text:
Dins mon barri, entre Bonhoure e Marengo, cada divendres maitin dins un espace redusit de la vila mondina, i a vidres d'automobils que son petadas de l'exterior dempuèi lo trepador. I a pas la mendra camèra e quand se prevendrà la polícia, es pron aucupada per constatar lo pichoneta delicte ; donc l'automatizacion de las tastas de polícia es pensada ont serà lo mai rentable -plan segur- ; es una pensada anuèch de la majoritat LR-UDI-MoDem en plaça, mas pas dins mon barri car las violéncias an pas un còst pron important per far bolegar las politicalhas de totas las colors.
Dins la rèsta de Tolosa, las camèras « intelligentas
» religadas a logicial concebuts per l'american IBM, van susvelhar
lo ciutadans, automobilistas dins l'ipercentre ciutat comtala, mai
benlèu mai ; La susvelhença d'estacionaments se farà en
tempses reals ; vist e moltat sul pic ; car l'important
coma l'explicava Sarkozy èra d'encaissar moneda per l'adminitracion,
per l'Estat central, aquí per l'administracion municipala. Aqueles
novèls mejans son installats per una filosofia Les Républicains,
modèl Nicolas Sarkozy o François Fillon ; se tracta de trobar un modèl economic per daissar
mai que la moneda pel foncionament de l'afar ; se parla alara de
« retour sur investissement » que lo calcul installa la camèra
dins l'endreit lo mai rendable de la vila, l'endreit qu'i a lo mai de
passatge donc de motlables, ciutadans que son supausats saber pagar las
moltas lo mai aviat possible e se calar. De saber, las moltas seràn de 17 a 35 €, per contravencion. Lo
còst del logicial d'aprèp La Dépêche du Midi es de 150.000
€ (quitament pas lo còst d'una botiga en vila) !...E benlèu las
start-up(s) ne podriá crear sense cap dobte a mens car a Labèja !...
En seguida de l'installacion, l'interès politic seriá de privatizar
l'afar, e aital Orwell dintrariá en vila non pas en 1984, mas en
2017 ; l'analisi dels comportaments se podriá far
automaticament, pas de carga salariala coma l'espèra los amics del
MEDEF...(la presa de temperatura a distança es estada inventat per un
laboratòri tolzan, benlèu que l'idèa es pas encara venguda a la
còlha Moudenc de l'adaptar e aital evitar la propagacion de malautiá en
vila ? )...
Pel moment sabèm pas la lista de las localizacion de las camèras, mas o faràn saber tre que serà possible de saber aquela localizacion de la susvelhença modèl Orwell-1984 de Tolosa. O fau saber ? Grenòble a vendut las camèras de susvelhença, per estauviar lo còst de la gestion e per ineficacetat en matièra de securitat publica.
Sèm en 2017, jà l'etemptat de Niça filmat per totas las camèras de la majoritat Estrosi de Niça (èra en julh 2016, sièis meses), l'atemptat de Niça es oblidat ; l'eficacetat de las camèras es nulla per contrar los atemptats, mas sèm en guèrra donc totas las estupiditats politicas son autorizadas, lo pòble occitan paga e se cala. Sèm sus la via de Donald Trump ...
Mas dins la vila comtala de Tolosa, los capitolièrs Les Républicains perseguisson l'afar per ajudar a l'arribada al poder de la securitat publica modèl FN. Sèm en 1936, Jacques Doriot fabrica lo PPF, Philippe P. èra pas encara a « salvar » fRança. Charles De Gaule n'èra qu'un jove loctenent que parlava de vièlhas pensadas sobre la manièra de gerir l'armada francesa.
Lo capitolièr Les Républicains, Olivier Arsac, es
en carga de la securitat, es, el, la clau de l'installacion del roman
d'Orwell en vila ramondina del XXIen sègle. Monsieur sécurité es encara en avança per
installar material que se podràn pivatizar e ajudar la politica del
FN d'èstre una realitat abans que Marine Le Pen arribèsse a la
presidéncia a la prima venenta ; son trumpistas e avangardistas Les Républicains ; se sembla que quand los
dreits d'autors de l'industria del cinèma son tocats lo politic
jacobin sap protestar, quand es lo dreit dels ciutadans, son mens
aluzerpits ; i aguèt ges consultacion dels abitants, puèi s'i
aviá consultacion dins quin endreit se podriá liurament discutir, i
auriá camèra per arquivar los debats ? La question dels dreits
fondamentals dels ciutadans es clarament pausada per aquela societat
politica que respecta pas l'etica en politica mas que carga la
populacion de la taca de totes los problèmas qu'an creat, els, ambe las
loras maissantas politicas. Dins la populacion dels malauts, podèm
listar lo personal politic de la majoritat de Tolosa (elenada a la fluiditat dels desplaçaments automòbils ?), majoritat de
genièr 2017. Lèu serà la libertat de circular que serà tocada per
X rasons de sentat publica o de sentat politica ? D'unes pervers
diràn que serà la polícia municipala tanben que serà susvelhada,
quand serà albergat dessota un lindal per se protegir de la plèja e que moltarà pas los veïculs mal estacionats, dabans lo Pullmann ;
lo ciutadan aurà çaquelà d'acceptar de manièra umanista los
imatges manipulats, e benlèu que el tanben los filmes seràn
potencialament emplegables contra la polícia francesa coma dins
l'afar Théo en region parisenca. D'elegits se son inquietats, son pas de la còlha Les
Républicains, ni de la minoritat que la polícia es presenta dedins.
