text:
Docetisme
Lo docetisme es una eretgia apareguda al sègle I que son nom ven de la raiç grèga δokέw dokéō, que significa 'semblar o li semblar a un'. Es una doctrina crestiana apareguda a la fin del primièr sègle de l'èra crestiana qu'afirmava que Jèsus aviá pas sofrit pendent la crucifixion, pr'amor que son còrs èra solament aparent e non pas real; Joan vòl negligir aquesta idèa en escrivent sa primièra letra (1 Jn 1:1); Basilides, lo filosòf gnostic afirmèt, per tal d'explicar lo desplaçament de la crotz, que foguèt Simon de Cirene la persona que la carguèt e non pas Jèsus. L'eretgia, enrasigada dins l'influéncia platonica, afirma que las idèas son las solas realitats e que nòstre mond es solament un rebat o un imatge, e se basa sus l'idèa generalizada a aquela epòca, que la matèria èra corruptibla o corrompuda, o a la manièra dels grècs, lo còrs es la prison de l'esperit. La doctrina docetica, enrasigada tanben dins lo dualisme gnostic, devesissiá totalament los concèptes de còrs e esperit, en atribuissent tot çò temporal, illusòri e corromput al primièr, e tot çò etèrne, real e perfècte al segond; per aquò, sosteniá que lo còrs de Jèsus foguèt pas qu'una illusion e que, de la meteissa manièra, sa crucifixion aguèt tanpauc luòc coma autra senon coma sola aparéncia. L'Islam garda tanben aquel punt de vista e sosten que lo còrs del profèta Isa (nom islamic de Jèsus) foguèt crucificat coma una illusion. Aquela eretgia nèga o escafa Jèsus coma figura umana e coma filh carnal de Dieu, e per consequéncia elimina lo sacrifici del Messias del catolicisme.


c: text/html

text:
Cafarnaom
Cafarnaom (de l'ebrieu: כפר נחום Kəfar Nāḥūm «vilatge de Nahum»)[1], foguèt un implantament antic de Galilèa, en Israèl actuala, en riba de la mar de Galilèa o lac de Tiberiàs o Kineret. Es coneguda pels crestians coma "la ciutat de Jèsus". Segon lo Novèl Testament foguèt un dels luòcs causits per Jèsus per transmetre son messatge e per realizar mantun miracle. Se trapa a 2,5 km de Tabga e a 15 km de la ciutat de Tiberiàs, en riba nòrd-oèst del lac.
Somari
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo nom semitic de la pichona ciutat èra Kfar Nahum (vilatge de Nahum, lo nom d'un profèta). Dins los escriches de Flavi Josèp son nom es transcrit al grèc coma Kaφapvaouu (Kapharnaum). En arabi aqueste endrech se nomena "Tell Hum", doncas, lo tuc (Tell) de Hum (abreviacion de Nahum).
La recuperacion de Cafarnaom[modificar | modificar la font]
En 1838, lo nòrd-american Edward Robinson descobriguèt las roïnas d'aqueste endrech. L'ancian Cafarnaom se mostrèt als primièrs cercaires coma un endrech desolat e trist. En 1866, lo cercaire e capitani britanic Charles W. Wilson identifiquèt las rèstas de la sinagòga e en 1894 lo franciscan italian Giuseppe Baldi, al nom de la Custòdia de Tèrra Santa, aqueriguèt una granda partida de las roïnas als bedoïns. Los franciscans metèron un andàs per protegir las roïnas dels actes frequents de vandalisme; plantèron palmièrs e eucaliptus portats d'Austràlia per tal de crear un pichon oasi ont recebre los pelegrins dins aquesta zona, situada a 210 mètres jol nivèl de la mar. Al delà, bastiguèron un pichon pòrt per facilitar l'entrada pel lac. Aquestas òbras prenguèron un grand vam jos la direccion del franciscan Virgilio Acorbaishi
Descubèrtas arqueologicas[modificar | modificar la font]
Las furgas mai importantas comencèron en 1905, jos la direccion dels alemands Heinrich Kohl e Carl Watzinger e continuèron amb los franciscans Vendelin von Benden (1905-1915) e Gaudencio Orfali (1921-1926). Los resultats d'aquestes cavaments foguèron la descubèrta de dos bastiments publics, la sinagòga ja mencionada e una glèisa de forma octogonala. D'annadas après, las furgas foguèron represas per Acorbaishi e Stanislao Loffreda, amb l'ajuda financièra del govèrn italian. La descubèrta pus significativa d'aquestes cavaments foguèt l'ostal supausat de Pèire e mai d'un quartièr de l'epòca evangelica. Aquestes cavatges se concluguèron en 1986. Las furgas permetèron de saber que l'implantament foguèt creat probablament pendent lo règne de Juda Macabèu, a l'entorn del sègle II aC, e que foguèt abandonat a l'entorn del sègle XI.
Istòria de l'implantament[modificar | modificar la font]
Los arqueològs, en se basant dins las fònts literàrias e dins los resultats dels cavaments, an pogut refar una part de l'istòria d'aqueste implantament. Lo vilatge es pas mencionat dins l'Ancian Testament. Es arqueologicament demostrat que ja existissiá al sègle II aC, pendent lo govèrn de Juda Macabèu. Lo vilatge aviá pas cap de mur defensiu e s'estendiá per la riba del lac (d'èst a oèst). A 200 mètres al nòrd de la sinagòga se trapava lo cementèri, aluenhat del nuclèu abitat. Sa superfícia èra 3 km2, que confrontava amb Tabga, dedicada a l'agricultura, fach que s'es demostrat per nombrosas mòlas d'òli e gran trapats al cors dels cavaments. Altra fònt d'ingrèssos èra la pesca. Se trobèron de vestigis d'un pòrt a l'oèst del que bastiron los franciscans. Cafarnaom èra pròche de las pricipalas artèrias qu'unián Galilèa amb Damasc. Jèsus causiguèt aqueste vilatge coma centre de son ministèri public, dempuèi d'abandonar Nazaret que, simplament, èra un umil vilatge de montanha. S'es pas trapat de fònts que fagan pensar que Cafarnaom participèsse a las revòltas josievas sagnosas dels ans 70 e 135 contra los romans.
Descripcion[modificar | modificar la font]
L'implantament èra fòrça regular. De las doas bandas d'una granda carrièra orientada del nòrd al sud en sorgián quartièrs pichons e illas d'ostals, que limitavan amb de carrièras transversalas e carrierons sense sortida. Los murs se fasián amb de blòcs de basalte e èran refortits amb de pèiras e fanga. La part mai espaciosa dels ostals èra lo pati, ont se trapava lo forn circular fach de tèrra refractària, mòlas pel gran e l'escalièrs de pèira que portava a la terrassa. Lo sòl de totes los ostals èra empeirat. Altorn del pati s'i trapavan de petitas cèlas umilas que recebián la lutz de duberturas petitas o fenèstras bassas. La descubèrta de l'escalièr a la terrassa a permés de comprene lo passatge biblic ont se fa passar un paralitic a travèrs del tech:
- Marc, 2, 1-12: En vesent qu'amb tanta gent lo podián pas portar fins a Jèsus, faguèron un trauc al tech sus l'endret ont èra e baissèron la liechòta ont jasiá lo paralitic.
Pel tipe de bastiment, èra pas dificil de pujar al tech pels escalèrs del pati e ne trèir una part per far baissar lo paralitic fins a l'abitacion ont se trapava Jèsus. Un estudi del quartièr plaçat entre la sinagòga e la glèisa octogonala revelèt que divèrsas familhas vivián a l'estil patriarcal, donc, emplegavan los meteisses patis e, dintre, i aviá pas de pòrtas. Los ostals èran generalament fòrça paures. I aviá pas de servicis de sanejament o d'enversadors, las abitacions èran estrechas e pauc confortablas. La majoritat dels objèctes trobats èran de ceramica: olas, plats, anfòras e lums d'òli. S'i trobèt tanben de musclaus, de ponchons, de fuses per téisser e de mòlas de basalte que s'emplegavan per premsar lo gran e l'oliva. Dins aquela societat, la mòla èra un ben fòrça prevat que s'eretava de paires a filhs pendent sègles. A partir del sègle IV melhorèron las condicions de vida dels abitants de Cafarnaom: dempuèi, los ostals se bastiguèron amb de mortièr e s'emplegava de ceramica fina d'importacion. Los bastiments faches pendent la fondacion del vilatge continuèron de s'utilizar fins a l'abandonament.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Val d'Ors
La Val d'Ors (var. non localas: Vau d'Ors, Vath d'Ors; forma classicizanta: Val d'Ols; tanben se ditz Auta Val Doira) es una de las Valadas Occitanas e es un parçan d'Occitània. Se situa dins la Província de Turin (estat italian).
Sa vila principala es Ors.
Geografia[modificar | modificar la font]
Sal som, dal còl del Montgenebre se cala a Briançon, a la drecha lhi a Bardonescha e a la manchina la valada es collegaa a la Val Cluson a travèrs lo còl de Sestrieras.
Estòria[modificar | modificar la font]
Entre lo 1300 e lo 1700, la Val d'Ors fasia part de la Confederacion de lhi Escartons.
Economia[modificar | modificar la font]
Es una valada de fòrta preséncia torística, una autovia que travèrsa las montanhas bo la galeria dal Frejús e una linha de trens. La lhi a un projècte una linha T.G.V. (tren de granda velocitat) abo una fòrta oposicion de lhi estajants.


text:
Dornecy
Dornecy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Dornecy Es un vilatge rural, al limit nòrd-oèst del Morvan, entre Clamecy (Nièvre) (8km) e Vézelay (16 km). A situat entre dos monts : Brevois e Martin. Lo vilatge a traversat pel Armance, un afluent del Yonne :
« Es en un pichon val resserré #que nais humblement la tota pichona Armance, a qualques #cent mètres del castèl ont #nàisser lo grand Vauban. Dètz uèch quilomètres, a panatòri d'ausèl,lo separan de la siá desbocadura, mas las détours #que lududes impausen las reliefs del sòl e los méandres #que lududes suggerís la siá fantasia fan mai que duplicar aquela distància. Partida de la quòta 284, ela débouche a 164 solament en la Yonne, #çò que dona una pendenta mièja de 3 millimètres per mètre, mas aquela pendenta es fòrça variable seguent los ponches ont es tortueuse o estend gaireben. » Ferdinand Maié-Davy
Dornecy est un village rural, à la limite nord-ouest du Morvan, entre Clamecy (Nièvre) (8km) et Vézelay (16 km). Il est situé entre deux monts : Brevois et Martin. Le village est traversé par l'Armance, un affluent de l'Yonne :
« C'est dans un petit val resserré que naît humblement la toute petite Armance, à quelque cent mètres du château où naquit le grand Vauban. Dix huit kilomètres, à vol d'oiseau,le séparent de son embouchure, mais les détours que lui imposent les reliefs du sol et les méandres que lui suggère sa fantaisie font plus que doubler cette distance. Partie de la cote 284, elle débouche à 164 seulement dans l'Yonne, ce qui donne une pente moyenne de 3 millimètres par mètre, mais cette pente est très variable suivant les points où elle est tortueuse ou presque étale. » Ferdinand Maié-Davy
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La preséncia d'aiga, sosterranha e en superfícia daissa presumir d'una aucupacion fòrça anciana del luòc. A viscut pels Cèltas de contunh pels Romains, aital coma en testifica las nombrosas pèças e condecores al nom de César, Tibère, Néron o Constantin, de descobèrtas al cuert dels labours. Al cors de la Modèl:S- Girart de Roussillon, pòrti de Bourgogne e comte de Provence, regna sul Nivernais per acte reial. En 838, fa don de Dornecy e de Vézelay al monastèri femenin de la Santa-Vèrge situada en bas de la montanha de Sant-paire, #que serà reconstruit ne nautor après la siá destruccion mas per fraires aquelas fes-aicí. Aqueles religioses venon alavetz los autentics senhors de Dornecy. Pendent nòus sègles, lo pòble patís la siá sobeiranetat. Dornecy E d'una autra part vassal de las comtes, de contunh dels ducs de Nivèrns. Lo tilleul del Camp de la Vila i auriá #èsser plantat jol regna de Henri IV, d'ont lo nom d'arbre de Sully #que lududes es de còps donat ; li cal simbolizar la reconeissença de la populacion cap al rei [[François Ier de França|François Sègle I]], #que i aviá autorizat l'edificacion de las fortificacions de la vila a Modèl:La s-, alavetz sostengut per Ostal de Albret duchesse de Nivèrns.
La présence d'eau, souterraine et en surface laisse présumer d'une occupation très ancienne du site. Il est habité par les Celtes puis par les Romains, ainsi qu'en témoigne les nombreuses pièces et médailles au nom de César, Tibère, Néron ou Constantin, découvertes au court des labours. Au cours du Modèl:S- Girart de Roussillon, duc de Bourgogne et comte de Provence, règne sur le Nivernais par acte royal. En 838, il fait don de Dornecy et de Vézelay au monastère féminin de la Sainte-Vierge située en bas de la montagne de Saint-père, qui sera reconstruit en haut après sa destruction mais pour des moines cette fois-ci. Ces religieux deviennent alors les véritables seigneurs de Dornecy. Durant neuf siècles, le village subit leur souveraineté. Dornecy et d'autres part vassal des comtes, puis des ducs de Nevers. Le tilleul du Champ de la Ville aurait été planté sous le règne de Henri IV, d'où le nom d'arbre de Sully qui lui est parfois donné ; il doit symboliser la reconnaissance de la population envers le roi [[François Ier de France|François Sègle I]], qui avait autorisé l'édification des fortifications de la ville au Modèl:S-, alors soutenu par Marie d'Albret duchesse de Nevers.


