac Ròca de Lum tant coma Alfea e Tor de Nívols.
Los estudiants pòrtan un uniforme obligatòri, que consistís en un vestit blau e blanc amb una capa. La cresta s’aderís a una jòia redonda sul pitrau a la part esquèrra. Se la jòia a solament aquesta foncion o es solament un ornement, pas s’a mostrat.
Educacion Edit
Font Roja entrena als joves a lucha amb ľusatge dels metòdes normales e magics en servici militar de lo sieu mond. Los estudiants son entrenats en aprenent a utilizar ďarmas, tant classicas coma espasas o tanben ďarmas modèrnas, coma armas de fuòc. ĽEscòla compta amb una ampla gamma de classas de la subrevivença basica e magica, per barrat lo trimèstre eles fan combates als dragons e veïculs volants.
ĽEscòla s’encarga de la defensa de Magix. ĽEscòla tanben s’a soslinhat per ensenhar magia, mas cap ďespecialista a mostrat ďarts magics.
Armament Edit
Ľeleccion de las armas son en dependent en general de la preferéncia, mas se compausan principalament de las espasas. Los estudiants an tanben ľopcion ďutilizar las espasas que volgatz. Eles an ľopcion de las espasas longas, blòts e cimitarras. Totas las armas de Font Roja son ďabsoluta magia ďun material resistent e son manejadoiras al manat. Qualques armas forapaïsas per las preferéncias personalas tanben s’an vist ďarpas o simplament un parelh de gants pel combat sens armas son los preferits per un especialista coma veson en la sason 1. Los arcs amb sagetas albencas foguèron utilizadas per la defensa ďAlfea contra ľarmada de la foscor.
Personal Edit
- Saladin: Ancian ponhedor de la Companhiá de la Lutz (qu’existís pas mai) amb las directoras Faragonda e Griffin e que mai tard se convertiguèt en lo director de ľescòla. Es un òme grand, petit e a lo pel blanc e fòrça long. Pòrta totjorn un baston amb un cap de sèrp qu’utiliza coma bròca per lançar sortilègis. Vestís un gonèl blanc e daurat. Es bon, pacific, tranquil, savi e estricte en las siás òrdres. Pendent la sason 2 de la sèria se mòstra qu’es ľoncle ďHelia. A lo pel long e blanc e vestís amb un gonèl.
- Codatorta: Ensenha espòrt e es un abil domdaire e caçaire de dragons. Es fòrça estricte amb los sieus escolans, s’encarga ďensenhar ľemmerçatge de las armas e veïculs. Es naut e fòrt, brun e pòrta barba. Vestís una camiseta blava sens manjas e unes pantalons blancs. Es en valent (en mai ďuna escasença o a demostrat, e mai se li siá pas sortit plan) e fèrma. Proven de Ròca de Lum.
- Athena: Es la Pixie de Font Roja, gardiana del codèx de ľescòla. Coma totas las Pixies, es pichona. Athena es pel-roge e a los pels reculhits en un coconhon desfach. Vestís un vestit daurat e roge. Las siás alas son pichonas. Es doça e afectuosa.


text:
Timmy es un especialista timid mas es lo cervèl dels especialistas, e lo sieu interès ďamor es Tecna.
Personalitat Edit
Timmy ven ďuna familha de scientifics prestigioses de Magix. Li encanta la tecnologia e de naus volantas de Font Roja. La siá aptitud per la tecnologia li fa lo nòvi perfièch per Tecna. El es doç, mas timid, e mai se semble volpilhós de còps. A la sason 2, es tan timid qu’interferís amb el en li disent a Tecna çò que sent per ela. El aima Tecna, mas li podiá pas li dire aiçò. El es lo mens expèrt dels especialistas en matèria de combat. El se descriu coma ponch per ganhar Tecna en los videojòcs, a la sason 3. Tecna a tanben qualques fòrts sentiments cap Timmy, mas a tanben paur de los mostrar.
Istòria Edit
Sason 1 Edit
Timmy apareis pel primièr còp amassa amb los autres especialistas al primièr episòdi quand venguèron a Gardenia, per ajudar Stella e Bloom. A Alfea, se trobèt amb las Winx e s’interessèt en Tecna. Naturalament, el es timid e insegur. Ensagèt utilizar la siá experiéncia en tecnologia per se ligar a Tecna.
