text:
Nombre complèxe
En matematicas, un nombre complèxe es un nombre format d'una partida reala amb una partida imaginària: s'escriu a + bi (o a + ib), onte a, b son de nombres reaus, e i es l'unitat imaginària, tala que i 2 = −1.
Se representa geometricament cada nombre complèxe a + bi per lo ponch dau plan euclidian qu'a per coordenadas a e b.
Se pòt addicionar, multiplicar, sostraire e dividir lei nombres complèxes: l'ensemble d'aquelei nombres es un còrs commutatiu que contèn lo còrs dei nombres reaus; se ditz que n'es una extension.
Lei nombres complèxes foguèron introduchs per lei matematicians italians de la Renaissença, que cercavan d'exprimir lei racinas deis eqüacions algebricas dau tresen gra. Una proprietat remarcabla, lo teorèma fondamentau de l'algèbra (sovent atribuit a Gauss), afirma que tota eqüacion algebrica de gra diferent de 0 amb coeficients reaus o complèxes tèn aumens una racina complèxa (eventualament reala).
Lei nombres complèxes s'utilizan dins totei lei domenis dei matematicas, e mai en fisica (particularament en electronica e electrotecnica e en mecanica qüantica).
Remarca: dins aquest article, lei letras a, b, c, d, x, y designaràn de nombres reaus (franc de mencion contrària).
Somari
- 1 Definicions e proprietats elementàrias
- 2 Representacion geometrica
- 3 Construccions dau còrs dei nombres complèxes
- 4 Bibliografia
- 5 Nòtas e referéncias
Definicions e proprietats elementàrias[modificar | modificar la font]
Notacions[modificar | modificar la font]
Un nombre complèxe z s'escriu a + bi, onte a, b son de nombres reaus, e i es l'unitat imaginària, tala que i 2 = −1.
Lei nombres reaus a, b son sonats respectivament partida reala, partida imaginària dau nombre complèxe z[1]. Veirem infra que l'escritura dau nombre complèxe z sota la forma a + bi es unica; doncas la partida reala e la partida imaginària de z son unicas. S'utiliza lei notacions:
- a = Re(z) o a = ℜ(z), b = Im(z) o b = ℑ(z).
L'ensemble dei nombres complèxes se nòta o C; es una extension de l'ensemble dei nombres reaus: s'identifica cada nombre complèxe de partida imaginària nulla amb sa partida reala, autrament dich, s'identifica cada nombre complèxe de la forma a + 0i amb lo nombre reau a.
Lei nombres complèxes de partida reala nulla son dichs imaginaris purs; cada nombre imaginari pur 0 + bi se nòta simplament bi.
Remarca: en electronica e electrotecnica, se nòta generalament j l'unitat imaginària, que dins aqueu contèxte, la letra i designa l'intensitat electrica.
Egalitat[modificar | modificar la font]
L'egalitat entre dos nombres complèxes equivau a doas egalitats entre nombres reaus. Per definicion, dos nombres complèxes a + bi, c + di son egaus, çò que s'escriu a + bi = c + di, se e solament se a = c e b = d.
En particular, lo solet nombre complèxe qu'es au còp reau e imaginari pur es 0, car:
- a = bi o a + 0i = 0 + bi equivau a a = 0 e b = 0
Addicion e multiplicacion[modificar | modificar la font]
Sián dos nombres complèxes z = a + bi e w = c + di. Se definís ansin la soma e lo produch de z, w:
- Addicion: z + w = (a + c) + (b + d)i
- Multiplicacion:
- z w = ac + bci + adi + bdi 2 = (ac − bd) + (ad + bc)i
- (estent que per definicion de l'unitat imaginària, i 2 = −1)
Aquelei doas operacions subre lei nombres complèxes an lei meteissei proprietats algebricas (associativitat, commutativitat, distributivitat de la multiplicacion a respècte de l'addicion) que leis operacions correspondentas subre lei nombres reaus.
Ansin, provesit d'aqueleis operacions, l'ensemble es un anèu commutatiu. L'element neutre de l'addicion es 0 = 0 + 0i. L'element neutre de la multiplicacion es 1 = 1 + 0i.
Conjugason[modificar | modificar la font]
Per cada nombre complèxe
- ,
se definís son conjugat, notat :
( e an la meteissa partida reala, e de partidas imaginàrias opausadas).
Alora:
Se'n dedutz que per un nombre complèxe z:
- z es reau se e solament se
- z es imaginari pur se e solament se
Son de bòn verificar lei proprietats seguentas. Se z, w son de nombres complèxes:
Aiçò s'exprimís ansin: l'aplicacion (dicha conjugason) es un automorfisme involutiu de l'anèu ; leis elements invariants de l'automorfisme son lei nombres reaus, lei solets que son egaus a son conjugat.
Modul[modificar | modificar la font]
Lo produch d'un nombre complèxe z = a + bi e de son conjugat es un reau positiu:
Se sòna modul de z lo nombre reau positiu seguent:
La relacion provada çai subre s'escriu alora:
Se remarca que:
Se nòta lo modul d'un nombre complèxe coma la valor absoluda d'un nombre reau; divèrsei rasons pòrtan a faire aquò. La premiera es que se z = a + 0i es reau, a per modul:
- ,
qu'es la valor absoluda de z = a coma nombre reau.
De mai, lo modul a de proprietats comunas amb la valor absoluda dei reaus: se z, w son de nombres complèxes,
- (inegalitat triangulara)
Se demòstra premier la tresena proprietat:
Remarca: amb lei notacions ja utilizadas, s'obtèn la relacion seguenta que se pòt verificar directament:
Se demòstra puei l'inegalitat triangulara. Sufís de provar que la diferéncia D ansin definida es positiva:
Se desvolopa D:
o
Doncas:
La positivitat de D resulta deis inegalitats seguentas:
Distància definida per mejan dau modul[modificar | modificar la font]
Se definís la distància de dos nombres complèxes z, w quins que sián coma lo nombre reau positiu:
L'ensemble es ansin provesit d'una estructura d'espaci metric.
Invèrs[modificar | modificar la font]
Se z = a + bi es un nombre complèxe non nul (valent a dire a ≠ 0 o b ≠ 0), alora
Aiçò se pòt escriure: e pròva que tot nombre complèxe non nul a un invèrs (per la multiplicacion):
En conclusion, l'ensemble dei nombres complèxes non nuls es un grop multiplicatiu (commutatiu).
- Se mòstra que la multiplicacion es una lèi de composicion intèrna dins , autrament dich que lo produch de dos nombres complèxes non nuls z, w es non nul: basta de remarcar que
- (produch de dos nombres reaus non nuls)
- Se saup que la multiplicacion dei nombres complèxes es associativa e que lo nombre 1 es element neutre
- Enfin, s'es mostrat çai sus que tot element de es invertible, çò qu'acaba la demostracion que es un grop
Siá per exemple
- ;
alora
doncas
Estructura de còrs commutatiu[modificar | modificar la font]
L'ensemble dei nombres complèxes es un anèu commutatiu onte cada element non nul es invertible, autrament dich, es un còrs commutatiu.
Division[modificar | modificar la font]
Se pòt finalament definir lo quocient de dos nombres complèxes. Se z = a + bi e w = c + di son dos nombres complèxes e se w ≠ 0, se pausa:
En particular:
En practica, s'escriu:
Grop dei nombres complèxes de modul unitat[modificar | modificar la font]
Se nòta l'ensemble dei nombres complèxes z taus que |z | = 1; per exemple L'apartenéncia d'un nombre complèxe z a equivau a:
Leis elements de se caracterizan entre leis nombres complèxes non nuls per l'egalitat
L'ensemble es un sosgrop dau grop multiplicatiu ; ne resulta que es un grop multiplicatiu.
- L'ensemble es pas vuege
- Se , alora car:
- De mai, se , alora car:
Tot aiçò pròva que es un sosgrop dau grop multiplicatiu .
Tanben, se pòt remarcar que coma lo modul d'un produch es lo produch dei moduls, l'aplicacion
es un morfisme de grops multiplicatius.Alora, es un sosgrop dau grop multiplicatiu (lo nuclèu d'un morfisme de grops es un sosgrop dau grop de partença).
Representacion geometrica[modificar | modificar la font]
Plan complèxe[modificar | modificar la font]
Se pòt representar cada nombre complèxe z = a + bi per lo ponch dau plan euclidian qu'a per coordenadas (a, b) dins una basa ortonormala chausida un còp per totei[2]. Aqueu plan (unic, franc d'isomorfisme), es dich plan complèxe.
En particular:
- Lei nombres reaus a = a + 0i son representats per lei ponchs de coordenadas (a, 0), valent a dire aquelei qu'apartènon a l'axe deis abscissas, que dins aquest contèxte se li ditz axe reau dau plan complèxe.
- Lei nombres imaginaris purs bi = 0 + bi son representats per lei ponchs de coordenadas (0, b), valent a dire aquelei qu'apartènon a l'axe deis ordenadas, que dins aquest contèxte se li ditz axe imaginari dau plan complèxe.
Escritura exponenciala dei nombres complèxes de modul unitat[modificar | modificar la font]
Siá ; alora .
Interpretacion geometrica: la relacion significa que lo ponch de coordenadas (a, b) dau plan complèxe apartèn au cercle centrat a l'origina e de rai unitat (lo « cercle trigonometric »); existís un reau tau que:
Finalament, per tot nombre complèxe u tau que |u | = 1, existís tau que
segon la formula d'Euler.
Lo reau es jamai unic; se es un reau (particular) tau que
alora lei reaus taus que , valent a dire
son aquelei que s'escrivon
Per exemple, . Se pòt escriure:
doncas
Lei reaus taus que
Escritura polara e argument[modificar | modificar la font]
Se z es un nombre complèxe non nul, son modul r = |z | es un nombre reau (positiu) non nul. Pausem:
Lo nombre complèxe u es un element de l'ensemble car per definicion de r:
Se pòt escriure
L'escritura:
es sonada forma polara dau nombre complèxe (non nul) z. Se ditz que cada nombre reau tau que
es un argument de z (s'es vist çai subre que es jamai unic).
Per exemple, se ,
- .
Alora (cf. supra):
Se conclutz que la forma polara de z es:
Operacions en forma polara[modificar | modificar la font]
Sián tres nombres complèxes non nuls exprimits en forma polara:
Multiplicacion[modificar | modificar la font]
D'après la proprietat classica de l'exponenciala:
Lo produch a per modul (proprietat ja enonciada) e per argument .
Division[modificar | modificar la font]
Parierament:
En particular:
Poténcias[modificar | modificar la font]
- Per n ≥ 0, se demòstra per recurréncia. La proprietat es clara per n = 0. Se se supausa la proprietat verificada per una valor n, alora:
- Per n < 0, se pausa m = − n: m ≥ 1. Alora:
- (la tresena egalitat resulta de la premiera partida de la demostracion, aplicada a e m, en plaça de z e n).
Conjugat[modificar | modificar la font]
Un nombre complèxe e son conjugat an lo meteis modul, e d'arguments opausats. Aiçò exprimís en forma polara que son representats per de ponchs dau plan complèxe simetrics a respècte de l'axe reau.
Coma , alora:
Construccions dau còrs dei nombres complèxes[modificar | modificar la font]
Segon la concepcion modèrna, axiomatica, dei matematicas, l'introduccion d'un objècte matematic novèu necessita sa construccion segon lei règlas de la teoria deis ensembles, a partir d'objèctes preexistents. Es aquela construccion que legitima l'existéncia matematica de la nocion novèla.
Se balha çai sota doas construccions dau còrs dei nombres complèxes. Menan en d'objèctes diferents, mai isomòrfs, valent a dire d'estructura identica[3], tala que:
- existís un soscòrs de isomòrf au còrs dei nombres reaus; se pòt alora identificar[4] amb , e considerar aquest darrier coma un soscòrs dau còrs novament construch
- existís dos elements de qu'an per carrat −1; se se nòta i un dei dos, l'autre es −i
- l'ensemble a una estructura d'espaci vectoriau reau de dimension 2 e la familha (1, i) n'es una basa, dicha basa canonica. Informalament, aiçò significa que cada nombre complèxe es definit per dos nombres reaus
Construccion usuala[modificar | modificar la font]
Segon aquela construccion, deguda au matematician e fisician irlandés Hamilton, es l'ensemble dei pareus (x, y) de nombres reaus. Se provesís l'ensemble de son estructura canonica d'espaci vectoriau reau de dimension 2.
Autrament dich, se , e , se definís:
En mai de l'addicion, se definís ansin una multiplicacion subre l'ensemble :
Es de bòn verificar que l'ensemble , provesit de l'addicion e de la multiplicacion ansin definidas, es un còrs commutatiu. L'element neutre de l'addicion es (0, 0) e l'element neutre de la multiplicacion es (1, 0), car:
Ara, se nòta provisoriament
- L'element unitat (1, 0) de apartèn a
- Segon lei definicions precedentas, se e :
Aiçò pròva que es un soscòrs de e que l'aplicacion es un isomorfisme de còrs.
Coma s'es ja dich, s'identificarà cada nombre reau a amb (a, 0): desenant, s'escriurà (a, 0) = a; en particular, (1, 0) = 1.
Se se nòta i = (0, 1), tot element z = (a, b) de s'escriu:
- (expression de z dins la basa canonica (1, i) de )
Se remarca enfin que:
e qu'amb aquelei notacions, lei definicions inicialas deis operacions se reescrivon ansin:
Construccion matriciala[modificar | modificar la font]
Segon una autra construccion, se definís coma l'ensemble dei matritz realas
(matritz en basa ortonormala dei similituds dirèctas d'un plan euclidian).
L'element generic z de es aqueu que s'escriu:
Lei matritz I (matritz unitat o identitat) e J (matritz de la rotacion d'angle drech dins lo sens trigonometric dirècte) son dos elements de (obtenguts respectivament amb a = 1 e b = 0, a = 0 e b = 1).
Aiçò pròva que es un espaci vectoriau reau de dimension 2, e la familha (I, J) n'es una basa (dicha « canonica »).
De mai, : l'interpretacion d'aquela relacion es que doas rotacions d'angle drech dins lo sens dirècte equivalon a una rotacion d'angle plat, siá una simetria a respècte de l'origina dau plan complèxe.
Ansin, se e son dos elements de , alora:
- ,
son dos elements de .
Per consequent, l'addicion e la multiplicacion son doas lèis de composicion intèrna dins . Se verifica aisadament que , provesit d'aqueleis operacions, es un còrs commutatiu.
Enfin, se se nòta , se demòstra coma dins la premiera construccion que es un soscòrs de isomòrf a , çò que permet d'identificar cada reau a amb l'element a I de : dins aquest contèxte, s'escriurà a I = a e en particular I = 1. Doncas, en remplaçant la notacion J per la notacion usuala i, l'element generic z de s'escriu:
Remarca: quand se compara lei doas construccions, se constata que, e mai leis ensembles construchs sián diferents, son doas « realizacions » isomòrfas dau còrs dei nombres complèxes: lei règlas de calcul son identicas. Dau ponch de vista de l'estructura algebrica, lei dos ensembles (l'ensemble dei pareus de nombres reaus e l'ensemble dei matritz de similituds dirèctas) se pòdon pas destriar.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr) A. Dahan-Dalmedico e J. Peiffer, Une Histoire des mathématiques – Routes et dédales, Seuil, (ISBN 978-2-02-009138-1)
- (fr) Dominique Flament, Histoire des nombres complexes : Entre algèbre et géométrie, CNRS Éditions, (ISBN 2-271-06128-8)
- (fr) Jean-Pierre Friedelmeyer, Le point de vue vectoriel, son application à la physique,
- (fr) E. Study et É. Cartan, Les nombres complexes,


