text:
Ocean Antartic
L'Ocean Antartic, tanben nomenat Ocean Glacial Antartic es la massa d'aiga qu'enròda lo continent Antartic. Es en superficia lo quatren del mond per òrdre d'importància, e lo darrièr qu'es estat definit. Es a la prima de l'an 2000 que l'Organizacion Idrografica Internacionala definiguèt un cinquen ocean a partir de las porcions meridionalas de l'Ocean Atlantic, de l'Ocean Indian e de l'Ocean Pacific. Lo novèl ocean s'espandís de la còsta del continent Antartida fins a 60° de latitud sud, çò que coïncidís amb lo limit fixat pel Tractat Antartida.
- Las coordenadas geograficas son de 65° S, e 0° È (nominalament). Mas l'ocean a la proprietat unica d'èsser una massa d'aiga qu'enròda completament lo continent Antartida inclusent los 360° de longitud.
- L'aira totala es 20 327 000 km² inclusent la Mar d'Admundsen, la Mar de Bellingshausen, una partida del Pas de Drake, la Mar de Ross, una pichona partida de la Mar de Scotia e la Mar de Weddel.
- La linha de còsta es de 17 968 km.
Clima[modificar | modificar la font]
La temperatura de l'aiga varia de 10 °C a −2 °C. Las tempèstas ciclonicas viatjan cap a l'èst al travèrs del continent, e sovent son intensas per encausa del contrast de temperatura entre lo glaç e la mar dobèrta. L'aira d'ocean situada entre 40° de latitud sud e lo cercle polar antartic ten las mejanas de vent pus fòrtas que se pòdon trobar sus Tèrra. Pendent l'ivèrn l'ocean es gelat fins a 65° sud de latitud dins lo sector Pacific e fins a 55° dins lo sector Atlantic, amb de temperaturas de superfícia que baissan fòrça jos 0 °C. En mantun punt de la còsta, los vents intenses de l'interior mantenon la linha de còsta liura de glaç pendent l'ivèrn.


c: text/html

text:
Brunei
Brunei es un estat pichon e independent, situat al nòrd de l'illa de Bornèo, enclavat dins lo territòri malai de Sarawak.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
De la Preïstòria a la formacion dau sultanat[modificar | modificar la font]
Avans l'arribada de l'expedicion Magellan dins la region, l'Istòria de Brunei es fòrça mau coneguda. Es basada sus l'interpretacion de documents chinés tractant dau Sud-Èst Asiatic e de legendas localas. Se supausa generalament l'existéncia au sègle VII d'un estat precursor dau sultanat actuau au nòrd de l'illa de Bornèo. Fasiá probablament partida de la zòna d'influéncia de la talassocracia de Srivijaya. Èra dich Vijayapura ò Po-Ni.
Dins lo corrent dau sègle X, aquel estat intrèt en relacion ambé l'Empèri Song e ne'n venguèt probablament tributari. Au sègle XIV, èra passat sota l'influéncia dau reiaume javanés de Majapahit puei de l'Empèri Ming. La dinastia actuala es atestada dempuei 1368 per de documents chinés. Auriá inicialament adoptat lo modèl politic chinés e estendut son territòri lòng dau litorau septentrionau de Bornèo. L'influéncia chinesa demeniguèt dins lo corrent de la segonda mitat dau sègle XV, benlèu en causa dei dificultats continentalas de la dinastia Ming, e foguèt remplaçada per aquela dau Sultanat de Malacca. Dins lo corrent deis annadas 1520, aquò entraïnèt l'islamizacion deis elèits e Brunei venguèt un sultanat.
L'apogèu dau sultanat[modificar | modificar la font]
Durant lei sègles XV-XVI, lo Sultanat de Brunei conoguèt un periòde de prosperitat e venguèt un actor important dau comèrci dins lo Sud-Èst Asiatic gràcias a sa posicion estrategica entre China e l'Estrech de Malacca. Aquò foguèt favorizat per la conquista de Malacca per lei Portugués en 1511 car mai d'un marchand musulman venguèt s'i installar. Lo sultanat èra alora una talassocracia dirigida per lo sultan que son poder èra limitat per un conseu de princes eissits de la dinastia reinanta. En particular, la chausida dau successor dau sultan èra una competéncia dau conseu.
Lo rèine de Bolkiah (1485-1521) es sovent considerat coma l'apogèu dau sultanat que son influéncia s'estendiguèt sus lo nòrd de Bornèo, l'archipèu de Sulu e dins certanei regions dei Filipinas. En 1521, Antonio Pigafetta, que fasiá partida de l'expedicion de Ferrand Magellan, depintèt Brunei coma una vila portuària rica e poblada per 25 000 familhas. Lo palais dau sultan èra protegit per d'importantei fortificacions e una artilhariá equipada de canons de fèrre. Lo declin de Brunei acomencèt après la mòrt dau sultan Muhammad Hassan (1582-1598) qu'es l'autor d'una tiera de reformas administrativas e judiciàrias que son a l'origina deis institucions actualas dau sultanat.
L'arribada deis Europèus[modificar | modificar la font]
A partir dau sègle XVII, lo Sultanat de Brunei declinèt lentament en causa de l'expansionisme europèu dins la region e de crisis intèrnas. Tre lo sègle XVI, de tensions existián ja ambé Portugau qu'aviá atacat divèrsei sultanats indonesians. Pasmens, aquela ostilitat se limitèt au domeni diplomatic.
En revènge, a la fin dau sègle, l'installacion d'Espanha en Filipinas menacèt dirèctament leis interès de Brunei e de combats aguèron entre lei fòrças dau sultanat e leis Espanhòus. En 1571, Manila foguèt ocupada per Espanha e Brunei reüniguèt de fòrças importantas per reconquistar l'endrech. Pasmens, per de rasons desconegudas, la còntra-ofensiva aguèt jamai luòc e, en 1578, una flòta espanhòla poguèt atacar e conquistar Brunei. Cremèron sa mosqueta mai poguèron pas s'i mantenir car foguèron decimats per lei malautias tropicalas. Aquela guèrra s'acabèt en 1599 e Brunei deguèt renonciar a son influéncia dins lei Filipinas.
Après la mòrt de Muhammad Hassan, lei dificultats aumentèron amb una multiplicacion dei crisis de succession e dei revòutas lòng dau litorau de Bornèo. La creacion de comptadors comerciaus per lei poissanças colonialas modifiquèt lei rets marchands e afebliguèt pauc a pauc l'economia dau sultanat. De mai, en 1658 ò en 1703, Brunei donèt au Sultanat de Sulu l'extrèm nòrd de Bornèo en remerciament de son ajuda militara per reprimir una rebellion.
Lo periòde coloniau[modificar | modificar la font]
Lo declin de Brunei agravèt dins lo corrent dau sègle XIX quand un aventurier britanic dich James Brooke foguèt nomat en 1841 governador dau pòrt de Kuching après sa victòria còntra una insureccion locala. D'efèct, i fondèt la dinastia dei Rajàs Blancs e lo Reiaume de Sarawak. En 1846, obtenguèt la plena sobeiranetat de part de Brunei e acomencèt d'estendre son territòri, principalament au detriment de son ancian senhor. Son fiu Charles Brooke contunièt son òbra e, en 1890, Brunei èra reduch au relarg de sa capitala e au nòrd extrèm de l'illa onte lo Sultanat de Sulu aviá jamai establit son autoritat d'un biais permanent.
Dins lo corrent deis annadas 1870, aquela darriera region acomencèt d'interessar Espanha e divèrseis aventuriers. D'efèct, en 1878, lo sultanat de Sulu foguèt desfach per leis Espanhòus qu'annexèron son territòri, compres sei possessions dau nòrd-èst de Bornèo. Dins aquò, un an aperavans, dos aventuriers, lo baron austrian Gustav Overbeck e lo Britanic Alfred Dent, avián obtengut una concession sus la region de part dau sultan de Brunei. Aquò suscitèt un conflicte e Alfred Dent obtenguèt lo sostèn de Londres[1]. En 1885, un tractat entre lo Reiaume Unit e Espanha permetèt de fixar lo limit dei possessions respectivas. Dent fondèt alora la British North Borneo Company (BNBC) per esplechar la region. Puei, per defugir un problema similar ambé lei País Bas, lei Britanics placèron tanben Sarawak e Brunei sota sa proteccion entre 1886 e 1888.
En 1903, de jaciments de petròli foguèron descubèrts sus lo territòri dau sultanat. Son esplecha acomencèt en 1929 e venguèt rapidament una ressorsa fòrça importanta per l'economia locala. Dins lo corrent deis annadas 1970, foguèt completada per l'esplecha de jaciments de gas naturau.
La restauracion de l'independéncia[modificar | modificar la font]
Dins lo corrent dau sègle XX, se desvolopèt pauc a pauc un movement nacionalista e democratic au sen de la societat de Brunei. En 1959, obtenguèt una autonòmia vertadiera de Brunei au sen de l'Empèri Britanic e l'intrada en vigor d'una constitucion. Pasmens, tres ans pus tard, una insureccion independentista aguèt luòc e foguèt reprimida per lei Britanics. La constitucion foguèt abolida.
Dempuei la revirada de l'insureccion de 1962, Brunei es dirigit per lo sultan qu'es dotat de la totalitat dei poders. Retrobèt son independéncia totala mai gardèt sa monarquia absoluda en 1984 mai la constitucion foguèt pas restablida. Pasmens, l'autoritarisme dau regime es temperat per lei liberalitats d'un estat-providéncia dispausant dei revenguts importants de la renda petroliera.
Economia[modificar | modificar la font]
Cultura[modificar | modificar la font]
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]

