text:
Mostèla
La mostèla (Mustela nivalis) es lo mamifèr mai pichon de la familha dels mustelids e constituís tanben lo mamifèr carnassièr mai pichon d'Euròpa amb una talha d'environ 20 cm per un centenat de gramas solament.
Populacions[modificar | modificar la font]
Segon l'UICN, la mostèla es classada en Preocupacion menora (LR/Lc LOWER RISK/Least Concern) [1], es estada introducha en Nòva Zelanda ont es considerada coma invasiva[2].
Nòtas[modificar | modificar la font]
Referéncias taxonomicas[modificar | modificar la font]
- Mustela nivalis dins Mammal Species of the World (MSW) (en)
- Referéncia Fauna Europaea : Mustela nivalis (en)
- Referéncia ITIS : TSN 180554 Mustela nivalis Linnaeus, 1766 (en)
- Referéncia AnimalDiversityWeb : Mustela nivalis (en)
- Referéncia NCBI : Mustela nivalis (en)
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Mustela nivalis dins brainmuseum.org (en)
- Referéncia IUCN : espècia Mustela nivalis Linnaeus, 1766 (en)
- Referéncia CITES : espècia Mustela nivalis Linnaeus, 1766 (fr+en) (sul sit de l'UNEP-WCMC)
- reparticion : Mustela nivalis Linnaeus, 1766 (fr+en)
- Fons documentari ARKive (fotografias, extraches sonòrs e vidèos) : Mustela nivalis (en)
- Referéncia GISD : espèce Mustela nivalis (en)


c: text/html

text:
Torre
Lo tèrme de torre o tor, en arquitectura o engenhariá, designa una estructura construcha per l'òme ont predomina la dimension verticala. Pòt èsser bastida coma una estructura independenta o coma una partida integranta d'un bastiment, e son plan pòt èsser circular, quadrangular o poligonal. Los materials de bastiment utilizats per bastir una torre pòdon èsser fòrça divèrses, dels materials organics coma la fusta fins a de tipe sintetic.
Foncions de las torres[modificar | modificar la font]
- Abitatge o ostal, sinonim de gratacèl.
- Vigilància: las torres d'observacion, las torres de contraròtle dels aeropòrts.
- Religiosas: lo ziggurat babilonian, lo campanal de las glèisas e lo minaret de las mosquetas (dins aqueste cas fa la foncion d'amplificar la votz del qu'apèla a la pregària) e, en Extrèm orient, la pagòda e l'estupa.
- Militars, en formant partida del barri o non.
- Comunicacions: torre de comunicacions, far.
- Relòtge.
- Magazin.
- Observacion de la fauna.
Torres famosas[modificar | modificar la font]
- La Torre Eiffel, a París
- La Torre de Babel, a Babilònia
- La Torre de Belém, a Lisbona
- La Torre Manha a Nimes
- La Torre de Constança, a Aigas Mòrtas
- La Torre de Londres
- La Torre de Pisa
- Lo Big Ben, a Londres
- La Torre Agbar, a Barcelona

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Els Segadors
Els Segadors es l'imne oficial de Catalonha. La siá origina data de la Guèrra dels Segadors, pendent lo sègle XVII.
Las paraulas actualas son d'Emili Guanyavents e datan de 1899.
Fa servir elements de tradicion orala qu'èran ja estats reculhits anteriorament per l'escrivan e filosòf Manuel Milà i Fontanals en 1882. La version musicala es de Francesc Alió, que la compausèt en 1892 en adaptant la melodia a la cançon qu'existissiá ja. Se pòt véser darrièr l'imne una cançon primitiva nascuda per l'insurreccion de Catalonha en 1640: la guèrra dels catalans contra lo rei d'Espanha Felip IV.
L'imne fa una crida per defensar la libertat de la tèrra.
A ran de la lei del Parlament de Catalonha lo 25 de febrièr de 1993, Els Segadors foguèt declarat l'imne de Catalonha.
Lo registre sonòr oficial foguèt realizat e presentat en 1994.
Istòria[modificar | modificar la font]
Quand esclatèt la Guèrra de Trenta Ans, en 1618, al començament per causas religiosas, a mai se s'i barrejavan questions politicas e economicas, Felip IV d'Àustria, rei d'Espanha, i participèt obligat per sa parentat amb l'emperaire alemand de la dinastia dels Habsborg.
Pr'aquò las guèrras que còstan car, e una guèrra tan longa arroïnèt la tresaurariá reiala. Es atal que se demandèt que Catalonha aportèsse tanben òmes e argent a la guèrra. Aquò portèt un rebufal profond e l'indignacion de la populacion catalana, que se vegèt forçada d'aculhir las tropas imperialas per tal de defensar la frontièra espanhòla de l'ataca francesa.
Los actes del comte-duc d'Olivares, primièr ministre de Felip IV, entrainèron un grand òdi dins lo pòble catalan, pr'amor de la violéncia e dels abuses dels soldats sieus, e plan de vilas se revoltèron. Lo jorn del Còrpus de 1640 comencèt a Barcelona la revòlta dels dalhaires (l'anomenat Còrpus de Sang). La Generalitat e lo conselhièr en cap, Pau Claris, foguèron favorables als revoltats.
De la Guèrra dels Segadors, s'es conservat la musica de çò qu'aprèp es vengut l'Imne Nacional de Catalonha e simbòl de l'identitat catalana, Els Segadors.
Los dos tèxtes pus espandits son estats l'istoric, publicat ja per Milà i Fontanals en 1882 dins lo sieu Romancerillo Catalán e, dins la primièra edicion musicala, per Francesc Alió en 1892 dins lo sieu recuèlh de Cançons populars catalanes, e l'actual d'Emili Guanyavents, lo mai politic e reivindicatiu, ganhaire d'un concors convocat amb aquesta finalitat per l'Unió Catalanista en 1899 e que provoquèt una polemica publica e jornalistica passionada.
Amb l'adaptacion d'Emili Guanyavents, las paraulas originalas dels Segadors foguèron simplificadas, reduïdas de sièis estròfas a tres, las que se cantan actualament.
Demest los nombroses arranjaments collectius de l'imne nacional catalan, los mai espandits e coneguts probable son lo de Francesc Pujol, per las còblas, lo de Joan Lamote de Grignon, per las bandas, e l'armonizacion corala de Josep Viader. Recentament es estada faita una version per còr e orquèstra sinfonica, òbra d'Antoni Ros Marbà. Existís una version en musica makina d'aqueste imne.
Paraulas[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
- Guèrra dels Segaires - Guèrra qu'afectèt una brava part del Principat de Catalonha entre las annadas 1640 e 1652.


text:
Nombre de Mach
Lo nombre de Mach es un nombre sens dimension, notat Ma, qu'exprimís lo rapòrt de la velocitat locala d'un fluid a la velocitat del son dins lo quite fluid. La velocitat del son dins un gas variant amb sa natura e sa temperatura, lo nombre de Mach correspond pas a una velocitat fixe, depend de las condicions localas. Es nomenat en l'onor del fisician e filosòf autriac Ernst Mach.
Somari
Defincion del nombre de Mach[modificar | modificar la font]
A las temperaturas abitualas, val apr'aquí 340 m⋅s-1 o 1 224 km⋅h-1.
Mesura lo rapòrt entre las fòrças ligadas al movement e la compressibilitat del fluid.
ont
- es lo nombre de Mach
- es la velocitat de l'objècte (al repècte del seu environament)
- es la velocitat de propagacion o celeritat del son dins l'environament considerat.
Representa la velocitat de propagacion de tota estremendida producha dins lo mitan.
La velocitat del son dins l'aire, considerat coma un gas perfècte, s'exprimís per
p essent la pression e la massa volumica
amb
- cp e cv essent las capacitats termicas massicas isobaricas e isocoricas. Aquel nombre depend sonque del nombre d'atòms dins la molecula e val 1,4 per l'aire.
L'equacion d'estat permet de la tornar escriure en foncion de la constanta especifica del gas Rs (287 J⋅kg-1⋅K-1 per l'aire) e de la temperatura T en kelvins :
Depend doncas sonque de la temperatura.
Tipes d'escorriments a l'entorn d'un objècte volant[modificar | modificar la font]
D'un biais general, levat obstacle, aquela estrementida se propaga del meteis biais dins totas las direccions. Atal, se retròba al tèrme d'una segonda repartida sus una esfèra de 340 mètres de rai. La superfícia d'una esfèra essent proporcionala au carrat del seu rai, l'intensitat de la perturbacion merma fòrça leu amb la distància : es la causa principala de l'atenuacion d'un son, fòrça mai importanta que la viscositat.
Dins çò que ven, un objècte volant en movement uniforme a la velocitat V será assimilat un punt.
Escorriment subsonic[modificar | modificar la font]
Se (), l'objècte volant, qu'a una velocitat inferiora a aquel creisement de las esfèras de perturbaxion que crèa a cada instant, se trapa en permanéncia a l'interior d'aquelas que s'èran creadas de per abans. Es lo fenomèn que totas aver fach l'experiéncia: l'observator fixe ausís lo son fòrça flac de las primièras esfèras plan dilatadas, puèi l'intensitat aumenta fins a qu'aquel objècte volant siá al mai pròche e merma fins à l'atudament.
E mai, l'escorriment d'un punt d'emission de las esfèras de perturbacion dona naissença a l’Efècte Doppler.
Escorriment sonic[modificar | modificar la font]
Se , l'objecte volant coïncida de contunh a l'avant de totas las esfèras creadas per abans que se trapan doncas a totas la tangentas a un plan perpendicular al movement de l'objècte volant. La superposicion d'una multitud de pichonas perturbacions crèa una grossa perturbacion qu'augmenta considerablament la resisténcia de l'aire: es la paret del son.
Escorriment supersonic[modificar | modificar la font]
Quand , l'objècte volant daissa al contrari totas las esfèras de perturbacion derrèr el. Un rasonament simple mòstra que son totas tangentas a un còn nomenat çò de Mach.
Fòra del còn de Mach, davant de l'objècte volant, es lo silenci absolut perque cap de perturbacion encara a atengut l'observator. L'observator situat dins lo còn ausís un son que descreis coma en subsonic. Sul còn, lo bang correspond a la superposicion de pichonas perturbacions.
Donadas practicas[modificar | modificar la font]
Las consideracions que precedisson donan una idèa de l'importança del nombre de Mach mas la realitat es plan mai complicada. Se distinga mai sovent las plajas de velocitats venentas:
- Ma < 0,94 : se dich d'escorriment subsonic,
- 0,94 < Ma < 1,2 : se dich d'escorriment transsonic,
- 1,2 < Ma < 5 : se dich d'escorriment supersonic,
- Ma > 5 : se dich d'escorriment ipersonic.
Se pòt negar la compressibilitat de l'aire pels nombres de Mach inferiors a 0,3 gaireben. Lo cas sonic definís per abans coma frontièra entre lo subsonic e lo supersonic a pas de realitat fisic: es remplaçat per una zona de transicion pron larga, dicha transsonica, en que los fenomèns son plan complicats. En supersonica, lo còn de Mach, obtengut en considerant un obstacle pontual, es pas qu'un imatge simplificat de l'onda de tust (o de doas ondas de tust que crean lo doble bang) a la proximitat d'un obstacle vertadièr. Lo regim ipersonic es lo domèni ont apareisson de fenomèns fisicoquimics.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Nombre de Reynolds (intervenent dins la classificacion ds regims d'escorriments)
- Paret del son
- Singularitat de Prandtl-Glauert
- Efècte Vavilov-Čerenkov (analogia amb las particulas)
- Felix Baumgartner


