text:
Accueil > Agenda > Manifestation de réoccupation le 17 novembre 2012
jeudi 1er novembre 2012
Toutes les versions de cet article : [Deutsch] [English] [Español] [français] [italiano] [Nederlands] [òc]
La manifestacion per tornar ocupar la ZAD se farà le *17 de novembre 2012, per la maitinada*!
Per tornar bastir… contra l’aeropòrt. Responsa a las expulsions.
Fascatz passar la crida! Mobilizatz-vos a partir d’ara.
Nos cal cosinas collectivas, capitèls, musicaires, cabanes prèstas per montar, materials, utisses, tractors per tornar ocupar. Venètz ambe fusta, clavèls, e utisses en man.
Signat: Ocupants de la ZAD e collectius solidaris que tengueràn còp
*****
La luta creish. Tenguèm còp. Las menaças son fòrtas. Tornem ocupar.
*Cesar s’enfanga.*
A partir del 16 d’octòbre: 1800 ha de la ZAD envasits per 1200 policièrs. Atacas contra les ostals e las cabanas: demolicions, tot es netejat, demòra pas res per tornar bastir. Avèm resistat, barricadat, tornat ocupar. Ac avèm tot fèit per empachar las machinas d’ac copar tot. Èm totjorn aquí.
Avèm recebut sosten de pertot. Manifestacions cada jorn a Nantas e endacòm mès, ajuda concrètas, accions contra le PS, Vinci e Cia… Demoram mès determinats que jamès!
Plan ostals son expulsats, tanplan coma cabanas. Mès les abitants demòran, escampilhats dins les bòsques, les camps, les aibres. Ja tornam bastir. Sense parlar dels abitants que son encara considerats coma legals. Tot aquò va durar! Les de la prefectura se vòlen nommar «Cesar». A nosaus de les i provar que la resistença contra l’aeropòrt es irreductibla e que ganharem.
*Tenguèm còp!*
Cridam plan solide a vénguer a la ZAD e a manifestar vòstra solidaritat ont ètz. Mès cridam sustot a *una granda manifestacion per tornar ocupar la ZAD le dissable 17 de novembre de 2012, a partir d’un dels vilatges pròches de la ZAD. *
Aprèps aquestas prumèras expulsions, volèm una mobilizacion bèla ambe totis. Tornarem bastir amassa un lòc dubèrt d’organizacion sus las tèrras menaçadas. Serà un cairefor, un punt de despart per novèlas abitacions, una antena per la resistença a las òbras a venir: aeropòrt, rota… Ja pòden militarizar, arribaràn pas a nos empachar d’i tornar!
*Ayrault, Vinci e Cia, fotetz le camp!*
* *
*PRECISIONS E CAUSAS PRACTICAS*
(…) Cal èstre nombroses e per longtemps. Prevesètz tota la dimenjada, e mai se podètz. Poiretz arribar la vèlha (anonçarem un lòc per campar). Ac cal organizar coma cal, ambe reünions pertot ande ac aprestar plan. Podètz ajudar en balhant qualques sòuses a l’òrdre de
*“Vivre sans aéroport”, *
*La Primaudière** 4*
*4130 Kenitron al Lann (Bretanha)*
*compte n°: 20041 01011 1162852D32 36*
Se podètz ajudar, aquí un contacte: reclaimthezad@riseup.net
Consultatz cada jorn l’estat de la situacion: http://zad.nadir.org/.
*PERQUÉ LUTAM? Sus la resistença a l’aeropòrt e le sèu monde.*
A Nòstra Dòna de las Landas, les que decidan e les marchands de beton vòlen un novèl aeropòrt per satisfèr les sèus sòmis gormands d’expansion economica. Ja fè 40 ans que vòlen innondar de ciment 2000 ha de tèrras agricòlas e d’ostals al nòrd de Nantas: es la ZAD («zòna d’amainatjament diferat» per elis, per nosaus Zòna a defénder).
Mès dempuèi le debut, resistam. Aquesta luta es al crosament de tant de causas qu’avèm en comun: refusar l’alimentacion per perfusion, la societat industriala e le rescalfament climatic, las politica de desvolopament economic e le contròlle del territòri, las metropòlas e la normalizacion de nòstras vidas, la privatizacion de çò comun, le mite de la creishença e l’illusion de la participacion democratica…
Auèi coma gèr, les oposants contunham de lutar: manifestacions, recorses juridics, ligans ambe d’autras lutas, grèvas de la talent, difusions de jornals, peatges gratuits, oposicion als foratges, sabotatges, perturbacion dels estudis d’impacte de bioitòpe e de las cèrcas arqueologicas, ocupacion de burèus e de chantièrs…
Contràriament a çò que volián l’Estat e Vinci, que crompan e demolissen per voidar la ZAD, la vida creish dempuèi tres ans. Plan ostals abandonats son tornats abitar. Cabanes se bastissent pel sòl e dins les aibres. Collectius ocupan las tèrras per i fèr vénguer legumes. Espacis de reüniion, un forn de pan, bilbiotèca, gite an espelit. Mai d’un centenat de gents ocupan la ZAD, sostenguts per nombrosas autras personas del canton e de mai luènh que s’i cròsan. Es tot aquò que vòlen liquidar per poder començar les trabalhs.
Gardam en memòria las victòrias passadas contra les projèctes megalomanes, del nucleari al militari. Coma al Carnet, a Plogoñv o al Larzac: sabèm qu’aquel aeropòrt se pòt empachar. Gaitem de l’autra part dels Alps ont l’oposicion a la construccion de la linha a nauta vitessa Lyon-Turin mobiliza tota una valèa, ont desenas de milièrs de personas empachan les trabalhs. Ací tanbens, tot ensag per cola beton sus la tèrra les i costarà car… ------------------------------
Documents per teledescargar:**
- *Tract d’appel à la manif de réoccupation  * (PDF – 8.2 Mo) - *Jingle d’appel à la manif de réoccupation (version courte)  * (MP3 – 2.1 Mo) - *Jingle d’appel à la manif de réoccupation (version longue)  * (MP3 – 3.9 Mo) - *Lecture audio du début de l’appel  * (MP3 – 9.4 Mo) - *Affiche d’appel à la manif de réoccupation  * (PDF – 4.5 Mo)


c: text/html

text:
per Jean-Charles Tabacchi
Adiéu li coulègo, la couneissès la darriero blago óucitano ? Noun ? Es la resulto di candidat óucitanisto (Lou Poc, lou partit óucitan) is eleicioun legislativo en Prouvènço :
Despartamen-Circounscripcioun
06 - 1 HORSCH-FILLIPI Alix 0,18 % 82 voues
13 - 2 DUPUY Patricia 0,25 % 112 voues
13 - 8 LUCIANI-GARCIA Antonia 0,25% 134 voues
83 -1 COSTA Pierre 0,39% 155 voues
83 - 3 FOATA Anne 0,34% 193 voues
Siéu estrassa ! Au contro n'i a que dèvon faire li brego, soun li catau d'Éroupo Ecoulogìo - Li Verd que li avien douna l'investiduro ! N'en douno la provo un cop de mai que l'óucitanisme represento rèn de rèn encò de nautre !
A Mistralenc fazen remarca din lou mèmo temp lou succès de Jaque Bompard. Jaque Bompard, de la "Ligue du Sud" es en baloutage favourable en Aurenjo. Soustenié l'ourtougràfio mistralenco e la tradicioun felibrenco quand èro primié conse de la vilo.
Avio notamen remplaçat lou panèl espanhoulisto "Aurenja" di gestapoccitan per lou panèl "Aurenjo", en bouno lengo d'o.
Acò vòu pas dire que soustengan toutos las pausicious de la Ligo del Sud, que coneissen pas en Auvernho. (San pas del sud, nàutri)
commenter cet article

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gui Vialà, ensenhaire retirat que viu a Castras, a publicat cinc romans istorics, totjorn dins l’encastre de la vila o del país castrés :
- La Castelana de Burlats : al sègle XIIen, del temps de la comtessa Asalais e dels Trobadors.
- Lo Quasèrn de Francés Calquièr : al sègle XVIen quand las guèrras de religion ensagnosissián lo país.
- Lo Cambiament : la debuta de la Revolucion de 1789.
- Atal va la vida : a partir de sovenirs de familha, la vida del pòble al sègle 19en.
- Jiròni lo salvatge : lo sègle 20, a Durfòrt, ambe lo raconte d’una evasion d’Alemanha.
Francés Calquièr es lo filh d’un afachaire. La familha es catolica, lo paire subretot es rigorós sul sicut de la religion. Mas nòstre Francés es amorós d’una dròlla protestanta. Cossí se van
passar las causas al mièg d’aquelas guèrras de religion qu’an saquejat prigondament Castras ? Es çò qu’aquel Francés Calquièr nos conta : « Ieu, èri lo Calquieron. Urosa enfança ! Dempuèi, plan
d’aiga a rajolat jol Pont Vièlh e anam cambiar de sègle. E quin vertige quand agachi en rèire ! Quantas de causas vegèri e pas polidas ! Que los òmes son bèstias ! Sèm de bèstias pus marridas que
las autras bèstias. »
Cobèrta : « Castras, ostals vièlhs sus Agot », grabadura de P. Noslier Colleccion « Lo Banquet » n° 9, edicion de 1998 - Re-impression de julhet de 2014.
I.E.O. Tarn, editor - Prètz : 12 € - I.S.B.N. : 978-2-85910-240-1
Edicion bilingüa occitan-francés
Format 15x21 – 160 paginas.


