text:
Ajuda:Cossí amodar una pagina
Lo Wikiccionari es a se bastir : es doncas util de saupre cossí crear una pagina nòva. Vaquí cossí procedir.
Somari
Verificacions de far abans tota creacion[modificar]
Abans de crea una pagina, fa mestièr de verificar :
- Qu'aquesta pagina ja existís pas en la cercant dins lo Wikiccionari (en la picar dins lo quadre d'esquèrra).
- De verificar la pertinéncia o l'interés de l'article : d'unes articles coma las biografias an pas sa plaça dins lo Wikiccionari mas sus Wikipèdia (Vejatz la pagina d'admissibilitat dels articles per mai de precisions).
- De respectar las règlas de nomenclatura, mai que mai per çò que concernís las minusculas.
Creacions[modificar]
Aprèp aquestas etapas preliminàrias, vaquí cossí crear un article normal amb mai d'un metòdes. Notatz que l'article es pas creat que quand avetz salvat lo contengut de la fenestra d'edicion (aval a esquèrra de la zona de tèxte). Se pòdon destriar tres metòdes :
Metòde dels ligams[modificar]
Quand un ligam punta cap a un article qu'existís pas, ven colorat (en roge) alara que s'es blau, es que punta cap a un article existent. Se picam sus aquel ligam cap a un article inexistent, la fenestra d'édicion se durbrís directament e se pòt alavetz redigir l'article.
Podètz utilizar aquò per crear d'articles :
- A partir de tèxtes existents qu'an des ligams voids ;
- A partir d'une lista de mòts ;
- En editar la vòstra pagina d'utilizaire e en escriure lo mot [[mot]], dins una tièra per exemple.
Metòde de la recèrca[modificar]
- Picar le mot correctament en verificar l'ortografia, dins la zona de sasida recercar del quadre a l'esquèrra de la pagina. Validatz puèi per lançar la recerca.
- La pagina especiala de recerca s'aficha, en indicar
- Clicatz sul ligam colorat (que significa que la pagina existís pas encara).
- La pagina d'edicion se durbrís : podetz redigir l'article novèl. Vejatz per aquò la pagina explicant cossí modificar un article.
Mèfi! : Aqueste metòde marcha pas s'existís ja un mot identica mas amb una caissa diferénta, pr'amor que la recerca vos tornarà dirigir automaticament vèrs aquel mot.
- Exemple :
Sètz doncas obligats d'utilizar una dels dos autres metòdes prepausats sus aquesta pagina per crear lo vòstre article.
[modificar]
- dins la barra d'adreça del vòstre navegador (Firefox, Internet Explorer, Netscape, Opera, etc.), picatz (o copiatz aquesta seccion) :
Basta puèi de validar e la pagiga d'edicion se durbrís: podetz alara redigir l'article.
Contengut d'un article creat[modificar]
- Per fin que la pagina creada siá comptada coma article pel Wikiccionari, cal al mens crear un ligam cap a aqueste darrièr per que siá pas orfanèl
- E mai, se l'article redigit demora incomplet, mercés d'apondre a la debuta de l'article lo modèl {{esbòs}}.
- Per simplificar la fasenda, d'unes patrons pre-escrits son a la vòstra dispausicion : Basta de los copiar dins los articles e de completar.
Veire tanben[modificar]
- Voyez la page qui explique comment modificar una pagina.


c: text/html

text:
Corsari
Un corsari èra un marin de l'equipatge d'una nau civila armada, autorizada per una Patenta de corsa o letra de marca a atacar en temps de guèrra, tot vaissèl batant pavalhon d'estats enemics, e particularament son negòci mercant, en daissar a la flòta de guèrra l'ataca dels objectius militars.
Los corsaris, son pas de confondre amb los piratas pr'amor qu'exercisson son activitat segon las leis de la guèrra, sonque en temps de guèrra e amb l'autorizacion de son govèrn. Capturats, an drech a l'estatut de presonièr de guèrra. Aquesta forma de de guèrra navala èra apelada "guèrra de corsa".

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1321
Aquesta pagina concernís l'an 1321 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra civila entre l'emperaire Andronic II Paleòleg (1282-1328) e son felen, lo futur Andronic III Paleòleg. Brèvament arrestat, Andronic III capitèt de s'enfugir a Andrinòple onte foguèt proclamat emperaire per sei partisans. Puei, se dirigiguèt vèrs Constantinòple ont Andronic II acceptèt de negociar. Ansin, lo 6 de junh, un tractat organizèt lo partiment de l'Empèri entre lei dos emperaires. Pasmens, de desacòrdis dins lo camp dau felen minèron sa posicion (Syrgiannès Paleòleg ganhèt lo camp dau grand) e entraïnèron una represa de la guèrra dins lo corrent de decembre (→ 1322).
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 14 de setembre - Dante Alighieri, poèta italian (n. 1265)


text:
Flebotòmi (insècte)
Lo flebotòmi es un insècte de l'òrdre dels diptèrs de las regions mediterranèas e tropicalas, que sembla fòrça un moissal, mas de dimensions pus redusidas. Es lo principal responsable de la transmission de la leishmaniòsi. Es fòrça present dins lo rèirepaís mediterranèu en Provença, Lengadòc e Catalonha, mas tanben dins la rèsta d'Espanha, en Itàlia e Portugal.
Es un pichon insècte de 2 a 4 mm de long, del còrs e de las alas fòrça peludas. Son vòl es silenciós. Viu principalament entre 100 e 500 m d'altitud. Lo jorn demòra a l'abric dins las ascladuras de parets o las tutas de rosegaires, lo mai sovent a proximitat d'una zona umida (font, riu, potz...). S'activa al calabrun e gaireben tota la nuèit, es atirat pels lums e dintra dins los ostals. La feme qu'es la sola fissaira, cèrca per se noirir un animal de sang cauda (fòrça sovent un can).
Transmission de la leishmaniòsi[modificar | modificar la font]
Quand lo flebotòmi fissa un can o un òme atent de leishmaniòsi, engolís amb son repais sanguin una certa quantitat de parasits. Aquelas leishmanias se van multiplicar dins lo tube digestiu puèi tornar montar fins al nivèl de las pèças bucalas de l'insècte vector. Un relambi de 15 jorns es necessari per que lo flebotòmi après un repais contaminant pòsca transmetre al seu torn la malautiá.
Espècias[modificar | modificar la font]
- Phlebotomus ariasi, Tonnoir, 1921
- Phlebotomus longicuspis
- Phlebotomus papatasi
- Phlebotomus perniciosus, Newstead, 1911
- Phlebotomus sergenti


text:
Coton
Lo coton es una fibra textila vegetala que se desvolopa a l'entorn de las granas del cotonièr, un arbust del genre Gossypium, qu'aparten a la familha de las malvacèas, originària de las regions tropicalas e subtropicalas, i a diferentas espècias autoctònas en America, Africa o Índia. Lo mot coton deriva de l'arabi قُطْن (al) qutn.
Lo coton es la fibra naturala mai importanta qu'es producha dins lo mond. La sieuna importància comencèt al sègle XIX amb lo procèssus d'industrializacion e uèi encara representa gaireben la mitat de la consomacion mondiala de fibras textilas. Totas las espècias del genre Gossypium an pas una valor comerciala, las fibras s'obtenon de la granas de paucas espècias, que l'interès ne ven de la longor la grossor.
Somari
La fibra de coton[modificar | modificar la font]
Lo coton es una cultura fòrça valorizada per que mai de 10% del seu pes se pèrd dins lo procèssus de produccion. La cellulòsa i es ordenada d'un biais tal que lo coton aja de proprietats unicas de durabilitat, resisténcia e absorcion. Cada fibra se compausa de 20 o 30 tèstas de cellulòsa, enrotladas en una seria de ressòrts naturals. Quand la capsula de coton (capsula de las granas) se durbís, las fibras se secan e s'enredan las unas amb las autras, çò ideal per far de fials.
La composicion del coton es de cellulòsa gaireben pura. La seuna color es blanca, jauna palha o leugièrament roja. La seuna fibra es mai o mens sedosa, mai o mens fòrta e de longor e grossor variablas. Segon la seuna longor, es classificat pel comèrci en cotons de fibra corta o longa. Los màgers son de 20 a 39 mm de long. E la grossor, varia de 6 a 29 centens de millimètre per fibra. Lo coton de fibra longa servís per la fabricacion de textils fins, mossolinas e percalas. Lo de fibra corta es de mens bon trabalhar.[1]
Lo coton foguèt utilizat fa fòrça temps per far de vestits leugièrs dins las regions de clima tropical. D'unes afirman que los egipcians utilizèron lo coton dempuèi l'an 12 000 abC., e que se trobèt de traças de coton dins las cavèrnas mexicanas datant de 7000 ans. Mas la referéncia escrita mai vièlha proven d'Índia.
E mai s'aquela fibra es pus comuna uèi, foguèt la darrièra fibra naturala qu'aguèt una importància comerciala. S'utilizava ja al sègle V abC en Grècia provenent d'Índia. E mai se los antics grècs e romans l'utilizavan per de telas, velas e vestits, Euròpa esperarà son usatge qualques sègles.
Çò que faguèt popularizar lo coton es l'introduccion de la desgrunadoira (maquina de desgrunar) de coton, inventada en 1793 pel nòrd-american Eli Whitney.
Cultura[modificar | modificar la font]
Lo coton foguèt cultivat fa de milièrs d'ans en Peró preïnca. Una pèça de teissut, de granda dimension, dels paraques es expausada dins lo hall de l'edifici de les Nacions Unidas a Nòva York. La COPROBA, organisme del govèrn de Peró, declarèt lo coton perovian un dels produches far de Peró lo 28 de julhet de 2004.
Lo coton foguèt plantat en Índia fa mai de tres mila ans, i es referenciat dins lo Rigveda, escrit 1500 abC. Mila ans après lo grand istorian grèc Erodòt escriguèt del coton indian: « Ailà i a d'arbres que creisson salvatjament, que lor fruch es una lana melhora e mai bèla que la d'un moton. Los indians fan los seus vestits de la lana d'aquel arbre. » L'industria cotonièra indiana foguèt eclipsada durant la revolucion industriala anglesa, quand l'invencion de la maquina de fialar dicha Spinning Jenny en 1764 permetèt la produccion en massa al Reialme Unit. La capacitat de produccion serà melhorada per l'invencion de la desgrunadoira d'Eli Whitney en 1793.
50% del coton del mond proven solament de tres païses: EUA, China e Índia. Lo coton es produit dins fòrça parts del mond, inclusent Europèa, Asia, Africa, America e Austràlia en utilizant de plantas de coton geneticament modificadas per obtenir mai de fibras. Lo coton geneticament modificat foguèt un desastre comercial en Austràlia. Los profits foguèron fòrça mendres que çò que se podiá esperar e las plantas de coton convencional pollinizadas amb de varietats transgenicas causan de problèmas legals pels cultivadors.
L'industria cotonièra utiliza una gròssa quantitat de produches quimics (fertilizants, pesticidas, etc.), que contaminan lo mitan ambient. Per aquesta rason, d'agricultors causisson ara lo modèl de produccion organic.
Espècias cultivadas[modificar | modificar la font]
- Gossypium arboreum L.. Originari d'Índia e Paquistan.
- Gossypium barbadense L. Originari d'America del Sud.
- Gossypium herbaceum L. Originari del sud d'Africa e de la península d'Arabia.
- Gossypium hirsutum L. Originari d'America Centrala, Mexic, Carbi e Florida
G. hirsutum es l'espècia pus espandida mondialament, las espècias se diferéncian per la longor de la fibra e per las caracteristicas agronomicas, mas lo coton necessita totjorn un estiu fòrça caud e fòrça aiga de pluèja o d'irrigacion (coton egipcian).
Produccion[modificar | modificar la font]
La taula seguenta mòstra la produccion mondiala de coton:
En milièrs de tonas (Font:FAO).
Coton transgenic[modificar | modificar la font]
D'unas companhias utilizan l'engenhariá genetica per modificar la natura del coton e obténer de caractèrs diferents. Una entrepresas multinacionala coma Monsanto per exemple produtz de granas que balhan de colors diferentas, especialament lo blau indian utilizat dins la confeccion dels jeans. Dins la region autonoma de Xinjiang (China) desvolopèron de plantas qu'an de fibras rojas, verdas, blavas o negras. D'autres, en cambi, utilizan las biotecnologias per crear de fibras fòrça mai longas e resistentas. La societat Natural Cotton Colors brevetèt, en 1990, doas varietats de coton de colors naturalas: castanha (Coyote) e verda.
Fòrça de las modificacions cercan d'obténer que la planta siá mai resistenta a las marranas, coma la varietat Bt Cotton; o resistentas als erbicids coma la varietat Roundup Ready, de Monsanto, resistenta al glifosat (Roundup).
D'unes estudis demòstran que la cultura de coton transgenic a pas un rendement mai grand que la del coton convencional, qu'èra una de las promessas de les companhias que desevolopan de varietats geneticament modificadas. E mai aquela cultura redusís pas gaire la quantitat de pesticids quimics necessaris , provocant d'autres problèmas coma l'aparicion de varietats d'èrbas insèctes resistents a aqueles darrièrs.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Diccionari enciclopèdic popular il·lustrat Salvat (1906-1914)


