text:
Ocean
Un ocean se definís sovent, en geografia, coma una vasta espandida d'aiga salada. En fach, s'agís puslèu d'un volum, que l'aiga es en permanéncia renovelada pels corrents marins. Aproximativament 71% de la superfícia de la Tèrra es cobèrta per l'Ocean mondial, comunament dividit en 5 oceans e plusors desenas de mars.
Somari
- 1 Generalitats
- 2 Oceanografia
- 3 Relacions Èsser uman - Ocean
- 4 Autres oceans
- 5 Vejatz tanben
- 6 Nòtas e referéncias
Generalitats[modificar | modificar la font]
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo mot « ocean » ven de la divinitat Ocean (en grèc ancian Ὠkeavός , Ôkeanós), l'ainat dels Titans dins la mitologia grèga.
Separacion[modificar | modificar la font]
Sus Tèrra, existís una sola espandida d'aiga salada pas interrompuda, encerclant los continents e los archipèlas, que se nomena « l'ocean mondial », « l'ocean planetari » o encora pus simplament « l'Ocean » (amb majuscula)[1]. L'Ocean foguèt dividit a l'origina en tres grands ensembles (Atlantic, Indian e Pacific), en utilisant los limits dels continents, mas tanben las caracteristicas estructuralas dels oceans, lor composicion e lor circulacion d'aiga.
L'ocean Antartic es sovent considerat coma la partida sud dels tres autres oceans, e sos limits demòran vagues[2], en general al sud del 60en parallèl. S'es en general justificat pels oceanografes e los meteorològs per sas condicions particularas (corrent circumpolar antartic e discontinuitat termica a prèp de 38°-40° sud, los geografs meton en causa sa validitat ; es totjorn pas oficialament adoptat per l'Organizacion Idrografica Internacionala (OHI). A l'opausat, l'ocean Artic foguèt oficialament adoptat per l'OHI, mas sa superfícia flaca li balha de còps lo nom de « mar Glaciala Artica » [3]. Se la separacion foguèt a l'origina pro arbitrària, l'Organizacion Idrografica Internacionala prepausa actualament de limits precises per cadun d'aqueles.
Pel grand public, se parla generalament dels « cinc oceans », per superfícia descreissenta:
- l'ocean Pacific (179 700 000 km2, 49,7 % dels oceans) es lo pus grand e lo pus prigond dels oceans perque cuèrp 1/3 de la superfícia de la planeta. Lo volcanisme aerian o sosmarin i es important dins sa partida centrala e occidentala. Es fòrca dubèrt al sud cap a l'ocean Atlantic e gaireben tancat al nòrd pel estrech de Bering.
- l'ocean Atlantic (106 400 000 km2, 29,5 %) es lo segond ocean per sa superfícia. S'espandís del nòrd al sud sus una largor de 5 000 km en mejana e presenta pauc de volcanisme. Lo fons d'aquel ocean es jove e recep una granda quantitat d'[[aiga doça] amb fòrça flumes qu'i desbòcan coma lo riu d'Amazonas, Còngo, Sant Laurenç, etc.
- l'ocean Indian (73 556 000 km2, 20,4 %) se situa al sud d'Asia entre Africa e Austràlia. Es gaireben present solament dins l'emisfèri sud.
- l'ocean Antartic (20 327 000 km2, 5,6 %) entorneja lo continent antartic e sos limits son mens nets que los autres oceans.
- l'ocean Artic (14 090 000 km2, 3,9 %) se centra sul pòl Nòrd e es de pichona talha e pauc prigond. Es entornejat de fòrça tèrras e cobèrt d'un jaç espés de glaç.
Cada ocean es el meteis separat en mars, golfs, baias, estreches, etc.; lo Pacific et l'Atlantic son tanben dividits en partidas Nòrd e Sud, au nivèl de l'Equator. Existís tanben d'espandidas d'aiga salada que fan pas partida de l'Ocean, coma la mar Caspiana, la mar d'Aral o lo Grand Lac Salat. Mas qu'aqueles coma aquestes sián nomenats « mar », s'agís totjorn de lacs salats perque comunican pas amb l'Ocean.
Dimensions[modificar | modificar la font]
Los oceans cuèrbon gaireben 361 milions de quilomètres carrats[4], segon las fonts[5], o 70,8 % de la superfícia del glòbe. Lor volum total atenh 1,37 miliard de quilomètres cubics[6] e lor prigondor mejana es de prèp de 3 700 - 3 800 mètres[7]. Prèp de la mitat de las aigas oceanicas passan 3 000 m de prigondor; lo punt pus prigond es la fòssa de las Mariannas, amb 11 020 m de prigondor[8]. La massa volumica de l'aiga de mar se situant entre 1 020 e 1 035 kg/m3, la massa totala de las aigas oceanicas es de gaireben 1,4×1021 kg, o 0,023 % de la massa totala de la Tèrra[9].
Oceanografia[modificar | modificar la font]
L'oceanografia es la sciéncia qu'estúdia las mars e lo oceans ; debutèt vertadièrament amd las grandas exploracions dels sègles XVIII e XIX. A la crosada de fòrça domenis, se divisa correntament en quatre grandas brancas[10][11]: la geologia marina qu'estúdia los fons marins, l'oceanografia fisica qu'estúdia las caracteristicas fisicas (èrsas, marèas, corrents...), l'oceanografia quimica que s'ocupa de la composicion de l'aiga e de son interaccion amb l'atmosfèra, e la biologia marina qu'estúdia la vida dels oceans. S'apond a vegadas la meteorologia marina e l'engenhariá maritima[12].
Geologia marina : los fons sosmarins[modificar | modificar la font]
La geologia marina descriu l'estructura d'un fons dels oceans: per la geologia, un ocean es un sòl oceanic cobèrt amb d'aiga. Lo sòl o crosta oceanic se distinguís de la crosta continentala, per :
- sa composicion : lo sòl oceanic es la fina jaça de basalte volcanic solidificat que cuèrp lo mantèl ont i a pas de continents. La crosta oceanica a tanben una litologia pus basida que la crosta continentala.
- son espessor : 5 a 7 km en mejana, contra 30 km en mejana per la crosta continentala ;
- una densitat pus importanta de 3,24 a 3,27, contra 2,7 a 2,8 per la crosta continentala.
La crosta oceanica es tanben pus jove, perqu'es tancada pels escapaments de lava al suc de las dorsalas oceanicas. Coma aquò, las pus ancianas rocas trobadas venent de la crosta continentala datan de 3700 milions d'annadas, alara que las pus ancianas venent de la crosta oceanica datan de 220 milions d'annadas. La transicion entre crostas oceanica e continentala s'efectua al nivèl del Plan continental, d'un biais gradual (marcha passiva) o d'un biais pus brutal amb una marcha activa (o zòna de subduccion.
La geomorfologia sosmarina distinguís las grandas caracteristicas dels fons. Prèp de las còstas, se tròba lo Plan continental, d'enclinason fòrça flaca e descendent fins a 130 - 150 m. L'enclinason pus accentuada (4 a 5 ° en mejana, localament pus fòrta) que li succedís es lo tap continental que descend fins a 2 000 - 3 000 mètres, amb a son pè lo glacís continental ont s'acumulan los sediments. Aqueles ensembles forman la marcha continentala[13]. La màger part del fons dels oceans se forma de planas abissalas entre 3 000 e 6 500 mètres, d'enclinason fòrça flaca.
Aqueles païsatges sosmarins coneisson d'accidents : los canhons sosmarins, colinas abissalas pauc elevadas[14] e copadas per las longas fòssas sosmarinas a vegadas fòrça prigondas, e las dorsalas, similaras a las cadenas de montanha sus tèrra. Al mitan de las dorsalas, lo rift prigond (1500 a 1800 m) es lo luòc ont la novèla crosta se crèa per escapament de lava. Lo volcanisme sosmarin blha tanben d'autres païsatges coma los monts sosmarins e los volcans sosmarins, venent d'illas volcanicas quand emergís.
Oceanografia quimica : l'aiga de mar[modificar | modificar la font]
Oceanografia fisica : l'aiga en movement[modificar | modificar la font]
L'aiga dels oceans es pas immobila: es totjorn en movement, tanben quand i a pas de vent e qu'a l'aspècte d'un miralh. Existís tanben de movements oscillatòris de periòde flac (èrsas e ondada) ; de movements oscillatòris de pus grand periòde (marèa, oscillacion d'inercia, tsunamis e ondadas de tempèsta); e los movements non oscillatòris, es a dire los corrents marins pas ligats a de fòrças periodicas (corrent geostrofic, corrent d'Ekman). L'oceanografia fisica estúdia los movements e proprietats de las aigas marinas.
Sus una escala de temps pus longa, l'eustatisme designa la variacion del nivèl mejan de la mar.
Èrsas[modificar | modificar la font]
Las èrsas pòdon èsser creadas pel passatge d'un objècte dins l'aiga (coma per la tirassièra d'una nau), per l'encontre de corrents (coma pel mascaret creat par la marèa), mas pus sovent son creadas pel vent bufant a la superfícia. Las fluctuacions de pression associadas a la turbuléncia del vent crèan d'ondadas fòrça cortas, mas tanben longas, èrsas. La nautor, lo periòde e la longor de las ondadas va creissent amb la fòrça del vent (mesurada sus l'escala de Beaufort), la distància ont bufa e la durada pendent que bufa.
Ondadas de tempèsta e tsunamis[modificar | modificar la font]
Las ondadas de tempèsta arriban jos una depression o un ciclon tropical : la baissa de pression atmosferica fa localament montar lo nivèl de la mar, que lo vent e la fòrça de Coriolis pòdon agravar. Se la configuracion de las còstas es tala que l'ondada atal creada se desplaça amb la depression, un efècte de resonança amplifica l'ondada fins a de proporcions devastatritz[15].
Los tsunamis son causats per de fenomèns tectonics : seïsme, emboden sosmarin, erupcion sosmarina. Pòdon tanben venir d'una explosion nucleara sosmarina o de l'impacte d'un meteorit. Creats en prigondor amb una granda longor d'onda (periòde de l'ordre de l'ora), transpòrtan una energia ben pus granda que l'èrsa perque l'ondada percorrís tota l'autor d'aiga. Pauc visibles en nauta mar (lor amplitud despassa gaire un mètre), se desplaçan a granda velocitat (~800 km/h) e se rompon sus las còstas, pòdon despassar los 10 mètres d'amplitud.
Marèas[modificar | modificar la font]
Las marèas son un ensemble d'ondas longas, de periòde de 12 o 24 oras generalament. An per origina l'attraccion gravitacionala (pus precisament la fòrça de marèa) de la Luna e dins una mendre mesura d'aquela del Solelh. Aquela ondada se desplaça a la superfícia dels oceans e es afectada par la fòrça de Coriolis e la configuracion de las tèrras.
Corrents marins[modificar | modificar la font]
Los corrents marins an d'originas divèrsas. Los corrents de marèa son en fasa amb la marèa, e son doncas quasiperiodics; pòdon aténher plusors noses dins qualques luòcs, subretot a l'entorn dels caps. Los corrents non periodics an per origina las èrsas, lo vent e las diferéncias de densitat.
Lo vent e las èrsas crèan de corrents de superfícia. Aqueles pòdon se descompausar coma un corrent quasipermanent (que vària a l'escala de qualques oras) e un movement de deriva jos l'efèit del movement rapid de las èrsas (a l'escala de qualques segondas)[16]. Lo corrent quasipermanent s'accelèra amb quand las èrsas se rompon, e mens, amb lo fregiment del vent sus la superfícia[17].
Dins lo prigond, los corrents marins son causats par las diferéncias de temperatura e de salinitat entre las massas d'aiga.
Meteorologia marina[modificar | modificar la font]
Biologia marina : la vida dins los oceans[modificar | modificar la font]
La biologia marina es la sciéncia qu'estúdia la vida marina, e doncas oceanica, jos totas sas formas. Alara que la mar cuèrp 71 % de la superfícia de la Tèrra, amb lor prigondor, los oceans an un volum abitable 300 còps superior a aquel dels abitats terrèstres. Coma aquò la vida oceanica es particulara: las tres dimensions de l'espaci son fòrça pus ocupadas que sus Tèrra. La prigondor a un ròtle fòrça important dins la reparticion de las espècias.
Las espècias son en general repartidas en foncion de lors rapòrts amb lo mitan. Una dicotomia es frequentament se realiza entre lo domeni pelagic, poblat per lo pélagos, e lo domeni bentic. Lo pelagos es l'ensemble dels organismes ocupant una colomna d'aiga, alara que lo bentos es l'ensemble dels organismes ocupant los fons marins o lor superfícia. Lo pelagos se dividís en plancton e necton, aquel es l'ensemble dels organismes qu'an capacitat de nadar e se desplaçar coma aquò contra los corrents, los organismes del plancton ne son pas capables.
Relacions Èsser uman - Ocean[modificar | modificar la font]
Segon las donadas darrièras[18] sols 4 % de l'ocean mondial seriá esparnhat per las activitats umanas e 40 % seriá fòrça afectat, subretot dins l'emisfèri Nòrd, prèp dels païses industrializats, Marga e Mar del Nòrd, mars de China (Meridionala e Meridionala) e lo long dels litorals de l'America del Nòrd coma aquel de Sri Lanka[19].
Exploracion[modificar | modificar la font]
L'exploracion dels fons marins es venguda possibla recentament solament.
Lo punt pus prigond dels oceans es l'abís Challenger de la fòssa de las Marianas, dins l'ocean Pacific prèp de las illas Marianas del Nòrd. Tot explorat en 1951 per la nau britanica Challenger II, sa prigondor maximala atenh 10 923 m.
Lo sòl oceanic es gaireben pas explorat e pas cartografiat. Una mapa globala dels fons marins amb una resolucion de 10 km, creada en 1995 sus la basa de las anomalias gravitacionalas de la superfícia oceanica, es totjorn en progrès[20], amb l'acumulacion de las mesuras altimetricas.
Ressorsas naturalas[modificar | modificar la font]
L'ocean es una ressorsa majora, alieutic subretot, mas que contribuís a la regulacion climatica e que - amb lo fitoplancton - balha e recicla gaireben 80 % de l'oxigèn de l'aire.
Pollucion[modificar | modificar la font]
L'ocean mondial es lo receptacle de nombrosas pollucions balhadas par l'aire, pels rius, pels littorals o dirèctament dins la mar: foratges petrolièrs e extraccions de sablas, algas, descais, sediments e fanga de curatge, municions immergidas, accidents, que las marèas negras o verdas.
Proteccion dels oceans[modificar | modificar la font]
La securitat maritima es capitada jos lo patronatge la ONU per l'Organizacion Maritima Internacionala (OMI).
Une conferéncia mondiala dels oceans[21] reünida a Madado engatgèt las partidas a aparar melhor l'ocean mondial, e conclusa per una Declaracion (Declaracion de Manado [22]). L'Euròpa (la Comission) met en plaça une « estrategia en favor del desvolopament de la region de la mar Baltica »[23], qu'envita e vòl ajudar los estats de la region balta a prendre en compte melhor l'environament.
Mitologia[modificar | modificar la font]
Lo mot d'Ocean s'utiliza dempuèi longtemps pels Òmes. Imaginavan aquel coma un grand flume qu'entorneja la tèrra. Dins la mitologia grèga, Ocean es un Titan, filh d'Oranos (lo Cèl) e de Gaia (la Tèrra)[24]. Es sovent representat coma d'un ancian setat sus las èrsas de l'ocean, amb una pica dins la man e un mostre marin al seu costat. Tend una urna e versa d'aiga, simbòl de la mar, dels flumes e de las fonts[25].
Autres oceans[modificar | modificar la font]
Oceans desapareguts[modificar | modificar la font]
La tectonica de las placas cambièt la fisionomia de la Tèrra, existiguèt plusors oceans coma:
- Pantalassa, lo vast ocean entornejant lo supercontinent de la Pangèa ;
- Tètis, situat entre le Gondoana e la Laurasia;
- Tornquist, l'ocean meridional entre Baltica e Avalonia.
- L'ocean Centralian, ocean del Devonian.
- L'ocean Reic, ocean del Silurian e del Devonian.
- L'ocean Iapetus, ocean del Cambrian e del Silurian.
Oceans extraterrèstres[modificar | modificar la font]
La Tèrra es lo sol objècte astronomic conegut amb d'espandidas d'aiga liquida en superfícia.
Pasmens, d'aiga liquida existís jos la superfícia de plusors satellits, aparada del voide e del fred glacial jos un jaç de glaces de plusors quilomètres; coma Euròpa o probablament Callisto e Ganimèda. IEs possible que d'autres satellits (Triton e d'autres) possedisson d'oceans intèrnes uèi gelats.
Las planetas Uranus e Neptun poirián pas possedir d'oceans d'aiga liquida jos lor atmosfèra, perque son de bolas de gas que son nuclèu seriá solide.
L'existéncia d'un ancian ocean sus l'emisfèri nòrd de Mart es uèi en debat. De descobèrtas recentas realizadas per la mission "Mars Exploration Rover" indican que Mart possediriá d'aiga al mens un luòc.
Se trobèt que Titan possedís d'idrocarburs liquids a sa superfícia, jos la forma de grands lacs puslèu que de mars. I a pas « d'ocean(s) » global sus la luna giganta de Saturne, amagat(s) jos sos nívols.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Pierre Papon, Le sixième continent. Géopolitique des océans, Odile Jacob, 1996.
- (fr)Jean-René Vanney, Geographie de l'océan global, Gordon & Breach, 2001
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Jean-Marie Pérès, article « Océans et mers », Encyclopédie Universalis, 2007 [http://www.universalis.fr/corpus2-encyclopedie/117/0/N130961/encyclopedie/OCEANS_ET_MERS.htm
- ↑ (en) OHI, Limits of oceans and seas, Special Publication n°23, 3en édition, 1953, Monte-Carlo.
- ↑ Universalis
- ↑ Las estimacions van de 357 a 361,2 milions de quilomètres carrats
- ↑ vejatz ce récapitulatif. Estimacions pus precisas : 361 132 000 km2, 335 258 000 km2
- ↑ las estimacions van de 1,268 a 1,37 miliard de km3, le comparatif.
- ↑ lo comparatiu
- ↑ Segon lo NOAA
- ↑ Vejatz pour la masse volumique e per la massa.
- ↑ (fr)Lucien Laubier, article « Océanographie », Encyclopédie Universalis, 2007
- ↑ (en)Article « Oceanography », Encyclopædia Britannica
- ↑ (en)Tom Garrison, Oceanography: An Invitation to Marine Science, 5a ed., Thomson, 2005 (ISBN 978-0534408879) p. 4.
- ↑ "Universalis"
- ↑ Son pus nombrosas prèp de las dorsalas, mas pas passan pas qualques centenas de mètres.
- ↑ Vejatz page de présentation sus las ondadas de tempèsta del Centre Canadian de Prevision d'Auragan.
- ↑ (en)Observation and estimation of Lagrangian, Stokes and Eulerian currents induced by wind and waves at the sea surface, F. Ardhuin, L. Marié, N. Rascle, P. Forget, and A. Roland, 2009: J. Phys. Oceanogr., vol. 39, no. 11, pp. 2820–2838
- ↑ (en) Tangential stress beneath wind- driven air-water interfaces, M. L. Banner and W. L. Peirson, J. Fluid Mech., vol. 364, pp. 115–145, 1998
- ↑ Revista Science, 15 de febrièr de 2008
- ↑ Mapa mondiala dels impactes de l'Òme sus l'ocean mondial (« A Global Map of Human Impacts to Marine Ecosystems »), amb las donadas per 17 types d'impacts anthropiques
- ↑ [pdf]Mapa dels fons marins
- ↑ Statement Emanating fromthe Global Ocean Policy Day WORLD OCEAN CONFERENCE Manado, Indonesia,May 13, 2009
- ↑ Déclaration de Manado (ec.europa.eu Manado Ocean Declaration)
- ↑ stratégie de la Commission européenne en faveur du développement de la région de la mer Baltique ((en))
- ↑ http://www.cosmovisions.com/$Ocean.htm, ed.Imago Mundi, Océan
- ↑ http://www.dicoperso.com/term/adb0aeb1acada757,,xhtml ed. Dicoperso, Mythologie grecque et romaine


