text:
Maniòc
Manihot esculenta, illustracion botanica extracha de Köhlers Medizinal-Pflanzen de Franz Eugen Köhler (1887).
Manihot esculenta
Crantz
Lo maniòc (Manihot esculenta) es una espècia de plantas dicotiledònas de la familha delas Euphorbiaceae, originària d'America centrala e d'America del Sud, subretot de sud-oèst del bacin amazonian[1],[2]. Es un arbust vivaç qu'es fòrça cultivat coma planta annala dins las regions tropicalas e subtropicalas per sa raiç tuberculizada rica en amidon. Lo tèrme « maniòc » designa mai tanben la quita planta que, per metonimia, sa raiç o la fecula que se n'extrai.
Se consoma mai sovent sas raiças fòrça ricas en glucid e sens glutèn, mas tanben sas fuèlhas en Africa, en Asia e dins lo nòrd del Brasil (per la confeccion del maniçoba). Al nòrd e al nòrd-èst del Brasil, lo mot « farina » (en portugués farinha) desinha d'en primièr la farina de maniòc, e non pas de blat. Aquela farina a pas l'aspècte de la farina de blat: sembla puslèu a una semola seca mai o mens grossa de color anant del jaune viu al gris passant pel blanc. Es de fach una fecula, mot mai adaptat per parlar de la « farina » eissida d'una raiç.
Somari
- 1 Descripcion
- 2 Toxicitat
- 3 Varietats
- 4 Istòria
- 5 Sistematica
- 6 Malautiás
- 7 Produccion
- 8 Utilizacion
- 9 Vejatz tanben
- 10 Ligams extèrnes
Descripcion[modificar | modificar la font]
Organs vegetatius[modificar | modificar la font]
Manihot esculenta es un arbust o arbrilhon podent aténher 5 m de naut, de ram mai sovent tricotomic. Los rams, fragils, de rusca lissa, de color variant del blanc crèma al brun escur, an una mesolha fòrça espessa. Totas las partidas de la planta contenon un latèx blanc. Lo sistèma racinari se constituís de raiças traçantas podent aténher 1 m de long. De raiças realizan un fenomèn de tuberizacion, per creissença secondàrias deguda al cambium, que comença un a dos meses après la plantacion. Las raiças tuberizadas son farinosas e pòdon aténher 50 cm de long. Lor nombre varia segon los cultivars e dels factors environamentals coma lo fotoperiòde, mai sovent se'n compta de 4 a 8 per plant.
Las fuèlhas, altèrnas, an un limbe, de 6 a 25 cm de larg, pregondament palmatipartita, de color verd escur a la faça superiora, glauca a la fàcia inferiora. Lo nombre de lobes, totjorn impar es variable, sovent de 3 a 7 lobes. Lo limbe es a vegadas leugièrament peltat amb 1 a 2 mm de larg del limbe situada jos l'insercion del petiòl. Los lobes son mai sovent oblanceolats (lo lobe median, entièr, mesurant de 6,5 a 15 cm de long sur 2 a 6 cm de larg), progressivament aiguts-acuminats a lor extremitat, retrecits a la basa, en mejana pubescents près de la nervadura mediana o gaireben glabres. Lo petiòl, sovent rogenc, long de 4 a 25 cm, pòrta a sa basa dos estipuls, triangularis-lanceoladas, de 4 a 5 mm de long sus 2 mm de larg, rapidament caducs[3].
Organs reproductors[modificar | modificar la font]
L'inflorescéncia es una panicula terminala de 2 a 11 cm de long, sostenduda per de bractèas semblant als estipuls. Las flors masclas e femas son separadas (planta monoïca), las primièras se situant al suc e las segondas, pauc nombrosas, a la base de l'inflorescéncia.
Las flors masclas son portadas per de pedicèlas primas, de 5 mm de long. Lo calici es format de lobes triangulars, subaiguts, glabres de 6 mm de long sus 4 mm de larg. Las etaminas, al nombre de 10 repartidas en doas verticillas, an un filat liure, prim, glabre, blanc, long de 7 mm per la mai longa, de 2,5 mm per las mai longas. Los antèras, pichonas (1,5 mm de long), jauna palla, presentan una tofa apicala. Lo disc receptacle presenta 10 lobes concaus, aiguts. Las flors femes, portadas per de pedicèlas de 7 mm de long, corbas, fan fins a 2,5 cm de diamètre. Los sepals triangulars-ovals, subaguts fan 1 cm de long sus 0,5 cm de larg. L'ovari, ròse, de forma botrioïdala, mesura 2 x 2 mm. Es un ovari trilocular suportat per un disc receptacle glandular de 5 lobes aisidament marcats. Presenta 6 alas estrechas e un estil terminat per un estigmat de 3 lobes. Caduna de las lòtjas conten un ovul simple[4].
Lo fruch es una capsula de forma ellipsoïda a subglobulosa, de 1,3 a 1,7 cm de diamètre. `presenta 6 alas longitudinalas, verdencas, creneladas o ondadas. L'endocarp linhós compta tres lòtjas contenon caduna una grana. Lo fruch se separa en tres còcas pendent la deiscéncia.
Las granas, ellipsoïdas a pentagonalas deprimadas, de 1,1 cm de long sus 5,5 mm de larg e 3,5 mm d'espessor, an una tèsta un pauc brilhanta, gris palle, a vegada pigalhada de negre. Presentan una granda caroncula de 3 mm de larg al tèrme del micropil.
Toxicitat[modificar | modificar la font]
Lo maniòc es una font pauc costosa d'idrats de carbòni, fòrça utilizadas subretot en Amazonia dempuèi de sègles e dins de païses d'Africa tropicala dempuèi de decennias, mas sa consomacion sens la preparacion que cal es font de greus riscs per la santat.
Lo maniòc amar conten de glucosids cianogenics toxics, la linamarina (per 90 %) e la lotaustralina (per 10 %), que quand las cellulas de la planta son damatjadas se descompausan jos l'ef!èch d'enzims, emanant d'acid cianidric.
Aquela descomposicion se realiza en dos estapas: l'idrolisi de la molecul de linamarina, jos l'efièch de la linamarasi, produch de glucòsi e de la cianidrina d'acetona. aquela darrièra molecula, instable, se descompausa en cianur d'idrogèn e en acetona, o espontanèament a un pH superior a 5 o una temperatura superiora a 35 °C, o jos l'efièch d'un autre enzim, l'idroxinitril liasi.
Los glicosids cianogèns son presents dins totes los teissuts de la planta (levat las granas). Lor taus es mai naut dins las fuèlhas (5 g de linamarina per quilograma de pes fresc). Dins las raiças aquel taus es mah fèble e varia de 100 a 500 mg/kg segon los cultivars. Existís pas de cultivar sens glicosids cianogèns[5].
Se decriu quatre tipes de toxicitat segon l'importança de las dòsis de cianur ingeridas[6] :
- toxicitat aguda a dòsis massissas, entraïnant una mòrt rapida;
- toxicitat aguda a dòsis fòrça nautas, podent provocar un sindròma parkinsonian;
- toxicitat subaguda a dòsis nautas, responsables de la mautiá de Konzo (o Mantakassa), qu'est una paraplegia espastica;
- toxicitat cronica a dòsis fèblas, responsable de la neuropatiá ataxica tropicala.
La cosesson dels tuberculs de maniòc sufisís pas a los far consomables. Se compta de cases d'intoxicacion - plan aurosament rares - avent provocat la mòrt après absorpcion de maniòc mal cuèch, subretot pendent la fregidura.
La carn blanca del tubercul deu èsser ruscada e lavada (o fermentada) puèi secada e cuècha, coma o fan d'amerindians de las regions amazoniana dempuèi de sègles. Un rapòrt de la FAO confirmèt que banhar lo maniòc dins d'aiga pendent 5 jorns abans de lo secar puèi lo manjar permet de mermar fortament lo nivèl de cianur e tanben de lo far comestible[7].
La consomacion de fuèlhas mal bolhidas pòt tanben èsser mortala sempre a causa de la preséncia de traças de cianur; pasmens se los taus de cianur son acceptables, serà transformat dins l'organisme en tiocianat (a condicion que l'alimentacion siá sufisentament rica en sulfurs, que se pòr trapar dins los acids aminats donats per las proteïnas animalas), çò que pòt causar d'ipotiroïdia, veire un gome per blocatge dels receptors a l'iòde sus la glandula tiroïda.
Varietats[modificar | modificar la font]
I a una multitud de varietats de maniòc diferentas. Los caractèrs distinctius mai utilizats in vivo son la coloracion e la forma d'organs.
Lo maniòc essent una planta de raiç, lo tèrme « raiç tuberosa » es scientificament mai apropriat que lo tèrme « tubercul ».
- lo maniòc amar, que se consoma pas se se'n leva pa d'en primièr la toxicitat, e que las raiças secadas son transformadas en tapiocà, en cassava o en farina que, preparada jos forma de farofa, es un ingredient de la feijoada bresiliana.
- lo maniòc doç, que las raices pòdon èsser directament consomadas, se nota pasmens d'escasença de neuropatias que conten d'eterosids cianogèns en mendre quantitat (8 còps mens que le maniòc amar).
Los tuberculs son tanben utilizats per la preparacion de bevenda alcolizada distilladas, coma la bevenda indigèna cauim e la tiquira, cachaça comuna de l'estat brasilian del Maranhão.
La carn dels tuberculs a una color blanquinosa e remembra la fusta per sa textura e sa consisténcia. Après coseson dins l'aiga, sa carn venguda jauna se destrampa. La fregidura la fa cruissenta.
Las fuèlhas son alara consomadas coma de legums, per exemple en Africa, contenon de vitamina A e C.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo maniòc cultivat demuèi fòrça temps per las populacions localas foguèt descobèrta pels europèus en 1500 quand lo navigator portugués Cabral acosta lo Brasil amb sos òmes.
Las primièras mencions precisa de maniòc son fachs per Jean de Léry qu'aborda ls còstas del Brasil en 1557, e per manca de recapte tròca d'objèctes manufacturats contra de manjar que la farina de maniòc. De retorn en França Lery publica a La Rochèla lo raconta de son viatge ont fa mencion de la raiça de maniòc. Mai tard una descripcion scientifica se faguèt per Willem Piso dins son obratge Historia Naturalis Brasiliæ publicat en 1648 à Amsterdam. La fabricacion del tapiocà es atestada pel primièr còp dins un libre de John Nieuhoff que demora al Brasil entre 1640 e 1649, parla de la fabricacion d'una mena còca fach de farina de maniòc nomenada tipiacica[8].
Sistematica[modificar | modificar la font]
L'espècia Manihot esculenta foguèt descricha pel naturalista Heinrich Johann Nepomuk von Crantz[9].
Nom vernacular[modificar | modificar la font]
- Maniòc: Etimologia, lo tèrme maniòc ven de Tupi manioch[10]. Son nom vendriá d'un mite Tupi al respècte de la divesa Mani, de pèl blanca, qu'auriá establit sa demorança (oca) dins la raiç de la planta.
Taxinomia[modificar | modificar la font]
- Lista de las sosespècias
- Manihot esculenta subsp. esculenta
- Manihot esculenta subsp. flabellifolia
- Manihot esculenta subsp. peruviana
Malautiás[modificar | modificar la font]
La cultura del maniòc es tocada per diferéncias malautiás bacterianas, viralas e fongicas. En Africa subretot se patís doas malautiás viralas importantas, lo mosaïc african del maniòc e l'estriura bruna del maniòc, e tanben una malautiá fongica, la bacteriòsi vasculara del maniòc[11].
Lo mosaïc, una malautiá del maniòc[modificar | modificar la font]
Lo maniòc es la font màger alimentària de fòrça populacions africanas. Tanben, las mendres malautiás pòdon provocar de damtges près de las populacions (faminas en cas de non importacions).
Dempuèi la mitat dels ans 1990, una malautiá apareguda, jol nom de « mosaïc ». Aquela malautiá (un virus) s'espandís plan aisidament e rapidament d'un plant cap a l'autre. La mosca blanca seriá un vector de transmission. La malautiá se desvolopèt dins fòrça païses africans (coma Kenya, Republica de Còngo).
Lo mosaïc fai pèrdre las fuèlhas al plant de maniòc e fa los tuberculs raquitics. Lo principal dangièr per l'òme es de reduire fòrça sa consomacion alimentara.
Produccion[modificar | modificar la font]
La produccion de maniòc annala es de gaireben 250 milions de tonas per an. Es una de las tres grandas fonts de polisaccarids, amb lo nham e l'arbre de pin, dins los païses tropicals[12].
Principals païses productors en 2014[13] en MT :
Utilizacion[modificar | modificar la font]
Lo maniòc es utilizat coma semola o coma fecula (tapiocà).
Las fuèlhas al dessús de la planta pòdon èsser trissadas per realizar un legum tradicional.
Los plats mai coneguts son lo foufou, l'attiéké un coscós de maniòc, lo Mpondu a basa de maniòc e de peisson, lo Mpondu-Madesu, a basa de maniòc e de favòls.
Lo maniòc es tanben utilizat per realizar une tortilla, lo cassava, un pan lo chikwangue e de bièras tradicionalas coma la cachiri, lo munkoyo o la mbégé.
Lo maniòc es importat del Brasil al sègle XVI cap a Africa[14], ont es ara cultivat. Al Brasil e en America centrala, s'utiliza fòrça fregits per acompanhar las grasilhadas. En ivèrn, lo bolh de maniòc es fòrça popular. Es tanben utilizat en farina leugièrement rostida per accompanhar de fevòls. Aquela farina es l'ingredient màger de la farofa.
Se pòt prepar los tuberculs los còser, puèi los lavant longament amb d'aiga per levar los rèstes de cianur, e lo fasent secar al solelh.
Lo trissant, a la man o al molin, se realiza una farina blanca nomenada « fofo » dins los dos Còngo. Aquela farina es mesclat amb l'aiga bolhissenta a egala proporcion e constituís un aliment qu'accompanha los plats en salsa. Se pòt tanben èsser donada a d'enfants joves. Le fofo a una volor calorica seca de 250 a 300 Cal, es a dire près de la mitat que quand es pasta.
Un autre biais de lo consomar es en pans de maniòc (nomenats « chikwangue » en Republica Democratica del Còngo, « Bibôlô » al Cameron, e « mangbèré » en Centrafrica). Son rics en cellulòsa, consistissents, mas fòrça pauc noirissents. Lor prètz fòrça abordable favoriza lor consomacion de granda escala. Se recomanda de mastegar plan per aver pas de problèma de digestion.
A Maurici lo maniòc se produch e es consomat jos forma de bescuèchs, mai sovent aromatizats, amb canèla, crèma anglesa, cocò o encara sesam. Lo maniòc se pren jos forma d'una sopa o de vianda de buòu, pol (nomenats katkat manioc).
Las fuèlhas de maniòc son tanben consomadas amb de ris, en Republica de Còngo e en Republica Democratica de Còngo jol nom de mpondu, saka-saka o « ngunza » o « ngoundja » en Centrafrica. Lo matapa, plat tipic de Moçambic, (lo vatapá al Brasil), se prepara amb las jovas fuèlhas de maniòc plegadas amb d'alh e la farina tirada dels tuberculs, cuèchs amb de crancs o de cambaròtas. Als Comòras jol nom de mataba, las fuèlhas s'acompanha amb un talh de peisson.
En Còsta d'Evòri, lo maniòc se consoma jos forma de semola cuècha amb vapor, çò que se nomena l'attiéké. L'attiéké es un plat nacional, supretot consomat dins las regions sud del país. Es sovent acompanhat de salça locala. Lo maniòc de pòt prene jos forma de pan de maniòc nomenat foto de maniòc o de plakali, subretot constituit de substéncia amidonada. L'attiéké se consuna fresc de preferéncia. Se consèrva e s'expòrta o se comercializa jos forma seca. La produccion de maniòc comença a se far jos forma industriala per de pichonas unitats de produccion d'attiéké.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Justin Kouakou, Samuel Nanga Nanga, Catherine Plagne-Ismail, Aman Mazalo Pali, et Kukom Edoh Ognakossan, Production et transformation du manioc, Collection PRO-AGRO, ISF-Cameroun et CTA, Wageningen, Pays-Bas, 2015, 40 p., texte intégral en ligne
- Pierre Nyabyenda, Les plantes cultivées en régions tropicales d'altitude d'Afrique, Les Presses agronomiques de Gembloux, Gembloux (Belgique), 2005, 223 p. (ISBN 2-87016-072-0), sur Google Books
- (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://www.pnas.org/content/96/10/5586.full.pdf
- ↑ http://www.cefe.cnrs.fr/coev/pdf/fk/Leotard2009MolPhylEvol.pdf
- ↑ https://www.prota4u.org/protav8.asp?h=M4&t=Manihot,esculenta&p=Manihot+esculenta#Synonyms modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant, sur Plant Resources of Tropical Africa (PROTA).
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant, 190 p. (ISBN 9789781310454)
- ↑ Wanda L.B. White, Diana I. Arias-Garzon, Jennifer M. McMahon et Richard T. Sayre, « Cyanogenesis in Cassava - The Role of Hydroxynitrile Lyase in Root Cyanide Production », Plant Physiol., vol. 116, no 4, , p. 1219–1225 (legir en linha).
- ↑ .
- ↑ http://www.fao.org/docrep/t0207e/t0207e08.htm
- ↑ Jean des Cars, Le Tapioca cet inconnu, éditions Perrin, Paris, 2008 (ISBN 9782262026714)
- ↑ Institutiones Rei Herbariae juxta nutum Naturae Digestae ex Habitu 1:167. 1766
- ↑ http://atilf.atilf.fr/dendien/scripts/tlfiv5/advanced.exe?8;s=2256128055;
- ↑ http://www.cirad.fr/actualites/toutes-les-actualites/communiques-de-presse/2013/maladies-du-manioc modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant, sur CIRAD.
- ↑ Phillips, T. P. (1983).
- ↑ http://faostat3.fao.org/browse/Q/QC/F modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant, sur faostat3.fao.org
- ↑ Jones, William. (1959).
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Référence Flora of China : Manihot esculenta (en)Referéncia Modèl:EFloras/labèl : Manihot esculenta (en)
- Référence Flora of Pakistan : Manihot esculenta (en)Referéncia Modèl:EFloras/labèl : Manihot esculenta (en)
- Référence Tela Botanica (Antilles) : Manihot esculenta Crantz (fr)Referéncia Tela Botanica (Antilhas) : Manihot esculenta Crantz (fr)
- Référence ITIS : Manihot esculenta Crantz (fr) (+ version anglaise (en))
- Référence JSTOR Plants : Manihot esculenta Crantz (en)Referéncia JSTOR Plants : Manihot esculenta Crantz (en)
- Référence NCBI : Manihot esculenta (en)Referéncia NCBI : Manihot esculenta (en)
- Référence GRIN : espèce Manihot esculenta Crantz (en)Referéncia GRIN : espècia Manihot esculenta Crantz (en)
- Afrik.com : Le manioc nourrit l'Afrique
- fao.org: Produire plus avec moins: Le manioc - Guide pour une intensification durable de la production
- Manioc en Côte d'Ivoire: consommations, caractéristiques et perspectives [1]