text:
Saumont-la-Poterie
Saumont-la-Poterie es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Un vilatge nomenat Abancourt amb glèisa paroissiale (Sant-André) existissiá a aperaquí un quilomètre al nòrd de la glèisa de Saumont, sul marge esquèrre de la Epte, fins a la Revolucion. En 1823, la municipalitat de Abancourt i aguèt annexat a aquela de Saumont-la-Poterie.
Lo fief nomenat Abencourt es pas pas testificat abans 1220. A aquela data es la proprietat de « Gilo de Hosdenc » (Hodeng), mencionat pel avesque de Senlis en lo sieu inventari dels fiefs de Normandie completat per Philippe Auguste. Aquel Gilo èra proprietari de divèrses fiefs del país de Bray. Divèrses documents del Sègle XVI al Sègle XVIII connectat a la familha de Abancourt citan la endroit o las parcelles de tèrra d'aquel Abancourt e de las municipalitats limitrophes[1]. La natura del toponyme, compausat amb lo appellatif d'origina latina "-pista", ne fa una fondacion d'abans o pendent la nautor mièja-edat. N'efièch, las formacions en -pista caractéristiques del nòrd del país de lenga de oïl correspondon a l'establiment de Francs mai o mens romanisés, lo primièr element del nom de luòc es generalament un nom de persona germanique, aicí Abbo al cas regim. François de Beaurepaire[2] Obsèrva que los noms ne -cor son pas jamai compausats amb noms de personas anglo-scandinaves, contràriament al nom dins -vila, e que per conseqüent, pòdon pas èsser postérieurs al Sègle IX.
Per contra, lo nom de Saumont es mai recent. N'efièch, mencionat totun mai d'ora cap a 1043 jos la forma Seiwaltmont, conten lo nom de persona de tipe anglosaxó Saewald, colon vengut de Angleterre amb los danois cap al Sègle X. Se tròba d'unes autres anthroponymes anglosaxons compostos amb l'element -wald en Normandie, inclus en toponymes coma per exemple Canouville (latinisé en Kenualdi villa 1025-26) de Kenewald[3]. Saumont Es pas pas situat sus un mont, mas lo tèrme a pogudas s'aplicar a un leugièr monticule o alavetz lo vilatge a pogudas èsser desplaçat en circonstàncias istoricas a determinar.
Un village nommé Abancourt avec église paroissiale (Saint-André) existait à environ un kilomètre au nord de l'église de Saumont, sur la rive gauche de l'Epte, jusqu'à la Révolution. En 1823, la commune d'Abancourt fut annexée à celle de Saumont-la-Poterie.
Le fief nommé Abencourt n'est pas attesté avant 1220. À cette date il est la propriété de « Gilo de Hosdenc » (Hodeng), mentionné par l'évêque de Senlis dans son inventaire des fiefs de Normandie complété pour Philippe Auguste. Ce Gilo était propriétaire de plusieurs fiefs du pays de Bray. Plusieurs documents du Sègle XVI au Sègle XVIII reliés à la famille d'Abancourt citent l'endroit ou les parcelles de terre de cet Abancourt et des communes limitrophes[1]. La nature du toponyme, composé avec l'appellatif d'origine latine "-court", en fait une fondation d'avant ou pendant le haut moyen-âge. En effet, les formations en -court caractéristiques du nord du pays de langue d'oïl correspondent à l'établissement de Francs plus ou moins romanisés, le premier élément du nom de lieu est généralement un nom de personne germanique, ici Abbo au cas régime. François de Beaurepaire[4] observe que les noms en -court ne sont jamais composés avec des noms de personnes anglo-scandinaves, contrairement au nom en -ville, et que par conséquent, ils ne peuvent être postérieurs au Modèl:IXe siècle.
Par contre, le nom de Saumont est plus récent. En effet, mentionné pourtant plus tôt vers 1043 sous la forme Seiwaltmont, il contient le nom de personne de type anglo-saxon Saewald, colon venu d'Angleterre avec les danois vers le Sègle X. On trouve d'autres anthroponymes anglo-saxons composés avec l'élément -wald en Normandie, inclus dans des toponymes comme par exemple Canouville (latinisé en Kenualdi villa 1025-26) de Kenewald[5]. Saumont n'est pas situé sur un mont, mais le terme a pu s'appliquer à un léger monticule ou alors le village a pu être déplacé dans des circonstances historiques à déterminer.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 Mathieu De Abancourt Error de citacion : Invalid
tag; name "Famille_d.27Abancourt_introduction" defined multiple times with different content
- ↑ Los noms de las municipalitats e ancianas parròquias de la Seine-Maritima, edicions Picard 1979.
- ↑ François de Beaurepaire, Op. Vila.
- ↑ Les noms des communes et anciennes paroisses de la Seine-Maritime, éditions Picard 1979.
- ↑ François de Beaurepaire, Op. cité.


text:
Rossilhon
Rossilhon (Roussillon en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Veire tanben[modificar | modificar la font]
L'òcra es extracha dins lo ròde de Rossilhon


text:
Calendièr gregorian
Lo calendièr gregorian (var. calendari gregorian), es lo calendièr actualament utilizat en Euròpa e dins una granda partida del monde. Concebut per un collègi de scientifics jos la direccion de Christophorus Clavius per corregir la deriva seculara del calendièr julian, pòrta lo nom de son instigator Gregòri XIII, papa de 1572 a 1585.
Estructura del calendièr[modificar | modificar la font]
L'estructura del calendièr gregorian es analòga a la del calendièr julian de la Roma antica en vigor fins a alara. Es un calendièr solar, se basant sus la revolucion de la Tèrra a l'entorn del Solelh en 365,2422 jorns de 24 oras de 60 minutas de 60 segondas metricas. Lo calendièr gregorian balha un temps mejan de l'an de 365,2425 jorns ; per assegurar un nombre entièr de jorns per an, s'i ajusta regularament (cada 4 ans en principi) un bissèxt o jorn bissextil, lo 29 de febrièr (vejatz annada bissextila).
Lo cicle complet del calendièr gregorian dura 400 ans : tres sègles constituits de 24 cicles julians (tres ans de 365 jorns, puèi una annada de 366 jorns) seguits de quatre annadas de 365 jorns, puèi un sègle constituit de 25 cicles julians. Lo calendièr gregorian utiliza las règlas del comput gregorian.
Subdivisions[modificar | modificar la font]
Lo calendièr gregorian es devesit en dotze meses, acampats en quatre trimèstres :
Un periòde de sèt jorns fòrma una setmana. Los jorns d’una setmana an cadun un nom : en occitan, diluns, dimars, dimècres, dijòus, divendres, dissabte e dimenge.
L’èra ordinàriament utilizada amb lo calendièr gregorian es l’èra crestiana, es a dire « aprèp Jèsus-Crist » (Anno Domini en latin, locucion encara utilizada en anglés, lo pus sovent notada aprèp l’annada jos sa forma abreujada AD, e autres còps designada coma an de gràcia o an del Sénher). Lo zèro èra pas encara conegut, i aguèt pas d’annada zèro : los sègles e los millennis comencèron amb l’an numèro un, de biais ordinal. Doncas, lo sègle XXI e lo millenni III començan lo 1èr de genièr de l’an 1 del millenni III, es a dire en 2001.
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
- Setmana
- Mes
- Passatge al calendièr gregorian
- Formulas de calcul del calendièr gregorian
- Calendièr
- Comput gregorian
- Calendièr gregorian proleptic
- Calendièr gregorian astronomic
- 366 jorns del calendièr gregorian
- Calendièr julian
- Calendièr republican (França)
- Dimenge
- ISO 8601


text:
Clarques
Clarques es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo nom de Clarques a mencionat per las primièras fes l'an 1194 en un chartier de St Bertin. Lo nom vendriá de Clariacum (lo domeni de Clarius)[1]
Le nom de Clarques est mentionné pour la première fois en 1194 dans un chartier de St Bertin. Le nom viendrait de Clariacum (le domaine de Clarius)[2]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Denise Pol : de Noms de luòcs del Nòrd - -Calava, Edition Bonneton, 1997
- ↑ Denise Poulet : Noms de lieux du Nord - Pas-de-Calais, Edition Bonneton, 1997


text:
Estruci
L'estruci (Struthio camelus) es l'aucèl vivent mai grand. Fa fins a 2,5 mètres d'auçada, pòt pas volar e segon fòrça autors, es lo darrièr membre vivent de la familha dels estrutionids e de son genre, Struthio.
D'autres membres dels estrutioniformes son los reas, los emús, los casuaris, los kiwis e l'aucèl mai grand qu'aja jamai existit, l'Aepyornis, uèi desaparegut. Los estrucis an lo còl a las cambas fòrça longs e pòdon corrir fins a 65 km/h.
Los estrucis se tròban, de biais natural, dins las savanas e los semidesèrts d'Africa, tant al nòrd coma al sud de la zòna tropicala boscosa.
Sas plumas li servisson pas per volar, mas son fòrt presats coma ornaments per los capèls de las damas, e mai. Los estrucis son plan grands perque un pichon uman los pòt cavalgar e s'utilizèron en certans luòcs del nòrd d'Africa e Aràbia coma animals de corsas.
Es abalit per sa carn dins fòrça païses, inclús en climas freds coma aquel de Finlàndia. Lo gost de la carn d'estruci sembla lo del vedèl.
Segon la mitologia populara, l'estruci es famós per enterrar lo cap dins la sabla al primièr senhal de perilh. En realitat, s'obsèrva pas aquel comportament.
Los estrucis nisan comunautàriament. Un cèrt nombre de femèlas pondon los uòus dins lo meteis niu, ont son coats per la femèla en principal, pendent lo jorn, e pel mascle, pendent la nuèch. Los uòus d'estruci son los pus gròsses d'entre totes los uòus.
Sosespècias[modificar | modificar la font]
Los estrucis se dividisson en cinc sosespècias, que son:
- S. c. australis, de Sud-Africa, nomenat estruci meridional. Se tròba al sud dels rius Zambèzi e Cunene e dins la plana subdesertica de Karoo, Província del Cap.
- S. c. camelus, de l'Africa del Nòrd, nomenat estruci d'Africa del Nòrd o estruci del còl roge. Es la sosespècia pus estenduda, e espandisson dempuèi Etiopia e Sodan, a l'èst, a Senegal e Mauritània, a l'oèst, e abans en Egipte e Marròc . Es la sosespècia mai granda; mesura fins a 2,74 mètres e 154 quilogramas. Lo còl presenta una color rogenca e lo plumatge vària segon lo sèxe; los mascles l'an blanc e negre, e las femèlas gris.
- S. c. massaicus, d'Africa Orientala, nomenat estruci massai. An qualques plumas pichonas sul cap e son còl e sas cuèissas son de color irange brilhanta . Pendent l'epòca d'apariament, lo còl e las cuèissas del mascle venon brilhants. Son territòri se limita al sud de Kenya, l'èst de Tanzania e Etiopia e de zonas meridionalas de Somalia.
- S. c. syriacus, d'Orient Mejan, nomenat estruci arabi o estruci d'Orient Mejan. Foguèt una sosespècia fòrça comuna dins la Peninsula Aràbia, Siria e Iraq, mas despareguda en 1966.
- S. c. molybdophanes, d'Etiopia meridionala, nòrd-èst de Kenya e Somalia, nomenat estruci somali. Lo còl e las cuèissas son d'un color entre gris e blau, e pendent l'epòca d'apariament, lo còl e las cuèissas del mascle venon blau brilhant. Las femèlas son pus marrons que las femèlas de las autras sosespècias. Generalament vivon sols o en coble. Son territòri es lo meteis del S. c. massaicus al nòrd-èst de Kenya.
Las analisis indican que l'estruci somali se poiriá considerar coma una espècia independenta (Struthio molybdophanes). Lo projècte "The Tree of Life" e "Avibase" lo reconeisson coma una espècia diferenta de l'estruci, mas la "IOC" e "Birdlife" tanpauc lo reconeisson coma espècia. Dempuèi 2008, Birdlife.com revisa la division prepausada.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) Vidèos e fotografias d'estruci sus Internet Bird Collection.


