text:
A prepaus de Les interférences linguistiques entre gascon et languedocien dans les parlers du Comminges et du Couserans :
essai d’aréologie systématique1 (Pierre Bec, 1968)
Résumés
Dans cet article, Christian Lagarde, sociolinguiste, nous livre sa lecture personnelle de l'oeuvre de Pierre Bec, Les interférences linguistiques entre gascon et languedocien dans les parlers du Comminges et du Couserans : essai d’aréologie systématique.
Entrées d’index
Mots-clés :Bec Pierre, linguistique, dialectologie, sociolinguistique
Keywords :Bec Pierre, linguistic, dialectology, sociolinguistic
Mots-claus :Bèc Pèire, lingüistica, dialectologia, sociolingüistica
PlanHaut de page
Texte intégral
Per situar…
- 1 Pierre Bec, Les interférences linguistiques entre gascon et languedocien dans les parlers du Commin (...)
1Coneguèri lo Pèire Bèc dins ma joventut coma una mena de professor Nimbus, amb sa barbeta, sas lunetas espessas que li balhavan mina d’èsser totjorn perdut dins las nívols de la pensada – causa qu’anecdoticament se verificava, coma aquel jorn de sabi pas quin estagi de l’IEO, que se confondèt l’impermeable mastic amb aquel del Taupiac, e que l’un (el) semblava lo Simplet del film de Walt Disney mentre que l’autre (lo montalbanés) cabiá pas mai dins una farda estequida. Coneguèri tanben lo Pèire Bèc embelinaire de sas conferéncias sus quin tèma que foguèsse (poësia e musica dels trobadors, literatura contemporanèa o pas, lenga dins tota sa varietat…) e lo Pèire Bèc modèst e plasent que jamai refusava de ne cantar una a la fin dels repaisses mai o mens frugals dels estagis, especialament Lo virolet, que el « brandolhava » amb granda virtuositat. E mai sabi qu’el e mon paire s’èran talament amistançats que quand, de cent en quaranta, lo Pèire ja retirat se repairava dins son Casèras, mancavan pas de se rencontrar e de devisar d’oradas, siá a Carbona, « a l’ostal », siá a aquel que el conservava dins la vilòta rivala d’ont èra sortit…
- 2 Xen Congrès de l’AIEO, Besièrs, 12-19 de junh de 2011. Actes : Carmen Alén Garabato, Claire Torreil (...)
2Es per aquò que, sens èsser un bon coneisseire de l’òbra monumentala de Bèc, manqui pas de portar pèira a Pèire e a aquela jornada, ieu que manquèri malastrosament de li parlar pel Congrès besierenc e montpelhierenc de l’AIEO de 20112 que foguèt son darrièr…
- 3 Christian Lagarde, Le parler "melandjao" des immigrés de langue espagnole en Roussillon, Perpignan, (...)
3Ai causit, sens brica me presar d’èsser dialectològ, de tractar de son libre sus las interferéncias entre gascon e lengadocian, per un parelh o tres de rasons : perque ieu tanben – amb l’agait del sociolingüista – me’n mainèri tanben, de las interferéncias,3 e que m’agrada tot çò qu’es confronts e barrejas ; e perque son terren, lo coneissi pron plan per aver crescut, de familha lengadociana ariegesa transplantada, dins l’environa del Comenge Bas, que lo Bèc i descriu entre autres. Dins lo ròdol de Carbona, d’un vilatge a l’autre, la lenga càmbia, d’efèit, e la barreja de las originas – quand non seriá qu’a febla distancia – fa nàisser de formas concurrentas o entrevescadas, ibridas o pas, que flairan tant lo continuum coma la termièra justificada per la conjoncion d’isoglòssas. I a mai que mai una autra rason, qu’es pas vertadièrament scientifica mas puslèu umana : cresi qu’aquel estudi, que foguèt aquel de sa primièra tèsi sostenguda en Sorbona l’an 1958 (dètz annadas abans que se publiquèsse), es simbolic de la persona que foguèt Pèire Bèc : un òme de las aurièras, un poliglòt, un pluridisciplinari prigondament estacat a sas rasics gasconas que fan diferéncia, mas dins la dobertura e la sintèsi que, pramor d’aquò, jamai tombavan dins l’eclectisme del barrejadís. Tot aquò sostengut per una exigéncia de rigor que Les interférences… ne son una de las multiplas pròvas que nos a daissadas, al cap de sièis decennias de produccion…
Un estudi presat
4L’estudi del Bèc es centrat sul gascon – primièr nomençat ja dins lo títol de la tèsi –, e lo lengadocian i es pas que tangencial, a travèrs las interferéncias que precisament coneis amb lo gascon. Lo tèxt introductiu del libre o afortís sens enganas :
Le but de ce travail est de fournir une étude de détail, diachronique et synchronique, des parlers gascons d’un triangle linguistique limité au sud par les Pyrénées, à l’est et à l’ouest par la Garonne et l’Ariège… En résumé notre travail présente trois choses : 1° Une étude interne et externe des interférences gasc.-lang. ; 2° Une étude diachronique (et parfois synchronique) des grands traits phonétiques et morphologiques du gascon pris dans son ensemble ; 3° Une monographie de linguistique descriptive sur une aire déterminée du domaine gascon, doublée d’un essai d’aréologie systématique.
- 4 Trait del discors de recepcion dins l’Ordre nacional del Meriti (Tolosa, 30 de junh de 1969), citat (...)
- 5 Jean Séguy, compte-rendut publicat dins Annales du Midi : revue archéologique, historique et philol (...)
- 6 Cf. Montserrat Adam Aulinas, El català septentrional de transició : nova visió des de la morfologia(...)
- 7 Louis Marquèze-Pouey, compte-rendut publicat dins Annales du Midi : revue archéologique, historique (...)
5Lo compte-rendut que ne publiquèt lo redobtat Joan Séguy – aquel que proclamava : « un point d’interrogation, tout décharné, tout noir, vaut mieux qu’une imposture rutilante »4 – dins la revista Annales du Midi en 19705 es menimós (gaireben doas paginas jos l’intitolat « Quelques remarques de détail ») mas fòrça lausenjós. Citarai pas que qualques compliments plan afustats : « [M. Bec] n’a pas ménagé [sa] peine, il a suivi les isoglosses de village en village, parfois de hameau en hameau ». Séguy sap de qué parla, el que coneis tan plan son terren gascon. Li arrriba pas, coma a son predecessor malhorquin Alcover, que se pensava in abstracto en 1902 que la marca morfematica -i de la primièra persona del singular del present de l’indicatiu, pròpia del rosselhonés e eiretada de l’occitan, s’arrestava a la frontièra franco-espanhòla de 1659, de descobrir, dins son escorreguda de 1906, qu’aquel trait l’aviá bèlament recompassada al sud de las Albèras.6 Al delà, fa seguida una capelada per çò que pertòca a la metodologia e als resultats de la recèrca : « il ouvre une époque nouvelle par sa méthode et par la profondeur de ses vues » ; « Avant que M. Bec n’intervînt, le triangle Garonne-Ariège-Pyrénées était un mystère exaspérant. Tout est maintenant tiré au clair » ; e coma conclusion en fuòc d’artifici : « M. Bec est un chercheur et un professeur non seulement clairvoyant, mais clair-disant, ce qui devient une curiosité dans notre corporation ». Cal rapelar que Joan Séguy ven alara de publicar (en 1966) lo volum IV de l’Atlas linguistique de la Gascogne, dont « l’innovation majeure […] est dans la modification radicale de l’enquête elle-même », coma o saluda Louis Marquèze-Pouey7, innovacion principalament deguda a l’usatge del magnetofòn.
- 8 Xavier Ravier, " Avant-propos », dins Atlas linguistique et ethnographique du Languedoc occidental, (...)
6De la compatibilitat e l’estima scientifica entre Séguy e Bèc, n’avèm una autra pròva amb lo fait que, tre lo volum IV de l’ALG (1966), los punts d’enquista situats en periferia de l’airal gascon, precisament delimitats dins la tèsi de Bèc – la « ceinture de points non gascons » que seràn fisats, coma o escriu retrospectivament Xavièr Ravièr en 19788, als « atlas limitrophes », particularament l’Atlas linguistique et ethnographique du Languedoc occidental que el, Ravièr, baileja – son desenant pas pus preses en consideracion.
Declinasons a l’entorn de la nocion de frontièra
7De la modernitat del punt de vista del Pèire Bèc sus la frontièra lingüistica – e pus generalament sus la nocion de frontièra – n’aurem una idèia en lo confrontant amb d’estudis mai actuals, mas en rementant praquò lo vejaire que Saussure faguèt valer tre la debuta del sègle dins son Cours de linguistique générale postum :
- 9 Ferdinand de Saussure, Cours de linguistique générale, Paris, Payot, 1979, p. 279.
Comment […] représenter, sous une forme ou une autre, une limite linguistique précise sur un territoire couvert d’un bout à l’autre de dialectes graduellement différenciés ? Les délimitations des langues s’y trouvent noyées, comme celles des dialectes, dans les transitions. De même que les dialectes ne sont que des subdivisions arbitraires de la surface totale de la langue, de même la limite qui est censée séparer deux langues ne peut être que conventionnelle.9
- 10 Alain Viaut, " Le territoire linguistique et ses limites », in Alain Viaut (dir.), Variable territo (...)
8Lo prepaus de Saussure es general, e nos podèm demandar se correspond vertadièrament al cas de la termièra entre lengadocian e gascon, estent la tipicitat marcada del gascon al respècte dels autres dialèctes d’òc. Coma o considèra l’Alan Viaut, « les délinéaments ne sont pas partout nets – es çò que demòstra lo Bèc puslèu dins las planas del Comenge Bas que non pas cap a la montanha – si ce n’est dans le cas d’une distance linguistique évidente ».10 E aquela diferéncia tanben se fonda sus una observacion fòrça pertinenta del paire fondator de la lingüistica : la dimension istorica :
- 11 Ferdinand de Saussure, op. cit., p. 272.
De même qu’on ne peut juger d’un volume par une surface, mais seulement à l’aide d’une troisième dimension, de même le schéma de la différence géographique n’est complet que projeté dans le temps.11
9L’influéncia del temps val, tant per çò que nomençarai la « profondor istorica », es a dire lo « temps long » de la preséncia e de l’influéncia de la lenga basca ja romanizada sus l’airal estudiat pel Bèc e per delà, coma pel cambiament lingüistic observable gaireben « en temps real » pel (socio)lingüista, coma, per exemple, dins l’airal catalan, la preséncia dins çò que s’acabarà nomençant « català septentrional de transició », de la marca morfematica -i ja citada. Atal lo lexicograf malhorquin Alcover observava ja en 1906 a Ripoll que :
- 12 Antoni Maria Alcover, " Dietari de l’excursió filològica feta amb el Dr. Schädel dins el domini cat (...)
Lo que succeex que’l dialecte barceloní ho ha invadit tot, especialment la gent una mica il.lustrada y correguda. Els vells, els infants y els analfabets, no están de ple encara bax d’aquexa influència barcelonina.12
10Lo critèri de retraccion de l’isoglòssa de l’ –i èra doncas non pas generacional mas sociocultural, e ligat per aquesta rason a çò que Saussure nomencèt la « fòrça d’intercourse ». Aquela va dins lo sens de la forma dominanta (concretament, aquela de Barcelona, coma capitala) sul plan economic e del prestigi, preludi a l’estandardizacion fabriana que coneissèm.
- 13 Mwatha Musanji Ngalasso, " La frontière linguistique et ses représentations en Afrique », in Alain (...)
11Per l’especialista de la multiplicitat de las lengas africanas subsaharianas qu’es Mwatha Ngalasso, la frontièra lingüistica es pas jamai que « la marque de leur différence », e per çò qu’es de la foncion comunicativa de caduna d’elas, la marca del « degré d’intercompréhension existant à l’intérieur d’une même communauté linguistique, par-delà la variation dialectale »13.L’airal estudiat pel Bèc es precisament interessant perque, malgrat lo cambiament pro significatiu del lengadocian al gascon (mai sensible dins aquel sens, cap a « una lenga estranha », que dins l’autre), mòstra la realitat de l’intercompreneson, e pausa al meteis temps la question, mai culturala (mençonada a la fin de l’extrait citat), de l’existéncia o non d’una lenga occitana e del foncionament interdialectal dins son sen. Per seguir, tornarmai, las paraulas de Ngalasso, la frontièra lingüistica aparéis coma
- 14 Ibid., p. 226.
une zone de contact graduel, [...] disons d’intersection, d’interconnexion, d’inter-communication, d’interférence, une zone plus ou moins large de passage, de transition, de transaction, d’échange.14
12Dins l’ampla tièra de caracterizacions justificadas que nos prepausa, me sembla fòrça significativa aquela de « transaccion », que se pòt plan solid gaitar dins son sens material economic (ne tornarai parlar), mas tanben dins aquel de l’intercompreneson, per exemple, dins lo cas nòstre, entre l’f iniciala e l’h aspirada, e totes los traits diferenciators coneguts, repertoriats pels locutors confrontats a una situacion d’escambis que pòdon èsser de cada jorn, perque, per seguir lo rasonament de Ngalasso,
- 15 Ibid., p. 223.
la frontière entre deux langues [e benlèu, ajustarai, entre dos dialèctes pro individualizats] se mesure [...] par le sentiment linguistique des usagers, sentiment qui s’apparente à une intime conviction de partager ou non la même langue.15
- 16 Ibid., p. 221. Bernard Poche, " En amont de la variation des usages linguistiques, la notion de fro (...)
