text:
22/10/2013
Contes de Claude Seignolle : "La bèstia emb set testas"
Dans les années 1930-1940, l'écrivain Claude Seignolle a collecté avec l'aide d'instituteurs de village des contes traditionnels occitans, qu'il a traduits en français.
Jean-Claude Dugros , avec l'autorisation et l'aide de Claude Seignolle a rendu à ces contes leurs langue d'origine , c'est ainsi que fut publié en 2012 le recueil "Contes populars de Perigòrd", en français et en occitan languedocien.
Cliquez ici pour lire ce que nous en disions le 13 avril dernier : contes populars
Jean-Claude Dugros a accepté de nous faire partager quelques uns de ces contes que nous publierons en occitan sur ce blog.
Aujourd'hui ...'"La bèstia emb set testas"
°°
I aviá un còp un òme clinat sus un riu e que peschava nonmàs de l’aiga. Apres aver esperat de lonjas oras, ‘trapet en fin un peisson roge. Coma lo preniá dins sa man, lo peisson se botet a parlar e li disset :
– Tòrna-me dins l’aiga e te farai ‘trapar un plen fialat de peissons.
Çò que chascun faguet, tenent promessa.
A quauque temps d’aquò, quel òme tornet a la pescha e ‘trapet nonmàs lo riu. Mas, apres aver esperat de lonjas oras, peschet lo mesma peisson roge. Coma lo preniá dins sa man, lo peisson se botet a parlar e li disset :
– Tua-me, bòta mon sang dins una botelha sus la chaminèia. Quand se treblarà, i aurá un membre de ta familha que será menaçat per un grand dangier. Puei, copa-me a bocins : balha tres bocins a ta femna ; tres a ta cavala ; tres a ta chena e enterraràs mos restes au fons dau vargier… A quauque temps d’aquò, ta femna aurà tres dròlles, ta cavala tres polins, ta chena tres chens e au fons dau vargier frotjarà tres espèias.
Lo peschaire faguet coma li aviá dich lo peisson roge e, quauque temps apres, sa femna aguet tres dròlles, sa cavala tres polins, sa chena tres chens e au fons dau vargier frotget tres espèias.
Quand los dròlles fugueren grands, un decidet de partir a París. Selet un daus tres chavaus qu’apelaven Passa-Montanha, estuflet un daus tres chens qu’apelaven Brisa-Fer e prenguet una de las tres espèias qu’avián frotjat dins lo fons dau vargier. Puei anet a París.
‘Ribat dins la granda vila, fuguet estonat en veire tot lo pòple en dòu. Demandet çò que se passava. Li respondèren que la dròlla dau Rei corriá un grand dangier, que anava èsser minjada per una òrra bèstia emb set testas ! o qu’un valhent ‘ribesse a tuar lo monstre lo jorn mesma. A quel òme, lo Rei prometiá la man de sa dròlla.
Lo jòune òme demandet l’endrech onte deviá se passar lo drame e i anet. Aquí, trobet la princessa resignada a son triste sòrt.
Leu, la bèstia emb set testas ‘ribet coma una furia.
Laidonc, faguet montar la princessa coma eu sus Passa-Montanha e aus quatre galaups se lancet sus lo monstre en credant :
– Passa-Montanha, copa-li una testa. Brisa-Fer, copa una autra… E eu quitament, d’un còp d’espèia, en trenchet una autra. E tres testas fugueren per terra.
Lo monstre partiguet en bramant.
L’endoman, la bèstia emb set testas tornet a la charja.
Aus quatre galaups de Passa-Montanha, lo jòune òme corguet contra son enemic e la lucha tornet començar emb rauja.
– Passa-Montanha, copa-li una testa. Brisa-Fer, copa una autra. E eu quitament, d’un còp d’espèia, en trenchet una autra. E tres autras testas fugueren per terra.
L’endoman, quo era lo tresesme jorn de batalha, la bèstia emb set testas, tornet pus terribla enquera emb sa sola testa e sos sieis còus que sagnavan.
La lucha tornet començar emb rauja. D’un sol còp, lo jòune òme trenchet la setesma testa e lo monstre tombet, regde mòrt.
Davalant dau chavau, lo ganhaire ajudet la princessa a davalar de la cropa de Passa-Montanha. Puei, tiret son coteu e copet las set lengas dau monstre que pleget dins son mochanas.
La princessa lo merceget emb tot son còr e li disset :
– Vai t’en chas tu e tòrna dins un an e un jorn. Queu jorn, mon pair me maridará a lo que m’a sauvat. Vai e obludes pas de tornar.
– Ajas pas páur.
Tornet a la maison de son pair.
Quand fuguet lo moment, tornet a París per maridar la princessa. ‘Ribat a las prumieras maisons, veguet la vila maiada de blanc, lo pòple que chantava e totas las campanas que sonaven a desgronlar lo clochier.
Demandet çò que se passava. Li responderen que la dròlla dau Rei era la pus urosa de las femnas per çò que maridava a l’ora mesma lo que l’aviá sauvada, un charbonier qu’aviá mostrat au Rei las set testas dau monstre.
Plan triste, lo jòune òme entret dins una auberja e se botet a una taula. Un moment apres, coma s’ocupaven pas d’eu, comandet son chen :
– Brisa-Fer, vai me querre los melhors plats que trobaràs sus la taula de la nòça.
Lo chen obeït e tardet pas a tornar en portant daus aliments deliciós dins daus grands plats en argent.
Puei, lo jòune òme comandet son chen :
– Queu còp, Brisa-Fer, vai me querre los melhors vins que trobaràs sus la taula de la nòça.
Lo chen obeït e tardet pas a tornar en portant daus vins fins e vielhs e tanben los melhors gasteus, tan braves que ne’n avián jamai vist de pariers.
Mas quauqu’un dau chasteu aviá seguit lo chen. ‘Ribet a l’auberja e comandet au jòune òme de l’acompanhar chas lo Rei.
‘Ribats aquí, troberen la princessa que reconeguet lo que l’aviá sauvada. Corguet vers son pair e li disset :
– Mon pair, veiquí mon vertadier sauvador.
Mas lo Rei, son pair, volguet ren saubre. Un charbonier aviá raportat las set testas dau monstre : aviá lo drech de maridar sa dròlla.
En veire quò, lo jòune òme se surtiguet lo mochanas de la pòcha, lo drubiguet, e mostret las set lengas qu’aviá pensat a copar.
Puei, disset au Rei :
– Rei, auriatz degut vos assegurar que las testas tornadas per lo charbonier avián ben lor lenga.
Laidonc, lo Rei, furiós d’èsser estat enganat per un charbonier, lo faguet gitar dins un forn onte brandava un brave fuòc.
Lo ser, lo vertadier eròs maridava la princessa, urosa d’aver tornat trobar lo qu’aimava.
Avant d’anar se coijar, l’òme ‘viset per la fenestra de la chambra una granda luor que raiava dins la nuech.
Disset a sa femna :
– Que quo es quela luor alai ?
– Mon amic, çò disset, espiatz-la jamai, tots los que i van ne’n tornan pus.
Quand sa femna fuguet endurmida, se levet sens bruch, anet a l’escúria, sautet sus Passa-Montanha, estuflet Brisa-Fer e partiguet au galaup vers lo lum misteriós.
Fuguet leu davant una pita maison. Tustet a la pòrta. Una vielha venguet drubir e li disset :
– Entratz e siatz lo benvengut.
Tanleu que fuguet entrat, la vielha, que era una meschanta fada, lo faguet dispareisser dins una preison.
Laidonc, chas sos parents, la botelha de sang se treblet. Vesent quò, lo segond dròlle disset :
– Mon frair es en dangier, deu se passar quauqua ren, fau que parte.
Botet una sela sus un daus dos chavaus que semblava Passa-Montanha coma doas gotas d’aiga se semblan, estuflet un daus dos chens que semblaven tant ben a Brisa-Fer e prenguet una de las doas espèias que demoraven dins lo fons dau vargier. Puei anet a París.
I ‘ribet avant la fin de la nuech.
Quand fuguet au chasteu, demandet que lo menessen a la chambra de la princessa.
Durmiá enquera. Se raletet dins lo liech e faguet semblant de durmir.
En se revelhant, la princessa remarquet pas lo chamjament tant los dos frairs se semblavan.
Lo ser, avant de ’nar se coijar, lo frair viset per la fenestra de la chambra una fòrta luor que raiava dins la nuech.
Disset a la princessa :
– Que quo es quela luor alai ?
– Mon amic, çò disset, vos ai desjà dich que faliá jamai l’espiar e que tots los que i van ne’n tornan pus.
Quand la princessa fuguet endurmida, lo frair se levet sens bruch, anet a l’escúria, sautet sus son chavau, estuflet son chen e partiguet au galaup vers lo lum misteriós. Fuguet leu davant la pita maison. Tustet a la pòrta. La vielha venguet drubir e li disset :
– Entratz e siatz lo benvengut.
Tanleu que fuguet entrat, la vielha lo faguet dispareisser dins una preison.
Laidonc, chas sos parents, la botelha de sang se treblet. Vesent quò, lo tresesme dròlle disset :
– Mon frair es en dangier, deu se passar quauqua ren, fau que parte.
Botet una sela sus lo darnier chavau que semblava Passa-Montanha coma doas gotas d’aiga se semblan, estuflet lo darnier chen que semblava tant ben a Brisa-Fer, e prenguet la darniera espèia que demorava dins lo fons dau vargier. Puei partiguet a París.
I ‘ribet avant la fin de la nuech.
Quand fuguet au chasteu, demandet que lo menessen a la chambra de la princessa.
Durmiá enquera. Se raletet dins lo liech e faguet semblant de durmir.
En se revelhant, la princessa remarquet pas lo chamjament tant los tres frairs se semblavan.
Lo ser, avant d’anar se coijar, lo frair viset per la fenestra de la chambra la fòrta luor que raiava dins la nuech.
Disset a la princessa :
– Que quo es quela luor alai ?
– Mon amic, çò disset, t’ai desjà dich dos còps que faliá jamai l’espiar e que tots los que i van ne’n tornan pus.
Comprenguet còp sec que quo era aquí que deviá ‘nar querre sos frairs.
Quand la princessa fuguet endurmida, lo frair se levet sens bruch, anet a l’escúria, sautet sus son chavau, estuflet son chen e partiguet au galaup vers lo lum misteriós.
Fuguet davant la pita maison. Tustet. La vielha venguet li drubir. Aguet pas lo temps de dire un mot, lo frair comandet :
– Mon chen, bòta la vielha dins lo fuòc.
Dau temps que lo chen emportava la vielha dins lo fuòc, anet desliurar sos dos frairs que safronaven dins la preison. Desliuret tot parier los dos chavaus e los dos chens que la vielha teniá amagats.
Lo qu’aviá maridat la princessa tornet au chasteu.
Durmiá enquera, se raletet dins lo liech e tornet la companhar.
La princessa se rendet compte de ren.
Los dos frairs torneren chas lors parents.
Sus la chaminèia, la botelha de sang demoret per totjorn clara e linda.
Contat per M. Ley, cinquanta-uech ans, de Sent Martin de Gurçon (Dordonha). La revirada de queu conte, dich en « patois », es estada facha per son dròlle Paul, qu’aviá tretze ans.
19:36 Publié dans Actualitats, actualité, Literatura en òc | Tags : claude seignolle, contes populars de perigòrd, la bestia emb set testas, contes populaires du périgòrd | Lien permanent | Commentaires (0)
"Paraulas de Novelum" d'octobre vient de sortir
Le n° 141 d'octobre (24 pages A4) de la revue trimestrielle 100% en occitan « Paraulas de Novelum » vient de paraître.
Au sommaire « La tòrna dau molin de Casalis » de Richard Bordes, « Concerto per pissarata, seguida e fin » de Joan Ganhaire, les rubriques toponymie et patronymie de Joan Rigosta et des infos.
Cette revue est vendue par abonnement, 4 n°s 15€ ou 8 n°s 25€, paiement par chèque à l'ordre de Novelum, centre socio-culturel, 95, route de Bordeaux, 24430 Marsac sur l'Isle.
« Concertò per pissarata », nouvelle de Joan Ganhaire
Concerto pour chauve-souris, c'est le titre du dernier policier du spécialiste occitan du genre qui paraît par épisodes dans la revue « Paraulas de Novelum ». Cette fois, nous suivons l'équipe du Comte Gaëtan Caüsac daus Ombradors, commissaire de police de son état, mélomane et sorte de cousin un peu déjanté du commissaire Darnaudguilhem, dans des aventures qui vont le conduire jusqu'à d'anciennes carrières pas loin de Maraval. Quò comença entau...
« Era ben a l’ora, lo notari. Io era surtit sur lo balet quante aviá auvit brundir un motor a la grilha dau parc. Maugrat la comassa que m’aviá copat l’alen, m’era tornat engulhar la chamisa, que fau marcar bien quante un reçaup dau monde. Desjà que aviá nonmas los cortissons… Mestre Pradier surtet de sa veitura e demoret badant coma un lusert. Deviá aver la climatisacion dins sa Citroën e dins son viatge dempuei Maraval aviá obludat los 34 degrats qu’aviá indicat la meteò e que eran ben au rendetz-vos emb benleu dos o tres de mai. Gafet sa saqueta sus lo sieti arreir e trainet pas tròp per escambalar los degrats ente auriam segur pogut far cueire dau uòus. Lo faguí entrar dins la sorniera e la freschor dau all. S’i foitet coma un que se vai nejar sus la balisa sauvadoira. Creguí un moment que anava dire “filh de vessa , quala comassa”, mas un notari quò parla pas entau, e se contentet d’un cortès “a ! Fai bon qui dedins…Mossur Caüsac es aqui ?” Li montri dau det una de las tres belas pòrtas esculptadas que druben dins lo all. “Òc, es coma M. Scriabin…” Mestre Pradier faguet “a ? e ne’n a per longtemps ?” Un pitit moment li dissi. Tras la lorda pòrta, auviá las ersas sonoras que montavan, acompanhadas per un pianò de mai en mai violent, jurcinc’a quela demia seconda de silenci seguida de quel acòrd sublime que quitament io, pertant pas musicaire per dos sòus, me laissava frijolant. Lo podiá veire lo Caüsac, los punhs barrats, la testa esversada, los uelhs barrats, per çò que li serven sos uelhs, fasent mina de menar l’orquestre, cresent un moment èsser lo creator de quelas portadas genialas. E Polenc, e Gershwin… Me’n aviá fait veire e auvir, emb sa musica…»
La seguida de legir leu sur aqueu blògue
Denis Gilabert
19:33 Publié dans Actualitats, actualité, Literatura en òc | Tags : joan ganhaire, concertò per pissarata, paraulas de novelum | Lien permanent | Commentaires (0)
13/10/2013
"Parlem nòstra lenga", emission d'octòbre
Veiqui o programa de l'emission de ràdio dau mes d'octòbre "Parlèm nòstra lenga" sus Radiò Bergerac 95 animada per Joan-Claudi Dugros:
1èra partida : edicion de 4 libres sus los trobadors per Federop
2nda partida : segonda partida de l'entrevista amb Clara Murner sus lo tèma Zadjal/poésie occitane
3ma partida : un pauc d'umor amb las istòrias de Catinon e Jacotin de Carles Molin ( Charles Mouly)
Veiqui lo ligam :
http://www.bergerac95.fr/index.php?category/Emissions/Par...
04/10/2013
La bibliothèque occitane de l'ASCO Sarlat ouverte les samedis
Coneissètz l’istòria del petit barbaros que se cercava un abric per l'ivern ?
Coneissètz lo libre de las comptinas tradicionalas ?
Podetz legir l’aventura del petit ausèl e las conptinas dins los libres del CAP’OC.
La bibliotèca de l’ASCO – Atalhièr Sarladès de Cultura Occitana- vos perpausa aquestes libres e un fum d’autres, tant pels mainatges que pels bèls. Li trobaretz diccionaris e manuals per aprene la lenga nòstra, e quitament dels CD e DVD .
A comptar del dissabte 5 octobre la bibliotèca serà duberta tots los primièrs dissabtes del mes de 10 oras à miègjorn e de doas oras a cinc oras de la vesprada.
Seretz esperats sala de l’ASCO a l’annèxa de l’Escòla Jules Ferry.
En francés
Vous connaissez l'histoire du petit rouge-gorge qui cherchait un abri pour l'hiver ?
Et le livre des comptines traditionnelles ?
Vous pouvez lire l'aventure du petit oiseau et les comptines dans des livres édités par le CAP' OC.
La bibliothèque de l' ASCO ( Atelier Sarladais de Culture Occitane ) propose ces livres et bien d'autres, pour les enfants et les adultes.
Vous y trouverez aussi des dictionnaires, des manuels pour apprendre la langue et même des CD et DVD
A partir du samedi 5 octobre la bibliothèque sera ouverte tous les premiers samedis du mois de 10h à 12h et de 14h à 17h
Salle de l'ASCO dans l'Annexe de l' Ecole Jules Ferry
Information communiquée par Serge Lespinasse.


