text:
Aprovats per l'AG del 30.11.2015 a Marselha
Modificats per l'AG del 16.07.2016 en Arle
Capítol I. La denominacion, las finalitats e lo sèti
Capítol II. Los sòcis de l’Assemblada Nacionala Occitana: dreches e obligacions
Capítol III. Las personas collaboradoras e los simpatizants
Capítol IV. Organs de l’Assemblada Nacionala Occitana
Capítol V. L’Amassada Generala
Capítol VI. Lo Secretariat Nacional
Capítol VII. La presidéncia
Capítol VIII. Lo secretari e lo clavaire
Capítol IX. Las assembladas territorialas
Capítol X. Las assembladas sectorialas
Capítol XI. Lo regim economic
Capítol XII. Lo regim disciplinari
Capítol XIII. La dissolucion de l’Associacion
Capítol XIV. Arbitratge
Capítol XV. Conselh Territorial e Sectorial
Capítol XVI. Lo Conselh Federal de las Assembladas Nacionalas Occitanas
Disposicions transitòrias
Article 1.
1.1 Amb la denominacion Assemblada Nacionala Occitana es constituida, per un temps indefinit, una associacion que regularà sas activitats en acòrdi amb aquestes estatuts e amb aqueles que regís la lei del 1èr de julhet de 1901 e lo decret del 16 d’agost de 1901.
D’ara enlà, aquesta associacion serà referenciada indistintament coma l’“Assemblada Nacionala Occitana” o l’“Associacion”.
1.2 Las disposicions d’aquestes estatuts seràn desvolopadas o completadas amb un Reglament de Regim Intèrne de l’Associacion.
Article 2.
2.1 L’Assemblada Nacionala Occitana a per objectiu de recampar totas las fòrças vivas de la societat occitana, que sián aquelas de tota mena de collectius, entitats, grops, laboratòris d’idèas, movements, organizacions, partits politics, autras estructuras, o que sián individualas, per complir las finalitats que son:
a) La reconeissença de la nacion occitana, dins sa pluralitat lingüistica e culturala, e la presa de consciéncia del pòble occitan de i aperténer.
b) L’aveniment d’una economia occitana sobeirana, dinamica, ecologica e sociala.
c) La creacion de las condicions politicas e socialas necessàrias per l’establiment e la constitucion d’una vertadièra entitat territoriala occitana pròpria, que siá plurala, federativa e democratica.
d) La promocion e lo desvolopament de la cultura e de la lenga occitanas, amb un estatut de lenga oficiala e la generalizacion de son ensenhament a totes los nivèls.
e) Sens oblidar totas las aisinas necessàrias per restaurar la dignitat nacionala occitana (autonomia, autodeterminacion, independéncia).
2.2 Per complir las sieunas finalitats, a títol purament enonciatiu e non exaustiu, l’Associacion realizarà las activitats seguentas:
a) Conferéncias, congrèsses e jornadas d’analisi, debat, estudi, planificacion d’accions e presas de decisions votadas, dins diferentas vilas d’Occitània causidas per rotacion.
b) Organizacion de tota mena d’actes e activitats destinats a la formacion dels sieus sòcis, collaboradors e simpatizants.
c) Organizacion de tota mena d’actes divulgatius e de dinamizacion sociala relatius a las finalitats de l’Associacion:
— Accions de visibilitat dins l’espaci public e mediatic.
— Informacions e rapòrts independents sus la realitat nacionala e la desinformacion dels estats tocant Occitània.
— Accions de lucha en favor de la justícia sociala, d’una economia solidària, d’un sistèma judiciari equitable e de la defensa de l’environament en Occitània.
— Promocion, valorizacion e popularizacion de la lenga occitana.
— Formacion d’un grop de pression en ligason amb los ponches citats çai sus.
d) Edicion de publicacions subre las òbras e las conclusions que derivan de las siás activitats.
e) Elaboracion de proposicions e argumentaris relatius a las finalitats de l’Associacion.
f) Creacion de materials divulgatius de mai d’un tipe e sus quin que siá supòrt.
g) Archivatge dels materials e de las activitats de l’Associacion en ligason amb lo Centre Interregional de Desvolopament de l’Occitan (CIRDÒC).
h) Cooperacions amb de projèctes occitanistas o observacions d’aquestes.
i) Contactes amb d’organizacions internacionalas e organizacion d’una diaspòra occitana.
2.3 La participacion a l’Assemblada Nacionala Occitana serà sempre a títol individual.
2.4 L’Assemblada Nacionala Occitana es pas un parlament simbolic.
2.5 L’Assemblada Nacionala Occitana demorarà totalament independenta de quin que siá partit politic e a pas vocacion de se presentar a las eleccions.
2.6 L’Assemblada Nacionala Occitana es pas un collectiu culturalista. Son objècte es clarament politic.
2.7 L’Assemblada Nacionala Occitana es pas una organizacion de tòca lucrativa.
Article 3.
3.1 L’Assemblada Nacionala Occitana a lo sieu sèti social al 18Bis Carrièra Santa Estèla, 13090 AIS-DE-PROVENÇA.
Pasmens las acamps dels sieus organs socials se poiràn debanar dins d’autres luòcs anonciats coma se deu. Per decision del Secretariat Nacional se poirà modificar lo sèti social de l’Associacion.
3.2 Lo camp d’accion de l’Associacion es Occitània tota, es a dire l’ensemble dels territòris de lenga pròpria d’òc, administrats per l’Estat francés, e mai las Valadas Occitanas e la Gàrdia per l’estat italian, lo Principat de Mónegue e la Val d’Aran administrada per l’autoritat del Principat de Catalonha. Pasmens, l’activitat de l’Associacion se poirà projectar delà aquel espaci.
3.3 La lenga preferenciala de trabalh es l’occitan. Las publicacions e comunicacions de l’Associacion se faràn en occitan e dins la lenga oficiala.
3.4 L’Associacion, en conformitat amb los presents estatuts, es basada sus l’ensemble de sas assembladas territorialas. E mai, se poirà crear d’assembladas exterioras, una per cada estat, sens prejudici ligat a la subdivision, se i a acòrdi dels sieus sòcis e, en cas de mancança d’acòrdi, segon lo Secretariat Nacional. D’ara enlà, totas las referéncias fachas a las assembladas territorialas deuràn èsser fachas tanben a las assembladas exterioras, per que pòscan èsser aplicablas o per que non s’exclugan exprèssament dins aquestes estatuts o dins lo Reglament de Regim Intèrne de l’Associacion.
3.5 L’Associacion poirà crear, ansin, las assembladas sectorialas que son consideradas coma mai adaptadas al melhor compliment de sas foncions e finalitats.
Article 4.
4.1 Pòdon èsser sòcis de l’Assemblada Nacionala Occitana totas las personas fisicas majoras d’edat, independentament de la lor origina o nacionalitat e de la lor posicion politica, ideologica, culturala o sociala, que s’engatjan a trabalhar per permetre la realizacion dels objectius inicials.
4.2 Las personas que vòlon èsser de sòcis de l’Associacion pòdon far la demanda d’adesion al secretariat de l’assemblada territoriala o sectoriala a la quala se vòlon integrar, o al Secretariat Nacional. Los dos secretariats avaloraràn conjonchament se i a qualque empediment que permeta pas l’admission d’una persona e, un còp verificada la conformitat a las exigéncias estatutàrias, los candidats aqueriràn l’estatut de sòci. En cas de refús motivat de la demanda d’admission, lo/a canditat/a ne serà informat/da pel Secretariat Nacional dins lo mes que seguís la recepcion de la demanda.
Article 5.
Los dreches dels sòcis de l’Associacion son los seguents:
5.1 Assistir e votar a las reünions de l’Amassada Generala, a las de l’assemblada territoriala a la quala son marcats, e a las de son assemblada sectoriala se participan a certanas, a condicion que sián totjorn a jorn dins lo pagament de las contribucions financièras a las qualas son engatjats.
5.2 Elegir e èsser elegits a de pòstes de representants o de direccion que se determinan dins los presents estatuts o los que se pòdon establir dins lo futur, a condicion que sián totjorn a jorn dins lo pagament de las contribucions financièras a las qualas son engatjats e qu’ajan una ancianetat minimala de trenta (30) jorns coma sòcis de l’Associacion.
5.3 Exercir la representacion que se lor conferís en cada cas.
5.4 Intervenir dins la presa de decisions, l’organizacion, las gestions, los servicis e las activitats de l’Associacion, en acòrdi amb los mecanismes de participacion e amb l’estructura organica determinada dins los presents estatuts o dins lo Reglament de Regim Intèrne que los emplegan.
5.5 Expausar al Secretariat Nacional e al secretariat de son assemblada territoriala o sectoriala totas las proposicions, preconizacions e reclamacions que pòscan contribuir al melhor foncionament de l’Associacion e rendre mai eficaça la realizacion dels objectius inicials.
5.6 Demandar e obténer d’explicacions sus l’administracion e la gestion de lor assemblada territoriala o sectoriala e del Secretariat Nacional, o de las personas o organs que dins aquestes lor delègan d’unas de lors foncions. La demanda se farà per escrich e lo secretariat interpelat dispausarà de trenta (30) jorns per lor donar la responsa apropriada.
5.7 Recebre d’informacions sus las activitats de l’Associacion, talas coma los bulletins, las publicacions, los estudis e las documentacions que l’Associacion publica.
5.8 Far partida dels grops de trabalh o d’autres organs complementaris que se pòdon crear.
5.9 Èsser escotats abans l’adopcion de mesuras disciplinàrias.
5.10 Possedir un exemplar dels estatuts e del Reglament de Regim Intèrne.
Article 6.
Los devers dels sòcis de l’Associacion son:
6.1 S’engatjar a las finalitats de l’Associacion e participar, en cas, a las activitats que favorizan lors realizacions.
6.2 Respectar e se conformar a las resolucions adoptadas pels organs de govèrn de l’Associacion, a condicion que contradigan pas los estatuts ni lo Reglament de Regim Intèrne.
6.3 Respectar las obligacions restantas que resultan de las disposicions estatutàrias e del Reglament de Regim Intèrne.
6.4 Contribuir al sosten de l’Associacion pel pagament annual dels escotissons que son estats decidits, prepausats pel Secretariat Nacional e aprovats per l’Amassada Generala, tot coma lo budget de l’exercici.
6.5 Designar una adreiça, de preferéncia de corrièr electronic, per la basa de donadas de l’Associacion. Aquela adreiça serà valida per recebre e emetre tota mena de comunicacions amb l’Associacion, compresas las convocacions a l’Amassada Generala.
Article 7.
La pèrda de l’estatut de sòci de l’Associacion se farà per:
7.1 La decision volontària de la persona interessada, que deurà èsser comunicada per escrich al Secretariat Nacional.
7.2 Lo non-pagament d’una annada d’escotisson sens que i aja agut una declaracion d’exempcion de part del Secretariat Nacional. En aquel cas, lo sòci serà considerat coma collaborador, amb los dreches e las obligacions confòrmes a aquel estatut. Quand lo pagament de l’escotisson de retard serà realizat, la persona concernida recuperarà son estatut de sòci.
7.3 Lo refús certificat de las obligacions estatutàrias.
7.4 L’imposicion d’una sancion disciplinària, que requerirà un acòrdi motivat del Secretariat Nacional, en conformitat amb las disposicions de l’article 36 d’aquestes estatuts. Se lo sòci sancionat d’una pèrda d’estatut recor a l’Amassada Generala, mentre que la pèrda d’estatut per sancion disciplinària es pas confirmada per l’Amassada Generala, segon çò que prevei l’article 11 d’aquestes estatuts, lo Secretariat Nacional pòt decidir la suspension preventiva del sòci.
Article 8.
8.1 Las personas collaboradoras son aquelas que, malgrat que sián pas, per qualque rason que siá, de sòcis de plen drech de l’Associacion, o malgrat que reüniscan pas las condicions per n’èsser, se senton engatjadas amb sas finalitats e, d’un biais liure e volontari, vòlon trabalhar activament dins las accions e activitats que l’Associacion preconiza.
8.2 L’Associacion tendrà un registre de personas collaboradoras e un autre de personas simpatizantas.
8.3 Las personas collaboradoras, qu’auràn pas drech de vòte a las assembladas generalas ni a las eleccions al Secretariat Nacional, poiràn collaborar a las òbras de l’Associacion en conformitat amb las determinacions establidas pel Secretariat Nacional o son assemblada territoriala o sectoriala, segon las competéncias respectivas.
8.4 Las personas collaboradoras e los simpatizants poiràn portar de contribucions financièras volontàrias a l’Associacion. Aquelas contribucions seràn coma conven comptabilizadas pels responsables de clavaire del Secretariat Nacional, e de l’assemblada territoriala, tombant lo cas.