13Als parlaires del gascon e del lengadocian, lor còsta gaire de se reconéisser, tant coma locutors d’occitan (sens o saber !) de cara al francés, e coma locutors d’un « patoès » diferent, perque, coma Ngalasso ne tira la conclusion dels trabalhs de Poche, « les frontières n’ont, semble-t-il, pas d’autre raison d’être que celle d’organiser la différence, donc l’identité »16. E mai cadun de son costat se pòt fargar una idèia pròpia – e doncas diferenta – de la frontièra, a travèrs sas representacions. D’efèit, segon Viaut,
- 17 Alain Viaut, art. cit., p. 50.
Ce qui, pour certains, est une ligne divisoire entre deux langues ou expressions linguistiques, est, pour d’autres, une bande où elles se côtoient comme deux sous-ensembles entremêlés sans enveloppes propres, identifiables par la seule couleur ou forme des points les composant.17
14De cada part de la frontièra, lo territòri lingüistic es, d’aprèp lo meteis autor,
- 18 Ibid., p. 60.
Un lieu de gestion des faits de langue appréhendés comme des signes d’appartenance et d’appropriation, liés à une sémiosphère de culture et de mémoire linguistiques, et comme des construits de l’histoire et du social.18
La frontièra interdialectala en cò de Pèire Bèc
15Òm podriá pensar que nos sèm un pauc aluenhats de la tèsi del Pèire Bèc. Ensajarai aquí de demostrar lo contrari. Bèc introduís sa tèsi atal :
- 19 Pierre Bec, Les interférences…, op. cit., p. 23.
Si notre Zone est, du point de vue linguistique, une aire interférentielle, on peut dire qu’elle le doit avant tout aux impératifs historico-géographiques qui ont puissamment contribué à en faire depuis les origines une région de transition.19
- 20 Aquel territòri eissut de l’anciana diocèsi de Tolosa, recampa una pichona part de Comenges, lo mar (...)
16Aquel airal qu’estúdia lo Bèc es pro plan delimitat, de Tolosa al nòrd a la frontièra pirenenca al sud ; dels marges occidentals de la riva gaucha de Garona a la riva gaucha de la val d’Arièja a l’èst, conformant una mena de triangle ponchut cap al nòrd, portat per una unitat idrografica. Caup las diocèsas anticas de Comenges e Coserans, per la part montanhòla, e la diocèsi de Rieus (Volvèstre) creada en 1317. La cartografia realizada per la fonetica, basada en 16 isoglòssas, fa vesedoira una linha de partison plan mai neta dins la montanha – ont es jalonada per una seguida de pòrts, de 1.800 a 600 mètres d’altitud – que non pas, un còp rescompassats los Prepirenèus, dins las còlas argilosas e la plana tolosana – ont seguís mai o mens praquò la val de Lesa. Mas s’aquela formulacion recampa las isoglòssas tóner / tónder, aquel / aqueth e aquela / aquera, prumèr / prumièr e quate [kwa] / quatre [ka], es una simplificacion plan exagerada perque rend pas compte de las isoglòssas plan importantas que son entre autras, lua / luna, haure / faure, véder / véser, que tiran mai cap a ponent, qualque còp tre la montanha. E es plan vesedor que l’amplada de la zòna septentrionala, que correspond a la diocèsi de Rieus, es sompartida entre domeni lengadocian e gascon20.
17Lo meriti de Pèire Bèc es d’aver materializat aquela complexitat que dessenha dins la part baissa coma una seria d’ondas centrada a partir del còl de Pòrt sus un tròç de val d’Arièja puèi aquela de Lesa ; d’aver tanben desgatjat de « quadrilatèrs » montanhòls plan especifics (luishonés, aranés, castilhonés, massadèl e seronés). S’examinam ara la carta morfologica generala, lo dessenh de las 15 isoglòssas mòstra una complexitat fòrça mai granda encara, en forma de noses, mas combinats amb Garona a l’oèst, e amb la linha dels pòrts seguida de la val de Lesa, ja observada per la fonetica, coma elements estructuraires.
- 21 Pierre Bec, op. cit.,p. 31.
18Duscas aquí, doncas, per çò que Saussure auriá sonat « la susfàcia », en tèrmes geografics. Mas, tre lo quatren paragraf de son introduccion, que ne compta 14, Bèc introduïs la famosa tresena dimension, clau del « volum » presat per Saussure, aquela de l’istòria de la zòna. E l’element determinant soslinhat per l’autor es, d’un latz, la celtizacion, pels Vòlcas Tectosages, de çò que seràn las tèrras de dialècte lengadocian ; de l’autre latz, que Coserans e Comenges, tèrras gasconas, èran estats iberizats. Lo factor d’unificacion relativa foguèt puèi una romanizacion de tot lo territòri jos l’aflat de la Narbonesa, que venguèt atraire cap a l’èst las doas ciutats, puèi sètis episcopals, faguent atal un relatiu compés amb son aquitanitat anciana. Per çò qu’es de la lenga – o puslèu de sas varietats –, Bèc precisa lo sègle VIII coma « époque où le gascon et le languedocien ont dû se constituer dans leurs traits phonétiques essentiels »21, en anteriorat doncas a la creacion de la diocèsi de Rieus, fargada amb de manlèus a de territòris gascons (Comenges pròpiament dit e qualques castelaniás que ne dependián) e mai que mai de parlar lengadocian (Lengadòc meteis, e Comtat de Fois).
19S’agís pas aicí de far lo resumit nimai lo rendut compte de la tèsi, mas de contextualizar un pauc la nòstra reflexion sus la frontièra lingüistica, que se’n ofrís atal un exemple a l’encòp complèx e menimosament estudiat. D’aqueles dos aspèctes ne pòrta testimòni la materialitat textuala de son « Introduction » (pp. 23-33). Primièr, manca pas de susprene e de daissar admiratiu la riquesa lexicala del discors scientific del Bèc. Aquò significa solid que nos trobam pas en fàcia sonque d’un lingüista, mas d’un autor/escrivan dels bons, que demostrarà, coma sabèm, sa granda valor dins d’autres genres textuals tant diferents coma la poësia e l’ensag.
20Lo tèxt introductiu illustra, del punt de vista lexical, tres tematicas pròpias del tèma de l’interferéncia : primièr, tot çò que sompartís e delimita ; segondament, çò qu’es de l’òrdre del passatge ; e enfin, tot çò que buta cap a l’unitat (la lista dels lèmas es alfabetica e entre parentèsi, avèm lo nombre d’ocurréncias del tèrme, quand es superior a 1)
21Al long de las 11 (en realitat, 10) paginas de l’introduccion, avèm doncas un quarantenant de lèmas, que son emplegats en mejana un pauc mai de dos còps cadun. E se ramosam las categorias del passatge e de l’unitat, per las comparar amassa amb la categoria de la partison, constatam un relatiu equilibri quantitatiu del lexic : als 22 lèmas de la partison fan fàcia 19 del costat del rencontre ; praquò, per çò qu’es de las ocurréncias, las primièras son pas que los 2/3 de las segondas. Tant val dire que l’analisi detalhada del Bèc, tota en equilibre lexical correspondent a l’interferéncia coma porositat, e doncas passatge e continuum, ven çaquelà refortir la nocion de limit, de rompedura que marca la frontièra interdialectala entre gascon e lengadocian. Los lèmas mai nombroses son, per òrdre decreissent : limite (17 ocurréncias), ségrégation e unité (7), transition e frontière (5), opposition (4), compartimenter e interférentiel (3), e una tièra d’11 mots amb doás ocurrencias. Avèm doncas afar a una saturacion plan logica de limite refortida per opposition, mentre que los autres lèmas d’egalas ocurréncias foncionan per parelhs : unité / ségrégation, transition / frontière, interférentiel / compartimenter, vertadièra dialectica de l’unitat e de la partison, segon la tòca originala de la dialectologia.
Qualques ensenhaments de Les interférences…
22Seriá precisament ora de far retorn sus la data de la tèsi del Pèire Bèc : 1958, mai de mièg-sègle ençà. Sabèm que, dins la França rurala, aquel periòde foguèt aquel del grand cambiament de l’aprèp Segonda guèrra mondiala, que signifiquèt lo passatge d’un usatge vertadièrament socializat dels ‘patoès’ e/o ‘lengas regionalas’ cap al francés. Los estudis dialectologics realizats a aquela epòca avián encara una significacion que foguèsse pas la de fargar una mena de « cementèri » (coma l’autor argentin Julio Cortázar disiá ironicament pels diccionaris) o en tot cas de « tresaur » coma aquel del Felibritge mistralenc. Èran un rendut compte menimós e rigorós d’una varietat geolingüistica de cada jorn, observabla tant pel scientific pus fin coneisseire coma pel vulgar locutor lambdà. Los Atlasses lingüistics de l’environa de l’airal fisicament recorregut (coma o rapelava Joan Séguy) – l’ALG, l’ALLOr, l’ALLOc – s’engimbrèron duscas a la debuta de las annadas 1980, amb d’informators cada còp mai vièlhs e mai rares. E sabèm que, dins nòstres parçans, se fa pas pus que de dialectologia urbana, segon d’autres critèris, que s’ensajan a comprene lo foncionament d’un païsatge vengut de multiculturalisme amb lo barrejadís cada còp mai important mas segmentat de populacions…
- 22 Jean-Claude Dinguirard, Ethnolinguistique de la Haute Vallée du Ger, Université de Lille III. Servi (...)
23La fotografia que Pèire Bèc nos’n pòrta testimòni, correspon pus precisament a un temps ont s’arrèsta plan majoritàriament la transmission intergeneracionala dins l’encastre de las familhas, ont començan de s’arrestar de formas de sociabilitat pròcha – aquela del vesinatge, de la comuna, dels trabalhs d’una ruralitat tradicionala – e mai d’una sociabilitat d’una amplada superiora, aquela dels mercats e de las fièiras, ont la lenga (o puslèu lo parlar, lo ‘patoès local’) daissa de s’arrecantonar dins sa vernacularitat per s’esprovar dins un gras mai o mens important de vehicularitat, al contacte d’autres parlars, mogut per la motivacion practica comerciala de la transaccion, del negòci. Dins aquel sens, la « tombada » economica de las vilas e vilòtas mercats (o fièiras) jòga un ròtle significatiu, que uèi s’es perdut dins la practica del francés, del francitan o de qualque trocet d’occitan. E precisament, dins un ròdol de frontièra interdialectala, aquela negociacion a l’encòp de moneda e de paraulas, aqueles luòcs e aquelas escasenças ritualizadas èran plan, coma o remarcava l’Alan Viaut ja citat, « un lieu de gestion des faits de langue appréhendés comme des signes d’appartenance et d’appropriation ». L’apartenença es atal vesedora, o puslèu ausibla, per las diferéncias localas e dialectalas que lo participaire descodifica gràcias a l’experiéncia aquesida dins lo contacte – e rapelarem aquí que lo Joan-Claudi Dinguirard mostrèt que los vesins son « sords »22 a sas semblanças, e obsedits per las divergéncias estigmatizadas duscas a l’escais, individual o collectiu.
- 23 Louis-Jean Calvet, Les voix de la ville. Introduction à la sociolinguistique urbaine, Paris, Payot, (...)
24L’airal d’estudi causit per Pèire Bèc dins sa tèsi – qu’èra lo sieu –, tan complicat dins son estructuracion, coma ne pòrta testimòni l’entrevescament de tantas isoglòssas, podèm dire, coma Galilèu que eppur si muove, o puslèu, al passat, si mové, pramor d’aqueles escambis. Dins aquel ròdol de frontièra entre gascon e lengadocian, los parlaires se reconeissián dins sas diferéncias sens qu’aquelas los empachèsson de comunicar. E òm se pòt demandar duscas a quin punt la perpetuacion dels contactes demesiguèt pas un pauc aquelas diferéncias, mai que mai d’aquel gascon de las aurièras. L’òbra lexicografica del Pèire Bèc sus las interferéncias, saludada del sieu temps e duscas uèi per sos collègas dialectològs, nos parla d’un temps avalit, d’una « sémiosphère de culture et de mémoire linguistiques » coma o ditz lo Viaut, ont podèm, ara, posar, per melhor comprene lo foncionament de çò que se sona diversitat, de çò qu’es lo respècte recipròc dels parlaires dins sas diferéncias – dins la riquesa de sas diferéncias –, coma se fa e se faguèt, per exemple, dins l’observacion dels grands mercats multilingües e multietnics de l’Africa subsahariana…23 L’observacion lingüistica avisada, aquò’s una leiçon de vida, e Pèire Bèc nos’n’a balhadas qualqunas.