text:
La Serva Padrona
La Serva Padrona (en occitan, La serventa dauna) qu'ei ua opera bufa d'estil classic (mei precisament de transicion enter lo barròc tardiu e la debuta deu classicisme) compausada per Giovanni Battista Pergolesi suber un libret de Gennaro Antonio Federico inspirat d'ua comedia de Jacopo Angello Nelli. A l'origina que ho escrivut com un intemezzo per l'opera seria Il Prigioner Superbo (Lo presoèr gloriós). Aqueth opera non conegó pas jamei un succès deus grans, au contre de La Serva Padrona qui ei ua de las òbras mei famosas de Pergolesi, qui inspirè Le Devin du Village de l'escrivan e compositor soís Jean-Jacques Rousseau e qui ei regularament interpretat uei lo dia.
Aqueste intermezzo de Pergolesi que ho la purmèra òbra estreada dens lo Teatro San Bartolomeo a Nàpols lo 28 d'agost de 1733, arron de la clavadura deus teatres per'mor d'un terratrem e en celebracion de l'aniversari de la princessa de Habsborg.
Qu'ei compausada per ua petita orquèstra de crampa e per ua sopranò (peu ròtle de la serventa Serpina), ua bassa (lo mèste Uberto Pandolphe) e un actor mut o mime (lo vailet Vespone).
Sinòpsi[modificar | modificar la font]
Lo ric Uberto Pandolphe que's domanda se vòu vertaderament esposar la soa serventa Serpina o se n'a pas sonque pietat per era. Serpina que decideish alavetz de vestir Vespone de sordat per har com se l'anava esposar entà que lo son mèste fin finala e's declari dens un duo.


text:
Vendeuil-Caply
Vendeuil-Caply es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Vendeuil-Caply es l'associacion de doas caseriux distants de 1 500 mètres lo un de l'autre,
- Vendeuil d'un costat #que protegís un centenat d'armas, e
- Caply, masatge caseriu sièis sus la anciana RN1 (Actuala RD 1001), #que reagrupa aperaquí 360 abitants.
Vendeuil-Caply Se situa a 99 quilomètres de París, 37 km d'Amians, e 23 km de Beauvais.
La Noye, pichon riu del nòrd del Scenari picard d'unitat|33|km {{}} pren la siá font sul territòri de Vendeuil-Caply. O municipalitat aperten al Costat de Breteuil, a la Comunitat de Municipalitats dels Vallées de la Brêche e de la Noye, al SIVOM del Costat de Breteuil, al Sindicat Intercommunal de Disposicion dels marges de la Noye, al Sindicat de las Aigas de Sant-André-Farivillers, al Sindicat de Electricité de la Region de Breteuil e al Sindicat Escolar de Sant-André-Farivillers e VENDEUIL-CAPLY.
La commune de Vendeuil-Caply est l'association de deux hameaux distants de 1 500 mètres l'un de l'autre,
- Vendeuil d'un côté qui abrite une centaine d'âmes, et
- Caply, hameau sis sur l'ancienne RN1 (Actuelle RD 1001), qui regroupe environ 360 habitants.
Vendeuil-Caply se situe à 99 kilomètres de Paris, 37 km d'Amiens, et 23 km de Beauvais.
La Noye, petite rivière du nord du Plateau picard de 33 km prend sa source sur le territoire de Vendeuil-Caply. Le commune appartient au Canton de Breteuil, à la Communauté de Communes des Vallées de la Brêche et de la Noye, au SIVOM du Canton de Breteuil, au Syndicat Intercommunal d'Aménagement des berges de la Noye, au Syndicat des Eaux de Saint-André-Farivillers, au Syndicat d'Electricité de la Région de Breteuil et au Syndicat Scolaire de Saint-André-Farivillers et VENDEUIL-CAPLY.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Vendeuil-Caply Es celèbre per lo sieu luòc ancian #que, centrat sus la vallée Sant Denis, entre lo mont Catelet e aquel de Calmont, a dos quilomètres al sud del glèisa Sant Martin, s'estendiá sus 130 ectaras. Sol vestigi plan conservat d'aquela vila gallo-romaine uèi desapareguda, capital d'un pagus de la civitas de las Bellovaques, lo teatre dels Eer e Modèl:IIe sègles testifica de #çò que #èsser la siá importància passada. Las invasions de la fin del Modèl:IIIe sègle ludut seràn fatal e l'abitat se desplaçarà cap al nòrd, a Vendeuil. Lo luòc ancian serà pas totun pas entièrament abandonat cossí lo pròva l'existéncia d'una glèisa dédiée a Sant Denis, uèi desapareguda, #que i aviá bastit en lo cementèri isolat situat en bordure de la D 916. Après los invasions normandes, Vendeuil perdrà, a lo sieu torn la siá importància en benefici del bourg féodal de Breteuil.
- Vandolium En 1120
- Vendeuil a benlèu #èsser "Bratuspantium", capital dels Bellovaques.
- Important luòc gallo-romain del Modèl:Ier s al Modèl:IVe sègle.
- Al Mejan Age la tèrra aperteniá a las châtelains de Breteuil #que lo castèl i n'aguèt destruit l'an 1434 pels Bourguignons.
Vendeuil-Caply est célèbre pour son site antique qui, centré sur la vallée Saint Denis, entre le mont Catelet et celui de Calmont, à deux kilomètres au sud de l'église Saint Martin, s'étendait sur 130 hectares. Seul vestige bien conservé de cette ville gallo-romaine aujourd'hui disparue, capitale d'un pagus de la civitas des Bellovaques, le théâtre des Ier et Modèl:IIe siècles témoigne de ce que fut son importance passée. Les invasions de la fin du Modèl:IIIe siècle lui seront fatales et l'habitat se déplacera vers le nord, à Vendeuil. Le site antique ne sera toutefois pas complètement abandonné comme le prouve l'existence d'une église dédiée à Saint Denis, aujourd'hui disparue, qui était bâtie dans le cimetière isolé situé en bordure de la D 916. Après les invasions normandes, Vendeuil perdra, à son tour son importance au profit du bourg féodal de Breteuil.
- Vandolium en 1120
- Vendeuil a peut-être été "Bratuspantium", capitale des Bellovaques.
- Important site gallo-romain du Modèl:Ier s au Modèl:IVe siècle.
- Au Moyen Age la terre appartenait aux châtelains de Breteuil dont le château fut détruit en 1434 par les Bourguignons.


text:
Baillolet
Baillolet es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de la Dintre-Bray-e-Picardie situada en lo costat de Londinières.
Aquela municipalitat possedís per caseriu: la Haye.
Commune de l'Entre-Bray-et-Picardie située dans le canton de Londinières.
Cette commune possède pour hameau: la Haye.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Çò 11 de decembre 1870 çò pilòta pujada General-Renault, se vòla de la estacion del Nòrd a París alavetz assiégé pels prussiens e acaba la siá carrièra a Baillolet après aver-i recorregut 143 quilomètres[1].
- Le 11 décembre 1870 le ballon monté Général-Renault, s'envole de la gare du Nord à Paris alors assiégé par les prussiens et termine sa course à Baillolet après avoir parcouru 143 kilomètres[2].


text:
Argantreg-ar-Genkiz
Argantred-ar-Genkiz en breton ( Argentré-du-Plessis en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situat los Caminas Dessús de Bretanha a ieu-camin entre Roazhon (país gallo) e Laval (territòri francés).
Situé sur les Marches de Bretagne à mi-chemin entre Rennes (pays gallo) et Laval (territoire français).
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Argentré-de detlo-Plessis a viscut pendent cinc sègles a l'ombra del castèl de la Familha del Plessis. Lo bastiment d'aquel castèl remonta a la Mièja Edat per la siá part la mai anciana. A de contunh #èsser modificat a divèrsas recuperacions al fil dels sègles. Los del Plessis an atengut a conservar aquel ben a la Revolucion del temps que los proprietaris avián fug a Alemanha prene la comunitat dicha dels "immigrats". Aquela familha es demorada proprietària de la gaireben totalitat del territòri communal fins al començament de la Modèl:S- e Alain de Argentré #èsser cònsol fins en 1983. La populacion de la municipalitat es favorabla als cambiaments aportats per la Revolucion francesa, sustot après la fin de la Terror. La principala celèbra revolucionària es aquela en celebrant l'anniversari del execucion de Louis XVI, acompanhada d'un serment d'òdi a la royauté e a la anarchie, celebrada a partir de 1795[1].
En 1889, lo nom de la municipalitat de Argentré a #èsser modificat en Argentré-de detlo-Plessis.
La commune d'Argentré-du-Plessis a vécu pendant cinq siècles à l'ombre du château de la Famille du Plessis. La construction de ce château remonte au Moyen Âge pour sa partie la plus ancienne. Il a ensuite été modifié à plusieurs reprises au fil des siècles. Les du Plessis ont réussi à conserver ce bien à la Révolution tandis que les propriétaires avaient fuit en Allemagne rejoindre la communauté dite des "immigrés". Cette famille est restée propriétaire de la quasi totalité du territoire communal jusqu'au début du Modèl:S- et Alain d'Argentré fut maire jusqu'en 1983. La population de la commune est favorable aux changements apportés par la Révolution française, surtout après la fin de la Terreur. La principale fête révolutionnaire est celle célébrant l’anniversaire de l’exécution de Louis XVI, accompagnée d’un serment de haine à la royauté et à l’anarchie, fêtée à partir de 1795[2].
En 1889, le nom de la commune d'Argentré a été modifié en Argentré-du-Plessis.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Louis Dubreuil, « Fèstas revolucionàrias en Ille-e-Vilaine », in Anals de Bretanha, volum 21, tome 4, 1905, pàg. 398-399
- ↑ Louis Dubreuil, « Fêtes révolutionnaires en Ille-et-Vilaine », in Annales de Bretagne, volume 21, tome 4, 1905, p. 398-399


text:
Veyssilieu
Nom desconegut en arpitan (Veyssilieu en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
{{Image label|x= 6.49
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
{{Comunas de|insee= 38542


text:
222
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 222 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman[modificar | modificar la font]
Assassinat d'Elagàbal, vengut fòrça impopular, per sa garda pretoriana lo 11 de març. Sever Alexandre i succediguèt.


