c: text/html

text:
Lo laboratòri CLLE-ERSS de l'Universitat Tolosa-Joan Jaurès prepausa BaTelÒc, una basa textuala en lenga occitana qu'amassa d'òbras escrichas del sègle XIX a l'ora d'ara.
Aquel còrpus es la resulta d'annadas de trabalh. Recampa d'òbras de mai d'un genre (roman, teatre, poesia, conte, premsa...) e aculhís la variacion grafica e dialectala. Los tèxtes son encodats segon los formats estandard de constitucion e de difusion de còrpus (format XML, nòrma TEI P5).
L'accès a aquelas donadas es essencial pels estudis lingüistics, car son necessàrias per bastir un diccionari general de la lenga occitana, per las recèrcas en literatura, en sciéncias umanas, en didactica e per l'ensenhament de la lenga.
BaTelÒc a pas per tòca de prepausar un còrpus de referéncia de l'occitan, mas de fornir als utilizaires un ensemble de tèxtes pro larg per que cadun i pòsca seleccionar los que li permetràn de se bastir son còrpus de trabalh. Prepausa una interfàcia de consultacion amb un motor de recèrca.
Pel moment, la basa conten 95 tèxtes (3,37 milions de mots) de 49 autors diferents. Serà enriquida regularament.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Non siguèc bric fàcil era classificacion entas 1/8 de finau. Eth Landorthe dempús de patir era golejada en partit de liga, venguèc tamb ua auta actitud de disputar totes es pilotes e méter es causes dificiles enquiara menuta 80’. En partit, portèc era iniciatiua era U.E. Bossòst, eth Landorthe sajaue de conectar tamb eth sòn delantèr Armengaud entà cercar era porteria aranesa. Atau, as 5 menutes, ua passada d’Armengaud siguèc rematada per Villani e eth sòn shut anaue per molt pòc entà dehòra. Era U.E. Bossòst ena menuta 20’ artenhíe eth 1-0 en ua jogada d’ Ignasi que shutaue crotzat sus era gessuda deth portèr Lacaze. Quan semblaue que s’arribarie ath descans tamb avantatge aranesa, farrat d’aigua heireda, ronques Villani en posicion dubtosa asistíe a Armengaud e aguest marcaue eth 1-1. Tamb aguest resultat s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat sonque començar eth Landorthe auèc ua oportunitat en trèir ua fauta Villani e Marcos auèc de desviar era pilota a cornèr. As 10 menutes dera represa, jogada personau de Pipe que se calèc enquiara linha de hons e centraue entà que Mutu a porta ueda marquèsse eth 2-1. Encara quedaue fòrça temps enquiath finau. Era U.E. Bossòst auèc ua molt bona ocasion quan Ignasi shutaue ua vaselina per dessús deth portèr francés e era pilota se n´anaue dehòra per pòc. Ena menuta 80 clar penalty a Madrid que Felipe s’encuedèc de shutar entà marcar eth 3-1, resultat definitu. Domatge ath finau des protestes entre eth portèr Marcos e eth delantèr Armengaud.
Ath finau objectiu complet, cau veir que toti es partits son diferenti e tanben pensar que cada dia non les vam a marcar 8 gols ath Landorthe.
Fòrça gràcies ara aficion peth suport ar equip.
Pròplèu partit recebem ath líder Encausse en Bossòst, dissabte 19 de noveme tas 20:00.
U.E. Bossòst: Marcos,Àlex, José Ramón, Héctor, Felipe, Liaño, Javi, León, Pèir, Ignasi e Miguel. Remplaçants: Pipe, Madrid e Mutu.
Trainer: Adrian.
Tarjetes auriòles : Liaño(13’), Héctor (37’), León (57’), Ignasi (65’).
Ent. Landorthe: Lacaze, Pizanu, Soubiran, Gares, Caperan, Matilla, Lefrancois, Aouam, Armengaud, Beyt, Villani. Remplaçants: Biguet, Margueritat, Pruvot.
Trainer : Lacaze Gerard.
Tarjetes auriòles : Gares (48’), Soubiran (57’), Caperan (78’), Matilla (85’), Beyt (87’).
Gols : 1-0 Ignasi (20’), 1-1 Armengaud (43’), 2-1 Mutu (55’), 3-1 Felipe (80’p.).
Arbitre: Laven Michaël.


text:
La Madelaine-sous-Montreuil
La Madelaine-sous-Montreuil es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La Madelaine-jos-Montreuil a situat en lo departament del Passatge-de Calava (62). A traversat per la Canche. Las siás zònas marécageuses protegisson una fauna e una flore fòrça diversifiées en atrasent los toristas sustot l'estiu, estacion de la randonnée pédestre. La Madelaine a situat a doas Montreuil sus Mar, vila a fòrça important patrimòni istoric. La Madelaine es un pichon vilatge mas, aquel vilatge es fòrça reputacion. Aquela reputacion a a causa dels dos restaurants, de renom del pòble #qu'atrason los llaminers en venent principalament de tota la França e de Angleterre fins en las marais del pòble. L'estiu, La Madelaine aperten als pescadors #que la longitud de la Canche estendon las siás linhas jol solelh del Passatge de Calava. N'ivèrn la Madelaine es un canton de passatge pels ausèls migratoris; los ausèls en venent del nòrd de l'Euròpa s'agradan a i passar una nuèch, las chasseurs egalament.
La Madelaine-sous-Montreuil est situé dans le département du Pas-de Calais (62). Elle est traversée par la Canche. Ses zones marécageuses abritent une faune et une flore très diversifiées attirant les touristes surtout l'été, saison de la randonnée pédestre. La Madelaine est située à deux pas de Montreuil sur Mer, ville à très important patrimoine historique. La Madelaine est un petit village mais, ce village est très renommée. Cette renommée est due aux deux restaurants, de renom du village qui attirent les gourmands venant principalement de toute la France et d'Angleterre jusque dans les marais du village. L'été, La Madelaine appartient au pêcheurs qui le long de la Canche tendent leurs lignes sous le soleil du Pas de Calais. En hiver la Madelaine est un coin de passage pour les oiseaux migrateurs; les oiseaux venant du nord de l'Europe se plaisent à y passer une nuit, les chasseurs également.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
1848
Aquesta pagina concernís l'an 1848 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Lo 14 de febrier, l'enebiment per lo prefècte de París d'un banquet republican entraïnèt de manifestacions importantas lo 22 atisadas per lei consequéncias de la crisi economica de 1846-1847 e lo maucontentament sociau. La repression causèt un mòrt e lo movement se generalizèt. Lo 23, èra vengut una insureccion e lei tropas dau govèrn reiau perdiguèron lo contraròtle de la situacion entraïnant l'abdicacion de Loís-Felip Ièr lo 24 après lo començament de l'ataca dau palais per leis insurgents. Un govèrn provisòri republican prenguèt lo poder e proclamèt la restauracion de la Republica.
Pasmens, en despiech de l'adopcion de quauquei mesuras progressistas (demencion d'una ora de la durada de la jornada de trabalh, adopcion dau sufragi universau masculin...), lo govèrn novèu, devesit entre republicans moderats (Lamartine, Ledru-Rollin, Arago) e lei republicans socialistas (Louis Blanc) mau capitèt de reglar la situacion sociala e esperèt leis eleccions d'abriu per formar una assemblada cargada de redigir una constitucion e de s'ocupar deis afaires pus importants.
Aqueleis eleccions donèron una majoritat febla ai republicans amb aperaquí 500 deputats republicans e 300 monarquistas (environ 200 orleanistas e 100 legitimistas). La borgesiá e l'aristocracia obtenguèron la màger part dei pòstes car solament 15 obriers ò artesans foguèron elegits (e ges de païsan). Aquelei resultats entraïnèron d'afrontaments dins certanei vilas (Limòtges, Essaudun...) entre lei diferentei tendàncias republicanas. Lo 4 de mai, lei deputats elegiguèron una Comission Executiva de cinc deputats per eliminar la « menaça roja ». Formada de republicans moderats, aquela comission permetèt d'eliminar l'influéncia dei republicans radicaus au sen dau poder e refusèt la formacion d'un Ministèri dau Trabalh, revendicacion importanta dei radicaus. Puei, lo 4 de junh, leis eleccions complementàrias veguèron un renfòrçament dei partits conservators ambé l'eleccion de Louis-Napoléon Bonaparte, nebòt en exil de l'Emperaire, e d'Adòlf Tièrs.
Lo 21 de junh, lo poder conservador novèu demandèt la sarradura deis Obradors nacionaus qu'èran un simbòl de la Revolucion de Febrier e una fònt de trabalh importanta per leis obriers parisencs. Entre lo 22 e lo 26 de junh, leis obriers parisencs se revoutèron donc tornarmai mai lo movement foguèt durament reprimit per lei tropas dau generau Cavaignac. Entre 3 000 e 5 000 insurgents foguèron tuats dins lei combats, 1 500 fusilhats après sa rediccion, 25 000 capturats (11 000 foguèron condamnats). En recompensa, Cavaignac foguèt elegit cap dau poder executiu per lei deputats lo 28 de junh. La sarradura oficiala deis Obradors nacionaus se debanèt lo 3 de julhet.
Aquelei combats entraïnèron una rompedura entre republicans moderats e radicaus e favorizèt l'emergéncia de Louis-Napoléon Bonaparte que ganhèt lo sostèn deis obriers, venguts fòrça ostils au govèrn, dei païsans, generalament inquiets après leis eveniments de junh, e dei conservadors. Lo 24 de setembre, rintrèt en França e se presentèt ais eleccions presidencialas dei 10 e 11 de decembre. Gràcias a aquela coalicion eteroclita, foguèt largament elegit ambé 74,2% dei vòtes. Cavaignac prenguèt la segonda plaça ambé 19,81% e Ledru-Rollin la tresena ambé 5,06%. Leis autrei candidats realizèron de resultats inferiors a 1%.
D'autra part, dins lo corrent de l'annada, signatura d'un decrèt d'abolicion de l'esclavatge (27 d'abriu).
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Au nòrd-oèst d'Etiopia, revirada d'una ataca de Kassa Hailu que foguèt vencut per lei fòrças egipcianas ben equipadas e entraïnadas. Fòrça impressionat per lei soudats egipcians, Kassa Hailu decidèt d'adoptar lo modèl europèu per sei fòrças, çò que li donèt un avantatge decisiu dins lei luchas intèrnas dau país.