text:
Giacomo Puccini
Giacomo Puccini (Luca, lo 22 de deceme de 1858 - Brussèlas, lo 29 de noveme de 1824) que ho un compositor italian d'opèra e qu'ei un deus mei interpretats dens lo repertòri de l'art liric. Enter los sons opèras mei famós que podem mentàver : [[Manon Lescaut (Puccini)|Manon Lescaut (1893), La Boèmia (1896), Tosca (1900), Madama Butterfly (1904) e Turandot (1926).
Gessit d'ua familha de musicians, qu'estudiè au Conservatòri de Milan abans de'n sortir diplomat en 1883. La soa purmèra escaduda sus l'empont que ho Manon Lescaut (1893) basat suu libe de l'abat Prévost.


text:
Alexis Tsipras
Alexis Tsipras (en grèc: AλέEnς Tσίπpaς; Atenas, 28 de julh de 1974) es un politician grèc d'extrèma esquèrra. Es membre del Parlament grèc, president del partit politic Synaspismòs e menaire del grop parlamentari de la Coalicion de l'Esquèrra Radicala (SYRIZA). Son oposicion franca a la politica d'austeritat menada per l'Union Europèa a fach d'el una figura carismatica dels movements d'esquèrra d'Euròpa e una font d'inspiracion e de referéncia pel politician francés Jean-Luc Mélenchon. Es actualament lo candidat del Partit de l'Esquèrra Europèa per venir President de la Comission Europèa durant las eleccions del Parlament Europèu de 2014.
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
[modificar | modificar la font]
Alexis Tsipras nasquèt a Atenas en 1974 dins una familha de classa mejana. Son paire, Pavlos Tsipras, foguèt empresonat en 1968 durant la dictatura militara. S'engatgèt d'ora en politica que se faguèt membre de las Joventuts Comunistas cap a la fin de las annadas 1980. A la debuta de la decada seguenta, del temps qu'èra escolan al Licèu d'Ambelokipi, foguèt fòrça actiu politicament dins la rebellion dels escolans de licèu contra la lei controvertida del Ministre d'Educacion e Afars Religioses d'aquel temps, Vasilis Kontogiannopoulos. Venguèt fòrça lèu un membre influent del movement contestatari en seguida de sa participacion a una entrevista a la television amb la jornalista Anna Panagiotarea quand aviá pas que 16 ans.
Faguèt puèi d'estudis d'engenhariá civila a l'Universitat Politecnica Nacionala d'Atenas. De 1995 a 1997 foguèt un membre elegit del Conselh Central del Sindicat Nacional dels Estudiants de Grècia (EFEE). Aprèp l'obtencion de son diplòma en 2000, comencèt a estudiar la planificacion territoriala dins l'encastre d'un programa interdepartmental de son universitat. A l'encòp entamenèt sa carrièra coma engenhaire civil dins lo sector de la construccion.
L'emergéncia d'un menaire politic[modificar | modificar la font]
Aprèp d'aver ocupat, de mai de 1999 a novembre de 2003, la foncion de primièr secretari politic de la seccion de la joventut de Synaspismòs, Neolaia Syn, en decembre de 2004, quand se faguèt lo 4en congrès de Synaspismòs, foguèt elegit membre del comitat politic central del partit. Accediguèt puèi al secretariat politic, coma responsable de la seccion que se tracha del jovent e de l'educacion.
Durant las eleccions de 2006 se presentèt coma candidat per venir cònsol d'Atenas, amb lo supòrt de Synaspismòs e las formacions aliadas a SYRIZA. Capitanegèt la lista Avoιxtή Πόλn (en occitan: "Ciutat Dobèrta") e acabèt en tresena posicion, darrièr los candidats de Nòva Democracia e del PASOK, amb 10,5% dels sufragis. Aital venguèt conselhièr municipal de la capitala grèga, amassa amb tres autras personas de son partit. L'an seguent, en 2007, Tsipras se volguèt pas presentar a las eleccions del Parlament grèc, ja que preferissiá acabar son mandat municipal a Atenas.
Posteriorament, en febrièr de 2008, foguèt elegit president de Synaspismòs durant lo 5en congrès del partit, çò que faguèt d'el, a 33 ans, lo menaire d'un partit politic grèc mai jove de tota l'istòria del país. Venguèt l'an seguent membre del Parlament aprèp d'èsser estat elegit durant las eleccions de 2009.
Dempuèi aquel temps dirigís lo grop parlamentari SYRIZA.
Lo menaire de la lucha contra l'austeritat europèa[modificar | modificar la font]
Gràcias a sa posicion clara contra las politicas de rigor budgetària impausadas per l'Union Europèa qu'an causat un empauriment de Grècia, de dificultats economicas per mantun grop social e un caumatge tras qu'elevat, Tsipras obtenguèt de resultats plan satisfactòris durant las eleccions de 2012 que donèron a SYRIZA mai de 22% dels sufragis, e se situèt alara coma un dels personatges fòrts del mond politic grèc, çò que lo placèt doncas dins la posicion de Cap de l'Oposicion.
Sa popularitat e son succès en Grècia lo faguèt venir un personatge clau e conegut dins l'orizon politic d'esquèrra en Euròpa e ne faguèt un dels opausants mai declarats a la politica d'austeritat del govèrn europèu. Aital foguèt convidat dins mantun país europèu durant las amassadas politicas de divèrses partits coma lo Front d'Esquèrra en França lo 21 de mai e die Linke en Alemanha l'endeman.
Son ascension politica culminèt mai naut encara quand foguèt causit coma candidat dels partits d'esquèrra a la presidéncia europèa per las eleccions del Parlament Europèu de 2014.


text:
1652
Aquesta pagina concernís l'an 1652 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Fonda ambé la continuacion dei combats entre l'armada reiala e lei tropas de Condé sostengudas per leis Espanhòus. Batut a la batalha de Bléneau per Turenne, Condé se dirigiguèt vèrs París onte prenguèt lo poder ambé l'ajuda de Gaston d'Orleans. Pasmens, i establiguèt un regime autoritari que lassèt rapidament leis elèits de la vila. Per reprimir aquela agitacion, Condé ordonèt de cremar la Comuna de la vila e d'executar un trentenau de captaus. De son caire, Turenne capitèt d'isolar la capitala e Condé foguèt pauc a pauc abandonat per sei partisans. Lo 24 de setembre, seis adversaris parisencs foguèron pron fòrts per prendre lo contraròtle deis autoritats comunalas e obligir Condé de quitar París lo 13 d'octòbre.
Lo 21 d'octòbre, lo rèi Loís XIV poguèt intrar dins la capitala. Lo 12 de novembre, lo prince de Condé perdiguèt oficialament sei dignitats e sei govèrns. Participèt a la guèrra francoespanhòla dins lo camp d'Espanha. Foguèt condamnat a mòrt en 1654 mai perdonat a la fin de la guèrra còntra Espanha. Son fraire, lo prince de Conti contunièt lo combat fins a 1653. Gondi foguèt arrestat e estremat fins a son evasion de 1654 e son exil dins leis Estats Pontificaus. Enfin, Gaston d'Orleans foguèt exilat dins lo castèu de Blois fins a sa mòrt.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Províncias Unidas[modificar | modificar la font]
Fondacion dau comptador dau Cap dins lo sud dau continent african.


text:
Informatica
Lo tèrme d'informatica designa la gestion automatizada de l'informacion per ordinator. Foguèt creat en 1962 per Philippe Dreyfus partent dels mots « informacion » e « automatica ».
- Per extension, designa tan lo material coma la concepcion e l'administracion de la partida immateriala d'un ordinator, los logicials.
- La lenga anglesa utiliza pas gaire aqueste concèpte, e destria puslèu :
- çò que pertòca lo foncionament dels ordinators e de lors programas (computer science),
- çò que pertòca la mesa en practica dels tractaments (data processing)
- l'evolucion de las tecnicas, e mai del material (informacion technology).
Somari[modificar | modificar la font]
- Istoric de l'informatica
- Apròchi foncional de l'informatica
- Apròchi organizacional de l'informatica
- Istòria de l'informatica
- Material informatic
- Logicial
- Creacion dels logicials
- Tractament de l'informacion
- Apròchis scientifics
- Imparticion informatica
- Annèxes informatics


text:
Gien-sur-Cure
Gien-sur-Cure es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna del Parc natural regional del Morvan, lo sieu territòri es pauc accidentat e fòrça descobèrt, mas es prim e fred a causa de la siá elevacion #que vària de 632 a 714 mètres al dessus del nivèl de la mar. Al Sègle XIX, lo bòsc recobrava encara 171 ectaras. Aquel finage confine amb los departaments de la Còsta-d'Aur, de la Saône-e-Loire. Es agréablement situat près de la rota de Castell-Chinon, a Saulieu. A dividit en dos per un vallon, al fons #que se'n trobava un grand étang, al Nòrd #que se n'elèva la Montanha de las Epaux e al Sud, la Montanha del Gousset. Un autre réservoir mai considerable existissiá en 1865 al Sud, del primièr. Servissián totes los dos al flottage #que començava antany al bas del pòble.
- Hydrographie
- Caserius
- Cabras,
al Sud, compausat de qualques chaumières fasiá partida en 1865 de tres comunas, de tant de departament e de diocèses. #Çò que pòt far virar de cabras los sieus abitants.
- Cantierada-lès-Gien
Al Sud près de bòsc, fief #que i aviá possedit en tota justícia per l'Ostal de Chaugy-Roussillon. La Mois invalide (d'abril)M, Hugues de Chaugy, #far un tractat amb Mathurin Brossard, verrier de Vergigny, près de Sant-Florentin, per i establir una fabrica de verrerie. Lududes #abandonar a aquel efièch una localizacion près de la extremitat esquèrra de la cauçada de la étang del luòc, per i bastir un ostal, un foguet e una lòtja, e lududes cedir totes los bòsques necessaris al bastiment d'aquelas bastissas e a la mantenença del fuòc, moyennant quatre écu sòl d'aur, n'aur, payable cada an al Sant-Martin d'ivèrn. Acòrdi conclús davant Louis Desplaças, notaire reial a Montcinet.
- Bòsc de Aligny, fief situat al Nòrd e agut en tota justícia. #Passar sires de Alligny als comtes del Montal, senhor del luòc e de Sant-Brisson, #que se sonavan en consequéncia, sieurs de Gien en partida.
- La Copa-Launay e Las Lignerons, situats al Nòrd, aperteniá dins l'Ostal de Loppin de Montmort, #que lo #possedir fins a la casuda de las institucions féodales. Los abitants de La Copa-Launay, passavan antany per èsser vaudois e èran fòrça temuda de los sieus vesins. Un incendi lo #consumar en 1854. Lignerons, Dividit en anautit e bas, tira lo sieu nom d'una anciana familha #que la viviá.
Commune du Parc naturel régional du Morvan, son territoire est peu accidenté et très découvert, mais il est maigre et froid à cause de son élévation qui varie de 632 à 714 mètres au dessus du niveau de la mer. Au Sègle XIX, la forêt recouvrait encore 171 hectares. Ce finage confine avec les départements de la Côte-d'Or, de la Saône-et-Loire. Il est agréablement situé près de la route de Château-Chinon, à Saulieu. Il est divisé en deux par un vallon, au fond duquel se trouvait un grand étang, au Nòrd duquel s'élève la Montagne des Epaux et au Sud, la Montagne du Gousset. Un autre réservoir plus considérable existait en 1865 au Sud, du premier. Ils servaient tous les deux au flottage qui commençait autrefois au bas du village.
- Hydrographie
- Hameaux
- Chèvres,
au Sud, composé de quelques chaumières faisait partie en 1865 de trois communes, d'autant de département et de diocèses. Ce qui peut faire tourner chèvres ses habitants.
- Monceau-lès-Gien
Au Sud près des bois, fief qui était possédé en toute justice par la Maison de Chaugy-Roussillon. Le Mois invalide (avril)M, Hugues de Chaugy, fit un traité avec Mathurin Brossard, verrier de Vergigny, près de Saint-Florentin, pour y établir une usine de verrerie. Il lui abandonna à cet effet un emplacement près de l'extrémité gauche de la chaussée de l'étang du lieu, pour y bâtir une maison, un fourneau et une halle, et lui céder tous les bois nécessaires à la construction de ces édifices et à l'entretien du feu, moyennant quatre écu sol d'or, en or, payable chaque année à la Saint-Martin d'hiver. Accord conclu devant Louis Desplaces, notaire royal à Montcinet.
- Bois d'Aligny, fief situé au Nord et tenu en toute justice. Il passa des sires d'Alligny aux comtes du Montal, seigneur du lieu et de Saint-Brisson, qui se disaient en conséquence, sieurs de Gien en partie.
- La Coupe-Launay et Les Lignerons, situés au Nord, appartenait à la Maison de Loppin de Montmort, qui le posséda jusqu'à la chute des institutions féodales. Les habitants de La Coupe-Launay, passaient jadis pour être vaudois et étaient fort redoutés de leurs voisins. Un incendie le consuma en 1854. Lignerons, divisé en haut et bas, tire son nom d'une ancienne famille qui l'habitait.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat se trucava Joen al Sègle XIV, Jocus, es-a dire Jòc. Segon lo abbé Baudiau, aquel subernòm vendriá de la posicion d'aquela municipalitat près de fonts del riu de La Curació #que sòrt d'un bòsc de Anost.
La parròquia èra antany del diocèse de Autun e del archiprêtré de Anost, èra en 1865, la una del cinc compausant lo doyenné de Ouroux-en-Morvan. En 1790, #far partida del costat #que i aviá #èsser creat en aquel bourg. La collation de la curació èra a l'avesque e los #dire apertenián al curé e al marques de Roussillon. Suprimida pel Concordat de 1801, #venir annèxa de Moux-en-Morvan, #que i n'aguèt separat en 1845, amb un nòu títol.
La distincion d'aquel país èra en la mouvance de Castell-Chinon, e aperteniá antany al Abbé del Abbaye Sant-Rigaud, a Ligny-en-Brionnais, près de Beaune, que # i aguèt sus el vendut pels officiers del rei al bailliage de Mâcon, en 1564. I aguèt aquerit per Hugues de Chaulgy Chaugy, baron de Roussillon per la soma de 1500 libres e en recéda la mitat a Texans de Fussey, chevalier, stipulant per Texans de Vaulx, lo sieu polit-paire seigneurt de Ménesserre. A partir d'aquela epòca #demorar annéxée dins aquelas tèrras[1].
La commune s'appelait Joen au Sègle XIV, Jocus, c'est-à-dire Jeu. Selon l'abbé Baudiau, ce surnom viendrait de la position de cette commune près des sources de la rivière de La Cure qui sort d'un bois d'Anost.
La paroisse était autrefois du diocèse d'Autun et de l'archiprêtré d'Anost, elle était en 1865, l'une des cinq composant le doyenné d'Ouroux-en-Morvan. En 1790, elle fit partie du canton qui avait été créé en ce bourg. La collation de la cure était à l'évêque et les dîmes appartenaient au curé et au marquis de Roussillon. Supprimée par le Concordat de 1801, elle devint annexe de Moux-en-Morvan, dont elle fut séparée en 1845, avec un nouveau titre.
La seigneurie de ce pays était dans la mouvance de Château-Chinon, et appartenait jadis à l'Abbé de l'Abbaye Saint-Rigaud, à Ligny-en-Brionnais, près de Beaune, sur lequel elle fut vendue par les officiers du roi au bailliage de Mâcon, en 1564. Elle fut acquise par Hugues de Chaulgy Chaugy, baron de Roussillon pour la somme de 1500 livres et en recéda la moitié à Jean de Fussey, chevalier, stipulant par Jean de Vaulx, son beau-père seigneurt de Ménesserre. À partir de cette époque elle resta annéxée à ces terres[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Archiu del Castell de Chastellux, títols de Roussillon.
- ↑ Archives du Château de Chastellux, titres de Roussillon.


