text:
Lèi de composicion intèrna
En matematicas, e pus particularament en algèbra, una lèi de composicion intèrna (var. lei de composicion intèrna) dins un ensemble E es una operacion qu'en tot pareu d'elements de E fa correspòndre un tresen element de E, qu'es lo resultat de l'operacion.
Per exemple, dins l'ensemble deis entiers naturaus, l'addicion e la multiplicacion son doas lèis de composicion intèrna :
- l'addicion associa en tot pareu (n, p) d'entiers naturaus un tresen entier naturau notat n + p, la soma de n e p
- la multiplicacion associa en tot pareu (n, p) d'entiers naturaus un tresen entier naturau notat n p, lo produch de n e p
Aquelei doas operacions an de proprietats remarcablas (que son pas necessariament verificadas per d'autreis operacions) :
- son associativas, valent a dire que per tot triplet (n, p, q) d'entiers naturaus :
- (n + p) + q = n + (p + q) (per exemple : (9 + 3) + 4 = 9 + (3 + 4), estent que 12 + 4 = 9 + 7)
- (n p) q = n (p q) (per exemple : (9 3) 4 = 9 (3 4), estent que 27 4 = 9 12)
- an caduna un element neutre :
- per l'addicion, es "0" : la soma d'un entier naturau n amb "0" es aquest entier : n + 0 = n, e 0 + n = n
- per la multiplicacion, es "1" : lo produch d'un entier naturau n amb "1" es aquest entier : n 1 = n, e 1 n = n
- son commutativas : quand se calcula la soma o lo produch de dos entiers naturaus, lo resultat depend pas de l'òrdre, valent a dire que per tot pareu (n, p) d'entiers naturaus, n + p = p + n e n p = p n
Remarca : la sostraccion e la division son pas de lèis de composicion intèrna dins :
- se pòt pas definir la diferéncia 2 − 3 dins
- se pòt pas definir lo quocient 2 / 3 dins
Coma se passa sovent en matematicas, çò qu'es inicialament impossible se pòt faire dins un quadre pus generau, en apondent d'elements "novèus" en d'ensembles "insufisents".
Ansin, se pòt definir la sostraccion coma lèi de composicion intèrna dins l'ensemble deis entiers (qu'es format en "apondent" a leis entiers negatius). Parierament, se pòt definir la division coma lèi de composicion intèrna dins l'ensemble dei racionaus diferents de 0.
Somari
- 1 Definicion
- 2 Partida establa e lèi inducha
- 3 L'estructura de magma
- 4 Vejatz tanben
Definicion[modificar | modificar la font]
Estent un ensemble (non vuege) E, una lèi de composicion intèrna dins E (o operacion intèrna dins E) es una aplicacion
que son domeni es lo carrat cartesian de E e son codomeni es E. Se ditz que x, y son leis operands e que es lo resultat.
Remarca : dins aquest article, se poirà abreujar lèi de composicion intèrna en lèi.
Notacions[modificar | modificar la font]
Lo pus sovent, s'utiliza una notacion infixada per designar lo resultat de l'operacion : un simbòl d'operacion es plaçat entre leis operands. Dins la teoria generala expausada aicí, se chausirà lo simbòl " " e s'escriurà en plaça de .
Dins lei cas "concrets", s'emplega mai que mai :
- lo simbòl " + " (se parla de notacion additiva ; la lèi es sonada addicion); lo resultat de l'operacion se nòta x + y
- un dei simbòls " ", " " (se parla de notacion multiplicativa ; la lèi es sonada multiplicacion) ; lo resultat de l'operacion se nòta o , o encara x y per simpla escritura juxtapausada deis operands
- lei simbòls dins lo contèxte d'operacions sus de partidas d'un ensemble
Exemples[modificar | modificar la font]
Vaquí quauqueis exemples de lèis dins d'ensembles divèrs, en mai dei precedents (addicion e multiplicacion dins ) :
- l'exponenciacion dins : es l'aplicacion qu'en tot pareu (n,p) d'entiers naturaus fa correspòndre l'entier naturau .
- la composicion deis aplicacions de A dins A. Sián A un ensemble e l'ensemble deis aplicacions . Se f, g son d'elements de E, la compausada es tanben un element de E.
- L'aplicacion es una lèi de composicion intèrna dins E.
- Per exemple, se e se se definís : e , alora per tot reau x :
- (e se remarca qu'en aquest cas, )
Partida establa e lèi inducha[modificar | modificar la font]
Estent una lèi " " dins un ensemble E, se ditz qu'una partida non vueja A de E es establa per la lèi se per tot pareu (x, y) d'elements de A, es un element de A. Dins aquest cas, l'aplicacion :
es una lèi de composicion intèrna dins A, qu'es dicha lèi inducha dins A (es generalament notada, abusivament : " ").
Exemples, còntraexemple[modificar | modificar la font]
- Sián dins l'ensemble , provesit de l'addicion, l'ensemble A (respectivament B) deis entiers naturaus pars (respectivament impars). Lo premier es estable : la soma de dos entiers naturaus pars es para. Lo segond o es pas.
- Siá E l'ensemble deis foncions de dins , provesit de la composicion deis aplicacions. Se ditz qu'un element f de E es una foncion afina s'existisson dos reaus a, b taus que per tot reau x, f(x) = a x + b. La partida A de E constituida dei foncions afinas es establa : se f, g son d'elements de A, existisson 4 reaus a, b, c, d taus que, per tot reau x, f(x) = a x + b e g(x) = c x + d :
- alora, per tot reau x, (f g)(x) = f(g(x)) = a g(x) + b = a (c x + d) + b = a c x + a d + b = u x + v (onte u = a c, e v = a d + b),
- donc la compausada f g es afina : es tanben un element de A, çò que ne pròva l'estabilitat.
L'estructura de magma[modificar | modificar la font]
Lo pareu d'un ensemble E e d'una lèi de composicion intèrna dins E es una estructura algebrica sonada magma. Per exemple :
- lei pareus , son de magmas, dichs respectivament additiu, multiplicatiu
- lo pareu es un magma
L'estructura generala de magma es "paura". Leis exemples interessants son aquelei onte la lèi es dotada de proprietats particularas coma l'associativitat, e / o d'autrei qu'anam definir.
Associativitat[modificar | modificar la font]
Se ditz que la lèi es associativa se, per tot triplet (x, y, z) d'elements de E
Lei parentèsis son prioritàrias : se comença lo calcul per leis expressions que contènon ; ansin, per definicion :
- , onte , e
- , onte
En cas d'associativitat, se pòt escriure sens ambigüitat : en ometent lei parentèsis (mai en s'avisant de l'òrdre deis operands). Un magma que sa lèi es associativa es sonat magma associatiu.
Exemples[modificar | modificar la font]
- lei dos magmas e son associatius
- lo magma es associatiu : per tot triplet (f, g, h) d'aplicacions ,
- la sostraccion, considerada coma lèi dins , es pas associativa : per totei lei triplets (n, p, q) d'entiers taus que q ≠ 0,
- .
- L'escritura a un sens perque, per convencion, leis operacions i son efectuadas en partent de senèstra
- l'exponenciacion, considerada coma lèi dins , es pas associativa : existisson de triplets (n, p, q) d'entiers naturaus taus que
- .
- Per exemple, e son diferents, e una escritura sensa parentèsis coma a pas de significacion precisa (a mens, coma supra, d'una convencion sus l'òrdre deis operacions).
Commutativitat[modificar | modificar la font]
Se ditz que la lèi dins E es commutativa se per tot pareu (x, y) d'elements de E
Un magma que sa lèi es commutativa es sonat magma commutatiu.
La non commutativitat de la lèi significa qu'existís aumens un pareu (a, b) d'elements de E taus que
Exemples[modificar | modificar la font]
- lei dos magmas e son commutatius
- lo magma es pas commutatiu, levat se A es un singleton (valent a dire qu'a ren qu'un element).
- D'efècte, la commutativitat es clara quand A es un singleton, qu'en aquest cas, n'es un eu tanben ; se supausa desenant que se pòdon trobar dins A dos elements diferents a, b e se definís lei doas aplicacions constantas seguentas, qu'apartènon a :
- Alora, per tot element x de E :
- e coma : , çò que pròva la non commutativitat de la lèi quand A es pas un singleton
- la sostraccion, considerada coma lèi dins , es pas commutativa : per totei lei pareus (n, p) d'entiers taus que n ≠ p,
- l'exponenciacion, considerada coma lèi dins , es pas commutativa : existisson de pareus (n, p) d'entiers naturaus taus que ; per exemple, .
Remarca : la notacion additiva e la notacion multiplicativa dei lèis apareisson dins de contèxtes fòrça divèrs. Se convèn que la notacion additiva es jamai utilizada per de lèis non commutativas.
Element neutre[modificar | modificar la font]
Siá un magma. Se ditz qu'un element e de E es neutre se per tot element x de E :
- , e
Un magma qu'a un element neutre e (que son unicitat serà provada infra) es sonat magma unitari.
Remarca : quand existís,
- l'element neutre d'una lèi notada additivament se nòta "0" o "0E (element nul, o zèro de E) ;
- per tot element x de E, e
- l'element neutre d'una lèi notada multiplicativament se nòta "1" o "1E (element unitat de E) ;
- per tot element x de E, e
Exemples[modificar | modificar la font]
- s'es ja vist que
- dins lo magma , 0 es element neutre
- dins lo magma , 1 es element neutre
- dins lo magma , l'aplicacion identica es element neutre. D'efècte, per tot element f de :
- , e
- la sostraccion, considerada coma lèi dins , a pas d'element neutre. Un element neutre eventuau e verificariá l'identitat seguenta :
- per tot entier p , ; autrament dich : per tot entier p , , çò qu'es absurde.
- l'exponenciacion, considerada coma lèi dins , a pas d'element neutre. Un element neutre eventuau e verificariá l'identitat seguenta :
- per tot entier naturau p , .
- Aiçò implicariá : es absurde puei que e deu èsser un entier naturau.
Unicitat de l'element neutre[modificar | modificar la font]
Quand existís un element neutre, es unic.
D'efècte, se e' e e" son d'elements neutres, alora :
- e
- e
En particular :
- en chausissent x = e" , s'obtèn :
- en chausissent y = e' , s'obtèn :
Se'n dedutz l'egalitat e' = e" , valent a dire l'unicitat de l'element neutre.
Elements regulars[modificar | modificar la font]
Siá un magma.
- un element a de E es dich regular a senèstra (o simplificable a senèstra) se per tot pareu (x, y) d'elements de E :
- implica (x = y)
- un element a de E es dich regular a drecha (o simplificable a drecha) se per tot pareu (x, y) d'elements de E :
- implica (x = y)
- un element a es dich regular o simplificable s'es regular a senèstra e a drecha
Exemples[modificar | modificar la font]
- dins lo magma , tot element es regular : se a, x, y son tres entiers naturaus, (a + x = a + y) implica (x = y).
- dins lo magma , tot element non nul es regular : se a, x, y son tres entiers naturaus, e se , (a x = a y) implica (x = y) ; mai l'element nul es pas regular : per exemple, 0 2 = 0 3 , e 2 ≠ 3.
- dins lo magma :
- tota injeccion es regulara a senèstra
- tota subrejeccion es regulara a drecha
- per ansin, tota bijeccion es regulara
- D'efecte, sián f, g, h tres aplicacions de A dins A.
- Supausem f injectiva e . Per tot element x de A, ; coma f es injectiva, se'n dedutz, per tot element x de A, , donc g = h. Aiçò pròva la regularitat de f a senèstra.
- Supausem f subrejectiva e . Coma f es subrejectiva, per tot element x de A, existís (aumens) un element w de A tau que ; alora , donc g = h. Aiçò pròva la regularitat de f a drecha.


