text:
Angieus
Angieus (Angers en francés) es la prefectura de Maine e Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Angieus es l'anciana capitala d'Anjau. L'aglomeracion angevina s'estend sus la val del Léger, classificat al patrimòni de l'Umanitat per l'UNESCO. La vila es situada en riba del riu Maine, a qualques km. de Léger. Es tanben al ras del lac artificial de Maine.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Convent de la Baumeta, apelat tanben Convent daus Cordeliers d'Angieus, bastit sul Ròc de Chanzé, susplombant Maine.
Personalitats d'Angieus[modificar | modificar la font]
- David d'Angieus (1788-1856) escalpraire.
- Hervé Bazin (1911-1996) escrivan de Vipère au poing
- Lo Bòn Rei Rainier (1409-1480) duc d'Anjau, de Lorena e de Bar, còmte de Provença, rei de Nàpols, de Sicília e de Jerusalèm.
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Ortografia de verificar
- Article utilizant lo modèl Commons
- Article de qualitat dins una autra lenga
- Portal:Comunas/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Comuna de Maine e Léger
- Comuna d'Anjau
- Vila francesa de mai de 100 000 abitants
- Prefectura
- Vilas e vilatges florits


c: text/html

text:
Tolena
Tolena (Toulenne en francés) es una comuna occitana de Bordalés [1], en Gasconha, administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre deu territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son Tholena (par. de ~), en latin, en 1273, Tholena (S. Saturninus-de ~ sive de Faurgis), en latin, en 1339, Tolena (preceptor hospitalis de ~), en latin, en 1360, Tolena (Sanctus Saturninus de ~), en latin, en 1420, Tholena (Sanctus Saturninus de ~), en latin, en 1546. Bénédicte Boyrie-Fénié escriu curiosament, shens comentari, lo nom Tolena, mès dab una prononciacion [tu'lɛnə]. Per un còp, deu èste una fòrma enregistrada sus plaça e corrompuda pr'eu francés, donc fau supausar la medisha grafia dab una prononciacion corrècta [tu'lenə]. Tolena s'explica pas pr'eu gascon ni pr'eu latin [un oronime supausat celtic com per Tol Senta Crotz o Toul es exclús : Tolena es pas briga un pug]. Una possibilitat eventuala seré lo latin thŏlum, « vòuta de temple, edifici provesit d'una copòla », dab lo sufixe -ena, shens certitud [2]. L'atestacion de 1339 que sembla prepausar una parentat dab Hargas de Lengon es d'interpretacion mauagida : Tolena èra annèxa de Hargas ? en dependèva d'una manièra o d'una auta ?
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Lengon; es adara deu canton de Le Sud-Gironde (en francés), donc deu Sud Gironda.
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas dab la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9616679v/f72.item.zoom p. 60
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 362

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lo 18
Octòbre 2013 a 2 oras al pargue Clement Ader debutarà la passejada
occitana : Murèth 1213 Batalha o Chapla?
Murèth e los 13 punts principals de la cavalcada falorda de S de Monfòrti
Vos convidem dissabte 18
octobre que ven a una passejada occitana
dins Murèth.
La tòca serà d' ensajar
de comprendre consí una batalha qu'opausèt 4000 cavalièrs e 20000
pedons lo 12 de setembre 1213 poguèt far mai de 15000 mòrts costat
aligats , e sonque à pro pena 8 costat crosats (segon las sorgas
multiplas)? Un detalh que sembla pas interessar degun! E que metèt ailas, Murèth al nivèl de Besièrs al nivèl dels masèls bèls de l'istòria de Franca qu'en manca pas, pr'aquò.
L'idèa de la passejada
m'es venguda de la lectura de mantunes libres , mas subretot de dos
principals lo J Anglade e l'autre de Martin Alvira e encara de
mantunas recercas a bicicleta per ensajar de comprendre consí s'èra
poscut passat aquel chapla .
La marcha es bastida a
despart dels elements comuns establits pels cronicaires de l'epòca,
Vaux de Cernay per exemple , e de segur ambe la Cançon de la
Crosada .
Vos convidi al pargue
Clement Ader a 2 oras de la vesprada per seguir lo camin de Simon de
Monfort es a dire lo vial vergonhós que travèrsava los paluds un
còp èra, e que permetèt als crosats de tuar lo rei Peyre II per
susprèsa .
Foguèt la victòria pels
òmes que lor agradava melhor de morir puslèu que de viure
paures, un crimi que
marca la davalada de la cavalariá franchimanda e la debuta de la
guèrra cinica .
Aital Innocent III
causiguèt los capetians e creèt Franca, (puslèu que Peyre II) qu'èra pas, davant la
crosada qu'un traça de pais estequit , grand coma dos departaments ,
e son rei Felip un bracejaire usurpador , que sos vassals escotavan pas mai
qu'un espaurugal, dempuèi bèl temps.
Remarca : metre de bonas
cauçaduras e prendre d'aiga (o de vin) per far 5 o 6 qm.


text:
Dimars, 25 de març de 2014, 03h00 Espòrt
Los Dracs signan una primièra victòria en Super-Liga
Aqueste dimenge, se debanavan las mièjas finalas de la Copa de França-Lord Derby. A Sant Estève, lo Tolosa Olimpic prenguèt aisidament lo pas suls catalans de Palau: 52-16. A Lesinhan, jos las marcejadas que menèron l’arbitre a arrestar un momenton la partida en rason de la granissa, Avinhon defendiá son trofèu fàcia a l’AS Carcassona. Los audencs, contra lo vent, mestrejavan lo primièr temps e concretizavan lor dominacion per dos ensages de Towers (16a) e Canet (21a), los dos transformats per Gressèque: 12-0 a la pausa. A la represa, Avinhon marcava d’entrada entre los pals per Liguro: 12-6. Los audencs tenián a distància los provençals mercé a doas penalitats de Gressèque abans de s’envolar a la fin amb d’ensages de Savage (69a) e Soubeyras (79a): victòria de l’ASC amb la marca de 26-6. La finala se debanarà a Carcassona lo dimenge 13 d’abril.
Lo Tolosa Olimpic serà tanben a l’aficha de la finala de la Copa dels juniors contra Limós.
Los Dracs son de retorn
E tu, lo patron de l’estanquet, pòdes sortir la cantina de Ribesaltes! E tu, la Maria, la serviciala, corrís lèu-lèu preparar una cargolada; mon còr trefosís de jòia: los Dracs son de retorn! Coma ditz un vièlh reprovèrbi de l’Albèra: “Quand torna la prima, se revelha lo Drac atupit”. E aquò advenguèt aqueste dissabte sus la pelena de Brutus amb una formacion catalana metamorfosada, solidària en defensa e imaginativa en ataca.
Los Gigants d’Huddersfield paguèron la nòta de la revòlta sang e aur que se concretizèt per dos ensages (Zeb Taia e Paul Anderson) transformats per Tomàs Bòsc, qu’ajustèt una penalitat: 14-0 a la pausa pels catalans. Anderson signava un segond ensag quatre minutas aprèp la represa e Morgan Escarré acabava una accion darrèr la linha a l’ora de jòc.
Los Gigants revenián amb dos ensages en tres minutas, mas una maliciosa passa al pè d’Elòi Pelissièr trapava Whitehead a la recepcion. L’ensag de Broughton a la còrna podiá pas cambiar lo sòrt de la partida e enlevar la primièra victòria 34-10 e los dos primièrs punts al classament pels Dracs. Divendres en serada, un talhon bèl espèra la formacion catalana en deplaçament cò dels campions: los Combatents de Wigan.
Fin de las fasas de classament en campionat
Aquesta dimenjada, serà lo darrièr torn del segond torn del campionat mas per la qualificacion dirècta per las mièjas finalas (Tolosa e Lesinhan) e las oposicions del primièr torn de barratge (Carcassona-Palau e Vilanuèva-Avinhon), los jòcs son ja faits. Serà doncas un darrièr torn que virarà als preparatius per las partidas eliminatòrias que vendràn. Dins la pola bèla, aqueste dissabte (18h), Tolosa reçauprà los Dragonets mentre que dimenge al Molin, l’FC Lesinhan reçauprà la vesita de Limós.
En pola B, dimenge de vèspre, Vilanuèva reçauprà Realmont e, a Baó, Palau ensajarà de se ratrapar de sa desfaita a la partida anar. En pola C, dissabte, Avinhon jogarà a Lion e Albi serà sus la pelena de l’estadi Domèc a Carcassona.
Alan Roch


text:
E a Tolosa, Occitània, Ben portarà lo debat politica a la prima venenta.
L’exposicion es importanta, mas sobretot los debats a la prima 2011, car es evident que l’argumentacion fauta dins la societat occitana, pas al nivèl lingüistic (l’occitanisme a fait de trabalh lingüistic remarcable dempuèi 30 annadas), mas al nivèl politic (aquí lo trauc es evident, se fasèm la comparason ambe Corsega, Alsàcia, Bretanha, Euskadi del nòrd, Catalonha del nòrd, Martinica, Guadelopa, o quitament Savòia, Picardia, Flandras, Lorrena).
Mercés a Josèp, vos pòdi mostrar tres letras que fan lo debat de las letras de lectors de Midi Libre, dempuèi l’installacion de l’anti-occitanisme dins lo camp administratiu francés e sas ligasons efectivament politicas, causa que l’occitanisme a generosament fins ara escartar, o classificat dins lo camp d’un regionalisme o un grope fosc dich “les Occitans”, mediatizat pels quites occitanistas, una error que los diches anticomunautaristas faràn pas, e nos tornarà coma un contra argument politic.
Es que podèm encara un còp pas abordar lo subjecte politic qu’es del retorn de l’occitan a la dignitat, e donc a la dignitat democratica per Occitània, per totas las castas e coorporacions, o sèctas e religions, per totes los CIUTADANS franceses en Occitània ?
Ben se lança, lo caldrà ajudar, es evident. Alara vesètz las letras de lectors aquestes e fasètz de ressons ambe elas… per bastir una conciéncia politica que serà bravament mai luènh que la compassion sobre la diversitat lingüistica e culturala, o lo multiculturalisme e sa pluralitat supausadament salvatriça.
Lo corrièr un es un corrièr d’un nacional-expansionista francés (classic, es l’argument contra l’occitan, utile per argumentar al sens contrari), lo segond corrièr es un occitanista qu’a pas comprès la diferéncia entre nacionalitat e ciutadanetat (utile per probar que fautèm d’argumentacion de sciéncias politicas, Montserrat Guibernau e Cornelius Castoriadis nos seràn alara utiles), e lo tresen es un occitanista que sap l’utilitat de las lengas e n’a fait constatacion sul terrenh, per bastir una societat al modèl occitan e pas francés.
Es un subjecte qu’ai agut de tractar al fial d’aqueste blòg… e que tractarai al fial de las setmanas venentas, abans lo debat installat per Ben Vautier al Conselh Regional a la prima venenta.


text:
Événements contenant la ou les locutions cherchées
5 événements affichés, le premier en 1190 - le dernier en 1225
Mariage de Nicolas IV de Rumigny avec Mathilde d'Avesnes
Nicolas IV de Rumigny, Seigneur de Rumigny et de Florennes, épouse en 1190 Mathilde d'Avesnes. Leur enfant est :
Mariage d'Anseau III de Garlande avec Sophie d'Aspremont
Anseau III de Garlande épouse en 1195 Sophie d'Aspremont, Dame d'Yvoi, fille de Gosbert IV d'Aspremont et d'Adélaïde de Dun. Leur enfant est :
Naissance d'Adèle de Rumigny
Adèle de Rumigny naît en 1200, fille de Nicolas IV de Rumigny et de Mathilde d'Avesnes.
Mariage de Robert de Garlande avec Adèle de Rumigny
Robert de Garlande épouse vers 1215 Adèle de Rumigny, fille de Nicolas IV de Rumigny, Seigneur de Rumigny et de Florennes, et de Mathilde d'Avesnes. Leur enfant est :
Naissance d'Alix de Garlande
Alix de Garlande naît en 1225, fille de Robert de Garlande et d'Adèle de Rumigny.