text:
Lo libre deis
edicions Ramsay èra pausat sus la chaminèia de Grau. "Le tene de ma cambra
d'enfant, me diguèt, ma maire voliá l'escampar ambé mei posters de Mickael
Jackson, de Madonna, de Barbara Streisand".
Ai de chança
d’aguer un collèga coma lo Grau. Perque lo Grau es coma Calon. Es afogat de
Truffaut. E que ieu, sensa me n'avisar, siáu estat abalit per Truffaut en Vidèo
2000 puei au Cinèma de Minuit de FR3, e enfin en VHS.
Promier,
Truffaut li siáu anat pichòt perque dins sei films i aviá Dorothée (dins L’Amour en fuite). E que Dorothée
trevava mei nuechs e mei dimecres d’après miegjorn. Te trufes pas. Tot fa
cultura e avèm l'erotisme que podèm, banasta...
Educacion per
l'imatge. Crese que regardave L’enfant
Sauvage a la television publica deis annadas 80 (quora fasiá cultura) dins
de colors verdas e jaunas d’Antena 2.
E m’ère identificat an aqueste Victòr.Victòr
lo sauvatge. Coma èu : ère l'incomprés. L’incomprés dei cors de
recreacions qu’ambé sei blocatges provinciaus imatginave coma una sèuva.
Finala, m’auriá agradat de m’escapar dins la forèst coma aqueu pichòt que sabiá
la lenga dei valats, dei flors e deis aucèus. Subretot per escapar au mèstre a
l’accent ponchut jogat tras que mau per lo realizator. E l’enveja de viure nus, de me faire possar lo
pèu me prusiá fòrça en beure mon Poulain.
Jovent,
aprenguère l’amor romantic amb Isabelle Adjani e ma man drecha (mens pesuga qu’una
telecomanda d’epòca). Aprenguère l’art dau rastèu dins l’Histoire d’Adèle H. E es an aqueste moment que m’avisère
que l’Amor èra impossible. Ò qu’èra un problèma d’èstre fiu de… per s’amorosir.
Mai ère pas lo fiu de… Victor Hugo. Just fiu de … pròf. Sabe pas de qu’es lo
mai grèu… M’identificave : L’istòria de
Tam T… E Sandrine Savitry sortiguèt ambé Tristan Chouflu, de la cinquenca
cinc.
Per clavar
sus l’enfáncia, i aguèt aquela operacion greva dins l’espitau dei bònei sòrres
(mai perqué ma maire laicarda, m’aviá-ti mandat aicí ?) Lo film dau
dimenge de ser, dins l’odor de la compota de pomas e de mon darnier supòt,
fuguèt : Vivement Dimanche. Fuguère
pivelat per lei cambas de Fanny Ardant dins un negre e blanc tras qu’estetisant,
lo biais leugier qu’aviá de contar un crimi m’aviá pivelat.
E enfin,
estudiant en Letras Modèrnas e Occitan, puei per preparar lo concors de la
FEMIS, per perdre de temps que l’aviáu pas au programa, legiguère la
correspondéncia tota de Truffaut au Livre de Poche (ara agotada), pegat au
cagador, pivelat per la larguesa dau personatge e son mestier d’escritura. Èra
una excusa per m’evitar de revisar mentre que ma mia de l’epòca recitava tot
Rabelas e la Biblia de còr per l’espròva de literatura. « Antoine Doinel…
Antoine Doinel… Antoine Doinel », tòrna dire lo personatge principau dins
una lònga tirada. Quant de còps me trobère davant mon mirau en dire, coma
l’eròï, avans que de trobar l’assegurança que me mancava sus lo camin que
me menava a la fac : « Mat Tam… Mat Tam… Mat Tam… » Sensa Truffaut,
sensa ma lectura apregondida, benlèu que sariáu escenarista ò pròf d’occitan.
Ara fau « agent de viatge ».
Ma VHS
preferida èra aquela de la seria Antoine
Doinel. Lo Cinèma de Minuit intelligent aviá començat
per la difusion d'Antoine et Colette
ambé Rosy Varte dins lo ròtle de la maire.
Un film cortet e autobiografic
de François Truffaut. Ambé son doble de Cinèma, lo grand Jean Pierre Léaud
(alòr jovenet). Trobave que jogava « jazz ». Sempre en contra-temps.
Ambé un don d’improvisacion desvariat. Lo Miles Davis de la comedia, qué !
Son francés ponchut (inconegut au mieu, que semblava an aqueste dau mèstre de
Victòr) èra musicau, exotic. M’espantava. M’agradava. M’agradan totei lei
Doinel, perque vesèm evoluir lo personatge. E comprenguère mai tard qu’èra èu
l’enfant bèu de Les 400 coups (non,
es pas un film ambé Clara Morgane, te mesclas).
Ara, siáu
preissat me fau partir. La vila d'Agradà es en festa. Lo soleu me sòna.
Contunharai mon tèxt mai tard.
De
seguir…
Se siam
trobats ambé mei gents dins la vila d’Agradà. Elei que creson que patisse de la
solesa, decidiguère de lei menar dins ma bauma secreta. Au restaurant l’Ola, ma
cantina, mon nis, mon batèu mieu, mon « companhs d’abòrd ».
Sabe pas s’avètz ja menat vòstrei gents dins d’endrechs que vos son pròpres,
d’estanquets, onte fasètz vòstra vida intima e … Enfin brèu… Dempuei nòu
ans que ne’n parle pas, decidiguère de dubrir plan planet lei cortinas sus mon
quotidian de pirate. Promier episòdi. Un quotidian de festa au restaurant
l’Ola onte perde meis oras a charrar,
a beure, a oblidar l’òbra de mai en mai complicada de l’Agéncia de Viatge. Coma
de costuma lo cosinier, mon collèga, mon amic, aviá de tascas de sang sus lo
faudau, lo cantaire de flamenco bramava en luòc de cantar, la carriera (que
sembla a ren) èra ben ronhosa coma fau. Lo mond me sonavan per mon pichon nom
(tot lo restaurant). Tam ! Tam ! Tam ! Un poton Tam ! Coma
anam ? Sòrtes aqueste ser ? Aquò rassegurèt ma vièlha maire que
siguèsse conegut e pas solet. Au mens dins aqueste luòc. E avèm manjat coma de
reis una ensalada amb un uòu mimòsa e de la carn de buòu biò de la manada
sabe-pas-que e sei fregidas ostau, una mossa de caramèu, de fromatge blanc ambé
de marrons. Mamà èra urosa (doas miejas-botilhas de vin, mai l’avèm ajudada) de
conèisser lo jornalista, sa femna, lo grafista e lo restaurator. Pasmens
Lo Grau èra absent. Èra a recaptar. A pausar son Ramsay Poche sus la caminèia.
L’idèa de
crompar dins aquesta vila se preciza. Luenh de la negror de la Vila-de-Tam ais
idèas fascistas. Dins lo soleu de la festa de la vila d’Agradà, mei gents
comprenguèron lo bonur d’èstre environat de collègas, de fraires causits per lo
còr. Lo vin de taula fuguèt fòrt e nos trabalhèt lo ventre quora lei laissère
au parcament.
Lo Grau me sòna.
Sus lo camin, m’entòrne a ma critica personala e intima sus Antoine Doinel. Es
lo percors d’un òme de l’enfáncia fins a son divòrci. Leis imatges e lei
remembres de pelicula me tòrnan forra-borra a cada pas que fau. Davant
lo restaurant asiatic pense a l’episòdi que Doinel s’amorosís d’una
polida japonèsa. Puei vese una camioneta
de liurason de la pòsta. Ma tèsta vira : omenatges a JacquesTati dins
aquest immòble parisenc onte lei floristas colorizan lei flors. Lo rire,
l’autoderision, aquesta semblança de libertat m’agradan dins un art mestrejat
de cineasta-romancier, l’esperit surfant sus l’èr freg de la feria de setembre.
Es an aqueste moment que campaneje en cò de mon collèga. Escota lo radier disc
dei Inrocks. Fa lo programator
culturau. Ai fòrça enveja de charrar cinèma. Mai que mai de Truffaut. Estudiant
Lo Grau aviá contactat la familha de l’autor, sa femna, per realizar un omenatges
ai Mistons ambé Bernadette Laffont. A
l’epòca totei lei liceans obravan ambé l’òme-camèra Jean Malige, un de
Montpelhier qu’aviá filmat lo promier filmet de Truffaut e lo chin de Royal Canin, sariá estat interessant de
l’entrevistar per lo documentari. Enveja de charrar d’aquò… Mai perqué Lo Grau aviá
agut l’acòrd e perqué lo viratge aviá cabussat ? Cinèma. Cinèma. Enveja de
charrar de cinèma. E benlèu de partejar un DVD de Truffaut sus lo radassier.
Meis uelhs corron lèu sus la videoteca. E qué vese pas sus sa chaminèia (i a ges
d’asard) ? Un libre polit mai polit que non sai ! Negre (granda
qualitat de presentacion, lo negre es de bòn gost per parlar cinèma), lei
paginas jaunidas presas per leis odors de tenchas e de poussa, categoria tres,
leis Edicions Ramsay ! Una belòia!
Leis
edicions Ramsay es un periòd estudiant. Aviáu, me sembla ( me desencusaràs son
pas que de remembres imprecis) obrat sus « lo film negre per Gatlif ».
Leis edicions Ramsay es evidentament lo libre deis entrevistas Hitchcock – Truffaut. Una
referéncia !
Ramsay Poche Cinèma. Leis estudis cinematografics èran
ponchuts. M’avián ajudat per estudiar Florian Vernet dins una mestria dedicada
ai romans policiers.
Un estudi comparat ambé l’autor geniau dei policiers e l’univers
dau genre. Leis edicions Ramsay fasián de la cultura populara, e doncas dau
cinèma, dau film policier, dau film negre, un art seriós, menimós, que
s’adreiçavan a una joinessa de gaucha qu’aviá set de cultura. Ara la joinessa
es de drecha e a set de blu marina. Caricature. Perdon.
Bonur
dau libre cinematografic deis edicions Ramsay. Lei cofrets DVD existissián pas,
nimai lei filmes a gratís dau telecargament illegau ! E doncas un libre
que recampava, per l’escrich, la trama romanesca fasiá mirelha ! Perque la projeccion dei films
de Truffaut se ne’n trobava rara, me pivelava de descrubrir una pieda escricha.
Dubrisse
lo tresaur dau filmibritge. Coma Truffaut es un escrivan socitós, cada
escenàrio es acompanhat de sa promiera esquissa e de sei nòtas. Es explicatiu,
pedagogic. Un libre que fau tornar editar ! Quau saup çò que son leis Edicions
Ramsay devengudas ? Se Ramsay Poche Cinèma existís sempre ? Qué fa
l’IEO per ne’n crompar lei drechs ?
Crese qu’avèm
charrat una ora ò doas sus lo libre, sus Truffaut. Avèm agachat lo mèstre dins
un film de Spielberg.
Lo soleu se fasiá feble dins lei cortinas rojas de l'apartament agradenc. Alòr siam sortits. La feria d’Agradà
comença aquí. Mai es un film de mai.


text:
A l'espèra encara e totjorn......... Suènhs
..........palatius........... a las lengas minorisadas...Aprèp l'UMP , lo PS s'espelfòrça de pòrtar lo darrièr còp d'ajuda ....... a la diversitat .........en doçor.
A los que s'estonan fòrça de veire los occitanistas ensatjar d'aparar la lenga e sa dignitat , (alara que i a lo caumatge, la fam, la misèria) disèm que lo mesprés per la nòstra
lenga es benlèu, ambe lo mesprès per las femnas ,l'obrièr , lo paisan, un dels marcadors lo pus vrai, pertinent , senat , que mòstra mai que los autres lo nivèl real de la democracia d'aquel pais....Per la bona rason que reverta mai que mai a l'agach d'un raciste, d'un fasciste , d'un jacobin, per tot çò que se rapòrta a un pòble esclau...
I a quitament pas d'enjòc.... E s aital ... E tot lo mesprès amolonat dempuèi de sègles s'espausar , sens paur, dins una mena de consensus general .
La rason per que los suènhs pallatius a la lenga d'òc mòstran plan per totes l'estat real de la democracia de la republica dels drèches de l'òme , de la femna, dels òmos , e de la canhons.... qu'es pròcha del zerò....
França es de drecha dempuèi totjorn . I a pas que los libres d'istòria per daissar qualquas paginas a l'"epopèia" d'esquèrra. La Revolucion borgèsa, l'Abolicion de l'Esclavatge (en dos còps e encara ) , la Comuna (un banh de sang), la Resiténcia ( ....) , lo drèch de vòta a las femnas ( trenta ans après los autres) per far plaser als professors ...
I a un francés dins la sala? Òc per
parlar de diversitat? Òc per far la respiracion artificiala a Clamença? Lo boca
a boca qué ... La lenga a la lenga nosada ....
Per parlar amb de mots d'òc ... Òc..
L' Educacion Nacionala del pais dels
Dreches de l'òme, mas un pauc Anti Òmòs, Anti Estrangièrs, Anti
Egalitat ( que i a a pron pena 3% d'enfants obrièrs o paisans a
l'universitat), Anti Fraternitat, Anti Libertat, va benlèu
autorisar lo regent d'emplegar l'anglés , lo francés , e que lo
fotre lo prengèsse ........... per de que pas l'occitan!!! Mas consí dire ADN dins
aquel patés ditz Monsur Serres lo gascon dels States ?
Rai d'aquò, pareis que son mai de 50%
dels professors que son ja passats a l'anglés, a l'universitat dins las sciencas ponchudas..
Aquò's pas de creire! Serem los darrièrs , forçats nosautres los occitans de parlar françés....
Sem
vertadièrament lo LUM de la diversitat mondiala non? coma ditz lo
conhat.
Coma crèson d'unes occitanistes............ ambe l'Euròpa ... Ganharem la libertat!!!! Ambe de mèl e de burre...sus lo pan negre dels paures , de l' Euròpa de deman?
Te dona enveja de rire o.... de plorar.


text:
Tota ‘na dimenjada a se visar l’embonilh, afe, aürosadament sabe lu boton ente fau ‘pulhar per tuar lu pòste, perque i aviá de que ‘trapar dau mau e se far far brí-brí dins la testa.
Pertant a la desbuta, quò semblava ben quilhat per estre beu, mas veiquí, fau mai que se pensar popularí per i estre, e « las votz » que fagueten la staci’ ‘na vetz la mandinada ‘chabada daisseten la plaça a gaitaz nòstre embonilh coma eu es brave quante pulham dessus, la plaça au perque n’autres farjam ‘na radiò mai-que-mai conforma a l’aër dau temps ente i gaire de plaça au « pas de costat », sens oblidar de s’esbaudir davant ‘quò que fuguet ‘quela staci’ avant las annadas 2000.
Inter, que la ‘pelava pas d’enquera París-inter, la descubri estranjament d’anar en veitura per me-mesma, de me condure, non pas per ‘na volontat reala, non, qu’eriá la sòla staci’ que fasiá pas de nevia dins ma 2CV. Tota la banda FM neviava en defòra d’Inter, a laidonc, descubrí autra chausa que Confolens-FM o StJunien-FM. A l’espoca, las cronicas « dau goiat au chandalh » lu dissabde mandin, las pensava escrichas per me tot sòu. Mai d’una nuech fuguet « electrica » de passar quauquas 5 oras a auvir de la gent apres parlar e parlar. Venián me far ‘na pertit de mon educaci’ los sers acatat dins mon liech, que ‘quò fuguesse a la fin dau liceu a Lemòtges, chas me a Sent Junian, a Molin, a la Sostrana…
Puei, ‘quò fuguet la descuberta dau Mermet, de la Kriss, de la Macha, dau Bouteiller, dau Garcin*, dau Villers, Bozon, Martin, l’Odeon, lu Carlier, e d’autres que d’autras. Puei, ‘ribeten las annadas 2000, chanjament de direcci’, dins totas las sinhificaci’s dau mòt. Mai de musica, mai de pitits formats, la propaganda.
Desjà, au trabalh, las mandinadas se passian mai França-Musica(s), l’apres-mieijorn, París-inter preniá la releva.
Chas me, mon pòste s’esbolhet un jorn, e a ‘queu momint, ne’n aprofeichí per ne’n ‘chaptar un ente las staci’s podián estre meses ne’n memòria. Las 3 prumièras fugueten Inter, França-Musica(s) e me risquí de memorisar França-Cultura. Ooooo pitits, lu levat a las 6 oras e demiei mai los cors dau Collegi de França, puei lu jornau, desparrier. Un jorn, ‘restatz de totjorn far vironar las staci’s, e per mon perron, ‘quò fuguet sus Cultura, mesma se desempuei 2-3 ans, aquí maitot, la gent se fan cridar dessus per un imparfach dau subjonctif ben plaçat o lu mai-que-mai famós « après-que » seguit, sus França Cultura, a 80 % dau temps d’un subjonctif, coma se qu’eriá d’enquera lu temps d’eisprimar ‘na volontat.
Me pensí far daus enregistraments mai los flux RSS, daus podcasts coma disen, daus pò-de-casts coma iò ditz lu Meyer, mas, es pas parrier. La radiò quo es dau direct o res, e se quò contunha entau, ‘na vetz mon pòste daus jorns d’aüei esbolhat, ‘quò será res, o beleu un pitit, per pas restar bestia, mas sabetz.
Veiquí París-Inter, contunhe un pauc de vos escotar los dissabdes per lu Ameisen e lu Gallienne, lu dimenc per la cueisina, ‘quela babòia de Paoli, e la desbuta de la Paula Jacques, ‘chabe lu dimenc per la masqueta e la pluma. Apres, apres, fau tornar metre lu pòste sus França-Cultura, ne pas obludar de tornar la foncci’ « revelh » ne’n marcha, per pas dever se desvelhar la nuech per iò far, v-òc-es, es ‘na foncci’ recursivitò-revelhatriz.
- Lu site de París-inter (>fr), d’enquera ‘na vetz, bon anniversari e ‘chabem nos autres aquí.
* lu du « masque & la plume »


