text:
Conselh Constitucional (França)
Lo Conselh constitucional francés es una institucion francesa creada per la Constitucion francesa de 1958 de la Cinquena Republica. Vigila a la regularitat de las eleccion nacionalas e referendum. Se pronóncia sus la conformitat a la Constitucion de las leis e de qualques règlaments que n'es sasit. Interven tanben dins qualques escasencas de la vida parlementària e publica.
Al contrari d'autres tribunals competents en matièria constitucionala coma lo tribunal constitucional espanhòl o la Cort suprèma dels Estats Units, lo Conselh constitucional francés es pas al cap d'una ierarquia dels tribunals, que sian judiciaris o administratius. Ambedoas ierarquias son dominadas respectivament par la Cort de cassacion e lo Conselh d'Estat. Pasmens las seunas decisions s'impausan « als poders publics e a totas las autoritats administrativas e jurisdiccionalas[1]. » Lo Conselh constitucional francés a doncas une granda autoritat sur l'ensemble de las institucions francesas, mas aquela autoritat se limita al camp del contraròtle de constitucionalitat.
Lo general de Gaulle èra preocupat d'evitar çò que considerava comme une deriva americana que menariá a un biais de « govèrnament dels jutges » : per el, « la [sola] cort suprèma, es lo pòble[2] ». Michel Debré precisa l'autre tòca: « Çò que nos cal, es una arma contra la desviacion del regim parlamentari »[3]. Lo recors al Conselh èra alara restrench dins sa concepcion primària a las mai nautas autoritats de l'Estat e las seunas competéncias se trobavan de fach fòrça limitadas. Amb los ans, pasmens lo Conselh desvolopèt una jurisprudéncia extensiva.
Lo Conselh constitucional necessàriament deguèt s'adaptar a las alternança politicas[4], a la construccion europèa, mas tanben reivendicant progressivament una vertadièra plaça de jurisdiccion, s'inspirant entre autres del Conselh d'Estat francés.
Somari
- 1 Istoric
- 2 Estructura
- 3 Procedura
- 4 Competéncias del Conselh constitucional
- 4.1 Doas categorias de competéncias
- 4.2 La particularitat del contraròtle de convencionalitat e del contròtle de constitucionalitat dels tractats
- 5 Problèmas doctrinals ligats al Conselh constitucional
- 5.1 Competéncia juridica dels jutges
- 5.2 Imparcialitat
- 5.3 Securitat juridica
- 6 Sèti del Conselh constitucional
- 7 Nòtas e referéncias
- 8 Vejatz tanben
Istoric[modificar | modificar la font]
Institucion novèla dins l'òrdre institucional francés, lo Conselh constitucional foguèt creat per la Constitucion francesa de 1958 mas foguèt installat lo 5 de març de 1959[5]. Son president èra alors l'ancian ambaissador. Léon Noël e dos ancians presidents de la Republica, Vincent Auriol e René Coty, i seguèron de drech. Lo Conselh tenguèt sesilha pels primièr còp lo 13 de març.
Lo Conselh constitucional es un organ sens precedent dins l’istòria constitucionala francesa; en efècte las republicas parlementàrias jamai avián acceptat la creacion d’organs jurisdiccionals susceptibles de far escac a las assembladas parlementàrias, perpetuant atal la malfisança dels revolucionaris de 1789 al respècte de las jurisdiccions del Regim Ancian, e surtot lo dògma de la sobeiranetat parlementària. Concretament, los constituents de 1958 esperavan del Conselh que contenga lo parlament dins lo seu domèni legislatiu encastrat dins l’article 34. Pendent prèp d'una decennia, lo Conselh de fach se limitèt dins aquel ròtle; mas a partir del començament dels ans 1970, se transformèt en un vertadièr jutge constitucional e en protector dels drechs fondamentals.
À la fin dels ans 1990, son president, Roland Dumas, trapat dins un afar politicofinancièr, se metèt en comjat e se demetèt, abans d'èsser relaxat fin finala.
Enfin lo camp del contraròtle del Conselh constitucional, anteriorament limitat a las leis adoptadas mas pas encara promulgadas, s'espandiguèt a las leis ja en vigor per la lei constitucionala del 23 de julhet de 2008, que creèt la procedura de la « question prioritària de constitucionalitat » (QPC).
Estructura[modificar | modificar la font]
Organizacion[modificar | modificar la font]
Los servicis administratius del Conselh constitucional son dirigits pel secretari general, nomenat pel decret del President de la Republica. La secretaria emplega 55 personas[6] e comprenen un servici juridic compausat d'administrators de las assembladas parlementarias, de magistrats de l'òrdre judiciari o administratiu, o d'universitaris, un servici administratiu e financièr, un servici de la bibliotèca, de la documentacion e de l'informatica, e un servici de premsa. Lo Conselh compren un grafi creat per Olivier Schrameck, e al secretariat s'apodon une detzena de raportaires venent du Conselh d'Estat e de la Cort dels comptes quand estatuís en matèria electorala. Lo Conselh constitucional gausís de l'autonomia financièra; son président ne fixa le budgèt que la dotacion es inscricha dins le projècte de lei de finanças.
Composicion[modificar | modificar la font]
Lo Conselh constitucional es compausat de nòu membres nomenats pel president de la Republica e los presidents de las cambras parlementàrias. Los ancians presidents de la Republica son tanben membres de drech del Conselh constitucional mas n'i a que pòdon pas i sièire (per exemple a causa de las incompatibilitats mencionadas mai tard) o decidiguèron d'o far pas.
Los membres del Conselh[modificar | modificar la font]
La nominacion dels membres[modificar | modificar la font]
Lo Conselh constitucional francés es compausat de nòu membres nomenats per nòu ans e renovelats per tèrç cada tres ans, als qual cal apondre les ancians presidents de la Republica que son membres de drech [8]. Los membres son designats respectivament pel president de la Republica Francesa[9], lo president del Senat francés e lo president de l'Assemblada nacionala francesa, per un tèrç tiers cadun. Los ancians presidents de la Republica fan, de drech, partida a vida del Conselh constitucional, mais la màger part i seguèron pas ges o pas de contunh. Atal, Vincent Auriol i seguèt al començament de la Va Republica per tornar prene lo ròtle oposant al General De Gaulle; al contrari, Valèri Giscard d'Estanh i seguèt sonque a partir de 2004, aprèp aver renonciat a las activitats politica; Charles de Gaulle jamais i seguèt, sens exprimir de rason explicita, quitament per François Mitterrand, mòrt pauc de temps aprèp la fin del seu mandat. Sol René Coty i seguèt de biais permanent. Los conselhièrs juran debans lo President de la Republica (levat los membres de drech).
Lo renovèlament venent dels membres du Conselh constitucional se fará en febrièr de 2016.
Lo veto parlementari[modificar | modificar la font]
Segon la Lei constitucionala del 23 de julhet de 2008 (procedura mesa en plaça per la lei organica del 23 de julhet de 2010), las designacions dels membres du Conselh constitucional pòdon far l'objècte d'un veto de las commissions permanentas competentas d'ambedoas deux cambras parlamentàrias[10]. L'addicion dels vòtes negatius deu representar al mens los 3/5n. Cette procédure a été mise en place par la loi organique du 23 juillet 2010. Dins los autres païses d'Euròpa, las assembladas parlementària fan la designacion dels membres de las corts constitucionalas per un vòte, mai sovent a la majoritat qualificada. (3/5 en Espanha, 2/3 o 3/5 en Itàlia e 2/3 en Alemanha[11].
Lo mandat de conselhièr[modificar | modificar la font]
Cap de qualificacion, d'edat o de profession es demandada per venir membre, malgrat que « Gaireben totas las corts constitucionalas [sian] obligatòriament compausadas de juristas »[12]. Pasmens, la foncion de conselhèr est incompatible amb aquelas de membre del govérn o del Conselh economic, social e environamental, e tanben amb tot mandat electiu. Pendent la durada de las foncions, los membres du Conselh podon pas èsser nomenats a un emplec public, nimai recebre de promocion se son fonctionaris. Los membres del Conselh pòdon èsser professor d'universitat (comaJean-Claude Colliard). Levat los membres de drech que son nomenats a vida, lo mandat dels conselhièrs es de nòus ans non renouvelable. Pasmens, en cas de nominacion en remplaçament d'un membre empahat d'acabar lo seu mandat, lo mandat de remplaçant pòt èsser prolongat de la durada d'un mandat complet se, a la fin del mandat del conselhièr remplaçat, lo remplaçant a pas ocupat la foncion pendent mai de tres ans. Los membres du Conselh pòdon causir de cessar lors foncions. Pòdon èsser delarats demissionaris sens acòrdi prealable en cas d'incompatibilitat, de prejudici a l'independéncia e la dignitat de la foncion o d'incapacitat fisica permanenta constatadas pel Conselh constitucional.
Lo President del Conselh constitucional[modificar | modificar la font]
Lo President del Conselh consticutional es designat pel President de la Republica dentre los membres nomenats o de drech. En Itàlia e en Espanha, los presidents de las corts constitucionalas son elegits pels parelhs. Lo President convòca lo Conselh, presidís las sesilhas, designa los raportaires e despartís los vòtes. En cas d'empachament del President, la presidéncia de fach torna al degan d'edat.
Lista dels presidents du Conselh constitucional[modificar | modificar la font]
- Léon Noël : del 5 de març de 1959 al 5 de març de 1965.
- Gaston Palewski : del 5 de març de 1965 al 5 de març de 1974.
- Roger Frey : del 5 de març de 1974 al 5 de març de 1965.
- Daniel Mayer : del 5 de març de 1983 al 5 de març de 1986, demissionari de la presidéncia (demòra membre).
- Robert Badinter : del 5 de març de 1986 al 5 de març de 1995.
- Roland Dumas : del 5 de març de 1995 al 1èr de març de 2000, se metèt en comjat lo 23 de març de 1999, demissionari lo 1èr de març de 2000 (de la presidéncia e del Conselh).
- Yves Guéna : interim coma degan d'edat del 23 de març de 1999 al 1èr març de 2000.
- Yves Guéna : del 1èr març de 2000 al 9 de mars de 2004.
- Pierre Mazeaud : del 9 de mars de 2004 al 9 de mars de 2007.
- Jean-Louis Debré : dempuèi lo 9 de mars de 2007.
Lo secretari general del Conselh[modificar | modificar la font]
Lo secretari general del Conselh constitucional es nomenat par decret du President de la Republica, sus proposicion du president del Conselh.
Lo secretari general a per foncions de « dirigir los servicis administratius del Conselh », e de « prendre las mesuras necessàrias a la preparacion e a l'organizacion dels trabalhs del Conselh ». Fournís los documents preparatòris al conselhièr raportaire d'una decision, assistís al deliberat del Conselh e publica a vegadas de comentaris dins de revistats de drech[13]
Procedura[modificar | modificar la font]
Lo Conselh constitucional es un poder public que las sesilhas seguisson lo ritme de las requèstas que n'es saisit. Ten sesilha e pren de decisions sonque en sesilha plena. Las deliberacions son somesas a une règla de quorum, que demanda la preséncia efectiva de sèt jutges, levat cas de fòrça majora. En cas de partatge, lo vòte del President es preponderant.
En matièra de contenciós electoral, l'instruccion es confisada a una de las tres seccions compausada de tres membres designats pel sòrt mas que cadun deuriá èsser nomenat per una autoritat diferenta. En matièra de contenciós constitucional, l'instruccion es confisada a un raportaire[14], que dispausa alara una plena de jurisdiccion, e rend al Conselh une proposicion de decision.
La procedura es escricha e contradictòri. I a pas d'opinion particulara possible. Los debats en session e en sessilha plena e tanben los vòtes son pas publics, nimai publicats. La procedura es doncas totalament secrèta.
Pasmens, dempuèi una decision del 28 de junh de 1995, lo Conselh pòt autrejar las partidas e lors representants a se far entendre per el solament dins l'encastre de la procedura del contenciós de l'eleccion dels deputés e senators.
Sasina[modificar | modificar la font]
Per verificar de la constitucionalitat d'una lei, lo Conselh constitucional deu èsser sasit aprèp lo vòte de la lei pel Parlament mas abans la promulgacion pel President de la Republica. Per verificar la constitucionalitat dels tractats, lo Conselh es sasit aprèp la signatura del tractat, mas abans la ratificacion d'aquel.
Pasmens lo Conselh a pas besonh d'èsser sasit quand s'agís d'una lei organica o del reglament d'una assemblada parlementària perque los contraròtle obligatòriament, (articles 46 e 61 (al. 1) de la Constitucion. Tampauc a besonh d'èsser sasit Il n'a en cas d'un referendum d'origina parlementàriapopulària previst per l'article 11.
Lo Conselh constitucional pòt èsser sasit pel President de la Republica Francesa, lo Primièr ministre de França o lo president de l'Assemblada Nacionala o del Senat. Dempuèi 1974, pòt tanben èsser sasit per 60 senators o 60 deputats (Article 61 de la Constitucion).
