text:
Bé òc, pr'amor aquò hé partida de la nosta cultura ....
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Que pensatz de la Corrida ?
Aller à la page : 1, 2, 3
Que pensatz de la Corrida ?
1 Que pensatz de la Corrida ? le Mer 28 Fév - 14:53
L'Òmi
Invité
Bé òc, pr'amor aquò hé partida de la nosta cultura ....
31 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Mer 26 Sep - 6:59
Danís
Adjudant
Mas se ! Justament ! Quo es una pròva de respect de lo tuar ! Quo es çò que disiá : per tu la mòrt e la sofrença son negativas, a causa d'una morala borgesa a l'americana (m'engula pas, sem tots concernits).
N'ei pas la mort de l'animau que m'embestia, meilèu lo jòc pervèrs de la causa: s'amassar, e encoratjar quauqu'un tà tuar un animau.
A ton biais, lo public encoratja lo picador a tuar lo taureu ? Segur ? Pensas pas que inconcientament, quo es lo contrari ?
Apres, io defende la corrida e n'en sei jamai 'nat veire una, coneisse nomas lo fenomene culturau, e vertat que m'agradariá un pauc mai de sang..enfin de sang de toreador, vòle dire...tornar equilibrar las chanças, qué !
32 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Mer 26 Sep - 16:24
Zengi
Trobador !!
Qu'existeish enqüèra, e aquò m'embestia pas. Tuar un animau tà'u minjar entre amics qu'ei de bon compréner.E que pensatz alavetz de la tuada deu cochon ? Quan èri petit e qu'un dissabte matin tots los amics deu gran vieneven tà tuar lo cochon, qu'èra tanben ua hèsta. Qu'i avèva lo sang, las tripas, tot lo monde qu'èran content, ... Ara, aquò n'exista pas mei qu'an ganhat en "civilisacion", e minjan de jambon Monique Ranou... Quina evolucion ... E que's hasem cagar davant la television ...
Non, n'ei pas ço que disi. Tuar un animau tà'u minjar qu'ei naturau. Qu'ei tot l'espectacle a l'entorn que trobi afrós. L'animau creva pas d'un còp sec..tu dises que respecten pas l'animau se lo tuen...
Aresta ton discórs tot cagat ! Pensi pas que la volontat de non pas sofrir e sia creada per ua morala, que que sia. Que naturau de non pas voler sofrir. N'es pas tu qui ei au miei de l'arena, dab ua espada dens lo còs.Quo es una pròva de respect de lo tuar ! Quo es çò que disiá : per tu la mòrt e la sofrença son negativas, a causa d'una morala borgesa a l'americana (m'engula pas, sem tots concernits).
La luta contra la corridà n'ei pas ua prioritat tà jo, mes s'ei lo parat d'ac har, qu'ac harèi shens nat problèma, per'mor qu'ei ua tradicion de mèrda.Una ocupacion de petit borges quo es de manifestar tot l'apres-miegjorn contra la corrida
33 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Mer 26 Sep - 17:02
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
34 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Mer 26 Sep - 17:32
Zengi
Trobador !!
35 pas de corrida ! le Mer 26 Sep - 17:55
lolacz
Trobador de Comptador
An pas res fach !
Ai ausit que la presidente de la SPA volià far quicom contra aquela pratica
A plan rason
Cal arrestar lo crimi !!!
36 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Jeu 27 Sep - 6:58
ceba e roi
Guelha de bonda
matieu a écrit:jogar dab eths que'm choqua
e podrés explicar aquò, te pregui ? pr'amor ac arrepeteishetz tots los anti-corridas, mès pas jamei argumentatz... tot parier l'argument "pas cap problema dab tuar un taur mès lo problema qu'ei l'espectacle a l'entorn". en tant qu'aficionat, jo non compreni pas tròp aqueth punt de vista... benlèu i aurà ua rason filosofica darrer, o etica, o religiósa qui sab ?? pr'amor quan audeishi aquesta mena d'argumentacion, me podi pas empachar de pensar aus curats deus segles 18 o 19 qui prohibivan las corridas pr'amor cau pas jogar dab la creacion de diu...
o lavetz seré ua ideia topica de l'anarquisme politicament corect ??
_________________
La ceba fai bèure e manten la sed
37 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Jeu 27 Sep - 9:17
alekcxjo
Casahèita
parqué????
corrida = tradicion de mèrda
okei per les tradicions, pas okei per la sofranci!
38 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Jeu 27 Sep - 12:58
Zengi
Trobador !!
Non n'ei pas un dogme de religion, pas tanpòc anarquista, urosament que n'avem pas besonh d'estar anarquista tà combater aquèra mèrda de tradicion.e podrés explicar aquò, te pregui ? pr'amor ac arrepeteishetz tots los anti-corridas, mès pas jamei argumentatz... tot parier l'argument "pas cap problema dab tuar un taur mès lo problema qu'ei l'espectacle a l'entorn". en tant qu'aficionat, jo non compreni pas tròp aqueth punt de vista... benlèu i aurà ua rason filosofica darrer, o etica, o religiósa qui sab ?? pr'amor quan audeishi aquesta mena d'argumentacion, me podi pas empachar de pensar aus curats deus segles 18 o 19 qui prohibivan las corridas pr'amor cau pas jogar dab la creacion de diu...
o lavetz seré ua ideia topica de l'anarquisme politicament corect ??
Que soi contra las corridàs simplament per'mor ne pensi pas que tuar un bestia còp sec tà la minjar, e jogar mieja òra dab ua bestia abans que creva tota sola a tot doç e sia la medisha causa.
Qu'ei ua luta contra la sofrança. Plan segur i aurà tostemps sofrança fisica sus aquèra planeta mes n'ei pas ua rason, pas tanpòc ua desencusa tà instrumentalisar de faiçon volontària un jòc (per'mor qu'ei un jòc taus umans) basat sus aquèra sofrança.
Qu'em umans, que tuam animaus tà'us minjar, ok (pas jo, soi vegetarian), mes que pensi que i a limitas a la noste superioritat d'inteligéncia. Aquò permet pas de har ço que volem dab animaus.
39 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Jeu 27 Sep - 17:35
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
40 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Jeu 27 Sep - 17:50
Zengi
Trobador !!
Vedi pas briga lo rappòrt, le fot que m'agrada (meilèu l'OM que m'agrada..), mes soi pas obligat de crompar tot aqueth equipament. N'ac hèi pas d'alhors.Mes lo foot ball ? Jogan dab la consciencia intelectuala de 10, 20, 50, o 100 milions de gens, lor hasem ua publicitat sus un sòu òmi quan es ua còla sancèra que joga, lors hasem crompar de camisèta, d'echarpes fabricats per quauques petits chinés a gratís, los hasem crompar d'abonament per l'anada, i a ua mafià de non pas creder ta pagar los arbitres, i a de dopage, los Hooligans, e tot aquó, que'vs en fotetz ! Lo foot ball qu'es enqüèra lo spòrt que'vs agrada lo mei e la corrida qu'es de merda ... Non, compreni pas ...
Lo monde qu'an la causida, e se decidan d'entrar dens aqueth sistèmi capitaliste, qu'ei la lor causida, lo lor problèma, la lor vita.
La bestia, era, n'a pas demandat arren..
41 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Jeu 27 Sep - 18:10
Danís
Adjudant
Matieu a écrit:Que soi contra las corridàs simplament per'mor ne pensi pas que tuar un bestia còp sec tà la minjar, e jogar mieja òra dab ua bestia abans que creva tota sola a tot doç e sia la medisha causa.
Io ai un chat. Viu en plena natura, en Lemosin, a tot un prat a sa disposicion, e tot un bòsc. E es plan bon, eficaç, quo es a dire que tots los jorns nos pòrta de las ratonas. Quand las mena, son enquera vivas. E criden, criden. E lo chat, apres l'aver montrat a la maisonada, juga emb elas pendent demi-ora. Puei, per 'chabar, las craunha, auvem los òsses cracar, las ratonas son a l'agonia...
Mas as rason, pense que siá vau ensaiar de far venir mon chat vegetarian, siá vau prener lo fusilh de mon pair, e vau docetament tuar mon chat d'una bala dins la testa. Evidentament, lo minjarai, per pas passar per un criminau...
Au fach, lo taureu, dins l'arena, sufrís pas... e sap pas çò qu'es, la sofrença, eu, n'a de la chança...
42 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Jeu 27 Sep - 18:43
Zengi
Trobador !!
(e aquesta responsa que prova que n'as pas comprès lo men punt de vista, o meilèu que n'as pas sajat: nosautes umans n'em pas gats justament, qu'avem autes responsabilitats, e jo credi que la noste superioritat morau dèu pas estar ua superioritat fisica se n'ei pas dens l'encastre de: tuar tà minjar.
Que pòs aver un aute punt de vista, mes ne't trufas pas de jo.
Se pensas que soi un hippí, que poderàs verificar auprès deus amics qu'es luenh de la realitat..
43 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Ven 28 Sep - 4:58
ceba e roi
Guelha de bonda
matieu a écrit:La bestia, era, n'a pas demandat arren..
n'a pas demandat arren pr'amor n'ei pas un estar uman, vaquí la causa... ei messorgèir balhar reaccions umanas a ua bestia, messorgèir o au mensh fantasmat : ua bestia non pensa pas, non gaudeish pas de cap consciéncia, o lavetz cau tornar desbàter tota la teoria de l'animalitat dincs ad uèi-lo-dia.
lo taur non pensa pas, e si per mauastre per tu, e't crotza dens lo son prat, be't tuarà, shens de demandar arren a degun, pr'amor demora ua bestia, pas un estar capable de pensar o quauque sia.
la bestia ei ua bestia, vaquí la causa... benlèu, bissèu, segur que matieu e'm prendrà tad un inculte shens nada sensibilitat, m'enfin jo non védi pas la diferéncia enter tuar un animau dens ua fabrica, tuar un animau dens ua arena, tuar un animau sus un ipodròme, o estacar un can a ua cordeta, embarrar un ausèth dens ua cage, utilisar un bòu entà tirar l'araire, o quauque sia. l'animau ei un animau, l'òmi ei un òmi, e l'òmi b'ei superior a l'animau, vaquí !
après, solide que non empacha pas de tractar la bestia dab arrespècte, mès un còp de mei cau pas sonque har la comparason enter la vita d'un taur de combat e la d'un lapin neurit au gran entà se réner compte de qui ei tractat dab lo mei d'arrespècte...
e torni citar lo quid 2000 entad arrespóner a matieu quan revendica lo sonque tuar entà minjar : las corridas que tuan 6000 o 7000 taurs per an, la minjalha que'n tua 1 500 000 ! e a mei los taurs que tuan dens las corsas que son minjats tantplan...
Dernière édition par le Ven 28 Sep - 14:39, édité 1 fois
_________________
La ceba fai bèure e manten la sed
44 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Ven 28 Sep - 8:08
Danís
Adjudant
45 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Ven 28 Sep - 13:47
occitaneta
Occitan Warrior
Quan vedi lo nivéus de l'argumentari deus pro-corrida ...
De mei, entener diser qu'es ua occupacion de petit borges... b'es plan quauqu'arren de hou !!! B'es l'espitau qui's trufa de la caritat o ben ???
Breu, n'es pas mei hami de dintrar dens tot aqueth merdà de desbat esteril més que i a de la causas que non poi pas entener e aquo qu'en hé partit !!!
Entau qui's compara a un gat... be'ns provas plan que lo ton instinc n'es pas sonque lo medish que lo d'un animau...
46 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Ven 28 Sep - 13:55
joan_cavalier
Trobador !!
occitaneta a écrit:Qu'es sordeish que tot lo vostre desbat...
Quan vedi lo nivéus de l'argumentari deus pro-corrida ...
De mei, entener diser qu'es ua occupacion de petit borges... b'es plan quauqu'arren de hou !!! B'es l'espitau qui's trufa de la caritat o ben ???
Breu, n'es pas mei hami de dintrar dens tot aqueth merdà de desbat esteril més que i a de la causas que non poi pas entener e aquo qu'en hé partit !!!
Entau qui's compara a un gat... be'ns provas plan que lo ton instinc n'es pas sonque lo medish que lo d'un animau...
Aqui nos avetz enromegar la pichona, e tot aqu`per una istoria de vacquier que far son trabalh en public e vestit coma Miqueu Serrault dins "la gabia de las falordassas"
Amistats
Cedric
47 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Ven 28 Sep - 14:36
ceba e roi
Guelha de bonda
occitaneta a écrit:Qu'es sordeish que tot lo vostre desbat...
susquetot qu'ei inutile ! pensi pas que las pausicions deus qui participan au desbat cambiaràn gaire...
l'istòria de la corrida com ua ocupacion de petit-borges, cau brembar qu'estó matieu qu'ac sortí purmer... un bon argument non ? qui tira lo desbat endavant
jo que deishi tanben la parladura aquí, hart de tant d'arguments vuèits, mès acoratgi los anti-corridas deu forum ad anar véder drin las teorias antispecistes deu Peter Singer, un deus teoriciàns deu moviment de liberacion animau (e per tant, de la luta contra las corsas de taurs)... m'agrada mei que mei lo son punt de vista suu dret a víver de cada estar vitant (e eth que considera lo foetus com un estar vitant)... lo dret de l'animau e seré ligat au combat pro-life ?? wooow, vaquí uns combats deus progressistes !!
anèm, liberacion animau, liberacion de l'ingrid betancourt, liberacion deu tibet ! peace, brothers...
http://www.utilitarian.net/singer/by/1995----03.htm
Dernière édition par le Ven 28 Sep - 15:01, édité 2 fois
_________________
La ceba fai bèure e manten la sed
48 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Ven 28 Sep - 14:47
joan_cavalier
Trobador !!
Danís a écrit:Non solament minjats, mas apreciats, vos dise pas ! Coma ai dich mai naut, quo es una religion, las colhas de taureu !
Anem per destibar l'ambient e per rebombir (mas pas tròp fòrt lo prometi) sus Danis, la galejada del jorn.
Es un òme que s'en va a Madrid per aprener lo castelhan, dintra dins un restaurant demanda lo menut e sona lo servicial :
"Desencusatz, de qu'es aquò cojones de toro", lo servicial d'i diser "cora la corrida s'acaba, trenquem una cert part del seu còs e lo coinem", l'òme qu'es un boçin neçi e a pas tot compres dit "menatz me aquò vos pregui", e te veu arrivar un plate amb dessus dos dacòses que semblan a noses de coco e que pudisson, l'òme se dit "Ai pagat vau tastar" e trapa aquò vertadierament maravilhos se dit qu'a pas jamai tastar quicòm de tan brave... decida doncas de passar tot lo seu sejorn de minjar dins aquel restaurant "cojones de tòros".
Al cap de 15 jorn, l'òme que parla perfiechament castelhan ara dintra dins lo restaurant e demanda "Hola Manuel, Cojones de toro per favor" e lo servicial i mena un plate amb dos pichons dacòses dadins que semblan a d'olivas l'òme comença de pas entendre torna sonar lo servicial e i dit "Manuel qu'es aquo, non son cojones de toro" e lo servicial d'i respondre "de que vòls es pas totjorn lo toreador que ganha"
49 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Ven 28 Sep - 16:07
Danís
Adjudant
Veiqui lo melhor argument per la corrida ! Enfin, casi...
50 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Ven 28 Sep - 16:57
Zengi
Trobador !!
Suposi qu'as desbrembat aqueth smiley --> " " qu'ei fotut après lo 'petit borgés'. Aquò vòu díser que n'èri pas seriós.l'istòria de la corrida com ua ocupacion de petit-borges, cau brembar qu'estó matieu qu'ac sortí purmer... un bon argument non ? qui tira lo desbat endavant
Mes aquò qu'ac sabes, pensi que s'as decidat de parlar d'aquò e de non pas tornar suus arguments precís qu'ei balaht, qu'as las toas rasons.
Sei pas on tiri lo debat, mes comportaments atau me balhar enveja de tirar com cau dens lo cap deu monde, héhé
51 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Ven 28 Sep - 18:23
ceba e roi
Guelha de bonda
Matieu a écrit: tornar suus arguments precís qu'ei balaht
justament, aquò b'ei lo problem deus militants anti-corrida, d'arguments precis n'i a pas hòra deus topics politicament-corects, de la denoncia deu patiment deus animaus e de la tortura com jòc (shens que pas jamei aqueths punts de vista, aqueras afirmacions asseguradas e sian explicats de vertat e en pregondor, o lavetz dab messorgas -espiar lo siti deu CRAC, un must de propaganda mentirósa e de maishanta fe) ! Benlèu tanben que m'èi mancat los tons arguments, m'an passat jós l'uelh shens que'us vedia briga. Ha non, vertat que soi jo qui decideishi de pas arrespóner a çò que dises...
bon aqueth còp que deishi vertadièrament la charradissa, non mia pas ad arren ; osca Renaud Séchan ! prohibicion de la corsa de taur ! prohibicion deu hitge gras (e a las aucas, i pensatz a las aucas ?) ! lèu, un parlament animau, entà que's podian des·héner legaument de las atacas deus maishants umans, e que enfin, après de milenaris d'opression, be desquen audir la lor votz dens lo concert de las nacions ! liberacion animau, LEU !!!
Dernière édition par le Ven 28 Sep - 18:52, édité 1 fois
_________________
La ceba fai bèure e manten la sed
52 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Ven 28 Sep - 18:50
occitaneta
Occitan Warrior
Pr'amor si la tortura n'es pas un bon argumentari ne vedi pas ço qui poderei estar... De mei n'avem pas vist de hort construsit dens lo voste viejaire... Pr'amor qu'es tot aisitament pa defenable.
(Mes que cau anar leu leu pr'amor que'ns cau anar bever un veire aqueth ser !! )
53 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Ven 28 Sep - 18:54
ceba e roi
Guelha de bonda
_________________
La ceba fai bèure e manten la sed
54 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Ven 28 Sep - 19:06
occitaneta
Occitan Warrior
55 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Ven 28 Sep - 19:11
Zengi
Trobador !!
Tau parlament deus cons, qu'as lo men vòtelèu, un parlament animau, entà que's podian des·héner legaument de las atacas deus maishants umans, e que enfin, après de milenaris d'opression, be desquen audir la lor votz dens lo concert de las nacions !
56 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Ven 28 Sep - 19:11
Danís
Adjudant
E la tortura de la tirosa quand 'ribem au bar, i pensatz ?
57 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Ven 28 Sep - 19:27
ceba e roi
Guelha de bonda
Matieu a écrit:Tau parlament deus cons, qu'as lo men vòte
sorteishes pas de l'ENA entà sàber argumentar atau ???
_________________
La ceba fai bèure e manten la sed
58 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Ven 28 Sep - 21:16
Zengi
Trobador !!
Atau a lèu
59 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Ven 28 Sep - 21:28
Danís
Adjudant
Matieu a écrit:Qu'èi dit ço qu'avi de diser suu subjècte, lavetz se preferas que passi per un hippi qui prefera los animaus aus umans, tot ço que poderéi diser aurà pas nada importança.
Atau a lèu
Io soi pas hippi tanpauc, e aime mielhs los animaus aus umans. Pas nonmas dins l'arena o dins la sieta, vòle dire...
60 Re: Que pensatz de la Corrida ? le Ven 28 Sep - 21:34
Zengi
Trobador !!
Contenu sponsorisé
Aller à la page : 1, 2, 3
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