text:
Joshua Bell
Joshua Bell (Bloomington, Indiana, lo 9 de deceme de 1967) qu'ei un violonista classic nòrd american. Lo vriulonista qu'a possedit successivament diferents estradivaris, mes qu'a fin finau trobat, crompat e adoptat lo Gibson ex-Huberman (egaument conegut com lo Huberman o lo Gibson ex-Huberman). Aqueste vriulon de 1713 qu'ei conegut per estar estat panat dus còps e, lo dusau, aver desepareishut per un cinquanteat d'annadas.
A despart d'arrecéber un pretigiós Grammy Award, que marquè, anecdoticament l'istòria deu vriulon en bèth jogar (per ua enquesta deu Washington Post) 45 minutas dens lo metro de Washington D.C e en constatar que pas sonque 7 personas (suber 1097 passants) e s'estanquèn entà l'escotar e lo balhar pas sonque 37 $ (a despart deus 20 $ d'ua persona qui'u arreconegó). Qu'enregistrè la benda sonora deu filme Lo vriulon arroi.
Biografia[modificar | modificar la font]
La soa mair qu'ei ua violoncelista. Joshua Bell que comencè aus 4 ans e aus 14 que debutè com solista dab lo Philadelphia Orchestra gavidat per Ricardo Muti. Qu'estudiè lo vriulon dens la Indiana University Jacobs School of Music on arrecebè lo son diplòla en 1989. En 1984 que joguè peu purmèr còp au Carnegie Hall.
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
[1] Joshua Bell dens lo metro de Washington D.C


text:
24/07/2016
Alexandre, de Jan-Peire Reidi
What were their names, say, what were their names ?
Did you have a friend on the good Reuben James ?
Woody Guthrie
Cramponnat a la portiera dau camion, un còp, dos còps, tres còps, Alexandre la cuget drubir. Un còp, dos còps, lo menaire manquet lo descranilhar, mas Alexandre laschet pas la ponhada. E lo camion contunhava de far de las essas en laissar darreir se un chamin de charn espotida, de sang, de crits. Lo tresesma còp, Alexandre creguet ’trapar lo fòu per una chamba o un braç e ’restar lo camion, mas quand veguet l’autre prener un pistolet, fuguet oblijat de davalar dau pausapè. Un autre jòune òme butit sa motocicleta jos la ròda de davant per l’amor de copar l’eslanç dau camion…
’Queste ser, Alexandre tornava chas se en bicicleta quand aviá vut lo camion esversar una femna. Una autra femna credava que li avian tuat sos pitits. Alexandre aviá fait ni un ni dos. Aviá laschat sa bicicleta e corgut darreir lo camion que anava pas enquera tròp redde.
Alexandre tornet a son lotjament mas poguet pas durmir lo resta de la nuech. L’enmatin dabora, tornet sus lo luòc dau massacre. Portet los uelhs sus los còrps cuberts de linçòus, una posseta esbolhada, una popin… Se poguet pas retener de purar. Se consolet un pauc de veire que, sus los 150 metres que se e lo jòune òme de la motocicleta avian eissaiat de ’restar lo fòu, i aviá pas de mòrts sus la rota. La gent que eran au chamin dau camion avian ’gut lo temps de se ’rachar de ’quí. Franck, lo jòune òme de la motocicleta, aviá pogut se sauvar.
Un autre jòune òme, Gwenaël, aviá pogut montar dins la cabina e tirgossar l’assassin. L’autre aviá tirat mai d’un còp de pistolet. Quò fuguet un miracle que Gwenaël se sauvés.
Se’n es gaire parlat de ‘quilhs tres òmes coratjos. Aprep lo grand malur, los jornalistas avacavan a drubir lurs micròs a daus politicians plan preissats d’accusar lo governament per desviar las criticas e la colera que auriá pogut tombar sus ilhs e per prener los davants de la drecha extrema. Mai quò a plan marchat.
Alexandre, Franck, Gwenaël. An volgut dire nonmas lurs pitits noms. L’onor de l’umanitat a costat de gent naut plaçats que ne’n an gaire.
A Marennes, lo 24 de julhet de 2016
Jan-Peire Reidi
http://www.franceinfo.fr/actu/societe/article/attentat-de...
http://tempsreel.nouvelobs.com/societe/attaque-de-nice/20...
Les commentaires sont fermés.


text:
Entraigas (Puèi Domat)
Entraigas [1](Entraigues (Puy-de-Dôme) en francés) z-es 'na comuna occitana dau departament dau Puèi Domat e la region de la region d'Auvèrnhe..
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ [1] Mistral Frederic, Lou Tresor dóu Felibrige Enc-F p.947: Entre-aigo, Entraigo


text:
Lo principau defaut, dinc adara, deu materialisme de tots los filosòfs – i comprés lo de Feuerbach – qu’ei que l’objècte, la realitat, lo monde sensible ne i son pas gahats sonque jos la fòrma d’objècte o d’intuicion, mes non pas en tant qu’activitat umana concreta, en tant que practica, de faiçon non subjectiva. Aquò qu’explica perqué l’aspècte actiu estó desvolopat per l’idealisme, en oposicion au materialisme, – mes sonque abstreitament, puishque l’idealisme ne coneish naturalament pas l’activitat reala, concreta, coma tau. Feuerbach que vòu d’objèctes concrets, realament desparièrs deus objèctes de la pensada; mes eth ne considera pas l’activitat umana era medisha en tant qu’activitat objectiva. Qu’ei per aquò que dens l’Essença deu cristianisme, eth ne considera pas coma autenticament umana sonque l’activitat teorica, mentre que la practica n’ei pas gahada e tatjada per eth sonque dens la soa manifestacion judèa sordida. Qu’ei per aquò qu’eth ne compren pas l’importància de l’activitat “revolucionària”, de l’activitat “practica-critica”.
La question de saber s’i a lòc de reconéisher a la pensada umana ua vertat objectiva n’ei pas ua question teorica, mes ua question practica. Qu’ei dens la practica que cau l’òmi que pròve la vertat, valent a díser la realitat, e la poténcia de la soa pensada, dens aqueste monde e entà lo noste temps. La discussion sus la realitat o l’irrealitat d’ua pensada qui s’isola de la practica, qu’ei blosament escolastica.
La doctrina materialista qui vòu los òmis que sian products de las circomstàncias e de l’educacion, que, aladonc, òmis transformats e sian products d’autas circomstàncias e d’ua educacion modificada[1], que desbremba que son los òmis precisament los qui transforman las circomstàncias e que l’educator a besonh eth medish d’estar eslhevat. Qu’ei per aquò qu’era ten inevitablament a divesir la societat en duas partidas dont l’ua qu’ei au dessús de la societat (per exemple entà Robert Owen[2]).
La coincidéncia deu cambiament de las circomstàncias e de l’activitat umana o auto-cambiament ne’s pòt pas considerar e compréner racionalament qu’en tant que practica revolucionària.
Feuerbach que part deu hèit que la religion e rend l’òmi estrangèr ad eth medish e desdobla lo monde en un monde religiós, objècte de representacion[3], e un monde temporau[4]. Lo son tribalh que consisteish a resòlver lo monde religiós en la soa basa temporala. Eth ne ved pas que un còp aqueste tribalh ei acomplit çò de principau demora encoèra a hèr[5]. Lo hèit, en particular, que la basa temporala e’s destaca d’era medisha e’s tatja dens los crums, en tot constituir atau un rejaume autonòmi, ne pòt pas explicà’s precisament que per l’esquiçament e la contradiccion intèrnes d’aquesta basa temporala. Que cau donc en purmèr compréner aquesta dens la soa contradiccion[6]. Alavetz, un còp òm a descobèrt, per exemple, que la familha terrèstra ei lo secret de la familha celèsta, qu’ei la purmèra d’ara enlà qui’n e cau hèr la critica teorica e qui cau revolucionar dens la practica[7].
Feuerbach, qui n’acontenta pas la pensada abstrèita, que n’apèra a l’intuicion sensibla; mes eth non considera pas lo monde sensible en tant qu’activitat practica concrèta de l’òme.
Feuerbach que resòlv l’essença religiosa en l’essença umana. Mes l’essença de l’òmi n’ei pas ua abstraccion inerenta a l’individu isolat. Dens la soa realitat, era qu’ei lo conjunt deus rapòrts sociaus.
Feuerbach, qui n’enterprén pas la critica d’aqueste estar reau, qu’ei donc obligat:
De hèr abstraccion deu cors de l’istòria e de hèr de l’esperit religios ua causa non-cambiadissa, qui existeish per era medisha, en tot supausar l’existéncia d’un individu uman abstrèit, isolat.
De considerar, donc, l’estar uman[8] unicament en tant que “genre”, en tant qu’universalitat interna, muda, en tot ligar d’ua faiçon blosament naturala los nombrós individus.
Qu’ei per aquò que Feuerbach non ved pas que l’“esperit religiós” ei eth medish un product sociau e que l’individu abstrèit qui eth analisa en realitat[9] apartén a ua fòrma sociala determinada.
Tota[10] vita sociala qu’ei essencialament practica. Tots los mistèris qui desviran la teoria cap tau misticisme que tròban la lor solucion racionala dens la practica umana e dens la comprenença d’aquesta practica.
Lo resultat lo mei avançat au quau aboteish lo materialisme intuitiu, valent a díser lo materialisme qui non concep pas l’activitat deus sens coma activitat practica, qu’ei la faiçon de véder deus individus isolats e de la societat borgesa[11].
Lo punt de vista de l’ancian materialisme qu’ei la societat “borgesa”. Lo punt de vista deu navèth materialisme, qu’ei la societat umana, o l’umanitat socialisada[12].
Los filosòfs n’an pas hèit qu’interpretar lo monde de desparièras faiçons, pr’aquò[13] de çò qui s’ageish qu’ei de’u transformar.
_________________
1. Lo manuscriut de Marx qu’indica aciu sonque: “la doctrina materialista de la modificacion de las circomstàncias e de l’educacion, que desbremba...”. Qu’ei Engels qui a explicitat la pensada.
2. Parentèsi ajustada per Engels.
3. Aquesta precision qu’ei ajustada per Engels.
4. Engels que ditz “reau”.
5. Frasa ajustada per Engels.
6. Lo tèxte de Marx que hica las duas operacions suu medish plan.
7. Marx qu’escriu: “qu’ei la purmèra qui cau avalir suu plan de la teoria e de la practica”.
8. Adjectiu ajustat per Engels.
9. “En realitat” qu’ei ajustat per Engels.
10. Engels que ditz simplament “la vita”.
11. Varianta d’Engels: “la faiçon de véder deus individus isolats dens la «societat borgesa»”.
12. Dens aqueste paragraf, qu’ei Engels qui soslinha uman e hica enter guilhemets borgesa.
13. Engels qu’a ajustat “pr’aquò”.


text:
Còdi postal en França
Dins l'estat francés, lo còdi postal es un nombre que permèt l'automatizacion de la tria del corrièr. Aqueste sistèma existís dempuèi 1964, data que la La Pòsta automatizèt la tria. Al començament, totas las comunas d'un departament avián lo còde de doas chifras eiretat del còde INSEE. Lo format cambièt per passar a 5 chifras en 1972. Existís un còdi postal per cada comuna francesa qu'aviá en 1972 un burèu per distribuir lo corrièr.
Las doas primièras chifras[modificar | modificar la font]
Las doas primièras chifras son las meteissas que las del numèro de departament del burèu de pòsta, e non de la comuna. Existisson qualques comunas que son burèu se tròba dins un autre departament. En Corsega, los còdis postals començan totes per 20 alara que l'illa se compausa de dos departaments (20 èra lo numèro del departament de Corsega quand n'i aviá pas qu'un).
Las tres darrièras chifras[modificar | modificar la font]
Es lo numèro que designa lo burèu distributor dins lo departament. Pro sovent, las prefecturas an lo còdi 000, e las autras grandas comunas an un còdi que s'acaba per 00. Per las grandas comunas es possible de trobar mai d'un còdi postal segon lo quartièr. Per París, Marselha e Lion, las darrièras chifras del còdi son las de l'arrondiment municipal.
Mónegue utiliza lo sistèma francés; lo còdi postal pel país es 98000.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Émancé es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Yvelines e la region d'Illa de França.
Lo vilatge a situat a unitat|13|km}} al sud-oèst de Rambouillet e a unitat|4|km {{}} a l'Èst de Épernon.
Le village est situé à 13 km au sud-ouest de Rambouillet et à 4 km à l'Est d'Épernon.
Émancé
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !


text:
Saint Martin du Var : A visiter absolument ! #1 Parc Phoenix
Vous ne pouvez pas venir à Saint Martin du Var sans passer par Nice, à 16,5km du centre de Saint Martin du Var, et venir voir le site le plus visité. Plus de 467 763 visiteurs y sont aller en 2012 contre 420 079 en 2011 ce qui en fait le 18e site en catégorie recreactif le plus visité de France.
#2 Musée océanographique
A Monaco 669 267 visiteurs en 2012 contre 671 343 en 2011. 13e site le plus visité de France en catégorie recreactif. A 20,5km du centre de Saint Martin du Var.
#3 Verrerie de Biot
A Biot 705 177 visiteurs en 2012 contre 707 419 en 2011. 9e site le plus visité de France en catégorie recreactif. A 22,5km du centre de Saint Martin du Var.
Trophée d'Auguste à La Turbie (, c'est un site touristique inscrit au Patrimoine Mondial de l'UNESCO. La Turbie, 18,1km de Saint Martin du Var) A faire durant votre séjour à Saint Martin du Var En plein Air Parcours sportif - Parc des Sports Sauvaignon à Cagnes Sur Mer (16,9km du centre de Saint Martin du Var). Marineland à Antibes (23,2km du centre de Saint Martin du Var). Parc Naturel Départemental D'Estienne d'Orves à Nice (13,1km du centre de Saint Martin du Var). Parc Naturel Départemental Les Rives du Loup à Villeneuve-loubet (20,7km du centre de Saint Martin du Var). Parc Naturel Départemental Vaugrenier à Villeneuve-loubet (22,8km du centre de Saint Martin du Var). Parc Naturel Départemental Etang de Fontmerle à Mougins (28,5km du centre de Saint Martin du Var). Les Jardins du MIP à Mouans Sartoux (28,8km du centre de Saint Martin du Var). A découvrir Chapelle Saint Elme - Exposition temporaire à Villefranche Sur Mer (15,4km du centre de Saint Martin du Var). Fondation Auguste Escoffier à Villeneuve Loubet Village (18,7km du centre de Saint Martin du Var). Château Grimaldi de Roquebrune Cap Martin à Roquebrune Cap Martin (23,0km du centre de Saint Martin du Var). Villes et villages a visiter non loin de Saint Martin du Var Le village de Coaraze, classé parmis les plus beaux de France mérite le voyage (9,8km du centre de Saint Martin du Var). Le village de Gourdon, classé parmis les plus beaux de France mérite le voyage (20,7km du centre de Saint Martin du Var). Le village de Sainte Agnès, classé parmis les plus beaux de France mérite le voyage (21,5km du centre de Saint Martin du Var). Classée Ville d'Art et d'histoire Menton vous propose un grand nombre d'activités et de visites. (24,4km du centre de Saint Martin du Var). Classée Ville d'Art et d'histoire Grasse vous propose un grand nombre d'activités et de visites. (28,2km du centre de Saint Martin du Var).
A parcourir durant votre voyage à Saint Martin du Var Jardin Des Fleurs De Poteries à Gattières (6,2km du centre de Saint Martin du Var). Jardin De L'Argelière à La Gaude (11,1km du centre de Saint Martin du Var). Villa Arson à Nice (11,4km du centre de Saint Martin du Var). Le Vallon Du Brec à Coursegoules (12,8km du centre de Saint Martin du Var). La Bastide Aux Violettes à Tourrettes-sur-Loup (16,0km du centre de Saint Martin du Var). Parc Phoenix à Nice (16,5km du centre de Saint Martin du Var). Jardin D'Eze à Eze (16,5km du centre de Saint Martin du Var). Villa Et Jardins Ephrussi De Rothschild à Saint-Jean-Cap-Ferrat (16,9km du centre de Saint Martin du Var). Jardins Familiaux À Cagnes-Sur-Mer à Cagnes-sur-Mer (17,6km du centre de Saint Martin du Var). La Jasminade à Le Bar-sur-Loup (22,2km du centre de Saint Martin du Var). Jardin Serre De La Madone à Menton (22,6km du centre de Saint Martin du Var). Citronneraie Du Mas Flofaro à Menton (23,5km du centre de Saint Martin du Var). Le Clos Du Peyronnet à Menton (23,8km du centre de Saint Martin du Var). Orangerie Du Palais Carnoles à Menton (23,8km du centre de Saint Martin du Var). Jardin Bioves à Menton (24,3km du centre de Saint Martin du Var). Square Des Etats Unis à Menton (24,3km du centre de Saint Martin du Var). Jardin Botanique Du Val Rahmeh à Menton (25,3km du centre de Saint Martin du Var). Fontana Rosa à Menton (25,6km du centre de Saint Martin du Var). Jardin De La Villa Fort France à Grasse (25,9km du centre de Saint Martin du Var). Jardin De La Mouissone à Grasse (26,4km du centre de Saint Martin du Var). Jardin Des Orangers à Grasse (28,5km du centre de Saint Martin du Var). Jardin Du Musée D'Art Et D'Histoire De Provence à Grasse (28,5km du centre de Saint Martin du Var). Jardins Du Musée International De La Parfumerie à Mouans-Sartoux (28,8km du centre de Saint Martin du Var). Villa Thuret à Cap D'Antibes (28,8km du centre de Saint Martin du Var). Villa Noailles à Grasse (29,3km du centre de Saint Martin du Var). Les Cactees à Mougins (30,0km du centre de Saint Martin du Var). Musée Matisse à Nice (12,4km du centre de Saint Martin du Var). Musée Archéologique de Nice Cimiez à Nice (12,4km du centre de Saint Martin du Var). Musée des Beaux-Arts Jules Chéret à Nice (14,2km du centre de Saint Martin du Var). Muséum d'Histoire Naturelle à Nice (14,3km du centre de Saint Martin du Var). Musée d'Art Moderne et d'Art Contemporain à Nice (14,3km du centre de Saint Martin du Var). Musée National de La Marine de Nice à Nice (14,3km du centre de Saint Martin du Var). Musée d'Art et d'Histoire à Belfort (14,3km du centre de Saint Martin du Var). Musée National Message Biblique Marc Chagall à Nice (14,4km du centre de Saint Martin du Var). Musée du Vieux-Logis de Nice à Nice (14,4km du centre de Saint Martin du Var). Musée Diocésain d'Art Sacré à Cambrai (14,6km du centre de Saint Martin du Var). Musée du Palais Lascaris à Nice (14,6km du centre de Saint Martin du Var). Musée d'Art Naïf Anatole Jakovsky à Nice (14,7km du centre de Saint Martin du Var). Musée de Paléontologie de Terra Amata à Nice (15,1km du centre de Saint Martin du Var). Musées de la Citadelle à Villefranche-Sur-Mer (15,7km du centre de Saint Martin du Var). Musée Départemental des Arts Asiatiques à Nice (16,6km du centre de Saint Martin du Var). Musée Renoir à Cagnes-Sur-Mer (16,9km du centre de Saint Martin du Var). Musée-Château de Cagnes à Cagnes-Sur-Mer (17,2km du centre de Saint Martin du Var). Musée d'Histoire Locale à Biot (22,7km du centre de Saint Martin du Var). Musée Fernand Léger à Biot (22,7km du centre de Saint Martin du Var). Musée des Beaux-Arts à Menton (23,8km du centre de Saint Martin du Var). Musée de Préhistoire Régionale à Menton (24,8km du centre de Saint Martin du Var). Musée Jean Cocteau à Menton (25,4km du centre de Saint Martin du Var). Musée d'Histoire et d'Archéologie à Antibes (26,7km du centre de Saint Martin du Var). Musée Picasso à Antibes (26,7km du centre de Saint Martin du Var). Villa-Musée Jean-Honoré Fragonard à Grasse (28,1km du centre de Saint Martin du Var). Musée International de la Parfumerie à Grasse (28,5km du centre de Saint Martin du Var). Musée d'Art et d'Histoire de Provence à Grasse (28,5km du centre de Saint Martin du Var). Ecomusée du Pays de la Roudoule à Puget-Rostang (28,6km du centre de Saint Martin du Var). Musée Picasso la guerre et la paix à Vallauris à Vallauris (28,9km du centre de Saint Martin du Var). Musée Magnelli Musée de la Céramique à Vallauris (28,9km du centre de Saint Martin du Var). Musée National Message Biblique Marc Chagall - Saint Martin du Var Carte touristique, les principaux sites touristiques à Saint Martin du Var et dans les environs Cliquer sur l'icone de la carte touristique pour voir le détail, utilisez les boutons de zoom + et - pour étendre ou réduire la vue Il manque un lieu ou un hébergement ? Complétez nos données, ou si il figure dans nos données Ajoutez des images et une description, c'est libre et gratuit et cela aidera les internautes. Logement saisonnier à Saint Martin du Var Sinon en Gîte ?
-
Gîte rural Le Mimosa à Bendejun, Gîte de Mme Piazza qui est à 7,9km de Saint Martin du Var. - Meublés de Tourisme Les Bugadières à Villeneuve-loubet, Gîte de M. Chouillet qui est à 18,8km de Saint Martin du Var. En chambre d'hôte
-
Le Mas de Beauplan à Saint-blaise (2,2km de Saint Martin du Var). - La Parare à Châteauneuf-villevieille (7,7km de Saint Martin du Var). - The Frogs' House à Saint-jeannet (8,9km de Saint Martin du Var). - Chambre d'Hôtes Le Mas Lou Ravel à Berre Les Alpes (9,9km de Saint Martin du Var), Chambre d'hôte de Mme Karine GAIOFATTO. - Le Mas des Chardons à Caussols (25,6km de Saint Martin du Var), Chambre d'hôte de M. Dorge. - Chambre d'Hôtes Val de Trolls à Valdeblore (27,8km de Saint Martin du Var), Chambre d'hôte de Mme Christel Ribero. - Val de Trolls à Valdeblore (27,9km de Saint Martin du Var). - Chambre d'hôtes Belle la Vie à Mouans Sartoux (28,5km de Saint Martin du Var), Chambre d'hôte de Mme Blanc. Ou encore Centre de Vacances Chalet du Val De Blore à Valdeblore La Colmiane (28,4km du centre de Saint Martin du Var). Saint Martin du Var, trouver un Office de tourisme Office de Tourisme de Vence à Vence (12,6km du centre de Saint Martin du Var). Office de Tourisme de St Laurent du Var à Saint Laurent Du Var (16,0km du centre de Saint Martin du Var). Office de Tourisme à Villefranche Sur Mer (16,1km du centre de Saint Martin du Var). Office de Tourisme de la Colle sur Loup à La Colle Sur Loup (16,3km du centre de Saint Martin du Var). Office de Tourisme de Cagnes sur Mer antenne du centre ville à Cagnes Sur Mer (17,5km du centre de Saint Martin du Var). Office de Tourisme de Cagnes sur Mer antenne du Cros de Cagnes à Cagnes Sur Mer (18,1km du centre de Saint Martin du Var). Office de Tourisme de Villeneuve Loubet à Villeneuve-loubet (20,0km du centre de Saint Martin du Var). Office de Tourisme de Roquebrune Cap Martin à Roquebrune Cap Martin (23,6km du centre de Saint Martin du Var). Office de Tourisme de Menton à Menton (24,3km du centre de Saint Martin du Var). Office de Tourisme à Valbonne (25,0km du centre de Saint Martin du Var). Office de Tourisme d'Antibes à Antibes (27,0km du centre de Saint Martin du Var). Office de Tourisme de Valdeblore la Colmiane à Valdeblore La Colmiane (28,4km du centre de Saint Martin du Var).
Office de Tourisme de Juan les Pins à Juan Les Pins (28,5km du centre de Saint Martin du Var).


text:
Bibiche
Bibiche es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Anciennement « Bibers Heim » (pòble dels castors)Modèl:Ref nec.
- Dépendait De l'anciana província de Lorraine, distincion de Sierck-las-bains, possession de las abbayes de Villers-Bettnach e de Freistroff.
- Totalament destruit al cors de la guèrra de Trenta ans.
- Anciennement « Bibers Heim » (village des castors)Modèl:Ref nec.
- Dépendait de l'ancienne province de Lorraine, seigneurie de Sierck-les-bains, possession des abbayes de Villers-Bettnach et de Freistroff.
- Entièrement détruit au cours de la guerre de Trente ans.