text:
Louis De BRIENNE, Agnés De BRIENNE (née De BEAUMONT)
Siblings:
Marguerite ANTIOCH (née De BRIENNE), Marie MAYENNE (née De BRIENNE), Jeanne De MONTMORENCY-LAVAL, Dame de Loue (née De BRIENNE), Jeanne De MONTMORENCY, Dame de Loué (née De LONGUEVAL), Charles De BRIENNE, Louis De BRIENNE, Marie Anne De BRIENNE, Henry De BRIENNE, Jean De BRIENNE
Beaumont slott, Beaumont, Grevskapet Maine (Comté de Maine), Frankerriket
Death:
Nov 1 1334 - Alnwick slott, Alnwick, Northumberland county, Kungariket Skotland
Parents:
Louis I de Brienne & d'Acre (Maison de Brienne), Agnes de Brienne & d'Acre (Maison de Brienne) (född de Beaumont-au-Maine)
Siblings:
Jeanne de Laval (Montmorency-ätten) (född de Brienne (Maison de Brienne)), Jean de Beaumont-au-Maine (Maison de Brienne), Marie Anne d'Avaugour (de Penthièvre-ätten & d'Avaugour-ätten) (född de Brienne (Maison de Brienne)), Henry de Beaumont (Maison de Brienne), Marguerite (Margarita Margareta) av Antiokia (född de Brienne (Maison de Brienne)), Louis (Ludovicus) de Beaumont (Maison de Brienne)
Jeanne Beaumont au Maine Laval (born Brienne), Jean de brienne, Jeanne De Montmorency Laval (born De Brienne), Isabel De Vesci (born Beaumont), Louis de Brienne Dunelmont, Marguerite de Brienne, Marie Anne Avaugour (born De Brienne), Jeanne de Brienne, Marie Brienne Beaumont Mayenne (born au Maine), Isabella de Beaumont de Vesci (born au Maine), de beaumont, Unknown norton alias norville (born Beaumont), Henry de Beaumont, Marie d'Avaugour (born de Brienne), Marie D'avaugour (born De Brienne), Henri de Beaumont Maine de Brienne, Henry Beaumont, Henry de Beaumont, Henry Beaumont, Henry De Beaumont, Jeanne de Brienne, Charles Beaumont
Jeanne Beaumont au Maine Laval (born Brienne), Jean de brienne, Jeanne De Montmorency Laval (born De Brienne), Isabel De Vesci (born Beaumont), Louis de Brienne Dunelmont, Marguerite de Brienne, Marie Anne Avaugour (born De Brienne), Jeanne de Brienne, Marie Brienne Beaumont Mayenne (born au Maine), Isabella de Beaumont de Vesci (born au Maine), de beaumont, Unknown norton alias norville (born Beaumont), Henry de Beaumont, Marie d'Avaugour (born de Brienne), Marie D'avaugour (born De Brienne), Henri de Beaumont Maine de Brienne, Henry Beaumont, Henry de Beaumont, Henry Beaumont, Henry De Beaumont, Jeanne de Brienne, Charles Beaumont
Jean De Brienne, Jeanne De Brienne Montmorency Laval, Isabel De Vesci (born Beaumont), Marguerite De Brienne, Marie Anne De Brienne Avaugour, Jeanne De Brienne , Dame De Loue, Isabel De Brienne, Marie Brienne Beaumont Au Maine, De Beaumont, Henry De Beaumont, Marie De Brienne, Henri De Beaumont Maine De Brienne, Theobald De Brienne, Henry De Beaumont, Henry Beaumont,   Dunelmont, Isabell De Brienne Vessey, Lewis De Brienne,  , Henry De Brienne
Louis Acre De Brienne, Agnes Vicomtesse au Maine De Beaumont
Siblings:
Margaret De Beaumont, Louis Bishop of Durham De Beaumont, Marie De Brienne, Jeanne De Longueval, Aubert III De Longueval, Richard De Beaumont, Jean De Beaumont, Henry Earl of Buchan De Beaumont, Alice De Beaumont,   De Longueval,   De Longueval,   De Longueval,   De Longueval,   De Longueval,   De Longueval
Jeanne Beaumont au Maine Laval (born Brienne), Jean de brienne, Jeanne De Montmorency Laval (born De Brienne), Isabel De Vesci (born Beaumont), Louis de Brienne Dunelmont, Marguerite de Brienne, Marie Anne Avaugour (born De Brienne), Isabel de Brienne, Jeanne de Brienne, Marie Brienne Beaumont Mayenne (born au Maine), de beaumont, Unknown norton alias norville (born Beaumont), Henry de Beaumont, Marie D'avaugour (born De Brienne), Marie d'Avaugour (born de Brienne), Henri de Beaumont Maine de Brienne, Henry Beaumont, Henry de Beaumont, Henry Beaumont, Henry De Beaumont, Jeanne de Brienne, Charles Beaumont


text:
Vladimir Dragomirov
̞Vladimir Mikhailovich Dragomirov (1862–Kyiv, 1920) foguèt un general ucraïnian de l'Armada Imperiala Russa.
Biografia[modificar | modificar la font]
Vladimir èra lo filh de Mikhail Ivanovich Dragomirov, un general plan important de l'Armada de l'empèri rus. Son fraire Abram Dragomirov tanben èra militar e mai general dins aquesta armada.
Vladimir dintrèt dins l'Armada Imperiala jove, e en 1909 was District Quartermaster dins lo districte militar de Kyiv ont ocupava lo reng de Major General.[1] Foguèt general tsarista durant la màger part de la Primièra Guèrra Mondiala. Luchèt activament dins las regions de Galícia e de Volhynia en 1916, e i foguèt nafrat seriosament. Durant lo mes de mai de 1917, aprèp la revolucion de febrièr foguèt causit per comandar lo Front septentrional. Cinc meses mai tard Dragomirov prenguèt la succession d'Anton Denikin coma comandaire del Front sudoèst.
En seguida de la revolucion d'octobre, Dragomirov s'aliguèt amb los contrarevolucionaris e mai assumiguèt una posicion de menaire dins las fòrças anti-bolshevicas, e venguèt lo cap d'una administracion d'oposicion al movement bolshevic en novembre de 1918, mentre que collaborava activament amb Denikin dins lo conselh militar d'aqueste.
Foguèt nomenat governador militar a Kyiv en octobre de 1919. L'an seguent, quand la capitala ucraïniana tombèt jos l'avançada de l'armada polonesa desapareguèt e se pensa que moriguèt durant l'ofensiva.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Rzhishchev, Ukraine verificat lo 6 de genièr de 2009