Sason 2 Edit
El foguèt victima ďuna badinada ďEscura Bloom, Bloom possedida per Lord Darkar, e mai tard permetèt que las Trix s’anèsson amb lo Codèx de Font Roja, e Tecna trinca a plorar. Tecna li cridèt volpilhós, e se frustra pr’amor que de còps solament parla de tecnologia. Mas, mai tard forman un coble e Tecna atenh lo Charmix.
Sason 3 Edit
Quand Tecna queiguec en lo void del portal de la dimension Omega, Timmy èra desconsolat, mas èra pas dispausat a i renonciar. Li diguèt a Riven que podiá encara “sentir” la siá preséncia, e inventèt una maquina per la cercar. Per far la maquina de Tecna, Timmy aviá ďexprimir los sieus sentiments e la descriure a ela. Las Winx ajudèron a o far. Aqueste esfòrç se realizèt corrèctament, e condusiguèt a una expedicion per la rescatar.
Sason 4 Edit
Aital coma totes los autres especialistas, Timmy foguèt enviat dins la Tèrra per protegir las Winx de quin perilh que siá (en aquesta sason los Mascs del Cercle Negre). Eles se sarrèron a las Winx e los ajudèt a rescatar Roxy, la darrièra fada dins la planeta Tèrra. En aquesta sason, Timmy sembla créisser de muscles e intelligéncia, e Riven comenta quitament: “Timmy, començas a èsser aterridor”.
Sason 5 Edit
A ľepisòdi 21 (Una cita perfiècha), Tecna e Timmy aguèron la siá primièra cita, que foguèt organizada per las Winx e los autres especialistas. Après ďaquesta cita, se pòt dire oficialament que sòrton.


text:
Lo capulet roi
Au pè de la montanha/On lo valon d'Aussau
Gaujós com un casau/S'esten per la montanha
A l'endret on jo soi./Que i a ua bergèra
Tan beròja e tan fièra/Qu'a lo capulet roi. (bis)
Quan lo dimenge arriba,/Coeifa son petit cap
De blanc fresc empesat/E que se'n va hueitiva
Hòra de on jo soi/Pèrdi mon temps en córrer
Lo bonur que'm demora/Dab lo capulet roi. (bis)
Sus un sendèr de mossa,/Que la veden passar
Shens càder ni lissar/Qu'ei l'amor qui la possa
Tà viéner on jo soi./Tanben a la velhada
La mei bona calhada/Qu'ei tau capulet roi. (bis)
Las daunas d'Aigas-Bonas,/Viengudas Diu sap d'on
Que pòrtan sus lo front/Plumas, flors e coronas
Tà viéner on jo soi,/Totas vòstas riquessas
Valen pas las tendressas/Deu men capulet roi.
Nosauts aulhèrs qu'èm praubes,/Si'ns volem maridar
Lo tesaur qu'aimam plan/Qu'ei l'aunor de la rauba
Qu'ei aqueth que jo voi./D'amor n'auram pas hrèita
Si lo Bon Diu me güèita/Lo men capulet roi.


text:
Espondelhan
Espondelhan (oficialament en francés Espondeilhan en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom es citat en 1170, Espondeilla. Espondelhan vendriá de *Spondilius, un escais-nom vengut de spondylus, « espondile », mollusque bivalve, ambe lo sufixe -anum.[1],[2]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Cervian; es ara del canton de Besièrs-3.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 272
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 123


text: Er aire refrescant buhaue ena cara, en baishar era còsta tot viste. Anaua en bicicleta de montanha, dempús de quauque temps sense gahar-ne cap. Hè tant de temps que semble qu’ac condi com s’era sensacion m’auesse estat inedita: aqueth hóner-se damb era natura, tanben en esfòrç dera pujada, quan tot se paupe a còp de sudor. Incapable d’embarrar-me en un gimnàs, pòt èster aguesta ua auta bona practica en art esportiu. Prumèr güege, e en acabar demores tot solatjat, en patz. Veiram. Damb era paraula art, voi díder abituda, un èster adret en aquerò que hès: èster virtuós, com diderien es grècs antics, as quaus tostemp i hèm referéncia ineludibla. N’i a fòrça en país que, dilhèu convidadi per aguest bèth entorn, se dan ar espòrt, en aqueth córrer tà naut e tà baish, a pè o en bicicleta, de forma plan admirabla, de forma constanta, de viatges obsessiua. En fin, non vau a descurbir jo ara ua experiéncia dera quau fòrça adrets ena matèria me’n poderien impartir ací leçon lèu lèu imborrabla. Perènnes son es paraules des grani poètes dera Antiguitat en tot laudar es sues “virtuts excèlses”. Pindar n’ei eth maximum exponent damb es sues Olimpiques, prèstes a aclamar ath diu, ar eròi, d’“ample podèr” e beresa exaltada, ena “institucion” des Jòcs Olimpics, a on se dirimís era glòria e era victòria, tot eth “vigor des òmes” com Pèlops, de fama resplendenta e “fatiga constanta”, ath quau li “reludie era espatla embelida d’evòri” quan Posidon s’enamorèc d’eth. Le raptèc e l’ascendic tath cèu damb es dius. Auec de baishar tath “linatge des òmes”, en auer-les aufrit “eth nèctar e era ambrosia” que l’auien hèt immortau. Com saben es ciclistes, i a queigudes fatals. Pèlops tornèc tara cuerta vida, mès aumens siguec venerat tà tostemp en santuari olimpic.