c: text/html

text:
800
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 800 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Aglabidas[modificar | modificar la font]
Aprofichant lo caòs que tocava Ifriqiya dempuei quauqueis annadas, l'emir Ibrahim ibn al-Aghlab (800-812) capitèt d'obtenir la cession de la region coma fèu ereditari en cambi dau pagament d'un tribut anuau. Dins lei fachs, aquò li permetèt de fondar una dinastia — leis Aglabidas — que venguèt de facto independenta maugrat lo mantenement d'un liame de vassalitat teoric ambé lo Califat Abbassida.
America[modificar | modificar la font]
Calakmul[modificar | modificar la font]
Inauguracion de dos monuments novèus dins la vila. Lo rèi associat a sa bastida es desconegut mostrant lo declin de la ciutat[1].
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Per redurre lo caòs en Ifriqiya, lo califa Harun al-Rashid (789-806) acceptèt de fisar la region a l'emir Ibrahim ibn al-Aghlab (800-812). L'endrech venguèt un fèu ereditari de la dinastia novèla en cambi dau pagament d'un tribut anuau. Pasmens, dins lei fachs, la mitat orientala de Magrèb venguèt de de facto independenta entraïnant un important replec dau Califat vèrs l'èst.
Srivijaya[modificar | modificar la font]
Mòrt dau maharadja Dharanindra que foguèt remplaçat per Samaragrawira.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Quimia[modificar | modificar la font]
Vèrs aquela annada, descubèrta de l'acid cloridric per l'alquimista iranian Jabir Ibn Hayyan (vèrs 721 - 815).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Província de Pennsylvania
La Província de Província de Pennsylvania èra partida de las Colonias Mejanas, foguèt fondada pel quaker anglés William Penn lo 4 de març de 1681. Lo nom ven del patroním del paire William e del mot latin sylvania, (selva). Èra una de las Tretze Colonias britanicas de l'America del Nòrd que se rebellèron contra lo govèrn britanic en 1775 e que proclamèron lor independéncia creant alara los Estats Units d'America. Venguèt l'estat actual de Pensilvània dels Estats Units d'America.