La [[revision constitucionala del 23 de julhet de 2008 introduguèt un Article 61-1 que prevei une possibilitat de sasina a l’ocasion d'una instància en cors davant une jurisdiccion, sus una disposicion legislativa « que fa prejudici als dreches e libertats que la Constitucion garantís ». Aquela sasina passa pel colador del Conselh d'Estat o de la Cort de cassacion. Aquela procedura, nomenada « question prioritària de constitucionalitat », es gerida per una lei organica que las disposicions dintrèron en vigor lo 1èr de mars e 2010. L'objectiu d'aquel projècte èra de dubrir a tota persona la possibilitat de contestar, per via d'excepcion a l'occasion d'una procedura jurisdiccionala, la constitucionalitat de disposicions de leis, alara qu'aquelas disposicions farián prejudici als dreches fondamentals, provocant la possibla annulacion de leis declaradas inconstitucionalas a posteriori. Segon Marc Guillaume secretari general del conselh, la reforma realiza tres objectius:
- purgar l'òrdre juridic de las disposicions inconstitucionelas
- permetre als citadans de far coneisser los seus drechs que venon de la Constitucion, e subretot del preambul
- assegurar la preeminéncia de la Constitucion dins l'òrdre juridic intèrn[15]
Los grèuges d'inconstitucionalitat[modificar | modificar la font]
- l’incompeténcia: sola una lei constitucionala pòt derogar a la Constitucion. I a incompeténcia positiva quand una autoritat usurpa las prerogativas d'una autra e incompeténcia negativa quand aquela autoritat assegura pas plenament en practica la seuna competéncia.
- la deca de procedura: son las irregularitats comesas pendent la procedura legislativa, coma la desconeissença del drech d'amendament.
- la violacion de la Constitucion: s'agís subretot del nonrespècte dels dreches fondamentals. Pasmens, lo Conselh constitucional declarèt qu'aviá pas un poder d'apreciacion identic a aquel del legislator per minimizar las accuzacions d'arbitrari portadas contre el.
- lo desviament de poder: lo Conselh constitucional pòt tanben censurar de disposicions que foguèron presas sonque dins un sol interès financièr.
L'estructura de la decision[modificar | modificar la font]
Totas las decisions son presas dins las formas meteissas, comprenent los visats dels tèxtes applicables e dels elements de procedura, los motius presentats par de considerants analisant los mejans invocats, indicant los principis aplicables e respondent a la requèste, un dispositiu final divisit en articles enonciant la solution adoptada. Lo Conselh constitucional publica pas las opinions particualaras.
Sul modèl dels arrèsts du Conselh d'Estat, la decision es formada d'una sola frasa estructurada en quatre partidas:
- la sasina compren lo nom e la qualitat dels requerents, la data e l'identificacion du tèxte citat;
- los visats ("VU...", VIST...) indican los tèxtes e las normas que se referís lo jutge constitucional;
- los considerants ("considérant que...", considerent que...) expausan lo rasonament del jutge en general;
- lo dispositiu ("décide : article 1...", decidís : article 1...) expausa la decision.
Diferents tipes de decisions[modificar | modificar la font]
Los diferents tipes de decision son identifiablas par las letras que seguisson lor numerotacion al ròtle e abans lor data.
I a:
- las decisions ligadas al contenciós electoral de las elections parlementàrias que las inicialas de las cambras AN (Assemblada nacionala) o S (Senat) e las references de la circonscripcion o del departament son mencionadas;
- las decisions relativas al contenciós de las elections referendàrias, REF;
- las decisions portant sus la reparticion de las competéncias entre lo poder legislatiu e reglementari sont associats a las letras L (desclassament legislatiu) o FNR (fin de non receber, es examèn en cors d'elaboracion de la lei);
- las decisions relativas al contraròtle de constitucionalitat de las leis son classificadas DC (declaracion de conformitat);
- las decisions relativas al contraròtle de constitucionalitat de las leis del país (LP) de l'assemblada deliberanta de la Nòva Caledònia, (Article 77, al. 1, tiret 2, de la Constitucion).
Efèctes juridics e autoritat de las decisions[modificar | modificar la font]
La sasina (art. 61) del Conselh susten lo delai de promulgacion d'una lei votada (article 61 al. darr). Las decisions de nonconformitat menan a la censura totala o parciala de la lei mas non a son annulacion perque son prononciadas abans la promulgacion, acte juridic que la fa aplicabla. Una lei declarada contrària a la Constitucion pel Conselh pòt o èsser promulgada se las disposicions inconstitucionalas foguèron declaradas divisiblas del rèste de la lei, o èsser abandonnada. Lo President de la Republica pòt encara demandar una nòva deliberacion sus la lei (art 10c).
Las decisions s'impausa (o lo deuriá) erga omnes als poders publics e a totas las autoritats administrativas e jurisdiccionalas[16]. Sont insusceptiblas de recors (article 62c). « L'autoritat de la causa jutjada » implica que lo Conselh pòt pas se prononciar dos còps sus un meteis tèxte texte, ni (en teoria pel mens) que los « poders publics e las autoritats administrativas e jurisdiccionalas » pòdon pas far de contradiccion a las decisions. Aquela autoritat tòca lo dispositiu coma los motius que ne son lo sosten necessari (decision 1962-18 L del 16 de genièr de 1962), e s'aplica tanben dins l'encastre del contròtle dels tractats (decision del 2 de setembre de 1992, 312 DC)..
En matèria electorala, lo Conselh constitucional admet de recors en rectificacion d'error materiala[17]. L'efècte de las decisions en matèria de contenciós electoral varia, anant de l'anulacion de bulletins fins a l'anulacion de las operacions de vòte, e pòt contenir la declaracion d'ineligibilitat d'un candidat e/o la demission sens acòrdi prealable d'un elegit.
Publicacions oficialas[modificar | modificar la font]
Las decisions son notificadas a las partidas e publicadas al Jornal oficial de la Republica francesa (Leis e decrets), amb lo tèxte de la o las sasina(s) parlementària(s) dempuèi 1983, e las observacions del govèrn dempuèi 1995.
Un Recuèlh Annadièr de las decisions es publicat jol naut patronatge del Conselh tres meses aprèp l'ongan. Compren lo tèxte integral de las decisions (pas dels avís), una taula analitica, amb, dempuèi 1990, sa traduccion en anglés, e en espanhòl de 1995 a 1998.
Los « Quasèrns del Conselh constitucional (fr)» son una publicacion oficiala de jurisprudéncia, de drech constitucional comparat e d'analisis doctrinalas. Son publicats, version papièr, per las edicions Dalloz e enseguida meses en linha gratuitament sul site oficial del Conselh.
Decisions màgers del Conselh constitucional[modificar | modificar la font]
- 6 de novembre de 1962 (election del President de la Republica al vòte universal): lo Conselh constitucionl se declara incompetent en matèria de leis referendàrias: expression dirècta del pòble que la soberanetat nacionala li aparten (principi de la democracia), lo Conselh constitucional poiriá pas censurar una lei adoptada per la via del referendum.
- Libertat d'associacion[18] (16 de julhet de 1971): intègra al blòt de constitucionaliat la Declaracion dels Dreches de l'Òme e del Ciutadan de 1789, lo preambul de la Constitucion de 1946 e los Principis fondamentals reconeguts per las leis de la Republica. Aquela decision es una étapa fondamentala dins la pujada de poténcia de l'institucion e muda la portada del seu contraròtle de constitucionalitat.
- Taxacion d'ofici (27 de decembre de 1973)[19]: lo Conselh Constitucional intègra la Declaracion dels Dreches de l'Òme e del Ciutadan de 1789 dIns las normas constitucionalas.
- IVG[20] (15 de genier de 1975): lo Conselh se declara incompétent per contrarótlar una lei al repècte d'un Tracta internacional. La Cort de cassacion, per l'arrèst Jacques Vabre de mai de 1975 e lo Conselh d'Estat per l'arrèst Nicolo d'octobre de 1989 van, parer via de consequencia, se declarar competents per efectuer un contraròtle de convencionalitat.
- Nòva Caledònia (23 de mai de 1979)[21]: lo principi de libre administracion de las collectivitats territorialas a valor constitucionala.
- Nacionalizacions I (16 de genièr de 1982)[22]: lo Conselh refusa de ierarquizer los elements del blòt de constitucionalitat.
- Blocatge dels preses et revenguts (30 de julhet de 1982)[23]: reconeis dins un considerant de principi l’intrusion de la lei dins lo domèni del règlament (dins lo cas, la fixacion d’una multa contravencionala).
- Nòva Caledònia (23 d'agost de 1985)[24]: la lei exprimis la volontat generala sonque dins lo respècte de la constitucion.
- Estat d'urgéncia en Nòva Caledònia[25](25 de genier de 1985): lo Conselh constitucional estima que la conformitat a la Constitucion d'una lei promulgada pòt èsser contestada aprèp la dintrada en vogor se de disposicions legislativas nouvèlas venon la modificar, la completar o tòca lo seu domèni. Aquela decision pòt s'aparentar en aparéncia amb a las premícias d'un contrròtle a posteriori.
- Estatut de Corsega (9 de mai de 1991)[26]: reconeissénça del concèpte juridic de pòble francés, de valor constitucionala, e de la seuna unicitat.
- Tractat de Maastricht II (2 de septembre de 1992)[27]: decision sus la conformitat a la Constitucion del Tractat de Maastricht, aprèp la revision constitucionala intervenguda aprèp l'estudi de conformitat donat dins la decision del 9 d'abril de 1992 pel Conselh constitucional. De biais constant, lo Conselh constitucional reconeis lo poder sobeiran del constituent.
- Cort penala internacionala[28] (22 de genier de 1999): lo Conselh constitucional consacra l'irresponsabilitat penala del cap de l'Estat, levat lo cas de nauta traïson davant las jurisdiccions ordinàrias pendent la durada del seu mandat, al mens de sasir la Nauta Cort de justícia (França)Nauta Cort de justícia segon las modalitats previstas pel títol IX de la Constitucion de 1958.
- Carta de las lengas regionalas e minoritàrias (15 de junh de 1999)[29]: Lo pòble fracés es indivisible.
- Revision constitucionala relativa a l'organizacion decentralizada de la Republica (26 de mars de 2003)[30]: lo Conselh torna sus sa decision Maastricht II e se declara incompetent per verificar la conformitat de las leis de revision. Ofectua un revirament de jurisprudéncia.
- Lei per la fisança dins l'economia numerica[31] (10 de juin de 2004): lo Conselh constitucional reconeis que le respècte del drech communautari es une exigéncia constitucionala (Article 88-1), levat una disposicion expressa contrária a la Constitucion. Se declara doncas competent per contraròtlar la conformitat d’una lei de transposicion d’una directiva europèa.
- Lei visant a reprimir la contestacion de l'existéncia dels genocidis reconeguts per la lei (28 de febrier de 2012): lo Conselh Constitucional estima qu'aquela lei es contrária a la Constitucion[32] en fasent prejucici entre autre a la libertat d'expression.
Ritme actual[modificar | modificar la font]
De genier a març de 1974, en tres meses, lo Conselh constitucional donèt tant de decisions al subjècte du contraròtle de constitucionalita de las normas coma de 1958 a 1974, en quinze ans. En efècte, perque i aviá pas de recors efectiu dels ciutadans davant lo Conselh e las solas quatre autoritats administrativas mai nautas podavan o sasir, las escasenças de sasina èran redusidas, encara mai qu'i aviá pas de coabitacion politica. Atal, lo Conselh foguèt sasit pas que nòu còps de 1959 a 1974[33].
Aquel lanç formidable resulta sobretot de la seguida de dos elements:
- jurisprudencial d'en primièr, quand, dins sa decision del 16de julhet de 1971 libertat d'associacion, lo Conselh incorpora al blòt de constitucionalitat lo tèxte del preambul de la Constitucion, e per via incidenta, lo preambul de la Constitucion del 27 d'octobre de 1946 e la Declaracion dels Dreches de l'Òme e del Ciutadan de 1789. Aquela avançada jurisprudenciala, que consacra lo ròtle del Conselh coma garant dels dreches e libertats, permet a aquel darrièr de se contentar pas del contraròtle de la Constitucion de 1958;
- constitucional puèi, quand la revision del 29 d'octobre de 1974 dona a 60 deputats o 60 senators lo drech de sasina, fins alara reservat al poder executiu e als Presidents de las assembladas, dubrissent atal la sasina als parlamentaris.
Competéncias del Conselh constitucional[modificar | modificar la font]
Expression d'una compétence d'atribucion, las prerogativas del Conselh constitucional pòdon s'ecastrar en doas categorias:
Doas categorias de competéncias[modificar | modificar la font]
Una competéncia jurisdiccionala[modificar | modificar la font]
Contenciós normatiu[modificar | modificar la font]
Las competéncias en matèria de contraròtle de constitucionalitat[modificar | modificar la font]
Dins aquel domèni, lo caractèr jurisdiccional del Conselh es contestat per qualques autors[34],[35].