text:
Lei rescòntres occitans en provença de 2010 se debanaràn dau dijòus 29 de julhet au dimècres 4 d’avost au Centre de Vacanças «Je-an-ge» de Vilanòva de Polini 05500 St Bonnet de Champsaur, dins lei Aups Auts. Ligams : bulletin d'inscripcion [clicar] site [clicar]
Estagi : la polifonia occitana en Mediterranèa, caminament e influéncias estagi prepausat per Manu Théron, a Marselha los 19 e 20 de junh, Friche de la Belle de mai, 41, rue Jobin, de 11 oras a 13 oras e de 15 oras a 19 oras ligam
Ressons de dolor - Joan Fourié - Lo vira solelh n°30 tardor de 2009
A - La despartida del majoral Pèire Causse
Al mes de junh passat se moriguèt a Tolosa le prèire Pèire Causse, majoral del Felibritge, que portava dempuèi 1973 la cigala d’Agot o de Buzèt, vèusa del canonge Josèp Salvat.
Cronica Al canton (Revista del conselh general d'Avairon, abril de 2010).
Manjar roergàs
La produccion alimentària avaironesa trabalha mai que mai per noirir las vilas de França e d’endacòm mai. Fòra França per exemple, la carn dels vedèls pesucs se vend en Itàlia e lo ròcafòrt un pauc pertot dins lo mond.
« Formada a l’Escòla dels grands mèstres a la Rodin, en l’ocurréncia l’artista Pétrus dins son talhièr parisian, Fabi Lormeau fuguèt iniciada dins la granda tradicion al dessenh, a la tèrra e a la talha dirècta de la pèira d’aprèp modèl viu [...]
« D’un lausange, sortís metodicament l’essencial de la femna, popas, ventre, cambas, dins un triò ludic que desfisa los lòcs comuns del bèl, magre e plat, per lausar tot en doçor e non sens umor la femna etèrna, mairala e poposa, carnala e generosa. Aquò li vai bien car aima los autres e la vita, pratica ni l’exclusion nimai lo jutjament d’un biais net e franc e trabalha, sens relambi, a simplificar sas pèças per balhar quicòm de verai coma òm lascha un sorire qu’es bèl nonmàs per çò que ven de lonh al dedins. »
Sofia Cattoire.
Sorsa [albuga.free.fr]
Mèdia : TSF Network, los occitans son dins la plaça, mas, cal son e de que fan ? ligam
"TSF Network es la marca que representa lo Fialat Euroregional de Ràdio e Television Sens Frontièras. Se vòl un fialat euroregional de cooperacion que integra mantunes canals de ràdios, de televisions e d'associacions culturalas de las cinc regions membres de l'axe Atlantic-Mediterranèa (Euskadi, Aragon, Catalonha, Islas Balears, Comunautat de Valéncia, Lengadòc-Rosselhon e Miègjorn-Pirenèus). Lo sieu objectiu es d'ajudar la comunicacion audiovisuala transfrontièra, de desvolopar un sistèma eficaç e efectiu d'intercambi de contenguts entre los canals membres del Fialat e de crear un canal de ràdio e de television que, amb un èime transfrontalièr, emetèsse jornalierament contengut e informacions."
IEO : lo president ven de cambiar. Pèire Brechet (a esquèrra sus la fòto) succedís a David Grosclaude demissionari.
Pèire Brechet sus l'IEO : "Pèrdi pas de vista que nos fau, tèsta aquí, obtenir una politica publica per la lenga occitana, èstre un operator lingüistic e cultural e sempre una fòrça de proposicion". Sorsa La Setmana no 767.
La generalitat de Catalonha ven de publicar 4 estudis sus l'Aranés e l'Occitan general, lo tèxt se pòt telecargar - [clicar]
Extrach de l'estudi 1 de Patrici Pojada - pagina 7 :
L’apartenéncia del territòri aranés al domeni lingüistic occitan es pas de desmostrar. Un ramat d’estudis, ancians o mai recents, ja n’an parlat e, dempuèi “totjorn”, la Val d’Aran es considerada coma una tèrra gascona, doncas una tèrra d’òc. Ara plan, çò que nos sembla una evidéncia lingüistica pòt trucar amb los sentiments dels locutors e - l’un e l’autre essent ligats - amb una subrevalorizacion de diferéncias idiomaticas tengudas coma pròprias e/o identitàrias, sovent en rason de l’existéncia d’una frontièra politica e de la rompedura de las vièlhas e estreitas relacions umanas. D’aquel fenomèn, la Val d’Aran n’es un exemple màger, d’ont mai que lo territòri es petit (620 km2) e coneis un desvolopament economic e una creissença demografica fòrts que ne capviran tota la vida relacionala e las solidaritats ancianas. En mai d’aquò, la siá lenga - l’occitan aranés - es reconeguda coma una de las tres lengas oficialas de la Val - e la primièra lenga introdusida a l’escòla, per aprene a legir e escriure - e, a costat, l’occitan (sens autra precision: “Era lengua occitana, denominada aranés en Aran, ei era lengua pròpria d’aguest territòri e ei oficiau en Catalonha [...]”, article 6-5 de l’estatut d’autonomia de Catalonha, acceptat per referendum del 18 de junh de 2006) venguèt oficial dins Catalonha sencera en agost de 2006.
Cronica occitana Al Canton (Jornal del conselh general d'Avairon, Mai de 2010).
Teatre occitan
La tradicion teatrala en Roergue data pas de duèi. La literatura occitana del sègle XV es mai que mai representada pels mistèris roergasses que se jogavan sus las plaças de las glèisas. A-n-aquela tradicion, cal apondre la del teatre païsan reviscolat o representat per Henri Mouly, Auguste Benazet e maites. Aquel teatre es estat jogat de longa per de tropas d’amators coma Los Faisselièrs, Los Rascalons, Las Z’igas, La Companhiá del Comtal...
2010-05-20 : lo parlament de catalonha aprova una resolucion de supòrt a l'emplec de l'occitan sul seu territòri [ligam]
Pau-Loís Granier - òbra poetica occitana (las edicions dau camin de Sent Jaume 2001) - article de Felip Gardy - revista Oc ivèrn de 2002 :
Bèla idèa que reeditar l'ensems de l'òbra poetica de Pau-Loís Granier (que signava Grenier e qu'es benlèu mièlhs conegut sota aqueu nom), poèta occitan discret de la primiera mitat dau sègle XX.
Concors literari, Lo Bornat dau Perigòrd :
"Per sa 91ema felibrejada, lo Bornat organiza son concors literari annadier emb l'ajuda de l'Institut Eugene Le Roy.
- Poesia emb per tema l'abelha e lo gost (maxi 100 vers).
- Pròsa : conte, novela o raconte, eissai o roman.
- Teatre : peça en un acte.
- Revirada en occitan d'òbras en lenga francesa o estrangiera.
- Chançon : texte e musica.
A - Joan Bodon - Tr’òc n°2 - Febrièr de 1991
“Sem los òmes sens patria
Que parlam la lenga d’òc”
Au contrari de la cultura socialisada (que trusts e mèdias ne’n fan la valor mercanda), la cultura d’òc es facha ren que de destins personaus, que la valor (non mercanda) dei creators ten qu’a l’acuelh dei militants. Ges de destin tipe. Mai d’unei fan chifrar, quora devenon, ai dos sens, simbèus.
Ensenhament de l'occitan en Dordonha, Martial Peyrouny comunica :
"Veiqui l'adreça dau blòg farjat a la lesta onte vau botar tot çò que concerna la baralha menada per l'ensenhament de l'occitan en Dordonha e Aquitània ad aquesta moment. Entau tot lo monde serà entresenhat. Li son las intervencions daus nòstres elegits nacionaus e locaus, mas tanben las daus associatius e sindicats. Afar de segre donc.
"Amistats, Martial."
Per legir lo blòg [clicar]
Fèlix-Marcèl Castan : Las errors del bilingüisme (1948, Argumentari, IEO Edicion, pagina 117).
Bilingüisme consequent, lo que fa de doas lenguas dos instruments : e en conformitat amb l'engenh de doas tradicions literària... L'engenh d'un pòple es quicòm de pro escur per l'establir, e benlèu de bufèc : mas l'engenh d'una tradicion literària clau dins una intuïcion clara e immediata. La continuitat d'una tradicion trai son evidéncia de cap de postulat, per que aparten a l'òrdre de la creacion : non pas una donada mistica, mas una conquista progressiva.
La Revolucion e la Fèsta, un tèxt de Joan Larzac (Lectura politica de la bíblia, IEO Edicion, 1973, extrach, pagina 163).
La fèsta aurà mes de temps per se far reconóisser coma una fòrça politica. Ara es fach. Mai de 1968 foguèt una grand fèsta : sa carga de futur ten per una bona part dins son biais de liberacion joiosa, e per una part benlèu mai granda encara, dins sa tòca de liberacion de la jòia.
Discors de M. Koïchiro Matsuura director General de l'UNESCO - Jornada internacionala de la lenga maire - 21 febrier de 2009.
A conclusion di dotze mes dediats a l'An internacional de las lengas, aquesta novèla edicion de la jornaa internacionala de la lenga maire dal 21 de febrier 2009 permet d'entraïnar una novèla fasa de reflexion e de bilanç.
Declaracion universala dels dreches de l'òme
Preambul
Considerant que de reconéisser la dignitat inerenta a totes los membres de la familha umana e lors dreches egals e inalienables constituís lo fondament de la libertat, de la justícia e de la patz dins lo mond,
Assaber de Rajòls d'Antan d'Enric Mouly - Edicion Carrère - 1930 - Grafia modernizada :
Avant d'anar pus luènh, amics, escotaz-me ! Qu'apuèi me vengèsses pas cercar guirguils e dire que vos ai pas avertits.
Sètz de loials Roergats que se carran, lo ser, de passar un moment amb un libre del terrador. Aimatz nòstra lenga saborosa. Va plan. L'aimi ieu atanben e farà pas missant nos entendre. Aquò's su(i)vant. Parlar e escriure aquò fa dos. Quand nos trobarem, sabi, fetivament, que nos comprendrem sans maganha. Mès aicí i a una autra question !
Films occitans o films en occitan ? Un article de Crestian Sourri - Mesclum - 2004 - p155
A la començança, es de bòn remembrar que lo Seten Art nasquèt dins l'espaci occitan, en 1895, ambé la celèbra "Arribada dau trin a la gara de La Ciutat", dei fraires Lumière. Mai èra pas possible d'ausir la lenga occitana dins lo cinemà mut !
Page 19 of 20


text:
PARLESC : un labèl dens la soa maturitat
Lo 12 de setembre de 2014 a Tolosa, que s’es organizada la quatau ceremonia de labellizacion PARLESC (per 2014-2015). Lo comitat de labellizacion, que compren representants benevòles e salariats de la federacion de l’IEO e deu hialat deus CFPOs qu’avó lo plaser d’oficializar la tièra deus cors labellizats. Que son donc un chic mei de 130 cors labellizats que se poden trapar, mercés au logo dabs los 3 chòts, dens la rubrica cors deu siti aprenemloccitan.com ; un labèl de qualitat, qu’asegura un nivèu a minimum pertocant a la progression pedagogica, au nivèu de l’ensenhaire, eca.
Los representants de las associacions presentas qu’avón l’escasença de presentar los lors cors com de har coneisher aus elegits presents (David Grosclaude per la region Aquitània, Guilhèm Latruvèrsa per Miègjorn-Pirenèus, Gustau Alirol per Auvèrnhe, e Samir Hajije per la comuna de Tolosa) las dificultats a desvolopar los cors per adultes, mes tanben l’enveja comuna d’augmentar lo nombre de locutors en çò deus adultes e, atau, de contunhar a assegurar un ligam intergeneracionau entre los qu’aprenen l’occitan a l’escòla, e los ancians. Pèire Brechet, president de l’IEO, Cedric Valmary, director deu CFPO-MP; acompanhats peus elegits, qu’avón lo plaser de balhar los lors certificats aus representants deus cors. Au cap de 4 ans de mesa en rota, lo labèl qu’es pro madur tà passar a d’autas estapas; atau, lo monde recampat au parat de las taulas redondas organizadas en debuta de vesprada qu’an podut perpausar pistas d’evolucion deu labèl, simplificacions dens lo procediment de labellizacion, besonh d’acompanhament de la part de Parlesc entà assegurar l’estructuracion de l’auhèrta de cors. 2-3 formacions PARLESC que’s deverén organizar abans la fin de l’annada, en Aquitània e Miègjorn-Pirenèus.
Lo Comitat de pilotatge que mercejan tots los qui, pr’amor de’u lor engatjament, e permeten ua estructuracion deus cors, au servici deus aprenants e de la lenga occitana.