text:
1411
Aquesta pagina concernís l'an 1411 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Polonha-Lituània[modificar | modificar la font]
Fin de la guèrra acomençada en 1409 còntra lei Chivaliers Teutonics ambé la signatura dau tractat de Torun. En despiech de sa desfacha majora de Grunwald, lei Teutonics obtenguèron de condicions pauc duras que deguèron solament cedir Samogítia ai Lituanians. Pasmens, l'Union de Polonha-Lituània èra d'ara endavant venguda la poissança majora d'Euròpa Centrala.


text:
Safo
Safo, en latin Sappho (Mitilena dins l'illa de Lèsbos; o ben Eresos; (actuala Grècia), 650 ab.C - 580 ab.C), escrit Eaπφώ en grèc atic e Ψάπφw en grèc eolic (lo dialècte del grec qu'utilizava dins sos escrits) foguèt una poetessa grèga.
Demorèt gaireben totjorn dins l'illa de Lèsbos levat un temps d'exili en Sicília per escapar a un dangièr inconegut (vèrs 604 aC), d'ont tornèt en 581 aC. Formèt un grop de femnas dedicadas al culte d'Afrodita, divessa de la poesia e la musica. Moriguèt en una edat avançada.
Pasmens rèsta una òda completa e fragments d'autras òbras. D'un estil simple e clar, descrivent una passion amorosa fisica e intimista adreçada a las femnas de son grop o als dieus, en particular a Afrodita. Presenta lo desir coma una poténcia irracionala poderosa e expausa las variacions de l'arma e la supremacia de la beutat e lo sentiment .
Sa reputacion foguèt granda, ja en son temps, e Platon la considerèt coma una Musa de mai. De l'illa ont nasquèt deriva lo mot lesbianisme e de son nom lo sinonim "safisme".
Familha[modificar | modificar la font]
Lo nom del paire essent lo mai de probable, segon las diferéncias versins dels autors, Escamandronim, que moriguèt quand aviá sièis ans; sa maire se sonava Cleis; son marit foguèt Cercoles o Cerciles e aviá tres fraires, Carax, Laric e Eurigi.
Òbra[modificar | modificar la font]
Existisson gaire de donadas biograficas sus ela, e pasmens se coneisson qualques poèmas e fragments extraits de citacions tardièras e sus papirs. De fach, practicament tot çò que sabèm de sa vida ven de sos poèmas. Lo contengut amorós de sos poèmas provoquèt tota sòrta de paraula e rumors sus sa vida. Sos poèmas foguèron recitats e coneguts a Atenas al sègle V ab. C. Pus tard, a Roma, los poètas latins lausan sos poèmas. I aviá ailà de busts de la poessa (cf. Lo discors de Ciceron contra Verres, acusat de panar un bust de Safo). Foguèt probablament la poetessa mai traducha e mai imitada de l'antiquitat classica.
Safo e son compatriòta Alceu son considerats los poètas melhors de la poesia lirica grèga arcaïca. De son òbra, que comptava segon çò que sembla nòu libres de grandor variada, se conservèt qualques exemples de poesia lirica populara en qualques epitalamis, cants nupcials: adaptacions de cançons popularas pròprias dels amics del nòvi e de la nòvia que s'improvisava dins los maridatges. Aquelas cançons son diferentas de la rèsta de sos poèmas, pus intimistas e cultas, per que creèt un ritme pròpi e una mètrica nòva, que venguèt estròfa safica.