- ↑ Enterin, Overbeck aviá abandonat e vendut sei parts a Dent.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Titania
Titània es la luna mai granda d'Uranus e la uitena mai granda del sistema solar. Descoberta per William Herschel el 1787, Titania foguèt nomenada en onor de la reina de las fadas de Lo sòmi d'una nuèit d'estiu, de Shakespeare. Son orbita es dins de la magnetosfèra d'Uranus.
Titania se consistuís en quantitats gaireben egalas de glaça e de ròca, e benlèu se destria un Nuclèu rocasut e una crosta de glaça. Una capa d'aigua liquida poiriá èsser presenta al tèrme entre lo nuclèu e lo mantel. Sembla que la superfícia de Titania, qu'es gaireben fosca e leugierament roja, foguèt formada per d'impactes e de processediments endogens. Es cobèrta per fòrça cràters d'impacte, fins a 326 km de diàmetre. Titania benlèu coneguèt un període endogen inicial de cambiament de superfícia, que destruiguèt l'anciana superfícia amb fòrça craters. La superfícia de Titania es partida per un grand canhon e falhas escarpadas; lo resultat de l'expansion intèrne pendent l'evolucion posteriora. Coma totas las lunas mai grandas d'Uranus, Titania foguèt benlèu formada a partir d'un disc d'acrecion a l'entorn de la planeta just aprés de sa formacion.
Entre 2001 e 2005 se faguèt d'espectroscopiás infraroges que revelèt la preséncia de glaça d'aiga e dioxid de carbòni a la superfícia de Titània, fasent que lo satellit poirá possedir una atmosfèra compausada de dioxid de carbòni amb una pression a la superfícia de gaireben una desena bilionèma de bar. De mesuras que se realizèron pendent una ocultacion de Titania d'una estrella ensenhèt van que lo tèrme maxim de la pression superficiala de l'atmosfèra que poiriá i aver es de 10-20 nbars.
Enl 2009, lo sistèma uranian foguèt estudiat, per la sonda Voyager 2 en genièr de 1986. Faguèt d'imatges de Titania, que permetèt de cartografiar en 40% de la superfícia del satellit.
Somari
Descobèrta e nom[modificar | modificar la font]
Titania foguèt descobèrta per William Herschel l'11 de gener de 1787, lo meteis jorn descobriguèt la segonda luna mai granda d'Uranus, Oberon.[1][2] Mai tard informèt de las descobèrtas de quatre satellits mas,[3] mai tard se revelèron eronèas.[4] Pendent gaireben cinquanta ans aprés da descobèrta, Titania e Oberon foguèron observats amb l'instrument qu'Herschel possedava a l"epòca,[5] que lo satellit se veire dempuèi la Tèrra amb un telescòpi d'amator d'uèi ara.[6]
Totes los satellits d'Uranus foguèron nomenats en onor de personatges creats per William Shakespeare o Alexander Pope. Lo nom Titania ven de la reina de las fadas de Lo sòmni d'una niuèt d'estiu.[7] Los noms de totes los quatre satellits d'Uranus alara coneguts foguèron prepausats pel filh d'Herschel John en 1852, jos demanda de William Lassell,[8] qu'aviá descobèrt las autras doas lunas, Ariel e Umbriel, l'an precedent.[9]
D'en primièr lo nomenèt "lo primièr satellit d'Uran", e en 1848 William Lassel li donèt lo nom Uranus I,[10] alara que a vegadas s'utilizava la numeracion d'Herschel (on Titania e Oberon èran II e IV).[11] En 1851 Lassel numerèt los quatre satellits coneguts segons sa distància al planeta utilizant de nombres romans, e alara Titania se nomenava Uranus III.[12]
Caracteristicas fisicas[modificar | modificar la font]
Titania es un còs esferic de 1.578 km de diàmetre e a pas atmosfèra. Sa densitat mejana es de 1.710 kg/m3 indicant una composicion quimica de glaça d'aiga (50%), silicats (30%) i compausats de metan (20%). La caracteristica geologica mai important es un enòrme canhon mai grand qu'aqueles de la Terra e comparable al Valles Marineris de Mart. Aquesta e d'altras cicatriça en la superfícia del satellit indican que pel passat i aviá una activitat tectònica sus Titania. Tanben s'observa de cràters de granda talha e d'accidents geologics dels tipes chasma e rupas.
Caracteristicas orbitalas[modificar | modificar la font]
Lo periòde de rotacion de Titania es de 8,7 jorns, coma son periòde orbital, a causa d'efèctes gravitacionals sa rotacion es sincrona, mostrant sempre la meteissa cara al planeta.
Exploracion[modificar | modificar la font]
La lunason d'aqula luna empachèt d'estudiar sa superfícia en detalh. E foguèt la sonda Voyager 2, en genièr de 1986, que podèt se n'aprochar pron per prene d'imatges de bona qualitat. Pendent lo vol de Voyager, l'emisfèri sud de Titania èra expausat al Solelh e sonque aquela
Referéncias[modificar | modificar la font]
[1] [2] [3] [5] [10] [9] [7] [12] [4] [11] [8] [6] [13] [14] [15] [16] [17]
[18]
- ↑ 1,0 1,1 William, Sr Herschel An Account of the Discovery of Two Satellites Revolving Round the Georgian Planet in Philosophical Transactions of the Royal Society of London vol 77 p125–129 1787 doi=10.1098/rstl.1787.0016
- ↑ 2,0 2,1 William, Sr. Herschel On George's Planet and its satellites in Philosophical Transactions of the Royal Society of London vol78 p364–378 1788 doi 10.1098/rstl.1788.0024
- ↑ 3,0 3,1 William Herschel On the Discovery of Four Additional Satellites of the Georgium Sidus; The Retrograde Motion of Its Old Satellites Announced; And the Cause of Their Disappearance at Certain Distances from the Planet Explained in Philosophical Transactions of the Royal Society of London vol 88 p47–79 1798doi 10.1098/rstl.1798.0005
- ↑ 4,0 4,1 Modèl:Ref-publicació
- ↑ 5,0 5,1 John Herschel John On the Satellites of Uranus in Monthly Notices of the Royal Astronomical Society vol3 1834 p35–36
- ↑ 6,0 6,1 Modèl:Ref-llibre
- ↑ 7,0 7,1 Gerard P Kuiper The Fifth Satellite of Uranus in Publications of the Astronomical Society of the Pacific 1949 vol61 p129 doi 10.1086/126146
- ↑ 8,0 8,1 Modèl:Ref-publicació
- ↑ 9,0 9,1 W Lassell On the interior satellites of Uranus in Monthly Notices of the Royal Astronomical Society vol12 1851 p15–17 }}
- ↑ 10,0 10,1 W Lassell Observations of Satellites of Uranus in Monthly Notices of the Royal Astronomical Society vol8 1848 p43–44
- ↑ 11,0 11,1 Modèl:Ref-publicació
- ↑ 12,0 12,1 Modèl:Ref-publicació
- ↑ Modèl:Ref-publicació
- ↑ Modèl:Ref-publicació
- ↑ Modèl:Ref-publicació
- ↑ Modèl:Ref-publicació
- ↑ Modèl:Ref-llibre
- ↑ Modèl:Ref-publicació


text:
594
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 594 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Literatura[modificar | modificar la font]
Publicacion de l'Istòria eclesiastica escricha per l'istorian grèc Evagri d'Epifania (vèrs 536-594). Òbra de de sièis libres, conta l'istòria de la Glèisa sus lo periòde 431-593. Sei particularitats principalas son l'acceptacion per l'autor dau subrenaturau (racòntes de miracles), l'utilizacion de documents autentics e l'abséncia de jutjaments sectaris còntra leis eretics dau periòde.