text:
Charles Darwin
Charles Robert Darwin (The Mount, Shrewbury, Anglatèrra 12 de febrièr de 1809 - Down House, Kent, Anglatèrra, 19 d'abril de 1882) foguèt un biologista anglés que desvolopèt la primièra teoria d'un mecanisme biologic de l'evolucion, la seleccion naturala, qu'explica la diversificacion de la vida a travèrs un lent procès de modificacion per l'adaptacion.
Comencèt d'estudiar la medecina a l'universitat d'Edimborg, puèi la teologia a Cambridge[1]. Entre 1831 e 1836, faguèt un viatge al bòrd del naviri Beagle coma geològ. La publicacion de son jornal de viatge lo faguèt venir celèbre. Intrigat per la distribucion geografica de la fauna salvatge e dels fossils que n'aviá reculhit d'especimens durant son viatge, estudièt la transformacion de las espècias e ne concebèt sa teoria sus la seleccion naturala en 1838. Foguèt fortament influenciat per las teorias de Georges-Louis Leclerc de Buffon.
Amb la publicacion de L'origina de las espècias lo 24 de novembre de 1859, establiguèt que totes las espècias an evolucionat al long del temps a partir d'aujòls comuns mejaçant la seleccion naturala
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) David Leff, sul site AboutDarwin.com, consultat lo 29 de genièr de 2010, chapitres : « How did his love of natural science develop ? », « What did Darwin accomplish while at medical school ? » et « How was his thirst for science nurtured at Cambridge University ? ».
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- 1000 articles fondamentals
- Charles Darwin
- Naturalista
- Naturalista britanic
- Escrivan britanic
- Escrivan de lenga anglesa
- Istòria de la biologia de l'evolucion
- Membre de la Royal Society
- Laureat de la medalha Copley
- Personalitat de la francmaçonariá britanica
- Evolucion
- Biologista britanic
- Naissença en 1809
- Decès en 1882
- Recipiendari de la Medalha Copley


text:
Que s'ei mort aqueste mes d'aost a l'atge de 102 ans René-Guy Busnel. Au long d'ua carrièra de las frutècas, aqueth especialista de bioacostica qu'aucupè los pòstes de cercaire au CNRS, de director de recèrca a l'École pratique des hautes études e a l'INRA, e de professor a la City University of New-York.
Qu'estó l'un deus purmèrs a s'interessar aus lengatges shiulats e a'us estudiar, a las islas Canàrias, en Turquia e plan segur en vath d'Aussau. Los tribalhs de recèrca e de collectatge qui miè au vilatge d'Aas a la fin de las annadas 1950, de màger qualitat, que hèn tostemps referéncia. Après la mort deus darrèrs shiulaires aussalés, quan lo monde e pensavan aqueth mòde de comunicacion de longa distància desparegut de Bearn, los documents qui avè arrecaptat e los sons conselhs que permetón a Gérard Pucheu, fondator de l'associacion « Lo Siular d'Aas », de n'entinoar l'arrenavida.
President d'aunor de l'associacion, René-Guy Busnel que contunhava de s'interessar aus progrès de la recèrca en aqueth maine – com la descubèrta per Gérard Pucheu en 2013 de shiulaires en las montanhas de l'Atlàs en Marròc – e de seguir l'aviada deus cors de shiular, mei que mei au collègi de Laruntz.
En 2015 enqüèra, qu'avè recebut au Senat, de las mans de Georges Labazée, la Medalha d'aunor deu departament deus Pirenèus Atlantics per l'ensemble de las soas recèrcas suus lengatges shiulats e suu lengatge shiulat d'Aas.
- Felip Biu


text:
Messei
Messei es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1095, Geoffroy e Jean, senhors de La Ferrière-a las-Étangs, vendon lo castèl e la distincion de Messei per far lo viatge en Tèrra santa amb lo pòrti de Normandie Robert Courteheuse[1]. En 1199, una bulle del pape Innocent III confirma que la glèisa Santa-Gervais de Messey aperten al capítol de Sées : « in pagui Hulmensi [...] Ecclesiam sancti Gervasi De Melseio »[2].
En 1374, Guillaume del Merle, capitani-general en Bassa-Normandie e governador de Falaise, es baron de Messey coma l'avián #èsser los sieus aïeux dempuèi lo Sègle XII, sustot lo sieu pepin Foulques del Merle, maréchal de França en 1302. La baronnie de Messey abandona la familha del Merle l'an 1402 en lo moment del matrimòni de Catherine del Merle amb Henri de Bailleul. La baronnie de Messey dintre en la familha de Souvré pel matrimòni de Françoise de Bailleul amb Gilles de Souvré, précepteur de Louis XIII e maréchal de França en 1582[3]. René De Souvré fa erigir la baronnie de Messey en marquisat en 1621, en favor de los sieus fils unics, Joseph de Souvré. En 1686, lo títol de marques de Messey a mantengut en favor de François Michel Lo Tellier de Louvois, continuament a lo sieu matrimòni amb Anne de Souvré, posteriora-pichona-filha de Gilles de Souvré e pichona-nièce de Madeleine de Souvré, marquise de Sablé. Lo marquisat de Messey a amassat dins la tèrra de Flers, en benefici de Hyacinthe de la Motte-Ango, comte de Flers, per cartas brevets de Louis XV en mai 1754.
L'ancian domeni de Messey a aquerit en 1806 pel comte Jean Sigismond Ehrenreich de Redern Bernsdorf (1761-1835), fils d'un grand maréchal del Tribunal de Berlin e d'una maire francesa, ambaissador a Madrid en 1788. Las tèrras de Messey an vendut en 1820 a MM. {{}} Thirion E Schnetz, notaires.
En 1828, Sant-Gervais-de-Messey pren lo nom de Messei[4].
En 1095, Geoffroy et Jean, seigneurs de La Ferrière-aux-Étangs, vendent le château et la seigneurie de Messei pour faire le voyage en Terre sainte avec le duc de Normandie Robert Courteheuse[5]. En 1199, une bulle du pape Innocent III confirme que l'église Saint-Gervais de Messey appartient au chapitre de Sées : « in pago Hulmensi [...] Ecclesiam sancti Gervasi de Melseio »[6].
En 1374, Guillaume du Merle, capitaine-général en Basse-Normandie et gouverneur de Falaise, est baron de Messey comme l'avaient été ses aïeux depuis le Sègle XII, notamment son grand-père Foulques du Merle, maréchal de France en 1302. La baronnie de Messey quitte la famille du Merle en 1402 lors du mariage de Catherine du Merle avec Henri de Bailleul. La baronnie de Messey entre dans la famille de Souvré par le mariage de Françoise de Bailleul avec Gilles de Souvré, précepteur de Louis XIII et maréchal de France en 1582[7]. René de Souvré fait ériger la baronnie de Messey en marquisat en 1621, en faveur de son fils unique, Joseph de Souvré. En 1686, le titre de marquis de Messey est maintenu en faveur de François Michel Le Tellier de Louvois, suite à son mariage avec Anne de Souvré, arrière-petite-fille de Gilles de Souvré et petite-nièce de Madeleine de Souvré, marquise de Sablé. Le marquisat de Messey est réuni à la terre de Flers, au profit de Hyacinthe de La Motte-Ango, comte de Flers, par lettres patentes de Louis XV en mai 1754.
L'ancien domaine de Messey est acquis en 1806 par le comte Jean Sigismond Ehrenreich de Redern Bernsdorf (1761-1835), fils d'un grand maréchal de la Cour de Berlin et d'une mère française, ambassadeur à Madrid en 1788. Les terres de Messey sont vendues en 1820 à Modèl:MM. Thirion et Schnetz, notaires.
En 1828, Saint-Gervais-de-Messey prend le nom de Messei[4].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Henri Lefavrais, Istòria de las municipalitats del costat de Messey (Adorna), 1867, rééd. Res Universis, París, 1990, pàg.46
- ↑ Henri Lefavrais, Istòria de las municipalitats del costat de Messey (Adorna), 1867, rééd. Res Universis, París, 1990, pàg.35
- ↑ Henri Lefavrais, Istòria de las municipalitats del costat de Messey (Adorna), 1867, rééd. Res Universis, París, 1990, pàg.48
- ↑ 4,0 et 4,1 Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « {{{titre}}} », Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS), {{{annada}}} (consultat en 16 de novembre 2011) Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « Ehess » est défini plusieurs fois avec des contenus différents
- ↑ Henri Lefavrais, Histoire des communes du canton de Messey (Orne), 1867, rééd. Res Universis, Paris, 1990, p.46
- ↑ Henri Lefavrais, Histoire des communes du canton de Messey (Orne), 1867, rééd. Res Universis, Paris, 1990, p.35
- ↑ Henri Lefavrais, Histoire des communes du canton de Messey (Orne), 1867, rééd. Res Universis, Paris, 1990, p.48


text:
Debuta de chantier
Tras que la a ‘gut las claus sèm pertits per començar los trabelhs amb un brave desboiratge de tot l’existent per tombar sus un appartament verge.
Comence per desmontar lo tira-fum, que traprá sa plaça en quauqu’un luèc mai. Despejam e davalam lo mòble de sus naut que daissava un espaci perdut de 15 cm entre se e lo canton. La peja (qu’aviam pas calculada) nos estrassa lo placo, aviam comptat poder trapar ‘na parèt neta, tant pièger. Tots los biais, l’i a de las traças de chavilhas de pertot.
Sus naut dau punt d’aiga, son estadas (mau) pejadas de las dalas de linoleum qu’imitan daus carrèus, las tiram per’mor que vam metre daus carrèus vertadiers. Lo placo compren sa dolor ‘quí tamben mas queste còp qu’es pas greu, quò sirá cubert.
Nos ‘restam quí per aura e pertissèm chaptar dau materiau de bastir, per aura la pèça es vuèja d’enguerras.
Lo desmontatge contunha, aprèp un intermède a far lo manobrièr (montar lo beton celulari au 3enc plan !) Ieu tire lo mòble que pòrta la baciá dau temps que Lutz tira totas las chavilhas, que siran pus necitas au mesme endrech naturalament. La se maina tamben de tombar tot l’enduch de la chambra que fai pas besunh en espessor, mai lo bas de parèt jós la lòtja, tot fendut (AZF, t’avem conegut !)
Qu’es ‘mas a queste moment que podem i veire clar sus l’escheme electric. Ne’n comence un pauc mas pòde ‘nar bien luenh. Quò sirà l’afar de deman.
3 responsas
-
Pel moment, petam tot !! 😛


text:
Dimècres, 21.6.2017 03h00
Pendent un de mos viatges en autobús devèrs Catalonha, un marroquin establit en Provença que voliá simpletament tornar dins son país aviá eissubliat en cò sieu son passapòrt. Per astre, los policiers franceses lo laissèron passar, probablament perque aviá pogut provar sa destinacion. Per malastre, los policiers espanhòls lo faguèron descendre, un còp l’autobús enfonzat en territòri sud-catalan. En preiant per lo bòn retorn dal paure òme, me semblèc pregondament absurda aquela tiera de decisions contradictòrias que menava un òme en vacanças dins la meteissa situacion qu’un immigrat clandestin.
E me diguèro qu’odiavo las frontieras.
Dimenge passat, me regaudiguèc fòrça la victòria dals nacionalistas còrses a las legislativas francesas. Sabo quantes sacrificis personals, quant de trabalh incessant, quantas luchas recomençaas, quantas vitas perduas aquel succès representa. Mon illa es pas encara liura mas almens entamena son chamin de liberacion.
Tanben seguisso amb grand interès, despuei cinc ans, lo procès dal Principat de Catalonha devèrs son independéncia, malgrat la surditat testarda dal poer espanhòl. Coma tot aquò s’achabarà? De certituds ai solament aquesta: un pòble a lo drech inalienable de conquistar sa libertat.
Certans me diràn doncas: “Non odiatz pas las frontieras: ne volètz de novèlas!”.
E ansin tombo dins la paradòxa dal nacionalista qu’òdia las frontieras. Las frontieras que sónio son de respònsas provisòrias a aquesta question: “Se pòt acceptar qu’en nom de l’òdi de las frontieras un pòble n’oprimischa un autre?”. Se i respondèm que òc, siam pas nèutres: prenèm lo partit dal pòble dominant còntra lo dominat. Se i respondèm que non, devèm far la chausia de la libertat, nieus s’aquò còntraditz nòstre desir anacionalista. Poiam de verai rebutar las descolonizacions? Comprenèm lèu-lèu que se las aguèssem rebutaas, seriam estats en realitat piégers que nacionalistas: imperialistas.
E entendèm ansin que lo problèma non es ren la defensa dal melhor mean per lo qual un pòble ganhe la libertat, mas de laissar d’estats espotir de pòbles, e de justificar las terminas arbitràrias d’aqueles estats. Que val nòstre anacionalisme se nos fasèm per nòstra inaccion complicis dal nacionalisme d’un estat?
Al fons, lo qu’òdia las frontieras desira la patz. Òr, quina patz seriá possibla se l’injustícia provòca entre los pòbles de conflictes? L’anacionalista devengut per un temps nacionalista acceptarà de luchar per que de pòbles vivan liures.
Mas amb la fòla esperança de veire un jorn tota l’umanitat en armonia.
lo vèrb odiar* es una invencion malastrosa, lo vèrb classic medievau ei azirar, se ditz pamens aqueu l'ai en òdi, mai vou pas dire que l'aïsses, non, que lo suportes pas, puslèu l'antipatia o lo degost; prene quauqu'un en odi = prendre quelqu'un en grippe; existis pasmens odiós francés odieux. un provèrbi judicios ditz : aimar trop seis enfants es leis aver en odi, la carn me ven en odi j'ai de la répugnance pour la viande, me venetz en odi vous commencez à m'ennuyer
compreni pas com se pot defener l'unitat de la nacion occitana e pas la de l'taliana ... sabem que lo corse es mai proche deu toscan que lo gascon n'es deu provencau ... dio vi salve regina!
#4 Es plan interessanta vòstra intervencion, e vos vòli rassegurar, pretendi pas que « Espanha o França sian de referencias no-nacionalistas car son d'Estats que ja existissen », ja qu'ai precisat que « l'estat-nacion (basa dels retalhatges frontalièrs del sègle XX) es un fracàs ».
Çò que pensi es que vertadièrament la subsidiaritat es l'avenir. Per subsidiaritat vòli dire que cada nivèl democratic (la comuna, lo canton, la regions…) es liure de prendre totas las decisions ... Legir la seguida
Ont disi "Loís XVI" vòli dire "Loís XIV"
#3 Cresi pas que vos comprenguetz ço que es lo sens de l'independentisme catalan e especialament ço qu'implica l'opcion opaussada. Es ben clar lo fet que Catalonha sola pot pas far avançar Espanha denvers la republica: avem pas lo pes demografic suficient, avem una força politica quasi-nula sul l'Estat e devem totjorn confrontar la cultura politica (e benleu la cultura-culturala en se) nòstra amb la d'un pais pron mai escorat a drechas dins lo conjunt. A talh d'exemple, los dos darriers pr... Legir la seguida
Es justament aquesta paradòxa que me fa dire que cal arrestar amb lo « nacionalisme ».
Lo nacionalisme es una ideologia del sègle XIX. L'idèa de basa es de crear un estat (e doncas de termièras) per cada « nacion » (amb cadun sa definicion de nacion). Avèm plan vist las limitas d'aquela ideologia : racisme, nacionalisme agressiu, irredentisme, ont las minoritats e las « nacions sens territòris » an patit. Es evident que lo « modèl » de l'estat-nacion (basa dels retalhatg... Legir la seguida
Lo nacionalisme occitan (o de Corsega) ven una arma per respondre a l'arma de destruccion culturala massisa qu'es lo nacionalisme francés imperialista. En defòra d'aquò, culturalament, non servís pas a res. Economicament, es quicòm mai.
Lo nacionalisme se pòt pensar coma un instrument. Per entendre çò que pòt ben valer, tot depend de l'instrumentista que l'emplega.
Per exemple, se s'agís de gardar per se son que las riquesas del mond, lo nacionalisme es l'arma qu'utilizarà l'egoï... Legir la seguida
Brave article !