America[modificar | modificar la font]
Estats Units d'America[modificar | modificar la font]
Après la conquista de Mexico, leis Estatsunidencs poguèron impausar de condicions duras ai Mexicans per reglar lo conflicte acomençat en 1846. D'efèct, Washington annexèt la mitat nòrd de son vesin (Tèxas, Califòrnia Auta, Nòu Mexic...) ambé lo tractat de Guadalupe Hidalgo lo 2 de febrier.
Mexic[modificar | modificar la font]
Après la capitulacion de Mexico e l'exili novèu de Santa Anna a la fin de l'annada precedenta, de negociacions se debanèron per reglar lo conflicte ambé leis Estats Units d'America. Durament desfach, Mexic deguèt cedir la mitat nòrd de son territòri (Tèxas, Califòrnia Auta, Nòu Mexic...) ambé la signatura dau tractat de Guadalupe Hidalgo lo 2 de febrier.
Arts[modificar | modificar la font]
Filosofia[modificar | modificar la font]
Publicacion dau Manifeste dau partit comunista dei filosòfs alemands Karl Marx (1818-1883) e Friedrich Engels (1820-1895). Obratge major de la pensada occidentala, presentèt lei concèptes de materialisme aplicada a la vida sociala – es a dire la teoria de la lucha dei classas e dau ròtle dau proletariat dins l'evolucion de l'istòria umana – e prepausèt una societat novèla basada sus la proprietat collectiva dei mejans de produccion.
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Fisica[modificar | modificar la font]
Formulacion dau principi zèro de la termodinamica per William Thomson (lord Kelvin) que permetèt de definir una temperatura termodinamica capabla de depintar lei fenomèns termodinamics estudiats per son autor.
Geografia[modificar | modificar la font]
Publicacion de la premiera carta dei corrents marins per l'Estatsunidenc Matthew Fontaine Maury (1807-1873).
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 27 de genièr - Heihachiro Togo, amiral japonés (m. 1934)
- 3 de febrièr - Jørgen Løvland, primièr ministre de Norvègia (m. 1922)
- 15 de febrièr - Paul Groussac, critic literari e istorian argentin (m. 1929)
- 16 de febrièr - Octave Mirbeau, escrivan, romancier e dramaturg francés (m. 1917)
- 4 d'abril - August Forès, poèta occitan (m. 1891)
- 7 de junh - Paul Gauguin, pintre francés (m. 1903)
- 7 de julhet - Francisco de Paula Rodrigues Alves, president de Brasil (m. 1919)
- 25 de julhet - Arthur James Balfour, primièr ministre del Reialme Unit (m. 1930)
- 19 d'agost - Gustave Caillebotte, pintre francés (m. 1894)
- 19 de setembre - Gunnar Knudsen, primièr ministre de Norvègia (m. 1928)
- 9 de novembre - August Veirièr, escrivan francés de lenga occitana (m. 1936)


text:
Allouville e Bellefosse
Allouville e Bellefosse (Allouville-Bellefosse en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Aquela comuna es nascuda de la fusion de las municipalitats d’Allouville e de Bellefosse en 1823.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Facebook es un malhum social en linha que permet a sos utilisaires de publicar d'imatges, de fotografias, des videogramas, de fichièrs e de documents, d'escambiar de messatges, jónher e cear de grops e d'utilizar una varietat d'aplicacions.
Tresen site web mai visitat al mond après Google e YouTube segon Alexa, amb mai d'un miliard d'utilizaires actius quotidians.
En junh de 2007, Facebook declara aver passat lo nombre de 2 miliards d'utilizaires actius.
Facebook nasquèt en 2004 a l'universitat Harvard; d'en primièr reservat als estudiants d'aquesta universitat, puèi foguèt dubèrt a d'autras universitats americans abans de venir accessible a totes en setembre de 2006.
Lo nom del site ven des albums fotos (« repertòri fotografic » o « facebooks » en anglés) amassant las fotos de cara de totes los estudiants presas al començament de l'annada universitari.
Facebook fa regularament l'objècte de debats tant sul plan politic que juridic, economic, cultural e social. Son influéncia dins l'esfèra publica e lo biais que tòca la vida sociala dels utilizaires, son usatge de las donnadas personalas, son ròtle dns la propagacion de las fake news o encara sa politica de regulacion des contenguts son tanben sovent discutits dins l'actualitat.
Somari
- 1 Istòria
- 2 Presentacion
- 3 Usatges
- 4 Impactes
- 5 Criticas e controvèrsias
- 6 Revenguts e contribucion
- 7 Revenguts
- 8 Estatisticas
- 9 Censura sus Facebook
- 10 Luta contra la propaganda
- 11 Lengas
- 12 Mèdias
- 13 Nòtas e referéncias
- 14 Annèxe
Istòria[modificar | modificar la font]
Desvelopament (2004–2005)[modificar | modificar la font]
Mark Zuckerberg fonda « The Facebook », primièr a l'adressa thefacebook.com, lo 4 de febrièr de 2004. L'inscripcion es primièr limitada als estudiants de l'universitat Harvard e a partir del primièr mes, mai de la mitat de la populacion del primièr civle de l'universitat Harvard èra inscricha sul servici. Eduardo Saverin (penjal comercial), Dustin Moskovitz (programaire), Andrew McCollum (grafista) e Chris Hughes rejoguèron Zuckerberg per l'ajudar a promòure lo site. En març, Facebook s'espandís a las universitats Stanford, Columbia e Yale. Aqueste espandiment contunhèt amb la dubertura de Facebook a l'Ivy League e a las ecòlas de la region de Boston e, pauc a pauc, a gaireben totas las universitats al Canadà e als EUA. En junh de 2004, Facebook establís son sètge social a Palo Alto, en Califòrnia.
La societat lèva l'article « The » de son nom après la crompa del nom de domèni facebook.com en 2005 per la soma de 200 000 dolars. En setembre de 2005, lancèt una version per las escòlas segondàrias. A aquesta epòca, per rejónher lo malhum d'una escòla segondària, caliá una invitacion. Facebook ensegida alarguèt sas membres als emplegats d'unas societats, coma Microsoft e Apple.
Melhoraments (2006–2009)[modificar | modificar la font]
A partir del 26 de setembre de 2006, tota persona d'al mens 13 ans possedent una adreça electronica valida podaca possedar un compte,. Lo 13 d'agost de 2007, una partida del còdi font de la pagina d’indèx del site foguèt piratada e publicada sus Internet.
Lo 23 de julhet de 2008, Facebook presenta las avançadas de sa plataforma cridant sos desvelopaire, que lo nombre passa 400 000, a connecter lors sites Web a Facebook via Facebook Connect. Facebook melhora son sistème de microblogging. Segon Le Monde, aquesta noveautat a per objectiu de defendre sas parts de mercat fàcia al concurrent Twitter, que beneficia d'una fòrta cobertura mediatica.
Succès (2010–2013)[modificar | modificar la font]
Lo 21 de genièr de 2010, un libre non oficial conta l'istòria de Facebook, de l'universitat Harvard en 2003 fins a 2009. Lo film The Social Network, traça la creation de « The Facebook » a Harvard, es sortit en octobre de 2010. Lo 23 de setembre de 2010, Facebook e totes los servicis utilizant son API foguèron copats pendent mai de doas oras a la seguida d'una modificacion erronèa de la configuracion del site pels desvelopairers. Lo 15 de novembre, Mark Zuckerberg annócia lo lançament d'un sistème de messatgeriá corrièr electronic, qu'aurà per nom de domèni @facebook.com, per concurrenciar Gmail e Hotmail, los de Google e Microsoft.
Branch Media e autres (dempuèi 2014)[modificar | modificar la font]
Lo 14 de genièr de 2014, Facebook crompa la societat Branch Media, especialista dans la cura e le partatge de contenguts, per 15 milions de dolars. Lo 24 de febrièr de 2014, es suprimit lo sistèma de messatgeriá: @facebook.com. En mars 2014, Facebook crompa Oculus VR, creator du casca de realitat virtuala Oculus Rift. En junh de 2014, Facebook lança Slingshot (aplication de partatge de fotos) per concurrenciar Snapchat, mas sens succès. En octobre de 2014, Facebook lança Rooms, una aplicacion (exclusivament mobila) que permet de crear de salons de discussion (forums). Lo 15 de junh, Facebook annoncièt lo lançament de l'aplicacion Moments, que l'objectiu es de partejat de biais privat sas fotos.
Un boton d'empatia[modificar | modificar la font]
En setembre de 2015, Facebook annóncia que va testar la relizacion d'un boton d'empatia, acompanhant lo boton « M'agrada », que pòt èsser dificil a utilizar per d'estatuts marcant de moments dificiles per exemple.
Facebook prepare, onga, un malhum social d'entrepresa, Facebook at work, que permetrà als utilizaire de discutir entre collègas, de se metre en relacion amb d’autres professionals o de partajar de documents. Lo modèl economic causit es lo freemium: l’accès serà gratuit mas de foncions seràn pegantas.
Lo 19 de novembre de 2015, Facebook comença a testar una seria d'aisinas permetent als utilisaires avent subit una ruptura de limitar las relacions amb lors ancians partenaris. En decembre de 2015, Facebook permet a sos utilizaires d'inserir una minividèo de 7 segondas coma foto de perfil.
Los botons de reaccions[modificar | modificar la font]
En genièr de 2016, Facebook lança cinc novèls botons de reaccions. S'apondant al classic « M'agrada », los utilizaire poiràn exprimir d'autras emotions via des emojis: « Adori », « A! A! », « Wouah », « Triste », « Grrr » e « Mercé! ».
En mai de 2016, Facebook e Google anóncian ensems lor projècte de crear un cable sosmarin transatlantic de naut debit per accelerar la velocitat d'accès a lors servicis e al nívol. Lo projècte, du nom de MAREA, deuriá ligar las vilas de Virginia Beach als EUA e Bilbao en Espanha.
En octobre 2016, Facebook lança lo malhum social d'entrepresa Workplace. Fins alara Facebook at work.
Lo 1èr de març de 2017, Facebook lança un tèst per tòca de detectar los messatges suicidaris sul malhum social, mejans un programa d’intelligéncia artificiala.
En julhet de 2017, Facebook annóncia la realizacion d'una foncionnalitat permetent als sites d'informacion de prepausar d'articles pagants.