- Lo contraròtle de constitucionalitat (DC) es:
- a priori (Lo contraròtle es abstract e a priori, se per via d'accion aprèp lo vòte pel Parlament mas abant la promulgacion de la lei, la ratificacion o l'aprobacion d'un engatjament internacional e la dintrada en vigor dels règlaments de las assembladas)
- facultatiu (se lo Conselh es sasit pel President de la Republica, lo Primièr ministre, lo President d'una de las doas Assembladas o per 60 deputats o 60 senators per:
- las leis ordinàrias en vertut de l'article 61 (leis de finàncias, leis autorisant la ratificacion d'un tractat, leis abilitant lo govèrn a recorir a d'ordenanças de l'article 38 alinea 3, leis ratificant aquelas ordenanças);
- los engatjaments internacionals en vertut de l'article 54;
- Dempuèi 1999, lo Conselh constitucional pòt tanben examinar la conformitat a la Constitucion de las leis país adoptadas pel congrès de la Nòva Caledònia (LP).
- obligatòri per:
- las leis organicas ;
- los règlaments de las assembladas parlementàrias: Assemblada nacionala e Senat, e tanben lo Congrès del Parlament Francés la reünion al castèl de Versalhas de las doas cambras del Parlament, article 89 de la constitucion pel vòte d'una revision de la constitucion).
- Las proposicions de leis mencionadas a l'article 11.
- facultatiu (se lo Conselh es sasit pel President de la Republica, lo Primièr ministre, lo President d'una de las doas Assembladas o per 60 deputats o 60 senators per:
- incidencial e a posteriori a l'escasença d'un litigi portat davant la Cort de cassacion o lo conselh d'Estat segurnt la procedura de la Question prioritária de constitucionalitat instituit per la reforma del 23 de julhet de 2008 apondent l'article 61-1 a Constitucion. Quitament dins aquel cas, lo contraròtle es abstrach e s'interessa pas al cas particular del litigi.
- a priori (Lo contraròtle es abstract e a priori, se per via d'accion aprèp lo vòte pel Parlament mas abant la promulgacion de la lei, la ratificacion o l'aprobacion d'un engatjament internacional e la dintrada en vigor dels règlaments de las assembladas)
- Es menat a definir la natura juridica de qualques tèxtes: atal, se pòt dire qu'es jutge de la reparticion de las competéncias entre la lei e lo règlament, perque lo Conselh constitucional pòt èsser sasit o ben pendent la discussion parlementària pel president de l'assemblada o lo Govèrn (FNR), o ben a posteriori pel Pimièr ministre per desclaficar una disposicion de forma legislativa (L).
Las incompeténcias[modificar | modificar la font]
Lo Conselh refusa d'efectuar un contraròtle de constitucionalitat:
- de las leis referendàrias (Decision n° 62-20 DC - 6 novembre 1962 - Lei relativa a l'eleccion del President de la Rrpublica al sufragi universal dirècte, adoptada pel referendum del 28 d'octobre de 1962) levat de proposicions de lei mencionadas a l'article 11, que lo contraròtle es obligatòri;
- de las leis constitucionalas (Decision n° 2003-469 DC - 26 de març de 2003 - Revision constitucionala relativa a l'organizacion decentralizada de la Republica): lo Conselh refusa d'utilizar dins sa jurisprudéncia lo tèrme de « lei constitucionala » (tèrme doctrinal), mas utiliza puslèu lo tèrme de « revision constitucionala », que son pas somisas a un contraròtle de constitucionalitat per la Constitucion;
- de las ordonanças de l'ancian article 92 de la Constitucion (disposicions transitòria visant a mètre en plaça lo regim novèl), coma las ordonanças organicas de 1958-1959, perque la competéncia del Conselh constitucional ss aqueles tèxtes èra pas prevista;
- e de per abans, de las leis ja promulgadas, mas lo Conselh a atenuèt aquela impossibilitat acceptant de contrarotlar una lei ja promulgada penedent un contraròtle a priori fach sus una lei novèla que modifica la lei promulgada (85-187DC 25 de janvier de 1985, estat d'urgéncia en Nòva Caledònia). E mai, l'article 61-1 apondèt per la lei constitucionala de modernizacion de las institucions del 23 de julhet de 2008[36] instituís un contraròtle a posteriori de las leis sopçonadas de far pprejudici « als drechs e libertats que la Constitucion garantís »: es la procedura de la question prioritària de constitucionalitat podent èsser laçat « a l'escasença d'una instança en cors davant una jurisdiccion », « sul retorn del Conselh d'Estat o de la Cort de Cassacion ».
Contenciós electoral e assimilats[modificar | modificar la font]
- Lo Conselh constitucional es lo jutge de la regularitat de diferentas operacions:
- eleccions parlementàrias (Assemblada nacionala e Senat) (Article 59) ;
- elections presidencialas (Article 58) ;
- referendums nacionals (Article 60).
Per aquelas doas darrièra operacions, tanben proclama los resultats.
Per contraròtlar lo bon debanament de las operations electoralas, lo Conselh constitucional pòt designar un o mai delegats causits, amb accòrdi dels ministres competents, dentre los magistrats de l'òrdre judiciari o administratiu[37]
Plan dubèrtas als electors, lo nombre de las sasinas del Conselh en matèria electorala aumentèt fòrça aprèp lo vòte de la legislacion organizant e contròtlant lo finançament de las depensas electoralas, que fan doncas plenament partida de las eleccions parlementàrias e presidencialas pel Conselh. Atal, al 31 de decembre de 2006, lo Conselh aviá donat 2514 decisions en matèria electoraa per 751 decisions sul contenciós de las normas (que 541 DC).
- E mai, s'associa encara a aquel contenciós, dos contencioses connèxes:
- contraròle de las incompatibilitats dels parlementaris (I).
- descasença dels parlamentaris (D).
Una competéncia consultativa[modificar | modificar la font]
Lo Conselh constitucional dona d'avises sus la realizacion de l'article 16 de la Constitucion (poders extraordinárias du President de la Republica en cas de menaça grèva de las institucions) :û
- deu donar un avís obligatòri, motivat, publicat, mas non confòrme, sus la condicion de las reünions dels critèris d'aplicacion de l'article 16. S'agís de l'apreciacion (quitament se l'avís del Conselh es pas confòrme (liga pas lo President), s'agit ça que la d'una competéncia ligada per aquel darrièr: « lo President pren las mesuras exigidas per las circonstàncias ») :
- del caractèr grèu e de l'urgéncia (« una menaça grèva e immediata »), que pesa sus:
- las institucions de la Republica;
- l'integritat du territòri;
- l'independéncia de la Nacion;
- o l'execucion dels engatjaments internacionals.
- E mai aquela menaça deu interrompre lo fonccionament regular dels poders publics constitucionals:
- còrs electoral (títol I de la Constitucion)
- President de la Republica (títol II)
- Govèrn (títol III)
- Parlament (títol IV)
- autoritat judiciária (títol VIII) ;
- del caractèr grèu e de l'urgéncia (« una menaça grèva e immediata »), que pesa sus:
- pendent la realizacion de l'article 16, lo Conseilh constitucional deu donar un avís obligatòri, motivat, non publicat e non confòrme per cada acte pres en aplicacion de l'article 16 pel President (subretot, de decisions legislativas). Lo contraròtle del Conselh es un contraròtle:
- de proporcionalitat (« las mesures exigidas per las circonstància ») ;
- finalista: las mesuras devon aver per objècte de restablir la continuitat de l'Estat (cessar l'interrupcion del « foncionament régular dels poders publics constitucionals »).
Encara, lo Govèrn consulta lo Conselh suls tèxtes relatius:
- a l'organizacion de l'escrutinh per l'eleccion del President de la Republica (Article 58) ;
- als referendums nacionals (article 60).
Aqueles avises motivats son pas renduts publics e son pas, en principi, conformes (quitament se en pratictica, lo Govèrn los seguís).
Lo Conselh s'estima incompetent quant es sasit sus tota autra question.
La particularitat del contraròtle de convencionalitat e del contròtle de constitucionalitat dels tractats[modificar | modificar la font]
La posicion del Conselh constitucional[modificar | modificar la font]
Lo títol VI de la Constitucion de 1958 tutulat Dels tractats e acòrdis internacionals presisa did l'article 54 que « se lo Conselh constitucional, sasit per [las autoritats abilitadas dins aquel títol] per declaré qu'un engatjament internacional compòrta una clausula contrária a la Constitucion, l'autorizacion de ratificar o d'aprovar l'engatjament internacional en causa pòt intervenir sonque aprèp revision de la Constitucion ». Aquel article, modificat en 1992 (lei constitucionala n° 1992-554), permet al Conselh constitucional d'examinar se las disposicions d'un engatjament de drech internacional o de drech comunautari imposan, abant son integracion dins l'òrdre juridic francés, una modificacion de la Constitucion. Lo Conselh se prononcia doncas pas sus la lei de ratificacion, mas sul quite tractat.
Dins la decision (fr)n° 1992-308 DC del 9 d'abril de 1992 dicha « Maastricht I », lo Conselh decidís que « lo respècte de la sobeiranetat nacionala fa pas obstacle a çò que [...] França pòsca conclure, jos resèrva de reciprocitat, d'engatjaments internacionals en vista de participar a la creacion o al desvolopament d'una organizacion internacionala permanenta, dotada de la personalitat juridica e investida de poders de decision per l'efècte de transferiments de competéncias consentits pels Estats membres; [...] Pasmens al cas que d'engagtjaments internacionals souscrichs per aquela fin contenon una clausula contrária a la Constitucion o fasent prejudici a las condicions essencialas d'exercici de la sobeiranetat nacionala, l'autorizacion de los ratificar demanda una revision constitucionala ». Jutja aqui que l'institucion de la moneda unica, la creacion d'una ciutadanitat europèa imposan una revision de la Constitucion. Un contraròtle similar intervenguèt per la ratificacion del tractat d'Amsterdam, coma per aquela del Tractat establissent una Constitucion per Euròpa. La decision 2004-505 DC foguèt atal a l'origina de la revision constitucionala del 1èr de març de 2005. Dins la decision dich Interrupcion volontária de grossesa (IVG), lo Conselh s'estima pas competent, seguent l'article 61c, per contraròtlar la conformitat d'una lei a las estipulacions d'un tractat o d'un acòrdi internacional (decision n° 1975-54 del 15 de genièr de 1975). Justifica aquela posicion per una diferéncia de natura entre lo contraròtle de constitucionalitat de las leis (art 61c), que li tòca, e lo contraròtle de convencionalitat de las leis (art. 55c) qu'es « relatiu e contingent » (camp d'aplicacion limitat del tractat, exigéncia de reciprocitat dins l'execucion de l'engatjament). Pel Conselh en 1975, « una lei contrária a un tractat seriá pas, per tant, contrária a la Constitucion ».
Atal implicitament puèi explicitament (en 1986) abilitèt las jurisdiccions dichas ordinárias per conéisser de la convencionalitat de las leis (conformitat de las leis als engatjaments internacional) : arrèst Jacques Vabre de la Cort de cassacion (1975), arrèst Nicolo del Conselh d'Estat (1989).
Lo problèma del contraròtle de constitucionallitat del drech comunautari derivat[modificar | modificar la font]
Dins sa decision del 9 d'avril de 1992, lo Conselh presisa que l'òrdre juridic comunautari es un òrdre juridic pròpri, qu'aparten pas a l'òrdre institucional de la Republica francesa. Fidèl a la seuna jurisprudéncia del 30 de decembre de 1976, denega tota especificitat al drech comunautari, al contrari de la posicion trancada de la Cort de Justícia Europèa (Van Gend en Loos 1963, Costa 1964), assolidant lo principi de primautat e l'especificitat del drech comunautari.
La question de saber se lo Conselh constitucional contraròtla o non la constitucionalitat del drech comunautari derivat es majora, perque 60 % a 70 % dels tèxtes de leis novèls correspondrián a l'aplicacion d'una disposicion comunautária[38]. Dins sa decision 2004-496 DC del 10 de juin de 2004[39], portant sus la lei fisança dans l'economia numerica, lo Conselh se declara incompetent per contraròtlar la constitucionalitat de las disposicions de las leis que realizan la transposicion de disposicions incondicionalas e precises de directivas, levat quand aquela transposicion fa prejudici a una disposicion expressa[40] de la Constitucion[41]. Fonda aquela incompeténcia e l'obligacion de transposicion sus l'article 88-1 de la Constitution, que precisa que « la Republica participa a las Comunautats Europèas e a l'Union Europèa, constituidas d'Estats que causiguèron librament, en vertut dels tractats que las an instituidas, d'exercir en comun d'unas de lors competéncias ». Le Conselh apreciariá senon la constitucionalitat de las quitas directivas, e poiriá atal tornar sus l'obligacion de transposicion.
