text:
S'acaba d'aver la resulta de las eleccions en Irlanda (Belfast) - Ulster costat Reialme-Unit ; la granda susprèsa es arribada d'un movement ciutadan, un crocodil verd, e de la quasi-victòria o pujada del Sinn Féin. Los partits unionistas sempre valorizats pels mèdias de London, an perdut o ges ganhat en sièti ; es la primièra resulta del BREXIT votat a London pels Angleses.
Lo Sinn Féin es l'equivalent del Parti de Gauche mas bravament mens jacobin, bravament !
Aquela resulta frena la creacion d'una administracion ambe una governança politica clara ; çò de segur los unionistas an perdut siètis. Son aqueles que refusavan l'ensenhament del gaelic dins totas las escòlas de l'Irlanda del nòrd, coma totes los partits jacobins e franceses en Occitània.
Per aquesta rason d'abséncia de majoritat clara, jà lo FT (Financial Times) explica que London risca de tornar préner las mans del poder (un pauc devath l'occupacion militara d'un còp èra, del temps fosc d'una liberala modèl Trump, Margaret). Quand lo pòble (d'Irlanda a Belfast) vòta mal, lo colonialista tòrna, e tòrna amb la sampiternela idèa : son mai nombroses e donc an rason de s'imposar dins las colonias d'oltra-mar d'Irlanda ; Nicolas Sarkozy nos aviá explicat que caliá tornar fargar un tractat europèu quand per un referèndum, lo pòble dels electors aviá votat NON alara que las elitas jacobinas parisencas explicavan que caliá votar ÒC.
Sèm donc en Irlanda, sense accòrd de governança, dins la meteissa situacion.E l'Irlanda i jòga son unitat contra las visions colonialistas de London, e dels collaboradors al sistèma imperial dedins l'Irlanda del nòrd.
En Espanha, es lo poder central que frena a la dubertura d'un referèndum per saber l'independéncia dels Catalans ; aquò lenteja que lentejarà.
Tres Estats pòst-colonials, mas las manièras colonialistas damòran contra la democracia, aqueles tres son Reialme-unit, Espanha e fRança.
Ambe la corsa a la lenga gaelica en Irlanda, i a pus de frontièra d'Estat.
_°_
Vist d'Escòcia ...
lo colonialisme anglés es grand e dins totes los camps politics londonians.


c: text/html

text:
2 Pallas
2 Pallas foguèt lo segond asteroïde descobèrt just aprèp Ceres e es un dels asteroïdes mai importants del Sistèma Solar. S'estima que representa 7% de la massa de la cencha principala e son diamètre de 544 quilomètres es un pauc mai gròs que lo de 4 Vesta. Es pr'aquò mens massís qu'aquesta, e se situa doncas tresen demest los asteroïdes mai voluminoses.
Quand Pallas foguèt descobèrt per l'astronòm Heinrich Olbers lo 28 de març de 1802, se pensèt que s'agissiá d'una planeta, e foguèt sonque a partir de la reclassificacion de 1845 que passèt a èsser considerat coma un asteroïde. Recebèt son nom en onor a Atena, la divessa grèga de la saviesa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
lo mon vejaire, qu'ei pas hèra originau de tot segur, b'ei qu'ua de las pistas mei eficaças tà lutar contrau fascisme en tant qu'occitans, b'ei de clamar e susquetot de crear de vertat la mescladissa, o puslèu que mescladissa la convivéncia de las culturas; aqui la luta culturau que's hè politica.
evidentament, qu'ei ua direccion que gahè l'occitanisme dempuish pausa, pensi que'ns cau enqüèra desenvelopar aquera union de tots los pòbles dispariers, que sian los nòstes vesins (bascos, catalans, bretons, còrses, francés!) e tanben los qui son mei esluenhats (e que sian minorisats o pas, per exemple los qui viven aqui e qui son originaris per exemple d'algéria, deu maròc, de kabilia, deu territòri berber, deu kurdistan, deu territòri senegalès......).
Be'ns cau de vertat construsir ua diversitat dens los hèits e susquetot ua egalitat, qui soleta podré sortì'ns de l'andròna racista qui'ns enclava cada jorn mei estret, ua diversitat efectiva e vertadèra, dens lo respècte de cadun e cadua, e a tots los grads, economic, sociau, politic, culturau, linguistic .. Includir los autes minorisats dens lo nòste projecte e dens las nòstas accions; e perqué pas convidar hèra mei de monde a las manifestacions occitànas - associacions e moviments de cada sector de la societat, e de cada provenància
Tot aquèra construccion que passa per lutar tà la libertat generalisada deus pòbles a dispausar d'eths-medishs, solide, mès susquetot au nivèth locau occitàno-francés, per la luta tà l'arrespècte de cada ciutadan, de quauqua origena que sia, de l'arrespècte deus sons drets e de la soa faiçon de viver...
que pòt tanben passar per ua arredefinicion vertadèra de l'ideia de nacion (tad aquò, caleré evidentament sortir deu carcan dens quau ei empresoada l'ideia nacionau dens la pensada francesa, totjamei ligada a l'etnisme o aus corrents reaccionaris... mès vertat que'u passat de l'ideia nacionau en frança n'ei pas hèra gloriosa), e tanben per l'evaluacion seriosa de la plaça deu sentiment nacionau dens la vita colectiva contemporaneva. aqueth sentiment que'm sembra jogar un ròtle plan mei important que çò que'n ditz l'esquerra francesa -qui denega totau aqueth factor, e aqui parli tanben e susquetot de l'esquerra vertadèra, pas de l'esquerra-Pseudo Socialiste
Atau, ua arredefinicion e ua sosca entà plan analisar aquèra plaça, e dab un punt de vista mei progressiste que non pas lo que causi la dreta reaccionaria dab lo son ministeri de l'identitat nacionau e de l'imigracion, que pòt estar un purmer pas deus nessits entà lutar contra l'eishida de las ideias fascistas suus nòstes territòris.
la nacion qu'ei ua realitat, la denegar que mia totjamei au fascisme tantplan com de la des.héner tròp.


text:
Costauçan
Costauçan[1] (Coustaussa en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ e http://1886.u-bordeaux3.fr/files/original/f4641e97d30bab924a575c056464249a.pdf e Loís Alibèrt, Gramatica occitana "Costaussan" amb N prononciada