c: text/html

text:
L'autour ié relèvo e i'estùdio 25 versioun d'aquelo cansoun fouclourico. Vuei, avèn lou plasé de pousqué n'apoundre dos de mai à-n-aquéu corpus. La proumièro es la versioun cantado dins lou sud de l'Ardècho e enregistrado pèr l'assouciacioun óucitano loucalo, La Faraça, dins soun disque: Al païs dels Vans. L'autro, relevado pèr Frederi Mistral dins soun antoulougìo coustituïdo, d'après lou proufessour Leonard, entre 1847 e 1852, es depausado à la Biblioutèco Inguimbertino de Carpentras. Es noutado dins la seicioun "chansons" d'aquelo antoulougìo souto lou titre L'Amoureuse enquête. Mistral l'imitara plus tard pèr escriéure la poulido cansoun dóu page Dragounet dins "La Rèino Jano".
I- Versioun di Vans (Ardècho)
Al camin del perboisset (bis)
L'un i pèrd l'autre l'i ganha ai! ai! ai! ai!
L'un i pèd l'autre l'i ganha.
Ièu i ai pas res trapat
I ai perdut ma mìa Joana.
I avià tres damas dedins
Las tres s'apelavan Joana.
M'en retornèri solet
Al fins fons de la montanha.
II- L'amoureuse enquête
Un ié perd, l'autre ié gagno
Bon, bon, bon!
Iéu ai jamai rèn perdu
Qu'uno fes ma mìo Jano.
La siéu anado cerca
Au fin founs de la mountagno.
N'ai trouva qu'un bastidoun
Qu'èro tout cubert de sagno.
I'avié tres damo dedins,
Tóuti tres s'apellon Jano.
E m'an óufri à dina,
A soupa e coucha 'm' éli.
De dina, dinarai bèn,
De coucha vous remercìe.
Coucharai tout près dóu fiò
Sus 'n pichot fagot de sagno.
Quand soun sus la miejo-niue
Li damo apellon: Servanto!
Servanto, levas-vous lèu,
Que lou soulèu s'esparpaio.
Madamo, es pas lou soulèu
Lou galant brulo si braio!
Bon, bon, bon!
Lou galant brulo si braio.
III- La Rèino Jano
(Ate II, sceno 5)
Un ié perd, l'autre ié gagno.
Que regrèt
Jamai digues toun secrèt.
Iéu, lou cregne bèn que trop,
Ié perdrai ma migo Magno.
Que regrèt…
N'ai proun vist, prroun entendu
Pèr douta la malamagno…
I' a 'n gros nivo que parèis
Au bèu de la mountagno…
Rèn de bon noun pòu veni
De la marrido coumpagno…
De la vièio aviso-te
Car tirasso que magagno…
E de reprene un pau plus liuen (Ate 3, scceno 3) :
Un ié perd, l'autre ié gagno,
Iéu i'ai jamai rèn perdu…
E vivo la rèino Jano!
Noto
1- Assouciacioun Internaciounalo d'Estùdis Oucitan, G. Gouiran, 4 bis rue Denise 34000 Montpellier.
2- La Faraça, G. Maruejouls, Los armas, Chamfagou, 07140 Les Vans.
3- L'Astrado, 1974.
.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
LA NIMESENCO
(Pèr l’Ourfeon de Nime.)
Nous vejaqui! sèn lis enfant de Nime:
Lou vièl Lesert nous gardo e cren pas res.
Sèns s’alassa, Diéu nous mando à bel ime
Blad dins la baisso e rasin sus lou gres.
Vivo lou cièl sèns nivo e sèns magagno,
Lou cièl que béu lou fum de noste oustau!
Vivo la Franço e vivo la Tourmagno!
Rat bèn nascu trovo poulit soun trau.
Aiman la lucho au mitan dis Areno,
Lou biòu que bramo e trepo dins lou round,
Mai lou traval nous fai pas jamai peno,
E, quand ié sèn, tambèn n’en fasèn proun.
Fousèn la vigno e poussan la naveto,
Batèn lou ferre e travaian lou bos.
Quand li vièls an vandran de rebaleto,
Auren toujour un crouchon sus la post.
Siegue au traval, siegue dins lou meinage,
Ami, pertout tenguen lou dre camin.
Qu’a nòsti fil, s’an pas cap d’eiretage,
Res digue pas: -Toun paire èro un couquin!...
Quand lou malur tombo sus nosto esquino,
Sèns roundina prenen-lou coumo vèn,
Lou meichant sang rèsto à quau se carcino,
Après la pluejo arrivo lou bèu tèms.
Se nòsti vièl èron dins la batèsto
Pèr catouli, gorjo-negro o jusiòu,
Embrassen-nous, Diéu reglara lou rèsto,
E cerquen pas de bourro sus un iòu.
Dounen lou vanc is idèio nouvello,
Podon tua pas que ço qu’es malaut,
I vièl partit tenguen pas la candèlo:
Quau es fada, que rèste à soun oustau!
*+*+*


text:
Événements contenant la ou les locutions cherchées
8 événements affichés, le premier en 1305 - le dernier en 1381
Mariage de Gaucher VI de Châtillon avec Marguerite de Dampierre
Gaucher VI de Châtillon épouse en 1305 Marguerite de Dampierre, fille de Jean II de Dampierre (mort en1307) et d'Isabelle de Brienne (morte en 1307). Leurs enfants sont :
Mariage de Jean de Flandres avec Béatrice de Châtillon-sur-Marne
Jean de Flandres épouse par contrat du 15 juin 1315 Béatrice de Châtillon-sur-Marne. Leurs enfants sont :
Mort de Marguerite de Dampierre Dame de Dampierre et de Sompuis
Marguerite de Dampierre meurt après 1315.
Elle est inhumée en l'abbaye de Pont-aux-Dames à Couillyen Seine-et-Marne.
Naissance de Marguerite de Dampierre-Flandres
Marguerite de Dampierre-Flandres naît en 1315 fille de Jean de Flandres et de Béatrice de Châtillon-sur-Marne.
Mariage de Guillaume Ier de Craon avec Marguerite de Dampierre-Flandres
Guillaume Ier de Craon épouse le 4 mai 1341 Marguerite de Dampierre-Flandres, Vicomtesse de Châteaudun, fille de Jean de Flandre et de Béatrice de Châtillon-sur-Marne. Leurs enfants sont :
Naissance de Guillaume II de Craon
Guillaume II de Craon Baron de Sainte-Maure et Seigneur des quatre quints de Jarna
Guillaume II de Craon naît en 1342, fils de Guillaume Ier de Craon et de Marguerite de Dampierre-Flandres.
Guillaume II de Craon est Baron de Sainte-Maure, seigneur des quatre quints de Jarnac de 1342 à 1396.
Naissance de Pierre de Craon
Pierre de Craon, surnommé le Grand, naît en 1343, fils de Guillaume Ier de Craon et de Marguerite de Dampierre-Flandres.
Mort de Marguerite de Dampierre-Flandres Vicomtesse de Châteaudun
Marguerite de Dampierre-Flandres meurt à Châteaudun en 1372 ou le 8 juin 1381.