Safo parla dins sos poèmas de la passion amorosa qu'es l'esséncia de l'èsser uman e que se manifèsta en divèrsas formas, coma la gelosiá, lo desir o una intangibla nostalgia. Un exemple d'aquò se tròba dins l'Imne en onor a Afrodita l'unic poèma demorat complet de tota son òbra. Se poiriá considerar coma una preguièra, una suplica adreçada a la divessa de l'amor per capitar a obtenir ajuda e conselh atal l'amor de son enamorada. Sembla qu'es pas lo primièr còp que Safo invoquèt a la divessa per aquò, dins lo poèma Afrodita parla dirèctament a Safo e li demanda las rasons d'aquela novèla flama. La descripcion de la divessa davalant del cèl amb son carri entornejada d'aucèls gaujoses, sorisent venguèt a un dels imatges tipics de la divessa.
Sa poesia foguèt la font d'inspiracion de poètas, coma los latins Catul e Oraci. A partir de l'epòca alexandrina, temptèt de conservar son òbra e ne descobrir nòvas partidas. En 2004 se trobèt de novèls fragments de Safo,[1] que ne amplifican e melhoran substancialament qualques uns ja existissent. Safo s'i lamenta del passatge del temps e planh, magistrala, los efèctes de la vielhesa de son còs e esperit utilizant lo mite de Titon, l'enamorat d'Eos, que, mejans Auròra, la divessa dels dets ròsa, demandèt als dieus que convertiguèsson Titon en immortal, mas oblidant de demandar per el l'eternala jovença. En consequéncia, Titon es l'eternal vièlh, que jamai morís, mas totjorn ven pus vièlh. Es a aquel tracta que s'identifica Safo, per que en sa qualitat d'educatriz se vei coma Titon davant sos escolans totjorn de la meteissa edat, totjorn immortals d'un biais.
Sos poèmas mai coneguts son gaireben totes aqueles que malurosament arribèron de forma fragmentari per via indirècta, es de dire, mercé al testimòni d'autres autors. Un d'aqueles descriu çò que se poiriá considerar coma « simptòmas de la malautiá de l'enamorament », aplicable a tot enamorat, en que se compta una destacabla version del poèta latin Catul, e lo fragment que ditz que i a pas dins lo monde res pus meravelhós que l'èsser qu'es aimat.
Safo aqueriguèt lo nom de “la desena musa” dins lo monde de la poesia.
Referéncias[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Safo a Pandora, el portal de la dona a l'antiguitat (ca)
- Safo, a Lletra de dona (ca)
- Safo, a ElPoderDeLaPalabra (es)
- Biografia de Safo, a Biografías y Vidas (es)
- Safo de Lesbos, la décima musa (es)
- Safo i la traducció, a DVDediciones (es)
- Safo, a CatLesbianas (es)
- Sappho and the world of lesbian poetry (en)


text:
Coma perennizar un emplec creat ?
Produccion audiò visuala associativa en occitan
Dempuèi sa creacion en 2012, Tè Vé Òc obrèt per se professionalizar. Per çò faire creèt un emplec ajudat, CDI dins l’encastre d’un CUI/CAE, en genièr de 2015. Evidentament, aquel emplec nos donèt la possibilitat d’enriquesir nòstre trabalh en creant d’activitats mai precisas e mai ricas. L’associacion fuguèt mai coneguda mercé a un trabalh seriós de comunicacion, son site venguèt mai complet e mes a jorn regularament, d’emissions mai bèlas fuguèron realizadas e la preséncia de la salariada permetèt a la còla de respondre a de demandas d’intervencions dins de luòcs divèrses (Cafès Òc, Festenaus, Talhièrs de lenga per adultes, Formacions CFPO, UOE de Nimes…)
Leis ajudas
Per realizar tot aquò, fau dire que l’associacion reçaupèt d’ajudas financièras de la Region e ara de l’OPLO, dau Departament de Gard, de la Comuna de Nimes, dau Deputat Cavard e que fuguèrem partenaris dau CIRDÒC tre 2016. De produchs creats per Tè Vé Òc fuguèron venduts (projèctes pedagogics, clips, corts metratges…), mas fau ben dire que nòstrei mejans financièrs demòran modèstes.