text:
Malai
Los Malais son un grop de pòbles que vivon en Asia del sud-est insulara, en Malàisia e en Tailandia.
Dins un sens restrictiu, Malai designa solament los Malais de Malàisia e qualques populacions plan vesinas d'Indonesia,de Singapor e de Brunei. Dins aquel sens, son 27 700 000 en 2013.
Dins un sens mai lat, designa totes las personas qu'apartenon al grop linguistic malaïc que compren 53[1] lengas e dialèctes malais.
Somari
- 1 Origina del demonim
- 2 Istòria
- 3 Lengas e grops etnics
- 4 Demografia
- 5 Nòtas e referéncias
Origina del demonim[modificar | modificar la font]
Lo mot malai a una etimologia escura e controversada.
I a mai d'una teoria. Per unis que i a, l'etnomime deriva del riu Melayu. Per d'autres, lo mot ven del tamil Malayur "païs de las montanhas".
Lo mot foguèt popularizat subretot amb lo sultanat de Melaka fondat pel prince Parameswara.
Los Portugueses foguèron los primièrs Europèus a dintrar en contacte amb aquelas populacions e manlevèron lo tèrme jos la fòrma "malaio". L'anglés, l'olandés e las autras lengas europèas adaptèron la fòrma portuguesa a lors foneticas. En occitan, la fòrma malai, manlèu del portugués malaio es del tot correcta.
Istòria[modificar | modificar la font]
Los Protomalais[modificar | modificar la font]
Coma lo nom, l'origina dels Malais demòra controversada amb divèrsas teorias que s'afrontan. Çò qu'es segur es que los Malais son d'immigrants que s'installèron dins la region entre - 2500 e - 1500.
1. Teoria del Yunnan: los Protomalais serián venguts del Yunnan, en seguissent lo riu Mekong.
2. Teoria de Taiwan: los Malais serián originaris del sud de China e migrèron cap a Taiwan e Borneo entre - 4 000 e - 2500. Vèrs - 1 000 migrèron tanben cap a la peninsula malaia.
I a tanben una teoria oceanica (teoria de Nòva-Guinèa). Los Malais se mesclèron a las populacions localas e qualques pòbles malais de Borneo an servat de nombrosas tradicions que revertan la cultura antica dels Protomalais.
Los Protomalais son apelats Melayu asli (Malais aboriginals ) o Melayu purba (ancians Malais) en malai.
Los Deuteromalais[modificar | modificar la font]
Una segonda onda de migracion aguèt lòc en l'an -300. Las populacions immigrantas butèron los Promalais dins las regions mai reculadas e s'installèron dins las planas e a proximitat de la costièra.
Aquelas populacion èran compausadas principalament d'Austronesians e d'Austroasiatics. Son considerats coma los rèires dels Malais.
Una partida dels Protomalais s'installèron dins las regions de l'interior. A l'ora d'ara, sos descendents constituisson de pòbles coma los Mokens, los Jakuns, los Orang Kuala, o encara los Temuans.
Periòde de l'influéncia indiana[modificar | modificar la font]
Los Indians e la lenga sanscrita aguèron una influéncia majora subre la cultura malaia. Aquela periòde a durat de la debuta de nòstra èra duscas lo sègle 13, que l'islamizacion comencèt.
L'influéncia indiana toquèt tots los domènis (arquitectura, arts, alimentacion, economia...). A l'ora d'ara aquela influéncia es encara plan visible. Lo malai conten un fum de manlèus al sancrit. A Bali e dins qualques autras regions d'Indonesia, l'indoïsme es encara praticat.
Islamizacion[modificar | modificar la font]
A partir del sègle 12, los Malais van conéisser una islamizacion progressiva. Aquela ven d'Índia e constribuís a manténer l'influéncia indiana. L'islam praticat en Indonesia e en Malaisia es marcat per aquelas influéncias. Qualques elements son pasmens exteriors al mond indian coma l'alfabet arabi, la lei musulmana.
A l'ora d'ara gaireben tots los Malais son musulmans, tot ben que i a tanben qualques crestians. Los Malais an tanben instaurat l'islam coma religion oficiala de Malàisia e Brunei. En Indonesia es una de las religions oficialament reconegudas pel govèrn e domina la vida publica e politica.
Influéncias e colonizacions europèas[modificar | modificar la font]
Los Portugueses e Malaca portuguesa[modificar | modificar la font]
L'acte politic fondamental que manifesta la dintrada dels pòbles malais dins l'esfèra d'influéncia occidentala, foguèt la presa de Malaca en 1511 pels Portugueses. Lo Sultanat de Malaca, melaka en malai, venguèt una zòna d'influéncia portuguesa.
Entre 1511 e 1641, la region de Malaca foguèt declarada colonia portuguesa, e los Portugueses sonèron la region la Malaca portuguesa. Los Olandeses, aligats amb d'autres reialmes malais capitèron a eliminar de Malàisia sos concurrents portugueses en 1641. Expulsèron tanben los Portugueses de las Molucas e empedegan tota expansion portuguesa que se limitarà finalament a Timor. Los Portugueses demoraràn çaquelà presents a Timor fins a 1975.
Un creòle portugués, lo kristang, a sobreviscut a la fin de la dominacion politica de Portugal, e es encara parlat per aperaquí 5 000 personas.
I aguèt tanben de nombroses manlèus del malai al portugués.
Colonizacion olandesa[modificar | modificar la font]
Los Olandeses s'installèron dins la region a partir de 1602 amb la Companhiá neerlandesa de las Índias orientalas e dominèron Indonesia completament Indonesia a la fin del sègle 19.
Se capitèron d'eliminar los Portugueses, foguèron eliminats de Malàisia pels Angleses.
En 1949, Olanda reconeguèt l'independencia d'Indonesia.
Lor influéncia foguèt importanta al nivèl cultural. Una partida dels Indonesians venguèron crestians amb de campanhas d'evangelizacion entamenadas pels missionaris protegits pels govèrn olandés. Al nivèl lingüisitic daissèron de manlèus de l'olandés en malai mas, a l'ora d'ara, l'olandés a quasi desaparegut d'Indonesia. Foguèt oficial fins a 1949 en Indonesia e 1963 en Papoàsia occidentala.
Colonizacion anglesa[modificar | modificar la font]
Los Angleses s'intallèron a Penang en 1786, Singapor en 1819 e Malaca en 1825. En 1895, los Estats malais federats foguèron creats. Los Angleses quitèron Malàisia en 1957 e Brunei en 1984.
An daissat lor drech a Malàisia e l'anglés coma una de las lengas oficialas de Singapor. L'anglés es la lenga estrangièira mai importanta en Indonesia tanben.
Brunei, Singapor e Malàsia son membres del Commonwealth.
Los Chineses[modificar | modificar la font]
Los Chineses an jogat dempuèi lo sègle 19 un ròtle fondamental dins lo comèrci e lo desvolopament dels païses malais.
Se lor influéncia es mendra que la de l'islam o d'Índia, la cultura malaia demòra en contacte constant amb la cultura chinesa.
En 2010[2], representavan 23,7% de la populacion de Malàisia e 74,1% de la de Singapor.
Consultar tanben los articles seguents: Chineses de Singapor, Chineses de Malàisia, Chineses de Brunei, Chineses d'Indonesia.
Lengas e grops etnics[modificar | modificar la font]
Consultar tanben malai (lenga)
Jos l'apelacion Malais se recampa un conjonch plan variat de pòbles. Totes se reconeisson pas tanpauc coma Malais. Aicí la lista de las lengas malaias (los noms son en lenga malaia, bahasa significant "lenga").
- bahasa Bangka;
- bahasa Banjar;
- bahasa Melayu Brunei;
- bahasa Col;
- bahasa Duano;
- bahasa Haji;
- bahasa Indonesia;
- bahasa Jakun;
- bahasa Kaur;
- bahasa Kerinci;
- bahasa Kubu;
- bahasa Loncong;
- bahasa Lubu;
- bahasa Malaysia;
- bahasa Melayu Bacan;
- bahasa Melayu Berau;
- bahasa Melayu Bukit;
- bahasa Melayu Tengah;
- bahasa Melayu Jambi;
- bahasa Melayu Kedah;
- bahasa Melayu Kota Bangun Kutai;
- bahasa Melayu Patani;
- bahasa Melayu Sabah;
- bahasa Melayu Baku;
- bahasa Melayu Tenggarong Kutai;
- bahasa Dayak Melayik;
- bahasa Minangkabau;
- bahasa Musi;
- bahasa Melayu Negeri Sembilan;
- bahasa Orang Kanaq;
- bahasa Orang Seletar;
- bahasa Pekal;
- bahasa Temuan;
- bahasa Urak Lawoi'.
I a tanben 11 malais comercials, tanben conegut jol nom anglés de trade Malay, en malai Melayu Pasar (i.e. malai del bazar) :
Dins las regions orientalas d'Indonesia, aquel malai compren 6 lengas :
bahasa Melayu Ambon, bahasa Melayu Banda, bahasa Melayu Kupang, bahasa Melayu Manado, bahasa Melayu Maluku Utara, bahasa Melayu Papua.
Dins d'autras regions i a tanben 5 lengas que se restacan a aquel malai comercial.
bahasa Betawi, bahasa Melayu Bali, bahasa Melayu Cocos, bahasa Melayu Larantuka, bahasa Melayu Makassar.
Demografia[modificar | modificar la font]
Indonesia: al recensament de 2000, los Malais representavan 3,45% de la populacion ( 6 946 000). Aquel recensament considera d'un biais restrictiu la definicion de Malai e las autras populacions malaïcas son consideradas coma d'etnias distinctas. Es aital que los Minangkabaus e de nombroses autres gropes son comptats a despart. En 2013, se pòt estimar que son 8 000 000.
Malàisia: 50,4[3]% de la populacion es considerada coma Malai (14 800 000) e 11% coma apartenent a d'autres grops malaïcs. En 2013, se pòdon estimar a 16 000 000.
Singapor: 13,4% de la populacion en 2010 (650 000)
Brunei: en 2004, 66,3% èran considerats coma Malais (300 000) e 6% coma apartenent a d'autras etnias malaïcas.
Tailàndia: 4% (estimacion) ( 2 700 000)


text:
John Fitzgerald Kennedy
John Fitzgerald Kennedy, òme politic, foguèt president dels Estats Units d'America entre 1961 e 1963. Foguèt assassinat durant son periòde de govèrn.
- Personalitat politica irlandoamericana
- Personalitat politica de Massachusetts
- Membre de la Cambra dels Representants dels Estats Units
- Candidat a la presidéncia dels Estats Units designat pel Partit Democrata
- Laureat del Prèmi Pulitzer
- Ancian escolan d'Harvard
- Mòrt filmada
- Assassinat de John F. Kennedy
- Decès en 1963
- Familha Kennedy
- John Fitzgerald Kennedy
- Personalitat politica assassinada
- Naissença en 1917
- Personalitat politica americana
- President dels Estats Units d'America
- Personas associadas a la London School of Economics


text:
Manifestacion per l'occitan
La Manifestacion per l'occitan apelada Anem! Per la lenga occitana, òc! es una manifestacion organizada per lo collectiu Anem Òc.
Aquel collectiu es constituit de las principalas associacions occitanas (Institut d'Estudis Occitans, Felibritge, FELCO, Calandreta, Òc-Bi e Conselh de la Joventut d'Òc). De collectius locals son presents dins fòrça departaments.
Las manifestacions an per objectiu d'agandir la diversitat lingüistica e culturala en França e dins lo mond e de demandar a l'Estat una politica publica per la lenga occitana.
Per ara son tres las manifestacions que son estadas fachas (dos còps a Carcassona e un a Besièrs). La quatrena es prevista per 2012 a Tolosa.
Somari
- 1 Manifestacion de Carcassona del 22 d'octòbre de 2005
- 2 Manifestacion de Besièrs del 17 de març de 2007
- 3 Manifestacion de Carcassona del 24 d'octòbre de 2009
- 4 Ligams extèrnes
Manifestacion de Carcassona del 22 d'octòbre de 2005[modificar | modificar la font]
La manifestacion per la lenga occitana de Carcassona foguèt un grand succès popular, qu'entre 8000 e 12 000 personas i èran presentas. Lo cortègi partiguèt del jardin André Chenier per arribar a la Ciutat de Carcassona. A la fin de la manifestacion, las personas cantèron Se canta. Aprèp la manifestacion, una granda fèsta, amb divèrses grops de musica, s'organizèt a Vilagalhenc. Lo mond occitanista parla d'un abans e aprèp la manifestation de Carcassona.
Fotografias de la manifestacion de Carcassona[modificar | modificar la font]
Manifestacion de Besièrs del 17 de març de 2007[modificar | modificar la font]
Mai de 20 000 personas manifestèron per faire dintrar las lengas minorizadas dins l'eleccion presidenciala e per sosténer la lenga e la cultura occitana. La tòca èra de demandar la modificacion de l'article 2 de la Constitucion francesa e la ratificacion de la Carta Europèa de las Lengas Regionalas o Minoritàrias.
Aquela manifestacion foguèt marcada per la preséncia del Felibritge e de son capolièr que diguèt dins son parladís que lenga d'òc e occitan èran dos tèrmes sinonims. Tanben, mantun òme o femna politic èra present coma lo cònsol de Tolosa Jean-Luc Moudenc o la candidata a l'eleccion presidenciala dels verds, Dominique Voynet e mai los representants del autres candidats.
De delegacions bretonas, catalanas, bascas e còrsas portèron lor sosten.
Aprèp la manifestacion, una granda fèsta organizada per l'associacion Gardarem la Tèrra, amb divèrses gropes de musica, se debanèt dins las arenas de Besièrs. Amb aquela mobilizacion, lo movement occitanista mòstra qu'es pas un movement marginal.
Fotografias de la manifestacion de Besièrs[modificar | modificar la font]
Manifestacion de Carcassona del 24 d'octòbre de 2009[modificar | modificar la font]
Mai de 25 000 personas participèron a la manifestacion. De notar tanben la preséncia de fòrça òmes politics entre los quals : Gustau Aliròl (President de Regions e Pòbles Solidaris e del Partit Occitan), Eric Andrieu (Vicepresident de la Region de Lengadòc-Rosselhon, encargat de l'occitan e de las politicas territorialas), José Bové (Eurodeputat), Martin Malvy (President de la Region de Miègjorn-Pirenèus), Gerard Onesta (èx Viceresident del Parlament Europèu), Sylvain Pastor (Conselhièr regional de Lengadòc-Rossilhon), Remèsi Pech, (Conselhièr regional de Miègjorn-Pirenèus encargat de l'occitan), Jean-Claude Pérez (Cònsol de Carcassona) René Ricarrère (Conselhièr regional d'Aquitània encargat de l'occitan) Jean-Charles Valadier (Adjunt a la comuna de Tolosa, encargat de l'occitan e de l'amainatjament),
Fotografias de la manifestacion de Carcassona[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (oc) (fr) Sit oficial del collectiu Anem Òc
- Reportatge de Barcelona TV sus la manifestation de Carcasonna
- Reportatge de Barcelona TV sus la fèsta de Vilagalhenc
- (oc) La premsa parla de la manifestacion de Carcasonna
- (fr) Fotografias de la manifestacion de Carcassona per Charles Camberoque
- (oc) Revista de premsa pel CREO de Montpelhièr


text:
Joan Calvin
Joan Calvin, en francés Jean Calvin, nascut "Jean Cauvin", (10 de julhet de 1509 - 27 de mai de 1564) foguèt un teologian preeminent de la Reforma protestanta. Son ensenhament foguèt nomenat, a posteriòri, lo calvinisme. Nasquèt a Noyon en Picardia, d'una familha picarda. Aviá uèch ans quand Martin Luther publiquèt sas 95 tèsis.
Calvin faguèt sas umanitats e estudièt lo drech a l'Universitat de París. En 1532 recebèt lo gra de Doctor en Drech a Orleans. Sa primièra publicacion foguèt una edicion del filosòf roman Senèca, De clementia, acompanhada per un comentari.
Calvin es considerat coma un dels reformadors protestants mai influents. Publiquèt a las Institucions de la Religion Crestiana en 1536 en latin, un dels escriches pus importants de teologia crestiana, e en 1541 publiquèt la version en francés.