L'inquietud dels ecologistas de EELV se donèt sus un comunicat a la
seguida d'una reünion de la comission securitat a la comuna de
Tolosa ; se parla de non respecte de la Charte européenne
pour l'utilisation démocratique de la vidéo surveillance,
Carta Europèa per l'emplec democratic de la vídeo susvelhença. Los
centres commercials del centre ciutat seràn los mai susvelhats, los
clients e las clientas seràn rassegurat/ada/s, s'es cotelat a la sortida de la botiga (coma a l'Edat Mejan), la
victima aurà un filme per son avocat e lo planh que pausarà mai clarament mas contra quí (?) ;
mas aquí serà sempre aprèp lo delicte ; çaquelà dins los
centres comercials privats de l'environa de Tolosa, jà, lo filmatge
privat es sistematic, e quí protesta ?
La societat politica en Occitània èra
jacobina, umanista (benlèu), mas clarament per una vida privatizada
del mercat-Estat-nacion, e moltable per la fiscalitat encaissar ; es donc presta per arcuelhir lo vòt
FN-BM. Les Républicains son la politica de FN-BM, ambe la
corrupcion jacobina al cap e una politica de còpia los « melhors »
tempses de la repression automatizada debutada ambe lo ministre de
l'interior Sarkozy, e lo primièr ministre François Fillon,
l'accion jacobina legala ambe la fiscalitat dels pòbles de fRança
que se sap calar. Se fau demandar se lo regime de Philippe P. èra pas melhor que las camèras de susvelhença ?
La fRance va bien, nous sommes encore avec l'étiquette de République, mais pas pour longtemps.


c: text/html

text:
Categoria:Modèls
Per mai d'entre-senhas, legissètz l'article principal : Wikilibres:Modèls
Tot çò que concernís l'utilizacion dels modèls
Recomandacions[modificar]
- Plaçar un modèl dins aquesta categoria, mas puslèu dins l'una de sas soscategorias.* Per categorizar un modèl sens qu'aquò se repercute sus totas las paginas que l'apèlan, cal plaçar la categoria entre balisas   e
- Per far aparéisser lo modèl a la bona plaça dins lo classament alfabetic, cal inserir
[[Categoria:Modèl|{{PAGENAME}}]].
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 5 soscategorias, sus un total de 5.
B
- ► Bendèls d'avertiment (2 P)
M
- ► Modèls de formatatge (1 C, 2 P)
- ► Modèls generics (1 P)
- ► Modèls interwiki (2 P)
- ► Modèls per las categorias (1 P)
Articles dins la categoria « Modèls »
Aquesta categoria conten unicament la pagina seguenta.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Grope de chant tradicionau occitan de l'Union Occitana Camila Chabaneu
RETOUR UNION OCCITANE
Lo grope de chants
tradicionaus a 4 votz "Rentra ta bujada", creat en 2011 a aculhit a la
rentrada 2013 de novelas votz e se 'pela aura La Tireta Duberta ente chanten (dins l'òrdre alfabetique !)
Manon Boulanger, Annie Brouilhet, Barbara Leymerie,
Anne-Françoise Nadal, Suzel Nadal, Michel Perthuis, e Jan Peire Roussignol.
Per las animacions de velhadas, d'animacions de marchat, de festas de familha... vos podetz los contactar aupres de l'Union Occitana Camille Chabaneau :
union.occitana@yahoo.fr
ò directament aupres de Anne-Françoise Nadal : 05.53.56.61.89
(Lo grope pòt portar sos micròs e tota sa sonò).