Notes
1 Pierre Bec, Les interférences linguistiques entre gascon et languedocien dans les parlers du Comminges et du Couserans : essai d'aréologie systématique, Paris, Presses universitaires de France, 1968, 375 p., 1 album de 36 pl. de cartes
2 Xen Congrès de l’AIEO, Besièrs, 12-19 de junh de 2011. Actes : Carmen Alén Garabato, Claire Torreilles et Marie-Jeanne Verny (eds.), Los que fan viure e treslusir l’occitan, Limoges, Lambert-Lucas, 2014, 970 p.
3 Christian Lagarde, Le parler "melandjao" des immigrés de langue espagnole en Roussillon, Perpignan, Presses Universitaires de Perpignan, 1996, 367 p.
4 Trait del discors de recepcion dins l’Ordre nacional del Meriti (Tolosa, 30 de junh de 1969), citat dins Jean-Louis Fossat, " Un pionnier français e l’ethnoscience : Jean Séguy (1914-1973) », Journal d'agriculture tropicale et de botanique appliquée, 1974, vol. 21, n°7, pp. 247-250.
5 Jean Séguy, compte-rendut publicat dins Annales du Midi : revue archéologique, historique et philologique de la France méridionale, 1970, vol. 82, n° 97, pp. 204-206.
6 Cf. Montserrat Adam Aulinas, El català septentrional de transició : nova visió des de la morfologia, Barcelona, IEC, 2006, p. 24.
7 Louis Marquèze-Pouey, compte-rendut publicat dins Annales du Midi : revue archéologique, historique et philologique de la France méridionale, 1966 vol. 78, n° 79, pp. 550-552.
8 Xavier Ravier, " Avant-propos », dins Atlas linguistique et ethnographique du Languedoc occidental, Paris, Editions du CNRS, 1978, vol. I, p. V.
9 Ferdinand de Saussure, Cours de linguistique générale, Paris, Payot, 1979, p. 279.
10 Alain Viaut, " Le territoire linguistique et ses limites », in Alain Viaut (dir.), Variable territoriale et promotion des langues minoritaires, Bordeaux, MSHA, 2007, p. 50.
11 Ferdinand de Saussure, op. cit., p. 272.
12 Antoni Maria Alcover, " Dietari de l’excursió filològica feta amb el Dr. Schädel dins el domini català, de 31 de juliol a 13 de setembre de 1906", B.D.L.C., vol. III (1906-1907), p. 357, citat per Montserrat Adam Aulinas, op. cit., p. 23
13 Mwatha Musanji Ngalasso, " La frontière linguistique et ses représentations en Afrique », in Alain Viaut (dir.), op. cit., p. 221 ; p. 222.
14 Ibid., p. 226.
15 Ibid., p. 223.
16 Ibid., p. 221. Bernard Poche, " En amont de la variation des usages linguistiques, la notion de frontière », Terminogramme, 1998, n°86, pp. 4-9.
17 Alain Viaut, art. cit., p. 50.
18 Ibid., p. 60.
19 Pierre Bec, Les interférences…, op. cit., p. 23.
20 Aquel territòri eissut de l’anciana diocèsi de Tolosa, recampa una pichona part de Comenges, lo marge occidental de Lengadòc (sus la riva dreita de Garona e ponctualament sus la riva gaucha, prèp de la val), la baronia lengadociana de Palhèrs (Pailhès), e una part del Comtat de Fois, tanben de parlar lengadocian.
21 Pierre Bec, op. cit.,p. 31.
22 Jean-Claude Dinguirard, Ethnolinguistique de la Haute Vallée du Ger, Université de Lille III. Service de réproduction des Thèses, 1976, 547 p.
23 Louis-Jean Calvet, Les voix de la ville. Introduction à la sociolinguistique urbaine, Paris, Payot, 1994 ; Caroline Juillard, Sociolinguistique urbaine : la vie des langues à Ziguinchor, Sénégal, Paris, CNRS éditions, 1995 ; Louis-Jean Calvet, " Les marchés africains plurilingues : la ville comme planificateur linguistique », Studios de Sociolingüistica, vol. 2, n°2, 2001.Haut de page
Pour citer cet article
Référence électronique
Cristian Lagarda, « A prepaus de Les interférences linguistiques entre gascon et languedocien dans les parlers du Comminges et du Couserans :
essai d’aréologie systématique (Pierre Bec, 1968) », Lengas [En ligne], 82 | 2017, mis en ligne le 02 novembre 2017, consulté le 23 octobre 2018. URL : http://journals.openedition.org/lengas/1401 ; DOI : 10.4000/lengas.1401
Droits d’auteur
Haut de page
Lengas est mise à disposition selon les termes de la Licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification 4.0 International.


c: text/html

text:
Ormesson-sur-Marne
Ormesson-sur-Marne es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val de Marna e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Ormesson-Sus-Marna es la una dels 47 comunas del Val-de-Marna, #que çò cap de-luòc n'es Créteil. Depen Del arrondissement de Nogent-sus-Marna.
Ormesson-sur-Marne est l'une des 47 communes du Val-de-Marne, dont le chef-lieu est Créteil. Elle dépend de l'arrondissement de Nogent-sur-Marne.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ens agradaria enviar-te les notificacions per a les últimes notícies i novetats
Agèr, eth Congrès des Deputats certificèc er inici dera dusau Transicion Politica en Estat Espanhòu.
Un gest valent, per part de Pedro Sánchez, que non tant deth PSOE a artenhut deishar dehòra de jòc e sense marge de maniòbra a tot un estat (estructures caciques e infranquejables enquiara). Un estat tamb estructures feishistes, òrgans de poder istorics e mieis de comunicacion obligadi as interèssi d’uns pògui. Un estat qu’a hèt dera Justícia eth sòn joguet entà hèr politica. En definitiva un estat qu’a volgut protegir a uns pògui en perjudici dera igualtat e era equitat.
Eth còp d’efecte de Pedro Sánchez a descolocat a quasi toti. Mès, coma d’imperialisme e totalitarisme en saben, qu’arres dongue per mòrta aguesta etapa embromada e corrupta e a totes es estructures qu’an servit pleitesia ad aguesta referida etapa, ath PP e ath PSOE pendent tanti ans. Les costarà reaccionar, mès reaccionaràn, e alavetz eth neoliberalisme e eth nacionalisme ranci e centralitzador de C’s tamb era cajada deth PP veirà era oportunitat de préner aquerò qu’enquiara non an pogut en nòm dera democràcia. En aqueth moment era ciutadania s’aurà empoderat dera vertadèra democràcia e alavetz er enfrentament sonque poderà vèir era lum en un nau ordre polític.
E mentre en taulèr der estat s’estarà jogant a màxims, en Catalonha e en País Vasc s’aurà hèt un camín de trebalh, d’oportunitats, de progrès, de dubertura, de democràcia e de País. Catalonha a artenhut, tamb democràcia, daurir era pòrta ath desvolopament deth sòn pròpi projècte coma pòble.
Non saberia díder coma pòt acabar, mès òc que pogui assegurar qu’un nau orde s’està escriuent e nosati en podem èster protagonistes e actors. Sigam valents coma persones e coma País (ARAN), auem era oportunitat deuant nòste.


text:
Coïncidim toti en que qu’era situacion dera N-230 ei insostenibla. Qu’era seguretat ei deficienta, e es usatgèrs que l’utilizam abituauments mos jogam era vida cada viatge que gessem a era. Mès non, atau non; es prepauses de melhora hètes peth Ministerio de Fomento peth pas dera carretèra per l’Aran ei era mòrt peth nòste petit país. Era Val d’Aran s’afronte ath sòn mès gran desafiament dera sua istòria; era sua supervivença sociau e economica.
D’acòrd a que quinsevolh melhora aurà impacte. Qu’arren non gesserà gratuïtaments. E òc, cau melhorar era seguretat. Maugrat tot, dilhèu hè ans qu’aurien d’auer començat des de Madrid damb accions mès petites, coma per exemple hèr ua rotonda d’accès ath encreuament de Betlan. Non, ara mos venen damb eth “mana”. E quate mesi qu’an presentat es melhores deth tram entre Sopeira e Vielha. Ara an pressa. Maugrat tot, pensi qu’açò te mes a veir damb promeses electoraus tipiques deth PP, e qu’ara fin arren d’arren.
Vistes e estudiades es opcions prepausades (enquia a on jo arribi) pensi qu’es prepauses les a premanit quauquarrés que non coneish era Val d’Aran. Non podem entrar, e digui en plurau, ei a díder toti es aranesi, a discutir eth vicissituds tecniques. Non podem discutir tecnicaments es prepauses, ací perderam.
Era nòsta luta ei mieiambientau e sociau. Ací mos jogam eth tot o er arren.Quinsevolh des opcions representen era mòrt dera la Val d’Aran que coneishem. Ací viuem deth torisme, ací viuem d’un païssatge, eth nòste ADN son es montanhes. Non podem deishar qu’un atac ath nòste païssatge mos arruïni.
E principauments per quequè succedís açò? Per qu’es alternatiues sometudes non son hètes damb er objectiu de melhorar era seguretat dera carretèra. Ne apropar mès es nòsti visitants a nosati. Non, mos vòlen convertir en eth corredor centrau de mercaderies deth Pirenèu. Un pas de camions, sense guanh e benefici per Aran. Ua vision estrategica des de Madrid nefasta pera nòsta comunitat. E ací sorgís eth debat qu’à era mia opinion ei mès important; volem convertir-mos en un corredor de camions passants?. (Se que ja ac èm). Sies cents camions ath long deth dia ja mos trauèssen. S’agranim era carretèra, anaram cap as 3.000 camions ath dia en pòqui ans. E per a què? Donques, prumèra luta;era limitacion de camions, ja des d’ara. Per melhorar era nòsta seguretat. Aguest li cau èster eth prumèr objectiu des Aranesi. Mos vòlen convertir en un corredor de veïculs pesadi. Èm de lutar per ua melhora dera carretèra, mès damb limitacion de camions de totes totes. Damb aguestes propostes, Vielha demorarie en miei d’un scalextric de viaductes, pònts e talussos. Tot aquerò çò qu’aà melhorat Vielha en aguesti ans, perdut. Er impacte visuau pòt èster terrible. Inacceptable.
E de vertat, cap des quatre prepauses son acceptables. Non entram en era sua trampa. Mos sòlten era pompa, perque mos pelejam pes engrunes. Que des deth territòri mos pelejam e discutim que s’era garia ei ròia o blanca. E non Baile Serrano; atau non. Es sues declaracions son ua irresponsabilitat. Com que ja mos va plan ben era alternatiua 1? Cap, cap mos va ben. Non mos deisham enganhar. Non i a melhors e pejors. Liegi estorat es sues declaracions; “la opción 1, a pesar de no ser la más adecuada, es sin duda la que tiene un menor impacto socioeconómico para Vielha y además, también es la opción que tiene un coste menor, aproximadamente un millón menos que las otras opciones“ Li animi a pujar en tà Gausac e Casau, e deféner era alternatiua 1. A deféner que còste un milion mens. A veir que li diden es vesins. Non i a pacte possible. I a luta sociau peth territòri. E se non vos vedetz capacitat entà dirigir era luta, pas ath costat. Age vision de país, e non de politica de campanau. M’agradarie saber qu’opinen en Bossòst, e eth sòn Baile, de que vos va bén ua prepausa 1. Totes representen era mòrt de Bossòst e eth Baish Aran. Era melhora dera carretèra prepausada non les afècte dirèctaments. Mès se jòguen mès que nosati. Ara fin se quinsevolhe des prepauses se han realitat Vielha aurà trèt es camions des sòns carrèrs, mès Bossòst e Les veiràn agranir exponencialment eth pas de camions. Era sua defuncion. Auem d’exigir qu’era prepausa deth Ministerio de Fomento li cau èster des deth tunèl enquiara termièra de Pont de Rei. Non podem apraiar Vielha e deishar ara sua sòrt eth Baish Aran. Ei un ahèr de país, deth conjunt dera societat aranesa.
Es que me coneishetz sabetz que sò mès d’ua democracia participativa que d’ua representativa. Ara non vau era premissa de que è majoria absoluta e hèsqui e des·hèigui ara mia volontat. Cau un pacte de país, governants e societat civiu toti amassa. Mos jogam eth tot o er arren. Deisham era politica de costat e lutam pera Val d’Aran que volem deishar as nòsti hilhs. Era societat civiu mos auem d’informar e mobilizar. Recolzam es administracions en era sua luta. Auríem d’exercic era nòsta participacion actiuaments, e non sonque guardar coma es nòsti representants ac han. Les auem de dar er oxigèn qu’ hagin de besonh; serà long e dur. Mès tanben demanam qu’es que mos governen sigatz ara auçada. Jo serè eth prumèr ath costat vòste. E per aquerò açò cridi; atau non.
Xavier Pocino Moga


text:
Jordi Pujol
Jordi Pujol i Soley (Barcelona, 9 de junh de 1930) es un politician catalan que foguèt lo cap del partit Convergència Democràtica de Catalunya (CDC) de 1974 a 2003 e lo president de la Generalitat de Catalonha de 1980 a 2003.
Es Doctor en medecina de l'Universitat de Barcelona. Es maridat amb Marta Ferrusola dempuèi 1956. A 7 enfants.
