text:
14/11/2013
"Lo milhàs de la paubra Enrieta" per Jean-Pierre Durieux
Voici la contribution d'un élève de l'atelier d'occitan de Jamme Surpas a Vanxeins ...Qui nous donne à l'occasion la recette du "milhàs a la citrolha". Bona legida e bon apetis!
°°
I a quaranta ans de quò, quoras i'era mainatge e que n'i aviá pas escòla, seguiá a mon pair au trabalh de la vinha. Quand trabalhavam sus la paça dau vilatjon la Fonestalva, dins lo ranvers de Brajairac, quò n'era pas rare, en automna, que la paubra Enrieta nos interpelés de la riba de la vinha per nos perpausar de son milhàs a la citrolha !
« Minjariatz ben,'autres, un bocin de milhàs, queraque ?"
La paubra Enrieta e son Alberic eran vinhairons a la retirada. Eu,era un òme grand, plan espatlut, 'bilhat d'un pantalon emb bretelas, lo beret vissat sus lo cap, a sos pés daus grands esclòps ; ela femneta redonda, 'bilhada d'un davantau gris, 'la quitava gaire lo canton ente cueisiá la minjalha de las oras de temps. 'La nos copava un bocin de milhàs dins la tortiera enquera chauda, tornava far lo service e puei zo faliá tot 'chabar ! En tot davalar vers la maijon, quò pesava bra'ment sus l'estomac, mon pair bufava coma un buòu, coma si lo milhàs pesuc aviá prés de la plaça dins sos paumons !
E uei enquera quand nos reünissem en familha nos sovenem dau tradicionau milhàs a la citrolha, nos sovenem dau famos milhàs de l'Enrietan que v'autres ne' n podetz segre la recepta quí-dejós :
- far cueire 1 Kg de citrolha dau país dins de l'aiga salada e plan eissurir
- boirar la citrolha emb de la farina de blat sepanha ('viron 100 grammas)
- 150 g. de sucre
- 'viron un gòt de lach
- far cueire tot-suau au fuòc de lenha dins una tortiera quauquas oras de temps sus un tapís de brasa
Bon apetís !
Jean-Pierre Durieux , esleva au talhier d'occitan de Vancens en Perigòrd
Les commentaires sont fermés.


c: text/html

text:
.
Lou baile pouliti istouri sud-catalan Heribert Barrera, Sòci dóu Felibrige e Presidènt d’ounour de l’Assouciacioun Internaciounalo de Defènso di Lengo e Culturo Menaçado (A.I.D.L.C.M.), defuntè lou 27 de juliet 2011, dins si 94 an. Nascu à Barcilouno en 1917, aquesto persounalita dóu siècle XX, fuguè, de 1980 à 1984, lou proumié presidènt dóu Parlamen de Barcilouno, un cop l’autounoumìo retroubado après lou franquisme. Fuguè pièi elegi deputa éuroupen.
L’avèn couneigu tre 1978, quouro l’AIDLCM tenguè soun coungrès dins la Catalougno liéuro e autounomo. Venguè en 1983, coume Presidènt dóu Parlamen, pèr adurre éu-meme la Coupo catalano à Perpignan. Proumié rescontre di dos Coupo en l’ounour de la Mantenènço de Catalougno reviéudado. Un pau avans, aviéu agu la joio de la vèire, aquesto Coupo dins soun recate dóu Menistèri de la Culturo sus la Rambla Santa Mounica. Un souveni esmougu.
Heribert Barrera èro tambèn un di baile dóu IIen Coungrès de la Llenga catalana en 1986. Erian noumbrous, li felibre, de ié participa, un pau espanta davans un tal estrambord e tant de recepcioun óuficialo pèr l’aparamen d’uno lengo. Souspreso e regrèt pèr nautre...
E coume óublidarian li rescontre un pau de pertout en Europo, mounte Heribert Barrera e Pau Pons amavon de ramenta e de nous counta li grand moumen istouri dis annado 1930 qu’avien viscu parié tóuti dous. E coume óublidarian li vesprado amistouso à l’oustau e soun gentun pèr mi gènt ?
Heribert Barrera avié fa d’estùdi de chimìo e ensignè à l’Universita de Barcilouno avans de se counsara en plen à SA Catalougno. Rintrè en poulitico à 17 an e marquè soun parti pèr de desenau d’annado (l’Esquerra Republicana Catalana). Sa vido fuguè touto counsacrado à la Catalougno, à si liberta, à sa soubeiraneta e à sa lengo. Vèn d’acò que fuguè pèr nautre un ami e que dèu resta pèr tóuti un moudèle.
Uno de sis amigo nous escriéu sa tristesso e tout de long de sa letro tournon li mot d’umanita, de coumprenesoun, de sapiènço, de saviesso e mai que mai d’integrita. Un óumenage à l’ome fort que sabié sousteni lis autre fàci l’aversita e ié douna lou sentimen que falirien jamai, que restarien fidèu à soun ideau, sènso jamai trahi ni manca à sa paraulo.
Em’éu li catalan troubavon estrambord, roumantisme, generouseta, sacrifice, sèns, passioun e voio pèr ama sa terro emé grandour e digneta. Heribert Barrera èro pas l’ome di grand discours mai dis ate councrèt, de l’eisèmple. Un pensaire plen d’umanita, escouta e ausi. Eisigènt pèr éu tant coume pèr lis autre, amavo miés de faire si discours à l’estrangié en anglés pulèu que de parla castihan, ço que i’aurié sembla d’èstre uno trahisoun.
Un fuble de persounalita ié rendeguèron óumenage e tóuti li media d’Espagno faguèron resson d’aquelo despartido. Coume nous l’escriéu Carme Carmona : « Us regracio, us regraciem la vostra llavor, el vostre llegat de coratge, la vostra sinceritat, la vostra lleialtat, la vostra amistat, el vostre mestratge. El vostre exemple d’home integra resta i restarà en cadascú de nosaltres i en les contrades més llunyàries ».
La Catalougno a perdu un grand ome. Lou Felibrige e tóuti lis aparaire di lengo regiounalo an perdu un ami, un soustèn, un moudèle.
.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Los nòus estudis an confirmat que, mercés al fenomèn de la superposicion quantica, una soleta particula de lutz pòt enviar d’informacion en doas direccions a l’encòp. Es un fach teoric de mal demostrar mas una còla de cercaires de l’Institut per l’Informacion e l’Optica Quantica de Viena o a reüssit: amb una soleta particula de lutz an enviat lo meteis messatge a dos luòcs, çò es en doas direccions.
La demostracion de tot aquò foguèt atencha en utilizant un solet foton (particula de lutz) e en fasent arribar amb aqueste d’informacion a doas personas a l’encòp. Aquò es possible solament pr’amor de la mecanica quantica: es a causa del fenomèn de la superposicion, amb lo mandadís d’informacion per mejan d’una soleta particula a dos luòcs a l’encòp.
Una tematica populara
D’enviar d’informacion en tot utilizar de particulas quanticas es estat una tematica populara puèi que totes cresián qu’amb la comunicacion quantica arribariá pas res de melhor. E los nòus estudis faches sus aquela matèria an descobèrt de nòvas tecnicas. “De còps avèm l’obsession d’una idèa –çò diguèt lo fisician Philip Walter, de l’Universitat de Viena–. E sul còp, o as davant tu sens o veire.”
Aital, los fisicians Flavio del Santo, de la meteissa universitat, e Borivige Dakic, de l’Acadèmia de las Sciéncias austriaca, an descrich la teoria d’aquela nòva tecnica dins la revista numerica Physical Review Letters.
Mas, a mai, pendent aqueste mes an fach una demostracion empirica de tot çò anonciat. Segon aquesta, cal imaginar doas personas desparièras, Jan e Jana, que son en diferents luòcs. Amb la fisica classica, Jana a besonh d’un foton e Jana d’un autre per se mandar de messatges a l’encòp –e cada particula de lutz transmet un bit, 0 o 1–.
Mas se Jana e Jan an un foton en superposicion –a l’encòp prèp d’ambedós–, pòdon manipular lo foton per i metre 0 o 1 e l’enviar a l’autre. Mas un lo recebrà primièr. Se Jana e Jan meton lo meteis bit, Jana recep primièr lo foton. Se lo bit es desparièr, Jan lo recep primièr. E cadun sap çò qu’a mes l’autre.
Aital, los scientifics envièron de fotons a travèrs d’un camin de miralhs. En tot metre lo foton en superposicion podèron mandar lo meteis foton als dos ponches que s’apelavan Jana e Jan.
En tot cambiar la fasa de l’ondada electromagnetica de la lutz los cercaires balhèron lo còde de 0 o 1 a cada ponch. Mentre qu’arribava al ponch, lo foton –qu’encara flotejava entre Jan e Jana– èra enviat tanben en direccion contrària. En rota, lo foton interagiguèt amb el meteis e aquò foguèt a l’origina de de sa primièra arribada, siá en çò de Jana, siá en çò de Jan.
L’experimentacion foguèt descricha puèi coma “una nòva bèla idèa”, segon lo fisician d’Oxford Giulio Chiribella. “Es una nòva manièra qu’a la mecanica quantica de nos estonar” – çò diguèt.
La Redaccion
Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.


text:
Alcalde Paco Rodríguez Miranda, Alcalde Felipe Delseny, Alcalde Hipólito Cruces, senhors e senhores còssos, president dera Comunautat de Comunes de Sant Beat, senhor secretari der Ajuntament, senhor rector dera Parròquia, senhor sargent dera Guàrdia Civil, senhor jutge de patz, autoritats, amigues e amics, vesies e vesins.
M’adreci a toti vosati, per prumèr viatge, coma Alcalde de Bossòst en tot arregraïr e reconéisher, en prumèr lòc, eth prètzhèt der Alcalde Paco Rodríguez Miranda pendent es darrèri 8 ans, pr’amor que mos permet de començar aguesta naua etapa sus era basa deth trabalh ben hèt e er esfòrç incansable per mielhorar Bossòst cada dia. Gràcies, Paco. Demoram èster ara nautada deth tòn legat.
Voi tanben arregraïr eth supòrt des companhs e companhes d’Unitat d’Aran-PSC-Candidatura de Progrès entà hèr possible aguest renauiment, atau coma eth de totes es persones que m’an acompanhat e m’acompanhen en aguesta naua aventura e a toti es vesins e vesies qu’an confidat en nosati, eth passat 24 de mai.
E, sustot, voi saludar a toti es membres dera naua Corporacion Municipau: as senhores Maria Angeles Medan, Maria Jesús Safont, Guillermina Roman e Maria Antonia Ruiz, e as senhors Jaime Delseny, Alex Peiró, Antonio Sanglada e Eric Codina, ad aguesta corporacion que, com vedetz, ei paritària, e, sustot, representativa deth municipi. Auem de trabalhar amassa pendent es 4 ans que vien e estacar eth major consens possible enes airaus d’interès generau entath desvolopament e era prosperitat deth pòble.
M’adreci a toti es vesins e vesies entà hèr-vos sabedors qu’ací, en aguesta Sala de Plens, era mès importanta deth municipi, perque s’i prenen es acòrds mès subergessents, auetz ath vòste Ajuntament, ara vòsta Casa dera Vila, ath vòste Baile, que vòlen èster ath servici de toti e totes, sense distincions ne diferéncies politiques, ne economiques, ne d’origines, ne de credences, ne de quinsevolh auta consideracion. Vos convidi a caminar amassa en aguest nau temps, a hèr pòble entre toti e totes, a trauèrs d’un Ajuntament que lidère, òc, mès que tanben acompanhe e cree espacis de dialòg e trobada, de confidança e esperança, en tot recuperar er esperit dera bona politica.
Politica ven de polis. Era polis dera Antiga Grècia se sostenguie sus tres columnes: 1) Era preeminéncia dera paraula; 2) Eth caractèr dera plea publicitat; e 3) Era igualtat ena participacion des ahèrs comuns. Voi qu’eth dialòg, era transparéncia e era participacion, amassa damb era paciéncia e era umilitat, siguen eth metòde de trabalh pendent era legislatura qu’encetam aué. Recuperem era paraula entà escotar, debàter, argumentar e préner decisions de forma mès justa e intelligenta. Recuperem era plea publicitat, aué en dideríem transparéncia, entath coneishement d’aguestes decisions e es sòns procediments. E recuperem era igualtat entà crear ua cultura comuna a on es vesins se tròben mutuament, amassadi en comunautat, coma ciutadans liures e iguals, “disposadi a cercar era felicitat ara sua manèra”, coma ditz Kant, sense coartar era libertat des auti, damb er equilibri dera norma e eth respècte, sense submissions ne dominacions ne privilègis.
Dialòg, transparéncia e participacion entà préner decisions, de forma responsabla. Perque governar ei tanben decidir. Enes pròplèu dies conformaram eth nau Cartipàs Municipau, mès vos pogui auançar qu’eth programa de govèrn se basarà enes 4 èishi qu’auem dat a conéisher pendent era campanha electorau, a saber: 1) completar era reforma des espacis urbans; 2) mielhorar es servicis publics as persones; 3) reactivar era nòsta economia locau; e 4) apostar per un Ajuntament dubèrt e transparent, collaborador damb totes es entitats deth pòble, damb d’auti municipis, dera Val e de mès enlà, e tanben damb eth Conselh Generau coma era nòsta maxima institucion d’autogovèrn. Entà concretar: en aguest 2015 començaram o completaram es òbres de reforma, remodelacion e reabilitacion deth carrèr Sant Ròc, es entorns des ermites Sant Fabian e Pietat, eth carrèr Mètge Campà, eth lauader de Cap dera Vila, eth servici der aigua potabla, era oficina de Torisme, e, s’eth calendari e eth pressupòst ac permeten, eth pati dera escòla, e, en generau, totes aqueres actuacions entà renauir e mielhorar Bossòst, entà dar-li un nau impuls de promocion toristica, economica e culturau. Vos en matineram informadi. Tanben auetz dret a saber que ara coma Alcalde perceberè eth madeish sòu qu’auia coma tinent d’alcalde e publicarè ena web municipau e enes hilats sociaus era mia declaracion de béns patrimoniaus e era mia declaracion dera renda, d’accès facil entà toti.
Volem esforçar-mos per un Bossòst mès just, equitatiu e prospèr, que sap atier, sustot, as vesins e vesies mès fèbles e vulnerables, coma era nòsta mainadèra e era nòsta gent grana, mès tanben a toti aqueri que patissen es malurs dera economia. Quan un vesin què, auem d’èster capables, ena mesura des nòstes possibilitats, de dar-li era man entà lheuar-le.
Com sabetz, aué ei Sant Antòni, un sant celebrat, venerat e estimat peth nòste pòble, punt d’origen dera legenda des capèles qu’entoren Bossòst en forma de cinturon protector. Ath marge des credences o descredences de cadun, eth sant de Pàdua ei un bon exemple de franciscan desprenut, generós, austèr, fraternau, critic damb era acumulacion de sòs, era avarícia e era usura. Un modèl entà sajar de méter en plaça, ena nòsta societat, valors de senzilhesa, solidaritat e sensibilitat sociau e culturau.
Sò convençut que Bossòst serà mès fòrt e prospèr, quan sigue mès coesionat e age mens desigualtats, quan sigue prèst entà gausir de mès e mielhors oportunitats que favorisquen es sectors clau dera ostalaria, eth torisme, eth comèrç, era indústria, e aqueri que poguen promòir eth trabalh; quan, en fin, eth futur que desiram sigue dejà a tocar des nòstes mans.
Fòrça gràcies a toti e totes.
En Bossòst, eth 13 de junh de 2015