text:
Projeccion de Fischer
La projeccion de Fischer qu'ei un biais de simbolizar e de tradúser suber las duas dimensions deu paper o deu frineston de l'ordinator l'estructura tridimensionau d'ua molecula e atau de la diferéncia deus sons estereoisomèrs. Qu'ei utilizada en quimia organica e mei que mei en bioquimia dens l'estudi de las òsas qui son cadenas de carbònis ligadas dab atòms d'oxigèn e d'idrogèn.
Principi[modificar | modificar la font]
- La molecula representada qu'ei orientada dab lo son carbòni lo mei oxidat (notat C1 en quimia) hicat en haut.
- La cadena de carbònis (autament dit los ligams carbòni-carbòni) qu'ei simbolizada per ua linha verticau.
- Los autes ligams que son marcats orizontaument* Los atòms de carbòni non son pas escrivuts puish qu'ei evident que's troban au center deus ligams que partajan dab los autes grops quimics ; dit d'un aute biais, los atòms de carbòni que's troban au center de la crotz formada per la loa cadena e los lors ligams dab los autes grops quimics.
Com un carbòni ligat dab quate grops quimics qu'ei tetravalent e situat au mitan d'un tetraèdre, la molecula atau representada b'ei de segur pas plana mes, au contra en volum: los ligams orizontaus que son en vertat orientats en davant de la paja (o deu frineston de l'ordinator) mentre qui los ligams orizontaus que son orientats en darrèr (en bèth formar un arc, puish que cadun qu'ei orientat en darrèr).


text:
Ajuda:Consultacion
Presentacion de las divèrsas possibilitats de consultacion de l'enciclopèdia Wikipèdia.
Notatz que los articles son sovent en cors de melhorament. Se detectatz una error, esitetz pas a la corregir. La pagina de discussion associada a l'article compòrta sovent de precisions interessantas : esitetz pas a la consultar e a i notar questions o comentaris.
Somari
- 1 Lo formulari de recèrca
- 2 Las categorias
- 3 Las paginas especialas
- 4 Autres punts de partida de la consultacion
- 5 Istòric d'una pagina
- 6 Vòstra pagina d'utilizaire
Lo formulari de recèrca[modificar | modificar la font]
Aqueste formulari es en accès dirècte a esquèrra de tota pagina de l'enciclopèdia (o en naut a drecha per los qu’utilizan l'abilhatge ancian).
Notatz que se lo coneis, lo lector pòt tanben picar lo títol de l'article dirèctament dins la barra d'adreça de son navegador. Exemple : http://oc.wikipèdia.org/wiki/Informacion.
- Lo boton Consultar amòda la recèrca de l'article correspondent al(s) mot(s) picat(s). La correspondéncia deu èstre exacta, fòra de las majusculas/minusculas e los accents. Exemple : Nautisme fornirà pas l'article intitolat Nautisme (vela).
Se l'article es pas trobat, son prepausats los títols dels articles que lo tèxt conten lo mot picat, a mens que la foncion siá estada desactivada temporàriament (foncion Recercar).
- Lo boton Recercar amòda la recèrca dins lo tèxt meteis dels articles e fornís la lista dels articles concernits.
La foncion Recercar es pas totjorn disponibla perque sollicita fòrça los servidors. Se pòt totjorn utilizar lo motor de recèrca extèrne Google, pus rapid mas qu’a qualques inconvenients coma la sosta d'indexacion de las paginas novèlas o la diferéncia d'interpretacion dels mots clau. Notatz qu'aquí un signe + es necessari davant cada mot per obténer las paginas contenent al còp aquestes mots.
Creacion d'un article : Coma es malencontrós - quitament desplasent - de crear e desvolopar un article existent (doncas amb un nom diferent mas vesin), se recomanda de totjorn s'assegurar de l'inexisténcia reala de l'article. Aquò es aisit quand la foncion Recercar es activa, senon cal utilizar un motor de recèrca coma Google o recórrer a d'autres metòdes (categoria o paginas especialas) o remandar la recèrca.
Notatz qu'es possible d'espandir la recèrca o de la modular al delà dels articles de l'enciclopèdia en i jonhent las paginas d'ajuda o de discussion, etc. Aquò se règla amb l'ajuda de las casas de marcar qu’apareisson en fin de tot resultat de recèrca ; casas tanben presentadas dins las preferéncias d'utilizaire.
Vejatz tanben : Ajuda:Recèrca per mai de detalhs.
Las categorias[modificar | modificar la font]
Se pòt recercar un article o d'informacion en general en seleccionant una de las categorias que pertòcan lo subjècte de recèrca coma Categoria:Astronomia, Categoria:Musica, Categoria:Espòrt, etc.
Las categorias recampan d’articles de meteissa natura, per exemple Categoria:Biografia balha accès a totas les biografias o almens a totas las que compòrtan a la fin del tèxt lo ligam requesit. Esbòssan una estructura d'arbre e permeton una circulacion entre diferents nivèls e diferents tipes d'articles.
Un còp un article trobat, sufís de seguir los ligams de categoria que compren, per conéisser los articles que partejan amb el aquesta categoria.
La lista de las categorias es Special:categories. Una lista de categorias principalas classadas per tèmas es accessibla sus la pagina Wikipèdia:Categorias.
Se pòt tanben picar dirèctament dins la barra d'adreça de navigacion http://oc.wikipèdia.org/wiki/Categoria:Astronomia per exemple.
Lo principi de las categorias s'es mes en plaça a la mièg-2004 ; l'utilitat de las categorias va créisser amb son extension, son perfeccionament e son apropriacion progressiva pels participants.
Vejatz tanben : Ajuda:Categoria per mai de detalhs.
Las paginas especialas[modificar | modificar la font]
Las paginas especialas prepausan divèrsas seleccions d'articles o autras paginas ; certanas son utilas per l'exploracion de l'enciclopèdia, en particular las seguentas :
- Articles novèls
- Special:Newpages, utilizada en particular per eventualament sortir un article de la categoria esbòs e per evitar de marrida partidas.
- Articles recentament modificats
- Special:Recentchanges, i a un ligam dins lo menut d’esquèrra.
- Una pagina a l’azard
- Special:Randompage, utilizacion ludica, de tèst o de veritabla consultacion en seguent los ligams d'un article, i a un ligam dins lo menut d'esquèrra.
- Articles per ancianetat
- Special:Ancientpages
- Lista alfabetica dels articles
- Special:Allpages, paciéncia exigida ...
Autras paginas especialas...
- Lista de las paginas especialas : Special:Specialpages
- Paginas especialas especialas : A esquèrra de tot ecran, un ligam Paginas ligadas permet d'obténer la lista de totes los articles possedent un ligam cap a l'article consultat e a un autre ligam Seguida dels ligams los d’aquestes articles que son estats modificats.
Autres punts de partida de la consultacion[modificar | modificar la font]
La seleccion dels tèmas[modificar | modificar la font]
L'acuèlh prepausa un somari dels tèmes o matèrias principalas.
Los projèctes[modificar | modificar la font]
Wikipèdia:Projècte recensa los principals projèctes axats sul desvolopament d'articles se raportant a una matèria o un tèma particulars.
L'actualitat[modificar | modificar la font]
L'actualitat presentada dins la pagina d'acuèlh es una invitacion a la consultacion a travèrs de ligams que prepausa de seguir o los articles qu'invita a crear (ligams roges).
Los articles de qualitat[modificar | modificar la font]
D'autres initiativas coma la promocion dels articles mai complits (articles de qualitat) son d'autras pòrtas d'entrada e de navigacion dins l'enciclopèdia.
Las autras Wikipèdias[modificar | modificar la font]
Los que legisson almens una autra lenga pòdon recercar d’articles dins una autra Wikipèdia e seguir los eventuals ligams interwiki cap a la Wikipèdia occitana. Aquestes ligams son presents en defòra de l'article meteis, dins la partida esquèrra de la pagina.
Procediments ancians[modificar | modificar la font]
Las listas, indèxes tematics, etc. procediments renduts parcialament obsolets per l'usatge de las categorias.
Istòric d'una pagina[modificar | modificar la font]
Cada pagina dins Wikipèdia a un istòric de totas las modificacions aplicadas sus l'article. Es de còps interessant de poder anar recuperar d’informacions que son estadas suprimidas per d'autres.
Vejatz tanben : Ajuda:Istòric per mai de detalhs.
Vòstra pagina d'utilizaire[modificar | modificar la font]
Post-scriptum : En vos inscrivent, dispausatz almens d'una pagina personala que podètz acapçar : una partida en portal o ajuda-memòria personals. En aprenent cossí modificar aquesta pagina, avètz la possibilitat d'i dispausar totes los signets que desiratz jos la fòrma de ligams de tipes divèrses:
-
- Motors de recèrca...
-
- Utilisez Google per recercar dins Wikipèdia (en francés solament) ;
- Utilisez Google per recercar dins Wikipèdia (dins la màger part de las lengas).
-
- Seleccion de categorias...
- Atencion ! Per que vòstra pagina rentre pas dins las categorias qu'inscrivètz aicí, cal emplegar la fòrma seguenta que compren un : suplementari : ''':'''categoria:''nom categoria''.
- Seleccion de projèctes...
- Seleccion d'articles... (occitanofòns o en d'autras lengas !)
- Seleccion de paginas especialas, coma Articles novèls...
- Seleccion de paginas de mantenença, d'ajuda, etc.
Notatz encara que dispausatz tanben d'una pagina personala de seguida, valent a dire vos informant de tota actualizacion dels articles que vos interèssan.
Passaretz atal naturalament del plaser de la descobèrta a las satisfaccions de la collaboracion a l'enciclopèdia ! Per vos inscriure, trobatz un pseudonim e vesètz aqueste formulari!