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
divendres, 1 de febrer de 2008
Raça judiva
Per exemple, a la question s'existeish ua manèira de distinguir un judiu d'un non-judiu, la responsa qu'ei: òc, e jo que'm vse'n vau ensenhar quin podetz hèr.
En generau, los judius se distingueishen deus non-judius de la manèira seguenta. Com ac sabetz, la majoritat deus non-judius qu'an la pèu de color quasi negra o en tot cas escura, o que son "jaunes" dab los uelhs de chinés. E ben, n' ei pas lo cas de la majoritat deus judius, que son blancs de pèu e n'an pas los uelhs de chinés. Tà v'ajudar a plan compréner, que vs'amuishi ua fòto de judius occitans.(E son beròis, aqueths, vertat? Hehe, b'ei normau ! Que son deu Peiroton ;)).
Totun, lo men metòde d'arreconeishença deus judius n'ei pas hidable a 100 % pr'amor que i a excepcions. Per exemple, la fòto qui segueish qu'ei la d'un rabin japonés. Los prumèrs judius japonés qu'estón mercants iraquians qui s'installèn au Japon a la fin de l'atge mejan. Que s'i son mesclats a la populacion locau e, uei lo dia, los descendents judius deus mercants iraquians qui semblan plan mei japonés que non pas arabes...
Ací-dejós, qu'avetz la foto d'un judiu chinés dab son hilh (debuta deu sègle 20) :
Los judius arribèn en China au sègle VIII o IX. I vivón de manèira isolada de las autas comunitats judias dinc a l'arribada deu jesuita Mateo Ricci (1588) qui los judius chinés prengón per un coreligionari. De Judius chinés d'origina, non n'i a practicament pas mei, que s'i son tots assimilats. Ne demoran haut o baish sonque 600 que's revendican com judius . Aquí qu'avetz ua fòto d'ua familha de judius chinés.
Los Bne Israel que son judius indians :
Los Lemba son judius de lenga banto qui viven a Zimbawe e en Africa deu sud. Son geneticament aparentats a los lors vesins banto non-judius e tanben aus Bne Israel.
Los Falashas que son judius etiopians :
Los Abayudaya son judius d'Oganda. L'historia deus Abayudaya ei particulara. Son los sols de la mea lista qui non reïvindican pas nada origina ebrèa. La comunitat qu'estó fondada per Semei Kakungulu en las an(n)adas 1890, deu temps de la colonisacion anglesa. Kakungulu que's convertí au cristianisme anglican, puish que rejetè l'anglicanisme tà hà's protestant malaquista. Los malaquistas qu'an guardat ua influéncia mes grana deu judaisme: non minjan pòrc, observan lo dia de repaus lo dissabte e non pas lo dimenge... Finaument, Kakungulu, vadut pastor malaquista, que trobè la version més antiga de la religion - lo judaisme deu prumèr testament - que devó estar la vertadèra e doncas, tots los fidels que's proclamèn... judius (abayudaya en lenga luganda). Practican un judaisme un chic influenciat peu protestantisme malaquista. E lo mes extraordinari (enfin dilhèu non) ei que los abayudaya e pateishen de l'antisemitisme deus sons vesins musulmans e cristians...
Com podetz véder, la diversitat fisica deus judius qu'ei quasi autant grana com la de l'umanitat. Ara que sabetz com jo que n'i a pas nada raça judiva. Los qui disen lo contrari que son o ignorants o racistas.
E tà acompanhar las meas consideracions etnologicas de uei, que'vs hèi escotar lo psalme 136 cantat per los Abayudaya en luganda, la lenga de la comunitat e tanben la lenga nacionau d'Oganda. "Mercejem lo Senhor car Diu ei bon". Normaument, lo psalme que's canta a Pessah, la hèsta de la Pasca judiva, ja que lo psalme hè referéncia au miracle de la traversada de la mar roja peus ebrèus en huéger de las armadas deu faraon d'Egipta. Aquí, la musica qu'estó compausada especiaument tà celebrar la caduda deu dictator Idi Amin Dada qui s'escadó pauc de temps abans la Pasca judiva en 1979.
E ja qu'èm divendres, escotem Lekhah dodi (vien amor men) cantat en ebrèu per los medishs Abuyudaya. Aqueste poèma qu'ei universau en çò deus Judius, sonque la musica pòt variar segon las comunitats. Que's canta lo divendres de ser a la sinagòga e a casa tà celebrar l'arribada deu shabbat. Lo poèma qu'estó escriut per lo rabin e kabalista Shlomo HaLevi Alkabetz en Palestina au sègle XVI. Alkabetz neishó a Salonica en 1505, de parents espanhòus, e emigrè a Sfat/Safed en Galilèa (uei en Israel), on e's morí en 1584.
12 comentaris:
-
-
"...Ara que sabetz com jo que no i a pas cap raça judiva. Los qui disen lo contrari que son o ignorants o racistas..."
A la debuta de queu bilhet ai 'gut un pauc paur mas, fau 'nat jusca a la fin.
- 1 de febrer de 2008 a les 9:01
- Blas Jesús Sánchez González ha dit...
-
Era raça des israelians és semita, pas judiua.
Es judius son ua religion.
- 1 de febrer de 2008 a les 11:28
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Oc e non, Jesus. Es judius son d'ua religion o d'un pòble. Mès non i a pas cap raça israeliana ni semita. Es israelians son de totas eras raças, se reaument eras raças existeishen. N'i a que son de tipe nord-europeu, d'autes de tipe mediterranean o nord-african, d'autes que son negrafricans (etiopian), d'autes de tipe indian, quauqu'unsde tipe extreme-oriental(mès n'i a totun), un gran nombre de tipe arabe...)eca... Sonque la lengua (l'ebrèa) ei semita, com ei l'arabe o l'amharic (lenga oficiau a Etiòpia). Semita n'ei pas james estat ua raça. Qu'ei ua familha de lengas.
- 1 de febrer de 2008 a les 13:41
- Blas Jesús Sánchez González ha dit...
-
Mès son judius per eres sues creences. Son semites pera seua cultura si era seua cultura és semita.
Bòna reflesion sobre si existeishen raças. Existeishen grups. Existeishen ideologies. Existeishen religions. Existeishen creenças. Existeishen partits polítics. Donques, existeishen raças. Mès son conceptes artificials, çò és veritat.
Però jo què seria. Els meus pares són andalusos, i jo he nascut i viscut tota la vida a Catalunya. Visc en català i en castellà. Em sento català, però també em sento espanyol (ja t'avanço que no és el cànon general, és el meu cas particular). Parlo i defenso ambdues cultures. Per mi no estan enfrontades, coexisteixen, i punt.
Sóc 100 % català? Sóc 100 % andalús? Potser ni les races ni les cultures són absolutes. Jo em sento català, però tampoc nego ser d'Espanya.
I, malgrat la teva lluita per la defensa de la llengua i cultura occitana, vius 100 % en òc? La realitat s'imposa i és una llàstima. Em penso que l'únic lloc on la teva llengua és oficial és a Catalunya i perquè això s'ha aprovat recentment amb la reforma de l'Estatut.
El teu DNI dirà, segurament, que ets francès. Però tu parles òc i vius a occitània. Si no existissin races, ni pobles, com defensaries que ets occità?
Hi ha algú que sigui 100% catòlic?
Existeishen jueus, com a religion, i çò pas vol dir discriminació, sinó concrecció. Son d'un sentiment i identificació concreta i individual del madeish individu que s'identifique com a mèmbre d'un grup o sentiment.
Això no és racisme. Les persones s'enquadren dintre d'un sentiment o grup o cultura per elles mateixes.
Salut!
- 1 de febrer de 2008 a les 14:42
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Ai, Jesús tens tota la raó sobre el meu DNI: diu que sóc francès. I no tinc cap problema amb això: em resultaria molt dificil negar que sóc francès. Vaig nèixer a París de pare orleanès i de mare parisenca. Doncs si, sóc francès, i quan dic francés, pots comprendre francès-francès, eh? De l'isla de França, que. La meva sang occitana? No en tinc ni la meitat d'un quart de goteta. No en faig una malaltia. Fa 20 anys que visc a Occitania i m'expresso en occità perquè és la lengua del país on visc. I prou. He escollit el país, i m'aproprio la llengua que fa part del país. Res de molt complicat, finalment. Això no vol dir que no m'agradi la llengua francesa, però en aquest blog, és l'occitana que té la paraula, que no la té gaire enlloc, pobreta! I m'agradaria que més occitans es tornessin blogaires. Crec que blogejar en occità és un acte de militantisme. A la meva manera, em considero com un militant al servei de la llengua occitana.
- 1 de febrer de 2008 a les 15:54
- Jacob ha dit...
-
Un bon post, Joan. I un gran debat també. Nomé puc afegir que no hi ha races, només persones que amb les seves creences el món avança a moments, encara que sovint passa a l'inrevés.
- 1 de febrer de 2008 a les 18:40
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Jacob, tens tota la raó. La diversitat genetica de l'ésser humà és molt petita, les dades de la biologia molecular ens suggereishen que l'Adam de la humanitat actual va neixer sols fa 150 000 anys. No t'estic parlant de tota l'humanitat passada, que el nostre gènere és molt més antic, clar. I efectivament, això de la realitat de les races humanes actuals no és tant clar des del punt de vista del genetista (que en sóc ú, jo).
- 2 de febrer de 2008 a les 7:11
-
-
je ne comprends pas tous ces discours qui donnent l'existence rien que d'en parler!
pourquoi devrions nous associer une religion, une langue à un territoire? et à fortiori à des caractéristiques physiques. Besoin de classer, de maîtriser le monde? trouver des ressemblances avec des "étrangers" fait si peur!
C'est peut être la diaspora qui a une réponse possible. Transmettre où que l'on soit.
- 2 de febrer de 2008 a les 15:12
-
-
los josius de China e d'India correspondon a las tribus perdudas d'Israël?
pomponeta
- 2 de febrer de 2008 a les 21:01
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
wow! De comentaris de Dauna K e ara de la Pomponeta !!!!Soi lo blogaire mai urós de totes los blogaires del mond entièr !!!!!
Doncas per la Pomponeta :
Los josieus chineses son de descendents de josieus de lenga farsi (iranian) o del grop turc (asia centrala) qu’arribéron en China per la rota de la seda au sègle 8 o 9. Doncas, son plan deu judaisme rabinic « tradicionau ». Son reconeguts coma josieus per los gran rabins d’Israel mas an pas fach lor Alyah en massa (n’i a quauqu'uns en Israel qd mm)
http://chinese-school.netfirms.com/Jews.html
En India, i a diferentas comunautats josievas d’origina distincta e de lenga diferenta.
Segon la lor pròpia tradicion, los Bne israel son de descendants de ebrèus que fugiguèron las persecucions en Galilèa al sègle 2 abans JC, doncas plan abans l’epoca del judaisme talmudic. La lor lenga es lo Marathi, e fisicament son pas diferents dels Marathas non-josieus. Contunhèron de practicar un judaisme primitiu (observacion del Shabbat, tabo alimentari, algunas fèstas) , puèi an modernizat la lor practica segon lo judaisme rabinic au contact dels josieus indians de la comunautat Conchinesa. An emigrat en massa en Israel, mas pas tots.
Los josieus cochineses son del sud de l’india
Los josieus « Bagdadi » que, coma lo lor nom l’indica, son d’origina iraquiana, arribats en India al segle 18.
Los Ashquenazim, plan segur, de lenga yiddish e anglesa
E òc, la tribu perduda : los « Bne Menashe » de Manipur, una autra comunautat.
Cadascuna d’aquestas comunautats a sas sinagògas propias.
Los Lemba, los josieus africans de lenga Banto, se dison descendants d’ebrèus imigrats au yemen puei que quitèron lo yemen per s’installar en Africa del sud. Son pas considerats com josieus pels rabinats iraelians. Çaquelà, la lor origina ebrèa es plan possibla segon d’analisis d’ADN que mostran de formas de genas força espandidas a la mediterranea oriental e raras en Africa.
Te parli pas dels Falashas, que soi segur que los conoisses fòrt plan.
- 3 de febrer de 2008 a les 8:26
- Blas Jesús Sánchez González ha dit...
-
À k:
Cap raça, ni cultura ni religió és absoluta.
Aquest és la reflexió. Tu mateix has dit que no es pot associar una raça, una cultura o una religió a un territori.
Ja pots riure. Quan investiguis sobre els orígens del teu arbre genealògic ja em diràs si tenim raó o no.
Tots els conceptes de pertanyença a un grup són artificials i relatius.
Salut!
- 4 de febrer de 2008 a les 13:44
- JP la rapieta ha dit...
-
Torne sus queu bilhet per te balhar quela informacion .
I a sus franca cultura, tots los sers, despuei lo 10 de març, dins "à voix nue", una parladisa sus la cultura judiusa
http://www.radiofrance.fr/chaines/france-culture2/emissions/avoixnue/
- 12 de març de 2008 a les 9:33


text:
Kish
Kish foguèt una ciutat estat de Mesopotamia. Inicialament independent, cap a l'an 2700 aC lo rei Mebaragesi i exerciá una egemonia, mas foguèt derrotat per la ciutat estat d'Uruk. Son successor Aka sostendrà las luchas contra lo rei Gilgamesh d'Uruk. A la mòrt de Gilgamesh, Kish venguèt independenta e benlèu tornèt exercir l'egemonia amb Mesalim, mas dempuèi 2600 aC aviá pas cap d'autras possessions. Cap a 2350 aC Lugalzagesi d'Umma derrotèt Kish que malgrat tot mantenguèt son independéncia. En 2340 aC un foncionari reial, Sharrukin, se rebellèt contra lo rei de Kish, Urzababa e venguèt propietari d'una partida del territòri de Kish, qu'i fondèt la ciutat d'Akkad. D'ans après, Sharrukin ocupèt Kish e se proclamèt rei amb lo nom de Sargon (rei autentic) d'Akkad. La ciutat de Kish foguèt destrucha pendent los darrièrs combats e Sargon la mandèt tornarmai bastir. En 2260 aC se revoltèt contra los successors de Sargon, mas foguèt somesa. Recobrèt son independéncia cap a la fin del sègle mas passèt a Uruk e, puèi, a Ur. En 2025 aC venguèt independent e passèt a Isin en 2010 aC. Cap a 1900 aC tornèt èsser independent jol rei Ashduniarim e passèt a Babilònia en 1860 aC.


text:
Bata
La bata es l'extremitat cobèrta de còrna (queratina) dels pès dels mamifèrs ongulats.
Los animals qu'an de batas, marchan sus la punta de lors dets, a la diferéncia dels umans, que marchan sul pè entièr. Demest los animals que possedisson de batas se pòdon distinguir dos grops diferents.
- Los sòcis de l'òrdre dels Artiodactyla, inclús motons, cabras, camèls, cèrvis, vacas e pòrcs, an un nombre par de batas a cada pè, mai que mai dos.
- Los Perissodactylas, inclús cavals, rinocèros e tapirs an un nombre impar de batas a cada pè.