text:
Daniel Defoe
Daniel Defoe (Londres, 1660 - ibidem, 21 d'abril de 1731) foguèt un jornalista escrivan anglés, considerat coma lo fondador de la novèla realista al Reialme Unit. Nascut amb lo nom Daniel Foe, i apondèt posteriorament lo "De" 'aristocratic. Es l'autor del celèbre roman Robinson Crusoe.
Òbras[modificar | modificar la font]
Principalas[modificar | modificar la font]
Après aver passat una granda part de sa vida coma jornalista, en tres ans publiquèt las tres òbras literàrias que l'an fait celèbre, e mai que n'esgriguèsse mai de 500.
- "Las aventuras de Robinson Crusoe", (1719), considerada coma la primièra novèla anglesa.
- "Las aventures de Moll Flanders", (1722), novèla picaresca.
- "Jornal de l'an de la pesta" (en anglés A journal of the plague year of 1665), (1722), que narra l'epidemia de pesta que i aguèt a Londres aquest an. Es considerat coma un dels primièrs reportatges jornalistic de l'istòria.
Autras òbras[modificar | modificar la font]
- La vida del Capitani Singleton
- Colonel Jack
- Roxana
- Memoirs of a Cavalier
- The Complete English Tradesman
- London, the Most Flourishing City in the Universe


text:
Saramon
Saramon[1] qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d'Occitània, ancianament de Occitània .
Lo gentilici qu'ei saramonés -a.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom que ven benlèu d'un nom germanic d'òme, Saramund, sense sufixe [2].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Saramon; qu'es ara deu canton d'Astarac-Gimone (en francés), donc d'Astarac Gimona.
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats qui an ligams dab la comuna[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Sit oficiau deu villatge
- Saramon sus lo sit de l'Institut Geografic Nacionau
- Saramon sus lo sit deu Quid
- Error: No pot estar buit l'atribut
namedels indicadors d'estat de la pàgina.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ « Grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon »
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 643


text:
Per Crestian Almerge e lo grop Test
Refrain :
Pren un formatge e un crostet
Un pauc de vin dins ton pichon panièr
Mas atencion de pas trapar lo lop
Tanlèu qu’arribaràs a ta destinacion
Mas te’n fagas pas per la mameta
Se li pòrtas pas aquel panièr
Se farà una bona tisana
E roncarà coma un pompièr
Refrain
Lo lop, lo lop, aouh lo lop ! (x2)
Fa bèl temps, as la rauba corteta
Lo solelh te calfa los pompilhs
Mas poiriás trapar al mièg dels bòsques
La bèstia peluda sul camin
Refrain
Oh mammy, oh mammy, mammy blue
Oh mammy blue
Lo lop, lo lop, aouh lo lop ! (x2)
Arresta-te dins un bosquet
E manja ton formatge, ton crostet
Val mai aquò que de trapar lo lop
Tanlèu qu’arribaras a ta destinacion
La mameta a la codena dura
Que lo lop la mossegarà pas
I perdriá las dents la paura bèstia
Risca pas res, te’n fagas pas
Lo lop, lo lop, aouh lo lop ! (x2)
Refrain
Vos cal connectar per poder postar de comentaris.
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text:
Per Patric
Les plus beaux chants d’Occitanie vol. 1
Aval a la ribeira i a una richa maison
Tota blanca e de peira es la de Joaneton.
Es partida a la vila dins l'administracion
La fenèstra es tampada e lo camin peirós.
Pas degus al vilatge, país abandonat,
Un país de caumatge es un país tuat.
Lo vent del nòrd i canta una trista canson
Ont es la farandòla que fasiá Joaneton ?
Ara qu'es revenguda i a de flors dins lo camp
La fenèstra es doberta e lo camin es blanc.
Lo vent marin i canta una bela canson
Aquò's la farandòla que mena Joaneton.
Aval a la ribeira i a un polit ostal
Dimenge serà festa i farem carnaval.
Vos cal connectar per poder postar de comentaris.
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text:
Carles de Batz Castèlmoro d'Artanhan
Carles de Batz Castèlmoro, comte d'Artanhan, mei conegut jos lo nom de d'Artanhan, qu'estó un òme de guèrra gascon nascut entre 1611 e 1615 au castèth de Castèlmoro, près de Lupiac (dens lo departament actuau de Gers) qu'estó capitani de la garda deus mosquetaris deu rei Loís XIV de França, que mòriguèt au sètge de Maastricht lo 25 de junh de 1673, pendant la guèrra franco-olandesa.
Un raconte romançat de la soa vida per Gatien de Courtilz de Sandras que formèt la basa de l'òbra famosa d'Alexandre Dumas, Los Tres Mosquetaris.


text:
Avicena
Abū ‘Alī al-Husayn ibn ‘Abd Allāh ibn Sīnā, latinizat en Avicena (en persan : ابو علی الحسين بن عبد الله بن سينا) èra un filosòf, un autor, un mètge e tanben un astronòm, quimista, geològ, matematician, poèta, psicològ. Vasó lo 7 d'agost de 980 (lo prumèr deu mes de Safar de l'an 370 de l'Egir) a Afshenà, près de Boukhara dens la província de Korasan en Pèrsia, uei lo dia en Ozbequistan, morí a Hamadan, en Iran, en agost de 1037 (lo prumèr divés deu mes de Ramadan 428 de l'Egir).
Las soas òbras principaus que hon Lo libe de la garison, ua vasta enciclopèdia filosofica e scientifica, e Lo Canon de la Medecina,[1] que ho un estandard medical dens mantuas universitats medievaus.[2]
Lo Canon de la Medecina ho un libe utilizat dens las universitats de Montpelhièr e de Lovaina dinc en 1650.[3] Ibn Sīnā que desvolopè un systèma medical combinant la soa experiéncia personau dab la medecina aràbia, la medecina deu mètge grèc Galen,[4] la metafisica aristoteliana[5] (Avicena èra un deus principaus interprèts d'Aristòtel)[6], e las medecinas ancianas de Pèrsia, de Mesopotamia e d'Índia (Ayurveda).
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Nasr, Seyyed Hossein (2007). "Avicenna". Encyclopedia Britannica Online.
- ↑ Avicenna 980-1037
- ↑ Medicine : an exhibition of books relating to medicine and surgery from the collection formed by J.K. Lilly.
- ↑ Islamic Medical Manuscripts: Catalogue - Galen
- ↑ Articles on Avicenna, Averroes and Maimonides
- ↑ Avicenna (Abu Ali Sina)
- 1000 articles fondamentals
- Bon article en japonés
- Article de qualitat en malayâlam
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Scientific arabomusulman
- Mètge de l'Edat Mejana
- Alquimista
- Filosòf pèrsa
- Filosòf musulman
- Teologian musulman
- Teologian iranian
- Personalitat chiita
- Filosòf del sègle XI
- Naissença en 980
- Decès en 1037
- Mètge arabomusulman


text:
Insviller
Insviller es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Vilatge del ancià duché de Lorraine, en la distincion del comtat de Sarrebruck-Dos-Ponts.
- Cedit a la França en 1766.
- Pòble totalament destruit al cors de la guèrra de Trenta ans, encara inhabité l'an 1663.
- Entratge de la Reforma l'an 1577.
- Restabliment Del culte catolic l'an 1685, la glèisa en servint a doas oras cultas.
- Village de l'ancien duché de Lorraine, dans la seigneurie du comté de Sarrebruck-Deux-Ponts.
- Cédé à la France en 1766.
- Village entièrement détruit au cours de la guerre de Trente ans, encore inhabité en 1663.
- Introduction de la Réforme en 1577.
- Rétablissement du culte catholique en 1685, l'église servant aux deux cultes.


text:
Eth Palai de Gèu de Vielha acuelhec era passada dimenjada, 21 e 22 d’octobre, era Copa CEGVA pròva dera Liga Catalana de Patinatge Artistic sus gèu.
Era competicion amassèc 60 patinadors deth club aranés deth CEGVA, des clubs catalans deth FC Barcelona e deth CEPAP, deth club andorran ACG e der aragonés CHJ.
Era passada dimenjada, 21 e 22 d’octobre, eth Palai de Gèu de Vielha acuelhec era Copa CEGVA, organizada peth Club d’Espòrts de Gèu Val d’Aran (CEGVA) e era Federacion Catalana d’Espòrts d’Iuèrn (FCEH). Aguesta Copa ei era prumèra pròva puntuable dera Liga Catalana de Patinatge Artistic sus gèu 2017-18, circuit qu’includís ath delà eth Trofèu San Jorge, era Copa Puigcerdà, era Copa Ciutat de Barcelona e era Copa Canillo.
PODIUMS COPA CEGVA:
Ena categoria Advanced Novice Femenin, era campiona siguec Marta Joly, deth FCB, seguida des companhes de club Fanny María e Erika Riera. En masculin, triomf en solitari entà Adrián Rodríguez deth CHJ.
En Alevin Femenin, eth podium tanben siguec “blaugrana”, damb era victòria tà Carla Sánchez seguida de Laura Fluvià e Claudia Barrionuevo. En òmes, eth campion en solitari siguec Juan Parra deth FCB.
Pera sua part, en Segona Categoria Femenin, era campiona siguec Ariadna Sibera deth FCB, per dauant de Georgina Serrallach deth CEGVA e dera aranesa, Iria España, tanben deth CEGVA. En òmes, Elvis Caubet der ACG se portèc eth triomf dauant d’Iñaki Arriese deth CHJ.
En Basic Novice A Femenin, Júlia Rodríguez deth FCB siguec era guanhadora per dauant dera sua companha de club Alexandra Martínez e de Mireia Puntí, deth CEPAP.
En Basic Novice B Femenin, podium format pera aranesa Lucía Sánchez deth CEGVA, seguida de Catherine Garcia der ACG e de Clara Fernández deth CEPAP.
En Regional Novice Femenin, victòria entà Edwige Gil der ACG, seguida dera aranesa Abril Pastor deth CEGVA. En òmes, triomf en solitari der aranés Martí Alonso deth CEGVA.
En Benjamin Femenin, Clara Sanjosé deth CEPAP siguec era guanhadora en ua disputada categoria, dauant de Laia Puntí, tanben deth CEPAP, e d’Enara Garcia der ACG. En masculin, Gael Foulon guanhèc dauant der aranés Telmo Ripa deth CEGVA.
En Cadet Femenin, prumèra posicion tà Ona Fito deth FCB, seguida dera aranesa Anne Ripa deth CEGVA e de Paula Foulon deth FCB. Çò que tanh a Debs A Femenin, era aranesa Naia España deth CEGVA siguec prumèra, seguida d’Adriana Galindo deth CHJ. En Debs A Masculin, triomf en solitari entar aranés Daniel Odriozola deth CEGVA.
En Debs Femenin, Andrea Pazos der ACG superèc ara sua companha de club Ariadna López, e Raul García der ACG siguec campion en òmes.
En Debutant Femenin, triomf tà Nur-Aynoa Yilmaz deth FCB, seguida des sues companhes d’equip Ariadna Gupta e Martina Sibera.
En Escòla Femenin, era guanhadora en solitari siguec Alma García-Bordallo deth CHJ.
En categoria Infantil A Femenin, victòria tà Laura Izquierdo deth CEPAP, seguida de Judit Capaces e Sandra Tor, tanben deth madeish club. En òmes, Pau Vilella deth CEPAP superèc a Guiu Oliver deth FCB.
Finauments, en Júnior ISU Femenin, Anna Bertran deth CEPAP s’imposèc a Laia Bertran deth FCB e Griselda Serrallach deth CEGVA. En Júnior A Femenin, victòria en solitari tara aranesa Ares Capdevila deth CEGVA.
Vielha, 25 d’octobre de 2017
Conselh Generau d’Aran: Núria Sanjuan
Hònt e fotos: CEGVA


text:
Trelevenez
Trelevenez en breton ( Tréflévénez en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Tréflévénez Èra una trève del Tréhou, fasiá partida de la archidiaconé de Léon en levant de la évêché de Léon e èra jol vocable de Sant-Pierre.
Tréflévénez était une trève du Tréhou, faisait partie de l'archidiaconé de Léon relevant de l'évêché de Léon et était sous le vocable de Saint-Pierre.