text:
Wikipèdia:Demanda d'intervencion sus una pagina protegida
Aquesta pagina a per tòca de demandar una intervencion sus un article protegit o semiprotegit. Per demandar una intervencion sus un messatge sistèma o efectuar una autra requèsta als administrators, emplegatz los acorchis çai-contre.
Utilizacion d'aquesta pagina
Aicí, podètz demandar una intervencion sul contengut d'un article protegit. Se s'agís d'una modificacion concernent un article protegit perque una Wikipèdia:Guèrra d'edicion s'i desencadenava, es inutil de far aquesta demanda s'un consensus l'aprovant es pas estat trobat sus la pagina de discussion de l'article.
Consultatz los critèris per las paginas protegidas (Wikipèdia:Pagina protegida) abans d'efectuar una requèsta d'intervencion.
Quand sètz prèst, clicatz sus un dels ligams çai jos e redigissètz vòstra demanda. Se retrobarà tot en bas d'aquesta pagina. Poiretz reprendre la paraula a tot moment en clicant sul ligam [modificar] a drecha del títol de vòstra demanda.
Archivatge
Se vòstra demanda es anciana, es possible que siá estada archivada : Consultar los archius
Somari
- 1
- 2 Utilizacion d'aquesta pagina
- 3 Archivatge
- 4 Requèstas executadas o tractadas
- 5 Requèstas refusadas o impossiblas de tractar
- 6 Categoria "Exclòure al moment de l'estampatge". Demanda de transferiment de dos modèls protegits
Requèstas executadas o tractadas[modificar la font]
- Las requèstas classadas çai jos son estadas tractadas per un administrator.
- Las requèstas tractadas dempuèi mai d'una setmana son archivadas.
Espaci enciclopedic[modificar la font]
Espaci meta[modificar la font]
Requèstas refusadas o impossiblas de tractar[modificar la font]
- Las requèstas classadas çai jos son estadas refusadas.
- Las requèstas tractadas dempuèi mai d'una setmana son archivadas.
Biàrritz[modificar la font]
La pagina Biàrritz ven encara protegida; aprés lo consensus, demandi de metre un bendèl de las comunas de Labord en luòc del bendèl de las províncias bascas SVP. Mercés per l'ajuda. Coralament, Hegibeltz 27 de set de 2007 a 06:57 (UTC)
- Siáu d'acòrdi amb la proposicion d'Hegibeltz.--Aubadaurada 27 de set de 2007 a 08:50 (UTC)
Categoria "Exclòure al moment de l'estampatge". Demanda de transferiment de dos modèls protegits[modificar la font]
Ai trobat la Categoria: Exclòure al moment de l'estampatge que son títol es incorrècte (exclòure es una forma catalana). Ai creat la categoria novèla Categoria: Exclure al moment de l'estampatge e i ai transferit 3 modèls de la premiera; mai ne rèsta dos que son protegits (Modèl: Metabendèl d'avertiment e Modèl:Portal).
Vos demandi de transferir aquelei 2 modèls dins la categoria novèla. Trobaretz lei doas categorias dins la Categoria:Wikipèdia:Libres. Grandmercé. Vivarés (d) 24 genièr de 2010 a 22.26 (UTC)
Aqueste fichièr proven de Wikimedia Commons?. Las informacions qu'o concernisson son afichadas çaijós (procedura).[modificar la font]
Quand se clica sus un imatge, se vei lo messatge precedent.
Mai la formula « Las informacions qu'o concernisson » es incorrècta: lo pronom "o" es neutre e s'emplega per exemple dins una frasa coma « O sabi » o « O disi » (Sabi/Disi aquò). Aicí, lo pronom designa un fichièr e deu èsser masculin.
Fau remplaçar « Las informacions qu'o concernisson » per: « Las informacions que lo concernisson ».
Ai ja fach una demanda lo 8 de febrier. Vivarés (d) 14 febrièr de 2010 a 16.39 (UTC)
- Es bon ara Mertyl (d) 14 febrièr de 2010 a 17.48 (UTC)
Descargament, cargament[modificar la font]
Segon lo lexic d'informatica de l'IEO, se ditz "descargar" (anglés "download", francés "télécharger vers l'aval") e "cargar" (anglés "upload", francés "télécharger vers l'amont"). Faudriá rectificar lei messatges Mediawiki que contenon "telecargar, telecargat, telecargament". Vivarés (d) 21 mai de 2010 a 11.35 (UTC)
Lo que el viento se llevó (película)[modificar la font]
Presupuesto[modificar la font]
La película contó con un increíble presupuesto que alcanzó 4,25 millones de dólares. Se convirtió en la película más larga y más cara hasta ese momento.
Si ajustamos la recaudación por la inflación, Lo que el viento se llevó es la película más taquillera en cuanto a la inflación por encima de películas como La guerra de las galaxias y Sonrisas y lágrimas .[1] Modèl:Cr


text:
Bancourt
Bancourt es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
D'après Harbaville[ref. necessària], lo vilatge de Bancourt remontariá a la s-|X|e}}. Se tròba, a Modèl:La s-, una dynastie féodale en portant lo nom de Bancourt #que las armas n'èran d'aur al lèma de caras acompanhadas de tres leons issants del meme coronats de azur. Claeres De Bancourt #èsser bailli de Sant-Omer, en 1282. Lo abbaye de Sant-Vaast possedissiá, en 1245, una renda dins lo pòble. A Modèl:La s-, lo proprietari de la distincion èra lo comte de Oisy.
D'après Harbaville[ref. necessària], le village de Bancourt remonterait au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. On trouve, au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, une dynastie féodale portant le nom de Bancourt dont les armes étaient d'or à la devise de gueules accompagnée de trois lions issants du meme couronnés d'azur. Claeres de Bancourt fut bailli de Saint-Omer, en 1282. L'abbaye de Saint-Vaast possédait, en 1245, une rente dans le village. Au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, le propriétaire de la seigneurie était le comte d'Oisy.


text:
Sant Soplèci (Carcin)
Sant Soplèci [1][2] o puslèu Sent Soplèci[3] (oficialament en francés Saint-Sulpice) es una comuna de Carcin (Occitània), situada dins lo departament francés d'Òlt e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom de Sent Soplèci es lo d'un avesque de Borges, o dos segon los autors, als sègles VI e VII[4],[5],[6]. En toponimia, se rencontra la fòrma sabenta de son nom (Sulpici) o de fòrmas d'evolucion populara (Soplesi, Soplèsi, Somplesi, Sepise, etc), o tanben de fòrmas d'evolucion populara influenciadas per la fòrma sabenta, generalament utilizada oficialament en francés. Sembla que Soplèci siá dins lo darrèr cas.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Livernon; es ara del canton de Causse et Vallées (en francés), donc Causses e Vals.
- L'intercomunalitat es dempuèi lo 1èr de genièr 2014 la del Grand-Figeac (en francés), donc del Grand Fijac [7].
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2013 : 150 abitants (11 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Gaston Bazalgues, A la Découverte des Noms de Lieux du Quercy et des Communes du Lot, Les Éditions de la Bouriane et du Quercy, 2002
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 629
- ↑ Gaston Bazalgues, A la Découverte des Noms de Lieux du Quercy et des Communes du Lot, Les Éditions de la Bouriane et du Quercy, 2002, p. 123
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007
- ↑ Un peu d'histoire... Vendredi 22 novembre 2013 url=http://www.grand-figeac.fr/un_peu_d_histoire.html, site=http://www.grand-figeac.fr


text:
Pagina
d'avant
Pagina
d'apres
Ensenhador
Los proverbis sur las crespas ne manquen pas dins lo Confolentés.
Per lo Mardí-Gras, òm passava una crespa sos la coa de las vachas per que los mostics las fissen pas.
Minjavan sovent de las crespas en defòras de quelas festas. Fasian de las crespas friulas, e de las crespas a la pomarterra, a l'onhon, au porrat, au lard. Fasian de las crespas sucradas quand quo era un dessert, o ben de las crespas per minjar entau quand quò fasia lo repast. La farina, sie de blat negre, sie de froment, era desmelada avecque de l'aiga mai sovent qu'avecque deu lach, e n'òm podia o pas metre deus uòus.
"Dins lo temps, ma defunta granda-maire, l'avia 'na granda paëla avecque 'na granda coá. La fasia las crespas, mas quo era de las crespas qu'eran bien agrandidas coma lo dessur de quela cuveta lai. Quante òm es una tropa de gents, quò minja bien. Quò n'era pas de las petitas crespas sucradas coma vos vesetz, per çò que quò falia bochar lo ventre de quauqu'uns! Quò ne'n falia cinc o sieis per... quo era minjat coma lo pan; parier, oc-es, per se sadolar." (L. R.).
Autrament "òm ne fasia pas bien de gasteus". Òm ne fasia quante lo forn era 'lumat per lo pan, e surtot per los repasts de festa.
Boirar cinc cents gramas de farina avecque una o doas pinçadas de sau, un veire de sucre, un paquet de levura de bolangier e quatre uòus. Faire levar la pasta doas oras. Estendre quela pasta sur un linge, e copar los binhets au copa-pasta. Lor balhar una forma quala que sie. Faire cueire a l'òli bulhent quatre o cinc minutas. Los virar per que creissen mielhs. Los sucrar per una vetz que son cueches.
N'òm fasia atot deus binhets de pasta de pan, las guenas.
"Lo lundi de Pasca, quo era lo jorn speciau per far las sopas rossas. Òm batia quauques uòus dins una sieta. N'òm 'chaptava un petit bolin; quo es una petita micha, n'òm ne minjava pas deus michons d'autras vetz. Quò fai qu'òm 'chaptava un bolin per far las sopas rossas, esprès. E n'òm trempava sa quartela de bolin dins quilhs uòus batuts. N'òm fasia chaufar de l'òli dins una paëla, e quand quo era bien chaud, n'òm metia son rondin dins l'abilhatge. E n'òm avia deu sucre de contre. Quand quo era cuech, quo era bien rossesit deus dos costats, n'òm lo metia dins la sieta, e n'òm metia un petit de sucre. Quo era las sopas rossas. Nos copavam de las petitas trenchas, n'òm ne'n fasia au moens chascun doas o tres sopas rossas. Quò fasia si voletz un petit colacion quí. E nos 'chabavam la micha autrament. Iu me rapele, ma granda-maire venia totas los Rameus, e ben nos ne'n fasiam atot per los Rameus." (M. G.).
N'i a que boiren un petit de lach avecque los uòus. Quò mainatja los uòus per çò que quò ne'n pren beucòp. Quò espessís moens lo jus e quò iò agrandis.
Fasian lo clafotís a las cireisas negras, o ben la flaunharda a las peras, a las pomas, a las prunas, a las cireisas. La flaunharda se fai coma lo clafotís mas quò fau mai de farina "quò se ten mai, quò se ten mielhs, òm iò 'trapa e òm pòt iò minjar entau. Tandis que si vos fariatz lo vrai clafotís assetz mòu, quò fau una culhiera per iò minjar." (L. R.).
Lo chaulat, quo era 'na flaunharda cuecha au forn sus una fuelha de chaul.
Fasian de las tartras avecque la frucha de sason; l'ivern n'òm metia cueire la frucha sechada dins de l'aiga coma una compòta, e quò garnissia las tartras; decoravan las tartras a las prunas emb deus croisilhons de pasta. E fasian deus gasteus, a la frucha lo mai sovent.
"Iu mete, quò depend, sèt, uech culhieradas - culhieras a sopa - de farina, quatre uòus. Iu desmele bien ma farina avecque mos uòus, e iu mete sèt culhieradas de sucre. E ben quante quo es bien desmelat, quò fau metre la pasta coma 'la se deu metre. Si l'es tròp dura, quò ne fai pas, si l'es tròp mòla, quò ne fai pas. E ben, si 'la n'es pas tròp dura, iu mete quauquas culhieradas d'òli per despessir ma pasta. E puei quò fau un paquet de levura. Alòrs i' ai mas pomas que son peladas, copadas a petitas lamelas, eiquí, una bona plena sieta qu'iu mete, a sopa. Alòrs i' iò fote quí dedins ma pasta qu'es espessa, mas pas tròp quand mesma. I' iò brace tot ensemble. Òm pòt bien metre un petit mijon de ròm. E puei iu graisse bien ma tòla, iu la graisse d'òli, e puei iu mete un petit mijon de farina qu'iu secode per que quò la 'massa pas tròp, per la faire mielhs sòrtir, per çò que iu los desmotle tots mos gasteus. E puei mon gasteu es quí dedins, iu mete au forn a petit fuòc. Quante òm gaita, òm veu ben coma quo a montat - ilhs monten coma tot - e ben vos laissatz cueire quí una ora. Quo es pòrtat una ora, mas me iu tue ma cosiniera avant e quò 'chaba de cueire entau." (L. R.).
Los bolangiers, los pastissiers vendian d'autres gasteus, mas gaire de monde se'n podian 'chaptar. Los dròlles, deus còps, se 'chaptavan deus carcalins bulhits.
"N'i avia d'un sòu, n'i avia de dos sòus. Vos garantisse ma mair n'avia jamai donat dos sòus per qu'iu ne 'chapte un gròs, quo era juste un sòu e! un petit. Quo era rond, quo avia l'aurelhas desviradas quí, era tròp brave, e puei quo avia un cròs au mitan. Quò crostilhava, quò n'avia pas de mija, l'apelavam deu carcalin bulhit. Sai poench coma ilhs iò fasian, quo era los gasteus. A! ilhs ne'n portavan ben d'autres, quilhs que volian, vos satz ben, mas ma maire ne fotia pas l'argent per las crosèias e! Quante 'la m'avia donat un sòu per aver un carcalin bulhit, quo es tota quò que i' avia, oc-es. N'òm iò trobava bon, sai pas que quo era, creiaque quo era bien de la pasta, quo era sechat, bien sechat, quo era creiaque un petit de sucre dedins. Mas quò ne fasia pas pan e! dedins, quò se carcilhava, quò n'era pas pan." (M. G.).
O ben 'chaptavan deus petits chavaus.
"Ilhs fasian deus petits chavaus dins lo temps, quo avia existat bien lontemps. Quo era una espeça de pasta plata, de biscuit. Quo era espes coma lo det entau, e quo era long coma quilhs gròs "croissants", mas quo era fòrma deu petit chavau. D'un costat, creie que quò junhava lo mòtle, ilhs eran bien plats; mas de l'autre costat, ilhs eran un petit mijon uflats, un petit mijon rònds. E puei ilhs avian un còlier roge quí, l'arnes era marcat, lo bridon quí, e los uelhs. E puei ilhs avian deus gruns de sucre gròs quí dessur. Los pastissiers dins lo temps, quo era coma los basards, quo era parier. Alòrs vos veiavatz deus grands cajòts entau, quo era plen de quilhs petits chavaus. E quelas vielhas, 'las 'navan quí, quò lor falia un chavau per chasque petit. Alòrs quand n'i avia cinc o sieis, quò ne'n fasia deus borricons! E puei los grands n'aurian plan minjat quauqu'un! Quo era avant la guerra quò-quí. Aprep la guerra ilhs abandoneten lo motle quí." (G. B.).
La fontanja ("gâteau de Savoie") - qu'òm apelava sovent "estofa-crestian" - se minjava per las nòças, los repasts de festa, mai deus còps se 'chaptava a la feira. N'i a que se sovenen de n'aver veüdas mas pas de n'aver minjadas. "Quo era coma un fromatge, iu creie, fach coma un gasteu de Savoie. Quo es large au fond e puei quò vai en estrecissent a la cima, quo era entau naut. I' ai veüt, los pastissiers, los bolangiers ne'n avian sovent, òm l'apelava una fontanja." (J. R.).
"Ma maire, quand 'la vendia los lapins entau a las feiras, 'la n'avia 'chaptat quauqua fontanja entau, que 'la nos partajava alòrs. Quo era un gasteu qu 'era un peuc coma una esponja dedins, una pasta mòla quí coma de la pasta de babà. Mas alòrs lo dessur quò i avia una espeça de crema benleu chocolatada, e puei deu machin glaçat blanc dessur. A! los vielhs! e ben "mon vieux", la fontanja!" (G. B.).
Per las nòças, balhavan atot de las islas flotantas emb de las pralinas esbolhadas per faire lo pralin, o ben deu siròp coma per lo babà. D'aprep una enquesta de 1977: "Les autres plats servis aux noces étaient l'affaire de cuisinières professionnelles (anciennes cuisinières d'auberges ou de maisons bourgeoises) qui confectionnaient les préparations savantes, les desserts dont les "étouffe-chrétiens" et les isles flottantes étaient les sommets." (P. Boulanger in Ethnologia - 1977)
Pagina d'avant Pagina d'apres Ensenhador