text:
Viriato
Viriato (180 AC -139 AC) foguèt lo principal cap de la tribú lusitana que tenguèt tèsta a l'expansion de Roma dins una bòna part dels territòris dels actuals Extremadura (Espanha) e Portugal entre las concas del Tage e del Guadiana. Viriat Condusiguèt l'armada tribal cap a fòrças victòrias suls romans entre los ans 147 AC e 139 AC, abans que foguèsse traït e assassinat per qualqu'uns de los seus òmes, que se vendèron als romans. En catalan se nomena Viriat, en portugués, en galhèc, en castelhan e en italian se coneis coma Viriato, en francés se nomena Viriatus e en latin e en anglés, Viriathus.
Vida[modificar | modificar la font]
Se sap pas gaire de la seuna vida. Poiriá èsser estat pastor, lo trabalh de la majoritat de lusitans. Èra conegut entre los lusitans coma un bon guerrièr. Fòrça lo consideravan coma un cap. Nasquèt a Herminius Mos (Sèrra de l'Estèla), al còr de Lusitània (l'actuala region portuguesa de la Beira Nauta). Viriato es considerat coma lo primièr eròi iberic (portugués e espanhòl), foguèt lo cap de l'union de tribús ibericas que resistiguèron a la conquista romana. L'istòria de Viriato e la guèrra lusitana la conta l'istorian Appià d'Alexàndria en lo seu libre sus Ibèria; dins la seccion Istòria romana comenta que «Viriato auciguèt fòrça romans tot en mostrant la seuna granda abiletat».
Conquista de Lusitània[modificar | modificar la font]
Pendent la Segonda Guèrra Punica, dins lo sègle III AC, Roma comencèt la conquista de la Peninsula Iberica. Lo Senat envièt una armada ont i aviá los renfortiments que los cartagineses enviaran d'Itàlia per ajudar Aníbal. Aiçò desencadenèt, pendent 250 ans, una seria d'afrontaments contunhs dins la peninsula. Fin finala, foguèt conquistada pels romans. La Guèrra Lusitània es un dels episòdis mielhs documentats de la conquista de la Peninsula Iberica. Servi Sulpici Galba comandava las tropas romanas d'Ibèria que, vèrs l'an 150 aC., comencèron de destruir la rèsta de las fòrças de resisténcia dels lusitanians.
Guèrra Lusitaniana[modificar | modificar la font]
vesètz Guèrra Lusitaniana
Assassinat de Viriato[modificar | modificar la font]
Lo Senat roman refusèt lo pacte que faguèt Sexvila amb lo pòble lusitan. Los romans cambièron duncas la seuna manièra d'agir: Marc Popilli Laenes IV va subornar tres enviats de Viriato qu'avián coma objectiu d'arribar a un acòrdi de patz amb los romans. Aqueles èran Àudax, Ditalc e Minurus, que Marc los prometèt una recompensa se aucissián Viriato, e lo faguèron aital, l'assassinèron tranquillament mentre dormissiá.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Mauricio Pastor Muñoz, Viriate - la lutte pour la liberté, Pluvia Nocturna, Paris, 2009, 160 p., ISBN : 978-2-917735-01-5


text:
samedi, 23 septembre 2017
JORNADA D'ACCION DE LAS CALANDRETAS DIMARS 26 DE SETEMBRE .
EMPLECS AJUDATS
JORNADA D'ACCION DEL 26 DE SETEMBRE !
La dintrada 2017-2018 es marcada per la supression dels emplecs ajudats.
Aquela decision nos impacta per ara e per deman mas los primièrs tocats demòran
totes los qu’an perdut, o que van perdre dins las setmanas e los meses que venon,
lor emplec.
Son plan de personas, pas de contractes, que van sortir del nòstre projècte alara que
n’asseguravan lo bon marchament de cotria las còlas de regents e d’associatius.
La Confederacion Calandreta rementa que las nòstras estructuras son d’establiments
d'ensenhament associatius nascuts d’initiativas ciutadanas.
Lo desvelopament important del movement desempuèi 30 ans es plan lo signe de la
pertinéncia del projècte.
Sul nòstre camin, la question de l’emplec se pausèt de longa e utilizèrem totes los
formats.
A cada còp, ensajèrem tant coma possible de metre las personas dins de condicions
bonas que permetèron plan sovent a las gents de se tornar quilhar e de trapar una
plaça al dintre de la societat.
Calandreta patís de pas poder consolidar mai d’emplecs mas Calandreta es sovent
un passatge important cap al retorn a l’emplec, cap a la reconeissença sociala, a
l’estima de se.
La Confederacion vos convida a faire ausir la nòstra diferéncia un còp de mai sus una
question vitala.
Avètz la causida del mòde d’accion en tot saupre que podètz ja mandar la letra al
Prefècte (mòdel de letra sus lo site internet de la confederacion per rampèl)
e que podètz difusar lo comunicat dins totas las redaccions de vostra region (cf.
mòdel comunicat mandat per la confederacion).
L’initiativa deu èsser associativa, objectiva e pas partisana. Fàcia al contèxte avèm
dreit de ne presentar las consequéncias foncionalas e umanas.
La còla dels delegats regents CALANDRETA, acampats lo 20 de setembre a Tolosa.
FOTO / MANIFESTACION DE CALANDRETAS A PAU .
10:10 Publié dans Actions, Actualités, Associations, Blog, Bons plans, Coup de coeur/Coup de griffe, Débat/Forum, Economie, La Lettre de Pais Nostre, Politique, solidaritat, Soutien | Lien permanent | Commentaires (0) | Facebook
Les commentaires sont fermés.


text:
Vespasian
Vespasian (17 de novembre de 9 - 23 de junh de 79) foguèt lo noven emperaire de l'Empèri Roman de 69 a 79 e la fondator de la dinastia flaviana. Succediguèt a Vitellius e foguèt remplaçat per son fiu Titus.
Sa presa dau poder foguèt permesa per sa proclamacion coma emperaire per lei legions de la mitat orientala de l'Empèri e per l'impopularitat de Vitellius. Après sa victòria, son rèine foguèt marcat per una politica de reorganizacion de l'Empèri Roman caracterizada per la bastida de monuments publics importants coma lo Colisèu a partir de 75 e per lo renfòrçament e la fortificacion dei frontieras. Definiguèt tanben l'estatut e lo ròtle de l'emperaire e legitimèt sa designacion per l'armada.


text:
1806
Aquesta pagina concernís l'an 1806 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
- 1 de genièr: Napoleon 1èr anulla lo calendari republican e restablís lo gregorian.
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 1 de genièr (Alemanha): Napoleon 1èr establís lo Reialme de Bavièra.
- 15 de febrièr: Après la victòria de Napoleon en Austerlitz, se signa lo Tractat de París, que Prússia se vei per el obligada a concertar una aliança ofensiva e defensiva amb França.
- 15 de febrièr: Las armadas francesas dintran al Reialme de Nàpols.
- 1èr d'octòbre : formacion de la Quatrena Coalicion còntra França. Gropa Reiaume unit, Russia, Prussia e Suècia.
- 14 d'octòbre : l'armada prussiana es destrucha ai batalhas d'Ièna e Auerstadt per lei tropas francesas.
- 24 d'octobre: Las armadas de Napoleon dintran a Berlin.
- Novembre: Començament de la politica francesa de Blocatge Continental
Asia[modificar | modificar la font]
Japon[modificar | modificar la font]
Incendi d'Edo que tuèt 1 200 abitants.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Meteorologia[modificar | modificar la font]
Premiera definicion de l'escala dei vents de Beaufort per l'amirau britanic Francis Beaufort (1774-1857). Permetèt d'uniformizar leis indicacions de vent escrichas dins lei rapòrts dei naviris de la flòta e foguèt pauc a pauc adoptada per leis autrei marinas puei per totei lei meteorològs.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 21 de març - Benito Juárez, president de Mexic (m. 1872)
- 27 d'abril - Reina Maria Cristina de las Doas Sicílias (m. 1878)
- 20 de mai - John Stuart Mill, filosòf britanic (m. 1873)
- 12 de setembre - Victor Gelu, escrivan occitan (m. 1885)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 10 d'agost - Johann Michael Haydn, compositor austriac (n. 1737)
- Mungo Park, explorator escocés (n. 1771)


text: Si es vertat que l'occitanisme diu voler, non pas simplament la subrevida (mès o mens simbolica), mes la vida efectiva de l'occitan, la resocializacion rapida e massiva d'aquesta lenga es alavetz una necessitat absoluda. Tot occitanista que se dona una tala finalitat, e qu'es un pauc consequent, ne sirà conscient, convençut, e i trabalharà pel milhor de sas capacitats e possibilitats. Aquò estant, compte tengut de l'evolucion de nòstra societat e, sustot, del contèxte actual de l'occitanisme (« dels occitanismes », caldriá dire per èsser mès en adeqüacion ambe la realitat), òm a le dreit – e le dever istoric – de (se) pausar la question : de quin occitan volèm la resocializacion ? Quin occitan volèm per deman ?


text:
Mois: février 2018
Jogar dab los mots
Mentre que Macron lança ua grana politica de desvolopament de la francofonia, Rajoy en Espanha que lança la medisha tà l’espanhòu. Que vòlen doblar lo nombre de locutors de las lors lengas d’Estats peus cinquanta ans qui arriban.
Cada mot pòrta ua vision, cada mot qu’ei donc ideologicament cargat. Qu’ei la rason qui hè que vau mei conéisher mantuas lengas entà estar segur d’aver mantuns punts de vista sus la realitat deu monde.
Qu’ei la reflexion, qui n’a pas arren d’originau, qui’m hasèvi quan escotavi a la ràdio un jornalista explicar qu’en Corsega « les nationalistes tiennent l’assemblée ». Que volèva de segur díser que i èran majoritaris. Mes dens lo mot « tiéner » que i a quauquarren mei que dens l’auta formula. Que i a com un perhum de fòrça, com ua violéncia qui non ditz pas que son arribats per un vòte democratic.
Tanben, lo medish dia un quotidian que titolava : « le défi corse ». Los còrses que son donc a priori dens ua espròva de fòrça fàcia a ua França qui ei l’incarnacion de la serenitat e de la normalitat ? O lavetz lo quotidian a volut copiar los mots de la premsa espanhòla ( qui copia lo govèrn Rajoy) e qui parla sonque de « desafio catalán ».
Que i a longtemps que sentim lo mesprètz en la politica deus govèrns francés cap a la diversitat lingüistica e recentament lo president de la Republica parlava devant mainatges de Villers-Cotterêts de l’unificacion de la França per la lenga ; pr’amor abans que s’i parlavan pertot « différents patois ». Se i a ua causa segura qu’ei que Villers-Cotterêts n’avèva pas arren a véder dab lo biais de parlar deus estatjants deu reiaume.
Los còrses que riscan de passar moments deus complicats. Lo poder centrau n’ei pas briga dispausat a deishar la mendra possibilitat de reconéisher de faiçon concreta lo pòble còrse. Segur que parlan de « la spécificité » , de la « particularité » mes au delà non i vòlen pas pensar. Que sufeish de’s brembar que la ministra enviada en Corsega tà preparar lo viatge presidenciau qu’avèva explicat que la reconeishença d’un estatut de co-oficialitat tau còrse : « n’était pas envisageable ». Donc que vòu díser que non i cau pas quitament pensar.
E Macron qu’a clavat lo debat dab la soa intervencion en Corsega en exlicar que non i calèva pas pensar mes que tanpauc n’èra pas la pena de’n tornar parlar. Que i a mots qui non solament an un sens quan e’us emplegatz mes qui an un sens mei hòrt quan son prohibits d’emplec. Qu’ei lo cas de «co-oficialitat ».
Los mots que pesan enqüèra mei en un moment quan non gausan pas díser la vertat aus ciutadans e quan cau preservar lo consènsus mofle e quitament mothàs. Tè ! per exemple un ministre que parlava recentament de las pelejas qui esclatèn en un subèrmarcat enter consumidors qui volèvan profieitar a tot hòrt de las promocions sus aquera pasta de chocolat entà untar las tartinas. Lo ministre denonciava los responsables de la causa en disent que i avèva un problèma dab distributors qui hasèvan « des promotions agressives ».
Quantas personas son estadas agressadas per ua promocion ? Quantes nafrats per un topiòt de pasta de chocolat qui’us averé sautar a la garganta ? Non que cau gausar díser las causas : las promocions aqueras que revèlan la bestiesa umana e la situacion consumerista en laquau la nosta societat e dèisha los ciutadans. Mes un ministre non vòu pas díser aqueras causas. E totun qu’ei la realitat. Qu’òm se truque tà poder minjar en ua situacion de hamièra e de penuria que’s compren mes en aqueth cas ? Qu’ei sonque l’expression deu conèr uman revelat per un sistèma comerciau ridicule.
E tà acabar sus aquera question deus mots e de la lenga que’m permeti de me’n servir tà tornar díser que la question lingüistica ei ua de las mei politicas deu noste temps. Mentre que Macron lança ua grana politica de desvolopament de la francofonia (au nom de la diversitat culturau segur), Rajoy en Espanha que lança la medisha tà l’espanhòu. Los dus vòlen doblar lo nombre de locutors de las lors lengas d’Estats peus cinquanta ans qui arriban. Qu’ei un projècte d’ua portada politica, economica, sociau , ecologica qui non podem negligir.
En declarar que los còrses e poderàn estar bilingües s’ac vòlen e desvolopar la lor lenga s’ac vòlen, mes shens que tot aquò sia oficializat, E.Macron que hè véder l’interès qui pòrta a las questions de politica lingüistica. Dab l’episòdi de Villers-Cotterêts qu’a hèit véder quin èra capable de manipular la vertat istorica ; e dab lo son discors de Corsega qu’a decidit de tornar préner l’òbra deus qui vòlen la mort de la diversitat lingüistica suu territòri de la Republica. E çò qui ei grèu per la democracia e los principis republicans qu’ei de voler har créder qu’aquera politica lingüicida ei la sola qui’s posca maridar dab los dits principis republicans. En realitat desempuish quauques mes lo centralisme e lo parisianisme que s’arreviscolan e que parlan shens vergonha. Ua minoritat que’s vòu arrecaptar l’idea de Republica e la se guardar tà era soleta.
La question lingüistica Macron que la maneja. Que disèva en lo son discors sus l’Euròpa a la Sorbonne a prepaus de la dificultat de har l’Union europèa : « Notre fragmentation n’est que superficielle. Elle est en fait notre meilleure chance. Et au lieu de déplorer le foisonnement de nos langues, nous devons en faire un atout ! L’Europe doit être cet espace où chaque étudiant devra parler au moins deux langues européennes d’ici 2024. Au lieu de regretter le morcellement de nos contrées, renforçons les échanges ! » *
Dens lo cap deu president de la Republica quan parlatz còrse, occitan, breton,basco, catalan…n’ètz pas locutor d’ua lenga europèa, o se parlatz en mei lo francés n’ètz pas vertadèrament bilingüe !
Alavetz los mots que pèrden lo lor sens e tot s’acaba en blablablablablablabla
David Grosclaude
* 26 de seteme de 2017