La decision 2004-505 DC del 19 de novembre de 2004[42], Tractat establissent una Constitucion per l'Euròpa (non ratificat), es majora a mai d'un títol:
- lo transferiment, pel tractat, de novèlas competéncias a l'Union Europèa necessita una reforma constitucionala (clausulas-plancas, principi de subsidiaritat, eca.) ;
- l'extension de las prerogativas del Parlament francés, necessitariá tanben una revision: la Constitucion prevesiá de cases precís de vòte decisional del Parlament, e aquelas novèlas prerogativas limitan la portada de las atribucions de l'executiu francés, tradicionalament encargat dels afars internacionals.
La decision del Conselh constitucional del 27 de julhet de 2006, portant sus la lei DADVSI, dona sus un punt una nòva avançada dins l'objectiu d'espandre lo domèni del seu contraròtle, pasemens sens lo declarar competent per principi per la verificacion de la compatibilitat de las leis nacionalas amb los tractats comunautaris. Atal, resulta d'aquela decision qu'en vertut de l'article 88-1 de la Constitucion, lo Conselh constitucional es pas competent per contraròtlar una lei de transposicion realizant una directiva comunautária. Pasmens, es tanben presisat que lo drech comunautari preval sul drech nacional sonque quand dins la mesura qu'es pas contrari a un « principi inerent a l'identitat constitucionala de França » (çò que resona amb las « disposicions expressas » de la dacision de 2004 Economia numerica), e aquò en referéncia a l'article 1-5 del projècte de Tractat de Constitucion europèa.
Las posicions de qualques doctrinas[modificar | modificar la font]
De doctrinas afirman qu'en çò que concerna lo contraròtle de convencionalitat, se pòt dire que la Constitucion es inferiora a aqueles tractats.
Aquela posicion es pas valabla per totes los tractas, mas sonque pels tractats comunautaris e per la Convencion europèa dels drechs umans.
Drech comunautari[modificar | modificar la font]
Aquela posicion ven d'una interpretacion particulara de l'article 54 Constitucion del 4 d'octobre de 1958 qu'afirmís que « se lo Conselh constitucional (...) declrèt qu’un engatjament internacional comporta una clausula contrária a la Constitucion, l’autorizacion de ratificar o d’aprovar l’engatjament internacional en causa pòt intervenir sonque aprèp la revision de la Constitucion. »
Se pòt interpretarr aquela frasa de dos biais. Lo Conselh constitucional met l'accent sul fach que l’autorizacion de ratificar o d’aprovar l’engatjament pòt intervenir sonque aprèp la revision de la Constitucion: pòt pas doncas i aver d'autorizacion s'i a incompatibilitat.
Aqueles que son, al contrari, per la superiortat dels tractats sus la Constitucion, metent l'accent sul fach qu'es la Constitucion qu'es modificada (doncas que se somet) en cas d'incompatibilitat, e non pas lo tractat. En mai, la Constitucion prevei sonque, disn son article 55, que « los tractats o acòrdis regularament ratificats o aprovats an, a partir de lor publicacion, una autoritat superiora a aquela de las leis, jos resèrva, per cada acòrdi o tractat, de la seuna aplicacion per l’autra partida. » La Constitucion presida doncas pas se los tractats son suprriors o inferieurs a la Constitucion.
Vejatz tanben transposicion de las directivas europèas.
Dreches de l'òme europèus[modificar | modificar la font]
La Cort Europèa dels Dreches de l'Òme exclusís de l'article 6 de la convencion l'activitat del Conselh Constitucional en matèria electorala perque los dreches politics en causa dintran pas dins lo camp de l'aplication de l'article (son pas de dreches civils)[43].
Arrèst Zielinski de 1999: condamnacion dirècta del Conselh per la Cort, amb basa l'article 6-1 de la Convencion. Lo Conselh pleguèt enseguida jos aquela jurisprudéncia.
Problèmas doctrinals ligats al Conselh constitucional[modificar | modificar la font]
Lo Conselh constitucional es reconegut per la majoritat dels juristas coma essent un progrès per garantir melhor l'existéncia de l'Estat de drech en França. Pasmens, es criticat per de constitucionalistas, subretot dins l'encastre del contraròtle de constitucionalitat de las leis qu'es encargar de realizar.
Lo Conselh constitucional es una excepcion europèa. L'ensems de las jurisdiccions constitucionalas europèas son de Corts constitucionalas, que l'imparcialitat es mens discutible qu'en França. Los modèls de las Corts constitucionalas son plan sovent diferentas d'aquel del Conselh constitucional francés.
Competéncia juridica dels jutges[modificar | modificar la font]
Cap de condicion de competéncia juridica dels membres del Conselh constituvional existís. França es encara una excepcion en Euròpa, perque cal èssser, pel mens, jurista, per èsser jutge constitucional. Dins los païses europèus las qualitats exigidas son par exemple:
- Àustria: èsser jutge, foncionari o professor d'universitat;
- Alemanha: èsser magistrat federal suprèm (per sièis d'entre eles al mens), respectar las condicions per èsser jutge alemand;
- Itàlia: èsser magistrat, professor de drech o avocat;
- Espanha: èsser magistrat, professor o avocat;
- Portugal: èsser jutge (per sièis d'entre eles al mens) o jurista;
- Belgica: aver èsser pendent 5 ans naut magistrat o parlementari.
Quitament se gaireben totes los jutges constitucionals franceses actuals an de competéncias juridicas, cap res empacha, segent los tèxtes juridics actualament en vigor, qu'una personnalitat amb cap de competéncias juridicas ne venir membre.
Imparcialitat[modificar | modificar la font]
L'imparcialitat consistís en l'abséncia de partit pres. Aquela qualitat necessária d'una jurisdiccion es l'objècte d'un debat dels constitucionalistas, al subjècte del modèl del Conselh constitucional, en comparason a las autras Corts constitucionalas europèas.
Imparcialitat dels jutges[modificar | modificar la font]
Lo problèma de l'imparcialitat dels jutges se pausa amb acuitat evidenta, perque son nomenats per las mai nautas autoritats de l'Estat e aquò de biais discretionari, es as dire sens contra signatura nimai contestacion possibla.
Pasmens, lo Conselh constitucional, quitament quant es en concordança politica amb lo President de la Republica, lo Govèrn, lo Parlament, esita pas a censurar de disposicions que son contrárias a la Constitucion, e aquò, regularament.
Neutralitat dins le debat politic public[modificar | modificar la font]
Los membres del Conselh constitucional son tenguts per un jurament davant lo President de la Republica de « plan e fidèlament complir lors foncions, de las exerçar en tota imparcialitat dins lo respècte de la Constitucion ».
Los membres de drech, (los ancians Presidents de la Republica fan pas de jurament.
E encara, quitament dins l’ipotèsi d’un membre nomenat per las mai nautas autoritats de l’Estat, una simpla « mesa en comjat[44] » del Conselh constitucional pòt tanben permettre, temporàriament, se desligar del jurament al Conselh constitucional.
Imparcialitat del raportaire[modificar | modificar la font]
Es previst, segon l’ordonança organica del 7 de novembre de 1958, qu’un membre del Conselh constitucional presenta un rapòrt al Conselh sus l’apreciacion de la conformitat de la lei deferida a la Constitucion.
Aquel raportaire es designat pel President del Conselh constitucional.
Lo raportaire es preponderant dins la procedura du procès constitucional. En efècte, a la responsabilitat de l'instruccion. Redigís, amb l'ajuda dels servicis juridics, un abans projècte de decision. Son orientacion personala influira doncas dirèctament sul procès constitucionnel e engatja ja la decision del Conselh constitucional. Se deu doncas d'èsser particularament imparcial.
Per permetre aquela imparcialitat, lo nom del raportaire es totjorn secret. L'argument invocat es que aquel secret permet al raportaire d'evitar las « pressions » pendent l'instruccion, que dura pendent qualques setmanas. Ven d'aquel principi que cap de verbal, cap de pèça d'instruccion siá public. Solas la sasina, las observacions del govèrn e las eventualas replicas son publicadas.
Securitat juridica[modificar | modificar la font]
Autoritat de las decisions del Conselh[modificar | modificar la font]
Segon l'article 62 de la Constitucion: « Una disposicion declarada inconstitucioala pòt pas èsser promulgada nimai mesa en aplicacion. - Las decisions del Conselh Constitucional son susceptibles de cap de recors. S'impausan als poders publics e a totas las autoritats administrativas e jurisdiccionalas. »
Aquò significa que lo dispositiu de las decisions del Conselh constitucional, las resèrvas d'interpretacion qu'i son incorporadas coma los motius que son lo sosten del dispositiu an un efècte erga omnes, levat al respècte del constituant.
Securitat juridica e procedura[modificar | modificar la font]
Quitament se la lei organica, lo reglamentant, l’i autoriza, lo Conselh constitucional se dotèt encara pas d'un règlament interior al subjècte del contraròtle de la constitucionalitat de las leis. Aquel règlament interior permetriá de definir precisament la procedura davant lo Conselh, que resulta subretot de la practica.
Al contrari, coma jutge de las eleccions politicas nacionalas e de las operacions referendàrias, lo Conselh constitucional se dotèt d'un règlament interior.
Securitat juridica e nòrmas de referéncia[modificar | modificar la font]
Lo Conselh constitucional prenguèt de temps abans d'estabilizar sa competéncia, al subjècte de las nòrmas que deu far respectar.
En 1958, lo Conselh constitucional vesiá la Constitucion coma lo sol tèxte de la Constitucion francesa de 1958. En 1971, apondèt lo preambul de la Constitucion Francesa del 27 d'octobre de 1946 e los principis fondamentals reconeguts per las leis de la Republica. En 1975, acabèt la composicion d'un blòt de constitucionalitat i apondent la Declaracion dels Dreches de l'Òme e del Ciutadan de 1789, tot en exclusent de sa competéncia lo contraròtle de la conformitat de las leis als Tractat internacionals, sens obliar la carta de l'environament (2004)
Lo Conselh constitucional s'estima incompetent per contraròtlar una nòrma de valor constitucionala: o jutjèt clarament al moment d'una sasina portant sus la lei constitucionala del 28 de març de 2003, dins la decision 469 DC del 26 de març de 2003. Aquela jurisprudéncia condemna tota idèa de supraconstitucionalitat e tranca amb l'ambiguïtat que caracterizariá sa posicion anteriora (decision 92-312 DC).
Mai recentament, lo 28 d'avril de 2005, lo Conselh admetèt dins las nòrmas de referéncia qu'es encargat de contraròtlar lo respècte a la Carta de l'environament. De per abans, en 2004, a mement de la sasina relativa a la lei per la fisança dins l'economia numerica, lo Conselh constitucional assegurèt que censurerariá la lei, al respècte a una directiva europèa incondicionala e precisa, qu'en cas de contrarietat manifesta amb une disposicion expressa de la Constitucion.
Lo Conselh constitucional, coma tot jutge, deu interpretar el meteis las seunas competéncias e lor espandiment, e sola una disposicion de valor constitucionala poiriá limitar aquela libertat. Encara mai, lo Conselh èra, a l'origina, gaire concebut coma una cort constitucionala: l'elaboracion de la Constitucion de 1958 mostrèt que s'agissiá d'en primièr per el de far respectar la procedura legislativa. La decision Libertat d'associacion de 1971 foguèt fòrça discutit, perque lo Conselh reconeguèt, pel primièr còp dins l'istòria constitucionala francesa, una normativitat vetadièra al repècte de Declaracion de 1789, d'en primièr vista puslèu coma una declaracion istorica e simbolica sens portada juridica. Pasmens, se donava un poserós mejan d'encastrar las eventualas restriccions d'aqueles drechs pel lrgislator. La Declaracion de 1789 e lo preambul de la Constitucion de 1946 son expressament inscrichs, amb la Carta de l'environament de 2004, dins lo preambul de la Constitucion de 1958.
Securitat juridica e « govèrn dels jutges »[modificar | modificar la font]
Lo quita principi d’una jurisdiccion constitucionala es que pòsca censurar lo trabalh del poder legislatiu en invocant una contrarietat al repècte de la Constitucion. Aquela mission es necessària per garantir l'Estat de drech, mas, se la competéncia de la jurisdiccion constitucionala es tròp larga, pòt acabar a se fisar dels poders publics, e subretot del legislator.
La declaracion dels Dreches de l'Òme e del Ciutadan del 26 d'agost de 1789 dispausa dins son article 6 que « la Lei es l'expression de la volontat generala ». Lo Conseh constitucional, censurant la lei, votada pel Parlament, incarnacion de la sobeiranetat nacionala, s'oposariá doncas, en teoria, a la volontat generala. Una jurisdiccion constitucionala es doncas un mal necessari per, paradoxalament, garantir la securitat juridica, e la perennitat de la Constitucion.