text:
Cereala
Las cerealas (del nom de la divessa romana de la grana; Cerès) son de plantas que se n'utiliza la grana per la consomacion, que botanicament se nomena cariopsi, e conten d'amidon que se pòt transformar en farina, basa de divèrsas preparacions alimentàrias (pan, pastas, pastís, etc.) e son la matèria primièra per la fabricacion de begudas alcolicas (bièrra, whisky, sake); tanben lo gèrme se pòt utilizar dins lo regimens e per alimentacion animala, se'n trai d'òli, especialament del milh.
Al sens estricte, las cerealas son de graminèas (Poaceae) mas tanben se considèran coma cerealas las granas de qualques autras familhas cultivadas pel consum uman o animal.
Actualament las cerealas fornisson la màger part (45%) de las calorias alimentàrias de l'umanitat.[1]
En tèrmes botanics, las cerealas apartenon a la familha poacea (o gramacèas). D'autras grandas familhas botanicas s'assimilan a vegadas a las cerealas: la grana del blat negre (poligonacea), la quinoa (quenopodiacea) e lo sesam (pedaliacea).
Somari
L'influéncia de las cerealas dins l'istòria de l'umanitat[modificar | modificar la font]
Las cerealas, amb las Fabaceae (leguminosas), foguèron las primièras familhas de plantas a èsser cultivadas al neolitic. Inicialament se plantava de varietats salvatjas, mas amb la seleccion se produguèt la domesticacion d'aquelas espècias, e en seguent, la transformacion en varietats domesticas pus rendablas, las plantas venguèron pus grandas (aumentant atal la productivitat) e que tombèron pas l'espiga (ne facilitant la culhida).[2]
Se considèra que la cultura de las cerealas permetèt lo desvolopament de las grandas civilizacions. En efèit, en donant una nutricion regulara e abondanta al pòble, las cerealas permetèron l'organizacion de societats pus densas e pus complèxas. Atal prenent en compte que los rendements de las cerealas resultèron elevats e la conservacion foguèt pro facila, permetèt de constituir d'excedents que en mai rendèron possible lo comèrci.[3]
Las cerealas de basa sus las qualas se bastiguèron las civilizacions, foguèron divèrsas. En Orient Mejan e Euròpa foguèt lo blat, en Orient Extrèm de las condicions umidas foguèt lo ris; los pòbles d'America modifiquèron las plantas salvatjas e creèron fòrça varietats de milh. Finalament las civilizacions en Africa saheliana e subsahariana cultivèron lo milh menut, una planta capabla de s'adaptar a una sason umida corta.
Utilizacion[modificar | modificar la font]
Alimentacion umana[modificar | modificar la font]
En alimentacion umana s'utiliza lo blat e lo ris, las divèrsas varietats de milh menut e milhòca, e lo blat negre.
L'òrdi s'utiliza per far lo malt, basa de la bièrra.
De cerealas segondàrias se tornan utilizar en quantitats creissentas amb implantacion de l'agricultura biologica, coma l'espèuta, lo segal o la civada.
D'autras plantas coma la quinoa, cultivada tradicionalament en America del Sud, se desvolopan, tanben gràcias al sector de l'agricultura ecologica.
- Principalas formas de consum de cerealas :
- En grana: totas, especialament lo ris, lo milh, lo milh menut, lo blat negre e l'òrdi, mas tanben lo blat dur (sovent precosit), l'espèuta, la civada, la quinoa.
- En farina: blat, segal, blat negre, espèuta per la fornariá (pan, galetas e la pastissariá).
- semola: blat dur (coscós, bolgor, pastas alimentàrias), milh (polenta), milh menut.
- En farinetas o cremas: civada (gruau o porridge).
- En flocons: civada
- En pastas alimentàrias : blat dur, segal, espèuta, ris, milh menut, blat negre.
Alimentacion animala[modificar | modificar la font]
Una granda partida de la produccion mondiala es destinada a l'alimentacion dels animals domestics: dins los païses desvolopats, 56% del consum de cerealas servís a alimentar lo bestial, e dins los païses en via de desvolopament es de solament de 23 %.[4] 37% de la produccion de cerealas del monde se destina alimentacion dels animals d'elevatge.[5]
Dins l'alimentacion animala practicament s'utiliza totes los tipes de cerealas, subretot lo blat tradicionalament reservat al consum uman, jos divèrsas formas :
- granas entièras ;
- granas trissadas ;
- plantas entièras cortadas abans sa maduretat, jos forma d'ensilatge: blat e milhòca.
Aprèp la culhida los rèstas se pòdon utilizar coma palha per la jaça
Utilizacions industrialas[modificar | modificar la font]
- Produccion d'alcòl etilic e de begudas alcolicas per fermentacion e destillacion : aquavit, bièrra, sake, vodka, whisky…
- Derivats de l'amidon: siròps, dextròsa, dextrina subretot del milh, e utilizats dins l'industria agroalimentària, la papetariá, la farmacia e mai.
- La palha, utilitzada dins la construccion tradicionala e, recentament, dins l'ecologica.
Caracteristicas nutritivas[modificar | modificar la font]
Las granas de las cerealas contenon generalament :
- Fòrça glucids, a l'entorn de 70 % a 80 %, jos la forma de midon ;
- proteïna (fins a 15 % dins lo blat dur) ;
- lipids en bassa proporcion (mens del 5 %), venent del gèrme ; d'ont se n'extrai d'òli dins certanas cerealas ;
- sals minerals.
La grana es envolopada per una cuticula essencialament facha de cellulòsa.
Las cerealas son subretot interessantas per son apòrt energetic, jos forma de sucres lents. Tanben son una font de vitaminas e de fibras. Sas proteïnas mancan de divèrses aminoacids essencials coma la lisina o lo triptofan. Qualques cerealas contenon una proteïna particulara, lo glutèn, que permet de far de pan, las cerealas panificablas: son lo blat, l'espèuta e lo segal).
Lo consum de ris descorticat (ris blanc) pòt provocar un manca de vitamina B1 o tiamina, causa, sens complements alimentaris, lo beriberi. Lo consum excessiu de milh, que seguèt pas lo procèssus de nixtamalizacion, pòt conduire a una manca de vitamina PP, causa de la pellagra. Per certanas personas predispausadas, lo glutèn pòt provocar la malautiá celiaca, que produsís una atrofia de la mucosa intestinala.
Importància economica[modificar | modificar la font]
La colhida mondiala de cerealas atenh 2,07 miliards de tonas (an 2003). Atal representa una mejana bruta de 345 kg per abitant e per an (per 6 miliards d'abitants en tot), mejana de 155 kg per las cerealas destinadas a l'alimentacion umana.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en)Donadas de la FAO, 2001-2003[PDF]
- ↑ (es)FULLOLA, J.M., NADAL, J. Introducción a la prehistoria. Barcelona, 2005. Editorial UOC.
- ↑ (fr) De l'inégalité parmi les sociétés, Jared Diamond, Gallimard
- ↑ (en) World Resources Institute, Earth trends, Agriculture & food, Table data base , [1] o [2]
- ↑ (en) Lester Brown, Lo plan B, per un pacte ecologic, capítol 9, disponible en línia en anglés


text:
-327
Aquesta pagina concernís l'an -327 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Republica Romana[modificar | modificar la font]
A Nàpols, tensions importantas entre diferentei faccions de la vila favorabla ò non — lei patricians èran en favor de l'aliança ambé Roma e lei plebèus ambé lei Samnitas — ai Romans. Puei, en fàcia de divèrseis accions ostilas de la ciutat e de menaças de secession au sen d'autrei vilas de la region somesas a Roma, lo Senat li declarèt la guèrra. Aquò entraïnèt una reaccion dei Samnitas e lo començament de la Segonda Guèrra Samnita.