text:
1496
Aquesta pagina concernís l'an 1496 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Astronomia[modificar | modificar la font]
Publicacion d'un commentari de la teoria de Ptolomèu escrich per lo sabent alemand Regiomontanus (1436-1476). Dich Epytoma Joannis de Monte Regio in Almagestum Ptolomei, aqueu tractat favorizèt la difusion de la conoissença dau sistèma de Ptolomèu en Euròpa e favorizèt sa revision dins lo corrent dau sègle seguent per Nicolau Copernic (1473-1543).


text:
En Ondas de Domenja Lekuona dimèrcs 1 a 21h, dijaus 2 a 14h e dimenge 5 de junh a 11h En difusion navèra Part 2 Rasims de Luna
Que perseguim la descobèrta de Rasims de Luna lo disque libe de la poesia de Max Rouquette dab entervistas de Jakes Aymonino, Laurent Audemard e la complicitat de Joan Francés Tisnèr.
* Rasims de Luna Bastiguèt Max Rouquette Jakes Aymonino * Rasims de Luna Las Paraulas 1 Max Rouquette Jakes Aymonino * Rasims de Luna Degun Max Rouquette Jakes Aymonino * Rasims de Luna La Maira dels vents Max Rouquette Jakes Aymonino * Rasims de Luna L’ariana Max Rouquette Laurent Audemard Trad * Rasims de Luna Jol Sause Max Rouquette Laurent Audemard Trad * Rasims de Luna Lo pes Max Rouquette Laurent Audemard Trad * Rasims de Luna Las Paraulas 2 Max Rouquette Frantz Schubert L. Audemard * Rasims de Luna introd. al Vrèspe Max Rouquette Laurent Audemard Trad « Las Paraulas 1 » version pour la scène vues par / version per l’empont vistas per Georges Souche
Suus darrèrs desvolopaments de las dissimulacions de l’IRSN e de l’Estat francés pertocant las recadudas de Fukushima-Daiichi legetz lo comunicat de premsa « Chernobyl bis repetita ? » de la CRIIRAD en seguir ací.
En Ondas de Domenja Lekuona lo dimèrcs 11 a 21h, lo dijaus 12 a 14h e lo dimenge 15 de mai a 11h
Exumacion deu reportatge deu 23 d’abriu de 2000 realizat per Nani a Chernoblaja. Chernobil 1986, Blaja 1999, Fukushima 2011 : arren de nau e un plapatge nuclear mei anar mei pregnant. Qu’averam lo parat d’enténer a Patrick Lavaud, André Croutzet e l’organizator Stéphane Lhomme. Stéphane Lhomme qui n’ei pas mei uei-lo-dia pòrtavotz deu hialat « Sortir du nucléaire », la pression de l’Estat – que nse brembam que Stéphane Lhomme estó arrestat per la DST, la polícia d’Estat per aver denonciat ua halha grana dens las centralas nuclearas arron l’atemptat contra las twin towers de 2001: non poderén pas resistir las infra estructuras nuclearas a un crash d’avion. Aquesta pression e quate reglaments de compte a l’intèrne qu’averàn avut rason d’ua personalitat singulara, en capacitat de har cap a la mediocritat, de denonciar lo dangèr nuclear e de lutar contra las mensonjas. Stéphane Lhomme qu’ei anonciat com candidat a la primària EELV tà la presidenciau 2012. Sortir du nucléaire (2000 : 487 associacions en hialat ; en 2011: 874 associacions en hialat e 50000 personas) Observatoire du nucléaire Las musicas d’En Ondas * Altan Blackwaterside * Anem lèu dançar Boregas deu Coserans * Alboka Gigako mutil dantza * Fin’amor Lei companhs Massilia sound system * Tre Fontane & Joan Luc Madièr Jaufre Rudèl Princi de Blaja Quan lo rossinhòu


text:
1294
Aquesta pagina concernís l'an 1294 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Dins lei Balcans, la guèrra destinada a empachar la renaissença de la poissança angevina s'acabèt en causa de l'afebliment generau dei combatents. D'efèct, en despiech de sei victòrias de l'annada precedenta, la coalicion anti-bizantina foguèt victima de divisions intèrnas grèvas e poguèt pas contuniar la guèrra. De son caire, lo govèrn bizantin insistèt e assaièt — sensa succès vertadier — d'aprofichar diplomaticament aquelei crisis.
Elegit patriarca de Constantinòple lo 1èr de genier a la seguida de la crisi entraïnada per la politica anti-corupcion d'Atanasi Ièr, Joan XII Kosmas amaisèt lo clima de crisi religiosa quasi permanenta de l'Empèri. D'efèct, s'opausèt rapidament a la politica de l'emperaire Andronic II Paleòleg (1282-1328). En particular, refusèt d'acceptar una lèi proclamant l'anatèma còntra tota persona participant a un complòt còntra l'emperaire.
D'autra part, Miquèu IX Paleòleg, fiu de l'emperaire, foguèt nomat coma coemperaire. En causa de sa mòrt en 1320, uech ans avans son paire, reinèt jamai solet. Pasmens, aguèt de competéncias importantas au sen dau govèrn, especialament regardant leis afaires militars. Aquò entraïnèt una evolucion ja acomençada durant lo rèine precedent : pauc a pauc, lo centralisme bizantin dispareguèt au profiech d'un partiment dau poder entre plusors caps de la dinastia dei Paleòlegs.
Principat de Moscòu[modificar | modificar la font]
En causa la mòrt de son fraire Dmitri de Pereslav, raprochament dau prince Danièl de Moscòu (1263-1303) ambé Mikhail de Tver e Ivan de Pereslav. L'objectiu d'aquela aliança èra de s'aparar còntra la poissança de Novgorod.
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Mòrt dau negus Yagbea-Sion (1285-1294). A sa mòrt, lei relacions entre Etiopia e leis estats musulmans locaus èran vengudas melhoras. De marchands musulmans èran en contacte regular amb Etiopia, çò qu'aviá permes d'integrar l'Empèri ai rets comerciaus de la Mar Roja. Ansin, Etiopia conoguèt un periòde de creissença e de prosperitat economicas de dos sègles. En revènge, la succession dirècta de Yagbea-Sion es mau coneguda mai sembla trebolada ambé cinc sobeirans entre 1294 e 1299. Premier, Senfa Ared IV (1294-1295), qu'èra probablament son fiu, li succediguèt.


text:
Las diferentas formulas propausadas per visitar lo CIRDÒC
Las visitas pòdon èsser acompanhadas d’una programacion artistica o culturala, d’activitats educativas o d’accions de formacion, etc.
L’ensemble de las visitas son organizadas sus rendètz-vos e s’adaptan als besonhs e centres d’interès dels visitors. Pòdon èsser acompanhadas de programacion artistica o culturala, d’activitats educativas o d’accions de formacion pels gropes de professionals.
Visitas professionalas e collectivitats :
Descobrissètz lo CIRDÒC, sas colleccions, sos mestièrs e sos servicis, escambiatz amb las equipas del Centre a l’entorn de vòstres projèctes e problematicas professionalas.
De visitas e talhièrs professionals pòdon organizats en foncion de vòstres besonhs : lectura publica e promocion del libre e de la lectura ; coneissença e valorizacion del patrimòni cultural ; cultura occitana e projècte de desvolopament local o toristic ; lenga, cultura e innovacion numerica, etc.
Associacions, gropes adultes :
Descobrissètz la riquesa e la diversitat del patrimòni occitan a travèrs un percors dins las colleccions e los espacis del CIRDÒC. Las visitas son adaptadas al tèma e als centres d’interès dels visitors e pòdon èsser acompanhadas de proposicions de programacion artistica e culturala (projeccions, conferéncias, rencontres artistics, concèrts, etc.)
Visitas e activitats escolaras :
Lo CIRDÒC vos aculhís per de jornadas o mièja-jornadas tematicas. Concebudas en cooperacion amb los ensenhants, las visitas escolaras son acompanhadas de talhièrs lengas, d’activitats culturalas e/o esportivas, etc.