c: text/html

text:
Club Atlético Huracán
Lo Club Atlético Huracán qu'ei ua associacion esportiva de Buenos Aires qui la soa activitat principau qu'ei lo son equipa de fotbòl de purmèra division.
Lo malhòt ei blan dab quauques elemant arrois e lo son simbèu qu'ei un balon aerostatic. Que ho fondat en 1908 dens lo quartièr de Nueva Pompeya qui'u ei associat mes lo son estadi, l'Estadi Tomás Adolfo Ducó, que's tròba dens lo quartièr de Parque Patricios.
Los sons suportaires que son aperat quemeros (de l'espanhòu quemar, qu'ei a díser bruslar en referéncia a la zòna de l'estadi on se bruslavan lo salopèrs de la ciutat).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
dijous, 1 de desembre de 2016
Òdi ordinari (1)
Uèi, aguèri enveja de lo pulverizar lo tipe que s'assetèt davant ieu dins lo trin. Non, pas perque son telefonet tindèt e me desrevelhèt, soi venguda (quasi) toleranta amb los abestits qu'oblidan de metre lo mòde silenciós sus lor puta de smartphone.
Mastegava.
Mastegava un chewing-gum.
E fasiá tan de bruch quand mastegava que la sòm, capitèri pas de la tornar trobar.
Aquel bruch chucós dels caisses que se desseparan. Es la lenga que se despega del cèl de la boca, es los vai e vèni de la pasta dins l'escupinha que fa aquel bruch tissós ?
Uèi, se i a un escolan que mastega en classa, va cargar.
Classificacionatge: òdi ordinari
Cap comentari:
Subscriure's a: Comentaris del missatge (Atom)


text:
Camp de Mart
Lo Camp de Mart èra a Roma una planura que se situava d'en primièr fòra dels barris, e ont Romul aviá consacrat un temple a Mart; al nòrd oèst de la vila, e sus la riba esquèrra del Tibre.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo Champ de Mart es la planura inondabla situada entre lo paret servian de Roma e la corba del Tibre. Espaci utilisable per amassar lo pòble roman en armas e far d'exercisis militar, èra utilizat tanben per d'autres usatges civils: s'i tengava las assembladas del pòble, e s'i elegissiá los magistrats pendent de comicis.
Dins los darrièrs temps de la Republica, foguèron bastits a l'entorn del Camp de Mart de portics, d'arcs de trionf e de monuments publics magnifics, coma lo teatre e la Curia de Pompèu. Foguèt sul Camp de Mart que las cendres de Juli Cesar foguèron versadas per d'esclaus après qu'aviá estat assassinat debant las pòrtes del senat, abans una sesilha.
Jos l'Empèri, lo Camp de Mart se cobrís pauc a pauc de bastiments publics jos l'iniciativa d'August e dels successors: coma los tèrmes d'Agrippa, lo portic d'Octavia, lo teatre de Marcèl, puèi l'estadi de Domician (que venguèt la Piazza Navona) e lo Panteon.
Lo Camp de Mart de l'Antiquitat fin ara[modificar | modificar la font]
Al contrari dels autres quartièrs de la Roma antica, lo Camp de Mart foguèt pas abandonat a l'Edat Mejana. Lo traçat dels axes de las carrièras anticas demorèt, coma quel de la Via Flaminia, que veniá la via Lata en vila, e correspond a l'actuala via del Corso.
Campo Marzio es ara un des 22 rioni de la vila de Roma. Es designat dins la nomenclatura administrativa pel còdi R.IV.
Endacòm mai[modificar | modificar la font]
Per imitacion, foguèt donat, a París, lo nom de Camp de Mart un grand espaci situat entre l'Escòla militara e la Torre Eiffel.