text:
Björn Borg
Modèl:Infobox jogaire de tennis
Björn Borg (idem Björn Rune Borg per l'estat civil suedés, nascut a Södertälje, ran Estocòlme lo 16 de junh de 1956) es un jogaire de tennis suedés ara retirat, ex numèro 1 mondial e considerat per totòm demest los campions màgers de l'istòria del sieu espòrt.
Somari
Vida e carrièra[modificar | modificar la font]
Las victòrias[modificar | modificar la font]
Ganhèt 11 torneges del Grand Slam o Grand Chelèm, 6 còps Roland-Garros en 1974, 1975, 1978, 1979, 1980 e 1981, 5 còps adereng Wimbledon, recòrd de l'istòria per çò qu'es dels torneges ganhats de seguit, en 1976, 1977, 1978, 1979 e 1980.
Foguèt tanben venceire del Masters, 2 vegadas, en 1979 e 1980, e primièr del ranking o classament de l'ATP - Associacion dels Jogaires de tennis Professionals , en 1980 e 1981.
Obtenguèt per son país, qu'èra lo primièr còp per Suècia, la Copa Davis en 1975.
Los adversaris[modificar | modificar la font]
Sos adversaris mai famoses e pinhastres, remirables sovent, mas pr'aquò pas totjorn fairplays (e d'unes que i aguèt lo se chafrèron Ice-borg, d'unes autres Ice Man, o l' Extraterrèstre (sic lo grand jogaire romanés tan talentuós coma coquin e badinaire Ilie Nastase) , amb un fum de mesprètz dins lo ton, en bocas, per molts, e los " jornalistas " beles primièrs (mas susquetot amb fòrça despièch, que los mediòcres, li n'agrada pas cap lo pur gèni...), foguèron los nòrd-americans Jimmy Connors[1]e John McEnroe[2], lo chèc Ivan Lendl, l'argentin Guillermo Vilas e l'italian Adriano Panatta (lo sol que ganhèt contra el a París, dos còps, en 1973 e 1976, dins los torns preliminars).
Un desplaser màger[modificar | modificar la font]
Poguèt pas jamai ganhar l'US Open que lai arribèt 4 còps en finala (en 1976,1978,1980 e 1981) nimai l'Australian Open que son melhor resultat ailai foguèt un tresen torn en 1974.
La retirada[modificar | modificar la font]
Se retirèt sobte en 1983, sens aclarar cap las rasons d'aicesta decision, d'un biais estonant e susprenent assatz, quand èra encara lo numèro 2 del ranking de l' ATP.
Aviá sonque 27 ans.
Una certa lassièra tanplan o pòt explicar. D'efièch, aviá començat la siá carrièra subre d'ora, a l'edat de 15 ans, en Copa Davis.
De qu'unas annadas puèi, temptèt un retorn timidòt a la competicion pr'aquò, mas aprèp una partida "tèst" perduda contra lo catalan Jordi Arrese, en 1991, a l'Open de Montcarles, renoncièt definitivament, aprèp una ultima darrièra desfacha en finala a Moscòu, contra lo jogaire rus Alexandre Volkov, en 1993.
Lo problèma màger per el es, èra qu'aviá perdut un pauc, just un pauc mas èra ben pro, las qualitats qu'èran las siás de per abans.
Lo bilanç[modificar | modificar la font]
S'èra agut ganhats en total 64 torneges oficials ATP, 100 amb las exibicions, çò es 36 de mai en torneges de participacion limitada o d'invitacion...) en simple (que demest eles 11 de Grand Slam e 5 finalas perdudas) mai 4 en dobles sul circuit mondial.
La siá primièra victòria s'escasèt a l'Open de Nòva Zelanda, a Auckland, en genièr de 1974, e la darrièra a Genèva, en Soïssa, dins lo Martini Open, en setembre de 1981.
Es tanben una de las caracteristicas de la siá carrièra que, fin finala, ne foguèt pro corta, sonque 8 annadas de vertadièra activitat al cim del tennis mondial, quand d'unes autres que i a, li ne cal 12 o 15 ans o mai, per se fargar un palmarès, una carrièra, una fama, una plaça al solelh mondial.
Un espet dels màgers foguèt la siá victòria al Roland-Garros de 1980, sens pèrdre un sol set.
Se capitèt pas jamai de véncer a Nòva York, las siás ajustas esportivas amb Jimmy Connors e John McEnroe demòran çaquelà demest las pus acarnassidas e remirablas de l'istòria del tennis mondial.
Tanben ne son de destriar ambedoas las siás finalas de Wimbledon contra John McEnroe, la primièra ganhada, en 1980, e la segonda, perduda (aprèp 41 victòrias adereng, recòrd del torneg) en 1981.
Los recòrds[modificar | modificar la font]
Los recòrds detenguts per Björn Borg, levat los citats çai-sus, son:
- - De 27 torneges de Grand Slam jogats, 11 ganhats, çò es un percentatge de 41%, recòrd masculin de l'Èra Open.
Lo recòrd absolut, femenin, es lo de l'australiana Margareth Court-Smith que de 29 torneges jogats, ne ganhèt 24 (82%).
- - Un ratio de 141 victòrias per sonque 16 desfachas (totjorn en Grand Slam), çò es 89,8%., davant Jimmy Connors (82,6%), John McEnroe ( 81,5%), André Agassi (80,9%) e l'alemand Boris Becker (80,3%) pels jogaires retirats, e Roger Federer (87,5%) e Rafael Nadal (85,7) pels jogaires encara en activitat.
- - Lo nombre d'annadas seguidas a ganhar en Grand Slam, entre 1974 e 1981, çò es 8, a egalitat amb Pete Sampras (1993-2000).
Per çò que del nombre de victòrias en Grand Slam se tracha, es 4en, detràs Roger Federer (16), Pete Sampras (14) e l'australian Roy Emerson (13).
Lo sieu jòc[modificar | modificar la font]
La qualitat extrèma del sieu jòc de fons de cort, lo sieu passing, lo sieu revèrs de doas mans, el lo drechièr, la siá e tant excepcionala percepcion visuala, lo sieu retorn de servici folzejaire e assassin, mas tot parièr lo sieu desplaçament (lateral mai que tot mas aprenguèt lèu-lèu a montar a la ret, que se ganha pas 5 còps Wimbledon sens o far...), e malgrat un fisic rasonable mas pas cap excepcional (1m.82, 72 k, en las siás annadas melhoras...) amb çaquelà una condicion fisica espectaclosa tostemps, ne faguèron lo sol jogaire de l'istòria tota del tennis fins ara a poder obténer, d'un biais simultanèu o quasi, 5 triomfs a Wimbledon e 6 a Roland-Garros, çò es sus de superfícias de jòc, la tèrra batuda e la tepa, gaireben incompatiblas e del tot opausadas, diferentas, antagonicas gaireben, e que demandan de qualitats pro particularas caduna, quand de campions coma lo nòrd-american Pete Sampras poguèt pas jamai ganhar a París, e lo soís Roger Federer se deguèt esperar pacientós que pacientós, aprèp 3 finalas perdudas davant lo catalan malhorquin en Rafa Nadal, 2009 per o capitar.
La question inutila...[modificar | modificar la font]
Saber se ne foguèt el o pas lo melhor jogaire de l'istòria del tennis es un problemòt segondari... parlan per el sos resultats, sos recòrds e sas performàncias, lo sieu palmarès.
E lo sieu biais per lo s'abastar.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Björn Borg...: The Björn Borg Story, Chicago, H.Regnery Co., 1975 (en anglés)
- Eugene L. Scott: Björn Borg, my Life and Games, Nòva York, edicions Simon & Schuster, 1980 (id)
Documents audiovisuals[modificar | modificar la font]
- IV / L'Ère de l'Open
4 caissetas VHS, amb comentari dich per en Jean-Paul Loth (blanc e negre & color, 54' + 53' + 54' + 52'), FFT/ACES PRODUCTION, MAGIC MOVIES, França, 1992 (en francés)
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
-
- (en) Espaci en Björn Borg sul sit oficial ATP
- (en) Perfil d'en Björn Borg per la BBC
- (en) Club de suporteires d'en Björn Borg
- (en) Björn Borg per sempre...
- (en) La companhiá de mòda Björn Borg...
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]
- Tennis
- Naissença a Estocòlme
- Naissença en 1956
- Jogaire de tennis
- Jogaire suedés de tennis
- Campion de tennis titolat en Grand Chelèm (simple)
- Campion de tennis titolat a Roland-Garros
- Campion de tennis titolat a Wimbledon
- Campion de tennis titolat als Masters
- Jogaire de tennis victoriós en Copa Davis
- Membre de l'International Tennis Hall of Fame