Pasmens, après lo perlongament de l’ajuda a l’emplec que s’arrestarà en genièr de 2018, lo problèma de la perennizacion de l’emplec d’Amy Cros se pausarà. E serà question de la subrevida de nòstra associacion.
Amy Cròs
Coma perennizar un emplec ?
Es evident que devem trobar de solucions tre setembre de 2017 se volem capitar de sauvar lo CDI d’Amy Cros. Lei subvencions demòran desconegudas a l’avança. De segur lei dorsièrs de demanda seràn fachs, mas de qué serà la resulta ? Nos fau tanben ensajar de desenvolopar lei partenariats qu’avem (CIRDÒC, Ràdio Lenga d’Oc, FIMOC, CEP d’Oc) e ne trobar d’autrei.
Lo camin es dificil per capitar e pasmens baissam pas la tèsta que nòstra volontat es de contunhar de metre en evidéncia la lenga e la cultura occitanas dins la vida vidanta a un moment que la trasmission es fondamentala e la necessitat de donar enveja d’aprene la lenga evidenta.


text:
Naours
Naours (Nor en picard) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situada a 18 km de Amians, la municipalitat a traversat per un pichon ruisseau #que flueix la longitud del mur del cementèri, en contrebas de la glèisa.
Située à 18 km d'Amiens, la commune est traversée par un petit ruisseau qui coule le long du mur du cimetière, en contrebas de l'église.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Naours A conegut mercés a la preséncia de las tutas-refugis o muches, #qu'atrason, dempuèi 1949, un grand nombre de visitants.
Naours est connue grâce à la présence des grottes-refuges ou muches, qui attirent, depuis 1949, un grand nombre de visiteurs.


text:
Abans o aprèp la caiguda del Franquisme avèm sempre al cap los atemptats d’ETA per emplenar las colomnas de la premsa. Uèi sembla que lo camin de la patz fosquèsse definitivament près, es donc segur per Occitània un grand eveniment.
PATZ EN EUSKADI : UNA NACION LIURA NOVÈLA ARRIBA.
Es un eveniment per mantunas rasons, rasons que faràn cambiar Occitània :
- geografica, Euskadi es al costat d’Occitània, al costat Sud-Oèst, Gasconha ; l’independéncia d’Euskadi podrà pas qu’aver consequéncias sobre las volontats politicas occitanas dedins l’Estat francés, e per totas las nacions istoricas mesprezadas. Alara tot lo sistèma politic que sostendrà las candidatura presidencialas 2012 aurà d’explicar als Occitans (perqué lor avèm decidat una delegacion de poder à Paris) de quinas manièras faràn las negociacions.
- per l’Estat francés, los ciutadans occitans coma ciutadans de l’Estat centralista francés (una pietat mas es aital), auràn de saber de quina manièra se debanarà l’establiment de la patz e lo camin cap a un estatut especial per Euskadi, un estatut que podrà portar a la patz e l’independéncia, la creacion d’un Estat novèl al nivèl europèu.
- pels ciutadans franceses auràn aital una vision clara del perqué cal aver un dreit de decidir tanben en Occitània ? Perqué ciutadans parisencs o de pensadas parisencas aurián lo dreit de pensar un Estat d’Euskadi e sas frontièras administrativas, sense que los Occitans d’Aquitània (Occitània de l’Oèst o Gasconha) i posquèssen dire quicòm.
- per l’Estat francés serà tocat tanben per un grand eveniment, car dempuèi Argèria, serà plan la comunautat internacionala qu’aurà de visitar lo territòri “talament perfait, talament natural, talament francés” per establir la patz dins un novèl Estat europèu e vesin. La comission internacionala per la patz es jà una granda avançada, mas tanben un modèl per totes los futurs conflictes nacionals del planèta.
Tolosa se vòl capitala europèa, perqué lo subjecte l’interessa gaire ? Interessa Irlanda, Norvèja, los Estats-Units d’America del nòrd, mantunas elitas parisencas europeïstas, e l’ONU, alara perqué non pas Tolosa, Lemòtges, Bordèu, Montpelhièr, Marselha, Clarmont, Avinhon, Niça ?