text:
ISBN : 9782859105440
188 pages
13,5 x 18
14.00 €
Inachevé également, mais pour des raisons très différentes, l’òme que èri ieu est un roman sur le thème de la feminisation. Écrit en 1960, il a été abandonnée par son auteur qui nous en laissa un manuscrit incomplet de 42 pages.
l’entorn del torisme, es lo rèireplan que nos prepausèt
Joan Bodon dins son darrièr libre, Las domaisèlas, un conte
fantastic, satiric e amar. La mòrt lo dalhèt sus una frasa
començada lo 30 d’abril de 1975.
Inacabat tanben, mas per rasons diferentas, L’òme que èri
ieu es un roman sul tèma de la feminizacion. Escrich en
1960, foguèt abandonat per l’autor que daissèt un manuscrich
incomplet de 42 paginas.
Ni mai èra pas mòrta, la paura ela. Los caçaires li metèron una cogorda entre dents per la forçar de beure una esclaca d’aigardent. Amb de correjas liguèron quatre fusilhs en mòda de baiard e sieguèron la filha dessús, mièja reviscolada. La portèron de dos, per aquel vial… Los autres la tenián… Plan doçament.
Un conte, tot aquò, un conte, se pensa Clamenç. Una regardèla. Sus la mofa, la filha blanca, avanida, que s’abandona… Un desvari… Ni mai la lèbre que se trapa pas viva al jaç…


text:
Martine Aubry
Martine Aubry (nascuda Martine Delors lo 8 d'agost de 1950 a París) es una femna politica francesa, foguèt ministre mantun cop (1991-1993 e 1997-2000), es cònsol de Lilla dempuèi 2001 e es l'actuala primièra secretària del Partit Socialista.
A una licéncia de sciéncias economicas e es diplomada de l’IEP de París (1972) e de l’ENA (1975).
Es la filha de l'òme politic francés Jacques Delors.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) Sit de Martine Aubry
- (fr) Martine Aubry


text:
Missi dominici
Lei Missi dominici èran d'inspectors, d'enquistaires e d'agents d'aplicacions de l'Empèri Carolingian. Èran mandats d'un biais sistematic dins lei comtats per rendre còmpte de l'activitat dei còmtes. Tenián tanben lo ròtle d'autoritat intermediària entre lo poder centrau e lei poders regionaus. Ansin, èran mandats d'un biais sistematic dins lei comtats per rendre còmpte de l'activitat dei còmtes. Avián lo drech per corregir leis abús o leis errors constatadas e destituir lei foncionaris locaus, comprés lo còmte. Podián tanben portar d'instruccions especialas d'aplicar dins lo comtat. Pasmens, fins a 802, èran solament de mandadors provisòris sovent chausits entre lei vassaus paures. A la fin dau sègle VII, la corrupcion dei missi èra donc venguda tant importanta que Carlesmanhe deguèt reformar son sistèma e adoptar de missi permanents generalament chausits dins la Glèisa.


text:
Conéisher es caracteristiques deth terren ei plan important entà hèr ua bona eleccion dera rota. En Classificacion deth Terren de Lauegi poderàs visualizar e baishar-te en tòn ordenador era ATES entàs sectors mès freqüentats dera Val d’Aran segontes ua escala de tres categories: Simple, Exigent e Complèxe. Era mapa, a mès, mòstre es zònes de lauegi principaus, punts d’adverténcia damb quauques recomanacions, plaçament des refugis e parcatges…
En Itineraris i trobaràs informacion detalhada de prepauses entà hèr damb esquís de montanha o splitboard.


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dissabte, 19 de febrer de 2011
Lengües e colors de l'arcolan
Tà hèr-vos compréner eth costat arbitrari e, fin finau, pòc important, dera classificacion lingüística, que voi hèr-vos ua analogia. Prengam coma exemple es colors der arcolan de Sant Martin. Encara que l’espèctre des colors der arcolan forme un continuum vertadèr sens cap de frontèra entre se, solem descompausar-lo, de manèra arbitrària, en sèt: vermelh, iranja, auriò, vèrd, blu, indigo e violet. Aguesta manèra de descompausar es colors de l'arcolan ei completaments arbitrària, non a cap arren d’ universau. Per exemple, en cultures asiatiques e amerindianes verd e blu son tradicionauments ua sola e madeisha color. Açò non vòu pas dider qu’aguesta gent non son capables de distinguir eth blu deth vèrd, senon que consideren que son dues varietats d’ua madeisha color. Tà dider blu o vèrd, es vietnamesi empleguen indiferentaments eth madeish mot xanh. Quan vòlen especificar “blu” diden xanh bầu trời (ei a díder : “xanh” coma eth hons deth cèu) e quan s’agis de vèrd, diden xanh lá cây (“xanh” coma es huelhes d’ua planta).
Auti còps es basqui considerauen que blu, vèrd e gris èren ua medisha color qu’aperauen urdin. Ue dia, que hèn era diferéncia entre aguestes tres colors . Arreserven eth mot urdin tà díder blu e an manlhevat es mots castelhans verde (en eusquera berde) e gris tà díder respectivaments vèrd e gris. En cambi, en d'autes cultures, eth mot generau tà diser blu non existís pr'amor que hèn era distincion entre varietats de blu que consideren coma colors distintes. Per exemple, es mongòus distinguissen dues colors blues: цэHxэp (tsen·her) e xex (höh), era prumèra estant mès clara que non era segona.
En linguistica, qu'ei parièr: n’i a que consideren gascon e lengadocian coma dues varietats dera madeisha lengua qu’apèren occitan, d’autes que consideren que gascon e lengadocian son dues lengües diferentes. Alibèrt consideraue que catalan e occitan èra ua madeisha lengua. Coromines classificaue eth parlar de Maurin coma catalan mentre que d’auti lo consideren coma lengadocian...Tot açò qu’ei tant arbitrari coma es sèt colors de l’arcolan. Non i a cap de frontèra linguistica ben neta entre lengadocian e catalan, se passe de l’un a l’aute progressivaments coma, en arcolan, deth roge ar irange e puish der irange ar auriòu. Aquò vau tanben per aragonés per arrepòrt ath catalan, e, probable, per occitan per arrepòrt ara "lengua d’òil".
Aquerò que’m hè diser que çò d’important ei eth parlar mès que non era « lengua », era lengua qu’ei ua construccion der esperit o ua convencion tà simplificar era realitat, coma es suposades sèt colors de l’arcolan, mentre qu’eth parlar ei era realitat.
Qu'eth benasqués sigue classificat coma aragonés, catalan o ne un ne er aute non a gaire d'importància. Çò d'important ei qu'es benasquesi agen era possibilitat d'exprimir-se e de víuer en benasqués.
1 comentari:
- Mela ha dit...
-
Es poetica ta comparason :)
- 20 de febrer de 2011 a les 10:49


text:
Lo movement politic Bastir compta ja un trentenat d'elegits al ser del primièr torn - 23/03/14 - de las eleccions municipalas de 2014 en França. Per ne saupre mai [clicar]
Lo tèxt es estat signat lo 14 de decembre de 2009.
Convencion de partenariat pel desvolopament e l’estructuracion de l’ensenhament de l’occitan e en occitan e de l’ensenhament del catalan e en catalan - ensenhament public e ensenhament privat - entre l’Estat - Ministèri de l’Educacion nacionala - Ministèri de l’Ensenhament superior e de la recerca, representat pel Rector de l’Acadèmia de Montpelhièr, Cancelièr de las Universitats, Sénher Christian Philip, e la Region Lengadòc-Rosselhon, representada per Sénher Georges Frêche, President del Conselh Regional per la delegacion que li es consentida per la deliberacion del Conselh Regional del...,
Euròpa - Febrièr de 2014 - Un collectiu d'economistas e de politològs, apelan a reformar l'Union amb la creacion d'una cambra parlementària pels païses que son dins l'Union monetària. D'idèas per mai de democracia, per enfin far sens, a la bona escala : Euròpa [legir]
De notar que lo Glienicker Group en alemanha ja publicava al mes d'octobre de 2013 una tribuna sus l'union de l'èuro. L'institut Jacques Delors publica la traduccion francesa [legir]
Dins lo magazine Atout Tarn d'octobre e novembre de 2013 lo conselh general de Tarn comunica :
Lo Conselh general de Tarn ajuda las comunas a se dotar de panèus d’intrada de vila en occitan.
Lo congrès permanent de la lenga occitana comunica :
La Region Auvèrnhe signa la Carta interregionala - Per una conferéncia de premsa que se tenguèt en novembre passat (2013), lo president de la Region Auvèrnhe (René Souchon) anoncièt doas avançadas màgers per la politica lingüistica de la region. En promièr, s'engatgèt de botar en plaça una convencion amb lo rectorat de Clarmont, entre la dintrada de 2014, sobre l'ensenhament de l'occitan. Anoncièt amai la signatura de la Charta de cooperacion interregionala e transfrontalèira pelh desvolopament de la lenga occitana.
Lo rapòrt del parlament europèu sus las lengas menaçadas de desaparicion dins l'union se pòt legir [aquí]
Tanben de legir, la comunicacion d'EBLUL-France en seguida de la votacion del 11 de septembre de 2013 del parlament europèu en favor d'aqueste rapòrt [aquí]
Un tèxt de Robèrt Lafont dins Lo Cebièr no 46 - 1997 :
A prepaus de las regionalas
En metent las Regionalas en març de 1998 sens cambiar res al mòde d'escrutinh, lo govèrn acaba d'estofar, e ma i paresca pas, l'escasença pus bèla d'un debat civic de fin de sègle en França.
Pel primier còp, aquelas Regionalas èran desseparadas d'un escrutinh nacional : dobrissiàn lo relarg d'una reflexion deslargada a l'articulacion dels tempses, a condicion que se n'aguès lo leser e que las listas foguèsson tanplan regionalas.
Los Bonets rotges - moviment qu'organizèt las manifestacions bretonas de l'automne 2013 per l'emplec e contra l'ecotaxa - an anonciat, lo 13 de decembre de 2013, la tenguda d'Estats Generals de Bretanha pel mes de febrièr de l'annada que ven.
Artur Mas a anonciat lo 12/12/2013 la data de la consultacion per l'independéncia : lo 9 de novembre de 2014.
Las questions pausadas als electors : "Volètz que Catalonha venga un Estat ? Òc o non. Se la responsa es òc, volètz qu'aqueste Estat siá independent ? Òc o non."
Lo govèrn Espanhòl precisa qu'aquesta consultacion non se pòt pas far.
Ligams : [La Vanguardia] - [El Punt Avuí]
Lo departament de Tarn dins lo jornal AtoutTarn comunica :
Mai/Junh de 2013 :
Jornada de formacion sul patrimòni occitan : plan mond amb plan de vam Aculhidas per Joan Gasc, Conselhièr general encargat de l’occitan e per Patrícia Briquet, directritz del Comitat Departamental del Torisme, mai de 150 personas participèron a la formacion sul patrimòni occitan tarnés lo 21 de febrièr a l’Ostal del Despartament. Organizada pel Conselh general de Tarn e menada per l’associacion « CORDAE/La Talvera [+] » la jornada èra mai que mai pels professionals del torisme e agents departamentals desiroses de far dintrar la valor ajustada de la cultura occitana dins lors activitats. Se parlèt d’istòria, toponimia, patronimia, arquitectura, lenga, musica e legendas occitanas als participants tantes e maites que se diguèron contents d’aquesta jornada de sensibilizacion densa et enrichissenta.
Page 8 of 12


text:
Occitània es donc grandament trista, e malastrosament fau far saber perqué. Na Pilar Busquets es estada la primièra elegida occitana a aver de gerir una institucion autonòma occitana, lo Conselh General d'Aran d'aprèp la liberacion d'un franquisme militarista de Madrid, lo temps dit de la «democracia» vist de Castilha.
Na Pilar Busquets aguèt donc de negociar ambe las autoritats de Barcelona lo primièr estatut d'autonomia de la Val d'Aran, ambe Jordi Pujol ; e èra pas gaire complicat vist la postura catalana sul tèma ; pauc d'Occitans e d'Occitanas de l'autre costat de la frontièra franco-espanhòla que nos assepara malastrosament, en Comenge o Corserans, Varossa o Bigòrra e al delai, an escrit a en Jordi Pujol per ajudar Na Pilar Busquets per melhor negociar. Fau notar qu'èra una femna, al mièg de la montanha dels «rufes» montanhards que son los Aranesi e las Araneses.
ÈRA UNA GRANDA militanta aranesa donc OCCITANA.
Manifestava cada jorn per l'independéncia de la Catalonha de Barcelona ambe un estatut encara mai prigon per Aran.
L'illustracion es lo mot dominical e tristàs de l'onorable Síndic d'Aran Carles Barrera Sánchez.
Na Pilar Busquet i auriá manifestat :
In Memoriam per la GRANDA DAMA d'OCCITÀNIA.
-°-
Complement :