CALENDRIER DE LAS ANIMACIONS LA TIRETA DUBERTA CLICATZ AQUI
Per auvir un eschantilhon de çò que saben far, podetz clicar AQUI (enregistraments de Anne-Françoise a l'accasion de la festa de l'Avent a Sent-Pardol de Maruelh) . E per debas : enregistraments per : www.chanson-limousine.net
© 2013 Jean Delage


text:
En seguida a la reunion de trabalh a Bujac dau 16 de belier, las perpausicions de l’obrador "Democracia" son la segentas :
Dimars 27 de mai a Mais l’Usine a la velhada Per començar lo FSL e lo desbat sus la democracia, ’na peça de teatre sera balhada per lo BOTTOM THEATRE de Philippe PONTY et Marie-Pierre BEZANGER. ’Quela peça, "LE CONSEILLER" illustra las erranças de la representacion oficiala e comandada en democracia mai las vicissitudas de la democracia participativa. Un desbat podriá (...)
seguda


text:
Fluvi de las Pèrlas
Zhujiang (珠江 Pinyin: Zhūjiāng) o lo fluvi de las Pèrlas es lo tresen de China per la longor (2 200 km), après Yangzijiang (lo fluvi Blau) e Huanghe (lo fluvi Jaune), e lo segond pel volum, après Yangzijiang. Situat dins lo sud, se geta dins la Mar de China Meridionala entre Hong Kong e Macau. Forma pus bas lo dèlta del fluvi de las Pèrlas.
Lo fluvi de las Pèrlas es tanben conegut coma Yuejiang (« ribièra Guangdong »). Es nomenat d'après una illa del mitan de la ribièra apelada Pèrla de Mar (海珠). Amb lo cambiament del cors del riu, aquela illa se tròba uèi sus la riba.
Lo fluvi de las Pèrlas es eissit del rescontre de Xijiang (« llo fluvi de l'Oèst »), Beijiang (« lo fluvi del Nòrd »), e de Dongjiang (« lo fluvi de l'Èst »). Lo fluvi travèrsa las províncias de Guangdong, Guangxi, Yunnan, Guizhou e en partida las d'Hunan e Jiangxi, per formar un bacin de 409 480 km², lo bacin del fluvi de las Pèrlas (珠江流域).


text:
Sainte Gertrude
(paroisse)
4.7.1846 - 1.9.1847 ● 1.7.1855 - 17.10.1965
[40711 jours d'existence]
*4 juillet 18461 : Érection de la Paroisse de Sainte Gertrude, de la scission de la Paroisse de Bécancour et de la Paroisse de Gentilly.* 1er septembre 18472 : Fusion de la Paroisse de Sainte Gertrude, de la Paroisse de Nicolet, de la Paroisse de Ste. Monique, de la Paroisse de St. Grégoire Le Grand, de la Paroisse de Bécancour, de la Paroisse de Gentilly, de la Paroisse de St. Pierre Les Becquets (et de la Municipalité de Blandford ?), pour l'érection du Comté de Nicolet.*1er juillet 18553 : Sécession de la Paroisse de Sainte Gertrude, de la division du Comté de Nicolet en plusieurs entités municipales.* 17 octobre 19654 : Fusion de la Paroisse de Sainte Gertrude, du Village de Bécancourt, du Village de Gentilly, du Village de Villers, du Village de Laval, du Village de Larochelle, de la Paroisse de Très-Précieux-Sang-de-Notre-Seigneur, de la Paroisse de Bécancour, de la Paroisse de Saint-Grégoire-le-Grand, de la Paroisse de Saint-Edouard de Gentilly et de la Paroisse de Sainte-Angèle-de-Laval.
Archives | Cartes | Graphiques | Textes

Tous droits réservés 2009-2018 : Institut généalogique Drouin
Textes, recherche et contenu : Janko Pavsic


text:
Aubres
Aubres (Aubres en francés) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament de Droma e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
{{Image label|x=20.27
Istòria[modificar | modificar la font]
Fief Dels barons de Montauban. La municipalitat es una possession de las Caderousse al Sègle XIV mas confisquée pels Dauphins.
Fief des barons de Montauban. La commune est une possession des Caderousse au Sègle XIV mais confisquée par les Dauphins.


text:
Sent Sulpici de Pomèirs
Sent Sulpici de Pomèirs (en francés: Saint-Sulpice-de-Pommiers) es una comuna d'Occitània, en Gasconha, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre deu territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
La causida deu nom Sent Sulpici [1] per Bénédicte Boyrie-Fénié es purament convencionala, en l'abséncia de fòrmas oralas constatadas e autenticas, o de fòrmas ancianas en gascon. Lo nom de Sent Sulpici es lo d'un avesque de Borges, o dus segon los autors, aus sègles VI e VII [2],[3]. En toponimia, se rencontra la fòrma sabenta de son nom (Sulpici) o de fòrmas d'evolucion populara (Soplesi, Soplèsi, Somplesi, Sepise, etc), o tanben de fòrmas d'evolucion populara influenciadas per la fòrma sabenta, generalament utilizada en francés.
Lo determinant Pomèirs, nom d'un castèth, es atestat a l'Edat Mejana : Pomeys, en 1294, Pomeria (villa ~), en latin, en 1307-1317, Pomers, en 1307-1317. Pomèir au plurau testimònia de l'anciana preséncia d'una pomareda. La parròquia se fondèt cap au sègle XI deu regropament de las parròquias de Saint-Sulpice (nom francés) e de Saint-Jean-de-Buch (nom francés), dens la juridiccion de Pomèirs [4] [mès segon lo siti Cassini seré entre 1790 e 1794], çò que justifica plenament lo determinant. Bénédicte Boyrie-Fénié dona una prononciacion [sensyl'pisi də pu'mɛjs], mès la preséncia de -s finala articulada marca que s'agís probablament d'una prononciacion conselhada, puslèu qu'observada.