c: text/html

text:
Dannemarie-sur-Crète
Dannemarie-sur-Crète es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Dannemarie-Sus-Crète es una municipalitat del Departament de la Doubs bastida sus una crête d'altitud de 303 mètres. Lo sieu ponch en culminant se situa al bòsc del Cras a 304 mètres del temps que la quòta la mai bassa se tròba sus la rota nacionala a la encreuament d'aquela amb la rota Dannemarie-sus-Crète/ Velesmes-Essarts. Lo climat es son e temperat.
Dannemarie-Sur-Crète est une commune du Département du Doubs construite sur une crête d'altitude de 303 mètres. Son point culminant se situe au bois du Cras à 304 mètres tandis que la cote la plus basse se trouve sur la route nationale au carrefour de celle-ci avec la route Dannemarie-sur-Crète/ Velesmes-Essarts. Le climat est sain et tempéré.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Jol ère dels ducs de Bourgogne, Dannemarie es pas #qu'un pichon masatge caseriu d'una dotzena d'ostals agropats a l'entorn d'un prieuré. Las tèrras avián ligat als senhors de Montferrant, Torpes o Corcondray, #que los finages se'n prenián près del molin de Bénusse.
En 1477, la Franca-Comtat, e amb ela Dannemarie passa dins l'ostal de las Habsbourg. L'obligacion de còder lo sieu pan al forn banal disparait en un acte del 13 de decembre 1692, en permetent als abitants de Dannemarie de bastir, cadun, un forn. L'ancian forn banal es d'en un autre luòc encara uèi visible en lo tribunal del castèl del pòble. Al cors del XVIIe sègle, e mai particularament pendent la guèrra de Trenta Ans, Dannemarie, coma totas las municipalitats de l'Èst #sofrir de déprédations de bandas. Tanben plan tròba pas-t-se mai a l'ora d'ara dins lo vilatge #qu'un sol ostal d'aquela epòca. Mas, immediatament après la conquista de la Franca-Comtat per Louis XIV, lo vilatge pren un considerable essor, al meteis temps que Besançon se cobrís de monuments magnifics. Dannemarie Sofrís pendent la revolucion de nombrosas réquisitions en benefici de la armada del Rhin.
En 1804, las municipalitats de Pouilley-Franceses, Villers-Buzon e Bénusse an amassat a la parròquia de Danemarie. L'activitat del Conselh Municipal, al cors de la Restauracion e de la Monarchie de Julhet es pro restringida : la municipalitat se planh d'èsser la mai paure de totas ; efectivament pas a mai que de bòsques insignificants coma recors. Per se procurar dels recorses, la parròquia loga los bancs de la glèisa als fisèles al prètz mièg de 3 francs per an.
I i aguèt pauc de faches en marcant pendent la segonda Republica de contunh jol Segond Empèri.
Coma consequéncia de las desbrandas francesas de la guèrra de 1870, los abitants aguèron evidentament a sosténer a individuellement la contribucion de guèrra impausada per Bismarck #que s'elevava a 5 mil milions d'aur. Pendent lo periòde 1871-1902, lo conselh municipal i aguèt sovent a debatre de la question escolara. N'efièch doas escòlas foncionavan simultanèament : l'escòla publica mixte e l'escòla liura de filhas. Mas es aquela #que barra lo 18 de decembre 1898.
Lo 9 aout 1914, a votat un credit de 500 francs "pels besonhs de divèrsas familhas, per continuament de sortida de lo sieu cap a las Armadas". Lo cònsol èra totun absorbit per de pesadas taques : socórrer las familhas nécessiteuses e o de veusas ; portar ajuda a las femnas e als ancians #qu'asseguravan péniblement la camina del tren de cultura en l'abséncia del mobilizat. Pendent aqueles tragiques ans, lo pòble pagava de la siá sang un pesat tribut a la Salvacion de la pàtria, coma ne fan fe las placas commemorativas fixadas dins la glèisa e sul monument al mòrt : cinc personas i aguèt aucit pendent aquela Granda guèrra sens comptar de nombroses ferits.
Cap de eveniment en sortint es pas a soslinhar fins al mes de en mai 1940. Mas en junh, l'invasion de la França s'estend fins a la Soïssa. Dannemarie A ocupat pels Alemands fins en 1941. A l'excepcion de panatòris o de bris de mòbles de la municipalitat, la tropa alemanda exercís pas grèus sévices. En la nuèch del 8 al 9 de setembre 1944, a miejanet, los Americanes, precedits de gròsses carris, penetren, l'arma a la bretelle, sul luòc de la glèisa e prossegueixen l'armada en déroute. Los combats de la Segonda Guèrra mondiala, per felicitat pas creusèrent void dins lo pòble. Mas #caler un triste épilogue a la Guèrra d'Algèria perque un nom s'apondèsse al mémorial.
Sous l'ère des ducs de Bourgogne, Dannemarie n'est qu'un petit hameau d'une douzaine de maisons groupées autour d'un prieuré. Les terres étaient rattachées aux seigneurs de Montferrant, Torpes ou Corcondray, dont les finages se rejoignaient près du moulin de Bénusse.
En 1477, la Franche-Comté, et avec elle Dannemarie passe dans la maison des Habsbourg. L'obligation de cuire son pain au four banal disparait dans un acte du 13 décembre 1692, permettant aux habitants de Dannemarie de construire, chacun, un four. L'ancien four banal est d'ailleurs encore aujourd'hui visible dans la cour du château du village. Au cours du XVIIe siècle, et plus particulièrement pendant la guerre de Trente Ans, Dannemarie, comme toutes les communes de l'Est souffrit de déprédations de bandes. Aussi bien ne trouve-t-on plus actuellement dans le village qu'une seule maison de cette époque. Mais, immédiatement après la conquête de la Franche-Comté par Louis XIV, le village prend un remarquable essor, en même temps que Besançon se couvre de monuments magnifiques. Dannemarie souffre pendant la révolution de nombreuses réquisitions au profit de l'armée du Rhin.
En 1804, les communes de Pouilley-Français, Villers-Buzon et Bénusse sont réunies à la paroisse de Danemarie. L'activité du Conseil Municipal, au cours de la Restauration et de la Monarchie de Juillet est assez restreinte : la commune se plaint d'être la plus pauvre de toutes ; effectivement elle n'a que des bois insignifiants comme ressource. Pour se procurer des ressources, la paroisse loue les bancs de l'église aux fidèles au prix moyen de 3 francs par an.
Il y eut peu de faits marquant pendant la deuxième République puis sous le Second Empire.
Comme conséquence des défaites françaises de la guerre de 1870, les habitants eurent évidemment à supporter individuellement la contribution de guerre imposée par Bismarck qui s'élevait à 5 milliards d'or. Pendant la période 1871-1902, le conseil municipal eut souvent à débattre de la question scolaire. En effet deux écoles fonctionnaient simultanément : l'école publique mixte et l'école libre de filles. Mais c'est celle-ci qui ferme le 18 décembre 1898.
Le 9 aout 1914, est voté un crédit de 500 francs "pour les besoins de plusieurs familles, par suite de départ de leur chef aux Armées". Le maire était cependant absorbé par de lourdes taches : secourir les familles nécessiteuses et le veuves ; porter aide aux femmes et aux vieillards qui assuraient péniblement la marche du train de culture en l'absence du mobilisé. Pendant ces tragiques années, le village payait de son sang un lourd tribut au Salut de la patrie, comme en font foi les plaques commémoratives apposées dans l'église et sur le monument aux mort : cinq personnes fut tués pendant cette Grande guerre sans compter de nombreux blessés.
Aucun événement saillant n'est à signaler jusqu'au mois de mai 1940. Mais en juin, l'invasion de la France s'étend jusqu'à la Suisse. Dannemarie est occupée par les Allemands jusqu'en 1941. À l'exception de vols ou de bris de meubles de la commune, la troupe allemande n'exerce pas de graves sévices. Dans la nuit du 8 au 9 septembre 1944, à minuit, les Américains, précédés de gros chars, pénètrent, l'arme à la bretelle, sur la place de l'église et poursuivent l'armée en déroute. Les combats de la Seconde Guerre mondiale, par bonheur ne creusèrent pas de vide dans le village. Mais il fallut un triste épilogue à la Guerre d'Algérie pour qu'un nom s'ajoutât au mémorial.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bonjorn,
'a charcho a identifiar e a rintrar en contacte avei l'autor (o l'autora) dau memòrio de mestrisa sus le parlar dau Viarar-St-Pancrace qu'aul ei en linha sus le site zlang.ifrance.com e qu'aul ei istà sostingu' a l'Università de Grenòble III en 2003;
S'aul vei quel messatge, aul me pòl escrire a :jean.sibille@voila.fr
Bounjoû,
'a charchou a identifiâ e a rintrâ on countacte avei l'ooutoû (ou l'ooutouro) doou memoriou de meitriso sul parlâ doou Viarâ-St-Pancrance qu'oul ei on linho sul site zlang.ifrance.com e qu'oul ei îtâ soutingu' a l'Università de Grenoble III on 2003.
S'ou vei quei message, ou më pô eicrire ajean.sibille@voila.fr