text:
Drech
Lo drech (var. dreit, dret) es l'ensemble de las règlas, definidas e acceptadas pels òmes per regir los rapòrts socials, e garantidas per l'intervencion del poder public, valent a dire de l'Estat. La sancion ligada a la règla de drech es çò que destria aquesta de las autras règlas, coma las règlas moralas e de civilitat. Lo fach qu’aquesta sancion provenga de l'Estat, e doncas d'une creacion artificiala umana presupausada acceptada per totes, destria lo drech de la religion.
Somari
Generalitats[modificar | modificar la font]
Lo drech positiu es l'ensemble dels tèxtes de lei d'una comunautat, e de lor aplicacion per la justícia, la jurisprudéncia. Visa un apròchi scientific ont « lo drech s'explica pel drech » segon la ierarquia de las nòrmas. Aqueste biais de veire lo drech permet de desbarrassar son estudi de tota question religiosa, sociologica, etnologica o istòrica. Es lo drech dels juristas, ensenhat dins las universitats actualament.
Çaquelà, se la vision positivista permet al drech d'aver una certana rigor e logica, cal pas qu’aquesta definicion, que decopa lo real amb l'ajuda de categoria juridica preexistenta, siá la sola presa en compte. Lo drech, al sens larg, es una recèrca del rapòrt d’efectuar entre de circonstàncias de faches e de leis. Lo tèxt de lei es pas alara la sola donada de prendre en compte. Conven tanben d'observar la natura dels faches, l'efectivitat del drech, etc. En efècte, i a pas tant de leis que de situacions de faches, e i a de leis que demòran letras mòrtas. Es abans tot per l'analisi dels faches que se sauprà quina lei aplicar e quina poirà « regir melhor los rapòrts socials ».
Lo drech objectiu[modificar | modificar la font]
Lo drech objectiu es l'ensemble de las règlas juridicas obligatòrias aplicadoiras dins un país. Aquestas règlas son establidas pel poder regularament en plaça dins lo país e son destinadas al manten de l'òrdre e de la securitat, a « preservar los interèsses subjectius legitims e a reprimir los interèsses subjectius illegitims (Huguette Jones, 2002-03) ». Se parla alara melhor del Drech.
Dins lo drech francés, coma dins fòrça dreches romano-germanics, se destria lo drech public e lo drech privat. Aquesta distincion es mens presenta al sen dels sistèmas juridics anglosaxons tanben nomenats sistèmas de common law.
Los dreches subjectius[modificar | modificar la font]
Los dreches subjectius son de prerogativas personalas reconegudas pel drech objectiu. Son oposables als tèrces. Aquestes son per exemple, lo drech de proprietat, lo drech de crèdit,... Se parla alara pus volontièrs dels dreches.
Un drech subjectiu pòt èsser absolut o relatiu :
- Los dreches absoluts s'aplican a l'esgard de tot tèrç (ex. : drech de proprietat). Se ditz que s'aplican erga omnes.
- Los dreches relatius s'aplican a l'esgard d'un o maites tèrces determinats (ex. : dreches resultant d'un contracte).
Las fonts del drech[modificar | modificar la font]
L'expression "fonts del drech" remanda a totas las fòrças e donadas moralas, economicas, socialas, politicas a l'origina del drech. Las fonts formalas en s'interessant solament a las que conduson dirèctament a l'elaboration del drech.
Las fonts formalas del drech internacional son las Convencions internacionalas, la costuma internacionala, la jurisprudéncia internacionala e los principis generals del drech reconeguts per la màger part dels païses.
Dins los païses de tradicion romano-germanica e de drech escrich coma França, las solas fonts formalas son la lei lato sensu, comprenent la constitucion, la lei stricto sensu, los tèxtes subordenats (règlaments), coma los decrets, los arrestats, las circularas e la costuma. La jurisprudéncia, los principis generals del drech formulats especialament per la doctrina son pas que parcialament reconeguts coma de fonts del drech.
A las fonts del drech correspond una ierarquia de las nòrmas qu’establís la plaça de las nòrmas dins l'òrdre juridic.
Las grandas brancas del drech[modificar | modificar la font]
Lo drech privat[modificar | modificar la font]
Lo drech privat es la partida del drech que regís los rapòrts entre los particulars, que sián de personas fisicas o de personas moralas de drech privat.
Las brancas principalas del drech privat son :
- Lo drech civil :
- Lo drech de la familha
- Lo drech dels bens (o dreches reals, del latin res, "causa"))
- Lo drech de las obligacions :
- Lo drech penal es generalament ligat al drech privat, car sa sancion depend de las jurisdiccions judiciàrias : lo tribunal correccional es en realitat una cambra especializada del Tribunal de Granda Instància ; en darrièr recors, los afars penals son jutjats per la Cort de Cassacion, etc. Mas, per natura, lo drech penal aperten puslèu al drech public : organiza los rapòrts entre l'Estat e los individús. Es pas solament per facilitat que s’accèpta que la victima pòrte davant lo tribunal repressiu sa demanda de reparacion, per la quala lo jutge civil auriá degut èsser competent (« se portar partida civila »). Lo drech penal a pas per vocacion primièra d'organizar los rapòrts entre delinquent e victima, mas entre la societat e lo delinquent.
- Lo drech social
- Lo drech internacional privat
- Lo drech dels afars. Son contengut es subjècte a debat mas es admés que recampa :
- Lo drech comercial
- Lo drech de las societats
- Lo drech de la concurréncia
- Lo drech de la consomacion
- Lo drech bancari e lo drech de las asseguranças
- Lo drech financièr inclutz lo drech borsièr
- Lo drech de l'informatica
- Lo drech del secret dels afars existís als Estats Units e dins los païses anglosaxons, mas pas encara en França.
- Lo drech economic.
- Lo drech de la concurréncia
- Lo drech de la proprietat intellectuala, dont :
- Lo drech de la proprietat literària e artistica que compren :
- Lo drech de la proprietat industriala, que compren :
Lo drech public[modificar | modificar la font]
Lo drech public regís l'existéncia e l'accion de la poténcia publica.
Las quatre brancas principalas del drech public son :
- lo drech constitucional ;
- lo drech administratiu ;
- las finanças publicas ;
- lo drech internacional public.
D’aquestas quatre matèrias son derivats :
- lo drech de las collectivitats territorialas ;
- lo drech de la foncion publica ;
- lo drech del servici public ;
- lo drech dels mercats publics ;
- lo drech de l'urbanisme ;
- lo drech de l'environament ;
- lo drech fiscal (aqueste drech es pr’aquò al limit del drech privat, especialament del drech dels afars, e del drech public)
- una partida del drech de la santat (en çò que concernís las responsabilitats de l'espital public) ;
- lo drech public economic ;
- lo drech europèu es un cas a despart, inicialament fòrtament enrasigat dins lo drech internacional public (rapòrt entre Estats e institucions internacionalas), es d’ara enlà creator de rapòrts de dreches privats.
Istòria del drech[modificar | modificar la font]
- Drech primitiu : Còde d'Hammourabi,
- Drech roman : Lei de las Dotze Taulas, Còde de Teodòsi o Còde teodosian, Còde de Justinian, Digeste,
- Drech de l’Edat Mejana : Breviari d'Alaric, Lei salica
- Drech canonic
- Drech intermediari : Durant la Revolucion Francesa
Filosofia del drech[modificar | modificar la font]
Ubi societas, ubi jus (« ont i a societat, i a drech »), maxima de la Roma antica. Aquesta donada permet d'armonizar los rapòrts dins una collectivitat. Balha un poder de formular, d'adoptar e promulgar de règlas de conducha imperativas per regir las relacions dels individús que la compausan.
- Drech natural dins las teorias liberalas.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Fonts del drech :
Teorias principalas:
Dreches particulars :
Autres :
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr) Terry Olson e Paul Cassia, Le droit international, le droit européen, et la hiérarchie des normes, Droit et justice. PUF


text:
Sant Miard de Presca
Sant Miard de Presca[1],[2],[3] (oficialament en francés Saint-Médard-de-Presque) es una comuna occitana de Carcin situada dins lo departament francés d'Òlt e la region Occitània .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
- Sent (Sant ?) Miard es un agiotoponime : es un nom de lòc que fa referéncia a un nom de sent. Se tracta de Sanctus Medardus (456 - 8 de junh 545), avesque de Noyon en Picardia (França), que son nom ven del germanic Math-hard [4]. En occitan, sonque la Gasconha occidentala e meridionala consèrva inalterat lo -d- intervocalic; endacòm mai, Medard es una fòrma sabenta. Una de las fòrmas occitanas d'origina populara (per evolucion normala) es Mesard (-d- intervocalic > -z-, grafiat -s-). Mai au nòrd, -z- intervocalica dispareis, çò que dona Meard e, per evitament de l'iatus, Miard, Merd, Mèrd, etc.
- Presca ven benlèu del latin priscus (ancian, antic), pr'amor de l'ancianetat de sitis coma las Cesarinas[5]; Basalgas sembla interrogatiu çaquelà.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2013 : 196 abitants
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, Paris, reedicion 1984
- ↑ , Gaston Bazalgues, Toponymie Lotoise, A la Découverte des Noms de lieux du Quercy, Les Editions de la Bouriane et du Quercy, Gourdon, 2002


text:
Lista dels primièrs ministres de Malta
Lo Primièr Ministre es la figura pus poderosa dins lo govèrn de Malta, e mai se lo president de Malta a un reng superior. Lo Primièr ministre es nomenat pel president, mas lo president pren la decision en se basant en la situacion del parlament maltés. Lo primièr ministre li cal comptar amb una majoritat de vòtes dins lo parlament per aténher lo mandat.
Dotze personas ocupèron la carga de primièr ministre de Malta dempuèi que se creèt la carga en 1921. La carga demorèt vagui dins lo periòde entre 1933 e 1947 e entre 1958 e 1962.


text:
Los dimècres universitaris occitan e catalan se tendràn coma l'an passat a Tolosa a l'Ostal d’Occitània (11 carrièra Malcosinat M° Esquiròl). La dintrada es liura. Las conferéncias son en francés, en occitan o en catalan.
Joan-Francés Courouau qu'organiza aquel cicle, a la debuta del papieron de prensentacion fa lo punt :
Ja dètz ans !
Despuèi dètz ans, los ensenhaires-cercaires de la Seccion d’Occitan e de la Seccion de Catalan de l’Universitat Tolosa-Joan Jaurés prepausan, mercé al sosten de la Region Occitània-Pirenèus-Mediterranèa, un programa de conferéncias que permet de rendre compte de la vitalitat de la recerca actuala sus la matièra occitana e catalana. De cercaires tolosans, franceses, europèus, americans venguèron far descobrir la frucha de lors trabalhs a nòstres estudiants, als ensenhaires de nòstra Universitat, mas tanben a totes los esperits curioses que s’interèssan a çò que la sciéncia pòt produire en tèrmes de coneissenças renoveladas.
Per aquela detzena annada, la formula evoluciona. L’ensenhament superior e la recerca, son d’ensenhaires-cercaires mas tanben d’estudiants. E se tròba que nòstres joves fan pròva d’un dinamisme remarcable e los DUOC lor faràn d’ara enlà una plaça. Per festejar los dètz ans, la premièra conferéncia aculhirà... un concèrt del grop Aital Aital, compausat d’estudiants de nòstra Universitat. Mai tard, doas doctorantas, Camilla Talfani e Marina Mazars, se liuraràn a un jòc de questions-responsas sus lors trabalhs de tèsi en literatura medievala. Associar los/las estudiant-a-s coma actors als DUOC, es tanben un biais de dire que sèm fièrs de nòstre/a-s estudiant-a-s.
Autre eveniment remarcable : la cercaira americana Wendy Pfeffer presenta una conferéncia sus l’alimentacion en Occitània a la Renaissença. A aquela escasença, lo cafè La Topina prepausarà un menut Renaissença amb des plats cosinats segon de recèptas de l’epòca.
E plan segur, aculhirem de cercaires en domeni catalan, Fabrici Corrons qu’es responsable de la Seccion de Catalan a l’Universitat Tolosa-Joan Jaurés e una lingüista catalana, e mai, pel primièr còp, un cercaire israëlian, Aviv Amit, de l’Universitat de Tel Aviv, especialista d’aquel periòde trebolat per las lengas de França que foguèt la Segonda Guèrra mondiala.
Mercé a totes los ensenhaires, los cercaires e los estudiants que nos acompanhèron pendent dètz ans e desirem-nos encara de longas annadas de descobèrtas scientificas partejadas.
Joan-Francés Courouau