Pasmen, la portada d'aquel principi es variable, sus las leis referendárias dispausan d'una immunitat constitucionala, lo pòble l'avent dirèctament aprovada. Lo Conselh constitucional refusa de los examinar. Es lo meteis per las leis constitucionalas, que pòdon pas li èsser deferidas, lo Conselh essent alara en posicion de jutge d'una nòrma que deurà en seguida far respectar.
Sèti del Conselh constitucional[modificar | modificar la font]
Dempuèi sa creacion, lo Conselh constitucional sèi al 2 carrièra de Montpensier, a París, prèp del Conselh d'Estat, dins l'ala Montpensier del Palais Royal[45]. La sala de deliberacion del Conselh[46] se situa al premièr estatge del palais e dona sul pati[47]. Es l'ancian salon de trabalh de Maria Clotilda de Savòia, esposa de Napoléon-Jérôme Bonaparte, cosin de l'emperaire Napoleon III.
Realizada en 1972 per Apel·les Fenosa, una estatua de sfinx susploma la pòrta de dintrada de la sala[48]. Los luòcs foguèron restaurats en totalitat per Jean-Louis Debré, president del Conselh, a la fin dels ans 2000. Una granda taula en veire servís de taule de trabalh, a l'entorn de que seton los membres plaçats par òrdre protocolari a costat del president del Conselh e dels ancians presidents de la Republica[49]; al canton de la pèça, lo secretari general del Conselh « redigís lo compte rendut dels debats »[50], qu'es servat aprèp cada sesilha dins un còfrefòrt a l'estatge quatren.
Dempuèi 2010 e l'instauracion de la Question prioritária de constitucionalitat, es permes a quin ciutadan que siá e al seu avocat d'assistir a une sesilha de plaidejament davant le Conselh. E per assegura una mediatisacion necessária de las sesilhas, lo president Debré decidiguèt d'installar doas cameras dins la sala (una filmant « los avocats dels requerents e los nauts fonctionaris del secrrtariat general del govèrn que a qui los tòcan la paraula pendent l'audiéncia. La segonda es orientada cap als membres del Conselh »[51]); encara que, las deliberacions demòran confidencialas. Al planpè, una sala de 49 plaças difusa al public present la sesilha su d'un ecran; qualques difusion son mesas en linha sul site Internet del Conselh constitucionall[52].
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Constitucion de 1958]], Article 62 al 2.
- ↑ (fr)Le métier de juge constitutionnel, témoignage d'un ancien membre du Conseil.
- ↑ (fr)Dominique Schnapper, Une sociologue au Conseil constitutionnel, édition Gallimard, 11 mars 2009
- ↑ (fr)Marie-Christine Steckel, Le Conseil constitutionnel et l’alternance, Paris, LGDJ, collection Bibliothèque constitutionnelle et de science politique, Tome 106, 2002, ISBN 2-275-02227-7, [1]
- ↑ (fr)1959-2009 : les 50 ans du Conseil constitutionnel (site du Conseil constitutionnel).
- ↑ "rouss-admin" (fr)Henry Roussillon, Le Conseil constitutionnel, Chapitre préliminaire, 24-25}}.
- ↑ Las règlas d'incompatibilitat permetent a Valèri Giscard d'Estanh d'i sèire dempuèi la fin de la seunas foncions electivas en 2004.
- ↑ "art56" Article 56 de la Constitucion del 4 d'octobre de 1958.
- ↑ Conselh d'Estat, 9 d'avril de 1999, Dame Ba : la nominacion d'un membre pel Prrsident de la Republica es un acte de governament, insusceptible de recors davant lo jutge administratiu.
- ↑ "art56"
- ↑ Henry Roussillon; Le Conseil constitutionnel; Chap preliminari
- ↑ (fr)Henry Roussillon, Le Conseil constitutionnel}}
- ↑ (fr) Alexandre Ciaudo; Le secrétaire général du Conseil constitutionnel; Revue française de droit constitutionnel; 2008
- ↑ Aquel raportaire es, segon l'article 19 de l'ordonança del 7 de novembre de 1958, un « membre del Conselh ». Pasmens, lo seu nom es secret, e res empacha lo Conselh constitucional de recorir a des personas exterioras al Conselh, per lors competéncias juridicas
- ↑ (fr)[2] La question prioritaire de constitutionnalité (Marc Guillaume, secrétaire général du Conseil constitutionnel); Justice et cassation, revue annuelle des avocats au Conseil d'État et à la Cour de cassation (repris par le site du Conseil constitutionnel); 2010
- ↑ (fr)Olivier Dutheillet de Lamothe, « L'autorité de l'interprétation constitutionnelle », 2004
- ↑ CC, (fr)décision n° 87-1026 du 23 octobre 1987:
« 1. Considérant que la demande de M. Georges Salvan tend à la rectification de l'un des visas de la décision du Conseil constitutionnel n° 86-986/1006/1015 en date du 8 juillet 1986 portant la mention que la commune de Rabastens est située dans le département de Tarn-et-Garonne alors qu'elle se trouve dans celui du Tarn ;
2. Considérant que cette demande, qui tend exclusivement à la rectification d'une erreur matérielle non imputable au requérant, ne met pas en cause l'autorité de la chose jugée par le Conseil constitutionnel et n'est dès lors pas contraire aux dispositions de l'article 62 de la Constitution ;
3. Considérant, dans ces conditions, qu'il y a lieu de procéder à la rectification de l'erreur contenue dans la décision ci-dessus mentionnée »
- ↑ (fr)Decision n° 71-44 DC del 16 de julhet de 1971, sul site conseil-constitutionnel.fr
- ↑ (fr)Decision n° 73-51 DC del 27 de decembre de 1973 (Lei de financias per 1974), sul site conseil-constitutionnel.fr
- ↑ (fr)Decision n° 74-54 DC del 15 de genier de 1975 (Lei relativa à l'interruption volontaire de la grossesse), sur le site conseil-constitutionnel.fr
- ↑ (fr)Decision n° 79-104 DC del 23 de mai de 1979 (Lei modificant los mòdes d'election de l'Assemblada territoriala e de Conselh de gouvèrn del territòri de la Nòva Caledònia e dependéncias e definissent las règlas generalas de l'ajuda tecnica e financiària contractuala de l'Estat), sul site conseil-constitutionnel.fr
- ↑ "n-81-132-dc" Decision n° 81-132 DC del 16 de genier de 1982 (Lei de nacionalizacion), sul site conseil-constitutionnel.fr
- ↑ "n-81-132-dc"
- ↑ Décision n° 85-197 DC del 23 d'agost de 1985 (Lei sus l'evolucion de la Nòva Caledònia), sul site conseil-constitutionnel.fr
- ↑ (fr)Decision n° 85-187 DC del 25 de genier de 1985 (Lei relativa a l'estat d'urgéncia en Nòva Caledònia e dependéncias), sul site conseil-constitutionnel.fr
- ↑ (fr)Decision n° 91-290 DC del 09 de mai de 1991 (Lei portant estatut de la collectivitat territoriala de Corsega), sul site conseil-constitutionnel.fr
- ↑ (fr)Decision n° 92-312 DC del 02 de septembre de 1992 (Tractat sus l'Union europèa), sul site conseil-constitutionnel.fr
- ↑ Décision n° 98-408 DC del 22 de genier de 1999 (Tractat portant estatut de la Cort penala internacionala), sul site conseil-constitutionnel.fr
- ↑ (fr)Decision n° 99-412 DC del 15 de junh de 1999 (Carta europèa de las lengas regionalas o minoritàrias), sul site conseil-constitutionnel.fr
- ↑ (fr)Decision n° 2003-469 DC del 26 de mars de 2003 (Revision constitucionala relativa à l'organizacion decentralizada de la Republica), sul site conseil-constitutionnel.fr
- ↑ Décision n° 2004-496 DC del 10 de junh de 2004 (Lei per la fisança dins l'economia numerica, surl site conseil-constitutionnel.fr)]
- ↑ (fr)Decision n° 2012-647 DC del 28 de febrier de 2012 (Lei visant a reprimir la contestacion de l'existéncia dels genocidis reconeguts per la lei), sul site conseil-constitutionnel.fr
- ↑ DR Dominique Rousseau e Eric Spitz, (fr)Le crépuscule du Conseil constitutionnel, Le Monde, 6 de decembre de 2001.
- ↑ (fr)François Luchaire, « Le Conseil constitutionnel est-il une juridiction ? », Revue du droit public et de la science politique en France et à l'étranger (RDP), janvier-juin 1979 (volume 1), p.27-52
- ↑ (en)Michael H. Davis, « The Law/Politics Distinction, the French Conseil Constitutionnel, and the U. S. Supreme Court », The American Journal of Comparative Law, vol. 34, Modèl:Numéro, 1986, p.45-92
- ↑ (fr)lei constitucionala de modernizacion de las institucions n° 2008-72 del 23 de julhet de 2008
- ↑ Ordonança n° 58-1067 del 7 de novembre de 1958 portant lei organica sul Conselh constitucional, Art. 48
- ↑ Proporcion estimada pel secretariat general del govèrn, citat per Bernard Carayon, [pdf] (fr)« À armes égales », rapòrt al Primièr ministre, julhet de 2006, p.29.
- ↑ (fr)sus la decision n° 2004-496 (site du Conseil constitutionnel).
- ↑ Es a dire citéada clarament e explicitament dins la Constitucion, la jurisprudéncia del Conselh essent exclusida, cf. (fr)commentaris dins los quasèrns [pdf] Commentari de la decision n° 2004-496 DC del 10 de junh de 2004
- ↑ Extrach del considerant 9 de la decision: « los 2 e 3 el I de l'article 6 se bornan a tirar las consequéncias necessárias de las disposicions incondicionalas e precisas del 1 de l'article 14 de la directiva susvisada sus la qual tòca pas al Conselh constitucional de se prononciar ».
- ↑ (fr)Dossier de la décision n° 2004-505 (site du Conseil constitutionnel): lo Conselh respond a la « question de saber se l'autorizacion de ratificar lo tractat etablissent una Constitucion per Euròpa, signat a Roma lo quita jorn, deu èsser precedida d'una revision de la Constitucion ».
- ↑ (fr)CEDH, 21 d'octobre de 1997, "Jean-Pierre Bloch"
- ↑ Lo tèrme de « mesa en comjat » es atal sens fondament juridic: cap disposicion constitucionala, legislativa o reglementària l'autreja. Lo sol ipotèsi legal per un membre ddel Conselh constitucional d'èsser desligat del jurament e atal de poder participar al debat politic public, seriá la demission d'aquel membre, amb l’acòrdi del President del Conselh constitucional.
- ↑ (fr)<onseil-constitutionnel/les-lieux/histoire-du-palais-royal/le-palais-royal.241.html Lo Palais Royal, sul site conseil-constitutionnel.fr
- ↑ "aa" (fr)Guillaume Perrault, « Le Conseil constitutionnel, gardien des « tables de la loi » », in Le Figaro, dimercre del 3 d'agost de 2011, p 3.
- ↑ ="aa"
- ↑ "aa"
- ↑ "aa"
- ↑ name="aa"
- ↑ "aa"
- ↑ "aa"
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Òbras de sintetis (fr)[modificar | modificar la font]
- Pierre Avril e Jean Gicquel,  Le Conseil constitutionnel, Montchrestien, coll. « Systèmes », genièr de 2005 (ISBN 978-2-7076-1376-9)
- Louis Favoreu e Loïc Philip,  Le Conseil constitutionnel, PUF, coll. « Que sais je ? », París, 2005, 2Modèl:Ed. (ISBN 978-2-13-053079-4)
- Henry Roussillon,  Le Conseil constitutionnel, Dalloz, París, octobre 2008, poche (ISBN 978-2-247-07852-3)
- Michel Verpeaux e Maryvonne Bonnard,  Le Conseil constitutionnel, La Documentation française, 2007
- Dominique Schnapper, , Gallimard, 2010 (ISBN 978-2070125708)
Tèsis[modificar | modificar la font]
- Julien Thomas,  L'indépendance du Conseil constitutionnel, LGDJ-Fondation Varenne, 2010 (ISBN 978-2-916606-37-8)
Recuelhs de jurisprudéncia[modificar | modificar la font]
- Louis Favoreu e Loïc Philip,  Les grandes décisions du Conseil constitutionnel, Dalloz, París, 2011, 2Modèl:Ed. (ISBN 978-2-247-10657-8)
- François Luchaire,  Le Conseil constitutionnel, vol. 2 : Jurisprudence. Première partie, l'individu, Paris, 1998, enquasernat (ISBN 2-7178-3534-2)
- François Luchaire, , vol. 3, Economica, Paris, 1999, enquasernat (ISBN 2-7178-3833-3)
Contenciós constitucional[modificar | modificar la font]
- Guillaume Drago,  Contentieux constitutionnel français, Presses universitaires de France, París, 2006, enquasernat (ISBN 2-13-055470-9)
- Pascal Jan,  Le procès constitutionnel, LGDJ, París, 2010, enquasernat (ISBN 978-2-275-01995-6)
- Mathieu Bertrand e Michel Verpeaux,  Contentieux constitutionnel des droits fondamentaux, LGDJ, París, 2002, enquasernat (ISBN 2-275-01928-6)
- Dominique Rousseau (prefaci de Georges Vedel),  Droit du contentieux constitutionnel, Montchrestien, París, 2008, enquasernat (ISBN 978-2-7076-1602-9)


c: text/html

text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dissabte, 8 d’octubre de 2011
Deu sèxe deus anjos
Que's pòt díser exactament çò medish enter la lengua de Pau e la lengua de Montpelhièr. La lengua de Pau qu'ei clarament diferenta de la de Montpelhièr, b'ei evident. Totun, en Coserans, on s'i parla gascon com a St Guironç e tanben lengadocian com a Labastida, que seré boharòc de cercar ua frontèra linguistica vertadèra enter lo gascon e lo lengadocian. Non n' i a pas nada.