text:
Diluns, 8.5.2017 03h00
A l’ora qu’escrivi aqueste article, sabi pas encara quau ganharà l’eleccion presidenciala francesa.
Se, per malastre, la ganhanta es Marine Le Pen, sabèm qu’es una enemiga assumida dei lengas minorizadas, una fetichista dau francés e una faissista mascada —leis originas faissistas de son partit son incontestablas—. Son arribada a la presidéncia rendriá l’usatge de l’occitan de mai en mai dificil. L’usatge revendicatiu de l’occitan poiriá implicar de riscs.
Se lo ganhant es Emmanuel Macron, sabèm qu’a fach de promessas tardivas en favor de l’occitan a la demanda dau collectiu 2017 Òc (#2017oc). Lei promessas de Macron me pareisson melhoras que ren, mai au minim rèstan leugieras e pauc garentidas. Donc, en supausant que Macron siá president, qu’obtenga una majoritat de deputats e que tenga sei promessas sus l’occitan, la situacion se presentariá coma seguís.
— L’estat macronian acceptariá una “politica lingüistica” per l’occitan amb un “projècte de lei” per donar una “reconeissença” e un “estatut” ai lengas minorizadas. Ara, lo contengut de la lei poiriá restar purament simbolic, sens constrencha per utilizar realament l’occitan dins la vida publica. Se parla pas enluòc d’un estatut de “lenga oficiala” per l’occitan, donc es pauc probable que se garentisca de servicis publics en occitan, nimai una visibilitat de l’occitan.
— Dins l’educacion, Macron s’engatja a “facilitar l’aprendissatge de l’occitan” e reconeis son interès educatiu. Se siam optimistas, Macron poiriá anonciar de circularas constrenhentas per organizar una ofèrta melhora de cors d’occitan, amb un nombre creissent de professors formats e una informacion reala près dei familhas. Seriá un progrès concret. Aquò sauvariá pas la lenga dins l’usatge quotidian mai, aumens, la rendriá un pauc pus accessibla a fòrça escolans. O voudriáu esperar... Se siam pessimistas, Macron poiriá anonciar de mesuras polidas sus lo plan de la comunicacion, mai ineficientas sus lo terren. Lei cors d’occitan poirián contunhar d’èsser eliminats e descoratjats coma pendent lo quinquennat d’Hollande.
— Macron anóncia que vòu donar una plaça ai lengas minorizadas dins un futur “Centre de la Francofonia”. Aquela mesura simboliza clarament que l’occitan es vist coma una lenga inferiora au francés. Lo Centre de la Francofonia, coma totei leis institucions “francofònas” fins ara, fariá una promocion exclusiva dau francés e acordariá a l’occitan solament de paraulas reconfortantas tot en lo laissant morir. Me voudriáu enganar...
Lei promessas de Macron, e mai se foguèsson realizadas, oblidan en tot cas lei mesuras que serián realament decisivas per sauvar l’occitan.
— Evidentament, Macron prepausa ren per ajudar lei familhas qu’organizan la transmission de l’occitan ais enfants, de generacion en generacion.
— Evidentament, Macron sosten pas la creacion de vesinanças occitanofònas per i favorizar un usatge majoritari de l’occitan.
— Evidentament, Macron prepausa pas una ofèrta de cors d’occitan dins totei leis escòlas e universitats d’Occitània, nimai de recrutar lei professors necessaris.
— Parlem pas manco de l’ensenhament obligatòri de l’occitan, revendicacion encara tabó per certaneis occitanistas, donc impensada demieg lei politicians.
— Evidentament, Macron prepausa pas un estatut de lenga oficiala per l’occitan, ni un drech de l’utilizar per lei ciutadans, ni una obligacion de lo conéisser per lei foncionaris.
— Evidentament, Macron pensa pas a de quòtas de preséncia de l’occitan dins lei mèdias.
— Evidentament, Macron parla pas d’acordar un sosten massís a la creacion en occitan, ai mèdias en occitan e ais òbras en occitan. Aquò o prevei unicament per la “francofonia”.
De segur, leis associacions occitanistas an rason de dialogar amb lei candidats. Cau discutir amb Macron coma amb totei lei politicians democratas. Cau utilizar leis espacis e lei mesuras que lei poders publics nos acòrdan. Mai cau pas creire au Paire Nadau.
Comentaris
8 de mai 22.13h
Macron o micron, that's the question per çò que tanh a l'occitan. Promessa de Picard, promessa congelada.
Valora aquest comentari: 13
0
8 de mai 20.13h
#6 Ieu, esperi cada diluns, los articles sus la lenga. Mas aqueste matin, soi estat decebut que parlèsse encara del Macron, quitament del sieu vejaire ( o absenciá de vejaire !) sus la lenga nòstra .
Macron, n'ai un sadol o una hartera d'aquel artefacte, creat pels publicitaris , los politicians qu'an fracassat del tot, i la nomenklatura parisenca.
M'agradariá mai de legir l'article anonciat sus lo pretèrit perifràstic i lo futur pròche. Benlèu serà per lo diluns venent.
Mercé... Legir la seguida
Valora aquest comentari: 6
2
8 de mai 19.55h
#5 #3 I aurà ben un article sus lo preterit perifrastic. Lo vos escriurai amb plaser.
Valora aquest comentari: 3
0
8 de mai 19.46h
#5 #3 Benlèu o avètz pas encara remarcat mai aqueste blòg s'apèla "Questions de lenga occitana". I combini sempre la sociolingüistica amb la lingüistica estructurala. Demostrar lo pauc de seriós de Macron quand fa de promessas sus l'occitan, aquò intra totalament dins lo tèma d'aqueste blòg.
Valora aquest comentari: 1
0
8 de mai 17.08h
Ieu tanpauc vesi pas l'interès de parlar del Macron aicí, que de las lengas regionalas se'n chauta encara mens que de sa primièra camisa...
Valora aquest comentari: 3
0
8 de mai 10.30h
Dins sas respòstas a 2017oc, l'staff de Macron condiciona la politica per las lengas regionalas a las constrenchas budgetàrias : comença ben. Evòca la possibilittat d'una lèi (dins lo questionari que l'i responde, èra clarament parlat d'un projecte (Govèrn), pas d'una proposicion (parlementària : sus aquò veirem ben). Mas considera qu'una bona lèi, amagestraa dins lo respecte de la Constitucion, rendria inutila tota refòrma de l'article 2 : aponde finda qu'una refòrma ansin auria pa... Legir la seguida
Valora aquest comentari: 10
3
8 de mai 09.35h
#2 Ieu tanben, esperi un article sul preterit perifràstic en occitan e las lengas neò-romanicas.
Aquò me sembla mai important qu'articles sul Macron. Cal daissar articles sus aquel gus a la parisencalha mediatica e daissar aquel arganhòl ambe els sieus amics los banquièrs .
Valora aquest comentari: 6
0
8 de mai 08.47h
Ròòòò ! Quora aurem la seguida de l'article del 24 ? Èra una promessa presidenciala ?;)
Valora aquest comentari: 6
0
8 de mai 08.01h
Aqui una brava estampida, retrach crusèl de la realitat.
Lo paire nadal es pas macron.
Lo paire nadal son los occitans que parlan la lenga lor, son los occitans qu'an decidit de
L'aprener.
Solament sèm plan mals campats, aprener l'occitan tant melhor....
Mas apèi ambe qual lo vas parlar ?
Son paucas escasenças dins la vida vidanta.
Valora aquest comentari: 8
0
1
Comenta
Lo comentari es estat mandat corrèctament


text:
Villes et mairies du District de Rorschach (89)
Liste des communes
Goldach
Ville de Goldach, localité de la Suisse de 8 900 habitants.
La mairie de Goldach a une adresse e-mail et un site Internet.
Rorschach
Ville de Rorschach, localité de la Suisse de 8 400 habitants.
La mairie de Rorschach a une adresse e-mail et un site Internet.
Rorschacherberg
Ville de Rorschacherberg, localité de la Suisse de 6 400 habitants.
La mairie de Rorschacherberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Thal
Ville de Thal, localité de la Suisse de 5 900 habitants.
La mairie de Thal a une adresse e-mail et un site Internet.
Mörschwil
Ville de Mörschwil, localité de la Suisse de 3 400 habitants.
La mairie de Mörschwil a une adresse e-mail et un site Internet.
Steinach
Ville de Steinach, localité de la Suisse de 3 200 habitants.
La mairie de Steinach a une adresse e-mail et un site Internet.
Tübach
Village de Tübach, localité de la Suisse de 1 100 habitants.
La mairie de Tübach a une adresse e-mail et un site Internet.
Untereggen
Village d'Untereggen, localité de la Suisse de 1 000 habitants.
La mairie d'Untereggen a une adresse e-mail et un site Internet.
Berg
Village de Berg, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Berg a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
dimanche, 30 septembre 2012
JOSEPH SERRANO,MEMBRE DU BUREAU DE PAIS NOSTRE ,EST DECEDE .
Notre ami Joseph Serrano ,militant occitan de longue date, vient de décéder.Depuis des années, Joseph fut de tous les combats de Pais Nostre ,toujours présent et ne ménageant pas ses efforts pour faire avancer la cause du pays ,notamment avec une grande sensibilité pour tout ce qui touchait au monde de l'artisanat . Il consacra d'ailleurs sa vie professionnelle à la menuiserie et à l'ébénisterie.
Actif au sein du mouvement ,dont il était le trésorier,Joseph était aussi trés proche du pays catalan ,au coté de sa femme,la catalaniste Montserrat .
Pais Nostre salue ce grand militant et adresse toutes ses condoléances à sa famille .
L'incinération aura lieu lundi 1er Octobre,à 17 heures ,au crématorium de Trébes ;
18:19 Publié dans Actualités, Associations, Famille, Politique, solidaritat, Soutien | Lien permanent | Commentaires (0) | Facebook
Un article sur l'actualité catalane à Barcelona
Il faut indiquer qu'il est de grande qualité, c'est Sud-Ouest qui le publie.
jeudi, 27 septembre 2012
«lo dreit a l'autodeterminacion» votat pel Parlament de Catalonha
mardi, 25 septembre 2012
Eleccions independentistas en vista a Barcelona !
Vist l'estranbòrd (es de l'umor) que los mèdias parisencs e regionalistas an per parlar d'aiçò, nos sembla important de ne parlar e de listar los mèdias que vos pòdon ajudar per melhor entendre çò que se debana en Catalonha (Catalunya, Principat de Catalunya).
1 / Vilaweb e Vilaweb.tv
2 / ARA
3 / El Punt AVUI
4 / La vanguardia (sonque en espanhòl sul net)
5 / El Periódico de Catalunya (en catalan e espanhòl)
6 / television en linha e d'informacion, www.324.cat e TV3 (en catalan)
7 / television privada del grope Godó www.8tv.cat (encatalan)
8 / El Diari de Girona, (en catalan)
9 / Segre (en catalan)
10 / en catalan, anglés e a còp en francés lo blòg dels jornalistas independents catalans, Col.lectiu Emma
11/ un blòg en lenga occitana, Democracia per Occitània
12/ en francés sobre Radio Canada.
13/ tanben podètz escotar en directe Catalunya Informació (en catalan)
14/ en ràdio tanben la ràdio la mai escotada de Catalonha, RAC1 (en catalan)
15/ la ràdio la mai independentista de Barcelona, Flaix FM (en, catalan)
Çaquelà vos podèm dire que lo president de la Generalitat de Catalonha, Artur Mas, prepara l'estat independent de Catalunya, aquel serà a la pòrta de l'Estat francés après mantunes actes politics 5parlament, negociacions entre partits, preparacion d'una administracion per remplaçar l'espanhòla, etc.) e democratic, per debutar : eleccions generalas.
Segur las intimidacions esanhòlas son fòrtas, mas sembla que la manifestacion del 11 de setembre, malgrat d'èstre boicotada pels mèdias centralistas espanhòls e franceses, aurà marcat los esperits independentistas, de tala manièra qu'a forçat los independentistas escoceses a preparar manifestacions sul tèma (pas una linha dins los mèdias franceses, encara).
Le reveil sera dur pour les centralistes français, dans quelques mois quand ils vont voir arriver des députés européens de nouveaux États européens, Catalogne et Écosse ! Le reveil sera dur, car les médias français les auront préparé à l'ignorance de ces mouvements de fonds, mouvements démocratiques européens.
1947, la Charte de l'ONU aide à l'autodétermination des peuples, il semble que ceci soit oublié de la caste politique républicaine française, enfermé dans leurs certitudes médiatiques et républicaine.
La majoritat actuala es independentista, al Parlament democraticament elegit del Principat de Catalonha : CiU, ERC, Solidaritat per l'Independència, Iniociativa per Catalunya (ecologistas) ; O CAL PAS OBLIDAR.
jeudi, 20 septembre 2012
AMASSADA DE PAIS NOSTRE LO DISSABTE 29 DE SETEMBRE .
L'amassada de dintrada del Movement Pais Nostre se fara lo dissabte 29 de Setembre ,a 14° 30 al café "La Comédie ",aleas P. Riquet a Besièrs.Los socis e los amics de Pais Nostre son convidats . Parlaren de la decentralisacion ,de las lengas,de l'actualitat e de las eleccions municipalas de 2014 .
08:59 Publié dans Actions, Actualités, Associations, Blog, Débat/Forum, La Lettre de Pais Nostre, Politique, solidaritat | Lien permanent | Commentaires (0) | Facebook
mercredi, 19 septembre 2012
Artur Mas, pdt de la Generalitat de Catalunya : farèm camin !
Mariono Rajoy acaba d'explicar que ni lo pacte fiscal (sistèma fiscal equivalent a Esukadi o Navarra) ni autras prepausicions (que pas encara determinada), li van ben per gerir las relacions amb lo Principal de Catalonha, la nommada província d'Espanha. L'actiutud franquista del PP contunha, lo PP o cal recordar es membre del PPE al Parlament d'Estrasborg, al meteis grope que l'UMP.
En picar sobre aquesta illustracion, podrètz trapar la vídeo d'Artur Mas que respond al punt de vista del PP e de Mariono Rajoy sul tèma, siá a un jorn de l'entrevista prevista entre los presidents dels govèrns catalan e espanhòl. Sembla que las aurelhas espanhòlas fosquèssen tancadas coma del temps del franquisme.
Aquesta actitud implica una camin cap a l'independentisme, e eleccions anticipadas, que seràn segur un referèndum d'independéncia, vist que del referèndum Madrid (PSOE-PP) o refusa.
De l'autre bòrd, PSOE (grope parlamentari socialista al Parlament Europèu), es lo sòmi del federalisme... mila còps testats e jamai assolits ambe dignitat.
lundi, 17 septembre 2012
La vídeo del contra-ròtle a la frontièra de la Jonquera
Los militants de País Nòstre qu'anavan pacificament, coma totes los militants e ciutadans de Catalonha, manifestar lo 11 de setembre a BCN, son estats contra-rotlats. Picatz sul lògo següent o anatz sul blòg que l'a publicat primièr.
La question se pausa : perqué ? OInt èra lo dangièr per la republica francesa ? Quin fiquièr es estat fait aprèp lo contra-ròtle ? Quin elegit europèu (supausat representant nòstre) nos pòt respondre o simplament explicar dins una Union Europèa supausada sense frontièra pels ciutadans de cada Estat ?
vendredi, 14 septembre 2012
Alfons López Tena comenta l'evolucion actuala en Catalonha
Es una valorizacion en lenga catalana qu'amerita d'èstre gaitada, es un programa de TV3.
Del meteis biais, vos conselhi de gaitar 8TV qu'es una television del grope Godó sul tèma.
www.8tv.cat/directe/ lo programa concernit e en linha es 8ALDIA
Lo programa de Josep Cuní se sona '8 al Dia', es interessant de gaitar aquel programa lo 10 de setembre, lo 11 de setembre (tres programas especials), lo 12 etc.
Sèm tanben assabentat que l'Ostal d'Occitània a Tolosa oraganizarà dissabte a 14h00, un debat ambe una visualizacion d'un programa d'Omnium Cultural sul tèma. Lo debat es dubert e democratic.
Una vídeo de El Periódico de Catalunya de la manifestacion del 11 de setembre de 2012
Devèm donar lo perqué de la publicacion d'aquela vídeo ; perqué es una vídeo del jornal, diari, lo mai vendut del Pricinpat de Catalunya.
http://www.elperiodico.cat/ca/videos/barcelona/manifestacio-diada-l11-setembre-del-2012/2049873.shtml
Es evident que totes los autres jornals an donat articles e dorsiers d'una qualitat jornalistica qu'es res indicat que la manifestacion es una resulta de la crisi, res ! Contrariament a çò qu'a indiocat AFP per aiçò. Avèm a posite de totes los Internautas serioses los jornals del jorn ; aprèp, quitament los Espanhòls an refusat de parlar de la manifestacion de mai de 2 milions de ciutadans en la lora supausada Espanha (dimension pòst franquista e que Artur Mas explica - veire biolhet seguissent), supausada Espanha mas que ignòra clarament la populacion catalana, e aiçò l'igonrança madrilenca ne far la pròba qu'i a urgéncia de sortir pel Principat de Catalonha d'Espanha.
Artur Mas explica en espanhòl los problèmas ambe lo Reialme d'Espanha
Es un programa de RAC1, que se podrà escotar aisidament en linha ; aiçò significa que la manifestacion del 11 de setembre qu'a regropat mai de 2 lilions de ciutadans catalans e catalanas, mai de 2 milions segur, Artur Mas explica dins un collòque a Madrid los problèmas d'Espanha.
Lo president de la Generalitat a reclamat al fòrum Nueva Economía de Madrid que Catalunya posquèsse “consultar” los seus ciutadans si son una nacion. Per el, la responsa es clara e l'avala la manifestacion de la Diada NACIONAL del Onze de Setembre. Artur Mas, lo president d ela Generalitat de Catalunya, a dich: “Si es manifesten un milió i mig de catalans és com si a Espanya es manifestessin nou milions de persones”. E en aqueste contexte istoric, Artur Mas a sentenciat que “Catalunya necessita un estat”, aprèp mai de 30 annadas de problèma ambe Espanha. RAC 1 , l'estacion la mai seguida del pòble catalan, l'a naturalament seguida :
http://rac1.org/elmon/blog/mas-a-madrid-catalunya-necessita-un-estat/