c: text/html

text:
Alfabet runic
L'alfabet runic o futhark — terma format emb lo nom de las siei prumieras letras de 'quel alfabet — èra un alfabet utilizat per escrire dins mai d'una linga germanica per daus vielhs pòples coma los Escandinaves, los Frisons, los Anglosaxons, etc...
Los diferents futhark-s[modificar | modificar la font]
Nòta : las transliteracions seguen lo modele tradicionau.
Sistema originau[modificar | modificar la font]
L’alfabet originau de las runas nordicas, lo futhark a 24 letras o vielh futhark, era organizat en tres gropes de 8 runas chascun, nomats ættir (familhas) : los ættir de *fehu, *Hagal e *Týr respectivament, la prumiera runa de chasque grope donent son nom au grope.
Los noms proto-germaniques de las runas dau vielh futhark son : Fehu, Ūruz, Þurisaz, Ansuz, Raidō, Kaunan, Gebō, Wunjō, Hagalaz, Naudiz, Īsaz, Jēra, Eihwaz, Perþō, Algiz, Sōwilō, Tiwaz, Berkanan, Ehwaz, Mannaz, Laguz, Ingwaz, Dagaz e Ōthalan.
Veiqui las 24 runas originalas :
La runa que vau per u pòt maitot aver per valor fonetica v. 'Quela darniera valor fonetica fuguet totparier balhada a la 8èna runa, 'dont la valor fonetica la mai coneguda resta w. 'Quelas divergéncias s'explican per la granda estenduda geografica d’utilizacion dau sistema runic, qu'enclaurava l’Islàndia, l’Anglatèrra, l’Escòcia e particulierament las actualas Finlàndia, Suècia, Norvègia, Danemarc, e Alemanha. Las prononciacions variavan alora emb la cultura, diferenta d'una region a l'autra. 'Quela granda reparticion geografica de las runas explica maitot los multiples noms que chascuna d'ela porta segon la region dins la quala se troba ; per exemple la prumiera runa, f, s’apela tant Fehu, coma Feoh, Fé, o Faihu.
Lo th correspond a la prononciacion anglesa sorda (θ). Lo j es molhat, coma dins « raiar » (j).
Sistemas ulteriors[modificar | modificar la font]
Lo futhark iniciau que comprend 24 runas mai una sens glife que representa « Odhinn » fuguet ulteriorament escorcit a 16 runas autorn de l'an 800 e es generalament vist coma una adaptacion servent a simplifiar lo trabalh de l'escrivan. La majoritat de las runas d'Escandinàvia son d'après 800 e utilizen las 16 letras :
f u þ ą r k
h n i a s
t b m l ʀ
Après, las runas varieten d'un país a l'autre. Los diferents futhark-s se reduisen a 16 o 18 runas en Norvègia e en Suècia, onte la vasta majoritat de las runas mai recentas son trobadas. En Anglatèrra lo futhark creisset a environ 28 runas (mai quauquas-unas utilizadas solament au niveu regionau o per daus noms propres estrangiers).
Qu'est la varianta norvegiana / suedesa, maitot apelada runa brochon-cort. La varianta danesa es plan similaria. Podem legir un exemple de runas danesas dins l'inscripcion de la Gròssa peira de Jelling.
Lo mai recent futhark nordic a 16 runas :
- 1era linha, la varianta danesa aus brochons normaus
- 2nda linha, la varianta suedesa-norvegiana aus brochons corts.
Los autres futhark-s nòrdics enclausen una fòrma sens rama (probable per una escultura mai rapide) e lo futhark antic (lo quau enclau de las runas que representen l'alfabet latin complet).
Varianta de Hälsingland en Suècia, sens brochon

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Militants occitanistas en sostien aus Catalans
La situacion que s'ei abastardida enter lo poder centrau e las autoritats separatistas ger en Catalonha. Quauques dias abans la tienguda deu referéndum a favor d'autodeterminacion de Catalonha, la polícia espanhòla qu'interpellè 13 gavidaires independentistas, membres deu govèrn, l'executiu regionau catalan.
Au demiei deus arrestats, Oriol Junqueras, ministre de l'Economia. Segon Mariano Rajoy, « aquera deriva separatista qu'ei anticonstitucionau ». La Guardia Civil que miè 22 perquizicions dens divèrs ministèris regionaus a Barcelona.
Los Catalans que baishèn lèu per las arruas entà manifestar davant lo govèrn catalan. Carles Puigdemont, cap de l'executiu catalan, que declarè : « L'Estat espanhòu que suspenó de facto l'autogovèrn de Catalonha ».
Los elegits favorables au referéndum que son convocats davant la justícia e perquizicions que son miadas entà sasir documents que pertocarén lo referéndum catalan.
Ferriòl Macip Bonet, capredactor deu Jornalet qu'èra en dirècte au matin sus l'antena de Ràdio País tà balhar l'estat d'esperit qui regna a Barcelona despuish ger : ETV Ferriòl M.B
Las reaccions deu mitan occitan qu'ei viva despuish lo còp d'Estat. Lo Partit Occitan que partatgè la soa preocupacion per la situacion en Catalonha suu net : « Lo govèrn de Madrid que pren lo rosc d'ua escala en Catalonha ». Lo Partit Occitan que saluda las manifestacions pacificas de milierats de Catalans qui « apèran a la defensa de la democracia e qui afirman en disant “ Votarem ! ” », çò escriven los militants occitanistas. Que cranhen totun que las decisions presas peu Purmèr ministre espanhòu, Mariano Rajoy e son govèrn, non sian « de natura a méter en perilh la democracia ».
Lo Collectiu occitan en solidaritat per Catalunya que manifestè lo son sostien aus vesins catalans dens un comunicat e qu'organiza en sostien dab « lo procèssus democratic, legitima e contra la repression en Catalunya », ua manifestacion doman cap a 19 òras davant la mairia de Pau (64).
Lo Partit de la Nacion Occitana que denóncia tanben « vigorosament » lo còp d'Estat e que s'estona que l'Union Europèa e demore « escandalosament » silenciosa fàcia ad aquera situacion. Lo PNO qu'apèra los Occitans a participar a las manifestacions organizadas en Occitània tota davant los Consultats d'Espanha.
Dens un tweet, Benoît Hamon que reagí publicament en deplorar l'actitud deu govèrn espanhòu : « lo govèrn espanhòu qu'a tòrt d'atisar las tensions atau ».
Quitament se los separatistas e son majoritaris au Parlament regionau despuish 2015, la societat catalana que demora partatjada sus la question de l'independéncia. Totun, mei de 70 % deus Catalans que vòlen exprimí's via lo referéndum.
- Publicat dens Politique


text:
Una fòto de la manifestacion, tirada d'un filme d'EFE (vista sul site del jorna Deia a Bilbo) - segur qu'i podrètz trapar quicòm que vos agradarà, a totes los ciutadans de las minoritats mesprezadas en Euròpa.
Aquela manifestacion questionava Espanha, e lo novèl govèrn, mai tanben lo nacionalisme d’expansion parisenca ; dins los dos cases i a la question dels presonièrs politics ; la solidaritat dementre las nacions europèas mesprezadas èra tanben al cap de la manifestacion ; lo passatge en preson es un moment d’educacion politica de las grandas, sèm volèm positivar.
La Vídeo d’EFE pausa clarament la preséncia d’aquestas bandièras associadas, la vídeo de El Correo mens.
Quina clara consciéncia en Catalonha e Euskadi ! Occitània es bravament desinformada e desapienta sul tèma.
Coma per astre e segurament pel cambiament d’annada, France Culture e France Musique an difusat a las 7 oras Gorka Landaburu pre informar del tèma.
(tre que podrai assajarai d’i botar lo son d’aquesta intervencion RF de Gorka Landaburu).
Dins lo meteis jornal Deia se podiá veire tanben la convencion entre los dos govèrn per aver la television en lenga basca en Nafarroa, pel numèri terrestre. La question se pausa en Catalonha del nòrd e Iparralde per la television basca. Mas per temps de crisi, se parla tanben de redusir las ajudas a la premsa…
Per aver d’autras vision sul tèma de la manifestacion aquela, cal picar sobre Gara tanben, o en lenga basca, Berria, BerriaTB imatges acompanhada de la lenga basca.
Sobre la eitb, television autonomia (al poder dels socialistas gràcias al PP), se parla gaire de la manifestacion (se publica pas ges de la chifras) ; de mai se dona la paraula al president de l’autonomia basca, Patxi López per explicar qu’«i a pas de presonièrs politics», mas que son delinquents sonque, e que la «justícia espanhòla es legitimista e generosa» ; aital podèm confirmar l’avuglament del sistèma politic jacobin e bonapartista espanhòl, lo PSE en Euskadi coma lo PP.
Es evident que la manifestacion aquesta molesta la democracia espanhòla, per èstre organizada ambe los frens diches legals sul contengut de la manifestacion. Aital res que los frens de la manifestacion son las pròvas que cal que l'independéncia de Euskal Herria es una urgéncia granda per la patz en Euròpa. Podèm çaquelà regretar la pausicion del PSE (normalament se cal estonar aquí) e del PP (que sembla normala aquela, car son per la repression modèl franquista). La manifestacion èra orgnaizada per las associacions dels presonièrs, presents dins la manifestacion los actors politics d'esquèrra nacionalista e independentista basco. En veire los imatges, es clar qu'i a mai que lo 300 buses comptats per EITB, per minimizar la manifestacion.