text:
Roergue
Roergue (o eventualament Roèrgue) es una anciana província d'Occitània (e del Sud de França) correspondent aproximativament a l'actual departament d'Avairon. Aprèp aver fach partida del Comtat de Tolosa, foguèt restacat a Guiana abans de n'èsser destacat a l'ocasion de la formacion de la província de la Nauta Guiana en 1779.
La capitala istorica es Rodés.
Lo gentilici de Roergue es roergàs -assa o roergat -a.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Roergue es limitròf d'Auvèrnha al nòrd, de Lengadòc al sud e al sud-oèst, de Gavaudan a l'èst e de Carcin a l'oèst.
Divisions[modificar | modificar la font]
Roergue compreniá en particular lo Comtat de Rodés, e mai la Nauta Marcha (Milhau) e la Bassa Marcha (Vilafranca de Roergue).
Roergue (amb Agenés, Carcin e Peiregòrd) foguèt restacat a la generalitat de Guiana tre 1579, que son sèti èra inicialament a Bordèu e foguèt transferit a Montalban, amb un ressòrt restrench en 1716 a las eleccions de Roergue e de Carcin (generalitat de Montalban).
Amassat amb Carcin en 1779, formèt la província de Nauta Guiana ont foguèt establida una assemblada provinciala compausada de cinquanta dos membres :
- l'evesque de Rodés, president ;
- los evesques de Caors, de Vabres e de Montalban ;
- sièis membres del clergat ;
- setze gentilòmes ;
- tretze deputats de las ciutats ;
- tretze deputats de las campanhas.
I aviá, en mai d'aquò, dos procuraires generals sindics e un secretari archivista. Aquela assemblada s'acampava cada dos ans a Vilafranca de Roergue ; èra encargada de repartir las contribucions e de ne far la levada, de velhar suls talhièrs de caritat, etc.
A la Revolucion, la província foguèt transformada en departament mas lo canton administratiu de Sent Antonin ne foguèt destacat amb la creacion del departament de Tarn e Garona en 1808.
- Divisions eclesiasticas : Las parròquias d'aquesta província èran repartidas entre la diocèsi de Rodés e la de Vabres.
- Divisions judiciàrias : Jol regne dels comtes de Roergue e de Rodés, la justícia i èra administrada en lor nom per de vicaris o viguièrs. Se comptava setze vigariás en 1349. Èran : Peirussa, Rocacezièra, Najac, Vilanòva, La Roca Valserga, La Guiòla, Sauvatèrra, Sant Geniés d'Òlt, Sant Roma de Tarn, Verfuèlh, Sant Africa, Sent Antonin, Cassanhas Begonhés, Milhau, Corripèira e Vilafranca. A l'escalon superior, la justícia èra renduda pel senescal de Roergue]].
En 1789, Roergue èra devesit entre la Senescalciá de Roergue qu'ocupava un sèti a Vilafranca de Roergue, que ne dependiá lo balhatge de Milhau, e la Senescalciá de Rodés (correspondent al Comtat de Rodés).
- Divisions fiscalas : Fasent partida de la Generalitat de Montalban, Roergue, país d'eleccion, èra devesit entre l'eleccion de Rodés, l'eleccion de Vilafranca e l'eleccion de Milhau. Las eleccions de Rodés e de Milhau fasián partida dels païses de pichona gabèla, alara que la de Vilafranca fasiá partida dels païses redimits. Mentre que país d'eleccion, lo Roergue èra somés a la talha reala.
- Estats de Roergue: Roergue aviá sos estats que s'acampavan regularament cada an. Als sols comtes de Roergue apartenián lo drech de los convocar. Aprèp eles, los comtes de Rodés e los reis que lor succediguèron aguèron aqueste privilègi. A l'origina, los Estats s'acampavan a Rodés. Pus tard, se tenguèron successivament a Milhau, a Sauvatèrra, a Salas Comtals e a Vilafranca. En defòra de la noblesa e del clergat, los cònsols de las ciutats e los dels borgs e dels vilatges grands avián lo drech d'i aver un sèti. Es l'evesque de Rodés que presidissiá. Suprimits en 1606, puèi restablits en 1611, suprimits un segond còp en 1651, foguèron pas mai restablits.
Lo Pagus dels Rutèns[modificar | modificar la font]
Abans la conquista romana, Roergue èra abitat pels Rutèns, Rutheni, pòble cèlta d'Euròpa Centrala arribat vèrs lo sègle IV abans nòstra èra. Pòble poderós, los Rutèns avián tres ciutats principalas : Segodunum, en lenga celtica "montanha de segal" (Rodés) ; Condatemagus, ciutat del confluent (al barri d'Embarri, prèp de Milhau), e Carentomagus, ciutat dels parents (Caranton). Sus totes aquestes punts s'es descobèrt d'ossaments, de monedas, de medalhas, de terralhas e d'autres objèctes d'art e d'industria que semblan de confirmar la posicion d'aquestas tres ciutats gallesas.
Vesins e aliats dels Arvèrnes, los Rutèns los seguiguèron dins lors expedicions al delà dels Alps e combatèron dins lors rengs. Betultich o Bituitos, cap dels Arvèrnes, comptava dins son armada vint dos mila arquièrs rutèns, quand, jonch als Allobròges, caminèt contra lo cònsol Quintus Fabius Maximus e li liurèt batalha al confluent de Ròse e d'Isèra, l'an 121 abans l'èra crestiana. Se sap que l'armada confederada foguèt vençuda e qu'una partida del país dels Rutèns se trobèt compresa, jol nom de Rutèns provincials, dins la Província romana, que s'espandiguèt fins a Tarn.
S'apelèt Rutèns independents los qu'abitavan sus la riba esquèrra d'aqueste riu ; mas aquestes darrièrs tardèron pas de subir lo sòrt dels seus fraires. Aguent pres part a la revòlta de Vercingetorix contra Cesar, foguèron vençuts e someses. Tre alara, coma la rèsta de las Gàllias, tot lo país dels Rutèns rentrèt jos la dominacion romana. Dins la division de las Gàllias per August, foguèt comprés dins Aquitània, e dins Aquitània primièra jos Valentinian. Roma i establiguèt de colonias, i bastiguèt de temples, de cirques, d'aqüaductes ; de vias publicas percorreguèron lo país dins totes los sens. Al sègle V, s'i parlava la lenga latina.
Aqueste foguèt, se ditz, Sant Marcial que, lo primièr, venguèt predicar l'Evangèli als Rutèns, en l'an 250. Al sègle IV, los crestians èran ja nombroses dins Roergue. Çaquelà, al sègle V, Ruth, la divinitat celtica, i èra encara adorada. Sant Amanç entreprenguèt de convertir aqueste pòble. « Un jorn qu'aqueste sacrificava a Ruth, ditz un istorian, Amans apareguèt e li reprochèt son impietat e sos excèsses ; mas, vesent qu'al luòc de se rendre als esfòrces de son zèl entrava en furor contra ala, invoquèt lo Sénher, e tot d'un còp de nivoladas espessas s'amontèron, lo tròn grondèt, esclatèt, e l'odiós simulacre tombèt en pèças. » A aquesta vista, los Rutèns se getèron als pès del sant e demandèron lo bateg. Çaquelà, en rendent als Galleses lors dreches politics, l'emperaire Honorius lor aviá impausat de contribucions exorbitantas. Amans rescatèt los Rutèns d'aqueste tribut. Aquesta sollicitud acabèt de li ganhar los còrs.
Comtat de Roergue e Comtat de Rodés[modificar | modificar la font]
Aprèp aver fach partida de la província romana d'Aquitània primièra, Roergue foguèt destacat per Carles lo Calv del ducat d'Aquitània e plantat en comtat al profièch d'una branca cadeta de l'Ostal de Tolosa. A la mòrt de la comtessa Joana de Tolosa, filha del darrièr comte de Tolosa Raimon VII e esposa d'Anfós de Peitieus, fraire de sant Loís de França, Roergue foguèt incorporat a la corona de França.
L'arribada dels Capecians provoquèt l'abandon de la vièlha Senescalciá de Najac, fidèla a la dinastia ramondina, al profièch d'una vila novèla : Vilafranca de Roergue. La capitala de la província foguèt transferida a Rodés, pus centrala, qu'aprèp la Revolucion.
Amb aquò, una partida de Roergue, qu'èra estada daissada en penhora per lo comte de Tolosa Raimon de Sant Geli al vescomte de Milhau abans de partir a la crosada, foguèt a l'origina del Comtat de Rodés que passèt als Armanhacs e que foguèt restacat a la corona definitivament solament jos Henri IV, darrièr comte de Rodés.
Los comtes de Rodés gaudissián de dreches regalencs, amb poder de far batre moneda, de levar l'impòst, de crear sergents, etc. A lor aveniment al comtat, èran coronats per l'evesque de Rodés, assistit pel dom d'Aubrac e dels abats de Bonaval, de Bonacomba, de Lòc-Dieu e de Bèluoc. Emai de las quatre castelaniás, que gaitavan coma las claus de la província, possedissián en Roergue prèp de vint-e-quatre castèls e un grand nombre de fèus entre los quals dos vescomtats, Peirebruna e Cadars, e dotze baroniás : Landorre, Estanh, Castelpers, Panat, Verdun sus Garona, Aliramont, Aurèla, Severac, Caumont de Plancatge, Calmont d'Òlt e Brusca. Un senescal, un jutge del comtat, un jutge de las montanhas, quatre castelans e un jutge d'apelacion i rendián justícia en lor nom.
Guèrras de Religions[modificar | modificar la font]
Ja durant la Crosada dels Albigeses, Roergue aviá vist la màger part de las sieunas vilas, entre autras Milhau, Sant Antonin, Lo Mur de Barrés, La Guiòla e Severac, arroïnadas per Simon de Montfòrt (1208-1214). Aquelas vilas meteissas foguèron las primièiras de se declarar per la Reforma dins Roergue. I aguèt lèu de glèisas reformadas a Espaliu, a Vilafranca, a Sant Africa, a Vilanòva, a Peirussa, a Compèire, a Sant Liòns, etc. Puèi, la persecucion se'n trajant, los protestants prenguèron las armas. D'aquí una guèrra longa e sanguinosa que las ferors de la Liga amenaçavan de perpetuar dins aqueste país, e dins la quala moriguèron mai de dètz-e-uèch mila protestants o catolics, sens comptar las glèisas que foguèron pilhadas e devastadas, las vilas e los vilatges saquejats o destrusits. A l'aveniment de Enric IV, aqueste país tornèt trobar enfin la tranquillitat.


text:
Lakota (lingüistica)
Lo lakota (Lakȟóta, teton, teton sioux) es la pus espandida del las tres lengas del pòble Sioux, de la familha del las lengas sioanas. E mai que generalament ensenhada e considerada pels parlaires coma una lenga separada, la lenga Lakota es mutualament comprensible amb dos autres lengatges (cf. Dakota) e considerada pels lingüistes coma una una de las tres varietats màgers de la lenga sioux (o dakota al sens larg). La lenga lakota representa una de las pus importanta lenga parladas de la comunitat dels americans natius als Estats Units, amb aproximadament 8000, 9000 locutors, mai que mai per las planas septentrionalas del Nòrd e Sud Dakota.


text:
Tariq ibn Ziyad
Tariq ibn Ziyad (arabi:طارق بن زياد), defuntat en 720) foguèt un general berbèr musulman que dirigiguèt la conquista islamica de l'Ispania visigotica en 711 A.D. Es considerat per èsser un dels pus importants comandant militar de l'istòria d'Iberia. Jols òrdres del calif omeia Al Walid I menèt una armada granda de la còsta nòrd de Marròc, e refortiguèt sas tropas sus un grand puèg nomenat uèi Gibartar. Lo nom de "Gibartar" es la derivacion espanhòla del nom arabi Jabal Tāriq (جبل طارق), que significa "montanha de Tariq".


text:
-475
Aquesta pagina concernís l'an -475 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Atenas[modificar | modificar la font]
Perseguida dei campanhas de la flòta de Cimon dins la region deis Estrechs ambé la conquista d'Eion. Après aquela victòria, luchèt còntra lei piratas establit lòng dau litorau de Tràcia.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Aquemenida[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra còntra la coalicion grèga menada per leis Atenencs. Pasmens, la situacion èra totjorn malaisada per lei fòrças pèrsas lòng dau litorau de la Mar Egèa en causa de la superioritat navala grèga. En particular, perdiguèron la vila d'Eion reconquistada per leis Atenencs.


text:
Sant Cosme
Sant Cosme[1][2][3] (Saint-Côme-d'Olt en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus. .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat en la vallée del Lòt, près de la confluence amb la Boralde de Sant-Chély-de Aubrac.
La commune est située dans la vallée du Lot, près de la confluence avec la Boralde de Saint-Chély-d'Aubrac.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Espalion, Christian-Pierre Bedel, al canton, 1993
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
{{Roergue}


text:
Aguesta categoria englòbe totes es webs qu'agen contenguts en quinsevolh variant dialectau dera lengua occitana sus era societat occitana. Es planes multilingües sus era societat occitana, son acceptades se an informacion relevanta en occitan. Es planes que hèsquen referéncia a quinsevolh tematica relacionada damb societat occitana mès que non siguen redactades en occitan an d'anar ena categoria dera sua respectiva lengua.
categories 2
sitis 3
CAOC
Cercle d'Agermanament Occitano Català.
Institut Occitan (InOc)
Operator regionau au servici de las comunas, deus establiments publics, deus departaments e de la region Aquitània, dedicada a la promocion e au desvolopament de la lenga e de la cultura occitanas. Servicis, botiga, actualitats.
Pare Nòste en aranés
Eth Pare Nòste en lenga aranesa.
Aguesta categoria en autes lengues: 88
Darrera actualitzacion:Juriòl 21, 2015 at 6:24:10 UTC
Societat
Espòrts
All Languages
Arts e cultura
Economia e empresa
Informàtica e Internet
Mieis de comunicacion
Léser
Referéncia
Regionau