text:
On va parler occitan dans le métro dès la rentrée
Culture.
Les annonces des stations vont se faire en français et occitan dans le
métro toulousain pour le festival Occitania (25 au 28 septembre). Et
elles seront maintenues.
Des annonces en français et en occitan dans le métro à la rentrée. Photo DDM, Archives-Th. Bordas
OAS_AD("Position1");
à
l'aéroport de la Nouvelle-Orléans, vous êtes accueillis par des
messages en anglais et en français. Sympathique clin d'œil à la
présence française et cajun en Louisiane. Tisséo envisage d'informer
les usagers du métro toulousain dans la langue de Molière et celle de
Goudouli. Fort louable initiative alors que le centre historique de la
Ville rose arbore déjà des plaques de rues en français et en occitan.
Les défenseurs de la langue occitane militaient pour cette idée. Le
nouveau président de Tisséo, le Vert Stéphane Coppey a dit : « Banco !
». « Le projet existait depuis un an. Après quelques blocages, il fait
désormais l'objet d'un consensus au sein de la régie », explique David
Carlier, directeur de cabinet du président.
« comme on parle chez nous »
« Beaucoup de clients nous font remarquer que la voix de femme qui
annonce les stations de métro dans les rames est un peu mécanique et
sans saveur. On aimerait qu'elle s'exprime comme on parle chez nous,
nous disent-ils. À l'occasion du festival Occitania, qui se déroulera à
Toulouse du 25 au 28 septembre prochain, les annonces se feront
désormais en français et en occitan », poursuit le responsable.
Une initiative qui s'inscrira dans la durée puisque ces annonces
bilingues seront définitives. On pourrait entendre les premières fin
août début septembre : « Nous devrons être opérationnels en tout état
de cause pour le festival », précise David Carlier.
L'initiative s'inscrit aussi dans les partenariats organisés par
Tisséo avec les principaux événements de la ville : « On a habillé
ainsi les portes palières de la station Minimes-Nougaro avec des
paroles et des photos du chanteur toulousain », ajoute le directeur, «
pour l'anniversaire de sa naissance, le 9 septembre, les « cheminées »
de la station Minimes, qui débouchent sur l'avenue, seront aussi
décorées en hommage à l'enfant du quartier ».
Le métro rend aussi hommage à l'année Jaurès ou au Printemps de
Septembre, tandis qu'une médiation touristique et culturelle est prévue
en français, anglais et occitan pour faire (re) découvrir les œuvres
d'art de chaque station aux usagers et aux touristes, qui bénéficient
depuis cet été, à l'Office du tourisme, d'un ticket Tourisme leur
permettant pour 4,20 € d'effectuer 12 déplacements dans la journée dans
les transports publics toulousains. À terme, les inscriptions dans le
métro pourraient aussi être bilingues. Et si l'aéroport de
Toulouse-Blagnac se mettait lui aussi à la langue d'Oc ?
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
1 Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Lun 3 Aoû - 19:57
Zengi
Trobador !!
151 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 13:01
joan_cavalier
Trobador !!
Einucent a écrit:Godolin a rason, fau pas boirar lo biais de parlar qu'avèm entre joines a l'Estivada ò l'Estanquet (que seguís l'evolucion evocada) e las anoncias protocolaras fachas per 'na institucion (que serian mai formalisadas.)
Aici fanton mesclas doas nocions que son lo nivel de lenga (la differencia que los occitanISTES fan pas mentre "Comuns" e "Cagadors" e la lenga emplegada, e tombam encara dins lo dialogui que tenon los occitanISTES dempuei d'annadas : i'a que los vielhs locutors que compton....
Bon ben va plan los locutors que l'emplegan cada jorn se l'an pas "popada a las popas mairalas" comptan pas, doncas totes que sem aici arrestam de parlar e nos acontentam de preparar los rubans negras per l'encrotzament de la lenga.
Aprep lo concepte d'una lenga qu'a pas res de veser amb ço que parla lo poble d'ara mas que servis que per l'institucion, de veser se avem un autre eisemple.....Ah vo en vesi un : la messa en latin
152 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 13:04
maime
Lemosin de prumiera !
153 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 13:07
joan_cavalier
Trobador !!
Cerièra de Mai a écrit:lor vas pas metre un « occitan » de sabi-pas-ont, dins lo qual se reconeisson pas. Me sembla important de botar dins lo metro non pas una lenga normalisada de laboratòri (que parlariá pas a las gents del canton, e que fariá encara reprochar als occitanistas de se fantasmar un país qu'es luènh de la realitat linguistica de las gents) mas una lenga pròcha de çò que se ditz aicí. Es pas mai dificil, es çò qu'es estat ensajat de far amb la version que se pòt ausir ara
Ben escota, vesem la reaccion del monde (vo sabi d'unes vos diran que son d'ores jacobins que son contra l'occitan) semblan pas se reconeisser dadins, i vesi doas rasons : sia un probleme al nivel del biais d'onte es presentat la lenga, sia vol diser que la lenga que sembla esser lo mai proche de la "realitat lenguistica dels gens e qu'es pròche de ço que se ditz aici" es lo frances e sem doncas
154 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 13:09
joan_cavalier
Trobador !!
maime a écrit:Coma parisenc, te pòde dire que l'accent "titi" o pusleu "faubourg" o "montmartrois" se perd. Coma l'accent "chibani". Aura t'as l'accent "banlieue". Mas l'accent de la tele es l'accent de la borgesia.
Vo mas juntiament l'accent "banlega" es que seria pas un fenomen "identitari" pas naturau, menat per la television que buta lo monde de lo prener per apartener al grop "banlega".....
Bona esplicacion Maime, era benleu aquo la volontat de faire lo metro en occitan, de la manipulacion de massa ta menar lo monde non pas a s'interessar a l'occitan mas a una certa vista de l'occitan qu'an d'unes
155 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 13:14
Qualqu'un mai
Guelha de bonda
Amistats.
156 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 13:15
maime
Lemosin de prumiera !
Perque tu creses vertadierament qu'emb ta votz o la de Cereira, mai vòstre biais de parlar, lo monde se sirian pas mocats de las anoncias ? E oc-es, en mitan urban, dins 'na granda vila coma Tolosa, la realitat lingüistica dau monde es lo frances, pas l'occitan. La prueva : dins lo mitan occitanista i a pas beucòp de monde qu'an reconegut un biais de parlar occitan.joan_cavalier a écrit:Ben escota, vesem la reaccion del monde (vo sabi d'unes vos diran que son d'ores jacobins que son contra l'occitan) semblan pas se reconeisser dadins, i vesi doas rasons : sia un probleme al nivel del biais d'onte es presentat la lenga, sia vol diser que la lenga que sembla esser lo mai proche de la "realitat lenguistica dels gens e qu'es pròche de ço que se ditz aici" es lo frances e sem doncas
157 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 13:24
joan_cavalier
Trobador !!
Godolin a écrit:Sabes Cedric, i a mai que los "occitanistas" que son sensibles a la qualitat de la lenga. Èi un fum d'amics que se senton pas gaire occitans mas que son capables de reconéisser qualqu'un escaurranha la lenga de qualqu'un que sembla parlar mai o mens ben l'occitan (teni de testimoniatges de mond qu'escotan la ràdio o que gaitan VAP). Ensenhi l'occitan als adultes e degun m'a pas encara demandat d'aprene un occitan que semblariá a de francés (jol pretèxte de dubèrtura o de voler comunicar). Jo tanben, gaiti l'avenidor e me sembla que mai daissarem anar las causas e mai l'occitan acabarà a semblar al francés, italian (per las valadas), castilhan o catalan (per la Val d'Aran). E atal i aurà pas mai de lenga occitana. Es un autre punt de vista mas l'autonomia lingüistica (fàcia al francés, italian, castilhan e catalan) me sembla necita. Seriá perilhos de voler minimizar l'accent e los diferents fonèmas que son especifics a l'occitan.
Amistats.
Mesclas (te cresi qu'en parlaram deman dabanç devanç un café) disi pas "cal prener un accent frances" per volontat de dubertura, disi cal pas eisagerar l'accent (ço que me sembla que far la fremna de la votz (e lo sabi per la coneisser e sabi d'onte i ven) ta tombar dins un dacos que sembla "artificiau tant es exagerat per faire tantic" (e teni ieu tanben aquo de testimoniatges d'amics coma los teus, que dabanç aquela mena d'accent te parlaran "d'occitou", pr'amor que dabanç d'autres formas de lengas te parlaran "d'occitan"
T'ai pas parlat de tombar dins lo "semblam al frances per faire mai integrats" sus aquo los aujòls nostres l'an ja fach ço qu'esplica l'aflaquiment e l'apauriment del vocabulari, alavetz autonomia lenguistica vo mas naturala (quitament se sabi que dins lo nostre banh frances es pas aisit) pas artificiau, si de non arrivarem a un autre fenomen (que constateri ja de la part de d'unes sòçis d'aqueste forum far 2 ans a l'estivada) la de forastiers qu'aprenon la lenga, que parlon doncas amb lo lor accent (ingles, allemand....) e que se fan trufar d'els
Aprep e se la solucion era a mieg camin mentre las nostras doas vistas ?
Amistats (se vos podi ensatjar (se lo banquier es d'acordi) de preveire los creissants amb lo café (a mai parli mielh lo tantic amb un creissant dins la boca lol)
Cedric
158 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 18:17
Barbet
Occitan Warrior
Coma es agut dich aicí e mantei còps sus lo forum, comparar l'evolucion dau francés e de l'occitan a ges de sens estent qu'aquela famosa "lenga dei joines" es un assai, pas totjorn biaissut, de recuperacion de l'oc. sensa basas solidas.
Godolin a écrit:(sabi qu'es "exotic" d'ausir d'occitan ambe l'accent italian mas cresi pas siásque completament natural ...)...Personalament, l'occitan ambe l'accent francés o mai exotic (italian, catalan o castilhan), aquò me fa pas somiar.
Es quauqua ren que mi geina tanben, siáu pròche dei valadas e compreni mielhs un vielh "valadenc" de 75ans qu'un joine de 25, dau mens mai que dins la compreneson es dins l'identificacion, lo vielh mi rapèla a 99% lo parlar de nòstrei montanhas dau costat "francés" entanto que lo joine mi sembla coma va dises parlar quauqua ren de completament forestier...Es problematic quora siam vesins...
Godolin a écrit: Èi un fum d'amics que se senton pas gaire occitans mas que son capables de reconéisser qualqu'un escaurranha la lenga de qualqu'un que sembla parlar mai o mens ben l'occitan (teni de testimoniatges de mond qu'escotan la ràdio o que gaitan VAP).
Si parla aicí dau monde que si reconoisserián gaire dins l'occitan d'aqueu metro, mai au contrari ai tot bèu just notat coma tu aqueu pb dins unei medias. Passi la mitat de ma vida dins Lengadòc bas despuei una banda d'annadas e lo cas de Radio Lengadòc (n'aprofichi per dire que se l'escoti pas plus que mi li reconoissi pas ne fau totun la pub estent qu'es la soleta radio occitanofòna dins lo ròdol dau Clapàs...).
2 tipes de reaccions segon lo mitan: per de non-occitanistas siá l'escotan pas estent qu'identifican ben que l'accent, la sintaxi son pas costumiers per de lengadocians doncas si li reconoisson pas, (darnier commentari e vòli nafrar degun "farián mielhs de far parlar de gents dei vilatges en francés, fariá mai occitan...) siá per de bòns occitanofòns de bòna volontat l'escotan pas estent que l'accent es tròp sovent francés e fa mau ais aurelhas, e tot aquò mi sembla encar un còp mai problematic que la votz dau metro que ela es soncament dins un occitan...normau.
Amistats en totei
159 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 19:33
Alh Òli
Occitan Warrior
Bojarron a écrit:
Si parla aicí dau
monde que si reconoisserián gaire dins l'occitan d'aqueu metro, mai au
contrari ai tot bèu just notat coma tu aqueu pb dins unei medias. Passi
la mitat de ma vida dins Lengadòc bas despuei una banda d'annadas e lo
cas de Radio Lengadòc (n'aprofichi per dire que se l'escoti pas plus
que mi li reconoissi pas ne fau totun la pub estent qu'es la soleta
radio occitanofòna dins lo ròdol dau Clapàs...).
2 tipes de
reaccions segon lo mitan: per de non-occitanistas siá l'escotan pas
estent qu'identifican ben que l'accent, la sintaxi son pas costumiers
per de lengadocians doncas si li reconoisson pas, (darnier commentari e
vòli nafrar degun "farián mielhs de far parlar de gents dei vilatges en
francés, fariá mai occitan...) siá per de bòns occitanofòns de bòna
volontat l'escotan pas estent que l'accent es tròp sovent francés e fa
mau ais aurelhas, e tot aquò mi sembla encar un còp mai problematic que
la votz dau metro que ela es soncament dins un occitan...normau.
Amistats en totei
Aquò ten a la linha de la radio: quand as quauqu'un que pòt de pròchi vò de luenh parlar patois, lo fas parlar patois. Emai sa lenga siegue pas bòna, emai aguesses l'imprecien de ti far sortir lo timpan a chasco còp que viras lo boton. Aquò per lei convidats. Ensuita dau costat deis animators, fau veire lo biais que li fan aprèner la lenga...
Sas que mon paire mi fèt tanben la reflexien de la qualitat de la lenga, d'autrei tanben, e es bensai mai simple per ieu despiei que ne siau partit de veire ce que va pas en terme de lenga (amai pretendi pas aguer una lenga perfiecha, ges de quiproquo, en terme de lexic, mai important encara de conjugason e sintaxi ai encara de travalh. E vos parli pas de l'escrich), mai l'escoti de còps per sostèner lei colègas, e ma fista, es verai que lei criticas son justificadas, coma lo sarian justificadas a mon endrech vò devès Cedric (Pais pòdi pas jujar parlan un sabir qu'entendi mesme pas ).
Pasmens, fau pas oblidar una cava importanta (importENTA, coma dién a Lenga Mòrta): nautrei siam pas linguistas. Siam jornalistas, animators, tecnicians, aptes vò non a tenir una conversacien en lenga, bensai (o pas, de ce que sembla), e siam contrents de còps a la realitat dau directe: basta d'escotar una radio "normala" (vòli dire francofòne), elei tanben fan de fautas de lenga. Es normau d'aguer una exigéncia aprèp: volèm pas, en ausissent Rance Inter, auvir parlar francés petit nègre, e es normau de s'esperar a un occitan que semble un tant soit peu a d'occitan en escotant Lenga Mòrta, Pais o ROC, vò en regachant VAP (ai encara de mau d'oblidar lo mau de còstas que mi paguèri quand l'auvèri un "Adieussiatz plan" de tota beutat).
Mai fau pas estre nimai tròp exigeant sus la qualitat de la lenga, tot en dient,
Vaqui per defendre mon bot de terra, perdon per lo fòra sujet.
PS: Normau qu'escotes plus Lenga Mòrta, despiei que ne partèri, cu t'auria jugats lei discs dei X-Men?
160 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 20:21
zo
Occitan Warrior
Me soveni un còp a l'EOE (aquò deu far qualques annadas donc) d'una tropa de teatre biarnesa. De còps, compréniái pas...los que francimandejavan, mentre qu'aviai pas de problèma pels "tantics" coma ditz lo cedric.Bojarron a écrit:
Es quauqua ren que mi geina tanben, siáu pròche dei valadas e compreni mielhs un vielh "valadenc" de 75ans qu'un joine de 25, dau mens mai que dins la compreneson es dins l'identificacion, lo vielh mi rapèla a 99% lo parlar de nòstrei montanhas dau costat "francés" entanto que lo joine mi sembla coma va dises parlar quauqua ren de completament forestier...Es problematic quora siam vesins...
161 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 21:02
Danís
Adjudant
zo a écrit:Me soveni un còp a l'EOE (aquò deu far qualques annadas donc) d'una tropa de teatre biarnesa. De còps, compréniái pas...los que francimandejavan, mentre qu'aviai pas de problèma pels "tantics" coma ditz lo cedric.Bojarron a écrit:
Es quauqua ren que mi geina tanben, siáu pròche dei valadas e compreni mielhs un vielh "valadenc" de 75ans qu'un joine de 25, dau mens mai que dins la compreneson es dins l'identificacion, lo vielh mi rapèla a 99% lo parlar de nòstrei montanhas dau costat "francés" entanto que lo joine mi sembla coma va dises parlar quauqua ren de completament forestier...Es problematic quora siam vesins...
Suspause que 'quò era los Comelodians. Los ai vist i a gaire, e la qualitat de la lenga m'as estonada. Enfin, dise la qualitat, mas deuria pusleu dire lo niveu. Per çò que, coma dins lo teatre frances, i a mai d'un niveu de lenga. N'autres, que l'avem apres en familha, emb daus amics o a l'escòla, parlem una lenga "populara", relativament simpla. La lenga dau teatre, e ben, coma en frances (i a la mesma chausa emb la poesia escricha), es mai saberuda...
Tot aquò per dire : de que vòu dire "tantic" ? Comprene pas los que vòlen una lenga autentica, e comprene pas tanpauc Joan_Cavalier, que sembla far expres de far de las fautas per justament montrar qu'es pas coma ilhs...
162 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 22:02
Barbet
Occitan Warrior
e voei, c'est justifiableAlh Òli a écrit:PS: Normau qu'escotes plus Lenga Mòrta, despiei que ne partèri, cu t'auria jugats lei discs dei X-Men?
163 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 12 Nov - 22:04
Alh Òli
Occitan Warrior
Bojarron a écrit:e voei, c'est justifiableAlh Òli a écrit:PS: Normau qu'escotes plus Lenga Mòrta, despiei que ne partèri, cu t'auria jugats lei discs dei X-Men?
J'ai l'oeil comme le cyclope, l'oreille comme Tyson, car les 'cailles sont high pour la maille...
Dernière édition par Alh Òli le Ven 13 Nov - 8:04, édité 1 fois
164 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Ven 13 Nov - 8:00
Alh Òli
Occitan Warrior
165 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Ven 13 Nov - 17:42
zo
Occitan Warrior
Bojarron a écrit:
Es quauqua ren que mi geina tanben, siáu pròche dei valadas e compreni mielhs un vielh "valadenc" de 75ans qu'un joine de 25, dau mens mai que dins la compreneson es dins l'identificacion, lo vielh mi rapèla a 99% lo parlar de nòstrei montanhas dau costat "francés" entanto que lo joine mi sembla coma va dises parlar quauqua ren de completament forestier...Es problematic quora siam vesins...zo a écrit:Me soveni un còp a l'EOE (aquò deu far qualques annadas donc) d'una tropa de teatre biarnesa. De còps, compréniái pas...los que francimandejavan, mentre qu'aviai pas de problèma pels "tantics" coma ditz lo cedric.Danís a écrit:Suspause que 'quò era los Comelodians. Los ai vist i a gaire, e la qualitat de la lenga m'as estonada. Enfin, dise la qualitat, mas deuria pusleu dire lo niveu. Per çò que, coma dins lo teatre frances, i a mai d'un niveu de lenga. N'autres, que l'avem apres en familha, emb daus amics o a l'escòla, parlem una lenga "populara", relativament simpla. La lenga dau teatre, e ben, coma en frances (i a la mesma chausa emb la poesia escricha), es mai saberuda...
Tot aquò per dire : de que vòu dire "tantic" ? Comprene pas los que vòlen una lenga autentica, e comprene pas tanpauc Joan_Cavalier, que sembla far expres de far de las fautas per justament montrar qu'es pas coma ilhs...
Parlavi aqui d'accent, pas de qualitat sintaxica o de riquesa de la lenga.Amai en teatre recitas per còr, es mai aisit de far de frasas de bona qualitat. Los que compreniái pas rasclavan la R chapavan la H e espotissian l'accent tonic en gròs...
166 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Sam 14 Nov - 12:55
joan_cavalier
Trobador !!
Al nivel dels medias occitans, tant soi d'acòrdi amb Yellow e la seuna analisi (aprep fasem coma podem coma lo te diguet, personaument, far d'annadas que ensaji de charrar amb un fum de monde dins las "gasidas" occitanISTES (IEO, EN.....) sense obtener avançadas concrectas) aprep, pel cas de Radio Lenga d'Oc teni l'enveja (sense volontat de te nafrar tanpauc) de te pausar una question : es qu'as ja soscat d'anar picar a la lora porta en lor diguent "soi preste de vos faire una ora d'emission setmana en benevol ?"; i'a totjorn un costat que me conflas (e es pas contra tu, es quicom de general que vivi dempuei 10 ans que soi a Radio Occitania) es que vo sem luenh d'esser perfachs los uns los autres, mas al luoc de plorar o de romegar en diguent "setz pas perfach", ben basta pas que de s'implicar, las portas son dubertas, sabi que las radios occitanas se fan escupir dessus per un fum de gens que coneisson pas la realitat nòstra (confessarai qu'es un boçin per aquo (atal es dit se podra preparar) lo Padena al viratge, que nos dit "las radios occitanas fan de merda an pas un nivel de lenga coma cal" teni l'envetja d'i respondre coma l'ai dit a mantunes cops que nos manca d'espleches, quora demandam causas a las associacions dichas "referentas" nos fasem mandar cagar, e a mai coneiss res de la nostra realitat, aprep de vertat qu'es aisit de pas faire pecas quora fas 50 ans que tornas repapiar las meteissas galejadas de m****). Aprep te junhi e es un dacos que disi sovent, se om vol parlar la lenga coma cal, cal escotar los vielhs parlar.....frances (e marcha pas qu'amb los vielhs, sabi que per ieu, fagueri d'entrevistas en frances de Filou del temps onte era dins G'K qu'eran (per ieu al mens mai occitanas) que d'autres que fagueri amb monde que te dison "Bonjorn los copins, tot a fet parli occitan".