text:
Abadiá de Sant Guilhèm dau Desèrt
L'abadiá de Sant Guilhèm dau Desèrt es una abadiá situada en Lengadòc, dins l'actual departament d'Erau, dins lo vilatge de Sant Guilhèm dau Desèrt localizat dins la val de Gellona al jonhent del riu de Verdus e del flume d'Erau. L'ensems arquitectural format per l'abadiala, las clastras, e los bastiments del convent es un dels mai complets del Lengadòc mediterranèu.
Istòria[modificar | modificar la font]
D'en primièr nomenada abadiá de Gellona, foguèt fondada e dotada lo 14 de decembre de 804 per Guilhèm de Gellona, comte de Tolosa e duc d'Aquitània, que serà pus tard canonizat en Sant Guilhèm. La glèisa actuala es la tresena edificada dins aquel luòc. De la primièra construida pel comte Guilhèm, demòra pas cap de traças visiblas. La segonda, d'après lo Sacramentari de Gellona, foguèt enauçada a la fin del sègle X, mas ne'n demòra a l'ora d'ara que la cròta e la torre de Sant Martin al sud de l'edifici. Aquesta glèisa preromanica foguèt degalhada o destruida per un grèu incendi al començament del sègle XI. L'abadiala romanica actuala foguèt alavetz constituida en tres fasas per l'abat Pèire I, entre lo mitan del sègle XI e la fin del sègle XII.
De bregas an sovent opausadas las abadiás vesinas d'Aniana e de Gellona, los monges d'aquesta darrièra agent sempre volgut menar una politica d'independéncia. Lo prestigi de l'abadiá al sègle XII èra fòrça important, sa visita èra fòrça recomandada als romieus de Sant Jaume de Compostèla, per fin d'i adorar las relíquias de la crotz e del còs de Guilhèm.
En 1569 l'abadiá foguèt saquejada per d'uganauds venguts d'Aniana e Ginhac. Al començament del sègle XVIII, de benedictins de Sant Maur construguèron al sud de l'abadiá un novèl monastèri d'estil classic constituit de tres bastiments e d'una cort centrala. En 1783 l'abadiá es suprimida per decision reiala e jos l'influéncia de l'avescat de Lodeva, totes sos bens atribuits a aqueste darrièr. A la Revolucion Francesa, l'abadia serà espeçada e venduda.
Las clastras foguèron desmuralhadas e possedisson pas pus que doas galariás (nòrd, e oèst en partida). Aqueste ensems foguèt vendut en 1905 e se trapa uèi al musèu The Cloisters a Nòva York. Qualques tròces son servats a la Societat Arqueologica de Montpelhièr.


text:
Composicion de l'Èste dens l'Egipte antica
Dens l'Egipte antica, l'Èste que's compausa e qu'ei acompanhat deus elements seguents :
L'ompra qu'ei un doble qui acompanha çò qui existeish, lo nom qu'a ua valor de creacion e d'existéncia (çò qui ei nomat qu'existeish e qu'ei provesit de las qualitats autrejadas per las paraulas), lo Ka qu'ei la hòrça, lo poder de l'èste, lo Ba qu'ei ua representacion mobila de l'esperit de l'èste (mes que pòt existir au medish temps que l'èste, qu'ei un alter ego). Lo còr qu'èra lo depositari de l'amna durant la vita. Qu'èra embaumat (au contre deu cervèth qui èra vueitat durant lo procès de momificacion) e qu'èra pausat sus la balança au moment deu jutjament de l'amna.


text:
Saint-Léonard-des-Bois
Saint-Léonard-des-Bois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarthe e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Aquela pichona municipalitat a situat en la vallée de la Sarthe, en aval de Alençon. Aquela porció de la vallée a trucat Alpes mancelles a causa de las siás escarpements importantas a causa del érosion fluviatile. La Sarthe, al cors dels periòdes géologiques recents, caminava sus un scenari #qu'a progressivament creusé. Lo traçat del riu en essent fach, a contunhat lo sieu creusement en las ruscas plissées hercyniennes jos-jacentes. S'explica aital coma la Sarthe i aja entaillé a la perpendiculaire las barras de grès armoricain. Es la surimposition. Sant-Léonard-de detlos-Bòsques deu los sieus païsatges accidentats a aquel fenomèn. Los affleurements de grès armoricain se presentan per endroits, sustot en lo méandre de la Sarthe, jos la forma de éboulis. Los falaises dels Alpes mancelles als alentours ressòrton sovent l'Unitat|200|m {{}} d'altitud costada es e revèla un dénivelé d'Unitat|100|m {{}} per çò qu'es de la Sarthe.
S'es espetat, a Sant-Léonard, dels ardoisières al començament del Sègle XX.
Las municipalitats limitrophes de Sant-Léonard-de detlos-Bòsques son : Molins-lo-Carbonnel, Assé-lo-Boisne, Sougé-lo-Ganelon, Sant-Paul-lo-Gaultier costat Sarthe e Sant-Pierre-de detlos-Nins e Gesvres costat Mayenne. Es egalament limitrophe del Adorna, e doncas de la Bassa-Normandie, per la municipalitat de Sant-Céneri-lo-Gérei al nòrd-es.
Cette petite commune est située dans la vallée de la Sarthe, en aval d'Alençon. Cette portion de la vallée est appelée Alpes mancelles à cause de ses escarpements importants dus à l'érosion fluviatile. La Sarthe, au cours des périodes géologiques récentes, cheminait sur un plateau qu'elle a progressivement creusé. Le tracé de la rivière étant fait, elle a continué son creusement dans les couches plissées hercyniennes sous-jacentes. On explique ainsi que la Sarthe ait entaillé à la perpendiculaire les barres de grès armoricain. C'est la surimposition. Saint-Léonard-des-Bois doit ses paysages accidentés à ce phénomène. Les affleurements de grès armoricain se présentent par endroits, notamment dans le méandre de la Sarthe, sous la forme d'éboulis. Les falaises des Alpes mancelles aux alentours dépassent souvent les 200 m d'altitude côté est et révèle un dénivelé de 100 m par rapport à la Sarthe.
On a exploité, à Saint-Léonard, des ardoisières au début du Sègle XX.
Les communes limitrophes de Saint-Léonard-des-Bois sont : Moulins-le-Carbonnel, Assé-le-Boisne, Sougé-le-Ganelon, Saint-Paul-le-Gaultier côté Sarthe et Saint-Pierre-des-Nids et Gesvres côté Mayenne. Elle est également limitrophe de l'Orne, et donc de la Basse-Normandie, par la commune de Saint-Céneri-le-Gérei au nord-est.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat a de vestigis istorics. Lo un dels mai ancian es lo luòc de Narbonne, un camp retranché de l'epòca gauloise. A la Modèl:Vida sègle, lo ermita Léonard s'installa. Lo luòc de lo sieu ermitage ven lo luòc de pelegrinatge dich de Vendeuvre.
La commune a des vestiges historiques. L'un des plus anciens est le site de Narbonne, un camp retranché de l'époque gauloise. Au Modèl:VIe siècle, l'ermite Léonard s'installe. Le lieu de son ermitage devient le lieu de pèlerinage dit de Vendeuvre.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
]]


text:
01/07/2017
Los vilatges dau ranvers de Perigüers, per Joan-Lois Leveque
Jean-Louis Lévêque étudie les noms de lieux des communes autour de Périgueux. Aujourd'hui...
La Crotz dau Rapt / La Croix du Rat
commune d’Antonne-et-Trigonant
Coma quò se ditz ?
[lɒkrudɔw’ra] > « lôkrou dôw-ra »
Qué quò vòu dire ?
Le premier élément de ce toponyme composé représente l’occitan crotz (croix), ici avec le sens de carrefour ; pas moins de sept routes ou chemins aboutissent en effet à ce croisement situé en forêt de Lanmary, à quelques encablures au nord-est du château de Caussade.
La francisation du déterminant est trompeuse. Celui-ci correspond non à l’occitan rat mais à l’ancien occitan rapt, prononcé également [ra] ; évolution du latin rapidus, ce terme désignait une pente rapide, un terrain accidenté. Cette étymologie est clairement attestée par un texte de 1482 relatif aux possessions du prieuré de l’Amblardie, dans lequel il est fait état du ténement du Rapt (autrefois dans la paroisse voisine de Trélissac). Elle est également confirmée par la configuration des lieux, l’altitude passant de 203 mètres à la Croix du Rat à 135 mètres au fond du vallon que domine le château de Caussade.
Jean-Louis Lévêque
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que l'emission dau diumenc 2 de julhet 2017 a 11 oras sur França Blu Perigòrd se debanara en directe de la felibrejada de Sench-Astier.
Joan-Pau Verdier dedicaçara son darrier obratge "Lenga de pelha, ragots d'oc" libre de cronicas + CD sur l'estand de Novelum avant e apres l'emission.
Queu libre au pretz de 12€ es editat per Novelum en partenariat coma França Blu Perigòrd.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
Gaspard, per Joan Ganhaire, episòde 15
Caüsac que aviá laissat la chalor de sa chambra tanleu lo crid d’alarma de Ròsa coava lo radiator a gas que rodilhava pertot quante li faliá se panturlar dins los corredors daus Ombradors e fuguet lo sol a planher la mòrt de l’arcandier. A pas ‘gut lo temps de ren dire… Quo es vrai que un pauc mens matrassat per Bertrand, auriá pogut nos dire qui quo es que li aviá passat comanda, era plan segur que l’ideia li era pas venguda tota sola de persegre lo paubre pitit Gaspard. E quo es segur tanben, que fuguesse-t-eu pas d’umor de parlar, Franciscò o l’ Afrós se serián fait un plaser de tornar trobar las metodas vielhanchòtas mas lo diable efficaças que avián fait lor renomada sus dos o tres continents. Caüsac convoquet un conselh de guerra dins la granda sala. L’ora era grava. I ‘viá de las decisions de prener, una tactica d’adoptar. La bela taula reçaubet tot lo monde, raviscolats per daus beures chauds per Gaëtan, lo Professor e la quita Julia venguda junher lo grope e que ninava sus sos genuelhs lo pitit Gaspard que subeçava de son durmir copat. Lo paubre zo portava luenh de ne’n estre la causa de tot queu charavelís. Los autres, los òmes, qué, la Ròsa compta qua’iment per un òme, avián fait petar lo bluschalh de quela blancha que fam aus Ombradors emb un boiradís de prunas, cireisas, perons e fijas. Quò ‘racha un pauc, mas i a plan mestier de s’eschaurar dins entau de las situacions. D’en prumier, que far dau mòrt ? Entre credar a la policiá, explicar tot l’afar, riscar de veire Bertrand acusat de murtre mai si un podiá plaidiar la legitima defensa, e far discretament dispareisser Baptiston, la chausida fuguet leu facha. Demorava pus nonmàs trobar lo bon biais. Lo sebelir dins los bòscs, quo era lo risque de veire la sauvatgina lo desterrar quauque jorn au nas d’un cherchaire de botareus, lo cloncar dins l’estang dau Bòsc d’ Infern, quauque peschaire podiá se lo gafar coma vielha sabata… I viá ben un moien… S’era vut autres còps que Franciscò auriá pas rechinhat a la besunha, mas ai ben vut que quò li disiá ren pus, se fai vielh, nòstre Franciscò, quauques chuchetadís a l’aurelha, e l’Afrós se devoa. Dins quauquas minutas, los tres pòrcs que lo vielh Ricon fai venir a la ferma d’en debas aurán de que craunhar, e bien fin lo que trobara la tomba dau Verolat. Mas i a pas nonmàs quò. E quo es lai que vesem que lo Gaëtan es ben lo mai fin. L’ideia es de far creire au comenditaire dau murtre que Gaspard es mòrt, que son tuaire a chabat lo trabalh mancat a Vilafrancha. Per quò fau trobar lo dich Tardiu de l’Esvelh de Nauta Dordonha, e d’un biais o d’un autre, li far passar un article dins son jornau. Lo temps que lo salòpard que vòu la mòrt de Gaspard comprene que s’es fait becar, aurem trobat un autre acuelh per lo dròlle, lo professor e Juliá, e per trobar una autre cotelaire preste a quela òrra besunha, faudra cherchar un moment. Quòqui, quo es per nautres, Franciscò e io. Quo es pas lo prumier còp que traparem un tipe per las aurelhas, l’espierem drech dins los uelhs, dau temps que lo coteu de Franciscò li pigonhariá l’eschina, ò, nonmàs un tot pitit pauc, nonmàs per li far comprener qu’auriá interest a bien escotar.( de segre)
Joan Ganhaire
29/06/2017
Echampada de balons, per Tomas Virondèla
La diumenjada passada fuguet richa en manifestacions charjada coma zo pòt èsser l'estiu en Perigòrd. Tenetz, quauqua ren de brave : lo festenau dau libre en fèsta de Champsavineu. Remirable. Decidiguí de l'i 'nar emb la pita familha.
T'avisí lo programme e, chausa curiosa, me mainí que la besonha 'nava començar emb d'un laschament de balons. Òu espantable ! Quala bona idèia de fotre per l'aire daus balons que van, vira que viraràs, s'enairar e botar de color dins le cèu que tant talament qu'es blu ne'n ven triste.
A vertadièrament veiquí n'idèia qu'es richa...
Non, seriosament, coma s'es facha dins lo cervelon de lo qu'a 'gut l'idèia, la conneccion entre una fèsta que convida libres e autors e una eschampada de balons ? Lo vesetz vautres lo rapòrt ? Explicatz-me, vos en preje, l'interès de fotre daus balons pel l'aire...
Los imagine plan ben, viroletant de çai e de lai, e au cap d'un briu, quora totes lor aurán virat l'eschina per anar s'ocupat d'autra chausa, davalar docetament, començar de se blasir e s'anar entraupar un dins un riu e 'n autre a la cima d'un aubre : « E espia papà ! Un auseu fluò ! » « Que nanni paubre pitit, sabes ben, bogre de nèci, que n'i a pas mai d'auseu que se son totes escanats en engolar dau plastic, qu'an crebat juste aprèp los darrièrs peissons. »
E se doman, en començar la jornada, te fasiá una eschampada de balons ? La vita 'nariá mielhs, cresetz pas ? « Lo plastic, quo es fantastic » quò rima tanben en occitan !
A d'una epòca, te clauvavan de las cheitas sus las pòrtas de las granjas. Tant mai quò vai e tant mai me dise que ne sem pas tant aluenhats de quilhs temps.
T. Virondèla
23/06/2017
Los vilatges dau ranvers de Perigüers, per Joan-Lois Leveque
Jean-Louis Lévêque étudie les noms de lieux des communes autour de Périgueux. Aujourd'hui...
Lu Bòsc Sent Peir / Bostsempey
commune de Brantôme-en-Périgord
Coma quò se ditz ?
[lʉˌboːʂɛ̃m’pɛj] > « lubo shèm-peil »
Qué quò vòu dire ?
Bostsempey représente la phonétisation de l’occitan Bòsc Sent Peir, c’est-à-dire « le bois de saint Pierre ». Cette étymologie se retrouve clairement dans plusieurs attestations historiques : village du Bos Sainct Pey en 1671, au bois St pay en 1746 ou encore le Beau Sempey vers 1780 sur la carte de Belleyme.
Il est possible que le déterminant garde la mémoire d’un lien historique avec l’abbaye de Brantôme, placée sous le vocable de ce saint. Alternativement, ce déterminant pourrait aussi renvoyer au patronyme Sent Peir, bien attesté sous la francisation Sempey, en tant que nom de propriétaire.
La forme cadastrale actuelle omet l’article masculin, en usage local tant en français qu’en occitan, et qu’il convient de restituer.
Jean-Louis Lévêque.
07:39 Publié dans La Vita en òc ( archivas DL papier), Toponimia e patronimia | Lien permanent | Commentaires (0)
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat l'emission dau diumenc 25 de junh 2017 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Joan-Lois Leveque de l'associacion Novelum per parlar de la formacion au DCL, Diplòme de Competencia en Lenga occitana que se debanara a Marçac d'Eila a partir d'octòbre 2017 jusc'a mai 2018.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
07:38 Publié dans Actualitats, Onte aprener, parlar, escriure la lenga | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
Quino
Joaquín Salvador Lavado (mei conegut deu son chafre Quino - Guaymallén, Provincia de Mendoza, lo 17 de julhet de 1932) qu'ei un famós dessenhaire argentin de benda dessenhada.
Arron deus sons estudis d'art e deu son servici militar qui'u miè a Buenos Aires que's vedò obligat a tribalhar per'mor d'aver perduts pair e mair.
Que comencè mauaisidament e dens lo praubèr, dens lo dessenh publicitari abans de publicar los sons dessenhs umoristics. Lo son cap d'òbra internacionaument conegut qu'ei Mafalda.
ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
(es) Sit web oficial