Istòria[modificar | modificar la font]
- En 1790-1794, la comuna de Sent Sulpici de Pomèirs absorbís la de Buch (nom francés) [5].
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sauvatèrra de Guiana; es adara deu canton de Le Réolais et Les Bastides (en francés), donc Lo Reulés e Las Bastidas.
Demografia[modificar | modificar la font]
1793 670 1846 429 1881 363 1921 321 1968 269 1800 469 1851 446 1886 357 1806 530 1856 415 1891 319 1821 477 1861 406 1896 336 1831 422
- Las donadas de 1793, 670 abitants e de 1806, 530 abitants empacharén de har foncionar lo grafic
- 2013 : 237 abitants (24 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 629
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=34739


text:
Angres
Angres es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Angres Es una municipalitat de la banlèga de Liévin, a traversat per l'A26 e per la D58E.
Angres est une commune de la banlieue de Liévin, elle est traversée par la A26 et par la D58E.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Angres A #èsser ocupada dempuèi l'epòca gallo romaine.
Angres a été occupée dès l'époque gallo romaine.


text:
Blanc
Lo blanc es la sensacion visuala obtenguda amb un espèctre luminós continú, ont l'imatge que se dona a vegadas : « es la color obtenguda en mesclant la lutz de totas las colors ». Es la lutz que s'obten en observant lo dioxid de titan esclairar pel Solelh de miègjorn.
En realitat lo blanc es una valor e pas una color. L'uèlh uman considèra coma blanca tota lutz percebuda coma una mescla equilibrada de las tres colors primàrias. Existís una infinitat de mesclas possiblas de longors d'ondas donant lo blanc per l'uèlh, e perque la soma de totas las longors d'ondas dona lo blanc, sufís d'addicionar (al sens de la sintèsi additiva) doas longors d'ondas complementàrias coma lo jaune e lo blau o lo magenta e lo verd, per obtenir una lutz blanca. La distincion entre de luses blancas diferentas es possibla, se los espèctres d'absorbcion d'objèctes esclairats remandan pas totas las compausantas de las doas luses.
Quand se considèra la sintèsi additiva (superposicion de faissèls luminoses monocromatics), lo blanc es la reünion de totas las colors, lo negre es l'abséncia de color. Quand se considèra la sintèsi sostractiva (mescla de pigments, de pinturas), lo blanc s'obten sus un supòrt verge (deu èsser d'esperel blanc e esclairat per una lutz blanca), e lo negre s'obten per la mescla de totas las colors.
Dins lo còde de colors de las resisténcias electricas e dels condensadors, la color blanca correspond a la chifra 9 e a un coeficient de temperatura de 1ppm. Dins la nòrma CEI 60757, se nomena WT (abreviacion de white).
Somari
- 1 Etimologia
- 2 Simbolica
- 3 Bruch blanc, espèctre blanc
- 4 Classificacion etnica
- 5 Tecnica
- 6 Lo blanc dins l'art
- 7 Èssers, causas e objèctes
- 8 Galariá
- 9 Bibliografia
- 10 Vejatz tanben
- 11 Nòtas e referéncias
Etimologia[modificar | modificar la font]
Etimologicament lo mot blanc ven del germanic blank, que significava « brilhant, clar, sens tacas », segond sens, « nud ». Es a partir d'aquela racina que nasquèron los mots de las lengas latinas : « blanco » (espanhòl), « branco » (portugués), « bianco » (italian). Dins las lengas germanicas, los mots « weiss » (alemand) o « white » (anglés) venon del vièlh naut alemand « wiz » que sa racina indogermanica es « kuei » significant « brilhant, clar »
Simbolica[modificar | modificar la font]
Simbolica occidentala[modificar | modificar la font]
Dins la simbolica occidentala, lo blanc es generalament associat a la puretat, a l'innocéncia, a la castetat, a la patz (bandièra blanca), a la verginitat, al maridatge, a l'esperitualitat (color del papat), a la santetat e a la vida. L'origina d'aquela simbolica residís dins lo caractèr immaculat, sens preséncia de negre, e absolut, de la lutz blanca, e es tanben la color de la nèu e del lach mairal. La color sovent opausada al blanc es lo negre.
Aquela simbolica del blanc èra ja presenta dins las culturas europèas anticas (cèltas, latins…) e es benlèu l'eretièra de la simbolica del blanc al sen de la trifoncionalitat indoeuropèa (vejatz los trabalhs de Georges Dumézil).