text:
Jonquières Saint Vincent : A visiter absolument ! #1 Palais des Papes
Vous ne pouvez pas venir à Jonquières Saint Vincent sans passer par Avignon, à 23,8km du centre de Jonquières Saint Vincent, et venir voir le site le plus visité. Plus de 599 159 visiteurs y sont aller en 2012 contre 572 972 en 2011 ce qui en fait le 29e site en catégorie touristique le plus visité de France.
Le Pont du Gard ( Le pont du Gard a été construit peu avant l'ère chrétienne pour permettre à l'aqueduc de Nîmes, long de près de 50 km, de franchir le Gardon. En imaginant ce pont de 50 m de haut à trois niveaux, dont le plus long mesure 275 m, les ingénieurs hydrauliciens et architectes romains ont créé un chef-d'œuvre technique qui est aussi une œuvre d'art. Saint Bonnet du Gard, 13,2km de Jonquières Saint Vincent), est inscrit au Patrimoine Mondial de l'UNESCO depuis 1985. Abbaye de Montmajour (, c'est un site touristique inscrit au Patrimoine Mondial de l'UNESCO. Fourques, 16,1km de Jonquières Saint Vincent) Arles, monuments romains et romans ( Arles offre un exemple intéressant d'adaptation d'une cité antique à la civilisation de l'Europe médiévale. Elle conserve d'impressionnants monuments romains dont les plus anciens théâtre antique, cryptoportiques remontent au I Arles, 17,8km de Jonquières Saint Vincent), est inscrit au Patrimoine Mondial de l'UNESCO depuis 1981. siècle av. J.-C. Elle connut au IV er e siècle un second âge d'or dont témoignent les thermes de Constantin et la nécropole des Alyscamps. Aux XI e et XII e siècles, Arles redevint une des plus belles villes du monde méditerranéen. à l'intérieur des murs, Saint-Trophime avec son cloître est un des monuments majeurs de l'art roman provençal. Site archéologique de Glanum (, c'est un site touristique inscrit au Patrimoine Mondial de l'UNESCO. Saint Rémy de Provence, 22,6km de Jonquières Saint Vincent) Le Centre historique d’Avignon : Palais des papes, ensemble épiscopal et Pont d’Avignon ( Cette ville du midi de la France fut le siège de la papauté au XIV Avignon, 23,9km de Jonquières Saint Vincent), est inscrit au Patrimoine Mondial de l'UNESCO depuis 1995. e siècle. Le palais des Papes, forteresse d'apparence austère somptueusement décorée à l'intérieur par Simone Martini et Matteo Giovanetti, domine la cité, sa ceinture de remparts et les vestiges d'un pont du XII e siècle sur le Rhône. Au pied de ce remarquable exemple d'architecture gothique, le Petit Palais et la cathédrale romane Notre-Dame-des-Doms achèvent de former un exceptionnel ensemble monumental qui témoigne du rôle éminent joué par Avignon dans l'Europe chrétienne au XIV e siècle. Fort Saint-André à Villeneuve-lez-Avignon (, c'est un site touristique inscrit au Patrimoine Mondial de l'UNESCO. Villeneuve lès Avignon, 24,4km de Jonquières Saint Vincent) A faire durant votre séjour à Jonquières Saint Vincent En plein Air Ferme pédagogique Le Vieux Mas 1900 à Beaucaire (6,6km du centre de Jonquières Saint Vincent). Parc d'Astronomie du Soleil et du Cosmos à Les Angles (21,2km du centre de Jonquières Saint Vincent). Ferme pédagogique La Ferme Enchantée à Saint Chaptes (27,6km du centre de Jonquières Saint Vincent). Sentier Yeuseraie- Bois des Espeisses à Nimes (15,9km du centre de Jonquières Saint Vincent). La Capelière- Réserve Nationale de Camargue à Arles (25,9km du centre de Jonquières Saint Vincent). Centre de Découverte du Scamandre à Vauvert (29,9km du centre de Jonquières Saint Vincent). A découvrir Arènes de Beaucaire à Beaucaire (7,0km du centre de Jonquières Saint Vincent). Théâtre du Périscope à Nimes (16,1km du centre de Jonquières Saint Vincent). Arènes de Beauvoisin à Beauvoisin (22,8km du centre de Jonquières Saint Vincent). Théâtre Dojo du Centre à Avignon (24,2km du centre de Jonquières Saint Vincent). Médiathèque Carré d'Art-Musée à Nimes (16,6km du centre de Jonquières Saint Vincent). Site archéologique Glanum à Saint Rémy (22,6km du centre de Jonquières Saint Vincent). Visite de ville de l' Office de Tourisme des Baux de Provence à Les Baux-de-provence (21,0km du centre de Jonquières Saint Vincent). Miam ! Cave des Vignerons de Montfrin à Montfrin (4,7km du centre de Jonquières Saint Vincent). Cave Gallo Romaine à Beaucaire (7,0km du centre de Jonquières Saint Vincent). Caveau Le Clos Boisé à Theziers (9,0km du centre de Jonquières Saint Vincent). Distillerie Frigolet à Chateaurenard (24,2km du centre de Jonquières Saint Vincent). Villes et villages a visiter non loin de Jonquières Saint Vincent Classée Ville d'Art et d'histoire Beaucaire vous propose un grand nombre d'activités et de visites. (6,6km du centre de Jonquières Saint Vincent). Classée Ville d'Art et d'histoire Nîmes vous propose un grand nombre d'activités et de visites. (17,1km du centre de Jonquières Saint Vincent). Classée Ville d'Art et d'histoire Arles vous propose un grand nombre d'activités et de visites. (19,0km du centre de Jonquières Saint Vincent). Le village de Les Baux de Provence, classé parmis les plus beaux de France mérite le voyage (21,1km du centre de Jonquières Saint Vincent). Classée Ville d'Art et d'histoire Uzès vous propose un grand nombre d'activités et de visites. (23,8km du centre de Jonquières Saint Vincent).
A parcourir durant votre voyage à Jonquières Saint Vincent Château De Tarascon - Centre D'Arts René D'Anjou à Tarascon (7,9km du centre de Jonquières Saint Vincent). Les Jardins De Payan à Tarascon (8,1km du centre de Jonquières Saint Vincent). Château D'Aramon à Aramon (11,5km du centre de Jonquières Saint Vincent). Mémoires De Garrigue à Vers-Pont-du-Gard (14,0km du centre de Jonquières Saint Vincent). Jardins De La Fontaine à Nîmes (16,8km du centre de Jonquières Saint Vincent). Jardin Des 4 Saisons à Graveson (16,9km du centre de Jonquières Saint Vincent). Jardin Du Musee F. Mistral à Maillane (17,7km du centre de Jonquières Saint Vincent). Jardin Des Arts Et Jardin De L'Espace Van Gogh à Arles (17,9km du centre de Jonquières Saint Vincent). Jardin De L'Hortus à Arles cedex 1 (18,1km du centre de Jonquières Saint Vincent). Jardin D'Alcinoos à Saint-Rémy-de-Provence (18,8km du centre de Jonquières Saint Vincent). Chateau D'Espeyran à Saint-Gilles (20,2km du centre de Jonquières Saint Vincent). La Chartreuse De Villeneuve Lez Avignon à Villeneuve-lès-Avignon (24,0km du centre de Jonquières Saint Vincent). Jardins De L'Abbaye Saint-Andre à Villeneuve-lès-Avignon (24,0km du centre de Jonquières Saint Vincent). Le Jardin Des Oules à Saint-Victor-des-Oules (24,1km du centre de Jonquières Saint Vincent). Jardins Potagers Du Temple à Montaren-et-Saint-Médiers (26,5km du centre de Jonquières Saint Vincent). Jardin De La Noria à Saint-Quentin-la-Poterie (27,5km du centre de Jonquières Saint Vincent). Le Jardin De La Chapelle à Garrigues-Sainte-Eulalie (27,5km du centre de Jonquières Saint Vincent). Parc Du Domaine De La Tour à Saint-Chaptes (27,8km du centre de Jonquières Saint Vincent). Arboretum Jardin De Gaston à Saint-Martin-de-Crau (29,4km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée Municipal de la Vignasse à Beaucaire (7,1km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée Archéologique à Nimes (16,1km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée d'Histoire Naturelle et de Préhistoire à Nimes (16,1km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée des Beaux-Arts à Nimes (16,2km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée du Vieux Nîmes à Nimes (16,2km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée des Cultures Taurines à Nimes (16,4km du centre de Jonquières Saint Vincent). Carré d'Art Musée d'Art Contemporain de Nîmes à Nimes (16,6km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée Réattu à Arles (17,6km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée Frédéric Mistral à Maillane (17,8km du centre de Jonquières Saint Vincent). Muséon Arlaten à Arles (17,8km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée de la Maison Romane à Saint-Gilles-Du-Gard (20,0km du centre de Jonquières Saint Vincent). Fondation Louis Jou à Les-Baux-De-Provence (21,0km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée d'Histoire et d'Archéologie des Baux-de-Provence à Les Baux De Provence (21,0km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée Municipal Georges Borias à Uzes (21,3km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée des Alpilles à Saint-Remy-De-Provence (22,0km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée Estrine à Saint-Remy-De-Provence (22,2km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée Camarguais à Arles (23,1km du centre de Jonquières Saint Vincent). Muséum d'Histoire Naturelle Esprit Requien à Avignon (23,3km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée Calvet (et musée Lapidaire) à Avignon (23,3km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée du Petit Palais à Avignon (23,8km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée Pierre de Luxembourg à Villeneuve-Les-Avignon (24,0km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée Départemental de l'Arles Antique à Arles (25,9km du centre de Jonquières Saint Vincent). Musée du Vieux Nîmes - Jonquières Saint Vincent Monuments Historique de Jonquières Saint Vincent Via Domitia (tronçon) (également sur communes de Redessan et Beaucaire, dans le Gard, et Castelnau-le-Lez, dans l'Hérault) du Antiquité