text:
Doctor Who
Doctor Who es una seria televisada britanica de sciéncia-ficcion. La seria originau compta 679 episòdis de 26 minutas, 15 episòdis de 45 minutas e un episòdi de 90 minutas. Creada per Sydney Newman e Donald Wilson e difusida deu 23 de noveme 1963 au 6 de deceme 1989 sus BBC One. S'agís de la mei longa seria de sciéncia-ficcion deu monde. Una dusau seria, que hè seguida a la purmèira, es difusada despuish lo 26 de març de 2005 sus BBC One, despuish lo 5 de noveme de 2005 sus France 4 e despuish lo 3 de genièr de 2006 sus Ztélé. En Belgica es difusada despuish lo 16 de heurèr de 2008 sus La Deux. Consideradas com un tot, las duas serias comptan mei de 750 episòdis.
Sinòpsi[modificar | modificar la font]
Aquesta seria conta las aventuras deu Doctor, un extraterrèstre, un Senhor deu Temps (Time Lord) originari deu planeta Gallifrey. Dens la purmèira seria, exilhat per lo son pòple, viatja a bòrd d'un TARDIS (Time And Relative Dimension(s) In Space), una maquina podent viatjar dens l'espaci e dens lo temps. Particularament estacat a la Tèrra, es regularament acompanhat dens los sons viatges per companhons, per la màger part umans.
Lo TARDIS ten l'aparéncia d'una cabina de polícia (construccion tipicament britanica que sembla una cabina telefonica), lo sistèma de camoflatge demorant blocat.
Com tots los Senhors deu Temps, lo Doctor a lo poder de se regenerar, çò qu'explica la soa capacitat a cambiar de còrps quan es au ras de la mòrt.
Dens la segonda seria, lo Doctor es lo darrèir susvivent de la soa raça, aneantida per la grana Guèrra deu Temps contra los Daleks, los sordeish enemics deu Doctor.
Personatges[modificar | modificar la font]
Lo Doctor[modificar | modificar la font]
Actuaument, lo Doctor s'es regenerat 10 còps, e n'en es a la soa onzau incarnacion.
Caduna de las soas 11 incarnacions a avut los sons pròpis engenhs e caractèrs, en tot gardar la memòria de las soas precedentas incarnacions.
- Purmèir Doctor, jogat per William Hartnell (1963–1966)
- Dusau Doctor, jogat per Patrick Troughton (1966–1969)
- Tresau Doctor, jogat per Jon Pertwee (1970–1974)
- Quatau Doctor, jogat per Tom Baker (1974–1981)
- Cincau Doctor, jogat per Peter Davison (1981–1984)
- Shèisau Doctor, jogat per Colin Baker (1984–1986)
- Setau Doctor, jogat per Sylvester McCoy (1987–1989 et 1996)
- Uèitau Doctor, jogat per Paul McGann (1996)
- Navau Doctor, jogat per Christopher Eccleston (2005)
- Detzau Doctor, jogat per David Tennant (2006–2009)
- Onzau Doctor, jogat per Matt Smith (2010-)


text:
Jean-Marc Ayrault nasquèt a Maulévrier en 1950, filh de Joseph Ayrault, un trabalhaire agricòla abans d'èsser obrièr dins una fabrica taxtila per ne venir un dirigent, e de Georgette Uzenot, una cordurièra.
Anèt a l'escòla primària catolica Saint-Joseph de Maulévrier e, entre 1961 e 1968, estudièt al licèu public Colbert de Cholet. Aprèp estudiguèt l'alemand a la Facultat de Letras de Nantas. Entre 1969 e 1970, passèt un semestre en Alemanha, a Wurtzburg. En setembre de 1971 se maridèt amb Brigitte Terrien, professora de francés dempuèi 1974 e aprèp conselhièra generala del canton de Saint-Herblain-Ouest-Indre entre 1982 e 2001, amb que a dos filhs. Foguèt licenciat en alemand e passèt lo CAPES per èsser professor en 1972. Faguèt l'an de practicas al collègi de la Trocardière (Salvador-Allende) a Rezé e foguèt nomenat professor a Saint-Herblain al collègi de l'Angevinière en 1973.
Aprèp lo succès electoral socialista obtengut per François Hollande lo 6 de mai de 2012, Jean-Marc Ayrault apareguèt coma un dels favorits per ocupar l'emplec de Primièr Ministre malgrat la condemnacion judiciària de favoritisme. Accediguèt a aquel pòst lo 15 de mai de 2012 tot just aprèp de l'investidura d'Hollande coma president. Deguèt alara formar lo nòu govèrn, lo 35n del país e sosmetre los pretendents al nòu President de la Republica francesa l'endeman de sa designacion lo 16 de mai de 2012.


text:
Paleta de Narmer
La Paleta de Narmer qu'ei ua òbra escultada deu Periòde Tinita (autorn de -3000, lo periòde abans l'Empèri Ancian) considerada com lo mei vielh document istoric deu monde. Que ho descobèrta en 1894 peus arqueològs anglés James E. Quibell e Frederick W. Greenau au cors de cavas arqueologicas dens lo temple d'Òrus a Eracleopòlis. Que representa un personatge qui los ieroglifs e noman Narmer, portant la corona de la Hauta Egipte e qui truca victoriós un son enemic dab ua maçuga. Que's rapròcha aqueth Narmer dab lo purmèr rei egipcian mentavut per l'istorian grèc Erodòt: Min, Menes en çò de l'aute istorian grèc Maneton. Durant los medish cavaments que's descrobí tanben lo cap de maçuga representant lo rei Òrus Escorpion (eth tanben representat victoriós e portant la corona de la Hauta Egipte). Los dus faraons que deven aver viscut haut o baish a la medisha epòca en seguí's se non hon quitament pas la medisha persona. La paleta qu'ei generaument interpretada com lo raconte de l'unificacion egipciana e que muisharé lo rei Narmer de Hauta Egipte conquestant la Baisha Egipte (simbolizat peu papirus) dab l'ajuda deu diu Òrus (lo haucon). Totun, que s'a perpausat tanben que poderé contar l'istòria d'ua auta campanha en dehòra d'Egipte. Se la purmèra interpretacion e hosse justa, aquesta paleta qu'aubriré l'istòria d'Egipte en clavar lo periòde predinastic.


text:
Belgica
Belgica o oficialament lo Reialme de Belgica (var. Reiaume de Belgica) (en neerlandés Koninkrijk België; en francés Royaume de Belgique, en alemand Königreich Belgien, en valon Royåme di Beldjike) es un país del nòrd-oèst d'Euròpa que confronta los Païses Basses al nòrd, Alemanha a l'èst, Luxemborg al sud e França al sud. Es bordat per la Mar del Nòrd a l'oèst.
Sa capitala es Brussèlas.
Lo gentilici es bèlga.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
De veire: Istòria de Belgica.
L'istòria de Belgica se pòt distinguir de la dels Païses Basses dempuèi lo sègle XVI. La Guèrra dels Ochanta Ans (1568-1648) provoquèt la division de las Dètz-e-sèt Províncias en las Províncias Unidas al nòrd e los Païses Basses del Sud al sud. Las províncias del sud foguèron governadas successivament pels Habsborgs espanhòls e austriacs.
De la fin de l'Edat Mejana al sègle XVII (?), lo territòri bèlga es estat un centre cultural e comercial prospèr. La gaireben-totalitat del sieu territòri foguèt agropada en una meteissa entitat politica pels Ducs de Borgonha al sègle XV, abans de passar a las mans de divèrsas poténcias europèas — Espanha, Àustria, França e los Païses Basses — e mai tard d'accedir a la siá independéncia en 1830.
L'istòria recenta de Belgica es estada marcada per l'industrializacion rapida, la colonizacion de Còngo, per las doas guèrras mondialas, e per l'aparicion de conflictes politics entre las doas principalas comunitats lingüisticas del país.
Politica[modificar | modificar la font]
Belgica es una monarquia federala constitucionala e parlamentària, qu'après la Segonda Guèrra Mondiala evolucionèt d'un estat unitari a una federacion. Lo Parlament bicameral es format d'un Senat e d'una Cambra de Representants. La primièra es una barreja de politics màgers elegits dirèctament e de representants de las comunautats e de las regions; del temps que la darrièra representa totes los bèlgas qu'an almens dètz-e-uèch ans en un sistèma de representacion proporcionala.
Belgica es un dels paucs païses onte votar es obligatòri, e per aiçò a un dels taus pus nauts de participacion electorala del mond[2].
Lo nombre de ministres francofòns e neerlandofòns es lo meteis, coma es prescrit dins la constitucion[3]. Lo Rei o Reina - actualament Albert II - es lo Cap d'Estat, mai se an prerrogativas limitadas. Lo poder veritable es fisat al primièr ministre e als diferents govèrns que govèrnan lo país. Lo primièr ministre actual es Yves Leterme.
Lo sistèma judiciari es basat sus lo drech civil e proven del Còde napoleonenc.
Geografia[modificar | modificar la font]
La superfícia totala de Belgica (30 528 km²) es vesina de la de l'estat american de Maryland (un pauc mendre).
Economia[modificar | modificar la font]
De veire: Economia de Belgica.
Cultura[modificar | modificar la font]
Las lengas oficialas de Belgica son lo neerlandés (flamenc), parlat per almens 6 milions d'abitants, lo francés, parlat per aproximativament 3 milions d'abitants, e l'alemand, parlat per mens d'un per cent de la populacion totala. La capitala, Brussèlas, es bilingüa.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Site de l’ONU
- ↑ Voter Turnout - Australian Parliamentary Library
- ↑ Constitución de Bélgica Art. 99


text:
Rift
En geologia, se ditz rift una region ont l'escòrça terrèstra e la litosfèra, se tròban en condicions tectonicas distensivas e se desseparan jos l'accion de las fòrças de traccion generadas pel movement convectiu del mantèl terrèstre sosjacent.
Una caracteristica tipica es la preséncia de sistèma de falha distensiva, amb progresssion lineària que structuralament subdevisa la region en blòts relativament abaissats e Graben [1] interpausats entre de blòts relativament enauçats, los horst [2], delimitant una rift valley caracteristica.


text:
Front (anatomia)
Dins anatomia animala, lo front es una partida del cap que se situa entre los uèlhs e lo començament de la vòlta del crani. La definicion del front se pòt utilizar per totes lo mamifèrs, e mai per qualques autres vertebrats. Lo front pren la forma ososa del crani e es recobèrt de pèl e, per qualques animals, de pel.
Front uman[modificar | modificar la font]
Lo front uman cobèrt de pèl e, jos la partida inferiora, i a doass franges de pel nomenadas cilhas. Es irrigat per d'artèrias supraorbitala e supratocleara; e lo seu sang ven de las venas supraorbitala e frontal.
I a un gran nombre de muscules dins lo front uman que permeton mòure la pèl, permetent atal l'expression corporala e faciala.