c: text/html

text:
Lo 26 de genièr, la ministra de l'Educacion nacionala Najat Vallaud-Belkacem signèt la convencion-quadre per l'ensenhament de l'occitan amb L'OPLO e los representants de las doas Regions-sòcias, Novèla-Aquitània e Occitània / Pirenèus-Mediterranèa.
Es cap a onze oras que Najat Vallaud-Belkacem desbarquèt a l'escòla Peire Godolin, un dels sièis establiments bilingües de la comuna de Tolosa. Après aver rencontrat lo director, la ministra s'assetèt al mitan de mainatges de CP per seguir un cors de matematicas en occitan. Primièr intidimidats per la preséncia d'aparelhs-fòto e de cameràs, los enfants seguiguèron lor leçon de faiçon naturala e se paguèron lo luxe d'aprendre d'unes mots d'occitan a la dòna Vallaud-Belkacem. La matinada se clavèt sus una taula redonda amb la còla ensenhaira e de parents. Expliquèron lo foncionament de l'ensenhament bilingüe a paritat orària e tanben las rasons que pòdon menar a marcar son enfant dins un establiment d'aquela mena.
Lo segond temps de la venguda de la sòcia del govèrn foguèt ni mai ni mens que la signatura de la convencion-quadre de desvolopament de l'ensenhament de l'occitan amb la presidenta de l'Ofici Public de la Lenga Occitana (OPLO) e los representants de las Regions qu'i prenon part (Novèla-Aquitània e Occitània / Pirenèus-Mediterranèa). Dins son discors, Najat Vallaud-Belkacem faguèt part de son estrambòrd respècte a las doas grandas reformas menadas pendent lo quinquenat, a saber la lei de refondacion de l'escòla e tanben la reforma del collègi. Las considèra coma una « oportunitat » per las lengas regionalas. La Setmana interpelèt la ministra sul fait que la primièra version de la lei de refondacion de l'escòla conteniá pas cap d'allusion a las lengas ditas regionalas e sus las consequéncias de la reforma del collègi sus lor ofèrta d'ensenhament.
La ministra interpellada
La ministra nos remandèt a las retranscripcion dels debats parlamentaris tocant a la lei de refondacion de l'escòla (portada per son predecessor Vincent Peillon) mas afortiguèt que las lengas ditas regionalas èran plan presentas dins la reforma del collègi. Son efectivament presentas (e de faiçon generalizada) dins los EPI mas quid de las consequéncias concrètas (coma la desaparicion presumida d'opcions d'occitan dins d'unes establiments de l'acadèmia de Montpelhièr) ? Pas de responsa. « Avançam d'un an l'aprentissatge de la LV2 [tre la classa de cinquena, NDR] puèi que fins ara caliá esperar la classa de quatrena, çò nos a dit, aquel avançament s'acompanha d'una augmentacion del nombre d'oras de lengas vivas. Aquò val per las lengas regionalas puèi que pòdon èsser causidas en LV2. Enfin, la reforma del collègi a totjorn previst que los escolans del primari qu'an causit una primièra autra que l'anglés poirián, dins l'encastre de las classas bi-lengas de continuitat, (...) e las lengas regionalas pòdon far part d'aquelas classas bi-lengas. Vos asseguri doncas que i a pas un argument que tenga per dire que la reforma del collègi pòrta prejudici a l'ensenhament de las lengas regionalas ». Presenta dins la sala, la rectora de Montpelhièr Armande Le Pellec-Muller se defendèt. « Avèm mantengut TOTES los dispositius d'ensenhament de las lengas regionalas, çò nos a dit, que siá per l'occitan o pel catalan i a pas agut cap de diminucion, al contrari. (...) Al total, pel bilingüe francés-occitan, primari e segondari confonduts, avèm 22 500 escolans ».
Quins objectius per la convencion ?
Dins la mesura que l'acadèmia de Montpelhièr fa partida de las acadèmias implicadas dins l'encastre de la convencion-quadre, demandèrem a la rectora se s'anava « alinhar » sus las de Tolosa e Bordèu per çò qu'es dels objectius en matèria de l'ofèrta d'ensenhament. « Nos alinharem sus una dinamica que pasmens partís del nòstre estat dels luòcs de partença, çò nos a dit, tot aquò per se poder donar d'objectius ambicioses, quala que siá l'acadèmia. (...) Ieu çò que m'interèssa, que siá en lenga regionala o en lenga viva estrangièra, es qu'un escolan qu'arriba en seisena siá dins una dinamica plurilingüa. Aquò implica la mestresa de tres lengas : la lenga mairala, una lenga estrangièra e una lenga regionala ».
L'abséncia d'objectius comuns entre las diferentas acadèmias implicadas nos foguèt confirmada per Estève Cròs, director de l'OPLO : « l'objectiu de la desmarcha es d'aver d'objectius que sián partejables, atenhables, mesurables e fixats dins lo temps, çò nos a explicat, l'escasença es 2022. Comprenètz plan que sus una acadèmia coma Limòtges ont sèm mai dins lo lançament d'un procèssus, lo lançament d'una dinamica per l'ensenhament de l'occitan, poirem pas arribar al meteis nivèl que lo de l'acadèmia de Montpelhièr ont l'ensenhament bilingüe representa 1% dels efectius dins lo primari o encara lo de l'acadèmia de Tolosa ont representa 1,9 %. Se farà en foncion de cada territòri. En tot cas (seràn los elegits qu'o diràn), podèm esperar que i aurà d'objectius ambicioses mas realistas per que siá mai qu'una promessa, valent a dire quicòm d'engatjant e subretot realizat a la fin de 2020 ».
Reaccion de Dàvid Grosclaude
L'ancian conselhièr regional Dàvid Grosclaude, a l'origina de la creacion de l'OPLO, reagiguèt lo quite jorn de la signatura dins un comunicat ont faguèt part de sos regrets tocant a la quita abséncia d'objectius chifrats. « En aqueth tèxte, signat per Najat Vallaud-Belkacem, non i a pas nat engatjament chifrat, çò escriu, las chifras que demoran a negociar e a declinar en cada academia. Qu’ei la clau ; shens aquò los objectius que demoraràn mauclars e blocatges administratius que poderàn tirar tota eficacitat a aquera convencion ». En rapelant en passant que li calguèt far una cauma de la fam, sostenguda per « milierats de personas », per que l'Estat signèsse los arrestats autorizant la creacion de l'Ofici. L'autre punt preocupant per el es la participacion modèsta de l'Estat al budgèt de l'OPLO. « Que senhali qu’au dia de uei, e qu’ac arregreti, la participacion de l’Estat au foncionament de l’OPLO qu’ei mei que simbolica, çò ditz, que representa ua soma globau de 65 000 euros, sia raportada au nombre d’abitants de las duas regions pertocadas per l’occitan, 0,72 centime d’euro per persona ! » Sèm plan luènh, per exemple, dels 860 000 euros versats per l'Estat al budgèt de l'Ofici Public de la Lenga Basca (3,4 milions al total), per l'annada 2016. A veire se aquela part estatala dins lo budgèt de l'OPLO augmentarà amb lo temps.
Clamenç Pech

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
En fàcia de nòstra escòla, i a la Mediatèca e lo Pargue Municipal. A la debuta del sègle XX, èra un ostal particular, otèl « du Chalonge », amb son pargue, puèi venguèt ostal de la comuna en 1903, puèi bibliotèca municipala en 1983.
La mediatèca es plan granda, i anam cada mes : nosautres anam al segond nivèl, qu’es lo pels mainatges. I a la sala dels romans, la dels documentaris, la de las bendas dessenhas (comics), la sala de trabalh : es aquí que son los diccionaris, las revistas que podèm consultar, e tanben los ordinadors per cercar de libres.
Lo pargue es fòrça polit, amb fòrça plantas, arbres vièlhs e flors ; i anam jogar sovent. Los ortalièrs cultivan e entretenon lo pargue sens productes nocius (sens insecticids o pesticids).
Un canalet travèrsa lo pargue e per far lo torn, cal passar sus dos pontets. I a totjorn de tirons dins l’aiga e dins un bacin i a tanben de cignes. Ara, avèm pas pus lo dreit de lor balhar de pan (n’i aviá tròp e l’aiga veniá lorda).


text:
ACTUALITAT
Vielha e Mijaran daurís es pòrtes a cèrti emplecs toristics des bòrdes e cabanes
Se desestimèc era mocion de CDA-PNA ena que demanaue que non i auesse cap tipe d'us toristic
Vielha e Mijaran poirie abilitar es bòrdes e cabanes a cèrts usi toristics. Eth Plen municipau a desestimat era mocion presentada peth grop dera oposicion de Convergéncia Democratica Aranesa sus era regulacion d’aguesti equipaments, ena que se pretenie esvitar que se pogue optar a hèr un emplec d’aguestes bastisses damb quinsevolh us torístic. Era preocupacion se produsís damb era ampliacion deth concèpte lúdic-familiar, pr’amor que entenen que se poirien daurir restaurants, e ac an qualificat coma ua mercantilizacion des bòrdes e cabanes preexistentes.
D’aute biais, eth govèrn d’Unitat d’Aran s’a opausat ara mocion en tot argumentar qu’encara manque marge de temps entà presentar allegacions ara prepausa iniciau enquiath 4 de seteme.
En municipi de Vielha e Mijaran ei proïbit er emplec des bòrdes e cabanes damb us otelèr e torisme rurau. Tot e atau, non se escarte presentar prepauses alternatives abantes de que s’acabigue eth termini d’allegacions.
Per contra, Convergencia parle d’un modèu unic de país, a on se preserviguen es actiuetats istoriques e eth patimòni, e demoren que des deth govèrn non decidisquen optar per un aute camin.
Enquiath 4 de seteme i a marge entà presentar allegacions, e de ben segur qu’a titol individuau o d’administracion se’n presentaràn diuèrses. De manèra, qu’eth tèxte finau non serà eth que i a ara aprovat per unanimitat en Conselh Generau d’Aran.


text:
L'Agraulet de Gers
L'Agraulet[1][2][3] o l'Agraulet de Gers[4] (oficialament en francés Lagraulet-du-Gers) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, situada dens lo departament de Gers e la region de Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Ancien castèth, ua tor carrée deu Sègle XIII.
- Dens la glèisa, ua retombée d'ogive sculptée d'un pèlerin avec bourdon, gourde, chapelet et coquilles.
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Toponimia occitana (Institut d'Estudis Occitans): [1]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ « Grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon »


text:
Citosòl
Lo citosòl qu'ei lo liquid dens lo quau banhan los organets de las cellulas. Amassas, lo citosòl e los organets, que forman lo dehens de la cellula embarrat per la membrana plasmica e aperat citoplasma. Ua partida de las reaccions metabolicas que s'i debanan puish que lo citosòl que contien proteïnas de las quaus, que n'i a qui son enzims. En çò de las cellulas procariòtas, desprovesidas de quin organet qui sia, la totalitat de las reaccions metabolicas que's debanan dens lo citosòl ; l'ADN, per exemple, qui contien l'informacion genetica qui permet de causir l'òrdi d'encadenament deus aminoacids, qu'ei transcrivut en ARNm dens lo citosòl au medish temps qui los ribosòmas e'us legeishen entaus arrevirar en proteïnas.


text:
Jorn 1: Mossur trabalha. Ben òc, avèm l'ostalariá de pagada, cal plan justificar la causa. Ai doncas la jornada de liura per me passejar e profechar de París.
París. Akò rima amb gris.
A París, tot es gris.
Lo Canal es gris.
Los bastiments son grises,
E mai que mai, lo cèl es gris. Aqueste cèl que te daissa pas veire un pauc d'esper qu'as l'impression que jamai de ta vida tornaràs veire lo solelh. Un cèl que t'aclapa. Cossí fan lo mond per viure amb un cèl coma akò?
Un cèl gris que te fa dire quand l'agachas per la fenèstra de ton lièch de ton ostalariá de luxe :
- Vòl plòure.
- Rai, mas plòu pas.
E que quand sortisses dins la carrièra, dises:
- A ben si, plòu.
Ma tòca aqueste jorn: anar a Notre Dame per veire lo Boçut.
I eriam just a costat m'aviá explicat l'Amorós que s'ocupa plan de ieu e m'aviá portat un plan de Paris en dos exemplaris se per cas ne perdiái un.
Vos fau un dessenh per vos situar? Clicatz sus l'imatge per lo veire coma cal
En verd, la carrièra e los ponts, en blau l'aiga del Canal e l'iscla de la Ciutat qu'es ont i a Nòstra Dòna (ND sul dessenh)
O vesètz, bastava de traversar la carrièra en respectar los fuòcs per se far pas espotir, passar un pontet e bim, i èri dabans. Akò's la version normala del mond normal que 1- doblidan pas la mapa a l'otèl e qu'an pas la canhassa de tornar montar per la recuperar 2- gausan demandar al mond son camin.
Ben ieu en plaça de virar a drecha a la sortida de l'ostalariá, virèri a esquèrra. Mas sabiái que caliá passar lo Canal, alara passèri lo Canal. Puèi, doblidèri mon objectiu primièr (anar a Notre Dame) e comencèri de caminar a mon biais, segon la tecnica que se ditz “òdekezakò?vauanarveire”.
Quand passèri lo pont, arribèri dabans un bastiment que me semblava bèl. “vau dintrar” tot en romegar que meton pas de panèls dabans los bastiments bèls per dire de qué son. Vos disi pas dins quina cort èri perque vòli pas que la Tèrra tota se trufe de ieu, n'i aguèt pro amb l'Amorós que ne ritz encara.
E aquí, me perdèri. Caminèri de causas polidas en causas estranhas, a agachar, a escotar, a espinchar, a seguir de panèus que portavan de noms coneguts e a caminar. Subretot caminar, finala.
2 oras caminèri.
E vos ramenti qu'a la basa voliái anar a Notre Dame qu'èra a 10 minutas de l'ostalariá.
Mandi un SMS a l'Amorós
“yé soui perdoue”.
“ont?” que demanda. Ba, se soi perduda, o sabi pas. Alara li escrivi çò k legissi sus un panèu.
“a ten, as pres lo metro?”
ben non justament...
Granda decision. Pro caminat. Serà lèu l'ora de manjar. Cal tornar a l'objectiu primièr: anar a la Catedrala pregar per que ma desastritud venga una legenda e pas mai una vertat jornalièra.
Direccion: lo Canal, que sabi que Notre Dame es al mitan. Cercar las gaviòtas. Merda i son pas, i a sonque de coloms. E aquí, pròva que Dieu existís, apareis un plan de la Vila que me ditz ont soi e ont vòli anar. Oè, o sabi, en plaça de caminar coma un romieu mòrt de fam, auriái poscut demandar al primièr parisenc que passava. Levat que n'i aviá pas de parisencs aqueste jorn per carrièras.
Me cresètz pas? Bon, ok, o avoi, gausavi pas. Perque anavi quequejar, patin cofin. Doncas m'apliquèri la doctrina “demerda-te Benezet”. E caminèri encara una oreta. I daissèri las sòlas de mas Dòcs suls trepadors parisencs...
Puèi, dins la nèbla, jos la pluèja, ausiguèri picar miègjorn a Notre Dame, èra aquí , dabans ieu.
Enfin!
Dintrèri. Free Entrance.
I aviá la messa. Faguèri la qu'anava escotar lo capelan.
M'assetèri.
Bufèri.
Dintravi dins una de las catedralas mai bèlas dau mond e ma primièra -e sola- pensada foguèt “Pas res de melhor que lo cuol per descansar las cambas”.
Sénhers e Dònas, ai vergonha.
En bonus, lo dessenh que resumís aquel bilhet, clicatz per veire los polits detalhs. En vèrd, las rotas, en blau, l'aiga, en roge... mas piadas :))))