Jordi Pujol foguèt arrestat en 1960 per sas activitats antifranquistas, e foguèt condamnat a sèt ans de preson, que ne faguèt dos e mièg a la preson de Saragossa e un de confinament dins la vila de Girona. Capitanegèt las campanhas contra lo director de la Vanguardia, Luis de Galinsoga, o los Fets del Palau e "Volem Bisbes Catalans". Un còp foguèt en libertat, tornèt a l'activitat politica, amb la tòca d'organizar un movement nacionalista catalan. Presidiguèt l'entitat financièra Banca Catalana que foguèt un centre de finançament d'activitats culturalas catalanas, coma lo grop Enciclopèdia Catalana, Òmnium Cultural o la librariá Ona.
En 1974 foguèt un dels fondaires de Convergència Democràtica de Catalunya, e ne foguèt causit Secretari General. Foguèt Conselhièr de la Generalitat de Catalonha del temps del President Josep Tarradellas.
Foguèt elegit president de la Generalitat de Catalonha en 1980, e tornarmai en 1984, 1988, 1992, 1995 e 1999. En 2003, quand acabava lo darrièr mandat, decidiguèt de se retirar de la primièra linha politica e de laissar la direccion del partit a Artur Mas.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Personalitat politica catalana
- Personalitat politica espanhòla de la Transicion democratica
- Personalitat politica espanhòla de l'epòca democratica
- Deputat de la província de Barcelona
- Deputat espanhòl de la legislatura constituenta
- Deputat espanhòl de la Ièra legislatura
- Legion d'Onor
- Naissença en 1930
- Naissença a Barcelona
- Membre de l'Òrdre Nacional de Quebèc
- Personalitat politica espanhòla
- President de la Generalitat de Catalonha


text:
1869
Aquesta pagina concernís l'an 1869 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Reiaume Merina[modificar | modificar la font]
Per renfòrçar lo sostèn britanic còntra leis ambicions francesas, Rainilaiarivony e Ranavalona II venguèron oficialament protestants e ordonèron la destruccion deis objèctes religiós pagans de la Cort. La poligamia e la consomacion d'alcòl foguèron tanben enebits.
Asia[modificar | modificar la font]
Japon[modificar | modificar la font]
Dins lo nòrd, fin de la guèrra Boshin après la victòria de la flòta imperiala dins la baia de Hakodate (4-10 de mai) e la capitulacion dei darrierei fòrças dau Shogunat Tokugawa en mai e en junh. Aquò marquèt d'un biais clar la restauracion dau poder de l'emperaire e la politica de modernizacion dau país continuèt. En particular, dins lo corrent de l'annada, la capitala foguèt installada a Tòquio (9 de mai) ont una universitat modèrna foguèt creada. Lei 272 senhors feodaus encara mèstres de sei tèrras lei restituiguèron a l'Estat (25 de julhet) que comencèt d'estudiar un sistèma per administrar dirèctament lo territòri (→ 1871). Enfin, lo govèrn creèt un burèu per accelerar la colonizacion de l'illa de Hokkaido afin d'empedir una installacion russa dins aquel endrech.
Arts[modificar | modificar la font]
Pintura[modificar | modificar la font]
Invencion dau movement impressionista per Pierre-Auguste Renoir (1841-1919) e Claude Monet (1840-1926) ambé la realizacion dei tablèus dichs La Grenouillère e Bain à la Grenouillère. A respèct dei corrents precedents, leis impressionistas s'interessavan ais impressions e a la mobilitat dei fenomèns e non pas a l'aspèct estable dei causas. Après l'escandòl dau Salon dei refusats de 1863, aqueleis òbras foguèron refusadas dins lei salons dau periòde mai aquò empachèt lo movement de s'estendre e de començar, a cha pauc, de s'organizar.
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Energia[modificar | modificar la font]
Inauguracion de la premiera restanca vòuta modèrna (restanca Zola) situat lòng d'Infernet (Lo Tolonet). Aqueu tipe de restanca se difusèt rapidament dins lo rèsta dau mond, especialament per bastir lei restancas situats dins de vau.
Premier brevet regardant lo foratge petrolier en mar depausat per l'engenhaire estatsunidenc Thomas Fitch Rowland. Pasmens, la premiera esplecha de petròli sosmarin aguèt pas luòc avans 1897.
Quimia[modificar | modificar la font]
Publicacion de la premiera classificacion periodica deis elements Dmitrii Mendeleiev (1837-1907). Permetèt d'establir de relacions entre leis elements quimics diferents — alora considerats coma d'entitats independentas — e de preveire l'existéncia d'elements encara desconeguts.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 14 de febrièr - Charles Thomson Rees Wilson, fisician britanic, Prèmi Nobel (m. 1959)
- 15 de març - Stanislaw Wojciechowski, president de Polonha (m. 1953)
- 18 de març - Neville Chamberlain, primièr ministre del Reialme Unit (m. 1940)
- 22 de març - Emilio Aguinaldo, primièr president de las Filipinas (m. 1964)
- 27 de junh - Hans Spemann, embriologista alemand, Prèmi Nobel (m. 1941)
- 3 de setembre - Fritz Pregl, fisician austriac, Prèmi Nobel (m. 1930)
- 28 d'agost - Augusto Tasso Fragoso, president de Brasil (m. 1945)
- 2 d'octobre - Mohandas Karamchand Gandhi, lo Mahatma Gandhi, líder de l'independéncia d'Índia (m.1948)
- 26 d'octobre - Washington Luís, president de Brasil (m. 1957)
- 1 de novembre - Folco de Baroncelli-Javon, escrivan e poèta provençau (m. 1943)
- 11 de novembre - Victor Emmanuel III, rei d'Itàlia (m. 1947)
- 30 de novembre - Gustaf Dalén, fisician e inventor suedés, Prèmi Nobel de Fisica en 1912 (m.1937)
- 31 de decembre - Henri Matisse, pintre francés (m.1954)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 8 de març - Louis Hector Berlioz, compositor romantic francés (n.1803)


text:
1406
Aquesta pagina concernís l'an 1406 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Majapahit[modificar | modificar la font]
Fin de la guèrra parekreg ambé la desfacha e la mòrt dau rèi usurpator Bhre Wirabhumi. 170 Chinés d'una mission diplomatica — China sosteniá l'usurpator — foguèron tuats durant la batalha finala. Aquò entraïnèt la colèra de l'emperaire Yongle que demandèt d'indemnitats importantas per la mòrt de seis òmes. Per defugir un conflicte còntra l'Empèri, Wikramawardhana acceptèt mai aguèt de dificultats per trobar la sòma (60 000 tahil d'aur, → 1408).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
L'Esperon (Vivarés)
L'Esperon (oficialament en francés Lespéron) es una comuna d'Occitània, en Vivarés[1], situada dins lo departament d'Ardecha e la region de Ròse-Aups. Lo trobador Perdigon n'èra originari.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lespéron S'estend sus formatnum:2499 {{}} ectaras a la jonction de tres regions :
- Languedoc-Roussillon amb la Lozère.
- Auvergne Amb la Anautita-Loire.
- Rhône-Alpes Amb lo Ardèche.
Aquela municipalitat a traversat per dos rius lo Aliar e lo Espezonnette.
L'Esperon s'étend sur 2 499 hectares à la jonction de trois régions :
- Languedoc-Roussillon avec la Lozère.
- Auvergne avec la Haute-Loire.
- Rhône-Alpes avec l'Ardèche.
Cette commune est traversée par deux rivières l'Allier et l'Espezonnette.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Lespéron possedís una glèisa classificada de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle dotada d'un magnific campanal a pinte. La glèisa de Sant-Hilaire-de-Lespéron #èsser un prieuré del abbaye de Sant-Guilhem-lo-Desèrt (Hérault) de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle a la periòde revolucionari.
A las XIIen e XIIIen de sègles, lo camin de Régordane #que pòrta de Sant-Gilles (Gard) al Puy-en-Velay (Anautita-Loire), dos anautits luòcs de pelegrinatge, travèrsa aquel pòble.
La commune de L'Esperon possède une église classée du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle dotée d'un magnifique clocher à peigne. La glèisa de Saint-Hilaire-de-Lespéron fut un prieuré de l'abbaye de Saint-Guilhem-le-Désert (Hérault) du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle à la période révolutionnaire.
Aux XIIen et XIIIen siècles, le chemin de Régordane qui mène de Saint-Gilles (Gard) au Puy-en-Velay (Haute-Loire), deux hauts lieux de pèlerinage, traverse ce village.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Pierre Charrié, Dictionnaire topographique du département de l'Ardèche, Guénégaud, 1979 : « Jusqu'en 1606 [Lesperon] formait une communauté du bailliage royal du Velay, puis de de la subdélégation du Bas-Vivarais, sénéchaussée de Villeneuve-de-Berg ». La biografia de Perdigon situa lo luòc en Gavaudan.
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
On va parler occitan dans le métro dès la rentrée
Culture.
Les annonces des stations vont se faire en français et occitan dans le
métro toulousain pour le festival Occitania (25 au 28 septembre). Et
elles seront maintenues.
Des annonces en français et en occitan dans le métro à la rentrée. Photo DDM, Archives-Th. Bordas
OAS_AD("Position1");
à
l'aéroport de la Nouvelle-Orléans, vous êtes accueillis par des
messages en anglais et en français. Sympathique clin d'œil à la
présence française et cajun en Louisiane. Tisséo envisage d'informer
les usagers du métro toulousain dans la langue de Molière et celle de
Goudouli. Fort louable initiative alors que le centre historique de la
Ville rose arbore déjà des plaques de rues en français et en occitan.
Les défenseurs de la langue occitane militaient pour cette idée. Le
nouveau président de Tisséo, le Vert Stéphane Coppey a dit : « Banco !
». « Le projet existait depuis un an. Après quelques blocages, il fait
désormais l'objet d'un consensus au sein de la régie », explique David
Carlier, directeur de cabinet du président.
« comme on parle chez nous »
« Beaucoup de clients nous font remarquer que la voix de femme qui
annonce les stations de métro dans les rames est un peu mécanique et
sans saveur. On aimerait qu'elle s'exprime comme on parle chez nous,
nous disent-ils. À l'occasion du festival Occitania, qui se déroulera à
Toulouse du 25 au 28 septembre prochain, les annonces se feront
désormais en français et en occitan », poursuit le responsable.
Une initiative qui s'inscrira dans la durée puisque ces annonces
bilingues seront définitives. On pourrait entendre les premières fin
août début septembre : « Nous devrons être opérationnels en tout état
de cause pour le festival », précise David Carlier.
L'initiative s'inscrit aussi dans les partenariats organisés par
Tisséo avec les principaux événements de la ville : « On a habillé
ainsi les portes palières de la station Minimes-Nougaro avec des
paroles et des photos du chanteur toulousain », ajoute le directeur, «
pour l'anniversaire de sa naissance, le 9 septembre, les « cheminées »
de la station Minimes, qui débouchent sur l'avenue, seront aussi
décorées en hommage à l'enfant du quartier ».
Le métro rend aussi hommage à l'année Jaurès ou au Printemps de
Septembre, tandis qu'une médiation touristique et culturelle est prévue
en français, anglais et occitan pour faire (re) découvrir les œuvres
d'art de chaque station aux usagers et aux touristes, qui bénéficient
depuis cet été, à l'Office du tourisme, d'un ticket Tourisme leur
permettant pour 4,20 € d'effectuer 12 déplacements dans la journée dans
les transports publics toulousains. À terme, les inscriptions dans le
métro pourraient aussi être bilingues. Et si l'aéroport de
Toulouse-Blagnac se mettait lui aussi à la langue d'Oc ?
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
1 Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Lun 3 Aoû - 19:57
Zengi
Trobador !!
121 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Sam 7 Nov - 17:37
Mertyl
Occitan Warrior
I a un grop sus Facebook per aver las anóncias solament en occitan, pr'aquò la descripcion del grop es en francés!
122 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Sam 7 Nov - 18:05
GianniVacca
Cacha-Niu
123 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mar 10 Nov - 14:09
Cerièra de Mai
Trobador !!
Gianni, l'amassada de Tisséo serà a la fin del mes, noemalament la perennisacion pausarà pas de problèma (Coppey, lo president de Tisséo, sembla per) mas sabèm pas jamai…
De seguir, doncas…
124 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mar 10 Nov - 23:43
joan_cavalier
Trobador !!
Te coma d'unes (coma d'eisemple lo Joan Thomas) se son permetut de faire virar la lora prosa (s'avetz pas legit lo texte de J.T sus lo metro vos lo conselhi, es una maravilha blosa, es Joantho al pais dels potonorses) me permeti de faire virar la meuna contribucion (anem te i'aura marridas lengas per diser "te Cedric a encara pres una cufela, e ten l'alcool marrit" non (ja de costuma teni l'alcool risolier e a mai sortissi d'una serada apasimada en ço d'un cople d'amics onte avem begut doas cervesas en faguent un punt sus l'inauguracion del Centre Occitan de Radio e de Television que s'es fòrça plan passat) e per dintrar en ço meu, istoria d'evitar lo fret e de me pausar aprep una jornada que commencet a 6oras esta matin (enfin me caldria benleu diser aier qu'es ja miegjanuech passat) me soi dit vau prener lo metro..........