text:
Argument ad hominem
Un argument ad hominem (o un argumentum ad hominem o encara ex concessis) es un argument que s'interessa a la personalitat de l'adversari, a sas accions passadas e a sas contradiccions.
Utiliza çò que l'adversari a declarat[1]. Es per aquò qu'es tanben apelat ex concessis, per designar las paraulas dichas (concedidas) per l'adversari e utilizadas contra el.
Specificitats[modificar | modificar la font]
Es un argument dich fallaciós qu'aparten a la categoria de la fallàcia ( o enganariá). Es sovent considerat coma un argument malonèste, mas es pas totjorn vertat, pòt tanben porgir d'informacions utilas per l'argumentacion. Per exemple s'utiliza quand se vòl defugir una confrontacion d'arguments desfavorables e qu'òm pòt s'apièjar sus de detalhs de la vida de l'adversari o sus sas contradiccions per tornar trobar de vam dins l'argumentacion.
Es pasmens mens violent que l'argument ad personam qu'ataca dirèctament la persona independentament de l'argumentacion. Se tracha puslèu dins aquel cas, d'invectivas e mai, de còps que i a, d'insultas.
Exemple[modificar | modificar la font]
Un amic es per l'interdiccion de las veituras dins lo centre de sa vila. Mas el, abita dins lo centre e n'a una de veitura. Se, quand discutatz del subjècte amb el, li fasètz arremarcar sa contradiccion, creatz un argument ad hominem que pòrta sus sas contradiccions e sas accions.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Declercq, Gilles. 2003. « Avatars de l'argument ad hominem : éristique, sophistique, dialectique », Declercq, Gilles, Michel Murat & Jacqueline Dangel (éds). La parole polémique (Paris : Champion), 327-376


text:
Pichona Orsa
La Pichona Orsa o lo Pichon Carri es una constellacion pro pichona e de luminositat flaca, que ten sa celebritat de sa pus brilhanta estela, l'estela polara, que marca le pòl Nòrd celèst.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
La constellacion de la Pichona Orsa, encara que siá d'origina antica (la dintrèt dins l'Almagesta de Ptolemèu), tenguèt pas a aquela epòca l'interès que presenta uèi perque mercava pas lo pòl Nòrd celèst. Fasiá versemblablament partida a l'origina d'una constellacion dispareguda dempuèi longtemps nomenada l'Ala del Drac, se ditz que foguèt creada per lo filosòf grèc Talès al sègle VI.
La mitologia grèga raconta que la ninfa Callisto foguèt aimada per Zèus. Quand son esposa gelosa Era descobriguèt lor relacion, Zèus transformèt Callisto e son pichon filh, Arcas, en la Granda e la Pichona Orsa. Era, ofensada, demandèt justícia a l'Ocean, e las orsas foguèron alara condemnadas a virar per totjorn a l'entorn del pòl Nòrd, jamai autorizadas a repausar jos la mar.
Lo mot artic vent del grèc arktos, «ors». Un mite, segon que la constellacion seriá pas una orsa mas un can, fa que l'estela Polara es de còps nomenada Kinosure, « coa del can ».
Observacion de las estelas[modificar | modificar la font]
- Localizacion de la Pichona Orsa
La Pichona Orsa se merca generalament per rapòrt a la Granda Orsa. Un metòde fòrça conegut permet de determinar ont es a Ursae Minoris, : en traçant una linha de Merak a Dube (las doas estelas del bòrd exterior de la caçairòla), e en seguent sus cinc còps la distància entre aquelas dos estelas, aprèp que passèt la coa del Drac e i a l'estela Polara, qu'es la sola estela brilhanta d'aquel sector. Arribat sus l'estela Polara per aquel alinhament, la Pichona Orsa es dins l'angle drech vèrs l'esquèrra.
- Forma de la constellacion
La constellacion de la Pichona Orsa es pro paura e pauc luminosa. Se vei inicialament (Mag 2) que sas doas estelas extrèmas, (a Ursae Minoris, l'estela Polara) e Kochab (B UMi). Quand las condicions son un pauc melhoras (Mag 4), se distinguís la cadena ligant las doas : a UMi, δ UMi, e UMi, Z UMi et Kochab (B UMi).
Las estelas qu'entornan Kochab a pus granda distància forman la constellacion del Drac.
Estelas principalas[modificar | modificar la font]
a Ursae Minoris (l'Estelar Polara)[modificar | modificar la font]
Autras estelas[modificar | modificar la font]
Las doas autras estelas notablas de la constellacion, Kochab (B UMi) e Pherkad (Y UMi) se situan respectivament a 130 e 500 annadas lutz. La primièra es de magnitud aparenta 2,07 e brilha coma 190 solelhs (magnitud absoluda : -0,87), la segonda es de magnitud aparenta 3,00 e de magnitud absoluda -2,84 (mila solelhs).
Las sèt estelas principalas de la Pichona Orsa (l'estela Polara, Kochab, Pherkad, Alifa Al Farkadain (Z UMi), Anwar Al Farkadain (n UMi), Yildun (δ UMi) et e UMi) forman un estelum comparable a aquel de la Granda Orsa, en forma de carri o de caçairòla. Contrariament a aquel de la Granda Orsa, es pas fòrça luminós, levat la tramontana.
HD 150706 possedís una planeta d'una massa aproximativament egala a la de Jupitèr, orbitant en mejana a 0,82 ua de distància en 264 jorns.
N.B. : Las valors numericas venon de las donadas mesuradas pel satellit Hipparcos [1]
Objèctes celèstes[modificar | modificar la font]
La constellacion de la Pichona Orsa conten mantuna galaxia : NGC 3172, NGC 5034, NGC 5144, NGC 5939, NGC 6071, NGC 6324 et NGC 6331.
La galaxia espirala raiada NGC 6217 (16 h 32 min 29 s d'ascension drecha, 78° 11' 48" de declinason) es pus brilhanta, encara que siá pro pauc luminosa (magnitud 12,10). Apareis a nosautres clinada de tres quarts.


text:
Graval
Graval es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Graval Es membre de la meteissa comunitat de comunas que Neufchâtel-en-Bray, a mens 10 km a l'èst d'aquela vila, sus la rota départementale D7.
Cobrís mens de 400 ectaras[1].
Graval est membre de la même communauté de communes que Neufchâtel-en-Bray, à moins 10 km à l'est de cette ville, sur la route départementale D7.
Elle couvre moins de 400 hectares[2].
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo luòc èra ja ocupat al Mièja Edat, coma la testifica la capèla, presenta en 1212[3].
Le site était déjà occupé au Moyen Âge, comme l'atteste la chapelle, présente en 1212[4].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Siá mens d'un cairat d'unitat|2|km {{}} sus 2.
- ↑ Soit moins d'un carré de 2 km sur 2.
- ↑ Segon lo luòc de la comunitat de comunas
- ↑ Selon le site de la communauté de communes


text:
Antigua e Barbuda
Antiga e Barbuda es un reialme del Commonwealth format per doas illas principalas, dins la Mar de las Caribas: Antiga (de 280 km²) e Barbuda (de 161 km²).
Lo gentilici es antigués -esa.
Istòria[modificar | modificar la font]
Politica[modificar | modificar la font]
Antigua e Barbuda es una monarquia parlamentària. Lo cap d'Estat es la reina d'Anglatèrra, Elisabèt II del Reialme Unit, representada per un governador general.
Geografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
De veire: Economia d'Antigua e Barbuda


text:
Indèx (anatomia)
L'indèx es lo segon det de la man per l'Òme e los grands monins, situat entre lo poce e lo det long.
Servís en general per indicar o designar un objècte o una direccion (aquel poder pòt èsser considerat coma malefic).
Es tanben utilizat per demandar la paraula en lo leavant, e l'escòla subretot.
Aquel es sovent utilizat per apiejar sus un boton, per escriure amb lo det, eca.
Aquel det es lo det de l'equilibri.
Unicode[modificar | modificar la font]
Los simbòls Unicode representant l'indèx son:


text:
Cuèissa
La cuèissa (var. cueisha) es la partida del membre inferior ligant per l'Óme la ancas a la camba. Sa foncion es subretot locomotritz. Pels aucèls, coma lo polet o la piòt, la cuèissa es un dels membres posteriors de l'animal, per oposition a las alas.
Estructura anatomica[modificar | modificar la font]
Ososa[modificar | modificar la font]
Lo maluc es l'òs de la cuèissa, òs mai long de l'esqueleta uman e plan resistent a la fòrças de portança que deu portar. Coma totes los òsses longs, se distinga un còrs o diafisi e doas extremitats o epifisis.
L'extremitat nomenada la tèsta del maluc e es ligat al còs pel còl. La tèsta: 2/3 d'esfèra d'un diamètre mejan de 25 mm. Cobèrta de cartilatge articular, es lo luòc d'insercion del ligament triangulari (que liga lo maluc a l'òs iliac). Lo còl es fusifòrma. Sus la fàcia posteriora del còs del maluc, i a una linha aspra, luòc d'insercion de fòrça muscles.
L'extremitat distala es compausada de dos condíls del maluc. Aquel s'articulan amb lo tibià e la noseta per formar l'articulacion del genolh.
Vasculara[modificar | modificar la font]
La cuèissa fa passar de gros vaissèls sanguins arterials e venoses.
- Artèrias: artèria femorala, artèria prigonda de la cuèissa, artèrias perforantas
- Venas : vena granda esafena e vena peichona esafena jos la pel, vena femorala situada contra l'artèria femorala, en prigondor.
Nerviosas[modificar | modificar la font]
Lo nèrvi sciatic e de brancas nerviadan los muscles de la cuèissa, abans de venir lo nèrvi tibial dins la region del genolh.
Musculària[modificar | modificar la font]
Los muscles de la cuèissa son repartits en tres lojas : la loja anteriora, la loja posteriora e la loja intèrna.
La loja anteriora es occupada per:
- lo muscle articular del genolh
- sartòri (o muscle coturièr)
- muscle quadricèps femoral:
- Drech anterior
- Vast medial
- Vast lateral
- Vast intermediari
La loja intèrna, formada pels muscles aductors :
- muscle pectinat
- muscle gracil (o drech intèrne)
- muscle long aductor
- muscle cort aductor
- muscle grand aductor
La loja posteriora se compausa dels muscles isquiocambièrs:


text:
Sant-Denis (Rèunion)
Sant-Denis{{{tot-pariér_nomcomena}}} (en francês Saint-Denis{{{ôtros_nomscomena}}}) {{{est una}}} comena francêsa {{{et lo_1}}} ch·èf-luè du dèpartement de l’Rèunion{{{,}}} {{{et lo_2}}} ch·èf-luè {{{de la}}} règ·ion Rèunion.
Sant-Denis est una comena francêsa et lo ch·èf-luè de la règ·ion et du dèpartement de la Rèunion.
Somèro
- 1 G·eografia
- 2 Histouère
- 3 Administracion
- 4 Dèmografia
- 5 Èconomia
- 6 Luès et monuments
- 7 Èducacion et cultura
- 8 Pèrsonalitâts liyês a la comena
- 9 Émâges de Sant-Denis
- 10 Bibliografia
- 11 Vêre tot-pariér
G·eografia[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Toponimia et ètimologia[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Topografia[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Luès-déts et ècârts[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Comenes limitrofes[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Histouère[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Administracion[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Cantons / Quartiérs[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
La vela est ch·èf-luè de 9 cantons.
Entèrcomunalitât[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Organisacions entèrnacionâlas[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Mèdias[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Relacions entèrnacionâlas[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
- Bèssenâjos :
- Partenariats :


text:
Decimus Magnus Ausonius
Ausòni o Decius o Decimus Magnus Ausonius, nascut en Aquitània siá a Vasats (Gironda) siá a Burdigala (actual Bordèu) en 309/310 e mòrt en 394/395 après JC en la villa pairal plaçada en lo vinhal bordalés entre Lengon e La Rèula on se retirèt a la mòrt del sieu protector Gracian, es un professor e conselhièr politic del Bas Empèri roman. Lo sieu paire, Julius Ausonius (287-377), èra mètge, prefècte d'Illiria e archiatre de Valentinian Ier. La siá maire Attusa Lucana Sabina èra la filha del senator Attusius Lucanacus Talisius.
Ausòni es sustot conegut per lo sieu estatut literari : poèta de lenga latina, aquel fin letrat del Bas Empèri occidental es l'autor de vint libres en latin. Mas la literatura francesa lo manten pel premièr representant d'una longa tradicion, la de las letras latinas de l'actual estat francés e de l'emplec del latin dins aqueste país fins als nòstres jorns.


text:
Rangièr
Lo rangièr (var. rangier, rangèir), o rèn, conegut coma caribó en America del Nòrd, es un tipe de cèrvi (concrètament Rangifer tarandus) qu'abita en Artica e dins las regions subarticas.
Abitat[modificar | modificar la font]
Los rangièrs se trapan en mantuna zòna d'Escandinàvia (inclusa Islàndia), en Russia, Groenlàndia, Canadà e Alaska. En 1952 foguèron reïntrodusits en Escòcia ont s'èran estenches al sègle X. Lo rangièr adometgit se trapa principalament al nòrd d'Escandinàvia e de Russia, mentre que lo salvatge se trapa principalament en America del Nòrd, Groenlàndia e Islàndia.
Anatomia[modificar | modificar la font]
Lo pes de la femèla oscilla entre los 60 e 170 kg. Dins mantuna sosespècia de rangièr lo mascle es un pauc pus grand, dins d'autras lo mascle pòt aténher los 300 kg. Dins los dos sèxes li creisson de banas. La casuda de las banas pels mascles vièlhs (de la varietat escandinava) es en decembre, pels mascles joves a la prima e per las femèlas pendent l'estiu. Los rangièrs domètges an de patas pus cortas e son pus pesucs que sos cosins salvatges. Son romiaires, e an un estomac de quatre cavitats. Principalament manjan de liquèns en ivèrn. Ça que la, tanben manjan las fuèlhas de sauses e beç, tant coma d'èrbas. Tanben pòdon manjar de rats de camp, de lemmings (lemmus lemmus), d'aucèls e d'uòus d'aucèl.
Populacion[modificar | modificar la font]
A l'estat salvatge emigran en formant de grandas manadas de lors abitats de naissença a lors abitats d'ivèrn. Lors batas largas los ajudan a se mòure per la nèu o la tondra, e tanben quand nadan. Aproximativament un milion vivon en Alaska, e un nombre similar abita en Canadà. S'es estimat un nombre de cinc milions en Eurasia, principalament adometgits. Los mascles normalament se separan de la manada e son solitaris, e demòran principalament de femèlas, çò qu'afavorís las manadas matriarcalas.
Lor preséncia dins la cultura[modificar | modificar la font]
Los rangièrs se remarcan per lor preséncia dins la cultura nadalenca, a travèrs dels mitics rangièrs nadalencs, que s'encargarián de lançar la lisa del Paire Nadal.