8.5 Las personas simpatizantas son aquelas que tròban un interès dins las finalitats de l’Associacion e que vòlon recebre d’informacions de sas activitats, en tot causir de se registrar pas coma de sòcis de plen drech o coma de collaboradors de l’Associacion, o de pas reünir las condicions per n’èsser.
8.6 Las personas simpatizantas poiràn assistir a d’acamps de las assembladas territorialas e sectorialas de l’Associacion se i son convidadas, pasmens i auràn pas drech de vòte.
Article 9.
Los organs de l’Assemblada Nacionala Occitana son:
9.1 L’Amassada Generala de l’Associacion, qu’es constituida per totes los sòcis e que n’es l’organ sobeiran collectiu.
9.2 Lo Secretariat Nacional, que fa ofici de conselh d’administracion de l’Associacion e que la representa entre doas assembladas generalas.
9.3 Las assembladas territorialas, que son d’organismes sobeirans dins cada domeni e son consideradas coma d’antenas regionalas de l’Associacion, e que son una de las doas unitats de basa de l’Associacion.
9.4 Las assembladas sectorialas, que son dedicadas a las activitats e a la promocion de las finalitats de l’Associacion, organizadas per domenis professionals, socials o culturals, e que son l’autra unitat de basa.
Article 10.
10.1 L’Amassada Generala es l’organ sobeiran de l’Associacion e sos sòcis ne fan partida de drech pròpri e irrevocable.
10.2 Los sòcis de l’Associacion, reünits en session plenièra legalament constituida, decidisson de las questions que son de la competéncia de l’Amassada Generala.
10.3 Totes los sòcis de l’Associacion son someses a las decisions de l’Amassada Generala, compreses los absents, los que son pas d’acòrdi e los presents que se son abstenguts de votar.
Article 11.
11.1 L’Amassada Generala a las facultats seguentas:
a) Aprovar e modificar los estatuts e lo Reglament de Regim Intèrne.
b) Convocar las eleccions del Secretariat Nacional e ne fixar la data.
c) Examinar e aprovar, tombant lo cas, la liquidacion dels comptes annuals de l’Associacion, los budgets annuals de las recèptas e de las despensas, las escotissons de l’Associacion e lo rapòrt annual d’activitats.
d) Contrarotlar e aprovar, tombant lo cas, l’activitat e la gestion del
Secretariat Nacional.
e) Establir las orientacions generalas de l’Associacion.
f) Adoptar las resolucions que, per lor importància, lo Secretariat li somet.
g) Decidir l’incorporacion d’autras associacions, federacions o coordinacions, o lor separacion.
h) Demandar la declaracion d’utilitat publica o totes los autres estatuts utils pel desvolopament de l’activitat de l’Associacion.
i) Conéisser las règlas disciplinàrias e las ratificar, tombant lo cas.
j) Examinar los recorses presentats pels sòcis dins l’encastre de la procedura disciplinària, una procedura qu’es dins l’encastre de l’article 36.3 e qu’es prevista dins los estatuts.
k) Decidir la dissolucion e liquidacion de l’Associacion.
11.2 La lista de las facultats citadas çai sus a pas de caractèr enonciatiu e limita pas los poders de l’Amassada Generala.
Article 12.
12.1 L’Amassada Generala s’acampa en session ordinària almens un còp per an, dins lo periòde comprés entre los meses de mai e agost.
12.2 Lo Secretariat Nacional pòt convocar l’Amassada Generala, a títol extraordinari, quand o jutja apropriat, e o deu far a la demanda, e n’indicar los ponches de tractar, d’almens lo 30% dels sòcis de l’associacion. En aquel cas, l’Amassada Generala se deurà debanar dins un relambi de trenta (30) jorns a partir de la data de recepcion de la demanda.
Article 13.
13.1 L’Amassada Generala es convocada pel Secretariat Nacional. Entre la convocacion e la data de la celebracion de l’Amassada Generala i caldrà aver un relambi minimal de quinze (15) jorns.
13.2 La convocacion deurà èsser exprimida amb clartat, amb al minim las questions que se deuràn tractar, e mai lo jorn, lo luòc e l’ora de la tenguda de l’Amassada Generala.
13.3 Los organs collegials de l’Associacion se poiràn acampar per mejan de videoconferéncia o d’autres mejans de comunicacion, basta que siá garentida l’identificacion dels assistents, la continuitat de la comunicacion, la possibilitat d’intervenir dins las deliberacions e l’emission del vòte.
13.4 Per l’alestiment de l’Amassada Generala se nomenarà un comitat d’organizacion que sas foncions se determinaràn dins lo Reglament de Regim Intèrne. Vendrà al comitat d’organizacion de prepausar lo Reglament de l’Amassada Generala, que serà especific per caduna de sas sessions, e de lo sometre a l’aprobacion del Secretariat Nacional.
Article 14.
14.1 Un minim del 10% dels sòcis de l’associacion pòt sollicitar per escrich al Secretariat Nacional l’inclusion d’un o mai d’un ponch a l’òrdre del jorn, baste qu’o fagan dins la primièra mitat del periòde comprés entre la convocacion e la data prevista pels estatuts de l’Amassada Generala.
14.2 Se la demanda fa referéncia a de destitucions de las cargas del Secretariat Nacional, aquela aurà d’èstre avalorada almens pel 30% dels sòcis de l’Associacion.
14.3 L’incorporacion d’autres subjèctes de l’òrdre del jorn fòra del relambi indicada çai sus, deurà èsser acceptada per vòte de l’Amassada Generala coma subjècte previst.
Article 15.
15.1 L’Amassada Generala se constituís legalament amb una lista dels sòcis presents (lo 20% al minim), en limitant lo nombre de representacions (2 mandats per sòci present o representat), e devon aver una representacion globala d’un nivèl del 50%.
15.2 Dins las reünions de l’Amassada Generala, un vòte correspond a cada sòci acreditat en acòrdi amb lo Reglament de l’Amassada Generala.
15.3 Lo Reglament de Regim Intèrne establirà la procedura tocant l’exercici del vòte delegat a l’Amassada Generala de l’Associacion.
Article 16.
16.1 Las decisions de l’Amassada Generala se prenon a la majoritat simpla dels vòtes dels sòcis presents.
16.2 Per adoptar las decisions sus la modificacion dels estatuts, sus la dissolucion de l’Associacion, sus la constitucion d’una federacion amb d’associacions similaras o sus l’integracion dins una qu’existís ja, se requerís una majoritat qualificada del 65% dels vòtes dels sòcis presents.
16.3 Las eleccions se poiràn far per via electronica, a condicion que l’Associacion dispause dels mejans tecnics que garentiscan lo caractèr personal e la fisabilitat del vòte exprimit per aquela via, e que lo Secretariat Nacional o apròve, o per d’autres mejans previstes dins lo Reglament de Regim Intèrne.
16.4 Las decisions de l’Amassada Generala son executivas a partir del moment que son adoptadas.
Article 17.
17.1 Al començament dels acamps de l’Amassada Generala, e sus proposicion del Secretariat Nacional, se designarà lo burèu que presidirà e moderarà l’Amassada Generala.
17.2 Exercirà coma secretari o secretària de l’Amassada Generala la persona que complís aquela foncion al Secretariat Nacional e, en cas d’abséncia o d’impossibilitat, qualque autra persona que siá designada per l’Amassada Generala sus proposicion del Secretariat Nacional. Lo secretari redigirà lo compte rendut de cada acamp, amb un extrach de las deliberacions, lo tèxt de las decisions adoptadas e lo resultat dels vòtes. Lo compte rendut serà aprovat e signat amb la mençon “legit e aprovat” pels sòcis presents a l’Amassada Generala.
17.3 Totes los documents que tòcan las questions que seràn tractadas per l’Amassada Generala devon èsser disponibles pels sòcis dins lo sèti social a partir de la data de l’aprobacion del reglament de l’Amassada Generala.
Article 18.
18.1 Lo Secretariat Nacional (o “Secretariat”) es l’organ de conselh d’administracion que regís, administra e representa l’Associacion entre doas amassadas generalas; fa una susvelhança de las òbras dels organs que ne dependon e sosten las assembladas territorialas e las assembladas sectorialas.
18.2 Lo Secretariat Nacional serà compausat per un grop d’almens 9 (nòu) personas, qu’exerciràn las lors foncions d’un biais collegial.
18.3 Lo Secretariat nomenarà, entre los sieus sòcis, las diferentas personas qu’ocuparàn las cargas almens de presidéncia e de tresaurariá, e a títol facultatiu, de vice-presidéncia e de secretariat. Lo Secretariat nomenarà tanben un comitat permanent.
18.4 Dins l’eleccion dels sòcis del Secretariat, aquestes devon èsser obligatòriament sòcis de l’Assemblada Nacionala Occitana. Per necessitat e/o volontat dels sòcis, l’eleccion se farà segon la procedura electorala definida en aqueste article e desvolopat dins lo Reglament de Regim Intèrne e, tombant lo cas, per un reglament electoral.
La procedura electorala se fondarà sul reglament seguent:
a) L’Assemblada Nacionala Occitana, per sas operacions, a un camp d’accions devesit territorialament en regions. Las regions son definidas dins lo Reglament de Regim Intèrne de l’Associacion. Dintre cada region operaràn las assembladas territorialas correspondentas.
b) Lo Secretariat Nacional, per delegacion de l’Amassada Generala, aurà la carga de metre en plaça la tenguda de la procedura electorala, de fixar la data de las eleccions e las cargas que se deuràn aquerir.
18.5 Las personas elegidas intraràn en foncions après aver acceptat la carga.
18.6 Los sòcis del Secretariat exerciràn la lor carga a títol benevòl, e recebràn pas cap de remuneracion, malgrat l’eventual remborsament de las despensas realizadas dins l’exercici de lor foncion, que deuràn èsser obligatòriament rasonablas e justificadas. Los sòcis del Secretariat Nacional poiràn pas èsser emplegats per l’Assemblada Nacionala Occitana.
18.7 Se per cas l’Associacion nomena un secretari administratiu, aquel deurà participar, sens aver drech de vòte, als acamps del Secretariat Nacional, levat quand, en rason de la natura del tèma de tractar, la sieuna preséncia es pas considerada coma oportuna.
Article 19.
19.1 Los sòcis del Secretariat exerciràn la lor carga durant un periòde d’un an e òm los poirà tornar elegir.
19.2 La cessacion de las cargas del Secretariat abans la fin del periòde del lor mandat poirà intervenir per:
a) Demission volontària presentada per escrich.
b) Mòrt o declaracion d’abséncia.
c) Incapacitat o incompatibilitat subrevenguda.
d) Pèrda de la qualitat de sòci de l’Associacion.
e) Revocacion decidida per l’Amassada Generala.
19.3 Los pòstes laissats vacants dins lo Secretariat deuràn èsser remplaçats al primièr acamp de l’Amassada Generala. Pendent aquel temps, un autre sòci de l’Assemblada Nacionala Occitana poirà ocupar, provisòriament, la carga vacanta per cooptacion d’un minim dels tres quarts (3/4) dels sòcis del secretariat, en conformitat amb çò establit dins lo Reglament de Regim Intèrne.
19.4 Tot cambiament dins la composicion dels sòcis del Secretariat serà comunicat a totes los sòcis de l’Associacion dins un relambi maximal d’una setmana.
Article 20.
Lo Secretariat a los poders seguents:
a) Representar, dirigir e administrar l’Associacion del biais mai larg que reconeis la lei.
b) Respectar e aplicar las decisions presas per l’Amassada Generala.
c) Designar las personas que seràn pòrtavoses de l’Associacion.
d) Presentar lo bilanç e l’estat dels comptes de cada exercici financièr a l’Amassada Generala per aprobacion, alestir lo buget de l’exercici que ven e prepausar los escotissons de l’Assemblada Nacionala Occitana, que deuràn èsser aprovats per l’Amassada Generala.
e) Engatjar e licenciar los emplegats que l’Associacion pòt aver.
f) Adoptar la decision de convocar l’Amassada Generala e n’establir l’òrdre del jorn.
g) Prene las decisions necessàrias per rapòrt a las relacions amb las autras organizacions, los mèdias o lo public en general.
h) Establir e suprimir de comissions e grops de trabalh, de caractèr general, territorial o sectorial, e ne reglamentar lo foncionament. Una persona poirà pas coordenar ni representar mai d’una comission a l’encòp.
i) Supervisar la comptabilitat e lo foncionament de l’Associacion.
j) Organizar e signar tota mena d’actes e de contractes, que sián administratius o d’un domeni, sens prejudici de las competéncias de l’Amassada Generala.
k) Nomenar los sòcis de las comissions o dels grops de trabalh.
l) Comparéisser davant los organismes publics, exercir tota mena d’accions legalas e depausar las ressorsas apropriadas, exercir la defensa dels interèsses de l’Associacion e dels sieus sòcis. Decidir de poders per d’enseguidas judiciàrias.
m) Dobrir de comptes corrents e de librets d’estalvi dins tot establiment de crèdit, dispausar dels fonzes dins las condicions previstas dins l’article 35 e organizar e executar totes los autres actes e contractes relatius a la practica bancària.
n) Elaborar lo rapòrt annual d’activitats e lo sometre a l’aprobacion de l’Amassada Generala.
o) Decidir, d’un comun acòrdi amb l’assemblada territoriala correspondenta, de l’admission de novèls sòcis e de la suspension o pèrda de la qualitat de sòci de l’Associacion. Las decisions relativas a la suspension o pèrda de la qualitat de sòci per rasons disciplinàrias poiràn èsser definitivament ratificadas, modificadas o anulladas per l’Amassada Generala se lo sòci concernit i recor. Autrament, las decisions del Secretariat seràn definitivas.
p) Prepausar a l’Amassada Generala l’aprobacion e la modificacion del Reglament de Regim Intèrne.
q) Decidir tota mena de document public o privat necessari per l’execucion de sas responsabilitats.