text:
Villes et mairies du District de Viana do Castelo
Liste des communes
Viana do Castelo
Ville de Viana do Castelo, localité du Portugal de 90 000 habitants.
La mairie de Viana do Castelo a une adresse e-mail et un site Internet.
Ponte de Lima
Ville de Ponte de Lima, localité du Portugal de 44 000 habitants.
La mairie de Ponte de Lima a une adresse e-mail et un site Internet.
Arcos de Valdevez
Ville d'Arcos de Valdevez, localité du Portugal de 24 000 habitants.
La mairie d'Arcos de Valdevez a une adresse e-mail.
Monção
Ville de Monção, localité du Portugal de 19 000 habitants.
La mairie de Monção a une adresse e-mail et un site Internet.
Caminha
Ville de Caminha, localité du Portugal de 16 000 habitants.
La mairie de Caminha a une adresse e-mail et un site Internet.
Valença
Ville de Valença, localité du Portugal de 14 000 habitants.
La mairie de Valença a une adresse e-mail et un site Internet.
Ponte da Barca
Ville de Ponte da Barca, localité du Portugal de 13 000 habitants.
La mairie de Ponte da Barca a une adresse e-mail et un site Internet.
Melgaço
Ville de Melgaço, localité du Portugal de 9 700 habitants.
La mairie de Melgaço a une adresse e-mail et un site Internet.
Paredes de Coura
Ville de Paredes de Coura, localité du Portugal de 9 400 habitants.
La mairie de Paredes de Coura a une adresse e-mail et un site Internet.
Vila Nova de Cerveira
Ville de Vila Nova de Cerveira, localité du Portugal de 8 800 habitants.
La mairie de Vila Nova de Cerveira a une adresse e-mail.


text:
Dissabte, 6 de genièr de 2018, 03h00 Cultura
Lo jorn dels Reis Magues o Epifania es una fèsta tradicionala en Occitània tota que se celèbra lo 6 de genièr. L'azard qu'ongan siá un dissabte permet que tot lo país la pòsca festejar a l'encòp. En d'autras ocasions, lo 6 de genièr es solament jorn de fèsta en Aran e dins las Valadas, mas en Mónegue e dins l’estat francés, lo 6 de genièr es un jorn obrant e la celebracion de l’Epifania de còps se diferís devèrs d'autras datas.
La fèsta consistís normalament en un bon repais en familha e una còca al dessèrt que conten una fava. Segon la tradicion, lo mai jove se deu metre jos la taula per designar la part de la còca que tòca a cadun. Lo que trobarà la fava dins sa part vendrà lo rei de la fèsta.
En Aran
En Aran, los mainatges an escrich de letras als Reis Magues en lor demandant de presents, e las an liuradas als postièrs reials que se tròban al país per Calendas. La velha, los tres Reis Magues desfilan per Aran amb tota lor seguéncia dins la tradicionala “cavaucada”. Aqueste matin, los mai petits an trobat a l’ostal los presents que los Reis Magues e lors ajudaires lor an daissats.
Origina crestiana
E mai se tracte d’una fèsta amb un aspècte mai que mai tradicional, l’origina es religiosa coma dins la majoritat de las tradicions del país. De l’origina crestiana de l’Epifania, ne parlèt fa qualques ans Joan-Jacme Fénié dins Jornalet:
#12 A ! Quauqu'us que rasona e que se laissa pas cantar messa. Completament d'acòrd emb de vos !
Mès atencion, qu'anem passar per de... reaccionaris sus Jornalet. I a bien de comentaires parciaus que voldriáun que nos autocensuressiam ! Me vesètz venir ?
#1 Cadun es liure de tirar los reis o pas mas avèm pas besonh d'aquelas consideracions politicament corrèctas. A fòrça de volèr èstre inclusius arribam al punt que anam suprimir tot çò que rapèla mai o mens la religion crestiana. Aquò s'apèla integrisme laïc. Es curiós que s'aplique sonca a la religion crestiana o benlèu qu'es pas tant estonant qu'aquò.
#1 Mon amic, soi atèu e totun festegi Epifania, vaquî pr'amor :
- Es pas religiós de minjar una còca en familha,
- I a una basa pagana, la de las Saturnalas,
- Soi solaciat pr'amor que lo periòde de Nadau es passat.
- La còca m'agrada fòrça, ne mangi tota la setmana e convidi los vesins.
"Fogaça" o "Fogaça dals Reis" que disèm en Cevenas. "Pompa reiala" que dison en Velai. De la mèma familha, mèma recèpta que ce que fan per Pascas los vivareses/daufinencs emb de la "Ponha".
Aquela "Fogaça" cevenòla, la fasèm per una autra escasença : la "Virada de las Fogaças" que menam lo jorn que precedís lo començament de la "Vòta".
De tot biais, aquò's una pasta emb de levam, una pasta levada. Una mena de gatèu. Non pas la "Galeta", qu'aquò's quicòm mai en Occitania, una "... Legir mai
En França l'Epifania se festeja lo primièr dimenge aprèp lo 1èr de genièr. Car en França, e donc dins sa partida occitana tanben, lo 6 de genièr es pas un jorn feriat. Se trabalhèsse pas lo 06/01, se festejariá l'Epifania a-n-aquela data coma se fa dins d'autres païses. Aquí la rason del diferiment dont parla l'article.
En occitan aquela fèsta s'apèla tanben "los Reis", mas aquela denominacion es un pauc reductritz, per çò que, per l'Epifania, se commemòra tres eveniments : ... Legir mai
Origina pagana grèca!
Aprèp le solstici d'ivern, celebracion de la renaisséncia de la lutz e un cicle de jorns de mai en mai long.
Paganisme al trabalh quora se tira le rei amb les collègas...
#4 Moltes gràcies Gerard per l'aclariment. En tot cas resulta curiós de remarcar que hi ha una semblança entre l'occità i el castellà a l'hora d'anomenar els reis i, també, em sembla "estrany" que el català i l'occità no els anomenin de forma similar!?
Aqui tanben cal destriar las causas demest lo fialargament de simbèls.
Se epifania es segurament una festa crestiana que fuguèc un jorn « ferié » (cossi se dits en occitan) entrò las annadas 1960 e festa fixada al 6 de genier, apèi fuguèc decidit qu’epifania se festejaria lo dimenche que seguís lo jorn de cap de l’an.
la còca e los simbèls que i son restacats semblan segurament venir de las saturanlas dels temps dels romans. Eran lo contunh de las festas del solstici d’invèr... Legir mai
#1 Refusar de la cultura tradicionala en nom del laïcisme, aquò es la causida del jacobinisme.
#3 Popularament, se ditz sovent "Reis Mages", ont "mages" es un francisme, e donc "magues" es la forma etimologica reconstituida. Se ditz tanben simplament "los Reis". Per contra, coneissi pas cap d'atestacion de "Reis d'Orient" en occitan.


text:
(L. Le Bartz)
Tota l’annada que preparam aquera jornada
Ua vrespada entà’s trobar
E tots amassa poder cantar.
Repic :
Hestejada, òh hestejada, tu qui nos hès cantar
Cada annada per tostemps l’arribada deu primtemps.
Cantar n’ei pas tant complicat, que cau aimar,
Aimar partatjar tantes repics
Sustot dab los bons amics.
Que’s cau aprestar a hèr bronir las suas cançons
Que’s cau amassar entà partir quan sona lo diapason.
Lo gran moment, l’alet cortet, dab drin de trac,
Mès qu’ei plan prèst lo public
E tostemps prèst ent’aplaudir.
Quan vié la neit, avant d’aver a’s separar
I a tostemps cançons entà passar
Beròi moment deu gran sopar.
Lhevem los veires e sustot entà l’an qui vié
Tots los cantaires que seràn prèstes
Entà cantar la grana hèsta.
Fermer


text:
Problèma dels sèt ponts de Königsberg
54° 42′ 12″ N 20° 30′ 56″ E / 54.70333, 20.51556
Lo problèma dels sèt ponts de Königsberg es un problèma matematica conegut per èsser a l'origina de la teoria dels grafes. Resolgut per Leonhard Euler en 1736[1], se presente atal:
- La vila de Königsberg (ara Kaliningrad) es bastida a l'entorn de doas ilas situadas sul Pregel e ligadas entre elas per un pont. Sièis autres ponts ligan las ribas del riu a l'una o l'autre de las doas ilas, coma presentats sul plan çai-sus. Lo problèma consistís a determinar s'existís o non una caminda per las carrièras de Königsberg permetent, dempuèi quin que siá lo punt de partença, de passar un e sonque un còp per cada pont, e tornar al punt de partença, se comprendent que se pòt passar lo Pregel sonque pels ponts.
Resolucion del problèma[modificar | modificar la font]
Una tala caminada existís pas, e foguèt Euler que donèt la solucion del problèma caracterizant los grafs que se nomena ara « eulerians » en referéncia a l'illustre matematician, a l'ajuda d'un teorèma que la demonstracion rigourosafoguèt publicada per Carl Hierholzer en 1873.
Lo problèma a jos aquela forma non generalizada sonqu'un interés istoric, car pel cas, es pro intuitiu de demostrar que la caminada demandada existís pas. Per o veire, sufís d'associar un graf a la vila coma dins la figura çai-sus e de supausar que la caminada cercada existís. Se pòt alara, dempuèi la caminada, ordonar las sèt arestas del graf de biais que doas arestas consecutivas al respècte de nòstre òrdre sián adjacentas dins lo graf (considerant que la darrièra e la primièra aresta son consecutivas, perque i a retorn al punt de partença).
Atal tot som del graf es necessariament incident a un nombre par d'arestas (perque es incident a une arèsta es tanben incident a l'aresta precedenta o que li succèda dins l'òrdre). Mas lo graf a de soms que son incidents amb tres arestas, d'ont l'impossibilitat.
Notam que quitament se renonciam a exigir lo retorn al punt de partença, una caminada passent un e un sol còp cada pont existí tampauc pas. Existeririá se pel mai dos soms del graf, correspondon als punts de causir respectivament coma partença e arribada, èran incidents a un nombre impar d'arestas, mas los soms del graf dels ponts de Königsberg son totes quatre dins aquel cas; la caminada es donc impossible. Pasmens caldriá de suprimir o d'apondre un pont quin que siá per que lo graf modificat permeta de caminadas per totes los ponts sens retorns (sols dos soms demorant d'incidéncia impara). E son al mens dos ponts, plan causits, que caldriá apondre o levar per permetre la caminada amb retorn d'en primièr cercat.
Se pòt donar a aquel problèma una solucion mens teoric. Sufís de remarcar qu'i a quatre zonas, las doas rivas e las doas ilas, caduna ligada a las autras per un nombre impar de ponts. Aquel nombre impar fat que s'intram dins una region R, devèm i demorar. Mas se pòt acabar sa caminada dins mai d'una d'aquelas quatre regions.
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Le Petit Trésor : dictionnaire de l'informatique et des sciences de l'information|prénom1 = Jean-Gabriel Ganascia ed:Flammarion, 1998
- Leonhard Euler, « Solutio problematis ad geometriam situs pertinentis » (1759), dans Mémoires de l'Académie des sciences de Berlin
- Édouard Lucas, Récréations mathématiques, vol. I (1882), éd. Gauthier Villars, Paris : le « problème des sept ponts » fait l'objet de la « récréation nº 2 ».
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
- Graf eulerian
- Nos gordian
- Uòu de Colomb