text:
Escriure al govèrn, coma se lo govèrn central èra a l’escota de las letras o peticions mandadas de «province» (oblidar l’arrogança, fabrica alara las manifestacions dels elegits, e dels ciutadans en Bretanha), escriure al govèrn es benlèu una espasa dins l’aiga, mas segur que donarà una idèa del reviscòl de las famosas «identités régionales» que los socialistas e l’esquèrra francesa non agradan de tornar veire. Ara, o podèm dire, las pauras regions administrativas republicanas francesas an creat regionalismes politics, mas pas los que París desirava, plega-esquina.
Dempuèi mantunes jorns, i a coma un ondassa de protestacions a prepaus de la reforma socialista e tecnocratica de las regions administrativas francesas. La melhora critica : «redessenhar per tornar centralizar França» es venguda del tèxte qu’an poscut legir los lectors de las DNA. Tota la premsa dona la paraula a la critica, levat La Dêche de la Pradeta. Lo POC critica lo metòde, es vertat, lo PNO aviza… res, ai res vist passar ; los dos movements dits occitanistas semblan en fasa, mas pas ambe las populacions dels elegits dins las regions concernidas (Santongés e Aquitània, Lemosin, Auvernhe, Montpelhièr)
Dins una manifestacion oblidada dels mèdias franceses, èran amassats totes a Naoned per la manifestacion bretona (17.000 manifestants), un Alsacian o una Alsaciana explicava que «cal pas préner las cigonhas per palomas» (en referéncia las «pigeons» e la seuna dobla definicion semantica en lenga reiala francesa, qualitat autoproclamada dels cap-d’entrepresas qu’an, els, ganhats contra aquel meteis govèrn, preste d’abandonar quora son cap-d’entrepresas que parlan, mens quora son los pòbles de las regions – ges sotmetuts per l’escasença) ; autra referéncia ; an tanben oblidat de dire la manifestacion del Santongés pel restacament a l’Aquitània : i a visiblament una idèa de la reforma que cal, sembla pas èstre aquela dels socialistas al poder, de la casta de sciéncias politicas socialistas al poder.
En partir d’Alsàcia, istòria qu’es a metre dins la saca de l’ignorança francesa, e totas las formacions ne fan una excepcion francesa de l’oblidança, quitament en Alsàcia, lo teologian explica que lo camin es jamai estat ben prèst per París per ajudar las populacions dels ciutadans alsacians a melhor engolir las reformas territorialas centralistas francesas ; mas aiçò, es sistematic per l’Estat francés, mas per nos far engolir los cambiaments qu’an decidit, i a sistematicament agut violéncia, militarisme. Aiçò es fRANÇA.
La democracia es una paraula dins la boca dels politicians parisencs, los del poder (que cambian regularament), mas ges dins las accions ; car fRANÇA es ontologicament antidemocratica.
Alara, jà sabèm qu’i a peticions en Alsàcia, Auvenrhe, Montpelhièr (se cal pausar la question, mas que se debana a Nimes, ai res vist passar), Perpinyà (per crear lo departament autonòme catalan), etc.
Pel cas catalan, benlèu que deurián aviat gaitar çò que se prepausa en «Pays Basque» per l’entitat que lo prefecte en nom de l’Estat socialista prepausa … Mas quitament aquesta prepausicion es objecte de criticas dels mai moderats dels Bascos ; es de dire que la reforma avançada de París correspond pas brica a las volontats politicas dels pòbles sotmetuts que fan rebelions, a mantunes endreits ; aquò’s grandament novèl.
Al Sénat son los paures senators que son de la revòlta ; l’assemblèa de las inutilitats politicas francesas se revòlta… Es de dire que, malgrat la majoritat senatoriala socialista, las causas son pas claras per aquel govèrn de jacobins franceses.
Pareis que pòrta un nom catalan lo primièr dels sinistres socialistas, mas o cal plan dire : Franco èra galician, Napoleone èra còrse, Musolini èra sicilian, Hitler austriac, Stalin èra georgian, Cromwell èra gallés, Le Pen pòrta un nom breton, etc. Los melhors traïdors de l’umanitat o simplament del pòble d’origina, son aqueles que son recuperats per emplec politic del moment, pel poder que escanarà la populacion que li sembla ; Manuel Valls, [Manuelito Valse], es d’origina republicana catalana, aqueles republicans immigrats qu’an oblidat que la tecnocracia francesa e republicana a empresonat dins «camps de concentrations» los republicans catalans, bascos (mens per rasons religiosas e l’eficacetat de la diplomacia e logistica vaticanesca), e espanhòls.
Aquela reforma territoriala s’acabarà mal, o i aurà revòltas per tot l’Estat, una pauc coma abans 1789, per tot l’Estat francés. Un libre en francés, d’un occitan Jacme Servat vos podrà resumir la lista de las revòltas d’abans la dita revòlta parisenca, qu’es devenguda revolucion dins los caps dels poders manipulators republicans franceses.
La reforma dita territoriala dels socialistas aurà creat lo concènsus socialista –donc- per una bona revòlta que se cambiarà en revolucion dins las regions que se despertaràn.
E doblidètz pas la reforma territoriala es necita, la dreita nacionalista francesa o a pas poscut desvolopar, mas es necita. E lo POC a plan rason, lo modèl politic que pausa problèma per la democracia es lo modèl, e la tecnica francesa de la reforma.
L’unica reforma qu’estauviarà moneda, es aquela d’un Estat, d’una administracion centrala de sa diplomacia pletorica, que sap pas governar, ni los poder ciutadan, ni aqueles regalian e exterior, e qu’a mestièr d’èstre suprimida, en regions, e benlèu dins mantunes ministèris. Una reala reforma per l’Estat centralista francés s’espèra dins un programa electoral.


text:
Montalban
Montauban[1] [2] [3][4] (Montauban en francés) es una comuna occitana de Carcin, situada administrativament dins lo departament de Tarn e Garona e la region Occitània. Sos abitants son apelats los montaubaneses.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://www.locongres.org/fr/ressources/telechargements/func-startdown/14/
- ↑ http://toponimiaoc.webs.com/82tarnegarona.htm
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Paginas utilizant d'arguments duplicats dins los apèls de modèl
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Paginas utilizant de ligams magics ISBN
- Categoria Commons amb ligam local identic sus Wikidata
- Article utilizant lo modèl Commonscat
- Pagina utilizant Commonscat sens afichatge personalizat
- Portal:Carcin/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Comuna de Tarn e Garona
- Comuna de Montalbanés
- Bastida medievala
- Vila d'art e d'istòria