text:
Vaulandry
Vaulandry es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Aquel vilatge angevin de l'oèst de la França se situa en lo Baugeois, al nòrd-es de Baugé, sus la rota D195 #que va de Baugé a Thorée-los-Pins (Sarthe)[1].
Lo Baugeois es la part nòrd-es del departament de Maine-e-Loire. Es délimité al Sud per la vallée de la Authion e aquela de la Loire, e a l'Oèst per la vallée de la Sarthe[2].
L'altitud de la municipalitat vària de 46 a Unitat|87|mètres {{}}[3], Per una altitud mièja d'Unitat|67|mètres {{}}. Lo relief del Baugeois es principalament constituit d'un scenari, als terrens sablonneux, siliceux o calcaires[4], caracterizats per de amplàries affleurements sédimentaires, crétacés, sables e calcaires a las tinturas claras.
Lo sieu territòri s'estend sus una superficie de près d'unitat|28|km|2 {{}} (2 765 ectaras)[3]. Situada en una vallée, #que los bòrds boisés se'n lèvan al Nòrd, una part de la municipalitat a classificat Natura 2000 pel luòc d'importància communautaire de la vallée del Loir de Vaas a Bazouges e las siás immeditaeses, e compòrta de divèrsas zònas naturalas d'interès ecologic, floristique e faunistique (ZNIEFF), per la zòna humide e lande en bòsc del Pugle, las pradas humides de las trufferiez, las pradas humides de Turbilly, las pradas humides del ruisseau del Gué-de-Bré, la vallée de las Mapas e de la Vesotière, aquelas dels bòsques de Lanfray, bòsques de Parnay, massiu del Graffard e bòsc de la Roltière, e aquela de la vallée del Loir de Pont-de-Braye a Bazouges-sus-Loir[5].
Lo ruisseau de las Mapas travèrsa la comuna. Nascut sus la municipalitat de Vaulandry, lo sieu principal afluent es lo ruisseau de la Valette[1].
Lo sieu climat a temperat, de tipe océanique. Lo climat angevin es particularament doç, de per la siá situacion entre las influéncias océaniques e continentalas. Generalament los ivèrns son pluvieux, los congelats escasses e los estius ensoleillés[4].
Las municipalitats los mai prèps son Claus (4 km), Montpollin (5 km), Sant-Martin-de Arcé (5 km), Pontigné (5 km), Sant-Quentin-lès-Beaurepaire (6 km), Genneteil (7 km), Baugé (8 km), Savigné-jos-lo-Lude (8 km), Lasse (8 km) e Fougeré (9 km)[6].
Ce village angevin de l’ouest de la France se situe dans le Baugeois, au nord-est de Baugé, sur la route D195 qui va de Baugé à Thorée-les-Pins (Sarthe)[1].
Le Baugeois est la partie nord-est du département de Maine-et-Loire. Il est délimité au Sud par la vallée de l'Authion et celle de la Loire, et à l'Ouest par la vallée de la Sarthe[2].
L'altitude de la commune varie de 46 à 87 mètres[3], pour une altitude moyenne de 67 mètres. Le relief du Baugeois est principalement constitué d'un plateau, aux terrains sablonneux, siliceux ou calcaires[4], caractérisés par de larges affleurements sédimentaires, crétacés, sables et calcaires aux teintes claires.
Son territoire s'étend sur une superficie de près de 28 km2 (2 765 hectares)[3]. Située dans une vallée, dont les bords boisés se relèvent au Nòrd, une partie de la commune est classée Natura 2000 pour le site d'importance communautaire de la vallée du Loir de Vaas à Bazouges et ses abords, et comporte plusieurs zones naturelles d'intérêt écologique, floristique et faunistique (ZNIEFF), pour la zone humide et lande en forêt du Pugle, les prairies humides des trufferiez, les prairies humides de Turbilly, les prairies humides du ruisseau du Gué-de-Bré, la vallée des Cartes et de la Vesotière, celles des bois de Lanfray, bois de Parnay, massif du Graffard et bois de La Roltière, et celle de la vallée du Loir de Pont-de-Braye à Bazouges-sur-Loir[7].
Le ruisseau des Cartes traverse la commune. Né sur la commune de Vaulandry, son principal affluent est le ruisseau de la Valette[1].
Son climat est tempéré, de type océanique. Le climat angevin est particulièrement doux, de par sa situation entre les influences océaniques et continentales. Généralement les hivers sont pluvieux, les gelés rares et les étés ensoleillés[4].
Les communes les plus proches sont Clefs (4 km), Montpollin (5 km), Saint-Martin-d'Arcé (5 km), Pontigné (5 km), Saint-Quentin-lès-Beaurepaire (6 km), Genneteil (7 km), Baugé (8 km), Savigné-sous-le-Lude (8 km), Lasse (8 km) et Fougeré (9 km)[6].
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
A Modèl:La s- çò Rei Renascut, #qu'aimava venir caçar en los bòsques de la region, #far reconstruire lo castèl de Baugé.
Jol Ancian Regim, la municipalitat dépendait de la sénéchaussée angevine de Baugé.
A la réorganisation administrativa #que #seguir la Revolucion, en 1790 la municipalitat #èsser en principi ligat al costat de Fougeré, de contunh en 1800, a aquel Baugé. I aguèt integrat al district de Baugé, de contunh en 1800 al arrondiment de Baugé, e a la siá desaparicion l'an 1926, a la arrondissement de Saumur[8].
Au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle le Roi René, qui aimait venir chasser dans les forêts de la région, fit reconstruire le château de Baugé.
Sous l'Ancien Régime, la commune dépendait de la sénéchaussée angevine de Baugé.
À la réorganisation administrative qui suivit la Révolution, en 1790 la commune fut d'abord rattachée au canton de Fougeré, puis en 1800, à celui Baugé. Il fut intégré au district de Baugé, puis en 1800 à l'arrondissement de Baugé, et à sa disparition en 1926, à l'arrondissement de Saumur[8].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0, 1,1, 1,2 et 1,3 IGN e BRGM, Géoportail Vaulandry (49), consultat lo 23 d'abril de 2012 Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « geoportail » est défini plusieurs fois avec des contenus différents
- ↑ 2,0 et 2,1 P.Wagret J.Boussard J.Levron S. Mailliard-Bourdillon, Caras de l'Anjau, Orizonts de França, 1951, Modèl:Pàg.10 Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « wblm » est défini plusieurs fois avec des contenus différents
- ↑ 3,0, 3,1, 3,2 et 3,3 IGN, Repertòri Géographique de las Municipalitats (RCG 2010), consultat lo 2 de febrièr de 2011 - Donadas consultables sus detlas_municipalitats_de_Maine-e-Loire WikiAnjou. Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « ign » est défini plusieurs fois avec des contenus différents
- ↑ 4,0, 4,1, 4,2 et 4,3 Comitat meteorologic départemental, Las regions naturalas, Lo Climat, consultat lo 24 de mai de 2011 Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « cmd » est défini plusieurs fois avec des contenus différents
- ↑ DREAL País de la Loire, Donadas mieiambientalas GéoSource, consultadas lo 5 de julhet de 2011
- ↑ 6,0 et 6,1 Las distàncias anonciadas son distàncias orthodromiques (a panatòri d'ausèl).
Leon1906, Distàncias orthodromiques a partir de Vaulandry (49), consultat lo 23 d'abril de 2012 Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « distances » est défini plusieurs fois avec des contenus différents
- ↑ DREAL Pays de la Loire, Données environnementales GéoSource, consultées le 5 juillet 2011
- ↑ 8,0 et 8,1 Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
cassini.