text:
24.03.2018. Nòva
La Val d’Aran manifèsta uèi en favor de la lenga. Jos lo lèma “Er aranés,
2.03.2018. Nòva
Lo Conselh General d’Aran aprovèt lo 28 de febrièr passat una mocion “en favor
1.03.2018. Nòva
Lo collectiu Lengua Viua a decidit d’organizar un acte revendicatiu en favor de la lenga jol lèma
24.02.2018. Blòg de Gerard Joan Barceló
En Catalonha, que los nòrd-catalans apelarián Catalonha Sud, la lenga nòstra es coma lo dieu roman
22.02.2018. Nòva
Quauqui dies dempús qu’eth Tribunau Constitucionau espanhòu cancelèsse era
16.02.2018. Nòva
Lo Ret Europèu per l’Egalitat Lingüistica (ELEN) Lo Ret Europèu per
15.02.2018. Nòva
Lo Conselh Permanent de l’Institut d’Estudis Araneses – Academia aranesa de la lenga
13.02.2018. Nòva
Lo Tribunal Constitucional a anullats los articles de la Lei de l’Occitan que declaran la lenga
12.10.2017. Nòva
Lo Club Aranés es un ponch de rescontre de las personas que vòlon aprene l’occitan
17.06.2017. Blòg de Tònho Castet
Era dimenjada passada qu’assistí per prumèr còp ar Acte de liurament des Prèmis Literaris XXVII
27.02.2017. Nòva
Dins la darrièra reünion del Conselh de Politica Lingüistica de l’Occitan Aranés
23.02.2017. Blòg de Tònho Castet
Quan mès hotgi en estudi dera nòsta lengua mès bèra que la trapi. Be n’i a per tot de beutat
1.01.2017. Nòva
L’Institut d’Estudis Araneses - Acadèmia Aranesa de la Lenga Occitana (IEA-AALO) a
11.09.2016. Vidèo
Jusèp Loís Sans, president dera Acadèmia der Institut d'Estudis Aranesi - Académia
1.09.2016. Blòg de Mireia Boya Busquet
Er estiu ei era sason des hèstes majors e des actes e concèrts en carrèr. Tara gent de montanha, eth
22.05.2016. Vidèo
Vesitam es escolans de nivèu C des corsi d'occitan-aranés de Barcelona
16.04.2016. Blòg de Tònho Castet
Grop de Convèrsa en aranés, un projècte que ja a començat a caminar Ça’m par qu’entà apréner
22.01.2016. Nòva
L’intolerància comença tanben de se mostrar antiaranesa e antioccitana, en reaccion
17.10.2015. Blòg de Tònho Castet
Que sò ben content de qu’age tornat era tardor. Tamb era Semicalada qu’a tornat eth cors academic
17.09.2015. Nòva
Lo 27 de setembre, Catalonha e Aran votaràn la composicion del Parlament de Catalonha. Mas çò
26.07.2015. Nòva
Milèrs d’aranesi que reclamen aué en ua jornada revendicatiua, esportiua e hestiua,
21.06.2015. Vidèo
La 22a edicion de la Corsa Aran per sa Lenga se debanarà ongan lo 26 de julhet. De caminaires
8.04.2015. Nòva
Dimars passat publicàvem lo documentari de Vilaweb TV a prepaus del futur d’Aran dins la
15.03.2015. Blòg de Gerard Joan Barceló
Ja ac sabetz, era Lei d’Aran ei votada. Aguest moment istoric, è decidit de celebrar-lo en tot sajar
21.02.2015. Blòg de Tònho Castet
Enes darrères setmanes eth nòste País a estat notícia pas sonque per eveniments de transcendéncia
3.02.2015. Nòva
Après quatre jorns de competicion, l’aranés Jimmy González a ganhat la medalha
2.02.2015. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
Nòstra lenga a conegut diferents noms dins l’istòria. Lo nom d’occitan es ara lo pus espandit mas
2.02.2015. Nòva
Dins lo procès que viu Catalonha vèrs son independéncia, lo jutge Santiago Vidal
7.01.2015. Entrevista
Aitor Carrera es una de las autoritats màgers de la lingüistica occitana, especializat mai
2.01.2015. Nòva
Es ja disponible en occitan d’Aran l’aplicacion per telefòn mobil de las Guidas de
30.11.2014. Nòva
Eth conselh escolar dera escòla mairau de Vielha aprovèc eth 20 de noveme passat eth
27.07.2014. Nòva
Tot eth país aranés marche des tres punts dera Val entà trapar-se ena plaça
26.07.2014. Vidèo
Mès de 80% dera poblacion aranesa compren er aranés, mès solament 17% lo parle abituauments.
26.06.2014. Blòg de Marçal Girbau
Los darrièrs jorns avèm pogut contrastar doas informacions aparentament contradictòrias a prepaus
13.03.2014. Nòva
Barcelona aculhiguèt dimars passat la presentacion de dos libres ont la Val d’Aran a un
9.03.2014. Vidèo
Cada an, ar entorn deth dia dera Candelèra, que visitam es escolans d'aranés de Barcelona,
3.10.2013. Nòva
Sergio Otero, candidat a la municipalitat de Badalona (Catalonha) pel partit espanholista Ciutadans (C’s),
10.08.2013. Blòg de Jusèp Loís Sans Socasau
Aguest ei eth nauau d’ua sèria de dètz articles qu’an er objectiu d’analizar coma s’a resòlt
26.07.2013. Blòg de Iñaki Delaurens
Son es dètz deth maitin. Eth solei ja cauhe es carrèrs de valent. Es convèrses des audèths hè estona
1.07.2013. Vidèo
L'Institut d'Estudis Catalans a festejat lo 700n anniversari de la Querimònia, la carta
21.06.2013. Nòva
“Voi exprimir eth nòste supòrt e solidaritat damb era gent d’Aran e de totes
5.05.2013. Nòva
Eth collectiu aranés Lengua Viua qu’organize cada an entà Sant Jòrdi, dia
11.04.2013. Nòva
Lo tribunal establís que n’i a pas pro amb l’atencion individualizada qu’ofrís
4.04.2013. Blòg de Marçal Girbau
Diluns de Pasca legissiam la nòva dins lo jornal catalan El Punt Avui que la creacion de la futura
30.03.2013. Facebook
Benlèu aquela setmana serà lo sol còp que vos recomandam la pagina Facebook d’una
28.03.2013. Nòva
Meddia Aranés qu’ei un programa de ràdio d’ua ora jornalièra, de 12h
25.03.2013. Nòva
En julhet de 2004, tornèron al mercat catalan las istoricas bièrras Moritz, lançadas
3.03.2013. Blòg de Carlos Barrera
Era Val d’Aran e Occitània non mereishen oposicions coma era deth Sr. Francés Boya. En temps de
10.02.2013. Vidèo
15.12.2012. Facebook
Deluns passat Jornalet que raportaue era campanha "Keep Calm and Speak Aranese",
5.12.2012. Nòva
Lo ministre de l’educacion espanhòl, José Ignacio Wert, prepausèt diluns passat
1.11.2012. Nòva
Deluns passat, 29 d’octobre, ua variada representacion d’estudiosi d’aquera realitat
10.10.2012. Nòva
Entad aquerò, es productors dera sèrie qu’an compdat damb era intervencion dera Cagira
13.09.2012. Nòva
Era òbra Qui mane ací?, escrita e dirigida per Pax Dettoni, ei definida coma òbra
9.09.2012. Nòva
Aprenèm l’occitan Aprenèm l’occitan a fach una reformulacion radicala
30.07.2012. Nòva
En parlament dera Lengua Viua d’enguan, Angelina Casas qu’a arreconeishut eth prètzhèt
29.07.2012. Entrevista
Lengua Viua organiza cada annada la Corsa Aran per sa Lengua, tostemp lo darrièr dimenge de julhet,
29.07.2012. Nòva
Es participants qu’arriben en Vielha en tot carrejar es terçons, que permeteràn
28.07.2012. Facebook
Damb mès de 1400 amistats, Musèus Val d’Aran qu’ei ua pagina Facebook a on,
31.05.2012. Nòva
Dimèrcles passat se constituïc en Vielha eth Conselh de Politica Lingüistica der Occitan
17.05.2012. Nòva
Eth Conselh de politica lingüistica der occitan aranés qu'ei un nau organ que
14.04.2012. Blòg de Jusèp Loís Sans Socasau
Non pòt èster d'ua auta forma: felicitacions entàs emprenedors que tiren endeuant aguest “Jornalet”.
9.04.2012. Nòva
Los articles en apèl, e en suspension, establisson que l'occitan es "la lenga d'usatge
29.03.2012. Blòg de Iñaki Delaurens
Comunicar en aranés compòrte ua fòrta responsabilitat sociau. En un mon a on es lengües cada còp
12.03.2012. Nòva
Eth joen corsaire aranés de Rossignol, Alex Puente, que guanhèc ena prumèra manja.


text:
Altruisme
L'altruisme es l'attencion portada als autres que mena a se preocupar del ben d'autrú, s'opausa a l'egoïsme. L'altruisme cerca pas lo benefici personal e se basa sus l'empatia: la vision de las necessitats d'autrú, suggerís un sentiment positiu que mena a temptar de los satisfar. Lo tèrme, apareguèt dins las òbras d'Auguste Comte e foguèt utilizat per las principalas lengas modèrnas. L'altruisme existís pas per totòm, de fach poirá èsser un versant de l'egoïsme: la persona fa lo ben per ganhar l'estima dels autres, la salvacion o melhorar la consciença de se en trabalhant en acòrdi amb son etica. Quita pòt èsser degut a una estrategia de calcul, en pensent que l'autre agirá en recipròca o que va melhorar la societat ont viu.
Somari
L'altruisme en filosofia[modificar | modificar la font]
Divèrsas escòlas pausan lo comportaments altruistas coma doctrina etica, es conegut atal coma la règla d'aur de la conducha e atal aparéis als primièrs pensadors grècs e orientals.
L'utilitarisme, per exemple, se basant sus aquel concèpte, quand una persona fa lo ben totjorn maximiza los beneficis cap als autres (predent pas en consideracion se damatja o pas sa pròpia persona).
Dempuèi Platon, se considèra que los politics e governants devon èsser altruistas, perque racionalament cecan lo benestar dels ciutadans que dependon d'eles. Al contrari i a la tirania, que deslegitima lo poder obtengut.
Ayn Rand, de son costat, considèra l'altruisme immoral, perque pòt menar al sacrifici de sa pròpia vida, renonciant a çò que se capitèt de melhor per un ben inferior.[1] Tanben afirma que cercar son pròpi benefici es pas marrit, a condicion que se perjudique pas als autres e nimai se reinvindica de l'egoïsme etic. Nietzsche argumentava sus la mateissa linha, afirmissent que sonque los flacs an besonh de se refugiar dins l'altruisme per limitar las accions dels poderosos, per que pòscan exerçar lor drech a la vida.
L'altruisme biologic[modificar | modificar la font]
En principi l'altruisme sembla contradire las leis naturalas, perque se pòt anar per qualques individús fin a metre en perilh sa vida pels autres e aquò va en contre de l'instint de conservacion basic de la seleccion naturala. Pasmens, se demostrèt que l'altruisme a un caractèr instintiu, per perpetuar sa pròpia espècia e atal transmetre los gèns, coma sosten Richard Dawkins [2] (de biais que los ligams son mai fòrts entre los animals d'un meteis grop o emparentats).
Pels èssers umans aquel instint aparéis vèrs 18 meses, coma pels chimpanzés
L'altruisme dins la religion[modificar | modificar la font]
L'altruisme es a la basa de fòrça principis religioses, inclusent las vias del bodisme cap a l'illuminacion o la soma de las leis eticas de las religions del libre. De fach, sa formulacion positiva e negativa (« fa pas als autres çò que volriás pas que te fagan ») foguèt declarada la basa comuna pel dialòg entre la religions al Parlament Mondial de las Religions en 1993 [3]
Pel bodisme l'altruisme se materializa dins las quatre vertuts essencialas:[4]
- l'equanimitat, renonciant a l'òdi o l'enveja e lo desir de possession que liga la persona al monde terrèstre
- amor, que mena a agir en cercant lo benefici d'autrú
- la compassion, que vòl desliurar los autres de la dolor
- la felicitat que ven quand aqueles a l'entourn son astrucs
Pel cristianisme, l'altruisme es la basa de la morala, perque sostend los presèptes de Jèsus que diguèt abans de morir: « amatz-vos uns al autres coma ièu vos amèri » (Jn 15:9-17). Aquel commendament deuriá se substituir a las vièlhas leis judaïcas, inspiradas en la Lei del Talion e incita a amar fins als enemics. Aquel concèpte aparéis pas dins los escriches catequetics jos aquel mot modèrne, mas se pòt trobar jos de tèrmes coma caritat o propdan.
Divèrses adits islamics lausan l'altruisme. I auriá tres gras d'altruisme: donar als autres çò que necessitam pas coma la caritat, considerar lo propdan al meteis nivèl que se o de lo metre en dessús e se sacrificar pels autres en despièch del tot prejudici.
L'altruisme dins la societat[modificar | modificar la font]
Las entitats sens tòca lucratiu, coma las ONG, se nomenavan abans altruistas perque perseguisson de fins socialas e pas sols economicas, coma l'empresa tradicionala. A la fin del sègle XX naissèron de concèptes coma la responsabilitat sociala entreprenariala o la banca etica, ont las empresas per fidelizar los clients e melhorar son imatge de marca entreprenon d'accions altruistas, coma per exemple participar a de projèctes al Terç Monde. Los beneficis eissits dels investiments sont balençats per la publicitat positiva generada.
L'altruisme es una de las basas que sosten la Declaracion Universala dels Dreches Umans, perque considèra los autres coma egals e en consequéncia amb los meteisses dreches, que se devon èsser atrejat, pasmens que personalament an pas besonh.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) Rand, Ayn (1964) The Virtue of Selfishness. Signet Book.
- ↑ (ca)Dawkins (1976/2000) El gen egoísta, Salvat Editores, S.A., 2ª edició, Barcelona
- ↑ (en) Hans Küng, Towards a Global Ethic
- ↑ (fr) Patrul Rimpoché, Le chemin de la Grande Perfection, Editions Padmakara