text:
dimarts, 13 de desembre de 2016
Etnografia, lo leberon e autres traumatismes enfantins.
L'IEO Lemosin a cargat sus Youtube un filmòt ben interessant, fach dins los ans 70, interessant pas tant per son istòria mas per lo biais de viure e de comunicar, perduts a l'ora d'ara, que mòstra :
Lo repais que comença entre las minutas 9 e 10 revèrta los dinnars e sopars que fasiam a la bòria ont anavi en vacanças quand èri pichòta, sul Segalar.
A 10'50, lo paire prepausa al dròlle de far sabròt.
E en agachant aquesta scèna, ai agut una illuminacion.
Me soveni que ieu tanben me fasián far sabròt. E o fasiái amb plaser que m'agradava d'èsser la pichòta que fasiá coma los adultes. Aviái 4, 5, 6 ans, pas mai. Sopaviam de sopa de vermicèlas. E fasiái sabròt.
Enluòc mai mangèri de vermicèlas dins ma vida.
Eriam dins una bòria perduda endacòm entre Rodés e La Vila.
E me disi qu'a l'epòca lo vin qu'avián èra un vin del país, plan missant.
Roergue faguèsse de bon vin, aquò se saupriá.
Benlèu qu'es per aquò que m'agrada pas lo vin : lo primièr que tastèri èra desgulasse. E amb de vermicèlas dedins!
Lo repais que comença entre las minutas 9 e 10 revèrta los dinnars e sopars que fasiam a la bòria ont anavi en vacanças quand èri pichòta, sul Segalar.
A 10'50, lo paire prepausa al dròlle de far sabròt.
E en agachant aquesta scèna, ai agut una illuminacion.
Me soveni que ieu tanben me fasián far sabròt. E o fasiái amb plaser que m'agradava d'èsser la pichòta que fasiá coma los adultes. Aviái 4, 5, 6 ans, pas mai. Sopaviam de sopa de vermicèlas. E fasiái sabròt.
Enluòc mai mangèri de vermicèlas dins ma vida.
Eriam dins una bòria perduda endacòm entre Rodés e La Vila.
E me disi qu'a l'epòca lo vin qu'avián èra un vin del país, plan missant.
Roergue faguèsse de bon vin, aquò se saupriá.
Benlèu qu'es per aquò que m'agrada pas lo vin : lo primièr que tastèri èra desgulasse. E amb de vermicèlas dedins!
0 comentaris
dilluns, 12 de desembre de 2016
Vòli volar
De vespre, anarai quèrre l'album entièr. Me triga!
0 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: musica
dissabte, 10 de desembre de 2016
Trobador style (5)
- E ben as plan fach de venir!
- Vertat, perqué?
- Siás nòstre boddha.
1 comentaris
divendres, 9 de desembre de 2016
Consecracion !
Figuratz-vos que d'unes professors d'occitan m'an confessat que fasián estudiar mos tèxtes en classa!
Aquò's la consecracion!!!
Alara, ieu, grand pedagòga, me diguèri "e ben ieu tanben me vau estudiar en classa". I a pas de rasons que los escolans dels autres estudièsson mos tèxtes genials (òc, uèi soi modèsta) e pas mos escolans a ieu.
Comencèri de cercar dins lo blòg los tèxtes quins tèxtes poiriái far dintrar dins mas sequéncias. Vertat qu'es practic aquel blòg, podèm far de Compreneson Escricha (CE per los intims) sus quasi tot. Bon, rai, i a un pauc sovent de jos-entenduts porcassièrs, mas malgrat aquò, i a de que faire.
Trobèri de tèxtes que fasián l'afar. Puèi quand espepissèri per saber quina expleitacion pedagogica ne fariái, ma modestia e mas neuròsis ganhèron e me faguèron comprene que jamai de la vida serai capabla de parlar de mos tèxtes en classa.
Injustícia.
Injustícia.
0 comentaris
dijous, 8 de desembre de 2016
Trobador style (4)
ieu: - Fumèsses pas, fariái tot per sortir amb tu.
Responsa:
Responsa:
"Es ben per aquò que fumi!"
0 comentaris
dimecres, 7 de desembre de 2016
Òdi ordinari (2)
Uèi, aguèri enveja de lo pulverizar lo tipe que me passèt davant sul trepador per anar a la gara.
Non, pas perque caminava mai lèu que ieu, aquò n'ai la costuma, soi lentassa e me passan totes. De tot biais, n'aviá de longassas de cambas.
Caminava una cigarreta a la man.
E del còp m'empeguèri la pudesina de sa salopariá.
A de qué servís d'alucar una cigarreta quand siás a caminar lèu ?
E dins ma minuta d'òdi, te l'agachèri fins al cap de la carrièra, e pas un còp la fumèt sa cigarreta. Alara, a de qué servís d'alucar una cigarreta quand siás a caminar se la fumas pas ?
A m'embocanar. Pas mai.
Los fumaires, los asiri.
0 comentaris
dimarts, 6 de desembre de 2016
Concèrt : Philippe Vialard
Philippe Vialard lo primièr còp que lo vegèri - e lo sol, aquò èra dins un canton perdut de Cantal. A drecha just aprèp lo trauc del cuol del mond. Caliá daissar l'auto al tron de dieu, davalar un prat fangós en plen estiu amb un pendís de 45º que me sembla que ne faguèri un bocin sul cuol. Aprèp, caliá passar de rocasses e aquí, arribavas a un luòc magic. Una mena de paradís pichonet entre ròcas e arbres davant d'un saut d'aiga. Ieu Philippe Vialard a l'epòca lo coneissiái pas e t'i aviá aquí tot un fan club de mametas redbullizadas que me demandèri plan cossí i davalèron a aquel trauc sens se copar lo còl del femur e me pensèri que lo Vialard èra lo Dany Brillant d'Aubrac.
E aquí, descubriguèri una bèstia de scèna amb un fan club que cantava tant e mai e ieu tanben que cantavi e mai dançavi. Una serada excellenta que me'n demòra un sovenir tras que bon.
E aquí trobèrem lo tube de la Lebreta que fasiam virar sus totas las bonas messatjariás :
"ooooohooooo"
Vaquí, ara l'avètz dins lo cap per dos jorns uhuhuhu.
Puèi pas mai.
Sabi que sortiguèt mai d'un CD mas lo tornèri pas veire.
Puèi en setembre, vaquí lo Cèrcle Occitan de Besièrs que t'organizèt un concèrt de Vialard. Cocanha!
Amb la Conchita, nos diguèrem, zo, i anam ! D'autant mai qu'èra a gratis. E i a pas d'excusas per mancar una bona serada quand es pròcha e bon mercat.
Ieu aviái decidit de passar una bona serada e mission complida, passèri una serada ex-cel-len-ta!
Cridat, aprèp una presentacion digna dels melhors palhassos, per l'emplegada de l'IEO Lengadòc qu'espèri qu'es melhora a son trabalh que per anonciar los espectacles, Vialard dintrèt sus l'empont e aquí ne prenguèri plen los uèlhs.
Sus l'empont, sobrietat: un guitarrista excellent del son blos, un percussionista ric e un cantaire qu'es plan aquí. Quina preséncia!
La votz i es mas lo còs tanben, brave engatjament fisic. E aquí descubriguèrem totes un crane dançaire. Lo tipe canta e dança a l'encòp. Canta una borrèia e te dança sus plaça la borrèia, canta en faire lo pas de borrèia sus plaça, magic! L'Aubwalk!
E quin moviment de paternas! N'aviái los tetés que frenissián!
Quin crane dançaire.
E ben figuratz-vos que l'autre jorn qu'èri a me perdre sus youtube, tombèri sus Magnolias For Ever e lo jòc de cambas del Claude François me faguèt pensar a Vialard. Levat que lo Mèstre de l'Aubwalk canta pas en playback e que i a pas quatre femnas nusas que dançan a l'entorn. Rai, i aviá la Conchita e ieu... e encara, eriam ni nusas ni sus l'empont.
Un pauc coma Jan de Nadau.
E coma per Jan de Nadau, intelectuals del bon gost musical, fasèm lo pòt quand ne parlam "oè, es de varietat", genre "pas d'aquò en cò mieu" e quand i sèm al concèrt, dançam, picam de las mans, cantam a bèles caisses e nos regalam.
E aquí, descubriguèri una bèstia de scèna amb un fan club que cantava tant e mai e ieu tanben que cantavi e mai dançavi. Una serada excellenta que me'n demòra un sovenir tras que bon.
E aquí trobèrem lo tube de la Lebreta que fasiam virar sus totas las bonas messatjariás :
Vaquí, ara l'avètz dins lo cap per dos jorns uhuhuhu.
Puèi pas mai.
Sabi que sortiguèt mai d'un CD mas lo tornèri pas veire.
Puèi en setembre, vaquí lo Cèrcle Occitan de Besièrs que t'organizèt un concèrt de Vialard. Cocanha!
Amb la Conchita, nos diguèrem, zo, i anam ! D'autant mai qu'èra a gratis. E i a pas d'excusas per mancar una bona serada quand es pròcha e bon mercat.
Ieu aviái decidit de passar una bona serada e mission complida, passèri una serada ex-cel-len-ta!
Cridat, aprèp una presentacion digna dels melhors palhassos, per l'emplegada de l'IEO Lengadòc qu'espèri qu'es melhora a son trabalh que per anonciar los espectacles, Vialard dintrèt sus l'empont e aquí ne prenguèri plen los uèlhs.
Sus l'empont, sobrietat: un guitarrista excellent del son blos, un percussionista ric e un cantaire qu'es plan aquí. Quina preséncia!
La votz i es mas lo còs tanben, brave engatjament fisic. E aquí descubriguèrem totes un crane dançaire. Lo tipe canta e dança a l'encòp. Canta una borrèia e te dança sus plaça la borrèia, canta en faire lo pas de borrèia sus plaça, magic! L'Aubwalk!
E quin moviment de paternas! N'aviái los tetés que frenissián!
Quin crane dançaire.
E ben figuratz-vos que l'autre jorn qu'èri a me perdre sus youtube, tombèri sus Magnolias For Ever e lo jòc de cambas del Claude François me faguèt pensar a Vialard. Levat que lo Mèstre de l'Aubwalk canta pas en playback e que i a pas quatre femnas nusas que dançan a l'entorn. Rai, i aviá la Conchita e ieu... e encara, eriam ni nusas ni sus l'empont.
(a partir de 0'45)Tubes de la cançon tradicionala, mesa en musica de poèmas, ... tornèrem a l'ostal amb la Conchita que cantaviam "Un còp èra lo jorn, un còp èra la nuèch" qu'aviam tanben inventat una coregrafia dessús. Una setmana aprèp, nos la cantaviam encara. Dos meses pus tard, nos la cantam encara. Es a aquò que reconeissèm un fargaire de tubes.
Un pauc coma Jan de Nadau.
E coma per Jan de Nadau, intelectuals del bon gost musical, fasèm lo pòt quand ne parlam "oè, es de varietat", genre "pas d'aquò en cò mieu" e quand i sèm al concèrt, dançam, picam de las mans, cantam a bèles caisses e nos regalam.
0 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: concèrt, conchita
dilluns, 5 de desembre de 2016
Vai-te'n en vacanças, ten!
Tu te creses que quand siás a l'estrangièr amb una veitura qu'es pas tieuna, pòs far çò que vòles!
Puèi nòu meses aprèp, as lo nenon dins la bóstia :
0 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: vacanças
diumenge, 4 de desembre de 2016
Trobador style (3)
Recebre un sms que comença per :
A bona esquina lo corrector automatic.
"Salut Maladie"
A bona esquina lo corrector automatic.
0 comentaris
dissabte, 3 de desembre de 2016
Los Animals Fantastics
Version corta: Los Animals Fantastics o cossí m'endormiguèri dos còps o cossí quand as fach un cap d'òbra dins la vida, pòs pas far melhor.
Version longa amb benlèu de spoiling dedins:
Los Animals Fantastics l'anèri veire perque sus l'aficha i aviá marcat "JK Rowling" e que i aviá de tipes amb una bagueta magica dins la man, que tot aquò me remembrava Harry Potter e m'agrada plan Harry Potter, tan los libres coma los films. E ben quina decepcion!
Es pas mai question d'Harry Potter ni de Lo-que-cal-pas-escriure-son-nom e de fach, cap personatge fa resson a l'eptalogia. Pasmens, retrobam quauques formulas magicas semblantas per far d'embelinaments, retrobam los muggles que, als Estats-Units ont se debana lo film, los apèlan "los non-brueisses" e pas gaire mai.
L'istòria: un anglés polidon que revèrta lo prince Harry (pas Potter, lo prince Harry de la familha reiala anglesa) arriba amb una valisa estranha als Estats Units. La vida dels brueisses als Estats Units es pas gaire agradiva: pas cap contacte amb los Muggles, al contrari los Muggles se'n mesfisan e sembla que la patz entre los dos mondes es precària. Dins sa valisa, l'anglés i garda d'animals fantastics qu'an pas drech de vida sul territòri american.
Aprèp, quauques animals s'escapan, los cal trobar e en parallèl d'aquesta cèrca, un "animal" subrepotent traumatiza la vila.
D'aventuras a còps de grands còps d'efièches especials, es un brave blockbuster. Vaquí.
I trobam pas la riquesa dels personatges, ni sa riquesa psicologica, que podiam apreciar dins Harry Potter. Los animals fantastics son simpatics, los personatges, un pauc innocents, nos i estacam, mas aviái tròp d'espèras e ne sortiguèri plan decebuda.
La debuta es longueta e ronquèri dos còps. Rai, èri lassa.
Urosament, l'agachèri en version originala, perdèri pas completament la tantossada.
Version longa amb benlèu de spoiling dedins:
Los Animals Fantastics l'anèri veire perque sus l'aficha i aviá marcat "JK Rowling" e que i aviá de tipes amb una bagueta magica dins la man, que tot aquò me remembrava Harry Potter e m'agrada plan Harry Potter, tan los libres coma los films. E ben quina decepcion!
Es pas mai question d'Harry Potter ni de Lo-que-cal-pas-escriure-son-nom e de fach, cap personatge fa resson a l'eptalogia. Pasmens, retrobam quauques formulas magicas semblantas per far d'embelinaments, retrobam los muggles que, als Estats-Units ont se debana lo film, los apèlan "los non-brueisses" e pas gaire mai.
L'istòria: un anglés polidon que revèrta lo prince Harry (pas Potter, lo prince Harry de la familha reiala anglesa) arriba amb una valisa estranha als Estats Units. La vida dels brueisses als Estats Units es pas gaire agradiva: pas cap contacte amb los Muggles, al contrari los Muggles se'n mesfisan e sembla que la patz entre los dos mondes es precària. Dins sa valisa, l'anglés i garda d'animals fantastics qu'an pas drech de vida sul territòri american.
Aprèp, quauques animals s'escapan, los cal trobar e en parallèl d'aquesta cèrca, un "animal" subrepotent traumatiza la vila.
D'aventuras a còps de grands còps d'efièches especials, es un brave blockbuster. Vaquí.
I trobam pas la riquesa dels personatges, ni sa riquesa psicologica, que podiam apreciar dins Harry Potter. Los animals fantastics son simpatics, los personatges, un pauc innocents, nos i estacam, mas aviái tròp d'espèras e ne sortiguèri plan decebuda.
La debuta es longueta e ronquèri dos còps. Rai, èri lassa.
Urosament, l'agachèri en version originala, perdèri pas completament la tantossada.
2 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: cinema
divendres, 2 de desembre de 2016
Trobador style (2)
Los òmes an lo biais per me far de compliments.
- Ten, uèi de matin, pensèri a tu!
(ieu contenta) - Vertat?
- Cossí o devi prene ?
- Ben pas res, coma tu, vas tuar lo pòrc e ben pensèri a tu.
Solide.
- Ten, uèi de matin, pensèri a tu!
(ieu contenta) - Vertat?
- Oè, vegèri una femna que passejava un pòrc a l'estaca.
- Cossí o devi prene ?
- Ben pas res, coma tu, vas tuar lo pòrc e ben pensèri a tu.
Solide.
0 comentaris
dijous, 1 de desembre de 2016
Òdi ordinari (1)
Uèi, aguèri enveja de lo pulverizar lo tipe que s'assetèt davant ieu dins lo trin. Non, pas perque son telefonet tindèt e me desrevelhèt, soi venguda (quasi) toleranta amb los abestits qu'oblidan de metre lo mòde silenciós sus lor puta de smartphone.
Mastegava.
Mastegava un chewing-gum.
E fasiá tan de bruch quand mastegava que la sòm, capitèri pas de la tornar trobar.
Aquel bruch chucós dels caisses que se desseparan. Es la lenga que se despega del cèl de la boca, es los vai e vèni de la pasta dins l'escupinha que fa aquel bruch tissós ?
Uèi, se i a un escolan que mastega en classa, va cargar.
0 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: òdi ordinari
Subscriure's a: Missatges (Atom)


text:
E per començar, la vos sovetam a totes plena de contentament e de bonaür perfièch, la novèla annada de 2013, polida e plan granada.
E se volètz semenarem amassa d'unas granas occitanas que la van comolar...
L'una d'aquelas, grelharà, non pas sus la talvera, mas sul causse rocassut de Serrana, la setmana que ven dins lo plen de l'ivèrn, lo dimenge 20 de genièr.
Vos prepausam aqueste còp de nos acompanhar dins una caminada, dins l'agre de las Encantadas e Enrojadas, menada pel bon pastre Joan-Frederic Brun, aquel pastre que las vegèt " Las que dançavan dins la lutz"...
" E subran, enlai,la vegèt. Èra aquí. Subrebèla, polida a ne cridar. De la devistar vos tirava l'alen. La domaisèla èra assetada sus un ròc en riba dau grand riu assecat, dins lo vast silenci brutlant de l'estiu. Son long pèu aviá la color dau blat madur, e lo penchenava amb un penche d'aur qu'escandilhava coma de fuòc a la raja dau sorelh." (Joan-Frederic Brun, Las que dançavan dins la lutz,Trabucaire, 2012)
Marcharem a la descobèrta de las pèiras quilhadas, adralhats pels Sauta-Ròcs: Miquèl Vidal, l'òme qu'o sap tot dels dolmèns a cent lègas a l'entorn, e Josèp Jaudon, lo darrièr enfadat de l'endrech...
E amondaut, "in situ", al còr dau libre de las nautas tèrras, al recanton de quauque pagina de clapasilha e de vent, dins la rega prigonda de las combassas, escotarem Joan-Frederic Brun nos contar las fadas e faire parlar las pèiras e, o sabètz, amondaut, las pèiras parlan en lenga nòstra...
lo dimenge 20 de genièr a 10 oras (mercé d'èstre a l'ora !)
Rendètz-vos es donat sul plan de la cooperativa de Montpeirós..
Prene l'A750, aprèp Ginhac e lo pont dau Lengadòc, sortida Sant-Andrieu de Sangonís, anar a Montpeirós, la cooperativa vos arrèsta.
Se recamparem aquí abans que de ganhar l'apargament dau Mas de Molís sus la D122, a un quinzenat de quilomètres.
(Pels retardataris se n'i a, traversar Montpeirós en direccion d'Arboràs. Abans que d'arribar a Arboràs, prene la primièra a drecha a l'estatua de la Verge, la D122 e montar en direccion de Pegairòla de Buèja e de la Fònt dau Grífol. Tirar camin fins al Mas de Moulís, fàcia las Lavanhas. Cal pas arribar al Mas d'Aubèrt.)
L'escorreguda serà pas aqueste còp tròp fisica per se poder plan assadolar de las paraulas de lutz de nòstres guidaires. Cal pasmens saupre marchar e poder caminar sus de vials rocalhoses. 3 oras de camin, se las fadas nos esmarran pas cap a quauque calavenc fonsut! Pels gastacamins qu'auràn pas son compte, possibilitat de tornar d'a pè a Sant-Guilhèm dins la vesprada.
De preveire solièrs montats, per se cobrir que l'èr amondaut sentirà pas a esclaufit, biaça d'esquina plan garnida de manjar e de beure. (l'asso. se carga dau tira-tap). La passejada es evidentament a gràtis.
Entresenhas per mèl o al 04 67 57 32 21. En cas de pluòja o de quicòm 06 28 27 57 73. Se lo temps clar de las encantadas es un pauc dobtós daissarem un messatge dins las boitas mèls lo dimenge de matin al mai tard per dire se la passejada es mantenguda o pas, çò melhor essent de telefonar.