text:
Torre de Londres
La torre de Londres (en anglés Tower of London) es una fortalesa istorica situada en riba nòrd de Tamèsi a Londres en Anglatèrra a costat de Tower Bridge. La torre se tròba dins lo districte londinenc de Tower Hamlets situat a l'èst de la Ciutat de Londres dins un espaci dich Tower Hill. Sa construccion comencèt cap a la fin de l'an 1066 durant la Conquista normanda d'Anglatèrra. La torre Blanca (White Tower) que donèt lo nom a l'ensemble del castèl, foguèt bastida per Guilhèm lo Conquistaire en 1078 e foguèt considerada coma un simbòl de l'opression de Londres per la classa dirigenta. Lo castèl foguèt utilizat coma preson tre 1100. Servissiá tanben de grand palais e de residéncia reiala. Dins son ensemble, la torre es un complèxe compausat de mai d'un bastiments enrodats de doas muralhas defensivas concentricas e d'un valat. La torre es marcada al Patrimòni de l'Umanitat.


text:
Es cassi de corrupcion que se revèlen pendent quasi cada setmana menacen era credibilitat deth sistèma institucionau, politic e economic, que, per mor d’aguest deteriorament, requerís d’ua reforma prigona entà ua naua validacion deth madeish, que hèsque possibla ua comunautat mès justa e reconeishibla enes principis democratics que la botgen. Eth dera transparéncia, amassa damb idèes e mecanismes coma era dera bona governança e eth còdi etic, ei un d’aguesti principis rectors mès publicitats, valgue era redondància, pr’amor que hèr transparent quauquarren ei hèr-le public, ei méter-le ara lum publica entà qu’eth ciutadan i pogue accedir ad aquerò que s’i manifèste. Totun, eth dret ara informacion a de perméter eth déuer de coneishement, pr’amor qu’ua informacion mau dada, que, en lòc d’aportar lum, enlusèrne, pòt hèr inviable un vertadèr coneishement. Eth coneishement s’aquerís per miei dera ordenacion racionau dera informacion. Ei un procès d’illustracion, de capacitat de pensament per un madeish, non pas d’espectacularizacion e gesticulacion vueda. Era etica non ei ua cosmetica, coma diderie era professora Adela Cortina, especializada en aguesti mestièrs dera filosofia morau e etica. En ua jornada sus eth papèr des elèctes locaus ena luta contra era corrupcion, tròbi ues paraules sues fòrça illustratives. Cortina mos rebrembe qu’era etica ei caractèr, e se trabalhe dia a dia, damb esfòrç e entrenament, entà augmentar es possibilitats d’ua vida bona e erosa. Per açò, ei important que, incapable coma sò de dar leçons moraus ad arrés, poguèsquem dar compde en tot moment de çò que hèm, damb critèris razonables de validacion e justificacion compartits ena comunautat politica dotada des nòrmes e institucions que la hèn possibla.
(DIARI SEGRE, 20-2-2016)


text:
1239
Aquesta pagina concernís l'an 1239 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Song[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra còntra l'Empèri Mongòl amb una tiera d'atacas chinesas destinadas a reconquistar Sichuan e a renfòrçar lei defensas meridionalas. L'armada dau generau Meng Gong i obtenguèt una victòria importanta ambé la reconquista de Xiangyang qu'èra estada totalament destrucha per lei Mongòls en 1236.


text:
Montanha (Gironda)
Montanha (Montagne en francés) es ua comuna dau País Gavai, administrada per lo departament de Gironda e la region d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Los vins de Montanha an dret a l'apellacion montanha-sent melhon (en francés, montagne-saint-émilion).
Toponimia[modificar | modificar la font]
- Lo nom de la comuna de Montanha ven deu latin vulgar *montanea, derivat de mons [1], o, dit autrament, deu latin vulgar montaneus e d'una locucion derivada terra montanea[2]. Lo nom pòt estar motivat per un petit pug o un ensemble de tucas.
- Sent Jòrge es un agiotoponime, un nom de luec que fai referéncia a un nom de sent. Lo nom, Georgius, es grèco-latin e pòt representar Sent Jòrge de Lydda, mòrt en 303, (sent sauroctòn segon la legenda) o l'apòstol de Velai, prumèir avesque legendari deu Puèi de Velai au sègle III (autas fòrmas occitanas : Jòrdi, Jòrgi, Juèri, Jòri, etc).
- Parçac pòt venir deu nom d'òme latin *Parcius, d'après Parcilia, emb lo sufixe -acum, o benlèu d'una contraccion de Patriciacum, d'un aute nom latin, Patricius, totjorn emb lo sufixe -acum[3], latinizacion dau sufixe celtic -*ako-. Seré donc una propietat rurala d'origina gallo-romana.
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1973, las ancianas comunas de Sent Jòrge (au sud) e de Parçac(au sud-èst) se restaquèren a Montanha.
Administracion[modificar | modificar la font]
- Montanha èra deu canton de Lussac e dempuèi la refòrma cantonala es deu canton deu Nord-Libournais (en francés).
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2013 : 1609 abitants
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN, Institut Occitan, Pau, 2008
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984


text:
Comunautat Autonòma Basca
La Comunautat Autonòma Basca (Euskal Autonomia Erkidegoa en basco e Comunidad Autónoma del País Vasco en espanhòl) es una comunautat autonòma d'Espanha qu'englòba Alaba, Biscaia e Guipuscoa, ont se tròba la partida occidentala del Bascoat istoric.
Lo nom oficial d'aquela comunautat, en occitan, es Bascoat o País Basco o País Basc, mas es un nom enganaire perque dins aquela comunautat autonòma se localiza solament una partida del Bascoat istoric.
Se situa a l'extrèm nord-oriental de la franja cantabrica, sul golf de Gasconha o mar Cantabrica. Los territòris limitròfs son lo departament francés dels Pirenèus Atlantics al nòrd, La Rioja e la província de Burgos al sud, Cantàbria a l'oèst e la Comunautat Forala de Navarra a l'èst.
La superfícia es de 7234 km² e la populacion de 2 124 846 abitants (font: INE, genièr de 2005) e la densitat de populacion de 292,4 ab./km².
La capitala es Vitòria en Alaba, onte se tròban los sètis del parlament e del govèrn de la comunautat.
Evolucion del territòri[modificar | modificar la font]
A partir del sègle XIX lo territòri de la comunautat actuala foguèt apelat en espanhòl Provincias Vascongadas ('províncias bascofònas'); aquel nom compreniá pas Navarra, qu'èra estat pas una província mas un reialme. La comunautat es uèi integrada per las províncias (territòris istorics dins l'ordenament autonomic) d'Alaba, Biscaia e Guipuscoa. Navarra a tanben drech de s'integrar en la Comunautat Autonòma Basca, en cas que decidisca son incorporacion segon lo procediment establit dins la quatrena disposicion transitòria de la Constitucion espanhòla e dins la LORAFNA (Lei Organica de Reintegracion e de Melhorament del Regim Foral de Navarra), mas fins ara a mostrat pas cap d'interès d'exercir aquel drech.
Lengas[modificar | modificar la font]
Se parla subretot doas lengas, l'espanhòl e lo basc, mas ancianament s'es tanben parlat occitan gascon dins mantun vilatge de la còsta orientala de Guipuscoa. Lo basc, a la diferéncia d'aquelas lengas, procedís pas del latin mas del protobasc, una anciana lenga circonpirenenca. En 2001, 51% de la populacion èra monolingüa castelhana, 32% èra bilingüa, encara que 18% parlava basc amb dificultat. Aqueles percentatges vàrian segon lo territòri istoric; Guipuscoa es la mai bascofòna e Alaba la mens. Cal notar qu'aquelas donadas son de 2001 e qu'actualament, lo percentatge de populacion bilingüa es probablament màger.


text:
31/03/2014
Quand Octele.com vira en Dordonha.
Questa setmana, l'esquipa de l'emission itinerante « D'òc show » de la novela tele 100% occitana va enregistrar daus reportatges en Perigòrd. Sabetz que nòstre departament es lun daus principaus partenaris de la novela tele sur internet( cf Sud-Ouest dau 18 de décembre).
Las tematicas de l'emission son variadas : an desja parlat de « Partir e tornar, perqué ? » l'experiença d'occitans que corren lo monde, puei, quò fuguet « Aeronautica, urbanisme, et espandiment de Tolosa ». L' un daus principis de l'emission es d'esser mobila sur tot lo domeni occitan. Aura, son en Perigòrd per parlar de las problematicas de la santat en mitant rurau. L'esquipa dau jornalista Vincenç Claverie e Stéphane Valentin comencet la setmana passada de cherchar daus actiu dins lo mitant medicau. « De segur, Joan Ganhaire vai nos parlar de son trabalh coma delegat aus afars medicaus, auram enmai la possibilitat d'auvir dau monde en contact direct emb la populacion : ajuda a domicile, animator dins de las maisons de retiradas etc... Totas quelas gents utilizan l'occitan dins lor trabalh de tots los jorns, quo es un ajuda preciosa a la comunicacion e au benèsser de las personas.
Anem enregistrar l'emission a la mediateca de Trelhissac dijuòus que ven. L'emission parlara pas nonmas de subjects serios, parlarem tanben de chausas mai leugieras coma l'actualitat musicala en Perigòrd. Avem convidat lo grope Gargamas per jugar « vivent » per l'emission. Laurenç Labadia vai nos parlar de las sessions de formacion que van se botar en plaça mercés au Pole de Production et de Ressources Audiovisuelles. (NDLR: formations qualifiantes sous forme de trois stages : techniques de doublage, immersion en occitan pour les professionnels non-locuteurs et usage de l'occitan dans l'acte théâtral).
Quo es lo prumier còp que venem en Dordonha per la quatriesma edicion de l'emission, mas sabem desja que tornarem leu ».
Comme quoi, Octele et son « D'òc Show » sont à l'écoute des initiatives de tous les territoires occitans. Les émissions déjà diffusées sont consultables sur www.octele.com, onglet « programas totes », puis « D'òc show » .
Denis Gilabert
Veiqui lo ligam vers octele.com
darriera emission "Aeronotica, urbanisme e espandiment de Tolosa"
19:55 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Soi segura que l'entrepresa que fabrica los manequins per los corses de secorisme raubèt los plans de l'entrepresa que fabrica las pepetas inflablas.
Ara, s'as la pepeta inflabla que s'escana, te la sauvarai.
Mas coma soi brava, te vau explicar, aital la te sauvaràs tot solet...
S'as ta puta preferida, ta mameta o ton frairòt que s'escana, genre que pòt ni tossir ni far pas res mai que se levar e venir roge puèi blau, te cal tustar fòrt entre las doas omoplatas. Se marcha pas, li cal fotre un còp jol sternum, fa efièch de piston e aquò farà sortir lo tap. Tot es explicat aquí. (Mèfi, se la persona tossís, aquò vòl dire que l'aire passa, la cal daissar faire, pas besonh de li fotre de còps dins l'esquina.) Totes coneissèm de cases de mond mòrts perque pas degun aguèt lo bon sens de far aquò.
Al trabalh, ai seguit una formacion dels primièrs gèstes de secors. Ara, ai lo primièr flòc (o la cencha jauna, coma volètz) de secorista.
Aviái ja seguit aquela formacion i a vint ans, quand èri en classa de cinquena, aviái ja tot integrat, mas a l'epòca, aviái pas consciéncia de res. Ara, ai aprés tornarmai de gèstes que coneissiái mas amb la pression qu'aquò un jorn podrà servir a sauvar quauqu'un, en sabent que d'unas personas moriguèron perque lo mond a son entorn sabián pas qué faire a despart de telefonar panicats al 112. Lo formator nos diguèt que sonque 15% de la populacion francesa son formats als primièrs gèstes de secors.
Bon, fau la quèca mas espèri plan d'aver pas besonh de metre en practica çò qu'aprenguèri.
La causa que m'aurà esmoguda mai es de saber que, en cas d'arrèst cardiac, se i a un massatge cardiac, i a 40% de chança que la persona aja pas cap de sequèlas ; la chifra tomba a 4% se fasèm pas res. Nos expliquèt tanben que quand òm fa un massatge cardiac, la victima se desrevalharà pas mas aqueles suènhs portats son indispensables per la subrevida de la persona sens sequèlas : cal contunhar d'alimentar lo cervèl en oxigèn emai aguessiam l'impression d'èsser inutils, lo massatge cardiac dona la possibilitat d'aver de suènhs aprèp, permet de manténer la vida. Los pompiers e l'espital faràn la rèsta.
Aprenguèri tanben a utilizar lo defibrillator. Sabi pas dire lo nom mas ara, me'n sabi servir. Agachatz aquí e doblidètz pas de reperar ont es lo defibrillator al vòstre trabalh. Aquò pòt servir. Es de bon utilizar : es una valiseta, la cal dubrir e tot es explicat amb de dessenhs e la maquina parla, un pauc coma un GPS, te ditz çò que te cal faire. De fach, basta d'aplicar los electròdes sul pitre coma es marcat sul dessenh que i a dins la bóstia e de seguir las instruccions.
E quand pensi a totes los que a mon entorn moriguèron d'un AVC, d'un infart o autra conariá cardiaca...
Se n'avètz l'escasença, que siá amb los pompièrs de vòstra comuna, la Crotz Roja o dins l'encastre de vòstre trabalh, vos conselhi de seguir la formacion "Prevencion e secorses civics", vos prendrà un parelh de jorns, un detzenat d'oras e aquò pòt servir.
Per ara, podètz ja respondre a las questions que vos pausatz pas en:
- jogar a saber qué cal faire (en catalan)
Aqueste blòg deuriá èsser reconegut d'utilitat publica, o ai totjorn dich :)