text:
Salta
Salta qu'ei ua ciutat argentina, capitala de la província deu medish nom. Qu'ei situada au pè deus Andes, dens la vath de Lerma. Per'mor de la beutat d'aquesta vath e deu son patrimòni arquitecturau, la vila qu'ei susnomada Salta la Bèra.
Istòria[modificar | modificar la font]
La ciutat que ho fondada per Hernando de Lerma lo 16 d'abriu de 1582. Que he partida de la Vicereiautat deu Peró dinc a 1776, annada de la creacion de la Vicereiautat de l'arriu de Plata (qui la soa capitala be hore Buenos Aires). Que vadó capitala de l'Intendéncia de Salta del Tucumán.
Durant la Guèrra d'Independéncia, los gauchos aus òrdis deu generau Güemes que combatón las tropas espanhòus en las empachar de tornar conquestar Argentina. En 1813, lo generau argentin Manuel Belgrano qu'obtiengó ua victòria decisiva per la libertat definitiva deu país suber los reialistas espanhòus durant la batalha de Salta.
Durant lo sègle XIX, Salta que demorè estremada e que tornè conéisher ua importanta activitat economica dab l'arribada deu trin (1890) e, dab eth, deus immigrants : italians, espanhòus e sirio-libanés. Despuish la fin deu sègle XX qu'a pravat hèra, au punt d'engolir las vilas pròchas entà formar lo Gran Salta.
Monuments e activitats toristicas[modificar | modificar la font]
- Cabildo de Salta e los sons dus musèus istorics.
- Catedrala de Salta
- Glèisa e convent de San Fransico (dab un musèu)
- Glèisa de la Cadelaria
- Lo Tren cap a las nublas que part de Salta
- Puei de San Bernardo, accessible dab lo teleferic desempuish lo parc San Martín ; l'ascencion de las soas mei de 1000 gradas marcadas per un via crucis qu'ei ua atraccion entaus esportius ; au som òm tròba lo bethvéder.
- Ostau deus Güemes
Galariá[modificar | modificar la font]
-
-
-
Monument en omatge a Martín Miguel de Güemes
-
-


text:
Jean-Philippe Labat, Doctor en oceanografia, a Ací Gasconha
- Escriut per Setmana
- Publicat dens Environnement
Navèra conferéncia a l'associacion Ací Gasconha lo 13 de deceme a 18 òras 30 au Centre Culturau Tivoli d'Anglet (64). Jean-Philippe Labat, Doctor d'estat en oceanografia biologica de l'Universitat Pierre et Marie Curie de Paris-VI , que vienerà parlar suu tèma « Un continent desapareishut ? L'istòria de l'exploracion de l'Ocean Austrau » (a còps aperat Ocean Antarctic).
Longtemps inconegudas, las mars deu gran sud qu'an abrigat dens l'esperit deus òmis, tèrras e continents mitics. Mantuns sègles d'exploracion que son estats necessaris tà balhar la geografia que coneishem uei lo dia.
Inf. : Centre Culturau Tivoli, 27 arrua d'Euskadi a Anglet — Entrada a la conferéncia a 2 € — Site Ací Gasconha. — Corric : This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. — Tel. : 05 59 03 34 78.
Fòto : ©Idarvol


text:
Carles II d'Espanha
Carles II, Carlos II de Austria (o Habsburgo), El Hechizado, (Madrid, lo 6 de novembre de 1661 - Madrid, lo 1 de novembre de 1700) foguèt rei d'Espanha dempuèi lo 17 de setembre de 1665 dusca sa mòrt. En realitat sa maire, Mariana de Austria, governèt lo país de 1665 a 1675 pr' amor son paire, lo rei Felip IV, moriguèt en 1665 quora Carles II èra pichon.
Mariguèt amb María Luisa de Orleans (1679-1689) e amb Mariana de Neoburgo (1689-1700), mas aguèt pas cap de mainatge. Foguèt seguit per Felip V, lo reirefilh de sa sòr María Teresa de Austria e de Loís XIV de França.


text:
L'autora dei Cronicas pacolinas (Ed. IEO) apareis dins una videò de tres minutas virada per ... Jaufré Bizot! que se fa sonar Jof Darbi coma cineaste.
Dans "Elle présidente", l'escrivana e frema de teatre nos fa vèire premier una que pantaïa de venir dictatora e de reinar sus lo monde, pas mens! a la manièra d'un Chaplin que joga amé la planèta dins "Lo dictator" (1940).
Mai tala un Janus a doas facetas, Magali Bizot Dargent puei se retròba encadenada, plorènta coma una fònt e tant malurosa coma lei pèiras dins lo meme filme.
Es qu'es un biais de dire que siam l'esclau de nòstrei fantasmas de poténcia ?
Jaufré Dargent Bizot, l'enfant de l'autora, ven de crear una societat associativa de produccion d'òbras videò, Soleu Production, que planta cavilha a Ròcavaira (13), e am' aqueu filme,"Elle présidente ", participa a un concors de videastas : "Gard Motion, concours de pocket film" .
S'agis per leis autors, d'atrivar de monde que van puei votar per elei.


text:
Fin d'auton
Fin d'auton (Akibiyori del siu títol original, çò es d'un biais literal Jornada tranquilla d'auton...) es un filme d'en Yazujirō Ozu basat subre un relat d'en Ton Satomi, escrivan pro famós a Japon.
Lai se ne pòt notar ça que la dins dequ'unas sequéncias o scènas que i a, un ton mai leugièr e d'a vegadas quitament galòi plan present per l'autor d' Ohayo tot lo long de son òbra mas fòrça mai escars dins lo darrièr decenni del biais de narrar e filmar ozuian.
L'escabèl de l'intriga es plan simple, a saber cossí se ne poiràn venjar tres amics d'universitat quinquagenaris per maridar la filha de 24 ans d'un amic lor mòrt tròp d'ora sèt ans a e que van veire la siá veusa amor de celebrar sa memòria, lo siu recordar plan present.
Somari
Sinòpsi[modificar | modificar la font]
Analisi[modificar | modificar la font]
estil e mesa en scèna[modificar | modificar la font]
actors[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Ficha tecnica[modificar | modificar la font]
Distribucion[modificar | modificar la font]
- Setsuko Hara ... Akiko Miwa
- Yoko Tsukasa ... Ayako Miwa
- Mariko Okada ... Yuriko Sasaki
- Shin Saburi ... Soichi Mamiya
- Keiji Sada ... Shotaru Goto
- Chishu Ryu ... Shukichi Miwa
- Shinichiro Mikami ... Koichi
- Ryuji Kita ... Seijiro Hirayama
- Nobuo Nakamura ... Shuzo Taguchi
- Sadako Sawamura ... Fumiko
- Miyuki Kumano ... Michiko
- Kuniko Miyake ... Nobuko
- Masahiko Shimazu ... Tadao
- Fumio Watanabe ... Tsuneo Sugiyama
- Ayako Senno ... Shigko Takamatsu
- Yuriko Tashiro ... Yoko
Resson critic[modificar | modificar la font]
a Japon[modificar | modificar la font]
internacional[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
-
- veire bibliografia complèta e exaustiva dins l'article Yasujirō Ozu
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) Fin d'auton sus IMDb
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Leopold Mozart
Leopold Mozart (Augsborg, uei en Alemanha, lo 14 de noveme de 1719 – Salzborg, lo 28 de mai de 1787) que ho un violonista, compositor d'estil classic, cap d'orquèstra e pedagòg e teorician deu vriulon. Lo son metòde de vriulon titolat Versuch einer gründlichen Violinschule que ho ua referéncia pedagogica màger durant mei d'un sègle. Qu'èra tanben lo pair deu famós compositor Wolfgang Amadeus Mozart.
Vita[modificar | modificar la font]
Que vadó a Augsburg hilh d'un arreligaire catolic nomat Johann Georg Mozart (1679-1736) e de Anna Maria Sulzer (1696-1766). Qu'avó lo parat d'estudiar en çò deus jesuitas dens lo Sant Salvator Gymnasium puish dens lo Lyceum on arrecebó ua educacion completa qui, a despart deu vriulon, de l'òrgue, deu cant, deu jòc d'actor e desvolopè en eth lo gost de la sciéncia (gost transmés egaument au son hilh abambats per las matematicas) e qu'èra conegut per possedir un microscòpi. En 1738 qu'arrecebó lo bachelierat en filosofia abans de començar dab succès la soa carrièra com violonista e compositor. A partir de 1743 qu'entrè au servici deu princi arquevesque de Salzborg Leopold Anton Freiherr von Firmian.
En 1747 qu'esposè Anna Maria Pertl dab qui avore 7 mainatges deus quaus sonque 2 e viscón e bèth vàder musician deus màgers : Wolfgang Amadeus Mozart (neishut en 1757) e la soa sòr ainada Maria Anna Wallburga Ignatia Mozart (vaduda en 1751 e mei coneguda com Nannerl).
En 1755 qu'escrivó lo son metòde qui, au maugrat qui uei Leopold e sia mei que mei conegut com lo pair de Mozart, e l'auré garatit la fama dinc au dia de uei.
La seguida de la soa vita que confondeish dab lo hat deus son hilhs aus quaus e's vodé e dab e trauquè las corts d'Euròpa en representacions.
Òbra[modificar | modificar la font]
Enter las multiplas òbras de Leopold Mozart la mei famosa qu'ei de segur lo son metòde de vriulon Versuch einer gründlichen Violinschule ; uei lo dia, lo son concerto per trompeta qu'ei regularament interpretat ; lo son interès principau qu'ei d'estar d'estil mes totun dedicat a la trompeta barròca (un instrument drin abandonat com solista durant l'epòca classica).
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
- [1] Concerto per trompeta sus youtube interpretat per Wynton Marsalis


text:
Eth plan demore en situacion de Prealèrta pr’amor que maugrat qu’era situacion s’a estabilizat es cabaus encara son mès nauti de çò qu’ei abituau.
Eth vicesindic d’Aran, Luis Carlos Medina, explicant as mieis de comunicacion (ACN) era situacion deth Garona.
Proteccion Civiu dera Generalitat a desactivat era Alèrta deth Plan Especiau d’Emergéncies per Inondacions en Catalonha INUNCAT per aument des cabaus de bèri arrius de Catalonha. Eth plan, que s’activèc ager damb motiu der increment deth cabau der arriu Garona e d’auti arrius deth Pirenèu e de Ponent coma er arriu Segre, demore aué en situacion de Prealèrta pr’amor que maugrat qu’era situacion s’a estabilizat es cabaus encara son mès nauti de çò qu’ei abituau.
Cossent as informacions disponibles der Institut Cartogràfic e Geologic de Catalonha ICGC, eth Servici Meteorologic de Catalonha SMC e era Confederacion Idrografica der Ebre CHE, era disminucion des temperatures a frenat es aportacions deth desgèu des arrius, en tot provocar ua estabilizacion des cabaus des diferenti arrius de Catalonha, se preve qu’es manòbres de desembaussament enes cònques des arrius Garona, Segre e es Nogueres disminuisquen, e non se demoren per aué ploges considerables que poguen incrementar eth cabau des arrius qu’ores d’ara an tendéncia a disminuir damb es següenti valors:
Er arriu Garona, ath pas per Bossòst, a un cabau de 64,91 m3/s damb prevision de mantier-se estable.
Proteccion Civiu arrebrembe que cau mantier era vigilància ar entorn des arrius de montanha mès que mès deth Pirenèu e Prepirenèu Occidentau e de Ponent, pes sòns cabaus encara anautits, e èster atenti a possibles nauetats enes previsions de ploges e desgèu es pròplèus dies que poguen generar er increment d’aguesti cabaus. Es activitats en arriu se pòden veir condicionades peth risc que supausen es cabaus anautits.
Vielha, 30 d’abriu de 2018
Conselh Generau d’Aran: Núria Sanjuan
Hònt: Gencat/ Protecció Civil