text:
Aplicacion (matematicas)
En matematicas, lo concèpte d'aplicacion formaliza l'idèa intuitiva de dependéncia determinista entre dos elements qu'un d'elei (la valor de l'aplicacion) es entierament determinat per l'autre (la variabla de l'aplicacion).
D'un biais informau, una aplicacion f es la donada :
- de dos ensembles X, Y (que supausarem non vueges)
- d'un biais d'associar a cada element x de l'ensemble X un element unic y de l'ensemble Y, sonat imatge de x per f, o valor de f en x, e notat f(x)
Se ditz alora que f es una aplicacion de X dins Y (o de X vèrs Y ) e s'escriu .
Per indicar qu'un element x de X a per imatge l'element y de Y, se pòt notar : .
Exemple : l'esquèma çai sus (o diagrama sagitau) representa una aplicacion particulara d'un ensemble X de 3 elements (notats 1, 2, 3) dins un ensemble Y de 5 elements (notats a, ... , e). Se pòt interpretar X coma un ensemble de 3 objèctes destriables (son numerotats) e Y coma un ensemble de 5 boitas destriablas (son tanben "numerotadas"). Amb aquela interpretacion, cada aplicacion de X dins Y pòt èsser vista coma un dei biais de plaçar leis objèctes dins lei boitas : a cada objècte, l'aplicacion associa la boita ont es plaçat ; dins lo cas representat, leis objèctes "1", "2", "3" son plaçats respectivament dins lei boitas a, c, d.
De segur, i a d'autrei biais de lei plaçar (n'i a 53 = 125 en tot) : per exemple, se seriá poscut metre lei 3 objèctes dins la boita b, çò que seriá estat representat per l'aplicacion g de X dins Y tala que
- g (1) = b, g (2) = b, e g (3) = b.
Remarca terminologica : s'emplega sovent lo mot foncion per sinonim d'aplicacion de valors numericas (realas o complèxas). Ansin, una foncion es una aplicacion , ont Y es un sosensemble de (l'ensemble dei reaus) o de (l'ensemble dei complèxes).
Per exemple, en geometria, l'aira a d'un carrat es una foncion de la longor dau costat :
- ;
la dependéncia entre e a se representa per l'aplicacion (l'ensemble dei reaus positius se nòta ).
Somari
- 1 Definicions
- 2 Imatge dirècte
- 3 Imatge invèrs
- 4 Composicion d'aplicacions
Definicions[modificar | modificar la font]
- Formalament, una aplicacion f d'un ensemble X dins (o vèrs) un ensemble Y es un triplet onte es un sosensemble dau produch cartesian X x Y satisfasent la condicion seguenta :
per tot element x de X, existís un element unic y de Y tau que .
- L'element y ansin definit (dich associat a x) se nòta f(x) : es l'imatge de x per l'aplicacion f, o la valor de f en x.
- S'escriu (que se liège : « f (es una) aplicacion de X dins Y »).
- Se ditz que l'ensemble X es lo domeni de f o l'ensemble de definicion de f.
- Se ditz que l'ensemble Y es lo codomeni de f o l'ensemble d'arribada de f.
- L'ensemble es un sosensemble dau produch cartesian X x Y : es un graf. Se ditz qu'es lo graf de l'aplicacion f. Per definicion :
- ;
- autrament dich :
Aplicacion identica d'un ensemble X[modificar | modificar la font]
Es l'aplicacion de X dins X, notada , qu'a cada element x de X associa lo meteis element x.
- ; autrament dich : per tot x dins X.
Lo graf de l'aplicacion identica de X es l'ensemble seguent (sonat diagonala dau carrat cartesian de X) :
- ; autrament dich :
Aplicacion constanta sus un ensemble X[modificar | modificar la font]
Se ditz qu'una aplicacion es constanta s'existís un element (fixat) de Y tau que per tot element x de X : es una aplicacion tala que la valor de f en un ponch x siá independenta de x (totei leis elements de X an lo meteis imatge per f ; dins l'interpretacion ja donada, totei leis objèctes son plaçats dins la meteissa boita).
Egalitat de doas aplicacions[modificar | modificar la font]
Segon la definicion supra, doas aplicacions e son egalas se e solament se :
- , çò qu'equivau a :
Autrament dich, lei doas aplicacions e son egalas, çò que s'escriu , se e solament se, simultaneament :
- an lo meteis domeni, notat aicí X
- an lo meteis codomeni, notat aicí Y
- per tot element x de X
Ensembles d'aplicacions[modificar | modificar la font]
L'ensemble deis aplicacions de X dins Y se nòta indiferentament o (coma una poténcia) .
Imatge dirècte[modificar | modificar la font]
Siá una aplicacion .
Imatge d'una aplicacion[modificar | modificar la font]
Un element y de Y es una valor de f se e solament s'existís (aumens) un element x de X tau que f(x) = y. Se sòna imatge de l'aplicacion f l'ensemble dei valors de f ; es un sosensemble dau codomeni Y que se nòta . Per definicion :
- ;
- autrament dich :
Exemples[modificar | modificar la font]
- Dins l'exemple representat sus la figura en tèsta d'article, . En interpretant f coma un biais particular de plaçar lei 3 objèctes dins lei 5 boitas, l'imatge de f es l'ensemble dei boitas que contènon aumens un objècte.
- Siá l'aplicacion . A per imatge , l'ensemble dei nombres reaus positius. Aquò se demòstra per inclusion dobla :
- Se y es dins l'imatge de , existís un reau x tau que , donc y es positiu, çò que pròva l'inclusion .
- Reciprocament, se y es un reau positiu, se pòt definir ; alora , donc y es dins l'imatge de ; aiçò pròva l'inclusion .
- Siá l'aplicacion . A per imatge (demostracion analòga).
Aquesteis exemples mòstran que, segon lei cas, l'imatge e lo codomeni d'una aplicacion pòdon èsser diferents o egaus : fau a priori s'avisar de pas confondre lei doas nocions. Se ditz qu'una aplicacion es subrejectiva se son imatge coïncidís amb son codomeni (cada boita contèn aumens un objècte). Segon aquesta definicion, es subrejectiva, e lei doas autreis aplicacions o son pas.
Remarca : leis aplicacions an lo meteis domeni e lo meteis graf , mai son diferentas, qu'an pas lo meteis codomeni : la segonda es subrejectiva e la premiera o es pas.
Generalizacion[modificar | modificar la font]
Estent un sosensemble (o partida) A de X, se definís l'ensemble :
- ;
- autrament dich :
Se ditz que es l'imatge dirècte de A per l'aplicacion f. Es un sosensemble dau codomeni de f.
- En particular, .
Imatge invèrs[modificar | modificar la font]
Siá una aplicacion .
Estent un sosensemble (o partida) B de Y, se definís l'ensemble :
Se ditz que es l'imatge invèrs de B per l'aplicacion f. Es un sosensemble dau domeni X de f.
Composicion d'aplicacions[modificar | modificar la font]
Es una nocion essenciala. Compausar doas aplicacions consistís a leis encadenar. Estent e d'aplicacions talei que lo codomeni Y de la premiera siá lo domeni de la segonda, se pòt, per cada element x de X, determinar son imatge y = f(x) per f, qu'es un element de Y, puei l'imatge z = g(y) de y per g, qu'es l'element de Z :
L'aplicacion de X dins Z qu'en tot element x de X associa l'element z de Z ansin definit es sonada compausada deis aplicacions f, g (dins aquest òrdre). Se nòta .
- ; autrament dich : per tot element x de X,
Remarca : còmpte tengut dei notacions, dins l'escritura , la succession deis aplicacions se liège de la drecha vèrs la senèstra.
Associativitat de la composicion d'aplicacions[modificar | modificar la font]
Estent tres aplicacions , e talei que lo codomeni Y de caduna dei doas premieras siá lo domeni de la seguenta. Alora :
D'efècte, lei dos membres son d'aplicacions qu'an lo meteis domeni X, lo meteis codomeni W, e tot element x de X a lo meteis imatge per aquelei doas aplicacions, çò que pròva l'egalitat.
Se ditz que la composicion d'aplicacions es associativa. Se pòt alora notar l'aplicacion compausada de f, g, h sensa parentèsis :
Compausada d'una aplicacion amb una aplicacion identica[modificar | modificar la font]
Siá una aplicacion . Alora (ben s'avisar de l'òrdre):
Per exemple, se pòt verificar ansin la premiera d'aquelei doas relacions :


text:
Havernas
Havèrno en picard ( Havernas en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Aquel vilatge picard a situat a unitat|15|km}} al nòrd de Amians, sus la rota de Auxi-lo-Castèl.
Ce village picard est situé à 15 km au nord d'Amiens, sur la route d'Auxi-le-Château.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Dempuèi lo començament del XVIIe sègle e fins a la révocation de la édit de Nantas en 1685, la Glèisa reformada d'Amians celèbre occasionnellement lo culte dins lo castèl de Havernas. Aquel aperten a la familha protestante de Sant-Delys[1].
Dès le début du XVIIe siècle et jusqu'à la révocation de l'édit de Nantes en 1685, l’Église réformée d'Amiens célèbre occasionnellement le culte dans le château d'Havernas. Celui-ci appartient à la famille protestante de Saint-Delys[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Istòria de las protestants de Picardie per Louis Rossier-1861 réédition 1990 e de registres de la Glèisa reformada d'Amians a las A.D. De la Soma
- ↑ Histoire des protestants de Picardie par Louis Rossier-1861 réédition 1990 et registres de l’Église réformée d'Amiens aux A.D. de la Somme


text:
Matougues
Matougues es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 2001 McCain installe la fabrica de frites congelées la mai productiva dins lo mond, en produsint de 25 tonas frites congelées per ora. La fabrica emplega aperaquí 200 personas.
En 2001 McCain installe l'usine de frites congelées la plus productive au monde, produisant de 25 tonnes frites congelées par heure. L'usine emploie environ 200 personnes.


text:
Fonzes pròpris
Lo tèrme de fonzes pròpris o capitals pròpris (var. fons pròpris; capitaus pròpris) se referís a mai d'una nocion segon que s'agís d'una accepcion correnta o d'una nocion comptabla.
- La nocion correnta: los fonzes pròpris (en anglés: ownership equity) es la soma que botan los entrepreneires, valent a dire los futurs proprietaris, que montan una entrepresa.
- La nocion comptabla: los capitals pròpris (en anglés: equity capital) correspondon a las ressorsas establas de l'entrepresa. Se compausan del capital social, de las sèrvas, del repòrt e dels resultats de l'exercici.
Fonzes pròpris dins l'immobiliari anglosaxon[modificar | modificar la font]
Dins un contèxte anglosaxon los particulars fan correntament referéncia a çò que li dison "the equity" de lor ostal. Calculan la diferéncia entre lo montant que poirián vendre lor ostal uèi (prètz corrent o valor mercanda) e lo montant que lor demòra de pagar de lor prèst. En Anglatèrra coma als Estats Units utilizan aquela nocion per manlevar d'argent, mentre qu'en França, fins ara, las bancas pòdon prestar sonca en foncion del revengut del manlevaire. Se l'immobiliari monta considerablament, los proprietaris pòdon utilizar lor "equity" per consomar, viatjar, investir dins l'art o tornarmai dins l'immobiliari. D'aquí un trin de vida que pòt estonar: veituras esportivas, residéncias segondàrias, viatge del torn del mond. Pasmens se l'immobiliari s'esfondra, l'equity pòt venir negativa (en anglés: negative equity) e corron lo risc de veire lor ostal vendut per la banca (en anglés: forclosure).