text:
Duché de Saint-Aignan
Duché de Saint-Aignan (1663-1828)
1er Duc de Saint-Aignan
- François de Beauvilliers (v.1608-1687) Comte, puis 1er Duc de Saint-Aignan et Pair de France, Vicomte de Valognes, Baron de La Ferté-Hubert et de Chémery, Seigneur d'Aix-d'Angillon, Chevalier du Saint-Esprit
2e Duc de de Saint-Aignan
- Paul de Beauvilliers (1648-1714) 2e Duc de de Saint-Aignan dit de Beauvilliers et Pair de France, Comte de Buzançais, de Montrésor, de Chaumont et de Palluau, Baron de La Ferté-Hubert et Seigneur de Vaucresson, Chevalier du Saint-Esprit
- Paul Hippolyte de Beauvilliers (1684-1776) 3e Duc de de Saint-Aignan et Pair de France, Comte de Montrésor, Baron de La Ferté-Hubert et de Chémery, Chevalier du Saint-Esprit
- Paul François de Beauvilliers (1710-1742) Comte de Saint-Aignan, puis 4e Duc de Saint-Aignan dit de Beauvilliers et Pair de France
- Paul Louis de Beauvilliers (1711-1757) Marquis de Beauvilliers, puis 5e Duc de Saint-Aignan dit de Beauvilliers et Pair de France
- Paul Etienne Auguste de Beauvilliers (1745-1771) 6e Duc de Saint-Aignan dit de Beauvilliers et Pair de France
- Paul Marie Victoire de Beauvilliers (1766-1794) 7e Duc de Saint-Aignan et Pair de France
- Raymond François de Beauvilliers (1790-1811) 8e Duc de Saint-Aignan et Pair de France, Comte de Montrésor
- Charles Paul François de Beauvilliers (1745-1828) Comte de Saint-Aignan, puis Duc de Buzançais et Grand d'Espagne, puis 9e Duc de Saint-Aignan et Pair de France, Chevalier de Saint-Louis et Chevalier du Saint-Esprit
Autre membre
Evêque-comte de Beauvais
- François Honoré Antoine de Beauvillier de Saint-Aignan (1682-1751) Evêque-comte de Beauvais et Pair de France, fils de 1er Duc de Saint-Aignan


text:
(Los de Nadau)
Arrepic :
A qué pensas Françoès
Eth pè sus’ra mureta
Eths uelhs sus eth Burat ?
Que’s lhèva eth sorelh
Eth temps que se’n va
Com eth shum de cigareta,
Un de mes un de mensh
Aneit ath Corrau Vielh.
On va eth vent, on va’ra vita,
Tots aqueths qui son partits,
On va l’aigueta dera Pica
Qui s’empòrta eths sovenirs.
Entà seguir eth noste viatge
Un tròç de tèrra, un tròç de cèu,
Non n’em ací que de passatge,
Traça d’un pas sus era nèu.
Jo’m vau tornar entara plana
Eth còr dolent, tot tristonet
Dambe laguens eras campanas
De Nosta Dama de Luret.
Eras palomas se’n van tà’Spanha,
Eth aire sent eth arredalh,
Adiu país, adiu montanha,
Que tornarà eth mes de mai. L’ADOR
Que vam cantar lo vielh païs
On em vajuts, on demoram !
Vos, estrangèr qui l’avetz vist,
Que sabetz perqué l’aimam !
Qu’ei lo païs d’Ador , lo païs de Bigòrra
Lo bèth païs d’amor on cantam a tot òra
Que’s canta lo plaser de rencontrar l’amic
E d’arríder dab eth en peishigant’s un chic !
Hòrta e clara amistat
Au païs de beutat !
Fermer


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
L’Arrondiment dels Sarrasins es una division administrativa e una anciana division electorala francesa situada dins la region de Occitània (region administrativa) e lo departament de Tarn e Garona. Lo capluòc es la vila occitana dels Sarrasins.
Lo primièr arrondiment dels Sarrasins,
en Nauta Garona (1800-1808)
(Limits comunals del s. XXI)
Es creat en 1800 dins lo departament de Nauta Garona.
L’arrondiment dels Sarrasins de 1808 a 1926
(Limits comunals del s. XXI)
En 1808, l’arrondiment servís, amb tròces d’autres departaments, a crear lo Tarn e Garona.
L’arrondiment dels Sarrasins dempuèi 1926
(Limits comunals del s. XXI)
Annèxa en 1926 l’ancian arrondiment de Moissac.


text:
Vertadèra maquina de saunejar, au poder contemplatiu, l’espectator que’s dèisha breçar per las esquiras, gòngs e autes angklungs qui hican a soar au briu deu percors de l’aiga.
Enter òbra d’art modulabla e instrument de musica, Lo Trebuquet que permet d’investir un lòc, de balhà’u ua dimension intemporau en jogar sus las formas e las lutz.
Que’s dèisha aisidament acompanahr per un contaire, dançaires, ua mustra, ua installacion…
Lo Trebuquet
Vertadèra maquina de saunejar, au poder contemplatiu, l’espectator que’s dèisha breçar per las esquiras, gòngs e autes angklungs qui hican a soar au briu deu percors de l’aiga.


text:
Quí paga lo Sénat per aver un train de sénateur ? Lo Sénat sap çò qu'es l'etica politica ? Cal susvelhar los ciutadans, mas pas los elegits ? Aquò se sona ... ancian regime !
NON REGIONALISTA, donc d'esperit dubèrt. Democracia, perqué es aital que podèm participar, sense demandar un qualificatiu positiu a la democracia. Occitània, perqué es lo meu país e que cal debutar a trabalhar aquí abans de pensar als autres pòbles, e jà aqueste trabalh es una solidaritat ambe los autres pòbles. Bilhet INDEPENDENT e escrit dempuèi Occitània.
dimecres, d’abril 06, 2016
Sénat, quand i a pus d'argument politic
Quí paga lo Sénat per aver un train de sénateur ? Lo Sénat sap çò qu'es l'etica politica ? Cal susvelhar los ciutadans, mas pas los elegits ? Aquò se sona ... ancian regime !


text:
es una seguida burotica, tant pel monde professional coma per l'usatge personal.
Es compausada d'un tractament de tèxte, de fuèlhs de calcul, d'una aisina de presentacion/diaporama, dessenh, basa de donadas.
E tanben, de la possibilitat d'exportar al format PDF, edicion de formulas matematicas, extensions, etc...
LibreOffice es disponibla per la màger part de las plataformas : MS-Windows (Xp, Vista, Seven), Linux (32 et 64 bits, paquets deb e rpm), MacOS-X (processors Intel e PowerPC).
Podètz veire lo trabalh de traduccion aquí Site pottle de LibreOffice


text:
Villes et mairies du District de March (49)
Liste des communes
Schübelbach
Ville de Schübelbach, localité de la Suisse de 7 600 habitants.
La mairie de Schübelbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Lachen
Ville de Lachen, localité de la Suisse de 6 700 habitants.
La mairie de Lachen a une adresse e-mail et un site Internet.
Altendorf
Ville d'Altendorf, localité de la Suisse de 5 300 habitants.
La mairie d'Altendorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Wangen
Ville de Wangen, localité de la Suisse de 4 600 habitants.
La mairie de Wangen a une adresse e-mail et un site Internet.
Galgenen
Ville de Galgenen, localité de la Suisse de 4 100 habitants.
La mairie de Galgenen a une adresse e-mail et un site Internet.
Reichenburg
Ville de Reichenburg, localité de la Suisse de 2 800 habitants.
La mairie de Reichenburg a une adresse e-mail et un site Internet.
Tuggen
Ville de Tuggen, localité de la Suisse de 2 600 habitants.
La mairie de Tuggen a une adresse e-mail et un site Internet.
Vorderthal
Village de Vorderthal, localité de la Suisse de 1 000 habitants.
La mairie de Vorderthal a une adresse e-mail et un site Internet.
Innerthal
Village d'Innerthal, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie d'Innerthal a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Capturas d’ecrans
NOCC 1.5
NOCC 1.2-dev
- Fenèstra de connexion (Firefox, english)
- Fenèstra de la bóstia de recepcion (Firefox, english)
- Escritura d'un corrièr electronic (Firefox, english)
- Afichatge d'un corrièr electronic (Firefox, english)
- Fenèstra de preferéncias (Firefox, english)
NOCC 0.9.1-dev
- Fenèstra de connexion (IE, english)
- Fenèstra de la bóstia de recepcion (IE, english)
- Escritura d'un corrièr electronic (IE, english)
- Afichatge d'un corrièr electronic amb una pèça junta (IE, english)


text:
Chernivtsi
Chernivtsi (ucraïnian: ЧepHiBцí, Černivci /t͡ʃɛrniu̯ˈt͡sʲi/, romanés: Cernăuți /tʃerˈnəutsʲ/; yiddish: טשערנאָוויץ Tschernowitz) es una vila de l'oèst d'Ucraïna, situada a la broa del riu Prut. Chernivtsi es lo centre administratiu de l'Oblast de Chernivtsi (província) – la part nòrd ucraïniana de la region moldava istorica de Bucovina. Al recensament de 2014, la populacion de la vila èra de 263,287 personas.
Chernivtsi es generalament considerada coma un dels principals centres culturals de l'oèst d'Ucraïna. Es tanben un important site arquitectural en Ucraïna. Istoricament la ciutat aguèt una comunautat cosmopolita, Chernivtsi èra escaissada "Pichòta Viena"[1] e "Jerusalèm sul Prut". Chernivtsi es embessonada amb sèt autras vilas del mond. La vila es un notz ferroviari e rotièr màger al nivèl regional e ten tanben un aeropòrt internacional.
Galariá[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ « Bukovina. The beech tree land », Ukraine Cognita (consultat lo 26 setembre 2007)


text:
19/10/2016
Lo miralh de las lauvetas
Aime bien quela expression que ma granda mair disia souvent coma perifrasa de « trompa-colhon ». Coma vivem dins un monde onte lo « glòbish » es rei, me sei clinat sur la question de saber coma se ditz en anglés : « smoke and mirrors » ( enfumatge e miralhs), « facade »(coma lo francés façade), « lure »( leurre). Una dupada, que. Lo mecanisme es totjorn lo mesma : lo que te vòu trompar ditz : « Quo es mielhs per tu que per io », te caressa dins lo sens dau piau, te « breça de sa tendra istòria », te damanda de renonciar a ço que as o ço que ses per quauquaren de melhor, per fin de te far baissar la garda e te colhonar. Quo es vielh coma lo monde, me diretz.
E ben quela vielha recepta marcha totjorn e mai quo es gròs, mielhs quò passa. Ten, prenem lo cas de la siderugia francesa. Las usinas de Gandrange e Florange eran dins las annadas 80 las mai modernas e productivas d' Euròpa. Lo grope Arcelor era jusqu'en 2004 lo mai grand au monde. Dos ans mai tard fuguet chaptat per Mittal (« Serem mielh dins lo mai beu gropa dau monde » ço-dissèren...) que faguet p'un piau d'investissament e barret tota la filiera chauda en França, mens de dietz ans apres. An recuperat la tecnologia e las praticas. Chaumatge massiu e pas nonmas en Lorraina. Podriam entau parlar de Alstòm, autra industria estrategica « venduda » a General Electric « per nòstre bien ». Vese pas en que la perta de contròlle sur las industrias estrategicas es un progrès. Seran perdudas per nosautres, mas pas per los que los chaptan.
Avem tanben lo « TAFTA », tractat de comerci transaltantic, emb los Estats-Unis. Se van drubir, queste còp, pareis : una dubertura a geometria variabla (« començatz en prumier ») e reglada per daus tribunaus privats basats ...aus USA !!! La mobilisacion contre es fòrta ; de las regions, daus departaments, lo quite prumier ministre an chabat per comprener que « lo TAFTA quo es pas dau velors » ( mercés Joan-Pau Verdier) e se son declarats « anti-TAFTA », mas l'Euròpa continua de negociar totparier.
Aura, avem lo CETA ( mesma chausa emb lo Canada). Pareis que quo es « lo chavau de tròia » dau TAFTA. Sabe que setz perduts emb tots queus acronims...mas quo es fach esprés, per vos enfumar. Van enquera nos dire que « sem passadistes, pas pro duberts », nos parlar de repli, nos insultar, perqué, quo es pas que sem pas d'acòrd, quo es qu'avem pas comprés ( un biais de dire, « setz tròp colhons »). Quo es ço que disen a la Oalonia, region francofòne de Belgica que ven de votar contre lo CETA. José Bové es tornat a la barralha per defendre las AGP ( appellations géographiques contrôlées) de fromatges.E ben "los colhons, daus uns còps, fan una pausa" (mercés Micheu Audiard) e damandan coma se fai que emb daus braves acòrds entau, nòstra balança comerciala es deficitaria dempuei 2002 ( -45,7 millions), nòstra industria s'esbolha e avem 6 millions de chaumaires,25 % per los jòunes. Ne'n parlem gaire de queu deficit comerciau e de sas causas, aimam mielhs far diversion en parlar de chausas minoras.
Nosautres europencs que, pareis, sem lo prumier merchat dau monde, perqué fasem pas coma los indians, los chinés, los americans per Airbus, los Rafales, los trens ? « Si voletz nòstre merchat, produsetz aqui e,en mai de quò, emb transfert de tecnologia », ço-disen. Pasmens, quò me sembla pas trop dubert, mesma un pauc proteccionista coma atituda, la de nòstres « partenaris ». Simples principes de basa d'una negociacion reüssida: la reciprocitat e l'equilibri. Mas enlai son benleu mens colhons que daus uns, nosautras las lauvetas, que ,coma se ditz, son « cap leugier »( mercés Nadau, Pengabelòt).En mai de quò, contents de s'esser far colhonar e preste a tornar començar doman coma quauqu'un mai.
Denis Gilabert
Les commentaires sont fermés.