text:
Autariba (Nauta Garona)
Autariba[1] (oficialament en francés Auterive) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de la Nauta Garona e la region Mieidia-Pirenèus .
Somari
Heraudica[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Comuna de la setème circonscription de la Nauta Garona
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Embessonatges[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Sit officiel de la vila
- La glèisa de Sent Paul d'Autariba, par Louis Latour, Mémoires de la Société archéologique deu Midi de la França, tome LVI, 1996 (édition électronique)
- Autariba sus lo sit de l'Institut Geografic Nacionau
- Autariba sus lo sit de l'Insee


text:
Prenhan
Prenhan[1][2] (oficialament en francés Preignan) qu'ei ua comuna gascona, situada dens lo departament de Gers e la region d' Occitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna situada dens la zona urbana d'Aush sus lo Gers.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Chartrosa deu Pastissèr, on visquèt lo General Dessolle
- Glèisa romanica de Sent Estiena, retocada au sègle XVI ; lo retaule de fusta daurada data deu segle XVII.
-
-
La glèisa de Prenhan, deu camin de Montaut
-
Personalitats ligadas dab la comuna[modificar | modificar la font]
- Jean Joseph Dessolles (1767-1828)
Embessonatge[modificar | modificar la font]
- Corral de Calatrava (Espanha) (Castilla Mancha) desempuish lo 17 de mai 1997,
- Vic en Fesensac (França) desempuish lo 21 avriu de 2009
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon
- ↑ Prenhan sus lo sit de l'Insee
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- FESTIVAL ROCK'N'STOCK - un festival de musiques actuelles gratuit à Prenhan - Gers - França
- Râmoon Stompers - Groupe de Ska Punko Cuivro Rock'n'roll déjanté


text:
809
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 809 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Lo començament d'una guèrra civila saunosa dins lo Califat abbassida permetèt a l'emperaire Nicèfor Ièr de se preocupar de la frontiera ambé lei Bulgars ont una campanha militara acomencèt d'èstre preparada. Una flòta importanta foguèt tanben mandada en Itàlia per sometre Venècia. Pasmens, foguèt vencuda per lei Francs a Comacchio.
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Mòrt dau califa Harun ar-Rachid tombat malaut dins lo corrent d'una campanha còntra una revòuta de Transoxania. Foguèt enterrat dins lo palais dau governador de Korhasan dins una vila que foguèt per la seguida dicha Mashhad. Sa succession foguèt premier reglada segon sa volontat. Son fiu Al-Amin li succediguèt coma califa e governador dei províncias occidentalas dau Califat. Son autre fiu, Al-Mamun foguèt nomat governador dei províncias orientalas amb una autonòmia larga. Èra tanben l'eiretier dau Califat. Aqueu partiment entraïnèt de tensions importantas e una guèrra civila acomencèt tre 810 per la succession d'Harun ar-Rachid.


text:
Lengas austronesianas
Las Lengas austronesianas son una familha de lengas pro espandida demèst las illas de l'Asia del sudèst, e dins l'Ocean Pacific, amb qualques unas en Asia continentala. Es una de las familhas que son indentificacion es plan anciana, coma las lengas indoeuropèas e oralicas. Austronesian ven del latin auster "vent del sud" e del grèc nêsos "illa". Lo nom ne ven de que la màger part d'aquelas lengas se parlan dins d'illas, e sonque paucas coma lo Malai e las lengas chamicas se parlan sul continent asiatic.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Kusel (336)
Liste des communes
Schönenberg-Kübelberg
Ville de Schönenberg-Kübelberg, localité de l'Allemagne de 5 600 habitants.
La mairie de Schönenberg-Kübelberg a un site Internet.
Waldmohr
Ville de Waldmohr, localité de l'Allemagne de 5 200 habitants.
La mairie de Waldmohr a un site Internet.
Kusel
Ville de Kusel, localité de l'Allemagne de 4 800 habitants.
La mairie de Kusel a un site Internet.
Altenglan
Ville d'Altenglan, localité de l'Allemagne de 2 800 habitants.
La mairie d'Altenglan a un site Internet.
Brücken
Ville de Brücken, localité de l'Allemagne de 2 100 habitants.
La mairie de Brücken a un site Internet.
Lauterecken
Ville de Lauterecken, localité de l'Allemagne de 2 100 habitants.
La mairie de Lauterecken a un site Internet.
Wolfstein
Village de Wolfstein, localité de l'Allemagne de 1 900 habitants.
La mairie de Wolfstein a un site Internet.
Breitenbach
Village de Breitenbach, localité de l'Allemagne de 1 900 habitants.
La mairie de Breitenbach a un site Internet.
Rammelsbach
Village de Rammelsbach, localité de l'Allemagne de 1 600 habitants.
La mairie de Rammelsbach a un site Internet.
Herschweiler-Pettersheim
Village de Herschweiler-Pettersheim, localité de l'Allemagne de 1 300 habitants.
La mairie de Herschweiler-Pettersheim a un site Internet.
Altenkirchen
Village d'Altenkirchen, localité de l'Allemagne de 1 200 habitants.
La mairie d'Altenkirchen a un site Internet.
Nanzdietschweiler
Village de Nanzdietschweiler, localité de l'Allemagne de 1 200 habitants.
La mairie de Nanzdietschweiler a un site Internet.
Glan-Münchweiler
Village de Glan-Münchweiler, localité de l'Allemagne de 1 200 habitants.
La mairie de Glan-Münchweiler a un site Internet.
Offenbach-Hundheim
Village d'Offenbach-Hundheim, localité de l'Allemagne de 1 100 habitants.
La mairie d'Offenbach-Hundheim a un site Internet.
Sankt Julian
Village de Sankt Julian, localité de l'Allemagne de 1 100 habitants.
La mairie de Sankt Julian a un site Internet.
Gries
Village de Gries, localité de l'Allemagne de -1 000 habitants.
La mairie de Gries a un site Internet.
Pfeffelbach
Village de Pfeffelbach, localité de l'Allemagne de -1 000 habitants.
La mairie de Pfeffelbach a un site Internet.
Dunzweiler
Village de Dunzweiler, localité de l'Allemagne de -1 000 habitants.
La mairie de Dunzweiler a un site Internet.


text:
Fauguernon
Fauguernon es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a compausat d'un scenari de cultura al nòrd-es, de quatre tucs cap al sud-oèst amb tres vallées dintradas, #qu'aquela del ruisseau Fauguernon en cara de la comuna.
La commune est composée d'un plateau de culture au nord-est, de quatre collines vers le sud-ouest avec trois vallées encaissées, dont celle du ruisseau Fauguernon en face de la mairie.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Fauguernon #Èsser antany un dels mai grands fiefs de Normandie coma la testifiquen las rèstas imponents del castèl del Sègle IX.
Fauguernon fut jadis un des plus grands fiefs de Normandie comme l'attestent les restes imposants du château du Modèl:IXe siècle.