Article 21.
21.1 Lo Secretariat Nacional, convocat precedentament per la persona en pòst a la presidéncia o aquela que la remplaça, se deu acampar en session ordinària a d’intervals establits pel Reglament de Regim Intèrne.
21.2 Se deu acampar en session extraordinària s’aquela es convocada a aquel títol per lo titular de la presidéncia o sollicitada per un tèrç (1/3) dels sòcis que compausan aquel organ.
Article 22.
22.1 La session plenièra del Secretariat es valida s’es estada convocada almens cinc (5) jorns abans e s’assistisson a l’acamp almens la mitat mai un dels sieus sòcis.
22.2 En cas d’urgéncia, lo que presidís lo Secretariat poirà convocar un acamp al minim quaranta uèch (48) oras a l’avança. En aquel cas, lo Secretariat deurà ratificar a la majoritat l’urgéncia de la session abans de començar lo tractament dels ponches incluses a l’òrdre del jorn.
22.3 Los sòcis del Secretariat son tenguts d’assistir a totes los acamps que i son convocats, levat se, per de causas justificadas, se’n pòdon excusar. La preséncia del president e del secretari, o de las personas que los remplaçan, es totjorn necessària.
22.4 Lo Secretariat pren las decisions a la majoritat simpla dels vòtes dels sòcis presents.
22.5 Quand los vòtes tòcan la nominacion o la destitucion de personas per las diferentas foncions de l’Associacion, cal lo vòte favorable de dos tèrces (2/3) dels sòcis presents del secretariat. En aqueles cases, lo vòte serà secret a la demanda d’almens cinc (5) sòcis del secretariat.
Article 23.
23.1 Las decisions del Secretariat deuràn èsser consignadas dins lo libre de minutas e devon èsser signadas pels lors secretari/ària e president(a).
23.2 Al començament de cada acamp del Secretariat, caldrà legir las minutas de la session precedenta, per aprobacion o rectificacion, tombant lo cas. La lectura es pas necessària quand lo projècte de l’acte es estat transmés als sòcis del Secretariat.
Article 24.
24.1 Son del domeni de la presidéncia las foncions seguentas:
a) La representacion legala de l’Associacion, per delegacion de l’Amassada Generala o del Secretariat.
b) Presidir lo Secretariat e ne dirigir los debats, levat se s’es nomenat un burèu ad hoc per cada acamp.
c) Emetre un vòte de qualitat decisiva en cas d’egalitat de voses, levat se s’es nomenat un burèu ad hoc per l’acamp en question, vist que dins aquel cas lo vòte de qualitat decisiva, tombant lo cas, serà tengut pel president(a) del burèu.
d) Signar la convocacion dels acamps de l’Amassada Generala, amb l’acòrdi prefigurant dau Secretariat, e los acamps d’aqueste darrièr organisme.
e) Aprovar los actes e los certificats redigits pel secretari de l’Associacion.
f) L’exercici de las accions administrativas e juridicas en nom de l’Associacion.
g) Totas las autras foncions que pòdon èsser delegadas per l’Amassada Generala o pel Secretariat.
24.2 Lo/a president(a) serà remplaçat/da en cas d’abséncia pel vice-president(a) e, per defaut, per la persona designada pels sòcis presents a l’acamp, levat se s’es nomenat un burèu ad hoc per cada acamp en question.
Article 25.
25.1 Lo/a secretari/ària a la carga de consignar los documents de l’Associacion, d’arquivar, de redigir e de signar las minutas dels acamps de l’Amassada Generala e del Secretariat, de redigir e autorizar los certificats que cal liurar, e de téner lo libre de registre dels sòcis e collaboradors de l’Associacion. Ven tanben al secretari/ària la representacion juridica de l’Associacion per los afars administratius de la procedura ordinària e, en particular, per recebre, mandar e signar tota la correspondéncia de l’Associacion.
25.2 Lo/a secretari/ària serà remplaçat/da, en cas d’abséncia, per la persona designada pels acampats.
Article 26.
Lo/a clavaire/a a per foncion de consignar e contrarotlar las ressorsas de l’Assemblada Nacionala Occitana, de n’elaborar lo budget, lo bilanç e la clavadura dels comptes, de téner un libre de caissa e d’autres documents de clavaire, de seguir tota l’activitat financièra de l’Associacion, inclusa la de las assembladas territorialas, e de materializar lo depaus dels revenguts dins los comptes o librets dobèrts dins los establiments de crèdit o d’estalvi. Ansin, lo clavaire a la carga d’examinar e aprovar las facturas e recebuts que l’Associacion deu pagar, e deu signar e liurar los recebuts relatius a las somas percebudas per l’Associacion.
Article 27.
27.1 L’Associacion s’estructurarà en assembladas territorialas. Las assembladas territorialas auràn per objècte de promòure dins lo lor territòri las finalitats de l’Assemblada Nacionala Occitana.
27.2 Lo camp d’accion de las assembladas territorialas generalament serà la comuna o la region definida d’un biais istoric.
27.3 L’estructura e lo foncionament de las assembladas territorialas seràn regulats per mejan del Reglament de Regim Intèrne.
27.4 Las assembladas territorialas auràn pas de personalitat juridica pròpria separada de l’Assemblada Nacionala Occitana.
27.5 Sens un acòrdi escrich del Secretariat, las assembladas territorialas poiràn pas, en cap de cas, pretendre representar l’ensemble de l’Associacion, ni contractar de deutes en lo sieu nom ni engatjar de personal.
27.6 Las assembladas territorialas, amb l’efièch de las distinguir, auràn per nom aquel del domeni territorial correspondent al vilatge, a la ciutat, al parçan o al domeni regional, segon lo cas, seguit de la mençon “per l’autodeterminacion”.
27.7 Las assembladas territorialas constituidas se poiràn agropar en una coordinacion regionala, correspondent a la granda region lingüistica a la quala apertenon. Aquela coordinacion regionala aurà pas qu’un caractèr organizacional e coordenaire, e las assembladas territorialas que la compausan mantendràn totas las lors competéncias.
27.8 Los paragrafs 2, 6 e 7 d’aquest article son pas aplicables a las assembladas exterioras.
Article 28.
28.1 Las assembladas sectorialas seràn formadas pels sòcis de l’Assemblada Nacionala Occitana que s’i voldràn liurament marcar per i participar, e s’estructuraràn en foncion de domenis o d’afinitats professionalas, socialas, culturalas o de tota autra mena.
28.2 Lo foncionament de las assembladas sectorialas se regularà segon lo Reglament de Regim Intèrne.
28.3 Las assembladas sectorialas, amb l’efièch de las distinguir, auràn per nom aquel correspondent a l’activitat professionala, al domeni social o a l’especialitat culturala que correspond, seguit de la mençon “per l’autodeterminacion”.
Article 29.
29.1 La tòca de las assembladas sectorialas serà de promòure las finalitats de l’Associacion a partir de la perspectiva de cadun dels diferents sectors.
29.2 A títol d’exemple, las foncions principalas de las assembladas sectorialas seràn las seguentas:
a) Estructurar e ofrir de programas de formacion dels sòcis dins l’esfèra d’interès de cada assemblada sectoriala.
b) Difusar e promòure las finalitats de l’Associacion entre personas e entitats extèrnas a l’Associacion, mas ligadas als camps d’accion de l’assemblada sectoriala, e assegurar lor adesion a l’Associacion.
c) Produire d’argumentaris e de materials de tota mena per las finalitats de formacion e de comunicacion mençonadas çai sus.
d) Organizar d’acamps, de conferéncias e de debats regionals o nacionals subre los avantatges de dispausar d’un estat pròpri dins l’esfèra d’interès de l’assemblada sectoriala.
29.3 Las assembladas sectorialas seràn pròprias a cada domeni o sector, malgrat que se pòscan estructurar en subdivisions regionalas o, tombant lo cas, sossectorialas.
Article 30.
L’Assemblada Nacionala Occitana possedís pas d’actius.
Article 31.
31.1 Las ressorsas economicas de l’Assemblada Nacionala Occitana se compausan dels elements seguents:
a) Los escotissons dels sieus sòcis.
b) Las contribucions volontàrias.
c) Las subvencions publicas.
d) Las donacions, los eiretatges…
e) Los revenguts de son patrimòni, se n’a. Los revenguts de las sieunas activitats economicas accessòrias aprovadas pels secretariats nacional, territorials o sectorials. Aquelas activitats (merchandising, concèrts, tombòlas, eveniments de divertiment, venda de bons e causas similaras) seràn sempre subordenadas a las finalitats de l’Associacion e los sieus revenguts deuràn èsser destinats dins totes los cases exclusivament al compliment d’aquelas finalitats.
f) Tota autra ajuda financièra que l’Associacion poiriá percebre.
31.2 S’acceptarà pas las donacions de personas o entitats que refusan d’indicar la lor identitat.
Article 32.
32.1 Totes los sòcis de plen drech de l’Associacion an l’obligacion de la sosténer financièrament per mejan dels escotissons que los prepausa lo Secretariat Nacional e que los apròva l’Amassada Generala.
32.2 Lo contengut del lo ponch anterior s’aplica sens perjudici de l’establiment d’autras formas de participacion a l’Associacion que compòrtan pas cap obligacion de pagar un escotisson.
32.3 A la demanda de la majoritat del Secrétariat Nacional, o per acòrdi de l’Amassada Generala, se crearà una comission independenta que supervisarà los comptes de l’Associacion. Las personas que compliràn aquela foncion deuràn èsser de sòcis de l’entitat e aver de coneissenças comptablas acreditadas.
Article 33.
L’exercici comptable coïncidís amb l’annada civila e se clava lo 31 de decembre.
Article 34.
34.1 Dins los comptes corrents o librets d’estalvi dobèrts dins los establiments de crèdit o d’estalvi, devon figurar las signaturas del/de la president(a), del/de la clavaire/a e del/de la secretari/ària del Secretariat Nacional.
34.2 Per poder dispausar dels fonzes depausats dins los establiments de crèdit o d’estalvi e contractar d’engatjaments financièrs en nom de l’Associacion, caldrà almens doas signaturas autorizadas.
34.3 Pels comptes bancaris assignats a las assembladas territorialas, e per la disposicion de fonzes d’aqueles comptes, caldrà la signatura del coordenaire, del secretari o del clavaire de l’assemblada territoriala, los quals seràn autorizats pel/per lo/a president(a), lo/a clavaire/a e lo/a secretari/ària del Secretariat Nacional per mejan d’un certificat adreiçat a l’establiment de crèdit o d’estalvi.
Article 35.
35.1 Lo Secretariat pòt sancionar las infraccions comesas pels sòcis de l’Associacion.
35.2 Las infraccions se qualificaràn de leugièras, grèvas e fòrça grèvas, e las sancions correspondentas pòdon anar d’un avertiment fins a l’expulsion de l’Associacion, segon los tipes d’infraccion e la lor gravitat, determinats dins lo Reglament de Regim Intèrne.
35.3 Las proceduras disciplinàrias, que poiràn èsser completadas pel Reglament de Regim Intèrne de l’Associacion, consistiràn en:
a) La dobertura d’un dorsièr de procedura de part del Secretariat o coma la consequéncia d’una denóncia o comunicacion. Dins aquela fasa lo Secretariat Nacional, de comun acòrd amb l’assemblada territoriala concernida, designarà una comission instructritz.
b) L’instruccion de la procedura per determinar los faches subrevenguts.
c) L’audiéncia del contravenent presumit.
d) La proposicion e presentacion de pròvas, se n’i a.
e) Per las fins de l’instruccion, la comission d’instruccion emetrà una proposicion de resolucion.
f) Subre la basa de la proposicion de resolucion, lo Secretariat avisarà.