Presentacion[modificar | modificar la font]
Coma aplicacion de malhum social, Facebook permet a sos utilizaires de dintrar d'informacions personalas e d'interagir amb d'autres utilizaires. Las informacions susceptiblas d'èsser mesas a la disposicion del malhum al subjècte de l'estat civil, los estudis e les centres d'interés. Aquestas informacions permeton de trobar d'utilizaires partejant los mèsmes interesses. Aquestes pòdon formar de grops e i invitar d'autras personas. Las interaccions entre membres inclusisson lo partatge de correspondéncia e de documents multimèdias. aqueste principi existís sus d'autres malhums socials generalistas, coma Orkut, o s'adreiçant al monde dels afars, coma Viadeo.
Facebook Connect[modificar | modificar la font]
Es un sistèma de connexion creat per Facebook permetent aux desvelopaires de sites web de permetre a lors utilizaires de se connectar via lor compte Facebook. Aqueste sistèma demanda pels desvelopaires l'API (interfàcia de programacion) de Facebook e una aplicacion. Aquò permet enseguida al desvelopaire d'utilizar li sistème Facebook Graph Search per recuperar d'informacions relativas a l'utilizaire Facebook.
Identitat visuala[modificar | modificar la font]
Usatges[modificar | modificar la font]
Facebook prepausa a sos utilizaires de fonccionalitats opcionalas nomenadas « aplicacions », representadas per de pichonas boitas superpausadas sus de colomnas qu'apartenon a l’afichatge de la pagina de perfil de l'utilizaire. Aquestas aplicacions modifican la pagina de l'utilizaire e loi permeton de presentar d'informacions a las personas que visitarián sa pagina o de n'escambiar. L'utilizaire trobarà per exemple: une lista d'amics, una lista dels amics qu'a en commun amb d’autres amics, una liste dels malhum que l'utilizaire e sos amics apartenon, una lista dels grops que l'utilizaire aparten, una boita per accedir a las fotos associadas al compte de l'utilizaire, un « mini-feed » resument los darrièrs eveniments al subjècte l'utilizaire o sos amics, sus Facebook e una « paret » (« mini-feed », en anglais) permetent als amics de l'utilizaire de daissar de messatjòts que l'utilirezaire pòt repondre.
Facebook prepausa de contunh a sos utilizaires d'amics novèls potencial. Lo malhum social fa l'escomesa de sa capacitat a far creisser las interaccions entre sos utilizaires e donc a lor far consomar de publicitat.
Mai una foncion de messatgeria instantanèa, disponibla dempuèi abril de 2008, permet de signalar a sos amics sa preséncia en linha e, si necessari, de discutir dins un « salon » privat. La messatgeria demora pasmenst reservada al membres de Facebook.
La causida de las aplicacions d'afichar es daissada a l'utilizaire, que pòt n'apondre après aver consultat lo catalòg o ne levar, cambiar lor plaçament sus la pagina o n'amagar unas al public. Las aplicacions permeton atal als membres de Facebook de jogar gratuitament e de jòcs. Facebook es dobèrt a d'aplicacions terças dempuèi mai de 2007.
Dempuèi 2010, es possible d'obtenir una adreça electronica se terminant per @facebook.com. Los usatges mai marcants son Open Graph, Facebook Connect e la moneda virtuala Facebook Credits.
Dempuèi lo 29 de genièr de 2011, Facebook cambia lo biais d'enviar de messatges qu'ara l'utilizaire visualiza l'istoric de las conversacions, dels SMS. Dempuèi julhet de 2011 es possible de realizar d'apèls vidèos amb Skype.
Lo 5 de març de 2012, Facebook lança sa version per ordinator de Facebook Messenger. La societat aviá ja lançat la version per mobil pendent l'estiu de 2011.
En agost de 2012, Facebook revèla que 8,7 % de sos 955 milions d'utilizaires, son de « fals comptes » : son o de comptes duplicats, o de comptes mal classificats (representant un animal, una societat…), o de comptes indesirables.
En genièr de 2013, Facebook presenta son novèl motor de recerca dedicat: Graph Search.En març de 2013, Facebook annóncia un novèl format, plan diferent per sos utilizaires.
Après lo seïsme d'abril de 2015 al Nepal, lo site web lança lo servici Facebook Safety check, que permet d'informar los sieus o de donar d'informacions al subjècte d'autras personas pendnet las catastròfas naturalas, e atal de facilitar las recercas de las personas desaparegudas. Aqueste sistèma es utilizat a l'escasença dels atemptats de París, lo 13 de novembre de 2015.
Cap a una utilizacion en gestion de las coneissenças[modificar | modificar la font]
Al delà de son simple usatge d'aisina de gestion de las relacions amb d'amics (per exemple), ven sempre mai, Facebook, una plataforma de partatge de las conneissenças illimitada.
Facebook permet a sos utilizaires de segir de paginas e donc de tèmas precises per la mencion « M'agradi », mas mai sovent de crear de grops d'interés amb de collaborators a l'entorn de subjèctes precises. Apareis alara qu'aquesta practica pòsca èsser espandida al delà del simple encastre de las relacions interpersonalas. Atal, se constata que fòrça estudiants crean de grops Facebook a l'entorn de projèctes menats al sen de lor percors e que permeton un partejar aisidament e massís de l'avançament del trabalh e de las conneissenças acumuladas sul subjècte. Apareis donc interessant d'espandre l'utilizacion de Facebook e de fins professionalas. La creacion de paginas pòt servir a capitalizar las coneissenças de l'entrepresa a l'entorn d'un subjècte e d'un tèma scientific precis alara que la creacion de grops tampats o semipublics permet d'amassar los membres d'un mèsme projècte. Facebook permet, merce a la compilacion dels centres d'interés afichats per l'utilizaire, de prepausr una seleccion de pagina e grops susceptibles d'enriquir lo camp de coneissença de la persona considerada. D'aqueste biais, los salariats d'un projècte donat pòdon recebre automaticament los ligams de las paginas de projèctes connèxes evoluent dins lo mèsme camp tecnologic e scientific. Aquesta aisina permet d'apondre una dimension transversala a la circulacion de las coneissenças entre los servicis, contribuissent a emular la comunicacion. La conservacion de las paginas e grops essent illimitada dins lo temps, Facebook assegura tanben l'aspècte « perennitat » dels projèctes.
Fin finala, lo desvelopament creissznt de las opcions de contraròtle de confidentialitat demandas per la vida privada dels utilizaires permet tanben a las entrepresas d'accordar à Facebook una fisença melhora. Pasmens, Facebook demora vulnerable a de fugidas d'informacions, coma amb la NSA.
Impactes[modificar | modificar la font]
Larry Rosen, un especialista de la psicologia de las novèlas tecnologias, e Dominguez Hills, del California State University, mostrèron la possibilitat d'una correlacion entre l'utilizacion de Facebook e de las tendéncias narcissicas, la dependéncia l'alcoòl e d'autres trebles mentala. Pasmens, Facebook pòt tanben suscitar l'empatia virtuala — la capacitat de sentir las emocions d'altrú a distància.
Al subjècte del capital social e los fenomèns de socializacion, l'emergéncia de Facebook e dels malhums socials en general son constituit d'elements d'evolucion importanta. Dins son obratge titulat Strength of weak ties (1973) lo sociològ american Mark Granovetter teorisèt la separacion entre los "ligams fòrts", aquestes teissits amb sos pròches fondats sus una fisança recipròca, e los "ligams febles" que s'establisson entre de simples "coneissenças" e exigisson pas alara lo mèsme engatjament mutual. Dins aquesta perspectiva, lo sociològ francés Dominique Cardon vei en Facebook una plateforma sociala que promòu las interaccions « entre individús que se coneisson o apartenon e de cercles socials de proximitat ». Indica pasmens que son ni « los contactes aventuroses amb los desconeguts, ni l’escambi intim amb los pròches » que son privilegiats mas puslèu « de ligams febles… intermediaris de la vida sociala: companh per sempre o d’escasença, collègas, partenaris d’activitat, amics d’amics, coneissenças alunhadas ». Autrament dich, se Facebook fa possible un espandiment de ligams fòrts en facilitant per exemple la comunicacion entre los amics pròches, permet tanben un important desvelopament relacional al delà dels cercles intims. Dins aquesta linhada d'idèa, una enquesta del think tank american Pew Internet Project realizat en novembre de 2010 auprès de 2255 Americans suls sites de malhum socials permetèt de metre en evidéncia lo fach que los "amics" sus Facebook son majoritàriament d'amics d’amics e del coneissenças amb que avèm pas de ligam social actiu. Mas, dins lo mèsme temps, l’interés dels malhum socials coma Facebook es, segon aqueste estudi, qu'aquestes amics entretenon tanben los ligams fòrts: los utilizators de Facebook an pas mai fisança dins los autres (lors amics leper exemple) que los non utilizaires, an pas mai d’interaccions socialas e obtenon mai de sosten moral de la partida de lors amics.
Criticas e controvèrsias[modificar | modificar la font]
Facebook coneis un bon nombre de controvèrsias. Lo site foguèt blocat per intermiténcia dins fòrça païses coma la Republica populara de China, lo Vietnam, l'Iran, l'Ozbequistan, lo Paquistan, la Siria e lo Bangladèsh sus diferentas basas. Per exemple, lo site foguèt fòrabendit d'unes païses per son contengut jutjat antisemita e religiosament discriminatòri. Lo site tanben foguèt blocat per fòrça entrepresas per empachar los emplegats d'i accedir pendents la oras de trabalh. Las donadas personalas dels utilizaires de Facebook foguèron menaçadas e la seguretat dels comptes foguèt compromesas mai d'un còp.
En julhet de 2011, las autoritats alemandas discutisson d'enebir d'eveniments organizats sus Facebook. La decision es basada sus l'esquatatge d'individús à d'eveniments alara qu'èran pas, a l'origina, pas invitats,. Coma a Amborg ont 1 600 « invitats » se presentèron al 16n aniversari d'una joventa que l'invitacion aviá estat incorrèctament marcada pel public. Un centenat de policièrs foguèron cridats. Un policièr foguèt agressat e onze participants arrestats per agression, degradacions e resisténcia a las autoritats.
En junh de 2013, a la seguida de las revelacions de l'afar PRISM per Edward Snowden, apareis que Facebook collaborèt amb la NSA, li permetent l'accès liure a totas las donadas de l'ensemble dels utilizaires. Unes jorns après aquestas revelacions, l'ancian garant de la proteccion de las donadas de Facebook es emplegat per la NSA, coma l'anóncia lo New York Times.
En mai de 2017, lp Guardian publica una enquèste indicant que los moderators de Facebook an recebut per instruccion de tolerar los pòsts negacionistas e contestant la veracitat de la Shoah levat s'aquestes son sont signalats e publicats a partir dels país (França, Alemanha, Àustria, Israèl) ont de tals prepaus son illegals e punissables de penas d’emprisonament, aqueste solament per evitar le risc de procès e d’emendas contra Facebook qu'engatge sa responsabilitat coma plataforma metica.