text:
Audèths
Per Alidé Sans
Aciu que sò, seiguda en mèn fautulh mentre les veigui volar.
M’ei igual a on vagen a parar, vieràn de nets a dromir.
Eth mèn cap, eth milhor des nins que jamès agen pogut trapar.
Era patz que tant demane tanta gent, de còp, semble qu’a arribat.
Tan lèu è vist que non me pogui equivocar,
que vire eth mon igual qu’es nòsti caps.
Cada vèrs un audèth, cada audèth hèt un vèrs,
laguens des nòsti caps!
Coma era aigua que s’escor e non demane qué i aurà mès enlà.
De nau voi desvelhar en un prat e sense ròba e a plaser, caminar.
Formen part deth mèn entorn es ores que hí a pèrder damb tu.
Eth temps non pare d’auançar e auem es uassi banhats ena pòur de qu’un bon dia acabe tot!
Acabe tot....
Laguens des nòsti caps!
Eth sòn cant, eth major plaser que jamès aja pogut trapar!
Eth mèn cap, eth milhor des nins que jamès agen pogut trapar!
Eth sòn cant, eth major plaser que jamès aja pogut trapar!
Eth mèn cap, eth milhor des nins que jamès agen pogut trapar!
5 cançons del meteis grop :


text:
Barbacoa
La barbecoa (tradicionalament brasièra) es una aisina de cosesson. Los aliments son plaçats sus una grasilha o un ast e son expausats a la radiacion d'una font de calor. La noirudura atal preparada es nomenada «carbonada» o «grasilhada». La cosesson es mai sovent realizada en plen aire.
Lo mot barbacoa pòt tanben designar un repai, sovent festiu, pendent que s'utiliza aque aparela aisina.
Somari
Origina[modificar | modificar la font]
L’etimologia retenguda pels linguistas es la seguenta: ven l'ispanoamerican barbacoa, d'un mot arawak designant una canissa servissent a rostir o fumar la vianda. Lo tèrme passèt en Euròpa mejans l'anglés american barbecue dins los ans 1950.
Tecnica d'alucatge de las barbacoas de carbon de vegetal o de fusta[modificar | modificar la font]
Las barbacoas de gas e electrica dona pas cap dificultat d'alucar, al contrari d'aquelas de fusta o de carbon vegetal. Existís diferentas solucions: papièr jornal (jornal agorrufar, entorchat), produch aluca fuòc (natural: briquetas de carbon vegetal solida, parafina, esca; chimic : liquid aluca fuòc, gèl o cubs o pasta)[1], aluca barbacoa electric.
Toxicitat[modificar | modificar la font]
La combustion incomplèta de las grassas animalas al contact de las flamas de carbon vegetal dona de benzopirèns coneguts coma cancerigèns. Las concentracions en benzopirèn pòdon aténher 10 ug/kg de vianda[2]. Un bistèc atal grasilhat pòt contener, en benzopirèn, l'equivalent de 600 cigaretas[3].
Diferentas categorias de barbacoas[modificar | modificar la font]
Existís mai d'una mena de barbacoas:
- las barbacoas de combustion: los aliments son cuèchs sus de brasas obtengudas brutlant de fusta o de carbon vegetal ;
- las barbacoas de gas: los aliments son cuèchs mejans la combustion de gas butan o propan, dirèctament o mejans de lausas refractàrias;
- las barbacoas de fums: la cosesson se realiza dins una encencha ont se brutla doçament de fusta qu'emet de fum. La cosesson es donada per coagulacion de l'albumina a de temperaturas variant de 80 80 °C a 100 100 °C ;
- las barbacoas electricas;
- las barbacoas d'usatge unic;
- las barbacoas verticalas: un inventor lengadocian de Bram) del sistèma de capvirament de la grasilha per la barbacoa de cosesson verticala, Raymond Garcia, foguèt primat[4].
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Sonia Collomb, Comment dire à un homme que sa braguette est ouverte, Hachette Pratique, (ISBN 9782012301238), P306 Comment allumer un barbecue
- ↑ « Le benzopyrène », Santé Canada
- ↑ « Cuisson au barbecue ! Anses - Agence nationale de sécurité sanitaire de l’alimentation, de l’environnement et du travail », sur www.anses.fr
- ↑ L'express: Raymond Garcia, inventeur de l'année 2007


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Avertiment per la categorizacion dels modèls
Per mai d'informacion sus aqueste sistèma, vejatz la pagina principala : Discussion Categoria:Modèl. Per l'arborescéncia del sistèma actual, vejatz : Wikipèdia:Modèls/Arborescéncia.
Aquesta
categoria compòrta de modèls. Per evitar que totas las paginas ligadas al modèl sián tanben categorizadas, mercé de seguir la procedura seguenta.
Dins lo cas que lo messatge es permanent (ex: ligam portal), cal categorizar lo modèl en utilizant la balisa :   en fin d'article.
En l'utilizant de la manièra seguenta :  [[Categoria:
nom de la categoria volguda|{{subst:PAGENAME}}]]  Cal plan s'avisar de pas daissar d'espaci liure abans !
Per contra, se pòt inserir de sauts de linha
dins lo contengut de la balisa  ...
Dins lo cas que lo messatge es substituit pel còdi (utilizacion de , es pas mai necessari de los categorizar via lor subst) pagina de discussion : lo problèma es estat resolgut.
Cèrts
modèls an una foncion. En general, aquestes modèls ajustan una categoria a la pagina, çò que la classa automaticament. Al dintre de Wikipèdia, los modèls d'aquela mena son sovent utilizats per indicar qu'aquela pagina a quicòm d'especial.
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 8 soscategorias, sus un total de 8.


text:
L’administracion frnacesa òbra pels pòbles de França, enfin nos o vòlon far creire ambe l’etiqueta “service public”. Mas darrièr l’etiqueta francesa, i a un dangièr per aquesta planeta, França e la seuna administracion dels «affaires étrangères» o de la nucleocracia «bien française».
Aquò farà pas mai que quaranta annadas que l’administracion francesa, de servici public, s’encabora a vóler del nuclear ; ne pagarèm la factura lèu.
De mai, quora nos van pel monde, es per aumentar los afrontaments entre los pòbles ambe l’ajuda de l’Estat lo mai truand de la planeta l’Aràbia Saodita. Quí se remembre lo finançament de Ben Laden, se sovendrà que l’Aràbia Saodita i es pas per res ; benlèu que l’administracion francesa a la memòria corteta ?
La diplomacia francesa d'esquèrra o de dreita, tresena administracion d'Estat (francés e "republican") aprèp l'armada e l'Éducation Nationale, es autanplan dangierosa que l'Americana dels Bush ... Cal èstre fièr d’aquesta administracion e del seu nacionalisme comercial ? E dire qu’i a d’unes professors d’occitan qu’o an pas encara comprès a Montpelhièr !
Lo primièr sindicat francés de l’administracion es FO e UNSA, los primièrs de l’E.N. es FSU e UNSA… son contra la decentralizacion e l’aumentacion dels poders en regions non parisencas !
-°-
E per l’interior de l’Euròpa ? Es melhor ? QUÉ NON, es piège !


text:
Lo retard occitan en imprimariá farà un trauc dins la transmission de la lenga, Janina Garrisson a publicat aquesta mapa dins son libre suls protestants d'Occitània. Es vertat qu'imprimar en francés la Bíblia protestanta èra important, per la transmission de la Bíblia d'ostals en ostals sense intermediaris, sense religanças, religar per una ierarquia, un ecclesià novèl, amai d'o far en francés, la lenga del rei.... Èra una estratègia politica per non pas èstre los novèls eretges catars.
Al XVIIIen sègle s’imprima fòrça en Provença, tèxte en grafia classica occitana, puèi al XXen, se pensa que se cal modernizar coma lo modèl francés (Rohan = Rouen, Orlhenx = Orléans), la lenga de Provença ; se fabrica alara la grafia dita mistraliana o «modèrna» ; èra un biais de pensar una modernitat literara fòra del problèma de l’abséncia d’una industria de l’imprimariá tre la debuta pertot en Occitània, coma èran las industrias, lo cas pertot en tèrra realament de lenga francesa o alemanda.
La linha indicada sobre la mapa es de l’autora Janina Garrisson, dins un libre titolat :
S’i legirà un capítol interessant : « un grand espèr decebut : l’arribada d’Enric IV. La sindròma Euric III de Navarra tòca d’èstre melhor comprès, en debutar per aquesta legida. E caldrà apondre qu’aquela sindròma tòca encara lo sistèma politic centralista francés, aquel que gerís Occitània, dels Conselhs Regionals a las universitats de letras occitanas.


text:
Murtre a l'avescat
Sector : Literatura
Lenga : Occitan
Annada de parucion : 2017
Creator: Vergne, Jean-Christophe. Ill., Faribeault, Daniel. Texte, Courtial, Jean-Louis. Trad.
Editor : YIL Editions
Coma tantes papas, Clamenç V , lo primièr dels papas d’Avinhon fa venir a cò sieu, sa familha. Es un enriquiment segur pels sieunes. Bertrand de Gòt, per rejónher son oncle s’arrèsta a Rodés. I es assassinat. Qual ausa de s’atacar al parent d’un personatge de tal reng ? Aqueste polar de l’Edat Mejana vos entrainarà dins los arcans e la cacibralha pudenta de Rodés en 1309.


text:
La maquina a desintegrar
Lo Professor Challenger, scientific renommat, e Malone, son jòune amic jornalista, son mandats per McArdle, director de la Gazette, a l’endavant d’un inventor per li escriure un rapòrt argumentat sus la valor de sa descobèrta.
Extrach:
"I a un sénher leton que li dison Theodore Nemor que viu a White Friars Mansions, Hampstead, e que pretend qu’a inventada una maquina d’una natura vertadièrament extraordinària, que poiriá desintegrar quin objècte que siá situat dins son esfèra d’influéncia. La matièra se dissòlv e torna a sa condicion atomica o moleculara; e òm la pòt tornar assemblar en inversant lo procèssus. Per extravagantas qu’aquelas assercions parescan, i a de pròvas seriosas qu’an de fondaments, e qu’aquel òme, per còp d’astre, a descobèrt un fenomèn remarcable.
Fa pas besonh que vos espepidone çò de revolucionari dins una invention atal, nimai son potencial extraordinari coma arma de guèrra. Una fòrça que poiriá desintegrar un coirassat, o transformar un batalhon, foguèsse pas que per un brieu, en colleccion d’atòms, permetriá de senhorejar dins lo mond. "
Disponible notadament sus: 7switch, Decitre.fr e iBooks.