text:
Los Tres Gendres del Paure Òme - Ives Roqueta
Vent terral - 13 èuros - Libre Disc - 14 x 21 cm - 64 paginas - CD àudio
ISBN : 2-85927-093-0
Presentacion de l'editor - Dins l'encastre d'un projècte pedagogic, los escolans bilingües de l'escòla Ròcaguda d'Albi participèron a un talhièr d'escritura e a un talhièr de teatre. Ives Roqueta legiguèt un conte rus qu'aviá fach sieu e los enfants ne faguèron una adaptacion teatrala. E en genièr de 2004, davant un public nombrós, tota la classa presentèt tres versions diferentas d'aquel conte.
Aqueste libre-disc conten lo tèxt e l'enregistrament integral del conte, de son adaptacion teatrala e d'un inedit ont l'autor presenta son trabalh de contaire e d'autor de teatre pels dròlles.
Ives Roqueta : nascut en 1936 a Seta. Poèta, romancièr, reviraire, assagista, contaire e autor de teatre, a pas jamai volgut s'embarrar dins cap de genre literari. Professor a Besièrs, foguèt un dels fondators del CIDO. Es tornat viure al Pont de Camarés ont passèt son enfança.
*
Çò que ne dis l'autor - L'istória es de la pus polidas, comola d'imatges e de personatges magics... Mas çò que mai me pivelava èra evidentament la fin. Aquò's règla quasiment generala que los contes se devon acabar dins lo bonur del protagonista principal : e se maridèron e visquèron uroses e agèron un ramat d'enfants. Amb aqueste, non : es dins la mòrt, dins lo big sleep de la mòrt, sens fin ni tèrme que tot se clava. Òr se sap que la mòrt es venguda lo grand tabó de nòstre temps...
Ives Roqueta sul teatre en occitan a l'escòla - Lo teatre me sembla lo melhor biais per d'enfants, non solament de far sieunes, d'un biais pratic, lo mens intellectualizat que se pòt, lo vocabulari, la morfologia e la sintaxi de tota lenga, mas d'anar tanben cap als autres, al marge dels exercicis escolars, e d'i trapar plaser.
I a aquí una dificultat pròpria al teatre a l'escòla. Cal que cadun i tenga un ròtle, s'òm ten a manténer l'unitat d'una classa, e plaçar l'entrepresa teatrala dins la dinamica de la classa. Abans de se lançar dins l'escritura, es mestièr d'aver seguit l'anament quotidian de la classa, observat lo comportament dels enfants, estimat dins de convèrsas amb lo mèstre quines riscan de poder téner un ròtle mai consequent, etc. Es çò que fa de cada pèça quicòm d'un pauc unic, una realizacion pròpria a un grop, a un moment donat, e malaisida a reproduire dins d'autras condicions.
Lo trabalh pratic - Contèri donc. Se vesiá suls morres dels dròlles qu'o encapavan tot del primièr còp. L'istória lor agradava. Amb la propausicion que lor faguèri (del genre : "E s'amb aquò fasiatz vautres, totes ensembles, una pèça de teatre ?") l'acòrdi foguèt general.
Sul pic ensagèrem de veire s'avián pas delembrat trò de causas : un comencèt, una autra prenguèt la seguida... Totjorn en occitan, passèrem al descopatge. Çò que los dròlles propausèron èra tot de bon sens... L'ensemble, conte dich per ieu e descopatge, nos aviá pas pres mai d'una ora, benlèu mens. Aviái aguda la jòia de veire los dròlles acotumats a pèrdre pas temps, a avançar de prompte.
Aviam pro de temps per metre en camin los dialògs. Sabián, me semblava, pro de lenga per passar a l'improvisacion. Mas auriái pas cresegut que posquèssem n'entanchar coma n'entanchèron.
Ives Roqueta


text:
Leis aventuras de Joseta Kroner
Edicion bilingua : Provençal / Francés Matthieu Poitavin, l’autor de L'esperit de sal (2015) nos liura son darrièr roman, una istòria regaudissanta e un pauc bauja. Aqueu racònte nègre es estat publicat en fuelheton sus lo blòg dau Tam-Tam en temps vertadier, d’octòbre de 2013 fins a agost de 2014. Mercège francament lei lectors qu’an seguit cada jorn aqueste « word in progress » per i porgir soscadissa e sentits. Lei personatges e lei situacions d’aqueu racònte estènt de ficcion dins son entier, tota semblança ambe de personas ò de situacions que vos parlan ò que vos podrián parlar es d’azard. Un roman nègre e parodic, fait a la mòda dels fuelhetons, anatz rire et tremolar !


text:
… a braces barrats !
O dirai pas jamai pro mas, en venent vièlh, soi de mens en mens un bon public pels afars tristes o quitament tristonels… E d’afars tristonels, ne mancam pas.
D’en primièr, çaquelà, cal parlar dels refugiats, coratjosament apelats « migrants », que son generalament recebuts « los braces barrats » – coma o cantava Brassens – per çò que, per la majoritat, an la pèl maurèla e una religion diferenta.
Es una causa curiosa dins un país, lo nòstre, qu’a subit, als cors dels sègles, d’invasions e d’invasions amb, de segur las populacions autoctònas que se son mescladas amb los envasiors.
I a annadas d’aquò, un occitanista, es a dire un Occitan militant, aviá per costuma de dire que, « nosautres Occitans [èrem] la raça mai pura de bastards » ; e aviá rason. Los Franceses del Nòrd son dins una situacion identica qué que ne pensan.
Totas las invasions, vengudas de l’Èst – per fòrça ! – se son arrestadas en cò nòstre e podèm pensar que, coma èran lasses de córrer, an melhor aimat damorar sus plaça allòc de s’entornar…
Per un país que vòl a tota fòrça far començar son « roman nacional » – una polida idèa ! – mai o mens a la batalha d’Alèsia, i a quicòm que truca. Çò que foguèt possible al cors dels sègles passats o seriá pas mai a l’ora d’ara ? Aqueles envasidors que venián massacrar los qu’èran ja sus plaça aurián aquesit lors letras de noblesa e los qu’arriban ara ne serián incapables ?
Soi d’acòrd que comparason es pas rason mas una categoria de politicians e una categoria de Franceses doblidan un pauc viste que lors aujòls foguèron aculhits e qu’aguèron problèmas d’integracion tanben. Ara, los dròlles qu’an beneficiat dels sacrificis dels parents an quitament perdut la memòria…
Que sián de drecha o d’esquèrra, acceptan pas de partejar un pauc de lor benèsser. La preferéncia nacionala deu senhorejar e cal çaçar totes aqueles raubaires de trabalh e de noiritura.
An pas jamai çaquelà, dens las annadas d’abondància, regetat los immigrats quan venián escobar lor mèrda.
L’eleccion venenta risca de nos embarrar encara un pauc mai dins nòstres egoïsmes !
Cronica occitana
Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne, dimenge lo 12 de fevrièr de 2017
commenter cet article


text:
Vielha, 10 d’abriu de 2017.- Enes Campionats d’Espanha Absoluts de Skicross que s’an disputat aguesta dimenjada ena estacion de Baqueira Beret eth campion d’Espanha a estat Federico Pastore (FMDI-Amistad) seguit des aranesi Carlos Domínguez dusau classificat e eth tresau en calaish a estat Enric Jiménez (ambdús FCEH-CoposSC).
Cap destacar era grana competicion realizada pes corredors aranesi que coma didec ena ceremònia de liurament de prèmis, eth president dera RFEDI May Peus España “ajude a crear base entad aguest espòrt”.
Foto: Carlos Dominguez
Hònt: RFEDI


text:
El comentari procedeix del GdD "Català Sempre", i és fet en occità. Té interès per la forma i pel fons.La independència de Catalunya, en un reportatge d'Euronews
Catalunya és un motor econòmic dins d'Espanya. Molts catalans estan cansats dels impostos que se'n van cap a Madrid. És una regió orgullosa de la seva història i el seu idioma i les crides a la independència cada vegada són més fortes. Catalunya se separarà d'Espanya?' D'aquesta manera presenta el canal televisiu d'abast europeu Euronews
un reportatge
que analitza, en nou minuts, pros i contres de la independència de Catalunya i parla sobre les consultes independentistes. Al reportatge, hi apareixen punts de vista a favor de la secessió, com el del cantant de Brams, Francesc Ribera 'Titot'
, que fa de fil conductor, i l'escriptor Alfred Bosch. [...]
Comentari :
Es un reportatge que podem destriar tres elements:
1 / lo punt de vista de depart del jornalista es clarament engatjat (oficialament zo es pas), explica que «lo nacionalisme catalan es un regionalisme» perqué «fabrica frontièra novèla», «perqué es pas solidari economicament ambe las region paura d'Espanha» (assimilar a la lega del nòrd en Itàlia), coma se lo nacionalisme-expansionista aviá pas fabricat guèrras europèas e míni-Estats europèus ! Es aital que lo punt de vista del partit "Ciutadanos" es plaçat sul tèma dels "liberals" coma els se titólan, causa que laissa pantaissar vist los punts de vistas, l'istoric d'aquestes punts de vistas que son estats entre lo pòst-franquisme e lo chevènementisme.
2 / traduccion : lo punt de vista es variable en foncion de las traduccions, la traduccion en russa es puslèu aproximativa, per exemple. La traduccion en russa es incomprenedoira per un Rus. Per las traduccion francesa e espanhòla, lo dobte del punt un es d'una clartat.
3 / la presa de paraula del pro-independentisme èra pas plaçada al nivèl que caliá. Quí fabrica frontièra en divizar Catalonha, entre lo nòrd e lo sud ? (zo caliá dire e exigir sa publicacion) Quí fabrica guèrra mondiala per aver imposat frontièras ? (zo caliá dire e exigir sa publicacion, es una responsa al professor que pensa que l'autodeterminacion existís pas dins lo dreit internacional, ne caldrà parlar als nacionalistas d'Argèria, en 1962 !). Sembla que l'interlocutor pro-independentisme èra mal plaçat del punt de vista francés (Euronews es pastat d'un punt de vista francés, vist qu'es sortit de Lyon e que la redaccion es centrlaizada a Lyon - ne caliá téner compte, per aver lo bon interlocutor e exigir una publicacion sancièra de l'intervencion, senon i a manipulacion e obligacion de responsa).
SE CAL MESFISAR DELS MÈDIAS EN RÈGLA GENARALA, MAS ESPECIALAMENT LOS MÈDIAS QUE SON INSTALLATS SUL TERRITÒRI FRANCÉS.
Ben coralament,
Jacme Delmas


text:
Stade Jules Ribet de St.Gaudens
Dissabte 4 de junh tàs 20:00
Final Femenina: SaliesMane - Landorthe
Dimenge 5 de junh
09:30 Final U15 MabrocCazeres - 3 Canton
11:00 Final U17 Sud Pyrenees - CazereMabroc
14:30 Final U19 Isle en Dodon - SaliesMane
16:30 Final Senior U.S. Encausse - F.C. Villeneuve de Riviere
dimarts, 31 de maig de 2016
dilluns, 30 de maig de 2016
Mos sobrèc era dusaua mietat
F.C. Mabroc 5 - U.E. Bossòst 0
Darrèr partit deth campionat eth disputat aguest dissabte en Martres Tolosane. Eth Mabroc se jogaue eth descens dera categoria e ère fòrça mès motivat que nosati entà jogar aguest partit.
Ena prumèra mietat partit igualat sense guaire arrribades de cap des dus equips. Ath finau dera prumèra mietat eth Mabroc mercaue eth 1-0 en un shut des de laguens que Miguel non podie acabar d’arturar. Damb eth 1-0 s’arribaue ath descans.
Eth partit se suspenec pendent
45’ pera forta tronada que
queiguec en descans deth partit. Es jogadors profitèren entà campar era finau
dera Champions. Quan
er arbitre fiulèc entà tornar a jogar ja se veiguec que mos costèc fòrça entà
arribar ath terren de jòc. Aguesta arturada desconectèc ar equip deth partit,
causa que profitèc molt ben eth Mabroc entà mercar enquia 5 gols entà asegurà-se
era permanència, causa qu’ena prumèra mietat non ac auie bric clar.
Ath finau, derròta contundent en un partit que sobrèc era dusaua mietat.
De totes maneres objectiu aconseguit pera U.E. Bossòst d’arténher era permanència abantes dera darrèra jornada deth campionat.
F.C. Mabroc : Baboulene, Bresteau I, Hamdi, Casimir, Hritane, Feuillerat, Khan, Nadal, Rouquette, Gomes, Bresteau II. Remplaçants : Dominguez, Girard, Mary.
Tarjetes auriòles : Nadal (
35’).
Trainer : Lamalch Rachid.
U.E. Bossòst: MIguel, José Ramón, Borja, Miquel, Felipe, Peiro, Uri, Soufi, Àlex, Jonathan e Moha. Remplaçants: Abraham, Luis e Javi.
Trainer: Xavi.
Arbitre: Hubert Marc.
Publicat per U.E.B. a 11:10 Cap comentari:
dilluns, 23 de maig de 2016
¡¡¡ Empat injust !!!
U.E. Bossòst 2 – U.S. Encausse 2
Darrèr partit deth campionat en casa eth disputat aguest dissabte en Bossòst. Eth partit siguec igualat ath començament sense que cap des dus equips arribèsse damb perilh ena porteria contraria. Fòrça interrupcions deth jòc damb fòrça fautes. Passada era mieja ora de jòc s’anaue a botjar eth mercador: ua bona jogada d’ Àlex acabaue damb un passe que Paba tot solet dauant deth portèr francés mercaue eth 1-0. Er Encausse sajèc de profitar era velocitat de Paya entà crear perilh. Damb eth 1-0 s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat, mès iniciatiua pera part francesa mès sense caushigar guaire er àrea aranesa. Anàuem a profitar un excelent lançament de cornèr per part de Miguel entà que Jonathan rematèsse de cap laguens der àrea petita entà mercar eth 2-0. En Encausse encara pressionèc mès quan per ua fauta de Paya, tot solet laguens der àrea , profitaue eth passe de cap d’ Aunos. Quedaue un sinhau mès de 10 menutes. Era U.E. Bossòst se defenec ben enquiara darrèra menuta ena que damb un centre que Paya remataue, era pilota dempús de tocar en un jogador aranés non poguec èster arturada per Marcos e Martins remataue a porta ueda.
Ath finau resultat injust, se joguèren massa menutes de prolongacion e mos empatèren ena darrèra jogada.
Eth pròplèu partit, jogam eth darrèr partit dera sason, dissabte 28 de mai tàs 20 :00 en Martres Tolosane contra er equip deth F.C. Mabroc.
U.E. Bossòst: Marcos, Abraham, Borja, Felipe, Peiro, Ignasi, Paba, Àlex, Jonathan e David. Remplaçants: Miquel, Moha, Miguel.
Tarjetes auriòles: Abraham (
16’), Àlex ( 35’).
Trainer: Xavi.
U.S. Encausse : Michel, Marcos, Ortet, Chabassiere, Descoubes, Barousse, Duclos, Lompech, Vincent, Noilhan, Paya. Remplaçants : Martins, Batmalle, Aunos.
Tarjetes auriòles : Marcos (
36’).
Trainer : Germanin Thierry.
Gols : 1-0 Paba (
35’),
2-0 Jonathan ( 70’),
2-1 Paya ( 80’),
2-2 Martins ( 90’).
Arbitre: Castro Antoine.
Publicat per U.E.B. a 11:36 Cap comentari:
dilluns, 9 de maig de 2016
¡¡¡ Domatge de resultat !!!
Partit damb gols eth disputat en casa deth dusau classificat. Ena prumèra mietat joguèrem fòrça milhor qu’ eth Cazères, mès non profitèrem es clares ocasions. As 20 menutes en ua bona jogada, Àlex, passaue era pilota a Soufi qu’entraue laguens der àrea entà mercar eth 1-0 en un shut ras a tocar deth garrot. Auérem dues oportunitats iguals qu’ era deth gol, mès es shuts de Moha sigueren paradi o desviadi entath cornèr peth portèr francés. Ena gessuda d’un shut de corner, Soufi remataue e era pilota anaue a tocar eth garrot dera porteria de Mepor. Eth Cazères solet auie shutat entara porteria aranesa en dues fautes. Enes dues darrèrs menutes dera prumèra mietat mos anauen a remontar eth mercador. Prumèr en un lançament de cornèr Couzinet I, remataue tot solet en punt de penalty de cap entà mercar un polit gol. Ara seguida en un error dera defensa aranesa eth madeish jogador se quedaue dauant de Marcos entà shutar ath costat deth garròt e mercaue eth 0-2, resultat en que s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat, sonque començar eth Cazères podie auer mercat en ua jogada en que Marcos paraue eth shut deth delanter francés. Era U.E. Bossòst responie damb un shut de volea de Soufi que gessie per naut dera porteria. En un shut long de Miquel, Àlex anaue a suspréner ara defensa francesa e en posicion de dehòra de joc driblaue ath portèr e mercaue eth 2-2. Pòc mos durèc era joia, ara seguida er arbitre anaue a compensar eth son error fiulant un penalty en àrea aranesa que Couzinet I anaue a shutar entà mercar eth 3-2. Encara quedaue temps, er equip aranés sajèc d’empatar eth partit e auançèc es sues linhes. Açò profitèc Manenq en ua pilota longa entà mercar a pòrta ueda, dempús de driblar a Marcos: ère eth 4-2, resultat ath finau des 90 menutes.
Ath finau: domatge de derròta. Ena prumèra mietat auíem d’auer anat ath descans damb ua ventatja fòrça gran ath nòste favor mès perdonèrem es ocasions e estèrem mau enes dues darrèrs menutes; ena dusau mietat en un joc mès igualat, mos fautèren un sinhau es fòrçes.
Eth pròplèu partit, jogam d’açiu dues dimenjades, dissabte 21 de mai tàs 20 :00 en Bossòst contra er equip der Encausse.
U.S. Cazères : Mepor, Levasseur, Mehhouti, Coutanceau, Dega, Rosa I, Rosa II, Couzinet II, Manenq, Couzinet I, Alhama. Remplaçants : Knockaert, Buades, Montanel.
Tarjetes auriòles : Buades (
50’),
Levasseur ( 56’)
Trainer : Pina Pascal
U.E. Bossòst: Marcos, Abraham, José Ramón, Felipe, Peiro, Miquel, Paba, Àlex, Moha e Soufi. Remplaçants: Gachi.
Tarjetes auriòles: Gachi (
65’), Àlex ( 70’).
Trainer: Xavi.
Gols : 0-1 Soufi (
20’), 1-1 Couzinet I ( 44’), 2-1 Couzinet I ( 45’), 2-2 Àlex ( 65’), 3-2 Couzinet I ( 67’ p.), 4-2 Manenq ( 80’).
Arbitre: Micheau Andre.
Publicat per U.E.B. a 11:46 Cap comentari:
Subscriure's a: Missatges (Atom)