et dont les éléments classées sont Via Domitia (tronçon) : inscription par arrêté du 5 février 1987. Adresse : C.R. 19 dit chemin des Romains Jonquières-Saint-Vincent Chapelle Saint-Laurent du
et dont les éléments classées sont Chapelle Saint-Laurent : classement par arrêté du 24 décembre 1926 Carte touristique, les principaux sites touristiques à Jonquières Saint Vincent et dans les environs Clicker sur l'icone de la carte touristique pour voir le détail, utilisez les boutons de zoom + et - pour étendre ou réduire la vue Il manque un lieu ou un hébergement ? Complétez nos données, ou si il figure dans nos données Ajoutez des images et une description, c'est libre et gratuit et cela aidera les internautes. Logement saisonnier à Jonquières Saint Vincent Sinon en Gîte ?
-
Meublé Clévacances La Tarente à Montfrin, Gîte de Mme Marie-Claire Berton. - Meublé Domaine de Céserac à Montfrin, Gîte de M. Alain Selme qui est à 5,9km de Jonquières Saint Vincent. - LA CANTHARIDE - N° 5251 à Tarascon qui est à 7,2km de Jonquières Saint Vincent. - La Canterane - N° 3033 à Tarascon qui est à 7,9km de Jonquières Saint Vincent. - MAS TIVOLI - N° 1209 à Tarascon qui est à 7,9km de Jonquières Saint Vincent. - LE BOUGAINVILLIER - N° 3122 à Tarascon qui est à 8,1km de Jonquières Saint Vincent. - LE ROMARIN - N° 3123 à Tarascon qui est à 8,1km de Jonquières Saint Vincent. - L'OLIVIER - N° 2600 à Tarascon qui est à 8,2km de Jonquières Saint Vincent. - JONQUET - N° 2490 à Tarascon qui est à 8,2km de Jonquières Saint Vincent. - L'Astrée Appartement - N° 3023 à Tarascon qui est à 8,3km de Jonquières Saint Vincent. - L'Astrée Studio - N° 3022 à Tarascon qui est à 8,3km de Jonquières Saint Vincent. - MAS DES ALPILLES - N° 1429 à Tarascon qui est à 8,9km de Jonquières Saint Vincent. - BLOCH à Tarascon qui est à 8,9km de Jonquières Saint Vincent. - LA TOUR - N° 70 à Tarascon qui est à 8,9km de Jonquières Saint Vincent. - Gîte Alexie à Theziers, Gîte de Mlle Julie Carrière qui est à 9,0km de Jonquières Saint Vincent. - MAS PITRAS - N° 2539 à Tarascon qui est à 9,2km de Jonquières Saint Vincent. - LES PRECHEURS - N° 426 à Tarascon qui est à 9,6km de Jonquières Saint Vincent. - LE BALCON - N° 2834 à Tarascon qui est à 10,2km de Jonquières Saint Vincent. - ROCIO - N° 221144 à Arles qui est à 10,4km de Jonquières Saint Vincent. - JEREZ - N° 200416 à Arles qui est à 10,4km de Jonquières Saint Vincent. - LES CIGALES - N° 2750 à Tarascon qui est à 10,5km de Jonquières Saint Vincent. - LE PHOENIX - N° 2305 à Tarascon qui est à 10,5km de Jonquières Saint Vincent. - LE MOULIN à Boulbon qui est à 10,9km de Jonquières Saint Vincent. - LE PIGEONNIER à Boulbon qui est à 10,9km de Jonquières Saint Vincent. - GRAND MAS DE LANSAC - N° 1291 à Tarascon qui est à 11,0km de Jonquières Saint Vincent. - SOLEIL COUCHANT - N° 2544 à Tarascon qui est à 11,2km de Jonquières Saint Vincent. - LA VENELLE - N° 2919 à Boulbon qui est à 11,2km de Jonquières Saint Vincent. - MAS D'ESQUIROLLY ALPILLES - N° 3137 à Tarascon qui est à 12,4km de Jonquières Saint Vincent. - MAS MAULEON - N° 141262 à Tarascon qui est à 12,5km de Jonquières Saint Vincent. - VILLA DA PALMEIRA - N° 141152 à Tarascon qui est à 12,8km de Jonquières Saint Vincent. - MAS DE LAURADE - N° 2526 à Saint Etienne Du Grès qui est à 13,0km de Jonquières Saint Vincent. - VILLA SAINT JOSEPH - N° 734 à Tarascon qui est à 13,1km de Jonquières Saint Vincent. - LE MAS DES OLIVIERS - N° 817 à Tarascon qui est à 13,1km de Jonquières Saint Vincent. - MAZET DU LOUP - N° 290157 à Saint Etienne Du Grès qui est à 13,5km de Jonquières Saint Vincent. - LA BASTIDE DES OLIVIERS - N° 3158 à Saint Etienne Du Grès qui est à 13,6km de Jonquières Saint Vincent. - SAINT ELOI - N° 2347 à Saint Etienne Du Grès qui est à 13,9km de Jonquières Saint Vincent. - LA BERGERETTE - N° 220513 à Saint Etienne Du Grès qui est à 14,2km de Jonquières Saint Vincent. - GITE SANS SOUCI - N° 2999 à Saint Etienne Du Grès qui est à 14,3km de Jonquières Saint Vincent. - LE SAINT PONS - N° 99 à Graveson qui est à 14,5km de Jonquières Saint Vincent. - LA FENIERE GUIGON Cathy et Jean Pierre à Arles qui est à 14,6km de Jonquières Saint Vincent. - LA MONTAGNETTE - N° 290614 à Barbentane qui est à 14,7km de Jonquières Saint Vincent. - SIENNE - N° 280636 à Barbentane qui est à 14,7km de Jonquières Saint Vincent. - LE PIGEONNIER - N° 241163 à Arles qui est à 14,8km de Jonquières Saint Vincent. - LA GRANGE - N° 990512 à Saint Etienne Du Grès qui est à 14,9km de Jonquières Saint Vincent. - LA GALINE - N° 110511 à Graveson qui est à 14,9km de Jonquières Saint Vincent. - MAS DU BREUIL - N° 100308 à Graveson qui est à 14,9km de Jonquières Saint Vincent. - Meublé Mas Antonin à Caissargues, Gîte de Mme Pascal qui est à 15,2km de Jonquières Saint Vincent. - MAS ALBERT - N° 130618 à Graveson qui est à 15,8km de Jonquières Saint Vincent. - LE MAZET DES PINS - N° 740 à Graveson qui est à 16,0km de Jonquières Saint Vincent. - LE CLOS DU LEVANT - N° 2560 à Graveson qui est à 16,0km de Jonquières Saint Vincent. En chambre d'hôte
-
Rue du Château à Tarascon (8,0km de Jonquières Saint Vincent). - Mas de Lilou à Tarascon (8,6km de Jonquières Saint Vincent). - Mas Lou Sandolivan à Tarascon (9,1km de Jonquières Saint Vincent). - Chez Martine à Tarascon (9,3km de Jonquières Saint Vincent). - Mas Allard à Tarascon (9,4km de Jonquières Saint Vincent). - Mas du petit Goubelet à Tarascon (9,7km de Jonquières Saint Vincent). - Le Mas Boer à Tarascon (11,1km de Jonquières Saint Vincent). - Chambres en Provence à Tarascon (11,8km de Jonquières Saint Vincent). - Le Mas d'Arvieux à Tarascon (12,8km de Jonquières Saint Vincent). - M. Wilczynski Francis à Saint Etienne Du Grès (13,7km de Jonquières Saint Vincent). - LA VIGUEIRADO - N° 280945 à Saint Etienne Du Grès (13,7km de Jonquières Saint Vincent). - LE MAZET DE LA DAME - N° 230745 à Barbentane (14,7km de Jonquières Saint Vincent). - Le relais de Costebelle à Graveson (14,9km de Jonquières Saint Vincent). - Le domaine de Fontbelle à Graveson (15,3km de Jonquières Saint Vincent). - Mme Michèle Castang à Saint Etienne Du Grès (15,7km de Jonquières Saint Vincent). - Le Mas des Chutes à Graveson (16,0km de Jonquières Saint Vincent). - MAS SAINT JOSEPH à Fontvieille (16,0km de Jonquières Saint Vincent). - LE MAS DE LA CHRISTINE - N° 230634 à Maillane (16,2km de Jonquières Saint Vincent). - LA DRAILLETTE à Fontvieille (16,4km de Jonquières Saint Vincent). - LE CLOS DU PASSANT à Fontvieille (16,5km de Jonquières Saint Vincent). - LE MAS DE MERIDIES à Fontvieille (16,6km de Jonquières Saint Vincent). - L'OUSTAU BLANC à Fontvieille (16,6km de Jonquières Saint Vincent). - Mme Castan Michèle à Arles (16,6km de Jonquières Saint Vincent). - L'OUSTAU DE FONTVIEILLE à Fontvieille (16,6km de Jonquières Saint Vincent). - La Paloma à Barbentane (16,6km de Jonquières Saint Vincent). - LA MANJIUCA à Fontvieille (16,7km de Jonquières Saint Vincent). - Sous la treille à Graveson (16,8km de Jonquières Saint Vincent). - La Chambre d'Hôtes à Arles (17,0km de Jonquières Saint Vincent). - Le Mas Ferrand à Graveson (17,0km de Jonquières Saint Vincent). - LE MAS D'EMILIE à Fontvieille (17,1km de Jonquières Saint Vincent). - LA CHARDONNERAIE à Maillane (17,4km de Jonquières Saint Vincent). - Au Patio d'Arles à Arles (17,4km de Jonquières Saint Vincent). - Mon Oustau à Barbentane (17,5km de Jonquières Saint Vincent). - Mas à l'improviste à Maillane (17,5km de Jonquières Saint Vincent). - BELLEVISTE - N° 80201 à Maillane (17,6km de Jonquières Saint Vincent). - Atelier du Midi à Arles (17,6km de Jonquières Saint Vincent). - Au lauriers rouges à Arles (17,6km de Jonquières Saint Vincent). - La Maison d'Arles à Arles (17,6km de Jonquières Saint Vincent). - Villa Arelate à Arles (17,7km de Jonquières Saint Vincent). - LA VAGABONDE à Arles (17,7km de Jonquières Saint Vincent). - La Poule Blanche à Arles (17,7km de Jonquières Saint Vincent). - La Pousada à Arles (17,8km de Jonquières Saint Vincent). - A Mia Casa à Arles (17,8km de Jonquières Saint Vincent). - Du Côté des Arenes à Arles (17,8km de Jonquières Saint Vincent). - Aubergine Rouge à Arles (17,8km de Jonquières Saint Vincent). - Arles Bienvenue à Arles (17,8km de Jonquières Saint Vincent). - MAS DE MOURET à Maillane (17,8km de Jonquières Saint Vincent). - Galerie Huit à Arles (17,9km de Jonquières Saint Vincent). - Au Bibion à Arles (17,9km de Jonquières Saint Vincent). - La Maison Molière à Arles (17,9km de Jonquières Saint Vincent). Jonquières Saint Vincent, trouver un Office de tourisme Office de Tourisme de Beaucaire Terre d'Argence à Beaucaire (7,0km du centre de Jonquières Saint Vincent). Office de Tourisme du Pont du Gard à Remoulins (12,1km du centre de Jonquières Saint Vincent). Office de Tourisme de Nîmes à NÎmes 1 (16,6km du centre de Jonquières Saint Vincent). Office de Tourisme Arles Annexe Gare à Arles (17,2km du centre de Jonquières Saint Vincent). Office de Tourisme d'Arles à Arles (18,0km du centre de Jonquières Saint Vincent). Office de Tourisme à Saint Gilles (20,1km du centre de Jonquières Saint Vincent). Office de Tourisme de Villeuneuve Lez Avignon à Villeuneuve Lez Avignon (24,1km du centre de Jonquières Saint Vincent). Office de Tourisme de Châteaurenard à Chateaurenard (24,2km du centre de Jonquières Saint Vincent). Office de Tourisme de Vauvert à Vauvert (27,5km du centre de Jonquières Saint Vincent).
Office de Tourisme de Noves à Noves (27,8km du centre de Jonquières Saint Vincent).