text:
Parler plusieurs langues
J’entends dire (ici ou là comme dirait l’autre) que quand on pense dans sa langue on organise sa pensée différemment de comme le ferait quelqu’un qui ne parle pas la même langue. Je peux comprendre cet argument qui défend à travers la multiplicité des langues, la multiplicité des modes de pensée. Et pourtant je défends régulièrement, vis-à-vis de monolingues, l’idée que je ne «pense» pas dans une langue en particulier. La langue dans laquelle je vais m’exprimer n’intervient qu’au moment de formuler une phrase et c’est la langue adaptée à mon interlocuteur que je choisis d’utiliser.
Je serais bien incapable d’expliquer sous quelle forme s’élaborent mes pensées avant cette étape de formulation. Je peux par contre expliciter ce qui m’a permis de mettre en évidence le processus en partant de deux anecdotes :
- Ma mère est essentiellement francophone. L’installation massive de voisins Britanniques l’a faite se confronter à l’anglais de plus en plus souvent. Elle se débrouille du reste désormais très bien au quotidien. Il y a quelques années, elle me raconte «J’ai rêvé en anglais». La monolingue qu’elle était encore ne pouvait qu’être interpellée par une telle remise en question de l’omniprésence du français.
Ni mon père ni moi ne trouvions ça surprenant, les gens autour de nous parlent différentes langues, dans lesquelles nous sommes plus ou moins en mesure de leur répondre, qui sait la quelle peut s’inviter dans nos rêves.
- Mon prof de cuisine participe à une rencontre internationale entre lycées hôteliers. Il nous relate à son retour : «Alors j’écoute ce qu’il me dit en anglais, je traduis dans ma tête, je trouve quoi lui répondre, je me traduis la réponse… le temps de faire tout ça il est passé à autre chose.»
C’est en en entendant cette description d’étapes fastidieuses que j’ai réalisé que je procédais de façon beaucoup plus fluide : je reçois et émets dans la même langue que mon interlocuteur.
Ma mère, comme mon prof de cuisine sont des exemples représentatifs du handicap entretenu par l’omniprésence du français. Comme l’essentiel de la population de l’hexagone ils n’ont à leur disposition qu’un seul et même idiome pour s’exprimer et formuler leurs pensées. Un plurilingue n’aura pas ce handicap et ce d’autant moins qu’il est précoce. Je suis un bilingue tardif et je n’en pâtis pas.
Je ne me suis exprimé qu’en français jusqu’à l’âge de neuf ans. Avant d’entrer en classe de sixième j’ai suivi une activité péri-scolaire où nous apprenions des rudiments d’anglais (essentiellement via des jeux et comptines). Dans l’année qui a suivi j’ai acquis au collège des notions suffisantes pour comprendre la plupart des paroles des Beattles (c’est également à cette période que j’ai affiné mes goûts musicaux). Tant et si bien qu’à onze ans j’étais en mesure de tenir une conversation simple en anglais et ce sans accent français.
J’ai ensuite suivi des cours d’allemand et d’espagnol au cours de ma scolarité mais sans réelles occasions de pratiquer. Elles ne sont venues que bien plus tard et je cherche encore beaucoup mes mots dans ces langues.
Je connais depuis ma prime enfance l’existence de l’occitan et quelques mots et expressions mais pas au point que mon développement cognitif en ait été affecté. Un bilingue précoce, c’est-à-dire un enfant amené à pratiquer plusieurs langues dès qu’il acquiert la faculté de parler est bien plus à l’aise ; son cerveau se construit en conséquence alors que le mien, comme celui de tout monolingue, s’est vraissemblablement formé selon une logique utilitaire : une chose à dire = une zone à développer.
Ce n’est que vers quinze ou seize ans que j’ai cherché à apprendre à parler occitan. J’ai sollicité mon père comme locuteur ressource bien-sûr, mais également mes souvenirs d’enfance en terme de sonorités. Autant j’avais à ma disposition des ouvrages essentiels comme la grammaire de Michel Tintou et les dictionnaires d’Ives La Valada, autant c’est l’accent de Raymond Poulidor qui m’a appris à prononcer de façon, sinon authentique, à tout le moins crédible. Cet accent, je l’ai entendu dans la bouche de mon grand-père, alors décédé, qui pourtant s’appliquait à ne parler que français en ma présence. Le phénomène est connu, je ne m’étendrais pas. À dix-huit ans je savais parler, mais de la pluie et du beau temps, le vocabulaire qu’on doit mobiliser à cet âge là étant beaucoup plus conséquent.
Un mot toutefois quant-à l’accent. Cette dénomination est extrêmement subjective étant donné que c’est toujours l’autre qui a un accent et jamais soi-même. Dans notre cas particulier de locuteurs de langues minorisées, nous somme réduits à nous définir en fonction de critères venus du modèle dominant. Quelqu’un qui revendique son «accent du sud» est un occitan qui cherche à affirmer son identité par le seul phénomène qui lui reste connu. Il m’est toujours apparu comme un évidence que l’accent de mon Papet était cousin de celui de Raimu (ou de Nougarro que je découvrirai plus tard). L’accès facilité à des éclaircissement militants sur la question a fait que je n’envisage pas d’autre terme qu’occitan pour nommer ma langue. J’ai conscience qu’il n’en va pas de même pour tout le monde, y compris au sein de ma génération.
En écrivant ces lignes, je me rends compte que déjà, entre Civray et Chaisson j’ai été exposé à deux environnement linguistiques. L’un est relativement évident : Civray est en zone d’Oïl, il s’y parle un français standard parent du poitevin (il y a intercompréhension dans la plupart des situations). L’autre est à interpréter en filigrane : le français n’y est parlé par tout le monde que depuis l’entre deux guerres. Je n’ai aucun doute sur le fait que mes ancêtres proches ont du pratiquer entre leur limousin et le français de l’instituteur la même gymnastique maladroite que mon prof de cuisine avec son français et l’anglais.
Dois-je nécessairement considérer que j’ai reçu deux modes de pensée en héritage ? Certes, deux générations avant moi on pensait encore en occitan, mais de là à dire que j’en connais une quelconque répercussion… les chances sont bien maigres. Je préfère m’en tenir à ma formulation à la volée ; que je pratique désormais dans au moins cinq langues. En revanche l’honnêteté intellectuelle me commande de reconnaître qu’en terme de culture politique je suis pétri du modèle français, mais c’est une autre question.
On en est plus à insulter les électeurs du Front National
Je mets ici le texte d’un commentaire que j’ai tapé sur Facebook. Il y sera immédiatement étoffé, (certainement) moins noyé et (peut-être) mieux repéré.
Il y a 15 ans, je militais au Manifeste contre le Front National et nous avancions à peu près ce que je que je restitue ici. C’est au moins le fondement de ma façon de traiter la question de l’extrême droite :
Le FN met le doigt sur les problèmes qui l’arrangent.
Parmi ces problèmes, certains sont réels.
- Il y a bel et bien un nombre de chômeurs record, qui plus est compté avec de telles astuces statistiques qu’il faut le doubler pour avoir une idée de la quantité de gens dans la précarité.
- Il y a bien des représentants déconnectés de leur électorat et des citoyens qui ont le sentiment de ne pas être représentés, d’entretenir une caste de gouvernants.
- Il y a bien des institutions européennes phagocytées par des lobbies dont nous voyons les décisions s’appliquer sans avoir été consultés
D’autres questions sont soit exagérées, soient tout bonnement extrapolées :
- l’immigration massive de travailleurs venus des anciennes colonies a bien servi l’économie française dans les trente glorieuses,
- le mariage homo ne menace pas la société
Les solutions (aux problèmes réels) doivent être sociales, s’assurer que chacun ait de quoi vivre (un toit, de quoi manger à sa faim, un accès à la santé…), et pas juste survivre (je pense à l’opportunité de se cultiver et de s’épanouir…) Quant-aux autres questions, il est important de fournir des éléments de réflexion plus fouillés pour ne pas rester dans la réaction épidermique.
Toute la difficulté de l’exercice consiste à de pas se transformer en donneur de leçons ni nier le ressenti de nos concitoyens qui les a fait choisir le FN.
Les militants qui s’investissent en politique doivent avoir ce genre de préoccupations en amont d’une quelconque carrière s’ils veulent être crédible et faire la différence avec les professionnels de la politique que fustigent les anti-parlementaristes.
Nous sommes dans un système électoral, contestable certes mais seul garant de représentativité (nous ne connaissons pas les votations consulatives à la Suisse).
C’est quand il gagne des voix que le FN est vraiment dangereux, privé d’électorat il resterait à surveiller mais ne pourrait pas se prévaloir d’une légitimité populaire.
La seule option durable contre le FN c’est d’avoir des solutions progressistes à proposer à ceux qui lui fournissent une assise électorale. C’est un travail énorme qui commence par contrecarrer la démagogie ambiante qui consiste à transformer une vengeance viscérale en «légitime défense» (pour ne prendre que l’actualité la plus brulante).
J’avais 20 ans et je pensais que les partis de Gauche pouvaient être à même de porter ses solutions progressistes. Quand je vois aujourd’hui ce qu’on appelle des partis de Gauche, je déchante et je ne sais plus vers qui me tourner.
Mon choix de voter pour Jean-Luc Mélenchon aux présidentielles dernières m’a fait mettre de côté mes convictions en ce qui concerne une meilleure reconnaissance de notre occitanité. Précisément parce qu’il me semblait d’autant plus prégnant d’accorder la primauté à une grille de lecture séparant des solutions sociales des invectives démagogique de l’extrême droite.
Chartistes
Le Ministre de l’Éducation Nationale vient de rendre publique une Charte de la laïcité régissant les comportements dans les écoles. Je n’ai pas étudié le document pour en juger le contenu. J’ai seulement en tête que durant le mandat précédent cette notion de laïcité avait déjà été triturée. Il s’agissait alors de la rendre «positive»… J’avais à l’époque considéré que tout qualificatif ajouté en réduisait le champ d’action. Nous-autres occitans avions déjà mis en application le concept au XIIIe siècle, quand tout individu passant les remparts de Toulouse devenait Toulousain de plein droit.
L’Histoire du pays sera ensuite passablement bousculée par l’intégration au royaume, s’ensuivront plusieurs siècles de culture politique purement hexagonale.
Il faut attendre 1905 et la loi de séparation de l’Église et de l’État pour que cette notion reparaisse, introduite avec toute la pompe qui pouvait avoir cours avant la guerre de 14. Cette même grandiloquence qui faisait dire à Jules Ferry que la colonisation était une mission civilisatrice dont les «hommes de race supérieure» étaient investis.
Nos sociaux-démocrates du XXIe siècle ont gardé un goût certain pour ces déclarations en grande pompe de la IIIe République. Leur culture politique découle en effet directement de ces civilisateurs autoproclamés. Cette charte supplémentaire ne m’évoque pas grand chose de plus qu’une posture : «Nous sommes ceux qui montrent la voie, l’attitude morale à adopter».
Le procédé confine au ridicule quand il s’agit d’une charte visant le bruit à la sortie des bars, le ramassage des crottes de chien ou la circulation à vélo sur les trottoirs.
La lombricompostièra en usatge
Quò que mete dediens
Contunhe d’i metre gaireben tot, manca quò qu’es marrit per mon bestiau : inhons e liças, que los fan fugir ; puèi las peus d’agrumes que prenen un temps bienurós per se descompausar, los fialons blancs entre los quartièrs fan l’afar.
La peu de banana se descompausa plan bien mas la fau troncinar, mai fendre la coa per bien far, que tot los biais ne demorara lo còr.
La peu dura de l’avocat pren dau temps mas quò vai. Parrièr, la fau copar en pitits bocins gros coma n’ongle. se fasèi pas quora ‘la es frescha, aprèp quauquas setmanas quò cassa coma dau veire.
La peu dau melon a bon caractèri, parrièr ne’n fau far daus bocins, destrije pas los pepins, se i a daus-uns que volen germinar, veirai. Quò ‘ribet amb ‘na grana de coja, mas sens seguda. Constatèi que la peu espessa (de la coja) se descompausa ‘mas parcialament, demòra la pelicula lissa dau dessur. N’i a totplen dins dau compòst madur, tamben coma la nervura de las fuelhas e las coas de pomas/peras e la rafla dau rasim.
Aviá legit que los vermes minjavan las còcas d’uòus, ne’n mettèi queu ivern esbrejonadas a la gròssa, emb la man. Ne’n tròbe d’engueras que son quitament pas estadas manhadas. Mete ‘na presa USB a costat per vos balhar n’eideia de la talha d’un brejon enquera tròp gros (si-ben, qu’es fosc, mon telefòne es pas cooperatiu !) Dempuèi decidèi de las pilar en pòuvera.
Dins lo mesme temps, coma vesètz, garde mas cendres de pipa au despart, allèra que las metiá dins lo compost coma lo demai. Me sembla que l’un e l’autre modifian lo pH dau compost. Las cendres lo fan venir acide, las còcas d’uòu lo fan venir basic. Pense ne’n metre conjuntament quora saurai mielh quin dosatge practicar. Benlèu que sira mai indicat directament dins lo terrenh.
Lo marc de cafè passa dins lo compòst tanlèu surtit de la cafetièra, pas la pena d’esperar que siá sec per ò tornar umidifiar… Los vermes se ne’n regalan.
Bacs
Comptave sus l’escolament dau compòst dins lo bas de dejós, e qu’es pas evident. Suvent, me fau tafurar coma las mas dediens per desgatjar lo bon a massar. Qu’es pas bien greu, aprèp, me frete las mas dins lo sable que tot lo biais servira per boirar au terrenh. Amai la tèrra, qu’es pas lord, qu’es nòble ! 😉
Aver dos bacs per reçaubre mas pialuras me permet de jugar de l’un l’autre. Se jamai queu completament dessur es tròp plen (e tròp compact) per contunhar de l’emplenir, passe son contengut dins lo segond e boire los bocins d’entièrs amb mos rebuts mai fresches.
Dins queu segond bac, tot es pas jamai minjat completament e demòra las parts linhosas tròp duras per los vermes. Destrije entau dau vertadièr compòst e un jós-produch d’usitar en palhatge que gardará lo trempe a las plantas en tot difusir dau compòst a mesure que las asaigue.
Mon tresenc bac e son filtre de pelha se boscha pus, en mai de las punhadas de compòst qu’i metèi en desgatjar los bacs de dessur, l’i vese ‘na liça de crema repartida au fons que me fai dire que quò retenh bien. Los vermes i davalan per s’i ‘magar. En teoria, qu’es dins queu environament que naissan los nenons. Ne’n viguèi totplen, mai pitits que quilhs de la debuta. Qu’es bon sinhe, la colonia s’instala.
Aiga
Daus còps, espere quauqus jorns davant de metre mas pialuras dins la lombricompostièra, e ‘las son tròp sechas e duras. Ensajèi d’i bujar mon aiga de cueire las pastas. Qu’es plen d’amidon e i a totjorn quauques bresuras au fons dau topin, tant vau que quò siá balhat au vermes. Quò destrempa lo contengut daus prumièr bacs e quò lo rinça per ‘ribar a queu de filtratge. Sabe bien que normalament ne’n faudria pas metre tant d’un còp e preferir quauquas pulverisacions regularas. Quò me faguèt un bon litre de tè de compòst jà diluit. Fau pas lo far sistematicament.
Ne’n tornèi metre un segond còp dos jorns aprèp e constatèi de la borra. Quò començava de chaumenir sus la quita susfàcia de mon bac de recuperacion.
Queu liquide lo vau tirar, tant pièger, e daissar bien colar e sechar lo contengut dau bac de filtrar.
I a un pauc tròp d’aiga tots los biais. Quò manca de matèria secha, per lo còp que ven, vau emplenir sus un tapis de carton e de las fuelhas.
Autras bestias
Mos vermes son pas sol de se plasèr quí. Ai pas de moschalhons (per aura) mas ai totjorn ‘na constellacion de piauson blancs translucides que sabe pas bien se quò es bon sinhe. Afar de segre…
Melhorament de la lombricompostièra
Aprèp quauques temps d’utilisar ma lombricompostièra, volguèi melhorar mos chapusatges.
Lo fons daus bacs
Per me segurar que lo digerit (e cagat…) per los vermes tomba bien dins lo(s) bac(s) de debas, decidèi de talhar daus traucs mais gros ente que se podia far, qu’es de dire aus cantons. Balhat que la grasilha junteja a la paret i a pas gaire de risc d’èsser tròp prèp, ò que pòrte pas. Se vos suvenèz, aviá trenchat en segre la fòrma de 6 redonds dispausats sus la susfàcia. En visar lo biais qu’es motlat lo recipient, calcule que l’auria pogut far mielh tras la debuta puslèu. Tant-pièger, fau au mielh per fragilisar pas la frigolite.
Se ensajatz de vòstre costat, vos conselh de jugar au mielh per gardar de las bandas dins la part la mai espessa. L’essenciau es de portar la grasilha e quò qu’es pausat dessur. Aura pòde dire qu’un plen bac de pialuras representa pas un pès tròp importent.
L’estancheïtat
Lo problème de colason se pausa essencialament a l’endrech que metèi un tapon. Qu’es normau, a la concepcion queu trauc deu permètre a la glaça fonduda de s’evcuar. Peje lo tapon amb dau junt silicòne, entau lo tè de compost pòt ‘mas colar per los trauc que faguèi ieu, bien au fons dau bas e situits de tala maniera que n’i a n’autre en dejós per lo recuperar. Qu’es absoludament necite per lo darrièr bac !