text:
Centreafrica
Centreafrica o oficialament la Republica Centreafricana es un estat d'Africa qu'a pas cap de frontièra maritima. Confronta amb la Republica Democratica de Còngo e la Republica de Còngo al sud, Cameron a l'oèst, Chad al nòrd, e Sodan del Sud a l'èst. Sa capitala es Bangui.
Lo gentilici es centreafrican -a.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Colonialisme francés[modificar | modificar la font]
La penetracion europèa al territòri de l'actuala Republica Centreafricana comencèt a la fin del sègle XIX (entre 1875 e 1900). Pierre Savorgnan de Brazza venguèt lo cap e s'establiguèt en Còngo francés amb casèrnas centralas dins la vila que portariá après lo sieu nom (Brazzaville), e envièt d'expedicions a remontar lo riu Obangui per tal d'espandir las proprietats francesas al territòri central d'Africa. Lo rei Leopold II de Belgica, l'Alemanha e lo Reialme Unit fasián concurréncia tanben per estendre las siás possessions a l'actual territòri de la Republica Centreafricana.
En 1889 los franceses creèron una enclava a las ribas del riu Obangui a Bangui, que pus tard seriá la capitala de Obangui-Chari e de la Republica Centreafricana. De Brazza envièt d'expedicions en 1890-91 al riu Shang a la region que reven a l'ora d'ara al sud-oèst de la Republica Centreafricana. De Brazza e los colonizators franceses desiravan d'espandir los limits del Còngo francés per'mor de lo religar amb los territòris franceses a l'oèst, nòrd e èst d'Africa.
En 1894 los limits del Còngo francés foguèron fixats en tractats amb los territòris del rei Leopold II de Belgica (Estat liure de Còngo) e amb Cameron, ocupat alavetz pels alemands. Quand los negociadors europèus acordèron los limits pel Còngo francés, França cerquèt la manièra de poder resòlvre la laboriosa ocupacion, administracion e desvolopament del territòri. Las notícias del succès economic atengut per las concessions a de companhiás privadas de la part del rei Leopold II de Belgica a l'Estat Liure de Còngo convenquèron lo govèrn francés d'autrejar a 17 companhiás privadas de grandas concessions dins la region d'Obangui-Chari lo 1889.
En escambi dels dreches d'espleitacion d'aquelas tèrras, las companhiás s'engatgèron a pagar d'impòstes dins l'Estat colonial francés e a promòure las siás concessions. Las companhiás utilizèron d'agents europèus e africans, que frequentament empleguèron de metòdes brutals e d'atrocitats per espetar los trabalhadors centreafricans.
Durant lo segond decènni del govèrn colonial francés (1910-1920), las companhiás privadas coma l'Estat colonial francés contunhèron d'utilizar de metòdes brutals per forçar los abitants locals de trabalhar per eles.
Independéncia[modificar | modificar la font]
Lo 1èr de decembre de 1958, la colònia Obangui-Chari venguèt un territòri autonòm dins la Comunautat Francesa, en prenent lo nom de Republica Centreafricana. Lo pari fondator e president del Conselh de Govèrn (Conseil de Gouvernement) foguèt Barthélemy Boganda, mòrt en un misteriós accident aerian en 1959, sonque uèch jorns abans las darrièras eleccions en l'èra coloniala de la Republica Centreafricana.
Lo 13 d'agost de 1960, la Republica Centreafricana venguèt independenta e dos dels principals collaboradors de Boganda, Abel Goumba e David Dacko, se vegèron implicats en una luta intèrna pel poder. Amb lo sosten dels franceses, Dacko prenguèt lo poder e Gumbo foguèt arrestat, en establint cap a 1962 un Estat de partit unic.
Lo 31 de decembre de 1965 Dacko foguèt depausat per lo sieu cosin lo general Jean-Bédel Bokassa, que suspendèt la Constitucion e dissolguèt l'Assemblada Nacionala, se proclamèt emperaire Bokassa Ièr, e establiguèt una dictatura militara excentrica. En 1976 Bokassa cambièt lo nom del país en Empèri Centreafrican e s'autoproclamèt emperaire amb lo nom de Bokassa Ièr, en una ceremònia inspirada en la coronacion de Napoleon Ièr. Las siás constantas violacions dels dreches umans, entre autres motius, portèron França a sosténer un còp d'Estat en contra sedença, lo que portèt nauament al poder David Dacko, qu'al sieu torn foguèt depausat lo 1èr de setembre de 1981 pel general André Kolingba mejançant un autre còp d'Estat.
Kolingba suspendèt la Constitucion e dirigiguèt una junta militara fins a 1985, incorporèt la constitucion de 1986 que foguèt adoptada per un referendum nacional, e creèt lo sieu pròpri partit, Rassemblement Démocratique Centrafricain (RDC). Lo 1987 las eleccions parlamentàrias foguèron boicotadas pels dos grands opausants a Kolingba, Abel Goumba e Ange-Félix Patassé a causa de que los sieus partits foguèron pas autorizats a participar a las eleccions.
En 1990, après la casuda del comunisme, lo movement en favor de la democracia venguèt fòrça actiu. En mai de 1990 se signèt una carta per part de 253 ciutadans respectats, que volián convocar una Convencion Nacionala, mas Kolingba refusèt aquela peticion. Après las pressions dels païses occidentals, Kolingba acceptèt d'organizar d'eleccions liuras en octòbre de 1992 amb ajuda de l'ONU a travèrs del sieu Burèu d'assisténcia electorala. Totun, a l'aver la possibilitat d'irregularitats, Kolingba suspendèt las eleccions per fin de se manténer al poder. Anteriorament foguèt presentada una fòrta pression de GIBAFOR per establir un Conselh Nacional Politic provisòri per la Republica "Conseil National Politique provisoire de la République" (CNPPR), lo meteis qu'una Comission electorala mixta que comprenguèsse de representants de totes los partits politics.
Après las eleccions de 1993 amb lo sosten de la comunitat internacionala, Ange-Félix Patassé obtenguèt la primièra plaça al primièr torn de las eleccions seguidas per Abel Goumba e David Dacko; Kolingba acabèt en quatrena plaça. Al segond torn electoral, Patassé s'impausèt sus Goumba amb 52,5% dels vòtes qu'en la siá majoritat provenián dels votants de Gbaya, Karee e Kaba e de grandas populacions del nòrd-oèst, a diferéncia dels vòtes de Goumba, que provenián de las populacions del sud e l'èst.
Coma consequéncia, lo partit que portèt Patassé a la presidéncia, lo Movement per la Desliurança del Pòble Centreafrican (Mouvement pour la Libération du Peuple Centrafricain) (MLPC) obtenguèt una majoritat simpla, mas pas absoluda al Parlament, que causa aguèt de besonh per el sòcis per formar una coalicion dins lo govèrn.
En 1994 lo President Patassé retirèt lo gra militar a l'èx-president de facto Kolingba, e en decembre del meteis an foguèt aprovada una nòva Constitucion pel país e promulgada lo 14 de genièr de 1995.
Durant los ans 1996 e 1997 se produsiguèron divèrses motins contra lo govèrn de Patassé acompanhats de sacatges, destruccion e tension etnica. Lo 25 de junh de 1997 los acòrdis de patz de Bangui establiguèron la creacion d'una fòrça militara africana per fin de garantir la seguretat dins lo país. LaMission Interafricaine de Surveillance dempuèi los acòrdis de Bangui(MISAB) foguèt dirigida per l'èx-president de Mali Amadou Touré, que tanben oficièt coma cap de mediators e empediguèt l'intrada dels rebèls dins lo govèrn lo 7 d'abril de 1997. Aquela mission foguèt remplaçada posteriorament per las fòrças de patz de las Nacions Unidas a la Republica Centreafricana (MINURCA).
Politica[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
De veire: Economia de Centreafrica
La Republica Centreafricana es un dels païses mens desvolopats del mond amb un PIB per cápita de 700 dolars annals[1], deficientas comunicacions e un sistèma educatiu e de formacion gaireben inexistent. La màger part de la populacion se consacra a la agricultura de subsisténcia, que representa 58% del total del Produch Interior Brut. Per consomacion intèrna se cultiva milhòc, nyam, tapioca e banana. Lo cafè, lo coton e lo tabac son per l'exportacion.
Lo sector fustièr, caracterizat per l'espleitacion anarquica dels recorses, constituís una part substanciala de las exportacions. La mineracion, (a excepcion dels diamants), l'aur e l'urani, son pas estats espetats.
L'indústria depend del sector minaire e de pichonas entrepresas, e lo sector servicis es sustot public. Los recorses energetics pròpris son escasses e lo país depend de las importacions, amb l'excepcion de qualques centralas idroelectricas. Lo petròli s'impòrta de Cameron.
Lo conflicte permanent dins lo país a dificultat lo sieu desvolopament, doncas qu'aquel fa que se non acompliscan repetidament los projèctes, publics o privats, de reactivacion economica.


text:
Economia de França
Amb un PIB de 2 113 miliards de èuros, França es la 9ena economia del mond, cossent a la mesura del PIB en tèrmes de la paritat de poder adquisitiu, e presenta la taxa mai bassa de praubesa del mond (6%)[1]. Segon lo Fons Monetari Internacional, es la segonda economia d'Euròpa, après Alemanha. Conten d'abondius recorses agricòlas, un fondament industrial solid, una fòrça laborala fòrça capacitada. Lo sector dels servicis representa 72% de l'economia del país. Comparat amb d'autras economias desvolopadas, la creissença del PIB francés es robusta, mas pas tan accelerat coma lo dels Estats Units] (2% entre 1994-1998). La taxa de caumatge es establa, mas lo deficit comercial en compte corrent a caracterizat lo comèrci francés dels darrièrs ans. Coma estat de l'Union Europèa s'es aculhit a l'èuro coma moneda (qu'a remplaçat lo franc).
França passa per una transicion, d'una economia modèrna e desvolopada ont la preséncia del govèrn en l'economia èra fòrça importanta, cap a una economia ont lo mercat es liure. Lo govèrn a privatizat fòrça grandas entrepresas, bancas e entrepresas de segur, e a concedit de parts d'entrepresas caps coma Air France, France Télécom, Renault, e Thales. Manten encara una fòrta preséncia en qualques sectors, particularament l'energia, lo transpòrt public, la defensa e l'industria[1].
Amb 75 milions de visitants estrangièrs, França es lo país pus visitat e a la tresena pus granda renda originària del torisme del mond[1].


text:
763
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 763 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Après la presa dau poder dins lo Khanat Bulgar per leis enemics de la trèva signada en 760, Constantin V organizèt tornarmai una ataca terrèstra e navala de Bulgaria. Acomencèt a la prima e la flòta capitèt sensa dificultat vertadiera de pilhar la region de Danubi. Lei fòrças terrèstras passèron lòng dau litorau. Lo 16 de junh, averèron la batalha d'Anchialos que causèt de pèrdas importantas dins lei doas armadas.
A son retorn dins la capitala, Constantin celebrèt un trionf e arrestèt dins lo corrent de l'estiu l'ermita Estève lo Jove que refusava de signar la declaracion de Hiereia e èra a l'origina de divèrsei movements d'agitacion au sen dau clergat a prepaus de l'iconoclasme. Aquò anava menar a la radicalizacion dau rèine a partir de 766-767.


text:
Sagèth
Lo mot sagèth (var. sagèl, sagèu) que capèra l'idèa d'autentificar e de garantir l'integritat d'un document de matua mòde a travèrs deus sègles.
A l'origina que's refereish a la marca qu'òm deisha sus un tròç de cera suu document en lo bèth pegar çò qui, au medish temps, hè que lo document e sia barrat e identificat : dab la marca de cera deu sagèth, que's garanteish au còp que lo document b'ei autentic e qu'ei pas estat consultat.
L'accion de pausar un sagèth que s'apèra sagerar. La sciéncia qui estúdia los sagèths qu'ei la sigillografia.
Dab l'entrada dens la modernitat, l'emplec de sagèth de cera que s'ei vist mei limitat e a còps dab un simple estatut simbolic (per aquesta rason, en França, lo ministre de la justícia qu'ei chafrat de Garda deus Sagèths). L'accion d'identificar lo document o, mei generaument d'i pausar ua marca qu'ei demorada. Qu'ei per aquesta rason que's parla de sagèth postau o de sagèth electronic.


text:
Common law
La common law o drech anglosaxon deriva del sistèma de drech que s'aplicava a Anglatèrra a l'Edat Mejana, a partir de la conquèsta normanda d'Anglatèrra, e foguèt utilizat per fòrça territòris jos influéncia britanica. La principala font del drech anglosaxon èra la costuma, e per quò se ditz common law[1]. Aprèp evoluèt cap a un drech jurisprudencial.
La caracteristica principala es de se basar mai sus la jurisprudéncia que sus las leis.
Principis de basa[modificar | modificar la font]
Lo drech anglosaxon (jurisprudencial) se mòstra pus flexible que lo drech roman (legalista). Al contrari, lo processus legislatiu se mòstra fòrt lent dins lo drech anglosaxon.
Lo sistèma de drech anglosaxon se basa, subretot, sus las analisis de las decisions judiciàrias dictadas pels tribunals o qualques tribunals superiors (aqueles que se pòt far apèl davant eles de las decisions presas pel dich tribunal) e las interpretacions d'aquelas decisions constituisson la Legislacion, per aquò las leis pòdon èsser ambigüas dins fòrça domenis, perque s’espèra que los tribunals las clarificaràn (o del biais que los tribunals ja faguèron sus de leis anterioras e similaras).
S'establís lo principi que se deu pas simplament tractar d'un biais similar los fachs diferents o emergissent dins diferentas ocasions[2].
Lo principi stare decisis vòl dire que los cases similars deurián èsser reglats amb de nòrmas de principis estables, amb que deurián arribar a de resultats similars.
Encara existís d'interpretacions judiciàrias que crèan de donadas juridicas nòvas, causa que en principi èra la nòrma mas que actualament es l'excepcion. Uèi es mai comun que las leis crèan de corpus completament novèls o qu'uniformizan e fixan las règles d'en primièr establidas per las decisions judiciàrias.
Cal remarcar que, d'en darrièr, lo principi de la ratio decidendi de las decisions judiciàrias de per abans dictadas obligan un tribunal (e los tribunals inferiors a aquel) a se prononciar de la meteissa mena o de forma similar. Per aquel motiu l'estudi del sistèma se basa en l'analisi detalhada de las decisions, aquò qu'indisís la nòrma juridica. Aquel estudi aboca a l'elaboracion d'un cas tipic, que se compara amb la situacion en estudi per veire s'es similar o non. Dins fòrça ocasions s'analisan divèrsas decisions que contenon lo meteis principi, vist de las divèrsas perspectivas, per n'extraire fin finala la nòrma juridica que s'aplicarà al cas estudiat.
Evolucion[modificar | modificar la font]
Actualament, la diferéncia entre lo sistèma del drech roman e aquel del drech anglosaxon se redusís, perque se vei dins aquel segon sistèma una tendéncia a codificar las règlas juridicas, es a dire, far de nòrmas escrichas que pauc a pauc prenon la plaça dels ancians precedents judiciaris.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en)Washington Probate, "Estate Planning & Probate Glossary", Washington (State) Probate, s.v. "common law", [htm], 8 Dec. 2008:  , retrieved on 7 November 2009.
- ↑ (fr)Charles Arnold-Baker, The Companion to British History, s.v. "English Law" (London: Routledge, 2001), 386.
Ligams extèrnes (en)[modificar | modificar la font]
- The Common Law per Oliver Wendell Holmes Jr.
- The Common Law (Free eBook) por Oliver Wendell Holmes Jr., en Projècte Gutenberg .
- Examèn comparatiu de drech roman e drech anglosaxon per Peter Messitte, revista electronica del Departament d’Estat dels Estats Units d'America.
- Los sistèmas juridics del monde, Web de l'Universitat d’Ottawa.


text:
The Loop (Chicago)
A Chicago, 'The Loop (literalament "la bobla") qu'ei lo nom deu quartièr qui correspon dab lo center istoric, politic e sociau de la vila.
The Loop que costeja lo Lac Michigan a l'est, lo Canau de Chicago au nòr e a l'est e la Roosevelt road au sud.
Lo Fòrt Dearborn qui ho la purmèra fondacion anglo-americana suu territòri de Chicago que ho bastit suu terrenh de la Loop de uei lo dia. Los famós gratacèus de Chicago - e ei que mei la Tor Sears - que's tròban dehens la Loop, atau com l'Institut d'Art de Chicago (un deus màgers musèus deus Estats Units) e Grand Park.
Las sedes de las autoritats administrativas de Chicago e deu son Cook County que s'ostalan tanben dehens la Loop.