Es que cal esperar que las novèlas autoritats del camin de l’independéncia basca donèssen la lista dels interlocutors occitans per saber quin participarà a la taula internacionala, per prepausar un còp de man ? Quin ròtle pòt jogar la Comunautat de Trabalh dels Pirinèus, CTP ?
Mas ai un pauc d’avança, ETA s’en va sul camin de la patz. es la bona novèl d’ièr.
Dins la premsa internacionala, gràcia a Vilaweb.
AVUI, ARA, Segre, La Manyana, El Periódico de Catalunya en lenga catalana (absent dels quiòsques en fRANÇA) :


text:
Sabètz aquel òme qu’estima pas l’accent de la candidata Eva Joly, que li dona leiçon de fonotica aplicada, l’avèm poscut entendre dins la vídeo de responsa a las diatribas anti-accent d’Eva Joly dins un programa de la bobò TV, Canal Plus. Uèl lo Karl Lagerfeld comunica en patois parisien, la nòvlenga de la casta al poder a París. Karl Lagerfelg es l’amic dels Bobò de la casta de Neuilly/Seine, passa a la television francesa benlèu cada tres jorns !
Qu’es aquò un patois : terme de l’antisociolingüistica que determeina çò qu’es pas de lenga francesa […] ; es la definicion de patois dins los diccionaris sociolingüisticas.
L’emplec «Like Your look» questiona l’internauta qu’a entendut l’entrevista del bobò Karl Lagerfeld. Es de francés ambe l’accent que cal ? Es de patois nòvlenga de las «bons idèas» que cal aver en temps de crisi del liberalisme ?
Parla dins lo jornal de la manipulacion del camp Sarkozista.
Es lo camp que preferís parlar anglés (terme de l’antisociolingüistica que determeina çò qu’es pas de lenga francesa […] ; es la definicion de patois dins los diccionaris sociolingüisticas) ; l’anglés es la nòvlenga o lenga professionala del sistèma bancari, aquel qu’escana los pòbles d’Euròpa.
La publicitat explica plan çò qu’es un amic o assistent editorial de Karl, es un clòna de sas “nautas pensadas”, e çaquelà lo «désastre imminent» per 2012 e per tostemps.


text:
Ieu locutor novèl de l’occitan (trenta annadas de practica, mas novèl, o locutor retrobat, e ambe l’ajuda mai o mens volontari de la familha e sobretot dels vesins, e dels occitanistas de l’Agenés) ai en man un libre essencial per melhorar lo meu occitan, e per trapar çò que vos vau contar ara.
Un dels vesins, mòrt ara, li agradava d’aver un jove que gausava parlar patois ; il ai demandat perqué ? Responsa, «perqué es l’anma del país», e per el «ieu parlavi occitan», contra el que parlava patois. Aquò èra degut mai que tot al biais de formar la lenga ; dins lo libre qu’ai en man, ai la responsa postuma, e una brava ajuda per melhorar mon patois… Non ai pas cambiat de sicut, dirai encara que parli occitan, mas assajarai d’o melhorar e lo libre aquesta ajudarà :
Un autre grand occitan m’a ajudat per melhor entendre l’occitan, es Jacme Taupiac ; dementre una lista impressionanta d’oblidats del XXen sègle e de l’universitat de letras a Toulous’Mirail. En Jacme Taupiac m’a donat un idèa, fabricar uan frasa per jorn, per assegurar una pensada a la lenga occitana. Ara vos conselhi de crompar lo libre, e de prepausar als interlocutors vòstres, un emplec d’una entrada d’aquel libre per jorn, per melhorar l’occitan amassa.
Un exemple :
A miègjorn, la Mesadièra aurà bona gafa, coma sempre, mas particularament anuèch. e o cal esperar per totes los clients dels restaurants tolzans, o d’Occitània, espèri que los clients podràn aver bona gafa a miègjorn e cada jorn que aniràn al restaurant occitan.
Ambe la meteissa qualitat d’edicion, esperèm ara un diccionari de sinonims, e antonims occitans.
-°-
Los Pagalhós seràn difusat en Aquitània per France Bleu, donc tanben dins Gers, e Bigòrra, perqué pas a France Bleu Tolosa, Montpelhièr, Nimes, Provença, NIça, Droma-Ardècha, Auvernhe, Lemosin ? Quí non sap pas las ligason mediatica e l’occitan sus aquel espaci ?


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dimarts, 22 de novembre de 2011
Fonamentau.