Las grasilhas
Mon afar de talhar ‘na malha sus doas es pas sufasent. Decidèi de chamnhar de grasilha. Ne’n prenguèi n’autres de mai grossa malha. La talhe a la mesma dimension e emplace l’autra.
Lo davant-darièr bac, ente deuriá poder recoltar lo compost madur, es clafit de pitits traucs de la talha d’un claveu. Quilhs traucs se boschavan de bon compost tot fin de la consistènça de ‘na crema. Lo tapisse de ‘na pelha per eschivar que quò tòrne ‘ribar. Daus còps que siá trop fin, mete per dessur un filet (de trufas) que me permetra de far passadoira per los gros bocins que sirian passats toparrièr.
Lombricompost, bilanç aprèp quauques mès.
Recuperèi daus vermes coma fau en tornar a Chaisson. Ma vesina coneis quauqu’un que ne’n a tròp coma suvent quora se plasen bien dins lor maison.
Tornat a Tolosa, me decidèi enfin a pintrar de negre los bacs qu’esperavan e començèi d’i bujar mos borrilhs legumièrs. quò era bien a la davalada de 2011…
Dempuèi constatèi que s’i molonava tròp d’aiga. A l’entorn d’un compost tròp trempe l’i voletan beucòp de moschalhons e tota mena de bestias aladas que voldrètz pas menar au dediens. Pendent l’estiu desplacèi la lombricompostièra aus comuns. Aviam besunh de far mèfi au nibol de moschalhons que volian surtir chasque còp que ‘navam tombar de l’aiga. Tant vau dire que Lutz aimava mielh venir pas a mon appartament…
Ma vesina me dissèt qu’avian pas pron de matèria sècha. Fau pensar a ‘massar ‘na punhada de fuèlhas tombadas per lor far l’equilibri amb las pialuras. En mai d’apondre de las fuelhas, trenchèi ‘na malha sus doas per far passar mai de compost a ‘nar madurar debas.
Qu’era lo prumier còp que sostirava dau compost prest d’utilisar.
Uèi faguèi lo parrièr e constate que la gravitat fai pas pron. Los vermes se mesnatjan los ecosistème dins un sol bac. Debas lo bien descompausat, ente l’i levan lors pitits (n’ia daus nuveus nascuts) e dessur quò que lor balhe de minjar. Prene laidonc lo dessur, lo buje dins lo segond bac de grasilha, desplace los vermes dediens a lor torn e passe au tamis quò que demòra au fons. Uèi quò me prenguèt 4 oras, pressar lo reliquat, rinçar la grasilha, nettiar lo bac… per ne’n fotre de pertot a l’entorn de ma cuvette ! Amai quel’aiga podria servir per beurar las quauquas plantas dau balcon. Suèi pas au punt d’enguerras.
Vese que minjan pas la nervura de las fuelhas, pas mai que la coá de las peras/pomas, nimai l’exterior de la peu de coja, que ne’n demòra ‘mas ‘na pelicula lissa amb lo dediens bien nettiat. Quò que me demòra dins mon tamis deuria far un bon palhatge, que protegís lo pè de las plantas e difusa dau compost a mesura que se rinça amb l’aiga d’abeurar.
La porada pausa pas de problema mas per contra pas la pena de lor metre de l’alh ò de l’inhon, lo manharan pas e quò demorará a destriar dau compost madur daus mes aprèp.
Blagataba
Quo fai jà quauques temps que voliá gardar mon tabac dins ‘na blaga e coma los paquets dau meu son d’un model long òus dintran pas dins las blagas que trapèi dins lo comèrci. Laidonc me diguèi que ne’n anave farjar una a mesura, quo me permetria de mesnatjar la plaça per mon paquet de filtres amb un compartiment esprès.
Començèi per me dessenhar un patron. Lo faguèi sus un A3 de pitits carèus, per tombar sus de las mesuras simplas.
Qu’es possible de jaspir lo bocin en «T» au boçin en lonjor, e aver ‘mas una copa ente son representats ADIJ. Las mesuras son en mm.
Podetz tamben estampar lo patron (lo document .pdf es a l’eschalon 1:1) qu’es possible dins n’oficina de reprografia, fau damandar un estampatge en A3 e precisar dins Acrobat Reader «deguna mesa a l’eschalon». Las mesuras «230» sus naut e «170» debas siran pas sus la fuelha mas los contorns i dintran, que tots los biais anetz copar…
Las letras sirven de reperar coma assemblar. ‘Na mesma letra es utilisada per un mesme endrech de la blaga ‘chabada.
Los trachs puntejats simples (negre) son per marcar ente deven passar las cosuras, los trachs puntejats alternats (roge) son daus axes, ente que lo cuèr se deura…
- plejar (bien plan en KL),
- corbar (entre B e I / entre C e J)
- ò junhèr (los trachs oblics jos E e H)
La realisacion es pas gaire complicada. Utilisèi la machina de Lutz que sabe que ‘la pòt cosèr 4 espessors de jean. Sa maire nos prestèt de las ‘gulhas conçaubudas per lo cuèr. Damandèi dau fiau de lin dins ‘na botica mas me conselhèren dau polyester.
- Plaçar lo patron sus lo cuèr e trenchar. Qu’es un materiau omogèn, i a pas besunh de sègre lo sens daus fiaus coma per lo teissut. Podetz tirar profiech de la susfacia de peu en ne’n trenchar lo minimum.
- Plejar lo long de KL, nubuck contra nubuck. Quò sira lo rabat per metre las fuelhas de ligar. Tenguèi queu pan plejat amb de las pinhas d’espandre los vestits. Pense aura que las quelas per los dessenh sirian estadas mielh.
- Plaçar lo bocin en lonjor sus lo boçin en «T», costat lissos fàcia a se (dins los dos cas) en superpausar BFGC. Quò sira lo compartiment per los filtres.
Cosèr de K a F, virar a 90°, de F a G, virar de 90° e ‘chabar de G a L. Podetz constatar que lèverem pas la ‘gulha entre I e B, nimai entre C e J, qu’es pas la pena de s’apondre daus fiaus de ‘restar. Amai, bien cosut quò fai ‘na decoracion, per pauc qu’avetz chausit un fiau contrastat.
- Aura, nos vam barrar lo compartiment màger per lo paquet de tabac. Chausiguèi la complicacion en lhi far daus cantons redonds (A↓E→F e G→H↑D). Los daisse se voletz vos i aventurar tamben. Aprèp còp, me dise que tant valia los daissar en angle drech, ò dau mens far ren-mas un canton copat, dessenhèi quel’opcion sus lo patron. La lonjor de F a A es caculada per la version corba. Esitetz pas de verifiar la mesura e eventualament de dobar lo pan «debas dau T».
Prenèr lo costat nubuck fàcia a se queste còp. Pinçar la bordura (entre la linha puntejada e lo fons copat) de tau biais que quò fai un sachon, lo cotat lissos en dediens. Mèfi, quò eslampia ! ‘Na amiga me conselhèt (aprèp !) de tenèr lo tot amb de las crochetas puèi las tirar, normalament l’i a la plaça, mas sabe pas se lo crochetador per lo papièr passa bien tras lo cuèr.
- Un còp cosut, virar lo sachon de ranvers per aver lo costat lissos defòra (e ma cosura asardièra ‘magada dediens).
Ai quauquas fòtos de vos mostrar tamben.
Un argumentari coma ne’n vodria legir mai suvent
Tornèi quauques temps chas mos parents la diumenjada passada e viguèi que lo conselh regionau dau Lemosin avia tamben sa pita part sus l’occitan dins lo butletin que manda regularament a sos administrats. Son dau monde coneguts que volguèren bien se ne’n mainar, mercès a ilhs per ocupar queu espandi amb un pitit argumentari totplen de pedagogia. Veiquí en quauqas linhas quò que tròbe pas suvent esplicat dau costat de Tolosa.
Écrire le limousin, Escriure lo Lemosin, Eicrire lou limouzi
Chronique de JP. Cavaillé et B. Chrétien
L’occitan limousin s’écrit depuis le Moyen-Âge (n’oublions pas les troubadours !) Mais de bien des façons, et la perplexité des lecteurs est légitime devant les nombreuses formes de graphies existantes. C’est que nous n’avons rien qui ressemble à une Académie limousine qui imposerait, via le pouvoir d’État, une norme graphique commune. Autrement dit, rien à voir avec le français, ni avec les autres langues nationales !
Pour ce qui est des écritures contemporaines de l’oc, il faut distinguer une graphie qui est acceptée et pratiquée collectivement, dite «classique» ou «normalisée», des autres manières d’écrire, qui sont individuelles, ce qui ne veut pas dire pour autant sans intérêt ni pertinence ! Les règles de la graphie «classique» sont communes à l’ensemble des régions occitanes, et s’appliquent – parfois imparfaitement – aux particularités locales, et donc, bien sûr, au dialecte limousin. C’est elle qui est utilisée et promue par les linguistes (Yves Lavalade, etc.) et les écrivains d’expression limousine (Jan dau Melhau, Roland Berland, etc.) Elle est enseignée à Calandreta et dans les (trop rares) cours d’occitan dispensés dans la région. Elle est aussi employée dans la signalisation bilingue. En partie inspirée des troubadours, son plus grand mérite est sa souplesse, sa capacité d’adaptation aux différents parler. Elle a aussi la qualité d’être autonome par rapport au français, mais c’est là un défaut rédhibitoire pour une population à laquelle l’école n’a pas appris à en déchiffrer le code. D’où la tentation, à notre sens tout à fait naturelle, d’adopter des graphies partiellement ou complètement calquées sur la manière d’écrire le français qui, de surcroît, sont susceptibles (bien que cela soit souvent une illusion) de mieux «coller» à la langue parlée. C’est de cette façon que l’on a surtout écrit le limousin depuis le début de l’époque moderne, chacun bricolant, à partir du français, son propre système.
Mais il ne faut pas oublier que quelle que soit la graphie, une phrase doit sonner de la même manière à l’oreille ! Par exemple lorsqu’on entend dire que les noms de lieu sont écrits sur les panneaux bilingues dans une sorte d’espagnol ou de languedocien et non en limousin, cela est bien sûr complètement faux. C’est tout simplement que la plus grande partie des gens ne savent pas comment on doit lire, par exemple devant le panneau d’Aissa (Aixe sur Vienne) ou de Sent Jan Ligora (Saint-Jean-Ligoure), et prononcent souvent à la française, là où il faut entendre quelque chose comme Aïsso et Sein Dzan Ligouro. C’est là à notre avis un très gros problème. L’école n’a pas fait son travail (l’apprentissage minimal d’une règle orthographique pour la linga dau país), mais admettons aussi que les occitanistes (qui ont bon dos) ont manqué de pédagogie en refusant d’associer, partout ou cela était possible, la graphie classique à des exemples de graphie «à la française». Qu’es ’chabat per uei.
Qu’es n’amiga provençala que m’avia fach mainar que las grafias «patoisantes» avian n’utilitat per los monde (vielh) qu’avian la lenga a l’orau mas que la sabian pas escriure. Dempuèi suèi estat mens dogmatic sus quela question. Vòle pas caucionar l’usatge dins, los cas d’institucionalisacion de la lenga, de ‘na grafia adaptada dau françès (coma la senhaletica.) Per contra, entende que per de las publicacions efemèras, quauques dobaments sian necites per èsser de bon accedir au monde que son pas demest los «iniciats» occitanistes. I a besunh tamben de balhar l’esplicacion que balhan los dos comparses quí dessur tan que la notorietat e lo succès dau moviment occitaniste son pas segurats.
Manifestacion de març 2012, la seguda.
Me fasiá un plaser de calcular un visuau brave per quilhs eveniment. Aimave bien l’eideia de far ‘na jornada amb 6 protesta aus 6 cantons de l’hexagone. Quo aviá de la gula ! Deve bien confessar, l’i cresia pas quora los «y’a qu’à» de servici l’evocavan en 2007. Aura si, quò se fai, enfin lo fau saber. Vejatz en fin de bilhèt coma prepause, ieu, de s’i prenèr.
Descubriguèrem a la fin dau mès d’octòbre n’aficha purida que i a un còp de mai «Anem Òc» dessur, sèm estats nombros de pensar que qu’era ‘na nhòrla mas non, lo visuau validat es quela bosada verda. Calculada en 3 clics entre 2 dosièrs de subvencion si quò fau.
Veiquí los comentaris que mandèi aus organisators oficiaus. Fasètz belèu part dau monde que lor damandèi de far lo parrièr per fin d’obtenèr que l’aficha fuguèsse chamnhada. Quò sirvèt de ren. En mai dau mutisme lo mai complet «qu’es clavat, tornam pas dessur» reçaubèrem pas deguna consideracion per las nòstras remarcas sus l’absença dau eslogan comun ò quitament de referenças a la tenguda parlèla d’autras manifestacions. Non ! tornam far Carca un còp de mai e basta.
Adiussiatz.
Vos escrive per vos far part de la decepcion que fuguèt la meuna en descubrir lo visuau retengut per l’aficha de la manifestacion de març venent.
Mandèi, ieu, ‘na prepausicion qu’es pas estada retenguda. Me’n vene pas planhèr, pòde entendre e acceptar qu’un autre project sia estat preferit. Ai pas deguna pretencion a l’universalitat.
Per contra ai dau mau d’entendre la chausida que constatam dempuèi la debuta de setmana.
- Las colors son vivas au punt d’èsser agressivas visualament. Sabe que coma organisaires fasètz, amb rason, mèfi a ò èsser pas ideologicament. Dins lo domèni dau design tamben quela mena de chausa se mesura.
Tecnicament, qu’es un visuau conçaubut amb de las colors per l’escran e que l’i es demorat. Aura dau mau de s’estampar, se pòt far mas lo result sirà desparrièr e asardòs. Ieu dobte qu’avètz enveja de constatar a quauquas setmanas de l’eveniment que mantuns milierats d’afichas e de tracts (seguratz-me anetz far daus tracts) son d’un verd plan mens «fresc» que coma se vesia sul site.
- Lo degradat pren tròp de susfàcia, òu est tròp cort, quò permet pas ‘na bona declinason sus daus badges ò daus avatars de perfius sus los rasèus sociaus. I a pas un element identifiant que ò permet bien tots los biais. M’ere fendut, tras lo mes de mai, d’un document de 12 paginas per vos ne’n far part. Me damande se òu es quitament estat legit un còp rebutada mon eideia de mapa.
- La chausida de tipografia es ‘na non-chausida. Basta pas qu ‘na tipo sia scripta per èsser dinamica ò simpatica. L’eslogan desmerita un letratge personalisat. Tròp de letras identicas balha un costat mecanic, l’artifici se veu tròp, quò tua lo dinamisme, e laidonc l’intencion. Emplejar de las minusculas sus la bandieròla, qu’es pas bien realista, quant-au Arial Black per lo demai, tot lo monde l’a amb son Windows® piratat, esperavem mielh. Enfin, 14h floteja, per mostrar la via aus manifestants ? Lo luèc de rechampament dins Tolosa balhará l’eschason d’aver un parpalhon de mai ? ‘clinat segon un tresenc angle ? Anem, òc, siajam serios, qu’es pas calculat, qu’es petaçat.
- «Tolosa 2012» se dreça au iniciats que coneguèren las edicions precedentas, pas ad’un public numerós fòra dau microcosme occitanista. M’avia semblat entendre jà a Besièrs qu’er pas question de ritualisar quilhs eveniments.
- Las siloetas de manifestants fan beucòp pensar a l’aficha de 2009. En perticulier queu que pòrta la pancarta penjada dins son eschina, jà mai moligas que revendicatiu, sembla identic. Quin manca d’originalitat. Amai son dessenhadas sens gaire de detalhs, de personalitat. Es quò la vision que voletz balhar dau monde que se mobilisan per lor lenga ?
Far dins la simplicitat entau es pas sinhe de gaire de consideracion per n’autres que solicitatz, que vos lo faran mainar.
- Dins la mesma passa : «Manifestèm» sus la bandieròla, es quò pas un doble emplec amb l’imatge ? «Anem Òc» dins la pancarta, es quò pas un doble emplec amb l’eslogan ?
- Cresiá que en 2012 botavam en davant lo coordonament excepcionau coma d’autres militants per lor lenga. Ente pareis ? L’eslogan comun «Nos langues, nos cultures un droit une loi» ente es ? Coma los participants se mainaran de la portada de quela jornada ?
Perqué l’emplaçar un còp de mai per «Anem Òc per la lenga occitana» qu’es repetitiu, antiritmic (a martelar dins lo cortègi) e pas portaire de gaire de sens. Per la lenga… au musèu, dins lo formol ? ò viva, dinamica e dinha ? veire… oficiala.
Lo sabe ieu mas lo fau far saber au monde sens ambigüitat
- La coordinacion a manifestament pas enveja de despensar daus sòus per pagar quin que siá a calcular sa comunicacion. Ren de nuveu dins lo microcòsme. L’epòca e la bureautique de bon accedir a tot lo monde ‘doba pas las chausas.
Quò es pas ‘na rason per considerir que tot visuau que costat ren (moneda ò temps) fara l’afar. La question se pausa regularament per los artistes dau espectacle vivent. Prendriatz lo micro per chantar a capella per emplaçar un grop qu’a pas vòugut animar un balèti ? Que daus pretz simbolics ‘dobats «per la causa», tota persona qu’a un minimum la fibra militant ò envisatja, qu’es mon cas tots los bias.
Amb quela aficha sèm a costat dau còdis revindicatius esperat per los quites manifestants. Comunicar marridament pòrta mai de tòrt que de comunicar pas. Suèi prundament convinçut que vòstra intencion es pas de ridiculisar la «causa» occitana, allèra que ne’n prenètz lo risc brave. compte sus vòstra capacitat a prenèr los conselhs dau monde per reüssir que eveniment dau 31 de març 2012.
Vos preje, e espere que siram nombros de ò far de pensar a chamnhar d’estrategia. A defaut traparètz en peça junta quauques esbos (a finalisar) de correccions possible per eschivar lo pièger.
Salutacion militantas.
Mç
Suèi passat per ‘na segonda prepausicion :
amb ‘na quita version en color
Dempuèi coneisse los luècs e me fadèi de prepausar tornamai quauqua-ren que marcaria mielh.
Tornèi prenèr lo document qu’aviá redigit a la prima per ne’n far ‘na version nuvela que traparetz ‘quí.
argumentari mai complet per l’identitat visuala de las manifs de 2012, en pdf