text:
Sistèma de posicionament global
Lo Sistèma de posicionament global, conegut comunement coma GPS (a l'origina NAVSTAR Global Positioning System o NAVSTAR GPS), es un sistèma de navegacion per satellit que permet de coneisser amb fòrça precision una situacion geografica e l'ora de referéncia amb granda exactitud en gaireben quin que siá lo luòc sus Tèrra o sus una orbita de la Tèrra. Utiliza una orbita circulara intermediària (Intermediate Circular Orbit -ICO-, en anglés) constellacion de satellits de 24 satellits o mai.
Es un Sistèma Global de Navegacion per Satellit (GNSS) que permet a totes de determinar la posicion d'una persona, un veïcul o una nau, amb una aproximacion de quatre mètres. Lo sistèma foguèt desvolpat e installat, e a l'ora d'ara gerit, pel departament de la Defensa dels Estats Units d'America.
Lo GPS funciona mejans un malhum de satellits qu'orbitan a l'entorn de la tèrra. Quand se desira determinar la posicion, l'aparelh utilizat se localiza automaticament amb al minim quatre satellits del malhum, de que rep de senhals indicant la posicion e lo relòtge de cadun d'aquels. Sus la basa d'aqueles senhals, l'aparelh sincroniza lo relòtge del GPS e calcula lo retard dels senhals, es a dire, la distància al satellit. Per "triangulacion" calcula la posicion que se tròba. La triangulacion dins lo cas del GPS, a diferéncia del cas 2-D que consistís a decobrir l'angle al respècte dels punchs coneguts, se basa a determinar la distància de cada satellit al respècte del punt de mesura. Conegudas las distàncias, se determina aisiment la quita posicion relativa al respècte dels tres satellits. Coneissent en mai de las coordenadas o posicion de cadun d'els pel senhal qu'emeton, s'obten la posicion absoluta o coordenadas realas del punch de mesura. Tanben se capita amb una exactitud extrèma lo relòtge del GPS, quitament a aquela dels relòtges atomics perque dempuèi la tèrra se sincronizen amb los satellits.
L'ancina Union de las Republicas Socialistas Sovieticas aviá un sistèma similar nomenat GLONASS, ara gerit per la Federacion Russa.
Actualament l'Union Europèa tenta de lançar lo seu pròpi sistèma de posicionament per satellit, nomenat Sistèma Galileo.
La fiabilitat depend del nombre de satellits utilizats, del gra de dispersion qu'aqueles an, de l'existéncia d'efèctes atmosferics perturbatòris qu'afectan la velocitat de la transmission del senhal e, a un gra menar, dels problèmes d'exactitud dels relòtges intèrnes dels satellits. Los GPS d'usatge comun an una error de precision de 15 mètres, e s'utilizam 9 satellits enluòc dels 4 necessaris al minimum e una bona dispersion se pòt capitar de precisions inferioras a 2,5 mètres 95% del temps.
Somari
- 1 Istòria
- 2 Caracteristicas tecnicas e prestacions
- 3 Evolucion del sistèma GPS
- 4 Foncionament
- 5 Fiabilitat de las donadas
- 6 Fonts d'error
- 7 DGPS o GPS diferencial
- 8 Vocabulari de basa en GPS
- 9 Integracion amb la telefonia mobila
- 10 Aplicacions
- 11 Vejatz tanben
- 12 Referéncias
- 13 Ligams extèrns
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1957, l'Union de las Republicas Socialistas Sovieticas lancèt dins l'espaci lo satellit Spotnik I, qu'èra seguit mejans l'observacion de l'efècte Doppler del senhal que transmetiá. Aquò, faguèt començar a pensar que, de meteis biais, la posicion d'un observator poiriá èsser establida mejans l'estudi de la frequéncia Doppler d'un senhal transmés per un satellit que l'orbita èra determinada amb precision.
L'Armada dels Estats Units d'America lèu apliquèt aquela tecnologia, per fornir los sistèmas de navegacion de las seunas flòtas d'observacions de posicions actualizadas e precisas. Atal nasquèt lo sistèma TRANSIT, que demorèt operatiu a 1964, e vèrs 1967 venguèt disponible, en mai, per l'usatge comercial.
Las actualizacions de posicion, alara, èran disponiblas cada 40 minutas e l'observator deviá demorar gaireben estatic per poder obtenir d'informacions adequada.
Mai tard, dins aquela meteissa decenni e mercé al desvolopament dels relòtges atomics, se dessenhèt una constellacion de satellits, portant cadun un relòtge e essent ensems sincronizats amb per base una referéncia de temps determinada.
En 1973 se combinèt los programas de l'Armada dels Estats Units d'America e de la Fòrça Aèria dels Estats Units d'America (aquel darrièr consistian en una tecnica de transmission codificada que fornissiá de donadas necessàrias utilizant un senhal modulat amb un còdi de PRN (Pseudo-Random Noise: soroll pseudo-aleatori), conegut jol nom de Navigation Technology Program (programa de tecnologia de navegacion), fin finala nomenat NAVSTAR GPS.
Entre 1978 e 1985 se desvolupèt e lancèron onze satellits prototips experimentals NAVSTAR, que d'autras generacions seguirán, fins a constituir la constellacion actuala, que foguèt declarada «capacitat operacional inicial» en decembre de 1993 e «capacitat operacional total» en abril de 1995.
En 1994, aquel país oferiguèt lo servici normalizat de determinacion de la posicion per ajudar l'OACI, e aquela acceptèt l'ofra.
Caracteristicas tecnicas e prestacions[modificar | modificar la font]
Lo Sistèma Global de Navegacion per Satellit se compausa de:
- Sistema de satellits : Es format per 24 unitats amb de trajectòrias sincronizadas per cobrir tota la superfícia del glòbe terrestre. Mai concrètament, repartits en 6 plans orbitals de 4 satellits cadun. L'energia electrica que demandan per lo seu foncionament se la pren dels dos panèls solars adossats als seus costats.
- Estacions terrestras : Envian l'informacion de contraròtla als satellits per contrarotlar las orbitas e realizar l'entreten de tota la constellacion.
- Terminals receptors : Indican la posicion en que son, conegudas tanben coma unitats GPS, son aqueles que podèm comprar a las boticas especializadas.
Segment espacial[modificar | modificar la font]
- Satellits en la constellacion: 24 (4 × 6 orbitas)
- Altitud: 20 200 km
- Periòde: 11 h 56 min
- Inclinacion: 55 gras (respècte a l'eqüator terrèstre).
- Vida utila: 7,5 ans
- Segment de contraròtle (estacions terrèstras)
- Estacion principala: 1
- Antena de tèrra: 4
- Estacion de seguit: 5
- Senhal RF
- Frequéncia portadora:
- Civil - 1.575,42 MHz (L1). Utiliza lo Còdi d'Adquisicion aproximativa (C/A).
- Militar - 1.227,60 MHz (L2). Utiliza lo Còdi de Precision (P), chifrat.
- Nivèl de poténcia del senhal: -160 dBW (a la superfícia terrèstra).
- Polarizacion: circular destrogira.
- Frequéncia portadora:
- Exactitud
- Cobertura: mondiala
- Capacitat d'usuatgièrs: illimitada
- Sistèma de coordenadas:
- Sistèma Geodesic Mondial 1984 (WGS84).
- Centrat sus Tèrra, fixe.
- Integritat: temps de notificacion de 15 minutas o mas. Es pas sufisent per l'aviacion civila.
- Disponibilitat: 24 satellits (70%) e 21 satellits (98%). Son pas pro per un mejan primari de navegacion.
Evolucion del sistèma GPS[modificar | modificar la font]
Lo GPS evolua cap a un sistèma mai solide (GPS III), amb una mai granda disponibilitat e que reduís de mai la complexitat dels GPS. D'entre las melhoracions previstas i a:
- Incorporacion d'un nòu senhal en L2 per a usatge civil.
- Addicion d'un tresen senhal civil (L5): 1.176,45 MHz
- Proteccion e disponibilitat d'un dels dos nòus senhals per servir de Seguretat Per la Vida (SOL).
- Melhorar l'estructura de senhals.
- Aumentacion en la poténcia del senhal (L5 aurá un nivèl de poténcia de -154 dB).
- Melhorar la precision (1 - 5 m).
- Augment del nombre d'estacions de contraròtle: 12 (lo doble)
- Permètre una melhora interoperabilitat amb la frequéncia L1 de Galileo
Lo programa GPS III perseguís l'objectiu de garantir que lo GPS satisfarà lo besonh militars e civils prevists pels 30 ans porvenir. Aquel programa se desenvolupará en 3 estapas (una d'aquela es lo GPS II), mai flexible, permet cambis futurs e reduís los riscs. Lo desvolopament de satellits GPS II comencèt en 2005, e lo primièr será disponible pel lançament en 2012, amb l'objectiu d'acabar la transicion completa de GPS III en 2017.
Foncionament[modificar | modificar la font]
- La situacion dels satellits se coneis pel receptor amb per basa los efemerids (5 elements orbitals), paramètres que son transmeses pels meteisses satellits. La colleccion d'efemerids de tota la constellacion es complèta cada 12 minutas e demòra dins lo receptor GPS.
- Lo receptor GPS mesura la seuna distància fins als satellits, e utilisa aquela informacion per calcular la seuna posicion. Aquela distància se mesura en calculant lo temps que lo senhal pren per arribar al receptor. Conegut aquel temps e se basant sul fach que lo senhal viatja a la velocitat de la lutz (levat qualques correccions), se pòt calcular la distància entre lo receptor e lo satellit.
- Cada satellit indica que lo receptor se tròba en un punch en la superfícia de l'esfèra, amb per centre lo quite satellit e de radi la distància totala fins al receptor.
- Obtenir d'informacion de dos satellits nos indica que lo receptor se tròba sus la circumferéncia qu'es quand se copan las doas esfèras.