E la frontèra enter catalan e aragonés? Non n'i a pas tanpòc. Se los especialistas de lingüistica non son pas d'acòrd suu traçat d'aquera frontèra linguistica qui assepararé catalan de l'aragonés, l'arrason n'ei simplament qu'aquesta frontèra n'existeish pas dens la realitat. Pas mes qu'enter catalan e lengadocian, ni enter lengadocian e gascon. La frontèra enter gascon e aragonés e gascon e catalan qu'ei mes marcada pr'amor que's confón dab la linha de crèsta pirenenca e dab la linha de la frontèra transestatau. E enquèra...qu'ac cau relativizar, aquò, totun. N'èra probablament pas tan marcada abans lo tractat de Corbeil. D'aulhors, l'afinitat de l'aranés e deu luishonés dab lo benasqués mes que mes, e mes enlà dab l'aragonés tot, e tanben dab lo catalan ribagorçanopalharés, qu'ei enqüèra plan evidenta uei lo dia. L'aranés qu'ei mes pròishe, e non sonque geograficament, deu benasqués e deu catalan ribargoçanopalharés que non pas deu provençau. A la question de saber de qu'ei l'aranés, ua responsa freqüéntament audida per las carrèras aranesas qu'ei "un dialècte deu catalan".
Qu'ei a díser qu'ei plan lo concèpte piramidau de lengua (qui seré un ensemble de dialèctes constituits de parlars), segon las definicions que'n balhan los linguistas, qui cau arrestar de sajar d'aplicar dens la vita reau. Qu'ei inadaptat e inaplicable a la realitat, aqueth concèpte. Que'u cau considerar per çò qui ei vertaderament : sonque ua arrepresentacion teorica, simplificada e per conseqüéncia inexacta, de la realitat. Qu'ei ua aproximacion comòda entaus linguistas, plan segur. Totun, e qu'ac vedem clarament exemplificat en nòste cas, aqueth concèpte qu'ei basat sus de critèris mes que mes ideologics, politics o culturaus, que non sus de critèris scientifics qui, d'aulhors, e son inexistents o en tot cas ni quantificables ni universaus. A mes, aqueth sistèma que't genèra un pialèr de problèmas etics evidents en ierarquizar los parlars, volens nolens. Qu'ei ua impostura intellectuau vertadèra en indusir l'idèa que lo parlar deu prince e deu lingüista au servici deu prince (o de la nacion trionfant) e seré ua lengua, mentre que lo pacan, en parlant la lengua de la soa comunautat, e parlaré quauquarren qui seré ua varietat inferiora, un "petit dialècte" o ua marca folclorica qui non cau pas tolerar a l'escòla e qui podem véder a desaparéisher shens nat arregret puishque, en morí's, que deisharà plaça neta entà la lengua deu prince.
Aquera simplificacion pròpia de la teoria linguistica qu'ei comparabla a ua auta simplificacion: la qui reduseish las colors de l'arcolan de Sent Martin a sonque sèt. Assajatz de hicar ua frontèra arrasonada enter lo jaune e l'irange sus l'arcolan: impossible. Assajatz de hicar ua frontèra arrasonada enter l'irange e l'arroge: impossible. Per tant, l'arroge n'ei pas la medisha color que lo jaune, en tot cas en la nòsta cultura. Ni tanpòc l'irange jaunàs be serà la medisha color que l'irange arrogenc! Los fisicians que ns'asseguran lo nombre de colors de l'arcolan que i ei guaireben infinit.
Totun, que i a ua diferéncia de las màgers enter la simplificacion lingüistica e la cromatica: contràriament au sistèma deus lingüistas, la simplificacion cromatica non genèra pas nat problèma etic.
Imaginatz ua segonda un arc de Sent Martí dab sonque sèt bandetas de color, cada ua d'ua soleta color distinta de las 6 autas, e pas arren d'aute enter eras...E seré triste, estranh e dab chica realitat, vertat? Qu'ei precisament lo hat qui mantuns deus nòstes lingüistas e volerén tà las nòstas lenguas arromanicas.
Discutir se lo gascon ei ua lengua diferenta o non de l'occitan qu'ei com discutir deu sèxe deus anjos. En món reau, aquera discutida n'a pas nat sens.
5 comentaris:
-
-
Mei que vertat ! i a beth temps que'u dísi.
- 10 d’octubre de 2011 a les 17:31
- Carles Casanovas ha dit...
-
L'altre dia a Perpinyà vig perdrem i no sabia on havia aparcat el meu cotxe. Vaig vagarajar una bona estona, fins que vaig decidir-me agafar un Taxi. Fent-me una mica el faxenda-cult, li vaig explicar al xòfer en francés, on em pensava que l'havia perdut.
Va contestar-me...Si home al costat del garatge subterràni de la plaça de Catalunya!!! Sensacional, vàrem fer coneixença, era fill de l'antic batlle de Lliça de Vall (Barcelona)
Si hagues tingut temps el convido a sopar!
- 10 d’octubre de 2011 a les 19:45
-
-
Discuter est une activité extrêmement saine. Il n'y a guère que les religieux qui ne discutent pas, ceux-là même qui s'inquiètent des anges. Donc, en matière de linguistique, en matière scientifique en général, il n'y a aucun dogme qui tienne, ni celui de l'unité occitane ni même celui de la diversité d'oc.
Le gascon est-il de l'occitan? Le gascon est-il une langue d'oc indépendante?
Seuls les gascons, s'ils le voulaient, pourraient répondre.
Dans l'état actuel de déliquescence de nos langues vernaculaires et des consciences de ceux qui seraient censés les parler, je pense qu'il ne s'agit même pas du sexe des anges mais de l'existence des anges tout court.
- 11 d’octubre de 2011 a les 13:48
- 優次 (Yuji) ha dit...
-
Non cau cap d'etiquetas... Parlar era lenga mairau que cau, quina lenga que siga! Ent'alto, visca o òsca :)
- 11 d’octubre de 2011 a les 21:28
-
-
"Tinc l'esperança que això podreu aconseguir-ho si establiu una ortografia adequada, si feu un bon triatge de formes i de construccions, i si els diferents dialectes, sàviament depurats, es fan manlleus recíprocs... I haureu aconseguit més: el català vindrà a ésser llavor una variant més de la gran llengua occitana retrobada" (Pompeu Fabra a Alibèrt, 1936)
- 15 d’octubre de 2011 a les 7:38

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1959
Aquesta pagina concernís l'an 1959 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
America[modificar | modificar la font]
Estats Units d'America[modificar | modificar la font]
Intrada de dos estats novèus au sen de la Federacion : Alaska (3 de genièr) e Hawaii (21 d'agost). Regardant leis afaires militars deis Estats Units, intrada en servici dau premier sosmarin nuclear lançaire d'engenhs. Aqueu tipe de naviri que sa deteccion es fòrça malaisada anava donar una dimension novèla a la Guèrra Freja e aumentar l'impossibilitat d'un conflicte militar dirèct entre Washington e Moscòu.
Asia[modificar | modificar la font]
Cambòtja[modificar | modificar la font]
Descubèrta d'un complòt organizat per Tailàndia e lo Vietnam dau Sud per reversar Norodom Sihanouk e la monarquia. Aquô èra la consequéncia dau raprochament de Cambòtja ambé leis estats comunistas d'Asia dau Sud-Èst. Puei, un atemptat, probablament organizar per lo Vietnam dau Sud, dirigit còntra lo prince e sa maire faguèt tres victimes dins lo palais reiau mai manquèt sa buta. Dins lo corrent deis annadas seguentas, Sihanouk assaièt de restaurar sei relacions ambé lei dos país implicats mai aquò mau capitèt (→ 1961/1963). Pasmens, darrier Tailàndia e lo Vietnam dau Sud, leis Estatsunidencs foguèron sospichats d'èsser a l'origina d'aqueleis accions e lei relacions entre Washington e Phnom Penh acomencèron de se desgradar.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Informatica[modificar | modificar la font]
Depaus de brevet depintant lo premier circuit integrat. Son autor èra l'engenhaire estatsunidenc Jack Kilby (1923-2005). Aqueu dispositiu permet de formar de circuits complèxs ambé plusors compausants diferents. Capables de realizar de foncions complètas, son venguts un element important dei sistèmas informatics.
Invencion dau lengatge de programacion Cobol (8 d'abriu).
Transpòrt[modificar | modificar la font]
En Union Sovietica, intrada en servici dau premier brisa-glaça de propulsion nucleara que foguèt dich Lenin. Aquò representava una evolucion importanta car la propulsion nucleara permetiá d'eliminar lo problema de l'avitalhament de carburant dau naviri, totjorn malaisat, dins lei regions polaras blocadas per la banquisa.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 1èr de genièr - Azali Assoumani, president de las Comòras
- 16 de genièr - Sade Adu, cantaira nigeriana
- 22 de genièr - Linda Blair, actritz americana
- 28 de genièr - Eugen Bejinariu, primièr ministre de Romania
- 30 de genièr - Jody Watley, cantaira e compositora americana (Shalamar)
- 9 de febrièr - Filipe Nyusi, president de Moçambic
- 11 de febrièr - Zeca Pagodinho, cantaire e compositor brasilièr
- 12 de febrièr - Suret Huseynov, primièr ministre d'Azerbaitjan
- 16 de febrièr - John MacEnroe, jogaire de tennis american
- 26 de febrièr - Ahmet Davutoğlu, primièr ministre de Turquia
- 3 de març - Vazgen Sargsyan, primièr ministre d'Armenia (m. 1999)
- 10 de març - Taneli Mäkelä, actritz finlandesa
- 16 de març - Jens Stoltenberg, primièr ministre de Norvègia
- 18 de març - Luc Besson, realizator de cinèma francés
- 28 de març - Laura Chinchilla Miranda, presidenta de Còsta Rica
- 27 d'abril - Sheena Easton, cantaira escocesa
- 27 d'abril - Andrew Zachary Fire, biològ american, Prèmi Nobel
- 30 d'abril - Stephen Harper, primièr ministre de Canadà
- 5 de mai - Ian McCulloch, musician, cantaire e compositor anglés (Echo & The Bunnymen)
- 9 de mai - János Áder, president d'Ongria
- 11 de junh - Hugh Laurie, actor britanic
- 13 de junh - Klaus Iohannis, president de Romania
- 13 de junh - Maurice Georges Dantec, escrivan francés
- 13 de julhet - Boyko Borisov, primièr ministre de Bulgaria
- 19 de junh - Christian Wulff, president d'Alemanha
- 4 de julhet - Victoria Abril, actritz espanhòla
- 11 de julhet - Suzanne Vega, cantaira americana
- 16 de julhet - Ángeles Caso, escrivana e jornalista espanhòla
- 26 de julhet - Kevin Spacey, actor american
- 3 d'agost - Koichi Tanaka, Japoniana quimista, Prèmi Nobel
- 10 d'agost - Rosanna Arquette, actritz americana
- 14 d'agost - Magic Johnson, basquetbolaire american
- 5 de setembre - Waldemar Pawlak, primièr ministre de Polonha
- 22 de setembre - Saul Perlmutter, astrofisician american, Prèmi Nobel
- 1 d'octobre - Youssou N'Dour, cantaire senegalés
- 4 d'octobre - Chris Lowe, cantaire e musician anglés (Pet Shop Boys)
- 17 d'octobre - Francisco Flores Pérez, president de Lo Salvador (m. 2016)
- 18 d'octobre - Carlos Mauricio Funes, president de Lo Salvador
- 22 d'octobre - Todd Graff, actor e realizator american
- 25 d'octobre - Bernardo Rezende, jogaire de voleibòl brasilièr
- 26 d'octobre - Evo Morales, president de Bolivia
- 5 de novembre - Bryan Adams, cantaire, compositor e musician canadian
- 18 de novembre - Joseph Pace, pintor e esculptor italian
- 20 de decembre - Kazimierz Marcinkiewicz, primièr ministre de Polonha
- 21 de decembre - Florence Griffith-Joyner, atlèta americana (m. 1998)
- 29 de decembre - László Kövér, president d'Ongria
- 31 de decembre - Val Kilmer, actor american
- 31 de decembre - Baron Waqa, president de Nauru
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 21 de genièr - Cecil B. DeMille, realizator de cinèma american (n. 1881)
- 3 de febrièr - dins un accident d'avion:
- Buddy Holly, cantaire e musician american de rock (n. 1936)
- Ritchie Valens, cantaire american (n. 1941)
- The Big Bopper, disc-jòquei american (n. 1930)
- 15 de febrièr - Owen Willans Richardson, fisician britanic, Prèmi Nobel (n. 1879)
- 3 de març - Lou Costello, actor american de comèdias (n. 1906)
- 26 de març - Raymond Chandler, escrivan american (n. 1888)
- 9 d'abril - Frank Lloyd Wright, arquitècte ameican (n. 1876)
- 16 d'abril - Louis Alibert, lingüista francés (n. 1884)
- 5 de mai - Carlos Saavedra Lamas, politician argentin, Prèmi Nobel de la Patz (n. 1878)
- 9 de junh - Adolf Otto Reinhold Windaus, quimista alemand, Prèmi Nobel (n. 1876)
- 7 de setembre - Hermenegildo Anglada Camarasa, pintor catalan (n. 1871)
- 17 de julhet - Billie Holiday, cantaira de jazz americana (n. 1915)
- 26 de setembre - Solomon Bandaranaike, primièr ministre de Ceylon (n. 1899)
- 1 d'octobre - Enrico De Nicola, president d'Itàlia (n. 1877)
- 14 d'octobre - Erroll Flynn, actor american (n. 1909)
- 14 d'octobre - Princo Phetsarath Rattanavongsa, primièr ministre de Laos (n. 1890)
- 16 d'octobre - George Marshall, general american, Prèmi Nobel (n. 1880)
- 6 de novembre - José Paciano Laurel, president de las Filipinas (n. 1891)
- 15 de novembre - Charles Thomson Rees Wilson, fisician britanic, Prèmi Nobel (n. 1869)
- 17 de novembre - Heitor Villa-Lobos, compositor brasilièr (n. 1887)
- 20 de novembre - Alfonso López Pumarejo, president de Colómbia (n. 1886)
- 28 de decembre - Ante Pavelić, cap d'Estat faissista de Croàcia (n. 1889)


text:
Crits e chitadetas
Viskningar och rop / Crits e chibiteges (1972) es un filme de n'Ingmar Bergman, lo mai important e personal amai abotit dempuèi Persona (1966).