text:
Enric Garriga Trullols
Enric Garriga Trullols (1926-Barcelona, 17 de novembre de 2011 [1])) foguèt un militant catalanista e occitanista que bailegèt lo CAOC e foguèt a l'encòp president de l'IPECC durant fòrça temps e luchèt per far conéisser la realitat occitana en Catalonha e de favorizar los escambis entre totas doas culturas.
Biografia[modificar | modificar la font]
Engenhaire quimista de formacion, Enric Garriga s'avodèt jove a la defensa dels pòbles catalan e occitan. Dempuèi sa tòca d'arribar un jorn a l'independéncia de Catalonha collaborèt continuament e constanta amb mantun dirigent de totes los partits nacionalistas e sobeiranistas catalans e participèt activament a divèrses forums e plataformas civicas, per arribar a una unitat e far avançar l'independentisme.
Dins aquesta trajectòria, Garriga Trullols participèt al Congrés de Cultura Catalana que se debanèt entre 1975 e 1977 e aprèp l'eveniment, que i aviá trabalhat dins lo domeni de projeccion exteriora, fondèt amb d'autres militants l'IPECC. A partir d'aquesta institucion se trachèt de promòure a nivèl internacional la cultura catalana gràcias a d'accions divèrsas, coma per exemple la creacion dels prèmis Josep Maria Batista i Roca o mai la construccion de monuments a de personalitats catalanas en Argentina, Alemanha o Belgica e la realizacion de viatges per crear d'escambis e far conéisser la cultura catalana.
En 1977 foguèt un dels fondadors del CAOC, una entitat que se consagra a encoratjar las relacions entre las culturas e los pòbles occitan e catalan. Amb lo CAOC, Garriga Trullols qu'èra membre de l'Institut d'Estudis Occitans, foguèt un dels promotors dels corses de lenga occitana que se fan a Barcelona, e intervenguèt al parlament catalan dins l'encastre de l'aprovacion de Lei de l'occitan. Lo conselhièr de cultura del govèrn catalan Ferran Mascarell elogièt sas contribucions e diguèt d'el qu'èra estat un "simbòl de l'ideal de la compreneson comuna e de l'afrairament entre Catalonha e Occitània" [2]


text:
Chamaleiras (Velai)
Chamaleiras [1] (Chamalières en francés, oficialament Chamalières-sur-Loire dempuèi 1903) z-es una comuna occitana de Velai, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Chamalieras es una municipalitat de mejana montanha.
Lo centre del borg s'estend sus una estrecha faissa plana en au ras de Léger, a 570m. d'altitud. Sus son territòri s'enauçan lo chuc de Barton (984m.) e lo mont Gerbison, que se partejan tanben amb Retornac e Meseras.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
E mai qu'una preséncia galloromana siá atestada, l'istòria de Chamaleiras comença vertadièrament quora un priorat dedicat a la Verge es fondat sul luòc en l'an 674. Malgrat aiçò, fins al començament del sègle Xe, Chamaleiras èra pas encara qu'un modèst orador desservit per qualques sacerdòts se consagrant a la vida monastica. Après d'èsser estat l'objècte de persecucions de la part de l'avesque del Puèi, lo convent poguèt, sos l'episcopat de Gotescalc, se desvolopar en tota quietuda e, après que Dalmas (o Dalmace) de Beaumont, qu'èra a l'encòp abat de l'abadiá de Sant-Chaffre del Monastier e prior de Chamaleiras, l'aguèsse associat definitivament a son monastèi (vèrs 950), sa prosperitat e son domeni creissèron regularament.
La translacion, a l'iniciativa del meteis Dalmas de Beaumont, del còrs de Sant Geli, prés a Arles, e lo depaus d'un sant Clavèl censément informat de Constantinòple per Carlesmanhe faguèt d'aquel priorat, a l'Edat Mejana, un dels luòcs de devocion los mai illustres de Velai, que vegèt afluir de totas parts, non solament los pelegrins, mas tanben las liberalitats : lo priorat foguèt d'efièch abondantament dotat per las poderosas familhas nòblas de las contradas environantas, es a dire los Bèuumont, que lo site del priorat n'èra estat abans lo fèu, los vicomtes de Polinhac, la Ròcha-Regnier, los Roòchabaron, los Montrevel, seguits per la pichona noblesa. Mercés a aqueles larguesas, las possessions del priorat debordèron del luòc d'origina e dels vilatges circonvesins, per s'estendre fins als costats de Sant-Anthème, Viverols, Sant Bonet dau Chastèl, Roana, Givors e Argental. Cap a la fin del sègle XIen, lo covent comptava aital 27 fraires e assostava, al dintre de son encencha fortificada, 71 ostals. Es alavetz, a la fin del sègle XIen o al començament del XIIen, que foguèt decidit la bastison de la glèisa romanica de Sant Geli, que, levat lo campanal rebastit cap a 1900, es estat gardada a pauc près intacta fins al jorn de uèi. Al meteis temps que la glèisa romanica foguèron edificadas d'autras bastissas conventualas, que las parts romanicas que nos son pervengudas en l'estat son escassa per seguida de nombrosas transformacions mai que mai als sègles XII e XIIIen.
Lo priorat faguèt l'aquiscion de la glèisa de Sant Flor en l'an 1035, e jonhèt a sas possessions las glèisas de Sant Maurici de Ròcha e de Sant Pèire dau Champ e tanben a la de Rosièras (fin del sègle XIen). Entre la cinquantena de priors que se son succedits a Chamaleiras, cal senhalar particularament lo nom de Pèire III de Bèumont, réputé per las siás grandas vertus e son erudicion qu'entreprenguèt a partir de 1162 de consignar totes los actes interessant lo priorat dins lo preciós cartulari que s'es conservat fins al jorn de uèi.
Lo priorat de Chamaleiras demorèt dins l'obedéncia del monastèri de Sant Chaffre fins en 1789, an de la supression del priorat.