text:
dimarts, 13 de desembre de 2016
Etnografia, lo leberon e autres traumatismes enfantins.
L'IEO Lemosin a cargat sus Youtube un filmòt ben interessant, fach dins los ans 70, interessant pas tant per son istòria mas per lo biais de viure e de comunicar, perduts a l'ora d'ara, que mòstra :
Lo repais que comença entre las minutas 9 e 10 revèrta los dinnars e sopars que fasiam a la bòria ont anavi en vacanças quand èri pichòta, sul Segalar.
A 10'50, lo paire prepausa al dròlle de far sabròt.
E en agachant aquesta scèna, ai agut una illuminacion.
Me soveni que ieu tanben me fasián far sabròt. E o fasiái amb plaser que m'agradava d'èsser la pichòta que fasiá coma los adultes. Aviái 4, 5, 6 ans, pas mai. Sopaviam de sopa de vermicèlas. E fasiái sabròt.
Enluòc mai mangèri de vermicèlas dins ma vida.
Eriam dins una bòria perduda endacòm entre Rodés e La Vila.
E me disi qu'a l'epòca lo vin qu'avián èra un vin del país, plan missant.
Roergue faguèsse de bon vin, aquò se saupriá.
Benlèu qu'es per aquò que m'agrada pas lo vin : lo primièr que tastèri èra desgulasse. E amb de vermicèlas dedins!
Lo repais que comença entre las minutas 9 e 10 revèrta los dinnars e sopars que fasiam a la bòria ont anavi en vacanças quand èri pichòta, sul Segalar.
A 10'50, lo paire prepausa al dròlle de far sabròt.
E en agachant aquesta scèna, ai agut una illuminacion.
Me soveni que ieu tanben me fasián far sabròt. E o fasiái amb plaser que m'agradava d'èsser la pichòta que fasiá coma los adultes. Aviái 4, 5, 6 ans, pas mai. Sopaviam de sopa de vermicèlas. E fasiái sabròt.
Enluòc mai mangèri de vermicèlas dins ma vida.
Eriam dins una bòria perduda endacòm entre Rodés e La Vila.
E me disi qu'a l'epòca lo vin qu'avián èra un vin del país, plan missant.
Roergue faguèsse de bon vin, aquò se saupriá.
Benlèu qu'es per aquò que m'agrada pas lo vin : lo primièr que tastèri èra desgulasse. E amb de vermicèlas dedins!
0 comentaris
dilluns, 12 de desembre de 2016
Vòli volar
De vespre, anarai quèrre l'album entièr. Me triga!
0 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: musica
dissabte, 10 de desembre de 2016
Trobador style (5)
- E ben as plan fach de venir!
- Vertat, perqué?
- Siás nòstre boddha.
1 comentaris
divendres, 9 de desembre de 2016
Consecracion !
Figuratz-vos que d'unes professors d'occitan m'an confessat que fasián estudiar mos tèxtes en classa!
Aquò's la consecracion!!!
Alara, ieu, grand pedagòga, me diguèri "e ben ieu tanben me vau estudiar en classa". I a pas de rasons que los escolans dels autres estudièsson mos tèxtes genials (òc, uèi soi modèsta) e pas mos escolans a ieu.
Comencèri de cercar dins lo blòg los tèxtes quins tèxtes poiriái far dintrar dins mas sequéncias. Vertat qu'es practic aquel blòg, podèm far de Compreneson Escricha (CE per los intims) sus quasi tot. Bon, rai, i a un pauc sovent de jos-entenduts porcassièrs, mas malgrat aquò, i a de que faire.
Trobèri de tèxtes que fasián l'afar. Puèi quand espepissèri per saber quina expleitacion pedagogica ne fariái, ma modestia e mas neuròsis ganhèron e me faguèron comprene que jamai de la vida serai capabla de parlar de mos tèxtes en classa.
Injustícia.
Injustícia.
0 comentaris
dijous, 8 de desembre de 2016
Trobador style (4)
ieu: - Fumèsses pas, fariái tot per sortir amb tu.
Responsa:
Responsa:
"Es ben per aquò que fumi!"
0 comentaris
dimecres, 7 de desembre de 2016
Òdi ordinari (2)
Uèi, aguèri enveja de lo pulverizar lo tipe que me passèt davant sul trepador per anar a la gara.
Non, pas perque caminava mai lèu que ieu, aquò n'ai la costuma, soi lentassa e me passan totes. De tot biais, n'aviá de longassas de cambas.
Caminava una cigarreta a la man.
E del còp m'empeguèri la pudesina de sa salopariá.
A de qué servís d'alucar una cigarreta quand siás a caminar lèu ?
E dins ma minuta d'òdi, te l'agachèri fins al cap de la carrièra, e pas un còp la fumèt sa cigarreta. Alara, a de qué servís d'alucar una cigarreta quand siás a caminar se la fumas pas ?
A m'embocanar. Pas mai.
Los fumaires, los asiri.
0 comentaris
dimarts, 6 de desembre de 2016
Concèrt : Philippe Vialard
Philippe Vialard lo primièr còp que lo vegèri - e lo sol, aquò èra dins un canton perdut de Cantal. A drecha just aprèp lo trauc del cuol del mond. Caliá daissar l'auto al tron de dieu, davalar un prat fangós en plen estiu amb un pendís de 45º que me sembla que ne faguèri un bocin sul cuol. Aprèp, caliá passar de rocasses e aquí, arribavas a un luòc magic. Una mena de paradís pichonet entre ròcas e arbres davant d'un saut d'aiga. Ieu Philippe Vialard a l'epòca lo coneissiái pas e t'i aviá aquí tot un fan club de mametas redbullizadas que me demandèri plan cossí i davalèron a aquel trauc sens se copar lo còl del femur e me pensèri que lo Vialard èra lo Dany Brillant d'Aubrac.
E aquí, descubriguèri una bèstia de scèna amb un fan club que cantava tant e mai e ieu tanben que cantavi e mai dançavi. Una serada excellenta que me'n demòra un sovenir tras que bon.
E aquí trobèrem lo tube de la Lebreta que fasiam virar sus totas las bonas messatjariás :
"ooooohooooo"
Vaquí, ara l'avètz dins lo cap per dos jorns uhuhuhu.
Puèi pas mai.
Sabi que sortiguèt mai d'un CD mas lo tornèri pas veire.
Puèi en setembre, vaquí lo Cèrcle Occitan de Besièrs que t'organizèt un concèrt de Vialard. Cocanha!
Amb la Conchita, nos diguèrem, zo, i anam ! D'autant mai qu'èra a gratis. E i a pas d'excusas per mancar una bona serada quand es pròcha e bon mercat.
Ieu aviái decidit de passar una bona serada e mission complida, passèri una serada ex-cel-len-ta!
Cridat, aprèp una presentacion digna dels melhors palhassos, per l'emplegada de l'IEO Lengadòc qu'espèri qu'es melhora a son trabalh que per anonciar los espectacles, Vialard dintrèt sus l'empont e aquí ne prenguèri plen los uèlhs.
Sus l'empont, sobrietat: un guitarrista excellent del son blos, un percussionista ric e un cantaire qu'es plan aquí. Quina preséncia!
La votz i es mas lo còs tanben, brave engatjament fisic. E aquí descubriguèrem totes un crane dançaire. Lo tipe canta e dança a l'encòp. Canta una borrèia e te dança sus plaça la borrèia, canta en faire lo pas de borrèia sus plaça, magic! L'Aubwalk!
E quin moviment de paternas! N'aviái los tetés que frenissián!
Quin crane dançaire.
E ben figuratz-vos que l'autre jorn qu'èri a me perdre sus youtube, tombèri sus Magnolias For Ever e lo jòc de cambas del Claude François me faguèt pensar a Vialard. Levat que lo Mèstre de l'Aubwalk canta pas en playback e que i a pas quatre femnas nusas que dançan a l'entorn. Rai, i aviá la Conchita e ieu... e encara, eriam ni nusas ni sus l'empont.
Un pauc coma Jan de Nadau.
E coma per Jan de Nadau, intelectuals del bon gost musical, fasèm lo pòt quand ne parlam "oè, es de varietat", genre "pas d'aquò en cò mieu" e quand i sèm al concèrt, dançam, picam de las mans, cantam a bèles caisses e nos regalam.
E aquí, descubriguèri una bèstia de scèna amb un fan club que cantava tant e mai e ieu tanben que cantavi e mai dançavi. Una serada excellenta que me'n demòra un sovenir tras que bon.
E aquí trobèrem lo tube de la Lebreta que fasiam virar sus totas las bonas messatjariás :
Vaquí, ara l'avètz dins lo cap per dos jorns uhuhuhu.
Puèi pas mai.
Sabi que sortiguèt mai d'un CD mas lo tornèri pas veire.
Puèi en setembre, vaquí lo Cèrcle Occitan de Besièrs que t'organizèt un concèrt de Vialard. Cocanha!
Amb la Conchita, nos diguèrem, zo, i anam ! D'autant mai qu'èra a gratis. E i a pas d'excusas per mancar una bona serada quand es pròcha e bon mercat.
Ieu aviái decidit de passar una bona serada e mission complida, passèri una serada ex-cel-len-ta!
Cridat, aprèp una presentacion digna dels melhors palhassos, per l'emplegada de l'IEO Lengadòc qu'espèri qu'es melhora a son trabalh que per anonciar los espectacles, Vialard dintrèt sus l'empont e aquí ne prenguèri plen los uèlhs.
Sus l'empont, sobrietat: un guitarrista excellent del son blos, un percussionista ric e un cantaire qu'es plan aquí. Quina preséncia!
La votz i es mas lo còs tanben, brave engatjament fisic. E aquí descubriguèrem totes un crane dançaire. Lo tipe canta e dança a l'encòp. Canta una borrèia e te dança sus plaça la borrèia, canta en faire lo pas de borrèia sus plaça, magic! L'Aubwalk!
E quin moviment de paternas! N'aviái los tetés que frenissián!
Quin crane dançaire.
E ben figuratz-vos que l'autre jorn qu'èri a me perdre sus youtube, tombèri sus Magnolias For Ever e lo jòc de cambas del Claude François me faguèt pensar a Vialard. Levat que lo Mèstre de l'Aubwalk canta pas en playback e que i a pas quatre femnas nusas que dançan a l'entorn. Rai, i aviá la Conchita e ieu... e encara, eriam ni nusas ni sus l'empont.
(a partir de 0'45)Tubes de la cançon tradicionala, mesa en musica de poèmas, ... tornèrem a l'ostal amb la Conchita que cantaviam "Un còp èra lo jorn, un còp èra la nuèch" qu'aviam tanben inventat una coregrafia dessús. Una setmana aprèp, nos la cantaviam encara. Dos meses pus tard, nos la cantam encara. Es a aquò que reconeissèm un fargaire de tubes.
Un pauc coma Jan de Nadau.
E coma per Jan de Nadau, intelectuals del bon gost musical, fasèm lo pòt quand ne parlam "oè, es de varietat", genre "pas d'aquò en cò mieu" e quand i sèm al concèrt, dançam, picam de las mans, cantam a bèles caisses e nos regalam.
0 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: concèrt, conchita
dilluns, 5 de desembre de 2016
Vai-te'n en vacanças, ten!
Tu te creses que quand siás a l'estrangièr amb una veitura qu'es pas tieuna, pòs far çò que vòles!
Puèi nòu meses aprèp, as lo nenon dins la bóstia :
0 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: vacanças
diumenge, 4 de desembre de 2016
Trobador style (3)
Recebre un sms que comença per :
A bona esquina lo corrector automatic.
"Salut Maladie"
A bona esquina lo corrector automatic.
0 comentaris
dissabte, 3 de desembre de 2016
Los Animals Fantastics
Version corta: Los Animals Fantastics o cossí m'endormiguèri dos còps o cossí quand as fach un cap d'òbra dins la vida, pòs pas far melhor.
Version longa amb benlèu de spoiling dedins:
Los Animals Fantastics l'anèri veire perque sus l'aficha i aviá marcat "JK Rowling" e que i aviá de tipes amb una bagueta magica dins la man, que tot aquò me remembrava Harry Potter e m'agrada plan Harry Potter, tan los libres coma los films. E ben quina decepcion!
Es pas mai question d'Harry Potter ni de Lo-que-cal-pas-escriure-son-nom e de fach, cap personatge fa resson a l'eptalogia. Pasmens, retrobam quauques formulas magicas semblantas per far d'embelinaments, retrobam los muggles que, als Estats-Units ont se debana lo film, los apèlan "los non-brueisses" e pas gaire mai.
L'istòria: un anglés polidon que revèrta lo prince Harry (pas Potter, lo prince Harry de la familha reiala anglesa) arriba amb una valisa estranha als Estats Units. La vida dels brueisses als Estats Units es pas gaire agradiva: pas cap contacte amb los Muggles, al contrari los Muggles se'n mesfisan e sembla que la patz entre los dos mondes es precària. Dins sa valisa, l'anglés i garda d'animals fantastics qu'an pas drech de vida sul territòri american.
Aprèp, quauques animals s'escapan, los cal trobar e en parallèl d'aquesta cèrca, un "animal" subrepotent traumatiza la vila.
D'aventuras a còps de grands còps d'efièches especials, es un brave blockbuster. Vaquí.
I trobam pas la riquesa dels personatges, ni sa riquesa psicologica, que podiam apreciar dins Harry Potter. Los animals fantastics son simpatics, los personatges, un pauc innocents, nos i estacam, mas aviái tròp d'espèras e ne sortiguèri plan decebuda.
La debuta es longueta e ronquèri dos còps. Rai, èri lassa.
Urosament, l'agachèri en version originala, perdèri pas completament la tantossada.
Version longa amb benlèu de spoiling dedins:
Los Animals Fantastics l'anèri veire perque sus l'aficha i aviá marcat "JK Rowling" e que i aviá de tipes amb una bagueta magica dins la man, que tot aquò me remembrava Harry Potter e m'agrada plan Harry Potter, tan los libres coma los films. E ben quina decepcion!
Es pas mai question d'Harry Potter ni de Lo-que-cal-pas-escriure-son-nom e de fach, cap personatge fa resson a l'eptalogia. Pasmens, retrobam quauques formulas magicas semblantas per far d'embelinaments, retrobam los muggles que, als Estats-Units ont se debana lo film, los apèlan "los non-brueisses" e pas gaire mai.
L'istòria: un anglés polidon que revèrta lo prince Harry (pas Potter, lo prince Harry de la familha reiala anglesa) arriba amb una valisa estranha als Estats Units. La vida dels brueisses als Estats Units es pas gaire agradiva: pas cap contacte amb los Muggles, al contrari los Muggles se'n mesfisan e sembla que la patz entre los dos mondes es precària. Dins sa valisa, l'anglés i garda d'animals fantastics qu'an pas drech de vida sul territòri american.
Aprèp, quauques animals s'escapan, los cal trobar e en parallèl d'aquesta cèrca, un "animal" subrepotent traumatiza la vila.
D'aventuras a còps de grands còps d'efièches especials, es un brave blockbuster. Vaquí.
I trobam pas la riquesa dels personatges, ni sa riquesa psicologica, que podiam apreciar dins Harry Potter. Los animals fantastics son simpatics, los personatges, un pauc innocents, nos i estacam, mas aviái tròp d'espèras e ne sortiguèri plan decebuda.
La debuta es longueta e ronquèri dos còps. Rai, èri lassa.
Urosament, l'agachèri en version originala, perdèri pas completament la tantossada.
2 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: cinema
divendres, 2 de desembre de 2016
Trobador style (2)
Los òmes an lo biais per me far de compliments.
- Ten, uèi de matin, pensèri a tu!
(ieu contenta) - Vertat?
- Cossí o devi prene ?
- Ben pas res, coma tu, vas tuar lo pòrc e ben pensèri a tu.
Solide.
- Ten, uèi de matin, pensèri a tu!
(ieu contenta) - Vertat?
- Oè, vegèri una femna que passejava un pòrc a l'estaca.
- Cossí o devi prene ?
- Ben pas res, coma tu, vas tuar lo pòrc e ben pensèri a tu.
Solide.
0 comentaris
dijous, 1 de desembre de 2016
Òdi ordinari (1)
Uèi, aguèri enveja de lo pulverizar lo tipe que s'assetèt davant ieu dins lo trin. Non, pas perque son telefonet tindèt e me desrevelhèt, soi venguda (quasi) toleranta amb los abestits qu'oblidan de metre lo mòde silenciós sus lor puta de smartphone.
Mastegava.
Mastegava un chewing-gum.
E fasiá tan de bruch quand mastegava que la sòm, capitèri pas de la tornar trobar.
Aquel bruch chucós dels caisses que se desseparan. Es la lenga que se despega del cèl de la boca, es los vai e vèni de la pasta dins l'escupinha que fa aquel bruch tissós ?
Uèi, se i a un escolan que mastega en classa, va cargar.
0 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: òdi ordinari
Subscriure's a: Missatges (Atom)