Ben francament, me disi qu'auriai mielh fach de tornar de pé, que francament, suporti de mens en mens aquel metro.
Es pas tant la votz criarda de la mena "parli amb Marshmalows dins la boca per faire tantic" que me confla, que francament la reaccion que pot menar en ço del monde que se trufan, imitant aquela votz que los far riser (e me diretz, los compreni, seria pas de la meuna lenga que s'agiria, me trufariai, tant coma lo frances miegjan pot riser quora un espanhou i dit qu'es "constipado", tant coma soi de riser dins ma boca a cada cop qu'en plan mitan del meu jornal tombi sus una despacha sul Rwanda e que manqui a cada cop, dins lo meu vam de reviraire a la volada de prononçar lo nom del président Paul Kagamé a l'occitana en diguant caga me, vo seria d'una autra lenga, me faria riser, aqui es la meuna lenga e me far mau)
Francament voli pas escupir sus la bona fé del monde que fagueron aquò (enfin de certs d'entre els, i'a totjorn monde dins tota mena d'afar que fan aquo dins la toca d'en tirar dardenas, o gloriota) mas e disi que quora om far causas o far totjorn de causas plan e de cagadas e per ieu ço que far una estructura pertinenta, intelligenta, qu'ajuda la seuna causa alprep del monde que la desfendon e del monde que s'i interessan o que son a man de s'interessar (en breu qu'aquela estructura es d'utilitat publica) es de saber festejar la seuna victorias mas tanben de diser "aqui avem merdat, caldria tornar veser la nòstra pausicion " al luoc de s'enfangar de desfendre a tot cranher la seuna idea en practican la politica de l'estruc.
Francament la politica del "es merdic, non es occitan" i cresi pas quitament se es occitan pot es merdic (ço que vol pas diser de jitar, mas d'ensajar de melhorar , coma lo diguet Ceriera, Copé e lo monde de Tisseo son de volontat bonas raport a d'aquo (d'unes m'accusaran aici de jogar lo meu costat "showbizz" mas la meuna pausicion professionala me mena de costetjar sovent monde del staff director de Tisseo e vos podi diser son sincere, plan de bona volontat e d'enveja raport a l'occitan, basta pas que de lor faire prepausicions que valon lo cop (del moment que son rasonables) ) alavetz per de que pas lor prepausar causas constructivas, al luoc de s'enfangar dins l'enveja de s'agafar a d'aquel dacos que per ieu, far venir la lenga mai ridicula que l'ajuda, m'anetz diser i'avia pas d'occitan abanç, a d'ara n'i'a, vos respondrai, vo n'i'a que far riser lo monde es qu'aquo es una avançada....soi pas segur (me podretz totjorn respondre, lo monde que rison son marrits jacobins, francament, s'avetz rason 90% de las gens son jacobins a l'ara (aquo tanpauc cresi pas), se cal tornar botar en causa per moment e pensa a los que fan mestier d'occitan e que son de prener 20 de recuòl per de que lo gens son de se rendre compte vo que l'occitan eisista qu'es "lo dacos risolier que charra la fremna que crida amb Marshmalows dins lo metro" e que doncas seran puntat del det deman, cal pensar a los qu'an la lenga dins lo cap mas qu'an vergonha de se lançar e que a d'ara gausaran encara mens de paur de se faire trufar d'els (confessarai que dempuei aquel occitan dins lo metro ieu lo primier seriai limite de gausar pas maica parlar la lenga per carrieras) caldria arrestar de s'autominoriser en se diguant vo es benleu pas bon, mas es d'occitan nos rend viu, viu lo sem ja e puei tant disi tot temps "l'important es pas qu'om parla en plan o en mau de tu, l'important es qu'om parla de tu" tant, trapi qu'aquel adage s'applica quora concernis una sola persona, pas quora l'accion d'una o d'una pichona còla de personas pot menar patiment a tot un poble.
Anem arresti aici lo meu cop de calcari...benleu ...a suivre....
Cedric
E.A: E benleu ço que me far lo mai cagar es d'esser obligeat de romegar contre l'usatge dins la vida videnta de ma lenga propri aici e dins ma lenga, non per vergonha, mas per balhar pas de lach de molzer als vertadiers dangeroses, los que vo son pas contra las annoncias per las vertadieras rasons mas que lo son per de que son anti occitanas
125 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 11 Nov - 0:33
maime
Lemosin de prumiera !
126 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 11 Nov - 0:55
joan_cavalier
Trobador !!
maime a écrit:Cò que me plai dins tos messatges Cedric es qu'a la fin avem obludat la debuta !!! Bon, per far mai cort : te plai pas la votz de la femna ? Enfin, lo son que ? Qu'es quò ? Ben, crese que tot lo monde es de consent sus lo fach que fau benleu tornar far los enregistraments...
Vo de vertat que fau de còps de caganha verbala (mas aquo era un cop de morre, sul biais escrichura automatica)
Doncas en resumit, vo trapi aquela votz mau enregistrada (aprep los tecnicians de TISSEO an pas la costuma de trabalha en oc) amb un accent "chamalow dins la boca per far tantic" que trapi ridicule e que a mai far se trufar lo lambda (lo metro es long e cagant doncas cal plan un biais de passar lo temps) doncas qu'ajuda pas la lenga.
Sabi (entresenhas presas alprep de monde de la direccion de TISSEO) que tornar enregistrar (en terme de cost) es pas possible, coma lo diguet Ceriera, la direccion de TISSEO es majoritariament per (mas sabi que i'a tanben contre dadins al quals cal pas balhar d'aiga al molin).
Fort d'aqueles dos punts, me demandi tot bel se la sabiessa seria pas de s'afanar de soscar ta prepausar causas pertinentas per la lenga (pot esser dins las annoncias, pot esser dins d'autres causas, te podi diser que sem d'unes d'aver commençat de faire de prepausicions a TISSEO d'onte parlarai pas aici per de que son luenh d'esser finalisadas e que volem pas faire de buta buta pel plazer d'aver quicom en occitan).
En esperant avem ensajat las annoncias a menat causas (faire parlar de l'occitan, dubrir TISSEO a prepausicions) mas foncionna pas, arrestam amb la communicacion que cal (se es pas trop tardier al moment que piqui aquo e que lo "buzz" nos embarret pas dins un dacos de la mena "los antis an ganhat") ta preparar quicom de mai pertinent: se deman tornas menar un sabre del Japon e que lo te vol penjar al dessus del leit se la punta es marrida, pensi que lo vas despenjar abanç de te colcar, vas pas prener lo risc de lo te prener sul morre).
E se la novela idea qu'avem passa inaperçaubuda (parli pas per la seuna talha o ambicion mas se lo monde son pas "choques") sera encara mai una victoria, voldra pas diser que lo veiran pas, voldra diser que lor sera quicom de '"normau" e ta ieu seria una victoria....
Una darriera question (se seguis encara Maime lol) de que sert lo dacos que trapem totes (anem vau demorar manhac e diser "pas top" dins lo metro a d'ara, fora de faire plazer a 30 occitanISTES e de faire se trufar lo monde?
Amistats
Cedric
127 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 11 Nov - 9:49
zo
Occitan Warrior
2 L'enregistrament es pas genial. Lo de francés tanpauc ça-que -la.
3 90 per cent del monde son de jacobins. Eeeee òc, sèm en França!
4 En resumit, lo Cedric nos ditz que val mai pas brica d'occitan puslèu que d'occitan de marrida qualitat,dins un encastre de marrida qualitat. Un jorn a marcar d'una pèira blanca (cf:TSF).
128 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 11 Nov - 10:42
joan_cavalier
Trobador !!
2/ Sus lo punt de l'enregistrament soi d'acordi amb tu, aprep aquo es quicom que mestresem pas (Tisseo es una regia semi publica, es tenguda de faire "crida d'oferta" ta faire las causas, doncas son oblijats de passar per un estudio precis, si de non tr e garantissi que seriai estat lo primier de prepausar una ajuda benevol (ço qu'era estat fach lo primier cop, se vosletz vos podrai mandar la primiera motura registrada benevolament per Muriel Badbie amb los miegjans tecnics de Radio Occitania, veiras que se d'aprep certs monde la lenga es pas perfach (lo te confirmarai pas coma l'ai ja dit soi pas lenguiste, la qualitat d'enregistrament es pas la meteissa)
3/ Me demandi se galejas o se sias serios se es lo segond, francament te planhi d'aver "d'oeilleres" atau
4/ Coma dit en 2 ieu me contenti de la meuna profession de jornaliste/tecnician audiovisual polivalent, la meuna part dins l'ostau TSF es aquela, doncas aviai pas botat la causa (lo confessi) ta verificar lo nivel de lenga (me dobtavi plan, que d'autres lo farian) lo site es estat revirat a la tota debuta per catalans, ai pas agut leser (erem de preparar l'inauguracion e aviam d'autras causas sul fuoc) de mandar la correccion gavachiana al monde de TSF, lo farai d'aici la fin de la setmana e las causas cambiaran, sem duberts a la critica constructiva, pensi (l'ai ja dich) qu'es ço que far part de las qualitats necite ta menar una empresa per la lenga, escotar las criticas constructivas del monde e evoluir, pas de s'embarrar dins una torn d'ivori...
Cedric
129 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 11 Nov - 11:39
zo
Occitan Warrior
2/ OK, soi interessat.
3/ Galeji pas, soi un òrre girondin anti revolucionari... Bon anem, 70 per cent...
4/Soi content de te l'ausir dire (de t'o legir escriure?).
130 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 11 Nov - 12:16
joan_cavalier
Trobador !!
2/ Escota te podi pas diser quora tendrai leser de lo faire (a mai dins la primiera motura, aviam la totala, amb los estacions venenta, lo estacion terminus....) ço que far un 30nat de MP3 e vesi pas consi lo faire passar leu e efficaçament (via un fiquier .rar sus zshare, sabi pas, Danis l'Omi, s'avetz suggestions (e se d'autres que Zo son prenaires si de non basta pas que de veser ta aver lo seu mail e d'i mandar) soi prenaire)
3/ Girondins anti revolucionari es pas antitetic ? (de ço que me brembi los jacobins e los girondins eran totes revolucionaris, pas amb la meteissa vision, mas revolucionaris çaquela).
Personaument (pausi pas un vertat, mas un vejaire, la vostra vista m'interessa) en sema 15% desfensaire de lengas minorisadas, 15% (veire mens) de jacobins vertadiers e 70 a 80 % de monde que s'en foton (e que doncas que i'aguesse l'occitan o non per els es parier) per de que coneisson pas e veson pas l'interest, a comptat d'aquo sem dins un eschema de mena eleccions, a nosautres de faire virar los "sense opinions" d'un cant o de l'autre, e cresi pas qu'om trapa mosca amb vinagre, pel moment, me sembla que lo metro buta mai lo monde de partir del cant escur de la fòrça.
4/ Sap l'ome, a l'encontrari de ço que se dit, tant soi contre lo "Es atau pas autrament" pas justificat, e aquo me pot faire m'embarrar veire venir cagant e jogar a la marrida fé (e se trapi mielh que ieu sus aquo, soi preste de me declarar vinçut) as quora la critica es constructiva soi dubert, sabi qu'om es jamai objectiu, ensaji çaquelà de faire lo meu trabalh e de menar la meuna vida de biais lo mai objectiu possible en escotant lo monde e en provocant contesta ta avançar dins la reflexion a la meuna pichona escala
131 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 11 Nov - 16:44
zo
Occitan Warrior
1/ Pas res mai a dire...
2/ Se n'i a que son interessats donc, fasètz vos conéisser. s'existisson ja las anoncias completas, aquò pòt cambiar la problematica de l'occitan dins lo metrò.
3/ Los girondins èran d'òrres anti revolucionaris, la pròva se faguèron escapitar ha ha ha!!
Quand disi que lo monde son jacobins, cal entendre que son pas prèstes a sortir del sistema centralizat a la francesa. Parli pas que de politica alavetz s'i mesclam la lenga amai, son tots perduts e i comprenon pas res pus los pauròts! >> Ah ouais vous voulez plus d'autonomie pour les régions? Et pour quoi faire? ça fera plus d'impôts! Et pourquoi pas l'autonomie de l'Auvergne tant qu'on y est ? Ouais les DOM-TOM c'est des parasites et les maorais y zont qu'a retourner chez eux s'ils sont pas contents! On est en France ici, on parle français. Eh ouais mais quand même eh, parigot, tête de veau.
4/OK. Profiti que sèm d'acòrds per far ma leiçoneta de lenga: se ditz "sabes l'òme, pas "Sap l'ome".
132 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 11 Nov - 18:02
joan_cavalier
Trobador !!
2/ Coma t'ai dit la causa es mai complicada de las entresenhas que teni de monde que coneisson fòrça ben TISSEO (en podi pas diser mai es pas per faire lo misterios o lo que far lo craner, mas dins lo meu mestier, i'a lo in e lo off (lo que se dit dabanç lo micro e lo de mai), per te balhar una dralha te brembi que TISSEO es "semi public" (teni res contra lo servici public, mas cal plan reconeisser que l'avantatge del privat es que fas ço que vos amb los que voles, dins de semi public coma son dardenas publicas, te cal justificar, faire cridas d'ofertas...)