text:
28/02/2011
25/02/2011
2000 ans d'Istòria
Duèi, ai escotat la darrièira d'aquela emission culta. N'ère plan contristada. Patrice Gélinet es nomenat al CSA. En plaça, i aurà una altra emission d'Istòria.
23/02/2011
Febrièr de 2011
• Vergonha a Nicolas Sarkozy qu'ataca encara la Justicia e los jutges. A fòrça de far de declaracions demagogicas coma aquela, passarà pas lèu per una colha qu'i compren pas res ?
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Edouard Glissant, Maria Schneider, Andrée Chédid, François Nourissier, Annie Girardot e Jane Russell.
• Òsca a la dubèrtura d'una enquista oficiala sus la mòrt d'Allende al Chilí.
• Òsca, òsca, òsca al pòble coratjós d'Egipte qu'a botat Moubarak defòra.
• Vergonha a Nicolas Sarkozy que fa lo gal cap a la justicia del Mexic. Resulta : lo Mexic vòl pas pus de l'annada del Mexic en França e Florence Cassez (embarrada alai per 60 ans) es pas prèsta de tornar veire lo lum del jorn.
• Vergonha a Michèle Alliot-Marie, ministra dels afars estrangièrs, qu'es pas plan clara sus sas amistats tunisianas e qu'a fach far d'afars financièrs a sos parents (de mai de 90 ans) en Tunisia al moment de la revolucion. Sarkozy se fa pagar sas vacanças de Nadal per lo rei del Maròc, Fillon per Moubarak en Egipte. An pas los mejans de se pagar de vacanças ? Tot va plan. La politica a papà es acabada, mefisatz-vos !
• Òsca als pòbles coratjoses de Libia, d'Iran, d'Algeria, del Maròc, del Iemen e del Barein que fan tanben de reguitnadas.
• Vergonha a Kadhafi que demanda a sos avions de caça de tirar sul pòble.
• Vergonha a Sarkozy que vòl pas de Turquia en Euròpa.
• Òsca a la partença de Michèle Alliot-Marie e de Brice Hortefeux del governament. Mas coma partan fièrs coma de pavons, sèm pas sonhats.
• Vergonha a Sarkozy que ven nos explicar que fa aquel remanejament per çò que cal parar la França dels dangièrs que pòdon resultar de las revolucions arabas (immigracion e terrorism). "La França a paur." De segur, la situacion èra melhora quand los dictators èran en plaça... 2012 lèu lèu !
18/02/2011
16/02/2011
Me'n alasse pas...
Me soi trachada de quicòm... Quand pense a la Libia, vese pas que l'altra conifla de Kadhafi. Es coma se i aviá pas de pòble libian... Fa paur. Aquò me fa un pauc la mèma impression per la Corèa del Nòrd.
11/02/2011
10/02/2011
Italia a ! a ! a !
08/02/2011
07/02/2011
Disi aima
Paraulas d'Andrée Chédid, sa grand-maire, poèta umanista defuntada ièr.
06/02/2011
04/02/2011
La revolucion novèla
Barbarà sortís d'aquel còrs !
Aqueste matin, un filha jove aviá publicat aquela cançon sus son fb. A legir los comentaris, vegère lèu que tot aquel monde jove cresiá que la cançon èra d'Aubert.
02/02/2011
Es lo moment !
Inscription à : Articles (Atom)


text:
1110
Aquesta pagina concernís l'an 1110 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Començament d'una politica de Loís VI destinada a favorizar lo desvolopament dei vilas. Plusors ciutats obtenguèron dins lo corrent de son rèine de privilègis fiscaus e lo drech de s'administrar amb un premier cònsol. Dins lo corrent de l'annada, menèt tanben una campanha punitiva victoriosa còntra son frairastre Felip de Mantes que rançonava lei marchands a partir de son castèu de Montlhéry.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Almoravides[modificar | modificar la font]
En Al Andalús, important succès deis armadas almoravidas que capitèron de conquistar Saragossa. Pasmens, l'importància d'aquela victòria suscitèt l'inquietud de plusors estats crestians au nòrd dei Pirenèus. Ansin, a partir deis annadas seguentas, un nombre important de chivaliers catolics venguèron de França ò d'Occitània per participar ai guèrras còntra lei musulmans (→ 1118).
Asia[modificar | modificar la font]
Principat d'Antioquiá[modificar | modificar la font]
Contuniant de dirigir lo Principat en causa de la fatiga de Boemond de Tarent, Tancred de Galilèa s'ocupèt d'ajudar lo Comtat d'Edessa tornarmai menaçat per lei Turcs. Deguèt tanben luchar tornarmai còntra l'emir d'Alèp durant son retorn de campanha. Venceire, Tancred obtenguèt la somission deis emirs d'Alèp, de Chaysar e de Hama que deguèron pagar un tribút. Enfin, per completar aquela victòria, s'ocupèt de renfòrçar lei frontieras dau principat gràcias a la bastida ò a la crompa de castèus poderós coma lo Krak dei Chivaliers.
Reiaume de Jerusalèm[modificar | modificar la font]
Participacion a la contuniacion dei conquistas crosada lòng dau litorau de la Mar Mediterranèa ambé lei conquistas de Beirot e de Sidon ambé l'ajuda dei tropas norvegianas e dei fòrças crosadas dau Comtat de Trípol. L'objectiu d'aquela ataca èra de melhorar lei liasons entre la mar e Jerusalèm.
Comtat de Trípol[modificar | modificar la font]
L'annada marquèt la fin dau periòde de formacion dau Comtat de Trípol ambé l'assassinat de Guilhèm II de Cerdanha. Aquò permetèt a Bertran de Trípol de tornar unificar lo comtat gràcias a l'integracion dei fèus perduts après l'acceptacion de l'arbitratge de Baudoïn Ièr de Jerusalèm. La vila de Trípol foguèt tornarmai partejada entre Bertrand (dos tèrç) e lei Genoès (un tèrç). Au nivèu militar, lei fòrças de la Crosada Norvegiana ajudèron lei tropas dau comtat per conquistar la region de Sidon après un sètge dau 19 d'octòbre au 5 de decembre e la vila de Beirot. Lei tropas de Trípol participèron tanben a la defensa d'Antioquiá còntra una ataca musulmana.


text:
Vielha, 5 de gèr de 2018.- Pendent er an 2017 eth Conselh Generau d’Aran a trauès deth departament de Cultura a amiat a tèrme ua seria d’intervencions de conservacion-restauracion, atau coma de metuda en valor e senhalizacion de diuèrsi bens integrants deth patrimòni arquitectonic e artistic dera Val d’Aran.
Fòrça d’aguestes actuacions s’an pogut amiar a tèrme gràcies ath convèni soscrit damb era Deputacion de Lhèida, qu’entarara conservacion e restauracion deth patrimòni culturau aranés, apòrte annauments 94.000 €. E tanben gràcies ara collaboracion damb er Archiprèst dera Val d’Aran.
Era inversion totau destinada peth Conselh Generau d’Aran ad aguestes accions supère es 150.000 €.
Aguestes son es accions realizades:
- Drenatge en mur nòrd deth santuari de Montgarri, tamb recuperacion der antic portau romanic e substitucion deth paviment dera glèisa
- Assolidament e neteja deth mestièr de Vilamòs
- Assolidament der escalèr d’accés ath campanau de Montcorbau
- Assolidament der escalèr d’accés ath campanau de Betlan
- Restauracion des pintures muraus dera glèisa de Sant Ròc de Begós
- Naues luminàries entàs pintures dera glèisa d’ Unha
- Assolidament deth mur deth cementèri e adequacion interiora dera capèla de Sant Miquèu de Vila
- Assolidament der accés ath campanau de Bausen
- Musealitzacion deth retaule-tabernacle gotic dera glèisa de Sta. Maria de Cap d’Aran
- Renovacion dera senhalizacion des Espacis dera Memòria Democratica dera Val d’Aran
- Reposicion senhalizacion Rota Romanica d’Aran
- Restauracion de relòtges de campanau
- Retorn de 7 talhes gotiques analizades e restaurades en CRBMC
Informacion detalhada de cada accion en aguest pdf. http://www.conselharan.org/wp-content/uploads/2018/01/Explicacio-memorando-actuacion-2017.pdf


text:
Lo dòl contunha en Catalonha. Me sembla important de pas oblidar que los «Espanhòls» designats pels mèdias franceses son majoritariament CATALANS (ai pas verificat los mèdias alemands). E puèi trapi puslèu pietadós d'aver un accident aerian catalanò-alemand per veire arribar lo govèrn espanhòl del PP e sa diplomacia per plan mostrar que son ciutadans espanhòls ; la necrologia espanhòla es vomitiva, e las redaccions francesas me sembla anar dins aquel sens del vomitiu.
L’accident dins los Alps occitans (la Gavotina, nòrd de Provença, e de Marselha) dona la trista realitat de la consciéncia d’èstre un accident que farà triste tot occitan per s’èstre debanat en Occitània (entre Marselha e Barcilona dis Aups).
E alara podrèm regretar que la politica per l’occitan de la zòna montanhòla occitana aguèsse pas una visibilitat reala, per ensenhar los mèdias que la zòna de la caiguda es l’espaci alpenc d’Occitània.
E dins la precipitacion del tractament de l’actualitat, la radiofonia parisenca fa pas melhor que la television catalana sul tèma de l’identitat lingüistica occitana dels nom d’endreit ailà.
Per oposicion, la premsa catalana es sempre d’una granda qualitat… remarcada, per un jornalista francés sus plaça.
Ai assajat de far passar lo messatge ambe una mapa qu’esperèm un jorn, oficiala e de gavotina, trabalhada per la populacion locala (lo sistèma politic local) coma o faguèron en Aquitània ; aquò ailà aurà durat mai de dètz ans, mas ara la toponimia es occitana, plan ortografia. E sul site oficial del CR d’Aquitània, ièr, se notava la frasa següenta : «L’occitan, une langue précieuse pour la Région Aquitaine» ; non podrà èstre mai clar ; dons en Gavotina, l’occitan alpenc es pas encara pro preciós ; alara cal ajudar :
Dins lo non tractament de l’actualitat, i a tanben la seleccion de la necrologia ; bon son «espanhòls», mas dins los CATALANS son majoritariament las claus de vint entrepresas catalanas. E quora se sap la valor del teisut de las pichonas e mejanas entrepresas en Catalonha, e la ligason d’aquelas entrepresas ambe l’Alemanha, s’esperava un tractament ECONOMIC de l’accident.
Cal notar tanben, e lo malastre o explica, en Catalonha se parla pro plan catalan per ensenhar la lenga als Alemands e las Alemandas ; es un pauc coma los Irlandeses qu’ensenhan l’anglés… Donc, contrariament a çò d’explicat pels Espanhòls, la lenga espanhòla es pas una enemiga dels Catalans. E cal apondre, seriá una estupiditat economica d’o far realitat, tal que los Espanhòls lo pantaissan : tal que els o fan contra lo Catalans dins totas Las Casas Cervantès del monde.
Cal notar tanben la catastròfa musicala qu’es per la creacion musicala europèa.
Lo liceu es un grand luòc de la creacion europèa, sense ostracisme ! Es un messatge amagat dedins l’accident ; es pietadós d’aver aiçò aquí al moment d’un accident dramatic e qu’es refusat de veïcular per las premsas imperialistas (volontariament o non), francesa o espanhòla.
I a tanben los clients de #Germanwings que son d’autres ciutadanetats (Nationalités pels franceses, per l’error conceptuala bastida pendent La Terreur), e sembla que los Turcs de l’avion son oblidats, e mantunes autres ciutadanetats.
Es urós de veire tanben, de quina manièra los Alemands a plan notat la manièra que lo pòble occitan de Gavotina arcuelhís lo dòl e las familhas que vendràn sul site. Es l’ambaissatriça d’Alemanha en França qu’explica aiçò dins los mèdias franceses. Es urós de veire la rigor de l’ambaissatriça alemanda al moment de respondre a las questions ; es un exemple de rigor que fauta dins los mèdias franceses.
-°-
Totas las escòlas de jornalisme en Catalonha e Occitània aurián d’aver corses d’occitan…
-°-
Vist tanben a Barcelona … quin ròtle los jornalistas an, dins la catastròfa.


text:
Beaurepaire-en-Bresse
Beaurepaire-en-Bresse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Beaurepaire-En-Bressa fa partida de la Bressa louhannaise.
Beaurepaire-en-Bresse fait partie de la Bresse louhannaise.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo Castèl de Beaurepaire es la fierté del pòble. A #èsser rénové per los sieus proprietaris Paul-Ivan e Anita de Sant-Germain dempuèi una desena d'ans.
Le Château de Beaurepaire est la fierté du village. Il a été rénové par ses propriétaires Paul-Ivan et Anita de Saint-Germain depuis une dizaine d'années.