Aprep cal tanben tener compte d'una autre realitat doncas te pausi una question sincera Lissandre, e esperi una responsa sincera de tu : se deman arrestiam de prendre totun que parla amb un pichon nivel de lenga per passar que de vielhs de villatges que parlon frances es que dirias pas "las radios dichas occitanofones fan de merda per de que parlon pas que lo frances ?"
@Danis: dins lo meu occitan, i'a d'unas causidas que confessi faire per faire cagar lo monde (l'ai pas jamai amagat aprep emplegi mantunes occitans, parli pas parier a l'antena, dins la vida videnta de cada jorn e quora soi amb los vielhs al vilatge), vo fau pecas aquò l'ai pas jamai amagat, ensaji de me melhorar cada jorn mas aici tanben manqui d'espleches (es pas tustar per tustar, sabi que lo CFPO manca de miegjan, mas juntiament los caldria ajudar d'afortir lo P per de que pel moment es lo CFO, ieu soi preste de prener formacion en oc mas d'un biais professionau e coerent amb lo meu trabalh, se es per anar passar un an a cop de 1 ora setmana per aprener de diser "Mameta, es estada molzer las vacas" m'interessa pas e es pas pertinent, me demandara un temps que podi pas botar, aprep lo probleme seria que las organisacion occitanas capitesson de trabalhar amassa, sense s'acontentar de faire dins la guerra de campanals)
Amistats
Cedric
167 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Dim 15 Nov - 2:50
Cerièra de Mai
Trobador !!
168 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Dim 15 Nov - 13:20
zo
Occitan Warrior
169 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Dim 15 Nov - 13:39
Barbet
Occitan Warrior
joan_cavalier a écrit:pel cas de Radio Lenga d'Oc teni l'enveja (sense volontat de te nafrar tanpauc) de te pausar una question : es qu'as ja soscat d'anar picar a la lora porta en lor diguent "soi preste de vos faire una ora d'emission setmana en benevol ?"
Per ti respòndre Cedric dau temps que restavi a Montpelhièr e qu'aviáu un chícol de temps liure mi (nos meme, estent qu'èra demandat en tot lo MED'OC) foguèt prepausat de far d'emissions, un parèu li anèron cresi mai ieu que fasiáu ja de cors d'occitan per leis estudiants benevolament mantei seras de la setmana mi laissava pas lo tps.
Après lo monde de la radio son de professionaus pagats (per lei "regulars" supausi), es pas a ieu qu'ai un mestier e pron de benevolat a costat de rintrar dins quauqua ren qu'es pas mon cauva
Quora vau au restaurant, se mangi ben tornarai, se mi conven pas vau pas prepausar au cosinier de li donar a gratis una ora de cors per setmana maniera que saupe far un bòn bolhabaissa, si prendrà en man emb vòia se va soveta
Rejonhe un pauc çò que disiam çai-subre, se d'unei radios occitanofònas son pas en mesura de porgir de programas a 100% dins un occitan normau fauta de formacion, s'agisse per elei de trobar un equilibri coerent.joan_cavalier a écrit:te pausi una question sincera Lissandre, e esperi una responsa sincera de tu : se deman arrestiam de prendre totun que parla amb un pichon nivel de lenga per passar que de vielhs de villatges que parlon frances es que dirias pas "las radios dichas occitanofones fan de merda per de que parlon pas que lo frances ?"
Siáu de segur per una radio 100% en occitan, mai dins la situacion que siam aguer quauquei programas en francés (basta qu'agan una color occitana fòrta) mi geina pas, emb aquò cresi meme que pòu alargar l'escota a un public que deuriam bessai pas laissar de caire.
Viva
170 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Dim 15 Nov - 17:14
Cerièra de Mai
Trobador !!
171 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Dim 15 Nov - 19:09
Einucent
Occitan Warrior
Crese que quò, te lo siès interpretat de quèu biais per mielh aver de qué t'emaronhar aprèp.ço que ieu soni lo costat "tantic" me geina pas quora es naturau, me geina mas quora ten costat del "c'etait mieux avant"
Quora 'ribèi a Tolosa e que descubriguèi lo « mitan » occitanitrucbiduschmoll, mes uèi pensat que pas degun parlava pus Tolzenc. Qu'era un fantasme de ratons de biblioteca mai concentrat sus lors traçats d'isoglose que pas sur quò que se practicava per charrièra au moment donat. En me basar sus quela constatacion, auriá reagit coma tu, en dier qu'es n'autenticitat fantasmada.cresi que cal veser l'evolucion de la lenga e en tener compte
Dempuèi, sabe que Zo, amai son frair Guigui, parlan Tolzenc, Cerrièra, qu'es nuvela aprenenta, s'etacha d'aprenèr dau biais que se practica (practicava, se volès) a Tolosa. L'apren amb Godolin, qu'es plan a mesme de lo trasmetre dins sos cors, que la damanda existís. Trape quò tant legitime que de trasmetre dau Bearnès a la Calandreta Paulina.
Legisse (mas benlèu interprete) dins tas intervencions lo repròche devèrs los organismes (benlèu) representatius de l'occitanisme (qu'ès quò quela bestia ?) de voler far mai «tantic» que l'autentic. Sentiguè (queraque siá benlèu d'interpretacion quí tanben)i quèla volontat dins tot un fum de comportaments eissuts de la chorma (perdon, la bona societat) Malcosinesca. Sabèm que nos sentissèm pas solide, e chasc'un a son biais de se segurar. Dija-te bien que i a dau monde que se dís lo parrièr de la distanciacion maximala que te parcticas (e visa 'quí de que semblan tos escrichs !)
D'enguerras un còp, jostenèr la desmarcha de n'institucion coma Tisséo e caucionar lo biais qu'es estat fach qu'es 2 chausas distintas.
172 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Dim 15 Nov - 23:24
Alh Òli
Occitan Warrior
Bojarron a écrit:Rejonhe un pauc çò que disiam çai-subre, se d'unei radios occitanofònas son pas en mesura de porgir de programas a 100% dins un occitan normau fauta de formacion, s'agisse per elei de trobar un equilibri coerent.joan_cavalier a écrit:te pausi una question sincera Lissandre, e esperi una responsa sincera de tu : se deman arrestiam de prendre totun que parla amb un pichon nivel de lenga per passar que de vielhs de villatges que parlon frances es que dirias pas "las radios dichas occitanofones fan de merda per de que parlon pas que lo frances ?"
Siáu de segur per una radio 100% en occitan, mai dins la situacion que siam aguer quauquei programas en francés (basta qu'agan una color occitana fòrta) mi geina pas, emb aquò cresi meme que pòu alargar l'escota a un public que deuriam bessai pas laissar de caire.
Viva
Et voilà.
173 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Sam 21 Nov - 23:26
Tocas-i si gausas
Leberonet
20/11/2009
El Parlament de Catalunya aprovarà una resolució de suport a l’ús social de l’occità a tot el seu territori
El document també demana l’oficialitat d’aquesta llengua a tots els seus territoris, i felicita la vila de Tolosa per introduir la llengua a l’espai públic La proposta de resolució, impulsada per ICV, ja ha estat pactada entre els tres partits de govern i té el suport assegurat
Els tres partits de Govern, gràcies a la iniciativa del diputat ecosocialista per Lleida, Francesc Pané, han registrat al Parlament de Catalunya una proposta de resolució, amb el número de tramitació 250-02500/88, de suport a l’ús social de la llengua occitana a tots els seus territoris.
A l’exposició de motius, el document manifesta que “la llengua occitana és oficial a Catalunya des del nou Estatut del 2006, i el Parlament de Catalunya expressa el seu desig que aquesta oficialitat progressivament arribi a tots els territoris on hom parla aquesta llengua”. Així mateix, la resolució també expressa que el Parlament de Catalunya “vol felicitar la comuna de Tolosa, així com els responsables dels transports col.lectius de la vila (Tisséo), per,
aprofitant l'esdeveniment cultural del Festival d'Occitània, introduir l'occità en els missatges de veu del servei de metro de la ciutat”, una iniciativa que a la ciutat del Llenguadoc, d’ençà que s’aplica, no ha estat exempta de ferotges crítiques dels sectors francesos més conservadors i contraris al pluralisme lingüístic.
Amb aquest important gest simbòlic i polític, el Parlament de Catalunya vol
encoratjar la ciutat de Tolosa, així com totes les altres ciutats i institucions d’Occitània, a continuar i millorar el treball de recuperació, normalització i dignificació de la llengua occitana en aquells territoris administrativament francesos o italians.
La resolució també insta el Govern de la Generalitat de Catalunya a col·laborar amb les iniciatives que emprenguin les entitats occitanes, i a establir els lligams polítics i culturals amb les institucions polítiques occitanes, per tal d’afavorir l’ús social de la llengua occitana a tot el seu territori.
ICV, sempre sensible a la diversitat lingüística i cultural, ha volgut que el Parlament de Catalunya, en tant que parlament de tots els catalans i també de tots els aranesos, manifestés el seu suport pel treball de recuperació i
preservació d’aquesta llengua –també patrimonial de Catalunya– que actualment es du a terme a l’altra banda dels Pirineus.
La votació de l’esmentada resolució s’esdevindrà, probablement, el proper
mes de gener, i s’espera que s’aprovi sense problemes, atès que ja compta amb el suport dels tres grups que donen suport al Govern.
174 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Dim 22 Nov - 0:38
Cerièra de Mai
Trobador !!
175 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Dim 22 Nov - 10:46
zo
Occitan Warrior
Enòrme!Tocas-i si gausas a écrit:http://www.iniciativa.cat/politica_linguistica/news/22761
20/11/2009
El Parlament de Catalunya aprovarà una resolució de suport a l’ús social de l’occità a tot el seu territori
El document també demana l’oficialitat d’aquesta llengua a tots els seus territoris, i felicita la vila de Tolosa per introduir la llengua a l’espai públic La proposta de resolució, impulsada per ICV, ja ha estat pactada entre els tres partits de govern i té el suport assegurat
Els tres partits de Govern, gràcies a la iniciativa del diputat ecosocialista per Lleida, Francesc Pané, han registrat al Parlament de Catalunya una proposta de resolució, amb el número de tramitació 250-02500/88, de suport a l’ús social de la llengua occitana a tots els seus territoris.
A l’exposició de motius, el document manifesta que “la llengua occitana és oficial a Catalunya des del nou Estatut del 2006, i el Parlament de Catalunya expressa el seu desig que aquesta oficialitat progressivament arribi a tots els territoris on hom parla aquesta llengua”. Així mateix, la resolució també expressa que el Parlament de Catalunya “vol felicitar la comuna de Tolosa, així com els responsables dels transports col.lectius de la vila (Tisséo), per,
aprofitant l'esdeveniment cultural del Festival d'Occitània, introduir l'occità en els missatges de veu del servei de metro de la ciutat”, una iniciativa que a la ciutat del Llenguadoc, d’ençà que s’aplica, no ha estat exempta de ferotges crítiques dels sectors francesos més conservadors i contraris al pluralisme lingüístic.
Amb aquest important gest simbòlic i polític, el Parlament de Catalunya vol
encoratjar la ciutat de Tolosa, així com totes les altres ciutats i institucions d’Occitània, a continuar i millorar el treball de recuperació, normalització i dignificació de la llengua occitana en aquells territoris administrativament francesos o italians.
La resolució també insta el Govern de la Generalitat de Catalunya a col·laborar amb les iniciatives que emprenguin les entitats occitanes, i a establir els lligams polítics i culturals amb les institucions polítiques occitanes, per tal d’afavorir l’ús social de la llengua occitana a tot el seu territori.
ICV, sempre sensible a la diversitat lingüística i cultural, ha volgut que el Parlament de Catalunya, en tant que parlament de tots els catalans i també de tots els aranesos, manifestés el seu suport pel treball de recuperació i
preservació d’aquesta llengua –també patrimonial de Catalunya– que actualment es du a terme a l’altra banda dels Pirineus.
La votació de l’esmentada resolució s’esdevindrà, probablement, el proper
mes de gener, i s’espera que s’aprovi sense problemes, atès que ja compta amb el suport dels tres grups que donen suport al Govern.
176 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Lun 23 Nov - 8:33
Lo ton vesin
Guelha de bonda
joan_cavalier a écrit:
Doncas en resumit, vo trapi aquela votz mau enregistrada (aprep los tecnicians de TISSEO an pas la costuma de trabalha en oc) amb un accent "chamalow dins la boca per far tantic" que trapi ridicule e que a mai far se trufar lo lambda (lo metro es long e cagant doncas cal plan un biais de passar lo temps) doncas qu'ajuda pas la lenga.
B'ès pèc, praubòt!!
177 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Lun 23 Nov - 9:04
fredoc
Occitan Warrior
joan_cavalier a écrit:@ Bojarron (te fasia bel temps) Disi pas que cal tirar las "especificitat" de cada dialecte, disi que cal pas botar aquo en dabanç de biais trop gròs : avem aici mantunes dialectes occitans representats, nos pausa pas problemes ta nos entendre mentre nosautres
A bèths còps pausa problèmas. Sustot quan lo qui escriu hè fautas volontàriament per rasons desconegudas.
Que t'ac prèi, continua d'estar engatjat com n'ès, de soscar a l'Occitania de doman, e de har autant de causas tà la lenga nosta... mes dèisha de parlar de lenga e subertot de lIngüistica, que se't va hòrt mau.
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
178 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Lun 23 Nov - 15:30
Cyril06
Occitan Warrior
Je suis toulousain, donc occitan? Je ne me sens absolument pas occitan et pourtant il y a des conn... qui se la jouent rétrogrades dans la cité rose: depuis une semaine dans le métro toulousain, les stations sont annoncées en français et .... en occitan!!!
Quelle ouverture sur le monde!!!! C'est génial!!!! C'est le futur l'"Occitanie"!!!!! Putain con!!!!!!
Que certains corses soient indépendantistes... je peux le comprendre vu ce qu'est la corse: un île.
Que des régions françaises se tournent vers le passé par peur de l'avenir: ça me fait froid dans le dos...
Incresable de coneria...!
179 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Lun 23 Nov - 22:08
Cerièra de Mai
Trobador !!
BÊTISIER (commentaires d'articles de presses sur la manif)
mardi 27 octobre 2009, à 04:2
Florilège de conos, sélectionnés à votre intention par votre aimable serviteuse !
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
LES ŒNOLOGUES
« En plus les viticulteurs de "Séptimanie" (WOUARF pour Frêche), font le vin le plus dégueulasse de France. »
« Rien de comparable a ce qui se fait par ailleurs en France, la vigne n'est pas une culture dans cette région, mais une vulgaire agriculture, avec au bout de nombreux très mauvais produits. »
LES BONS CITOYENS
« On est en France ici, pas dans un Etat Fédéral. Les régionalismes, très mauvais pour l'unité nationale, c'est clair, net et précis. »
« Le moment n'est certainement pas bien choisi, pour de telles revendications. »
« Ils feraient mieux de défendre la France... Cela dit c'est peut-être parce qu'elle agonise que ce genre de régionalisme et autre multiculturalisme prospèrent... »
« Il est parfaitement légitime d'avoir envie de pratiquer et d'étudier les langues d'Oc et les cultures qui vont avec, au même titre que d'autres pratiquent la philatélie, la pêche à la ligne, la cinéphilie
ou la généalogie. »
« Les langues régionales n'ont pas être reconnu par l'État.
L'identité de la France c'est faîte en détruisant les identités régionales.
La langue est l'une des pierres angulaires de notre Nation, sans elle la France n'est plus. »
« Derriere l enseignement des langues regionales, se cachent trés souvent des personnes desireuses d instituer un nationalisme ethnique totalement étranger aux valeurs de notre République. »
« est ce qu'ils sont discriminés,pourchassés enfermés??? on devrait y penser,à les enfermer,pour tentative de déstabilisation de la cohésion républicaine -- comme les islamistes. »
LES HISTORIENS
« Les Basques Français, les Bretons, les Alsaciens et les Occitans ont choisi d'appartenir à la nation Française en 1790. »
« Ma langue a certainement rendu plus de services à l'humanité que le baragouin occitan dont on se tamponne les fesses sur les plates-bandes. »
« Justement, si on en était resté à l'amour courtois, on pourrait toujours se la mettre sous le bras, à passer son temps à draguer en occitan. »
« Manifestation complètement ridicule car plus personne ne parle les patois occitans dans le sud de la France et cela depuis longtemps ! »
LES LINGUISTES
« l'occitan n'est qu'une "langue factice", rêbâtie artificiellement de toutes pièces et qui sert de vecteur à une foultitude de revendications hétéroclites. elle n'est parlée que dans des minuscules cercles d'initiés (…) et vouloir comparer l'"occitan" au basque ou au breton (ou à l'alsacien ou au corse) c'est prendre le public pour des billes !»
« L'occitan, une langue ? Oui, comme le (bas) latin. »
« C'est une langue aussi artificielle que l'esperanto, à laquelle elle ressemble : "l'occitan lenga oficiala". »
LES PSYS
« Quand on a un problème d'identité (car si j'ai tout bien compris, la question c'est : "être ou ne pas être occitan ?"), on ne le fait pas supporter à tout le monde. »
« On a l'impression qu'une sorte d'angoisse morbide étreint les défenseurs des langages locaux. »
« C'est surtout très triste pour leurs enfants quand on connaît les ravages que font les calendrettes en matière d'éducation. »
LES SOCIOLOGUES
« Mais l'idéologie sous-jacente, inconsciente ou non, est de promouvoir une société traditionaliste. Dans le sens du XIX°, c'est à dire d'une société refusant les nouveaux modes de vies et les nouveaux modes de pensées. »
« Ce qui m'irrite un peu c'est que 10.000 personnes descendent dans la rue pour sauver leur dialecte, mais qu'ils resteront bien sagement chez eux quand il faudra manifester pour la sauvegerde des emplois ou des acquis sociaux. »
« Le danger est la culture véhiculée par les occitans : l'anti élitisme, les troubadours, la campagne mythique, les fromages de chèvres. Non merci, nous voulons de Toulouse une culture brillante, cosmopolite, d'avant garde, pas un pétainisme bon teint. »
« On aura remarqué que le bouseux parisophobe connait très mal ma ville et fantasme complètement sur "Le parisien" arrogant . Remarque c'est pas si faux.... le parisien arrogant c'est un plouc monté à paris et qui se la pète quand il retourne dans sa province ... le monde est petit, fait d'arrogance et de jalousie provinciale. »
« des planqués intermittent du travail , prof heureux de n'avoir que 5 élevés dans la classe, artiste, auto spectacles , ect c'est la gauche ses hurluberlus! »
180 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mar 24 Nov - 8:10
clafotis
Occitan Warrior
Cerièra de Mai a écrit:Ne vòls de conariás de legir ?? Ten, vaquí un « condensat » de reaccions conas als articles de premsa sus la manif de Carcassona (te « quoti » çò que postèri sul Facebook)
per lo desboiradís
BÊTISIER (commentaires d'articles de presses sur la manif)
LES HISTORIENS
« Les Basques Français, les Bretons, les Alsaciens et les Occitans ont choisi d'appartenir à la nation Française en 1790. »
E-òc, an chausits, perquè ne'n 1789 enquera « La France n'est qu'un agrégat de peuples désunis » coma iò disiá Mirabeau (Mirabeu~Beumiralh~Belmiralh)
181 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan Aujourd'hui à 23:38
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Paleogèn
Lo Paleogèn o terciari primairenc es lo pus ancian periòde geologic del Cenozoïc; comencèt fa 65,5 ± 0,3 milions d'ans e acabèt fa 23,03 milions d'ans. Seguís l'escantiment del Cretacèu-Terciari e precedís lo neogèn.
Amb una durada d'unes 43 de milions d'ans, lo Paleogèn es l'epòca que i se faguèt l'evolucion dels mamifèrs d'espècias pichonas e relativament pauc importantas cap a una larga paleta d'espècias desparièras après l'escantiment del Cretacèu-Terciari que marquèt la fin del Cretacèu. Se dividís en Paleocèn, Eocèn e Oligocèn.
Lo periòde Paleogèn marquèt un temps de transicion en l'istòria de la Tèrra. Lo cambiament climatic mai prigond foguèt l'enfriament de las regions polaras. En lo contorn global se formèron cadenas montanhudas actualas en America del Nòrd (Ressègue Nevada e de Montanhas Rocosas) e en Euròpa (Alps, de cadenas Ibericas, Beticas, Pirenèu e Cantabrica). Los sediments qu'enregistran aquestes e d'autres eveniments cenozoics son, dins la siá majoritat, pas assolidats, a excepcion de carbonats e qualques siliciclastics litificats.
Los organismes que demorèron en los oceans son los taxons que persistisson uèi jorn. Envolopa la tèrra, las angiospèrmes del Paleogèn èran sembladas a las del Cretacèu superior. La vida animal cambièt drasticament; los mamifèrs, en general pichones a l'inici del Paleogèn, èran ja fòrça semblats als actuals a de fins del periòde. Importants en lo periòde foguèron: cavals, foraminifèrs, monards, de plantas amb flor, la diversificacion dels mamifèrs, la formacion del carbon, los Alps e en Chile la subduccion de tipe Andin.