text:
19/09/2013
Questa dimenjada sur "Meitat chen, meitat pòrc" ...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que los convidats de l'emission dau diumenc 22 de setembre seran:
Yann Cleyrat e Daniel Le Mao , maira de Antona et Trigonant .per los paneus bilingües
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
Voir sur ce blog l'article sur le même sujet :
Les panneaux bilingues à Antonne et Trigonant
Les commentaires sont fermés.


text:
Discutir:Felibritge
- Supression -
- Neutralitat -
- Drech d'autor -
- Article de qualitat -
- Bon article -
- Lutz sus -
- De far -
- Archius -
- Traduccion
Grafia[modificar la font]
En grafia classica, s'escriu "Felibritge". Vivarés 18 d'abril 2006 à 16:49 (UTC)
///// M'acabi de "reorganizar" los articles autors, en botar, per totes los autors occitans las categorias de paginas Literatura occitana, Escrivan occitan puèi, segon l'origina dels autors, de cadun, Literatura lemosina, Literatura provençala, Literatura occitana d'Auvèrnhe (me ne sembla plan melhor que non pas literatura auvernhata o auvernhassa, per que i a dos dialèctes almens de la lenga nòstra en Auvèrnha), Literatura lengadociana, Literatura gascona e c.a... etc. puèi Escrivan lemosin idem provençau idem auvernhat (me n'agradariá melhor benlèu auvernhàs mas o volguèri pas cambiar) idem lengadocian idem gascon etc. e sempre dins lo meteis òrdre, valent a dire d'a çò mai general (Lit. occ., escr. occ.) fins a çò mai local (lit. lem., lit. prov., o escr. lem., escr. prov. etc.)
Tanben "creèri" de paginas nòvas de redireccion, per ex. Naissença a Nimes, a Marselha, a Nimes, en Avinhon, as Ais de Provença, a Grassa (i èra, la m'anavi pas suprimir!!!) etc.Me ne sembla plan interessant de dubrir aquesta mena de categoria per que, d'ont mai n'enantirem dins nòstre trabalh de recuperacion de tot çò nòstre e d'ont mai no'n faràn de besonh de paginas atal.
Lo problèma es que quand m'agachi las paginas aquelas un còp installadas, es totjorn la meteissa ressega que sortís: La pagina existís pas... Ieu me pensavi qu'èra automatic e que quand se creava una nòva categoria, se fasiá tot sol, d'esperse.De qué se passa alavetz?
Quicòm mai adara: ai evidentament servat las "rubricas" Escrivans provençaus e Capolier dau Felibritge ansin escrich... mas me pensi que tot parièr caldriá "revirar" la pagina "Majorau deu Felibritge" (qu'es en gascon se non m'engani pas...) e la tornar al provençal, id est Majorau dau Felibritge que, d'en primièr es fòrça mai logic (amb las doas autras paginas çai-sus mencionadas) e, d'en segond, me pensi que la "lenga oficiala" del Felibritge es lo provençal... Doncas, e es pas cap aicí un problèma de grafia, mas de causida mai logica del parlar nòstre que cal emplegar que fau emplegar, dins aqueste cas.
M'espèri que las miás reflexionetas faràn enantir lo trabalhàs que demòra per far, qu'es gigant... mas ai lo vam e la vòlha, la volontat per çò far.Adieu-siatz... e portatz-vos fièr... a pro lèu... ciao--Discussion Utilizaire:Patric SANS 12 octobre de 2009 a 16.03 (UTC)


text:
Mèste Verdièr
Joan Antòni Verdièr, dishut Mèste Verdièr, neishut a Bordèu, parròpia de Sent Remèsi le 11 de deceme de 1779 e mòrt dens acesta mèsma vila, plaça de Rodessa lo 25 de julhet de 1820, es un escrivan, poèta e amusaire public occitan.
Biografia[modificar | modificar la font]
Joan Antòni Verdièr es lo hilh de Joan Verdièr, fornèir (es a díder probable marcandèir de pan e còcs) e de Maria Brunetièr. Es dens la parròpia de Sent Remèsi, au ras de Garona, que vad lo 11 de decembre 1779. Los documents nos aprénen que lo tinèu muda, quauques temps après, dens la parròpia de Sent Seurin. Maria Brunetièr sembla pas auger viscut frem de temps. Antòni trabalha avèca son pair e apren lo mestèir de hornèir, de vénder lo pan, mès es forçat tanben de se liurar a d'autas activitats ende ganhar pro d'ardits. Aprenem atau qu'exercèt lo mestèir de vanèir (mentes documents lo designan atau). Possible tanben que sigue ad aquesta epòca qu'auge començat la sua activitat d'amusaire public, de dançanèir amèi de viaulonaire. Un acte nos assabenta de son maridatge, lo 5 de mai de 1806 damb Maria-Catarina Ròsa.
Se pòt maginar que la via dau coble es modèsta. En 1810, Antòni se'n vai capvath Baiona. Sonque dus actes - los de la neishença de dus de sos mainatges - nos gardan la tralha d'aceth sejorn baionés. Antòni aucupa a Baiona lo pòste d'infirmèir-major a l'espitau militar. Son esposa sembla èster tornada a Bordèu abans eth, que ne harà la sua tornada saus bòrns de Garona qu'en 1814. A Baiona, Verdièr poiré auger hèit la descobrida de l'òbra dau cançonèir gascon Pèir Lescar (1730-1808), qu'estut benlèu un de sos modèls. Tornat a Bordèu, Verdièr ven grenadèir de la Garda Nacionau de Bordèu. Es alentorn d'aquesta epòca que comença d'escríver vèrs. Es possible los auge desclamats au cunh de las ruas, mes n'am pas de pròvas d'aquesta activitat. Se saja tanben - shens gaire d'escaduda - au teatre en lenga francesa. Es a partir de 1815 que las suas òbras occitanas son publicadas. Es sa mòrt sobta, a l'estiu de 1820 (a quitament pas 41 ans) qu'estanca la seria. Es pendent aquesta tempsada que pareishen las òbras que haràn sa celebritat: Cadichona e Maian, Lo Sabbat dau Medòc, Antòni lo Dansanèir (dau títol fòrtament autobiografic). Pauc abans de morir, avè augut lo temps de fondar un grop de poètas bordalés de lenga occitana : la Societat daus poètas Gascons, amei una revista literària occitana, la Còrna d'Abondança, que pas mèi que nau numèros auguren lo temps de paréisher abans la mòrt dau poèta.
Estut considerabla la renomada postuma de Mèste Verdièr, en Gironda e alhors. Luvat son eretèir espirituau Teodòr Blanc (1840-1880), un brulh d'autors e poètas gascons girondins e d'alentorn se dishuren eretèirs de Verdièr, coma Elias Boirac de St-Macari o Jan Vigè de St Andriu de Cubsac.
Òbras[modificar | modificar la font]
- L'abanture comique de meste Bernat ou Guillaoumet de retour dens sous fougueys, 1815
- La Catastrophe affruse arribade à meste Bernat ou sa séparatioun dam Mariote, 1815
- La revue de meste Jantot dans l'arrondissement de Bordeaux, 1816
- La mort de Mariote ou meste Bernat bengé, 1816
- La mort de Guillaumet, 1816
- Lou Sabat daou Médoc, 1818
- Bertoumiou à Bourdeou ou lou peysan dupat, 1818
- Antony lou dansaney ou la rebue des Champs-Eliseyes de Bourdeou, 1818
- Alexis ou l'infortuné laboureur, 1818
- Cadichoune et Mayan ou les doyennes de fortes en gule daou mercat, 1819
- Fables nouvelles, 1819
Teatre
- La Mort de Guillaumeta, tragedia burlesca en 2 actes e en vèrs, Bordèu, Teatre Francés, 11 de genèir 1817
- Le Procès de Carnaval ou Les Masques en insurrection, comedia-folia en un acte e en vèrs, Bordèu, Teatre Francés, 27 de genèir 1819
- L'Amour et le Célibat (jamès representada)
Òbras arrecaptadas[modificar | modificar la font]
- Œuvres complètes de Meste Verdié, poète gascon, 16e édition, corrigée et augmentée, avec une Notice sur la vie et les œuvres de Verdié, par Charles Bal, M. Lacoste, Bordèu, 1879, 309 p.
- Œuvres gasconnes de Meste Verdié, poète bordelais (1779-1820). Édition nouvelle soigneusement collationnée, considérablement augmentée et précédée d'une notice, sur Antoine Verdié. Son temps, sa vie, ses œuvres, sa langue, par Léon Bonnet, lauréat des Jeux floraux septenaires. Préface de M. Edouard Bourciez, professeur de langues et littératures du sud-ouest de la France, à la Faculté des lettres de Bordeaux. Féret et fils, Bord-u, 1921, 310 p.
- Farces bordelaises, revirada per Bernat Manciet, prefaci per Albèrt Rèche, Bordèu, l'Orizon Quimeric, 1989, 127 p.
Estudis[modificar | modificar la font]
- GARDY,Felip, 1990. Donner sa langue au Diable, vie, mort et transfiguration d'Antoine Verdié, Bordelais. FEDEROP/SFAIEO, Montpelhièr/Gleisa Nava d'Issac