35.4 Ansin, lo Reglament de Regim Intèrne regirà los mejans de recors davant la meteissa Amassada Generala.
Article 36.
L’Associacion pòt èsser dissolguda a la demanda de l’Amassada Generala, convocada a títol extraordinari especialament a aquel efièch, e amb las majoritats indicadas dins l’article 16 dels presents estatuts.
Article 37.
37.1 Un còp decidida la dissolucion, s’entamena la liquidacion dels bens, dels dreches e de las obligacions de l’Associacion.
37.2 Lo saldo que resulta de la liquidacion, tombant lo cas, anarà a un organisme cultural de tòca non lucrativa e d’objècte similar al de l’Assemblada Nacionala Occitana.
37.3 Las foncions de liquidacion son la competéncia del Secretariat Nacional, convertit en comission de liquidacion, levat se l’Amassada Generala conferís aquela mission a una comission de liquidacion mai reducha e especialament designada amb aquel efièch.
Article 38.
Totas las questions litigiosas e las que derivan d’aquelas, que se pausan entre l’Associacion e los sieus sòcis o entre aquestes, se someton a l’arbitratge institucional de l’Associacion Francesa d’Arbitratge (AFA) que s’encarga de la designacion d’un o tres arbitres e de l’administracion de l’arbitratge en conformitat amb son reglament.
Article 39.
39.1 Lo Conselh Territorial e Sectorial serà format per un representant de caduna de las assembladas territorialas o sectorialas constituidas.
39.2 Lo Conselh Territorial e Sectorial s’acamparà a títol ordinari a la mitat del periòde comprés entre dos acamps ordinaris de l’Amassada Generala, e a títol extraordinari quand es convocat pel Secretariat Nacional o quand o sollicita lo 15% de las assembladas territorialas, amb l’indicacion dels ponches de tractar.
39.3 Lo Conselh Territorial e Sectorial aurà la foncion d’interlocutor dins las discussions e l’escambi d’informacions entre lo Secretariat Nacional e los representants del territòri e de las assembladas sectorialas, e tanben de far respectar las decisions de l’Amassada Generala que lo Secretariat Nacional aplica.
39.4 La representacion de las assembladas territorialas o sectorialas a l’acamp del conselh territorial serà assegurada, de preferéncia, pel sieu coordenaire, que poirà èsser remplaçat per un autre sòci del secretariat territorial o sectorial.
39.5 La convocacion del Conselh Territorial e Sectorial serà facha pel Secretariat Nacional, e entre la convocacion e la data de la reünion del conselh i deurà aver un relambi minimal de quinze (15) jorns. Las assembladas territorialas e sectorialas mandaràn al Secretariat las lors proposicions de ponches d’incorporar a l’òrdre del jorn almens dètz (10) jorns abans la data de la reünion, e lo Secretariat anonciarà l’òrdre del jorn definitiu almens sèt (7) jorns abans la reünion del Conselh.
39.6 Dins lo Conselh Territorial e Sectorial, lo Secretariat Nacional farà un rapòrt sus las òbras que se son desvolopadas al cors del semèstre passat e sus los projèctes de desvolopar al cors dels sièis (6) meses avenidors, e escotarà e prendrà nòta dels comentaris que li pòdon faire los representants de las assembladas territorialas e sectorialas. Se per cas se manifèsta una majoritat de delegats opausats a una accion determinada del Secretariat, aquesta la sometrà al vòte, e se ne sortís una majoritat opausada poirà optar per la modificar o, se la vòl manténer, per convocar una Amassada Generala extraordinària per qu’aquesta decidisca.
Article 40.
40.1 Lo Conselh Federal de las Assembladas Nacionalas Occitanas es un organ de caractèr federatiu constituit per las Assembladas Nacionalas Occitanas de l’Occitània Granda, de la Val d’Aran, de las Valadas Occitanas e la Gàrdia, de Mónegue, çò es, dels territòris occitanofòns que partejan una meteissa definicion de lor personalitat occitana.
40.2 Per ne far partida cal que las assembladas se reconescan recipròcament e que prevejan aquel organ dins lors estatuts respectius. En cap de cas i pòt pas aver mai d’una assemblada que represente un meteis territòri.
40.3 Las assembladas sòcias s’engatjan a ausir las decisions del Conselh Federal e a las adoptar, baste qu’interferiscan pas dins las estrategias d’accion de cada territòri.
Article 41.
Son de foncions del Conselh Federal de las Assembladas Nacionalas Occitanas las seguentas:
a) Èsser l’organ de debat e decision de las estrategias conjonchas de totes los territòris d’Occtània, sens prejudici per l’especificitat e l’estrategia particulara de cada territòri.
b) Representar de manièra conjoncha las assembladas que l’intègran.
c) Èsser un espaci comun de comunicacion e escambi que garentisca lo seguiment de las accions organizadas e dels avances complits dins los diferents territòris de la nacion occitana.
d) Establir e coordenar las formas de sosten a las accions de las autras assembladas sòcias.
e) Las autres foncions que caduna de las assembladas representadas dins lo Conselh Federal decidiscan de i transferir o de i delegar.
Article 42.
42.1 Lo Conselh Federal de las Assembladas Nacionalas Occitanas se compausa de representants de l’Assemblada Nacionala Occitana de l’Occitània Granda e de las autras assembladas que ne fan partida.
42.2 Aqueles representants an d’èsser sòcis de l’organ de govèrn de cada assemblada.
42.3 Lo nombre de representants correspondent a cada assemblada deu èsser determinat per decision conjoncha de las assembladas participant al Conselh Federal e deu assegurar la participacion de totes los territòris, de cadun dels blòcs territorials seguents:
— l’Occitània Granda.
— las Valadas Occitanas e la Gàrdia.
— Mónegue.
— la Val d’Aran.
En tot cas, lo nombre de representants de cada blòc pòt pas èsser inferior a tres (3).
Article 43.
Lo Conselh Federal de las Assembladas Nacionalas Occitanas se deu regir pel sieu reglament pròpri.
Article 44.
44.1 Lo Conselh Federal se deu reünir amb la periodicitat que lo reglament establirà, qu’en cap de cas pòt pas èsser inferior a una reünion cada tres meses.
44.2 Las reünions del Conselh Federal an de se far de manièra rotatòria dins de localitats dels diferents territòris representats per las assembladas.
Primièra. Lo procès de creacion del Conselh Federal de las Assembladas Nacionalas Occitanas s’iniciarà automaticament al moment que i aurà mai d’una assemblada que ne poirà far partida, en acòrdi amb çò qu’establís l’article 40.
Segonda. Lo Conselh Federal se deu encargar de redigir lo sieu reglament.
L'Assemblada Nacionala Occitana es una associacion qu'a per tòca d'amassar totas
las fòrças vivas de la societat occitana per restaurar la dignitat nacionala occitana.
Residéncia Bèla Auròra
18 bis Carriera Santa Estela
13090 AIS DE PROVENÇA
Sit: www.assemblada.org
E-mail: info@assemblada.org
Telefòn: +33 6 46 62 74 93


c: text/html

text:
La Cort Internacionala de Justícia (CIJ), que son sèti es a L'Aia (Païses Basses), es establida per l'article 92 de la Carta de las Nacions Unidas : « La Cort Internacionala de Justícia constituís l'organ justiciari principal de las Nacions Unidas. Fonciona en conformitat a un Estatut establit sus la basa de l'Estatut de la Cort Permanenta de Justícia Internacionala e annexat a la presenta Carta que ne fa partida integranta. »
A per foncions principalas de reglar los conflictes juridics someses per los Estats, e de donar un avis sus las questions juridicas presentadas per los organs e agéncias internacionals e per l'Assemblada Generala de las Nacions Unidas.
Foguèt creada en 1946, aprèp la Segonda Guèrra Mondiala, per remplaçar la Cort Permanenta de Justícia Internacionala (CPJI), instaurada per la Societat de las Nacions (SDN)[1].
Las lengas oficialas de la CIJ sont l'anglés e lo francés

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
04/11/2016
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que l'emission dau diumenc 6 de novembre 2016 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera consacrada aus contes, « La Roia » de Sergi Mauhorat dich per Patric Ratinòt e « Lo mainatge de nèu », de Sergi Mauhorat e Domenja Decamps dich per Daniel Chavaròcha.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
Les commentaires sont fermés.


text:
Economia de Chile
L'economia de Chile es fòrça dependenta del comèrci exterior. En 2004 las exportacions representavan 35% del PIB. Lo principal produch d'exportacion es lo coire. Codelco es l'entrepresa del govèrn qu'a monopòli de la produccion del metal. Encara aital, d'autres produchs d'exportacion pas tradicionala an crescut a taxas mai nautas que las exportacions de coire e d'autras mineralas. Lo 1975 las exportacions pas mineralas representavan 30% de las exportacions totalas, uèi representan 60%.
Lo comèrci aguèt un excedent istoric de nòu miliards de dolars nòrd-americans en 2004. Las exportacions aguèron una creissença de 52,1% en 2004, primièr an de l'implementacion del Tractat de Liure Escambi amb los Estats Units. Los principals sòcis comercials de Chile son Euròpa (25,1%), Asia (33,1%), Sud-America (15,7%) e Nòrd-America (19%). Chile redusiguèt unilateralament la taxa sus las importacions de totes los païses qu'an amb el pas un tractat de liure comèrci a 6% lo 2003.
Coma Mexic, Chile es un país fòrça obèrt comercialament. Lo decenni de 1990, Chile signèt Tractats de Liure Escambi amb Mexic, Canadà e l'America Centrala. Realizèt tanben tractats de comèrci preferencial amb Veneçuèla, Colómbia, e Equator. Lo 1996 se convertiguèt en membre associat del Mercosur (que compren Argentina, Brasil, Paraguai e Uruguai, qu'a signat amb el tractats de liure comèrci). Chile es tanben membre de la Cooperacion Economica d'Asia e lo Pacific (APEC), e lo govèrn a l'intencion d'establir de ligams comercials pus estreches amb los mercats asiatics. En 2003 Chile venguèt lo segond país d'America Latina, après Mexic, que signèt un tractat de liure comèrci amb l'Union Europèa. Fin finala en 2004, Chile signèt un tractat similar amb los Estats Units.
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


text:
pel moment avèm pas tròp de temps per informar melhor. se farà pauc a chapauc.
Lo projècte Dicollecte a coma mira d'enriquir lo diccionari per LibreOffice.org e OpenOffice.org, Firefox and Thunderbird.
Aicí es un luòc pels que vòlon participar a l'enriquiment del corrector. Sinscriure es pas obligatòri.
Podètz donc :
Cada proposicion serà examinada per un contrarotlaire(a). Las proposicions acceptadas seràn integradas dins la version seguenta del diccionari.
pel moment pas cap d'informacion en pus.


text:
Fedra (dialòg)
Lo Fedra es un dialòg platonic posterior a La Republica que presenta fòrça tematicas comunas amb Lo Banquet. Es de la penultima fasa de l'òbra de Platon e foguèt escricha en 370 AbC
Estructura de l'òbra[modificar | modificar la font]
Lo dialòg parla de la valor de la retorica en ligam amb la filosofia. Tanben es present lo tèma de l'amor. Es considerat coma un dels mai bèls e poetics de la produccion de Platon, subretot per las seunas descripcions de l'amor. E mai parla de l'escritura e de la seuna relacion amb la memòria.
Lo dialòg comença amb lo discors de Lisias que nos parla de l'amor. A aquò Socrates respond disent que parlar de l'amor dins un sens negatiu va contra los dieus, perque, l'amor es una divinitat (Afrodita e Eros) e s'es una divinitat pòt pas èsser marrit mas bon.
Socrates comença lo seu primièr discors parlan de la formas del desir que divisa en doas:
A) Lo desig sensat.
B) Lo desir gorrin.- Aquel alara s'explica amb la gorrinariá que se fa pel menjar, bevenda e lo còrs. Aquel darrièr buta cap a l'amor que penetra pels senses per portar al mond coneissedor e atal poder observar la veritat.
Lo segon discors de Socrates nos parla sobre la demécia e divida en dos:
A) La deméncia coma malautiá umana.