text:
866
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 866 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Sota l'influéncia de son favorit Basil lo Macedonian — qu'èra lo marit complasent de la mestressa de l'emperaire e tanben l'amant de la sòrre de l'emperaire — Miquèu III arrestèt e executèt son oncle Bardas sospichat de preparar un complòt (en abriu). Puei, Basil foguèt nomat coemperaire (26 de mai) e adoptat coma eiretier per Miquèu III per legitimar una succession possibla de l'emperaire per son nebòt (supausat[1]) Leon.
Escòcia[modificar | modificar la font]
Incursions dei Vikings lòng dau litorau dau « País dei Pictes » que foguèt en partida pilhat. Capturèron tanben d'ostatges e se mantenguèron dins la region fins a 869.
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Fin de la guèrra civila entre lei califas Al-Mustain, assetjat dins Bagdad dempuei l'annada precedenta, e Al-Mutazz. Al-Mustain negocièt son abdicacion en cambi d'una pension e d'un exil dins la vila santa de Medina. Pasmens, foguèt assassinat per un soudat turc dins lo corrent de la ceremònia d'omenatge au califa novèu lo 17 d'octòbre. Puei, Al-Mutazz ordonèt l'assassinat de son fraire qu'èra considerat coma una menaça per son poder.
Enterin, en Iraq, lo retorn dei dignitaris turcs dins la vila entraïnèt una insureccion novèla de la populacion de Bagdad. Menaçat per leis insurgents, lo governador demandèt una ajuda financiera au califa per recrutar una armada. Pasmens, Al-Mutazz refusèt d'un biais mespresós e mandèt sei soudats turcs per reprimir la revòuta.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ L'identitat dau paire de Leon VI l'Avisat es fòrça mau segura. Lei dos candidats principaus son Miquèu III e Basil Ièr lo Macedonian.