text:
Lista dels reis de Navarra
Aqueste article fa la lista cronologica dels sobeirans del Reialme de Navarra.
Somari
- 1 Reis de Pampalona
- 2 Dinastia de Navarra
- 3 Dinastia de Champanha
- 4 Dinastia capeciana
- 5 Ostal d'Évreux (capecian)
- 6 Dinastia d'Aragon
- 7 Ostal de Fois
- 8 Ostal de Labrit
- 9 Ostal de Borbon (capecian)
- 10 Bassa Navarra e Nauta Navarra
- 11 Pretendents eventuals pas salics al tròn de Navarra
Reis de Pampalona[modificar | modificar la font]
Familha Inigués[modificar | modificar la font]
Aqueles sobeirans portavan lo títol de rei de Pampalona. Sembla que Garci Shimenés e Ennec Garcés èran d'una autra familha.
- 824 a 851 : Ennec de Navarra (Eneko Arista), tanben sonat Íñigo Íñiguez Arista. Èra filh d'Ennec Shimenés Arista (mòrt en 781).
- 851-882 : Garci Ièr Inigués. Èra filh del precedent e d'Onega Velasquez de Pampalona.
- 858-???: Garci Shimenés.
- 882-905: Fortún Garcés, tanben sonat lo Bòrnhe, Fortún el Tuerto e Fortún el Monje. Filh de Garci Ièr e d'Urraca Sánchez de Gasconha. Esposèt una princessa musulmana.
Familha Shimenés[modificar | modificar la font]
- 905-925: Sanç Ièr Garcés, tanben sonat Sancho Ièr Garcés. Èra filh de Garci Shimenés d'Aragon, rei de Pampalona, e de Dadilda de Palhares.
- 925-931 : Ennec Garcés , fraire del precedent.
- 931-970 : Garci II Sánchez. Èra filh de Sanç Ièr Garcés e de Toda Asnarez de Larraun.
- 931-934: Regéncia de Toda Asnarez de Larraun.
[modificar | modificar la font]
- 970-994: Sanç II de Navarra, tanben sonat Sancho II Garcés Abarca. Èra filh del rei precedent e d'Endregoto d'Aragon, comtessa d'Aragon. Cambièt son títol de rei de Pampalona per lo de rei de Navarra. Tanben foguèt comte d'Aragon de 972 a 994.
- 994-1001: Garci III de Navarra, Tanben sonat Garci lo Tremblant e García III Sánchez II el Temblón. Èra filh del precedent e d'Urraca de Castelha (†1007). Èra tanben comte d'Aragon.
- 1001-1035: Sanç III de Navarra, tanben sonat Sancho III Garcés, Sanç lo Grand e Sancho III el Mayor. Èra filh del precedent e de Ximena Fernandez de León (mòrta vèrs 1035). Foguèt comte d'Aragon de 1028 a 1029 e emperaire de las Espanhas a una data indeterminada. A sa mòrt, sas possessions foguèron partejadas entre sos quatre filhs : Ferrand Ièr de Castelha, Ramir Ièr d'Aragon, Gonzalve Ièr de Sobrarba e Ribagòrça e Garci IV de Navarra.
- 1000-1004: Regéncia de Sancho Ramírez de Viguera.
- 1035-1054: Garci IV de Navarra, tanben sonat Garci IV Sánchez III e Garci de Nájera. Èra filh del rei precedent e de Gaya de Gasconha.
- 1054-1076: Sanç IV de Navarra, tanben sonat Sancho IV Garcés e Sancho de Peñalen. Èra filh del precedent e d'Esteveta de Bigòrra. A sa mòrt, son filh Ramir foguèt escartat de la succession perque èra tròp jove. Son cosin Sanç Ramirez d'Aragon foguèt apelat al tròn e sos dos filhs regnèron aprèp ele. Es sonque en 1134 que lo filh de Ramir Sanchez, Garcia Ramirez, poguèt accedir al tròn a son torn.
- 1076-1094: Sanç Ièr d'Aragon , tanben sonat Sancho Ramírez. Èra filh de Ramir Ièr, rei d'Aragon, e de Gilbèrga de Bigòrrq. Tanben foguèt rei d'Aragon de 1063 a 1094 (jol nom de Sanç Ièr d'Aragon). Lo tròn de Navarra li foguèt ofert per la populacion locala a causa de sa pròcha parentat amb lo rei precedent.
- 1094-1104: Pèire Ièr d'Aragon, tanben sonat Pedro Sánchez. Tanben foguèt rei d'Aragon.
- 1104-1134: Anfós Ièr d'Aragon, tanben sonat Alfonso Sánchez e Anfós lo Batalhaire. Èra fraire del precedent. Tanben foguèt rei d'Aragon. Èra filh de Sanç Ièr d'Aragon e de Felicia de Montdaidièr, dama de Ramerup (vèrs 1050-1086). Mòrt sens posteritat.
- 1134-1150: Garci V de Navarra, tanben sonat Garci Ramirés e Garci lo Restauraire. Èra filh de Ramir Sanchés de Navarra, senhor de Monzón (mòrt vèrs 1115) e de Cristina Díaz de Bivar (filha del Cid Campeador), ele meteis filh del rei Sanç IV. Lo tròn de Navarra li foguèt ofert per la populacion locala a causa de son ascendéncia.
- 1150-1194: Sanç VI de Navarra, Tanben somat Sancho Garcés, Sanç lo Savi e Sanç lo Sabent. Èra filh del precedent e de Margarida de l'Agla (vèrs 1104-1141).
- 1194-1234: Sanç VII de Navarra, tanben sonat Sanç lo Fòrt. Èra filh del precedent e de Sancha de Castelha, de còps sonada Beatritz de Castelha († 1179).
Dinastia de Champanha[modificar | modificar la font]
- 1234-1253: Tibaut Ièr lo Cançonièr. Filh del comte Tibaut III de Champanha e de Blanca de Navarra, sòrre del rei Sanç VII. Foguèt tanben comte de Champanha (Tibaut IV).
- 1253-1270: Tibaut II lo Jove. Èra filh del precedent e de Margarida de Borbon (mòrta vèrs 1257). Tanben foguèt comte de Champanha (Tibaut V).
- A partir de 1253 (durada indeterminada): Regéncia de Margarida de Borbon.
- 1270-1274: Enric Ièr lo Gròs. Èra fraire del precedent. Tanben foguèt comte de Champanha (Enric III).
- 1274-1305: Joana Ièra. Èra filha del precedent e de Blanca d'Artés (vèrs 1248-1302). Tanben foguèt comtessa de Champanha. Esposèt lo rei Felip lo Bèl de França en 1284.
- 1274-1284: Regéncia de Blanca d'Artés.
Dinastia capeciana[modificar | modificar la font]
- 1285-1305: Felip Ièr lo Bèl, tanben rei de França jol nom de Felip IV lo Bèl. Èra l'espós de la reina precedenta e lo filh de Felip III le Hardi, rei de França, e d'Isabèl d'Aragon. Tanben foguèt rei de França e comte de Champanha.
- 1305-1316: Loís Ièr l'Utin, tanben rei de França jol nom de Loís X l'Utin. Èra filh del precedent e de la reina Joana Ièra de Navarra.
- 1316: Joan Ièr lo Postum. Tanben rei de França, sa maire Clamença d'Ongria (1293-1328) lo metèt al mond aprèp la mòrt de son paire lo rei Loís l'Utin. A la mòrt d'aquel nenet s'invoquèt la lei salica per escartar l'ereitièra legitima, sa sòrre Joana, del tròn.
- 1316-1322: Felip II le Long, tanben rei de França jol nom de Felip V lo Long. Filh de Felip IV lo Bèl e de la reina Joana Ièra de Navarra.
- 1322-1328: Carles Ièr lo Bèl, tanben rei de França jol nom de Carles IV lo Bèl. Èra fraire del precedent. A sa mòrt, un acòrd intervenguèt entre son successor Felip VI, rei de França, e Felip d'Évreux, espós de l'eiretièra Joana, pert qu'aquela darrièra posquèsse recuperar lo reialme de Navarra.
- 1328-1349: Joana II. Èra filha de Loís X de França, rei de França e de Navarra, e de Margarida de Borgonha (1290-1315). Escartada del tròn en 1316, i accediguèt a la mòrt de sos oncles, los "reis maudiches".
Ostal d'Évreux (capecian)[modificar | modificar la font]
- 1328-1343: Felip III lo Bon, tanben sonat Felip d'Évreux. Èra filh de Loís d'Évreux (1276-1319), fraire ainat de Felip IV lo Bèl, e de Margarida d'Artés. Èra a l'encòp lo cosin de Loís Ièr l'Utin e l'espós de sa filha Joana II. Tanben foguèt comte d'Évreux.
- 1349-1387: Carles II lo Marrit. Èra filh del precedent e de la reina Joana II. Tanben foguèt comte d'Évreux.
- 1356-1357: Regéncia de Loís d'Évreux.
- 1387-1425: Carles III lo Nòble. Èra filh del precedent e de Joana de França (1343-1373). Tanben foguèt comte d'Évreux de 1387 a 1400.
- 1425-1441: Blanca Ièra. Èra filha del precedent e d'Alienòr de Castelha (nascuda aprèp 1363, mòrta en 1416).
Dinastia d'Aragon[modificar | modificar la font]
- 1425-1479: Joan II d'Aragon. Esposèt la precedenta e èra filh de Ferrand Ièr, rei d'Aragon, e d'Alienòr de Castelha. Tanben foguèt duc de Peñafiel a partir de 1412 e rei d'Aragon e de Sicília de 1458 a 1479. Usurpèt la corona de Navarra en 1441 al detriment dels enfants qu'aguèt amb la reina Blanca Ièra :
- 1441-1461: Carles IV d'Aragon, rei titular, prince de Viana.
- 1461-1464: Blanca II d'Aragon, reina titulara.
- 1464-1479: Alienòr Ièra de Navarra, reina titulara, venguèt reina a part entièra a la mòrt de son paire (1479).
- 1479: Alienòr Ièra de Navarra. Èra filha del rei precedent e de la reina Blanca Ièra de Navarra. Esposèt en 1436 Gaston IV (1425-1472), comte de Fois.
Ostal de Fois[modificar | modificar la font]
- 1479-1483: Francés Fèbus. Èra felen de la precedenta per son paire Gaston V, comte de Fois. Sa maire èra Magdalena de França (1443-1495).
- 1479-1483: Regéncia de Magdalena de França.
- 1483-1517: Catarina Ièra de Navarra. Èra sòrre del rei precedent. La Nauta Navarra foguèt confiscada en 1512 pel reialme de Castelha.
- 1483-1494: Regéncia de Magdalena de França.
Ostal de Labrit[modificar | modificar la font]
- 1484-1516: Joan III, Tanben sonat Joan de Labrit. Esposèt en 1484 la reina precedenta (aprèp un noviatge avortat amb Anna de Bretanha puèi sa sòrre Isabèl de Bretanha). Èra filh d'Alan de Labrit (vèrs 1440-1522), comte de Gravas, e de Francesa de Bles-Bretanha (mòrta en 1481), comtessa de Peiregòrd. Tanben foguèt comte de Peiregòrd de 1481 a 1516, vescomte de Limòtges a partir de 1481 e vescomte de Tartàs a una data indeterminada.
- 1516-1555: Enric II, tanben sonat Enric de Labrit. Èra filh del precedent e de la reina Catarina Ièra de Navarra. Tanben foguèt senhor de Labrit de 1522 a 1550, puèi duc de Labrit de 1550 a 1555 e vescomte de Limòtges en 1555.
- 1555-1572: Joana III, tanben sonada Joana de Labrit. Èra filha del precedent e de Margarida de França (1492-1549). Tanben foguèt duquessa de Labrit a partir de 1556 e vescomtessa de Limòtges.
Ostal de Borbon (capecian)[modificar | modificar la font]
- 1555-1562: Antòni Ièr de Navarra, tanben sonat Antòni de Borbon. Esposèt la precedenta en 1548 e èra filh de Carles de Borbon (1489-1537, duc de Vendôme, e de Francesa d'Alençon. Tanben foguèt duc de Borbon, duc de Vendôme de 1537 a 1562, duc de Beaumont de 1550 a 1562 e duc de Labrit de 1556 a 1562.
- 1572-1607: Enric III de Borbon (Enric IV coma rei de França).
[modificar | modificar la font]
[modificar | modificar la font]
La Bassa Navarra s'uniguèt a la corona de França a partir de 1607.
- 1610-1643: Loís II, rei de França jol nom de Loís XIII
- 1643-1715: Loís III, rei de França jol nom de Loís XIV
- 1715-1774: Loís IV, rei de França jol nom de Loís XV
- 1774-1789: Loís V, rei de França jol nom de Loís XVI
Lo reialme de Navarra dispareguèt en 1789 amb la reorganizacion administrativa de França d'ara enlà devesida en departaments. La Bassa Navarra, ultim reliquat del reialme de Navarra, foguèt integrada al departament francés dels Pirenèus Basses (uèi Pirenèus Atlantics). Lo títol de rei de Navarra desapareguèt tanben mentre que lo de rei de França èra remplaçat per rei dels Franceses. Lo títol tradicional de rei de Navarra, mas non pas lo reialme, foguèt restablit al moment de la Restauracion en 1814 puèi en 1815.
- 1814-1824: Loís VI, rei de França jol nom de Loís XVIII
- 1824-1830: Carles V, rei de França jol nom de Carles X
Lo títol de rei de Navarra desapareguèt definitivament en seguida de la revolucion de 1830, Loís Felip Ièr prenguèt lo títol de rei dels franceses.
[modificar | modificar la font]
Al moment de l'annexion de Nauta Navarra en 1512, Ferrand, rei d'Aragon, foguèt proclamat rei de Navarra; en 1516, aportèt lo reialme a sa filha Joana la Fòla, reina de Castelha. Lo reialme de Navarra demorèt tre alara, del punt de vista espanhòl, ligat al reialme de Castelha, lo monarca espanhòl portèt tre aquel moment lo títol de rei de Navarra. Es encara portat uèi pel rei Felip VI.
[modificar | modificar la font]
D'unes, doblidant que la corona de Navarra es estada unida a la corona de França en 1620 per Loís XIII, discutisson tot çò que seguís la mòrt de Loís XVI e afirman que los « reis titulars de Navarra » serián apuèi (sens tenir pas compte d'una pretenduda « lei salica » que « seriá pas pertinenta » per Navarra, en despièch de l'acte de 1620) :
- 1793-1795 : Loís de França, filh de Loís XVI.
- 1795-1851 : Maria Terèsa de França, tanben sonada Madame Royale, sòrre del precedent. Maridada amb son cosin german Loís Antòni d'Artés, duc d'Engoleime (« Loís XIX »), que seriá « rei consòrt de Navarra » (« Loís VII »).
- 1851-1883 : Enric d'Artés, « comte de Chambord », cosin e nebot de la precedenta. Foguèt, jol nom d'« Enric V », fictivament « rei de França » pendent qualques oras en agost de 1830, entre l'abdicacion de son grand paire (Carles X) contrasignada per son oncle (« Loís XIX ») e la proclamacion de son cosin Loís Felip Ièr. Es lo darrièr representant dels Borbons eissits de Loís XV.
- 1883-1907 : Robèrt Ièr, duc de Parma, nebot del precedent.
- 1907-1939 : Enric de Borbon, « duc de Parma », filh del precedent.
- 1939-1950 : Josèp de Borbon, « duc de Parma », fraire del precedent.
- 1950-1959 : Èli de Borbon, « duc de Parma », fraire dels precedents.
- 1959-1974 : Robèrt de Borbon, « duc de Parma », filh del precedent.
- 1974-1983 : Elisabèt de Borbon, sòrre del precedent.
- 1983-1994 : Maria Francesa de Borbon, sòrre dels precedents.
- 1994- : Alícia de Borbon (nascuda en 1917), sòrre dels precedents. Es veusa d'Anfós de Borbon (1901-1964), pretendent al tròn de las Doas Sicílias.


text:
96 pages
13 x 20.5 cm
9.00 €
un òme trenca lo miralh de l’aiga;
una flor d’aiga-fanga
espelís dins son rebat
coma una copadura desplegant
son fialat roge dins un lavador.
Sei mans tafuran
onte lo luchet a destapat
de bornèus rebonduts, una Atlantida
sota sei pès. Lo vaquí
cieuclat sus son plantièr
e lo cièu e la tèrra
rajan naturalament entre sei braç
que paupan la cara nòva dau cròs.
extrach de Bèu temps (Per passar l’Ivèrn)
Seamus Heaney (Castledawson, Irlanda del Nòrd, 13 d’abril de 1939 - Dublin, 30 d’agost de 2013) foguèt un escrivan, poèta, e professor d’universitat irlandés. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1995. Heaney, qu’èra un dels poètas anglofòns mai coneguts del sègle XX, recebèt mantun prèmi per sas òbras coma lo Geoffrey Faber Memorial Prize (1968), lo E. M. Forster Award (1975), lo PEN Translation Prize (1985), lo Golden Wreath of Poetry (2001), T. S. Eliot Prize (2006) e dos Prèmis Whitbread (1996 e 1999). Foguèt tanben un membre d’Aosdána dempuèi sa fondacion e Saoi a partir de 1997. Trabalhèt a l’encòp coma Professor de poesia a las Universitats d’Harvard e d’Oxford. Venguèt Commandeur de l’Ordre des Arts et Lettres en 1996. Lo 6 de junh de 2012, recebèt lo Lifetime Recognition Award from the Griffin Trust For Excellence In Poetry.