Manipulacion dels subjèctes d'actualitat[modificar | modificar la font]
En mai 2016, d'ancians emplegats de Facebook revelan qu'a l'epòca avent trabalhat per l'entrepresa, los subjèctes remontats d'entre los « contenguts populars » èran seleccionats per una equipa de curators qu'escartavan amb intencion los subjèctes politics de tendéncia conservatritz. Al contrari, de subjèctes pauc populars, coma lo movement Black Lives Matter, èran pujat manualament per l'equipa,,. Selon l'AFP, aqueste tracatament editorializat seriá pas estat lo resultat d'instruccions donadas per la direccion mas seriá vengut de l'initiativa de « joves jornalistas orientats per lors opinions politicas marcadas a l'esquèrra ». Mas, de consignas foguèron donadas per que de subjèctes, coma de movement militant Black Lives Matter, provocava pas d'interés que cal, sián pasmens integrats a las tendencias.
Contraròtle de l'informacion[modificar | modificar la font]
Los gigants del web tenon gaireben un monopòli sul flus d'informacions e, coma tal, son en mesure de manipular lo discors public. Internet es un ensemble de servicis de basa. Gaireben totes los servicis son tenguts e gerits par de societats privadas, qu'abrigan lo contengut e donan als utilizatorrs la possibilitat de lo consultar o de'n crer de novèls. S'aquestes provesidors de servicis de basa volon pas grand causa sus Internet, pòdon lo censurar e lo far desapareisser d'internet dins lo mond entièr. Aqueste contreròtle d'Internet es dins los fachs concentrat dins las mans d'unas entrepresas massissas que fan tot per que lo public sián pas conscient.
En abril de 2017, l'autor e cercaire Jonathan Taplin s’inquièta dins lo New York Time del dangièr que representan los cinc mai grands grops internet american. Cita alara Louis Brandeis per qui « dins una societat democratica, l'existéncia de grands centres de poder privat es dangierosa per la libertat del pòble ». Segon Taplin, las autoritats americanas « deurián decidir pro rapidament se Google, Facebook e Amazon son de monopòlis naturals que devon èsser reglamentats, o s'autorizam l'statu quo de contunhar, pretendent qu'aquestes monolits causen pas de dematge a nòstra vida privada e a la democracia ». Unas rumors daissava en 2017 pensar que Mark Zuckerberg poirá menar la mescla dels genres fins a èsser candidat en 2020 per las eleccions presidencialas americanas pel partit democrata.
Evasion fiscala[modificar | modificar la font]
Facebook foguèt proceguit en justícia, e practica l'evasion fiscala. En França, Facebook capita e reduire de 99 % sos impòsts mandant sos beneficis a las illas Caïmans ne declarant un chifre d'afars que de 12,9 milions d'èuros alara que pòt s'estimar a 266 milions d'èuros.
Respècte de la vida privada[modificar | modificar la font]
Lo malhum social constituís de « dossièrs fantaumas » suls internautes, tanben aquetes qu'an pas de compte. Se la reglementacion francesa en matèria de proteccion de la vida privada es mai estricta qu'als EUA, las donadas personalas son pasmens gardadas per l'entrepresa.
En efièch, lo malhum social se noirís d'un grand nombre de donadas personalas. Segon las donadas provesidas per Facebook, 350 milions de fotos son postadas suls sites dels malhums socials cada jorn. Coma d'autres grops del sector, Facebook foguèt criticat a causa de las problematicas tòcant al respècte de la vida privada dels utilisators tot lo long d'aquestas desenas d'annadas d'existéncias.
En Belgica, un estudi de l'universitat catolica de Lovaina de 2015 acusa Facebook de violar la legislacion europèa en matèria de vida privada e de defensa dels consomators, per exemple del fach de las novèlas règlas de confidentialitats adoptadas en genièr darrièr,. En 2016, la cort d’apèl de Brussèlas donèt rason al malhum social al subjècte de l'utilizacion d'un cookie « datr » que permet entre autre de seguir los internautes non membres.
Lo 17 d'octobre de 2015, Alex Stamos, responsable de la seguretat, anoncia que los utilizaires susvelhats o piratats per lo Estats o en lor favor dels quite Estat serián avertits amb un messatge.
L'associacion europe-v-facebook creada per Max Schrems insistís sul respècte de la legislacion europèa sus la proteccion de las donadas. Acusa Facebook Ireland Ltd., la basa europèa de l'entrepresa, d'enfrànher lo drech europèu sus l'utilizacion de las donadas, e de participar al programa de susvelhança Prism de la NSA. Critica la transparéncia de las donadas dels utilizaires per Facebook. Per exemple, un contengut escafat per l'utilizaire es de fach pas realament suprimit, e l'utilizacion que fa Facebook d'aquestas donadas es sovent pauc clara. Mai, Facebook utiliza lo principi de l‘opt-out a son avantatge: los paramètres per manca daissan gaireben totas vos donadas personalas visiblas sens restriccion. Mai, Facebook encoratja tanben d'autres utilizaires a li donar aquestas informacions. Per exemple, tagar las gents sus de fotografias e sincronizar de numèros de telefons mobils.
Segon lo sociològ Antonio Casilli, la vida privada venguèt un enjòc collectiu e refuta l'idèa d'une fin de la vida privada que seriá deguda als malhum socials. Per el, s'agís d'una negociacion permanenta entre los gigants dels malhum socials, los utilizaires e los poders publics. L'istòria de Facebook es un representant sus aquestes tème e i a de conflictes, o contre d'associacions o d'institucions estaticas.
De biais a prepausar de « novèls amics » a sos utilizaires, Facebook pòt utilizar la localizacion de lors telefonets per coneisser las personas que se podèt encontrar dins la vida reala. Lo malhum social es tanben capable de determinar se las personas se fan fàcia o caminan ensemble comparant las donadas de lors telefons.
Amb sas culhidas massissas d'informacions Facebook pòt coneisser l'estat del moral de sos utilizaires. En mai de 2017, un rapòrt intèrne de l'entrepresa mòstra que sos algoritmes son capables de determinar cossí los adolescents poirián se sentir « estressats », « subrecargats », « ansiós » o aver l'impression « d'èsser una revirada ».
Facebook fa la promocion d'un servici VPN gratuit amb son aplicacion mobila, qu'agís de fach coma un spyware collectant e analisant las donadas utilizaire per « melhorar los produchs de Facebook e sos servicis ». Coma d'esperela l'expausa l'aplicacion VPN dins sa politica de confidencialitat, traca las donadas utilizaires relativa « a las aplicacions installadas sus vòstre aparelh, vòstre usatge d'aquestas aplicacions, los sites web qu'avètz visitats e lo volum de donadas utilizat ».
Eleccions generalas britanicas de 2017[modificar | modificar la font]
Se tracta de l'implicacion e l'influéncia de Facebook pendent las eleccions generalas britanicas de 2017, los "M'agrada" e "partatge" se traduson en « votes en favor dels en favor pels partits politics a un ritme creissent ». Carl Miller, director d'un recerca d'un centre d'analisi dels medias socials estima « que los govèrn devon reglamentar l'utilizacion pels partits politics de Facebook e far transparentas lors depensas sus la plata forma ». Elizabeth DenhamModèl:Lien, comissari a l'informacion e responsable de l'autoritat independenta de Grand Bretanha sus l'informacion publica declarèt en mai de 2017 qu'una enquèsta formala se dobrissiá al subjècye de « l'utilizacion de l'analisi de donadas amb d'objectius politics ». L'enquèsta al subjècte màger de la campanha abans lo referendum del Brexit en junh de 2016, mas potencialament tanben dins d'autras campanhas.
Messenger kids[modificar | modificar la font]
A la fin de 2017, Facebook anóncia la mesa en linha d'una version per enfants de Messenger. L'entrepresa se defend de tota deriva, explicant qu'aquesta version aurá pas d'objectiu comercial e demorarà jol contraròtle dels parents.
Politica de supression de contengut[modificar | modificar la font]
Per exemple, en genièr de 2018, a la comediana Sandra Naoum se li levèt son pairinatges e d'articles a causa de la preséncia d'imatges de pitres femnes destinats a illustrar son projècte de film 'L'amazone' tractant del càncer del sen. Denoncia dins una tribuna de Huffington post «una ipocrisia del quita malhum social, las publicacions objectificantas e violentas al subjècte de las femnas proliferant en tota impunitat alara qu'aquestas que son valorizantas per aquestas darrirèras son sistematicament suprimidas».
En febrièr de 2018, Facebook suprimís la difusion d'una fotografia de la Vènus de Willendorf, estatueta paleolitica mondialament coneguda.
Revenguts e contribucion[modificar | modificar la font]
Revenguts[modificar | modificar la font]
Estatisticas[modificar | modificar la font]
En França[modificar | modificar la font]
En France, Facebook auriá atirat 3,6 milions de visitaires entre 2007 e 2008. En 2008, un nombre creissent d’escafaments volontaris dels beneficis es observat. En octobre de 2008, Facebook anóncia mai de 4 milions d'utilizaires actius pel païs. En abril de 2010, segon l’aisina de ciblatge de las campanhas publicitàrias sus Facebook, près de 9,7 milions de Franceses son presents sul site – plaçant la França dins la lista dels primièrs país per utilizaires del site –, amb un taus de penetracion dins la populacion de prèp de 16 %. Segon Les Échos, pasmens, un cert nombre de suspicions existisson al subjècte de l'exactitud des chifres d’audiéncia avançadas per Facebook. Selon Médiamétrie, amb mai d'11 milions de visitaires unics en decembre de 2008, Facebook se classa dins los vint sites internet mai visitats.
En febrièr de 2011, las estatisticas parlan de 20,54 milions d'utilizaires (+1,6 milion en 6 meses), o 31,8 % de la populacion e 46 % dels internautes franceses. Encara, mai de la mitat dels utilizaires an entre 18 e 34 ans (31 % dels 18-24 ans e 28 % dels 25-34 ans).
Lo 2 de junh de 2015 Facebook anóncia la dubertura a París d'un tresen laboratòri FAIR, especializat dins la recerca sur l'intelligéncia artificiala.
A començament de setembre de 2015, Facebook France anoncia aver passat los 30 milions d'utilizaires mensuals actius en França o una progression de près de 2 milions d'utilizaires al respècte de novembre de 2014. Atal près de 2/3 dels internautes franceses son tanben utilizaires de Facebook. Mai, 22 milions se connectariá cada jorn sul malhum, 17 milions amb un mobil,.