- S'aquirissèm la meteissa informacion d'un tresen satellit notam que la nòva esfèra talha la circumferéncia anteriora en dos punchs. Un d'els se pòt exclure perque ofrís una posicion absurda. D'aquel biais ja auriam la posicion en 3-D. Pasmens, perque lo relòtge qu'incorporan los receptors GPS son pas sincronizat amb los relòtges atomics dels satellits GPS, los dos punchs determinats son necessaris.
- Amb l'informacion d'un quatren satellit, eliminam l'inconvenient del manca de sincronizacion entre los relòtges dels receptors GPS e los relòtges dels satellits. E es a aquel moment que lo receptor GPS pòt determinar una posicion 3-D exacta (latitud, longitud e altitud). Sens èsser sincronizats los relòtges entre lo receptor e los satellits, l'interseccion de las quatre esfèras amb per centre aqueles satellits es un pichon volum puslèu que d'èsser un punch. La correccion consistís a ajustar l'ora del receptor de biais que aquel volum se transforme en un punch.
Fiabilitat de las donadas[modificar | modificar la font]
A causa del caràcter militar del sistèma GPS, lo Departament de Defensa dels Estats Units d'America. Los Estats Units d'America se reservavan la possibilitat d'inclure un cert gra d'error aleatòri, que pòiriá variar de 15 a 100 m. La nomenada disponibilitat selectiva (S/A) foguèt abandonada lo 2 de mai de 2000. Pasmens s'a l'ora d'ara s'aplica pas mai aquela error inducha, la precision intrinsèca del sistèma GPS depèn del nombre de satellits visibles dins un moment e una posicion determinadas.
Amb un nombre elevat de satellits (7, 8 o 9 satellits captats), e s'aqueles tenon una geometria adequada, pòdon obtenir de precisions inferiora a 2,5 mètres 95% del temps. Se s'activa del sistema DGPS nomenat SBAS (WAAS-EGNOS-MSAS), la precision melhora seriá inferiòra a un mètre dins 97% dels cases. (Aquests sistemes SBS s'aplica pas en Sudamerica, perque aquela zona compta pas aquel tipe de satellits geoestacionaris)
Fonts d'error[modificar | modificar la font]
La posicion calculada per un receptor GPS requerrís l'instant actual, la posicion del satellit e lo retard prés del senhal recebut. La precision es foncion de la posicion e del retard del senhal.
En introduisent lo retard, lo receptor compara una seriá de bits recebuda del satellit amb una version intèrna, mejans un motor de correlacion, cablat dins una piuse especializada.[1][2] Quand se comparan los tèrmes de la seriá, electronicament se pòt menar la diferencia cap a 1% d'un temps BIT, o aproximavament 10 nanosegondas pel còdi C/A. Ara los senhals GPS se propagan a la velocitat de la lutz, que representa una error de 3 mètres. Aquela es l'error minima possible se s'utiliza pas que lo senhal GPS C/A.
La precision de la posicion es melhora amb un senhal P (I). Amb exactament la metaissa precision d'1% de temps BIT, lo senyal P (I) (nauta frequéncia) dona una precision de mas o mens de 30 centimètres. Los errors de font electronic son una de las divèrses causas qu'altèra la precision (vejatz la taula).
- Retard del senhal dins la ionosfèra e la troposfèra.
- Senhal multirota, produit pel rebomb del senhal suls edificis e montanhas pròches.
- Errors orbitalas, que las donadas de l'orbita del satellit son pas complètament necessàrias.
- Nombre de satellits visibles.
- Geometria dels satellits visibles.
- Errors localas del relòtge del GPS.
DGPS o GPS diferencial[modificar | modificar la font]
Lo DGPS (Differential GPS), o GPS diferencial, es un sistèma que dona als receptors de GPS de correccions de las donadas recebudas dels satellits GPS, amb la finalitat de donar una mai granda precision dins la posicion calculada. Foguèt concebut d'en primièr a causa l'introduccion de la disponibilitat selectiva (SA).
Lo fondament n'es lo fach que las errors produchas pel sistèma GPS afectan per tan (o de forma fòça pròcha) los receptors situats pròche entre ele. Las errors son en relacion fòrta amb los receptors pròches.
Un receptor GPS fixe a tèrra (referéncia) que coneis exactament la seuna posicion se basant sus d'autras tecnicas, rep la posicion donada pel sistema GPS, e pòt calcular las errors produchas pel sistema GPS, la comparant amb la seuna, coneguda de per avant. Aquel receptor transmet la correccion d'errors als receptors pròches d'el, e atal aqueles pòdon, al seu torn, corrigir tanben las errors produchas pel sistema dins de l'airal de cobertura de transmission de senhals de l'equip GPS de referéncia.
Per resumir, l'estructura DGPS seriá atal:
- Estacion monitorizada (referéncia) , que coneis la seuna posicion amb una precision fòrça nauta. Aquela estacion se compausa de:
- Un receptor GPS.
- Un microprocessor, per calcular las errors del sistema GPS e per generar l'estructura del messatge que s'envia als receptors.
- Transmetor, per establir un ligam de donadas unidireccional cap als receptors dels utilizaires finals.
- Equip d'utilizaires , compausat per un receptor DGPS (GPS+receptor de ligam de donadas dempuèi l'estacion de seguida).
I a divèrsas formas d'obtenir las correccions DGPS. Las mai utilzadas son:
- Recepcions per Ràdio, mejans un canal especific, com lo RDS dins una emisson de FM.
- Descargament dempuèi Internet, o amb Wi-Fi.
- Utilizar un sistèma de satellits pervist per aquò. Als Estats Units d'America i a lo WAAS, en Euròpa lo EGNOS e al Japon lo MSAS, totes compatibles entre eles.
Dins los messatges enviats als receptors pròches se pòt inclure dos tipes de correccions:
- Una correccion dirèctament aplicada a la posicion . Aquò a l'inconvenient que tant l'utilizaire coma l'estacion de seguit deurián aver pres los meteisses satellits, perque las correccions se basan sus aqueles meteisses satellits.
- Una correccion aplicada a las pseudodistàncias de caduna de las lunas visibles . Dins aquel cas l'utilizaire poirá far la correccion amb los 4 satellits de melhors relacion senhal-bruch (S/N). Aquela correccion es mai flexible.
L'error producha per la disponibilitat selectiva (SA) variá fin finala mai aviat que la velocitat de transmission de las donadas. Per aquò, juntament amb lo messatge que s'envia la correccions, tanben s'envia lo temps de validitat de las correccions e las seunas tendéncias. Alara, lo receptor deurá far d'interpolacion per corregir las errors produchas.
Se se vòl aumentar l'airal de cobertura de correccions DGPS e, alara, minimizar lo nombre de receptors de referencia fixes, serà necessari modelizar las variacions espacialas e temporalas de las errors. Dins aquel cas seriam un GPS diferencial d'airal larg.
Amb lo DGPS se pòt corrigir en partida als errors degudas a:
- la Disponibilitat selectiva (abandonada a partir de 2000).
- la propagacion per l'ionosfèra - troposfèra.
- Las errors dins la posicion del satellit (efemerids).
- Las errors produchas pels problèmas dins lo relòtge del satellit.
Perque las correccions DGPS sián validas, lo receptor devon èsser relativament a pròche d'una estacion DGPS, generalament, a mens de 1 000 km. La precision capitada pòt èsser de 2 mètres en latitud e longitud, e 3 m en altitud.
Vocabulari de basa en GPS[modificar | modificar la font]
- BRG (Bearing): lo trajècte entre dos punchs de passatge intermedaris (waypoints)
- CMG (Course Made Good): trajècte entre lo punch de despartir e la posicion actuala
- EPE (Estimated Position Error): marge d'error estimada pel receptor
- MTE (Estimated Time Enroute): temps estimat entre dos waypoints
- DOP (Dilution Of Precision): mesura de la precision de las coordenadas obtengudas per GPS, segon la distribucion dels satellits, disponibilitat d'aqueles...
- ETA (Estimated Time to Arrival): temps estimat d'arribada a la destinacion
Integracion amb la telefonia mobila[modificar | modificar la font]
Qualques mobils pòdon se jònher a un receptor GPS previst per aquel efècte que li fornís las donadas de posicionament que son interpretadas per un programa de navegacion.
Aplicacions[modificar | modificar la font]
Civilas[modificar | modificar la font]
- Navegacion terrèstre (e dels pedons), maritima e aerian. Fòrça automobilas l'incorpòran e son utilisat per trobar las adreças.
- Telefons mobils
- Topografia e geodasiá.
- Localizacion agricòla ( agricultura de precision ), bestial e fauna.
- Secors.
- Espòrt, campatge e léser.
- Per localizacion dels malauts, andicapats e menors.
- Aplicacions cientificas dins los trebalhs de terren (geomatica).
- Geocaching, activitat esportiva consistent a buscar de "tresaurs" amagats pels autres utilizaires.
- S'utilitza pel seguit e recuperacion dels veïculs.
- Navegacion esportiva.
- Esports aerians: parapenta, ala delta, planaire eca.
Militaras[modificar | modificar la font]
- Navegacion terrèstre, aeriana e maritima.
- Guiatge dels missils e projectils de divèrses tipes.
- Recerca e secors.
- Reconeissença e cartografia.
- Deteccion de detonacions nuclearas.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ "Commission" U.S. International Trade Commission; Certain GPS Chips, Associated Software and Systems, and Products Containing Same, Inv. 337-TA-596 [1]; DIANE
- ↑ "made-in-china" made-in-china.com; GPS Chips: Gps Correlation Engine ( LS4000 ) made-in-china.com