text:
Kuntzig
Kuntzig es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge se situa a quatre quilomètres al sud-es de Yutz.
Le village se situe à quatre kilomètres au sud-est de Yutz.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Ancià duché De Luxemborg, distincion de Distroff.
Al començament de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, lo vilatge se engrandeix perque dels talhièrs ferroviaires dédiés a la mantenença del material en rodant an bastit entre Yutz e Kuntzig. De nombroses obrièrs venon alavetz installar la siá familha a Kuntzig[1].
Dempuèi 1996, la municipalitat acuèlh un centre de loisirs (lo C.L.A.S.) En prepausant un accueil périscolaire, dels CLSH, de las activitats vertebradas e de las manifestacions excepcionalas.
Una part de la municipalitat a #èsser desligada e a preses lo nom de Stuckange l'an 1988.
- Ancien duché de Luxembourg, seigneurie de Distroff.
Au début du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, le village s’agrandit car des ateliers ferroviaires dédiés à l'entretien du matériel roulant sont construits entre Yutz et Kuntzig. De nombreux ouvriers viennent alors installer leur famille à Kuntzig[2].
Depuis 1996, la commune accueille un centre de loisirs (le C.L.A.S.) proposant un accueil périscolaire, des CLSH, des activités structurées et des manifestations exceptionnelles.
Une partie de la commune a été détachée et a pris le nom de Stuckange en 1988.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Évocation De l'istòria dels talhièrs de la SNCF sul luòc de la comuna de Yutz
- ↑ Évocation de l'histoire des ateliers de la SNCF sur le site de la mairie de Yutz


text:
Brasília
Brasília es la capitala federala de Brasil e la capitala del districte federal. La vila es situada sus l'altiplan brasilièr dins la region del centre-oèst de Brasil. Foguèt fondada en 1960, per servir de nòva capitala nacionala en plaça de Rio de Janeiro. Sa populacion èra estimada a 2 363 108 abitants, en 2004. Sa superfícia totala es 5 802 km². Es l'unica ciutat del Districte Federal.
Projècte dels arquitèctes brasilièrs Oscar Niemeyer e Lúcio Costa, sa construccion comencèt en 1957. Foguèt inaugurat lo 21 d'abril de 1960 per lo president Juscelino Kubitschek de Oliveira.
Originalament se prevesiá 500 000 abitants, mas uèi l'airal metropolitan n'a mai de dos milions, çò que provoquèt de cambiaments dins los plans e dessenhs originals. En 1987 l'Unesco declarèt la vila Patrimòni Cultural de l'Umanitat, es la sola vila bastida al [[sègle XX|sègle Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle]] qu'a recebut aquel onor.
Galariá de imatgens[modificar | modificar la font]
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Article de qualitat en portugués
- Portal:Brasil/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Portal:America del Sud/Articles ligats
- Portal:America/Articles ligats
- Portal:Lusofonia/Articles ligats
- Estat de Brasil
- Vila de Brasil
- Districte Federal
- Capitala d'America del Sud
- Megapòli
- Arquitectura en Brasil
- Projècte urban e arquitectural
- Patrimòni Mondial en Brasil
- Vila novèla


text:
1019
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1019 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Incendi de Roan e de Chartres. En Flandra, preparacion d'una novèla campanha comuna entre lo rèi de França e l'emperaire germanic còntra lo còmte Baudoïn de Flandra. Pasmens, avans lo començament de la guèrra, Robèrt II preferiguèt negociar una patz e un maridatge entre lo còmte e sa filha Adèla.


text:
Tigy
Tigy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Tigy A situat a una trentena de quilomètres al sud-es de Orléans, al sud de Jargeau. Es una municipalitat essencialament agricòla (cultura de espàrrecs) en limit nòrd de la Sologne.
Lo Bourillon, jos-afluent de la Loire pel Cosson e lo Beuvron trauèssa sul territòri de la comuna.
Tigy est située à une trentaine de kilomètres au sud-est d'Orléans, au sud de Jargeau. C'est une commune essentiellement agricole (culture d'asperges) en limite nord de la Sologne.
Le Bourillon, sous-affluent de la Loire par le Cosson et le Beuvron traverse sur le territoire de la commune.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Tigy A #èsser, en 1933, lo épicentre d'un séisme d'intensitat moderada, amb pauc de dégâts[1].
Una estacion de las tramvias de Sologne se situava en la comuna.
Tigy a été, en 1933, l'épicentre d'un séisme d'intensité modéré, avec peu de dégâts[2].
Une gare des tramways de Sologne se situait dans la commune.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Las catastròfas tempses en lo Loiret, Editions Arcs e cultura, p 80
- ↑ Les catastrophes météo dans le Loiret, Editions Arches et culture, p 80


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
diumenge, 19 d’octubre de 2014
Lengadòc shens Gasconha ni Rosselhon.
Los nòrdcatalans qu'an protestat dab rasons de las bonas.
E los gascons?
S'avetz entenut occitanistas a protestar en contra de la division deus país gascons e particularament la d'Armanhac per la frontèra qui assepara Aquitània de Mieidia-Pirenèus?
S'avetz entenut occitanistas a protestar en contra de l'abséncia de tota referéncia au fèit gascon en aqueth projècte de region navèra dita "Lengadòc"?
Protestar que cau, e dab votz ben hauta e ben clara. Non cau pas deishar que's compleishi un genocidi dejà plan entamiat e dont ua basa mei clara ei la non-reconeishença e lo non-respècte deu fèit diferenciau. Gascons, no'ns càrim pas se volem continuar d'existir!
EDIT Los senators qu'an decidit de non pas perméter la fusion de las duas regions. Dongas, Mieidia-Pirenèus e Lengadòc-Rosselhon que demoraràn separats. Aquera solucion tanpòc n'ei pas satis.hasenta puish que confirma la division de Gasconha enter duas regions distintas, com ei lo cas tà Lengadòc. Que cau raperar (en particular) Lauragués e Armanhac que's tròban a cavath enter duas regions, d'un costat Mieidia-Pirinèus e, respectivament, Lengadòc-Rosselhon e Aquitània de l'aute . Ua fusion enter aquestas tres regions qu'auré permetut de resólver los dus problèmas.
EDIT2 Que nse'n fotem deus senators. La fusion de Mieidia-Pirenèus dab Lengadòc-Rosselhon (o vice-versa) que's harà plan lo prumèr de genèr de 2016. Los presidents Malvy e Alary que's son encontrats a Cotlliure diluns passat entà ua prumèra reunion de preparacion . Quant au nom de la navèra region, pas arren d'òc, Malvy que prepausa Midi-Méditerranée e tà Alary que seré meilèu Sud de France.


text:
Saint-Victor-l'Abbaye
Saint-Victor-l'Abbaye es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Aquel vilatge s'es organizat a l'entorn de lo sieu anciana abbaye, #que la glèisa n'a bastit près d'una motte gallo-romaine. En 1051, un clèrgue del nom de Tromor o Tormord (cacographie per Tormod, nom de persona normand d'origina norroise Thormodr. Cf. Trémauville E Tourmauville) #en fa don de la siá proprietat en comprenent la glèisa, de las #dire e un patrocini a lo abbaye sant-Ouen de Roan.
Al cors del concile de 1074, Roger de Mortemer, senhor de Sant-Victor, obten de Jean de Avranches, archevêque de Roan, de poder erigir lo nòu prieuré en abbaye. Los sieus fils Raoul de Mortemer participa a la batalha de Hastings als costats de Guillaume lo Conquistador, es lo ancêtre dels Mortimer de Grand Bretanha.
Lo abbaye coneis un essor important e vei se multiplicar las desparièras succursales en las vallées de la Ressèga e de la Saâne.
Mas la posicion fortificada de la abbaye ne fa tanben un luòc priviliegiat al cors dels guèrras de Religion e dels disturbis de la Liga. En 1589, lo sieur Vincent se fortifica en lo abbaye amb divèrsas companhiás de ligueurs e met lo país en copa regulada. Los desparièrs assauts #que seguisson per provar de déloger los ligueurs contribuisson al empobriment del abbaye bénédictine #que la décadence ne comença après la sortida de las ligueurs. Lo nombre dels religioses amendrís progressivament e la poténcia de la abbaye décroît. Als alentours de 1690, cessa d'existir mas es pas pas sécularisée. La ruïna de la abbaye se prossegueix fins a la Revolucion ont las siás bens an pres e venduts.
Ce village s'est organisé autour de son ancienne abbaye, dont l'église est construite à proximité d'une motte gallo-romaine. En 1051, un clerc du nom de Tromor ou Tormord (cacographie pour Tormod, nom de personne normand d'origine norroise Thormodr. Cf. Trémauville et Tourmauville) fait don de sa propriété comprenant l'église, des dîmes et un patronage à l'abbaye saint-Ouen de Rouen.
Au cours du concile de 1074, Roger de Mortemer, seigneur de Saint-Victor, obtient de Jean d'Avranches, archevêque de Rouen, de pouvoir ériger le nouveau prieuré en abbaye. Son fils Raoul de Mortemer participe à la bataille de Hastings aux côtés de Guillaume le Conquérant, il est l'ancêtre des Mortimer de Grande-Bretagne.
L'abbaye connaît un essor important et voit se multiplier les différentes succursales dans les vallées de la Scie et de la Saâne.
Mais la position fortifiée de l'abbaye en fait aussi une place privilégiée au cours des guerres de Religion et des troubles de la Ligue. En 1589, le sieur Vincent se fortifie dans l'abbaye avec plusieurs compagnies de ligueurs et met le pays en coupe réglée. Les différents assauts qui suivent pour essayer de déloger les ligueurs contribuent à l'appauvrissement de l'abbaye bénédictine dont la décadence commence après le départ des ligueurs. Le nombre des religieux diminue progressivement et la puissance de l'abbaye décroît. Aux alentours de 1690, elle cesse d'exister mais n'est pas sécularisée. La ruine de l'abbaye se poursuit jusqu'à la Révolution où ses biens sont saisis et vendus.


text:
occitan. Lo BLOG TOT EN OC du pays Occitan.Langue occitana.Occitan occitanie, occitanesque. Diversite de l'Occitanie culturelle. Differentes formes dialectales.Peintures logiciels informatiques, nouvelles. Commentaires de la mode de l'actualite defini par les mass medias dominants.Poesie. coups de coeur. Politique et diversite. l'unesco e la diversite en France. Hypocrisie de droite et de gauche. Le cancer jacobin. croisade e cathare. Grands massacres.
mercredi 29 avril 2009
capitalisme now
Non lo subjet es : l'utopia socialista . LOs jornalistes françès (colhas mòlas nos en parlan de longa)
Non ? e bona nuèch.
lundi 27 avril 2009
LO patron clafit a l'oliva
samedi 25 avril 2009
retorn al païs del ventre gròs
Lo jòc se sona: " quand d'argent avètz dins vòstre porta moneda"
Benlèu que se joga encara sul mercat als bestials de Laissac mas ne'n soi pas segur...
Se volètz m'agradèt tant e mai l'ila, qu'i seriai plan demorat un pauc mai. A pron pèna dos o très mèses de mai per exemple ...
Qu'ailabas los òmes son amistados , devinhaires, fachilièrs , mascs . E òc per dire :
- primièr exemple : quand soi anat sul batèu per vistalhar lo monde dalfins , aviai près just 1500 roupies dins l'estuch del camescòspe . E ben quand volguèri de las fotos de ièu ambe los dalfins lo tipe me diguèt que costava . Quand? diguèri sosquaire. Juste 1500 roupies respondèt... Puta me diguèri un pauc mai las aviai pas....
-second exemple: lo darrièr jorn crebèri , las rodas, dos còps, de la veitura, dos còps lo matin dabant de partir veire las tèrras de la sèt colors , e un autra còp lo sèr, per rire un pauc anuèch , sus l'autòrota que condusis a Plasença l'areopòrt , e que l'avion t'espèra, bon mas aquò's una autra istòria.
E ben teniai tot juste 500 roupies dins lo porta moneda e ben, paure me diguèri aqueste còp te cal sonar la banca , lo FMI , l'OMC veire l'ambassador çò mendre, devinharètz pas jamai, quand me costèt de far reparar las doas rodas: .......500 roupies.
Cal dire que condusissiai une pichòta veiture nòva , mas ambe los pneumaticas alisats, que se vesian pas gaire las regas.
Per dire que lo maurician qu'es un tipa que pòd menar un batèu , parlar quatre lengas estrangièras dins quatre telefonas portatius diferents e tubar una pipa , tot en vissant, un ecro que se demarga es un tipa qu'es pas de creire.... E amai coma capitani fa respectar la ièrarquia que dona pas sa clòpa , un còp tirada la primièra bofada qu'al second dins la triga de las prioritats .
Aici quicòm que sabem pas gaire far. Un aprentissatge que se troba pas endacòm mai...
Levat qu'ambe tot aquò i a de quatre quatre de pertot o de Mitsubishi de pertot e que tu te rebali dins una veitura nòva que se vei pas dins los catalògs, e que cambia de fila al mendre bufal de vent...
Una granda leiçon de modestia...
mardi 21 avril 2009
marchar jos l'aiga
dimanche 19 avril 2009
lo cèl de Maurice
vendredi 17 avril 2009
aici e ara a Maurice
lundi 13 avril 2009
Lacoon
Ne prenguèri qu'una tèsta , malaisida de dessenhar al despart d'una pichòta fotò negra e blanca d'un libre de bibliotèca.
Un ensem qu'inspirèt Michelangelo e totes los italians , sens que lo David arriva de li far rampèl.
La famosa Renaissença que nasquèt d'Italia.
samedi 11 avril 2009
la banana blava
L'òme es dins la botèlha ambe la banana blava.
Defòra passa los carris de la libertat .
Esclavatge , Rwanda, Shoah, crimis del capitalisme?
L'òme dins la botèlha blava , bada la banana blava.
La mai bèla banana del monde liure.
Un papa grimacièr pòrta sa capòta al revèrs .
Per que li an jà panat la sia capòta...
E las dròlas lèvan la rauba per far dintrar lo solèlh.
Un occitanista caparut explica que l'Occitania es pas qu'un raisve.
Un franchimand explica que sa langue es la mai "pertinenta" .
Lo temps passa, la lenga mèuna s'amudis .
Cò que fa que m'acossomissi ,
En agachant l'ecran blanc de la vida.
Dins la botèlha voida, dabant la banana blava .
jeudi 9 avril 2009
Soldas mostras.
Entre que los medias nos amusan ambe los sans papèls , o Berlusconi, de causas importantas se passan endacòm mai.
Lo govèrn vòl espetar tot çò que revèrta los servicis publics , l'ajuda sociala, la solidaritat.
La tòca de cadun a l'UM-PS es clara:
- ne'n fenir ambe los servicis publics de l'educacion de la santat , de l'energia, del telefona ECE...
- se trapar de l'argent per sèu, al nom dels servicis renduts.
Avem après que l'EGF serà venduda per boçins e que los beneficis serviron pas qu'a una còla de féneants .
Uèi avem agut de copuras sauvatjas . E crèsi plan que las causas van s'endevenir mai.
Se vei clarament que las fòrças de la republica servisson pas qu'a una causa:
transferar las riquèsas publicas al privat.
Lo prefet e tota sa còla son pas al servici de la republica, mas sonque de Bouygues e autres manja-mèrda.
Aquò's pas segur que siaguessen pagar per lor traison.
Un policièr aguèt lo coratge de far passar lo film de la castanha dels transpòrt publics a Paris.
Se trobèt metut en examen al nom del secrèt de l'enquista.
Sem vertadièrament un païs de colhas .
La tele stalinienne , mostra tot çò qu'arriba de per lo monde pas aici...
Caldra ben cambiar tot aquò...
lundi 6 avril 2009
Occitania
La vesi coma un raisve
Suauda , tranquila,
sola e fièra,
luenh de la pichonèsa,
que nos ribèja la vida tota.
Levat quand la prima torna,
E que las colors de las flors,
Alucan dins l'òrt,
de flambas mirgalhadas.
O qu'un amic disparegut, desconegut, o quasiment mòrt per l'ama
Passa lo suèlh...
Occitania flum, Occitania mar?
Retorn eterne d'un remembre sebelit,
Que grèlha ara ;
Coma auèi , tre que lo vent de mai, bolega las brancas floridas dels ametlièrs ,
Pròva que l'aurassa ganharà pas jamai.
Contre l'espèr d'un fruch.
De la natura...
...umana.
vendredi 3 avril 2009
la pesta
Se vei los ribatèls de sang,
que carrejan l'oblit .
Per servar sa libertat?
Aquò's un pantais sorne,
Una revirada de fats,
Una crida enjertabla ,
Per tot recomencar?
Son totjorn aqui,
Los diables acarnassits ,
Las ombras ensanhosidas ,
Sem jà esclaus?
Dins l'androna ,
D''unes enfant jogan
al bolard.
E aimariài de dormir.