text:
Saint-Agnan-sur-Sarthe
Saint-Agnan-sur-Sarthe es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), la municipalitat a portat lo nom de Montagnan[1].
Au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), la commune a porté le nom de Montagnan[1].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 et 1,1 Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « {{{titre}}} », Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS), {{{annada}}} (consultat en 30 de julhet 2012) Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « Cass » est défini plusieurs fois avec des contenus différents


text:
24/08/2011
Ai rescontrat lo terrorista kurde del Larzac
Coma cad'an, me pòde pas empachar de montar sul Larzac per anar passar una serada a tornar far lo monde. Per çò qu'un altre monde es possible. Segur. De costuma, anam a Montredond, a cò de Bové, per çò que i a de monde que coneissèm mas atanben per çò que i a... la librariá. Es important, per ieu, la librariá. Mas, aquest'an, avèm decidit de cambiar un pauc e sèm anats a Potensac, a cò de Maillé. Meteissa causa : un mercadon per crompar per manjar e per beure e un espaci per s'assetar e tornar far lo monde. Mas aquí, pas cap de librariá. Sníf. Coma a Montredond, i a de monde, e es aquí qu'ai rescontrat lo terrorista kurde. Boooooooo ! Sai pas se vos sovenètz mas, en 2008, i aviá, sul Larzac, un camp d'entrainament de terroristas kurdes. E dels missants, encara. Urosament, un collectiu s'èra montat a l'epòca per sosténer l'amic Alí, lo kurde que viviá aquí e qu'èra acusat de jogar a Ben Laden. S'aquò vos interressa, picatz "terroristas kurdes + Larzac" dins Google. Veiretz un pauc cossí la premsa se pòt enganar. Enfin bon, ara lo daissan tranquille. Avèm discutit e, quand li diguère que trabalhave per la cultura occitana, lo vegère particularament interessat. E per causa : me contèt que lo sistèma de las calandretas l'aviá talament apassionat quand arribèt sul Larzac que montèt la meteissa causa dins son país, en Turquia, per la lenga kurda. M'agradèt encara mai, aquel terrorista.
Publié par Patricia à 07:32
Libellés : Ieu
Aucun commentaire:
Inscription à : Publier les commentaires (Atom)


text:
Per una cultura d'a vita (bis)
Me sio anat passiar sus un camin de campanha a la fin d'un vilatge quiet. Ren d'especial, i son quarques noms de vilas en occitan (ò quasi en occitan) : "Le cabanon", "Le Mazet" e pi totes los noms de quartiers occitans que se pòon legir "Carcaïs"... Al ras dal camin, veso lo cementèri. Ren d'anormal. Mas un detalh aspira lo miu uelh. Coma a Mentan, la lenga occitana se vei dins un cementèri. Quora s'agisse de morrir, ò pròche la mòrt. Un cirurgian m'avia explicat que dins lo siu servici, i èra un anestesista que sabia parlar occitan. E los ancians que o sabion volion sempre anar amb'el per qué dal fach que saupesse parlar la lenga, los rassegurava denant d'entrar al blòc operatòri.
Enfin, aquò per dire que cal que la lenga parle de tot, e d'aquelos que son vius, es ancara melhor.