Dins lo mond[modificar | modificar la font]
Al començament de 2011, 620 milions d'utilizaires, que la mitat se connècta al mens un còp cadajorn e passa 55 minutas en mejana cada jorn sul site. I a 1 miliard de contenguts mes en linha per jorn (vidèos, estatuts, fotos, articles, etc.). Segon las informacions publicadas per Facebook, los utilizaires dins lo mond s'espandisson alara atal:
En octobre de 2012, segon Socialbakers.com, lo país amb lo mai fòrt taus de penetracion èra Mónegue, que 91 % dels abitants èran inscrichs sus Facebook. En França, lo taus de penetracion èra alara de 39 %. Onga, los detz mai grands païses per nombre d'utilizaires inscrichs èran:
- EUA / Canadà (167 milions)
- Índia (60 milions)
- Brasil (60 milions)
- Indonesie (50 milions)
- Mexic (39 milions)
- Reialme Unit (33 milions)
- Turquia (31 milions)
- Filipinas (30 milions)
- França (25 milions)
- Alemanha (25 milions)
À la fin 2014, Facebook annoncia 1,39 miliard d'utilizaires actius mensuals amb 890 milions se connectant cada jorn (64 % dels comptes actius).
En març de 2015, Facebook compta 1,44 miliard d'utilizaires actius mensuals.
En decembre de 2015, Facebook compta 1,59 miliard d'utilizaires actius mensuals e gaireben 83,6 % dels 1,04 miliard d'utilizaires actius quotidians son situits fòra dels EUA e del Canadà.
Lo 31 de març de 2017, Facebook comptava 1,94 miliard d'utilizaires. Las novèlas inscripcions venon subretot de la région Asia Pacific.
Lo grafic a drecha presenta l’evolucion del nombre d’utilizaires (en milions) de Facebook dins lo mond, segon loss chifres donats dins la sala de premsa del site.
Un grafic mostrant l'evolucion del nombre d'utilizaires actius mensuals sus Facebook de 2008 a 2014 es disponible sus Statista.
En junh de 2017, Facebook passèt los 2 miliards d'utilizaires.
Censura sus Facebook[modificar | modificar la font]
Per l'annada 2015, la França es la primièra al mond pel nombre de contenguts Facebook censurats amb la suppression de 37 695 paginas après de requistas governementalas. Lo rapòrt presentat pel malhum social precisa que 32 100 cases al subjècte de la difusion d'una fotografia mostrant l’interior del Bataclan après lo atempats del 13 novembre de 2015, e constituissent una « damatge greu a la dignitat umana » e un « damatge al secret de l'enquèsta » segon la justícia francesa. La França tanben restrenhèt la difusion de contengut promovent lo negacionisme e l’apologia del terrorisme.
Luta contra la propaganda[modificar | modificar la font]
Engatjament contra la propaganda terrorista[modificar | modificar la font]
Lo 15 de junh de 2017, après las atacas terroristas, Monika Bickert, directritz de la gestion de la politica mondiala de Facebook e Brian Fishman ancian direcor de recerca al Combating Terrorism Centerde West Point lancèron un blòg novèl del malhum social nomeant Questions dificilas. Dins lor primièr article, anoncian que Facebook Inc. empleguèt mai de 150 expèrts del Contra terrorisme e alarga l'utilizacion d'intelligéncia artificiala capabla de comprene diferentas lengas e analizar los imatges per empachar los terroristas d'utilizar lo malhum social pel recrutament e la propaganda. Aqueste desvelopament es la consequéncia de l'initiaciva de la Primièra ministra britanica Theresa May après los atemptats de Londres e Manchester, per menar los autres dirigents dels païses del G7 a integrar una novèla reglamentacion de las entrepresas agissent dins los mèdias socials per los obligar prene de mesuras suplementàrias contra los contenguts extremistas.
Luta contra las falsas informacions[modificar | modificar la font]
En 2018, per lutar contra la difusion de "fake news", Facebook prevei de demandar als utilizaires de notar los mèdias per los classificar per nivèl de fisabilitat.
Lengas[modificar | modificar la font]
Facebook es, al 22 de mai de 2017, disponible en 107 lengas. Las primièras traduccions, en febrièr de 2008, sont las versions en espanhòl et en alemand. La version francesa foguèt mesa en linha lo 10 de març de 2008Mes invalid (mars).
D'autras lengas foguèron introduchas sul site o son a l'introduire, subretot de lengas plan espandidas, e tanben de regionalas coma lo basc, lo catalan e tanben l'esperanto. Facebook demanda als utilizaires de son site de contribuir a la traduction de l'interfàcia dins lor lenga mairala. Tot utilizaire del malhum pòt propausar una traduccion de las frasas originalas en anglés. Aquestas proposicions de traduccion son enseguidas somesas als internautes que votan per la melhora. Las traduccions « oficialas » de las frasas son, fin finala, aquestas avent estat considerada coma las melhoras pels utilizaires de Facebook. Exitís tanben de versions umoristicas (leet speak e anglés al biais « pirata »).
Vaquí la lista des 96 lengas d'interfàcia disponiblas sus Facebook al 22 de setempbre de 2015:
Segon SimilarWeb, en junh de 2015, las lengas avent agut lo mai grand nombre de visitas realizadas dempuèi un ordinator de burèl (lo mobil es pas pres en compte), son l'anglés (visitas non determinadas mas quitament lo primièr.) que facebook.com sens sosdomèni es a l'encòp l'interfàcia pels nordamericans e pel mond entièr un còp logat), l'espanhòl (299 milions de visitas), lo portugués (180 milions) e lo francés (148 milions).
Mèdias[modificar | modificar la font]
Lo site inspirèt de domènis de mèdias coma lo cinèma e la television, coma The Social Network (octobre de 2010)


text:
Le Grand-Lucé
Le Grand-Lucé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarthe e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Çò de Grand-Lucé es un cap-luòc de costat del departament de la Sarthe, situat a Unitat|28|km {{}} al sud-es del Mans.
Le Grand-Lucé est un chef-lieu de canton du département de la Sarthe, situé à 28 km au sud-est du Mans.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lucé A mencionat dempuèi 1039 entre los mottes féodales édifiées pel baron de Castell-de detlo-Loir. [[François Ier de França|François Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle]] erigeix Lucé en baronnie en 1539.
De 1761 a 1764, Jacques Pineau de Viennay ordonne de rasar los sojorns seigneuriales e bastit un nòu castèl. En 1781, un incendi destruissi entièrament lo pòble. Los abitants se refúgian en los corses e las annèxas del castèl estalviat. En 1871, lo cònsol obten Prussiens #qu'atacan pas l'armada de la Loire en jubilacion e arrèst al Grand-Lucé. Lo combat i aurà luòc al Tertre Roge, al Mans. Al defalhiment de Jacques Pineau de Viennay de Lucé, la siá filha Adélaide de Viennay de Lucé esposa lo 17 d'abril 1776 Messire François Achard Joumart Tison lo marques de Argence, senhor de Dirac e de Cantierada, #que dos mainats : 1) Claude François Achard Joumart Tison de Argence, 2) Frédéric François Achard Joumart Tison de Argence, totes dos nascuts dins lo castèl del Grand-Lucé.
Las grandas familhas emparentades coma lo baron Lo Vavasseur, de Quemper de Lanascol, de la Guilbourgère, de Polignac, de Kerouartz, de Kermel, del Bouys de la Bégassière, de la Villéon, del Raquet, de la Capèla, de Cressol a la généalogie de las ne marques de Argence, illustra e una de la mai anciana familha de la noblesa en remontant jos Clotaire II cap a 640, viviá Achard avesque de Noyon.
Lo castèl del Grand-Lucé bastit e creat per Jacques Pineau de Viennay #que #far bastir en seguent per correspondéncia de Alsace ont èra governador. Se #retre per la fin de lo sieu chantier en la tribunal d'onor ont i aguèt @frapper d'un atac cardiaque fulminant. Lo castèl #demorar en la familha de las marques de Argence fins en 1920 quand lo castèl i aguèt vendut al vicomte de Avenel, de contunh la siá filha la comtesse de Avenel épousa Monseigneur Éric de Broglie. El se ensuivit una venta cap a 1939 a un vendeire de bens #que morcela la proprietat en espetant lo parc forestal. Pendent l'aucupacion alemanda, un oficiar superior #que viviá lo castèl preven las autoritats francesas del desastre, lo prefècte #intervenir per arturar las operacions. De contunh a la desliurança lo castèl i aguèt transformat n'espital militar pels Aliats. L'armada americana #cedir lo castèl dins la vila per la creacion d'un sanatorium, de contunh la fondacion Georges-Coulon s'i #installar dempuèi 1955. Lo castèl qualques ans mai tard se #transformar dins ostal de curació. Lo castèl en venent una carga constante per la municipalité del Grand-Lucé, i aguèt cedit al conselh general de la Sarthe. Qualques trabalhs gigantescs aguèron emprés, jardins, toitures, fustariás, lo conselh general #decidir après aver en investint dels sèm fòrça importants per continuament revendre-o a un ric American, çò de mès de grand décorateur d'interior Senhor Timothy Corrigan[1] de Los Àngeles, #que lo #transformar dempuèi en un autentic écrin « del sègle de las luses » lo castèl tròba fin finala l'estèla de la granda epòca de las grandas familhas Pineau de Viennay de Lucé e de las marques de Argence[ref. necessària].
Lucé est mentionné dès 1039 parmi les mottes féodales édifiées par le baron de Château-du-Loir. [[François Ier de France|François Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle]] érige Lucé en baronnie en 1539.
De 1761 à 1764, Jacques Pineau de Viennay ordonne de raser les demeures seigneuriales et construit un nouveau château. En 1781, un incendie détruit complètement le village. Les habitants se réfugient dans les cours et les annexes du château épargné. En 1871, le maire obtient des Prussiens qu'ils n'attaquent pas l'armée de la Loire en retraite et arrêtée au Grand-Lucé. Le combat aura lieu au Tertre Rouge, au Mans. Au décès de Jacques Pineau de Viennay de Lucé, sa fille Adélaide de Viennay de Lucé épouse le 17 avril 1776 Messire François Achard Joumart Tison le marquis d'Argence, seigneur de Dirac et de Monceau, dont deux enfants : 1) Claude François Achard Joumart Tison d'Argence, 2) Frédéric François Achard Joumart Tison d'Argence, tous deux nés au château du Grand-Lucé.