text:
Lo tutorial Primièrs pas vos permet de comprendre las basas per poder contribuir a Wikimedia Commons. Se sètz familièr amb un dels subjèctes çaijós, podètz legir dirèctament la pagina que vos interèssa :
- A qué servís Commons
- Dobrir un compte d'utilizaire dins Commons
- Importar de fichièrs :
- Cossí importar un fichièr dins Commons
- Causir la bona licéncia (drech d'autor)
- Qualques exemples de tipes d'illustracion que pòdon èsser importats dins Commons
- Conselhs utils :
- Seleccionar e descriure los fichièrs coma cal
- Catalogar los fichièrs
- Vos facilitar lo trabalh
- Qualques logicials utils
- Utilizacion :
- Reütilizar lo contengut de Commons


text:
Raphaëla Anderson
Raphaëla (o Raffaela) Anderson (pseudonim) qu'ei ua anciana actora de cinèma pornografic francesa, neishuda lo 8 de genèr 1976 a Montfermeil (Sèina Saint Denis).
Que comencè la soa carrièra a 18 ans, en 1994, e que i pausè un tèrmi en 1998.
Qu'a tanben rodat dens lo filme Baise-moi de Virginie Despentes e Coralie Trinh Thi, sortit en 2000, interdit aus mensh de 18 ans per decision de justícia.
Qu'a publicat en 2001 Hard, un libe qui hè la denóncia de la duretat e mei de la violéncia deu monde deu demiei deu pòrno.
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
- (fr)(en) Raphaëla Anderson sus l'Internet Movie Database


text:
Galerías Pacífico
La Galerías Pacífico que son ua de la galerias comerciaus de las principaus e de las mei emblematicas de la ciutat de Buenos Aires. Que's tròban dens un punt important de la ciutat a l'interseccion de l'avienguda Córdoba dab la carrèra Florida (pietonièra e comerciau).
Que hon bastidas a la fin deu sègle XIX entà acessar la botiga Au Bon Marché dab gran espacis e ua grana copòla, mes, per'mor de dificultats economicas, que hon viradas de cap a un espaci administratiu.
En 1945 que vadón sede deu Camin de Hèr deu Pacific qui'u dèn lo lor nom en bèth preservarun espaci comerciau.
Que hon decretadas Monument Istoric Nacionau en 1989 e lo gran marcat saunejat a la debuta que ho fin finala creat en 1992.
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
- [1] Site oficiau.


text:
Metzing
Metzing es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Fasiá partida de la distincion de Puttelange, diocèse de Mètz.
- Lo vilatge i aguèt destruit pendent la Guèrra de Trenta Ans e repeuplé pels Tyroliens.
- Lo campanal de la glèisa e divèrsas bastissas aguèron destruit pel artillerie americana en decembre 1944[1].
- Faisait partie de la seigneurie de Puttelange, diocèse de Metz.
- Le village fut détruit pendant la Guerre de Trente Ans et repeuplé par les Tyroliens.
- Le clocher de l'église et plusieurs bâtiments furent détruits par l'artillerie américaine en décembre 1944[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Anthony Kemp: Lorraine - Album mémorial - Periodic pictorial : 31 d'agost 1944 - 15 de març 1945, Heimdal, 1994. (pàg.483)
- ↑ Anthony Kemp: Lorraine - Album mémorial - Journal pictorial : 31 août 1944 - 15 mars 1945, Heimdal, 1994. (p.483)


text:
Mauna Kea
Lo Mauna Kea es un volcan situat sus l'illa d'Hawaii. Vièlh de mai d'un million d'annadas, es lo segond pus ancian dels cincs volcans majors de l'illa. Sa darrièra erupcion remonta a aperaquí 4 500 ans e representa un amenaça febla per las populacions. Son suc presenta nombroses còns volcanics, que lo Puʻu Wēkiu n'es lo trescòl a 4 207 mètres d'altitud, çò que ne fa lo som pus enauçat de l'archipèla. En considerar sa part immergida, lo Mauna Kea es pus enauçat que lo Mont Everest. Aquesta altitud afecta son clima ; lo temps i es nevadís mantun jorn l'an, Mauna Kea significa "montanha blanca" en hawaiian. La montanha presenta quitament de traças de glaciacion anciana.


text:
Victor Shklovsky
En rus, Bи́kTop Бopи́coBич ШkлóBckий. Autra ortografia occitana possibla: Viktor Shklovsky.
Formalista rus, foguèt un dels membres mai coneguts del formalism rus.
Nascut en 1893, moriguèt en 1984. Es particularamanet conoscut per son concèpte de defamiliarizacion. Amb aquò vòl dire que l'art existís per far retrobar lo sens prigond de tota causa vist que tota causa se fossiliza en literatura e ven un cliché. Tanben l'art es lo mejan mai adapatat per nos far retrobar la sensacion de la vida e son esséncia.


text:
Theódoros Katsanevas
Theódoros Katsanevas (en grèc: Θeόδwpoς KatσavέBaς; Atenas, 13 de març de 1947) es un universitari e politician grèc. Foguèt membre del Parlament grèc pel PASOK de 1989 a 2004. Durant lo mes de mai de 2013 fondèt lo DRACMA - Movement Democratic Grèc Cinc Estelas (originalament: APAXMH, Anuokpatιkή Kίvnσn Πέvte Aσtέpwv), en s'inspirar del partit de l'umorista italian Beppe Grillo, que demandava l'abandon de l'èuro per tornar a la dracma. Foguèt maridat a la filha del politician e ancian primièr ministre grèc Andreas Papandreou fins a son divòrci en 2000. Segon la premsa escricha dins son testament Papandreou diguèt que Katsanevas "èra una vergonha per la familha" (en version originala: "όveιδoς tnς oιkoYέveιaς").
En febrièr de 2014 Katsanevas entamenèt d'accions judiciàrias contra un wikipedian de la version grèga de l'enciclopèdia electronica, l'utilizaire Diu, pr'amor de l'inclusion d'aquesta informacion dins sa biografia, e a l'encòp contra la societat de logicials liures "GFOSS", tanben coneguda coma "EELLAK", e mai se cap dels dos an pas de contraròtle sul contengut de la Wikipèdia. Dempuèi aquel moment, aquela ataca juridica a generat lo fenomèn sonat efièch Streisand qu'a generat l'aparicion de la biografia de l'interessat e de l'informacion a prepaus del testament dins mantuna version lingüistica del mond wikipedic. La Fondacion Wikimedia se deu trachar de la defensa de l'acusat.


text:
1984
Aquesta pagina concernís l'an 1984 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 11 de setembre - La Gomera (illas Canàrias): vint personas, que i a entre el lo governador civil de Tenerife, morisson en un incendi forestal.
- 22 de decembre - Renóncia de Dom Mintoff coma primer ministre de Malta.
Africa[modificar | modificar la font]
Sodan[modificar | modificar la font]
Ja minat per la represa de la guèrra civila dins lo sud dau país, lo govèrn de Gaafar Nimeiry foguèt encara mai afeblit per una famina grèva. Encoratjadas per lei Fraires Musulmans, d'esmogudas grèvas aguèron luòc dins lei vilas pus importantas.
Mond[modificar | modificar la font]
- 25 de genièr - Primièra granda manifestacion populara dins la vila de São Paulo, Brasil, en supòrt a l'esmena que prepausa de restablir las eleccions presidencialas dirèctas para president de la republica, aprèp 20 ans del regim militar.
- 2 de febrièr - Jaime Lusinchi pren possession coma president de Veneçuèla.
- 2 de febrièr: Còsta Rica refusa l'asil politic a 3000 seguidors armats d'Edén Pastora.
- 4 de febrièr - en Long Beach (Califòrnia), una femna esterila dona a lum après l'implantacion d'un ovul fertilizat en una autra femna.
- 6 de febrièr - Beirot èst es ocupat per las milícias crestianas.
- 5 de març: La primièra ministra Indira Gandhi ordena un atac al Temple d'Aur, ont se refúgian separatistes sikhs.
- 1 de julhet - l'engenhaire José Napoleón Duarte, elegit democraticament coma president constitucional de la Republica del Salvador, pren possession de la siá carga.
- 25 d'octobre - Lo dictator de Brasil, João Baptista Figueiredo, e lo de Paraguai, Alfredo Stroessner inauguran la centrala idroelectrica de Itaipu, la pus potenta del mond.
- 31 d'octobre: Indira Gandhi es assassinada per dos de los sieus guardas, de religion sikh. La reaccion populara es violenta en Nòva Delhi, e causa la mòrt de 2700 sikhs.
- 19 de decembre - signatura d'un acòrdi entre la Republica Populara de China e lo Reialme Unit que lo govèrn de Londres se compromet per el a liurar Hong Kong dins lo govèrn de Pequin l'an 1997[1]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
- 3 de febrièr - Los Angeles: S'anóncia la naissença del primièr uman fruch de fertilizacion d'un embrion congelat.[2]
- 4 de febrièr - En Long Beach, Califòrnia, una femna esterila dona a lum après l'implantacion d'un ovul fertilizat en una autra femna.
Geografia[modificar | modificar la font]
Publicacion de la premiera carta geologica mondiala.
Quimia[modificar | modificar la font]
- Descubèrta dei quasi-cristaus per Dan Schechtmann, Ilan Blech, Denis Gratias e John Cahn. Lo premier recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia 2011 per aquela descubèrta.
Economia[modificar | modificar la font]
- Richard Stone recep lo Prèmi Nobel d'Economia pel desvolopament de modèls comptables usats a nivèl nacional e internacional.
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 20 de genièr - Cynthia Lavigne, actritz de cinèma pornografic francesa
- 22 de genièr - Raica Oliveira, modèl brasilièra
- 23 de genièr - Arjen Robben, fotbolaire neerlandés
- 25 de genièr - Robinho, fotbolaire brasilièr
- 5 de febrièr - Carlos Tévez, fotbolaire argentin
- 12 de febrièr - Caterine Ibargüen, atlèta colombiana
- 27 de febrièr - Akseli Kokkonen, saltaire amb esquís finés-norvegian
- 28 de febrièr - Karolína Kurková, modèl chèca
- 20 de març - Fernando Torres, fotbolaire espanhòl
- 26 de març - Sara Jean Underwood, modèl americana
- 8 d'abril - Júlia Liptáková, modèl eslovaca
- 10 d'abril - Mandy Moore, cantaira, compositora e actritz americana
- 11 de mai - Andrés Iniesta, fotbolaire espanhòl
- 14 de mai - Mark Zuckerberg, creator del Facebook
- 17 de mai - Passenger, nom artistic de Michael David Rosenberg, cantaire e cantautor britanic
- 8 de junh - Javier Mascherano, fotbolaire argentin
- 11 de junh - Vágner Love, fotbolaire brasilièr
- 26 de junh - Rocío Guirao Díaz, modèl argentina
- 26 de junh - Luiza Possi, cantaira brasilièra
- 11 de julhet - Rachael Taylor, modèl e actritz australiana
- 1 d'agost - Bastian Schweinsteiger, fotbolaire alemand
- 3 d'agost - Ryan Lochte, nataire american
- 5 d'agost - Helene Fischer, cantaira alemanda
- 8 d'agost - Matej Jurčo, ciclista eslovaque
- 28 d'agost - Paula Fernandes, cantaira brasilièra
- 6 de setembre - Abby Martin, artista e jornalista americana
- 16 de setembre - Prince Harry de Galas
- 19 de setembre - Amber Rayne, actritz de cinèma pornografic americana
- 27 de setembre - Avril Lavigne, cantaira canadiana
- 2 d'octobre - Marion Bartoli, jogaira de tennis occitana
- 10 d'octobre - Pàvel Dórov, informatician e entrepreneire rus
- 14 d'octobre - Renée van Wegberg, cantaira neerlandesa
- 18 d'octobre - Freida Pinto, actritz indiana
- 25 d'octobre - Katy Perry, cantaira americana
- 22 de novembre - Scarlett Johansson, actritz americana
- 30 de novembre - Olga Rypakova, atlèta casac
- 3 de decembre - Constança Araújo, pintora portuguesa
- 30 de decembre - LeBron James, basquetbolaire american
- Evgeny Morozov, escrivan e cercaire bielorús
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 7 de genièr - Alfred Kastler, fisician francés, Prèmi Nobel (n. 1902)
- 14 de genièr - Ray Kroc, entrepreneire american, fondator del McDonald's (n. 1902)
- 20 de genièr - Johnny Weissmuller, actor e nataire austrian, l'"original" Tarzan (n. 1904)
- 9 de febrièr - Iurii Andropov, Secretari General del Partit Comunista de l'Union Sovietica (n. 1914)
- 12 de febrièr - Julio Cortázar, escrivan argentin (n. 1914)
- 21 de febrièr - Mikhaïl Aleksandrovich Sholokhov, escrivan rus, Prèmi Nobel de Literatura (n. 1905)
- 6 de març - Martin Niemöller, pastor e teologian alemand (n. 1892)
- 26 de març - Ahmed Sékou Touré, president de Guinèa (n. 1922)
- 1 d'abril - Marvin Gaye, cantaire american (n. 1939)
- 8 d'abril - Piotr Leonidovich Kapitza, fisician rus, Prèmi Nobel de Fisica (n. 1894)
- 26 d'abril - Count Basie, musician e compositor american (n. 1904)
- 8 de mai - Boris Antonenko Davidovich, escrivan, lingüista e traductor ucraïnian (n. 1899)
- 11 de junh - Enrico Berlinguer, politician italian (n. 1922)
- 26 de junh - Michel Foucault, filosòf francés (n. 1926)
- 9 d'agost - Edward Murray Conrad Barraclough, oficièr de marina britanic d'origina alemanda (n. 1893)
- 12 de setembre - Lola Anglada, escrivana e dessenhaira catalana (n. 1892)
- 14 d'octobre - Martin Ryle, radio-astronòm britanic, Prèmi Nobel de Fisica (n. 1918)
- 20 d'octobre - Carl Ferdinand Cori, bioquimista austriac, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (n. 1896)
- 20 d'octobre - Paul A.M. Dirac, fisician anglés, Prèmi Nobel de Fisica (n. 1902)
- 21 d'octobre - François Truffaut, director francés de cinèma (n. 1932)
- 31 d'octobre - Indira Gandhi, primièra ministra d'Índia (n. 1917)
- 14 de decembre - Vicente Aleixandre, escrivan espanhòl, Prèmi Nobel de Literatura (n. 1898)
Prèmi Nobel[modificar | modificar la font]
- Prèmi Nobel de Fisica : Carlo Rubbia, Simon van der Meer
- Prèmi Nobel de Quimia : Bruce Merrifield
- Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina : Niels Kaj Jerne, Georges J.F. Köhler e César Milstein
- Prèmi Nobel de Literatura : Jaroslav Seifert
- Prèmi Nobel de la Patz : Desmond Tutu
- Economia: Richard Stone
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (19 de decembre de 2013) Acord Xina i Regne Unit pel qual Londres lliura Hong Kong al govern de Pequín.
- ↑ {{{Títol}}}