text:
Pinguinus impennis
Eth Grand Pingoïn o Grand Pingüin (Pinguinus impennis més tamben Alca impennis) siguec un audeth que podie pas volar. Apartenhie ara familha des Alcids. Demoraue prèp der Ocean Atlantic e s’escandiguec ena mieja partida deth sègle XIX. Ère era soleta espécia moderna deth genre Pinguinus, qu’includive tanben d’autes espécies de pingoïns de gran tamanh. Se podie trapar aguest pingoïn enes aigües der Atlantic Nòrd, en un airal qu’includia es aigües de Canadà. Groenlàndia, es Illas Feròe, Norvègia, Irlanda e eth Reiaume Unit. Demoraua tamben més ath sud, ena Nòva Anglatèrra e en eth nòrd d’Espanha. Pendent era sason de reproduccion s’amassaua en colonies sus d’ilhots arrocalhats proches dera costa.
Eth Grand Pingoïn héia de 75 a 85 cm de nautada e pesaua d'aperaquí 5 Kg e açò'l convertie en eth membre mès important dera familha des Alcids. Era sua esquia ère nere e sòn vrente blanc. Eth sòn bec ère nere, massiu e ponchut e avie barracanades. Ua flapa blanca apareishie desús de cadun des uelhs der animal pendent era sason de repoduccion. De seguit perdie es flapes e presentave en sòn loc ua raia blanca enter es uelhs. Es sues ales héien 15 cm de longor e açò deishave pas que volés.
Totun, ère plan bon nadaire e minjave basicaments peishi e crustaci. Ère plan agil en l’aiga més plan malaisit sus era tèrra. Es sòns principals predadors includien es orques, es pigards de coa blanca, es ossi polari e es umans. Es Grands Pingoïns nidaven en colonies plan denses. Era hemelha ouave sus es arrocs un ueu blanc dab rebats bruns e es dus pairs clocaven er un e er aute pendent sieis setmanes e enquiath moment dera espelida. Es joens deishaven eth pichon dempús tres o quate setmanes e es pairs cotunhauen de hér atencion sus es pichons enqüera pendent quauque temps.
Er òme a caçat eth Grand Pingoïn pendent més de 100.000 annades. Aguesta caça prenie un loc important ena cultura des indians d’America que demoraven proche d’aguest audèth. Ère un manjar més tanben eren un objecte de culte. Es prumèrs europèus qu’esploraren America discurbiren lèu qu’aguest animal ère ua preda aisida tà capcionar e podie éster utilizat coma esca tara pesca e fornir de plomes era industria.
Totun, era populacion des grands pingoïns ère cada cop més e més petita. Quan es scientifics saberen qu’eren menaçats, divèrses leis sajaren de sauvar aguest audèth més sigueren pas pro. Era sua raretat sonéc era atencion des grands musèus e de colleccionistes privats que cercaven pertot es ueus e era pèth d’aguest pingoïn. Atau siguec aucit eth darrièr grand pingoïn en Eldey, Islandia, en 1844. Eth Grand Pingoïn ei aperat en plan de libes e en eth jornal scientific American Ornithologists Union siguec aperat The Auk en sòn onor.
Somari
Descripcion[modificar | modificar la font]
Auia de 75 a 85 cm de naut e 5 Kg (1). Eth Grand Pingoïn, erá eth més important representant dera sua familha e tamben de sòn orde, es charadriiformes. Es pingoïns que demorauen en eth nòrd de sòn airal eren més grani que no pas es que demorauen en eth sud. Mascles e hemelhes auien plomes parières més un comportament disparièr. Eth tamanh deth bec e era longor deth femur tamben eren disparièrs.
Era esquia erá de color nere lusent e contrastaua dab eth blanc de sòn vrente. Eth còl e es pautes eren plan cuertes, eth sòn cap qu’erá petit e es ales tamben (6). Lo pingoïn semblaua un shinhau gautut pr’amor qu’auia ua bossa de graissa qu’eth caperaua tà l’isolar deth hreth (7). Pendent eth periode de reproduccion, eth Grand Pingoïn auia ua flapa blanca jos er uelh. Aguesta erá de color avelana e bruna (8) (9).
Dempús dera sason de reproduccion, er audèth mudaua e perdia es sues flapes blanques, remudaua aguestes per ua longa raia blanca e ua linha de plomes grisi der uelh ara aurelha (3). Pendent er ostiu, eth menton e era garganta eren bruns plan hoscs més laguens dera boca qu’erá jaune (4). Pendent er ivern aguest Alcid remudaua e era sua garganta se tornaua blanca (3). Eth bec erá long, d’11 cm (10) e apuntaua tà jos ena sua ponta, e auia luges blanques sus era ramfoteca: enquia set sus era daissa de sus e dotze sus era daissa de jos pendent er ostiu. En ivern n’auien mens (11) (12). Es ales hèien 15 cm de long e es sues ales més longues héien 10 cm (7). Es sues pautes e es sues arpes eren neres e era pèth enter es pautes erá bruna (12). Es pautes plaçades ena extremitat deth cos de l’audèth e açò héia qu’agues plan bona aptitud tà nadar.
Es petits audèths (12) quan gessien des ueus eren grisi e borrilhuts. Es joens auien mens lugats preminents que no pas es adults sus eth bec, auien un còl flapat de blanc e nere (14) e auien pas cap flapa blanca dejós des uelhs més ua linha grisa enter es uelhs (círcols d’un anèl blanc ) qu’arribaua enquias aurelhes (14).
Es brams deth Grand Pingoïn eren un petit coarnament e un bram rauc. Un pingoïn capcionat siguec guardat hent brams e gorgolhs pr’amor qu’erá estressat. Se coneish pas aué coma eren aguests brams més se pot pensar qu’eren com es de pingoïns més petits e benlèu un shinhau més prigonds e més horts.
Abitat[modificar | modificar la font]
Eth Grand Pingoïn demoraua enes aigües costeres der Atlantic nòrd en Canada, eth nòrd-èst des Estats Units, Noruega, Gronlandia, Islandia, Irlanda e era Grand Bretanha, Occitania e tamben eth nòrd d’Espanha (16). Sonque deishaua aguestes aigües tà reproduir-se (11) (17). Es rookeries des Grand Pingoïns se plaçauen ena mar de Baffin e enquiath eth golf de sant-Laurent e en Europa, en Islandia, Noruega e es Ilhes britaniques (18). Es colonies auien de besonh ilhes rocalhoses dab rives inclinades que deishauen aguesti animals d’arribar ben ara mar (13). Aguest factor demesia eth nombre de colonies sonque a un vintenat. Ath cant, ens nins auien d’éster proches de sorgues de manjar e tamben pro luenh deth continent tà demesir era presencia de predadors com er os polar o er òme (19). Sonque set colonies an sigut classades : en Papa Westray, enes Orcades, en Sant-Kilda (Escocia), enes Ilhes Féroé, enter es ilhes de Grimsey e Eldey (Islandia), sus era ilha Funk, proche de Tèrra Naua e Labrador e tamben sus es arroques deth golf de Sant-Laurent.
Quauques estudis diden qu’aguesta espécia tamben se reprodusia en eth Cap Cod, en Massachussets (13). Ena fin deth sègle XVIII e principis deth sègle XIX, er abitat deth Grand Pingoïn demeniguec enquia Funk, Grimsey, Eldey, Sant-Kilda e Sant-Laurent (18). Funk, qu’erá era coloniá més importanta.
Un cop es joens deishauen es nins e endevenien autonòms, es Grand Pingoïns se n’anauen entarath sud, ara fin dera tardor e er inici der ivern (21). Soent se vedien en eth Grand Banc (19). S’an trapat ossi d’aguest animal enquia Florida, on i demoréc pendent eth sègle X auans de Crist, entarath sègle X dempús Crist, en es sègles XVau e XVIIau. Tamben demorauen enes costes franceses, occitanes, espanholes e tamben italianes ena Mediterrània pendent era darrièra glaciacion (18). Eth Grand Pingoïn anaua pas més luenh dera baia de Massachussets en eth sud pendent er ivern. Atau, es ossi trapats en Florida bènleu son ossi objectes d’un negoci indian.
Ecologia[modificar | modificar la font]
Es Grand Pingoïns desmarchauen pauc a pauc e s’ajudauen dab es ales tà avançar peths terrenhs rocalhosi. Quand corrien eren plan malagits e héien petits passi en linha drecha (17). Auien pas guaires predadors naturals, principauments grans mamifèrs marins coma es orques o es pigargs de coa blanca (17). Es ossi polars atacauen de còps es colonies pendent eth moment dera ponduda (24). Era espécia auia pas ua por innata der òme e coma que sabia pas volar e erá malagit en tèrra, erá plan vulnerable.
Sigueren maselats per sòn carn e sòns plomes e dempús tà fornir d’specimens es musèus e es collecions privades (25). Es Grand Pingoïns eren reactius ath brulh més eren pas enjaurats se vedien quauque causa (26). Utilizauen es sòns becs ponchuts tà se devesar quan eren menaçats (17). Se cre qu’aguesti audèths podien viuer enquia 20 a 25 annades. Pendent er ivern, eth Grand Pingoïn desmarchaua més ath sud tot cercant parelha o en petits gropi més jamés tà ua coloniá on podia pas nidar.
Eth Grand Pingoïn erá bon nadador e utilizaua es sues ales tà se propulsar jos era aiga (14). Quan nadaua aishecaua un shinhau eth cap e eth còl enquiath jos (17). Aguesta espécia erá plan abil jos era aigua e podia hér diuerses maniobres en tot nadar (28). Erá cabedís de se cabussar enquias 76 m (29) més normauments sonque enquias 50 m de prigondor (30). Podia tamben éster cabedís de recotar eth alenament pendent 15 minuts, açò vò díder més temps que no pas ua foca (28). Eth Grand Pingoïn erá, donques, cabedís de nadar plan lèu. Demenir era aviadessa e dempús gésser dera aigua tà arribar ara riba.
Dieta[modificar | modificar la font]
Aguest audèth minjaua enes aigües més prigondes més que no pas en aqueres vesitades per d’autes Alcidae (30). Totun, dempús dera periode de reproduccion om podiá trapa’l a més de 500 Km de tèrra. Se pensa que caçaua en grop tà éster més eficaç (30). Es sues victimes eren peishi de 12 a 20 cm de longor, que pesauen de 40 a 50 g e podien arribar a capturar peishi dab era meitat dera sua propia talha.
Era sua capacitat de nadar en grans prigondeses redusia era competicion dab es autes espécias d’Alcidae. Dempús des estudis basats sus es ossi deth grand Pingoïn ena ilha de Funk e tamben pes apreciacions morfologiques e ecologiques auia peishi favorits (31) coma es capelans, es merluçes e quauques crustacis . Ammodytidae tamben eren minjats. Es joens minjauen plancton e benlèu crustacis e peishi regurgitats pes adults (20) (27).
Reproduccion[modificar | modificar la font]
Es Grand Pingoïns començauen a formar parelhes ena prumèra meitat deth mes de mai (32). Se cre qu’es parelhes se formauen tà tota era vita més d’autes teories mos diden que tamben podien auer hilhs dehóra d’aguestes parelhes coma he eth Petit Pingoïn (17) (27). Un còp era parelha heta, heien un nin sus arroques, laguens colonies plan importantas (7) (17). Auans dera reproduccion, es parelhes practicauen ua parada nupcial e mouien eth cap e mostrauen era sua flapa blanca e era sua boca jauna (17). Es colonies eran plan denses: s’estima l’amassada en un nin /m2 de terrenh (17). Es relacions socials se heien laguens es colonies (17). Quand d’autes Alcidae se mesclauen dab aguestes colonies, es Grand Pingoïns heien us de sòn tamanh.
Eth Grand Pingoïn auia sonque un ueu enter era fin de mai e començaments de junh més podiá auer un ueu extra s’eth prumèr erá perdut (28) (32). Era espécia auia un solet ueu dab 400 gr en d’aperaquí 100 m dera ribera (14) (35). Aguest auia ua forma de perada e auia 12,4 cm de longor e 7,6 cm de nautada (36) (24). Er ueu erá blanc jaune tà ocre clar dab disparièrs motius de ponchs e linhes neres, marrons o grisi (14) (37).
Se cre qu’aguestes diferéncies deishauen es pairs arreconeisher es sòns ueus ena coloniá (32). Eth mascle e era hemelha clocaquen eth sòn ueu pendent de 39 a 44 jorns d’incubacion enquia sòn aresclament en eth mes de junh. Totun, tamben se traparen veus enes colonies enquiath mes d’agost (24) (32).
Es pairs, donques, ensenhauen es hilhs coma hér es causes. Pendent eth neishement, eth petit audèth auia tot eth cos caperat d’un pelufòl gris (27). En sonque dus o tres setmanes podia adestrar era maturitat bastadora tà deishar eth nin e anar enquia era aigua, generauments en eth mes de junhsega (24) (32). Es pairs auien cura des petits un cop deishat eth nin e s’auia vist pichons nadant sus era esquia d’adults. Es Grand Pingoïns auien era marjoritat sexual enter es 4 e es 7 ans.
Etimologia e noms Era paraula basca tà aperar eth Grand Pingoïn, arponaz, e eth prumèr tèrme francés utilizat, apponatz, volia díder, ambdús, bec de lança. En es lengues escandinaves coma en er islandés, geirfugl, o eth danés gejrfugl, eth nom vò díder audèth lança. Era anglisizacion siguec garefowl (38). Es espanhòls e portuguesi es aperauen pingüinos o pajaros bobo. Eth nom inuit erá isarukitsck que voliá díder petites ales (39). S’era origina deth tèrme francofòn pinguin erá pas segura. Er adjectiu Grand associat a aguest tèrme, ei de besonh tà despariençar dus espécies proches dera familha des Alcids, ei a díder, aguesta espécia e era deth Petit Pingoïn. Aguest darrièr tamben ei cabedís de volar.
Ua auta sorga d’error proven dera semblança fonetica enter eth mot francés pinguin e aquera paraula qu’es apera en diuerses lengues coma pingüin en olandés, pingüino en espanhòl o pingüim en portugués o pingüí en catalan. E se pode auer era confusion enter aguest e d’auti audèths que tamben demoren en eth sud.
Taxonomia[modificar | modificar la font]
Eth Grand Pingoïn erá una des 4.400 espécies descriches per Carl von Linne en eth sègle XVIII en eth libe Systema Naturae e aciu erá aperat Alca impennis (41). Aguesta siguec classada como pinguinus un aute cop en 1791 (36). Eth sòn nom proven deth nom qu’es espanhòls e portuguesi dauen ara espécia e impennis vò díder desestança de plomes (42). Quauques recercaires cren que sòn genre més adequat ei Alca (43)
Filogenia[modificar | modificar la font]
Es analisis de sequencies deth genoma mitocondrial an confirmat es estudis morfologics e biogeografics que diden qu’eth Petit Pingoïn era eth cosin més proche viu d’aguesta especiá (44). Eth Grand Pingoïn erá tamben proche deth malmaridat pichot nan qu’evolucionéc d’ua forma disparièra dera des animals deth genre Pinguinus. Eth Grand Pingoïn , donques, semblaua plan eth Petit pingoïn e erá soent classat laguens eth genre Alca (42).
Er estudi de quauques fossils coma Pinguinus alfrednewtoni e diuerses analisis molleculars demostren qu’aguestes espécies an divergit plan deth sòn ancessor comun, eth Guilhamot de Xantus e lèu lèu. En aquera epoca aguest guilhemot erá relacionat dab d’autes Alcids. Es audèths proches deth Petit Pingoïn eren comuns en er Atlantic deth Pliocèn més era evolucion deth malmaridat pichòt nan ei pas força coneguda (44). Se cre, dab tot, qu’ei d’un genre disparièr. Eth Grand Pingoïn erá pas semblant a d’autes genres d’Alcids coma Mancalla, Praemancalla o Alcodes (2).
Pinguinus alfrednewtoni, erá més gran e tamben descabedís de volar. Aguest aute membre deth genre Pinguinus demoréc pendent es inicis deth Pliocèn (45). A sigut estudiat pes ossi discurberts en Yorktown, ena mina de Lee Creek, en Carolina deth Nòrd e se cre qu’ei un ancessor comun d’aguest e deth Grand Pingoïn. Demoraua en er oèst der Atlantic e eth Grand Pingoïn en er èst més quan eth prumèr s’escandiguec ena fin deth Pliocèn, eth dusau a aucupat eth sòn loc.
Relacions dab er òme[modificar | modificar la font]
Eth grand Pingoïn a sigut era meta de plan de caçaires pendent de milièrs d’annades. Aguest audèth demoraua pendent détz mesi ena mar, més s’amassaua en grans colonies tà auer hilhs. Coma qu’era densitat erá plan grana, era sua gran talha e desestança ena tèrra ferma héien d’aguest ua presa aisida.
Se sabe qu’eth Grand Pingoïn auia sigut caçat ja pes neandertals hé més de 100.000 ans, ja que s’an trapat ossi de Grands Pingoïns en sòns camps (16). I a diboishi de Grands Pingoïns ancians de hé més de 20.000 annades qu’an sigut discurberts ena Bauma de Cosquer, en Occitània, proche dera mar e que son dera epoca dera darrièra glaciacion, quan eth airal de despartiment deth Grand Pingoïn includia aguest partida dera planeta (39).
Es indians americans an demorat proche des Grand Pingoïns e l’an utilizat coma sorga de manjar pendent er ivern. Auia tamben ua valor simbolica tà eri e ansin se poden véder representacions de Grands Pingoïns en sòns collars d’os (46). Ua persona enclapada pendent eth sègle XX auans de Crist, en un loc arqueologic maritim de Tèrra Naua, s’a trapat vestit dab era pèth de més de 200 Grand Pingoïns e es caps encara i eren coma decoracion (47). Era meitat des ossi de Grands Pingoïns an sigut trapats enes tombes en aguest loc, çò que deisha pensar en un siginificat simbolic particular tà aguest poble (48). Es ancians Beothuk de Tèrra Naua héien ua manièra de pudding dab es ueus dera espécia (27). Es esquimals Dorset caçauen tamben eth Grand Pingoïn e es Saqqaqs de Groenlàndia an gairebén escandit aguest ena ilha (48). Dempús, es marins europèus utilisaven es pingoïns coma atrairament e senhalaven era sua presència tà díder qu’es Grands bancs eren proches.
Escantiment[modificar | modificar la font]
Se cre que i auien milions de membres pendent eth sòn apogèu (27). Eth Grand Pingoïn a sigut escandit coma sorga de manjar més tamben per sòns ueus e sòn pelufòl auans deth VIIIau sègle. Auans d’açò era caça héta pes tribús locals escandinaues e der èst nòrd-american e açò dempús dera edat dera pèira (49) pendent qu’en labrador pendent eth Vau sègle on aguest audèth auia migrat (50). Es prumèrs discurbidors, coma Jacques Cartier, e diuersi batèus que venien a cercar aur ena ilha de Baffin, auien pas eth manjar de bessonh tà hér eth viatge de retorn e utilizaven gaiment eth Grand Pingoïn tà auer stocks de manjar més tamben coma esca tara pesca (51).
Quauques batèus an lençat era ancora proche des colonies de pingoïns e es marins an amassat centenats de pingoïns sus es batèus auans de los tuar (52). Es ueus des Grands Pingons podien tamben éster minjats: eren tres còps més grans qu’es de guilhamot e eren més jaunes (48). Aguests marins an tamben introdusit es arrats en aguestes ilhes (37).
Eth poblament de Grand Pingoïns a decaigut pendent era petita edat glacial; es audèths eren més aisits de caçar pes ossi polari, més tamben eren plan caçats pes umans per sòns plomes tà hér capèls e dempús per sòn pelufòl 833). En eth sègle XVIau, es colonies europees s’an escandit ja qu’es caçaires volien eth pelufòl tà hér aurelhièrs (53). Pendent era fin dau sègle XVIIIau sonque demorauen Grands Pingoïns en quauques ilhes d’acostament malaisit. En 1553 eth Grand Pingoïn a arrecebut era sua prumèra proteccion oficial e en 1794, era Granda Bretanha enebec tuar aguest animal pes sues plomes (54).
En San-Jan de Tèrra-Naua, quauques individús auien violat ua lei de 1775 qu’enebia era caça deth Grand Pingoïn per sòns plomes o ueus e sigueren flagelats en public. Totun, se podia utilizar eth animal coma manjar (48). Ena partida nòrd-americana, aguesti pingoïns eren ua sorga de manjar e oli (45) (55) (56). Es specimens de Grand Pingoïn e sòns ueus endeveneren plan ben pagats pes rics europèus. Es collectors de ueus podien anar enquias colonies tà auer-ne un maxim més prenien es ueus clocs e deishauen aguests qu’auien embrions (24).
Sus era petita ilha de Stacan Armin, en Santa-Kilda, en junhsega 1840, se vedec per darrièr còp un Grand Pingoïn enes Ilhes britaniques (57). Tres òmes de Santa-Kilda auien pres un audèth dab petites ales e un ponch blanc sus eth cap. Eth gardaren pendent tres jorns. Ua gran tempesta caiguec sus era ilha. Pensaren qu’eth pingoïn erá un bruishot qu’auia provocat era tempesta e pr’açò lo tuaren dab un bròc (58) (59).
Ena fin deth sègle XVIIIau era gran coloniá dera ilha de Funk i auia pas més nins de Grand Pingoïn. Sonque enes ilhes ath long d’Islàndia . En ua d’aguestes , era especià aguec, pendent un temps, un asil. Era ilha siguec aperada Geirfuglasker o Ilha deth Grand Pingoïn. Aciu es audèths demorauen sans pr’amor qu’es corrents marins héien plan malaisit d’i arrivar. Geirfuglasker siguec era soleta ilha on demoraua ja era especià. Era espetada d’un volcan sos-marin pendent er ivern de 1830 héc qu’era ilha desaparegues dejos es ones der ocean.
Quan quauques Grand Pingoïns surbigueren e volgueren trapar un aute loc tà méter es nins non en traparen cap més e aueren de marchar enquia era ilha d’Eldey un gran arroc malaisit més aisit d’i arrivar.
Pendent eth prumèr raid sus era ilha, 24 audèths sigueren tuats. Un an dempús, 13 més. Dab cada raid era coloniá demenia. En 1844 sonque i demorauen dus individús (ua hemelha e un mascle) més tamben sigueren tuats (60). Aguesta darrièra parelha que cobaua encara un ueu siguec tuada per Jón Brandsson e Sigurdur Isleifsson e ketill Ketilsson prenguec eth ueu entara sòn barca (61).
Un cop arrivats a tèrra ferma, marcharen tà Reykjavik on pensaren véner es audèths. Peth camin traparen un marchand interessat en es pingoïns e es sues rèstes sigueren venudes. Es sues pèths se cre qu’adara son a Los Angeles e Bruxelles e es organs interns en eth musèu de zoologia de Copenhague (62). Totun, un testimoni parla de Grand Pingoïns vius en 1852 en eth Grand Banc. Dempús, un naturalista aperat Hansen confirméc qu’es auia vist en 1868. En 1929 ! dos obrièrs finlandesi vederen un audèth jamai vist enes ilhes Lofoten e ei classat coma Grand Pingoïn (63). Més i auia pas d’esproves materials dera sua existencia des de 1844.
Aué se poden trapar 75 ueus de Grand Pingoïn enes disparières colleccions de disparièrs musèus e 24 esqueletes sanceres e 81 pèths. Centenats d’ossi an sigut collectats dempús eth sègle XIX ena ilha de Funk. Just auans der escandiment, es prétz des ueus creisheren plan (64) (65). Eth molatge d’un ueu, hét ena fin deth sègle XIX siguec vendut eth 16 d’abril de 2013 en Drovot per 1239 € (66).
Eth Grand Pingoïn ena cultura[modificar | modificar la font]
Eth Grand Pingoïn ei un des audèths desapareguts més citats ena literatura anglesa. Apareish en plan d’obres infantils coma The Water Babies, A fairy Tale for a Land Baby de Charles Kingsley e tamben Eth misteri deth Golf Blau d’Enid Blyton (67) (68).
Aguests dus libes parlen der escandiment deth Grand Pingoïn; en eth prumèr un Grand Pingoïn parla der escandiment dera sua especià. En eth dusau, eth personatge principal cerca ua coloniá perduda d’aguesta especià que jamai traparà. En eth libe The surgeon’s mate tamben se’n parla. Eth libe The Last Great Auk, dAllen Eckert tamben, coma en Sea of Slaughter de Farley Mowat (70). I a tamben un ballet Still Life at the Penguin Cafe (71) e ua cançon, A Dream too far ena Rockford’s Rock Opera.
Eth Grand Pingoïn siguec tamben evocat en d’autes lengas, coma en francés, ena Ilha des Pingoïns (1908) d’Anatole France (73). Tamben apareish coma una des possessions de Baba eth Turc ena opera d’Stravinsky Era peirièra deth rofian.
Atau, eth dodo e eth Grand Pingoïn son simbols d’especies escandides e es riscs sus era biodiversitat deth hét des practiques umanes. A sigut era mascòta dera Fondacion dera Fauna de Québec (62) e dera Achmere Academy de Claymont en Delaware, deth Sandford Fleming College en Ontario e dera Choral Society dera Universitat d’Adelaida, en Australia (74) (75 (76). Tamben ei era mascòta des Knowledge Masters, ua competicion de cultura general (77). Eth periode american dera American Ornithologists Union ei tamben eth Grand Pingoïn.
Segons es memories de Homer hickam, Rocket boys, e deth sòn film Cèu d’octubre, es prumèrs missils s’aperaren Auk (Grand Pingoïn) (78). Tamben ua fabrega de cigarretes, era British Great Auk Cigarrettes a eth nom d’aguest audèth. Walter Ford, eth pintre american, a pintat aguest animal dus còps: en The Witch of St. Kilde e en Funk Island (79). Eth pintre e escrivan anglés Errol Fuller a pintat Last Stand tà illustrar era sua monografia sus era especià (80). Eth Grand Pingoïn apareish tamben sus un sagelat apareishut en Cuba en 1974 (81).
Es diboishi més ancians coneguts sus eth Grand Pingoïn son es pintures de tres specimens ena Bauma de Cosquer ena Mar Mediterrània. Aguestes pintures daten dera darrierà glaciacion pr’amor qu’eth airal de demorança deth Grand Pingoïn tamben includia era mar Mediterrània (82).