3a (te cambi lo concepte) los girondins eran anti revolucionari per de que se son fach trencat lo cap sillogisme (es lo meu costat ancian estudiant en filo) : Los que se son fach trencar lo cap eran anti-revolucionaris, alavetz Robespierre se faguet trencar lo cap, doncas, Robespierre era antirevolucionari lol
3b : Mai seriosament, te compreni, mas cal veser ço que volem (e quitament se es l'indepencia per certs d'entre nosautres, o mai d'autonomia, i cal anar per estancas) ço que nos manca es pas un poble (l'avem) ço que nos manca es normalitat lo fach que siaguessem pas obligeats de justificar, lo fach que lo monde poguesson diser "la votz nova dins lo metro m'agrada pas, es trop forta, ten un accent risolier" punt (e pensi qu'a la basa es ço que dison e dirian parier s'era d'ingles, d'alemand d'esperanto o de papou), del moment que nosautres prenem aquo coma anti occitan, butem lo monde de seguir lo vejaire dels jacobins: un dels colegi privat lo mai emblematic de Tolosa se dit "Lo Caousou", l'universitat de Letras se dit "Lo Miralh", tenon noms occitans, empachan pas lo monde d'i mandar lo lors drotles.... pensi primier normalitat aprep la seguida e subretot pas confondre "incompreneson" e "jacobinismes" (e puei cal pas desbrembat que l'incompreneson pot venir de lo qu'escota, tant coma de lo qu'esplica)
4/ Vo lo sabi, es una de las meunas pecas recurentas, coma n'avem totes dins totas las lengas, i a causas que dintran pas (te podi diser per faire un // amb lo frances, las regentas me fagueron copiar al mens 1500 cops sus tota la meuna escolaritat "l'accord du participe passé avec avoir" e dintra totjorn pas, aprep me pot faire remarcar causas quitament se sem pas d'acordi, es pas aquo la basa de la comunicacion?
133 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 11 Nov - 18:17
maime
Lemosin de prumiera !
Euh... non sei perdut... tòrne legir la debutajoan_cavalier a écrit:(se seguis encara Maime lol)
134 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 11 Nov - 21:48
Tocas-i si gausas
Leberonet
Cal continuar la pression !
10/11/09
Le rendez-vous à bien eu lieu au siège de tisséo. Après un salut souriant et furtif de monsieur Coppey, j'ai été reçu par David Olivier Carmier et Catherine Labroue, respectivements directeur du cabinet du président et
déléguée au mécénat culturel. L'entrevue, qui a duré près d'une heure et demie, est resté...e sur un status quo. En effet Tisséo a fait part de sa vonlonté de laisser la voix dans le métro. Et de traduire aussi les mots "correspondance", "prochain arrêt" et "terminus"... Ils ont toutefois dit qu'ils se pencheraient sur le problème de la qualité sonore. Monsieur Carmier qualifiant ce groupe de populiste, je vous conseille à tous, en y adhérant ou en allant le voir, d'envoyer aussi une lettre de mécontentement à tisséo, histoire de se rendre un peu plus crédible à ses yeux. Une brochure "Votre avis nous est précieux" est aussi disponible dans les points de vente tisséo.
Madame Labroue, quand à elle, précise qu'il n'y a rien dans cette action de régionaliste ou d'imposé. Je vous conseille de lire le communiqué de presse de tisséo pour vous informer.
135 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 11 Nov - 22:14
maime
Lemosin de prumiera !
136 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 11 Nov - 23:02
Einucent
Occitan Warrior
(a mai dins la primiera motura, aviam la totala, amb los estacions venenta, lo estacion terminus....) ço que far un 30nat de MP3 e vesi pas consi lo faire passar leu e efficaçament (via un fiquier .rar sus zshare, sabi pas, Danis l'Omi, s'avetz suggestions (e se d'autres que Zo son prenaires si de non basta pas que de veser ta aver lo seu mail e d'i mandar) soi prenaire)
Suèi prenaire per permetre d'escotar la diferença sus TisseÒc. (30 fichiers mp3, quò deu passar en un 10at d'e-mails)
137 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 11 Nov - 23:30
joan_cavalier
Trobador !!
Einucent a écrit:
Suèi prenaire per permetre d'escotar la diferença sus TisseÒc. (30 fichiers mp3, quò deu passar en un 10at d'e-mails)
Vo fanton, mas te dobtes que teni autras causas de faire que mandar un 10 nat de mails amb 3 fiquiers a cada cop subretot a qualqu'un que demora a 900 metres de la radio, doncas, me sonas, me mandas un mail e passas a la radio amb una clau USB (o te fau un CD se vos) te balhara l'escasença de recuperar ço qu'avem charrat l'autre ser e per que pas de monstrar a la tua fremna de que sembla Radio Occitania
138 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 11 Nov - 23:54
Einucent
Occitan Warrior
Dubriguèi 'na rubrica premsa dins chasca lenga mas ai pas gaire de retorn de la premsa occitana, deve confessar qu'ai pas gaire segut. Auriá mancat quauqua-ren ? Fasetz sinhe si avetz trachat l'info.
139 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 11 Nov - 23:58
Cerièra de Mai
Trobador !!
Çaquelà, m'en foti un pauc, un sud-lengadocian fa l'afar, senon, cal tornar registrar tot amb l'article « le » ! ;)
2/ M'interessa fòrça d'ausir çò qu'aviátz fait.
140 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 1:14
joan_cavalier
Trobador !!
2/ Ben escota, ai balhada las condicions al teu ome, a tu d'i bolegar lo tafanari (o ço que vos i bolegar ta lo decidir)
141 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 10:59
Cerièra de Mai
Trobador !!
Dins lo meteis esperit, vesi pas un tram de Bordèu en occitan « Assimil », cal que siá dins un gascon de Bordèu mai o mens, aquò me sembla.
Sens doblidar que òc, l'occitan es una lenga faita de fòrças variacions, de las qualas podèm parlar sens renegar la compreneson larga dins lo país. Soi pas a te dire « parlèm pas lo meteis patès », i a de variacions de lenga dins Occitània, mas i a mai que mai de similitudas, e es ben una sola lenga (faita de dialectes, mas una sola lenga).
Per lo punt 2, OK !
142 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 12:36
Einucent
Occitan Warrior
Me suvene de remarcas de monde dau fons de Comenge que trapavan estranhièr l'occitan parlat per los jornalistes de « Viure Al País » e sabe pas balhar la solucion dins queu cas (un programe fach dins un parlar, difusit sus un airau ente n'ia mantuns.) Per contra a Tolosa, lo faguèren en Tolzenc e quò me sembla normau. Sauriá pas verifiar, ieu, entendèi qu'era la tòca e caucione ; per quò qu'es de la mesa en aplicacion, diguèi jà que la diccion a la bona escolana me sadolava.
1/ Fau ben se dire que tras que dubrissèm la garganta per ne'n surtir 'na frasa en Occitan, 'se podrá reperar quin es lo parlar de referènça usitat, lo sabèm, non ? Tots los biais quò denega pas l'intercompreneson. Qu'es pas comun d'emplejar « vò », « tá » e « chas » ensem. Benlèu coma occitan de premsa dins quauquas generacions, perqué pas…
2/ Quò vai, quò vai, coneisse lo chamin ; ensaie de daissar pas trainar d'autras chausas que fotèi jà en espèr.
Dernière édition par Einucent le Jeu 12 Nov - 12:43, édité 1 fois
143 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 12:39
Qualqu'un mai
Guelha de bonda
joan_cavalier a écrit:la lenga coma cada lenga evoluis (a Paris a la debuta del segle la R era rotlada), sem aqui dins un metro pas dins un museu de paleontologia, sia om considera que l'occitan a evoluit e om en ten compta
Se me pòdi permetre:
1/ Òc, totas las lengas evoluisson mas pas totas del meteis biais. Òc-ben, se rotlava autrescòps la R en francés parisenc mas lo francés a pas JAMAI patit de la desocializacion coma s'es fait per l'occitan. Alavetz, es pas per l'occitan una evolucion "naturala". Pel francés de RTL, France Info o TF1, ausissèm un francés estandard basat sul parlars de la region de Tours (causida politica).
2/ L'accent istoricament fondat de l'occitan s'es fait chapar tre lo sègle passat pel francés, l'italian (sabi qu'es "exotic" d'ausir d'occitan ambe l'accent italian mas cresi pas siásque completament natural ...), castilhan e catalan (Alan Viaut de l'universitat de Bordèu fasquèt d'enregistrament a la debuta de las annadas 80 dins la Val d'Aran e i aviá pas cap de diferéncia d'accent entre qualqu'un de Luishon e Bossòst, en 2009 un locutor de l'occitan de Luishonés a un accent plan francés mentre que pr'amor de la toristalha e del desvolopament economic de la Val d'Aran, l'occitan de Bossòst o Vièlha sembla a de catalan o de castilhan ...). Al sègle passat, l'occitan venguèt una lenga de mens en mens parlada dins son quite airal lingüistic (consequéncias, s'es faita chapar per las lengas majoras que se parlan a l'entorn d'Occitània). Personalament, l'occitan ambe l'accent francés o mai exotic (italian, catalan o castilhan), aquò me fa pas somiar.
144 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 12:49
maime
Lemosin de prumiera !
Non, qu'es 'na legenda. Qu'es dau parlar parisenc. Dija-me si "ch'keu ben qu'j'ai entendu l'cô" (crese qu'ai auvit lo jau) qu'es dau frances estandard. La granda torangela de ma mia parlava entau. Era paisana, de segur... Si voletz aver 'na bona ideia de l'accent paisan dau Centre França (Torena, Berri, Bles), fai visar los Baudins.Godolin a écrit:ausissèm un francés estandard basat sul parlars de la region de Tours (causida politica).
Dernière édition par maime le Jeu 12 Nov - 12:56, édité 1 fois
145 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 12:51
Qualqu'un mai
Guelha de bonda
146 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 12:53
Einucent
Occitan Warrior
Avèm la capcitat d'emplejar 'na lenga a geometria variadissa, nos fau pas querre l'uniformitat dau françès per tot los usatges.
Lo françès de Touraine (coma queu de Poitou) es marcat per lo parlar d'Oïl locau, queu monde se coneissan pas dins lo parlar blanc dau JT, qu'es 'rai.
147 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 12:54
Cerièra de Mai
Trobador !!
Los dus son importants, mancam pas de drollètas amb de polidas voses, si ?Godolin a écrit:Pr'aquò, confèssi que la votz èra mai agradiva (lo demai es alavetz segondari?).
148 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 12:56
joan_cavalier
Trobador !!
l'afectiu e la comunicaçion, sus ço que dit sus Luishon e Bossost, lo
podi entendre e quitament afortir (lo meu gran era de Bossost e a fugit
lo franquisme e s'instalet (aprep un sejorn de "vacancias" a Argeles) a
Luishon, te podria diser ço meteis amb l'occitan d'Ax e lo catalan
d'Andorra.
Aprep cal tanben reconeish un fach (e pensi pas que
me diras l'encontrari) a ensajar de dintrar dins la questa de l'occitan
"tantic" om a totjorn tendencia d'exagerar l'accent per faire mai
tantic, a mai seria curios de veser se l'accent mondin era tant
apiegjat que l'accent del campestre (es malastros de diser mas lo
vailet ensaja totjorn ta pareisser normau de prener l'accent del
patron) e te diriai que ieu lo primier lo monde que te parlon frances
amb un accent marcat del sud mas que tre que passon a l'occitan prenon
l'accent tipe "lo paisan que va molzer las vacas" (teni pas res contra
los paisans mas del moment qu'om ten un accent dins una lenga, qu'om
prenguesses las accentuacions tonicas.... ok qu'om se fotet de prener
un accent exagerat per faire tantic e esser mai reialiste que lo rei
(lo podi entendre raport al fenomen de reconquista de la seuna lenga)
mas a ieu es aquo que me far pas tibar....
Aprep fanton de tu a
ieu, cal veser ço que volem, se volem usitar l'occitan ta communicar
amb lo monde de l'endefora e los incitar d'aprener la lenga, o nos
faire plazer e nos "tocar lo pipou" amb ço que pensem esser l'accent
tantic (ço que ven a diser que non content d'acabar de continuar de
tuar la lenga, om pren a mai la risca de butar los occitans a la
consanguinitat)
Amistats
Cedric
149 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 12:56
Qualqu'un mai
Guelha de bonda
Non, qu'es 'na legenda. Qu'es dau parlar parisenc.
Te cresi Maime alavetz, i a pas ges de problèma. Pr'aquò, quand ausissi parlar los "maishants Parisencs", èi pas gaire l'impression que sembla a de "Titi parisien".
150 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 12:57
joan_cavalier
Trobador !!
Godolin a écrit:Si que non, posquèri escotar l'autre enregistrament fait a ràdio Occitània. La votz fasiá "mai jove" mas (me pensi) que l'accent èra mai francés (es aquò benlèu que fa "mai jove"), qualques errors de prononciacion o encara de causidas de traduccion que me semblavan estranhas. Pr'aquò, confèssi que la votz èra mai agradiva (lo demai es alavetz segondari?).