E qu'ei mes qu'interessant, aqueth obratge. Achille Luchaire, alavetz professor a l'Universitat de Bordèu, qu'èra rigorós. Que respectava escrupulosament las grafias deus manuscrits estudiats, qui èran en generau fòrça mes coherentas e, tà'c diser brac, mensh cretinas, que la qui soi a emplegar. Per incredible qu'aquò posca semblar, que'ns cau plan arreconéisher qu'avem arregressat en ahèrs de grafia per arrepòrt a l'edat mejana. Los linguistas de l'epòca qu'èran probablament mensh deformats que non pas los d'uei lo dia. O dilhèu que n'avèvan pas nat linguista tà deformar la grafia, qui sap?
En tot cas, que i trobaratz tèxtes deus ancians en gascon, classificats per regions dialectaus. Los mes ancians, deu sègle XI, qu'èran meslèu latins dab mots gascons incorporats. Los mes recents que son deu sègle XIII. Que i poderatz constatar que mantuns trèits dialectaus qui diferéncian las varietats granas deu gascon qu'èran dejà presents en la lengua medievau. E que poderatz notar causas de las interessantas com lo caractèr epicèn deus adjectius s'acabant dab -au (per exemple, via comunau e non pas via comunala), e aquò en totas las varietats deu gascon, de Bordèu dinc aus Pirenèus, o avesque plan escriut abesque en totas las occuréncias (lhevada ua soleta: auesque, sus un cinquantenat, a vista de nas), etc, etc.
Que cau tornar taus fonamentaus. Aqueth obratge que'n hè partida.
dissabte, 19 de novembre de 2011
L'occitan segon los parlars lengadocians
La lengua gascona qu'a de definí's a partir deus parlars gascons, e non pas a partir de parlars qui no'n son pas. Qu'ei ua evidéncia, aquò. Totun, n'i a, enqüèra au sègle 21, qui non vòlen tostemps pas plegar-s'i. Ailàs, la vergonha que continua.
diumenge, 13 de novembre de 2011
Lo banjo de retorn en Africa dab Béla Fleck
Que'n tirè un excellent documentari, don e'vs prepausi lo "trailer" e dus extrèits, d'espiar meslèu de matin se voletz aprofieitar d'ua fluiditat mes bona.
dissabte, 12 de novembre de 2011
De l'akonting au banjo de cinc còrdas.
.
A l'origina, segon las illustracions deu sègle XIX, los banjos que podèvan presentar un nombre variable de còrdas, cinc, sièis, sèt, o mei, dab tostemps la cantarela (la còrda qui non va pas dinc au cap deu margue) que trobam dejà sus l'akonting.
L'evolucion de l'akonting, o un instrument pròche, de cap tau banjo de 5 còrdas d'uei que's debanè dens las montanhas deus Apalaches. Lo banjo que serviva tà jogà'i aires de dançar en duo dab lo vriulon. L'instrument african que degó adaptà's au repertòri american d'origina britanica. Totun, la tecnica africana de tocar las còrdas que s'i ei conservada, a despieit de las diferéncias ritmicas e modaus enter las duas culturas.
Lo banjohaire qu'èra plan soent eth medish vriulonaire e vice-versa. Lo vriulonaire qui vedem a jogar dens la video qui segueish qu'ei Brad Leftwich, autor d'un metòde de banjo d'estile clawhammer tradicionau deu son comtat de Round Peak, dens los Apalaches de la Carolina deu Nòrd, mentre lo banjohaire qu'ei Ken Perlman, tanben hèra conegut.
Dinc a la fin de las annadas 1860, lo margue deu banjo n'avèva pas nat "fret" (los "frets" que son las barretas qui separan las nòtas suu margue) e las còrdas èran de budèth. Enqüèra uei lo dia la version shens fret e dab còrdas de nilon, afinadas en acòrd de la en lòc de sòl, qu'ei plan populara tà acompanhar lo vriulon en mes d'un lòc deus Apalaches, e particularament en comtat de Round Peak, NC, dejà mentavut). L'abséncia de "fret" que facilita los "slides" (glissandos) comuns au jòc deu banjo e au deu vriulon. La version modèrna deu banjo n'a urosament pas completament acaçada la version anciana, shens fret, deu banjo. E las graulhas be se'n tròban plan urosas!