text:
06 May 2006
Catalonha a mand de proïbir las corridas
D'aprèp lo darrèr numèro del setmanèr valencian El Temps, lo parlament catalan seriá a mand de proïbir la tenguda de corsas de buòus sul territòri del Principat.
L'article nos assabenta d'una realitat que ne'n parlan pas gaire en França: las corsas de buòus, en Catalonha, serián deficitàrias sens los subsidis generoses versats pel govèrn espanhòl, e son mai que mai frequentadas per toristas en cèrca d'emoción.
A mai de l'interés de la proïbicion d'aquel espectacle arcaïc e crusèl en Catalonha, la proïbicion de las corsas de buòus al Principat trencariá la continuitat territoriala d'aquel passatemps barbar entre Espanha e Occitània, e demostrariá enfin l'artificialitat totala de las corridas en país occitan [los espectacles taurins autenticament occitans, talis que la corsa landesa e la corsa camarguesa, compòrtan pas la mesa a mòrt de l'animal]. Las corridas cò nòstre son una introduccion recenta e artificiala, lo resultat d'un espanholisme d'opereta que lo monde vivon coma un substitut de son occitanitat, enebida pel poder central. Compreni aquel besonh prigond de se desmarcar dels francimands, mès francament s'auriá pogut causir un altre biaish de se singularizar!
Cal doncas esperar que la proïbicion de las corsas de buòus en Catalonha siá una capitada, e que pòsca aver una influéncia sus las lutas anticorridas cò nòstre.
Un afar de seguir, alavetz!
L'article nos assabenta d'una realitat que ne'n parlan pas gaire en França: las corsas de buòus, en Catalonha, serián deficitàrias sens los subsidis generoses versats pel govèrn espanhòl, e son mai que mai frequentadas per toristas en cèrca d'emoción.
A mai de l'interés de la proïbicion d'aquel espectacle arcaïc e crusèl en Catalonha, la proïbicion de las corsas de buòus al Principat trencariá la continuitat territoriala d'aquel passatemps barbar entre Espanha e Occitània, e demostrariá enfin l'artificialitat totala de las corridas en país occitan [los espectacles taurins autenticament occitans, talis que la corsa landesa e la corsa camarguesa, compòrtan pas la mesa a mòrt de l'animal]. Las corridas cò nòstre son una introduccion recenta e artificiala, lo resultat d'un espanholisme d'opereta que lo monde vivon coma un substitut de son occitanitat, enebida pel poder central. Compreni aquel besonh prigond de se desmarcar dels francimands, mès francament s'auriá pogut causir un altre biaish de se singularizar!
Cal doncas esperar que la proïbicion de las corsas de buòus en Catalonha siá una capitada, e que pòsca aver una influéncia sus las lutas anticorridas cò nòstre.
Un afar de seguir, alavetz!
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Garcilaso de la Vega
Garcilaso de la Vega, nascut a Toledo en 1501 o 1503 e mòrt a Niça en 1536, foguèt un poèta e un militar del Sègle d'Aur espanhòl, considerat coma un dels autors màgers de la literatura espanhòla.
Vida[modificar | modificar la font]
Garcilaso de la Vega èra descendent, per son paire, d'Íñigo López de Mendoza (marqués de Santillana) e, per sa maire, de Fernán Pérez de Guzmán. Nasquèt a Toledo entre 1501 e 1503. Venguèt orfanèl de paire e s'eduquèt a la cort, que i coneguèt en 1519 son grand amic, lo cavalièr catalan Joan Boscan, lo Nemoroso de sos vèrses. A aquela amistat Garcilaso deviá segurament son estima per la lirica d'Ausiàs March, qu'influencièt tanben son òbra.
Garcilaso comencèt de servir en 1520 Carles Quint en qualitat de membre de la Gàrdia Reiala. Aprenguèt lo grèc, lo latin, l'italian, lo francés, la musica e l'escrima. Amorós d'una dòna de la comuna de Toledo, que ne aguèt un filh que reconeguèt postumament. Puèi luchèt dins la revòlta de las comunautats de Castelha e foguèt ferit a Olías de Rey; participèt al sètge de sa ciutat natala (1552), que la femna del comunal de Toledo Joan de Padilla s'i èra refugiada. A la fin de 1552 s'embarquèt acompanhat de Joan Boscan e de Pedro de Toledo, futur vicerei de Nàpols, dins una expedicion d'ajuda que voliá evitar la casuda de Ròdes al poder dels turcs mas poguèt pas. Garcilaso foguèt tornarmai ferit, aqueste còp grèvament.
De retorn en Espanha foguèt nomenat cavalièr de l'Òrdre de Sant Jaume e en 1524 s'afrontèt amb los franceses al sètge de Hont Arràbia; a son retorn a Toledo, se maridèt amb Helena de Zuñiga (1525), una dama de Leonor, sòrre de Carles Quint. Tre aquel moment Garcilaso faguèt partida de la seguida de Leonor e comencèt d'escriure sos primièrs poèmas amb l'estetica de la lirica cançonièra. A aquela epòca foguèt tanben cònsol dins sa ciutat natala.


text:
Tournicoton Electrad'Oc
Estil : Electroacostic, Trad
Domeni d'activitat : Grop
Lenga : Bilingue Occitan-Français
Membres : Jean-Pierre Bonnet, Juliette
Fa part de : Association La Ròda
Airal lingüistic : Provence
Vous aimerez aussi
#1 Primate #1 Primate #337 #Aimat Brees #Alexis Degrenier
i
Ansin, se mèsclan rigaudons, brandis, farandolas, borrèias, rondèus, ceucles, pòlcàs, escotishas… Lei sonoritats dei sansonhas (vielas de ròda) electrò-acosticas, instruments de predileccion de TEO, pòdon èstre moduladas sensa fin. S'i apond lo cant en occitan-provençau e d’autreis instruments ancians ò actuaus coma : Psautèri d’arquet , flaüta, mandòla, bassa, sintetizador e de percussions tradicionalas acosticas mai tanben electronicas (loops, machines…).
TEO s'interdís ren ! E d'aqueu mescladís dei genres, d'adobaments originaus, ne'n resultan un ambient e una dinamica pron presada per lo Balèti.
Tournicoton Electrad’Oc Lo maridatge dau Trad, dau Ròc e de l’Electrò !


text:
José Manuel Moreno
José Manuel Moreno (Buenos Aires, lo 3 d'agost de 1916 — Merlo, Argentina, lo 26 d'agost de 1978) que ho un fotbolaire argentin considerat com un deus màger d'America deu Sud durant lo sègle XX.
Que comencè dens las division juvenilas de River Plate abans de jogar en purmèra division dens aqueth club en tot har partida de la famosa ataca istorica milionària coneguda com La Maquina (qu'i joguè amassa dab Ángel Labruna, Adolfo Pedernera e Félix Loustau).
Qu'ei lo sol jogador de l'istòria qui sia estat campion deus tornaments nacionau de 4 país diferents (Argentina, Méxic, Colómbia e Chile).


text:
Grussan
Grussan (oficialament en francés Gruissan) es una comuna occitana situada dins lo departament d'Aude e la region d'Occitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
http://www.ville-gruissan.fr site de la comuna de Grussan, que lo jornal municipal se sona "Gruss@nòt"


text:
Trabuc
Lo trebuc es una pèça d’artilhariá medievala de contrapés. Es una maquina de sètge que foguèt utilizada a l'Edat Mejana, per destruire la maçonariá de la muralhas, o per lançar de projectils per dessús los barris.
Lo trebuc de contrapés apareguèt dins la primièra partida del sègle XII dins los païses del bacin mediterranèu a l'encòp dins las tèrras crestianas e dins las regions contrarotladas pels musulmans[1]. Podiá lançar de projectils de tres cents liuras (140 kg) e los projectar de granda velocitat contra los barris enemics. Segon las circonstàncias, de cadavres infectats per de malautiás foguèron getats dins las vilas per tòca de propagar las epidèmias d'entre los asetjats, es la varianta medievala de la guèrra biologica. Lo trabuc de compés aparegut en China a l'entorn del sègle IV, en Euròpa al sègle VI e venguèt obsolet solament al sègle XVI, plan aprèp l'introduccion de la polvera de canon. Lo trebuc es fòrça mai precís que los autres catapultas de l'Edat Mejana. Pendent las crosadas, Ricard Còr de Leon donava de noms plan evocators als dos trabucs utilizat al sètge de Sant Joan d'Acre en 1191 "God's Own Catapult" e "Bad Neighbor[2]".
Somari
Las armas de contrapés[modificar | modificar la font]
L’edat d'aur del trebuc se situa al sègle XIII. Foguèt utilizada pendent la crosada dels Albigeses, coma lo mòstan d'escavacions fachas a Carcassona e al castèl de Montsegur per exemple.
S'estima comunament que lo trebuc podava tirar de bolets pesant fins a 120 kg cap una distància d’un pauc mai de 200 m. Se deviá mantenir una distància minimala de 150-200 mètres per se tenir fòra de portada los arquièrs assetjats. Una maquina de talas dimensions èra mai sovent emplegada coma arma de sètge. Èra puntada cap a un punch precís dels barris enemics qu'èran alara bombardats. Lo trebuc constituava tanben una arma de dissuasion eficaça. En efècte, sufisiá a vegadas que los assetjants comencèron a erigir une maquina per que la plaça fòrta capitule.
Lo trebuc fuguèt remplaçat per l’artilhariá de polvera fins a que se daissèt l'usatge pendent lo sègle XVI. Ambedos sistèmas d’armament coexistèron en efècte pendent prèp de tres sègles alara que l’artilhariá de polvera foguèt introducha al començament de la guèrra de Cent Ans opausant los Franceses als Angleses, e pendent lo sètge d’Orleans. Cal dire qu'a l’epòca, lo trebuc èra d’un usatge mai aisit e subretot mens dangierós que l’artilhariá de polvera.
Una de las darrièras utilizacions del trebuc coma arma de sètge que foguèt consignada per escrich data de 1521. Per manca de polvera, Hernán Cortés faguèt montar un trebuc al sètge de la capitala aztèca Tenochtitlán. Se dich que seviguèt pas mai d'un còp e que provoquèt la seuna destruccion al primièr tir.
Caracteristicas tecnicas[modificar | modificar la font]
Se las dimensions e la massa de la maquina pòdon variar fòrça d’un modèl a un autre, un trabuc de talha mejana deuriá possedar las caracteristicas tecnicas seguentas:
- Logor de la vèrga: 8 a 12 mètres ;
- Massa del contrapés: entre 10 e 18 tonas ;
- Massa dels bolets: de 80 a 100 quilogramas ;
- Portada maximala: un pauc mai de 200 mètres;
- Nombre de servissents: prèp de 60 personas (fustièrs, picapeirièrs, manòbras, eca.) ;
- Cadéncia de tir : 1 a 2 per ora.
Foncionament del trabuc[modificar | modificar la font]
Es fach d’un assemblatge ligant una vèrga a un contrapés articulat. De l'autre costat èra ligat una pòcha qu'èra plaçat lo projectil, mai sovent un bolet de pèira talhada.
Lo foncionament del trabuc utiliza lo principi mecanic del palfèr per propulsar una pèira o d'autres projectils fòrça mai luenh e amb mai de precision qu’una catapulta balança fins a la posicion verticala e, amb l’ajuda un croquet, una de las extremitats de la fronda se desliga, propulsant lo projectil cap a la cibla amb una granda fòrça[3].
Descripcion detalhada[modificar | modificar la font]
Nota: Aquela descripcion tradusís aquela de l’Encyclopédie médiévale de Viollet le Duc que compila las coneissenças teoricas sul trabuc a la fin del sègle.
Villard de Honnecourt[4] nos dona lo dessenh d’un de'aqueles grands trabucs de contrapés, tan fòrt emplegats pendent las guèrras del sègle XII e XIII. Alara que l’elevacion d'aquela maquina manca dins lo manuscrich de nòtra arquitecte picard del sègle XIII, pasmens la figura quel presenta e l’explicacion ajuda a comprendre aquelas menas de maquinas. Villard escrich al bas de son plan la legenda seguenta (del francés ancian):
-
- « Se volètz façonar lo fòrt engenh que se nomena trabuc, fasètz aquí atencion. D'aquí son las sablièras coma repausant a tèrra. Aquí siètz davant los •ii• torns e la Còrda dobla amb que se ravala la vèrga. Vejatz se podètz dins aquela autra pagina. I a grand fais de ravalar, perque lo contrapés es fòrça pesuc; perque i a una panièra plena de tèrra, qu'a •ii• grandas canas de long e •ix• pés de larg, e •xii• pés de fons. E al bandir de la flècha (*), pensatz! E vos ne donatz garda, perque deu èsser mantenguda a aquela travèrsa del devant.
- « Se volètz façonar lo fòrt engenh que se nomena trabuc, fasètz aquí atencion. D'aquí son las sablièras coma repausant a tèrra. Aquí siètz davant los •ii• torns e la Còrda dobla amb que se ravala la vèrga. Vejatz se podètz dins aquela autra pagina. I a grand fais de ravalar, perque lo contrapés es fòrça pesuc; perque i a una panièra plena de tèrra, qu'a •ii• grandas canas de long e •ix• pés de larg, e •xii• pés de fons. E al bandir de la flècha (*), pensatz! E vos ne donatz garda, perque deu èsser mantenguda a aquela travèrsa del devant.
(*) La flècha designa una cavilha. »
Lo trabuc dels Albigeses[modificar | modificar la font]
Al sètge del castèl de Menèrba (en Minerbés), Pierre de Vaux-Cernay[5] dich, se levèt del costat dels Gascons una maquina d'aquela que se nomena manganèls, qu'i trabalhavan nuèch e jorn amb fòrça d’ardor. Quitament, al mièjorn e al nòrd, s'auçava doas maquinas, saber una de cada costat. Fin finala, del costat del comte, es a dire a l’orient, èra una excellenta e imensa pèirièra, que cada jorn costava vint e una liuras pel salari dels obrièrs qu'i èran emplegats.
Al sètge de Castèlnòu d'Arri, començat contra Simon de Montfòrt, lo comte de Tolosa faguèt « preparar un engenh de grandor monstruosa per roïnar las muralhas dels castèl, que lançava de pèiras enòrmas, e capvirava tot çò qu'atenhava... Un jorn, lo comte (Simon de Monfort) s’avançava per destruire aquela maquina; e coma los enemics l’aviá rodejada de valats e de clèdas de tal biais que nòstres gents podavan pas i arribar... » En efècte, totjorn s'encledava aquelas maquinas tan per empachar los enemics de las destruire que per preservar los òmes que las servissián.
Al sètge de Tolosa, Pierre de Vaux-Cernay conta que, dins lo combat que Simon de Monfòrt foguèt tuat, « lo comte e lo pauc de monde qu'èra amb el se retirant per causa d’una granissa de pèiras e de l’insuportable trumada de flèchas que los accablavan, s’arrestèron devant las maquinas, darrièra de clèdas, per s'aparar de las unas e de las autras ; perque los enemics lançavan suls nòtres una enòrma quantitat de peiras mejans dos trabucs, un manganèl e mai engenhs... »
Es alara que Simon de Monfòrt foguèt atengut per una pèira lançada per una peirièra que se ne servissiá las femnas, sus la plaça de Sant Sarnin, es a dire a cent tesas al mens del luòc que se passava lo combat..
Villard de Honnecourt nomena l’engenh de contrapés suspendut per de bièlas, de contrapés en forma de panièras, trabuc ; que se deu conclure que se lo manganèl es tanben un engenh de contrapés, sonque pòt èsser un engenh de balancièr, coma aquel figurat dins lo bas relèu de Sant Nazèri de Carcassona[6] e dins fòrça de imatges de manuscrichs.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) David Nicolle/Gerry Embleton/Sam Thompson, Medieval Siege Weapons. Western Europe AD 585-1385, Osprey Publishing, 2002, p.18.
- ↑ "Neatorama - Trivia." en linha
- ↑ FAT(en)The Original Floating Arm Trebuchet sus trebuchet.com
- ↑ Voir l’album de Villard de Honnecourt, publié par MM. Lassus e Alfred Darcel (París, Delion, 1858), e l’edition anglesa publicada per M. Willis (Oxford, Parker).
- ↑ dins son (fr)Histoire des Albigeois
- ↑ (fr)Bas relèu que se supausa representar la mòrt de Simon de Monfòrt.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (en)Chevedden e al., Scientific American, 1995, cap: The Trebuchet [http://web.archive.org/web/20040726001919/http://www.deremilitari.org/resources/pdfs/trebuchet.pdf en linha
- (en)Paul E. Chevedden; Dumbarton Oaks Papers, No. 54; cap: The Invention of the Counterweight Trebuchet:A Study in Cultural Diffusion (TEXT) en linha
- (en)Byzantine Heavy Artillery: The Helepolis in Greek, Roman, and Byzantine Studies, 1998
- (en)Christopher Gravett; Medieval Siege Warfare; ed: Osprey Publishing}
- (en) Peter Vemming Hansen; Medieval Siege Engines Reconstructed: The Witch with Ropes for Hair; jorn: Military Illustrated, 1992
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en)Secrets of Lost Empires: Medieval Siege (building of and history of trebuchets), from the NOVA website
- (en)Trebuchet Mechanics [PDF])
- (en)Video of a Spring Trebuchet in action
- (en)Historical accounts of the Trebuchet
- (en)Warwick Trebuchet
- (en) Istòria del trabuc.
- (fr) Demonstracion de tir de trabuc de l'AMQ la Fèste mediévala de Saint-Marcellin (Quebèc)
- (fr) Demonstracion de tir d'un trabuc optimizat a l'IUT d'Orleans.
- (fr) Site amb descripcion, fotos e plans ;
- (fr) Demonstracion de tir a Larressingla en Gasconha.