Per tota aquela afar de veser amb lo reviraire... Maurici Andrieu (que m'i pensi deu coneisser lo "patois de Toulouse" belament mielh que totes nosautres acampats)
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Hydropotes inermis
L'idropòt (Hydropotes inermis), tanben apelat Cèrvi d'aiga o Cabiròl de las sanhas es un pichon cervid d'Asia.
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
Aqueste cervid pichon es fòrça crentós. Lo mascle, un pauc mai grand que la femèla, a de grandas caninas aparentas, utilizadas pendent los combats entre mascles. Los pichons, pòdon aver un pelatge leugièrament pigalhat, alara que los parents an un pelatge unit.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia ITIS : Hydropotes Swinhoe, 1870 (fr) (+ version anglesa (en))
- Referéncia ITIS : Hydropotes inermis Swinhoe, 1870 (fr) (+ version anglesa (en))


text:
Mirgas e Mascles
J Steinbeck
o (revirada occitana)
Mirgas e Masclas
Pintradura inspirada de De La Tour
Se revirèt a la pòrta e sortiguèt, e sos coides èran encara lèugièrament plegats.Jòrdi l’agachèt partir, puèi se virèt al vièlh.-diga me, de que li faguèt a aqueste ? Lennie li faguèt pas res.Lo vièlh fintèt la pòrta pacientament per èstre segur que degun escotava pas. -aquò’s lo filh del patron, diguèt suaudament. Curley es un òme adrèch. S’es un pauc trachat de bòxe. Foguèt pès lèugièr e esfòrça adrèch.-Ben, vòli plan que sia aluserpitdiguèt Jòrdi. A pas besonhse’n prendre a Lennie. Lennie li faguèt pas ren.Per de que ne’n vòl a Lennie ?Lo vièlh sosquèt :-Ben … Me’n vau te dire. Curley reverta a un fum d’òmenons. Li agrada pas los grandasses. Passa lo temps de se perpinhar amb los grands. Coma se dis, aquò lo fot en rabia d’èsser pas gaire grand. Totis n’avètz plan conescut d’òmenòts d’aquela mena non ? De longa cerca bregas. -Ò ! desegur, diguèt Jòrdi. N’ai plan conescut un brave mol…


text:
Les villes et villages de l'Ardeche
Laurac en Vivarais
Visitez une ville
Toutes les villes Ailhon Alba la Romaine Antraigues sur Volane Asperjoc Aubenas Balazuc Banne Beaulieu Beaumont Berrias & Casteljau Bessas Casteljau Chandolas Chauzon Darbres Faugeres Gras Gravières Grospierres Jaujac Joannas Joyeuse Labastide de Virac Lablachère Lalevade D'Ardeche Largentière Laurac en Vivarais Lavilledieu Le Cheylard Le Crestet Les Vans Lussas Mercuer Meyras Montréal Pailhares Pont de Labeaume Prades Pradons Privas Rosières Ruoms St-Alban Auriolles St-André de Cruzières St-Germain St-Just d'Ardèche St-Lager Bressac St-Martial St-Martin d'Ardèche St-Maurice d'Ibie St-Melany St-Pierre St-Jean St-Pons St-Remèze St-Sauveur de Cruzières St-Sernin St-Symphorien de Mahun Sainte Eulalie Salavas Sampzon Sanilhac Thueyts Tournon sur Rhône Ucel Vallon Pont d'Arc Vals les Bains Vernon Villeneuve de Berg Vinezac Vogüé À 4 kilomètres de
Largentière, Laurac en Vivarais est un petit village médiéval accroché à un rocher de grès. Fait de petites ruelles voûtées et tortueuses, de maisons anciennes, le tout entouré de murailles avec meurtrières. Allez faire un tour à la Tour Sarrazine du X°-XI°.
Gîtes
Le Mas les Cotes, à Laurac, en Cévennes Ardéchoises, vous propose 2 gîtes confortables (4 à 6 personnes) et tout équipés, avec piscine commune, au cœur de la nature.
Tél : +33 (0)4 75 36 93 59 - Mobile : +33 (0)6 79 32 15 10
Campings
A proximité du village de Laurac et de Joyeuse, dans un cadre ombragé, au calme, le camping Les Châtaigniers vous propose des locations de mobil-homes.
Tél : +33 (0)4 75 36 86 26 - Mobile : +33 (0)6 30 81 66 38


text:
Republica Dominicana
La Republica Dominicana o mens formalament Sant Domingo (en espanhòl República Dominicana, Santo Domingo) es un Estat d'America Centrala e de la Cariba qu'ocupa l'èst de l'illa d'Aïtí.
Sa capitala es Sant Domingo.
Lo gentilici es dominican -a.
Somari
- 1 Geografia
- 2 Istòria
- 2.1 Lo periòde coloniau
- 2.2 La Republica Dominicana independanta
- 3 Cultura
- 4 Liames intèrnes
- 5 Bibliografia
- 6 Nòtas e referéncias
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo periòde coloniau[modificar | modificar la font]
L'istòria dau territòri que correspond a la Republica Dominicana actuala es quasi desconeguda avans l'arribada deis Europèus en causa de l'abséncia de documents escrichs. L'illa d'Hispaniola foguèt descubèrta per Cristòl Colomb tre son premier viatge e leis Espanhòus i establiguèron rapidament de colonias. Sota la direccion de Bartolomeo Colomb, fraire dau precedent, fondèron Santo Domingo en 1496-1497. Puei, lo governador Nicolás de Ovando organizèt la colonia entre 1502 e 1509 e ne tuèt la màger part de la populacion indigèna per establir la dominacion espanhòla[1]. Ansin, l'illa venguèt la basa principala dei conquistadors que conquistèron Mexic e Peró.
Pasmens, leis Espanhòus ocupèron pas la totalitat de l'illa. Son litorau venguèt donc pauc a pauc un refugi per lei flibustièrs. Principalament d'origina francesa, aquelei piratas i bastiguèron de pòrts fortificats sota la direccion de François Levasseur, flibustièr e governador de facto de l'illa de la Tartuga. Lentament, se formèt ansin una colonia francesa de Sant Domingo qu'entraïnèt lo partiment d'Hispaniola entre una mitat occidentala francesa, a l'origina d'Haití, e una mitat orientala espanhòla a l'origna de la Republica Dominicana.
L'activitat economica de la colonia espanhòla se concentrèt dins lei regions sud-èst e se centrèron sus de produccions colonialas tipicas coma lo sucre ò lo cafè. A respèct deis autrei colonias de la region, lo nombre de Blancs e de Negres liures i èra important e la proporcion d'esclaus relativament febla. Pasmens, la populacion generala i èra febla car Espanha donava la prioritat a seis autrei domenis americans. Puei, après sa desfacha còntra la França Revolucionària, Espanha abandonèt sa partida de l'illa en 1795.
Durant la Revolucion Francesa, la partida orientala de l'illa escapèt ai combats saunós que se debanèron dins la partida occidentala. Dins aquò, de combats i opausèron soudats francés e colons espanhòus. Sostenguts per lei Britanics, lei segonds ganhèron e prenguèron lo contraròtle de Santo Domingo en 1809. Aquò permetèt la restitucion de la colonia a Espanha au Congrès de Viena.
La Republica Dominicana independanta[modificar | modificar la font]
L'independéncia[modificar | modificar la font]
La restauracion de la preséncia espanhòla foguèt malaisada en causa de l'afebliment de la poissança coloniala. En 1822, Haití ocupèt la totalitat de l'illa. Aquò entraïnèt l'exili d'un nombre fòrça de Blancs e un òdi duradís entre Dominicans e Haicians. En 1844, lei premiers se revoutèron còntra lei segonds e venguèron independents. Pasmens, la Republica Dominicana conoguèt una tiera de trèbols e de periòdes d'instabilitat dins lo corrent deis annadas 1840-1850. En fàcia d'aquela situacion caotica, lo generau Pedro Santana demandèt en 1861 au govèrn espanhòu de tornar prendre lo contraròtle dau país. Pasmens, la restauracion de l'òrdre coloniau èra pas popular e costós. Ansin, Madrid se retirèt definitivament de l'illa en 1865.
Lo desvolopament de l'influéncia estatsunidenca[modificar | modificar la font]
De 1861 a 1916, la Republica Dominicana contunièt de conóisser de dificultats fòrça importantas e de periòdes d'instabilitat. En parallèl, lo país passèt pauc a pauc dins l'esfèra d'influéncia deis Estats Units d'America.
D'efèct, après lo retirament definitiu d'Espanha, lei combats entre lei diferentei faccions desirosas de dirigir lo país comencèron tornarmai. Durèron fins a 1881 e la presa dau poder d'Ulises Heureaux. Lo cap novèu dirigiguèt lo país fins a son assassinat en 1889 e establiguèt una dictatura per restaurar l'òrdre. Assaièt tanben de favorizar lo desvolopament de la produccion sucrièra. Per aquò, aguèt besonh de capitaus estatsunidencs, çò que permetèt a Washington d'establir son influéncia dins la gestion deis afaires dominicans.
Après sa mòrt, la situacion se melhorèt pas : de trèbols grèus perturbèron l'activitat economica e lo deute nacionau aumentèt d'un biais inquietant. Ansin, après l'assassinat dau president Ramon Caceres (1908-1911) e un periòde fòrça caotic de 1911 a 1916, leis Estats Units decidèron de desbarcar de tropas per restablir dirèctament l'òrdre.
L'intervencion estatsunidenca[modificar | modificar la font]
Leis Estatsunidencs ocupèron militarament lo territòri dominican de 1916 a 1924. Après l'eliminacion d'una fòrta resisténcia dins lei regions orientalas, capitèron de restablir un òrdre economic — favorable a seis interès — e de tornar crear una administracion. Formèron tanben una armada nacionala que son comandament foguèt fisat au generau Rafael Leonidas Trujillo. En 1924, organizèron d'eleccions que veguèron l'eleccion a la presidéncia dau generau Horacio Vasquez. Puei, retirèron sei tropas dau país dins lo corrent de l'annada. Pasmens, gardèron lo contraròtle dei doanas.
Lo periòde dau generau Trujillo[modificar | modificar la font]
Horacio Vasquez gardèt lo poder fins a un còp d'estat menada en 1930 per lo generau Trujillo que gardèt lo poder de 1930 a 1961. Establiguèt una dictatura basada sus lo contentament dei revendicacions dei païsans (reforma agrària, construccion de rotas... etc.) e sus la produccion de sucre gràcias au sostèn d'investiments estatsunidencs. Desvolopèt tanben un culte de la personalitat (la capitala prenguèt lo nom de Ciudad Trujillo en 1936) e creèt una polícia politica per reprimir seis opausants.
Trujillo adoptèt una politica estrangiera activa e sostenguèt mai d'un dictator american descaigut. Pasmens, en 1960, foguèt implicat dins una temptativa d'assassinat dirigida còntra lo president veneçolan e perdiguèt lo sostèn de Washington. Un an pus tard, foguèt assassinat ambé l'ajuda de la CIA e remplaçat per Joaquin Balaguer.
La Revolucion d'abriu[modificar | modificar la font]
Après la fin dau periòde Trujillo, la Republica Dominicana conoguèt una parentèsi democratica ambé l'eleccion de Juan Bosch, cap en exili dau Partit Revolucionari Dominican (PRD), en decembre de 1962. Dirigiguèt lo país de febrier a setembre de 1963 e promulguèt una constitucion novèla assegurant la reconóissença dei sindicats, l'egalitat entre leis òmes e lei fremas e la secularizacion de la societat.
Aquelei mesuras suscitèron l'ostilitat dei partits conservadors e l'inquietud deis Estats Units. Un còp d'estat militar foguèt donc organizat per lei militars. Aquò entraïnèt de trèbols grèus e lo 24 d'abriu de 1965, la populacion e una partida de l'armada se revoutèt còntra lo regime. Tres jorns pus tard, leis Estats Units decidèron d'intervenir a son torn per defugir la formacion d'un segond estat comunista dins la region. Una fòrça de 40 000 òmes foguèt mandada dins l'illa per restablir l'òrdre, çò que necessitèt plusors mes de combats (24 d'abriu - 3 de setembre).
Lo periòde de Joaquin Balaguer[modificar | modificar la font]
La segonda ocupacion estatsunidenca de la Republica Dominicana durèt d'abriu de 1965[2] a setembre de 1966. Favorizèt l'eleccion de Joaquin Balaguer que formèt un regime non comunista que venguèt rapidament fòrça autoritari.
Coma durant lo periòde Trujillo, lei païsans venguèron la basa dau regime. Pasmens, en 1978, foguèt batut ais eleccions per Antonio Guzmán (PRD) que capitèt de restaurar la patz civila. Guzmán sostenguèt lo desvolopament de l'agricultura e dei zònas ruralas. Se suicidiguèt en 1982 e foguèt remplaçat per Salvador Jorge Blanco (PRD). Durant sa presidéncia, d'aumentacions dei prètz importantas entraïnèron d'esmogudas e lo país deguèt demandar l'ajuda dau FMI. Aqueu darrier impausèt un plan d'austeritat estricte qu'agravèt lei trèbols (70 mòrts lei 23 e 24 d'abriu de 1984).