Uei lo dia, los fabricants de banjo de 5 còrdas que't tornan prepausar modèles deus "fretless" a mes deus banjos "normaus", dens los catalògs.
divendres, 11 de novembre de 2011
Galician, Garèc o Galèc?
dilluns, 7 de novembre de 2011
Gascon, un mot desconegut
dijous, 3 de novembre de 2011
2- Conjugasons gasconas: cantar au present e au passat de l'indicatiu
Ja escrivoi lo patron generau de cantar au present de l'indicatiu qu'èra com segueish:
1- canti
2- cantas
3- canta
4- cantam
5- cantatz
6- cantan.
En gascon OCCIDENTAU, la tendéncia generau qu'ei meslèu aquesta:
PRESENT de l'indicatiu
1- canti
2- cantas (= cantes)
3- canta (= cante)
4- càntam (=càntem)
5- càntatz (=càntetz)
6- cantan (= canten)
Aqueth patron deu present de l'indicatiu que permet ua diferenciacion clara enter lo temps deu present e lo temps deu passat segon lo patron de la lengua antiga, qui ei enqüèra plan conservat en occidentau. Càntam e càntatz que son atau plan diferenciats deus temps deu passat: cantam, cantatz. Ua auta solucion qu'estó l'invencion de cantèm-cantètz peus temps deu passat, qui va perméter atau la conservacion de cantam e cantatz au present.
PASSAT SIMPLE (PRETERIT) de l'indicatiu (gascon occidentau, septentrionau a despart. Que cau tanben soslinhar lo preterit non s'emplega pas en gascon baionés):
1- cantài o cantèi, cantài qu'ei la forma mes anciana, enqüèra plan viva locaument uei lo dia.
2- cantàs
3- cantà
4- cantam
5- cantatz
6- cantàn
Mes au nòrd, en septentrionau (Medòc, Basadés, etc) e septentrionau de transicion (Lana Gran, etc), lo preterit que i ei ja deu tip occitan stricto sensu:
1- cantèri
2- cantères
3- cantèt
4- cantèrem
5- cantèretz
6- cantèren
Los gascons ORIENTAU CENTRAU (Armanhac, etc) E ORIENTAU MERIDIONAU (partida deu Bearn, Bigòrra, etc) qu'an balhat los patrons emplegats en aqueste blòg:
PRESENT de l'indicatiu
1- canti
PASSAT SIMPLE (PRETERIT) de l'indicatiu
1- cantèi
2-cantès
3-cantèc o cantè
4- cantèm
5-cantètz
6-cantèn
Notatz l'existéncia de patrons intermediaris enter lo patron ancian deu preterit (en -à) e lo patron arreconstruit mes recentament (en è). Per exemple, lo preterit emplegat per Jan Gastellú-Sabalòt en lo son roman: Margarida, la hilha deu praube qu'ei atau:
1-cantèi
2-cantès
3-cantà
4-cantèm
5-cantètz
6-cantàn
Simin Palai qu'emplegava indiferentament cantè e cantà, cantèn e cantàn.
Lo gascon ORIENTAU SUDORIENTAU (Comenge, Aran, Coserans) qu'assegura ua transicion de cap tà l'occitan stricto sensu. Que s'i pèrden quauques caracteristicas gasconas com la formacion vasco-romanica de l'imperfèit deus vèrbes deus dusau e tresau grops (ex. sentia o sentià en loc de sentiua - sentiva). Sonque en haut-aranés, modalitat de transicion de cap tau catalan ribargoçanopalharés qui forma los imperfèits a la mòda vasco-romanica, qu'arretrobam sentiva etc.
PRESENT de l'indicatiu (per Aran, cf lo messatge passat)
1-canti
2-cantas
3-canta
4-cantam
5-cantatz
6-cantan
PASSAT SIMPLE (PRETERIT) de l'indicatiu (de tip occitano-roman o mixte).
1- cantè o cantèi o cantèri
2- cantès o cantères
3- cantèc
4- cantèrem
5- cantèretz
6- cantèren
De notar lo passat perifrastic construit dab l'auxiliar ANAR (va cantar = cantà, cantèc, cantè) qu'èra enqüèra viu en occidentau au sègle passat.
Qu'inviti los legedors gasconofòns a completar aqueth tablèu en enviar comentaris tà descríver lo biaish de conjugar deu son vilatge o deu son parçan. Totas las grafias que son benvengudas, plan segur.