text:
Fieulaine
Fieulaine es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Villatge del ancià Vermandois, a unitat|46|km {{}} al nòrd de Laon e 15 al nòrd nst de Sant-Quentin, aperten al costat e arrondissement de Sant-Quentin.
Village de l'ancien Vermandois, à 46 km au nord de Laon et 15 au nord nst de Saint-Quentin, il appartient aux canton et arrondissement de Saint-Quentin.
Vil·la De l'ancian Vermandois, a 46 km al nòrd de Laon e a 15 km de Saint-Quentin. Aperten al Districte de Saint-Quentin.
Vil·la de l'antic Vermandois, a 46 km al nord de Laon i a 15 km de Saint-Quentin. Pertany al Districte de Saint-Quentin.
Istòria[modificar | modificar la font]
Doas versions possiblas per l'origina del nom :
- del vièlh francés Fuilhan #que significa Canerada, e d'ont a derivat la paraula Fuillenoe
- del latin Figulus #que significa Potier.
La distincion de Fieulaine a conegut dempuèi 1104, i aguèt aquerit a Modèl:La s pels senhors de Fontaine-La nòstra-Madama. La parròquia #venir independenta en 1698 amb lo nomentament d'un vicari perpetu.
- La nòstra-Madama-de-Pau
Se tròba freqüentment pichonas statuettes dins tèrra coduda sul territòri de Fieulaine. #Qualques abitants d'aquel villatge en jogant als quilles en 1659, en #trobar una sul luòc e la transportèrent dins la glèisa, jol nom de La nòstra-Madama-de-la-Patz. Aquela statuette a #èsser amagada en 2002 dins la glèisa St-Nicolas de Fieulaine, a pas totjorn pas #èsser amassada.
Una cançon existís dins aquel pòble, sabut de fieulaine, escricha per Maurici. Aquela cançon demòstra la fierté de viure dins aquel pòble.
En 1798, Fieulaine, #que n'es un caseriu de Fontaine-La nòstra-Madama, a erigit en municipalitat independenta per démembrement de la municipalitat de Fontaine-La nòstra-Madama.
Deux versions possibles pour l'origine du nom :
- du vieux français Fuilhan qui signifie Feuillée, et d'où est dérivé le mot Fuillenoe
- du latin Figulus qui signifie Potier.
La seigneurie de Fieulaine est connue depuis 1104, elle fut acquise au Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle par les seigneurs de Fontaine-Notre-Dame. La paroisse devint indépendante en 1698 avec la nomination d'un vicaire perpétuel.
- Notre-Dame-de-Paix
On trouve fréquemment des petites statuettes en terre cuite sur le territoire de Fieulaine. Des habitants de ce village jouant aux quilles en 1659, en trouvèrent une sur la place et la transportèrent dans l'église, sous le nom de Notre-Dame-de-la-Paix. Cette statuette a été dérobée en 2002 dans l'église St-Nicolas de Fieulaine, elle n'a toujours pas été retrouvée.
Une chanson existe dans ce village, j'su d'fieulaine, écrite par Maurice. Cette chanson démontre la fierté de vivre dans ce village.
En 1798, Fieulaine, dont elle est un hameau de Fontaine-Notre-Dame, est érigé en commune indépendante par démembrement de la commune de Fontaine-Notre-Dame.


text:
Per la mercejar, menave de pichons presents a Nasa mas se permetiá pas de servar qué que siá. Èra dintrada al convent a 24 ans e aviá pas l'abituda d'avure de causas pas que per ela. Quand li menave un boquet per sa cambra, lo boquet anava tot drech a la capèla. Èra coma aquò.
27/05/2012
Ma vida al convent
Dins las annadas 1998-99, anave cada dimècres après-miègjorn aprene a brocar dins un convent amb Marie de Nazareth dicha per sas amigas e per ieu Nasa. Lo convent, s'avètz fach lo camin de Sant-Jaume, lo coneissètz, es Malet (comuna de Sant-Cosme). Èra un plaser de dintrar aquí dedins cada dimècres. Soi pas tròp religiosa mas totes los luòcs religioses m'agradan : de pèiras (polidas) e de silenci.
Nasa èra nascuda en 12. S'apelava Andrée de son pichon nom vertadièr. I aviá tanben François (s'apelava sur Saint-François de sai pas qué mas l'apelavan François, te tiran tot quand dintras aquí, amai ta feminitat) que fasiá de dentèla del Pòg amb un carrèu, i aviá sur Veronica qu'èra estada infirmièira a Laguiòla e qu'aviá un vam extraordinari amb sa 2 CV. D'Ursulinas.
Aval, ère la reina. M'esperavan. Ère la qu'aviá los pèlses del jogaire de foot de la television (Emmanuel Petit). Agachavan lo foot, las surs.
Per la mercejar, menave de pichons presents a Nasa mas se permetiá pas de servar qué que siá. Èra dintrada al convent a 24 ans e aviá pas l'abituda d'avure de causas pas que per ela. Quand li menave un boquet per sa cambra, lo boquet anava tot drech a la capèla. Èra coma aquò.
Per la mercejar, menave de pichons presents a Nasa mas se permetiá pas de servar qué que siá. Èra dintrada al convent a 24 ans e aviá pas l'abituda d'avure de causas pas que per ela. Quand li menave un boquet per sa cambra, lo boquet anava tot drech a la capèla. Èra coma aquò.
Nasa moriguèt en 2002 e anère a son entarrament. Es entarrada al convent, dins un polit pichon cementèri al ras de l'òrt (un òrt a tombar a la revèrs amb de flors al mièg del plantolièr).
Divendres a ser, i aviá, a Malet, una conferéncia sus l'art roman mas agère pas lo coratge d'i davalar. Èra marcat sus l'anoncia qu'après i auriá una mòstra. Decidiguère d'anar a la mòstra lo lendeman. Dissabte après-miègjorn, davalère doncas a Malet amb un ortensia blu per la tomba de Nasa. La mòstra èra pas a Malet mas a Espaliu, mas siaguère aculhida a braces dubèrts (de notar per las filhas que voldrián far lo camin de Sant-Jaume : lo qu'es a l'acuèlh dels pelegrins es fòrça agradable e, en mai d'aquò, plan plan polit). Posquère tornar far lo torn del convent, posquère tornar dins la pèça ont brocave amb Nasa e, suspresa, sur Veronica es totjorn aquí ! A 102 ans. Bon, es pas dins un estat meravilhós mas es totjorn aquí. Coma que, quand òm a de caractari e qu'òm a una arma joiosa, òm viu bèl briu. L'ortensia blu anèt pas sus la tomba de Nasa mas directament... a la capèla. Bon, cal reconéisser que fasiá bravament de calor e qu'al cementèri auriá pas tengut mièja-ora.
De Nasa, me demòra lo-dedal-de-Nasa que me servís cada còp que prene una agulha. Me volguèt pas aprene a brocar sens dedal. Coma n'aviái pas, me n'anèt cercar un que m'anava dins la caissa-dels-tresaurs-de-cordura e lo me balhèt. M'i calguèt metre, amai s'aquò me fasiá bravament trimar a la debuta. Ara me'n pòde pas passar e sabe pas cordurar un boton sens dedal.
Nasa brocava per las femnas ricas (fasiá lo noviatge per las filhas ricas a maridar) e, per qu'aquelas dònas posquèsson causir lo jorn que lor conveniá, Nasa aviá brocat un bocin de petaç amb totes los jorns que sabiá far. A cada rega de jorn, una letra roja al punt de crotz : A, B, C, D… Per los que sabon pas çò qu'es un jorn, es l'art de far de polits traucs dins una tela. Lo mai conegut es lo jorn escala que se fasiá a la cima dels lençòls. Ieu, badave aquel bocin de petaç, n'auriái fach un tablèu ! Quand Nasa moriguèt, gausère pas lo demandar en sovenir d'ela. Ièr, gausère. Sai pas se lo tornaràn trobar (deu èsser encara dins la caissa-dels-tresaurs-de-cordura) mas, s'o tròban, ne farai un tablèu.
Publié par Patricia à 12:12
Libellés : Ieu
Aucun commentaire:
Inscription à : Publier les commentaires (Atom)