Somari
Sinòpsi[modificar | modificar la font]
N'es a se morir n'Agnese d'un càncer de l'utèr que la fa fòrca sofrir.
Per li n'ajudar a luchar contra tota aquesta dolor, lai venguèron ambedoas siás sòrres Karin e Maria mas la que de verai se n'entreva d'ela es la lor sirventa Anna.
Lo patiment d'Agnese metrà en evidéncia los problèmas existents a l'endintre d'aquela familha que las doas sòrres reagisson d'un biais molt diferent a la sòrt de la lor malastrada sòrre quitament se totas doas se ne destacan amb excessiva facilitat.
Las quitas relacions amb los lors marits es pro trebol.N'es Karin una femna freja, quasiben frigida e n'a gesses contactes amb lo sieu marit Fredrik, quand Maria çò que d'ela s'ignòra gaireben del tot lo siu espós e ne trantalheja ges per lo s'enganar amb lo doctor David.
Demest los glacials rapòrts personals, l'unica persona de còr del relat es n'Anna, la sirventa que dempuèi moltas annadas s'ocupa d'Agnese.N'arriba quitament a far coma se la s'alachava coma un neninon, remembre de la siá pròpria filha mòrta tròp jove.
Aprèp las funeralhas l'ostal de familha es vendut e n'Anna es embandida amb per sol recòrd lo jornal personal de n'Agnese, mentre las doas sòrres se ne daissan frejas, glacialas que non sai.
Generic[modificar | modificar la font]
còla tecnica[modificar | modificar la font]
- maquilhatge: Cecilia Drott & Börje Lundh
Interprèts e personatges[modificar | modificar la font]
- Harriet Andersson: Agnese
- Kari Sylwan: Anna
- Ingrid Thulin: Karin
- Liv Ullmann: Maria (& la maire de Maria...)
- Erland Josephson: David, lo doctor
- Henning Moritzen: Joakim, marit de Maria
- Anders Ek: lo paire Isak
- Inga Gill: narratritz
- Linn Ullmann: filha de Maria
- Ingrid von Rosen [1] una espectatritz
- Lena Bergman: Maria pichona
- Lars-Owe Carlberg: un espectator
- Malin Gjörup: la filha d'Anna
- Greta Johansson emplegada de las pompas funèbras
- Karin Johansson: emplegada de las pompas funèbras
- Ann-Christin Lobråten: una espectatritz
- Börje Lundh: un espectator
- Rossana Mariano: Agnese pichona
- Monika Priede: Karin pichona
Analisi[modificar | modificar la font]
Prèmis e guerdons[modificar | modificar la font]
- 1973: Grand Prèmi de la Comission Superiore Tecnica del Festenal de Canas
- 1973: Prèmi Guldbagge - Suècia de la melhora actritz per Harriet Andersson
- 1973: Prèmi Guldbagge - Suècia del melhor filme
- 1973: Prèmi National Board of Review - Nòva York del melhor filme estrangièr
- 1973: Prèmi National Board of Review - Nòva York del melhor realizator
- 1973: Prèmi New York Film Critics Circle del melhor filme
- 1973: Prèmi New York Film Critics Circle del melhor realizator
- 1973: Prèmi New York Film Critics Circle del melhor scenari
- 1973: Prèmi New York Film Critics Circle de la melhora actritz per Liv Ullmann [2]
- 1973: Prèmi National Society of Film Critics del melhor scenari
- 1973: Prèmi National Society of Film Critics de la melhora fotografia per Sven Nykvist
- 1974: Oscar de la melhora fotografia per Sven Nykvist
- 1974: David di Donatello al melhor realizator (amb David especial per Harriet Andersson, Kari Sylwan, Ingrid Thulin e Liv Ullmann...)
- 1974: Prèmi Bodil - Danemarc del melhor filme europèu
- 1974: Riban d'argent del melhor realizator estrangièr [3]
- 1974: Prèmi Kansas City Film Critics del melhor filme estrangièr
- 1974: Prèmi Kansas City Film Critics Circle del melhor realizator
- 1975: Prèmi Jussi - Finlàndia del melhor filme estrangièr
- 1975: Prèmi Círculo de Escritores Cinematográficos - Espanha del melhor filme estrangièr
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]

- Portal del cinèma
- {{DEFAULTSORT:Crits e chitadetas]]
- ↑ ...o Bergman... que n'es la cinquena molhèr d'en Bergman...
- ↑ ... a paritat amb lo siu ròtle dins Utvandrarna / Los Emigrants de Jan Troell Suècia 1971...
- ↑ ... idem Nastro d'argento, decernit pel Sindacato Nazionale dei Giornalisti Cinematografici Italiani...


text:
Pòl Sud
Lo pòl Sud es lo punt pus al sud de la superfícia de la Tèrra, diametralament opausat al pòl Nòrd. Se situa sul continent Antartida.
Lo pòl Sud es a vegadas designat coma pòl Nòrd geografic per lo distinguir del pòl Sud magnetic. Se totes dos son situats en Antartica, los dos punts correspondon pas perque l'emplaçament del pòl Sud magnetic seguís las variacions del camp magnetic terrèstre.
Somari
Exploracion[modificar | modificar la font]
Los primièrs umans a aténher lo pòl Sud geografic foguèron los membres de l'expedicion norvegiana conduita per Roald Amundsen, lo 14 de decembre de 1911. Lors concurrents dins la corsa al pòl Sud ; cinc membres de l'expedicion britanica Terra Nova conduita par l'oficièr de la Royal Navy Robert Falcon Scott, atenguèron lo pòl un mes pus tard, lo 12 de genièr de 1912 ; e moriguèron totes de fred e de talent dins lo trajècte de retorn. Lor autre concurrent, lo japonés Shirase Nobu, oficièr de la Marina Imperiala japonesa, descobriguèt solament una partida de la Tèrra del Rei Edoard VII lo 16 de genièr de 1912.[1].
En 1914, l'explorador britanic Ernest Shackleton, condusent l'expedicion Endurance, aviá per projècte la traversada del continent en passant pel pòl Sud, mas sa nau, l'Endurance, foguèt presa per la banquisa e s'enfonzèt onze meses pus tard dins la mar de Weddell.
Lo 29 de novembre de 1929, Bernt Balchen, acompanhat per Richard Byrd, Harold June e Ashley McKinley, pilotèt lo primièr avion sul pòl Sud. Cap pausèt pas lo pè sus aquel abans lo 31 d'octobre de 1956, quand una equipa conduita par l'amiral american George J. Dufek i aterriguèt. L'estacion Amundsen-Scott foguèt bastida entre 1956 et 1957 per l'Annada Geofisica Internacionala, sos elements foguèron menats per aires ; dempuèi sa construccion, es ocupada en permanéncia par de personal de recèrca e d'assisténcia[2].
Aprèp Amunsen e Scott, las primièras personas a aténher lo pòl Sud a pè, sens supòrt aerian, foguèron los membres de las equipas conduitas par Edmund Hillary (lo 4 de genièr de 1958) e Vivian Fuchs (lo 19 de genièr de 1958), pendent l'expédicion Fuchs-Hillary. D'autras expedicions pus tard atenguèron lo pòl a pè. Lo 30 de decembre de 1989}}, Arved Fuchs e Reinhold Messner foguèron los primièrs a aténher lo pòl Sud sens animals o ajuda motorizada, simplament a esquí e amb l'ajuda del vent. La traversada pus rapida del continent, entre l'ocean e lo pòl, a pè e sens assisténcia, foguèt realizada en 2009 pels Canadians Ray Zahab, Richard Weber et Kevin Vallely ; en 33 jorns, batent lo recòrd precedent, establit un mes abans per l'American Todd Carmichael en 39 jorns[3].
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo pòl Sud geografic se definís coma un dels dos punts ont l'axe de rotacion de la Tèrra copa sa superfícia (l'autre es lo pòl Nòrd). Pasmens, aquela definicion es pas totalament precisa perque l'axe de rotacion es subjècte de pichonas variacions e la posicion exacta d'aquela interseccion vària de qualques mètres al cors del temps ; aquel movement polar es constituit de doas componentas gaireben periodicas de qualques centenas de jorns (l'oscillacion de Chandler) e d'una leugièra deriva graduada, principalament cap a l'Èst.
Del punt de vista de las coordenadas geograficas, lo pòl Sud se pòt definir simplament coma lo punt situat per 90° de latitud sud, sa longitud es indeterminada e sens pertinéncia. Al pòl Sud, totas las direccions van cap al nòrd.
Lo pòl Sud geografic se situa sul continent Antartida, sus un plan glaçat sens caracteristicas particularas a una nautor de 2 835 m, a 1 300 km de la mar pus prèpa, a l'estrech de McMurdo. La calòta glacièra seriá espessa de 2 700 m al pòl Sud : la superfícia terrèstra jos lo glaç i es doncas prèpa del nivèl de la mar[2].
La calòta glacièra polar se desplaça de gaireben dètz mètres cap a 37° a 40° Oèst[4], en direccion de la mar de Weddell. La posicion relativa de l'estacion Amundsen Scott a respièch del pòl Sud evoluciona al cors del temps.
L'emplaçament del pòl Sud geografic es indicat per un pichon panèl e un pal dins la glaç, reposicionat cada an a l'an novèl per compensar la deriva glacièra. Lo panèl pòrta marcadas las datas d'arribada al pòl de Roald Amundsen e Robert Scott, e tanben la nautor de 2 835 m[5]. Prèp d'ela i a una zòna nomenada l pòl Sud de ceremonia, creada per respondre als besonhs fotografics. Consistís en una esfèra metallica placada sus un sòcle e a l'entorn de drapèls dels païses signataris del Tractat sus l'Antartida. Aquel monument es desplaçat totes los dos o tres ans per conservar una distància de marcha minimala amb lo pòl Sud geografic.
Installacions[modificar | modificar la font]
La zòna del pòl Sud ten las installacions umanas, que :
- l'estacion americana Amundsen Scott ;
- una pista d'aterriment ;
- las installacions dels projèctes AMANDA e IceCube.
Clima[modificar | modificar la font]
Dins l'ivèrn austral, lo pòl Sud es plonjat dins la nuèit polara. D'estiu, lo Solelh (e mai que siá de longa en dessús de l'orizont) es totjorn bas dins lo cèl. E mai, la majora partida de la lutz qu'arriba a la superfícia es reflectida per la nèu. Aquela abséncia de calor balhada pel Solelh combinada amb l'altitud del luòc (mai de 2 800 m en dessús del nivèl de la mar) fan que lo pòl Sud es un luòc dels pus freds sus Tèrra (fa pasmens pus fred dins l'emisfèri sud : de regions de l'Antartica situadas a una altitud superiora e a pus granda distància de l'ocean, coma la Basa antarctica Vostok, an un clima encara pus fred).