text:
Juan Antonio Serrano ei investit alcalde de Vielha Mijaran
Er Ajuntament de Vielha Mijaran a estat constituït aguest dissabte e compdarà damb 7 còssos d’UA, 5 de CDA e 1 de C’s
Juan Antonio Serrano a estat escuelhut coma alcalde de Vielha Mijaran pendent era session d’investidura celebrada aguest dissabte ena sala de plens der Ajuntament. Serrano accedís ath cargue dempús d’auer guanhat per majoria absoluta es passades eleccions municipaus en Vielha Mijaran. Pendent er acte Serrrano a declarat que “serè er alcalde de toti, e voi qu’er Ajuntament sigue dubèrt tostemp entà acuélher as vesins e vesies qu’ac an de besonh”.
“Era nòsta prioritat son e seràn tostemp es persones e eth sòn benèster. Amassa damb eth gran equip uman que m’acompanhe, trabalharam entà qu’aguest municipi artenhe maximes còtes de benèster e desvolopament sociau e economic”, manifestaue en sòn discurs d’investidura.
Atau madeish, Serrano a destacat qu’a era man estenuda ar equip dera oposicion “entà poder a arribar a acòrds qu’ajuden a melhorar era vida dera ciutadania”.
Aguest dissabte se celebrauen tanben es plens de constitucion des ajuntaments de toti es municipis aranesi, entre eri es de Canejan, Bausen, Les e Bossòst, governadi per Unitat d’Aran, damb Carlos Lastera, Veronique Fontan, Emilio Medan e Amador Marqués coma alcaldes respectivament. Tanben èren nomenadi es presidents des EMD araneses, enes que UA governarà en Aubèrt, Unha e Bagergue, que compdaran ath capdauant damb Leopoldo Bonillo, José Paba e Marc Tarrau respectivament.