text:
06/12/2013
Café òc à Léguillac de Cercles mardi 10 décembre
Et vive la Saint Romaric qui tire la tique (proverbi de tindòla ; c'est pour cela que nous le laisserons en français !)
PS : si obludi pas, vos portarai una surpresa (de tornar adobar) : un eschirpeu. Avis au Sergi de las Faugieras.
19:10 Publié dans Actualitats, actualité, Cafès oc e sites internet | Lien permanent | Commentaires (0)
L'invité-lo convidat-de "Meitat chen, Meitat pòrc" dau diumenc 08 de decembre
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat l' emission dau diumenc 1er de decembre sera:
Laurent Labadie scénariste, metteur en scène, comédien, chanteur, musicien, directeur artistique, formateur ...et paysan !
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e los ligams vers :
18:47 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
02/12/2013
Le plaisir de raconter en occitan
Ils s'étaient donnés rendez-vous dans une salle près de la place du Marché de la volaille au Bugue pour l'enregistrement de la collecte occitane « Mémoires de demain », de lundi à mercredi dernier avec Christian Lavaud du pôle occitan de l'Agence Culturelle et Olivier Pigeassou de Novelum-IEO Périgord. L'objectif? Parler en occitan de la vie d'autrefois, devant la caméra.
Còp-sec, los sovenirs tornan : « Autres-còps, aqui, quo era lo merchat de la polalha. Lo monde avian una plaça que se pòt enquera veire per terra, vendiam lapins, polalha, uòus a daus particuliers d'Al Buga e tanben aus regatiers a la fin dau merchat, mas quò paiavan pas tant ...Quò s'aplantet i a quinze ans a pus pres ».Puei, quo es l'intrada dins la sala, los contaires d'un jorn se sietan sur una chadiera e quò vira ! Lo platussadis comença dins una lenga de qualitat. Parlan de laurar emb los buòus e la brabant en cantar , « Laurar, quò fasia l'òme ! ». Disen tot de la cultura dau blat, dau tabac, de la fresa, dau batatge quante fasian 3 o 4 bòrias per jorn e minjavan e bevian a chasque còp... Descriven las maisons de las doas peças per una familha de 4 o 5 goiassons mai los grands, dau liechs dins la cosina. Parlan tanben dau ròtle de las femnas que trabalhavan totplen e que los òmes ajudavan pas gaire mas que tot parier geravan « los quauques sòus qu' aviam ». Sovent l'emocion sabronda quante parlan de quela gent qu'aimavan tant. Puei, los sovenirs de la fiera , dau merchat, de las velhadas e de la festas : la vòta, lo fuòc de la Sent Joan, Nadau...Tots disen que lo monde chantavan en tota occasion. E puei , la mecanizacion venguet , lo progres e lo monde s' aplanteren pauc per pauc de parlar la lenga. Perqué ? « Sabe pas. Quo era entau ». Mas apres una ora de parlar, l'enveja de contar, de parlar, tòrna. Discussion : « Cresetz que quò los interessara, los joùnes ? ». « De segur ! Son de mai en mai nombros per aprener la lenga a l'escòla, au collegi ! « Vau essaiar de montar un talhier de lenga, sabe pas l'escrire mas ... ». « Quo es pas greu , l'important, quo es de parlar. Fau vos i botar ! ».
Une journée exceptionnelle, au cours de laquelle nous avons entendu des choses pleines de sens, très bien racontées dans une langue riche et belle. Au nom de quoi faudrait-il en priver les jeunes générations ? Vivement dans un an la diffusion du film !
Voir les photos sur ce blog : collecte Le Bugue
Denis Gilabert
19:05 Publié dans Actualitats, actualité, Colectatge de paraulas | Lien permanent | Commentaires (0)
29/11/2013
Velhada de l'ASCO à Cadouin le 30 novembre
Gui Boisson nous informe de la veillée occitane organisée par l' ASCO.
Elle se tiendra à la salle du foyer rural de Cadouin samedi 30 novembre à partir de 20h30.
Au programme, histoires et chants, et bal traditionnel.
L'entrée est gratuite et le tourin et le casse-croûte seront offerts par le FLR de Cadouin.
ASCO Atelier Sarladais de Culture Occitane
Guy BOUYSSOU - Route des Presses 24200 PROISSANS
Tél : 05 53 59 17 39 et 06 88 36 73 48
email : ascoccitan@laposte.net site internet : asco-sarlat.org
19:11 Publié dans Actualitats, actualité, Cafès oc e sites internet | Lien permanent | Commentaires (0)
28/11/2013
L'invité-lo convidat-de "Meitat chen, Meitat pòrc" dau diumenc 1er de decembre
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat l' emission dau diumenc 1er de decembre sera :
Jean-Jacques Gillot per son libre « Chroniques des années de guerre en Périgord »,éditions de Borée
...Tot quò-qui sur :
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
07:04 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
Sent Laurenç deus Bastons
Sent Laurenç deus Bastons [1] (Saint-Laurent-des-Bâtons en francés) es una anciana comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Dempuèi lo 1èr de genièr 2017, es comuna delegada de la comuna novèla de Vau de Loira e Caudau, emb Sendrius e Senta Alvèra. Deu 1èr de genièr 2016 au 31 de decembre de la meteissa annada, èra comuna delegada de la comuna novèla, aura suprimida, de Senta Alvèra e Sent Laurenç deus Bastons.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre deu territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- En 1833, Saint-Maurice (nom francés) fuguèt annexada a Sent Laurenç deus Bastons [2]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Senta Alvèra; es aura deu canton de Périgord central (en francés), donc deu Perigòrd centrau.
Demografia[modificar | modificar la font]
Demografia de Saint Maurice (nom francés)[modificar | modificar la font]
- Las donadas de la drecha deu grafic, plaçadas automaticament, son las de la comuna entièra de Sent Laurenç deus Bastons
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://communes-oc.cg24.fr/cantons/st-alvere/SAINT-LAURENT-DES-BATONS.htm
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=33567


text:
Gravelines
Gravelines es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Gravelines, a constituit de quatre luòcs :
- Gravelines centre : es çò centri-vila cencha per las fortificacions
- Las Barracas : es lo ancià pichon vilatge de pescadors, existissiá ja jol Ancian Regim. Se situa a 1 km del centratz-vila sus la rota de Dunquèrca.
- Pichon-Fort-Philippe : pichon masatge caseriu #que s'es desvolopat al bòrd del canal, al cors de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. Se situa a 1 km del centratz-vila al bòrd de la mar. Es uèi la station balnéaire de Gravelines.
- Pont de Pèira : es un quartièr residencial nòu a unitat|1.5|km {{}} del centratz-vila, antany parsemé de granjas.
La centrala nucleara de Gravelines se situa en près de la Mar del Nòrd al nòrd-es del centratz vila.
La commune de Gravelines, est constituée de quatre lieux :
- Gravelines centre : c'est le centre-ville ceint par les fortifications
- Les Huttes : c'est l'ancien petit village de pêcheurs, il existait déjà sous l'Ancien Régime. Il se situe à 1 km du centre-ville sur la route de Dunkerque.
- Petit-Fort-Philippe : petit hameau qui s'est développé au bord du canal, au cours du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. Il se situe à 1 km du centre-ville au bord de la mer. C'est aujourd'hui la station balnéaire de Gravelines.
- Pont de Pierre : c'est un quartier résidentiel neuf à 1,5 km du centre-ville, autrefois parsemé de fermes.
La centrale nucléaire de Gravelines se situe en bord de la Mer du Nord au nord-est du centre ville.
Istòria[modificar | modificar la font]
.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- Paginas utilizant d'arguments duplicats dins los apèls de modèl
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Ortografia de verificar
- Paginas amb ligams de fichièrs copats
- Article de qualitat dins una autra lenga
- Portal:Comunas/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Comuna del Nòrd


text:
Crevam la dala
Lo temps vai començar de nos mancar, laidonc, ren-mas un pitit mot per dire que nos estacham a tirar las dalas de lino que son sus l’espandi ente que i aurà daus carrèus per la cuesina. D’unas son apena pejadas e venan plan, d’autras son solidament fixadas e l’i fau ‘nar au burin per las tirar, quò permet d’esculptar de las fòrmas dediens…
Si de non descubriguèrem coma son a tornar far l’eschalièr, avia de la charra amb la bòscarias a l’anciana e lor agrada mielh de tot ‘magar puslèu que de ò nuvelar bien, quò nos a bien fach esmaronhar.