text:
Lo Partit de la Nacion Occitana favorable al barratge de Sivens
A la debuta del projècte (la comission d'enquista es de 2012), qualques ribairencs del futur barratge se recampèron en associacion de defensa. Lor vigilància, indispensabla en democracia, permetèt d'impausar als portaires del projècte que la legislacion en vigor siá rigorosament respectada e aplicada.
Mas lèu los Occitans de l'endrech foguèron despassats per una volada d'ecologistas "professionals" venguts d'un pauc de pertot en França. Aquel monde comencèron per venir ocupar fisicament lo terren sens que degun lor age demandat quicòm. En meteis temps copavan los camins de l'endrech. Confrontats als metòdes autoritaris e dangeiroses d'aquel monde, los estatjants de l'endrech demandèron la protècion de las fòrças de l'òrdre. D'unes ribairencs, pr'aquò directament concernits per la bastison del barratge, descorats, quitèron de militar contra la bastison del barratge.
Las practicas de terren dels novèls venguts (per d'unes de marginals que van d'ocupacions en ocupacions) foguèron violentas tre lor arribada. Violéncias verbalas envèrs d'unes ribairencs als quals lor foguèt reprochat de "saber pas resistir". Seriá plan long de far lo decompte de totas lors malafachas dins lo país: veituras pinturluradas, parabrisas embrenicats, veirinas de magasins espetadas a Galhac, etc…
Un comportament irresponsable que susprenguèt tot lo monde. Un biais de far que truquèt los quitis ecologistas locals. Los sacamands foguèron lèu fòragetats per la granda majoritat dels Albigeses. A tal punt que lo 4 d'octobre de 2014 una manifèstacion de protèsta contra lo barratge de Sivens recampèt pas que 400 personas. Pauques foguèron los Albigeses que participèron al passa-carrièra. La cèrca contunha de provocacions e d'afrontaments contra la fòrças de l'òrdre riscava de desembocar sus un drama. Çò que malurosament manquèt pas d'arribar.
Causa coneguda siá: Tre la debuta le comitat Albigés del Partit de la Nacion Occitana foguèt favorable al projècte. Per principi aculhís favorablament tot agenciament adeqüat del territòri de la conmarca. Per nautres es una question de progrès e de desvolopament economic. En l'abséncia de dificultat tecnica, la bastison del barratge de Sivens deu èsser menat a cima. Las condicions geologicas e ecologicas permetent, aprèp los qualques acapçaments ja realizats, la construccion de la restanca, cap d'argument seriós s'opausa pas mai a l'acabament del projècte. Los trabalhs devon contunhar segon lo calendièr prealablament establit.
Ça que la, lo comitat formula de resèrvas tocant al plan de finançament de l'investiment e del foncionament de l'obratge. Segon la règla que vòl que l'abenaire deu èsser lo pagaire, demanda a çò que la màger part de l'envestiment e la totalitat del foncionament de l'utís siá pres en carga pels organismes professionals que van beneficiar de l'estructura. Las modalitats de financiament devon èsser rectificadas. De modificacions son encara e totjorn possiblas.
28/10/2014