text:
Plombières-les-Bains
Plombières-les-Bains es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situada en las Vòges meridionalas, a las confins de l'Anautita-Saône, la pichona vila de Plombières-las-Bains ocupa la vallée estrecha de la Augronne. Aquela topologie a condusit la municipalitat a se desvolopar suls vessants e per cèrts caserius excentrés suls plateaux de la Vôge : de Granjas-de-Plombières, Ruaux, Bellefontaine...
Al delà del Augronne se tròba la municipalitat del Val-de Ajol ont passa d'ara endavant la nòva RN 57 #qu'evita aital lo relief plombinois tròp escarpé. Dos unes autres corses d'aiga solquen la municipalitat, egalament orientats del nòrd-es cap al sud-oèst : lo ruisseau de Chèvrecul #qu'adaiga Ruaux abans d'immergir cap al Augronne e la Semouse #que separa la municipalitat de las siás vesinas : Xertigny e Lo Clerjus.
La vila possedís 27 fonts caudas faiblement minéralisées mas ricas en oligo-elements. Las aigas de Plombières jaillissent a temperaturas compresas entre 57 e 84 gras : ideales per se relaxer, son tanben indicadas en lo tractament dels afectem digestivas e rhumatismales.
Située dans les Vosges méridionales, aux confins de la Haute-Saône, la petite ville de Plombières-les-Bains occupe la vallée étroite de l'Augronne. Cette topologie a conduit la commune à se développer sur les versants et par certains hameaux excentrés sur les plateaux de la Vôge : Granges-de-Plombières, Ruaux, Bellefontaine...
Au-delà de l'Augronne se trouve la commune du Val-d'Ajol où passe désormais la nouvelle RN 57 qui évite ainsi le relief plombinois trop escarpé. Deux autres cours d'eau sillonnent la commune, également orientés du nord-est vers le sud-ouest : le ruisseau de Chèvrecul qui arrose Ruaux avant de plonger vers l'Augronne et la Semouse qui sépare la commune de ses voisines : Xertigny et Le Clerjus.
La ville possède 27 sources chaudes faiblement minéralisées mais riches en oligo-éléments. Les eaux de Plombières jaillissent à des températures comprises entre 57 et 84 degrés : idéales pour se relaxer, elles sont aussi indiquées dans le traitement des affections digestives et rhumatismales.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Plombières #Èsser dempuèi la Ve sègle abC. lo luòc d'un abitat celte. Los Romains, en lo moment de la conquista de las Gaules, i #descobrir de fonts d'aigas caudas e #fondar la station i a mai de 2000 ans. La legenda vòl que las légions del tinent de César, Labienus, #que se dirigissián cap al nòrd via l'actuala Franca-Comtat, en -51, se sián arturats près de Plombières. Un soldat, a l'investigacion de lo sieu can, #que s'i seriá aluenhat pendent la nuèch, i auriá trobat aquelas fonts caudas. Los Romains #emprene de trabalhs considerables amb la fin de capter las fonts ; per #encobrir, eles détournèrent çò Augronne. Sembla que los thermes romains aculhián sustot ferits de guèrra venguda de las limes sul Rhin. La station i aguèt destruit en lo moment de las invasions barbaras, mas renais a partir de la Mièja Edat.
Lo pòrti Transbordador III i fa erigir una fortalesa (se situa l'acabament parcial dels trabalhs l'an 1292) sus tèrras apertenentas a la abbaye de Remiremont, #çò que lududes val una menaça de excommunication. Lo castèl i aviá bastit sul marge esquèrre de la Augronne amb la fin de protegir las « baigneurs contra las méchantes gents ». A #èsser destruit benlèu al cors de l'incendi #que #destruir Plombières en 1297[1].
Al fil dels sègles, d'illustres curistes van s'i succedir : los ducs de Lorraine, plan segur e los sieus cosins los ducs de Guise mas tanben Montaigne, Louis XV de França e la siá familha, Voltaire, Beaumarchais (la primièra de lo sieu celèbre « Matrimòni de Figaro » #debanar a Plombières, i èra lo proprietari de la papeterie dintratz 1780 e 1788), Napoleon Bonaparte, Joséphine de Beauharnais, Napoleon III, Berlioz, Lamartine o encara Alfred de Musset e quitament lo pintor espanhòl Goya,.
Una stèle a erigit en remembrar de l'enginhèr american Robert Fulton #que, en 1802, es vengut presentar a l'esposa del primièr cònsol, la maquette de lo sieu vaissèl a vapor. L'experiéncia i aguèt luòc sus un braç del Augronne, près de l'actuala carrièra Fulton, e lo invention li caliá révolutionner l'art de la navegacion.
Lo 21 de julhet 1858 #debanar en lo « pabalhon dels princes » (actuales bureaux de l'administracion de la Societat thermale) la entrevista secrèta entre l'emperaire Napoleon III e lo comte de Cavour, primièr ministre sardo-piémontais, en desbocant al tractat de Plombières. Aquel acòrdi prevei #qu'en l'escambi del supòrt militar francés al Piémont-Sardenha en la siá guèrra contra l'Àustria, la França i aurà indemnitzat per la annexion de la Savoie e de Niça.
Es alavetz, a l'escasença d'un sopar, dicha-se, #que i aguèt improvisat la Gèla Plombières.
Plombières fut dès le Ve sègle abC. le lieu d'un habitat celte. Les Romains, lors de la conquête des Gaules, y découvrirent des sources d'eaux chaudes et fondèrent la station il y a plus de 2000 ans. La légende veut que les légions du lieutenant de César, Labienus, qui se dirigeaient vers le nord via l'actuelle Franche-Comté, en -51, se soient arrêtées à proximité de Plombières. Un soldat, à la recherche de son chien, qui se serait éloigné pendant la nuit, aurait trouvé ces sources chaudes. Les Romains entreprirent des travaux considérables afin de capter les sources ; pour cela, ils détournèrent l'Augronne. Il semble que les thermes romains accueillaient surtout des blessés de guerre venus des limes sur le Rhin. La station fut détruite lors des invasions barbares, mais renaît à partir du Moyen Âge.
Le duc Ferry III y fait ériger une forteresse (on situe l'achèvement partiel des travaux en 1292) sur des terres appartenant à l'abbaye de Remiremont, ce qui lui vaut une menace d'excommunication. Le château était bâti sur la rive gauche de l'Augronne afin de protéger les « baigneurs contre les méchantes gens ». Il a été détruit peut-être au cours de l'incendie qui détruisit Plombières en 1297[2].
Au fil des siècles, d'illustres curistes vont s'y succéder : les ducs de Lorraine, bien sûr et leurs cousins les ducs de Guise mais aussi Montaigne, Louis XV de France et sa famille, Voltaire, Beaumarchais (la première de son célèbre « Mariage de Figaro » eut lieu à Plombières, il y était le propriétaire de la papeterie entre 1780 et 1788), Napoléon Bonaparte, Joséphine de Beauharnais, Napoléon III, Berlioz, Lamartine ou encore Alfred de Musset et même le peintre espagnol Goya,.
Une stèle est érigée en souvenir de l’ingénieur américain Robert Fulton qui, en 1802, est venu présenter à l'épouse du premier consul, la maquette de son bateau à vapeur. L’expérience eut lieu sur un bras de l’Augronne, près de l'actuelle rue Fulton, et l’invention devait révolutionner l’art de la navigation.
Le 21 juillet 1858 eut lieu dans le « pavillon des princes » (actuels bureaux de l'administration de la Société thermale) l'entrevue secrète entre l'empereur Napoléon III et le comte de Cavour, premier ministre sardo-piémontais, aboutissant au traité de Plombières. Cet accord prévoit qu'en l'échange de l'appui militaire français au Piémont-Sardaigne dans sa guerre contre l'Autriche, la France sera indemnisée par l'annexion de la Savoie et de Nice.
C'est alors, à l'occasion d'un dîner, dit-on, que fut improvisée la Glace Plombières.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Georges Poull, Plombières a la Mièja Edat, lo sieu castèl e los sieus procuradors. Tirat a despart d'un estudi aparegut en los Anals de l'Èst (1972-1) completat per un abans intencion de Marc Chardot e enriquit de divèrsas nòtas e illustrations, Berger-Levrault, Modèl:2e trimèstre 1973.
- ↑ Georges Poull, Plombières au Moyen Âge, son château et ses avoués. Tiré à part d'une étude parue dans les Annales de l'Est (1972-1) complété par un avant propos de Marc Chardot et enrichi de diverses notes et illustrations, Berger-Levrault, Modèl:2e trimestre 1973.


text:
Una maquina de vapor es un
Dins una
caudièra se genèra la vapor per la cremason de
Portant a tèrme un mecanisme de bièla-manivèla, aqueste se pòt convertir en un movement de rotacion de, per exemple, lo rotor d'un generador electric.
A la fin de las doas etapas, lo piston torna a la sieuna posicion iniciala, expulsant la vapor d'aiga. Lo cicle es contrarotlat per una seria de valvulas d'entrada e de sortida, que regulan la modificacion de la carga, es a dire, los fluxes de la vapor cap al e dempuèi lo cilindre.


text:
Las edicions A l'asard Bautezar ! venon de tornar editar (2014) los Nadals de Saboly.
Los Nadals de Nicolas Saboly fan part de l'imatginari provençal. Aquela òbra es una referéncia, un clasic per totes los occitans.
Ne coneissètz, n'avètz cantatz qualques uns, segur e benlèu sens o saber. Qual es l'autor ? Avètz oblidadas las paraulas ?
Aquela polida edicion d'après las edicions originalas paregudas de son vivent vos permetrà de tornar trobar la memòria e de mièlhs presar l'òbra.
Lo libre aprestat per Henri Moucadel presenta l'edicion complèta amb revirada francesa e comentaris, apond çò que cal per precisar e esclairar los tèxtes, que d'unes tròces pòdon semblar enigmatics al lector pauc familhièr amb la lenga d'aquel temps.
L'avant-dire es de Claude Mauron. Escriu : « La pérennité des Noëls provençaux de Nicolas Saboly est, pour les Provençaux, un fait si naturel qu'ils risquent d'en oublier l'aspect miraculeux : est-il d'autres textes qui, quatre siècles après la naissance de leur auteur, figurent toujours en bonne place dans la mémoire populaire ? »
Lo libre conten seissanta nòu cants de Nadal en provençal per la part màger, dins lor grafia originala. A la seguida Lou Reviro-meinage, un pamflet politic del meteis autor, suls borrolhs que i aguèt en Avinhon al mièg del sègle XVII. Aquí tanben l'editor nos balha lo tèxte original, la revirada en francés e de nòtas.
En complement, un quasèrn polidament illustrat, titolat Sur les traces de Nicolas Saboly, balha d'indicacions biographicas, mai qualques particions.
*
Los Nadals de Nicolas Saboly (A l'asard Bautezar ! 2014, 24 x 18 cm, bilingüe occitan e francés, 448 paginas, libre brocat, cobèrta sopla plastificada amb rebats).


text:
Aquitània, tèrra d'administracion francesa, de delegacion del poder centralista francés, se cerca un nom novèl.
Es per aquesta rason que los Lemosins an sortit vaquí mantunes jorns aquela mapa lingüistica :
Mas alara perqué la campanha lemosin es pas estada amanada per totes los autres actors associatius de la region administrativa anciana Aquitaine ?
Car quora l'elegida en carga del nom de la novèla region, encargada per Alain Rousset, ne parla jamai quand s'exprima dins los mèdias parisencs ? Los documents occitans li son jamai arribats ?
O clar, la cargada d'Alain Rousset vòl pas entendre parlar d'Occitània ? Mas alavètz es çaquelà oblidar un a granda cultura de la region novèla, non ?
Es clar qu'en Alain Rousset pensa aquel subjecte coma pauc important (pel moment li cal pagar lo deute de na Ségolène Royal dins l'ancian Peitavin-Santongés), çò qu'es vertat ; la realitat politica es que la reforma es una reformeta, e que lo cambiament de nom es simplament de crum per amagar lo voide dedins la novèla reforma jacobina.
(Sul tèma podètz legir lo comunicat de l'Assemblèa Nacionala Occitana, paregut sus FB, abans ièr)
Es tanben clar que la reformeta es una reformeta jacobina, per tot provar que París Jacobina governa encara en regions occitanas, sèm sempre dins aquela situacion de 1732 :
E vist que la sotmission al mercat, MERCAT, mercat-Estat-nacion francés es la règla dedins l'Estat, aital a Perpinyà, son per èstre SDF quitament qu'an pauc de chança d'èstre, els los oligarcs de Perpinyà, los sense-domicili-fixes de la societat de la sotmission al jacobinisme.
Lo agent del mercat-Estat-nacion son pro francés, sense cap de dobte e son d'accòrd per simbiòsi ambe lo jacobinisme a suportar un nom de mèrda. Me remembri encara al «Midi-Pyrénéens et Midi-Pyrénéenes» que debutava totes los discors d'un Martin Malvy, semblava subrerealista, un accion d'art comtemporanèu ! Ieu arribat d'Aquitània a Tolosa (12 ans jà), que, ailà lo nom «de l'oblit istoric» segon Charles De Gaule, lo nom èra çaquelà plan dintrat dins l'èime dels ciutadans de la vièlha region administrativa occitano-basca.
Per vos dire que lo subjecte impòrta gaire, es de veire dins ENBATA, qu'i a jamai agut una linha sul subjecte, vist que, en Iparralde, an pas mestièr, coma pels partits catalans de Perpinyà, mestièr de trobar un subjecte estupid per Èstre politicament (en Iparralde o en Catalonha del nòrd) ; en Iparralde, pays-basque français, lo subjecte d'actualitat es lo regropament de las collectivitats, segon la lei francesa, e l'ajuda l'an trobat tanben a Bordèu, als Conselh Regional de Bordèu. Aprèp mantunas manifestacion per aver un estatut administratiu francés que respectèsse Le Pays Basque de l'Estat francés.
Lo subjecte del nom de la region de Bordèu, Peitièu e Baiona es gaire dins las paginas de Sud-Ouest. I a gaire d epolemica sul tèma, car la ciutadanetat s'en trufa.
L'enjòc de Tolosa-Perpinyà-Montpelhièr sembla d'una autra mesura, vist que en abrial 2015 jà a Tolosa, puèi en setembre 2015 per las CRCI lo subjecte es arribat ... En Aquitània, lo nom de la region es pas subjecte polemic, se farà naturalement, e lo poder entreprenarial farà ambe, sense polemica ! benlèu que los Franc-Maçons de las entrepresas d'Aquitània son mai democratas que los Franc-Maçons de la futura region Occitanie ?