text:
Umami
L'umami (うまみ), se tradusent mai sovent per saborós[1],[2],[3],[4],[5], es una de las cinc sabors de basa amb lo sucrat, l’acid, l’amar e lo salat.
Somari
Etimologia[modificar | modificar la font]
Umami es un manlèu del japonés umami (うま味), significant « gost saborós »[6]. aquesta escritura particulara (mescla en hiraganas e en kanjis) foguèron causits pel professor Kikunae Ikeda a partir d’umai (うまい/旨い), « deliciós », e mi (味), « gost ». L'escritura en kanjis es utilizada de biais mai general quand aliment particular es deliciós.
Originas[modificar | modificar la font]
Los scientifics debatèron lontemps per saber se l'umami èra plan una sabor de basa. En 1985, pendent lo Umami International Symposium a Hawaii, lo tèrme umami foguèt oficialament reconegut coma lo tèrme scientific per descriure lo gost dels glutamats e dels nucleotids[7]. ara, es plan acceptat coma essent lo cinquèn gost. L'umami representa lo gost donat per l’acid aminat L-glutamat e los 5′-ribonucleotids coma la guanosina monofosfat (GMP) et l'inosina monofosfata (IMP)[8]. Pasmens se podèm lo descriure coma un gost plasent de « bolhon » o de « vianda » amb una sensacion durabla, apetissanta e cobrissent tota la lenga, l’umami a pas de traduccion. L'umami demora l'umami dins gaireben totas las lengas. La sensacion d’umami se deu a la deteccion de l'anion carboxil del glutamat dins de cellulas receptriças especializadas presentas sus la lenga umana e animala[9],[10]. Son efièch fondamental es sa capacitat a equilibrar e far redond l’integralitat de la sabor d’un plat. La sabor umami melhora netament la sapiditat d’un grand nombre d’aliments (veire Beauchamp, 2009)[11]. Lo glutamat jos forma d’acid (l’acid glutamic) revèla un pichon gost d'umami, alara los sals de l'acid glutamic, conegut jol nom de glutamats, s'ionisan aisidament e donan lo gost caracteristic de l’umami. Los GMP e IMP intensifican lo gost del glutamat,[12].
Descobèrta[modificar | modificar la font]
Lo glutamat a una longa istòria dins la tradicion culinària[13]. Las salças de peisson fermentadas (garum), ricas en glutamat, èran ja utilizadas dins la Roma antica[14]. Jean Anthelme Brillat-Savarin dins Physiologie du goût pareguda en 1825, auriá designat jol terme d'« osmazoma » l'umami[15]. A la fin del sègle XIX, lo cap de cosina Auguste Escoffier, qu'aviá creat çò qu'èra lo restaurant mai car e revolucionari de París, creava de repai qu'associavan l’umami a de gosts salats, acids, sucrats e amers[16]. Pasmens, coneissiá pas la font d'aquesta qualitat unica.
es sonque en 1908 que lo gost umami foguèt vertadièrament identificat, pel cercaire Kikunae Ikeda[17], professor a l'Universitat Imperiala de Tòquio. Descobriguèt que lo glutamat èra responsable de la sapiditat del bolhon d’alga kombu. Remarquèt que lo gost del bolhon dashi a base de kombu èra diferent dels gosts sucrat, acid, amar e salat, e lo nomenèt umami.
Mai tard, en 1913, un discípol del professor Ikeda, Shintaro Kodama, descobriguèt que de troces de bonita secada contenián una autra substéncia umami[18]. Èra la ribonucleotida IMP. En 1957, Akira Kuninaka decobriguèt que la ribonucleotida GMP presenta dins los campairols shiitake donava tanben lo gost umami[19]. Una de las descobèrtas mai importantas de Kuninaka foguèt l’efièch sinergistic entre los ribonucleotids e lo glutamat. Quand los aliments rics en glutamat son associats e d'ingredients contenent de ribonucleotids, l’intensitat del gost que ne resulta es superiora a la soma del gost dels dos ingredients.
Aquesta sinergia de l’umami explica fòrça apàriaments alimentaris classics, en començant per la rason que los Japoneses fan lo dashi a basa d’alga kombu e dels troces de bonita secada, e es lo meteis per fòrça autres plats: los Chineses apondon de pòrre e de caul chinés dins la sopa de polet, comqa dins lo cock-a-leekie, plat escocés similar, e los Italians salpican de parmesan la saiça de tomatas amb campairols. La sensacion del gost umami d'aquestes ingredients associats passa lo gost de cadun dels ingredients sols.
Proprietats[modificar | modificar la font]
L’umami a un rèiregost durable e doç. Provòca la salivacion e une sensacion de fourradura sus la lenga, estimulant la garganta, lo palais e l'espatla de la lenga (veire Yamaguchi, 1998)[20],[21]. L’umami es pas saborós d'esperse, mas melhora la sabor d’una larga varietat d’aliments, subretot en preséncia d’un aròma assortit[22]. Mas coma las autras sabors de basa, levat lo saccaròsi, l’umami es agradable sonque dins una gama de concentracion relativament fèble. Lo gost umami optimal depend tanben de la quantitat de sal e, al meteis temps, los aliments iposodics pòdon manténir un gost satisfasent amb una quantitat apropriada d’umami[23]. En fach, Roinien et al. mostrèron que los taus de plaser, d’intensitat del gost e de salinitat ideala de las sopas pauras en sel èran mai nauts quand la sopa conteniá de l’umami, alara que las sopas pauras en sal sens umami èran descrichas coma mens sadorosas[24]. De grops de populacion, coma las personas d'edats, que lo gost e l’odorat son tocats per l’edat e la presa de medicaments, pòdon agradar l’umami. La pèrda de gost e d’odorat pòt entraïnar d'apòrts nutricional marrits aumentant tanben lor risc de malautiá[25].
Aliments rics en umami[modificar | modificar la font]
Fòrça aliments que consomam cada jorn son rics en umami. Lo glutamat es naturalament present dins las viandas e los legums, alara que l’inosinat se trapa subretot dins las viandas e la guanilata dins los legums. Lo gost umami es donc comun als aliments contenent un taus naut de L-glutamat, d'IMP e de GMP, e subretot dins lo peisson, las crustacèus, las viandas fumadas, los legums (per exemple: los campairols, las tomatas maduras, lo cau chinés, los espinarcs, eca) o le tè verd, e tanben los produchs dins los produchs fermentats e velhits (per ex: los formatges, las puradas de cambaròtas, la salça sòja, etc)[26].
La primièra experiéncia de l’Òme amb lo gost umami se fa sovent amb lo lach mairal[27]. Conten gaireben la meteissa quantitat d’umami que los bolhons.
Existís de diferéncias dins los bolhons de diferents païses. Lo dashi japonés dona una sensacion gustativa d’umami fòrça pura que sa basa pas s eissit de l’alga kombu (Laminària japonesa) e l’inosinata es eissit dels troces de bonita secada (katsuobushi) o de sardas pichonas (niboshi). Pasmens, los bolhons occidentals e chineses an una sabor mai complèxa a causa d’una mèscla mai importanta d’acids aminats venent de l'òs, de las viandas e dels legums.
De sals contenent de glutamat existisson de de païses europèus coma l'Alemanha o la Soïssa, par exemple l’Aromat fabricat per Knorr.
Receptors gustatius[modificar | modificar la font]
Totas las papilhales gustativas sus la lenga e las autres zonas de la boca pòdon detectar lo gost umami quin que siá lor emplaçament. La mapa de la lenga segon que los diferents gosts son destriats sus de zonas diferentas de la lenga es una idèa falsa plan espandida. D'estudis bioquimics identifiquèron los receptors gustatius responsables del gost umami, forma modificada de mGluR4, mGluR1 e receptor gustatiu de Tipe (T1R1 + T1R3), e aquestes receptors foguèron identificats dins las papilhas gustativas de tota la lenga. L’Acadèmia de las sciéncias de Nòva York afortiguèron l’acceptacion d'aquestes receptors declarant que d'« estudis en biologia moleculara recentas identifiquèron de solids candidats pels receptors d’umami, coma l’eterodimèr T1R1/T1R3, e los receptors metabotropics al glutamat de ligams 1 e 4 trencats que lor manca la majoritat del domèni extracellular N-terminal (mGluR4 del gost e mGluR1 trencat) e mGluR4 du cervèl. » Los receptors mGluR1 e mGluR4 son especifics al glutamat alara que los T1R1 + T1R3 son responsables de la sinergia ja descricha per Akira Kuninaka en 1957. Pasmens, lo ròtle especific de cada tipe de receptor dins las cellulas gustativas es desconegut. Son de receptors coblats a la proteïnas G (RCPG) aparelhats e de moleculas de signalizacion similària que compren de proteïnas G beta-gamma, PLCb2 e lo receptor IP3 que provòca la liberacion de calci (Ca2+) d'origina intracellulàrias. Lo Ca2+ activa lo canal ionic receptor transitòri de melastatina 5 (TrpM5) que mèna a la despolarizacion de la membrana e a la liberacion d'ATP e a la secrecion de neurotransmetors coma la serotonina. Las cellulas respondon als estimuls del gost umami ne possedisson pas de sinapsis tipes, mas l’ATP transmet los senhals del gost als nervis gustatius, puèi al cervèl qu'interprèta e identifica la qualitat del gost.
Nòta e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ « Qu’est-ce que l’umami ? ».
- ↑ « Vous dites savoureux, je dis umami ».
- ↑ Issie Lapowsky, « Umami, la « cinquième saveur », est maintenant disponible en tube dans les épiceries », (consultat en 1 janvier 2011).
- ↑ « Cambridge Advanced Learner's Dictionary » (consultat en 1 janvier 2011).
- ↑ « Merriam-Webster English Dictionary » (consultat en 1 janvier 2011).
- ↑ Jim Breen, « Entrée pour umami dans [[EDICT]] » (consultat lo 31 decembre 2010).
- ↑ Y. Kawamura et M.R. Kare, éd. (1987). Umami : Une saveur de base, New York, N.J. : Marcel Dekker.
- ↑ Yamaguchi S, Kumiko N, « Umami et palatabilité des aliments », Journal of Nutrition, vol. 130, no 4, , p. 921S–26S (PMID 10736353).
- ↑ International Symposium on Olfaction and Taste, Volume 1170, Hoboken,NJ, The Annals of the New York Academy of Sciences, .
- ↑ Chandrashekar J, Hoon MA, Ryba NJ, Zuker CS, « Les récepteurs et les cellules du goût chez les mammifères », Nature, vol. 444, no 7117, , p. 288–294 (PMID 17108952, DOI 10.1038/nature05401).
- ↑ Beauchamp G, « Réponses sensorielles et des récepteurs à l’umami : aperçu d’un travail de pionnier », Am J Clin Nutr, vol. 90, no 3, , p. 723S–7S (PMID 19571221, DOI 10.3945/ajcn.2009.27462E).
- ↑ Yasuo T, Kusuhara Y, Yasumatsu K, Ninomiya Y, « Systèmes de récepteurs multiples pour la détection du glutamate dans l'organe du goût », Biological & Pharmaceutical Bulletin, vol. 31, no 10, , p. 1833–1837 (PMID 18827337, DOI 10.1248/bpb.31.1833).
- ↑ Lehrer, Proust était un neuroscientifique, Modèl:Lien, [detalh de l’edicion] (ISBN 9780547085906, DOI 0908/1043570).
- ↑ Smriga M, Mizukoshi T, Iwata D, Sachise E, Miyano H, Kimura T, Curtis R, « Acides aminés et minéraux dans les restes anciens de sauce de poisson (garum) échantillonnés en provenance de la « Boutique de Garum » de Pompéi, Italie » », Journal of Food Composition and Analysis, vol. 23, no 5, , p. 442–446 (DOI 10.1016/j.jfca.2010.03.005).
- ↑ Monsat e Gonzales, « La Semaine du goût lève le voile sur l'umami, la cinquième saveur », Le Figaro, (legir en linha)
- ↑ (en) Sucré, Acide, Salé, Amer… et Umami, NPR.
- ↑ Ikeda K, « Nouveaux condiments », Chemical Senses, vol. 27, no 9, , p. 847–9 (PMID 12438213, DOI 10.1093/chemse/27.9.847) (traduction partielle d'Ikeda, « Nouveaux condiments[japon.] », Journal of the Chemical Society of Tokyo, vol. 30, , p. 820–836).
- ↑ Kodama S, « Journal of the Chemical Society of Japan », ?, vol. 34, , p. 751.Modèl:Refins
- ↑ Kuninaka, A. (1960). Studies on taste of ribonucleic acid derivatives. Journal of the Agricultural Chemical Society of Japan, 34, 487–492
- ↑ Yamaguchi S, « Propriétés de base de l’umami et ses effets sur le goût des aliments », Food Reviews International, vol. 14, no 2&3, , p. 139–176 (DOI 10.1080/87559129809541156).
- ↑ Uneyama H, Kawai M, Sekine-Hayakawa Y, Torii K, « Contribution des substances gustatives de l’umami dans la salivation humaine au cours des repas », Journal of Medical Investigation, vol. 56, no supplément, , p. 197–204 (PMID 20224181, DOI 10.2152/jmi.56.197).
- ↑ Edmund Rolls, « Imagerie cérébrale fonctionnelle du goût umami : qu’est-ce qui rend l’umami plaisant ? », The American Journal of Clinical Nutrition, vol. 90, no supplement, , p. 804S–813S (PMID 19571217, DOI 10.3945/ajcn.2009.27462R).
- ↑ Yamaguchi S, Takahashi e Takahashi, « Interactions du glutamate monosodique et du chlorure de sodium sur le goût salé et la palatabilité du potage clair », Modèl:Lien, vol. 49, , p. 82–85 (DOI 10.1111/j.1365-2621.1984.tb13675.x).
- ↑ Roininen K, Lahteenmaki K, Tuorila H, « Effet du goût umami sur la saveur des potages faiblement salés au cours de dégustations répétées », Modèl:Lien, vol. 60, no 3, , p. 953–958 (PMID 8873274).
- ↑ Yamamoto S, Tomoe M, Toyama K, Kawai M, Uneyama H, « L’apport de glutamate monosodique en supplément alimentaire peut-il améliorer la santé des personnes âgées ? », Am J Clin Nutr, vol. 90, no 3, , p. 844S–849S (PMID 19571225, DOI 10.3945/ajcn.2009.27462X).
- ↑ Ninomiya K, « Occurrence naturelle », Food Reviews International, vol. 14, no 2&3, , p. 177–211 (DOI 10.1080/87559129809541157).
- ↑ .
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Shizuko Yamaguchi et Kumiko Ninomiya, « Umami et palatabilité des aliments » in Roy Teranishi, Emily L. Wick, Irwin Hornstein, Chimie du goût : Trente ans de progrès (ISBN 0-306-46199-4)
- Pascal Barbot, Nobu Matsuhisa, et Kiyomi Mikuni, Dashi et Umami : Le Cœur de la Cuisine Japonaise, Londres, Eat-Japan/Cross Media, 2009
- Laurent Seminel, Umami le cinquième goût savoureux, Marabout, 2011
- (en) Michael Anthony, Heston Blumenthal, Alexandre Bourdas, Umami. The Fifth Taste, Japan Publications Trading Co, 2014
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) Umami Information Centre (ASBL)
- (en) International Glutamate Information Service
- (en) Italian umami research
- (en) Découverte de l'umami
- (en) Découverte des récepteurs de l’umami
- (en) Society for Research on Umami Taste
- (en) « Qu’est-ce que l’umami ? Le goût humain a maintenant cinq saveurs », CBC News, 1er juin 2007
- (en) « Sucré, Acide, Salé, Amer… et Umami » NPR, 1er november 2007
- (en) Katy McLaughlin, « Une nouvelle sensation gustative », Wall Street Journal, 12 août 2007.
- (en) Mouthfuls : huitlacoche est un autre Beispiel, 24 juillet 2008.


text:
Literatura — Quin avem tuat las nostas vilas ?
L'autor Olivier Razemon (©Jeanne à vélo) que serà a Besièrs aqueth dijaus entà presentar lo son navèth libe « Comment la France a tué ses villes ». Lo jornalista/reporter independent que tribalha peu jornau Le Monde. Lo son blòg L'interconnexion n'est plus assurée, qu'ei vadut ua referéncia suu subjècte de la mobilitat.
Hòrt deu succès deu son libe passat « Le pouvoir de la pédale », que torna dab « Comment la France a tué ses villes ». Veirinas vueitas e escuras, estòrs metallics baishats, Calais, Agen, Avinhon, Lunéville, la crisi urbana que roganha las prefecturas e sosprefecturas, e las destruseish de l'interior. L'autor que s'indigna de l'ofensiva deliberada de la grana distribucion en periferia qui tua los comèrcis deu còr de vila e deus barris ancians, en « sacrificar los emplecs de proximitat ». Qu'obsèrva las consequéncias suu territòri, e los mòdes de vita hòrtament ligats aus mòdes de desplaçament.
Inf. : Libreria Claretons des sources, 15 arrua de la Coquille — 34500 Besièrs — « Comment la France a tué ses villes » — Collection Diagonales — Tarifa : 18 €.