text:
dijous, 12 de juliol de 2012
Bonas vacanças!
Lo blòg partís en vacanças.
Sabi pas s'aurai internet las setmanas que venon, alara vos desiri a totes un bon estiu, plen de jòia, de sèxe, de musica e de lecturas.
E nos tornam trobar tre que Orange conectarà ma tuta a l'ADSL!
1 comentaris
Francament, what else?
2 comentaris
dimecres, 11 de juliol de 2012
14 jorns per trobar la solucion.
De còps que i a, me trachi que soi un pauc desconectada de mos contemporanèus.
E uèi, me soi pausada la question del million : an començat los Jòcs Olimpics? Òc, me'n bati completament mas vòli saber. Lo Tour de Rance, o sabi qu'a començat que va passar davant l'ostal lo 14 de Julh e totas las rotas seràn blocadas. Jòia, estrambòrd e tolerància.
Mas los Jòcs Olimpics?
lequipe.fr es mon amic.
E ben non, an pas començat! Començan lo 25.
De res.
lacòlha.fr (pas d'accent sus las adreiças internet!) m'an fach un calendièr e tot:
Pas gaire interessant me diretz.
Mas siiiiiiiii, i a tot plen d'òmes musclats, plens de testoterònas, en susor e a mitat nuses.
O me tròbi un plan-cuol per l'estiu o escampi la television.
0 comentaris
dimarts, 10 de juliol de 2012
Lo Miralh
(d'agachar en plen ecran!)
Se vos agrada, podètz veire darrièr lo miralh.
Se vos agrada, podètz veire darrièr lo miralh.
1 comentaris
Pichòt bonaür de la vida...
Al vilatge.
Vau per dintrar a la fornariá.
Un òme ne sortís.
Passi.
Me crida.
"oh, Melania! Ò fant! L'autre jorn parlaviam de tu amb lo Filon".
L'agachi.
Aquel risolet, aquel agach, aquela votz.
La maquina del temps se bota en marcha.
Es U., lo tipe mai brave de l'escòla.
El e son fraire èran los braves dròlles de l'escòla. Manhacs, totjorn a rire, totjorn de bona umor.
Los aimavi grèu a l'epòca.
Dins la cort, jogavi al balon amb eles. Òc, jogavi amb los dròlles, lor companhiá e lors jòcs m'agradavan mai que los de las dròllas.
E aquí, èra coma i a vint ans, me parlèt, li parlèri. Ieu que de costuma parli pas gaire al mond de mon atge, aquí me sentiguèri d'aise, tornavi dins la cort a jogar e charrar amb aquel dròlle tant gent.
A pas cambiat.
Totjorn tan simpatic.
E polit coma un astre.
Me contèt un bocin de sa vida, li contèri un bocin de la mieuna, nos contèrem un bocin de la dels autres.
Nos trobam quauques punts en comun : lo país, viure al país, l'ostal, la vida, la musica, Mauresca, far amb çò qu'avèm e prene lo bonur que se presenta.
U.
U coma urós.
U coma urosa de lo veire.
Parlam de concèrts. Li doni dos o tres bons plans.
Dona-me ton numèro, te mandarai un sms per te prevenir.
Escrivi son nom dins lo telefonet.
Espeti de rire : "a l'escòla, èras totjorn just abans ieu dins las tièras!". S'escacalassa.
Sul papièr, eriam tot pròches un contra l'autre. Es plan un signe aquò, non?
Vau per dintrar a la fornariá.
Un òme ne sortís.
Passi.
Me crida.
"oh, Melania! Ò fant! L'autre jorn parlaviam de tu amb lo Filon".
L'agachi.
Aquel risolet, aquel agach, aquela votz.
La maquina del temps se bota en marcha.
Es U., lo tipe mai brave de l'escòla.
El e son fraire èran los braves dròlles de l'escòla. Manhacs, totjorn a rire, totjorn de bona umor.
Los aimavi grèu a l'epòca.
Dins la cort, jogavi al balon amb eles. Òc, jogavi amb los dròlles, lor companhiá e lors jòcs m'agradavan mai que los de las dròllas.
E aquí, èra coma i a vint ans, me parlèt, li parlèri. Ieu que de costuma parli pas gaire al mond de mon atge, aquí me sentiguèri d'aise, tornavi dins la cort a jogar e charrar amb aquel dròlle tant gent.
A pas cambiat.
Totjorn tan simpatic.
E polit coma un astre.
Me contèt un bocin de sa vida, li contèri un bocin de la mieuna, nos contèrem un bocin de la dels autres.
Nos trobam quauques punts en comun : lo país, viure al país, l'ostal, la vida, la musica, Mauresca, far amb çò qu'avèm e prene lo bonur que se presenta.
U.
U coma urós.
U coma urosa de lo veire.
Parlam de concèrts. Li doni dos o tres bons plans.
Dona-me ton numèro, te mandarai un sms per te prevenir.
Escrivi son nom dins lo telefonet.
Espeti de rire : "a l'escòla, èras totjorn just abans ieu dins las tièras!". S'escacalassa.
Sul papièr, eriam tot pròches un contra l'autre. Es plan un signe aquò, non?
3 comentaris
dilluns, 9 de juliol de 2012
my tailor is coquinàs
Soi nullassa en anglés.
Mas per un còp que sortissi, compreni plan lo nom dels cocktails.
Mon nivèl d'anglés es jos la cencha.
1 comentaris
diumenge, 8 de juliol de 2012
Soi una STAR
O aviatz remarcat un pauqueton, dempuèi quauques jorns, m'i cresi un pauc, fau la quèca.
Mas ai una bona rason : i a agut un article dels bèls sus mon blòg dins La Setmana. Es la consecracion. Es ma palma d'aur a ieu.
Tomba plan, es la sason de las sortir las palmas! (musiqueta "galejada poirida" please!).
L'article, es dins lo nº 874, pagina 9, lo vau metre jos veire e lo penjar sus la paret del lièch, aital lo veirai quand farai l'amor.
Se lo vòls legir, pòs telefonar a mon secretari per aver un rendètz-vos per visitar ma cambra, sequenon, lo pòs legir en linha. E se siás abonat a la Setmana, auràs lo plaser d'ausir ma votz. Me soveni pas quinas conariás diguèri, mas ai una excusa : me desrevelhavi.
E pièger, se siás gascon o tolosan, me pòs ausir a la ràdio.
Granmercegi Aura per aquel article que tot lo mond a qualificat d'"excellent". Lo melhor article de La Setmana dempuèi d'annadas, en tota objectivitat plan segur.
Ara, lo discors, coma per la Palma (la del festenal, pas l'audenca!):
Thank you, oè!
My wife I love you
Plan mercés a totes vosautres legeires, anonims o pas, comentators o muts, istorics qu'eriatz ja aquí en novembre de 2005 o legeires recents, que vòstras visitas regularas m'encoratjan a bloguejar.
Plan mercés als amics e amigas que me felicitan, que me dison quand aquò truca e que me permeton d'avançar, que siá pel blòg o per la rèsta.
Aqueste blòg es una peiròta de la preséncia de l'occitan sus la tela, en esperant que venga mai bèla encara. Anem legir, comentar, encoratjar los autres blogaires : lo monta-mametas, l'Andrieu, lo Tam, la Rapieta, lo Joan, la Fadarèla, l'Alan e los autres (cf tièra a drecha). Legiscam en linha e comentem La Setmana, lo Jornalet, Aquò d'Aquí.
E aquí, cadun me fa una standing ovation davant son ordenador.
6 comentaris
dissabte, 7 de juliol de 2012
Cartoon
Lo carton, akò's bon pas que quand es vuèg o pels CDs de Mauresca.
Just per ajudar los incultes a comprene lo pòst precedent e perque aqueste clip m'agrada. Seta mila dieus, WHAT ELSE?
Just per ajudar los incultes a comprene lo pòst precedent e perque aqueste clip m'agrada. Seta mila dieus, WHAT ELSE?
0 comentaris
Encartonar (2) : la mesa en abisme
Sabiái pas per quins libres començar. Quins serián los primièrs encartonats?
Alara, comencèri pels CDs.
E metèri lo carton dins lo carton :
Alara, comencèri pels CDs.
E metèri lo carton dins lo carton :
3 comentaris
divendres, 6 de juliol de 2012
LO rescontre de l'annada que me farà venir tot plen de mond de Google.
Mas de qué brandava a Argelièrs un nòrd-catalan, star qu'arrèstan per carrièras "al Sud" - es per aquò que carga de polos, perque totas las camisas, las li destripèron de fans barceloninas - e desconegut per Occitània?
E ben perque a bon gost lo tipe, pardí!
Tot comencèt dins una librariá barcelonina, l'Alibri, que i anèri perque i vendon de libres en
aranés occitan. E volguèri comprar de libres en catalan. E veguèri lo darrièr libre del Sénher Bezsonoff, La melancolia dels Oficials, que n'aviái ausit parlar sai pas tròp ont (benlèu aquí?). Mas coma èra un pauc car e que la cubèrta m'agradava pas, lo prenguèri pas. E aprèp un cinquen torn de librariá - òc, fau totjorn cinc còps lo torn de las librariás, vaquí lo dialòg interior entre totes l(o)(a)s que son dins mon cap que comença:
- òu, aquel tipe, lo te cal legir, amb tot lo buzz que i a a son entorn!
- oè, mas la cubèrta m'agrada pas
- puèi a un nom a la con
- a non, akò's pas un criteri. 63 punts a l'escrabble!
- puèi es un catalan del nòrd, amb un nom rus. Comola los defauts lo tipe, t'agradarà!
- rai, mas lo libre es car
- pren-ne un autre qu'es en pòcha.
E prenguèri Les Amnèsies de Déu. Lo legiguèri. Me demandètz pas de qué parla, o sabi pas, çò que sabi es que me regalèri de lo legir. I a una istòria amb tot plen de personatges que me soveni pas cossí s'apèlan. Çò que sabi es que lo libre lo daissèri pas. Lo comencèri e lo volguèri pas daissar. M'agradèt l'escritura.
De costuma, legissi per que me conten una istòria e aquí, èra completament diferent, legissiái pel plaser dels mots, dels bons mots, de las frasas plan margadas.
Alara, anèri sul site de la Llibrariá catalana e comprèri lo darrièr, La Melancolia dels Oficials e un autre que lo títol m'agradava : Un país de butxaca. E coma tot aquò m'agradèt, legiguèri tanben Una educació francesa. E aquò m'agradèt. Tot aquò en quauques setmanas.
E per asard, o pas per asard, trobèri l'autor sus Facebook. E coma una adolescenta davant son cantaire preferit, lo demandèri coma amic. L'avantatge de Facebook, es que pòdes èsser l'amic de tot lo monde, de Joan Bodon o de Georges Brassens, de Napoleon e de Totankamon e mai de las estars actualas. M'acceptèt coma amiga.
E vaquí.
L'inconvenient de Facebook, es que quand siás amic amb quauqu'un, li parlas pas jamai.
E puèi qué li auriái dich? "Bonjorn Sénher, m'agradan vòstres libres, compreni pas tot, mas me regali de vos legir"? Marca mal. Alara, vaquí, legissiái sos escriches sus la ret sociala e, a cada còp, clicavi un discret "m'agrada", que sos escriches m'agradan grèu, soi fan fan fan.
E vaquí.
Puèi un jorn de la fin del mes d'abrial, recebèri un messatge del tipe. Sas, quand as lo Facebook que parpadeja... "un messatge nòu de J Daniel Bezsonoff". èèèèè??? M'a escrich???? Pas possible! Lo còr que me fasiá tifa-tafa, los dets que trobavan pas mai lo trackpad, mas de qué me podiá dire?!
E aquí, doas linhas que manquèron de me tugar. Me felicitava per un pòst del blòg. Faguèri la dança de la jòia davant l'ordenador:
Un : Bezsonoff, THE Bezsonoff, me parla
Dos: Bezsonoff, THE Bezsonoff, legís mon blòg
Tres: Aquò li agrada.
Aquí, en adolescenta fan, li escriguèri de mails quilometrics totes mai cagants los uns que los autres ont parlavi de literatura e de causas pas brica interessantas. Manquèri d'empatia, li auriái degut mandar d'aspirina : un jorn, me marquèt "Bé, no us vull cansar més.". Reviri : "siás plan brava, mas me conflas un pauc, voldriás pas anar emmerdar quauqu'un mai?".
Soi colha mas educada. Quitèri de li escriure.
Èri ja plan contenta de li aver parlat.
Èri ja plan contenta de li aver parlat.
Mas, l'avantatge de la vida virtuala, a un moment, te tòrnas crosar, un "m'agrada", un comentari, una question.
E entre dos "m'agrada", coma sabiái que lo tipe es un afogat de literatura occitana, li parlèri de la jornada Max Roqueta.
I cresiái pas ieu a sa venguda. E ben si, venguèt.
Vos disi pas dins l'estat qu'èri abans d'arribar a Argelièrs. Ieu que soi una timidassa e que sabi que , de la peta, soi capabla de pas dire un mot... Mas çò que sabiái pas, es qu'anavi trobar un charraire. Ò fant, ne coneissi de blagaires, mas aquel es campion totas categorias.
Ei, la propera vegada, em portes aspirina d'acord?
Primièra qualitat al primièr còp d'uèlh : carga de caucetas negras, pròva de bon gost. I a pas que Mickael Jackson e los jogaires de tènnis qu'an lo drech de cargar de caucetas blancas, sequenon, es coma cargar de caucetas dins las sandalas.
L'escotèri. Charrèrem. La vida.
Charra que charraràs, riu que riuràs.
Me regalèri de l'escotar que siaguèsse en catalan, en occitan (e òc, parla plan occitan lo tipe!) o en francés. Ò fant, coneissi quauqu'un de viu e de quasi jove qu'utiliza en francés lo passat simple e l'imperfach dau subjonctiu! Es per renfortir son costat old school. E venguèt sonar dins mon cap aquela frasa d'aquel libre que m'agrada tant e que legiguèri tantes còps : "Broncher sur les imparfaits du subjonctif, en effet, prouve deux fois votre culture puisque vous les reconnaissez d’abord et qu’ils vous agacent ensuite." de La Chute d'Albert Camus. Sorriguèri, me vesiái coma l'interlocutor de Jean-Baptiste Clamence, lo que n'aprendrà mai sus el que sus l'autre. Vox clamans in Argeliero.
Enfin, mai que mai, vox cantans in Argeliero, que lo tipe se trobèt un parelh de vièlhas, fans de sa votz e de son repertòri, que li cridavan "ò, maaaai, anatz-iiiii, encaaaara, ò siiii, nos agraaaada!".
Pas mejan de far lo penequet sus l'èrba, aviái lo fan club de Luis Mariano qu'èra d'umor galòia.
Puèi, arribèt la consecracion. Entre una cançon de Luis Mariano e una citacion d'un autor qu'ai pas legit, ausiguèri que legissiá mon blòg dempuèi quauques meses. Una allucinacion auditiva? Non pas, me confirma e me ditz que... que...
a, e mèrda, es ja pro longàs aquel pòst, o vos contarai un autre jorn!
E me caldrà tanben vos parlar de sos libres. Un jorn.
Un pauc de reclama : lo blòg de Joan-Daniel e un tèxt sieu sus Max Roqueta.
E plan segur, la vertiginosa fòto de pès!
Gramaci Joan-Daniel ;)
Vos disi pas dins l'estat qu'èri abans d'arribar a Argelièrs. Ieu que soi una timidassa e que sabi que , de la peta, soi capabla de pas dire un mot... Mas çò que sabiái pas, es qu'anavi trobar un charraire. Ò fant, ne coneissi de blagaires, mas aquel es campion totas categorias.
Ei, la propera vegada, em portes aspirina d'acord?
Primièra qualitat al primièr còp d'uèlh : carga de caucetas negras, pròva de bon gost. I a pas que Mickael Jackson e los jogaires de tènnis qu'an lo drech de cargar de caucetas blancas, sequenon, es coma cargar de caucetas dins las sandalas.
L'escotèri. Charrèrem. La vida.
Charra que charraràs, riu que riuràs.
Me regalèri de l'escotar que siaguèsse en catalan, en occitan (e òc, parla plan occitan lo tipe!) o en francés. Ò fant, coneissi quauqu'un de viu e de quasi jove qu'utiliza en francés lo passat simple e l'imperfach dau subjonctiu! Es per renfortir son costat old school. E venguèt sonar dins mon cap aquela frasa d'aquel libre que m'agrada tant e que legiguèri tantes còps : "Broncher sur les imparfaits du subjonctif, en effet, prouve deux fois votre culture puisque vous les reconnaissez d’abord et qu’ils vous agacent ensuite." de La Chute d'Albert Camus. Sorriguèri, me vesiái coma l'interlocutor de Jean-Baptiste Clamence, lo que n'aprendrà mai sus el que sus l'autre. Vox clamans in Argeliero.
Enfin, mai que mai, vox cantans in Argeliero, que lo tipe se trobèt un parelh de vièlhas, fans de sa votz e de son repertòri, que li cridavan "ò, maaaai, anatz-iiiii, encaaaara, ò siiii, nos agraaaada!".
Pas mejan de far lo penequet sus l'èrba, aviái lo fan club de Luis Mariano qu'èra d'umor galòia.
Puèi, arribèt la consecracion. Entre una cançon de Luis Mariano e una citacion d'un autor qu'ai pas legit, ausiguèri que legissiá mon blòg dempuèi quauques meses. Una allucinacion auditiva? Non pas, me confirma e me ditz que... que...
a, e mèrda, es ja pro longàs aquel pòst, o vos contarai un autre jorn!
E me caldrà tanben vos parlar de sos libres. Un jorn.
Un pauc de reclama : lo blòg de Joan-Daniel e un tèxt sieu sus Max Roqueta.
E plan segur, la vertiginosa fòto de pès!
Gramaci Joan-Daniel ;)
4 comentaris
dijous, 5 de juliol de 2012
A la botiga de bricolatge (1) - version corta
Anar a LeroyMerlin.
Se tancar davant los topins de pintura.
Passar tres còps dins las quatre alèias de pintura.
Per paret.
Per fusta.
Per fèrre.
Pintura naturala.
Causir las colors.
Pas saber quinas colors causir.
Tornar a las topinas gròssas de pintura blanca.
Mat.
Satin.
Opacitat.
Marca.
Marca mal.
Marca blanca.
Crompar una escoba per dire d'aver crompat quicòm.
Se tancar davant los topins de pintura.
Passar tres còps dins las quatre alèias de pintura.
Per paret.
Per fusta.
Per fèrre.
Pintura naturala.
Causir las colors.
Pas saber quinas colors causir.
Tornar a las topinas gròssas de pintura blanca.
Mat.
Satin.
Opacitat.
Marca.
Marca mal.
Marca blanca.
Crompar una escoba per dire d'aver crompat quicòm.
3 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: bridget jones
dimecres, 4 de juliol de 2012
Encartonar
Vau mudar.
Me cal far los cartons.
Lo problèma: soi tras que bordelica.
Mas per mudar, cal d'organizacion.
Cromparai de cartons a Leroy Merlin. Son melhors que los cartons de iaorts de Netto.
Mas, fin finala, lo sol membre de l'ostal problematic es mon burèu : de tonas de libres e un bordèl qu'una cata i trapariá pas sos catons (la pròva, la cata catona pas jamai dins mon burèu!)
Per los libres, rai, aquò me farà los pectorals e los bicèps. Farai de cartons per tèmas e lengas, un pauc coma las laissas de ma bibliotèca.
Per lo bordèl... cossí faire? Ai un metòde :
- faire tombar lo bordèl de la taula del burèu dins lo carton
- marcar sul carton "bordèl burèu nº1"
- quichar l'ironia e marcar "fragile" dessús
e contunhar
"bordèl burèu nº2",
"bordèl burèu nº3",
"bordèl burèu nº4",
Bordèl burèu + ∞
Me cal far los cartons.
Lo problèma: soi tras que bordelica.
Mas per mudar, cal d'organizacion.
Cromparai de cartons a Leroy Merlin. Son melhors que los cartons de iaorts de Netto.
Mas, fin finala, lo sol membre de l'ostal problematic es mon burèu : de tonas de libres e un bordèl qu'una cata i trapariá pas sos catons (la pròva, la cata catona pas jamai dins mon burèu!)
Per los libres, rai, aquò me farà los pectorals e los bicèps. Farai de cartons per tèmas e lengas, un pauc coma las laissas de ma bibliotèca.
Per lo bordèl... cossí faire? Ai un metòde :
- faire tombar lo bordèl de la taula del burèu dins lo carton
- marcar sul carton "bordèl burèu nº1"
- quichar l'ironia e marcar "fragile" dessús
e contunhar
"bordèl burèu nº2",
"bordèl burèu nº3",
"bordèl burèu nº4",
Bordèl burèu + ∞
5 comentaris
dimarts, 3 de juliol de 2012
Galejada de musicians
Serada DJ.
- Mas perqué passa de musicas de films porno lo tipe?
- Es dins quin film aquesta ja? Lo veguèrem pas ensem?
- Me soveni pas. Sas, ieu, acabi al cap de quatre mesuras.
3 comentaris
dilluns, 2 de juliol de 2012
Grasilhada
1 comentaris
Vau remplaçar Pamela Anderson dins Alerte a Malibu
Soi segura que l'entrepresa que fabrica los manequins per los corses de secorisme raubèt los plans de l'entrepresa que fabrica las pepetas inflablas.
Ara, s'as la pepeta inflabla que s'escana, te la sauvarai.
Mas coma soi brava, te vau explicar, aital la te sauvaràs tot solet...
S'as ta puta preferida, ta mameta o ton frairòt que s'escana, genre que pòt ni tossir ni far pas res mai que se levar e venir roge puèi blau, te cal tustar fòrt entre las doas omoplatas. Se marcha pas, li cal fotre un còp jol sternum, fa efièch de piston e aquò farà sortir lo tap. Tot es explicat aquí. (Mèfi, se la persona tossís, aquò vòl dire que l'aire passa, la cal daissar faire, pas besonh de li fotre de còps dins l'esquina.) Totes coneissèm de cases de mond mòrts perque pas degun aguèt lo bon sens de far aquò.
Al trabalh, ai seguit una formacion dels primièrs gèstes de secors. Ara, ai lo primièr flòc (o la cencha jauna, coma volètz) de secorista.
Aviái ja seguit aquela formacion i a vint ans, quand èri en classa de cinquena, aviái ja tot integrat, mas a l'epòca, aviái pas consciéncia de res. Ara, ai aprés tornarmai de gèstes que coneissiái mas amb la pression qu'aquò un jorn podrà servir a sauvar quauqu'un, en sabent que d'unas personas moriguèron perque lo mond a son entorn sabián pas qué faire a despart de telefonar panicats al 112. Lo formator nos diguèt que sonque 15% de la populacion francesa son formats als primièrs gèstes de secors.
Bon, fau la quèca mas espèri plan d'aver pas besonh de metre en practica çò qu'aprenguèri.
Bon, fau la quèca mas espèri plan d'aver pas besonh de metre en practica çò qu'aprenguèri.
La causa que m'aurà esmoguda mai es de saber que, en cas d'arrèst cardiac, se i a un massatge cardiac, i a 40% de chança que la persona aja pas cap de sequèlas ; la chifra tomba a 4% se fasèm pas res. Nos expliquèt tanben que quand òm fa un massatge cardiac, la victima se desrevalharà pas mas aqueles suènhs portats son indispensables per la subrevida de la persona sens sequèlas : cal contunhar d'alimentar lo cervèl en oxigèn emai aguessiam l'impression d'èsser inutils, lo massatge cardiac dona la possibilitat d'aver de suènhs aprèp, permet de manténer la vida. Los pompiers e l'espital faràn la rèsta.
Aprenguèri tanben a utilizar lo defibrillator. Sabi pas dire lo nom mas ara, me'n sabi servir. Agachatz aquí e doblidètz pas de reperar ont es lo defibrillator al vòstre trabalh. Aquò pòt servir. Es de bon utilizar : es una valiseta, la cal dubrir e tot es explicat amb de dessenhs e la maquina parla, un pauc coma un GPS, te ditz çò que te cal faire. De fach, basta d'aplicar los electròdes sul pitre coma es marcat sul dessenh que i a dins la bóstia e de seguir las instruccions.
E quand pensi a totes los que a mon entorn moriguèron d'un AVC, d'un infart o autra conariá cardiaca...
Se n'avètz l'escasença, que siá amb los pompièrs de vòstra comuna, la Crotz Roja o dins l'encastre de vòstre trabalh, vos conselhi de seguir la formacion "Prevencion e secorses civics", vos prendrà un parelh de jorns, un detzenat d'oras e aquò pòt servir.
Per ara, podètz ja respondre a las questions que vos pausatz pas en:
- legir la basa basica (en francés)
- jogar a saber qué cal faire (en catalan)
Aqueste blòg deuriá èsser reconegut d'utilitat publica, o ai totjorn dich :)
3 comentaris
diumenge, 1 de juliol de 2012
Sant Pèire
Uòi, es la Sant Pèire a Seta.
Sant Pèire, patron das pescaires.
Los batèus, los que demòran, sortiràn totes.
Quand seràn en mar, faràn un cèucle.
Comencaràn de far sonar la còrna, coma de plors e de crits sus l'aiga.
Las flors flotaràn un brieu.
Una minuta de silenci per los que son mòrts en mar.
Sant Pèire, los pescaires, apara-los, non pas de la mar, mas de la misèria.
Apara-nos la vila de l'especulacion e manten-nos la pèsca de l'estanh e la de la mar.
Amen.
Sant Pèire, patron das pescaires.
Los batèus, los que demòran, sortiràn totes.
Quand seràn en mar, faràn un cèucle.
Comencaràn de far sonar la còrna, coma de plors e de crits sus l'aiga.
Las flors flotaràn un brieu.
Una minuta de silenci per los que son mòrts en mar.
Sant Pèire, los pescaires, apara-los, non pas de la mar, mas de la misèria.
Apara-nos la vila de l'especulacion e manten-nos la pèsca de l'estanh e la de la mar.
Amen.
2 comentaris
Subscriure's a: Missatges (Atom)