text:
Menfis
Menfis, de nom actuau Mitahina, qu'èra ua ciutat de l'Egipte antica. Que ho, durant l'Empèri Ancian, capitala deu país. Qu'èra tanben capitala deu purmèr nòme de Bassa Egipte e, uei lo dia, qu'ei situada a Mit-Rahinah (a un dotzenat de quilomètres deu Caire) sus l'arriba oèst de Nil. Lo son nom egipcian qu'èra Hineb-hedj (la muralha blanca). Menfis, lo nom grèc, que's refereish a la piramida de Pèpi I (Men-nefer, escrivut foneticament d'esquèrra a dreta sus la purmèra linha de ieroglifs, los dus darrèrs signes que son determinatius, lo darrèr, lo cercle dab ua crotz que vòu díser que lo mot qu'ei un nom de ciutat) de la VIau dinastia. Que ho fondada peu rei Menes (tanben conegut deu nom de Narmer) a l'entorn de 3000 ans a.C.
La vila qu'èra vodada au diu Ptah (dens lo nom de la ciutat, los tres purmèrs ieroglifs de la segonda linha que's legeishen P T H, lo nom d'aqueth diu), diu deus artisans.


text:
Pindar
Pindar (en grèc: Πίvδapoς, en latin: Pindarus) (Cinoscefalos, a ras de Tèbas de Beocia 522/518 abans Jèsus Crist - Argòs 445/438 abans Jèsus Crist), foguèt un grand poèta liric grèc. Nasquèt dins una familha nòbla e rica, originària de Beocia. Es l'autor d'importants epinicis, e considerat coma un dels mai grands representants de la lirica corala. Viatgèt fòrça e escriguèt pels reis e las familhas importantas de l'epòca.
Dins sos Epinicis celebrèt las competicions esportivas del sieu temps - valent a dire espròvas de luta, pugilat, corsas a pè e a caval - e cantèt las victòrias del jovent aristocratic doric -que ne fasiá partida- pendent los Jòcs Panellenics, que se debanavan a Olímpia (en onor de Zèus e per aquesta rason los pus importants), a Delfas (en onor d'Apollon), a Nemèa de Peloponès e a l'Istme de Corint.
Pindar passèt qualques annadas de la siá vida en Sicília, subretot a Siracusa e a Agrigent, dins la cort dels tirans Ieron e Teron. Foguèt precisament en Sicília ont aguèt escasença de conéisser los dos autres celèbres poètas grècs, Simonides e Baquilides, sos rivals literaris. Pindar, qu'èra fòrça religiós e prigondament devòt de las tradicions aristocraticas, impregna l'òbra siá de la concepcion religiosa e morala de la vida que li permetiá de venir l'egal dins sos vèrses de l'eròi que cantava, a mai quand s'agissiá d'un monarca poderós: la rason d'aqueste biais de far èra que, en metre en relèu e immortalizar la gèsta de l'eròi, lo poèta educava las generacions novèlas en perpetuar atal las valors ancianas.
Òbra[modificar | modificar la font]
La produccion poetica abondosa de Pindar, reculhida pels filològs alexandrins en 17 libres, es estada conservada sonque parcialament. La tradicion medievala a servat dins la siá integralitat pas que quatre libres d'epinicis que comprenon 14 òdas olimpicas, 12 òdas piticas, 11 òdas nemèas, 7 òdas istmicas.
- Olimpicas
- Piticas
- Nemèas
- Istmicas


text:
1478
Aquesta pagina concernís l'an 1478 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Mòrt dau negus Baeda Maryam (1464-1478) que foguèt remplaçat per son fiu Eskender (1478-1494) qu'èra encara un enfant de sèt ans. Una regéncia dirigida per la rèine Romna, l'abat Tasfa Giyorgis e lo senhor Amda Mikael foguèt establida. Dins lei fachs, Amda Mikael dirigiguèt lo país car Romna se retirèt rapidament au monastèri de Debre Libanos e car Tasfa Giyorgis aviá pas lei competéncias necessàrias per dirigir leis afaires estatics.
America[modificar | modificar la font]
Civilizacion astèca[modificar | modificar la font]
Fin de la guèrra acomençada en 1473 còntra lei Tarascs a prepaus dau contraròtle de la Vau de Toluca. Leis Astècs foguèron desfachs ambé la pèrda d'una armada de 24 000 òmes e deguèron se retirar. Pasmens, d'atacas recurrentas còntra lei Tarascs acomencèron tormarnai a partir de 1480 — e s'acabèron per de reviradas regularas.
Reiaume Tarasc[modificar | modificar la font]
Fin dau conflicte acomençada en 1473 còntra leis Astècs amb una victòria majora dei Tarascs que capitèron d'anientar una armada enemiga de 24 000 òmes (segon lei fònts istoricas). Per s'aparar còntra d'atacas novèlas, lo govèrn tarasc acomencèt de fortificar sa frontiera orientala. D'efècte, d'incursions astècas acomencèron tornarmai a partir de 1480.
Asia[modificar | modificar la font]
Majapahit[modificar | modificar la font]
Conquista de Trowulan per lei fòrças dau reiaume de Kediri, mòrt dau rèi Kertabumi e disparicion de Majapahit[1].
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Ranawijaya, rèi de Kediri e fiu de Singhawikramawardhana qu'èra lo rèi legitim de Majapahit caçat per una revòuta de Kertabumi en 1468, proclamèt la reconstitucion de Majapahit. Pasmens, dins lei fachs, lo govèrn e l'administracion demorèron aquelei de son reiaume de Kediri.