Pasmens lo blanc es tanben associat a una simbolica contrària: la vielhesa (pels blancs), la marrida santat (espital) e finalament la mòrt (suari, òs), mas tanben l'angoissa davant un « fuèlh blanc » dels estudiants o l'escrivan o de l'artista davant son quadre blanc.
Simbolica asiatica[modificar | modificar la font]
Dins la simbolica asiatica, lo blanc es associat a la mòrt, al dòl. La mòrt essent lo passatge obligat cap al monde novèl, es considerada coma una renaissença, que lo blanc evòca la puretat.
Simbolica africana[modificar | modificar la font]
Coma dins la simbolica asiatica, lo blanc es tanben associat a la mòrt, al dòl.
Pasmens, dins l'Egipte antica, lo blanc es associat a la jòia e a l'ufan: remembra la color de l'alba, la lutz que trionfa de l'escuritat. Representa tanben l'argent que los òsses dels dieus ne son faches. Lo blanc es utilizat pel hedjet dins la corona dels faraons nomenada skhemty per representar l'ancian reialme del sud (Nauta Egipte), associada al dieu Seth ; en oposicion al roge que representa l'ancian reialme del nòrd (Bassa Egipte), associada al dieu Hor (Òrus).
En fach, lo vèrbe « hedji » tirat del mot « hedj » (blanc), vòl dire « èsser blanc » mas tanben « destruire, èsser pèc, anequelir, tuar, abatre, perir, reversar, desobesir, anullar, endamatjar »
Bruch blanc, espèctre blanc[modificar | modificar la font]
Per analogia, un bruch blanc es un son avent un espèctre sonòr continú. L'impression obtenguda es un sople.
Classificacion etnica[modificar | modificar la font]
Le tèrme de raça blanca designa d'un biais general l'ensemble dels grops etnics compausats d'individús leucodèrmes, originaris d'Euròpa e de l'Orient Mejan. L'usatge d'aquela terminologia foguèt particularament corrent en Euròpa a partir del sègle XIX, en foncion de la classificacion dels pòbles umans segon un dels critèris aparents (teoria racialista).
« Lo blanc », « los blancs » es una expression de la lenga correnta per designar las personas de tipe europèu.
Tecnica[modificar | modificar la font]
La color blanca es aquela que reflectís melhor los rais solars. S'utiliza fòrça sovent per aparar las resèrvas e contenents que lor contengut crenh la calor. Dins los païses cauds, las veituras blancas son fòrça apreciadas, car la color blanca met mai en valor la linha del veïcul e en renviant una partida dels rais solars, permet un confòrt melhor dedins.
Lo blanc dins l'art[modificar | modificar la font]
Lo blanc es al centre de l'òbra de Daniel Buren: a definit dempuèi 1966 sos espleches visuals basats sus una benda blanca en alternança amb una autra d'una autra color. Dempuèi 1998, Olivier Mérijon trabalha tanben subretot lo blanc dins sos quadres nomenats « Whites »[1] : « Le blanc est inaccessible, il se révèle, mais est hors d’atteinte ».
Carrat blanc sus fons blanc es un òli sus tela de Kasimir Malevitch creat en 1917-1918.
En musica, dins una particion escricha amb una mesura de 4/4, la blanca val dos temps.
Èssers, causas e objèctes[modificar | modificar la font]
Animals[modificar | modificar la font]
Divèrses animals pòdon aver un plumatge o un pelatge blanc : gat blanc, caval blanc de Camarga, colomba, cicne mut , elefant blanc, lop blanc, auca blanca, ors polar, perditz blanca, tigre blanc reial, tortor.
Qualques mamifèrs, coma l'ermina, lo rainal polar, la lèbre variabla, an un pelatge blanc solament en ivèrn.
D'autres, coma lo rinocèros blanc, an lo blanc solament coma nom.
Vegetals[modificar | modificar la font]
Fòrça plantas an de flors blancas, coma las margarida o lo liri, simbòl de puretat. D'autras an de fruches blancs, par exemple lo vesc, o amb una partida, coma lo coton.
Minerals[modificar | modificar la font]
Diamant, quarts, gips, greda, calcari, plastre, marbre
Aliments[modificar | modificar la font]
Lach, burre blanc, bièrra blanca, blanc de blanc, blanc manjar, blanc d'uòu, blanqueta, chocolat blanc, farina blanca, formatge blanc, lach de cocòt, pan blanc, rasim blanc, sal, sucre blanc, tè blanc, carn blanca, vin blanc, Blanqueta de Limós
En Mongolia, pendent lo Tsaagan Sar, lo « mes blanc », se manja blanc.
Simbòls[modificar | modificar la font]
Usatges[modificar | modificar la font]
Blanc senh, Blanquiment d'argent, Vòte blanc, los blancs designan las pèças blancas del jòc d'escac o de damas
Galariá[modificar | modificar la font]
Dins la natura[modificar | modificar la font]
Objèctes fabricats[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr) Annie Mollard-Desfour, Le Blanc. Dictionnaire de la couleur. Mots et expressions d'aujourd'hui (XXe-XXIe siècles), CNRS Éditions, CNRS Dictionnaires, 2008, 332 p., préface de Jean-Louis Étienne.