text:
Blog de langue d'oc. Pour l'Occitanie. Occitan central Dans toutes ses variantes. La talvera est le lieu necessaire en marge d'un champ, mais ce lieu est improductif car il ne peut être cultivé. Nous sommes nous occitans dans cette terre marginale que le pouvoir veut anéantir sans savoir que c'est impossible. Cathare croisade massacres. Mensonge historique.La France? Une creation de la papaute.
mardi 16 juin 2009
La mòrt del motard
Lo jove rotlava coma un caluc dins Sant Giniez, semblava de perseguir la mòrt.
Una d'aquela moto , al motor pichon , que passa lo 150. Aital que faguèt un jorn Sant Giniez- Pierrefiche dins mens de cinq minutes a pron pèna.
E encara per la rota vièlha , la de Severac lo Castèl.
Li arrivèt mantuns còps de cabuçar.
Un jorn sautèt la parèd que ribèja la rota , del costat del Masgros , sabètz , la que los aujòls bastissian un còp èra , quand se passejavan subretot dins un carreton tragut per une vaca , gròssa coma una cabra. E que riscava pas gaire de sautar dins la còsta de las vinhas.
E se'n tirèt sens gaire de grapinhals.
Un altre còp dintrèt a 80 dins un magasin, qu'èra pas sonque de sa causa , que la moto alisèt sus una bosa.
Mas son darrièr jorn foguèt quicòm mai. Que per un còp rotlava tranquila , per anar crompar lo jornal, lo pan, e la fogassa del dimentge . Lo primièr jorn qu'agachava de pertot, come se que se mesfisava , coma se quicòm lo tarufava , o que la mòrt pudenta li aguèsse envejat un senhal, o li mormolhejava d'orrors a plena boca .
Lo motor udolava gentament , i avia una engana del costat de la boita de las vitessas , mas pas grand causa que se pòsca pas tornar restablir.
En passant la carrièra granda , crosèt Monica , e quilhèt lo braç per la filha bruna , que fasia mina de li envejar un poton sus la palma de la man, qu'aimava la mòtò la brava , e sosquèt que Monica li devia un quicòm mai , un crana poton, vist que l'avia aparada al baleti de Las Palmas d'un grand salòp que cercava de la violentar.
Puèi prenguèt lo viratge del fièral, un pauc tròp viste, pròche de 80, e la moto començèt d'alisar sul costat , del darrièr . Ren de grèu qu'auria poscut la tornar quilhar milanta fès, se'n jogava de costuma , levat un can que se dormissia al mitan de la carrièra , e un enfantonèl que traversèt dins la meteissa segonda , per trapar son balon .
E la moto s'en anèt sul costat , mas sens se jaire , sens s'arrapar lo quidran , çò qu'auria poscut demesir la celeritat. Non partiguèt gaireben à seissanta grads de la verticala drèch sus la parèd , sens qu'i poguèsse ren. Capitèt d'evitar lo dròlle , mas la roda rosiguèt un tròç de la coa del can , e Joan s'esclafèt lo cap contra un pal de sinhaletica que portava un sens enebit .
I ajèt de sang e la cervèla espandida . Mas moriguèt pas sul pic.
A qu'oblidave , Joan se sonava , Joan qu'aqueste matin oblidèt de passar lo casc, per que l'avia pas , l'avia prestat a un amic qu'arriscava un contraròtle en anant a Rodès.
Se pensèt pas sonque d'arrestar lo motor . Se levèt un darrièr còp .
Una femna sortiguèt en bramant aprèp lo dròlle que plorava.
Lo Joan se virèt a ela alara que de fials de sang li emplenavan los uèlhs, e diguèt aquelses mots , sens gingolar , seriosament :
- aqueste còp crèsi qu'es lo darrièr...
Oc, aquò çò que diguèt dabant de s'acuòlar a la parèd , doçamenton, alara que lo motor contunhava de gular sa cançon de mòrt.
Mas qual se'n soven ara?
Joan se sonava .


text:
9. Amanimién deus Lacs D’Ayous. Corsa
Uei, diluns 11 de yulhet, aneràn en veitura ta França a essejar de véder los Lacs d´Ayous. Desempúsh de deyunar aneràn capvath deu Portalet. (Antis de plegar en a muga tornan a alufrar con tristura – como lo diya d´antis – as esferras fetas en os mons enta ros dos costatos de ra carretera, con a enchaquia de ras enampladuras de ras pistas d´esquí de Fornigal; más que más enta ra bal d´Espelunziecha que os Tocayos eban besitato fa bellas añatas.) Quinze kms. mei endavant qu´arrivan au Lac de Fabrègas e un drin abans de Gabas s´en esparvolan enta l´esquerra pendent beths 4 kms., ta deishar l´auto au parcatge deu lac de Bios-Artigas, au miey deu Parc Nacionau deus Pirinèus Atlantiques Françès, qu´èi per tot autorn deu Pic Midi d´Aussau.
CORSA DEU CIRCUIT DEUS LACS D´AYOUS
BASE: Lac de Bios-Artigas, 1427mts d´hautor
DESTINACION: Lacs Castérau (1934 mts.), Bersau (2O83 mts.), Gentau (1982 mts.), deu Miey (1941 mts.) e Romassot (1845 mts.)
DURADA: 5 oradas e mieya
DIFICULTAT: mieyana
Enlà lo parcatge que cau siguir la pista, atraçada de plan au arràs deu lac de Bios-Artigas. A docetas escomença la puyada au miey deu mont qu´en mieya orada mia enta l´ampla planera deu torrent de Bios. Que cau seguir adara peu caminet que dreça capvath deu plan ta la cabana deu Cap de Pont. Au arràs dera cabana que cau recomençar enqüèra un còp la puyada de la costera endreçats entaus cuyalars de la Hosse.
Un pauc mei endavant que cau tornar ta la dreta peu camin curauleyant enter las arrocas, en puyant tot dreçats tau Coth de Castérau, t´arribar a las duas oradas en lo lac de Castérau.
En seguint peu camin qu´entorneya lo lac, remontan dempúsh suu sendèr atraçat de plan dab adreça entau coth dera dreta, e arriban – bethlèu apuish d´un curt penent que devara viste – tau segond lac, lo Bersau, a l´autorn deras 2 oradas e mieya.
Que cau continuar lo caminau peu costat dreit deu lac Bersau en baishant tau circ deus lacs d´Ayous, ta l´ostau d´Ayous e lo lac Gentau ( autorn deras 3 oradas).
D´ací i a ua avista deras granas sus lo circ deus lacs d´Ayous e lo pic Midi d´Aussau.
Entorneyant lo lac Gentau e siguint lo sendèr, que s´arriba a ras 3 oradas e 15 minutas tau lac deu Miey.
Sonque manca lo cincau e darrèr lac, lo de Romassot, tau que s´arriba a ras 3 oradas e mieya.
Autanlèu lo caminet traversa ua seuva, que s´arriba tau caminau escomençat cuauques oradas abans a ra planera deu torrent de Bios e, dempúsh d´ac aber recorregut tot, que s´acaba au parcatge de Bios-Artigas.
Los ” Sarrivoltaires ” que atenden de poder véder tots los ibons qu´an previst, tot adara lo temps n´èi pas meishant, que i hè sol e shens brica de nublas.


text:
16/12/2015
L'invité, lo convidat de Meitat-chen, meitat-pòrc dau diumenc 20 de decembre 2015
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo tema de l'emission de diumenc 20 de decembre a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera los contes de Nadau e la legida d'un conte de Roland Berland dich per l'autor se-mesme, seguit d'un omenatge a quel fin contaire que dispareguet i a pas gaire.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
07:24 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Dédicace trois auteurs à Leclerc Trélissac
Samedi 19 décembre à partir de 15 h , la librairie de l'Espace Culturel Leclerc de Trélissac recevra les écrivains occitans Micheu Chapduelh, Joan Ganhaire et Jan-Peire Reidi pour une séance de dédicace de leurs œuvres.
Une occasion rare de rencontrer et de « platusser » au même endroit avec trois des grands auteurs occitans périgourdins actuels
Soirée de toponymie à Agonac
Jean-Louis Lévêque président de Novelum IEO Périgord présentera mercredi 16 décembre à 20 h à la salle des fêtes d'Agonac la restitution de l'étude des noms de lieux de villages qu'il a réalisée à la demande de la mairie.
L'entrée est libre et gratuite.
Après Marsac, Chancelade, Antonne-et-Trigonant, Champcevinel, La Chapelle Gonaguet, Agonac est la sixième commune de l'agglomération périgourdine à permettre à ses habitants de connaître les origines des noms de lieux de la commune.
12/12/2015
Paraulas de Novelum creda a contribucion per lo n° especial 150
En genièr 2016, festejarem ( desjà!) lo n° 150 de nòstra revista 100% occitana "Paraulas de Novelum".
Per l'ocasion, farem un numèro especial. Vos demandam de participar en mandant un article, un poèma, una fòto, un sovenir (bon o maissant).
De mai, sabèm que i a dins los talièrs d’occitan de monde capables d’escriure dins un occitan blos e requist.
Participar a aquel prètzfach es tanben un biais de marcar vòstre interès per la defensa de nòstra lenga e per nòstra cultura.
Esperam vòstras contribucions.
Mercès d'avança.
Joan-Claudi Dugros, responsable de la publicacion.
Important: mandar los tèxtes avant lo 31 de decembre 2015 a : novelum.ieo24@free.fr ou jcdugros@orange.fr
09/12/2015
A la descuberta de BaRuLa! per Danis Chapduelh
Benvengut, Benvenguda sus BaRuLa, lo site daus vagamonds dau mapamond !
BaRuLa, quo es un site web a la caforcha entre lo blog, lo jornau de bòrd e la mapa interactiva, per descubrir e partatjar los endrechs e los afars interessants dau territòri occitan mai d’alhors. Project coolaboratiu, BaRuLa permet d’espinglar a la mapa los monuments, los punts de vuda, las sòbras d’un passat mai o mens ancian o los afars modernes a visitar, d’i apondre de las fòtos, daus comentaris, de las anecdòtas, daus conselhs, daus bons plans, lo tot dins la lenga dau país : l’occitan.
BaRuLa, quo es montrar e partatjar las grandas piadas de las pitas istòrias, jugar lo vagamond virtuau dau mapamond reau e perque pas preparar son circuit per las vacanças a venir !
Una sola adreiça :
http://barula.de
Per mai d'informacions sus queu project participatiu :
Danís Chapduelh
barulamapa@gmail.com
06.87.90.90.33