text:
Estadi Tolosenc
L' Estadi Tolosenc (en francés Stade toulousain) es un club occitan de rugbi de XV de la vila de Tolosa. Lo club foguèt 19 còps campion de França: 1912, 1922, 1923, 1924, 1926, 1927, 1947,1985, 1986, 1989, 1994, 1995, 1996, 1997, 1999, 2001, 2008, 2011 e 2012.
Es estat tanben 4 còps venceire de la Heineken Cup (campion d'Euròpa): 1996, 2003, 2005 e 2010.
Jòga pel moment dins la primièra division francesa professionala de rugbi de XV : Top 14.
Somari
- 1 Lo palmarès
- 2 Istòria
- 3 Competicions màgers
- 4 Las personalitats del club
- 5 Estructuras del club
- 6 Bibliografia
- 7 Documents audiovisuals
- 8 Vejatz tanben
- 9 Ligams extèrnes
- 10 Ligams videografics
- 11 Nòtas & referéncias
Lo palmarès[modificar | modificar la font]
Es estat tanben finalista del Campionat de França en 1903 (amb lo nom de SOE Tolosencs), 1909, 1921, 1969, 1980, 1991, 2003, 2006, 2011 e 2012
Es mièg-finalista del campionat dempuèi 1994, çò es 19 còps adereng, seria actuala e rècord europèu.
Ganhèt tot parièr la Copa d'Euròpa de rugbi en 1996, 2003, 2005 e 2010.
Ganhèt lo Challenge Yves du Manoir (competicion de màger importància entre clubs exagonals, organizada entre 1934 e 1996, venguda puèi " Copa de França " entre 1997 e 2000, " Copa de la Liga " de 2001 a 2003, " Challenge Sud-Ràdio " en 2003, per n'acabar ara competicion reservada a las escòlas de rugbi e patronada per lo Racing Club de France vengut puèi en 2001 lo Racing Métro 92, de París) en 1934, 1988, 1993, 1995, 1998, n'èssent lo finalista en 1971 e 1984.
D'autras victòrias de notar son las de 1946, 1947 e 1984 dins fu la Copa de França de rugbi (competicion anciana que se disputèt entre 1943 e 1951, puèi de 1984 a 1986, per se fondre fin finala aprèp n'èsser estada nomenada " Copa de França-Trofèu Yves du Manoir " dins la " Copa de la Liga " çai-sus mencionada...), finalista en 1949 e 1985, e la tanben dispareguda Copa de l'Esperança en 1916 (competicion creada pendent la Primièra Guèrra Mondiala, entre 1915 e 1919 per remplaçar lo campionat mas que sos títols son pas considerats oficials per la Federacion Francesa de Rugbi (FFR).
E la cal pas cap confondre amb lo Challenge de l'Esperança , competicion creada en 1953 per ambedós clubs occitans de Tula , lo SCT o Sporting Club tulista e lo TOEC, çò es lo Tolosa Olimpic Emplegats Club, lo club dels emplegats de la comuna a la debuta e que lo grand segonda linha occitan, nascut a L'Isla de Baish, en Gasconha, n'Elias Cester, ne foguèt lo jogaire mai famós e emblematic..., reservada ara als clubs de Federala 1, tresena division del rugbi exagonal, darrièr las doas divisions professionalas que son lo Top 14 e la Pro D2...), finalista en 1917.
Obtenguèt enfins lo Trofèu dels Campions en 2001.
Istòria[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Competicions màgers[modificar | modificar la font]
Bloquièr de Brennus[modificar | modificar la font]
Heineken Cup[modificar | modificar la font]
Autras competicions[modificar | modificar la font]
Las personalitats del club[modificar | modificar la font]
Jogaires màgers[modificar | modificar la font]
Entrainaires màgers[modificar | modificar la font]
Dirigents màgers[modificar | modificar la font]
autras personalitats[modificar | modificar la font]
Estructuras del club[modificar | modificar la font]
Installacions e patrimòni[modificar | modificar la font]
Dempuèi 1982, l'Estadi Tolosenc joga a domicili dins l'Estadi Ernest Wallon que se situa dins lo quartièr dels Sèt Denièrs près de Blanhac al Nòrd Oèst de Tolosa. Ofrís 19 500 plaças.
L'equipa jogava al Prada dels filtres fins a que, en 1907, lo president Ernest Wallon decide de balhar una ensencha al club amb l'Estadi dels Ponts Bessons.
Per las encontras grandas l'Estadi joga sovent a l'Stadium de Tolosa.
la formacion[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
istòria de l'Estadi Tolosenc[modificar | modificar la font]
istòria del rugbi[modificar | modificar la font]
Documents audiovisuals[modificar | modificar la font]
- Jacques-Alain Raynaud: 100 ans de finales, caisseta VHS (Blanc e negre & color, 115'), INA, distribucion Fox Video, 1993 (en francés)
- Jean Abeilhou, Jean-Paul Cazeneuve & Marc Guillaume: Stade toulousain: 3 ans de règne :
- I / Stade toulousain: 1994, la belle année ;
- II / Et de 12...: Brennus en rouge et noir ;
- III / 1996, année de légende...,
- Jean Abeilhou, Jean-Paul Cazeneuve & Marc Guillaume: Stade toulousain: 3 ans de règne :
cofret de 3 caissetas VHS, edicions France 3 Sud, 1996 (id)
- Gérard Fournie: Les maîtres du jeu: Quatorzième titre de champion pour le Stade toulousain, caisseta VHS, id 1997 (id)
- France 3 Sud: Stade toulousain 1999: 15 du siècle, caisseta VHS, edicions Montparnasse, id 1999 (id)
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Sit oficial Estadi Tolosenc...
- Sit associacion Estadi Tolosenc... rugbi
- Sit Suportaire de STADE TOULOUSAIN a París - 16ème Homme TOULOUSAINS 2 PARIS
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
-
- sus YouTube... mai de 3270 documents subre l' Estadi Tolosenc en picar coma clau stade toulousain
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Bon, ara, anem en venir a çò que nos interessa...
Sabetz que dins las "vidas"
daus trobadors
, se parla dau Dalon ? E òc, l'abadia siguet aparentament lo luec de retirada de Bertran de Born
, lo trobador-guerrier que demorava a Hautefòrt
(a vint kilòmetres dau Dalon, a vusda de nas. Aurai benleu l'ocasion de far un reportatge dessus, enfin dessus çò que demòra dau chasteu de Bertran, puei que un chasteu mai grand siguet bastit dessus a la Renaissença).
Los istorians son casi d'acòrd sus lo fach que Bertran de Born aja demorat aqui, mas demòra un dobte per çò qu'es d'un trobador mai conegut, mas tanben mai misteriós, qu'auriá aparentamen chabat, eu tanben, sa vita au Dalon : Bernat de Ventadorn
(aqui tanben, lo chasteu de Ventadorn es pas fòrça luenh dau Dalon). La legenda ditz que los dos trobadors aurián quitament passat de temps ensemble a l'abadia (qu'es cronologicament possible).
E i son enquera. E òc, en 1914, a l'ocasion de traveus (podem pas vertadierament parlar de folhas arqueòlogicas, se mancava de professionalisme...), un obrier descobret una cripta
, e un sarcòfage
. A l'interior, trobet dos tipes
, testas-viradas ("tête-bêche", en frances). S'agissiá de Bertran de Born
e de son fraire, Constantin
.
Los que l'an estudiat saben plan que tota lur vita los dos fraires se son menats una guerra tarribla (Bertran faguet empresonar Constantin), chascun voliá possedir los chasteus de l'autre.E fin finala, l'abadia la mai richa dau Lemosin reconciliet dins la mòrt lo trobador e son fraire...
(:lagrema:
)
L'obrier prenguet paur, e leu-leu (aquò es un pauc una legenda), tornet cobrir lo trauc, entarrant la cripta, lo sarcòfages e los còrs dau trobadors...
Jamai diguet a degun l'emplaçament exact de la cripta. E lo proprietari actuau se garda plan de cherchar : faudriá destrusir sa maison per la trobar ! (mas io crese que n'en sap mai que çò qu'a ben vougut me dire, dempuei lo temps que demòra sus plaça : seisanta ans, tot parier !)
Una autra peça ven s'ajustar au mite. Un "gisanta"
siguet enlevada d'un mur exterior de l'abadia (en frances se ditz un "enfeu"). Se tròba ara dins la gleisa d'un vilatge vesin (Boissuelh). Se ditz qu'aquela polida dròlla, chara ovala e mans juntas, es... Ameline de Born, filha de Bertran
. Veiqui sa fòto (enfin, pas SA fòto, la fòto de son "gisant"...
) : (Los pés en bas apartenen pas a Ameline, è, mas podiá pas me botar diferentament... e vene juste de me rendre compte de lur presencia......sei pas enquera un fotografe professionau... )
Per 'chabar, un detalh, qu'a d'importança per lo que li en balha...(
) :Qu'es aquò, qu'es aquò ?
Aqui sem dins la sala capitularia, devenguda ara la sala de minjar daus proprietaris (...) e fòrça bien conservada (ia intéres, i a de monde que i viu, tot parier !). Responsa :
UNA CROTZ OCCITANA ???
Non, benleu pas, mas enfin, au mens una "croix à 4 branches et 12 pommettes", simbeu benleu a l'origina de l'actuala crotz occitana...
Estranh, non ?
Es l'ora de laissar tranquiles los monges, los romieus, los trobadors, las vielhas peiras e tot 'quò... Quauques mòts avant de partir :
Pensar que jos aquela èrba que verdís repausen dos daus pioniers de la literatura occitana... Aquò te balha l'enveja de far lo trobador :
Ara no vei luzir solelh,
Tan me son escurzit li rai!
E ges per aisso no.m esmai,
C'una clardatz me solelha
D'amor, qu'ins el cor me raya!
E, can autra gens s'esmaya,
Eu melhur enans que sordei,
Per que mos chans no sordeya.
Prat me semblon vert e vermelh
Aissi com el doutz tems de mai !
B. de VentadornNòta
: io ai profieitat d'una excursion en grop per visitar lo Dalon, mas fau saure que tot lo terrenh es privat, e que lo proprietari, tot simpatic e interessat qu'es (ai quitament vist de revistas occitanas dins sa biblioteca !) n'a pas mens 94 ans (!) e a passat l'atge de far visitar sa maison tots los diumencs a daus toristes ! Autrament dich, podetz i anar, mas fau telefonar e damandar a l'avança, e qu'es mielhs d'i anar en grop, per pas desrenjar tot lo long de la jornada.
Veiqui. Las fòtos an estada presas per un bon aparelh (numeric) e se i a un probleme, quò ven dau fotografe... parierament, seretz amable de pas distribuir tròp las fòtos, per l'eternala rason que s'agís d'una proprietat privada (io ai damandat la permission per las prener).