text:
Villiers-Vineux
Villiers-Vineux es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Yonne e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Castells e de Distincions.
Santa Anne e lo  >.
En 1973 Jean Sauvageot en la siá labor "Tonnerre e lo sieu Comtat" indica #qu'a Modèl:La s- l'espital dels Fontenilles de Tonnerre, fondat per Marguerite de Bourgogne, èra proprietari dels dos ostals seigneuriales: lo castèl dich de Santa Anne e lo « castèl del bas ».
Châteaux et Seigneuries.
Sainte Anne et le  >.
En 1973 Jean Sauvageot dans son ouvrage "Tonnerre et son Comté" indique qu'au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle l'hôpital des Fontenilles de Tonnerre, fondé par Marguerite de Bourgogne, était propriétaire des deux maisons seigneuriales: le château dit de Sainte Anne et le « château d'en bas ».


text:
Los animales
Sabíamos asustar a los lobos, como ese músico que subió a Albas a tocar el violín. Bajando hacia el mar, sintió un lobo persiguiéndole. Lanzó los pasteles de su sueldo para calmar a la bestia hasta la última miga ... Al verse perdido, tocó una cuerda del violín dando un sonido lastimero, lo que hizo escapar al lobo.
El burro ha desempeñado un papel clave en el establecimiento de la viña :
L’ase qu’inventèt la podaMas ont èra passat l’ase Martin ? S’èra enfugit de l’estable. lo mèstre lo cerquèt, lo trapèt dins una vinha salvatja a la sortida de Tuissan. Aviá tot rosegat. Las brancas longas èran vengudas cortetas a l’entorn del soc. Lo mèstre te fotèt una repassada de còps de bròcs al paure Martin. Mas l’estiu vengut, unas bèlas gaspas apareissián sus las vises. A ! ongan, seriá pas una recòlta de rasims magrinèls. A temps de la vendémia, amassèt tot aquel rasim, lo faunhèt, gardèt lo chuc dins las tinas. Aquel chuc venguèt vin. E tot aquò mercé a Martin, l’ase de Tuissan qu’inventèt la poda !El burro Martín había escapado del establo. El dueño lo encontró en una viña silvestre a la salida de Tuchan royendo sarmientos.
Pero llegado el verano, las cepas plegaban tanto bajo el peso de los racimos de uva.
Martín inventó la poda !


text:
http://etoilerouge.chez-alice.fr/index2.html
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Étoile Rouge
Aller à la page : 1, 2
1 Étoile Rouge le Lun 10 Aoû - 23:56
Marxelin
Occitan Warrior
http://etoilerouge.chez-alice.fr/index2.html
2 Re: Étoile Rouge le Mar 11 Aoû - 1:37
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
3 Re: Étoile Rouge le Mar 11 Aoû - 2:29
joan_cavalier
Trobador !!
deu balhar una actualitat chanuda......
Mai seriosament per aver fintat lo contengut, mouairf........ pòt semblar objectiu...... tant coma un capitaliste te dira que lo Figaro l'es o un maufatan te dira ço meteish per Minute...
Personalament diriai un site brolhon, que mescla tot, qu'ensaja de segond gras que se poria prener per de primier en breu........... una bordilha (diriai quitament espantant al vist del costat "redond" costumier del militant de base de l'estrema esquera
4 Re: Étoile Rouge le Mar 11 Aoû - 9:59
Marxelin
Occitan Warrior
5 Re: Étoile Rouge le Mar 11 Aoû - 11:46
joan_cavalier
Trobador !!
6 Re: Étoile Rouge le Mar 11 Aoû - 11:57
LaurençD
Occitan Warrior
Mèfi, te lo vas faire cremar...joan_cavalier a écrit:Cool non content de faire de propaganda fan de "Voila/ Closer / Gala" cool me far venir lo pipon regde
_________________
http://lacabraelolop.canalblog.com/
7 Re: Étoile Rouge le Mar 11 Aoû - 12:32
Zengi
Trobador !!
8 Re: Étoile Rouge le Mar 11 Aoû - 15:56
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
9 Re: Étoile Rouge le Mar 11 Aoû - 17:24
Marxelin
Occitan Warrior
10 Re: Étoile Rouge le Mar 11 Aoû - 17:45
Einucent
Occitan Warrior
11 Re: Étoile Rouge le Mer 12 Aoû - 2:42
joan_cavalier
Trobador !!
Einucent a écrit:Brolhon per lo mens, s'an fach compginar un accuèlh e aprèp zo…lo fotralh !
Es aici que vesem la diferencia de mestier ieu parli contengut redacional, l'einucent me respond "vestissatge del site"
Òmi a écrit:Ben òc, mes coneishes la politica deu forum : que cadun sia responsable. ...
Mais euhhhhhhhhhhhhh per de que om me dit pas jamai res a ieu lol
12 Re: Étoile Rouge le Mer 12 Aoû - 16:37
Einucent
Occitan Warrior
ah bon, n'i a un ?joan_cavalier a écrit: ieu parli contengut redacional
13 Re: Étoile Rouge le Jeu 13 Aoû - 0:41
Cyril06
Occitan Warrior
Marxelin a écrit:Un sit que parla d'actualitat autrament e parla de las minoritats coma cal, d'alhors i a lo ligam d'Anaram.
http://etoilerouge.chez-alice.fr/index2.html
Ai vist aquò... Es un site d'extrema esquèrra...
14 Re: Étoile Rouge le Jeu 13 Aoû - 14:34
Cerièra de Mai
Trobador !!
15 Re: Étoile Rouge le Jeu 13 Aoû - 14:44
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
16 Re: Étoile Rouge le Jeu 13 Aoû - 20:52
Cyril06
Occitan Warrior
Cerièra de Mai a écrit:Ben… estela rotja, fa pas tròp crestian !
Voei, ma sabes, sieu alergic à toti li ideologías!
17 Re: Étoile Rouge le Jeu 13 Aoû - 20:53
Zengi
Trobador !!
18 Re: Étoile Rouge le Jeu 13 Aoû - 22:36
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
19 Re: Étoile Rouge le Jeu 13 Aoû - 23:04
Cyril06
Occitan Warrior
20 Re: Étoile Rouge le Jeu 13 Aoû - 23:56
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
21 Re: Étoile Rouge le Ven 14 Aoû - 10:42
Arf
Occitan Warrior
Òmi a écrit:Ben tot lo monde son pas convinçuts de l'existença d'Occitània, donc lo simple hèit d'i pensar es benlèu ua mena d'ideologia ....
+ 1
22 Re: Étoile Rouge le Ven 14 Aoû - 11:14
Cyril06
Occitan Warrior
Òmi a écrit:Ben tot lo monde son pas convinçuts de l'existença d'Occitània, donc lo simple hèit d'i pensar es benlèu ua mena d'ideologia ....
Sieu pas d'acòrdi. L'idea d'Occitània non es de l'ideología ma un sentiment d'apartenança à una mema cultura occitana. Ieu parli de l'ideología coma dòuctrina de pensada, à toti li teorías sus la natura umana e li utopías que vison à la chanjar.
23 Re: Étoile Rouge le Ven 14 Aoû - 12:51
Arf
Occitan Warrior
Com ac dises, Occitania qu'ei ua idea, ua construccion pro abstreita, qui pot totun empara's sus ua definicion de luenga comuna (non acceptata per tots...) i sus un sentiment d'apartenencia, partatjat per poc de monde.
Mes aquesta idea qu'ei per ua bona part eth produit d'ua ideologia occitana o occitanista, qui a tanben per but de concretizar-la. Occitania, com França o tota auda nacion o entitat politica ne preexisteish pas. Qu'ei eth resultat d'ua pensata, d'ua pensata ideologica, mesa en obra. Aquesta qu'ei en concurrencia dab d'audas ideologias, com era deths gasconistas, bearnistas, provençalistas, etc.
Eth sentiment d'apartienencia tanben que's harga.
24 Re: Étoile Rouge le Ven 14 Aoû - 19:44
Cyril06
Occitan Warrior
Pensi alora qu'Occitània non es una ideología dins aquest sens, ma pus lèu un ideal de rassemblament d'aquei que si sènton apartenir au monde occitan e que cerca à defendre e desvelopar la cultura e la lenga occitani.
25 Re: Étoile Rouge le Lun 17 Aoû - 10:05
Einucent
Occitan Warrior
T'entende e te pòde mas balhar rason.Cyril06 a écrit:Voei! D'acòrdi. En fach, quand parlavi d'ideología, avii en vist li dòuctrinas politiqui que assàjon de chanjar la natura umana e que mènon d'abituda à l'exclusion d'una partida de l'umanitat que non entra dins lu critèris de l'ideología.
Pensi alora qu'Occitània non es una ideología dins aquest sens, ma pus lèu un ideal de rassemblament d'aquei que si sènton apartenir au monde occitan e que cerca à defendre e desvelopar la cultura e la lenga occitani.
Considerir l'existença d'un espandi occitan ente totas categorias de gents de poden coneissèr, qu'es la prumiera estanca.
Chausir un biais de formalisar 'quò dins 'na realitat institucionala qu'es la segonda e 'quí lo pensam pas tots parrièr e tant mielh, fuguèsse lo cas que seriam ren-mas un micro-club de convinçuts dogmatics e ne'n vòle pas.
Las ideologias, quinas que sian, an marrida reputacion dempuèi un vintenat d'annadas. Lo pitit reviscol de las annadas post 68 fuguèt pas pro per las tornar valorar d'un biais larjament percit.Aura las gents perçauben tot processus de vote com'un afrentament d'ecurias electoralas, e l'ideologia que (normalament per me) jostendria un programa, passa au rier-plan per 'mor que quò fai lord de s'anonçar tròp. Suffís de comptar quant-ben de còp se pòt legir « ni de droite, ni de gauche »
Me sembla 'na solucion de facilitat : prenèr coma indefuntable lo fach que lo monde n'ajan pro dau repèratge Mança-Dreita puslèu que d'explicar l'importença de se situir entre 'na logica de profiech e 'na logica de solidaritat. L'ideologia qu'es lo debat d'eideias, e quò lo deuria demorar. Adonc 'na ideologia que se contenta d'afirmir qu'existís l'identitat occitana qu'es completament possible. Libre a chasc'un de far sa chausida per perlonjar son pausicionament.
Aime pas tampauc los cortejament ceptes que vòudrian que d'èsser Occitan implica d'èsser qué que siá de mai. Quò se 'pela de la manipulacion e me sembla que te referas a 'quò. Los militants onètes qu'an un project de societat ò sabem desfendre amb d'argument mai bastits que non pas la sola pertença a l'ensem Occitan, dau mens espere.
Dernière édition par Einucent le Lun 17 Aoû - 13:11, édité 2 fois
26 Re: Étoile Rouge le Lun 17 Aoû - 11:46
Zengi
Trobador !!
Soi tanben d'acòrd dab Cyril, podem pas diser qu'Occitania ei ua ideologia, quitament se lo hèit d'arreconeisher la nacion occitana e de l'interpretar atau pòt miar a reivendicacion "ideologicas".
Sus lo hèit d'estar opausat a tota ideologia, qu'ei lo son problèma
27 Re: Étoile Rouge le Mer 19 Aoû - 0:37
maime
Lemosin de prumiera !
http://www.contre-informations.fr/
28 Re: Étoile Rouge le Lun 24 Aoû - 8:49
Cyril06
Occitan Warrior
Matieu a écrit:Sus lo hèit d'estar opausat a tota ideologia, qu'ei lo son problèma
Non es un problema, per ieu...
29 Re: Étoile Rouge le Lun 24 Aoû - 13:33
zo
Occitan Warrior
http://www.youtube.com/watch?v=tBH2O7hDAa4&hl=fr
30 Re: Étoile Rouge le Lun 24 Aoû - 20:56
maime
Lemosin de prumiera !
Contenu sponsorisé
Aller à la page : 1, 2
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Dissabte 31 d’octobre 2015, Espaci conferéncias 9 plaça Edmond Canet, Albi, 10h
« Una politica sociolingüistica per l’occitan ».
Per aquela tresena edicion, dins le quadre del Festenal Occitània, çò que cal apelar le Collòqui d’Albi es al rendètz-vos de totis les que vòlon participar a la recèrca e la concepcion d’una politica sociolingüistica al benefici de l’occitan. Politica que permete la subrevivéncia e le creish de son usatge.
L’Institut d’Estudis Occitan de Nauta Garona – IEO 31 s’es ligat a l’Insitut Canadien de Recherche sur les Minorités Linguistiques – ICRML de Moncton al Nòu Brunswick dempuèi d’annadas. De fet, le Canadà francofòn es pionièr dins le domeni de las politicas lingüisticas a menar per salvar las lengas en situacion minoritària. Nòstres amics canadians an mai de 50 ans d’avança sus Euròpa dins la capacitat de realizar concretament talas politicas e es donc particularament interessant de se sarrar de lor experiéncia per ensajar de n’aprofeitar per l’occitan. L’IEO 31, organizator del Festenal Occitània, a pres en compte la volontat del Centre Cultural Occitan d’Albi – CCOA, cercle local de l’Institut d’Estudis Occitans de Tarn, IEO 81, de menar una reflexion sul « desvolopament d’un usatge per l’occitan » al moment que les locutors naturals son a mand de desaparéisher, ont la transmission familiala es rara e ont les mejans realizats per son ensenhament tan dins l’Educacion Nacionala coma dins las Escòlas Immersivas Calandretas son pas al nivèl de la situacion. Es atal que dempuèi 2013 se nasquèc le collòqui d’Albi, prepausat a totis les actors de l’occitanisme e en particular al mitan associatiu qu’a besonh mai que jamai de se rescontrar, de se confrontar e de definir amassa una estrategia comuna capabla d’assegurar un avenidor a l’occitan al profièit de l’ensemble de la societat. Aquesta annada, duas novèlas contribucions d’importància permetràn d’enriquesir la reflexion e de dubrir les debats a partir de dadas novèlas.
Le maitin : Fabrice Bernissan, Doctor en Lingüistica, Director de l’estudi « L’occitan-gascon dans les Pyrénées centrales : situation sociolinguistique, nombre de locuteurs et représentations dans les Hautes-Pyrénées » nos balharà punts essencials dels sius estudis que somet a critica d’unas certituds o d’unis prejutjats de l’occitanisme : nombre de locutors, estrategia de reviscolatge, professionalizacion, denominacion de la lenga.
Al vèspre : Eric Forgues, Director de l’ICRML, Doctor en Sociologia e especialista de las lengas minoritàrias, en duplex de l’Universitat de Moncton, amb Jean-Paul Becvort, Director de l’IEO 31 e Alexandre Perrot, en 5ena annada a Sciences Po. Toulouse, balharàn las prumièras analisis de l’enquista sociolingüistica qu’an menada pendent sièis meses sus « Les motivations de l’engagement en faveur de la langue et de la culture occitanes ou des pays d’oc ». Aquesta enquista, la prumièra d’aquesta mena, realizada en dus tempses, permetèc prumièr d’aver entretens aprigondits amb 14 personalitats plan investidas dins le domeni e sortidas de tendéncias ideologicas plan divèrsas, puèi d’ofrir un sondatge a l’ensemble de las rets ligadas a l’occitan o a la lenga d’òc, sondatge realizat per mai de 1 200 personas ! Las prumièras analisis meton al clar l’estat de division de l’ensemble associatiu, una abséncia d’estrategia comuna, fracturas ideologicas de còps que i a importantas entre d’unis e de tota manièra l’inexisténcia de dinamica collectiva reala, de lòc o d’instància facilitant le trebalh de forum necessari per definir una plataforma comuna que siá digna dels enjòcs !
Organizat per l’IEO 31, l’ICRML, le CCOA, l’IEO 81, l’IEO MP, en collaboracion amb la Comuna d’Albi, le Conselh Departamental de Tarn, le Conselh Regional Miègjorn-Pirenèus.
De legir tanben sul las edicions passadas, articles de Miquè Taiac dins Lo Diari :
« Collòqui d’Albi : una politica sociolingüistica per l’occitan » (1èra partida), n°20, Ivèrn 2014, pp. 16 a 19.
« Collòqui d’Albi : una politica sociolingüistica per l’occitan » (2èma partida), n°21, Prima 2014, pp. 14 a 17.
« Sociologia e occitanisme », n°23, Autona 2014, pp. 20 e 21.
« La leçon canadienne », www.lodiari.com/l-actualitat/sciences-opinions/#opinions