B) La deméncia coma inspiracion divina .- La deméncia coma inspiracion divina se subdivisa en 4
B.1 La profetica (Apollon)
B.2 Los rituals mistics (Dionís)
B.3 La poètica (Musas)
B.4 Aquel de desir corporal (Afrodita e Eros)
Aquelas subdivisions e subretot la darrièra demòstran lo desir d'explicar cossí l'arma en se, tanben avent una causa divina, a un destin. Dins aquel discors tanben se pòt diferenciar l'associacion de l'arma tripartida que fa Platon. L'arma es representada per una allegoria que met en relacion l'auriga e los dos cavals que la tiran, alara, l'arma es alada. Tanben avertís dins aquel discors que las destinacions de l'arma son al total nòu segon la quantitat de veritat que l'arma alada aviá vist dins lo seu viatge seguent los dieus. Aqueles son:
- Filosòfs.
- Reis.
- Politics.
- Comerçants.
- Poètas.
- Devinaires.
- Artesans o Païsans.
- Sofistas.
- Tirans.
Aquelas son las nòu destinacions que l'arma pòt càser aprèp que se detornèt del camin dels dieus. Aquela distraccion se deu a la diferéncia qu'i a entre los cavals e l'auriga de l'arma e aquel dels dieus. L'arma es alada e casent del camin perd aquelas alas. Passent tres còps dins una vida filosòfica l'arma tornará a èsser alada e demorará pas sus la tèrra pel periòde de 10 000 ans qu'es lo temps necessàri per que sortisson d'alas nòvas.
Dins lo destorns del dialòg se parla tanben de la retorica e ne cerca la seuna definicion. Compara aquela, al seu torn, amb los diches dels mèstres en retorica de l'epòca coma Gorgias, Lisias, e qualques sofistas. Tanben efa allusion a Pericles qu'aprenguèt de per Anaxagores la natura de las causas. Segons lo Socrates platonic aquò es fondamental perque Pericles desvolupèt la seuna retorica dempuèi una coneissença de l'universal encara que prenguava pas las bonas decisions segon l'avís de Socrates, èra perdonat per exercir la retorica amb de fins naturalas. Fin finala parla de l'escriptura per o far, remonta al mite de Tamus e Teuts qu'eran lo rei d'Egipte e una divinitat, coneissedor d'un gran nombre d'arts mas sobretot de las letras, respectivament. Lo mite fa comprene que lo rei d'Egipte reclama a Teust que l'escritura es pas la vertadièra saviesa de l'òme mai puslèu lo sovenir que qualcun a mejans de la paraula (anamnesi).
Personatges[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (ca)Diàlegs, vol. IX (Fedra) en catalan
- (ca)Fedre (òbra en linha). Edicion de Patricio de Azcárate (1872)


text:
15/04/2017
Gaspard, per Joan Ganhaire, episòde 7
Bien brave tot aquò, mas sabe pas si coneissetz los Ombradors, mas manca la pincaròla ente i a lo chasteu, las vinhas e lo vergier, pertot i a daus bòscs, nonmàs traucats per l’aleia que monta au chasteu dempuei la pita rota comunala. I a de que s’i escartar per de bon. I ‘viá nonmàs lo vielh Esteve, braconier e garda chaça, que coneissiá los sendareus, las dralhas, los cròs de tai e de renard, lo jai dau chabròu dins los mai de cent ectaras que fasián lo Grand Bòsc, lo Bòsc Negre, lo Bòsc Redond e lo bien nommat Bòsc d’Infern ente un lacaron sorne e prifond ocupava la sola esclarziera a tres quilometres a la ronda. Mas lo vielh era pus quí dempuei longtemps, justament disparegut a la sason daus botareus sens que son còrs siá estat jamai retrobat. Si un tipe mau intencionat se voliá escondre quí dedins, faudriá una armada per lo deslotjar. E eram nonmàs dos, nautres los sodards de la garda. E quo es entau que lo Sindicat daus Fai-Tot daus Ombradors, pòrta paraula Julian Vernhanegra, auset una revendicacion que faguet levar las cilias a Caüsac, pas tròp bituat aus movements sociaus. Si podriam nos far aidar per dau monde, ò, pas tròp, tres quatre goiats pas merfiè, quò seriá mai segur per tot lo monde, e la seguretat dau dròlle ne’n seriá bra’ment ‘melhorada. Mas voletz me roinar, desjà que me fatz minjar lo beure e lo sec, voletz chabar de me curar las pòchas, fenhants, avetz nonmàs vos remudar un pauc mai, quo era partit, la chançon sus lo paubre chastelan que tot lo monde ven ne’n curar lo topin, que vai leu li demorar nonmàs los uelhs per purar, que se veu desjà, biassa a l’espantla, laissar lo chasteu abasit a las rantelas e a las graulas començar de s’abolir peira per peira. La man apasimanta de Hofnagel se ven pausar sus son braç. Quo es fòu l’influènça que a queu tipe sus Gaëtan. Bon, avetz dau monde que coneissetz ? Si ne’n coneissem ! I a nonmàs credar a Bertrand l’esbratat de Bordeu, e per un una pita peça vendra coma sos amics Esteban, Wenceslas e l’ Afrós. Avem gardat talament de bons sovenirs de nòstra colaboracion e de nòstras rencontras au Oarzazate. Quo es vrai, e son pas chars…( de segre)
Joan Ganhaire
08:57 Publié dans Cultura e literatura en òc, Gaspard, novela per Joan Ganhaire | Lien permanent | Commentaires (0)
24/03/2017
Une journée pour Lo chamin de sent Jaume chez Marbot
Les éditions Lo chamin de Sent-Jaume sont dirigées par Jan dau Melhau, également écrivain, auteur, compositeur interprète et joueur de vielle. Elles éditent des auteurs très connus en Périgord et Limousin, que ce soit pour leur production en occitan ou en français, comme Michel Chadeuil ou Joan Ganhaire.
Ce samedi 25 mars, la librairie Marbot de Périgueux organise une «Jornada» en compagnie des auteurs et de leur éditeur.
A partir de 10 h 30, vous aurez l'occasion de rencontrer et discuter avec Michel Chadeuil, Joan Ganhaire et Jan-Peire Reidi, mais aussi avec Joan-Peire Lacomba , Monica Sarrasin et bien sûr Jan dau Melhau.
Ils vous présenteront leurs dernières œuvres, notamment «D'entre tant, quauques uns» de Monique Sarrazin et le dernier livre de poésie de Jean-Pierre Lacombe.
Jan dau Melhau en tant qu'éditeur de l'oeuvre de Marcelle Delpastre, présentera, «Le tombeau des ancêtres», son ultime livre en français lors d'une causerie autour de la célèbre écrivaine, vers 15 h. Suivra ensuite une présentation de l'oeuvre personnelle, littéraire et musicale de Jan dau Melhau par son auteur, suivi d'un concert acoustique dans la librairie.
Cette journée, une première dans le paysage périgourdin, vous donnera la possibilité de croiser en un même lieu des auteurs essentiels de la culture occitane limousine actuelle, d'avoir avec eux des échanges directs. L'entrée est libre.
Guilhem Francés
Photo: Jan dau Melhau éditeur du Chamin de sent Jaume
12/03/2017
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 12 de març 2017 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Hervé Couture, dau Cap' Oc de Pau que presentara las noveutats ( libres, CD et DVD) editadas per lo Cap'Oc.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
10:07 Publié dans Actualitats, Cultura e literatura en òc, Musica e chançon | Lien permanent | Commentaires (0)
25/01/2017
Dictada occitana deCharreç en Charanta ( Charras, Charente) lo 28 de genier 2017
Convidacion de Micheu Nicolas de Terra d'òc
°°
La dictada occitana de Charreç se debanara lo 28 de genier de 2017. Obludatz pas de vos marcar (per los que l'an pas fait enquera)
I aura coma d'abituda apres la dictada un baléti, bal trad coma lo "grope de dançadors de l'U.P. RUELLA".
Profite de l'ocasion per vos soatar una bona annada, plan jauventa, granada, santosa, amorosa e acompanhada de plen d'autras.
Portatz-vos tots fiers,
Michel NICOLAS
Dictada 2017
Terra d'Òc -C.L.E.O. 16-24
Cercles "Jaufré Rudel" e "Arnault de Maruelh"
Terras de Vinherias
16380 CHARREÇ (Charras)
Tél. 05 45 23 01 12
Mobile : 06 22 62 17 12
22/01/2017
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 22 de genier 2017 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Sebastian Girard dau Conselh Departamentau de Dordonha per parlar de las manifestacions que van se tener en feurier, maitot la Dictada Occitana qu'es prevuda per lo 4 de feurier a Perigüers.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
e lo programa de la dictada occitana: dictée occitane 2017.pdf
08:35 Publié dans Actualitats, Cultura e literatura en òc, Musica e chançon | Lien permanent | Commentaires (0)
23/12/2016
Dictons de Noël par Michel Chadeuil
Michel Chadeuil évoque les proverbes de Noël dans son dernier livre « Des mois et des jours »
« Per Nadau Los jorns creissen D’un pè de jau ».
Pour Noël, les jours croissent d’un pied de coq. D’autres disent d’un saut. C’est peu encore, mais c’est un début. « Nuech de nadau sens luna, Prunier sens pruna ».
Nuit de Noël sans lune, prunier sans prune. Ne pensez pas forcément à un mauvais présage : il manque quelque chose à la nuit de Noël – surtout lorsque l’on se rend à pied à la masse de minuit – s’il n’y a pas de lune. Comme il manque quelque chose à un arbre fruitier stérile.
« Quand nadau velha sens luna, De tres auvelhas Ne’n demòra una ». Quand Noël veille sans lune, de trois brebis il n’en reste qu’une. « Nadau sens luna, De doàs vachas ne’n minjas una.
Noël sans lune, de deux vaches tu en manges (perds) une.
On pourrait croire, à la lecture des trois proverbes qui précèdent, que tout va bien quand la nuit de Noël est claire. Il y a cependant un proverbe en français, fort connu parce que toujours répété dans les anciens almanachs de colporteurs, qui affirme que « Claire nuit de Noël, claire javelle. » On retrouve la même idée dans le proverbe suivant qui, lui, est bien de chez nous :
« Nadau dins l’escur, Tot-plen de blat segur ; Nadau en clartat Mai de palha que de blat. »
Noël obscur, beaucoup de blé pour sûr ; Noël en clarté, plus de paille que de blé.
« Que Nadau fase flic-flac, O fase cric-crac, Parier farán la jarbas ». Que Noël fasse flic-flac ou cric-crac, ainsi feront les gerbes. Si Noël est humide, les gerbes connaîtrons le même sort. Si Noël est sec, le temps sera sec aussi au temps des moissons.
Michel Chadeuil
16:31 Publié dans Cultura e literatura en òc, La Vita en òc ( archivas DL papier) | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
Catalunya Ràdio - Aran
S'han trobat 854 resultats.
-
"Meddia aranés": Nauetats en Pass'Aran eth trekking circular entre er Aran e er Ariège
Aué en programa presentam es nauetats entara sason que ven deth trekking circular entre era Val d'Aran e er Ariège: Pass'Aran. 5 díes de trekking damb 4 punts de gessuda, un d'eri en Montgarri. Ne parlam damb Kim Calbetó, responsable de Pass'Aran ena Val d'Aran e guarda deth refugi Amics de Montgarri. Tanben era meteo tara dimenjada damb Alex Sirat, e es mots e frases hètes damb Ficu Vergés, aué, sus eth lop. Avui al programa presentem les novetats per a la temporada que ve del trekking circular entre la Vall d'Aran i l'Arieja: Pass'Aran. 5 dies de trekking amb 4 punts de sortida, un dels quals a Montgarri. En parlem amb Kim Calbetó, responsable de Pass'Aran a la Vall d'Aran i guarda del refugi Amics de Montgarri. També la meteo per al cap de setmana amb l'Alex Sirat, i els mots i frases fetes amb Ficu Vergés, avui, sobre el llop.
-
"Meddia aranés": Era Pedals de Fòc NonStop acuelh eth prumèr Campeonat d'Euròpa de BTT ultramaraton
Aué, en programa, eth repàs as diuèrses activitats d'aguesta passada dimenjada damb es tornegi de fotbòl sala, eth "trail runninge" era BTT Enduro. Era pròxima edicion dera Pedals de Fòc NonStop, qu'en ua setmana acuelherà eth prumèr Campeonat d'Euròpa de BTT ultramaraton. E parlam damb er esquiaire Alex Puente que se recupère d'ua lesion ena espatla e dera sua situacion ena RFEDI damb es jòcs de Pyongyang a Korea coma objectiu e damb eth patinaire Tòn Consul qu'a cambiat de parelha deportiua. Avui, al programa, repassem les diverses activitats d'aquest cap de setmana passat amb els tornejos de futbol sala, el "trail running" i la BTT Enduro. Parlem de la pròxima edició de la Pedals de Foc NonStop, que d'aquí una setmana acollirà el primer Campionat d'Europa de BTT ultramarató. L'esquiador Àlex Puente ens diu que es recupera de la lesió a l'espatlla i que té com a objectiu els Jocs Olímpics de Korea. I el patinador Tòn Consul ens explica que ha canviat de parella esportiva.