text:
Lo Castelet (Var)
Lo Castelet (Le Castellet en francés) es una comuna francesa e provençala, en Provença, situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
- 1 Geografia
- 2 Comunas limitròfas
- 3 Istòria
- 4 Administracion
- 5 Demografia
- 6 Luecs e monuments
- 7 Personalitats liadas amb la comuna
- 8 Luòcs e monuments
- 9 Personalitats ligadas amb la comuna
- 10 Véser tanben
- 11 Ligams extèrnes
- 12 Nòtas
Geografia[modificar | modificar la font]
Situacion[modificar | modificar la font]
Lo Castelet es una comuna de Provença, pròcha dau litorau varés. Lo vilatge si situa a 23 km au Nòrd-Oèst de Tolon, la prefectura. La mitat nòrd dau territòri, sus lei flancs meridionaus dau Massís de la Santa Bauma, es ocupada per una partida de la seuva de Fònt Blanca que cuerbe mai que d'una comuna vesina. Pins e garriga compausan la màger part de la vegetacion en zòna non abitada.
Abitat[modificar | modificar la font]
La comuna compòrta quatre vilatges ò masatges : lo vilatge dau Castelet, lo Brutlat, lo Plan dau Castelet, e Santa Anna dau Castelet.
Lo Castelet es un vilatge medievau fortificat bastit en aut d'una còla a mai de 250 mètres d'altitud. Bastit a l'entorn d'un castèu medievau, es remarcable per sei caladas de lòng de construccions ancianas d'arquitectura omogenèa. Coma dins fòrça vilatges de remarca, s'i tròban encuei abòrd de botigas e de comèrcis que son destinats ai visitaires.
Es enviroutat de vinhas que donan entre autrei de vins AOC Bandòu.
Accès[modificar | modificar la font]
La comuna es traversada per l'autorota A50 (sortida n°11 La Cadiera-Lo Castelet). Mai que d'una rota departamentala (D26, D66, D86 per lei principalas) jonhon lo Castelet ai vilas vesinas : lo Baucet, La Cadiera, Cuja, Sant Ceri, etc.
Lo Castelet possedís un aerodròm (còde AITA : CTT).
Lei garas mai pròchas son aquelei de Sant Ceri e de Bandòu.
Comunas limitròfas[modificar | modificar la font]
- Sinha au Nòrd.
- Lo Baucet au Nòrd-Èst e a l'Èst.
- Sant Nari au Sud-Èst e au Sud.
- Bandòu au Sud-Oèst.
- La Cadiera a l'Oèst.
- Cuja au Nòrd-Oèst.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo 4 d'abriu de 1402, a Brantas, au pè de Ventor, en preséncia de son esposa Alitz dei Bauç, Odon de Vilars donèt a son nebot Felip de Levís de fèus de Brantas, Plasians e sei dependéncias, de senhoriás de Sant Marcèu, Ròcafòrt, lo Castelet, Cassís e Pòrt Miu, dependentas de la baroniá d'Aubanha, e tanben La Fara e Agulha. Lo nebot, eu deviá li servir de caucion a respècte de Ramond de Torèna dins l'observacion d'un acòrdi que siguèt passat entre lo vicòmte, eu e son esposa Alitz. Dins lo cas qu'Alitz e Odon lo respectavan pas, aurián degut pagar 50 000 florins a Ramond de Torèna.


text:
La Petite-Pierre
Lützelstein en alemannisch (La Petite-Pierre en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Pichona vila del Bas-Rhin a 24 km al nòrd de Saverne e 57 km al nòrd-oèst de Estrasburg, situada en una desfilada de las Vòges en condusint del Alsace a la Lorraine, al pè del Altenbourg.
Petite ville du Bas-Rhin à 24 km au nord de Saverne et 57 km au nord-ouest de Strasbourg, située dans un défilé des Vosges conduisant de l'Alsace à la Lorraine, au pied de l'Altenbourg.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lützelstein (parva petra En latin) èra lo banc d'una principauté en avent reng de comtat, e en dependent del Sant-Empèri romain germanique. Lo comtat aperteniá a la familha Palatine.
Al Modèl:XVIe s sègle, lo comte Palatin Georges-Jean de Veldenz recep lo comtat de Lützelstein ; ven i residir de preferéncia dins lo sieu comtat alemand de Veldenz. Moderniza lo castèl e lududes dona lo sieu aspècte actual.
Sensible a la situacion précaire de las siás coreligionnaires reformats en lo duché de Lorraine ont Lützelstein forma una enclave, resòlv de bastir dins lo sieu comtat una vila nòva : Phalsbourg, mas lo castèl de la Pichona-Pèira demòra lo sieu luòc de residéncia.
Al Modèl:XVIIe s sègle, la vila ocupada per la França a fortificat per Vauban.
En lo glèisa se vei de divèrses cavòts de ancians senhors del país, sustot de dos comtes de Lutzelstein.
Pas luènh de la Pichona Pèira s'elevava antany lo castèl de Imbstall que la glèisa collégiale de Neuwiller #donar a títol d'escambi, en 1503, a l'elector palatin Philippe. Los limits de dependéncia del castèl #donar luòc en 1624 a una composicion arbitral entre las palatins e lo capítol. Près de Imstall se tròba una font minerala #qu'es pas mai espetada. A Imbstall, Rothlach se tròba un maco molin trucat Lützelsteinermühle #que fa partida de la comuna. En 1745, un orage épouvantable #destruir los récoltes d'aquel comun e dels environs e un vent violent #descobrir una granda part dels ostals.En en octòbre del meteis an, quand los abitants èran arribats a reparar los sieus ostals, un violent incendi #esclatar e en #redusir la mai granda partida en cendres. Dètz sèt ostals aguèron solament estalviat.
La montanha #que domina lo fòrt fòrt de la Pichona Pèira pòrta lo nom de Altenbourg (vièlh castèl) #çò que sembla indicar #que portava, en los tempses alunhats, un castèl, #que l'istòria n'a pas pas conservat lo remembre. Dels tems establida per Turenne empediscan de reconéisser/reconéisser las traces #que pòt aver-i daissadas.
Lützelstein (parva petra en latin) était le siège d'une principauté ayant rang de comté, et dépendant du Saint-Empire romain germanique. Le comté appartenait à la famille Palatine.
Au Modèl:XVIe s siècle, le comte Palatin Georges-Jean de Veldenz reçoit le comté de Lützelstein ; il vient y résider de préférence à son comté allemand de Veldenz. Il modernise le château et lui donne son aspect actuel.
Sensible à la situation précaire de ses coreligionnaires réformés dans le duché de Lorraine où Lützelstein forme une enclave, il résout de bâtir dans son comté une ville nouvelle : Phalsbourg, mais le château de La Petite-Pierre reste son lieu de résidence.
Au Modèl:XVIIe s siècle, la ville occupée par la France est fortifiée par Vauban.
Dans l'église on voit plusieurs tombeaux d'anciens seigneurs du pays, notamment de deux comtes de Lutzelstein.
Non loin de la Petite Pierre s'élevait autrefois le château d'Imbstall que l'église collégiale de Neuwiller donna à titre d'échange, en 1503, à l'électeur palatin Philippe. Les limites de dépendance du château donnèrent lieu en 1624 à une composition arbitrale entre les palatins et le chapitre. Près d'Imstall se trouve une source minérale qui n'est plus exploitée. A Imbstall, Rothlach se trouve un joli moulin appelé Lützelsteinermühle qui fait partie de la commune. En 1745, un orage épouvantable détruisit les récoltes de cette commun et des environs et un vent violent découvrit une grande partie des maisons.En octobre de la même année, lorsque les habitants étaient parvenus à réparer leurs maisons, un violent incendie éclata et en réduisit la plus grand partie en cendres. Dix sept maisons seulement furent épargnées.
La montagne qui domine le fort fort de la Petite Pierre porte le nom d'Altenbourg (vieux château) ce qui semble indiquer qu'elle portait, dans les temps reculés, un château, dont l'histoire ne nous a pas conservé le souvenir. Des redoutes établies par Turenne empêchent de reconnaître les traces qu'il peut avoir laissées.


text:
Cercle artic
Lo cercle artic es un dels cinc parallèls principals indicats sus las mapas terrèstras. Es lo parallèl de 66° 33' 39" de latitud nòrd, la latitud pus meridionala ont se pòt observar lo solelh de mièjanuèit.
Definicion[modificar | modificar la font]
Lo cercle artic marca lo limit sud del jorn polar al solstici de junh e de la nuèit polara al solstici de decembre. Al delà del cercle artic, lo solelh demòra en dessús de l'orizont pendent almens vint-e-quatre oras d'arrèu almens un còp l'an (solelh de mièjanuèit). Recipròcament, lo solelh demòra en dejós de l'orizont pendent almens vint-e-quatre oras d'arrèu almens un còp l'an.
En fach, a causa de la refraccion e que lo solelh apareis coma un disc e pas coma un punt, se pòt apercebre una partida del Solelh de mièjanuèit la nuèit del solstici de junh fins a 50' (90 km) al sud del cercle artic (del meteis biais al solstici de decembre, se pòt apercebre una partida del solelh fins a 50' al nòrd del cercle artic). Aquò se verifica solament al nivèl de la mar: de s'auçar aumenta aquelas valors.
Posicion[modificar | modificar la font]
La posicion del cercle artic es determinada per l'enclinason de l'axe de rotacion de la Tèrra a respièch de l'ecliptica. Aquel angle es pas constant e seguís de cicles amb de periòdes divèrses. A causa de la nutacion, l'enclinason oscilla de 9" (gaireben 280 m a la superfícia) sus un periòde de 18,6 ans. Lo cicle principal a un periòde de 41 000 ans e una amplitud de 0,68°, o 76 km a la superfícia. Actualament, l'enclinason demenís de gaireben 0,47" cada an e lo cercle artic se muda cap al nòrd de 14 m cada an.
Païses traversats[modificar | modificar la font]
Lo cercle artic travèrsa los païses seguents, en partissent de 0° de longitud cap a l'Èst :
- Norvègia (lo cercle artic travèrsa d'illas al larg de la còsta norvegiana, entre elas Sørnesøya, Storselsøy e Rangsundøya)
- Suècia
- Finlàndia
- Russia
- Estats Units d'America (Alaska)
- Canadà (Yukon, Territòris del Nòrd-Oèst, Nunavut, amb l'illa de Baffin)
- Danemarc (Groenlàndia)
- Islàndia (Grímsey)
Los territòris situats pus al nòrd del cercle artic son pauc poblats. Las pus grandas villas son Mormansk (325 100 abitants) e Norilsk (135 000 abitants), totas doas en Russia. Tromsø en Norvègia a 62 000 abitants. Rovaniemi en Finlàndia es situada subretot al sud del cercle artic e a prèp de 58 000 abitants.


text:
Secourt
Secourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Dépendait De l'ancian País Messin (Saulnois).
- Domeni del Abbaye de Sant-Arnould e distincion de las Baudoche, #que #passar a las Gournay de la Sègle XV a Modèl:La s
- Dépendait de l'ancien Pays Messin (Saulnois).
- Domaine de l'Abbaye de Saint-Arnould et seigneurie des Baudoche, qui passa aux Gournay du Sègle XV au Sègle XVIII


text:
Mustela putorius
Lo pudre o puditz es un mamifèr que son nom scientific es Mustela putorius; aparten a la familha dels mustelidats.
Descripcion fisica[modificar | modificar la font]
Lo pudre mesura de 35 a 45 cm (fins a 60 cm amb la coa), la femèla es pus pichòta que lo mascle. Lo mascle pesa entre 1 e 1,5 kg, la femèla solament de 500 a 600 g. A un pelatge brun sorne a brun negre. Es pus sorne d'estiu que d'ivèrn.
Costumas de vida[modificar | modificar la font]
Es nocturne, mas lo podèm veire de còps lo jorn. Lo pudre es silenciós, furtiu e discret. Dins la jornada dormís dins sa tuta. Monta rarament als arbres, mas nada fòrça plan. Viu dins las planas, los camps, los prats. Cava sa tuta dins de vièlhas garenas o dins una ròca tapissada amb de mossa. Sos predators son lo tais, los rainals, los martres, los chòts grand duc.
Noiridura : Se noirís de batracians, peisses, reptils, insèctes, vèrs e tanben de frucha en auton.
Reproduccion[modificar | modificar la font]
L’acoplament a luòc entre febrièr e abril. Probable que lo mascle estimula l’ovulacion. Aprèp una gestacion de 41 a 42 jorns, la femèla dona naissença a una portada annala de tres o quatre pichòts.