Les grandes familles apparentées comme le baron Le Vavasseur, de Quemper de Lanascol, de la Guilbourgère, de Polignac, de Kerouartz, de Kermel, du Bouys de la Bégassière, de la Villéon, du Raquet, de la Chapelle, de Cressol à la généalogie des marquis d'Argence, illustre et une des plus ancienne famille de la noblesse remontant sous Clotaire II vers 640, vivait Achard évêque de Noyon.
Le château du Grand-Lucé construit et créé par Jacques Pineau de Viennay qu'il fit construire en suivant par correspondance d'Alsace où il était gouverneur. Il se rendit pour la fin de son chantier dans la cour d'honneur où il fut frappé d'une attaque cardiaque foudroyante. Le château resta dans la famille des marquis d'Argence jusqu'en 1920 quand le château fut vendu au vicomte d'Avenel, puis sa fille la comtesse d'Avenel épousa Monseigneur Éric de Broglie. Il s'ensuivit une vente vers 1939 à un marchand de biens qui morcela la propriété en exploitant le parc forestier. Pendant l'occupation allemande, un officier supérieur qui habitait le château prévient les autorités françaises du désastre, le préfet intervint pour arrêter les opérations. Puis à la libération le château fut transformé en hôpital militaire pour les Alliés. L'armée américaine céda le château à la ville pour la création d'un sanatorium, puis la fondation Georges-Coulon s'y installa dès 1955. Le château quelques années plus tard se transforma en maison de cure. Le château devenant une charge constante pour la municipalité du Grand-Lucé, il fut cédé au conseil général de la Sarthe. Des travaux gigantesques furent entrepris, jardins, toitures, menuiseries, le conseil général décida après avoir en investissant des sommes très importantes pour ensuite le revendre à un riche Américain, le plus grand décorateur d'intérieur Monsieur Timothy Corrigan[2] de Los Angeles, qui le transforma depuis en un véritable écrin « du siècle des lumières » le château retrouve enfin l'éclat de la grande époque des grandes familles Pineau de Viennay de Lucé et des marquis d'Argence[ref. necessària].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ « Timothy Corrigan », Wikipepedia-VOS (consultat lo 11 març 2011)
- ↑ « Timothy Corrigan », Wikipepedia-US (consultat lo 11 març 2011)


text:
Beneset I
Beneset Ièr (mòrt lo 30 de julhet de 579) foguèt lo 62en papa de la Glèisa Catolica Romana d'aost de 574] au 30 de julhet de 579. Succediguèt a Joan III (561-574) e foguèt remplaçat per Pelagi II (579-590).
Originari de Roma, foguèt elegit en aost de 574 après la mòrt de son predecessor mai deguèt esperar dètz mes sa confirmacion per l'emperaire bizantin Justin II. Son pontificat es mau conegut mai se debanèt probablament dins un contèxte malaisat (faminas...) en causa de l'invasion d'Itàlia per lei Lombards.


text:
En tot informar-se
Se as per costum liéger es nòves en internet, saja de liéger-les en Jornalet. Ei un jornau digitau (o numeric, se ac preferisses) redigit en lèu-lèu toti es dialectes der occitan, entre eri, er aranés, qu'a ua preséncia plan importanta.
Se, per contra, t'agrade veir-les en television, rebremba qu'as ua arròda informatiua de 15 min en canau 3/24 (sonque en Catalonha, mès tanben en internet) de deluns a diuendres tàs 15:40; ei ua arròda damb informacion generau (cau susvelhar eth nivèu de lengua!). Tanben pòs veir eth Telenotícies Comarques Val d'Aran un viatge ara setmana damb informacion mès especifica d'Aran. Fin finau, en AranTV pòs veir un reportatge diari, o ua entrevista, eca. sus quauquarren d'Aran.
Per çò que tanh ara ràdio, Catalunya Ràdio lòtge dus programes en aranés: ua arròda informatiua e eth coneishut Meddia Aranés Aguest darrèr ei un programa d'ua ora damb entrevistes, seccions d'istòria, nòves, participacion d'associacions dera Val, etc. En Radio Val Pirieneos i a bèth programa en aranés mès era vertat ei que non auem trapat quan s'emet.
En tot navegar per internet
Non, sabem qu'ei impossible auer eth Facebook en aranés. Mès sabies que se configures eth tòn navegador, quan visites ua pagina que age era version en occitan, te gesserà per defècte en aguesta lengua? Saja'c: cerca es opcions de configuracion d'idiòma e introduccion de tèxte e modifica'c!
En tot escotar musica
Escotes musica tot soent? Encara que pòga, i a diuèrses opcions: consulta-les en nòsta seccion de musica. Des de musica tradicionau (Sarabat; Bramatopin) a musica mès modèrna coma era que hè Alidé Sans, era musica en aranés tanben merite ua escota atentiua! E tà saber-ne es letres, cau visitar Paraulas.net. Comprant-ne es CDs sosteneràs era produccion culturau ena lengua nòsta, non te'n desbrembes!
En tot comunicar-te
Un aute conselh que te dan quan comences a apréner ua lengua ei sajar de comunicar-te damb tu madeish/a en aguesta lengua. Coma hè'c? Aisit: hè-te es nòtes (lista dera crompa, eca) en aranés. Aciu dus utils entath telefonet que te serviràn entà portar er aranés pertot:
- Apertium.org, un traductor damb ua qualitat excellenta;
- Dicodòc, era version app deth diccionari de Lo Congrès
En tot liéger
En aranés tanben as fòrça opcions entà liéger: des dera colleccion de romans classics arreviradi deth catalan a romans istorics coma eth de Griselda Lozano. Passa pera liberia Alibri en Barcelona, era Ruda en Vielha, o pera pagina 'Libes' d'aguest blòc entà trapar lectures en aranés.
Demoram qu'aguestes idèes vos servisquen entà hèr qu'er aranés sigue mès present enes vòstes vides. Se auetz quauqua idèa mès, o bèth truc, non dobtatz bric en compartir-le! Les demoram.


text:
Aimariái d'organizar una mena de debat per parlar de tot aquò e ensajar de trobar d'idèas per difusar melhor la musica occitana. Ai pensat a Estivada, que tot lo mond i es recampat. N'i a que serián interessats per participar a aquel debat e soscar sus aquelas questions ? La tòca seriá d'abotir sus d'idèas d'accions concretas e de veire qualas associacions se'n pòdon mainar.
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Un debat sus la difusion de la musica occitana
1 Un debat sus la difusion de la musica occitana le Mer 15 Juin - 21:57
Aura
Palhassa
Aimariái d'organizar una mena de debat per parlar de tot aquò e ensajar de trobar d'idèas per difusar melhor la musica occitana. Ai pensat a Estivada, que tot lo mond i es recampat. N'i a que serián interessats per participar a aquel debat e soscar sus aquelas questions ? La tòca seriá d'abotir sus d'idèas d'accions concretas e de veire qualas associacions se'n pòdon mainar.
2 Re: Un debat sus la difusion de la musica occitana le Jeu 16 Juin - 15:10
joan_cavalier
Trobador !!
Aprep en com de vertat que i'a de mancas, sem mantunes espleches d'ensajar d'ajudar mas lo camin es long...
3 Re: Un debat sus la difusion de la musica occitana le Jeu 16 Juin - 22:19
Aura
Palhassa
Un debat sus çò qu'es la musica occitana, n'i a ja agut, son de deblateracions sens fin. Ieu, aimariái d'organizar quicòm que desbocariá sus d'accions concretas. Se n'i a que vòlon dobrir de grands debats teorics a costat, o pòdon far, mas pas a aquesta amassada e, sioplet, pas sus aquel topic, vòli que lo mond lo legisca.
4 Re: Un debat sus la difusion de la musica occitana le Jeu 16 Juin - 22:45
Sokolovic
Trobador !!
Ten mi assabentat
5 Re: Un debat sus la difusion de la musica occitana le Ven 17 Juin - 10:24
joan_cavalier
Trobador !!
Ai pas parlat de punchar moscas sus la color del blu del cel, tot simplament parlas comunicacion, la comunicacion comença per un enonçat clar : doncas parlas pas de musica occitana (localisacion geografic que pot en esfach tornar lançar la contesta endronanta de "es que Zebda, I'Am and co son de musica occitana) mas de "musica d'expression occitana" (me desencusaras mas trapi que i'a un contraste)
A comptat d'aquo te torni sus l'autra problematica es que cal trabalhar dins una logica globalisanta (musica cantada en occitan = musica occitana e doncas l'estile nos en batem los alibofis) o dins una logica d'estile (Patric es de musica occitana, Lou Quinse tanben, per contra soi pas segur que coma afica de concert mena mai de gens que "d'occitanistas venguts escotar d'occitan" e doncas porta pas la volontat de dubertura que nos parlas) o es que foncionam dins una logica d'estile que permet una difusion mai coerenta e a mai de palancas en terme de com amb d'autres artistes dins d'autres lengas (al meu sens)
Autra problematica : l'implicacion dels artistes (se ai plan compres l'idea es de fargar un espleche al lor servici, per aquo faire cal coneisser los lors besonhs mas tanben las loras envejas), cal pas desbrembar qu'en Occitania avem pauc d'artistes "profesionaus" (valent a diser d'onte es lo mestier, que comptan sus lor art per s'emplenar lo fregidor), la majoritat tenon un mestier e fan de musica al costat (e an pas totes l'enveja d'arrestar lo lor mestier (força sovent foncionari) per prener la risca de faire mestier de musica).
Te vau pas res aprener tanpauc sus las riscas presas se fasem las causas sense los implicar (cf la tua mesaventura sus paraulas en oc amb Mariliis).
Aqui l'idea era pas se lançar dins contestas inacabadas e inacabablas, l'idea era son que de desbartassar per veire se partetjam lo questionament e se podi participar al teu acamp de Rodes sense vos gastar lo temps, ni gastar lo meu
@mistats
Cedric
6 Re: Un debat sus la difusion de la musica occitana le Ven 17 Juin - 16:56
Aura
Palhassa
7 Re: Un debat sus la difusion de la musica occitana le Dim 24 Juil - 14:25
bork-oc
Tusta-Fusta !
Que pensi que podem cantar en francés e har "occitanisme", enfin aquò quan volèm passar un messagte larga mèsma si cantar en òc qu'ei jà un acte politic.
8 Re: Un debat sus la difusion de la musica occitana le Dim 24 Juil - 21:04
Aura
Palhassa
Los tèmas n'aurián estats :
- Cossí melhorar la professionalizacion de la musica occitana (mai que mai al nivèl de la comunicacion e de la revenda de disques) ?