text:
VILA DE LES (18 DE JUNH DE 2017)
Corsa de caràcter popular, perfècte entà aqueri participants que comencen a correr o preferisen distàncies mès cuèrtes. Recorregut aconselhat entà d’aqueri que volguen participar en tot caminar o en nordic walking.
- Distancia: 9’4Km
- Desnivèu Positiu: 550m D+
- Gessuda: 10:00 ores
- Lòc: Les
- Prètzi: INCLODÍS ASSEGURANÇA DE DIA
- Gèr: 8€
- Hereuèr- Abriu: 10€
- Mai e Junh: 12€
Materiau recomanat
- Telèfon mòvil damb bateria totauments cargada e alugat pendent tota era corsa.
- Telèfon mòvil damb bateria totauments cargada e alugat pendent tota era corsa.
- Tubular e Casqueta
- GPS damb eth track dera corsa
Avitualhaments e limits oraris
Tipes de avituallamientos:
- Líquid + Sòlid: Aigua, refrèsc de còla, Istònico, Pastisson Osawa Ecològic, Fruts Secss, Doci e Fruta.
- Complet: Idem + Sandwiches doci e salats
Lòcs d’interés e accesi en veïculs
Prèmis:
- Generau Omes e Hemnes (3 prumèrs de cada sexe)
- Prèmi Especiau: Corredor de mès edat e corredor mès joen (de cada sexe)
REGLAMENT
- Er objectiu de Trail Carlac ei promòir es montanhes de Quate Lòcs, era practica esportiua, e en tot finalizar era corsa restablir es camins e lòcs per aon a passat era corsa, deishan-les limpios de marques e senhalizacion.
- Realizar era inscripcion implique que eth corredor accèpte toti es punts deth reglament e es caracteristiques dera corsa ara que partcipe.
- Era organizacion se sauve eth dret, en exclusivitat, sus es imatges/vidèos des diferents corses, des fotogàfs/camares contractats pera organizacion, atau com eth dret d’explotacion des imatges e vidèos dera corsa.
- Se requerís un minim de condicion fisica e material especific en bones condicions, segontes era corsa escuelhuda.
- Eth participant eximís de tota reseponsabilitat ara organizacion en cas d’accident, lesión o quinsevolh d’auti imprevist.
- Cau portar eth pitrau facilitat pera organizacion, ben visible pendent tot eth recorrut.
- Es corredors que decidisen abandonar era corsa, deueràn comunica’ac ara organizacion o a un control de pas.
- Eth recorrut serà degudaments senhalizat damb cintes, banderetes e fleches.
- Eth recorrut condarà damb diferents punts de control de compliment obligatòri.
- En cas de no passar per un pas de control, eth corredor quedarà descalificat.
- Se deuerà seguir eth recorregut marcat, sense retalhar eth recorregut.
- Reste totauments proibit tirar lordères dehora des lòcs assignats en es avitualhaments.
- Eth mau temps non serà in impediment entà cellebrar era corsa, mès era organisacion se sauve eth dret de modificar er orari de gessuda e eth recorregut.
- Era organisacion podarà suspener era corsa un viatge començada era corsa, tostemp e quan siguen per extrema grauetat deth motiu de suspension.


text:
Son ua bona còlha d’amistat e aficion. S’an amassat ena plaça deth pòble e, se non son guaire maitèrs, poderàn esdejuar un mòs ena tauèrna, abantes de partir damb es tot terrèns plaçadi en carrèr entara gessuda programada. Aguesti trastes caushigaràn un tròç de pista que les portarà as pòrtes deth bòsc e dera nhèu apilerada en monte. A fòrça d’eri, a despièch deth dromilhon, se les diboishe en ròstre un arridolet fresc, renauit, d’aqueth qui sauve ua esperança dauant deth dia que comence. Convenientament equipadi damb era ròba e eth caucèr tecnics de rigor, impermeables e compactes, mès ath temps leugèrs, e fòrça vedibles damb un color florescent pujat (com a d’èster), se dispòsen a hicar-se laguens des gòrges d’un parçan boscat, fòrça topit, entre era broma tenebrosa e es prumères lucades que sajaràn de trencar-la. Aguest espaci sòl èster pòc coneishut entath caminaire dera mapa-guida toristica e, per contra, a estat transitat ath long deth temps tant per eri coma pes pastors des vilatges propèrs. En aute costat dera ribèra, arribe dejà eth resson d’aguest concèrt sasoèr, precedit dera observacion atenta a ua natura e a ua fauna, que, susvelhades pes nòsti agents de miei ambient, mos amaren e encamarden, damb musica qu’altèrne es idòls tenors (quini boni paumons a quauqu’un d’eri!) e eth pet sec que retronís enquiàs pales de naut e secodís er anim deth passejaire e eth bestiar distrèts, un pet tant liberador entà un coma menaçador entà un aute. Acabada era sason e d’ençà dera distància deth qui non en pren part, atau intuïsqui era caça, activitat ancestrau, qu’a agarrat naues formes e esturments, mès qu’encara consèrve era ambivaléncia dera atraccion dera natura sauvatja.
(Diari Segre, 18 de hereuèr de 2017)


text:
Embasac
Embasac (oficialament en francés Ambazac) es una comuna situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de Lemosin. Sos abitants s'apelan los Embasacs.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Particularitats dau parlar comunau[modificar | modificar la font]
- Articles definits : lo [lu], la [lɔ], los [luː], las [laː].
- Prononciacion : Ch iniciau /tʃ/ e intèrne /ʃ/ ; g (davant i, e), j (davant a,o,u) iniciau o intèrne /dʒ/, de preferéncia /ʒ/ en intèrne.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luecs e monuments[modificar | modificar la font]
- Chasteu de Mont Merí (s. 19)
- Taula de peira dau Bòsc de la Lega
- Escura dau Codiér (s. 12)
- Mont Gerbasson
Personalitats ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
- Maurice Boitel, pintor,
- Molière, autor e comedian,
Intercomunalitat[modificar | modificar la font]
Comunautat de comunas daus Monts d'Embasac e de Val de Taurion


text:
Charlie Hebdo
Charlie Hebdo es un setmanièr satiric francés d'esquèrra, plan illustrat. Barreja satira e investigacion, e se caracteriza per la critica del clericalisme e de l’integrisme, mas tanben de las lengas minorizadas.
Criticat, menaçat per causa de publicacion de caricaturas anti-islamistas, patís d’atacas terroristas en 2011 (incèndi) e 2015 (chaple de 12 personas lo 7 de genièr, amb la mòrt del director Charb e d'autres dessinators coneguts coma Honoré, Tinhós, Cabu e Wolinski).
Liames extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) charliehebdo.fr


text:
Esteban Echeverría
Esteban Echeverría (Buenos Aires, lo 2 de seteme de 1805 - Montevideo, 19 de genèr de 1851) que ho un escrivan argentin, un introductor de romantisme dens lo son país e un activista politic opausant deu regim de Juan Manuel de Rosas shens totun estar un partisant abambat deu partit opausat (lo Partit Unitari). Qu'èra un deus fondators deu moviment literari conegut com la generacion deu 37 e tanben deu son Salon Literari.
Orfanin de pair, que ho eslhevat per la soa mair que perdó tanben au cors de la soa joentut. Que demorè mantuns annada en França on possè pregondament los sons estudis abans de tornar ric d'ua grana cultura en Argentina.
Mesclat dab un complòt politic contre lo regim de Rosas, que decidè de deishar Buenos Aires entà Montivideo on e's morí.
Las soas òbras mei famosas e fondatritz dehens la literatura argentina que son El Matadero ("Lo matadèr") e La Cautiva ("La Caitiva").