text:
Manaset a mandat un enviat especial al Paradís. Aquí per los nòstres legeires son compte-rendut.
Ives Courette, enviat especial de Manaset al Paradís, a seguit per nos un acamp secret que i assitissiá en exclusivitat. Dieus e Allah, aprèp s’èsser vistes en privat, an demandat a Guilhèm Belibaste de los venir rejónher secretament.
Aquí, Dieus tenguèt aquestes prepaus : « Te demandam de nos balhar lo consolament. D’efièit, avèm decidit de nos convertir al Catarisme. Soi plan forçat d’o reconéisser, avèm desconat fa cinc cents ans, e o regretam uèi. Quand vesèm çò que fan los òmes, nos disèm que val melhor que los nòstres fisèls montèssen sul lenhèr en cantant puslèu que de s’entretuar. »
L’afar es de seguir, lo nòstre enviat especial es sus plaça e nos assabentarà de la seguida dels eveniments.


text:
Pino
Pinu en còrs ( Pino en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega e la region de Corsega.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Pino Es una municipalitat al mièg de la còsta occidentala del Cap de Corsega, en lo costat de Capobianco, la una dels dètz-e-uèch comunas reagrupades en la Comunitat de municipalitats del Cap de Corsega.
Pino est une commune au milieu de la côte occidentale du Cap Corse, dans le canton de Capobianco, l'une des dix-huit communes regroupées dans la Communauté de communes du Cap Corse.
Istòria[modificar | modificar la font]
Pino deriva de pinus paraula latina #que significa pi parasol.
Pino dérive de pinus mot latin qui signifie pin parasol.


text:
Comunôtât ôtonoma d’Aragon
L’Aragon (en castilyan et en aragonês Aragón, en catalan Aragó) est una comunôtât ôtonoma situâ dens lo nord de l’Èspagne. El est bordâ u nord per la France, u levant per la Catalogne et la Valence, u sud per la Castilye-La Mange, u ponant per la Castilye-et-Lion et la Navarra. La règ·ion nord de l’Aragon consèrve la lengoua aragonêsa. La règ·ion orientâla consèrve l’usâjo de la lengoua catalana dens la via de tôs los jorns. Actuèlament, lo castilyan y est la solèta lengoua oficièla.


text:
Fantauma
Un fantauma (var. hantauma) (dau grèc φάvtaσua 'aparicion'), dins la mitologia populara de fòrça culturas, es un esperit o una arma que se manifèsta entre lei vius d'una maniera perceptibla (per exemple, en prenent una aparença visibla, en produsent de sons o d'odors o en desplaçant d'objèctes). La cresença en fantaumas es ja documentada dins lei primiers tèxts escrichs sumerians e egipcians. Leis estudis recents indican que fòrça personas creson en lei fantaumas e en la vida après la mòrt. En Occident, lei fantaumas son sovent d'armas en pena que pòdon pas trobar de repaus après sa mòrt e demòran entre lo mond dei vius e dei mòrts. La causa d'aquela impossibilitat respònd a un prètzfach que lo defunt a laissat en suspens o inacabat: antau, se pòt tractar d'una victima que reclama de revenja o d'un criminau. Segon divèrsei confessions crestianas, lei fantaumas demòran dins lo limb, un luòc entre lo cèu e l'infèrn, onte van leis armas dei mainatges sens batejar. Dins lei civilizacions orientalas (coma la chinesa) fòrça gent crei en la reïncarnacion. Dins la majoritat dei culturas, leis aparicions de fantaumas son causa de paur. Quauquei teoricians de l'Èra Novèla racionalizan la cresença tradicionala en afirmant que lei fantaumas son de cumuls d'energia negativa.


text:
Jutjat per aver raportada la lucha dels salariats de GM&S
- Escriut per Setmana
- Publicat dens International
Lech Kowalski filmava un documentari per Arte e es acusat de « rebellion ».
Lo 15 de novembre passat jutgèron a Garait (Nauta Marcha), lo realizaire estatsunidenc Lech Kowalski, acusat pel procuraire de « rebellion » per aver enregistrat un documentari per Arte sus la lucha dels salariats de GM&S a la Sostrana. « Foguèri chocat per las inexactituds descrichas pels gendarmas sus çò que se passèt abans, durant e après mon arrestacion », çò explicava lo cineasta perseguit a Reporterre fa qualques jorns. Risca una multa de fins a 35 000 èuros e dos ans de preson. Kowalski l’arrestèron lo 20 de setembre passat mentre que filmava los salariats de l’usina GM&S, qu’alavetz ocupavan la prefectura de Garait. Lo realizaire explica al detalh sus Reporterre cossí se debanèt sa detencion dins un testimoniatge esglasiant. D’efièch, Kowalksi foguèt expulsat manu militari de la prefectura de Garait per quatre gendarmas mobils mentre que filmava l’ocupacion dels locals pels salariats de GM&S en lucha, e foguèt plaçat en gàrdia a vista al comissariat de la vila marchesa, çò rapòrta La Montagne.
Sosten dels jornalistas del país Lo Sindicat Francés dels Jornalistas (SNJ) remembra que d’exercir una « pression sus un realizaire un jornalista que rend compte dels faches d’actualitat, es se’n prene a la libertat d’informar ». Per aquela rason, lo Club de la Premsa de Lemosin faguèt un acamp de sosten davant lo Tribunal de Granda Instància, mentre que lo jutjavan. Un an de lucha dels salariats de GM&S GM&S, una usina de pèças per automobilas situada a la Sostrana (Marcha), que dempuèi un an sos emplegats luchan contra lo barrament del sit. En setembre passat la justícia validèt la represa de la societat per GMD, un esquipamentièr pus grand, que crompèt la societat per un èuro, mas l’acòrdi concernissiá sonque 120 dels 276 salariats. Tanben lo govèrn francés possèt lo grop PSA e Renault, principals clients de l’usina en lucha, a garentir 22 milions d’èuros de comandas annalas e a las collectivitats localas e a recrompar lo terren als ancians proprietaris. Decebuts e amars Una delegacion dels representants dels obrièrs licenciats foguèt recebuda lo 23 d’octòbre passat a París per de conselhièrs de l’Elisi sens la preséncia del president francés, Emmanuel Macron, qu’eles revendican dempuèi lo començament de la lucha. Aquela reünion provoquèt la decepcion e l’amarum dels representants dels obrièrs. D’efièch, res a pas cambiat dins lo plan de represa de la societat per GMD acompanhat de 156 licenciaments. « Aquela reünion es la pièger dempuèi la debuta de nòstre combat », çò declarèt lo delegat de la CGT, que demandèron als conselhièrs l’aument de mesuras d’acompanhament, en particular de primas supralegalas, valent a dire superioras a las previstas pel Còde del Trabalh. Per ara se prepausa als licenciats de partir amb 15 000 èuros, çò qu’es pas grand causa quand se va tornar trobar lo caumatge. Los salariats reclaman 75 000 èuros per persona, çò que representa 12 milions d’èuros, que tant GMD coma Renault e Peugeot refusan de pagar.
Ferriòl Macip