text:
27/03/2014
Mirèio (Cant II, declaracion d'amor de Vincenç a Mirèio) de Frédéric Mistral
Après lou cant proumié "lo Mas di Falabrego" e lou cant III, "O Magali", voici à présent lou cant II , envoyé par Jean-Claude Dugros.
°°
Davans la vierge raubativo
Éu restè mè, coume di nivo,
Quand toumbo pau-à-pau un aucèu pivela.
– Siés dounc masco, pièi faguè proumte,
Pèr que ta visto ansin me doumte,
Pèr que ta voues au su me mounte,
E me rènde foulas coume un ome enchuscla ?
Lou veses pas que ta brassado
A mes lo fiò dins mi pensado ?
Car, tè ! se vos lo saupre, à l’agrat que de iéu,
Paure pourtaire de bourrèio,
Vogues faire que ta risèio,
T’ame peréu, t’ame Mirèio !
T’ame de tant d’amour que te devouririéu !
T’ame, que se disién ti labro
Vole la Cabro d’or, la cabro
Que degun de mourtau ni la pais ni la mous,
Que sout lou ro de Baus-maniero,
Lipo la moufo roucassiero,
O me perdriéu dins li peiriero,
O me veiriés tourna la cabro dóu péu rous !
T’ame, o chatouno encantarello,
Que se disiés : Vole uno estello ;
I a ni travès de mar, ni bos, ni gaudre foui,
I a ni bourrèu, ni fio, ni ferre
Que m’aplantèsse ! Au bout di serre,
Toucant lou cèu l’anariéu querre
E dimenche l’auriés pendoulado à toun coui.
Mai, o bellasso ! au-mai t’aluque,
Au mai, pecaire ! m’embarluque !
Veguère uno figuiero, un cop, dins moun camin,
Arrapado à la roco nuso
Contro la baumo de Vau-cluso :
Maigro, pecaire ! i lagramuso
Ié dounarié mai d’oumbro un clot de jaussemin !
Un cop pèr an vers si racino
Vèn flouqueja l’oundo vesino ;
E l’aubret secarous, à l’aboundouso font
Que mounto à-n-éu pèr que s’abéure,
Tant que n’en vòu, se bouto à béure…
D’acò tout l’an n’a proun pèr viéure.
Coume à l’anèu la pèiro, à ieu acò respond ;
Que siéu, Mirèio, la figuiero,
E tu, la font e la fresquiero !
E basto, à iéu pauret ! basto, uno fes de l’an,
Que pousquèsse, à geinoun coume aro
Me souleia i rai de ta caro !
E subre-tout de poudé encaro
Te floureja li det d’un poutoun tremoulant !
Frédéric Mistral, Mirèio, chant II
07:28 Publié dans Actualitats, actualité, Literatura en òc | Tags : frédéric mistral, mirèio | Lien permanent | Commentaires (0)
24/03/2014
Frederic Mistral, le plus grand et le plus important par Jean-Claude Dugros
I a qualquas annadas, quand demandèron als candidats d’entrada a l’E.N.A., çò que lor inspirava lo mot « mistral », d’unes respondèron un vent, un tren… Gaire citèron lo poèta provençal.
Frederic Mistral (1830-1914), nascut e mòrt a Maillane (13), es lo pus grand escrivan d’òc, lo pus important.
Son òbra literària es l’egala de la de Hugo, de Baudelaire, de Shakespeare. Mistral es lo poèta de Mirèio e de Calendau, de Nerto e del Pouèmo dóu Rose, de Lis Isclo d’Or e de Lis Oulivado ; es lo codificator de l’ortografia de sa lenga dins son monumental Tresor dóu Felibrige o Dictionnaire Provençal-Français embrassant les divers dialectes de la langue d’oc moderne ; es lo fondator del Museon Arlaten en Arles, finançat amb lo Prèmi Nobel de Literatura obtengut en 1904 amb lo sosten dels mai grands romanistas de son temps. En fondant amb sos companhs lo Felibrige en 1854, balhèt a la vièlha lenga d’òc sas letras de noblessa. A partir de 1876, lo Felibrige s’espandís dins Occitània tota. Lo movement de reviscòl coneis un grand succès amb la creacion dins gaireben cada departament, d’escòlas felibrencas cargadas de defendre la lenga e de la promòure amb d’accions dins los domenis de l’ensenhament, de l’edicion, de la cançon, del teatre o encara de la coneissença del patrimòni artistic, istoric e tradicional.
En Perigòrd, la primièra escòla felibrenca Lo Bornat dau Perigòrd vei lo jorn en novembre 1901. Sos dos primièrs presidents son Auguste Chastanet, de Moissídan e Camille Chabaneau, de Nontronh, nomats majorals per Mistral en 1876. Cal legir e tornar legir Mistral per la beutat e la vertat de sos escrits plan segur, mas tanben per préner en compte l’extraordinària modernitat de sa pensada. Las abondosas commemoracions del centenari de sa mòrt seràn l’escasença de far conéisser e reconéisser l’òbra e l’engeni d’aquel grand Provençal qu’aparten d’ara enlà a l’Universalitat ; cal contunhar son ensenhament, mai actual que jamai, per una melhora compreneson entre los pòples dins lo respèct de las lengas e de las culturas de cadun. Cal acompanhar la tièra de las generacions d’òmes e de femnas, joves e mens joves, felibres o non, que se reclaman encara uèi de son ensenhament e qu’ensajan d’esperlongar son òbra e de persegre son accion.
Majoral Joan-Claudi Dugros.
19:34 Publié dans Actualitats, actualité, Literatura en òc | Tags : frederic mistral | Lien permanent | Commentaires (0)
23/03/2014
Il y a cent ans mourait Frédéric Mistral...
Du 24 au 31 mars, grâce à la "Setmana mistralenca", Rubrica en òc vous fera découvrir et redécouvrir l' oeuvre du Prix Nobel de Littérature de 1904 en publiant des extraits de certains de ses textes. Aujourd'hui, le début de Mirèio, en graphie mistralienne évidemment, un envoi de Valery Bigault du Bornat dau Perigòrd.
°°
Cant Proumié: Lou Mas di Falabrego
Espousicioun - Envoucacioun au Crist, nascu dins la pastriho - Un vièi panieraire, Mèste Ambròsi, emé soun drole, Vincèn, van demanda la retirado au Mas di Falabrego -Mirèio, fiho de Mèste Ramoun, lou mèstre dóu mas, ié fai la bèn-vengudo - Li ràfi, après soupa, fan canta Mèste Ambròsi - Lou vièi, àutri-fès marin, canto un coumbat navau dóu Baile Sufrèn - Mirèio questiouno Vincèn - Recit de Vincèn: la casso di cantarido, la pesco dis iruge, lou miracle di Sànti-Marìo, la courso dis ome à Nimes -Mirèio es espantado e soun amour pounchejo.
Cante uno chato de Prouvènço.
Dins lis amour de sa jouvènço,
A travès de la Crau, vers la mar, dins li blad,
Umble escoulan dóu grand Oumèro,
Iéu la vole segui. Coume èro
Rèn qu’uno chato de la terro,
En foro de la Crau se n’es gaire parla.
Emai soun front noun lusiguèsse
Que de jouinesso; emai n’aguèsse
Ni diadèmo d’or ni mantèu de Damas,
Vole qu’en glòri fugue aussado
Coume uno rèino, e caressado
Pèr nosto lengo mespresado,
Car cantan que pèr vautre, o pastre e gènt di mas!
Tu, Segnour Diéu de ma patrìo,
Que nasquères dins la pastriho,
Enfioco mi paraulo e douno-me d’alen!
Lou sabes: entre la verduro
Au soulèu em' i bagnaduro
Quand li figo se fan maduro,
Vèn l'ome aloubati desfrucha l'aubre en plen.
Mai sus l'aubre qu'éu espalanco,
Tu toujour quihes quauco branco
Ounte l'ome abrama noun posque aussa la man,
Bello jitello proumierenco
E redoulènto e vierginenco,
Bello frucho madalenenco
Ounte l'aucèu de l'èr se vèn leva la fam.
Iéu la vese, aquelo branqueto,
E sa frescour me fai lingueto!
Iéu vese, i ventoulet, boulega dins lou cèu
Sa ramo e sa frucho inmourtalo...
Bèu Diéu, Diéu ami, sus lis alo
De nosto lengo prouvençalo,
Fai que posque avera la branco dis aucèu!
°°
Et pour en savoir plus sur l'homme et son oeuvre, voir:
l'article sur "les archives de France"
http://www.archivesdefrance.culture.gouv.fr/action-cultur...
l'article sur Wikipédia
http://fr.wikipedia.org/wiki/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Mistral
07:24 Publié dans Actualitats, actualité, Literatura en òc | Tags : frédéric mistral, miréio | Lien permanent | Commentaires (0)
22/03/2014
Soirée Frédéric Mistral à Lalinde
Autour du printemps des poètes et du centenaire de la mort de Frédéric Mistral, la librairie Grain de Lire, 18, rue des Déportés 24150 Lalinde, vous propose une soirée poésie vendredi 28 Mars à 18h, avec lecture bilingue, en français et en occitan, de Lou Pouèmo dóu Rose (Le Poème du Rhône), par Clara Murner et Jean Claude Dugros.
La soirée se terminera autour d'un verre.
Pour vous donner un avant goût de l'oeuvre de cet auteur, je vous invite à écouter l'émission Trans-Méditerranée du mois de Mars sur Bergerac95.
http://www.bergerac95.fr/index.php?category/Emissions/Trans-M%C3%A9dit%C3%A9rran%C3%A9ee
10:50 Publié dans Actualitats, actualité, Literatura en òc | Tags : frédéric mistral, lou pouèmo dóu rose, jean-claude dugros, clara murner | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
En tot díder adiu ath 2017 tamb solei. Possibles precipitacions entàs campanades.
Temperatures doces entara epòca der an (2°/15° en hons de Val; -3°/3° en còta 2.000).
Eth dimenge 31, serà aute dia assolelhat. A darrères ores se produsirà un increment dera nivolositat, tamb precipitacions moderades, que puntuauments poderien èster intenses e que començarien de net e acabarien a prumères ores dera maitiada. Còta de nhèu enes 1600 m en tot descéner rapidaments cap as 900 m. Acumulacions de uns 10 cm en Baqueira 2500. Vents moderadi de direccion sud-oest pendent eth dia en tot cambiar ath nòrd-oest, tamb quauques bohades fòrtes, pera net.
Temperatures nautes, encara qu'en descenuda a darrères ores (2°/17° en hons de Val; 1°/6° en còta 2.000).
Eth deluns dia d'An Nau, serà ua jornada tamb alternancia de solei e quauqui intervaus de bromes baishes e escampilhades. A darrères ores aumentarà era nivolositat e se produsiràn quauques precipitacions moderades damb còta de nhèu ath torn des 1700 m.
Vents fòrti de deth nòrd-oest sustot de maitiada e a darrères ores.
Temperatures diürnes en descenuda (2°/11° en hons de Val; -6°/0° en còta 2.000).