text:
Lus
"L'escricada vilòta de Lus (1,500 poblants) qu'apèra totas las excursions. Qu'ei beròi plaçada au pè de las montanhas, emparada deus vents peus soms qui l'entornejan ; que la se poderé causir com estacion ivernau. Los ivèrns que i son hèra doç e n'apareish pas sovent que lo termomètre i baishe en devath de -10°. Eth Bastan, o gave de Varètja, que la trauca d'un costat, mentre qu'ei desseparada de Sent Sauvaire peu gave de Gavarnia e per la Lisa qui devara de Maucaperan [Cf. era mia nòta *]. Los toristas que s'i dan rendetz-ve au bèth otèl de l'Univèrs, hèra plan tienut per M. Payotte."
Dens lo prefaci quauquas suggestions e conselhs de l'autor :
"Aus amators de bèras passajadas, qu'ensenham las excursions granas, las caças, la flòra, los jaç minèrs, tan rics per la nosta vath. Aus banhistas dits « aigassèrs », a las personas a quí ei las fatigas e son defenudas, que las conselham las passejadas agradivas, los curiosèrs locaus, en un mot tots los passatemps compatibles dab las consideracions qu'exigeish un tractament termau. Que recomandam sustot aus geològues los jaç minèrs on trobaràn de qué acontentar los lors talents ; aus malauts, de s'apelhar de lana deus Pirenèus, caudas, leugèras e graciosas, entà esvitar las en·hredidas qui poderén gahar quan lo temps e las temperaturas e càmbian sobte, çò qui ei pro costumèr per noste."
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Entà léger la seguida consultatz : Le Guide spécial de la vallée de Luz, Saint Sauveur, Barèges, Gavarnie, Héas..., paru en 1896, sous la plume de L. Chamberaud. - Mediatèca André Labarrère – fons ancians – Usina deus Trams (Usine des Tramways) - G8 1564.
En linha sus Gallica
* Nota : Eth Bastan VS. Maucaperan – En principi, en gascon pirenenc, eth usatge que vòu que nat article non davantegi eth nòm deths pics, deras montanhas - un drin com si èran personificats. Eth article determinat qu’acompanha, en contra, eth nòm deths arrius, sonque de còps, quan i a ua preposicon davant (ex. a Nèsta = « dens la Nèsta »).


text:
Neolitic
Lo Neolitic (del grèc vέoς, néos « novèl », e λίθoς, líthos « pèira ») es un periòde de la preïstòria que i aguèron luòc d'innovacions d'una importància granda: los èssers umans descobriguèron l'agricultura e l'elevatge e venguèron sedentaris. Aquel tèrme foguèt prepausat en 1865 per l'istorian John Lubbock. Lo nom fa referéncia a la manièra novèla de trabalhar las aisinas de pèira, qu'en mai d'èsser percutidas, son tanben bèlas. Aquela foguèt una epòca de cambiaments economics, coma l'aparicion de l'excedent de produccion, socials e culturals. Aquel periòde long se devesís generalament en tres fasas: lo neolitic inicial, lo mejan e lo final.
Après d'epòcas longas de clima fòrça fred venguèron de sasons de clima caud que comportèron la creacion de terrassas fluvialas, l'elevacion del nivèl de l'aiga de la mar e dels rius... Las principalas innovacions tecnicas son la generalizacion de l'utilhatge de pèira polida e del vas de ceramica. Dins cèrtas regions, aquestes importants cambiaments son relativament rapids e mai d'un autor a pogut parlar de revolucion neolitica. La neolitizacion es ça que la un fenomèn progressiu, subrevengut a datas variablas segon las regions. En Orient Mejan, lo Neolitic comença al torn de 9000 abans l'èra crestiana. S'acaba amb la generalizacion de la metallurgia e l'invencion de l'escritura, al torn de 3300 abC.


text:
La camba me fa mau
Paroles
I a pron de gents que van en romavatge
I a pron de gents que van en Betelèm
I vòle anar s'ai quasi pron coratge
I vòle anar s'ieu pòde caminar.
La camba me fai mau
Bota sèla, bota sèla
La camba me fai mau
Bota sèla a mon chivau
Totei lei bergiers qu'èran sus la montanha
Totei lei bergiers an vist un messatgier
Que i a cridat "metetz-vos en campanha!"
Que i a cridat "lo fiu de Dieu es nat!".
En aquest temps, lei fèbres son pas sanas
En aquest temps, lei fèbres valon ren
Ai endurat una fèbre quartana
Ai endurat sensa me rancurar.
Un gròs pastràs que fai la catamiaula
Un gròs pastràs se'n vai au pichòt pas
S'es revirat au bruch de ma paraula
S'es revirat, li ai dich de m'esperar.
Aqueu palòt descauça sei sabatas
Aqueu palòt se'n vai au grand galòp
Mai s'un còp l'ai, li donarai la grata
Mai s'un còp l'ai, ieu lo tapotarai.
Ai un rossin que vòla dessús tèrra
Ai un rossin que manjar lo camin
L'ai achetat d'un que vèn de la guèrra
L'ai achetat cinc escuts de patac.
Quand aurai vist lo fiu de Dieu lo paire
Quand aurai vist lo rei de Paradís
E quand aurai felicitat sa maire
E quand aurai fach tot çò que deurai
N'aurai pus ges de mau; bota sèla, bota sèla
N'aurai pus ges de mau; bota sèla a mon chivau.
Sources
La camba me fa mau est un Noël de Nicolas Saboly (1614-1675), un clerc, musicien et compositeur qui a composé de nombreuses messes et chants de Noël.


text:
Mètro o bus se nos fabrica l'avenidor de la ciutat, dinca pensar un certan tipe d'urbanisme collectiu (e quora s'oblida l'occitan, es pietadosament los regimes de la guèrra als patois que contunha, un vièlh monde) ; e se sembla que Tolosa es sempre en darrièr de las novèlas innovacions en matièra de transpòrts ; mas perqué ? Un article de Le Monde de la dimenjada explica que Veolia (entrepresa de Tolosa tanben) es en avança en Païsses Baisses, alara qu'a Tolosa las novèlas linhas son ... encara al gaz, donc pas brica renoveladièr.
Se trapa que Tolosa es contenta d'èstre autosufisenta en produccion d'electricitat ; mas perqué la produccion d'electricitat renoveladoira a Tolosa es justament pas mai granda per poder alimentar grandament los busses electricas que los Neerlandeses -els- sábon emplegar, dins una enèrgia electrica que produsís pas Golfèch, ni EDF ?
Fau imaginar que Tolosa abandone sistematicament la produccion de veïcul modèrne de desplaçament a l'industria del nòrd d'Euròpa ? Encara ?!?!
Fau creire que lo sistèma politic en Occitània abandone lo seu ròtle davancièr en matièra d'ajuda a l'industria de l'urbanitat ? Aquel sistèma politic francés en Occitània abandonariá encara al nòrd europèu totas las iniciativas ?
Bon d'accòrd, passarèm de Labèja al Portet en teleferic, mas aquò es pas novèl. E lo vent d'autan ajudarà segurament a melhorarà lo sistèma.
Se parla d'un tren de granda vitessa entre la mar Miègterranèa e Tolosa, mas jamai Tolosa coma etapa entre Marselha e Bordèu, lo ligam logistic que donariá a Tolosa son real ròtle de capitalitat dions l'ensemble latin al nòrd de la Miègterranèa.
A Tolosa se dona d'argent per la LGV, mas ajudarà lo torista parisenc a davalar, mas pas a Tolosa d'èstre capitala europèa ! La LGV es quitament un sistèma de desplaçament pas causit per Tchangaï per desplaçar de l'aeropòrt al centre ciutat ; e podèm pensar qu'un jorn un MAGLEV (grope SIEMEN) ligarà los aeropòrts de Merinhac e Blanhac, puèi Marselha e lo hups de Niça directament per poder èstre realament sus la mapa de la planèta aeronautica mondiala del sègle XXIen ?
Pensar l'avenidor logistica de Tolosa, es oblidar los pantaisses parisencs sul tèma, car París es un trauc logistic e politic, e un concurrent al nivèl mondial, concurrent de totas las vilas d'Occitània e Catalonha.