text:
Mont Rainier
Lo mont Rainier es un estratovolcan actiu de la cadena de las Cascadas[1] situat pel comtat de Pierce, dins l'Estat de Washington, al nòrd-oèst dels Estats-Units. Situat aperaquí 90 km al sud-èst de la vila de Seattle, demora un perilh per la populacion del ròdol estimada a 1,5 milion d'abitants[2].
Descobèrt pels primièrs europèus durant un viatge d'exploracion en 1792 menat per George Vancouver, lo volcan deu son nom a un amic de George Vancouver tanben navegaire per la Royal Navy nomenat Peter Rainier.
Situat al còr del pargue nacional del Mont Rainier, lo volcan trai fòrça visitaires en quèsta de natura e paisatges.
Amb sos 4392 mètres es lo trescòl de la Cadena de las Cascadas e es considerat coma un dels volcan pus dangeriós al mond amor de la granda quantitat de glaça que lo recobrís, pòt potencialament produire de lahars qu'amenaçan tota la val del riu Puyallup .
Geografia[modificar | modificar la font]
Los jorns clars lo volcan es vesedor a l'asuèlh sud-èst de tota la zona metropolitana de Seattle-Tacoma. De còps que i a se pòt tanben apercebre de las vilas de Portland en Oregon e de Victòria en Colómbia Britanica. Amb 26 glacièrs majors e 93 km2 de camps de nèu e de glaça, lo Mont Rainier es lo pic pus cargat en glaça dels Estats Units (levat Alaska). Lo som es cofat de dos cratèrs volcanics, cadun de pus de 300 m de diamètre amb lo cratèr màger èst que cavalca lo cratèr oèst. La calor producha fa que de largs airals dels cratèrs son desprovesits de glaça, e que i se formèt la pus granda cauna glaciària al mond amb sos 3.2 km de passatges. Un pichon lac de cratèr de 40m per 9 e de 5m de fons s'es format e ocupa la porcion bassa del cratèr oèst jos 30m de glaça, accessibla sonque per las caunas.
Los rius Carbon, Puyallup, Mowich, Nisqually, e Cowlitz an sa font als glacièrs del meteis nom sul Mont Rainier. Las fonts de la White River son los glacièrs Winthrop, Emmons, e Fryingpan. Los rius White, Carbon, e Mowich jonhan la Puyallup River, que s'escampa dins la baia de Commencement a Tacoma; lo riu Nisqually se voja dins Puget Sound a l'èst de Lacey; e lo riu Cowlitz jonh la Columbia River enter Kelso e Longview.
Lo somal del mont Rainier es cofat de tres puèges. Lo pus enauçat se ditz Columbia Crest. Le segond se nomena Point Success (4 315 mètres) e lo tresen Liberty Cap (4 301 mètres). Sul pendís oriental del mont se trapa tanben lo puèg Little Tahoma (3 395 mètres). Aquel es un vestigi erodat de l'ancian mont Rainier quand èra encara pus naut.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Cap de la mairia d'Oliulas ambé l'escut de la vila
Oliulas (Ollioules en francés) es una comuna d'Occitània, en Provença, administrada per lo departament de Var de la region francésa de Provença-Aups-Còsta d'Azur. Fai partida de la Comunautat d'Aglomeracion de Tolon-Provença-Mediterranèa.
Lo site protoistoric (ca sègle -IV) dei Cortinas, a Oliulas, es un dei abitats mai ancians dins la region Tolonenca.
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !


text:
Parçac
Parçac es una anciana comuna occitana, situada dins lo departament de Cruesa e la region de Lemosin, venguda lo 1er de genier 2016 una comuna delegada dins la comuna novèla de Parçac e Rimondés.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Segon Dauzat e Rostaing, Parçac pòt venir deu nom d'òme latin *Parcius, d'après Parcilia, emb lo sufixe -acum, o benlèu d'una contraccion de Patriciacum, d'un autre nom latin, Patricius, totjorn emb lo sufixe -acum[1], latinizacion dau sufixe celtic -*ako-. Seriá donc una propietat rurala d'origina gallo-romana.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2012 : 607; 2013 : 609 abitants
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984


text:
Melissa Gilbert
Melissa Ellen Gilbert (nascuda lo 8 de mai de 1964 a Los Angeles Califòrnia) es una actritz, escrivana, realizatritz e productritz estatsuniana.
Coneguda mai que tot pel sieu ròtle rèirefamós de Laura Ingals Wilder dins la seria de television Little House in the Prairie / L'Ostalon dins la prada d'en Michael Landon, 1974-1983.
Contunhèt ça que la sa carrièra ( quitament pendent la seria d'en Landon ) amb de filmes e telefimes d'a vegadas tras qu'interessants que lo primièr es la siá interpretacion de n' Anne Frank dins Lo Jornal d'Anne Frank en 1980 realizada per Boris Sagal ont son jòc es remirable, un dels ròtles màgers que pas jamai interpretèt, e la melhora que pas jamai de la pichòta martira olandesa.
Malgrat lo sieu problèma amb alcoòl e dròga que la quita ela confessèt, la siá filmografia nos mòstra qualqu'un d'engatjat dins la vida de la societat, una vertadièra lady progressista dins l' inferno nòrd-american.
Foguèt tanben elegida presidenta ( amb dos mandats successius) de la Screen Actor's Guild de 2001 a 2005.
Somari
Vida[modificar | modificar la font]
Carrièra[modificar | modificar la font]
L'Ostalon dins la prada[modificar | modificar la font]
Autres ròtles[modificar | modificar la font]
Filmografia[modificar | modificar la font]
- 1974-1983... The Little House in the Prairie / L'Ostalon dins la prada Laura Elizabeth Ingalls Wilder
- 1980... The Diary of Anne Frank / Lo Jornal d'Anne Frank Anne Frank
e ca
etc
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) (fr)(en) Melissa Gilbert sus l'Internet Movie Database
- (en) Sit oficial
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Massa
La massa es la proprietat dels objèctes fisics que mesura la quantitat de matèria dins un objècte. Es un concèpte fondamental de la mecanica. Dins lo Sistèma Internacional d'Unitats, se mesura la massa en quilogramas.
L'unitat de basa de la massa es lo quilograma (kg) e non pas lo grama (g). S'utiliza tanben la tona, que val 1000 kg, e l'unitat de massa atomica.
Lo mot massa pòt remandar a dos concèptes:
- La massa inerciala es una mesura de l'inercia d'un objècte, qu'es sa resisténcia a cambiar son estat de movement quand es somesa a una fòrça. Un objècte amb una massa inerciala febla càmbia son movement aisidament, mentre qu'un objècte amb una massa importanta non.
- La massa gravitacionala es una mesura de la fòrça d'interaccion d'un objècte amb la gravitat. Dins un meteis camp gravitacional, un objècte de massa gravitacionala mendre es somés a una fòrça mendre qu'un objècte de massa superiora (d'unes còps que i a, aquesta quantitat es confonduda, abusivament, amb lo pes, qu'en un luòc donat, li es proporcional).


text:
Translacion de la Tèrra
La translacion es un movement de la Tèrra al torn del Solelh. La causa d'aqueste movement es l'accion de la gravitat, en s'originant de cambiaments que, coma lo jorn, permeton lo mesurament del temps. Se se pren per referéncia lo temps passat entre un començament de la prima e lo seguent, quand lo Solelh se trapa al punt vernal, l'an tropic dura 365 d 5 h 48 min 46 s. Aqueste es l'an utilizat per realizar los calendaris. L'orbita descricha per la Tèrra es una trajectòria elliptica de 930 000 000 km a una distància mejana del Solelh de practicament 150 000 000 km o 1 UA (pus precisament 149 675 000 km). Se'n dedutz que la planeta se desplaça amb una velocitat mejana de 106 000 km/h o 29,5 km/s. Lo Solelh ocupa un dels fòcus de l'ellipsa e, per aquesta excentricitat, la distància entre lo Solelh e la Tèrra vària tot lo long de l'an. Al començament de genièr s'atenh la proximitat maximala al Solelh, apelada perièli, ont la distància es de 147 500 000 km, mentre que al començament de julhet s'atenh l'alunhament maximal, apelat afèli, ont la distància es de 152 600 000 km.


text:
Io, lo 14 de Julhet, "demòre dins mon liech moflet", coma disiá Brassens (traduccion Peiraguda...)
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Que pensatz dau 14 de Julhet ?
Aller à la page : 1, 2
Que pensatz dau 14 de Julhet ?
1 Que pensatz dau 14 de Julhet ? le Sam 14 Juil - 19:55
Danís
Adjudant
Io, lo 14 de Julhet, "demòre dins mon liech moflet", coma disiá Brassens (traduccion Peiraguda...)
31 Re: Que pensatz dau 14 de Julhet ? le Ven 31 Aoû - 10:27
Danís
Adjudant
32 Re: Que pensatz dau 14 de Julhet ? le Ven 31 Aoû - 10:59
Zengi
Trobador !!
Dilhèu lo podem crear, l'eveniment: organizar ua amassada de joens occitans, en causir lo dia, on haràm ua declaracion de principi sus Occitània.
Que demanda un tribalh deus bons, mes qu'ajudaré a la consciéncia occitana. (Perqué pas organizar un concèrt a l'entorn d'aqueth eveniment, dab los grops occitans plan politisats (Lo Dalfin, Arnapi, Mauresca ..)
33 Re: Que pensatz dau 14 de Julhet ? le Ven 31 Aoû - 11:26
ceba e roi
Guelha de bonda
jo que perpausi ua data au cap de seteme / debuta d'octobre, qui simbolisaré la fin de la vrenha, fòrça important dens la màger parta de las regions d'òc, non ?
_________________
La ceba fai bèure e manten la sed
34 Re: Que pensatz dau 14 de Julhet ? le Ven 31 Aoû - 11:45
Danís
Adjudant
Puèi que totas las regions occitanas son fòrça liadas a la terra, a la natura. E lo vin es un ben de consomacion corenta, e a una imatja respectada d'en pertot dens lo monde. Nos pausariá en tant que festaires, qu'òmes modernes e a l'encòp conscients de nòstre passat. E qu'es una valor indiscutabla e pan-occitana...
Per contra, dija pas de mau de Lou Dalfin avant de los aver vist sus empont... Arnapi, dise pas, mas Lou Dalfin... te vas far daus enemics, e aquò sens rason...
35 Re: Que pensatz dau 14 de Julhet ? le Ven 31 Aoû - 12:19
Zengi
Trobador !!
mas Lou Dalfin... te vas far daus enemics, e aquò sens rason...
Ennemics ?! Qu'ei besonh d'explicacions..
36 Re: Que pensatz dau 14 de Julhet ? le Ven 31 Aoû - 13:33
Danís
Adjudant
ceba e roi a écrit:wow, lo Dalfin, Arnapi, quina aficha !!!! dise pas aquò, que podréi pas mei dromir de m'ac imaginar...
Qu'es dau segond gras, lo qu'en parlavam justament dins una autra seccion (a perpaus de l'Estivada, crese).
E sabe, per lo coneisser, que critica fòrça tots los grops occitans.
Puei bon, criticar un grop que se proclama punk e que l'es pas ( e quand òm coneis plan lo mitan punk, coma Ceba), aquò pòt se comprener, mas criticar un daus mai grands grops occitans (Lou Dalfin per io, Diu, per d'autres...) en refusar d'escotar lurs discs e sens esser anat los veire en concerts, es aqui que se fará d'enemics, pense...
37 Re: Que pensatz dau 14 de Julhet ? le Ven 31 Aoû - 13:54
Zengi
Trobador !!
Vertat Arnapi n'ei pas punk. Se disen punk-ròck, jo pensi qu'ei tot simplament ròck. Ne'm sembla pas que sia hòrt important, ço d'important qu'ei lo messatge qu'an de balhar.
Tau Dalfin, segur que se n'as pas jamèi vist lo Sergio sus l'empont, sabes pas ço qu'ei Lo Dalfin, e se sabes pas ço qu'ei, mausaisit de'n parlar !
A despart deu militantisme occitan deu Dalfin, la preséncia deu Sergio qu'ei quauqu'arren d'extraordinari, que n'ei sentit pas sonque dab eth.
38 Re: Que pensatz dau 14 de Julhet ? le Ven 31 Aoû - 15:07
Danís
Adjudant
M'a traumatisat jòune lo tipe...los aviá vist en vila, a Peirigús un còp, e m'aviá fach talament paur qu'ai refusat de los tornar veire jusinca l'Estivada de l'an passat...
39 Re: Que pensatz dau 14 de Julhet ? le Ven 31 Aoû - 17:23
sanmarti
Occitan Warrior
40 Re: Que pensatz dau 14 de Julhet ? le Sam 1 Sep - 10:12
Danís
Adjudant
41 Re: Que pensatz dau 14 de Julhet ? le Sam 1 Sep - 11:22
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
42 Re: Que pensatz dau 14 de Julhet ? Aujourd'hui à 3:40
Contenu sponsorisé
Aller à la page : 1, 2
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Châtenois
Châtenois puede referirse a:
- Châtenois, comuna francesa en el departamento de Jura.
- Châtenois, comuna francesa del Alto Saona.
- Châtenois, comuna francesa del Bajo Rin.
- Châtenois, comuna francesa de los Vosgos.
Véase también[editar]
- Châtenois-les-Forges, comuna francesa del Territorio de Belfort.
- Châtenoy, comuna francesa de Loiret.
- Châtenoy, comuna francesa de Sena y Marne.
- Châtenoy-en-Bresse, comuna francesa de Saona y Loira.
- Châtenoy-le-Royal, comuna francesa de Saona y Loira.