text:
Estructura algebrica
En matematicas, e pus particularament en algèbra, una estructura algebrica pura es constituida d’un ensemble (dich sosjacent) provesit d'una lèi de composicion (intèrna o extèrna) o de mai d'una, regida(s) per d'axiòmas. Una estructura algebrica mixta i aponde un òrdre o una topologia amb d'axiòmas de compatibilitat.
Somari
- 1 Estructuras algebricas puras
- 2 Estructuras algebricas ordenadas
- 3 Estructuras algebricas topologicas
Estructuras algebricas puras[modificar | modificar la font]
Estructuras de basa[modificar | modificar la font]
Compòrtan que de lèis de composicion intèrna. Lei pus importantas son leis estructuras de grop, d’anèu e de còrs.
Estructuras amb una lèi intèrna unica[modificar | modificar la font]
- magma : ensemble provesit d'una soleta lèi de composicion intèrna.
- monoïde : magma associatiu amb un element neutre.
- grop : monoïde onte tot element es simetrizable.
- grop commutatiu : grop que sa lèi es commutativa
Estructuras amb doas lèis intèrnas[modificar | modificar la font]
- anèu : ensemble provesit d’una estructura de grop additiu (d'element neutre notat "0") e d’una estructura de monoïde multiplicatiu (d'element neutre notat "1"), onte la multiplicacion es distributiva a respècte de l’addicion.
- anèu intègre: anèu e sensa divisor de zèro, valent a dire que tot produch d'elements non nuls de l'anèu es non nul.
- anèu commutatiu : anèu que sa multiplicacion es commutativa.
- còrs : anèu onte tot element non nul es invertible (a respècte de la multiplicacion). Un còrs pòt èsser commutatiu (valent a dire que sa multiplicacion es commutativa) o non.
Estructuras amb aumens una lèi extèrna[modificar | modificar la font]
Estructuras amb una lèi intèrna e una lèi extèrna[modificar | modificar la font]
- modul : grop additiu provesit d'una lèi de composicion extèrna : se definís lo produch d'un element de l'anèu e d'un element dau modul, somés en d'axiòmas de compatibilitat amb l'estructura de grop.
- espaci vectoriau (sus un còrs commutatiu) : modul sus un còrs commutatiu.
Algèbras : estructuras amb doas lèis intèrnas e una lèi extèrna[modificar | modificar la font]
- algèbra sus un anèu : ensemble provesit au còp d'una estructura de modul sus un anèu e d'una estructura d'anèu (compatibla amb la precedenta ; la multiplicacion intèrna i es associativa)
- algèbra sus un còrs commutatiu, sovent sonada simplament algèbra.
- algèbra commutativa : algèbra que sa multiplicacion intèrna es commutativa.
Estructuras algebricas ordenadas[modificar | modificar la font]
- reticul : ensemble provesit d'una relacion d'òrdre parciau, onte tot pareu d'elements a una boina superiora e una boina inferiora. Se pòt definir d'un biais equivalent coma un ensemble provesit de doas lèis de composicion intèrna notadas "" e "" satisfasent cèrts axiòmas (commutativitat, associativitat, idempoténcia, lèi d’absorpcion) ; per tot pareu (x, y) d'elements, e s'interprètan respectivament coma la boina superiora e la boina inferiora dau pareu.
- algèbra de Boole : reticul boinat, distributiu e complementat.
Estructuras algebricas topologicas[modificar | modificar la font]
- Una estructura algebrica e una estructura topologica pòdon coexistir :
-
- grop topologic : grop provesit d'una topologia tala que leis operacions (lèi intèrna e passatge au simetric) sián continuas.
- espaci vectoriau topologic: un autre cas important.
- espaci vectoriau normat : espaci vectoriau provesit d'una nòrma, indicant la « longor » d’un vector. Un espaci normat es un cas particular d'espaci metric, car se pòt definir una distància a partir de la nòrma.
- espaci de Banach : espaci vectoriau normat complet.
- espaci prehilbertian, o prehilbertian : espaci vectoriau reau o complèxe provesit d'un produch escalar. Se i pòt definir una nòrma, dicha euclidiana dins lo cas d'un prehilbertian reau, e hermitiana dins lo cas d'un prehilbertian complèxe. Quauquei cas importants :
-
- espaci euclidian : prehilbertian reau de dimension finida. Provesit de son estructura afina, es lo quadre modèrne de la geometria classica d’Euclides.
- espaci hermitian : prehilbertian complèxe de dimension finida.
- espaci de Hilbert : prehilbertian complet (de dimension finida o infinida). Es un cas particular d'espaci de Banach. L'espaci de Hilbert es essenciau en fisica qüantica.
La lista precedenta es pas exaustiva...


text:
Foguèt lo cantaire, guitarrista e compositor del grop per son primièr album The Piper at the Gates of Dawn (1967). A mesura que la reputacion de Pink Floyd creissiá, sos abuses de drògas psicoactivas (mai que mai LSD) o afectèron de mai en mai, fins a o empachar de far de concèrts o d'assumir quina responsabilitat que siá coma membre del grop.
Solament dos ans après la fondacion de Pink Floyd, Syd daissèt la banda e ensagèt una brèva carrièra en solitari que va fructificar en dos albums, se retirèt puèi, dins l'ostal de sos parents. Pink Floyd subrevisquèt a la siá pèrda, mas la malautiá mentala de Syd aguèt una influéncia prigonda sus las paraulas qu'escriguèron los nòus caps del grop: Roger Waters, e lo substitut a la guitarra de Syd, David Gilmour, coma se pòt veire dins sos mai grands succèsses (The Dark Side of the Moon, Wish you were here e The Wall) amb tèmas fòrça còps inspirats de la desintegracion del sieu excompanh.


text:
Dimècres, 10 de genièr de 2018, 03h00 Politica,Environament,Cultura
S’es constituit a Montmaurin (Nebosan) un nòu collectiu per la preservacion del patrimòni e “sauvar e valorizar la riquessa environamentau, istorica e culturau”.
La naissença del collectiu seguís l’espoliacion que la patiguèt lo musèu arqueologic de la vila. Al començament de decembre los gendarmas ne vogèron per fòrça las doas salas davant las protèstas dels oposants. Oficialament, las autoritats volián portar las pèças dins un musèu nòu e public.
Dins aquel sens, lo collectiu, fondat lo 18 de decembre passat, “demanda que las pèças desviradas per l’estat francés sian tornadas dins un musèu comunau adobat, que l’idèa n’estèc votada peu Conselh Municipau de Montmaurin lo 24 de junh de 2016. Aqueste musèu, restaurat dab un còst rasonable, seriá menat per la comuna dab l’ajuda deus servicis de l’estat”.
Lo collectiu afirma qu’es determinat a “engatjar totas las accions adaptadas tant au près de la populacion com au près de las elegidas e deus elegits entà sauvar aqueste patrimòni”.
Lucha contra una carrièra
En mai d’aquò, lo collectiu tamben vòl luchar contra l’implantacion d’una carrièra “que haré càiger lo desvolopament e l’atractivitat deu territòri”.
Segon de fonts oficiosas, la voidança del musèu correspondriá a una repression estatala contra los qu’an menat una campanha de lucha contra un projècte de carrièra a Montmaurin. Aquel projècte, autorizat per la prefectura, damatjariá l’environament de las gòrjas de Sava, un endrech especial per sa natura e per l’istòria del país. Es aquí que se trobèt la Vènus dera Espuga, una figurina del paleolitic talhada en evòri de mamot, que s’expausa ara dins un musèu de París e que li dison en francés “Vénus de Lespugue”.
#15 Rius-Volvestre ? Non, pas Aquitan, vilatge probablament galés, celta donc, segon la toponimia : Volvestre > Volques, tribu Celta, donc galesa de la region Tolosana. Comenge > Convenes, tribu Aquitana
#13 le vilatge gallés de Rius Volvèstre (Nauta-Garòna), vilatge aquitan?
13# Mercès KLMT per la magnifica explicacion. Quan aneri a Nimes restet meravelhat per l' anfiteatre, lo temple roman la Casa Quadrada, e lo parc amb una torre força polida. A Narbona aneri a visitar, cresi qu' es dis lo Palau Episcopal, e hi havia aquelas salas plenas de frescos romans, coma se fossin d'ara. Naturalament Occitania era la Gal·lia Togata es a dire ont duian toga coma los romans. E la Gal·lia Comata o la dels cabells llargs era la dels barbars.
#12 : díses aquò coma una galejada, mès es exactament çò que se passa.
La Villa Gallo-Romana de Montmaurin es una de las mès grandas de França, e de tot biais, sabèm plan que las mès bèlas pèças romanas son sustot en Occitània (Arènas de Tolosa, Villa de Chiragan, Ponddel Gard etc), testimòni d'una implantacion Romana mès prigonda en Occitània que dins la França Galesa.
Pensam tanben que l'implantacion Romana en Occitània es a l'origina del substrat que contribuèt a la ... Legir mai
Çò qu'es pode pas consentir es que s'emportin las figuras e esculturas a París. Alà sos avantpassats Asterix e Obelics uns autèntics barbars trogloditas, apreciavan pas l'art antic ni moder,e las polidas figuretas romanas non podent pas estar en mans de barbars.
Question de lenga
Vueit / vueitar o vueg / vuejar
Variantas amb ò/o
#6
Cal pas exagerar tanpauc, es sonque una epòca que me rementi plan, pas mai.
Per la vénus de Milo me semblaria èsser vénus de Milòs o Mélòs
Per la vénus aqui i a una bèla engana d’aqui que son doas :
1- L’ave nùs
2- L’ave Marià
Lo Dario Morena cantava atanben una cançon « ya Mustafa » « chérie je t’aime », tot lo monde cantava aquò, es una cançon egiptciana creada per Bob Azzam crèsi saber.
Bob Azzam https://www.youtube.com/watch?v=zNbrEPWnYCg
Dario Moreno ... Legir mai
Toponimia ??
Nebosan < nepotianu*/ nepotiana
(villa) nepotiana > nebosãa en gascon, com Lannamejãa (< landa mediana)
#7 rectificacion importanta. Desolat de pecar d'incultura!
#6 Ajatz m'aquò totala desinformacion
Es pas Lo Tino es Dario Morena que cantava :
"Si tu vas à Rio
N'oublie pas de monter là haut
Dans un petit village
Caché sous les fleurs sauvages"
Nascut en Turquia còsta Izmir, cantaire e actor sa carrièra se debanet en Frankeich e en Tuirquia
Nascut a Aydın en 1921 se moriguèc lo paure d'el entà Istanbul en 1968 una carrièra d'Izmir porta son nom
https://www.google.fr/maps/place/Turgut+Reis+Mahallesi,+Dario+Moreno+Sk.,+35280+Konak%2F%C4%... Legir mai


text:
Cultura
La cultura es l'ensemble de las coneissenças aquesidas, l'instruccion, lo saber d'un individú.
La cultura es tanben l'ensemble de las estructuras socialas, religiosas, etc, e mai los compòrtaments collectius coma las manifestacions intellectualas, artisticas, etc, que caracterizan una societat.
La cultura compren tres grands gropes de manifestacions : l'art, lo lengatge, la tecnica.
Per extension (usitat en etologia), la cultura designa tot compòrtament, abitud, saber, après per un individú biologic, transmés socialament e non per eretatge genetic de l'espècia a la quala aparten aqueste individú.


text:
Sainte-Barbe (Mosèla)
Sainte-Barbe es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge a situat a l'èst-nòrd-es de Mètz sul scenari Lorrain. Santa-Barba possedís tres caserius : Avancy al nòrd, Cheuby a l'èst e Gras al sud.
Le village est situé à l'est-nord-est de Metz sur le plateau Lorrain. Sainte-Barbe possède trois hameaux : Avancy au nord, Cheuby à l'est et Gras au sud.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Vilatge del Anautit-Camin en País messin.
- Celèbre pelegrinatge dels Messins al santuari bastit per Claude Baudoche (començament Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle).
- Prieuré bénédictin Afiliat l'an 1633 a la congrégation de Sant-Vanne e Sant-Hydulphe.
- Village du Haut-Chemin en Pays messin.
- Célèbre pèlerinage des Messins au sanctuaire bâti par Claude Baudoche (début Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle).
- Prieuré bénédictin affilié en 1633 à la congrégation de Saint-Vanne et Saint-Hydulphe.


text:
Sinclair Lewis
Harry Sinclair Lewis (1885-1951) foguèt un escrivan e autor de teatre american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1930.
Biografia[modificar | modificar la font]
Naissèt lo 7 de febrièr de 1885 dins la vila de Sauk Centre, situada a l'estat nòrd-american de Minnesòta. Dempuèi jove va afeccionar-se per la lectura, e a cuerta edat comencèt a escriure un jornal. Als 13 ans reüsiguèt pas en fugir d'ostal dels parents, per enrotlar-se coma tabal de l'armada en la Guèrra ispano americana. L'an 1908 se licencièt a l'Universitat de Yale, en iniciant posteriorament la siá carrièra en escrivent poesia romantica, seguida de roman romantica sus cavalièrs e damas. Lo sieu primièr libre publicat foguèt Hike and the Aeroplane (Hike e l'avion), qu'apareguèt l'an 1912 jol pseudonim de Tom Graham. L'an 1921 comptava ja amb sièis romans publicats.
L'an 1928 se maridèt amb la jornalista Dorothy Thompson, considerada una de las femnas pus influentas del sègle XX als Estats Units d'America.
Lewis moriguèt lo 10 de genièr de 1951 dins la vila de Roma (Itàlia) pels efièches de l'alcolisme.
Òbra literària[modificar | modificar la font]
Las siás òbras destacan per la siá prigonda e critica vision de la societat nòrd-americana e de las valors capitalista, ont destacan las fòrtas caracterizacions de la femna trabalhadora modèrna aital coma per lo sieu compromís racial. Lo sieu estil es, de còps, umorístic, satíric, malgrat que tanben comprensiu.
Unas de las siás òbras mai famosas son Main Street (1920) e Babbitt (1922). L'an 1926 li foguèt concedit lo Prèmi Pulitzer per la siá òbra Arrowsmith, un prèmi mas que refusèt. Lo succès li tornèt a arribèt amb Elmer Gantry, l'istòria d'un evangelista oportunista e charlatan, òbra enebida a Boston e dins autras vilas dels Estats Units, censura que li arribèt posteriorament tanben amb las siás òbras Main Street, Babbitt, Kingsblood Royal e Cass Timberlane.
Lewis viatgèt fòrça pendent lo decènni del 1920, en establint contacte amb autras artistas dins lo quartièr de Montparnasse de París, ont foguèt fotografiat per Man Ray. La siá darrièra granda òbra foguèt It Can't Happen Here ("Aiçò pòt pas passar aquí", 1935), una ficcion especulativa sus l' eleccion d'un president fascista als Estats Units.