text:
Fotografia
La fotografia es tres causas a l'encòp :
- una tecnica que permet d'obtenir d'imatges gràcias a l'accion de la lutz.
- un imatge obtengut amb aquela tecnica
- pus largament, la branca de las arts graficas qu'utiliza aquela tecnica
Lo mot es format de doas rasics grègas :
- foto- (φwtoς, photos : lutz, clartat) : que ven de la lutz, qu'utiliza la lutz
- -grafia (Ypaφeιv, graphein : pintrar, dessenhar, escriure): qu'escriu, que mena a un imatge
Las gents qu'utilizan aquela tecnica dins la fasa de presa de vista se dison los fotografs. Mas los qu'intervenon a una autra fasa (dins lo desvolopament per exemple) pòrtan d'autres noms.


text:
Gaure (Nauta Garona)
Gaure[1][2] (oficialament en francés Gauré) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Sos abitants son apelats los Gaurencs.
Somari
Blason[modificar | modificar la font]
Blason : De sinòple amb la fàcia d'aur.
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna situada a 22 km al Nòrd-Èst de Tolosa.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Comuna que fa partida de la tresena circonscripcion de la Nauta Garona
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
775
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 775 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Contuniacion de la guèrra còntra lei Bulgars ambé l'organizacion novèla d'una ataca dobla menada per l'armada terrèstra e la flòta. Pasmens, coma en 766, una tempèsta destruguèt la màger part dei naviris e Constantin V foguèt obligat de se retirar. En setembre, de negociacions de patz permetèron au khan bulgar de descubrir l'identitat deis espions bizantins sus son territòri. Foguèron executats entraïnant l'organizacion d'una campanha de retorsion bizantina menada tornarmai per l'emperaire. Dins aquò, Constantin foguèt victima d'una malautiá e moriguèt a Andrinòple lo 14 de setembre. Son fiu Leon IV li succediguèt.
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Mòrt dau califa Al-Mansur que son rèine aviá permes de renfòrçar lo Califat e de li donar de basas estatalas ambé la fondacion d'una capitala novèla (Bagdad), la repression d'unei movements d'oposicion e l'encoratjament donat au desvolopament de l'art e de la sciéncia. Son fiu Al-Mahdi li succediguèt sensa dificultat vertadiera car èra designat eiretier dempuei 765. De mai, son oncle qu'èra teoricament l'eiretier legitim dau Califat acceptèt una gròssa soma per renonciar a sei drechs.
D'autra part, a partir d'estimacions modèrnas, se pòu supausar que Bagdad venga la vila pus poblada dau mond dins lo corrent de l'annada.
Srivijaya[modificar | modificar la font]
Après un periòde sensa informacion sus l'istòria de Srivijaya de 728 a 775, acomençament dau rèine dau maharadja Dharanindra.


text:
Ocean Pacific
L'Ocean Pacific es la pus gròssa massa d'aiga del mond, cobrissent lo tèrç de la superficia terrèstra amb una aira de 179 700 000 km2. S'espandis de la Mar de Bering dins lo nòrd Artic, fins a las talvèras geladas de l'Antartida (Mar de Ross) al sud; lo Pacific atenh la seuna amplitud maximala èst-oèst a 5° de latitud nòrd a pauc près, ont s'espandis sus aperaquí 19 800 km, d'Indonesia fins a las còstas de Colómbia. Lo limit oèst de l'Ocean Pacific es sovent botat a l'Estrech de Malacca.
La prigondor mejana de l'Ocean Pacific es de 4270 m amb lo punt mai pregond de la Tèrra, dins la fòssa de las Marianas a 10 911 m. Lo Pacific conten aperaquí 25 000 illas (mai que totes los autres oceans), que la màger part son situadas al sud de l'eqüator.
Al larg de las talvèras irregularas del Pacific, i a mantuna mar, que las pus grandas son: la Mar de Celèbes, la Mar del Coralh, la Mar de China, la Mar de Japon, la Mar de Sulu, la Mar Tasman, e la Mar Jauna. L'Ocean Pacific es unit a l'Ocean Indian par l'Estrech de Malacca a l'oèst, e a l'Ocean Atlantic per l'Estrech de Magellan a l'èst.
L'explorator portugués Fernão de Magalhães a batejat aquel ocean coma Pacific; dins son viatge de l'Estrech de Magellan fins a las Filipinas, Magellan trapèt l'ocean tranquil. Mas lo Pacific es pas sempre suau, i a fòrça tifons e auragans dins las seunas illas, e dins las tèrras a l'entorn, e la preséncia de volcans nombrós e de tèrratremols frequents. Los tsunamis, deguts als tèrratremols submarins, an devastat mantuna illa e escobat de vilatges entièrs.