text:
Se consultam Palay, que i podem véder duas entradas jupitèri. La prumèra que i admet un variant: jutipèri. Aqueth darrèra fòrma deu mot qu'ei de segur la mei anciana, l'originau, pr'amor que l'arretrobam especificament a l'aute estrem deu maine gasconocatalan, en las islas Balear(a)s, dab ua significacion identica o plan similara a la deu mot gascon. Comparem las definicions balhadas per Palay dab las deu diccionari d'Alcover-Moll.
Palay ce ns'explica:
"Jupitèri, jutipèri; sm. Manigance à laquelle on a recours dans un cas embarassant, une extrémité ennuyante; simagrée.
Que se'n tire toustém dab quàuque jupitèri, il s'en tire toujours avec une manigance (Yan Palay); n'as pas besoungn de ha tan de jupitèris, il est inutile que tu fasses tant de gèstes, de simagrées, que tu jures tes grands dieux, etc…"
Adara vediam la definicion deu balearisme jutipiri (fòrma qu'a lo mot a Malhòrca e a Menorca) o jutiperi (medisha fòrma deu mot qu'en gascon, a Eivissa) :
JUTIPIRI (mall., men.) i JUTIPERI (eiv.). m.
|| 1. Gest estrany fet amb la cara o amb les mans o contorsionant el cos, per fer riure o per riure's d'algú; cast. mueca, visaje, escarnio. S'atlot de dins la cuina li fa jutipiris d'amagat i s'esclata de rialles, Rosselló Many. 146.
|| 2. Gest estrany, que crida l'atenció i fa riure encara que no intencionadament; cast.mueca, visaje. Ara mateix vetx es penestatge an es cantó fent jutipiris mentres ella no cern de son cedàs, Roq. 22.
|| 3. Persona que fa moltes contorsions o gestos estranys (Men.). «Aquest al·lot és un jutipiri!» (Ciutadella).
Fon.: ʒutipíɾi (mall., men.); ʒutipέɾi (eiv.).
Etim.: del llatí vituperium ‘insult’. Tal vegada en la modificació de l'element inicial ha influït el mot Iuppiter, però no creiem que aquest sigui precisament el mot fonamental originari, sinó un simple modificador analògic de vituperium (cf. Spitzer Kat. Etym. 29).
"Jupitèri (Lescar): lieu haut, dangereux d'où on peut tomber, être précipité. Appliqué à une personne, a le sens d'aventureux et aussi d'espiègle. Qu'ère sus û jupitèri, il était sur un lieu très élevé; jupitèri de dròlle! Polisson!"
Dab aquera definicion de jupitèri qu'arretrobam l'equacion lòc d'altitud = precipici dejà mencionat entà galihòrça (catalan gallorsa), deu quau lo jupitèri de Lescar ei haut o baish sinonime. L'origina etimologica deu mot de Lescar non deu totun pas estar diferenta de la deu mot gascon generau e balear, dab totun l'influx deu nom de Jupitèr assimilat au diable.
Jo que pensi lo mot balear jutiperi qu'ei un gasconisme de mei, com ac son los autes mots balears pai (gasc. pair) , sa (sic) pai, sa pare (tanben en gascon locau sa pair; cf. tanben lo mot coseranés enqüèra viu sapair per pair, construsit dab agglutinacion de l'article salat femenin, hens la locucion eth nòste sapair per eth nòste pair - comunicacion personau de l'amic Renaud Lassalle, collectaire per aqueths parçans deu gascon orientau), mai (gasc. mair), es (sic) mai, es mare (de la medisha faiçon, en gascon locau: son mair, probablament d'autescòps "so mair" com "sa pair", "sa hilh", cf. ma hilh enqüèra viu. Jo que supausi l'aspiracion de la f iniciau qu'ei a l'origina deu cambi de genre de l'article dab hilh per un fenomèn d'atraccion fonetica, e, consecutivament, dab pair e mair per mimetisme logic) , papai, mamai, al·lot (gascon arlòt), esbarrejar, etc. En tot cas, tant jutipèri / jutiperi com esbarrejar que son absents deu lexic occitan non-gascon (en particular, absents deus diccionaris d'en Mistral e de na J. Ubaud) e deu catalan, sauv lo balear e, hèra locaument, lo parlar ceretenc. Ua simpla coincidéncia lexicau aleatòria enter gascon e balear qu'ei hòrt improbabla. Aqueras similituds que s'explican mei probablament per un apòrt important de gascons entau repoblament de las Islas Balear(a)s arron la Reconquista. Hèra locaument en la Catalonha deu Nòrd, a Ceret (Vallespir), que i emplegan enqüèra lo mot jutiperis: un jutiperis qu'ei un trufandèr mentre que fer jutiperis a algú