text:
Hendaia
Hendaia (Hendaia en basco, Hendaye en francés) qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Labord, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region de Navèra Aquitània.
Lo gentilici qu'ei hendaiar.
Las comunas tòcatocantas que son Biriatu au nòrd, Urrunha a l'èst e Irun e Hont Arràbia en Guipuscoa a l'oèst.
Que hè part deu Consòrci Bidassoa–Txingudi.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
- (fr) Sit oficiau
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- Paginas utilizant d'arguments duplicats dins los apèls de modèl
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Portal:País Basc/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Vila portuària de França
- Via de Solac
- Punt frontalièr dels Pirenèus
- Vilas e vilatges florits
- Comuna deus Pirenèus Atlantics
- Pirenèus
- Comuna de Labord


text: Que vivèm ua epòca en la quau lo des-heitisme e l'agrèr que hén domaus deus grans. Servit per la màger part deus mèdias, que pòrtan los pòbles d'Euròpa, sia a deishar càder l'espèr de cambiament e lo combat politic, sia a acceptar los partits dits "de govèrn" per solucion ineluctabla. Daubuns que contunhan de vòtar per personas qui flatejan los instincts los mei maishants, quitament se cambian de camps tà las eleccions seguentas. Hòrt d'autes que desertan tot simplament las urnas e que s'embarran dens l'individualisme neurit per la societat de consum. Daubuns totun, ne deishan pas càder e qu'ensajan de bastir alternativas suus lòcs on se troban, lo lor vilatge o lo lor barri. Qu'arrefusèssen l'alternativa electorau o pas, tots e totas que saben qu'ei en préner en mans la loa existéncia, collectivament, que la solucion e's tròba. Uei lo dia, vertat qu'ei, l'alternativa globau qu'ei de bastir, mes ne cau pas desbrombat que l'accion locau shens l'accion e la pensada globau, que demora ua carrèra bòrnha en la quau ne'ns devem pas embarrar. Lo movement occitan dens lo son ensem que coneish la medisha situacion. Arrecentrats en la construcccion deus mejans indispensables tà la subervita de la cultura nosta e de la nosta existéncia de pòble se medish de la fin de las annadas 70 e la debuta de 80 enlà, los militants e las militantas occitanas qu'an uei lo dia de bastir l'alternativa sociau occitana. Que devem bastir las organizacions politicas e sindicalas nostas. Que devem ganhar los drets nostes de pòble entà autodeterminà's. De pensar per doman, que sia dab lo federalisme o la separacion deus Estats francés, espanhòu o italian. Qu'ei l'objectiu d'AAP. Pas dens un esperit egoïste, mes dens la solidaritat dab los autes pòbles d'Euròpa purmèr, e deu monde tanben. Non se podem pas decidir ad aqueth òrdi mondiau miat peus Estats occidentaus gavidats peus Estats Units e qui pòrtan lo planèta tota de cap tà la soa pèrta. Juntatz-nos ! Que volem bastir un movement lo mei orizontau possible. Causa mauaisida tant lo monde qu'ei desacostumat a préner las causas en las soas mans pròpias. N'avèm pas de solucions totas prèstas. Au contra, qu'avèm principis aus quaus èm hòrt estacats : qu'em occitan o que demoram en Occitània. Qu'arrefusam la division enter las poblacions espleitadas, tribalhadors, paisans o shens emplecs d'aqueth país. Entà nosautes la solidaritat qu'ei sancèra dab los e las que s'escapan deu lor país pr'amor de rasons economicas o politicas. Qu'èm partisan de la libertat de circulacion e qu'arrefusam la ierarquia enter las personas. Mes qu'èm shens illusion cap aus pretenduts "ben-hèits" deu capitalisme que daubuns apèran pudicament "l'economia de mercat". Que volem víver e decidir au país, mestrejar las vitas nostas e caminar, tostemps, de cap tà l'emancipacion nosta, collectiva e tanben individuau.


text:
dimanche 23 mai 2010
Era lei deth aranés
Vos hessi cap de dessenh, cap de besonh, podetz imaginar qu'eths Aranesis son furiosis! Qu'ei dera sua fauta, totun. Calià cap acceptar eth postulat deth gascon coma dialècte deth occitan. Pr'amor qu'en realitat, occitan qu'ei sinonime de lengadocian laguens era ment deths lingüistas, qu'ac sabem bien. Ara que vedem aon tot aquò les a miadis aths nòstis praubis Aranesis! A tròp jogar dab eth huèc, que s'an cremat era còda e era rèsta!!! Remarca, d'aquerò tot le monde se'n fot, a despart deras autoritats Aranesas e deth punhadet d'occitanistas. E mentretant, era lenga gascona que's mor a hum de calhau. Lamentable.
1 commentaire:
- Joan deu Peiroton a dit…
-
Ben non. Es Aranesi an guanhat. Los parlementaris catalans qu'ac an confirmat: era lengua occitana oficiau EI ARANESA. ETH GASCON QU'EI DONCAS OCCITAN. Pòdes cambiar ta pagina ;))
- 23 mai 2010 à 10:01


text:
Au còntre, en 2016, es a un debat sus la nacionalitat, la laïcitat, la Republica, que devriam nos entaulejar. Qué es la França en 2016 ? Sei valors, bastariá de lei cridar alòr que s’ espoutisson
?
La bèla libertat, qu’am un estat d’urgènci nos laissa quasi pas lo drech de manifestar, e que podètz èstre jutjat coma un assassin per aver estraçat
la camisa dau patron que vos metiá defòra. La polida fraternitat, que nos fai abandonar lei vielhs a la solitud, e lei joines a l’abséncia d’avenir, dins un país ont es totjorn que mai possible de s’enriquir o de tombar dins la pauretat la mai negra. Aquela d’egalitat !
D’evidéncia ne’n siam arribats a un moment que lei paraulas e lei simbòles son tant aluenchats de la realitat viscuda, que son sen escapa a mai que mai de monde dins aqueu país.
Parlarem mume pas de l’ òdi
manifestada dins leis assembladas de la Republica per lei lengas de França en 2015. Aquelei son, d’un biais constitucionau, un patrimòni comun, que mai que d’un politic s’acarna pasmens a estofar.
Segur que, per 2016, vos sovetam una annada richa au nivèu personau. E coma se ditz, « se siam pas mai, que siguem pas mens ! ». Nòstre jornau qu’a perdut la muma annada Joan Saubrement, Pèire Combe e lo Joan-Pèire Belmon qu’endraiva sa collaboracien, saup ben la valor d’aquel antifòni
.
Segur que, tota modestia esconduda, vos sovetam encara de gardar vostre jornau, per brandussar leis idèas de paratge, larguessa e cortesia.


text:
Jimmy Wales
Jimmy Donal Wales, mai conegut coma Jimbo Wales (Huntsville, 7 d'agost de 1966) es un entrepreneire d'Internet, conegut internacionalament per encausa qu'es un dels fondadors, amb Larry Sanger de la Wikipèdia. Son ròtle e son discors al sen d'aquesta enciclopèdia liura son criticats durament per mantun membre del forum de critica wikipedian Wikipediocracy.
Biografia[modificar | modificar la font]
Jimmy Wales nasquèt a Huntsville, (Alabama), Estats Units en 1966. Estudièt a l'escòla Randolph e mai tard se diplomèt en finanças a l'Universitat d'Auburn (Alabama). Amassa amb Larry Sanger, Wales fondèt la Wikipèdia, una enciclopèdia basada sul concèpte wiki e lo modèl de programacion liura.
Es actualament lo president de la Fondacion Wikimèdia, una fondacion sens tòca lucrativa situada a Tampa (Florida).
Wales es un admirador de l'objectivisme, la filosofia desvolopada per la filosòfa e escrivana russoamericana Ayn Rand. Del temps qu'estudiava a l'Universitat, foguèt proprietari e moderador d'una lista de corrièr sonada "Discussion moderada en Filosofia Objectivista".
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Jimmy Wales (pagina personala)
- Jimmy Wales (blòg personal)
- Entrevista a USA Today
- Article de Newsweek
- Entrevista de Bbc.com en espanhòl
- Lista extrèmament desactualizada de Mailing sus l'objectivisme


text:
Nèguev
Lo Nèguev (de l'ebrieu : נֶגֶב ; en arabi : النقب - an-Naqab) es una region desertica del sud d'Israèl. En ebrieu biblic, Nèguev significa « sud ». Lo Nèguev cobrís la mai granda partida del districte sud d'Israèl.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Geograficament, d'una superfícia de 13 000 km2, aquel desèrt forma un triangle capvirat. Es limitat a l'oèst pel desèrt de la peninsula del Sinai e a l'èst per la val d'Araba.
Populacion[modificar | modificar la font]
La vila principala es Beer-Sheva (prèp de 200 000 abitants) al nord. Lo limit sud es lo golf d'Eilat e d'Aqaba e la vila balneària israeliana d'Eilat. Las autras vilas son Dimona e Mitzpe Ramon e las ciutats bedoïnas que Rahat e Tel Sheva.
Lo Nèguev constituís 60 % de la superfícia de l'Estat d'Israèl mas abriga pas que 8 % de sa populacion, qu'una forta comunautat de Bedoïns (25 % de la populacion regionala).
La populacion de Bedoïns, que son de ciutadans arabis, es estimada a 160 000 personas. La volontat de las autoritats israelianas seriá de los sedentarizar, e per aquò, son dirigits en granda partida cap als vilatges bastits pel govèrn. Una autra mitat demòra sus las tèrras d'origina, dins de vilatges que son pas reconeguts e onte las condicions d'existéncia son precàrias a causa de l'abséncia d'infrastructuras e de las destruccions de las autoritats israelianas[1],[2].
La situation es conflictuala entre las autoritats israelianas e la populacion bedoïna.
Flora[modificar | modificar la font]
La vegetacion es fòrça rara, pasmens, qualques arbres capitan a subsistir e qualques pichons boissons secats pel solelh. La vida dins lo desèrt se situa totjorn a l'entorn dels oasis o a l'entorn dels poses cavats per l’òme.
Geologia[modificar | modificar la font]
Se trapa fòrça curiositats geologicas e culturalas, coma tres grands circs o machteshim, unics dins la region: ha-Machtesh ha-Gadol (« lo grand cratèr »), ha-Machtesh ha-Katan (« lo pichon cratèr ») e lo cratèr Ramon, lo mai vast. Aqueles son pas de cratèrs d'impacte.
Istòria[modificar | modificar la font]
Sul plan istoric, foguèt tanben lo teatre de las activitats de la civilizacion dels Nabateans qu'alá fondèron la ciutat d'Avdat, l'Oboda antica, sus l'itinerari de lors caravanas anant cap a Petra.
Desvolopament[modificar | modificar la font]
Ara, aquela region se situa al centre de l'agenda israelian del desvolopament del païs amb fòrça programas de reforestacion del desèrt, d'implantacion de nòus migrants e de desvolopament economic afin de desengorgar lo litoral costièr. Per aquela tòca una novèla linha ferroviària foguèt inaugurada en 2005 entre Tel Aviv e Beer-Sheva, la « capitala del desèrt ». Lo Nèguev es tanben conegut sul plan internacional perque abriga las installacions de la centrala nucleara de Dimona, lo còr del programa nuclear militar d'Israèl, e lo centre de lançament de Palmachim.
En 2006, un novèl ministèri dirigit per l'ancian Primièr ministre Shimon Peres foguèt creat sonque per la mission de tornar florir lo desèrt del Nèguev cap a 2015.
Galariá[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Squatters sur leurs propres terres : les tribus bédouines du Néguev, Catherine Weibel
- ↑ Los bedoïns del Nèguev: una minoritat oblidada, Kathrin Koeller