-
"Meddia aranés": Er Ajuntament de Les balhe supòrt unanim ath referendum der 1 d'octobre
Aué en programa parlam damb er alcalde de Les, Emilio Medan, sus er acòrd unanim deth plen der Ajuntament de balhar supòrt ath referendum der 1 d'octobre e comemtam d'auti ahèrs tractadi en aguest plen ordinari. Tanben informam dera amassada d'ager en Conselh Generau damb tecnicians dera Generalitat tà tractar des darrèri atacs der os Goiat as ramats dera Val d'Aran e en que s'acordèc susvelhar mès intensament ar ors. Com cada dimèrcles, es estrees cinematografiques dera setmana e era programacion dera dimenjada en Era Audiovisuau de Les. Avui parlem amb l'alcalde de Les, Emilio Medan, sobre l'acord del ple de l'Ajuntament de donar suport al referèndum de l'1 d'octubre i comentem altres punts del ple ordinari. També informem de la reunió d'ahir al Conselh Generau amb tècnics de la Generalitat per tractar dels últims atacs de l'ós Goiat als ramats de la Vall d'Aran, en què es va acorda vigilar més intensament l'animal. I com cada dimecres, estrenes cinematogràfiques.
-
"Meddia aranés": Es hites o pèires de tèrme ena Val d'Aran
Aué en programa mos apropam as hites, as pèires de tèrme que mèrquen es limits des tèrres o des tèrmes, des qu'ena Val d'Aran n'auem fòrça. Ac hèm damb Paco e Beatriz Brenes qu'an reseguit aguestes hites entà eth trebalh de recerca que Beatriz hèc en an 2006. Tanben vos prepausam era lectura deth libre "Patria" de Fernando Aramburu. Avui al programa ens acostem a les fites, a les pedres de terme que marquen els límits dels terrenys o dels termes, dels quals a la Vall d'Aran en tenim molts. Ho fem amb Paco i Beatriz Brenes que han resseguit aquestes fites per al treball de recerca que Beatriz va fer l'any 2006. També us proposem la lectura del llibre "Patria" de Fernando Aramburu.
-
"Meddia aranés": Hèsta d'Aran, eth Conselh Generau reivindique eth desplegament dera Lei d'Aran
Aué en programa, eth repàs ara Hèsta d'Aran d'enguan ena qu'eth sindic Carlos Barrera hège ua crida a toti es aranesi entà anar dera man, ath costat des governants, ena defensa e era melhora des interèssi dera Val d'Aran er usatge sociau dera lengua. Eth sindic d'Aran tanben eth desplegament dera lei d'Aran. Aué, tanben, eth plen der Ajuntament deth Naut Aran, enque se presentaue un informe a on se confirmaue era existencia de parcatges modificadi en viuendes dera zòna residenciau de Ruda. Avui al programa, el repàs de la Festa d'Aran d'aquests any, on el síndic Carlos Barrera feia una crida a tots els aranesos per anar de la mà, al costat dels governants, en la defensa i millora dels interessos de la Vall d'Aran en l'ús social de la llengua. El síndic d'Aran també el desplegament de la llei d'Aran. Avui, també, el ple de l'Ajuntament de Naut Aran, on es presentava un informe en què es confirmava l'existència d'aparcaments modificats en vivendes de la zona residencial de Ruda.
-
"Meddia aranés": Eth Conselh Generau artenh 23'4 milions d'euros de finançament entath 2017
Eth Conselh Generau artenh 23,4 milions d'euros de finançament entath 2017. Aguest ei un des acòrds dera Comision Bilaterau Generalitat-Conselh. Ne parlam aué damb eth Sindic d'Aran Carlos Barrera, que tanben mos auançe qu'ena Hèsta d'Aran li reclamaran ara Conselhèra de Governacion eth desplegament dera Lei d'Aran. Aué tanben coneishem mes detalhs deth projècte deth Camin de Sant Jaime Aran-Pirineos de Saint Bertrand de Cominges a Roda de Isabena entot passar pera Val d'Aran. El Conselh Generau consegueix 23,4 milions d'euros de finançament per a l'any 2017. Aquests és un dels acords de la comissió bilateral Generalitat-Conselh. En parlem avui amb el síndic d'Aran Carlos Barrera, que també ens avança que a la Festa d'Aran reclamaran a la consellera de Governació el desplegament de la llei d'Aran. Avui també tenim més detalls del projecte del Camí de Sant Jaume Aran-Pirineus de Sant Bertrand de Comenge a Roda d'Isàvena passant per la Vall d'Aran.
-
"Meddia aranés": Dimenjada multiesportiua ena Val d'Aran. Trail running, fotbòl sala e Enduro BTT
Dimenjada de fòrça activitat esportiva en Aran. Corses de montanha damb ua naua edicion dera Trail Carlac que comece diuendres. Fotbòl sala damb dus tornegi, era Xau edicion des 30H e era IIau der Objectiu 30H entàs mainatges de 12 a 15 ans e era finau dera AEFA Cup. E ciclisme, era prumèra des pròves dera North Face Enduro Series en Salardú e era Vòlta a Lhèida, que torne en Vielha damb era 60au edicion. Cap de setmana amb molta activitat esportiva. Curses de muntanya amb la Trail carlac, 5 curses en 3 dies. Futbol sala amb el X torneig 30H, el segon torneig Objectiu 30H i la final de la AEFa Cup. I també ciclisme amb les NorthFace Enduro Series a Salardú i la Volta a Lleida, que arriba a Vielha amb la 60a edició.
-
"Meddia aranés": Eth CGA collabòre enes Plans de Proteccion Civiu d'Arres, Bausen e Vilamòs
Aué en "Meddia aranés" mos apropam ath servici de proteccion civila entà coneisher-ne eth funcionament e tanben es diferenti plans de proteccion des municipis com es d'Arres, Bausen e Vilamós enes que collabòre eth CGA ena sua elaboracion. Ne parlam damb Fina Calvo, tecnica de proteccion civila en Conselh Generau. Vos informam que er EOI harà ua pròva de nivèu d'anglès tà un curs de nivèu B2 que harà pendent eth mes de juriòl en Vielha. E tanben com cada dimèrcles es estrees cinematografiques dera setmana. Avui ens arribem al servei de protecció civil per conèixer-ne el funcionament i també els diferents plans de protecció dels municipis, com són els d'Arres, Bausen i Vilamós, en l'elaboració dels quals col·labora el CGA. En parlem amb Fina Calvo, tècnica de protecció civil al Consell Generau d'Aran. Us informem que l'EOI farà una prova de nivell de anglès per a un curs B2 que farà durant el juliol a Vielha. I parlem també de les estrenes cinematogràfiques de la setmana.
-
Meddia Aranès: Era patrolha de seguiment der ós aumente era sua activitat pes atacs dera primauèra.
Aué en programa parlam damb era patrolha de seguiment der ós deth Conselh Generau que mos expliquen eth sòn trebalh e era metodologia que hen servir tà constatar es atacs des ossi ath bestiar que i a enes nòstes montanhes. Vos presentam eth còdi de bones practiques entara organizacion de corses e marches de montanha que ven de presentar-se e vos recomanam eth libre "Borregueros" de Carlos Tarazona que se presentaue aguest dimenge ena hèira dera oelha aranesa. Avui al programa parlem amb la patrulla de seguiment de l'os del Conselh Generau, que expliquen la feina i la metodologia que fan servir per constatar els atacs dels ossos al bestiar que hi ha a les nostres muntanyes. Us presentem el codi de bones pràctiques per a l'organizació de curses i marxes de muntanya i us recomanem el llibre "Borregueros", de Carlos Tarazona, que es presentava aquest diumenge a la fira de l'ovella aranesa.
-
"Meddia aranès": Era Glèisa de Mijaran acuèlhec er autrejament des prèmis literaris deth Conselh
Aué en programa hem un repàs ar acte d'autrejament des premis literaris deth Conselh Generau que se hèc dissabte ena Glèisa de Mijaran a on destacaue en paraules deth jurat es nombrosi trebalh presentadi e era varietat tematica de madesihi. Tanben parlam damb eth Sindic d'Aran Carlos Barrera d'aguesti premis e de com se presente era Hèsta d'Aran e explicam que 40 alumnes der institut d'Aran, 37 de bachilherat er 3 des cicles formatius prenerant part enes P.A.U. en Lhèida. Tanben es documents der archiu genrau e eth mot horaviat tà completar eth programa. Avui al programa fem un repàs de l'acte d'entrega dels premis literaris del Conselh Generau que es va fer dissabte a l'església de Mijaran, on es va destacar -en paraules del jurat- els nombrosos treballs presentats i la varietat temàtica dels mateixos. També parlem amb el Síndic d'Aran, Carlos Barrera, d'aquests premis i de com es presenta la festa d'Aran, i expliquem que 40 alumnes de l'Institut d'Aran fan les PAU.
-
"Meddia aranés":Aué dissabte, aufrim un nau collòqui sus es tractaments de fisioterapia e osteopatia
En "Meddia aranés" d'aué dissabte, vos aufrim un collòqui tà conéisher milhor era fisioterapia e era osteopatia en tot compdar damb quate professionaus deth sector. Al "Meddia aranés" d'avui dissabte, us oferim una tertúlia per conèixer millor la fisioteràpia i l'osteopatia amb el punt de vista de quatre professionals del sector.
-
"Meddia aranès": Aguesta dimenjada Hèira dera oelha aranesa e d'artesans dera Val d'Aran
Aué vos aufrim un "Meddia aranès" que ja podetz escotar en internet. vos informam dera celebracion dera Hèira dera Oelha aranesa aguesta dimenjada en Vielha e tanben parlam der estandar d'aguesta raça. Rebrembam qu'aué ei eth Dia Internacionau des Archius e Ficu Vergés mos ilustre sus eth mot "prua". Avui us oferim un "Meddia aranès" que ja podeu escoltar a internet. Us informem de la celebració de la Fira de l'Ovella aranesa aquest cap de setmana a Vielha i també parlem de l'estàndard d'aquesta raça. Recordem que avui és el Dia Internacional dels Arxius i Ficu Vergés ens il·lustra sobre el mot "pruna".
-
"Meddia aranés": Presentada era Xau edicion des 30 ores de fotbòl sala de Vielha qu'aura 20 equips
Aué en "Aran Espòrts" parlam de ciclisme, fotbòl sala e esqui de hons. Manu Caseny, director deportiu der equip Massi Kuwait, mos da tarlat der inici de sason der equip, qu'aguesti dies cor en Eslovaquia. Ager se presentauen es 30H de fotbòl sala de Vielha qu'enguan aurà 20 equips entara 10au edicion. Valoram era sason des esquiaires de hons Marta Cester e Imanol Rojo, e presentam ua naua edicion de Era Roda Non Stop de BTT. Avui a "Aran Espòrts" parlem de ciclisme, futbol sala i esquí de fons. Manu Caseny, director esportiu de l'equip Massi Kuwait, ens parla de l'inici de temporada de l'equip, que aquests dies corre a Eslovàquia. Ahir es presentaven les 30 hores de futbol sala de Vielha, que enguany tindrà 20 equips per la 10a edició. Valorem la temporada dels esquiadors de fons Marta Cester i Imanol Rojo, i presentem una nova edició d'Era Roda Non Stop de BTT.
-
"Meddia aranés": 3 naui atacs d'ossi en ua setmana ena agropacion de bestiar de Baqueira
Aué en programa parlam damb Eric España, eth pastor qu'a denonciat 3 naui atacs der ós maugrat que les anaue canvian de lòc entre Beret e Baqueira. Vos informam dera celebracion deth Dia Internacionau des Archius eth diuendres 9 de junh. Ne parlam damb era directora der Archiu Generau, Mª Pau Gomez. Joan Bernal, tecnic der institut calala d'ornitologia, mos da tarlat deth curs d'audèths de montanha que s'harà aguesta dimenjada. E tanben es estrees cinematografiques dera setmana e era catellèra de Era Audiovisuau tara dimenjada. Avui al programa parlem amb Eric España, pastor que ha denunciat 3 nous atacs de l'os tot i que anava canviant de lloc els animals entre Beret i Baqueira. Us informem de la celebració del Dia Internacional dels Arxius el divendres 9 de juny. En parlem amb la dra. de l'Arxiu General, M. Pau Gómez. Joan Bernal, tècnic de l'Institut Català d'Ornitologia ens comenta el Curs d'Ocells de Muntanya que es farà aquest dissabte. I parlem de les estrenes de cinema.