text:
Ortodoxia
L'ortodoxia (dau grèc ὀpθoδoEίa = orthodoxía "opinion drecha") es una dei brancas majoralas dau cristianisme e s'organiza dins la Glèisa Ortodòxa. Se presenta coma lo « cristianisme dins sa plenitud »: se considèra coma la branca dau cristianisme mai fidèla ais originas de la religion crestiana e mai que mai ai Sèt Concilis Ecumenics que se tenguèron de 324 apC a 787 apC, au començament de l'istòria dau cristianisme. Son implantacion es universala, a de seccions importantas dins totei lei partidas dau Mond, pasmens es preponderanta subretot en Euròpa Orientala e au nòrd d'Asia (mai que mai en Grècia, a Chipre, en Macedònia, Bulgaria, Serbia, Montenegro, Romania, Moldàvia, Ucraïna, Bielorussia, Russia e Georgia). Son sèti es lo Patriarcat Ecumenic de Constantinòble, a Istambol.
Un fidèu de la Glèisa Ortodòxa se sòna un ortodòxe o una ortodòxa.
Somari
- 1 Nom
- 2 Composicion e esquismas
- 3 Organizacion
- 4 Canonicity
- 5 Nicene Creed
- 6 Apostolic Succession
- 7 The Seven Ecumenical Councils
- 8 Anathema of 1054
- 9 Notes
Nom[modificar | modificar la font]
De còps la Glèisa Ortodòxa la sònan tanben amb d'autrei noms: Glèisa Crestiana Ortodòxa, Glèisa Ortodòxa Orientala (sa basa istorica es dins l'èst de la Mediterranèa mai es una glèisa d'implantacion universala), Glèisa dei Sèt Concilis, Glèisa Apostolica, Glèisa Crestiana Anciana, Glèisa Ecumenica. Mai son nom pus tradicionau e pus formau es Glèisa Una, Santa, Catolica e Apostolica (aquí cau comprene "Catolica" dins son sens d'origina, çò es "generala, universala") (Ware, p. 307; la formula es contenguda dins lo Crèdo de Nicèa e se pòt utilizar pereu per designar d'autrei glèisas amb d'autrei tradicions qu'emplegan tanben aqueu crèdo dins sa liturgia).
Composicion e esquismas[modificar | modificar la font]
La Glèisa Ortodòxa s'organizèt au començament, dins l'Empèri Roman, a l'entorn dei patriarcats d'Antiòquia, Jerusalèm, Constantinòble, Alexàndria e Roma, e tanben dei Glèisas que se fondèron directament a sa seguida, en inclusent de maniera non exclusiva lei Glèisas d'Armenia, Georgia, Russia, Etiopia e d'autras, sus la basa dei concilis ecumenics que se succediguèron[1].
Leis ortodòxes considèran qu'amb leis esquismas successius, l'"ortodoxia" (au sens generau dau mot) coneguèt la sortida:
- Dei glèisas adèptas dau nestorianisme (nestorians d'Orient), que regetan lo concili d'Efès de 431
- Dei "Glèisas Ortodòxas Ancianas" o "non calcedonianas", adèptas dau miafisisme (o mens exactament "monofisisme") e refusant lo concili de Calcedònia de 451; son ara subretot en Armenia, Egipte, Etiopia, Eritrèa, parcialament en Siria e en Índia.
- De la Glèisa Catolica de Roma, dempuei 1054, qu'es adèpta dau catolicisme. Lo Crèdo de Nicèa, basa de l'ortodoxia e simbòl de la fe, foguèt au centre de l'esquisma amb la Glèisa Catolica en 1054 quand aquela d'aquí i introduguèt un element novèu, lo "Filioque" ("e lo fiu" en latin)[2].
- Dei vielhs cresents, un grop minoritari de Russia, separat en 1666-1667.
- Tanben cau mençonar d'esquismas pus limitats dins lo temps e ara despareguts, coma l'arrianisme o lo donatisme...
Es de notar que lo protestantisme, e mai venga d'una rompedura amb lo catolicisme au sègle XVI, s'es pas unit amb l'ortodoxia.
Dempuei lo sègle XX, pasmens, lo dialòg ecumenic a permés de raprochaments parciaus deis ortodòxes amb lei miafisitas ("monofisitas"), lei protestants e lei catolics.
Organizacion[modificar | modificar la font]
Lei subdivisions primàrias de la Glèisa Ortodòxa son administrativas e pas teologicas. Se fan segon de diferéncias geograficas, nacionalas e sovent lingüisticas. La glèisa primitiva construguèt sei jurisdiccions segon leis ancians districtes e país romans: ne derivan una part dei subdivisions actualas.
Patriarcat Ecumenic de Constantinòble[modificar | modificar la font]
Lo Patriarcat Ecumenic de Constantinòble, a Istambol, es l'organisme centrau de l'organizacion de la fe ortodòxa; es establit dempuei l'Empèri Bizantin. A sa tèsta i a lo patriarca de Constantinòble qu'es lo representant de l'ortodoxia: a l'ora d'ara, es Bartomieu I de Constantinòble. Aqueu d'aquí es lo menaire legau dins un certan nombre de domenis de la Glèisa Ortodòxa, per exemple pòt consagrar leis evesques e establir de monastèris dins d'autrei districtes canonics. Ansin es eu l'evesque dirècte e lo "menaire Espiritau" dau mont Athos.
Pasmens, lo Patriarcat de Constantinòble s'acòrda amb una organizacion "conciliara" e descentralizada dins l'ensems de l'ortodoxia: consistís en divèrsei glèisas nacionalas que partejan una fe, una istòria, una tradicion e una veneracion comunas mai que se govèrnan caduna amb sei concilis e evesques pròpris: es una diferéncia importanta amb l'autoritat centralizada dau Papat dins lo catolicisme (Timothy Ware, p 23)[3].
Au quatren concili ecumenic de Calcedònia, en 441, leis evesques enoncièron lo canon XXVIII que ditz que l'evesque de la "Nòva Roma", valent a dire lo patriarca de Constantinòble, a lo meteis onor que l'evesque de Roma, lo papa, e qu'es encargat d'ordenar lei metropolitans (menaires dau clergat dins de zonas especificas) de Pònt, Asia, Tràcia e atanben leis evesques barbars[4] [5].
Aquela decision, atribuida a 150 evesques presents au concili, la Glèisa Catolica Romana la contèsta mai fins ara lei Glèisas Ortodòxas mantenon, per definicion, la comunion amb lo Patriarcat Ecumenic de Constantinòble[6][3].
A l'ora d'ara, lo sèti materiau dau Patriarcat Ecumenic se tròba dins l'immens Collègi Grèc Ortodòxe dau Fanar, a Istambol, bastit de 1881 a 1883.
Patriarcats ancians[modificar | modificar la font]
Au sègle XXI, quatre patriarcats ancians deis originas rèstan intactes (Ware pp. 127, 133 & 134)[3].
- Lo patriarcat of Constantinòble, qu'es tanben lo Patriarcat Ecumenic, sèti generau de l'ortodoxia.
- Lo patriarcat d'Alexàndria
- Lo patriarcat d'Antiòquia
- Lo patriarcat de Jerusalèm
Lo patriarcat de Roma, qu'existís encara tecnicament a travèrs dau papa e de Vatican, es sortit de l'ortodoxia (segon lo ponch de vista ortodòxe) dempuei lo Grand Esquisma de 1054. Se considèra pas eu meteis coma un patriarcat e donc se vei pas coma l'egau deis autrei patriarcats ancians.
Lei regions jurisdiccionalas incluson tanben d'autrei divisions autocefalas e autonòmas. Una glèisa autocefala (autocefal significa « amb sa tèsta pròpria ») pòt nommar son evesque (o metropolitan) pròpri e s'autogovèrna. Una glèisa autonòma (autonòm significa « amb sa lei pròpria ») receu un metropolitan o evesque qu'es consagrat (e donc nommat) per una autra jurisdiccion mai totun s'autogovèrna en granda part.
Autrei patriarcats[modificar | modificar la font]
- Lo Patriarcat d'Armenia o Glèisa Apostolica Armènia o Glèisa Ortodòxa Armènia. Per esquisma, sortiguèt de la Glèisa Ortodòxa en 506 apC en reaccion còntra lo concili de Calcedònia de 451 apC. Aderís au miafisisme o "monofisisme" (Glèisas Ortodòxas Ancianas).
- Lo Patriarcat de Bulgaria. Lo reconeguèron coma autocefal mai d'un còp a causa dei treviraments qu'anientèron o exilièron lei sòcis de la glèisa a d'ocasions divèrsas. L'autocefalia se reconeguèt d'en primier en 927 apC (lei bulgars la declarèron tre 919) e se tornèt crear dos còps, en 1235 e en 1945[7].
- Lo Patriarcat de Georgia o Glèisa Ortodòxa Georgiana. Fasiá partida au començament dau patriarcat d'Antiòquia. Recebèt l'autocefalia dau patriarca d'Antiòquia en 466. Perdèt son estatut autocefal en 1811 quand lo Sinòde Rus l'absorbiguèt (valent a dire: quand Russia envaïguèt Georgia). Lo retrobèt en 1943, autrejat per la Glèisa Ortodòxa Russa e aquò lo Patriarcat Ecumenic o reconeguèt tornarmai en 1989[8].
- Lo Patriarcat de Russia o Glèisa Ortodòxa Russa. Lo Patriarcat Ecumenic li autregèt l'autocefalia en 1589.
- Lo Patriarcat de Serbia. Son estatut autocefal data dau mitan dau sègle XIV, lo perdèt puei e lo li restaurèron au mitan dau sègle XVI.
- Lo Patriarcat de Romania. E mai se la Glèisa Ortodòxa de Romania a de racinas que remontan au sègle I apC, es ren qu'en 1885 que lo Patriarcat Ecumenic li reconeguèt l'autocefalia.
Glèisas autocefalas e autonòmas sens estatut de patriarcat[modificar | modificar la font]
- La Glèisa de Sinai. Se centra a l'entorn dau monastèri de Santa Catarina, dins la peninsula de Sinai en Egipte. La construccion d'origina èra una capèla qu'indicava lo site que Moïses i aviá rescontrat Dieu, amb lo Boisson Ardent: es Elena, la maire de l'emperaire bizantin Constantin I, que l'aviá facha bastir. Es l'emperaire Justinian I que faguèt construire lo monastèri entre 527 e 565. La Glèisa de Sinai es autonòma e son archevesque es consagrat per lo patriarca de Jerusalèm (Ware. p. 135)[3].
- La Glèisa de Chipre. Es autonòma dempuei lo concili d'Efès de 431[3].
- La Glèisa de Grècia. Lo Patriarcat Ecumenic reconeguèt son autonomia en 1850 (Ware. p. 136)[3][9].
- La Glèisa de Polonha. Lo Patriarcat Ecumenic reconeguèt son autonomia en 1924[10].
- La Glèisa d'Albania. Lo Patriarcat Ecumenic reconeguèt son autonomia en 1937[11].
- La Glèisa Ortodòxa dei Tèrras Chècas. Lo Patriarcat Ecumenic reconeguèt son autonomia en 1998[12].
- La Glèisa Ortodòxa d'Eslovaquia. Lo Patriarcat Ecumenic reconeguèt son autonomia en 1998.
- La Glèisa Ortodòxa en America. Son nom ancian èra Glèisa Russa Ortodòxa Grèga Catolica en America. Es la Glèisa Ortodòxa Russa que li acordèt l'autocefalia en 1970 mai lo Patriarcat Ecumenic o a pas encara reconegut[13].
- La Glèisa Ortodòxa de Japon. Recebèt son autonomia en 1970 au meteis moment que lo patriarca de Russia autregèt l'autocefalia a la Glèisa Ortodòxa en America. Son primat (evesque) es consagrat per lo patriarcat rus[14].
- La Glèisa de China. Consistís en una mission a Hong Kong, que son metropolitan es nommat per lo Patriarcat Ecumenic.
- La Glèisa de Finlàndia. Lo Patriarcat Ecumenic li acordèt l'autonomia en 1923[15].
- La Glèisa Apostolica Ortodòxa Estoniana. Lo Patriarcat Ecumenic li acordèt l'autonomia en 1921 e, après lo periòde d'annexion sovetica, lo li reconeguèt tornar-mai en 1996[16].
- La Glèisa Ortodòxa d'Ucraïna, ligada au patriarcat rus de Moscòu, que li reconeguèt l'autonomia en 1990. Ara i a tres glèisas en Ucraïna:
- La "Glèisa d'Ucraïna-patriarcat de Moscòu", en comunion amb la Glèisa Ortodòxa [ponch de verificar].
- La "Glèisa d'Ucraïna-patriarcat de Kyiiv", qu'es pas en comunion amb lo corrent principau dei glèisas ortodòxas [ponch de verificar].
- La "Glèisa Autocefala Ortodòxa Ucraïniana", qu'es pas en comunion amb lo corrent principau dei glèisas ortodòxas [ponch de verificar].
La Glèisa Ortodòxa en Occitània[modificar | modificar la font]
Canonicity[modificar | modificar la font]
Nicene Creed[modificar | modificar la font]
Filioque[modificar | modificar la font]
Apostolic Succession[modificar | modificar la font]
The Seven Ecumenical Councils[modificar | modificar la font]
Anathema of 1054[modificar | modificar la font]
Notes[modificar | modificar la font]
- ↑ Lei Sèt Concilis Ecumenics Christian Classics Ethereal Library, Calvin College
- ↑ F.L. Cross & E.A. Livingstone, eds., The Oxford Dictionary of the Christian Church, 2nd Ed. (Oxford: Oxford University Press, 1989), s.v. "Filioque", p 512.
- ↑ 3,0, 3,1, 3,2, 3,3, 3,4 et 3,5 Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
Ware.
- ↑ Philip Schaff and Henry Wace (Eds) (1900). The Seven Ecumencial Councils. Nicene and Post-Nicene Fathers. Second series. Peabody MA: Hendrickson Publishers. Reprint of original edition published in 1900 By Chas. Scribner & Sons
- ↑ All Ecumenical Councils-All Decrees vejatz Councils 1-7. Es un sit qu'inclutz lei concilis posteriors au seten concili ecumenic, tau coma lei catolics leis accèptan, en oposicion amb la limitacion ai sèt primiers concilis segon la vision ortodòxa. Lo sit nòta tanben que lo papa Leon acceptèt pas lo canon XXVIII
- ↑ Sit oficiau dau Patriarcat Ecumenic de Constantinòble
- ↑ History of the Bulgarian Church
- ↑ History of the Orthodox Church of Georgia
- ↑ The Church of Greece
- ↑ The Holy Polish Autocephalous Orthodox Church
- ↑ Church of Albania; From 1767 to 1937
- ↑ The Orthodox Church in the Czech Lands
- ↑ The Road to Autocephaly 1963-1970
- ↑ The Road to Autocephaly 1963-1970
- ↑ Finnish Orthodox Church
- ↑ History of the Orthodox Church of Estonia


text:
Les 75 monuments historiques de Nice
La courtura nissarda es ben viéua e la couhina resta una part essenciala dóu patrimoni de la Countéa de Nissa. Es tra lu cours de couhina nissarda qu’ourganisa en l’assouciacioun Nissart Per Tougiou, que Denis Bensa, l’autour, trasmete la siéu passioun. Emb’aquel oubrage e li siéu desena de receta, partirès au rescontre dei diferent proudutour loucal, durberès li pouòrta dei bouòni taula de la Countéa e anerès partajà l’intimità culinària d’una vera maigran couhinièra !
- Parution : Mai 2017
- Auteurs : Denis Bensa (traduction Pierre-Louis et Jean-Luc Gagliolo)
- Format : 22 x 22 cm - 112 pages ISBN : 9782919056606


text:
Caupena
Caupena[1] (en francés: Caupenne) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de las Lanas e la region d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Lo castèth de Caupena du Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle.
- La glèisa de sent Laurenç de Caupena.
- La glèisa de sent Martin de Caupena.