Aquelei tensions permetèron lo retorn au poder de Joaquin Balaguer en 1986. Au contrari de sa presidéncia precedenta, adoptèt una politica relativament liberala e acceptèt l'existéncia d'una oposicion. Un programa important de construccions e d'investiments publics permetèt de melhorar la situacion economica. Pasmens, l'economia dominicana demorava fragila e Balaguer deguèt organizar de fraudas massivas per èsser tornat elegir en 1990 e en 1994. Laissèt finalament lo poder en 1996 après de campanhas de protestacions còntra lei fraudas electoralas de 1994.
La Republica Dominicana dempuei 1996[modificar | modificar la font]
Dempuei 1996, lo desvolopament dau torisme, ja començament durant lei darriereis annadas dau periòde Balaguer, es vengut la prioritat dei govèrns successius de la Republica Dominicana. En parallèl, lo país retròba una partida de son autonòmia a respèct deis Estats Units (restabliment dei relacions diplomaticas ambé Cuba en 1998, raprochament ambé Veneçuèla en 2004). Leonel Fernández (Partit de Liberacion Dominicana, PLD), president de 1996 a 2000 e de 2004 a 2012, es l'autor principau d'aquela evolucion. Aquò a permes de melhorar l'economia gràcias au sostèn de Caracas mai la situacion demora malaisada (crisi en 2002-2003) car Veneçuèla conóis a son torn de problemas economics dempuei leis annadas 2010.


text:
Insureccion Ongresa de 1956
L'Insureccion Ongresa de 1956 se debanèt dau 23 d'octòbre au 11 de novembre de 1956 durant la Guèrra Freja. Après la repression saunósa d'una manifestacion d'estudiants per la polícia politica ongresa (AVH), divèrsei manifestacions entraïnèron la casuda dau govèrn comunista prosovietic e la formacion d'un govèrn antisovietic. Aquò entraïnèt lo 4 de novembre una intervencion de l'armada sovietica per esquichar lo movement. La resisténcia ongresa s'acabèt lo 10 de novembre e, en genier de 1957, un novèu govèrn prosovietic foguèt creat.


text:
La Revolucion e la Fèsta, un tèxt de Joan Larzac (Lectura politica de la bíblia, IEO Edicion, 1973, extrach, pagina 163).
La fèsta aurà mes de temps per se far reconóisser coma una fòrça politica. Ara es fach. Mai de 1968 foguèt una grand fèsta : sa carga de futur ten per una bona part dins son biais de liberacion joiosa, e per una part benlèu mai granda encara, dins sa tòca de liberacion de la jòia.
Aicesta èra suspècta. Los revolucionaris èran benlèu de sants, mas de sants tristòts e pissa-freg, intellectuals qu'avián pas res a envejar als tecnocrats, militans afalenats qu'an pas jamai pres lo temps de viure. Un Sant Just es tot juste un sant. Se per nos tirar de l'abestiment quotidian per la maquina e lo patron avètz pas a nos prepausar qu'un abestiment de mai per lo militantisme de tota ora e lo partit de longa darrèr l'esquina, plan mercés. Volèm viure ara, e non pas alestir josterranament coma de taupas l'aveniment d'una societat futura que la veirem pas jamai.
E s'es vist espelir sus l'òrle de nòstras societats aquela flòra amfibia que sembla nadar liurament a la susfàcia de totas causas, e que sas tijas moligassas e envertolhadas van pompar finalament dins lo tarrenc capitalista lo chuc de sa subsisténcia. Jausir, ara ? Es qu'aquò's possibles, sens se metre del band dels profitaires ? Lo parasitisme e mai floriguent sus l'abonde de las societats ricas, se noirís a travèrs elas del pilhage dels païses paures e de l'explotacion dels trabalhaires. E metam que poiriátz, sus una iscla desèrta, viure d'amor, d'aiga frèsca e de rasics sauvatges, es tota l'ajuda qu'avètz a portar a los que vivon giblats ?
"Tant qui i a de monde maluroses, me sentissi pas lo drech d'èstre urós" (respondut per Garaudy al Cardinal Danielou, dins una emission televisada aiceste cantava son bonur). Alara tant val dire qu'aurem pas jamai lo drech d'èstre uroses.
Las picas que se lançan revolucionaris e "hippies" nos embarran aital dins un ceucle viciós. Impossible de ne sortir sens una explicitacion de l'escatologia (la vision que l'òm ten de las fins finalas). La fin darrièra, per totes sembla plan que siá lo bonur. Mas los uns lo remeton al grand vèspre, per d'autras generacions. Los autres lo vòlon ara per ara. Aicestes pensan al bonur de l'individú ? Aqueles al bonur de l'umanitat. E botan donc l'acompliment de cadun en defòra de se-meteis, dins la capitada del grop, e dins l'avenir. Es pas benlèu alara lo bonur la fin darrièira, mas la solidaritat. L'òme es comunion. Perqué metre pas lo bonur volontat pels uns dins la comunion que los autres s'i espelisson per lo quite sacrifici d'una mena - e pas que d'una mena - de bonur ? Mas alara es la lucha que ven una fèsta, e mai lo fracàs. E la fèsta ven lo quite mejan de la lucha. Lachem lo mot : es profetica, - preséncia e anóncia a l'encòp de la fèsta a venir. Los crestians nos destriam pas dels autres que per aquela audàcia que nos fa dire : i aurà pas jamai sus la tèrra una fèsta que desliure pas una carga de futur, per que la lucha s'acabarà pas jamai tanpauc. Mas tanben i a dins nòstre "partit festiu" mai qu'una anóncia que trascorrís l'istòria tota : la preséncia de la valor suprèma, lo signe eficaç de l'infinit. Dieu çai i es, e lo cèl es pas solament per deman. [...]
Joan Larzac - Lectura politica de la bíblia 1973 - p163


text:
Yaşar Kemal
Kemal Sadık Gökçeli, mai conegut coma Yaşar Kemal (Gökçedam, Osmaniye, Turquia, 6 d'octobre de 1923 – Istambol, 28 de febrièr de 2015) foguèt un jornalista e escrivan turc. Candidat mantes còps al Prèmi Nobel de Literatura, èra un dels autors mai prestigioses de la literatura turca contemporanèa internacionalament, conegut subretot per son roman de 1955 İnce Memed.
Participèt tanben d'un biais actiu e veement dins la critica de la politica repressiva portada per son país contra las minoritats, çò que li valguèt d'èsser empresonat en 1996.
Òbras[modificar | modificar la font]
- İnce Memed (1955)
- Teneke (1955)
- Orta Direk (1960)
- Yer Demir Gök Bakır (1963)
- Ölmez Otu (1968)


text:
Viménil
Viménil es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Viménil dona lo sieu nom a un ruisseau, dicha tanben la Aurichapelle, afluent esquèrra del Durbion, e #qu'adaiga lo sieu territòri e aquel de Gugnécourt sus un recorregut d'Unitat|6|km {{}}.
- Separacions e lieudits
Lo Void de la Voreja La Bassa Verrière
- Rambeaumé
Las Nòu Prés La Caleuche La Nautor de la Ormaie Las Fraiteux
- Reuchamps
Viménil donne son nom à un ruisseau, dit aussi l'Aurichapelle, affluent gauche du Durbion, et qui arrose son territoire et celui de Gugnécourt sur un parcours de 6 km.
- Écarts et lieudits
- Le Void de la Borde
- La Basse Verrière
- Rambeaumé
- Les Neuf Prés
- La Caleuche
- Le Haut de l'Ormaie
- Les Fraiteux
- Reuchamps
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Viménil aperteniá al bailliage de Bruyères e fasiá partida del ban de Dompierre.
Viménil appartenait au bailliage de Bruyères et faisait partie du ban de Dompierre.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Suisse
Suissa
La Suisse ou ben la Suissa[1] (en alemand Schweiz, en francês Suisse, en étalien Svizzera, en roumancho Svizra, en tuche Schwiiz, en lombârd Svízzera) est un payis d’Eropa.
Somèro
G·eografia
Tèrritouèro
La suisse est frontalièra de la France u ouèst, de l'Alemagne u nord-èst, de lo Liechtenstein et l'Ôtrich·e a l'èst et de l'Étalie u sud.
Sur lo tèrritouèro de la Suisse est una partia de los Ârpes. Vers lo nord-ouèst et a la frontièra de la Suisse et la France est lo Jura.
Veles
Tsurique, Geneva, Bèrna, Bâla, Fribôrg, Nôchâthél, Belinçona, Fribôrg, Delèmont, Siérro, Sion, Martegné, Crans-Montana, Losena, Rolo, Payèrna, La Châls, Avencho, Invèrdon, Môrges, Nion, Orba, Vevê, Montrolx
Rivâls de la Suisse: Rin, Rôno
Histouère
La Suisse est un payis formâ u Moyen Âjo.
Lenguoues
Politica
La Suisse est una rèpublica fèdèrâla et at na constitucion ècrit en 1848. Lo povêr lèg·islatif sont lo Consèly nacionâl et lo Consèly des Ètats, et lo povêr ègzècutif est lo Consèly fèdèral.
Administracion
La vela de Bèrna est la vela capitâla de la Suisse.
Los quentons sont los ètats membros de la Confèdèracion suissa:
- Apenzél Rodes-Entèriores
- Apenzél Rodes-Èxtèriores
- Argovia
- Bâla-Campagne
- Bâla-Vela
- Bèrna
- Ch·afhosa
- Fribôrg
- Geneva
- Gllaris
- Gresons
- Jura
- Lutsèrna
- Nôchâthél
- Ontrevalde (Nidvalde / Obvalde)
- Ouri
- Sant-Jal
- Sieviche
- Solora
- Tessin
- Tsoug
- Tsurique
- Turgovia
- Valês
- Vôd
Vêde avouéc
Lims de defôr
Notes et refèrences
- Lo trèsor Arpitan: Suisse (la).


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Saverne
Liste des communes
Saverne
Ville de Saverne, commune de France de 11 000 habitants.
Chef-lieu d'arrondissement.
La mairie de Saverne a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de musées et d'activités sur la ville.
Ingwiller
Ville d'Ingwiller, commune de France de 4 100 habitants.
La mairie d'Ingwiller a une adresse e-mail et un site Internet.
Cette ville fait partie du Parc naturel régional des Vosges du Nord.
Bouxwiller
Ville de Bouxwiller, commune de France de 4 100 habitants.
La mairie de Bouxwiller a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de musées et d'activités sur la ville.
Communes rattachées : Griesbach-le-Bastberg, Imbsheim, Riedheim.
Truchtersheim
Ville de Truchtersheim, commune de France de 4 000 habitants.
La mairie de Truchtersheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Communes rattachées : Pfettisheim, Behlenheim.
Hochfelden
Ville d'Hochfelden, commune de France de 3 900 habitants.
La mairie d'Hochfelden a une adresse e-mail et un site Internet.
Commune rattachée : Schaffhouse-sur-Zorn.
Sarre-Union
Ville de Sarre-Union, commune de France de 3 000 habitants.
La mairie de Sarre-Union a une adresse e-mail et un site Internet.
Marmoutier
Ville de Marmoutier, commune de France de 2 700 habitants.
La mairie de Marmoutier a une adresse e-mail.
Dettwiller
Ville de Dettwiller, commune de France de 2 600 habitants.
La mairie de Dettwiller a une adresse e-mail et un site Internet.
Berstett
Ville de Berstett, commune de France de 2 400 habitants.
La mairie de Berstett a une adresse e-mail et un site Internet.
Communes rattachées : Gimbrett, Reitwiller, Rumersheim.
Wingersheim les quatre Bans
Ville de Wingersheim les quatre Bans, commune de France de 2 300 habitants.
La mairie de Wingersheim les quatre Bans a une adresse e-mail et un site Internet.
Communes rattachées : Gingsheim, Hohatzenheim, Mittelhausen, Wingersheim.
Ittenheim
Ville d'Ittenheim, commune de France de 2 100 habitants.
La mairie d'Ittenheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Monswiller
Ville de Monswiller, commune de France de 2 100 habitants.
La mairie de Monswiller a une adresse e-mail et un site Internet.
Steinbourg
Ville de Steinbourg, commune de France de 2 000 habitants.
La mairie de Steinbourg a une adresse e-mail et un site Internet.
Herbitzheim
Village d'Herbitzheim, commune de France de 1 900 habitants.
La mairie d'Herbitzheim a une adresse e-mail.
Obermodern-Zutzendorf
Village d'Obermodern-Zutzendorf, commune de France de 1 700 habitants.
La mairie d'Obermodern-Zutzendorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Commune rattachée : Zutzendorf.
Diemeringen
Village de Diemeringen, commune de France de 1 600 habitants.
La mairie de Diemeringen a une adresse e-mail et un site Internet.
Ce village fait partie du Parc naturel régional des Vosges du Nord.
Wingen-sur-Moder
Village de Wingen-sur-Moder, commune de France de 1 600 habitants.
La mairie de Wingen-sur-Moder a une adresse e-mail et un site Internet.
Ce village fait partie du Parc naturel régional des Vosges du Nord.
Schwindratzheim
Village de Schwindratzheim, commune de France de 1 600 habitants.
La mairie de Schwindratzheim a une adresse e-mail et un site Internet.