- Cossí ajudar la conéissença panoccitana de la musica (per exemple la coneissença de la musica gascona en Provença, me sembla que l'Ostal del País Marselhés a fait quicòm dins aquel sens) ?
- Cossí far descobrir la musica occitana als joves que son pas pertocats per l'occitan (per exemple en anar la presentar dins de licèus) ?
La tòca d'aquel debat seriá estada de joslinhar los problèmas que rescontram per aquelas 3 questions, e de trobar d'exemples d'accions concretas de menar per los resòlvre.
Espèri vòstras idèas.
9 Re: Un debat sus la difusion de la musica occitana le Lun 25 Juil - 9:44
Zengi
Trobador !!
10 Re: Un debat sus la difusion de la musica occitana le Lun 25 Juil - 11:19
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Ensenhament de l'occitan en Dordonha, Martial Peyrouny comunica :
"Veiqui l'adreça dau blòg farjat a la lesta onte vau botar tot çò que concerna la baralha menada per l'ensenhament de l'occitan en Dordonha e Aquitània ad aquesta moment. Entau tot lo monde serà entresenhat. Li son las intervencions daus nòstres elegits nacionaus e locaus, mas tanben las daus associatius e sindicats. Afar de segre donc.
"Amistats, Martial."
Per legir lo blòg [clicar]
Un tèxt de Fèlix-Marcèl Castan : Las errors del bilingüisme (1948, Argumentari, IEO Edicion, pagina 117).
Bilingüisme consequent, lo que fa de doas lenguas dos instruments : e en conformitat amb l'engenh de doas tradicions literària... L'engenh d'un pòple es quicòm de pro escur per l'establir, e benlèu de bufèc : mas l'engenh d'una tradicion literària clau dins una intuïcion clara e immediata. La continuitat d'una tradicion trai son evidéncia de cap de postulat, per que aparten a l'òrdre de la creacion : non pas una donada mistica, mas una conquista progressiva.
La Revolucion e la Fèsta, un tèxt de Joan Larzac (Lectura politica de la bíblia, IEO Edicion, 1973, extrach, pagina 163).
La fèsta aurà mes de temps per se far reconóisser coma una fòrça politica. Ara es fach. Mai de 1968 foguèt una grand fèsta : sa carga de futur ten per una bona part dins son biais de liberacion joiosa, e per una part benlèu mai granda encara, dins sa tòca de liberacion de la jòia.
Discors de M. Koïchiro Matsuura director General de l'UNESCO - Jornada internacionala de la lenga maire - 21 febrier de 2009.
A conclusion di dotze mes dediats a l'An internacional de las lengas, aquesta novèla edicion de la jornaa internacionala de la lenga maire dal 21 de febrier 2009 permet d'entraïnar una novèla fasa de reflexion e de bilanç.
Declaracion universala dels dreches de l'òme
Preambul
Considerant que de reconéisser la dignitat inerenta a totes los membres de la familha umana e lors dreches egals e inalienables constituís lo fondament de la libertat, de la justícia e de la patz dins lo mond,
Assaber de Rajòls d'Antan d'Enric Mouly - Edicion Carrère - 1930 - Grafia modernizada :
Avant d'anar pus luènh, amics, escotaz-me ! Qu'apuèi me vengèsses pas cercar guirguils e dire que vos ai pas avertits.
Sètz de loials Roergats que se carran, lo ser, de passar un moment amb un libre del terrador. Aimatz nòstra lenga saborosa. Va plan. L'aimi ieu atanben e farà pas missant nos entendre. Aquò's su(i)vant. Parlar e escriure aquò fa dos. Quand nos trobarem, sabi, fetivament, que nos comprendrem sans maganha. Mès aicí i a una autra question !
Films occitans o films en occitan ? Un article de Crestian Sourri - Mesclum - 2004 - p155
A la començança, es de bòn remembrar que lo Seten Art nasquèt dins l'espaci occitan, en 1895, ambé la celèbra "Arribada dau trin a la gara de La Ciutat", dei fraires Lumière. Mai èra pas possible d'ausir la lenga occitana dins lo cinemà mut !
André Laude - òbra poetica - article de Gui Matieu - revista Òc - prima de 2009
Leis Editions de la Différence, que fan dempuèi ben de temps de gròs esfòrç per espandir la poesia – i’a, per aquò, que de se sovenir de la remirabla colleccion "Orphée" que publiquèt en edicions bilengas mai de dos cent poètas dau monde entier- vèn de publicar l’òbra poetica d’Andrieu Laude*. S’agís de la reedicion dei recuelhs qu’aviá publicats. Aquò fai un libràs de mai de 700 paginas, que dedins li podèm retrobar "Occitanie : premier cahier de revendications" que pareiguèt en 1972 en cò de P. J. Oswald.
Per ne saupre mai sus Robèrt Lafont aquí una presentacion que nos balha lo CIRDOC :
"Es lo jorn de la Sant Joan, lo dimècres 24 de junh, que Robèrt Lafont es partit. Una data que vei treslusir fuòcs bèls per una nuèch corteta, pròcha de la data simbolica del solstici d'estiu. Nascut a Nimes lo 16 de març de 1923, aquela cara bèla de l'istòria europenca del sègle XXen es defuntada a Florença. Entre Occitània o Toscana, ciutadan d'Euròpa e del mond, Robèrt Lafont quitèt pas de s'adreçar al mond tot e d'obrar dins maites domenis. Es un dels mai bèls pensaires del mond occitan contemporanèu."
Podètz legir sa biografia en .pdf [ligam]
Page 22 of 22


text:
19.10.2018. Nòva
Divèrses òsses trobats a Christmas River dins lo sud de l’illa de Madagascar confirmèron
12.10.2018. Nòva
Aquò semblar un títol de sciéncia-ficcion mas o es pas. Es estat publicat dins las
21.09.2018. Nòva
Normalament se tròba pas res ailà. I a pas gaire de vida. A 7500 mètres de prigondor,
14.09.2018. Nòva
La magnesita es un mineral natural qu’absorbís lo dioxid de carbòni de l’atmosfèra
7.09.2018. Nòva
La recèrca per produire d’energia amb lo Solelh coma font a fach un bèl pas endavant.
31.08.2018. Nòva
Los cercaires de fisica quantica son ara estonats de veire que dins aquela sciéncia la sequéncia
24.08.2018. Nòva
Se pensava que la momificacion de cadavres èra pas tant anciana en Egipte. Mas la confirmacion
20.07.2018. Nòva
Pauques fenomèns astronomics tant extraordinaris coma un truc galactic pòdon èsser
6.07.2018. Nòva
Es arribada una denóncia publica òrra. De totes es sauput que la caça e la pesca
22.06.2018. Nòva
Çò d’important dins un ecosistèma, dins lo Mond vegetal, es lo tipe
27.04.2018. Nòva
Lo problèma del plastic per l’environament, a nòstra epòca, es tras qu’alarmant.
20.04.2018. Nòva
Es una nòva malaürosa que confirma lo cambiament environamental que lo patís uèi
6.04.2018. Nòva
E òc. E de microorganismes resistents a l’acid. Es la resulta d’una nòva ipotèsi
23.03.2018. Nòva
Segon la revista scientifica Nature, lo fach de recebre l’informacion a travèrs de las meteissas
2.03.2018. Nòva
Los nòus estudis an confirmat que, mercés al fenomèn de la superposicion quantica,
8.12.2017. Nòva
Las desparièras fasas de l’aiga liquida son estadas explicadas après un estudi qu'a
17.11.2017. Nòva
Èra quicòm que totes los adultes ja aviam vist fa de temps. Quand un mainat es amb un can
10.11.2017. Nòva
Sus la plaja de Trachilos, en Creta, son estadas descobèrtas de pesadas polemicas. Son estadas
22.09.2017. Nòva
Segon una còla de scientifics de l’Institut de Tecnologia de Georgia, las dunas
18.08.2017. Nòva
Lo corrent marin antartic es estat considerat fins a uèi coma una proteccion naturala d’Antartida
21.07.2017. Nòva
Èra conegut dempuèi 1849 que jos Hawaii i avián de falhas mas èra pas estat
14.07.2017. Nòva
Èsser paire o maire fa viure mai longtemps. Quand aquestes an 60 ans, la diferéncia amb
7.07.2017. Nòva
Ja fa longtemps que la populacion mondiala d’abelhas perilha. Totes los mèdias ne parlan.
9.06.2017. Nòva
O a pogut demostrar una còla de scientifics: los chimpanzés pòdon aprene coma los
2.06.2017. Nòva
Los astronòms an besonh de l’ajuda dels afogats d’astronomia. Cal cercar la novena
19.05.2017. Nòva
La nòva ipotèsi prepausada per de cercaires canadians es mai qu’originala. Segon
12.05.2017. Nòva
Tala es la conclusion d’un nòu estudi scientific qu’a analisat las condicions environamentalas
7.05.2017. Nòva
L’arribada al poder de Donald Trump, e las politicas qu’a començat de menar, an portat
5.05.2017. Nòva
De cercaires austriacs e estatsunidencs an identificat un grop de virus gigants apelats clausneovirus.
31.03.2017. Nòva
L’astronomia es una de las sciéncias que fan mai de descobèrtas e a un ritme, de
17.03.2017. Nòva
Doas còlas scientificas an pogut crear, a l’encòp, un nòu estat de la matèria.
24.02.2017. Nòva
L’adaptacion dels inuits al freg e a la dièta marina a trobat ara una explicacion scientifica.