text:
Vœllerdingen
Völlerdingen am Eichelbach en alemannisch (Vœllerdingen en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Vœllerdingen a situat en la vallée de la Eichel en Alsace bossue. Lo bourg a situat a unitat|5|km}} de Sarre-Union, a unitat|21|km {{}} de Sarreguemines e a unitat|34|km {{}} de Ingwiller.
La municipalitat es desservie per la parca de Vœllerdingen situada sus la linha de Estrasburg a Sarreguemines.
Lo échangeur no 43 del A 4 es Modèl:A unitat del pòble.
Vœllerdingen est située dans la vallée de l'Eichel en Alsace bossue. Le bourg est situé à 5 km de Sarre-Union, à 21 km de Sarreguemines et à 34 km d'Ingwiller.
La commune est desservie par la gare de Vœllerdingen située sur la ligne de Strasbourg à Sarreguemines.
L'échangeur Modèl:Numéro43 de l'A 4 est à 7 km du village.
Istòria[modificar | modificar la font]
Vœllerdingen a #èsser mencionat per las primièras fes en 1128. Aperteniá al comtat de Sarrewerden, de contunh al Nassau-Weilburg (1745-1793).
- Vœllerdingen a été mentionné pour la première fois en 1128.
- Appartenait au comté de Sarrewerden, puis au Nassau-Weilburg (1745-1793).


text:
Lescar
Lescar[1] qu'ei ua comuna de Bearn situada dens lo departament deus Pirenèus Atlantics e la region d'Aquitània. Lo son nom antic de Beneharnum que balhè lo son nom au país de Bearn. Iluron (uei Auloron) e Beneharnum qu'èran los dus ancians evescats de Bearn (uei devath la jurisdiccion de l'evesque de Baiona). La glèisa de Lescar qu'ei donc ua catedrau ; qu'ei lo lòc on repausan los Reis de Navarra.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lescar, en purmèr, que ho un oppidum nomat Beneharnum. Au sègle III que vadó ciutat romana. Los vikings que la destrusín tota sancera en 841. Au sègle XII la ciutat modèrna de Lescar que ho tornada bastir. L'evesque de Lescar que presideish los Estats de Bearn e la catedrala (ua de las duas catedraus bearnesas dab Auloron Senta Maria) qu'acèssa lo tombèu deus Reis de Navarra de la soca deus Labrit.
Uei lo dia qu'ei ua banlega de Pau, sièti de la zòna industrau e comerciau.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Heraudica[modificar | modificar la font]
Educacion[modificar | modificar la font]
Lescar qu'acessa ua escòla calandreta.
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- La catedrau de Lescar qu'ei ua de las duas catedraus de Bearn, tombèu deus Reis de Navarra de l'Ostau de Labrit.


text:
Enric lo Navegador
Enric lo Navegador, en portugués Henrique o Navegador o Infante Dom Henrique nascut lo 4 de març de 1394 Porto e mòrt lo 13 de novembre de 1460 Sagres, prince de Portugal, e sovent considerat coma la figura mai importanta del començament de l'espediment colonial europèu. Desperel jamai naveguèt e doncas faguèt cap de descobèrtas geograficas. Lo seu ròtle se situa subretot dins lo domèni del mecenat. L'epitèt de « navegador » que li foguèt attribuit es doncas onorific[1].
Es Lo tresen filh de Joan I de Portugal, lo fondador de la dinastia d'Aviz. La seuna maire es Filipa de Lancastre, filha de Joan de Gand e sòrra d'Enric IV d'Anglatèrra. Enric lo Navegador jamai se maridèt e aguèt pas de descendéncia.
Somari
Joïnessa[modificar | modificar la font]
En 1414, alara qu'avià sonque 20 ans, convenquèt lo seu paire d'organizar una campanha per prene lo pòrt de Ceuta als musulmans. De piratas moros arcelavan en efècte las còtas sud de Portugal dempuèi aquel pòrt, vendent los abitants suls mercats d'esclaus. La vila foguèt presa en agost de de l'an seguent, e Enric descobriguèt las merças portadas per las rotas commercialas del Sahara que Ceuta èra una estapa (coma l'aur del sud de la Mauritània, menant los Portugueses penetrar l'Africa per via maritima). Aqueles escambis passavan alara mai per aquela vila, mas aquò provoquèt per Enric lo desir de prene part a aquela riquessa. Es el encara qu'inspirèt la legenda del « Preste Joan ».
Segon João de Barros, en 1416, comencèt a tornar poblar lo vilatge de Terçanabal, sus la peninsula de Sagres en Algarve. Aquel vilatge, leu nomenat Vila do Infante, e venguèt una basa de nauta tecnologia avec un arsenal naval, un observatòri, e d'una escòla per l'estudi de la geografia e la navegacion. Jehuda Cresques, un cartografe conegut, i foguèt invitat: compilèt de coneissenças e acabèt per obtenir un pòste permanent. Lo pòrt pròche de Lagos donava un abrig practic e venguèt un centre de construccion navala. En 1419, Enric foguèt nomenat governaire d'Algarve.
Lo primièr fruch d'aquel esfòrç foguèt la descobèrta de l'Archipèla de Madèira per João Gonçalves Zarco e Tristão Vaz Teixeira, puèi colonizat pels Portugueses.
Revenguts e ressorgas[modificar | modificar la font]
Lo 25 de mai de 1420, Enric foguèt nomenat governaire del fòrça ric Òrdre del Crist, lo successor portugués de l'Òrdre del Temple que lo sèti es a Tomar. Gardèt aquel pòste lo rèsta de la seuna vida e ne tirèt los revenguts necessaris a las exploracions e campanhas menenadas pel prince. Cal apondre qu'amb lo temps venguèt totjorn mai devòt. A la mòrt del seu paire Joan I, Edoard venguèt rei e decidiguèt de versar un cinquen dels beneficis del comèrci fach dins las zonas descobèrtas e li balhèt lo drech exclusiu d'autorizar de las expedicions al delá del cap Bojador. S'apondèron en mai los revenguts dels divèrses monopòlis en Algarve.
Las descobèrtas dels seus exploradors[modificar | modificar la font]
En 1427, un dels seus navegadors (Gonçalo Velho Cabral o Diogo de Silves) decobriguèt las illas Açòres, leu colonizadas.
Fins alara, lo cap Bojador èra lo punt mai miègjornal de la còsta africana conegut pels Europèus. Gil Eanes, lo capitan d'una de las expedicions d'Enric, es lo primièr europèu a lo passar, en 1434.
Quand Edoard cinc ans mai tard, Enric sostenguèt lo seu fraire Pèire per la regéncia, pendent la minoritat d'Alfons V, e recebèt la confirmacion dels seus privilègis. Faguèt dessenhar un nòu tipe de nau, la Caravella, que permet de viatjar sur de mai logas distàncias. Lo cap Blanc foguèt passat en 1441 par Nuno Tristão e Antão Gonçalves. Lo Banc d'Arguin èra en vista en 1443 e un important fòrt i foguèt bastit en 1448.
Dinis Dias leu parvenguèt al flum Senegal e passèt lo Cap Verd en 1444. Amb lo franquiment de la limita sud del desèrt, atal Enric aviá capitat un del seus objectius: lo contornament de las rotas comercialas tengudas pels musulmans e l'accès a l'aur e als esclaus.
A partir de 1452, l'aur arribèt en quantitat suffisenta per que los primièrs cruzados siàn batuts. Lo meteis an, Enric donèt mission a Diego de Teive per decobrir e explorar de la mitica illa d'Antilia, que se pensava èsser situat al delà las Açòres. En 1462, Pedro de Sintra atenguèt l'actual Sierra Leone.
En 1437, Enric foguèt lo principal organizaire d'una ataca a Tànger, que foguèt un desastre a tal punt que lo seu jove fraire Ferrand foguèt capturat. Ferrand morriguèt en captivitat onze ans mai tard. La reputacion militara d'Enric ne patiguèt; se concentrèt alara sus las exploracions e la politica a la cort de Portugal.
L'activitat d'Enric despertèt l'interés dels Europèus per la colonizacion e lo comèrci de las espècias, un interés qu'aumentèt amb la casuda de Constantinòple en 1453, e comencèt un vam que transformará lo mond pels quatre sègles seguents. L'escòla de Sagres, que l'existéncia vertadièra es ara discutida per d'istorians brasilians e portugueses[2], auriá contribuit al progrés dins de domènis de l'art de la navegation.
Mens de trenta ans aprèp sa mòrt, lo Cap de Bona Esperança foguèt passat per Bartolomeu Dias e Vasco de Gama atenguèt Índia pendent lo decenni seguent. E lo quite Cristòl Colomb, influenciat pels succeses dels Portugueses dins l'Atlantic, cercant una rota dirècta cap a las Ìndias per l'oèst, descobriguèt l'America qualques ans mai tard.
Annèxes[modificar | modificar la font]
Omenatge[modificar | modificar la font]
- En 1960, per celebrar lo 500n anniversari de la mòrt d'Enric lo Navegador, una estatua foguèt erigida a Lisbona, jol nom de Padrão dos Descobrimentos, allusion als padrões utilizats pels navegadors portugueses per marcar lors descobèrtas.
- En 1994, Enric es representat suls bilhets de banca portugueses de 10 000 escudos.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Henri le navigateur sur « devoir-de-philosophie.com »
- ↑ Dison que seriá estat un mite inventat pels istorians portugueses pendent lo periòde romantic del sègle XIX. Font (pt) : Fábio Pestana Ramos, Por Mares Nunca Dantes Navegados, Ed. contexto, 2008


text:
1192
Aquesta pagina concernís l'an 1192 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Rintrat de crosada l'annada precedenta (→ 1191), Felip II podiá pas atacar lei possessions de Ricard Ièr qu'èra totjorn en Tèrra Santa. Se concentrèt sus la preparacion diplomatica d'una future guèrra còntra Anglatèrra. Per aquò, organizèt secretament una campanha de calomnias còntra son rivau (accusacions de collusion ambé Saladin, accusasion de l'assassinat de Conrad de Montferrat... etc.), se raprochèt de Joan Sensa Tèrra que preparava de son caire una insureccion còntra son fraire en Aquitània e assaièt de formar una aliança ambé Danemarc.
Aquelei novèlas marridas obliguèron Ricard Ièr de conclure la patz ambé Saladin (3 de setembre). Pasmens, son viatge de retorn se debanèt dins de condicions climaticas marridas e son naviri arribèt sus lei tèrras dau duc Leopold d'Àustria qu'èra son enemic dempuei un afrònt que li aviá fach Ricard au sètge de Sant Joan d'Acre. Lo 20 de decembre, capturèt lo rèi d'Anglatèrra dins la vila de Ginana, situada lòng de Danubi (→ 1193).
En parallèl, Felip II reglèt la succession de Felip d'Alsàcia (→ 1191). Artés e Vermandés foguèron annexats au Domeni Reiau.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Anglatèrra[modificar | modificar la font]
En Tèrra Santa, la Crosada e l'armada de Saladin se neutralizèron mutualament. D'efèct, lei Crosats èran pus poderós sus lo prat batalhier gràcias a sa cavalariá pesuca. Pasmens, a l'interior dei tèrras, lei fòrças de Saladin, pus nombrosas, podián enceuclar l'armada crosada e l'anientar. Ansin, en fàcia d'aquela situacion blocada, lo rèi Ricard Ièr (1189-1199) e Saladin deguèron negociar la fin dei combats. Saladin gardèt Jerusalèm e sei conquistas continentalas e lei Crosats gardèron lo contraròtle dau litorau que foguèt restituit au Reiaume de Jerusalèm. En mai d'aquò, Ricard Ièr installèt Gui de Lusinhan, qu'èra son vassau en França, coma rèi de Jerusalèm.
Per rintrar dins son territòri, lo rèi Ricard decidèt de passar per lo Sant Empèri Roman Germanic per defugir lei tèrras dau rèi de França. Pasmens, dins la region de Viena, foguèt capturat per lo duc Leopold V de Babenberg qu'èra estat insultat per lo rèi anglés dins lo corrent de la Crosada. Puei, foguèt liurat a l'emperaire germanic que demandèt un recapte de 150 000 marcs d'argent per sa liberacion.
En Anglatèrra, Joan laissèt se difusar la rumor de la mòrt dau rèi e assaièt de formar una aliança ambé lo rèi de França per reconquistar sei fèus continentaus ocupats per lei fidèus de Ricard. Pasmens, l'intervencion d'Aliènor d'Aquitània auprès de son fiu permetèt d'arrestar aquelei projèctes. Dins aquò, de combats acomencèron en Anglatèrra entre partisans de Joan e de Ricard.