text:
Per Los pagalhós
Despuish l’aup italiana,
A truvèrs vilas, e monts, e lanas,
E dinc a la mar grana
Que senhoreja ua sobirana.
Entant de mila annadas
Qu’audín son arríder de mainada,
Sas cantas encantadas,
Sons mots d’amor de hemna tant aimada.
Jo que l’escotarèi
Com s’escota a parlar ua hada,
Jo que la servirèi
Dinc a la mea darrèra alenada.
Un dia, un beròi dia,
Tots coneisheràn ma sobirana ;
Ma mair, ma sòr, ma hilha,
Ma bèra amor, qu’ei la lenga occitana.
Vos cal connectar per poder postar de comentaris.
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text:
Sant Seren: jornada d’omenatge a Marcela Delpastre
A 17 oras, Domenja Decomps, professora d’occitan a la retirada e poèta que contribuiguèt bravament a la descobèrta dels talents literaris de Marcela Delpastre dins los ans 1980 evocarà per sos sovenirs e la lectura d’una causida de tèxtes en occitan e en francés sa coneissença prigonda e son grand respècte per l’òbra de la femna que la frequentèt pendent prèp de quaranta ans.
A 19 oras, i aurà un repais sus reservacion (10 èuros) al +33(0)6 73 62 64 63.
A 21 oras, Patrick Cazals, cineasta e fondador dels Films du Genièvre e dels Films du Horla, presentarà dos dels filmes que consagrèt a Marcela Delpastre: Marcelle Delpastre, à fleur de vie e Marcelle, parole. Dins lo primièr, rodat a Germont, se torna trobar Marcela Delpastre, dins son quotidian, seguissent amb vam son trabalh poetic exigent, marginal, al contacte de la tèrra e de sas intuicions. Analisa son trabalh d’escritura e parla amb umor e conviccion d’aquela recèrca capuda d’una paraula autentica e poderosa a l’entorn de sa tèrra. Dins lo segond filme, rodat a l’origina en format 35 mm e presentat dins las salas en primièra partida del filme de Claude Berri Manon des Sources, Marcela Delpastre capita a traduire amb sobrietat lo trabalh e las emocions d’un autor ferotjament ligat a sa ruralitat e a son environament.
Pendent aquela jornada del dissabte 22 d’abril, serà possible de tornar trobar lo percors estonant de Marcela Delpastre, mercé a la mòstra que li es consagrada, prestada per la Bibliotèca Multimèdia de Lemòtges e visibla del 18 d’abril al 22 de mai lo dimècres e lo dissabte de 15 oras a 18 oras a l’Espaci Occitan Carcinòl a Sent Seren, de partejar un repais sus plaça e de rencontrar los organizaires e intervenents.
Jornada d’omenatge a Marcela Delpastre
Dissabte 22 d’abril, de 17 a 23 oras a l’Espaci Occitan Carcinòl
prèp del Casino e de la sala polivalenta,
60 avenguda Pierre e Andrée Delbos, a Sant Seren (Limarga)
Per mai d’informacion e reservacions:
Associacion Aquí l’òc
204, carrièra del General Ambert
46400 Sant Seren (Carcin/Limarga)
Tel: +33(0)6 73 62 64 63
aqui.loc(a)laposte.net


text:
Manif Montpelhièr 2015 : com #3 concors aficha
La Coordinacion per la lenga occitana (IEO e Calandreta) que’vs informa de l’organizacion d’un concors per ua aficha entà la manifestacion deu 24 d’octobre de 2015 a Montpelhièr. Que trobaratz en pèça junta lo reglament e lo bulletin de participacion.
De notar las proposicions que son a tornar dab lo bulletin en çò de la Confederacion Calandreta - Ostal d’Occitània, Espace Jacques 1er d’Aragon, 117 Rue des Etats Généraux 34000 Montpellier 04 67 06 81 16 - comunicacion@calandreta.org
Un prèmi de 300 Euros qu’es perpausat...
Que’vs desiram ua participacion de las bonas


text:
american classic enduro
Filtrer par marque
Filtrer par catégorie
Filtrer par boutique
Recherches populaires
american classic Roues 29'' American Classic roue vtt american classic Roues American Classic Serrages / Adaptateurs American Classic american classic conversion cassette an american classic american classic sprint350 american classic racing roue velo american classic american classic 26 tubeless american classic 420 aero3 american classic sprint 350 american classic mtb 29 american classic race 29
8 résultats Trier par prix
american classic kit de conversion axe avant amc 15 mm
24,99 €
american classic kit de conversion axe arriere amc 12x142mm
25,99 €
american classic corps de roue libre xd axe 17mm
59,99 €
american classic fond de jantes 22mm 5 metres
15,99 €
paire de roues american classic smokin gun 27 5 15x100mm 12x148mm sram xd
549,90 €
corp de roue libre american classic victory terrain shimano sram 9 10 15mm
99 999,00 €
Jante American Classic MTB 26 V-brake Noir 2009 32 trous
79,00 €
Corps de roue-libre Vuelta Superlite Campagnolo (flasque ajouré American Classic - mode nm)
83,00 €


text:
Another Post by our friend Valentina Baciu adds to the material available on Simon’s descendants and will make our blog a great resource for research and further study. Please add your thoughts to the Comments area.
-Katherine
Laure de Montfort
Married in ~1225 Gérard II de Picquigny, seigneur de Picquigny, Vidame d’Amiens (~1205 – 05.1248<06.1249) son of d’Enguerrand I (in 1211 Enguerrand fait jurer à ses vassaux et aux bourgeois de ne prêter ni aide ni conseil au comte de Boulogne, à l’Empereur Othon et au roi d’Angleterre, qui venaient de se liguer contre Philippe Auguste et de reste quoi qu’il arrive, fidèles à ce dernier)[ and of Marguerite de Ponthieu. Gerard’s brother, Renault se croisa contre les Albigeois.
Their daughters:
A. Marguerite de Picquigny married:
1. Nicolas de Rumigny
2. before 1257 Thomas III de Coucy, (II de Vervins) (d.before 1276), son of Thomas II de Coucy, I de Vervins et Mahaut de Réthel, seigneur de Vervins, Fontaines, Landouzies,Chémery, châtelain de Marle, Gouverneur et Sénéchal de Flandres, joined Charles d’Anjou in Sicile. He is cousin of Raoul II de Coucy who died in 1250 au cours de la Bataille de Mansourah en Égypte lors de la septième croisade, près du comte Robert d’Artois, frère de saint Louis, qu’il défendit au prix de son sang. Their children:
a. Marie de Coucy dite Riquenu «de Verdun»(d. 1281) married ~1255 ? Gaucher de Thourotte, chatelain de Noyon (d. ~1293) (brother of Robert, évêque de Laon). Their daughters:
- Marguerite de Thourotte married Richard de Montfaucon (d. before 1337), seigneur d’Antigny. Their daughter Jeanne de Montfaucon, de Montbeliard married in ~1318 Miles (Milon) VI de Noyers, Comte de Joigny, maréchal de France, (d.21/09/1350), great grandson of Guillaume de Villehardouin and Elisabeth de Mont-Saint-Jean. Their son Jean de Noyers (1323-10/05/1361, battle of Brignais) married Jeanne de Joinville, daughter of Anseau de Joinville, son of Jean de Joinville.
- Isabeau de Thourotte married Jean de Chateauvillain, Sire de Luzy. Their daughter: Jeanne de Chateauvillain, Dame de Semur-en-Brionnais, married in 1320 Guichard VI le Grand de Beaujeu, seigneur de Beaujeu & des Dombes, Conseiller et Chambellan du Roi, son of Louis I d’Albon (d. 1295), comte de Forez, (brother of Renaud d’Albon de Beaujeu, husband of Dame Jeanne de Montfort) and Eléonore de Savoie (d. 1296). Their sons : Guichard de Beaujeu (d.1356) seigneur de Perreux, married Marguerite de Poitiers ; Guillaume (d. 1406) seigneur d’Amplepuis et de Cenves ; Robert (d. 1380), seigneur d’Arcinges ; Louis, seigneur d’Aloigney
b. Thomas IV de Coucy, Seigneur de Vervins (1250~ 11/07/1302, Courtrai) seigneur de Vervins, Chémery et Stonne married 1. Isabelle d’Enghien (daughter of Gerhard I d’Enghien-Zotteghem). Married 2. Alix (alias Philippa) de Trie (daughter of Renaud I de Trie and of Marguerite de Courtenay. Their son Thomas V de Coucy.
B. Jeanne de Picquigny married in 1246 Gautier IV de Heilly, grandson of Gauthier II, grandson of Adèle (ou Alix) de Normandie (daughter of king William I). Their daughter Aelis (Alix), dame de Heilly et de Rumilly apporta ces titres à la famille de Créquy en épousant Baudoin IV, seigneur de Crequy fils de Philippe de Créquy et Alix (Aélis) de Picquigny.
Half brothers of her children: a. Jean I de Picquigny ( ~1248/49 – 29/09 ou 15/10? /1304) (Perugia, Italie) seigneur de Picquigny, Ailly-sur-Somme, Vidame d’Amiens, Gouverneur d’Artois et d’Arras, Sénéchal de Gascogne, Commissaire Royal en Languedoc (1303), Ambassadeur en Angleterre (1298). His daughter Marguerite de Picquigny dame d’Eucourt-sur-Somme married in 1291 Mathieu de Roye, seigneur de La Ferté b. Gérard de Picquigny, chanoine de Saint-Quentin


text:
País. Era accion de govèrn que va a tot ritme. Gestion e lideratge, burocràcia e projècte politic s’amassen en ua naua singladura que tot just mos dèishe arturar en camin entà assetiar-mos un moment ara ombra des pensades bloguères. Mès cada causa a eth sòn temps e aué podem referir tranquillament era plasmacion, dia a dia, d’un nau projècte nacionau entà Aran: solid, ambiciós e reformista. Es bases entath cambi non sonque son assetiades dejà, senon qu’era experiéncia de dètz mesi de govèrn mos permet d’agarrar un nau impuls, mès decisiu encara, entà amiar ath país tara modernizacion, tara naua cultura deth civisme democratic e tath convenciment d’un nau aranesisme sociau e politic. Mentre es mòrts van enterrant as sòns mòrts, agonicament, eth Govèrn a mès ganes, mès illusion e mès capacitat de trabalh que jamès. Pensi qu’enes darrèri dotze ans non s’auie hèt tant en tan pòc de temps. E se non, atents as pròplèu mesi.
Partit. Eth cincau Congrès Nacionau d’Unitat d’Aran-Partit Nacionalista Aranés, que se celèbre dissabte jos eth lèma Amassadi entà auançar, balharà era fòrça precisa entà consolidar-mos coma er èish vertebrador deth país, eth centre dera institucionalitat e era referéncia clara der aranesisme integrador e transversau. Unitat d’Aran complís trenta ans e arribe tath sòn cincau Congrès damb ua salut de hèr, per’mor d’uns resultats electoraus excellents dempús de tempsi dificils, e damb era umilitat de besonh entà saber convertir er èxit de partit en èxit de país. Totun, Unitat d’Aran ei eth partit que represente a mès aranesi, eth partit nacionau damb eth discurs melhor articulat e damb ua vocacion majoritària que compartís es valors deth progrès, era justícia sociau e era igualtat d’oportunitats. Eth Congrès l’apunta-le coma era fòrça que mès se semble a Aran e era que melhor le represente.
Republica. Republica ei govèrn dera causa publica a compdar dera consideracion qu’es ciutadans que la conformen son liures e iguals. Libertat, igualtat, fraternitat son es principis que la regissen e que tot partit de quèrres a adoptat ath long des darrèri dus sègles. Eth 14 d’abriu de 1931, dia de proclamacion dera II Republica espanhòla, mos demore massa luenh. Hilha d’ua epòca plan contradictòria, d’ua societat plan escindida, eth rebrembe dera Republica non ei tant ua reivindicacion d’uns hèts controvertits laguens d’ua conviuença damnada, senon d’uns valors, d’un esperit e d’un projècte reformista e modernizador, qu’aué pòt servir-mos entà aprengodir ena qualitat democratica dera activitat publica. Non ei tant era demana d’un nau regim politic, senon d’ua naua governabilitat: mès prudenta, mès amabla, mès concertada. Visca era Republica!


text:
An aucit a un joen poèta de lengua catalana enes budèths de Barcelona, aquiu a on era sòrt deth vandalisme pòt virar de forma massa facilla de cap tath delicte de sang. E era sang, ja se sap, non acabe de borrar jamès eth sòn esclau, com remèrque damb sentiment e intelligéncia er escrivan Josep Maria Fonalleras, que tanben rebrembe era (mala) sòrt d’un aute poèta maximum e eterodòx, Pier Paolo Pasolini, mòrt en extraradi de Roma per non se sap qui, encara. Ne se saberà. Non coneishia cap libre de Salvador Iborra, eth poèta aucit era setmana passada, mès es croniques qu’entònen eth sòn rèquiem coïncidissen en explicar qu’auie predileccion pes “non-lòcs”, sus es quaus escriuec ath long dera sua òbra abracada de patac: “Es non-lòcs son es lòcs a on èm mès comòdes dempús dera pèrta. Son espacis que non impliquen ne renóncia ne consecucion deth desir”. Per casualitat, tròbi ua referéncia ad aguesti espacis mentre liegi un des darrèrs libres (Religió i comunicació) de Lluís Duch, capable de mostrar-mos era complexitat deth món de forma clara, distinta e en relacion damb aquerò absent e inefable: tèrme nomentat per Marc Augé, es non-lòcs son espacis urbans, coma es aeropòrts, es places grises e es bastisses administratives, lòcs de pas, encastres despersonalizadi, enes quaus es relacions basades ena “cordialitat” son lèu lèu impossibles. Dilhèu ei aguesta era condicion essenciau dera nòsta existéncia, en ambit dera postmodernitat, ambit de fragmentacion: abitam tostemp un non-lòc, un “entre” desarraïtzat, coma eth pònt qu’amasse es costats der arriu e les da sentit, mentre nosati passam com abandonadi, entre eth corròp d’amnes damnatjades peth pas d’ua vida dejà incomplèta.
(Diari Segre, 8 d’octobre de 2011)