10.02.2017. Nòva
Es la conclusion d’un estudi scientific fach per de cercaires universitaris de Nòva Zelanda
27.01.2017. Nòva
Era situacion climatica semble que non ei guaire bona. Lançar tant de dioxid de carbòni
20.01.2017. Nòva
Se pensavan pas qu’existisguèsse. Mas ara una còla de fisicians de l’Universitat
6.01.2017. Nòva
La demostracion scientifica de sos estats de l’aiga liquida poiriá jogar un grand ròtle
2.01.2017. Nòva
Lo decès de qualques personalitats del mond de la musica e del cinèma dins los darrièrs
23.12.2016. Nòva
Uèi lo jorn, i a quatre codèxes vertadièrament maias e un d’eles, lo codèx
22.12.2016. Nòva
De cercaires de l’Universitat Autonòma de Barcelona (UAB) e l’Universitat de York
16.12.2016. Nòva
An detectat problèmes visuaus enes astronautes. Pas en toti, mès ua còla d’engenhaires
18.11.2016. Nòva
Un estudi prigond des paraules de mès de 6000 lengues demòstre ara qu’era umanitat
14.10.2016. Nòva
Segon un estudi publicat fa gaire dins Nature, s’es pogut confirmar una relacion dirècta
26.09.2016. Nòva
Las estelas son mai joves que çò qu’òm cresiá. L’Agéncia
2.09.2016. Nòva
La descobèrta d’òsses de mamot de fa 45 000 ans poiriá far cambiar la
6.08.2016. Nòva
Un estudi de cercaires de l’Institut de Fisica Corpusculara de l’Universitat de Valéncia
26.06.2016. Nòva
Ua còlha de geològs a trapat en Suècia un meteorit fossilizat que queiguèc
22.05.2016. Nòva
De scientifics de l’Institut de Tecnologia de Massachusetts (MIT), en collaboracion amb l’Universitat
9.05.2016. Nòva
Aqueste diluns, podèm observar la planeta Mercuri a passar davant lo Solelh. Se tracta d’un
23.04.2016. Nòva
Un experiment italian recent a fach la demostracion d’un nòu mòde de desintegracion
11.04.2016. Nòva
Cuba aplica a gratis lo primièr vaccin contra lo càncer del palmon, çò rapòrtan
10.04.2016. Nòva
Quand pensam a las lagremas, sovent nos ven dins lo cap d’imatges de tristum e de ràbia,
3.04.2016. Nòva
Se ven de descobrir l’enregistrament d’una entrevista del popular astronòm estatsunidenc
13.03.2016. Nòva
Lo canal de sciéncia e divertiment Brusspup, especializat dins la publicacion sus YouTube de vidèos
6.03.2016. Nòva
Aqueste ivèrn, e mai se las temperaturas son estadas mai doças que de costuma, la nèu
21.02.2016. Nòva
“Las donadas del satellit pòdon pas èsser marridas”, çò afirma
7.02.2016. Nòva
Nikola Tesla (nascut en Croàcia en 1856 e mòrt als Estats Units en 1943) foguèt
3.01.2016. Nòva
Discovery News presenta un filmet entitolat What if Earth never had a Moon? (E se la Tèrra aviá
27.09.2015. Nòva
Amb aquestes mots lo scientific Stephen Hawking (nascut en Oxford en 1942 e que patís una malautiá
17.05.2015. Nòva
En teoria, la desintegracion leptonica d’un meson Bs es possibla, es prevista despuei de decennis.
24.03.2015. Nòva
La cercaira tolosana Aurore Avarguès-Weber recebrà deman lo Prèmi del Programa Internacional
14.03.2015. Nòva
Se sap de mai en mai que i a d’aiga liquida endacòm mai que sus la Tèrra dins nòstre
5.03.2015. Nòva
Lo Organizacion Europèa per la Recèrca Nucleara (CÈRN) a publicat aqueste 11 de
23.01.2015. Blòg de Matiàs Gibèrt
Veicí la tresena e darrièra partida de la seria “d’istòria de la filosofia en Occitània” consacrada
15.01.2015. Nòva
Aprèp Instagram, Vine et Snapchat, una novèla aplicacion a facha son aparicion dins totas
13.12.2014. Nòva
Dins una entrevista a la BBC, lo famós astrofisician anglés Stephen Hawking esmoguèt
28.11.2014. Blòg de Matiàs Gibèrt
“Son possibles de jutjaments sintetics a priori?” Tala èra la question que pausava lo filosòf
2.11.2014. Nòva
Aprene de nòvas lengas pòt causar lo meteis plaser qu’amb lo chocolat, lo sèxe
23.06.2014. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
Cap de societat se pòt pas liberar sens la coneissença d’ela meteissa. Lo pòble occitan es dins
3.04.2014. Nòva
“Diluns, dimars, dimècres, dijòus, divendres, dijòus, dissabte, dimenge”:
30.03.2014. Nòva
Una còla de cercaires europèus e estatsunidencs an capitat de fabricar un cromosòma
16.03.2014. Nòva
Los pofres an un pigment especial, amb de proprietats reflectrises, que los pòt far practicament
23.02.2014. Nòva
De cercaires estatsunidencs an creat un metòde de restauracion que pòt regenerar la creissença
18.08.2013. Blòg de Gabrièu Balloux
Un tipe d’ecosistèma es omnipresent sus la Tèrra (aumens on l’aiga es prampó presenta) demb mantas
7.07.2013. Nòva
L’engenhaire estatsunidenc Douglas Engelbart (Portland, 1925), visionari e inventor de la mirga
16.06.2013. Nòva
Lo sistèma inventat per John e son filh Benjamin es capable d’amagar d’objèctes
10.06.2013. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
Un lingüista es una persona que coneis aquela sciéncia umana que li dison la lingüistica. Rescontram
2.12.2012. Nòva
L’estudi, d’Emilio Gómez Milán e Elvira Salazar López, mòstra
12.08.2012. Nòva
La tòca de la recèrca èra de conéisser los mecanismes cerebrals de las
8.07.2012. Nòva
Los cercaires del CERN afirman que la nòva particula coïncidís, dins tot çò
30.06.2012. Nòva
L’Union Europèa retirèt diluns passat de la telaranha la vidèo polemica de


text:
Dimars, 15 de març de 2016, 03h00 Espòrt
Novèla confrontación entre Limós e Lesinhan: aqueste còp a l’estadi Domèc de Carcassona, dimenge 20 de març (4 oras del vèspre) en mièja-finala de Copa
Coma cada dimenjada, avèm agut nòstre lòt d’emocions e de reviraments de situacion amb los multiples rescontres de XIII d’Euròpa e d’Oceania.
Dragons: de l’art de balhar la victòria a l’adversari
Aprèp la brava victòria dels juniors sus Warrington (46-22), los Dragons mostrèron de bonas intencions, menèron la partida plan de temps per, a la fin de las fins, plegar dins las doas darrièras minutas e, coma la cabra d’En Seguin, se faire manjar tot cruses pels Lops de Warrington: 30-20. Se parlèt de quauquas decisions contràrias dels arbitres, mas çò evident es que cinc decas catalanas se mudèron d’un biais mai que realista en ensages transformats pels angleses: una palma perduda dins sos 20 m, un còp de pè contrat dins lo primièr temps; un remandadís dirècte en tòca, una penalitat inutila sus un darrièr tengut e una passa desesperada aprèp la còrna. Se cal tornar metre a l’òbra amb un desplaçament cò dels Gigants d’Huddersfield dissabte abans lo terrible temps de Pascas e sas tres partidas en nòu jorns: desplaçament a Salford lo divendres 25, recepcions de Castelford lo diluns de Pascas e de Widnes lo dissabte 2 d’abril a Brutus.
Warrington a per l’ora ganhat sas 5 partidas, coma Wigan, venceire del campion Leeds que per l’ora trigòça sas penas: 28-6; las autras partidas se clavèron sus de bravas diferéncias entre ganhants e perdents: 46-6 per Widnes contra Hull-FC, 44-4 per St Helens contra Wakefield, 38-6 per Huddersfield contra Hull-KR e victòria 32-16 de Salford a Castleford.
Limós monta sul cloquièr
En un dimenge de fin de carnaval e una setmana abans la 27ena edicion de Tòcas e Campanals, la formacion limosenca s’impausa contra una formacion carcassesa tristoneta. Las doas primièras accions localas s’acaban darrièr la linha: 10-0 e se l’ASC capita a la mièja ora a tornar a 14-14, los roge e negre ne meton un còp per menar 24-14 a la pausa. Los canaris trapèron pas cap de solucion dins lo segond temps per contrariar las pretensions localas. Los limosencs ajustèron un ensag transformat e tres penalitats a la nòta: 36-14.
En pola 2, a Sant Estève, calguèt dos ensages de Morgan Escarré per que los Dragonets batèsson Avinhon 22-14. En pola 3, Vilanòva signa sa primièra victòria de la sason en campionat a Tolosa: 31-30.
Tolosa pren sas marcas
Per sa part, en Liga 1, a Blanhac, l’esquipa primièra del Tolosa-Olimpic faguèt montar lo planchòt a 74-0 en signant 14 ensages fàcia als Hemel Stags. Plaça a la Cup dissabte amb la recepcion de Gloucester pels 1/32en de finala (15h30, estadi de Blanhac).
Carcassona, ciutat del XIII
Dels pichons als bèls, Carcassona coneisserà una granda jornada de XIII aqueste dimenge 20 de març.
A la Plana Mairevièlha, tre lo matin, se debanarà lo Torneg dels joves Grégoire amb mai de mila jogaires dels primièrs passes als benjamins.
A la Pepinièra, lo vèspre serà consacrat a las mièjas finalas de Copa: Lesinhan-Palau en Copa Nitard dels juniors e un novèl dèrbi per las formacions d’Elèit 1 en Copa Lòrd-Dèrbi entre Limós e Lesinhan.
Las autras mièjas finalas se debanan dissabte de vèspre a Tolosa: Albi-Avinhon en juniòrs e Dragonets-Albi en Copa de França. Es lo Walter Spanghero que tirèt al sòrt aquelas confrontacions la setmana passada a Tolosa.
Lapinons de prima
De l’autra part de la planeta, de notar la victòria bèla dels Lapinons suls Chivalièrs de Newcastle 48-6, la desfaita dels campions Vaquièrs en cò de las Anguilas de Parramatta 20-16, la victòria de Brisbane suls Combatents neozelandeses 25-10 e lo tombat que fa la diferéncia 21-20 per Canberra fàcia als Poletons de Sydney.
Alan Roch


text:
08/05/2015
Mots crosats e mots boirats per Jan-Peire Reidi
Jan-Peire Reidi, contributor plan actiu de nòstre blògue nos fai saber que a botat sur son blògue tot un fum de mots crosats e de mots boirats, ideau per far creisser nòstre vocabulari e passar un bon moment en occitan lemosin.
Veirtatz tanben tot plen de chausas interessantas
De clicar sur: jpreydy.canalblog.com.
06:59 Publié dans Actualitats, Cultura e literatura en òc, Onte aprener, parlar, escriure la lenga | Lien permanent | Commentaires (1)
Commentaires
Merces plan lo Jan Peire.
Quò vai 'nar per donar dau grun a mòudre aux escolans.
Amistats de la Jaumelina dau 'talier de Colonhers e champs niers
Écrit par : NICOT Jacqueline | 08/05/2015
Les commentaires sont fermés.