text:
CoCoON, tà « COleccions de CÒrpus Oraus Numerics », qu’ei ua plataforma tecnica qui acompanha los productors de ressorsas oraus tà crear, estructurar e archivar los lors còrpus ; un còrpus que’s pòt compausar d’enregistraments (en generau audio) acompanhats a còps d’anotacions e de transcripcions d’aqueths enregistraments.
Que i caben, entre autes, duas colleccions d’enregistraments qui vienen d’enquèstas dialectologicas en vista de la constitucion deus Atlàs lingüistics e etnografics de la Gasconha e deu Lengadòc occitdentau. Qu’enregistrèn tà cada punt d’enquèsta ua traduccion de la Parabòla deu hilh perdut. L’utilizator que i pòt accéder mercés a recèrcas per mot, per lòc o per la cartografia.
Los atlàs qu’estón barrejats e documentats per l’equipa deu Thesoc (Thesaurus occitan / Universitat de Niça) e deu LDOR.


text:
Refrigerador
Un refrigerador es una aisina electrodomestica que servís a conservar de productes a una temperatura prèp del punt de congelacion, normalament a l'entorn de 4 °C.
Istòria[modificar | modificar la font]
L'èsser uman totjorn foguèt en recerca de biais de conservar los aliments e leu se descobriguèt que lo freg èra bon per la conservacion. L'invencion del refrigerador es una revolucion dins los sistemas de conservacion. Es lo luòc qu'abitualament se serva lo menjar al fresc coma la carn e las bevendas per poder los servar a una temperatura que refresque. Es tanben utilizat coma luòc intermediari per descongelar çò que sortís del congelador.[1]
Los primièrs refrigeradors domestics foncionavan pas amb electricitat, se deviá plaçar un pan de glaç que venián d'establiments especializats e quand èra fondut se deviá i plaçar un autre e ne trirar l'aiga.
L'inventor del refrigerator es Charles Tellier qie en 1876 concebèt una nau frigorifica partent de Roan portant de carn fins a Buenos Aires en bon estat de conservacion après 105 jorns de mar.
Lo liquid refrigerant utilizat foguèt pas totjorn lo mèsme: foguèt utilizat de substàncias pudentas e dangierosas coma l'amoniac, fins a 1931 s'utilizèt pel primièr còp un liquid nomenat freon que en aparéncia provocava pas de problemas. L'usatge d'aquelas substàncias foguèt implantada de biais generalizat fins a que foguèt descobèrt que provocavan d'efèctes nefasts dins lo jaç d'ozòn. En 1992 Greenpeace promouguèt de materials que damatjan pas lo jaç d'ozòn.
Foncionament[modificar | modificar la font]
Lo foncionament del refrigerator se basa suls fenomèns d'evaporacion e de condensacion d'una substància. Un liquid nomenat refrigerant circula per un serpentin que se trapa a l'interior del refrigerator. S'evaporant, lo liquid absorba la calor e l'aire dels aliments de l'interior del refrigerator. La vapor atal formada circula pels pichons tudèls fins a un compressor, que fonciona mejanç un motor electric, comprima la vapor, que se refreja e ven liquida passant pel radiador qu'i a a l'exterior del refrigerator. Es amb aquel procés que sortís a l'exterior la calor que lo liquid aviá pres, e contunha lo procés.


text:
Dissabte 7 d’octobre de 2017 a 14h15, Cèus (92), sala del primièr, cinèma Le Trianon, 3bis, carrièra Marguerite Renaudin : conferéncia subre la La Coupo (150en anniversari), pel majoral Miquèu Benedetto.
La conferéncia es organizada amb los Miegjornals de Cèus e la Velhada d’Auvernha.
Dissabte 18 de novembre de 2017 a 14h30, Maison des Associations, 22, carrièra Deparcieux, 75014 Paris, M° Denfert ou Gaîté : amassada generala (rapòrt moral e rendut compte financièr, conselh d’administracion de renovelar).
En segonda partida, Daniel Viargues, lingüista, nos presentarà los parlars marcheses del sud de la Region Centre e parlarà dels sieus darrièrs estudis toponics que fa amb Ives Lavalada.
Dissabte 16 de decembre de 2017 a 14h30, Maison des Associations, 22, carrièra Deparcieux 75014 Paris, M° Denfert ou Gaîté : la majorala Peireta Bérengier parlarà de Calendau, pel 150en anniversari d'aquesta òbra de Mistral.
A la fin de la sesilha, tastarem, coma de costuma, los tretze dessèrts provençals.


text:
Prumèra derròta deth campionat era que patic er equip aguest darrèr dissabte en Luchon. Partit jogat damb ua fòrta ploja e damb un terren de jòc que artenhèc tier molt ben es condicions metereologiques. Partit igualat ena prumèra mietat ena qu’eth Luchon dauric eth marcador en profitar ua fauta tecnica per protestar dera defensa aranesa e que Sales s’encarguèc de plaçar ena esquaira dera porteria de Marcos: 1-0 minut 8’ de partit. Era U.E. Bossòst podec empatar en un lançament de fauta d’Alex que tocaue eth garròt dera porteria francesa. Ena menuta 15’ , un shut de luenh de Sales susprenie a Marcos e marcaue eth 2-0. Era U.E. Bossòst cambièc eth sòn sistema de jòc en tot jogar eth 3-4-3 e passèc a dominar eth partit ; atau donques, eth Luchon sonque sajaue de defensà-se en ordre e jogar pilotes longues ath sòn milhor jogador : Sales. En ua bona jogada de Mutu ,eth sòn shut siguèc desviat entath cornèr peth portèr Cazes.
Tamb eth 2-0 s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat, sonque començar, eth Luchon tornaue a marcar: Sales profitaue un balon long e se plantaue dauant de Marcos e shutaue per dessús dera gessuda deth portèr aranés, ère eth 3-0. Quedàuem encara fòrça menutes, eth equip aranés lutèc entà retalhar distàncies en marcador e atau Pipe marcaue eth 3-1 a passada de Mutu. Ena menuta 75’ Felipe, dempús d’un centre d’ Àlex, remataue de cap eth 3-2. Enes 15 darrèrs menutes, se vedie coma era U.E. Bossòst dominaue en terren de jòc e encara auie esperances d’empatar eth partit. Ua bona ocasion siguèc era qu’ auec Mutu que tot solet remataue de cap enta dehòra dera porteria. Dempús d´açò, sonque comentar dues faltes lèu der àrea shutades per Àlex que non artenhèren eth desirat gol.
Ara fin, derròta en un partit en què encaishèrem plan gols, e que se parlam deth jòc, nosati dominèrem tota era dusaua mietat en tot que eri demanàuem era ora e desiràuen qu’eth partit s’acabèsse.
Pròplèu partit son es 1/16 de finau dera Copa de Comminges a jogar en Bossòst contra eth Landorthe ; encara non sabem eth dia deth partit.
B.Luchon : Cazes, Lansalot, Novals, El Mahraoui, De Abreu N, Revertegat, Julia, Diverchy, Couillard, Da Costa, Sales A. Remplaçants: Coutinho, Bonzom, De Abreu R.
Trainer : Gomez Frederic.
Tarjetes auriòles : El Mahraoui, De Abreu N, Da Costa, Coutinho, De Abreu R.
U.E. Bossòst: Marcos, Héctor, Jose Ramón, Viló, Felipe, Liaño, Àlex, León, Pipe, Ignasi e Miguel. Remplaçants: Gachi,Marc e Mutu.
Trainer: Adrian.
Tarjetes auriòles : Liaño
Gols : 1-0 Sales (8’), 2-0 Sales (15’), 3-0 Sales (47’), 3-1 Pipe (65’), 3-2 Felipe (75’).
Arbitre: Hubert Marc.


text:
1647
Aquesta pagina concernís l'an 1647 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Malautiá grèva dau rèi Loís XIV. Aquò aguèt de consequéncias importantas sus lei relacions entre lei diferentei faccions de la Cort. Leis adversaris de la regenta Ana d'Àustria e de son ministre Jules Mazarin se reüniguèron a l'entorn de Gaston d'Orleans, oncle e centre d'unei complòts per prendre lo poder. La regenta e Mazarin se raprochèron alora dau prince de Condé.
Regardant la Guèrra de Trenta Ans que contunièt dins lo corrent de l'annada, leis operacions veguèron un redreiçament de la posicion espanhòla ambé la resisténcia de la garnison de Lhèida a una ofensiva francesa novèla e la reconquista de Landrecies. Pasmens, la situacion dei Francés e dei Suedès demorèt bòna e leis Imperiaus foguèron obligats d'arrestar la guèrra tre l'annada seguenta après una tiera de catastròfas militaras.


text:
1554
Aquesta pagina concernís l'an 1554 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Khanat d'Àstrakhan[modificar | modificar la font]
Acomençament d'una guèrra civila entre lo khan Iamgurchi e una partida dei Nogaïs, sostenguts militarament per lei Rus.
Empèri Mogòl[modificar | modificar la font]
Mòrt d'Islam Shah.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Fisica[modificar | modificar la font]
Estudi dau movement de casuda dei còrs per lo matematician e fisician italian Giovanni Battista Benedetti (1530-1590). Ne'n publiquèt un pichon tractat dich Demonstratio proportionum motuum localium qu'es considerat coma un trabalh precursor de Galileo Galilei. En particular, demostrèt que la resisténcia subida per un còrs durant sa casuda es proporcionala a sa superficia e non a sa massa.