que significa balhar a quauquarrés lo mau de mar, l'enveja de vomir. (P. Verdaguer, Diccionari del rossellonès, Ed. 62). N'ei pas lo solet gasconisme qui tobam en rosselhonés. A mei deus mots e locucions gascons incorporats hens lo lexic deu catalan generau, com: aloja, arlot/ al·lot, barrica, cadet, coet, Déu n'hi do, esparracar, , esbarriar/esgarriar, galet, galleda, gallorsa, goja, gojat (goiat), gaús, parrac, parruca / perruca, perrot, porró, xanc, xanca, etc, la lista n'ei pas acabada; que i trobam d'autes en diccionari d'Alcover-Moll (catalan, valencian, balear comm cajola, '' frai" per "germà", qui Verdaguer, en seguir Alcover-Moll e mei generaument los filològues espanhòus, pensa erronèament estar ua fòrma derivada de fraire, ignorants que son tots deu mot gascon. B'ei simple: gasconisme n'ei pas un mot deus lexics deu diccionari generau de la lenga catalana de l'Institut d'Estudis Catalans e deu gran Diccionari de La Llengua Catalana, pas mei que lo mot gasconismo n'ei un mot deus diccionaris espanhòus. Lo gascon que i ei -a tòrt- con·honut dab lo provençau (provençalisme, provenzalismo). Aquò que'vse dèisha a banda tots los mots de formacion especificament gascona, segon las règlas pròpias deu gascon, distintas de las de l'occitan non-gascon. La màger partida d'aqueths gasconismes qui trobam en catalan no's tròban pas hens lo diccionari occitan de Josiana Ubaud, pr'amor, justament, que son mots gascons e non pas lengadocians.


text:
Chastel Guion
Chastelguion [1] o Chastel Guion[2], (Châtel-Guyon en francés) z-es 'na comuna occitana dau departament dau Puèi Domat e la region de la region d'Auvèrnhe..
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Localizacion[modificar | modificar la font]
Chastel Guion se tròba a 20 km au nòrd de Clarmont-Ferrand, a 7 km au nòrd-oèst de Riam, e a 32 km dau Puèi Domat, en riba dau riu de Sardon.
La comuna se compausa daus vilatges de Chastel Guion, Lo Bornet, Sant Ipolit, Ròchapradièra e los Groslièrs. Lo masatge de Bornet, autrecòps dins la comuna de Lobeirac, es lo pus enauçat, a una altitud de 670 mètres.
Comunas pròchas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Guion II d'Auvèrnhe, comte d'Auvèrnhe de 1194 a 1222, faguèt bastir un bastion en 1185 sus lo puèi dau calvari, per aparar Riam. Lo chasteu, uèi desaparegut, se compausava d'un encencha carrada, amb tres torres circularas, coma o mòstra lo dessenh de Guillaume Revel dins l'Armorial d'Auvèrnhe vèrs 1450.
Amb son fraire Robèrt, avesque de Clarmont, Guion II aguèt fòrça bregas. Lo rei de França Felip August li confisquèt son domeni, que fuguèt transmés, a l'ocasion dau reglament de la succession de Geraud de Maulmont aus eretièrs de la familha de Maulmont.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Ordonnances de Louis XIV, Roy de France et de Navarre, Sur le fait des ...
- ↑ Tableau de l'histoire des princes et principauté d'Orange... By Joseph de La Pise


text:
19/02/2017
Les textes de la Dictada 2017 de Périgueux
Pour ceux qui ont eu la chance d'entendre Bernard Combi et Monique Burg à la dictada de Périgueux le 4 février dernier et pour ceux qui n'ont pas pu venir, en voici les textes en limousin et en languedocien.
Il s'agit de "Lo dire de las nòu vertats/ Las nòu vertats" collectés en limousin par Bernard Combi et en languedocien par Daniel Loddo de La Talvera ainsi que de "Ent'eras tu anada /onte eràs tu tantòst anada", chanson traditionnelle collectée en limousin par Bernard Combi dans sa famille et en languedocien dans « Chants populaires du Bas-Quercy » recueillis par Emmanuel Soleville.
De très beaux textes, qu'ils soient chantés, dits ou lus.
Denis Gilabert
Dictada 2017 Perigüers - Las nòu vertats.doc
Dictada Perigüers 2017 - Ent' eras-tu anada.doc
11:38 Publié dans Actualitats, actualité, Espectacles, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
15/02/2017
L'orlotgier de Pueg Ardich, per Jaumeta Beauzetie
Jaumeta Beauzetie évoque le souvenir d'un ancien horloger de son endroit.