-
"Meddia aranès": Eth CGA posse diuèrsi pròjèctes transfonterèrs com eth Bus de Vielha- Sent Gaudenç
Aué parlam dera inauguracion oficial deth bus entre era Val d'Aran e Sent Gaudenç e de d'autes actuacions e projèctes transfonterèrs com un recorregut ciclable o eth Camin de Sant Jaime damb Jose Antonio Boya, Conselhèr de Territòri deth CGA. Explicam dues activitats que posse era Societat de Caça e Pesca Val d'Aran e començam a dar tarlat des actes dera Hèsta d'Aran damb eth liurament des prèmis literaris d'aguest dissabte. Avui parlem de la inauguració oficial de l'autobús entre la Vall d'Aran i Sent Gaudenç i altres actuacions i projectes transfonterers com un recorregut ciclable o el Camí de Sant Jaume amb José Antonio Boya, conseller de Territori del CGA. Expliquem dues activitats de la Societat de Caça i Pesca Vall d'Aran i comencem a detallar els actes de la "Hèsta d'Aran" amb el lliurament dels premis literaris d'aquest dissabte.


text:
La mar negreja, la nuech es amarcida
Lèu vendrà lo moment de la separacion
Adieu bruneta, adieu mon escarrida
Seràs totjorn la regenta de mon còr.
O mon amor es ansin que va ma vida
De per lo monde me fau seguir ma cançon
Me fau partir e mon arma es alanguida
De laissar darrier lo recapte de mei jorns.
Vaquí me’n vau que pica l’ora marrida
Ti portarai dedins mon imaginacion
Camini solet lòng tei carrièras endormidas
E mon bagatge pesa ben mens que lo còr.
Adieu la grava de tei calancas polidas
Adieu lo pòrt e la vierge d’ailamont
Adieu doçor de teis ombras benesidas
Ont ai escondut toei lei secrets de mei jorns.
Adieu ma bèla, adieu parti de seguida
Me fau viatjar devèrs d’autrei destinacions
Per te cantar, ma vila alangorida
Dire en totei cu ten la clau de mon còr.
Vos cal connectar per poder postar de comentaris.
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text:
Autor : admin
Graulhas electronicas St Pèr 01/11/2016 St Peter’s electronic frogs
Graulhas St Pèr (Bearn) 160416
Manufacture Verbale «La hont de St Jan»
La hont de St Jan Ichós (Lanas) Improvisacion sus un collectatge
Angèlus glèisa St Vincenç de Salias
Angèlus glèisa de St Vincenç de Salias (Bearn) enregistrat lo 29 de seteme de 2014 per Joan Francés Tisnèr Foto JFT
« Ni lo jorn » sonet 9 B. Manciet musica JF. Tisnèr
Fòto JFT
« Hont o ma hont » sonet 8 B. Manciet musica JF. Tisnèr
Fòto JFT
« Jo denegui » Sonet 4 B. Manciet musica JF. Tisnèr
Fòto JFT
Vent de guitarras
En tot passejà’m au Pilat d’Arcaishon per Marteror, que’m soi brembat, deu bèc de la montanha de sable, l’experiéncia de « Vent de Guitares », ua installacion suu Pilat de 54 guitarras, baishas e arcs sonòrs, hicats en resonança per la sola puishança deu vent de la Mar Grana, un dispositiu captat començar d’octobre…
Angèlus St Pèr de Lèren
Angèlus glèisa de St Pèr de Lèren (Bearn) enregistrat lo 20 d’octobre de 2014 per Joan Francés Tisnèr
Mieidia Castanhèda
Glèisa de Castanhèda (Bearn) enregistrat lo 15 d’octobre de 2014 per Joan Francés Tisnèr
Angèlus Escòs
Angèlus glèisa d’Escòs (Bearn) enregistrat lo 16 d’octobre de 2014 a mieidia per Joan Francés Tisnèr
Angèlus Lèren
Angèlus glèisa de Lèren (Bearn) enregistrat lo 17 d’octobre de 2014 a mieidia per Joan Francés Tisnèr
Esquiras
Deverada tropèth Alain Perret enter Sarrança e Monenh Enregistrat en octobre de 2011 per Joan Francés Tisnèr
Escota !
« Escota ! » qu’ei un encontre de partatge sonòr mesclant enregistraments de paisatges, de sons de tot dia, de mesa en son de poèmas e autas composicions qui v’enviti a descobrir. Installacion quadrifonica dens lòcs intimes, a còps acompanhats de tribalhs fotografics, eveniments en dirècte…
« Que cèrqui la doçor » sonet 7 B. Manciet musica JF. Tisnèr
« Esquía » sonet 6 B. Manciet musica JF. Tisnèr
« Sòrt trufandèr » Sonet 3 B. Manciet musica JF. Tisnèr
« Mon bèth amor » Sonet 2 B. Manciet musica JF. Tisnèr
« Rentrar » Sonet 1 B. Manciet musica JF. Tisnèr


text:
Astrologia
L'astrologia (del grèc aσtpoλoYίa = άσtpov, astron, “astre, estela” + λόYoς, logos, “mot”) es la doctrina e l'estudi especulatiu de las influéncias dels astres sul mond soslunar, particularament sul destin dels òmes e suls fenomèns meteorologics segon los concèptes predominants abans la naissença de la sciéncia modèrna; es un dels nombroses sistèmas o tradicions que se fa servir la coneissença de las posicions aparentas dels astres per comprendre, interpretar e organizar la coneissença sus la realitat e l'existéncia umana sus la Tèrra.
Totas las tradicions astrologicas se fondamentan sus las posicions relativas e los movements de diferents còsses celèstes vertadièrs o sortits de l'imaginacion umana, tal com se veson al moment e al lòc de naissença o d'autres faches que son estudiats. Se prenon en compte subretot lo Solelh, la Luna e las planetas.
D'autres elements importants son l'ascendent (gra del signe que apareis al levant a un moment donat), lo descendent (ponch opausat a l'anterior), lo Medium Coeli o Mièg Cèl (ponch que l'ecliptica e lo meridian del lòc de naissença se copan); l'Imum Coeli (lo ponch opausat al Mièg Cèl); e los nòdes lunars.
Tipes d'astrologia[modificar | modificar la font]
Existisson divèrsas astrologias plan ligadas a la cultura que las a desvolopadas:
- Astrologia occidentala
- Astrologia chinesa
- Astrologia vedica
- Astrologia d'America Centrala
- Astrologia cabalistica
Istòria de l'astrologia[modificar | modificar la font]
Los primièrs escriches coneguts que se referisson als astres an mai de 5000 ans. Son de tabletas d'argila que consignan totes los movements planetaris observats pels religioses erudits de Mesopotamia. Lo movement dels astres èra interpretat coma una volontat divina e los religioses o los astrològs servissián de traductors. Se considèra que se ten aquí l'origina de l'astronomia.
A partir de Caldèa, aquesta astronomia e astrologia s'espandiguèt per Grècia tot bèl just aprèp las conquestas d'Alexandre lo Grand. Se propaguèt puèi dins tot l'empèri grèc, en Índia, en Egipte fins qu'arribèt a la Roma antica en venir a flor e mesura mai e mai estructurada, mens religiosa e doncas mai populara. La division del cèl en dotze signes zodiacals e lo primièr oroscòp conegut datan del Vn sègle AbC. En Grècia, Ipocrates e Galen (en seguir probable l'exemple dels prèstres egipcians) faguèron de l'astrologia una de las fondamentas de la medecina, ligada a la teoria dels quatre elements.
Parallèlament a aquesta astrologia, de sistèmas diferents se formèron en China, dins l'America precolombina e sens dobte dins d'autras civilizacions. Pasmens l'astrologia chinesa e l'astrologia caldèa son los sols sistèmas qu'an subreviscut d'un biais continu fins a uèi. Totes los sistèmas que se coneisson actualament coneguts d'astrologia derivan d'un d'aqueles dos sistèmas (o dels dos, coma dins lo cas de l'astrologia tibetana). L'astrologia caldèa es pr'aquò la qu'a agut la difusion mai importanta e l'influéncia mai bèla.
La primièra sintèsi magistrala de l'astrologia, lo Tetrabiblos, foguèt escricha per Ptolemèu d'Alexàndria en 140, en pausar aital l'ossamenta e los principis de çò que vendriá mai tard l'astrologia occidentala.
Los signes del zodiac[modificar | modificar la font]
Dins l'astrologia occidentala, una de les aisinas mai emplegadas e conegudas son los signes del zodiac que son dotze:
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (ca) Astrologia


text:
TRADICIEN DÓU GROS SOUPA PROUVENÇAU
Notre rubrique dédiée au dialecte provençal met en lumière l’enseignement de cette langue régionale auprès des jeunes générations et de leurs aînés, partout dans le département. Retrouvez sur notre site internet une version audio, sa traduction intégrale en graphie classique et en langue française, ainsi que des mots-clefs et des vidéos illustrant d’autres thèmes de l’apprentissage du provençal.
TRADICIEN DÓU GROS SOUPA PROUVENÇAU
Lou gros soupa es lou soupa prouvençau que marco la vihado calendalo. Es de lun lou que comto lou mai dins l’annado en Prouvènço. Vaquito leis endico que tant vous ajudaran pèr vous regala, tout simplamen, de l’alestimen de la taulo ei 13 dessèr, en passant pèr lei tian tradiciounau !
LA TAULO CALENDALO
Se vias un pau la tradicien de pròchi, la taulo es messo emé trei touaio blanco ramentant la Ternita, pauvado leis uno sus leis autro, em’au mitan, un candelié dei trei candeloun, rapresentant lei trei las dóu tèms : lou passat (remembranço de nouèstei mouart), lou presènt (fidelita eis ami emai ei parènt), lou futur (esperanço dei pichoun que van naisse). Li metèn tambèn dessuto lei tres escudello dóu blad samena lou 4 de desèmbre. Touei lei tian soun sarvi tant qu’es poussible sus la taulo à la debuto dóu gros soupa, coumo peréu lei dessèr, sènso óublida la sieto dóu paure, em’aquéstou biais noble de parteja e freireja.
LEI TIAN TRADICIOUNAU
Lou gros soupa es un soupa maigre valènt-à-dire sènso carno, que de coustumo si li manjo sèt tian. Acò laisso dounc touto sa plaço en mant-un biais de marida lei sabour emé de liéume coumo lei cardoun, leis espinarc, l’àpi, lei cachofle, souvèntei-fes acoumpagna d’uno anchouiado, que si li pouedon apoundre la meleto deis espinarc, lei cacalauso, lou pèis (subretout la marlusso que si fa en raito), la daubo de póupre, la poutargo, lei couquihàgi...
LEI 13 DESSÈR
Lou gros soupa s’acabo emé lei 13 dessèr que lei Prouvençau si lei manjavon en generau en s’entournant de la messo de miejo-nue. Se la tradicien dei dessèr pèr Nouvè es anciano, la chifro justo e justo de trege (remandant ei douge Apouesto emai Jèsus) es pas tant vièio qu’acò e ramountarié à la debuto dóu siècle XXe, inmourtalisado dins l’obro de Marcèu Pagnol. Mai au just, qu si lagnarié que n’en l’aguèsse trege de dessèr, uno chifro qu’es pouerto-bouenur au nouestre, en mai d’èstre lou simbole de noueste despartamen, que ?
Jan-Miquèu Turc
Proufessour certifica de lingo prouvençalo
Majourau dóu Felibrige
Coumo que vague, gardas en tèsto que n’en l’a vue que si pòu pas manca d’agué e cinq àutrei que chausissès coumo vous agrado : la poumpo à l’òli d’óulivo de Prouvènço (la mai tradiciounalo) vo la fouaço vo lou gibassié, lou nougat negre e nougat blanc (l’or negre e blanc en barro de la Prouvènço en fèsto), lei quatre mendicant rapresentant leis ordre religious aguènt fa vot de paureta, es-à-dire lei noueio e leis avelano (pèr leis Agustin), leis amelo (pèr lei Carme), la passariho (pèr lei Doumenican), lei figo seco (pèr lei Franciscan).
Puei, poudès acaba la tiero en prenènt segound vouèsteis abitudo e voueste goust : de pasto de coudoun, de dàti, de prunèu, de (meloun) verdau, de mandarino, de clementino, d’aràngi, de poumo, de pero, de rasin fres, de banano, d’ananas, de lichi, de calissoun, de marsihoto, de papihoto...
Lou tout sarvi em’un bouon vin dous, cue la màji-part dóu tèms, mai es pas fourça.
TRADUCTION
Lou gros soupa es lou soupa prouvenc?au que marco la vihado calendalo. Es de lun lou que comto lou mai dins l’annado en Prouvènço. Vaquito leis endico que tant vous ajudaran pèr vous regala, tout simplamen, de l’alestimen de la taulo ei 13 dessèr, en passant pèr lei tian tradiciounau !