text:
Notre-Dame-de-Vaulx
Notre-Dame-de-Vaulx en arpitan (Notre-Dame-de-Vaulx en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de La nòstra-Madama-de-Vaulx a situat a una trentena de quilomètres al sud de Grenòble.
La commune de Notre-Dame-de-Vaulx est située à une trentaine de kilomètres au sud de Grenoble.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Abans lo decrèt del 1er Modèl:En febrièr 2001 la municipalitat se trucava La nòstra-Madama-de-Val.
Avant le décret du Modèl:1er février 2001 la commune s'appelait Notre-Dame-de-Vaux.


text:
Acacia
Acacia es un genre d'arbres e arbrilhons qu'apartenon a la familha dels Fabacèas (sosfamilha dels Mimosoidèas). Dins lo lengatge corrent, las espècias d'aqueste genre prenon, segon los cases, l'apelacion d'acacia, cacièr, mimòsa, mulga o encara tamarin. En França, se designa sovent amb lo nom commun « acacia » un arbre entièrament diferent, lo robinièr fals cacièr de l'espècia Robinia pseudoacacia.
Somari
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
Se compta mai de 1 500 espècias de cacièrs a travèrs lo mond dont prèp de 1 000 unicament en Austràlia. D'alhors es un cacièr o mimòsa, lo mimòsa daurat (Acacia pycnantha) qu'es la flor nacionala d'Austràlia. Los cacièrs se rencontran dins una granda varietat de condicions ecologicas, que van de las zònas litoralas, a las zònas fòrtament aisagadas o a las regions submontanhosas en passant per las zònas aridas o subaridas. Pasmens, es dins aquelas darrièras que n'i a lo mai.
Las flors son regularas, generalament pichonas, gropadas en tèstas globulosas o en espigas cilindricas. Segon las spècias las inflorescéncias pòdon comportar de qualques flors a mai d'un centenat. En general, florisson long de l'annada amb una espelida principala a la prima e una florason de mendra importància la rèsta de l'annada. Las flors son en general jaunas, quitament s'existisson qualques espècias de flors ròsas.
Los fruches son de tecas.
Las fuèlhas son compausadas de fòrça paras de foliòlas, mas certanas espècias desvolopan de fillòdis. Qualques-unas, mai raras, an pas cap de fuèlhas e possedisson de tijas transformadas en cladòdas. Lor posicion verticala assegura una proteccion contra la desidratacion e la tròp granda insolacion.
Simbiòsi[modificar | modificar la font]
Mantun genre de formigas, de Tetraponera[1], los Crematogaster mimosae[2] e Crematogaster nigriceps[3], vivon en simbiòsi amb l’Acacia drepanolobium dins d'estructuras apeladas domàcias.
Lo cacièr produsís de cavitats dins de grandas espinas, que son utilizadas per las formigas coma nis e font de noiridura.
Importància[modificar | modificar la font]
Dins las regions semi-aridas, los Cacièr son fòrça importants autant d’un punt de vista economic coma ecologic. Aqueste genre provesís d’ombra als òmes e als animals amai de procurar (amb sos fruches en teca) de noiridura pels animals (per exemple, per las crabas e los dromadaris, doas espècias animalas sovent domesticadas per la populacion locala). Tanben es utilizat coma energia pels fuòcs e coma material de construccion. Aquel arbre tanben pòt servir a bastir de barrièras de proteccion a l'entorn dels vilatges e dels camps (aquò gràcias a las espinas ponchudas que se retròban sus las brancas del Cacièr)[4].
Amai, aquel genre a tanben una granda importància ecologica en essent un fogal per mantuna espècia d’ausèls. Tanben crèa un endrech propici per que d’autras espècias de plantas se vengan establir a proximitat en fixant l'azòt (gràcias a un trabalh de simbiòsi amb de bactèris) e en enriquissent lo sòl d’autres nutriments, gràcia a las rasigas que los van anar quèrre mai en prigondor e los remontar a la surfàci[5].
Utilizacion per l'òme[modificar | modificar la font]
aòrça espècias produsisson de goma. La vertadièra goma arabica proven de l'espècia Acacia senegal comuna tan plan dins las regions tropicalas d'Africa de l'Oèst coma en Africa de l'Èst. En Índia, Acacia arabica produsís de goma mas de qualitat inferiora a la vertadièra goma arabica. En Índia tanben Acacia concinna es utilizat tradicionalament per suenhar los cavals.
Un medicament astringent, apelat catechon, es obtengut en fasent bolhir la fusta de l'espècia Acacia catechu puèi per evaporacion.
Enfin, lo cacièr es utilizat per las membruras de batèu.
Principalas espècias[modificar | modificar la font]
Flòra australiana
- Acacia acinacea
- Acacia acuminata
- Acacia adunca
- Acacia alata
- Acacia alpina
- Acacia aneura
- Acacia baileyana
- Acacia bancroftii
- Acacia beckleri
- Acacia binervata
- Acacia boormanii
- Acacia buxifolia
- Acacia calamifolia
- Acacia cambagei
- Acacia cardiophylla
- Acacia complanata
- Acacia concurrens
- Acacia conferta
- Acacia conspersa
- Acacia continua
- Acacia covenyi
- Acacia craspedocarpa
- Acacia cultriformis
- Acacia dealbata
- Acacia deanei subsp. Paucijuga
- Acacia decurrens
- Acacia denticulosa
- Acacia dimidiata
- Acacia doratoxylon
- Acacia drummondii
- Acacia dunnii
- Acacia elongata
- Acacia erinacea
- Acacia erioloba
- Acacia extensa
- Acacia falcata
- Acacia falciformis
- Acacia farnesiana
- Acacia fimbriata
- Acacia flexifolia
- Acacia floribunda
- Acacia genistifolia
- Acacia glandulicarpa
- Acacia glaucoptera
- Acacia gummifera
- Acacia gunnii
- Acacia hakeoides
- Acacia harpophylla
- Acacia holosericea
- Acacia howittii
- Acacia hubbardiana
- Acacia implexa
- Acacia inophloia
- Acacia iteaphylla
- Acacia jibberdingensis
- Acacia kempeana
- Acacia kettlewelliae
- Acacia lanigera
- Acacia leprosa
- Acacia leptoloba
- Acacia linifolia
- Acacia longifolia
- Acacia macradenia
- Acacia maidenii
- Acacia mangium
- Acacia melanoxylon - Mimòsa de fusta negra (Blackwood)
- Acacia mearnsii
- Acacia montana
- Acacia mountfordiae
- Acacia mucronata
- Acacia myrtifolia
- Acacia nigricans
- Acacia nuperrima subsp.cassitera
- Acacia obliquinervia
- Acacia olgana Maconochie, 1978
- Acacia oncinocarpa
- Acacia oshanesii
- Acacia oxycedrus
- Acacia papyrocarpa
- Acacia paradoxa
- Acacia parramattensis
- Acacia pendula
- Acacia penninervis
- Acacia perangusta
- Acacia plicata
- Acacia podalyriifolia
- Acacia pravissima
- Acacia prominens
- Acacia pycnantha
- Acacia restiacea
- Acacia retinodes
- Acacia riceana
- Acacia rigens
- Acacia rostellifera
- Acacia rubida
- Acacia salicina
- Acacia saligna
- Acacia schinoides
- Acacia sclerophylla
- Acacia semilunata
- Acacia siculiformis
- Acacia spectabilis
- Acacia stenophylla
- Acacia stricta
- Acacia suaveolens
- Acacia sulcata
- Acacia terminalis
- Acacia translucens
- Acacia triptera
- Acacia truncata
- Acacia ulicifolia
- Acacia uncinata
- Acacia verniciflua
- Acacia verticillata
- Acacia vestita
Flòra africana
- Acacia abyssinica Hochst. ex Benth.
- Acacia abyssinica subsp. abyssinica Hochst. ex Benth.
- Acacia albida
- Acacia amythethophylla Steud. ex A.Rich.
- Acacia asak (Forssk.) Willd.
- Acacia drepanolobium
- Acacia hecatophylla Steud. ex A.Rich.
- Acacia lahai Steud. & Hochst. ex Benth.
- Acacia nilotica
- Acacia nilotica var. tomentosa (Gonakier o Gonakié)
- Acacia oerfota (Forssk.) Schweinf.
- Acacia polyacantha Willd.
- Acacia polyacantha subsp. campylacantha (Hochst. ex A.Rich.) Brenan
- Acacia senegal
- Acacia sieberiana DC.
- Acacia sieberiana var. woodii (Burtt-Davy) Keay & Brenan
- Acacia tortilis (Forssk.) Hayne
- Acacia tortilis var. spirocarpa (Hochst. ex A.Rich.) Brenan
- Acacia tortilis subsp. raddiana
- Acacia venosa Hochst. ex Benth.
Flòra indiana
Flòra americana
- Acacia angustissima
- Acacia collinsii
- Acacia cornigera, cacièr banas de buòu, cacièr dobla-espina (Antilhas)
- Acacia farnesiana (L.) Willd., cacièr jaune, cacièr odorant (Antilhas)
- Acacia greggii
- Acacia macracantha, cacièr savana (Antilhas)
- Acacia muricata
- Acacia nilotica, cacièr de Caiena (Antilhas)
- Acacia retusa, amoreta, flor d'amor (Antilhas)
- Acacia rigidula
- Acacia tamarindifolia, (Antilhas)
- Acacia tortuosa, pompon jaune (Antilhas)
Flòra de las illas oceanicas
- Acacia heterophylla - Tamarin dels Nauts (illa de la Reünion)
- Acacia koa (Illas Hawaii)
- Acacia spirorbis - Fals gaïac (Nòva Caledònia)
- Acacia simplex
Reparticion geografica[modificar | modificar la font]
Lista de las espècias[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) Truman P. Young et coll (1997) Ants on swollen-thorn acacias : species coexistence in a simple system, Oecologia 109, p. 98-107.
- ↑ (en) Truman P. Young, Maureen L. Stanton, Caroline E. Christian (2003) Effects of natural and simulated herbivory on spine lengths of Acacia drepanolobium in Kenya. Oikos April 2003, 101 (1), 171–179. (DOI:10.1034/j.1600-0706.2003.12067.x)
- ↑ (en) Stapley L (1999) Physical worker castes in colonies of an acacia-ant (Crematogaster nigriceps) correlated with an intra-colonial division of defensive behaviour. Insectes sociaux 1999, vol. 46, n°2, p. 146-149.
- ↑ Legesse, K. et Van der Maarel, E. 1990, « Population Ecology of Acacia tortilis in the Semi-Arid Region of the Sudan », Journal of Vegetation Science, vol.1 n°3:419-424
- ↑ Midgley, J.J. et Bond, W.J. 2001, A Synthesis of the Demography of African Acacias, Journal of Tropical Ecology, vol. 17, n° 6:871-886
- ↑ Catalogue of Life, consultat lo 13 de junh de 2012
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia Angiosperm Phylogeny Website : Acacia (en)
- Referéncia ITIS : TSN 26417 Acacia Mill. (en)
- Referéncia AnimalDiversityWeb : Acacia (en)
- Referéncia NCBI : Acacia (en)