°°
Lo long dau chamin, 'na roina de granja, que demòra a netiar, ente possen dins un grand boiradis, nosilhieras, rondres e vinha de Noah, apartenia autres còps au « vielh Piaròt » l'orlotgier de Pueg Ardich. En faça, sa maison.
Pitits, nos eram atirats per un grand escalier de peira que nos convidava a montar. Pertant los parents nos disian totjorn «fasetz bien atencion de pas montar alai, un jorn quò vai s'esbolhar !» mas l'edeia de trobar daus tresaurs obludats era pus fòrta que los tots los conselhs. Doçament, a torn de ròtle, montavam per trobar que ?... quauques bocins de mecanismes de pendula, quauqua peça de monuda traucada mas segur, pas de traça de montra gosset en aur !
Pus tard, lo vent faguet colar los teules, l'aiga faguet purir los traucs e la maison s'esbolhet. Las peiras fugueren menadas dins lo chamin dau Maurin. Demòra solament un montant de chamineia en peira dins lo mur daus vesins.
Mas qui era « lo vielh Piaròt » ? Son nom Puydoyeux, escrich d'una brava escritura en plens e en desliats, tròna sus lo naut de la 'gulha dau quadrant. Jos la 'gulha dins la mesma escritura es marcat « Puyhardy ». D'ente venian los quadrants ? N'um sap pas ! Apres, eu montava lo mecanisme e 'nava chas la gent per instalar la pendula.. Fau mai ò moens de gruns de plomb per far anar lo balancier a la bona vitessa per l'ora justa !
D'apres Adrian L que se « soven de loenh », Piare Puydoyeux era un brave òme plan intelligent que se 'restava sovent en passar davant chas ilhs per discutar un moment. Eu aviá doas borricas qu'eu pelava Julion e Noémie e que lu menavan a sa terra aus Pinquelis. Eu portava tanben, jos lo braç, sa pola per li far gratussar la terra e trapar quauques vermes. La pola aviá prengut l'abituda de 'queu mòda de vita e li poniá un uòu per jorn directament dins la maison !.
« Lo vielh Piaròt era pas totjorn estat vielh ». Aviá maridat 'na jòuna dròlla dau vilatge que defuntet leu. Agueren pas de familha. Se tornet pas maridar. La vita passet entau.
L'aiga a d'enquera colat jos los ponts e a chasque còp, quand vire la manivela per montar los dos pés de la pendula, sei plan urosa d'auvir lo bruch metalique dau mecanisme e la sonaria au timbre clar que contunhen de far viure l'òbra dau « vielh Piaròt » !
Jaumeta Beauzetie.
L'invité, lo convidat de Meitat-chen, meitat-pòrc dau 19 de belhier 2017
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 19 de feurier 2017 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Fred, chantaire dau grope Goulamask que ven de surtir un noveu CD "Resisténcia".
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
07:33 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Des lecteurs périgourdins en occitan sur octele.com
L'émission littéraire Libre de octele.com diffuse des petits films tournés à la librairie Marbot de Périgueux. Des lecteurs présentent en occitan des auteurs et des livres qu'ils aiment bien et en lisent un extrait. Cette semaine, et pour terminer la série périgourdine, Christian Lafaye lit un extrait de «Le dire de Guernica», livre de Bernard Manciet.
A voir sur: http://www.octele.com/video-oc/LIBREs.html
Photo: Stéphane Valentin prépare Christian Lafaye à son intervention.
Chronique de toponymie, par Jean-Claude Dugros
Cireyjol à Saint-Germain-et-Mons (Cireijòl en graphie occitane), vient de l’occitan cirier : cerisier, merisier (du latin cerasium, cerise). Le suffixe collectif –ol donne ici le sens de cerisaie.
Autres toponymes, Le Cérijol à Brantôme, Cireyjol à Saint-Geniès, Le Siréjol à Cénac-et-Saint-Julien…
Les patronymes périgourdins Siréjol, Sireygeol, Sirieix, Serieyx, ont la même origine.
Jean-Claude Dugros


text:
Província de Salta
Salta qu'ei ua província deu nord-oest d'Argentina qui costeja Bolívia au nord, Paraguai a l'est de Chile a l'est e per çò qui ei de las autas províncias argentinas, Jujuy, Formosa, Lo Chaco, Santiago del Estero e Tucumán. Qu'ei rica d'ua cultura locau representada per ua mena particulara de gauchos, lo folclòre (mantun musicians argentins deus géncers que son gessits de Salta), la lenga quéchoa parlada peus indians colla e l'eretatge arquitecturau deu barròc coloniau. La soa capital qu'ei Salta, dens la vath de Lerma.
Cosina[modificar | modificar la font]
Enter las especialitats de Salta que podem mentàver las empanadas salteñas, la humita (hèita dab haria de milhòc), lo locro (ua mena de sopa), e los tamales.
Musicians[modificar | modificar la font]
- Óscar Palavecino (conegut com lo Chaqueño Palavecino)
- Eduardo Falú