text:
Pradas de Vernasòbre
Pradas de Vernasòbre (Prades-sur-Vernazobre en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
- Pradas ven del latin prata, plural de pratum, « prat » [1],[2]. Mas lo nom poiriá datar de l'epòca occitana. Lo plural en -s mòstra que la valor collectiva de prada èra pas mai compresa.
- Vernasòbre es un idronime, lo nom del riu local, d'origina gallesa, de uerna, uerneton, « vèrnhe » e dubron, dubra, « aiga, aigas », donc « lo riu dels vèrnhes » [3]. Pendent l'Antiquitat, donèt son nom a Sanch Inhan : Vernodubrus [4], adaptat en latin. La fòrma anciana deuriá menar puslèu a *Vernasobre.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sanch Inhan; es ara del canton de Sant Ponç de Tomièiras.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 545
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 279
- ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2003, p. 315 e 151
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 288
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=27871


text:
Emocion
L'emocion, en la siá definicion mai generala, es un intens estat mental que sorgís dins lo sistèma nerviós de manièra espontanèa e provòca una responsa psicologica positiva o negativa. Es un impuls involontari originat coma responsa a las estimulacions de l'ambient qu'indusís de sentiments tant a l'èsser uman coma en d'animals e que desacadie de conduchas de reaccion automatica. L'emocion es matèria d'estudi de la psicologia, neurosciéncia e, pus recentament, de l'intelligéncia artificiala.
L'emocion es un procès neuroquimic e cognitiu ligat a la presa de decisions, la memòria, l'atencion, la percepcion, l'imaginacion, de mecanismes que lo procès de seleccion naturala a perfeccionat coma responsa als besonhs de subrevivença e reproduccion. L'interaccion de l'organisme amb l'entorn constituís la mairitz biologica de l'experiéncia subjectiva e sociala de l'èsser uman, qu'identifica d'aquela manièra lo caractèr favorable o desfavorable de l'entorn cap a aquela lucha.
Definicion d'emocion[modificar | modificar la font]
E mai s'es un mot fòrça usual, es pas facil de prepausar una definicion universalament acceptada. I a un ample consens en acceptar la distincion entre emocion e sensacion. Sensacion pòt èsser entendut coma l'experiéncia subjectiva d'una emocion que sorgís fisiologicament al cervèl.
Etimologicament lo mot ven del latin (emotio, -onis) e es una combinason formada de e(x) (enfora) e motio (movement, accion, gèst). Se referís a la natura de l'emocion qu'es experimentada pels umans e pòt èsser tanben atribuida a una creatura quina que siá qu'exibisca de responsas complèxas similaras.
Fòrça psicològs definisson las emocions en tèrmes de tres atributs fondamentals:
- Lo desvetllament fisiologic
- L'expression conductual (per ex., Expressions facialas)
- L'experiéncia conscienta, la sensacion subjectiva d'una emocion
Los tres atributs son necessaris per un plen eveniment emocional, e mai se l'intensitat de cadun pòt variar fòrça.
Robert Masters ([1]) fa las seguentas distincions entre:
- Afeccion. Es una sensacion d'avaloracion innatament estructurada, pas cognitiva aquò pòt o pòt enregistrar-se pas en la coneissença.
- Sensacion. Es l'afeccion facha conscienta, en possedint una capacitat d'avaloracion pas sonque fisiologica mas, sovent, tanben orientada psicologicament.
- Emocion. Se bastís de manièra psicosociala, amb de sentiments dramatizats.
L'emocion se considèra de còps coma l'antitèsi de la rason. Aquela distincion proven de la filosofia occidentala. Las emocions pòdon pas èsser desiradas per l'individú que las sent; las pòt voler controtlar mas sovent o pòt pas aténher. Un trach caracteristic de l'èsser uman es aquel conflicte, o quitament oposicion, entre emocion e rason.
Dins lo modèl classic de cervèl de Paul MacLean (Triune brain), las emocions se definisson coma las responsas del cortèx dels mamifèrs. Se produsisson de responsas instintivas dempuèi lo cortèx reptilian que pòdon entrar en competéncia amb lo neocortèx mai logic, qu'es çò que rasona. L'investigacion actuala en lo sistèma de circuits neuronals de l'emocion suggerís qu'aquela es una part essenciala de la capacitat de presa de decision e planificacion umana, e que la famosa distincion facha per Descartes entre rason e emocion es pas tan clara.
Compausant fisiologic[modificar | modificar la font]
Lo compausant fisiologic de las emocions es los cambiaments que se desvolopan en lo sistèma nerviós central (SNC) e que son ligats amb la preséncia de determinats estats emocionals. Son tres los subsistèmas fisiologics que segon Davidoff son ligats amb las emocions: lo SNC, lo sistèma limbic e lo sistèma nerviós autonòm. Pendent los procèsses emocionals se considèran particularament actius als seguents centres del SNC:
- La clòsca cerebrala, que fa partida del SNC. Davidoff e Sloman s'acòrdan sul fach que la clòsca cerebral activa, regula e intègra las reaccions ligadas amb las emocions. D'après l'Arquitectura Computacionala de l'Esperit de Sloman, es necessari un procès central qu'administre las decisions de referents a intencions, planificacion e resolucion de conflictes. Las decisions d'un sistèma intelligent se pòdon pas prene de manièra independenta e per aiçò los procèsses desvolopats per l'esperit qu'impliquen d'adequadas solucions als conflictes an de besonh èsser resolgudas a un nivèl pus grand d'abstraccion. Sloman considèra los procèsses emocionals coma la basa estructurala de l'esperit dels sistèmas intelligents.
- L'ipotalam, que fa partida del sistèma limbic e que se liga amb l'activacion del sistèma nerviós simpatic. Aquel centre a a veire amb d'emocions coma la temor, l'enuèg, en mai de participar coma activador de la set e de l'activitat sexuala.
- L'amigdala, que s'activa quand apareisson de sensacions coma la colèra, lo plaser, la dolor e la temor. L'extirpacion de l'amigdala provòca de cambiaments complèxes en la conducha.
- La mesolha espinala. D'après qualques investigadors (Wolff, Ax, Schowartz), es possible que las reaccions emocionalas sián ligadas amb de cambiaments fisiologics necessaris perque l'individú se pòsca afrontar a de situacions determinadas o tanben perque pòsca transmetre de messatges o de senhals de responsa a d'autres individús. Se pòt considerar tanben l'ipotèsi que fòrça d'aqueles cambiaments sián benlèu perceptibles sonque de biais inconscient per d'autres individús.
Wolff demostrèt experimentalament que las parets de l'estomac reaccionan als estats emocionals en cambiant lo sieu flux sanguin, las contraccions peristalticas e las secrecions d'acid cloridric. Albert Ax determinèt la relacion entre las emocions e la frequéncia cardiaca, la conductivitat electrica de la pèl (ligada amb la transpiracion), la tension musculara, la temperatura de la cara e las mans, e la frequéncia respiratòria. Trapèt que las reaccions emocionalas davant lo perilh provocavan de reaccions similaras a l'accion de l'adrenalina; tanben que los actes insultants provòcan de reaccions muscularas, cardiacas e respiratòrias similaras a l'accion de l'adrenalina e noradrenalina. Gary Schowartz observèt que qualques reaccions emocionalas provòcan de cambiaments de tension musculara faciala imperceptiblas a simpla vista mas mesurablas per d'instruments.
Autres investigadors[modificar | modificar la font]
Grand scientifics qu'an tractat lo tèma de l'emocion:


text:
Les Divendres de l’Espaci occitan, qu’es aquò?
Les Divendres de l’Espaci occitan, es un cicle de conferéncias e de presentacions a l’entorn de tèmas variats mes en plaça per l’Institut d’Estudis Occitans d’Arièja. Las seradas se contunhan, en principi, amb un moment d’escambi a l’entorn d’un manja dreit ofèrt per l’associacion.
Les Divendres de l’Espaci occitan (Les Vendredis de l’Espace occitan), c’est un cycle de conférences et de présentations autour de thèmes variés mis en place par l’Institut d’Etudes Occitanes de l’Ariège. Les soirées sont suivies, généralement, d’un moment d’échange autour d’une collation offerte par l’association.
Programa 2018
Divendres 19 de genièr de 2018 a 18h30 a Pàmias (Espaci occitan) - Conferéncia "Les lops" per Eric Fabre.
Eric Fabre es ensenhaire e cercaire a l'Universitat d'Ais-Marselha. Mena recèrcas sus la vida dels campèstres dels sègles XVII-XX e a publicat unes articles sus la desaparicion del lop dels campèstres del Miègjorn.
Nos parlarà dels degastes que los lops fasián pels campèstres, sul bestial emai suls òmes, femnas, e subretot suls joves que l’apasturavan. Explicarà l’istòria de la desaparicion d’aquestes predators dins una lucha de longa durada, desempuèi la creacion dels lobatièrs publics dusca la caça individuala e l’empoisonament. Mas montrarà tanben l’importància dels cambiaments dels païsatges, que fan desaparéisser los luòcs de vida dels lops. Amb aquò, serà possible de comprene perqué las populacions dels lops s’espandisson naturalament a l’ora d’ara.
Participacion liura. Manja-dreit après la conferéncia. Contacte : 05 81 06 03 88 o ieo09@ieo-oc.org
A la vòstra disposicion l’article d’Eric Fraj:Eric Fraj Quel occitan pour demain


text:
Diluns, 17.4.2017 03h00
Lo provençau coneis doas varietats cultas que son fòrça similaras.
Prononciacion deu lengadocian : confrontacion de l’ideologia a l’ALF
Per justificar la grafia alibertina au lòc de l’adaptar a la realitat, los ideològues occitanistas pretenden de causas que pòden se damandar ont les son anadas cúlher.
LA PRONONCIACION DEU J EN LENGADOCIAN
Domèrgue Sumien cossidèra que la prononciacion [ʒ] deu j es »localizada » e [dʒ] es en »occitan estandard generau ». E jo, en partent de l’ALF, èi la carta aquí junta, que nòs mòcha clarament que... Legir la seguida
#9 Òc-ben es una bona idèia ! Coneissiá queste site mas lai aviá pas gis pensat... Gramací Massime !
#6 Adieu Donacian!
Podetz 'visar tanben lo sit hhttp://thesaurus.unice.fr/
#6 Trobaretz una sèria de bònei mapas lingüisticas, amb lei vilas de Provença, a la fin dau libre seguent: MARTIN Guiu, & MOLIN Bernat (1998 [2007]) = MARTIN Guy, & MOULIN Bernard, Grammaire provençale et cartes linguistiques, Ais de Provença: Comitat Sestian [Sextian] d’Estudis Occitans / Centre Regionau d’Estudis Occitans-Provença / Édisud
#6 Trobaretz una sèria bònei de mapas lingüisticas, amb lei vilas de Provença, a la fin dau libre seguent: MARTIN Guiu, & MOLIN Bernat (1998 [2007]) = MARTIN Guy, & MOULIN Bernard, Grammaire provençale et cartes linguistiques, Ais de Provença: Comitat Sestian [Sextian] d’Estudis Occitans / Centre Regionau d’Estudis Occitans-Provença / Édisud
#5 Me poiriatz pas conselhar de mapas o de sites que presentarián la distribucion fonetica locala de las vialas de Provença ? Que n'ai gis trobar... Mercés. ;-)
#4 Depend de la vila. Totei lei pronóncias se pòdon ausir per carrieras.
Bravament enterressant ! Mas las formas foneticas que balhatz per la koinè mistralenca, son las de la linga parlada per charrèiras ?
#2 En niçard s'escriu: oblidar, odor, olivier. Lo pas de 'o' [u] vèrs [uw, ɔw, aw (?)] es pas sistematic.
oblidar [ubliˈda (uwbliˈda)] se pòu pas escriure "aublidar", coma en niçard "audor, aulivier..." per "odor, olivier..."?