La taulo calendalo
Se vias un pau la tradicien de pròchi, la taulo es messo emé trei touaio blanco ramentant la Ternita, pauvado leis uno sus leis autro, em’au mitan, un candelié dei trei candeloun, rapresentant lei trei las dóu tèms : lou passat (remembranço de nouèstei mouart), lou presènt (fidelita eis ami emai ei parènt), lou futur (esperanço dei pichoun que van naisse). Li metèn tambèn dessuto lei tres escudello dóu blad samena lou 4 de desèmbre. Touei lei tian soun sarvi tant qu’es poussible sus la taulo à la debuto dóu gros soupa, coumo peréu lei dessèr, sènso óublida la sieto dóu paure, em’aquéstou biais noble de parteja e freireja.
Lei tian tradiciounau
Lou gros soupa es un soupa maigre valènt-a?-dire sènso carno, que de coustumo si li manjo sèt tian. Acò laisso dounc touto sa plaço en mant-un biais de marida lei sabour emé de liéume coumo lei cardoun, leis espinarc, l’àpi, lei cachofle, souvèntei-fes acoumpagna d’uno anchouiado, que si li pouedon apoundre la meleto deis espinarc, lei cacalauso, lou pèis (subretout la marlusso que si fa en raito), la daubo de póupre, la poutargo, lei couquihàgi ...
Lei 13 dessèr
Lou gros soupa s’acabo emé lei 13 dessèr que lei Prouvençau si lei manjavon en generau en s’entournant de la messo de miejo-nue. Se la tradicien dei dessèr pèr Nouvè es anciano, la chifro justo e justo de trege (remandant ei douge Apouesto emai Jèsus) es pas tant vièio qu’acò e ramountarié à la debuto dóu siècle XXèime, inmourtalisado dins l’obro de Marcèu Pagnol. Mai au just, qu si lagnarié que n’en l’aguèsse trege de dessèr, uno chifro qu’es pouerto-bouenur au nouestre, en mai d’èstre lou simbole de noueste despartamen, que ? Coumo que vague, gardas en tèsto que n’en l’a vue que si pòu pas manca d’agué e cinq àutrei que chausissès coumo vous agrado : la poumpo a? l’òli d’óulivo de Prouvènço (la mai tradiciounalo) vo la fouaço vo lou gibassié, lou nougat negre e nougat blanc (l'or negre e blanc en barro de la Prouvènço en fèsto), lei quatre mendicant rapresentant leis ordre religious aguènt fa vot de paureta, es-à-dire lei noueio e leis avelano (pèr leis Agustin), leis amelo (pèr lei Carme), la passariho (pèr lei Doumenican), lei figo seco (pèr lei Franciscan).
Puei, poudès acaba la tiero en prenènt segound vouèsteis abitudo e voueste goust : de pasto de coudoun, de dàti, de prunèu, de (meloun) verdau, de mandarino, de clementino, d’aràngi, de poumo, de pero, de rasin fres, de banano, d'ananas, de lichi, de calissoun, de marsihoto, de papihoto... Lou tout sarvi em’un bouon vin dous, cue la màji-part dóu tèms, mai es pas fourça.
Jean-Michel TURC
Professeur certifié de langue provençale
(Académie d'Aix-Marseille)
VA SABIAS ACÒ ?
"A l’an que vèn ", es un biais de dire qu’es enca emplega vuei en fin d’annado un pau pertout en Prouvènço e que vèn de la fraso sacramentalo dóu "cacho-fue", uno tradicien de Nouvè que marcavo la debuto dóu gros soupa lou 24 de desèmbre. Lou decan e lou cago-nis de la famiho fasien trei còup lou tour de la taulo de Nouvè en tenènt à la man lou bout d’uno esclapo, d’un aubre fruchau lou mai souvènt. Es en la boutant dins la chaminèio que lou decan disié, tout en l’arrousant de trei rasado de vin cue : " Cacho-fue, Bouto fue ! Alle?gre ! alle?gre ! Mei be?us enfant... Die?u nous alle?gre ! Calendo ve?n, tout be?n ve?n ! Die?u nous fague la gra?ci de ve?ire l'an que ve?n ! E se noun sian pas mai, que noun fuguen pas mens !"
LE SAVIEZ-VOUS ?
" A l’an que vèn ", expression encore utilisée aujourd’hui en fin d’année un peu partout en Provence, vient de la phrase sacramentelle du "cacho-fue", une tradition de Noël qui marquait le début du gros souper le 24 décembre. Le plus ancien et le plus jeune de la famille faisaient trois fois le tour de la table de Noe?l en tenant à la main l’extre?mite? d’une bu?che, d’un arbre fruitier le plus souvent. C’est en la mettant dans la chemine?e que le plus ancien disait, tout en l'arrosant trois fois de vin cuit : " Bûche de Noël, Enflamme-toi ! Allégresse ! Allégresse ! Mes beaux enfants... Que Dieu nous donne l’allégresse ! Noël arrive, tout s’annonce bien ! Que Dieu nous fasse la grâce de voir l'an prochain ! Et si nous ne sommes pas davantage, que nous soyons pas moins ! "
LOU BLAD DE SANTO-BARBO, QU’ES ACÒ ?
Es tout simple. Es lou blad (vo meme lei lentiho) que si sameno lou 4 de desèmbre, jour de Santo Barbo, sus d’un pichot lié de coutoun pauva dins tres escudello (ramentant la Trenita) que fau aseiga vint jour de tèms. Lou 24, toumbo lou verdi : se lei blad soun aut, bèu emai verd, lei meissoun de l’an que vèn saran bouono ! Au contro, se lei blad soun tout estransina e que jaunejon, la recouerdo sara marrido... Se lei famiho vuei li penson plus talamen ei meissoun, n’en gardon pamens l’idèio de la prousperita e va bèn coumo acò, bord qu’es parié. D’aquito lou prouvèrbi : “Quand lou blad vèn bèn, tout bèn vèn !”
QU'EST-CE QUE LE BLE DE LA SAINTE-BARBE ?
C’est tout simplement le blé (ou par extension les lentilles) que l’on sème le 4 dècembre, jour de la Sainte Barbe, sur un petit lit de cotton disposé dans trois coupelles (rappel de la Trinité) et qu’il faut arroser pendant vingt jours. Le 24, tombe le verdict : si les blés sont hauts, beaux et verts, la moisson de l'anne?e suivante sera bonne ! Si au contraire, les blés sont tout ratatinés et jaunâtres, la récolte sera mauvaise... Si aujourd'hui les familles ne pensent plus vraiment a? la moisson, elles n’en gardent pas moins l’idée de la prospe?rite? et c'est tre?s bien, cela revient au me?me. D’où le proverbe : "Quand le blé pousse bien, tout s’annonce bien !"


text:
Convencion Cirdòc – Tarn
Lo Departament del Tarn e lo CIRDOC signan una convencion en favor de l’occitan
Lo 21 de novembre a Albi, lo Departament del Tarn e lo CIRDÒC, que partejan los meteisses objectius quant a la valorizacion e a la difusion de la lenga e de la cultura occitanas, signèron una convencion de partenariat. Darrièra aquela collaboracion novèla, una meteissa volontat, perseguir lo trabalh d’integracion de la cultura occitana dins los diferents sectors de la vida publica : ensenhament, economia, torisme, arts, cultura, social e mèdias ; en concertacion estreita amb los actors associatius del territòri, e de segur amb lo CORDAE-La Talvera, amb lo qual la collaboracion es ja anciana a l’entorn de las questions del PCI.
Tarn : còr d’Occitània
Desirós de salvagardar e promòure lo patrimòni cultural occitan, lo Conselh departamental sosten dempuèi mai de 50 ans, las associacions qu’agisson en favor de la lenga occitana. Lo Departament del Tarn a passat una etapa novèla en novembre de 2008 quand a nomenat un elegit referent en carga de l’occitan e a creat la mission « lenga e cultura occitanas », cargada de metre en òbra una politica coerenta en matièra de promocion de l’occitan sul territòri tarnés.
Aquela politica intersectoriala, que visa a valorizar lo territòri tarnés e a afortir l’ofèrta de servicis publics en s’apiejant sul patrimòni occitan, concretiza los objectius fixats dins l’« Esquèma Departamental de Desvolopament de l’Occitan 2012-2018 » adoptat per l’Assemblada Plenièra del Departament del Tarn lo 21 de junh de 2012. Aquel esquèma permet tanben d’impulsar d’accions novatrises, de negar de partenariats e de signar de convencions.
Lo partenariat signat entre aquelas doas instàncias a per mira de permetre al Departament del Tarn de s’apiejar sus l’expertisa scientifica e culturala del CIRDOC en matièra de patrimòni immaterial occitan e d’aver accès a sas exposicions, obratges multimèdias, otisses numerics e supòrts d’animacion pedagogica. La collaboracion amb lo CIRDOC assegura tanben una valorizacion e un raionament interregional de las politicas e dels otisses innovants meses en plaça pel Departament del Tarn en matièra d’activacion de la ressorsa occitana. Al travèrs d’aquel partenariat, lo CIRDOC perseguís sas missions centralas de mesa a disposicion de ressorsas patrimonialas pel mai nombroses, afortís sos ligams e sa cooperacion amb las collectivitats localas, institucionaliza sas accions per l’acompanhament de las politicas territorialas axadas sul patrimòni occitan e desvolòpa sa ret de sòcis ja fòrt de 70 actors institucionals, privats coma associatius.
Pendent la periòde 2016-2021, mantuns axes fòrts e estructurants seràn desvolopats pels dos partenaris a fin de portar una politica culturala en favor de l’occitan, que pren en compte los diferents sectors de la vida publica : ensenhament, economia, torisme, arts, cultura, social e mèdias.
Mai d’informacion: Lo Cirdòc


text:
Sostiéner l'escòla Calandreta de Lescar
Calandreta Lescar que mantien desempuish mei de vint ans ua identitat e ua cultura occitanas dens ua escòla qui amassa pairs e mainatges. Gavidada directament per los pairs e los regents sus valors de solidaritat, la nosta escòla qu’ei a l’encòp laïca e gratuita entà que nat mainat non sia excludit.
Si la nosta Calandreta ei gratuita, totun qu’a d’estar finançada entà poder assegurar diferentas cargas :
- salaris deu personau d’enquadrament,
- materiau pedagogic,
- despensas de foncionament.
Mercés a las recèptas de las diferentas manifestacions que los pairs apitan e organizan e plan segur, mercés a la generositat de donators, la nosta Calandreta que s’a podut arrecrutar ua ajuda mairau a temps complet en 2012 e tanben ua animatora periescolara en contracte d'aviéner en 2014.
Aquestas duas embauchas que permeten aus calandrons de guardar referentas bilingua e de tribalhar en immersion completa.
Qu’ei un investiment deus grans tà la Calandreta nosta, e tà tiéner aqueste objectiu, que n’aperam a la vòsta generositat.
Atau los mainats que perseguiràn de pravar, d’apréner, de partatjar valors e de transméter la lenga e lo patrimòni culturau nostes dens un esperit d’obertura..
Los mainats e los pairs d’escolans de la Calandreta de Lescar que'v mercejan deu vòste sostien.


text:
Estèpa
En geografia fisica, una estèpa (en rus: cTeпb - AFI: [sʲtʲepʲ], ucraïnian: cTeп - [stɛp], cazac: дaлa - [dɑlɑ]) es una plana sens arbres (levat pròche dels rius e lacs); parièra a una prada, l'estèpa es mai que mai dominada per d'èrbas rasas. Pòt èsser semidesertica, o cobèrta d'èrba, d'arbrilhons, o los dos, en foncion de la sason e de la latitud. Lo tèrme es tanben emplegat per descriure lo clima de regions tròp secas per aver una selva, mas pas pro secas per èsser un desèrt. Lo tèrme original ven del mot rus cTeпb que designa una tèrra plana e arida.
Lo clima de totas las estèpas es resumit per lo clima continental. En estiu las temperaturas mai nautas son de 40 °C e las pus bassas en ivèrn de -40 °C. Los escarts de temperaturas entre jorn e nuèit son tanben fòrça importants. En Mongolia, se pòt enregistrar 30 °C lo jorn e de temperaturas negativas la nuèit.
Las estèpas de latituds mejanas se caracterizan per d'estius cauds e d'ivèrns freds, amb en mejana 250-500 mm de pluèjas o equivalent en nèu per an. Dins las localizacions tropicalas, las casudas de pluèjas fan la diferéncia entre estèpa e desèrt vertadièr tan coma la granda evapotranspiracion.