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
diumenge, 23 de setembre de 2007
Manèl Zabala que'ns canta l'imne a sa majestat Alfonso XIII
Granmercés a FutureSpy0 per la video!
3 comentaris:
- 優次 (Yuji) ha dit...
-
Ja è responut eth tòn comentari sur YouTube :)
- 23 de setembre de 2007 a les 23:04
- Joan Peiroton ha dit...
-
Donques, qu'ères tu! Non ac avia endevinat! Gràcies! Penjarè era seguida quan sia possible!
- 24 de setembre de 2007 a les 7:11
- Olier ha dit...
-
Jo soi pas brica d'acòrd ambe çò que seguda. La nòrma me hè cagar. Que n'i a pro d'aquelas pensadas estatalas catalano-espanhòlas.
Per parlar plan occitan avèm pas besonh de normativa e Cia. Sufís d'escotar coma parlan les que saben.
Olivièr
Citacion:
VOLEM UA GRAMATICA DETH GASCON UNIFICAT E UN DICCIONARI GENERAU DERA LENGUA GASCONA, EN GASCON!!!!
DE BAIONA ENQUIA MASSAT
DE LIBORNA ENQUIA SALARDÚ
ERA NÒSTA LENGUA PRÒPIA EI GASCONA!!!!
AUEM DRET A UN GASCON UNIFICAT E NORMATIU!!!
GRAMATICS E LINGÜISTES DERA ACADEMIA DERA LENGUA OCCITANA:
ES PAÏSI GASCONS AN DE BESONH UN GASCON "BATU", 100 % GASCON!!!
ATH TREBALH!!!!! AUEM DEMORAT MASSA, JA EI ORA!!!
UN DICCIONARI, UA GRAMATICA, EN OCCITAN DES PAÏSI GASCONS!!!!
- 11 de novembre de 2008 a les 14:41


text:
Lu principis e interès de la moneda locala
- Coma li monedas locali son acceptadi solament tra la comunautat, lo sieu usatge encoratja la cròmpa de bens e de servicis produchs localament.
- Coma poadon pas servir a l'especulacion, son totalament e soventifés consacradi ai cròmpas.
- Afortisson l'impacte de la fidelizacion, melhora l'image dau territòri e dau sieu teissut economic e fluidifica li transaccions locali, cen qu'es pas corrent en periòde de crisi.
- Serà notadament possible d'utilizar lo "Nissart" dins lo comèrci e l'artisanat locals, lu restaurants eca.
- La dinamizacion dei escambis entre ciutadans a travèrs de la moneda, simbòl cultural foart, permete de si retrobar a l'entorn d'un sistèma d'escambi comun, en crear ensin la coesion e de
ligament social.
- Li monedas locali favorizan la creacion de circuits corts entre productors, distributors e consomators d'un territòri, en diminuant l'impacte ecologic e
preservant l'emplec local.


text:
La moneda locala "Nissart" pilha exclusivament la forma de bilhets ai efigias d'eròis emblematics de Nissa.
Lu bilhets si poadon crompar dins lu masaguins qu'an firmat la Carta per emplegar la moneda locala "Nissart". La paritat es 1 Nissart = 1 Euro. Lo rendut de moneda s'efectua emb de pèças en euros.
Lu consomators lu porràn utilizar per crompar de produchs locals dins lu masaguins convencionats, es a dire aquelu qu'auràn firmat la dicha Carta.
Li es una durada de validitat que lo consomator non porrà despassar, au delà de la quala lu bilhets non seràn mai utilizables.
Lo consomator non porrà escambiar lu bilhets de Nissarts en euros. Lu bilhets son fachs per crompar de produchs locals.
Lu bilhets de 50 e 100 Nissarts son en principi destinats a la colleccion mas poadon èstre utilizats per pagar li prestacions d'avocat, de quinè e d'osteopata.
Bilhet d'1 Nissart "L'Aigla Mèfi"
Bilhet de 2 Nissarts "La Ratapinhata"
Bilhet de 5 Nissarts "Josèp Rosalindo Rancher" (grand autor de la renaissença literària nissarda dau Sècolo 19en)
Bilhet de 10 Nissarts "Pepin Garibaldi"
Bilhet de 20 Nissarts "Catarina Segurana" (eroïna nissarda)
Bilhet de 50 Nissarts "Lalin Fulconis" (grand eròi barbet, resistent còntra de l'ocupacion francesa mentre de la Revolucion pi sota Napoleon Ier)
- Bilhet per la colleccion -
(si pòu utilizar per pagar li prestacions d'avocat, de quinè e d'osteopata)
Bilhet de 100 Nissarts "Menica Rondelly" (compositor nissart, autor de l'imne de Nissa "Nissa la Bèla)
- Bilhet reservat ai colleccionaires -
(si pòu utilizar per pagar li prestacions d'avocat, de quinè e d'osteopata)


text:
Premier vici-president de Provença Aups Costa d’Azur, Renaud Muselier èra lo solet deputat europenc provençau a votar la resolucien europenca dicha « Segret d’afaires », au Parlament Europenc lo 14 d’abriu, an Estrasborg.
President de la Commissien Euròpa de l’Associacien dei Regiens de França, Renaud Muselier èra segur pas lo solet Francès a la votar, bòrd que siguèron 74, entre PS, FN e LR, am’una desena de deputats dau Sud Est, a dire òc, an’aquela resolucien
que demanda ais Estats de punir aquelei que podrián semenar d’informaciens sus leis empressas.
D’unei dison qu’es facha per aparar l’inovacien dei PME, mai leis autres sotalinhan qu’am’aquela, l’afaire dei Panama papers, auriá menat en preson lei jornalistas qu’an enquistats ; e tot parier aquelei lançaires d’alèrtas que critican lei moleculas mesas sus lo mercat per la multinaiconala Monsanto.


text:
La Sèrra (Nauta Garona)
La Sèrra[1],[2],[3] (oficialament en francés Lasserre) es una comuna gascoa de Savés, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna situada en Savés a 25 km al Nòrd-Oèst de Tolosa dins la Val de Sava, entre L'Isla de Baish e Granada, 10 km de L'Isla de Baish (Gers), 7 km de Legavin e 4 km de Levinhac (Savés). Comuna rurala, dintra pauc a pauc dins la Granda Corona tolosana e fa partida de (Airal urban de Tolosa).
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.


text:
L'activitat esportiva e facilita l'aprenedissatge d'ua lenga ?
Recentament, cercaires chinés e italians que realizèn un estudi pertocant a l'aprenedissatge d'ua lenga. Lo lor estudi que pareishó dens la revista Plos One e que soslinha que mudar lo son còs en apréner ua lenga navèra e facilitaré la compreneson e la memorizacion deu vocabulari.
Que prenón dus grops d'adultes chinés (2x20) dab pauc de nocions d'anglés. Lo purmèr grop que seguí l'aprenedissatge de manièra classica dab leçons qui'us estón balhadas en classa, tot lo monde assetats. L'aute grop qu'èra equipat de bicicletas d'apartament. Los estudiants deu grop que pedalèn pendent un trentenat de minutas e ua lista de mots en anglés que'us èra estada enumerada pendent l'activitat esportiva.
A la fin de las sessions, las duas equipas qu'estón sosmetudas a un medish tèst, legendar ua seria d'imatges, respóner a questions e díser si las frasas perpausadas an un sens. Lo dusau grop qu'avè miélher memorizat lo lexic anglés e comprés lo vocabulari qu'apliquè mei aisidament dens las frasas que non pas lo purmèr grop. Simone Sulpizio, cercaira en psicologia e lingüistica a l'Universitat Vita-Salute San Raffaele a Milan que declarè que l'estudi amuishava qu'ua activitat fisica, perseguida pendent sessions d'aprenedissatge e melhora « sensiblament » la memorizacion : « Çò que cau retiéner ei que la faiçon d'apréner mei bona n'ei pas de demorar assetat pendent òras shens mudar… ».
- Publicat dens Sport


text:
Ròca-sparviera èra un vilatge bastit a 1100 mètres d’autessa entre li valadas de Palhon e Vesubia, a 45 kilomètres au nòrd de Niça. Aquel vilatge es abandonat despí lo sècolo XVII, mas i a agut fins a 350 estajants. Ancuei, per i arribar, cau pilhar de draias que venon de Coarasa, l’Engarvin (Comuna de Coarasa) ò Duranús.
Sus lo site de Ròca-spaviera, non i a pus que de roinas e una capèla, la capèla Sant Miquèu, restaurada en lo 1924.
Lo luec dei roinas de Ròca-sparviera (comuna de Duranús) es màgico e emplit d’istòria. Es sustot un luec de legenda, la de la regina Joana. Segon la legenda, la regina Joana, refugiada dins lo sieu castèu a Ròca-spaviera, deuguèt anar a Coarasa per la messa de Calènas. E es pendant qu’èra aluenhada dau sieu castèu qu’i arribèron de fachs ignòbles. Après la descubèrta d’aquelu fachs, la regina Joana quitèt Ròca-spaviera definitivament en cridant :
« O ròca, ròca roquina
un jorn vendrà
que sus li tieu cimas
canterà plus ni gal ni galina
Mas solets lu esparviers
E autres aucèus sarvatgiers »


text:
Savoyârd
Lo Savoyârd est lo nom por les variètâts de l'arpetan parlâye en Savouè. Lo savoyârd cognét des variantes entre les diférentes valâyes et los velâjos. Grôssament de Savoyârds prèjont pas més lor lengoua. Ora l'arpetan savoyârd est prègiê ren que per na minoritât de la populacion: y at vers los 35 000 arpetanofonos sur na soma de 1 000 000 habitents en Savouè..
Somèro
Dènominacions du dialècto[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
La variètât de l'arpetan parlâye en Savouè est apelâ savoyârd, patouès ou ben arpetan savoyârd (en grafia sarrâye des côps l’arpitan savoyârd).
La dènominacion « Savoyârd »[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Dens la politica et dens lo mondo culturèl de Savouè, quârques gens prègont de « lengoua savoyârda » ou ben de « lo savoyârd ». Quârque côps bâlyont méma na significacion coment na sinonimo du mot arpetan, por tota l'ensembla de la lengoua. Na lengoua savoyârda unifiyê avouéc yéna prononciacion ègziste pas, pués les variantes entre les diférentes valâyes et los velâjos de Savouè sont prod difèrentes por ècrire qu'y at yéna lengoua por la Savouè solament. Diont adonc « savoyârd » ou ben « arpetan savoyârd » d'ense por na variètât de l'arpetan en Savouè, solament d’aprés un critèro g·eografico (et nan lengouistico).
Lo dialèctologo Gaston Tuaillon disâve en francês que « Qu’est-ce que le savoyard? Le savoyard est l’ensemble des ressemblances qu’ont entre eux les deux ou trois cents patois savoyards. Le savoyard n’existe nulle part à l’état pur. Il existe dans toute la Savoie, mais associé à des différences locales. Ces différences des patois assurent la distinction entre chaque vallée, entre chaque commune; mais les ressemblances permettent aux gens de se comprendre ».[4]
Litèratura en arpetan savoyârd[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Notes et rèferences[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
- (fr) Le francoprovençal, langue oubliée, Gaston Tuaillon in Vingt-cinq communautés linguistiques de la France, lévro 1, p. 204, Geneviève Vernes, éditions L’Harmattan, 1988.
- (fr) La région Rhône-Alpes reconnaît officiellement l’arpitan, sur lo seto arpitania.eu.
- (fr) Réunion du conseil régional Rhône-Alpes consacrée aux langues régionales, sur lo seto m-r-s.fr du 20 de julyèt 2009.
- Tuaillon, Gaston (1984), La graphie de Conflans pour le patois savoyard, Sent-Nicolâs, Centre d'Etudes Francoprovençales, p.8.


text:
Gautier Capuçon
Gautier Capuçon (Chamberí, lo 3 de seteme de 1981) qu'ei un violoncelista concertista de fala internacionau originari de Savòia e tanben un pianista.
Vita[modificar | modificar la font]
Que comencè a estudar lo violoncèl aus 4 ans uis que perseguí hens l'Ecole Nationale de Musique de Chambéry. Que he los sns estudis superior de violoncèl hens lo Conservatoire National Supérieur de Musique de Paris on arrecebó lo purmèr prèmien 2000.
En 2001 qu'arrecebó ua Victoire de la Musique (dens la categoria "navèth talent de l'annada").
Qu'ei maridat dab ua violoncelista nomada Delphine Borsarello e qu'ei lo hrair deu violonista Renaud Capuçon.
Intruments[modificar | modificar la font]
Gautier Capuçon que possedeish un violoncèl de Matteo Goffriller de 1701 e un de Joseph Contreras de 1746.