Al mitan de l'estiu austral, fin de decembre e començament de genièr, quand lo solelh atenh sa nautor maximala de 23,5°, la temperatura mejana del pòl Sud es de gaireben -25 °C. Al moment ont le Solelh passa en dessús de l'orizont (fin de març) o en dejós (fin de setembre), la mejana es de -45 °C. Al mitan de l'ivèrn, la temperatura demòra prèpa de -65 °C. Lo recòrd de calor, mesurat a la basa Amundsen Scott, es -13 °C (lo 27 de decembre de 1978), lo recòrd de fred es -82,8 °C (lo 23 de junh de 1982)[6].
Lo clima del pòl Sud es desertic e lo luòc recep gaireben pas de precipitacion. L'umiditat de l'aire es gaireben nulla. Mas, los vents violents pòdon transportar de nèu sus tota la region e son acumulacion atenh prèp de 20 cm par an[7].
Fusèl orari[modificar | modificar la font]
Al pòl Sud, lo Solelh sortís fin de setembre e demòra totjorn dins lo cèl fins a fin de mars ; la nuèit dura sièis meses. Es doncas pas possible de sincronizar l'ora locala amb la posicion aparenta del Solelh. I a pas de rason de privilegiar un fusèl orari sus un autre al pòl Sud, l'estacion Amundsen Scott utiliza l'ora de la Nòva Zelanda per de rasons practicas.
Flòra e fauna[modificar | modificar la font]
A causa del clima excepcionalament dificil, al pòl Sud s'atròba pas gaire de plantas o d'animals natius.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Paul Tréguer, Trois marins pour un pôle, Edition Quae, 2010.
- ↑ 2,0 2,1 http://www.nsf.gov/od/opp/support/southp.jsp
- ↑ http://www.thestar.com/News/Canada/article/563312
- ↑ http://www.southpolestation.com/pole/survey.html
- ↑ http://www.trekearth.com/gallery/photo284509.htm
- ↑ http://quest.nasa.gov/antarctica/background/NSF/sp-stay.html
- ↑ http://www.nsf.gov/pubs/stis1993/opp93103/opp93103.txt
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Error d'escript : la foncion « obratge » existís pas.
- Error d'escript : la foncion « obratge » existís pas.
- Error d'escript : la foncion « obratge » existís pas.


text:
Pòlo
Lo pòlo es un espòrt equèstre collectiu. Doas equipas fan a luchas per menar una palma de fusta o de plastic entre los pals advèrses. Los jogadors tustan la palma amb una maça del margue long de bambó. Lo jòc de pòlo de referéncia se jòga amb velocitat per un camp de 300 iardes de long e 200 de larg (environ 275 m per 160 m). Cada equipa es constituida de 4 jogadors e lor montura. Los pòstes se repartisson aital: lo numèro 1 es l’atacant; lo numèro 2 fa lo centre ofensiu; lo numèro 3 lo centre defensiu; lo numèro 4, l’arrièr, li dison tanben lo “back”.
Existís un sistèma d'andicap que ordena los jogadors de -2 a 10 d'andicap. Los -2 o -1 son de jogaires començants. Los 0 (zèros) son jogaires pus experimentats. Cal èsser 4 d'andicap per poder jogar a un nivèl internacional. Los 10 (Dètz) son una ponhada per lo mond e quasi asorats coma mièg-dieus.
Las partidas son constituidas de 4 a 8 periòdes o chukka (lo u es accentuat e se pronóncia coma a Seta). Cada periòde dura 7½ minutas de jòc efectiu.
Dos cavalièrs (umpires en anglés) arbitran la partida; un tresen arbitre (lo referí) se ten solet, a distància, per las tribunas. Deu s’agir d’un ancian jogaire plan coneissent o d’un arbitre fòrça experimentat.
Lo pòlo se practica a un nivèl amator, e mai es a créisser d’un biais espectaclós jos aquela forma en particular en Occitània e en França. Las equipas pòdon èsser de 3 jogaires. Se pòt jogar amb un balon al luòc de la palma. Lo terren de pòlo pòt èsser dividit per dètz. Se parla de paddock pòlo o de pòlo pichon (per oposicion al pòlo bèl).
L'expression "pòlo bèl" o "pòlo grand" se referís al pòlo professional de nivèl naut o high goal. Parlam de partidas que los andicaps cumulats dels jogadors tòca ensús 23 gòls (per exemple 3 jogaires 6 d'andicap e un jogaire 7). Fins a 12 gòls se parla de nivèl bas o low goal, entre las doas extrimitats de mièg-gòl.
Lo pòlo es un espòrt pus dubèrt que se pòt generalament creire. Es un espòrt passionant que demanda qualitats de jogaire, de cavalièr, d'elevaire e mai qualitats pròprias als gents de caval.


text:
904
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 904 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantina[modificar | modificar la font]
Presa e pilhatge de Tessalonica per lo pirata grèc, au servici de senhors arabis, Leon de Trípols. I liberèt 4 000 presoniers musulmans e i capturèt 22 000 abitants e 60 naviris.
Escòcia[modificar | modificar la font]
Expedicion novèla dei Vikings de Dublin (leis Uí Ímair) còntra lo litorau escocés. Dins aquò, au contrari de l'annada precedenta, lo rèi Constantin II e sei tropas capitèron de leis interceptar dins la region de Strathearn. Lo luòc precís de la batalha es desconegut mai la victòria escocesa foguèt totala. Lo rèi viking de Dublin, Ivarr II Uí Ímair, foguèt tuat e lei cronicas escocesas enregistrèron plus d'invasions vikingas fins a la segonda mitat dau sègle X.
Ongria[modificar | modificar la font]
En Itàlia, lei nomadas ongrés aprofichèron lo conflicte entre Loís III de Provença e Berenguer de Friol per pilhar lo nòrd-èst de la peninsula[1]. D'efèct, segon una tactica abituala dei nomadas eurasiatics, prepausèron son ajuda a Berenguer en cambi dau pagament d'un tribut anuau (375 kg d'argent[2]) e dau drech de pilhar lei vilas raliadas a son adversari[1]. Aquò foguèt acceptat e leis Ongrés secutèron lei linhas d'avitalhament de Loís III que deguèt rapidament se retirar.
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Succès deis operacions còntra lei Carmatas de Siria ont un cap important de la sècta foguèt tuat. Pasmens, lo problema se desplacèt dins la region de Bagdad onte un cap dich Zikrawayh pilhèt Kufa e ataquèt lo romavatge en direccion de La Mèca. La situacion foguèt pas reglada avans 907. Aquelei combats en Siria permetèron tanben d'establir de liames ambé lo generau egipcian Muhammad Sulayman mandat dins la region per lei Tulunides. Intrèt au servici dau califaAl-Muktafi e organizèt una expedicion per conquistar Egipte qu'èra la presa de trèbols intèrnes grèus dempuei d'annadas.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Werra-Meissner (636)
Liste des communes
Eschwege
Ville d'Eschwege, localité de l'Allemagne de 19 000 habitants.
La mairie d'Eschwege a une adresse e-mail et un site Internet.
Witzenhausen
Ville de Witzenhausen, localité de l'Allemagne de 15 000 habitants.
La mairie de Witzenhausen a une adresse e-mail et un site Internet.
Hessisch Lichtenau
Ville de Hessisch Lichtenau, localité de l'Allemagne de 12 000 habitants.
La mairie de Hessisch Lichtenau a une adresse e-mail et un site Internet.
Bad Sooden-Allendorf
Ville de Bad Sooden-Allendorf, localité de l'Allemagne de 8 300 habitants.
La mairie de Bad Sooden-Allendorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Sontra
Ville de Sontra, localité de l'Allemagne de 7 900 habitants.
La mairie de Sontra a une adresse e-mail et un site Internet.
Großalmerode
Ville de Großalmerode, localité de l'Allemagne de 6 800 habitants.
La mairie de Großalmerode a une adresse e-mail et un site Internet.
Wehretal
Ville de Wehretal, localité de l'Allemagne de 5 200 habitants.
La mairie de Wehretal a une adresse e-mail et un site Internet.
Meinhard
Ville de Meinhard, localité de l'Allemagne de 4 800 habitants.
La mairie de Meinhard a une adresse e-mail et un site Internet.
Waldkappel
Ville de Waldkappel, localité de l'Allemagne de 4 500 habitants.
La mairie de Waldkappel a une adresse e-mail et un site Internet.
Wanfried
Ville de Wanfried, localité de l'Allemagne de 4 200 habitants.
La mairie de Wanfried a une adresse e-mail et un site Internet.
Meißner
Ville de Meißner, localité de l'Allemagne de 3 100 habitants.
La mairie de Meißner a une adresse e-mail et un site Internet.
Ringgau
Ville de Ringgau, localité de l'Allemagne de 3 000 habitants.
La mairie de Ringgau a une adresse e-mail et un site Internet.
Herleshausen
Ville de Herleshausen, localité de l'Allemagne de 2 900 habitants.
La mairie de Herleshausen a une adresse e-mail et un site Internet.
Neu-Eichenberg
Village de Neu-Eichenberg, localité de l'Allemagne de 1 800 habitants.
La mairie de Neu-Eichenberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Berkatal
Village de Berkatal, localité de l'Allemagne de 1 600 habitants.
La mairie de Berkatal a une adresse e-mail et un site Internet.
Weißenborn
Village de Weißenborn, localité de l'Allemagne de 1 100 habitants.
La mairie de Weißenborn a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
L'emission d'actualitat setmaniera de Ràdio Nissa Pantai http://nissapantai.com
PantaInfo, l’informacion setmaniera dau País Nissart e Alpenc 8 de març dau 2013 PAÍS NISSART E ALPENC 1/ Actualitat política Creacion d'una classa bilenga nissart-francés à Nissa. Lo cònsol de Nissa Crestian Estrosi e lo president dau Conseu General...
PantaInfo, l’informacion setmaniera dau País Nissart e Alpenc 26 de febrier dau 2013 PAÍS NISSART E ALPENC 1/ Actualitat economica e sociala Lo dissabta 23 de febrier passat, l’associacion Terra Segurana organisèt au 303 avenguda Santa Margarida una acampada...
PantaInfo, l’informacion setmaniera dau País Nissart e Alpenc 4 de febrier dau 2013 PAÍS NISSART E ALPENC 1/ Actualitat política, economica e sociala Lo Nissa Matin dau diménegue 3 de febrier publiquèt una pàgina especiala foarça interessanta sus dei...
PantaInfo, l’informacion setmaniera dau País Nissart e Alpenc 29 de genoier dau 2013 PAÍS NISSART E ALPENC 1/ Actualitat política e economica Lo dimècres 23 de genoier passat, l’associacion « Terra Segurana » organisèt un acamp sus lo tema de toi lu problemas...
PantaInfo,l’informacion setmaniera dau País Nissart e Alpenc 21 de genoier dau 2013 PAÍS NISSART E ALPENC 1/ Actualitat economica e sociala L’operacion « Terra Segurana » menada despí esquasi un an per lucha contra la betumisacion e li expropriacions...
PantaInfo, l’informacion setmaniera dau País Nissart e Alpenc 16 de genoier dau 2013 La redaccion dau PantaInfo duèrbe aquesta emission en v’augurant en toi un boan cap d’An 2013. Aüra es la 26a difusion d’aquesta emission d’informacion setmaniera que...
PantaInfo, l’informacion setmaniera dau País Nissart e Alpenc 10 de decembre dau 2012 PAGINA ESPECIALA MANIFESTACIONS CONTRA LA LINHA LGV LION-TURIN ENSIN QUE L’AEROPOART NOASTRA-DAMA DEI LANDAS Despí de mes, la lucha s'intensifica en Bretanha coma en...
PantaInfo, l’informacion setmaniera dau País Nissart e Alpenc 26 de novembre dau 2012 PAÍS NISSART E ALPENC 1/ Actualitat política Diménegue passat, lo Govèrn Provisòri de la República Federala Occitana a organisat à Nissa en plaça Garibaldi una manifestacion...
PantaInfo, l’informacion setmaniera dau País Nissart e Alpenc 19 de novembre dau 2012 PAíS NISSART E ALPENC 1/ Actualitat política Lo diménegue 11 de novembre passat, à l’inauguracion de la renòva de la façada de la catedrala de Nissa, li èra una garolha...
PantaInfo, l’informacion setmaniera dau País Nissart e Aupenc 12 de novembre dau 2012 PAíS NISSART E ALPENC 1/ Actualitat política En l’encastre de la fèsta anuala de lo Dalfin que si tèn cada an au Borc en li Valadas Occitani de Piemont, lo Govèrn Provisòri...