text:
Assainvillers
Sainvilé en picard ( Assainvillers en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Vilatge rural picard del Santerre, situat a 4 km al sud-es de Montdidier, sul ancià traçat de la rota nacionala 35 (actuala RD 935)
Village rural picard du Santerre, situé à 4 km au sud-est de Montdidier, sur l'ancien tracé de la route nationale 35 (actuelle RD 935)
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
De nombrosas traces de fondacions ancianas an #èsser d'amassadas en la municipalitat
La capèla Santa-Geneviève, citada l'an 1301, i aguèt destruit l'an 1768[1]
De nombreuses traces de fondations antiques ont été trouvées dans la commune
La chapelle Sainte-Geneviève, citée en 1301, fut détruite en 1768[2]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Al-meu-ostal-de-Marineta-e-Pomponeta-e-ieu, ieu ai la cambra al primièr estanci.
Ai una cambra grandarassa, perque i soi de longa embarrada dedins, amb doas fenestras grandarassas. Per una de la fenèstra, la que fa dintrar lo solelh la tantossada, vesi un arbre. Se'n fotèm. Es un auseral me sembla, mas se'n fotèm. Per aqueste ostal, i a tot plen d'arbres, mas se'n fotèm ai dich... pffff. Doncas per una de las fenèstras, te vesi un arbre, e per l'autra fenèstra, la que fa dintrar lo solelh de matin, i a Sant Clar, e abans Sant Clar, i a d'ostals. E just en dejós, a un vintenat de metres, i a un ostal al design un pauc particular. Sai pas de qu'avián fumat los arquitectes... Vos fau un dessenh de çò que vesi:
Comprenètz ara perque mon blòg es pas un BD-blòg??
Vos expliqui lo dessenh: es la faciada que vesi de ma fenèstra.
De'n primièr, i a la veitura, qu'es dins un sembla-garatge qu'ai pas dessenhat per complicar pas la mesa en scèna (e qu'o sabiái pas faire)
, es una Pijòt nòva (lo primièr que ditz que la veitura dessenhada sembla pas una pijòt nòva....). Mas çò que me truca a ieu es pas la Pijòt nòva ( enfin si, akò me fa cagar que ieu t'ai una ronha que li bastariá al papet d'en fàcia. Tè, li podrai prepausar... ). Non, çò estranh dins aqueste ostal, son las fenèstras. Semblan de balestièras o de fenèstras de cagadors. Alara ieu compti amb mos dets. N'i a cinc de fenèstras d'aquesta mena, en rengueta. A, çò vèrd dabans las fenèstras, son d'arbres, mas o aviatz comprés... Alara, compti amb mos dets e dins mon cap. Una fenèstra pel cagador, una fenèstra per la sala de banhs, una per la cosina. E las doas autras?????
Alara, podètz demandar cossí sabi qu' i a un cagador, una sala de banhs e una cosina? Ja perque n'i a dins totes los ostals, arquitecte fracàs o pas. E perque o veguèri de mon uèlh marron e aluserpit (non , soi pas bòrnha, es una figura d'estil! ). Òc, perque lo papet, m'agrada de l'espinchar. E l'autre jorn, lo veguèri dins sa cosina, enfin me disi qu'es sa cosina, qu'aviá una caçairòla dins la man ("o veguèri dins sa cosina"... i a d'erotisme akí dedins...
) E i a una fenèstra que de matin es tampada e s'i vei pas res que lo veire es trebol, si , s'i vei la siloeta de mon vesin lo papet, mas cervèlas ne dedusisson qu'es la sala de banhs. E coma son de fenèstras de cagadors, i deu plan n'i aver un de cagador! De que pensaviatz??? Que li aviái vist lo cuol al papet? E ben non!! Malpensats!
Alara de qué son las doas autras fenèstras? E perqué 5 fenèstras en rengueta que en mai de semblar de fenèstras de cagadors, semblan de fenèstras de preson amb los barròts?
Per la segonda fenèstra (es la cosina), pel primièr còp, ièr, capitèri de veire luènh. E veguèri una television, e sus la television, i aviá de flors. Sai pas s'èran de plastic o naturalas. Pensi que de plastic. Que los vièlhs son pas cons, sabon que las flors las cal asagar, e se las metes sus la television e asagas, adieussiatz Lepers e Drucker...
Mas akò respond pas a ma question: de qué son totas aquelas fenèstras mila dieus?! E encara, me vòli pas pausar la question de la graaaaaaaaanda fenèstra amb de barròts qu'es pas jamai alucada...
Sus la brústia del corrièr del papet... A a doas brústias lo papet, a akò cal que lo compte. Quand vos disi que l'espinchi lo vesin. Voliái agachar son nom d'ostal. E te vesi una brústia gròssa "PUBLICITÉS". A una brústia per son
mail
corrièr, e una per la publicitat. Doas opcions: o es psicorigid o perd lo cap e escampa la publicitat amb lo corrièr. Coma soi optimista, preni la segonda opcion. E sus sa brústia de las letras, i aviá "Sénher e Dòna son-nomd'ostal-qu'ai-ja-oblidat"(soi pas una bona lenga de pelha), mas ieu, sa femna l'ai pas jamai vista. Pasmens, una pijòt nòva, akò's una causida de femna.
Alara, ai pensat qu'èra vèuse.
M'anatz dire que me'n fau de films sul papet d'en fàcia. Vos podètz pas imaginar, me fau de scenarios entièrs dins mon sicap a ieu. Auriatz paur. Me los caldria escriure. Me caldriá faire un blòg de mai, que i auriá pas pro de plaça sus akeste: mosfilmsdinsmonsicap.blogspot.com. Nòti l'idèa.
Normalament, per arrestar mos films, çò que fau, m'acari a la veritat reala de la vida vidanta. E los que me coneisson, e los que me coneisson pas vos o disi, sabètz qu'ai un bon feeling amb los vièlhs, los papets o los mai de 50 ans en general (me vau faire incendiar pels mai de 50 ans comparats a de papets oaf oaf oaf). Seriá aisit per ieu d'anar charrar amb lo papet. Benlèu qu'es un setòri de la bòna, benlèu que parla occitan, e me fariá visitar son ostal, me donariá de pastissons qu'a dins son armari dins sa cosina de la segonda fenèstra. E aital o saupriái, o saupriái se las flors de dessús la television son falsas o pas, o saupriái de qué son las doas autras fenèstras de la rengueta de la 5 fenèstras misteriosas. O saupriái de qu'es aquesta fenestra grandarassa pas jamai alucada.
Mas lo papet, li pòdi pas parlar. Lo papet, capiti pas de lo rescontrar. Perque lo papet sortís pas jamai.
L'autre jorn, i aviá los policièrs a son ostal.
De còps que i a me disi, qu'un jorn crebarà, e o saurem pas: saurem pas se parla setòri, saurem pas de que i a darrièr akeles barròts e saurem quitament pas qu'es mòrt. Alara l'agachi e me disi un jorn serà mòrt.
E me demandi de qu'agacharai lo matin quand me levi.
E de còps que i a, me demandi çò qu'el pensa de ieu.
E me disi que sap pas qu'existissi.


text:
Ottawa dona solament un semblant de sosten a la segretaria de l’Organisacien Internacionala de la Francofonia, que sa sancima s’organiza a Erevan dau 12 au 18 d’octòbre.
Podriá faire un malèsser, bòrd que Michaella Jean vòu s’arrapar a son sèti, e farà campanha per sa re-eleccien.
La favorita per la remplaçar per quatre ans, es la Roandèsa Louise Mushikiwabo, actuala ministra deis afaires forastiers dau pichon país african. Li auriá consensus sus aqueu nom. La candidata a passat prou temps a faire campanha dins cada país d’Africa, alòr que Michaella Jean escometriá unicament sus son bilanç.
E justament es aqueu que fa problèma. Un jornau canadenc a sotalinhat que la segretaria aviá fa renovat son apartament parisenc de fonccien per 500 000 €. Aviá pagat tambèn fòrça car una crosièra a una centena de joinas. Lo premier ministre canadenc Justin Trudeau, après aquelei revelaciens de jornaus dau grop Quebecor, aviá fa de declaraciens sus l’importància d’una gestien clara dei fons publics.
La França, de son costat, auriá chausit de s’adobar amé lo Roanda, onte lo francès pèrd de terren despuei lo genocidi de 1994 e la victòria dau Frònt Patriotic Roandès. E lo Canada, per pragmatisme, seriá lest a abandonar l’idèa de vèire sa candidata ganhar.


text:
Isaac
Isaac (en ebrieu: יצחק /isHāq/ rirà ; en arabi: إسحاق isHāq) es lo filh d'Abraam e de Sarah. Es lo marit de Rebècca e lo paire de Jacòb e d'Esaú mas tanben lo frairastre d'Ismaèl.
Somari
Naissença[modificar | modificar la font]
Abraam aviá 99 ans, e Sarah 90 ans, quand tres àngels anoncièron al primièr que sa femna li donariá un filh. Alara que Sarah es en mai esterila e menopausada, segon la tradicion rabinica, tan plan aviá pas d'utèr. Se podiá pas empachar de far un sorire, que lo nom del mainat.
Isaac foguèt circoncit per son paire 8 jorns aprèp sa naissença (Genèsi 21 vèrs 4) conformament a l'aliança entre Dieu e Abraam (Genèsi 17 vèrses 10 a 14), que la tradicion josieva de la Brith milah a aquela edat.
Lo « sacrifici » d'Isaac[modificar | modificar la font]
Genèsi 22: Dieu ordena a Abraam de menar Isaac sul mont Moriah e de portar un cotèl. Segon los musulmans, es Ismaèl que foguèt la victima propiciatòria, perque segon los escrits, Dieu demandèt a Abraam lo sacrifici de son filh "unic" e Ismaèl essent l'ainat, seriá doncas lo "filh unic" fins a la naissença d'Isaac. Segon lo recit biblic, un enviat de Dieu arrestèt Abraam dins son gèst, e aquel sacrifiquèt a la plaça un marre, que sas banas s'èran agantadas dins un boisson.
En fach, segon Rachi, es escrich « son filh unic » parlant d’Isaac perque es vertadièrament lo primièr nascut de sa femna josieva Sarah, alara qu'Ismaèl èra lo filh d'Agar la serventa egipciana de Sarah. Es la rason per que Dieu ditz a Abraam « ton filh unic » parlant del filh (Isaac) de son esposa legitima Sarah. La femna d'Isaac, Rivka, donarà naissença a Yaacov (Jacòb), qu'aguèt quatre femnas: Rachèl, Lea, Bilhah e Zilpa que donaràn naissença a 13 enfants que 12 filhs, que formaràn las 12 tribús d’Israèl.
Aquel episòdi biblic, encara tradusit impropriament per sacrifici d'Isaac dins lo cristianisme, es conegut dins lo judaïsme jol nom de ligatura d'Isaac (עקדת יצחק, akedat itshak en ebrieu) perque aquel darrièr foguèt pas immolat e perque Dieu pronóncia a cap de moment los mots « tuar » o « sacrifici ».
Vida familha[modificar | modificar la font]
Genèsi 24 : quand aviá 40 ans, son paire envièt son servitor Eliezer li trobèt una femna de la seuna familha del país d'Aram. Eliezer tornèt amb Rebècca, sòrre de Laban, qu'Isaac esposèt. Li donèt dos filhs bessons, Esaú, dich « lo Rossèl » (Edom), (foguèt lo preferit d'Isaac perque li portava de noiridura), e Jacòb, que son nom ven de qu'al sortir del ventre de sa maire tenguèt Esaú pel talon.
Seguissá un periòde de carestiá, migrèt cap a Gerar, puèi Beer-Sheva, o Dieu li renovelèt l'aliança conclusa amb son paire. Isaac faguèt tanben un tractat de patz amb lo rei Abimelech.
Sa vista declinèt amb l'edat. Esaú, atalentat e assedat, vendèt per una sopa de lentilhas son drech d'ainat a Jacòb. Abans sa mòrt, Isaac, venguèt cec, volguèt restablir Esaú dins sos dreches. Rebècca profitèt de sa cecitat per li far donar sa benediccion a Jacòb. Isaac lo reconeguèt pas quand aquel se faguèt passar per Esaú. Pasmens, se neguèt pas aprèp aver descobèrt l'engana.
Moriguèt « vièlh e assadolat de jorns » (Genèsi 35:27-29) a Mamre, abans d'èsser enterrat dins la tomba de Makhpela.
Dins la tradicion josieva, alara qu'Abraam representa la caritat (midat hahessed), Isaac representa la rigor (midat hadin). Isaac jamai daissèt de sa vida la Tèrra d'Israèl.
Isaac dins l’islam[modificar | modificar la font]
Isaac apareis mai d'un còp dins l'Alcoran[1], mas sovent aprèp Ismaèl. L'Alcoran es mens precís que lo libre de la Genèsi: dintra pas tròp dins lo detalh e las circonstàncias de sa naissença[2].
Dins l'Alcoran, l’istòria del sacrifici d'Abraam menciona pas lo nom del filh sacrificat, e indica pas que s’agís de son pròpri filh. Mai tard, los erudits de l'islam coma Ibn Kathir donèron d'arguments per mostrar que lo sacrifici envisatjat per Abraam èra aquel d’Ismaèl. Es actualament l’interpretacion correnta en Islam.
Isaac faguèt partida dels profètas de l’islam; es un patriarca que portèt lo messatge del monoteïsme, sovent associat a son paire Abraam o son fraire Ismaèl. Sa naissença es contada subretot dins la sorata XI, vèrses 71 a 73, mas tanben dins d'autras soratas[3].
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Xavier Tilliette, Les philosophes lisent la Bible, Cerf, 2001


text:
Abrud
Abrud (en ongrés Abrudbánya, en alemand Großschlatten, Grossschlatten, Altenburg, en latin Alburnus Minor) es una vila dau județ (departament) Alba, en Transilvània (Romania).
Es situat sus un site onte l'activitat miniera es coneguda dempuei l'antiquitat. Los romans l'an desvelopat e an creat los dos Alburnus : Al. Maior (Roșia Montană, mai naut dins la montanha) e Al. Minor. Los monts Apuseni son plan riches en minerés, n'i trobam de las gròssas quantitat d'aur pur (a 24 carats), d'argent, de coire ...