text:
Cronica Al canton - Revista del conselh general d'Avairon - Genièr de 2013 - Lo fust e la lenha :
En occitan, la lenha es de fust per far fuòc e, per caufar lo forn del pan, se fasiá de fornilha amb de bartasses. Per bastir o per far d’apleches,
s’emplegava de fust. Dins un ostal, las fustas que sostenon la travada son de garric o de castanhièr que son emplegats tanben per far de fenèstras e de pòrtas.
En Segalar, lo castanhièr es presat per resistir plan al marrit temps e se cussona pas tròp. Se trapa sovent dins los corondatges e los pondes.
Son defaut es que s’ascla, mas los barricaires del najagués e los semalièrs del nantés se servissián del mairam fach amb sas plançòlas o pesalhs.
En val d’Òlt, ne’n fasián de tracas o de gabarras que davalavan los milièrs de mairam cap a Caors o Bordèus.
Los montanhòls se servissián del fau per far las gèrlas e los farrats. Lo beç fasiá pels jos e per las balajas. Lo noguièr èra presat pels mòbles,
los esclòps, las cròssas de fusilh o las bolas dels quilhaires. Lo bois fasiá per las canèlas, l’auglanièr o vaissa per las gulhadas e los rastèls.
Lo vèrnhe fasiá per tot çò que demorava dins l’aiga : paissèls per las paissièiras e rodets dels molins. Lo fraisse fasiá per las
ròdas de veituras : lo tortilhard pel boton, las taulas. L’agar e l’auseral servissián per far los encrenatges de las mecanicas dels molins.
Faulas dau fabulós Esòp - Adaptacion de Gui Matieu
IEO-CREO Provença - 2016 - 46 paginas - 10 èuros
ISBN : 978-2-9530712-5-2
Lo CREO-Provença presenta una adaptacion de las Faulas d'Esòp.
Quatrena de cobèrta : Amb sei fablas Esòp en Grècia durbiguèt una draia que de molons de bablejaires anavan segre e seguisson totjorn 2500 ans après. Autors deis isopets de l'Atge-Mejan e poètas mai tardiers coma La Fontaine pesquèron dins aquelei tèxts moraus que nos vènon d'un temps que lei bèstias parlavan.
Un article de Cristian Rapin. Sorsa : Lo Lugarn numèro 82.
Le couteau sur la langue de Renat Merle es un roman escrit, coma lo títol o revèla, en francés. Es un bon roman, rondament menat, de bon legir que s’apièja sus de donadas vertadièras e que las utiliza amb umor.
En bon coneisseire de l’istòria de l’occitanisme politic, l’autor s’apièja sus de tròces d’istòria viscuda.
Dins sa revista numèro 7 dels meses de mai e junh de 2017 lo conselh regional de la region Occitània
presentava lo festenal Total Festum.
En junh de 2017, Total Festum (la fèsta de la catalanitat e
de l’occitanitat) festejarà sos 12 ans. Tot comencèt en 2006,
dins l’anciana region Lengadòc-Rosselhon, amb una volontat
politica de crear un eveniment fòrt, regulièr : un rendez-vos
annadièr per la mesa en valor de las lengas del territòri
regional. La data de la sant Joan es estada causida coma
simbòl de renaissença e de jovença.
Un pauc d'istòria. Dins la revista Lo Lugarn numèro 69 (automne de 1999) Ives Roqueta balhava qualques unes de sos remembres. Torna sus qualques tempses fòrts, coma las garrolhas al dintre de l'IEO, los primièrs libres editats. Aquelas nòtas, anecdòtas, uèi nos assabentan sus l'occitanisme dels tres decennis que van de 1950 entrò a 1980. De legir per melhor comprene las posicions de cadun.
13/01/17 - Fernand Vedel sul site de l'ADEO presenta lo problèma de la resisténcia bacteriana als antibiotics. Resisténcia venguda amb lo temps una vertadièra menaça per la santat.
L'autor definís sucessivament las familhas d'antibiotics e la nocion d'antibioresisténcia bacteriana, abans de donar la posicion, fàcia al problèma, d'un organisme coma l'ONU.
12/05/17 - Lo Centre Espacial Universitari de Montpelhièr (CSU) ven d'èsser seleccionat per l'ESA (European Space Agency) per rejónher lo sieu programa Fly your Satellite.
La candidatura de l'ISAE-Supaero de Tolosa es pas estada retenguda.
Lo Partit Occitan presenta sos candidats e los candidats que sosten per las eleccions legislativas de 2017.
Aquí çai sos la lista amb lo nom dels relevaires, la circonscripcion e lo departament.
Comunicat de premsa : Lo Partit de la Nacion Occitana presenta Jeròni Picas coma candidat a las eleccions legislativas del 11 e 18 de junh de 2017 dins la 8ena circonscripcion de Nauta Garona amb coma relevaira Dominique Darrozes.


text:
Gengibre
Gengibre
Zingiber officinale
Roscoe, 1807
Lo gengibre o gingebre (Zingiber officinale) es una espècia de plantas originària d'Asia, del genre Zingiber e de la familha de las Zingiberaceae que s'utiliza lo rizòma en cosina e en medecina tradicionala. Aquel rizòma es una espècia fòrça utilizada dins fòrça cosinas asiaticas, e subretot l'indiana. Es utilizat en Occident per realizar diferentas bevendas coma ginger ale e de dessèrts coma lo pan especiat.
Caracteristicas botanicas[modificar | modificar la font]
Lo gengibre es una planta vivaça tropicala erbacèa d'unes 0,90 m de naut eissuida d'un rizòma.
Las fuèlhas persistantas son lanceoladas, biseriadas, longas e odorantas.
Las flors son blancas e jaunas marcada de roge sul bòrd, las bractèas son verdas e jaunas.
Après la florason, un cort espig axillar conten las granas negras tancadas dins de capsulas trivalvas aparéist al tèrma d'una tija cobèrta d'escatas.
Ama una exposicion solelhada e una atmofèra umida. La creissença es rapida e la multiplicacion se fa per division dels rizòmas.
Autres « gengibres »[modificar | modificar la font]
Une espècia dicotiledòna d'America del Nòrd, l'Asarum canadense es coneguda jol nom de « gengibre salvatge ». Sas racinas an de proprietats aromaticas similaras e se pòt utilisar coma substitut. Aquela planta es pas ligada als gengibres vertadièrs e aparten a la familha de las Aristolochiaceae.
Los rizòmas d'una autra planta de la familha de las Zingiberaceae, Curcuma longa, constituisson una espècia nomenada a La Reünion « gingembre-safran » o « safran péi » que, sus l'illa, es comun de dire « safran » per curcuma. La sabor est doça e aromatica, la popa es de color ròse-iranjada. La meteisse raiç se nomena « safran », a Maiòta e dzindzino en shimaore. Una autra varietat encara, Curcuma amada de popa jauna a jaune fluorescent, se nomena « gengibre manga » que la sabor remembra aquela de la manga carròta verda.
Istòria[modificar | modificar la font]
Èra nomenat zenj pels mercands arabs, mot per que designavan tanben los abitants de la còsta èst de l'Africa e d'ont ven lo nom de « Zanzibar », ont los Arabs anavan cercar lo gengibre. Al sègle XIII, santa Hildegard escriviá al subjècte del Zingiber officinale Roscoe: « Un òme en bona santat na pas interés a ne manjar, que lo fa estupide, ignorant e lasciu. Mas se sem sec e ja plan aflaquit, reduire de gengibre en polvera e ne prene… dins una bevenda… se melhora atal son estat »[1]. A l'Edat Mejana, lo gengibre èra considerat coma una planta magica afrodisiaca.
Cultura e produccion[modificar | modificar la font]
Usatges del gengibre[modificar | modificar la font]
Composicion quimica[modificar | modificar la font]
Lo rizòma es fòrça ric en amidon (60 %). Conten de proteïnas, de grassas (10 %), d'òli essenciala e una resina[2].
L'impression de fuòc (pseudocalor) quand se pren de gengibre se deu a la preséncia de shogaòl, de paradòl e de zingerona[3]. La concentracion de gingeròl – constituissent màger del gengibre fresc – es mai fèble ians lo gengibre secat, alara que la concentracion en shogaòl aumenta[4].
A partir del rizòma del gengibre s'extrason una oleoresina (6 %)[5] e una òli essenciala (1-3 %),. L'oleoresina conten los composats quimics a l'origina de la sabor picanta, coma lo gingeròl (15 %). La composicion de l'òli essenciala varia fòrça seguent l'origina geografica mas se trapa de composats odorants coma lo zingiberèn, lo curcumèn, lo camfèn, lo bisabolèn, lo citral e lo linalòl. Aqueles dos extrachs son destinats a l'aromatizacion dels aliments, alara que sola l'òli essenciala es utilizada dins la perfumeriá.
L'òli essenciala de gengibre es obtenguda per distillacion a la vapor d'aiga dels rizòmas. Cal gaireban 50 kg de rizòmas secs per obténer 1 kg dòli essenciala.
L'òli essenciala de gengibre es per exemple reputat per sas vertuts digestivas. Es supausada « estimular e accelerar lo passatge del bòl alimentari »[6].
Usatges alimentaris[modificar | modificar la font]
Las jovas racinas de gengibre (que son de fah de rizòmas, es a dire de tijas sosterrenhas) son chucosas e popuda amb un gost fòrça doç. Los rizòmas madurs son fibroses, gaireben secs e an un gost mai pujat. Mai vièlhs, prenon un gost plan fòrt.
- Dins la cosina japonesa, s'utilisa lo gengibre marinat dins del vinagre de ris, lo gari. Es utilizat per refrescar lo palais entre las bocadas dins la degustacion de sushis.
- Dins la cosina indiana, es un ingredient dins diferentas masclas d'espècias e salças, coma lo masala o lo vindaloo.
- Los rizòmas son sovent emplegats dins la cosina chinesa per cobrir las odors e sabors fòrtas coma aquelas dels peissons e cauquilhum, del pol e de la feda (per aquela, jos l'influéncia de la cosina oigor, lo gengibre i es mai sovent remplaçat per de comin). Aquela sabor especiada e malodoranta se deu a la zingerona.
- Lo gengibre es tanben utilizat en pastisseria per perfumar de bescuits e cocas – per exemple dins la cosina ongresa: la coca de gengibre fresc, e tanben jos forma de gengibre confit.
- Lo gengibre sec, en polvera, es utilizat per perfumar lo pan especiat e d'autras receptas. Pren alara un gost plan diferent d'aquel del gengibre fresc, e pòdon pas se substituir l'un a l'autre. Lo galanga es utilizat per de tòcas pareissents en cosina tailandesa.
- Las fuèlhas e brots eissits del rizòma son tanben comestibles[7].
- Lo gengibre es utilizat per aromatizar lo tè dins las zonas de cultura oahilia e en Corèa.
Bevendas[modificar | modificar la font]
- A l'Edat Mejana, en l'Euròpa se consomiá l'ipocràs, una bevenda a base de vin de vinha e diferentas espècias coma lo gengibre.
- Lo gengibre es tanben consomit en Africa de l'Oèst jos forma chuc premsat (sucrat) nomenat gnammankoudji e i es considerat coma bevenda avent d'efièchs afrodisiacs.
- La bièrra de gengibre (sodà sens alcòl) se produch en Jamaica, e es coneguda jol nom ginger beer.
- Al Canadà, lo ginger ale, una bevenda doça, gasosa e sens alcòl pròche de la bièrra de gengibre, inspirèt le sodà de la celèbre marca Canada Dry.
- En Charantas, a Jarnac se realiza una licor de gengibre nomenada Domaine de Canton Ginger Liqueur.
- En Soïssa, dins lo canton de Genèva a Plan-les-Ouates, un digestiu artesanal de gengibre (licor) de beure glaçat: La Givrée gingembre.
Usatges medicinals[modificar | modificar la font]
De tèxtes indians datant de l'an 1000 AbC prescriviánt aquela planta per de mals anant de l'asma als emorroïdas[8]. Los mètges asiatics l'utilizan encara.
D'etudis sus l'òme mostran de proprietats antiemeticas. Una sintèsi de recercas medicalas confirma l'eficacitat del gengibre per solaçar la nausèa postoperatòria[9].
Lo gengibre foguèt prepausat coma un antimigranós avent pas d'efièch negatiu[10].
- Tanben se conéis lo solaç de la cinetòsi o « malautiá dels transpòrts », los marins chineses ne mastegar per la prevenir[11].
- Las femnas chinesas consoman tradicionalament la raiças de gengibre pendent la prensa per combatre la nausèa del matin[12].
- Efièch protector sus la mucosa gastrica[13].
- Combat las insufiséncia biliara e pancreatica.
- Fa bassar los taus de colesteròl, de triglicerids sanguins, d'acids grases e de fosfolipids[14].
Lo gengibre a una accion antiinflamatòria, cura per exempla a dolor e los simptòmas dels rematismes inflamatòris[15].
« Lo rizòma de gengibre es pauc utilizat en França ont foguèt recentament inscrich sus la lista de las plantas susceptiblas d'intrar dins la composicion de fitomedicaments beneficiant d'un dossièr d'AMM « abreujat » [Note Expl., 1998]; pòt revendicar l'indicacion: tradicionalament utilizat dins le mal dels transpòrts. » (Bruneton 1999).
Autres proprietats supausadas o allegadas[modificar | modificar la font]
- S'atribuisson a son rizòma ric en magnèsi de las proprietats afrodisiacas[16]. Dioscorid, Plina lo Vièlh e Avicena parlan ja d'aquela proprietat. Las bacantas realizavan de filtres d'amor a basa de gengibre e de Phallus impudicus. Lo capítol 7 del Kamasutra evòca son usatge dins de practicas sexualas ocultas. « Lo gengibre ajuda a la natura luxuriosa » segon Jérôme Cardan. Sa reputacion es tala que Madame du Barry ne donava a cadun dels sieus amants e que los colons portugueses desvelopèran sa cultura en Africa de l'Oèst[17]. Pasmens manca d'estudis seriosas per confirmar aquela proprietat supausada.
Sinonims[modificar | modificar la font]
Segon Kew Gardenparamètre « Kew liste » pas reconegut:
- Amomum angustifolium Salisb., Prodr. Stirp. Chap. Allerton: 4 (1796), nom. illeg.
- Amomum zingiber L., Sp. Pl.: 1 (1753).
- Amomum zinziba Hill, Veg. Syst., ed. 16: 50 (1770), orth. var.
- Zingiber aromaticum Noronha, Verh. Batav. Genootsch. Kunsten 5(4): 28 (1790), nom. inval.
- Zingiber cholmondeleyi (F.M.Bailey) K.Schum. in H.G.A.Engler (ed.), Pflanzenr., IV, 46: 172 (1904).
- Zingiber missionis Wall. in J.D.Hooker, Fl. Brit. India 6: 246 (1892).
- Zingiber officinale var. cholmondeleyi F.M.Bailey, (1900)
- Zingiber officinale f. macrorhizonum (Makino) M.Hiroe, (1971) (1807).
- Zingiber officinale var. macrorhizonum Makino, (1933)
- Zingiber officinale f. rubens (Makino) M.Hiroe, (1971)
- Zingiber officinale var. rubens Makino, (1933)
- Zingiber officinale var. rubrum Theilade, (1996 publ. 1998)
- Zingiber officinale var. sichuanense (Z.Y.Zhu, S.L.Zhang & S.X.Chen) Z.Y.Zhu, S.L.Zhang & S.X.Chen, (1992)
- Zingiber sichuanense Z.Y.Zhu, S.L.Zhang & S.X.Chen, Bull. Sichuan School Chin. Met. Med. 1987(1): 39 (1987).
- Zingiber zingiber (L.) H.Karst., Deut. Fl.: 471 (1880), nom. inval.
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Guide de visite, les plantes magiques, du jardin des neuf carrés de l'abbaye de Royaumont
- ↑ Bruneton, J., Pharmacognosie - Phytochimie, plantes médicinales, 4e éd., revue et augmentée, Paris, Tec & Doc - Éditions médicales internationales, , 1288 p.
- ↑ (en) G Katzer, « Ginger (Zingiber officinale Rosc.) », (consultat lo 2 decembre 2012)
- ↑ (en) Jolad SD, Lantz RC, Chen GJ, Bates RB, Timmermann BN.
- ↑ (en) J Wright (2004) Flavor Création.
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- ↑ http://homeguides.sfgate.com/part-ginger-plant-eat-74002.html
- ↑ National Geographic France.
- ↑ (en) E Ernst and MH Pittler (2000) Efficacy of ginger for nausea and vomiting: a systematic review of randomized clinical trials.
- ↑ {{{2}}}, PMID 2214812Modèl:PMID
- ↑ (en) Chrubasik S, Pittler MH, Roufogalis BD.
- ↑ (en) Boone SA, Shields KM.
- ↑ Propriétés thérapeutiques du gingembre
- ↑ (en) Al-Amin ZM, Thomson M, et al.
- ↑ (en) Srivastava KC, Mustafa T. (1989) Ginger (Zingiber officinale) and rheumatic disorders.
- ↑ son arôme, ses propriétés diaphorétiques et de pseudo-chaleur, ainsi que la forme de son rhizome ont un pouvoir suffisamment évocateur.
- ↑ (en) S. Qureshi et al, Studies on herbal aphrodisiacs used in Arab system of medicine, The American journal of Chinese medicine, 1989, vol. 17, p. 57-63
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Référence Flora of China : Zingiber officinale (en)Referéncia Modèl:EFloras/labèl : Zingiber officinale (en)
- Référence Catalogue of Life : Zingiber officinale Roscoe (en)Referéncia Catalogue of Life : Zingiber officinale Roscoe (en)
- Référence Tela Botanica (Antilles) : Zingiber officinale Roscoe (fr)Referéncia Tela Botanica (Antilhas) : Zingiber officinale Roscoe (fr)
- Référence INPN : Zingiber officinale Roscoe, 1807 (Syn. Referéncia INPN : Zingiber officinale Roscoe, 1807 (Syn. Amomum zingiber) (+ estatut + descripcion) (fr)
- Référence ITIS : Zingiber officinale Roscoe (fr) (+ version anglaise (en))
- Référence NCBI : Zingiber officinale (en)Referéncia NCBI : Zingiber officinale (en)
- Référence GRIN : espèce Zingiber officinale Roscoe (en)Referéncia GRIN : espècia Zingiber officinale Roscoe (en)
- (fr) Posologie, contre-indications et interactions possibles avec plantes et médicaments