text:
Erupcion peleana
Leis erupcions peleanas son un tipe d'erupcion volcanica. Son caracterizats per una lava fòrça viscosa que son escolament es fòrça limitat e que forma donc un dòme de lava a la sortida de la chaminèia. Lo desagatge es fòrça malaisat e la preséncia dau dòme entraïna l'aumentacion de la pression dau magma. Aquò entraïna una explosion dau dòme que forma una plumacho volcanic d'unei quilomètres d'autor e de coladas piroclasticas sus lei pendas dau volcan. Lo plumacho causa tanben de tombadas de materiaus volcanics (cendre... etc.). L'erupcion peleana tipe es aquela de la Montanha Pelada en 1902. Es un tipe d'erupcion frequent sus lei volcans gris.
Lei riscs son fòrça importants per lei societats umanas en causa dei coladas piroclasticas e dei casudas de cendre que pòdon causar de destruccions gròssas. L'Indici d'Explosivitat Volcanica d'una erupcion peleana se situa entre 1 e 8.


text:
Mòde (solfegi)
Dens la musica occidentau, los mòdes que son serias de nòtas desseparadas enter eras per intervaus diatonics determinats. La teorizacion deus mòdes que remonta a la Grècia antica. la paraula mòde totun que vien deu latin MODUS ("biais" o "mòde"), e la tradicion grèga qu'emplegava meilèu la paraula tonoi.
Los mòdes grècs, compausats de seria de ueit nòtas formant ua octava qu'èran los segents :
La musica occiedentau modèrna b'a conservat dus mòde identificats peus grècs : los mòdes mòde major (gessit deus mòde ionian) e menor (gessit deu mòde dorian) qui balhan cadun sengla seria de gamas armonicas segon la nòta de despartir de cada gama.


text:
Viéville-en-Haye
Viéville-en-Haye es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
A la Mièja Edat, los abitants de Viéville devián al pòrti de Lorraine una guarda dins lo castèl de Prény.
Viéville-En-Haye i aguèt arruïnat per la soldatesque messine en lo moment del conflicte de 1427-29 #que #opausar la vila de Mètz al pòrti de Lorraine e los sieus aliats. Alarmat per Jean Griffon, abbé de Sant-Ostal-a los-Bòsques #que deteniá la collation de la curació de Viéville, lo pòrti de Lorraine Renascut d'Anjau ordonna la restauracion d'aquel vilatge per una charte datada de 1436. Setanta ans mai tard, aquel luòc èra totjorn arruïnat e void d'abitants. Mercés als dons del chevalier Nicolas d'Aja e del genet Nicolas Remiat #qu'abandonavan als Prémontrés « tot tal drech, wagiere, distincion, segudas, retenudas, rendas, censes, droictures e tornats » en los localités de Viéville-en-Haye e de Vilcey-sus-trey, Pèira de Prény, abbé de Sant Ostal-a lo-Bòsc #pasturar apelar en 1504 a colons amb la fin de reconstruire aquela localité e la siá concéda a aquela fin los terrens necessaris per édifier « dos arnelhs d'ostals », aital coma de las tèrras a conrear; de quitament una part del bòsc abbatiale i aguèt cedit a la nòva comunitat villageoise de Viéville-en-Haye. Aquela restauracion #èsser aquelas fes un succès e los religioses de Sant-Ostal #poder extraire #dire e de rendas #que « la seguda » sus las siás notícias ouailles.
Lo vilatge n'a destruit pendent la guèrra de 1914-1918, après évacuation de la populacion.
Au Moyen Âge, les habitants de Viéville devaient au duc de Lorraine une garde au château de Prény.
Viéville-en-Haye fut ruiné par la soldatesque messine lors du conflit de 1427-29 qui opposa la cité de Metz au duc de Lorraine et ses alliés. Alarmé par Jean Griffon, abbé de Sainte-Marie-aux-Bois qui détenait la collation de la cure de Viéville, le duc de Lorraine René d'Anjou ordonna la restauration de ce village par une charte datée de 1436. Soixante-dix années plus tard, ce lieu était toujours ruiné et vide d'habitants. Grâce aux dons du chevalier Nicolas de Heu et de l'écuyer Nicolas Remiat qui abandonnaient aux Prémontrés « tout tel droit, wagiere, seigneurie, assises, retenues, rentes, censes, droictures et revenus » dans les localités de Viéville-en-Haye et de Vilcey-sur-trey, Pierre de Prény, abbé de Sainte Marie-au-Bois put faire appel en 1504 à des colons afin de reconstruire cette localité et leur concéda à cette fin les terrains nécessaires pour édifier « deux reins de maisons », ainsi que des terres à cultiver; de même une partie de la forêt abbatiale fut cédée à la nouvelle communauté villageoise de Viéville-en-Haye. Cette restauration fut cette fois une réussite et les religieux de Sainte-Marie purent prélever dîmes et rentes dont « l'assise » sur leurs nouvelles ouailles.
Le village est détruit pendant la guerre de 1914-1918, après évacuation de la population.


text:
Pablo Sarasate
Pablo Sarate, batejat Martín Melitón Pablo de Sarasate y Navascués (Pampalona, lo 10 de març de 1844 - Biàrritz, lo 20 de seteme de 1908) que ho un compositor e un violonista virtuòse navarrés deu sègle XIX.
Qu'estudiè lo vriulon a Sant Jacme de Compostèla puish au Conservatòri de París. Que ho sostiengut e emparat per la reina Isabèl II d'Espanha qui'u crompè auprès deu laütièr francés Jean-Baptiste Vuillaume un vriulon d'Antonio Stradivari.
Las soas composicions que son mercadas per lo folclòre espanhòu, hèra popular en Euròpa a la soa epòca.


text:
Era conselhèra de torisme Anna Díaz arrecep aguest dijaus era distincion dera Val d’Aran coma Destinacion Toristica Intelligenta (DTI) autrejada peth ministèri d’Industria, Energia e Torisme.
Eth sindic d’Aran Carlos Barrera amassa damb eth president dera Deputacion de Lhèida Joan Reñé, a profitat era jornada inaugurau dera Hèira Internacionau de Torisme FITUR que se celèbre en Madrid, entà da supòrt ara promocion des Hèstes deth Huec deth solstici d’ostiu recentaments declarades Patrimòni Culturau Immateriau dera Umanitat pera UNESCO, coma nau atractiu toristic dera Val d’Aran e es territòris deth Pirenèu que celèbren hèstes des halhes.
Justaments eth darrèr deluns eth Plen deth Conselh Generau d’Aran, s’acuelhec ara Declaracion d’Andorra la Vella des Comunitats des Halhes des Pirenèus, damb era fin de coesionar e coordinar desparières accions damb era rèsta des 63 municipis de França, Aragon, Catalonha e Andòrra restacadi ad aguestes celebracions qu’an de servir tanben entara mantenença e era reconeishença deth valor culturau e patrimoniau unic des hèstes deth huec ena Val d’Aran.
Pendent era jornada inaugurau dera Hèira Internacionau deth Torisme eth sindic d’Aran Carlos Barrera, a agut oportunitat de parlar sus era campanha toristica d’iuèrn ena Val d’Aran e dera reconeishença dera Val d’Aran coma Destinacion Toristica Intelligenta damb eth ministre d’Industria, Energia e Torisme en foncions José Manuel Soria, e damb era ministra de Foment en foncions Ana Pastor.
Serà pendent era celebracion d’aguesta edicion deth FITUR, qu’aguest dijaus era conselhèra de Torisme e Desvolopament Economic deth Conselh Generau d’Aran Anna Díaz, arreceberà de mans dera secretària generau de Torisme Isabel María Borrego, era acreditacion dera Val d‘Aran coma Destinacion Toristica Intelligenta (DTI) autrejada pera Societat Estatau entara Gestion dera Innovacion e es Tecnologies Toristiques (SEGITTUR).
SEGITTUR inicièc eth trabalh DTI ena Val d’Aran en darrèr Junh, qu’a consistit en analisar e diagnosticar es linhes d’accion realizades en Aran coma destinacion toristica enes quate variables que definissen a ua Destinacion Toristica Intelligenta, innovacion, tecnologia, sostenibilitat e accessibilitat, era fasa finau a consistit ena elaboracion d’un informe de recomanacions que s’integraràn coma programes especifics en nau Plan de Torisme dera Val d’Aran 2016-2020 qu’ena actualitat s’elabòre e que serà presentat ath sector toristic dera Val d’Aran en mes de hereuèr.
Er anterior Plan de torisme 2012-2015 dera Val d’Aran culmine damb er aqueriment d’aguesta reconeishença que s’ahig en programa de competitivitat deth Plan e a trauès deth s’an desvolopat desparières linhes de trabalh qu’an artenhut que Aran arrecebe certificacions e reconeishences, que destaquen entre eth, eth de destinacion sostenible Biosphere autrejat peth Global Sustainable Tourism Council dera Fundación Naciones Unidas, finalista enes Destination Leadership autrejadi pera National Geographic Society e era ITB de Berlin.
Serà laguens eth marc de FITUR que se presentaràn es linhes generaus des informes de Destinacions Toristiques Intelligentes (DTI’s).


text:
Mètro
Lo mètro (forma abreujada de camin de fèrre metropolitan), nomenat camin de fèrre urban dins los primièrs temps, es un camin de fèrre electric pel transpòrt de passatgièrs dins lo domeni urban, amb una nauta capacitat e frequéncia de passatge, en essent en general sosterranh o en viaducte.
A diferéncia del tramvia, es totalament independent e segregat de la rèsta de circulacion e mejans de transpòrt. En Euròpa (mai que mai en Alemanha e en Benelux) se son bastits de sistèmas mixtes de mètro e tramvia (Stadtbahn, Prémetro), ont los convòis circulan segregats e sosterranhs al centre de las vilas coma lo mètro e de forma superficiala dins los quartièrs periferics en forma de tramvia.
Lo primièr mètro foguèt lo de Londres (1863), que foncionava inicialament per mejan de locomotrices de vapor. Lo primièr mètro europèu pel continent foguèt lo de Budapèst (1896).
I a divèrsas caracteristicas que diferéncian los mètros. La presa electrica pòt èsser ja plan aeriana (per catenària o per ralhs superior) o ben al mejan d'un tresen ralh situat dins la tèrra al bòrd dels autres dos. Lo bastiment dels tunèls respond a dos estils fòrça diferents: lo nomenat de trincada, un tunèl fòrça superficial fach generalament pel procediment de talhar e cobrir, e los fòrça prigonds, faches coma de vertadièrs tunèls de minas, uèi lo jorn amb tuneladoiras.