text:
Bandièra
Una bandièra (var. banèra) o un drapèu (var. drapèl) es un tròç de tela, ordinàriament rectangular, fixat d'un costat a un pal o asta e que servís de simbòl o senhal d'una nacion, d'un estat, d'una ciutat, d'una dinastia, d'una autoritat, d'un partit politic, d'una associacion, etc, o coma signe per identificar de situacions juridicas, militaras, etc. Tanben se pòt utilizar per de motius decoratius.
La bandièra nacionala simboliza un estat o país e es un dels seus signes d'identitat pus importants. Servís per representar l'estat a l'estrangièr, e tanben coma emblèma sus la seuna pròpria tèrra.
La bandièra nacionala s'auça cada jorn sus los edificis oficials (corts, ostals de vila,...). Las entrepresas e entitats privadas tanben los pòdon issar. Quand arriba un eveniment nacional tragic o la mòrt d'una persona d'un rang politic major, las bandièras demòran a mièja asta en senhal de dòl.
Somari
- 1 Istòria
- 2 Forma
- 3 Particularitats de las bandièras nacionalas
- 4 Las combinasons de colors pus correntas
- 5 Los dessenhs pus corrents
- 6 Vejatz tanben
- 7 Ligams extèrnes
Istòria[modificar | modificar la font]
L'usatge de las bandièras vendriá d'Índia e de China, ont probablament foguèron inventadas.
Es possible de considerar los simbòls utilizats pels romans (amb l'agla de la legion d'August) amb los primièrs senhals emplegats en Euròpa. Los visigòts utilizavan aqueles tipes d'estendards rigids; mas foguèt amb l'invasion musulmana que se comencèt d'utilizar çò qu'actualament coneissèm coma "bandièras", facha de teissuts leugièrs, coma la seda. Los estendards tenon son origina en Orient, son los musulmans e los croats que los primièrs implantèron son usatge a Euròpa. Las bandièras vendràn los estendards representatius dels Reis e Senhors (especificament, de sos linhatges o ostals reials), mai que de territòris o de nacions.
Forma[modificar | modificar la font]
Formas pus utilizadas:
- Rectangulara
- Carrada
- Flama
- Cocarda
Particularitats de las bandièras nacionalas[modificar | modificar la font]
- Las bandièras de Chipre e aquela de Kosova son las solas bandièras d'Estat qu'an una representacion de la mapa de son territòri. Cal notar qu'aquelas bandièras son pas vertadièrament "nacionalas": dins aqueles dos Estats, las bandièras grègas, turcas o albanesas s'utilizan correntament coma bandièras nacionalas. La bandièra d'Antartica conten tanben una mapa del continent.
- La bandièra de Nepal es un de las raras bandièras nacionalas non rectangularas; es formada de dos triangles. Es tanben la sola qu'es pus nauta que larga.
- L'anciana bandièra de Libia èra la sola bandièra nacionala unicolor : verda.
- La bandièra de Paraguai es la sola bandièra nacionala qu'a doas fàcias diferentas. Sus l'endreit, i a las armas del país, alara que sus l'envèrs, i a un leon, sedat davant un pic susmontat del bonet frigian, lo tot entornejat amb la devisa nacionala Paz y Justicia.
- La bandièra olimpica : de colors blava, jauna, negra, verda e roja, representa totes los païses del mond perque totas las bandièras nacionalas possedisson almens una d'aquelas sièis colors (amb lo blanc del fons). Lo nombre dels anèls representa lo nombre dels continents.
Las combinasons de colors pus correntas[modificar | modificar la font]
Blau, blanc, roge[modificar | modificar la font]
Lo blau, lo blanc e lo roge son presents dins las bandièras dels païses eslaus (colors paneslavas), dels païses d'Euròpa de l'Oèst mas tanben d'Asia o de las Americas :
- Bandièra dels païses eslaus arborant las colors paneslavas :
- Autras bandièras blau, blanc, roge, de bendas orizontalas o verticalas existisson sens èsser ligat a la simbolica del paneslavisme:
Roge, jaune, verd[modificar | modificar la font]
Lo roge, lo jaune e lo verd, las colors panafricanas, son subretot presentas dins las bandièras dels païses africans.
Bandièras arborant las colors panafricanas :
Bandièras arborant las meteissas colors roge, jaune e verd sens se reclamar del panafricanisme :
Bandièra de païses africans utilizant lo roge negre verd, o una combinason enclusent las colors panafricanas :
Roge, blanc, negre (e eventualament verd)[modificar | modificar la font]
Las combinasons de las colors panaràbias son presentas dins las bandièras del païses arabis o majoritariament musulmans. Las combinasons pòdon far ressortir una o la quatre d'aquelas colors, acompanhadas o non de simbòls d'astres (luna, estelas de cinc brancas subretot) o d'una escritura aràbia:
Los dessenhs pus corrents[modificar | modificar la font]
Las colors eraldicas[modificar | modificar la font]
Son de bandièras de bendas orizontalas : aquela de naut repren la color qu'ocupa la plaça d'onor sul blason (per exemple lo negre de l'agla alemanda), la segonda repren la segonda color del blason (lo roge del bèc e de las àrpias), la tresena repren la tresena color (lo fons jaune). fòrça bandièras son construitas coma aquò, subretot en Euròpa.
Las bandièra de crotz[modificar | modificar la font]
Demest aquelas las pus ancianas bandièras nacionalas encara utilizada. En particular, los païses escandinaus qu'utilizan la crotz escandinava sus lor bandièra:
e tanben
Las bandièras de cantons[modificar | modificar la font]
Son generalament de bandièras eissida d'un pavalhon de marina.
Las colors revolucionàrias[modificar | modificar la font]
Aquel modèl de tres bendas verticalas foguèt inaugurat per França en 1790.


text:
29/04/2016
Raibe negre 20 per Gilbert Borgés
La seguida de raibe negre 19...
°°
Tres oras. Tres oras que l'esperem, lo SAMU. Fau los cents pas entre la sala d'espera e l'acuelh. Entre dos pacients, Ahmed ven marchar coma me. Es tot roge.
- La SAMU es totjorn pas partit. Quo es un escandale ! çò-ditz.
S'embarra dins son cabinet. Tusta la pòrta. Tòrna tres minutas aprep.
- Ai sonat los pompiers. 'Rieben.
Auve lo pin-pon en mesme temps. L'ambulança se gara davant lo cabinet. Vau querre mon sac dins la sala d'espera, tuque la man de l'Ahmed en lo mercejar.
- Lo SAMU es per partir. Vos junha en rota, çò-ditz.
Los pompiers m'esperan. Me fan montar dins la camioneta roja. Me fan coijar sus la civiera. Per abituda, tire mas chauçaduras. Pas chaupir los linçòus. Coma a la maison. Se foten de me :
- Quo es pas dau linçòus vertadiers. Los fotem lai, aprep !
Tòrne enquilhar mas suchas. M'estachan sus lo brancard e rola, ma pola.
Quo es Manu que mena. Los dos autres se sieten sus lo passatge de roda. La camioneta demara doçament. Pòde veire lo monde dins la sala d'espera nos espiar, pejats a la vitra.
- Manu ! Bota la sirena !
Manu roma. Lo pompier sietat lo mai prep de la pòrta se'n mesla.
- Manu ! Fai un infarctus ! Podes bien li metre la sirena. Quò li fai plaser...
Manu ditz ren e apoia sus lo boton de la sirena. Clapetem per lo mercejar.
- Pòde 'restar, aura, damanda Manu aprep una dietzena de minutas ?
Lo laissam 'restar. Quo es vrai que quò fai dau bruch.
Lo pompier qu'aviá apoiat ma damanda de sirena se dobla devers me.
- Remembras quante eras mon regent ?
Li damande de las precisions. Me las balha. A pas talament chamjat mas quo era i a trenta ans totparier. L'aviá pas tornat veire. Comencem d'eschamjar de las novelas, de las anecdòtas. Nos espofidem coma daus perduts. Quo es un brave sabat. Quo es a queste moment que Manu nos creda :
- Am mancat lo SAMU. Venem de los crosar !
Tornem venir serios. Lo mai jòune daus pompiers se pren la radiò e comença de parlar dedins.
Gilbert Borgés
19:12 Publié dans Cronicas d'autor, Raibes negres e Istòrias minuta de Gilbert Borgés | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.