text:
Leon (omonimia)
Leon pòt designar:
- Lo leon, mamifèr, nom comun de Panthera leo
- Lo Leon, constellacion del Zodiac
- Leon, una region d'Espanha
- Leon, una vila d'Espanha, capitala de l'ancian Reialme de Leon
- Leon, un parçan de Bretanha
Mots compausats
- Zoologia
- Lo leon de mar, grop dels mamifèrs anfibis
- Lo tamarin-leon, nom comun de las espècias del genre Leontopithecus
- Astronomia
- Lo Pichon Leon, constellacion vesina de la precedenta
- Geografia
- Lo golf del Leon, pichona partida de la mar Mediterranèa situada fàcia al litoral de las regions francesas de Lengadòc-Rosselhon e Provença
- Personalitats
- Loís VIII de França dich lo Leon (1187-1226), rei de França
- Ricard Còr de Leon, escais de Ricard I d'Anglatèrra (1157-1199)
- Divèrs
- Lo Leon, simbòl en eraudica
- Lo Leon de Belfòrt, escultura monumentala situada a Belfòrt, en França
- Lo Leon de Nemèa, creatura de la mitologia grèga
- Lo Rei leon, filme d'animacion de la Walt Disney Company


text:
Sceaux-d'Anjou
Sceaux-d'Anjou es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat en lo Nautor-Anjau.
La municipalitat se situa a 7 km de Champigné, 9 km del Leon-d'Angieus, 12 km de Montreuil-Juigné, 20 km de Angieus e 24 km de Segré.
La commune est située dans le Haut-Anjou.
La commune se situe à 7 km de Champigné, 9 km du Lion-d'Angers, 12 km de Montreuil-Juigné, 20 km d'Angers et 24 km de Segré.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Los abitants se trucan los Salciens e Salciennes
Les habitants s'appellent les Salciens et Salciennes


text:
1988
Aquesta pagina concernís l'an 1988 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Polonha[modificar | modificar la font]
En causa dau desengatjament sovietic d'Euròpa Centrala, lo govèrn comunista deguèt acomençar de negociar una transicion vèrs lo capitalisme après una tièra de grèvas duras dins lo país.
Asia[modificar | modificar la font]
Iran[modificar | modificar la font]
Fin de la guèrra còntra Iraq lo 20 d'aost ambé la restauracion dau statu quo ante bellum. D'efèct, maugrat quauqueis avançadas dins lo Curdistan Iraquian, l'armada iraniana, que mancava grèvament d'avitalhament e d'armaments, poguèt pas resistir ais ofensivas iraquianas organizadas a partir dau 17 d'abriu. Perdiguèt la quasi totalitat dei territòris iraquians conquistats dins lo corrent deis annadas precedentas. De mai, lo 3 de julhet, un incident grèu (destruccion d'un avion comerciau civiu iranian per un crosaire estatsunidenc) illustrèt l'isolament iranian dins lo Golf onte leis afrontaments ambé la marina estatsunidenca èran fòrça desfarovables a Teheran. Lo 18 de julhet, lo govèrn iranian acceptèt donc lei condicions internacionalas d'alta-au-fuòc marcant la fin de la guèrra. Pasmens, lo 25, sei fòrças deguèron s'ocupar d'una incursion organizada per lei mudjahidines dau pòble en direccion de la capitala. L'operacion s'acabèt per una revirada saunosa qu'entraïnèt la quasi destruccion d'aqueu grop.
Iraq[modificar | modificar la font]
Fin de la guèrra còntra Iran lo 20 d'aost ambé la restauracion dau statu quo ante bellum. D'efèct, après una desfacha limitada dins la region curda de Halabja (qu'entraïnèt lo chaple de Halabja), l'armada iraquiana capitèt de reconquistar la màger part de son territòri entre lo 17 d'abriu e lo mes julhet. Lo 18 de julhet, Teheran acceptèt lei condicions internacionalas d'alta-au-fuòc marcant la fin de la guèrra maugrat la temptativa dei mudjahidines dau pòble de passar la frontiera per reversar lo regime (que s'acabèt per una revirada saunosa lo 25).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Astronomia[modificar | modificar la font]
Capitada dau premier vòl (en mòde automatic) de la naveta espaciala sovietica maugrat de condicions climaticas marridas. Pasmens, en causa dei dificultats economicas sovieticas e russas, lo desvolopament d'aqueu veïcul foguèt rapidament abandonat.
Fisica[modificar | modificar la font]
Descubèrta de la magnetoresisténcia giganta per Albert Fert e Peter Andreas Grünberg.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 2 de genièr - Jonathan Evans, fotbolaire irlandés
- 16 de genièr - Li Xiaoxia, jogaira chinesa de tennis de taula
- 20 de febrièr - Rihanna, cantaira barbadiana
- 25 de mai - Cameron van der Burgh, nataire sud-african
- 19 de julhet - Shane Dawson, actor de comèdias american en l'YouTube
- 2 d'octobre - Ana María Polvorosa, actritz espanhòla
- 14 de decembre - Vanessa Hudgens, cantaira e actritz americana
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 7 de genièr - Vladimir Prelog, quimista soís-croata, Prèmi Nobel (n. 1906)
- 11 de genièr - Isidor Isaac Rabi, fisician american, Prèmi Nobel (n. 1898)
- 13 de genièr - Chiang Ching-kuo, president de Taiwan (n. 1910)
- 14 de genièr - Georgy Malenkov, president de l'Union Sovietica (n. 1902)
- 15 de genièr - Seán MacBride, èx-chef d'IRA, Prèmi Nobel de la patz (n. 1904)
- 15 de febrièr - Richard Feynman, fisician american, Prèmi Nobel (n. 1918)
- 19 de febrièr - André Frédéric Cournand, mètge francés, Prèmi Nobel (n. 1895)
- 25 de febrièr - Kurt Mahler, matematician alemand-australian (n. 1903)
- 9 de març - Kurt Georg Kiesinger, cancelièr alemand (n. 1904)
- 10 de març - Andy Gibb, cantaire britanic (n. 1958)
- 31 de març - William McMahon, primièr ministre d'Austràlia (n. 1908)
- 12 de mai - Chet Baker, musician de jazz american (n. 1929)
- 25 de mai - Ernst Ruska, fisician alemand, Prèmi Nobel (n. 1906)
- 28 de mai - Alfredo Volpi, pintor brasilièr (n. 1896)
- 11 de junh - Giuseppe Saragat, president d'Itàlia (n. 1898)
- 27 de junh - Aparicio Méndez, president d'Uruguai (n. 1904)
- 31 de julhet - André Navarra, violoncelista francés (n. 1911)
- 14 d'agost - Enzo Ferrari, constructor italian d'automobilas (n. 1898)
- 17 d'agost - Franklin Delano Roosevelt yun., òme politic nòrd-american (n. 1914)
- 17 d'agost - Muhammad Zia-ul-Haq, president de Paquistan (n. 1924)
- 25 d'agost - Françoise Dolto, psicanalista francesa (n. 1908)
- 1 de setembre - Luis Walter Álvarez, fisician american, Prèmi Nobel (n. 1911)
- 9 d'octobre - Felix Wankel, engenhaire alemand (n. 1902)
- 4 de novembre - Takeo Miki, primièr ministre de Japon (n. 1907)
- 27 de novembre - John Carradine, actor american (n. 1906)
- 6 de decembre - Roy Orbison, musician american (n. 1936)
- 16 de decembre - Sylvester, cantaire american (n. 1948)
- 21 de decembre - Nikolaas Tinbergen, ornitològ alemand, Prèmi Nobel en fisiologia o medecina (n. 1907)
Prèmi Nobel[modificar | modificar la font]
- Prèmi Nobel de Fisica : Leon M. Lederman, Melvin Schwartz, Jack Steinberger
- Prèmi Nobel de Quimia : Johann Deisenhofer, Robert Huber, Hartmut Michel
- Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina : James W. Black, Gertrude B. Elion, George H. Hitchings
- Prèmi Nobel de Literatura : Naguib Mahfouz
- Prèmi Nobel de la Patz : Fòrças de patz de las Nacions Unidas
- Prèmi Nobel d'Economia : Maurice Allais


text:
Borlesc
Lo borlesc (tanben burlesc) es un registre literari que se desvolopèt bravament en Italia e en França e que faguèt flòri a l'epòca classica e barròca.
Coma registre literari se retròba tanben dins gaireben totas las epòcas dins la literatura occidentala. De consultar tanben: new borlesc, borlesc american, borlesc italian, poesia borlesca.
Somari
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo mot ven de l'italian burlesco. Los mots occitans[1] "borla", "borlar" an la meteissa etimologia coma l'adjectiu italian burlesco.
Caracteristicas formalas[modificar | modificar la font]
Dins la literatura occitana del sègle XVII[modificar | modificar la font]
Lo borlesc foguèt un registre plan utilizat pendent aquel sègle. La dimension parodica èra plan presada.
Qualques òbras occitanas borlescas d'aquela epòca:
- Virgili desguisat o l'Eneïda burlesca (Vergèli deguisat o l'Eneïdo burlesco), 1648, de Joan de Valès.
- L'embarràs de la fièra de Bèucaire, en vèrs burlescs vulgars.(L'embarras de la fieiro de Beaucaire, en vers burlesques vulgaris), de Joan Miquèl, 1657.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Mistral, Tresor dou Felibrige pagina 338


text:
Marius Girard
Marius Girard (Sant Romieg, 10 de novembre de 1838 - 11 d'agost de 1906) foguèt un poèta e pintor occitan.
Biografia[modificar | modificar la font]
Marius Girard nasquèt dins una familha modèsta, son paire èra fustièr e arquitècte, que comptava onze enfants que sèt ne moriguèron pichonets. Estudièt a l'escòla comunala de la vila abans d'èsser mandat en pension a Marselha. Tornèt a Sant Romieg en 1859 per aparentament exercir coma arquitècte. En 1868 dintrèt dins l'administracion de la comuna e per encausa de son adscripcion republicana venguèt en 1870 secretari de la comuna. Maridat amb Maria Francesa Lecacheux en 1868, aguèron dos enfants, lo primièr que moriguèt de malautiá en 1876 e Maria que mai tard se maridèt amb lo poèta Joaquim Gasquet. Se moriguèt brutalament l'11 d'agost de 1906 d'una congestion cerebrala.
Òbras[modificar | modificar la font]
- Leis Aupilhas (1877)
- La Crau (1894)


text:
Charles Cros
Charles Cros, nascut a Fabresan (Corbièras) lo 1èr d'octobre de 1842, originari d'una familha de La Grassa e mòrt a París lo 9 d'agost de 1888, èra un inventor e un poèta d'espression francesa.
Passionat de literatura e de sciéncias, foguèt un temps, de 1860 a 1863, professor de quimia à l'Institut Parisenc dels Sords e Muts, abans de se consacrar a la recèrca scientifica. En 1869, presentèt a la Societat francesa de fotografia un processus de fotografia en colors qu'es a l'origina del processus actual de tricromia. Tanben estudièt las amelioracions per la tecnologia del telegraf (prototipe de telegraf automatic).
Lo paleofòn[modificar | modificar la font]
En avril 1877 subretot, formulèt lo principi d'un aparelh de reproduccion dels sons que nomenèt paleofòn. Son document, presentat a l'Acadèmia de las Sciéncias, suggerissiá que las vibracions sonòras se poirián gravar dins lo metal amb l'ajuda d'un gredon ligat a una membrana vibranta, e que, aprèp, ne fasent limpar un estilet ligat a una membrana sus aquela gravadura se poiriá tornar donar lo son primièr. Abans que Charles Cros sèga son idèa o construga un prototipe, Thomas Edison, als Estats Units d'America, bastiguèt lo primièr fonograf. Cap dels dos coneissiá pas lo trabalh de l'autre.
Poesias[modificar | modificar la font]
Son òbra de poetica, brilhanta tanben, una de las fonts d'inspiracion del surrealisme, foguèt ignorada a son epòca.
Publiquèt sos primièrs poèmas dins le Parnasse contemporain e frequentava los cercles e cafès literaris de la boèmia de l'epòca, coma salon de Nina de Villard que aquel sa mestressa fins a 1877. Mas èra conegut pels seus monològs, que lo mai conegut es Le Hareng saur, que recitava el meteis dins de cabarets parisencs coma Le Chat noir.
En son onor foguèt creada l'Acadèmia Charles Cros que prima cada an los melhors disques.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr)[1], [2], [3], [4] : Nòtas biograficas
- (fr)[5] Rodejant los parnassians « Fumistes, Zutistes, Vilains Bonshommes e Hydropathes ».
- Tèxtes (fr)