text:
Dimars, 7 d'abril de 2015, 03h00 Espòrt
Pascas reviscòla los Dracs
Dijòus, del costat de Wakefield, los Dracs se tornèron faire la santat: sèt ensages (tres per l’alièr Damian Cardace) e victòria fàcia als locals: 40-4 (26-0 a la pausa). Aquel torn del Dijòus e del Divendres Sants valguèt per la victòria d’Hull KR dins lo dèrbi fàcia als vesins d’Hull FC 20-6, la victòria de Widnes 30-10 fàcia a Warrington e, dins un estadi sens una plaça liura de Wigan, la victòria de la formacion locala dins lo revenge de la finala d’octòbre contra Saint Helens: 12-4.
Aqueste diluns, los Dracs recebián los Vikings de Widnes a Brutus. Los catalans prenián los afars en man e marcavan lèu fait tres ensages per Elòi Pelissièr mes sus orbita per Whitehead, puèi dos còps pel centre Willie Tonga. A la vintena minuta, Matiàs Palà puntava dins son canton, 22-0, puèi 22-4 a la pausa. Los Dracs baissavan de ritme. Los Vikings marcavan a la represa, mas Pelissièr, aprèp una traucada de Palà, e Cardace, a la recepcion d’una passa al pè de Dureau, tornavan marcar. Lo darrièr ensag anglés cambiava res a la victòria catalana: 32-16 a la granda satisfaccion del public (10 000 espectators) .
Amb 4 punts per la dimenjada, los Dracs fan coma los primièrs Leeds. Per contra, Saint Helens coneis una segonda desfaita sus sa pelena e susprenenta: fàcia a Hull FC: 28-20. Los Dracs se tornan plaçar en mitan de tablèu: a la seisena plaça.
Dimenge, un brave desplaçament s’anóncia pels Dracs. Direccion: Wigan.
NRL: desfaitas a l’ostal
En Austràlia, en campionat NRL, se jogava la cinquena jornada. Entre Canterbury e Lapinons, la decision se faguèt pels campions amb una penalitat al moment de la còrna: 18-17. Los Roosters perdèron sus lor pelena fàcia a las Làmias de Cronulla: 20-12. Los Lapinons prenon lo cap del classament amb 8 punts, coma Brisbane, venceire dels Titans 26-16, e Newcastle, batut sus sa pelena per St. George: 13-0. De fait, una sola esquipa ganhèt a domicili: Melbourne, que passèt diluns un 30-14 als Combatents neozelandeses.
Campionat: Avinhon e Limós en quart de finala
Dissabte, en rescontre de barratge, Avinhon prenguèt aisidament lo pas suls Catalans de Palau: 38-6. Dimenge, a Limós, los locals metèron mièja ora a prene la mesura dels Laupards d’Aquitània, valents mas en manca de realisme, per ganhar fin finala 27-16.
Pels falses quarts de finala (falses, vist que n’i a que dos), la dimenjada dels 18 e 19 d’abril, aurem doncas un dèrbi Lesinhan-Limós e lo rescontre Carcassona-Avinhon. Al pè de Ciutat, òm s’es pagat un moment de crisi aprèp l’eliminacion en Copa e la partida desastrosa a Sant Estève: refús dels jogaires de s’entraïnar dimars, acamp jogaires-entraïnaires-dirigents lo dimècres per patin-patan qualques modificacions dins lo ròtle de cadun per salvar los mòbles e acabar del melhor possible una sason plan començada (dètz victòrias en dètz partidas) e que s’acaba en coa de peis (d’abril?).
Dissabte de Copa
Aqueste dissabte 11 d’abril, doas finalas de Copa se tendràn a l’estadi Domèc de Carcassona. Tre miègjorn e mièja, lo Trofèu Nitard dels juniors serà en jòc entre los joves Canaris e la formacion d’Avinhon: una partida dobèrta e sarrada s’anóncia. A 15h05 (se poirà véser sus France 3 se venètz pas a Carcassona), la finala de la Copa Lord-Derby entre Dragonets e Lesinhan. D’un costat, la joinesa e lo vam catalans; de l’autre, l’experiéncia e lo biais de l’entraïnaire-bruèis Cologni. Pas aisit de designar lo venceire!
Alan Roch


text:
Tao
Lo Tao o Dao[nota 1] (en chinés 道, pinyin Dào) es una nocion filosofica e religiosa fondamentala dins la pensada chinesa e extremorientala en general (en Corèa e Japon se pronóncia Don). La traduccion del quite caractèr vòl dire "camin" o "rota", mas tanben "doctrina" o "principi", e s'utiliza per indicar filosoficament la natura fondamentala o vertadièra del mond, e dins aquel cas s'escriu amb majuscula. Es un dels concèptes que podèm trobar dins las divèrsas escòlas de pensada chinesa, coma lo confucianisme, lo moïsme, lo taoïsme o lo neoconfucianisme.
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
Lo Tao, segon Laozi, es quicòm que pòt pas èsser comprés per cap de forma de pensada umana. Atal quicòm per que existís pas cap de nom, per causa que los noms derivan de las experiéncias e limitan doncas las significacions. Fin finala e per besonh d'èsser descrich o exprimit, foguèt nomenat "tao", que significa "camin" (drech o vertuós) que mena a la tèrma.
Quand Laozi parlar del Tao ensag de s'alunhar de tot çò que poiriá donar una idèa de quicòm concrèt. Preferís lo descriure dins d'un plan diferent de tot çò qu'aperten dins lo mond tangible. Ditz: "Existissiá abans del Cèl e de la Tèrra". Es la matritz de la creacion e font de totes los èssers. Lo Tao tanpauc pas es temporal o limitat; es impossible lo definir, lo gardar o l'escotar; lo Tao es lo Non-Èsser.
Zhuangzi Considèra lo Tao coma çò d'inabastable, impossible de definir amb de mots, mas a que podèm accedir cada còp qu'o cercam pas de forma dirècta mas sens agir, se daissant portar pel Tao sens impausar la volontat personala. Lo Tao constant, indefinible, es l'U, que amb de la seuna transformacion crèa "las dètz mila causas" (es a dire, totas las causas manifestadas). A caduna d'elas correspond un tao definit, exprimit per çò qu'es amb lo -shi- e per çò qu'es pas pas amb lo -fei-, mas lo lengatge, per Zhuangzi, es insufisent e relatiu per comprene e explicar lo Tao.
L'aiga es un element associat al Tao per las siás caracteristicas d'adaptacion a las circonstàncias, que passa los autres elements sens lutar, del meteis biais l'òme pòt conéisser lo Tao, sens agir, en daissant que lo corrent lo pòrte e en impausant pas la seuna volontat.
"Lo Tao desbòrda coma un riu, pòt s'estendre cap a drecha e a esquèrra, realiza la teuna òbra mas sens nomenar ni possedir [...]" Daodejing. Lo libre del dao e del de, LXXVIII (XXXIV)
"[...] Qui cerca pas trobarà lo mistèri del tao. Qual cerca trobarà l'aparència de las causas [...]" Daodejing. Lo libre del dao e del de.
Sens[modificar | modificar la font]
Tao Significa literalament "camin ", mas pòt tanben èsser interpretat coma "canal, via, doctrina o linha".[1][nota 2] Ala-Tsitas Chan afirmèt que lo tao representa un sistèma moral del confucionisme, mas que comencèt e foguèt desvolopat pels taoïstas en acòrdi amb çò qu'es natural, eternal, espontanèu, l'indescriptible discors de las causas.[2] Hansen es pas d'acòrdi amb lo fach qu'an de sens e d'atributs diferenciats.[3]
Cane afirma que lo tao pòt èsser mai o mens lo "flux de l'univèrs" o la fòrça qu'existís darrièr de l'òrdre de natura, fasent la compason amb çò qu'exercís una influéncia e manten l'univèrs en equilibri e amb un òrdre determinat.[4] Martinson ditz que lo tao s'assòcia amb la natura, doncas que preval a la cresença que la natura mòstra lo tao.[5] Lo flux del qi, de l'energia essenciala de l'accion e l'existéncia, es sovent comparat a l'òrdre universal del tao. Lo tao es ligat a l'actitud de negacion; segon Keller, paréis a la teologia negativa occidentala.[6] Se considèra sovent lo tao tant coma la font de l'existéncia que coma de la non-existéncia. Lafargue afirma que lo tao rarament es un objècte de culte; deu èsser tractat mai coma los concèptes indós d'atman e dharma.[7]
Notas[modificar | modificar la font]
- ↑ Tao és la transcripcion utilizada mai sovent dins la lengas indoeuropèas se s'apròcha mai a la prononciacion chinesa vertadièra; Dao es la transcripcion basada sul sistema pinyin de romanizacion subretot dins los mitans savents.
- ↑ En l'original anglès, way, e que pòt èsser també interpretat coma a road, channel, path, doctrine o line.