text:
Ducat de Curlàndia
Lo Ducat de Curlàndia èra un estat vassau mai fòrça autonòm de l'union de Polonha-Lituània qu'existèt de 1561 a 1795. Èra poblat per de populacions alemandas e letonas. Sa capitala èra Jelgava.
Foguèt fondat en 1561 après la secularizacion de l'Òrdre dei Chivaliers Pòrta-Gleva que son darrier grand mèstre formèt lo ducat e venguèt vassau dau rèi de Polonha. Pasmens, la senhoriá polonesa demorèt lasca e lo ducat èra fòrça autonòm e de còps quasi independent. Ansin, Curlàndia poguèt menar la sieuna politica e venguèt una poissança comerciala e coloniala (a Trinitat e Tobago) dins lo corrent dau sègle XVII. Lo ducat dispareguèt en 1795 ambé lo partiment de Polonha-Lituània entre Prússia, Russia e Àustria.


text:
Pluton
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
- Pluton, dieu dels Infèrns dins la mitologia romana ;
- (134340) Pluton, planeta nana del Sistèma Solar nomenada d'aprèp lo dieu roman (ancianament considerada coma planeta a part entièra e reclassada lo 24 d'agost de 2006 per l'Union Astronomica Internacionala) ;
- un pluton, apelacion qu'es pas estada retenguda per designar un objècte de la categoria de Pluton (Pluto-class object en anglés), una categoria novèla de còrses celèstes similars a Pluton creada per un vòte de l'Union astronomica internacionala en agost de 2006 ;
- un pluton, massís de ròcas intrusivas magmaticas apeladas ròcas plutonicas.


text:
Trabuc
Lo trebuc es una pèça d’artilhariá medievala de contrapés. Es una maquina de sètge que foguèt utilizada a l'Edat Mejana, per destruire la maçonariá de la muralhas, o per lançar de projectils per dessús los barris.
Lo trebuc de contrapés apareguèt dins la primièra partida del sègle XII dins los païses del bacin mediterranèu a l'encòp dins las tèrras crestianas e dins las regions contrarotladas pels musulmans[1]. Podiá lançar de projectils de tres cents liuras (140 kg) e los projectar de granda velocitat contra los barris enemics. Segon las circonstàncias, de cadavres infectats per de malautiás foguèron getats dins las vilas per tòca de propagar las epidèmias d'entre los asetjats, es la varianta medievala de la guèrra biologica. Lo trabuc de compés aparegut en China a l'entorn del sègle IV, en Euròpa al sègle VI e venguèt obsolet solament al sègle XVI, plan aprèp l'introduccion de la polvera de canon. Lo trebuc es fòrça mai precís que los autres catapultas de l'Edat Mejana. Pendent las crosadas, Ricard Còr de Leon donava de noms plan evocators als dos trabucs utilizat al sètge de Sant Joan d'Acre en 1191 "God's Own Catapult" e "Bad Neighbor[2]".
Somari
Las armas de contrapés[modificar | modificar la font]
L’edat d'aur del trebuc se situa al sègle XIII. Foguèt utilizada pendent la crosada dels Albigeses, coma lo mòstan d'escavacions fachas a Carcassona e al castèl de Montsegur per exemple.
S'estima comunament que lo trebuc podava tirar de bolets pesant fins a 120 kg cap una distància d’un pauc mai de 200 m. Se deviá mantenir una distància minimala de 150-200 mètres per se tenir fòra de portada los arquièrs assetjats. Una maquina de talas dimensions èra mai sovent emplegada coma arma de sètge. Èra puntada cap a un punch precís dels barris enemics qu'èran alara bombardats. Lo trebuc constituava tanben una arma de dissuasion eficaça. En efècte, sufisiá a vegadas que los assetjants comencèron a erigir une maquina per que la plaça fòrta capitule.
Lo trebuc fuguèt remplaçat per l’artilhariá de polvera fins a que se daissèt l'usatge pendent lo sègle XVI. Ambedos sistèmas d’armament coexistèron en efècte pendent prèp de tres sègles alara que l’artilhariá de polvera foguèt introducha al començament de la guèrra de Cent Ans opausant los Franceses als Angleses, e pendent lo sètge d’Orleans. Cal dire qu'a l’epòca, lo trebuc èra d’un usatge mai aisit e subretot mens dangierós que l’artilhariá de polvera.
Una de las darrièras utilizacions del trebuc coma arma de sètge que foguèt consignada per escrich data de 1521. Per manca de polvera, Hernán Cortés faguèt montar un trebuc al sètge de la capitala aztèca Tenochtitlán. Se dich que seviguèt pas mai d'un còp e que provoquèt la seuna destruccion al primièr tir.
Caracteristicas tecnicas[modificar | modificar la font]
Se las dimensions e la massa de la maquina pòdon variar fòrça d’un modèl a un autre, un trabuc de talha mejana deuriá possedar las caracteristicas tecnicas seguentas:
- Logor de la vèrga: 8 a 12 mètres ;
- Massa del contrapés: entre 10 e 18 tonas ;
- Massa dels bolets: de 80 a 100 quilogramas ;
- Portada maximala: un pauc mai de 200 mètres;
- Nombre de servissents: prèp de 60 personas (fustièrs, picapeirièrs, manòbras, eca.) ;
- Cadéncia de tir : 1 a 2 per ora.
Foncionament del trabuc[modificar | modificar la font]
Es fach d’un assemblatge ligant una vèrga a un contrapés articulat. De l'autre costat èra ligat una pòcha qu'èra plaçat lo projectil, mai sovent un bolet de pèira talhada.
Lo foncionament del trabuc utiliza lo principi mecanic del palfèr per propulsar una pèira o d'autres projectils fòrça mai luenh e amb mai de precision qu’una catapulta balança fins a la posicion verticala e, amb l’ajuda un croquet, una de las extremitats de la fronda se desliga, propulsant lo projectil cap a la cibla amb una granda fòrça[3].
Descripcion detalhada[modificar | modificar la font]
Nota: Aquela descripcion tradusís aquela de l’Encyclopédie médiévale de Viollet le Duc que compila las coneissenças teoricas sul trabuc a la fin del sègle.
Villard de Honnecourt[4] nos dona lo dessenh d’un de'aqueles grands trabucs de contrapés, tan fòrt emplegats pendent las guèrras del sègle XII e XIII. Alara que l’elevacion d'aquela maquina manca dins lo manuscrich de nòtra arquitecte picard del sègle XIII, pasmens la figura quel presenta e l’explicacion ajuda a comprendre aquelas menas de maquinas. Villard escrich al bas de son plan la legenda seguenta (del francés ancian):
-
- « Se volètz façonar lo fòrt engenh que se nomena trabuc, fasètz aquí atencion. D'aquí son las sablièras coma repausant a tèrra. Aquí siètz davant los •ii• torns e la Còrda dobla amb que se ravala la vèrga. Vejatz se podètz dins aquela autra pagina. I a grand fais de ravalar, perque lo contrapés es fòrça pesuc; perque i a una panièra plena de tèrra, qu'a •ii• grandas canas de long e •ix• pés de larg, e •xii• pés de fons. E al bandir de la flècha (*), pensatz! E vos ne donatz garda, perque deu èsser mantenguda a aquela travèrsa del devant.
- « Se volètz façonar lo fòrt engenh que se nomena trabuc, fasètz aquí atencion. D'aquí son las sablièras coma repausant a tèrra. Aquí siètz davant los •ii• torns e la Còrda dobla amb que se ravala la vèrga. Vejatz se podètz dins aquela autra pagina. I a grand fais de ravalar, perque lo contrapés es fòrça pesuc; perque i a una panièra plena de tèrra, qu'a •ii• grandas canas de long e •ix• pés de larg, e •xii• pés de fons. E al bandir de la flècha (*), pensatz! E vos ne donatz garda, perque deu èsser mantenguda a aquela travèrsa del devant.
(*) La flècha designa una cavilha. »
Lo trabuc dels Albigeses[modificar | modificar la font]
Al sètge del castèl de Menèrba (en Minerbés), Pierre de Vaux-Cernay[5] dich, se levèt del costat dels Gascons una maquina d'aquela que se nomena manganèls, qu'i trabalhavan nuèch e jorn amb fòrça d’ardor. Quitament, al mièjorn e al nòrd, s'auçava doas maquinas, saber una de cada costat. Fin finala, del costat del comte, es a dire a l’orient, èra una excellenta e imensa pèirièra, que cada jorn costava vint e una liuras pel salari dels obrièrs qu'i èran emplegats.
Al sètge de Castèlnòu d'Arri, començat contra Simon de Montfòrt, lo comte de Tolosa faguèt « preparar un engenh de grandor monstruosa per roïnar las muralhas dels castèl, que lançava de pèiras enòrmas, e capvirava tot çò qu'atenhava... Un jorn, lo comte (Simon de Monfort) s’avançava per destruire aquela maquina; e coma los enemics l’aviá rodejada de valats e de clèdas de tal biais que nòstres gents podavan pas i arribar... » En efècte, totjorn s'encledava aquelas maquinas tan per empachar los enemics de las destruire que per preservar los òmes que las servissián.
Al sètge de Tolosa, Pierre de Vaux-Cernay conta que, dins lo combat que Simon de Monfòrt foguèt tuat, « lo comte e lo pauc de monde qu'èra amb el se retirant per causa d’una granissa de pèiras e de l’insuportable trumada de flèchas que los accablavan, s’arrestèron devant las maquinas, darrièra de clèdas, per s'aparar de las unas e de las autras ; perque los enemics lançavan suls nòtres una enòrma quantitat de peiras mejans dos trabucs, un manganèl e mai engenhs... »
Es alara que Simon de Monfòrt foguèt atengut per una pèira lançada per una peirièra que se ne servissiá las femnas, sus la plaça de Sant Sarnin, es a dire a cent tesas al mens del luòc que se passava lo combat..
Villard de Honnecourt nomena l’engenh de contrapés suspendut per de bièlas, de contrapés en forma de panièras, trabuc ; que se deu conclure que se lo manganèl es tanben un engenh de contrapés, sonque pòt èsser un engenh de balancièr, coma aquel figurat dins lo bas relèu de Sant Nazèri de Carcassona[6] e dins fòrça de imatges de manuscrichs.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) David Nicolle/Gerry Embleton/Sam Thompson, Medieval Siege Weapons. Western Europe AD 585-1385, Osprey Publishing, 2002, p.18.
- ↑ "Neatorama - Trivia." en linha
- ↑ FAT(en)The Original Floating Arm Trebuchet sus trebuchet.com
- ↑ Voir l’album de Villard de Honnecourt, publié par MM. Lassus e Alfred Darcel (París, Delion, 1858), e l’edition anglesa publicada per M. Willis (Oxford, Parker).
- ↑ dins son (fr)Histoire des Albigeois
- ↑ (fr)Bas relèu que se supausa representar la mòrt de Simon de Monfòrt.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (en)Chevedden e al., Scientific American, 1995, cap: The Trebuchet [http://web.archive.org/web/20040726001919/http://www.deremilitari.org/resources/pdfs/trebuchet.pdf en linha
- (en)Paul E. Chevedden; Dumbarton Oaks Papers, No. 54; cap: The Invention of the Counterweight Trebuchet:A Study in Cultural Diffusion (TEXT) en linha
- (en)Byzantine Heavy Artillery: The Helepolis in Greek, Roman, and Byzantine Studies, 1998
- (en)Christopher Gravett; Medieval Siege Warfare; ed: Osprey Publishing}
- (en) Peter Vemming Hansen; Medieval Siege Engines Reconstructed: The Witch with Ropes for Hair; jorn: Military Illustrated, 1992
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en)Secrets of Lost Empires: Medieval Siege (building of and history of trebuchets), from the NOVA website
- (en)Trebuchet Mechanics [pdf])
- (en)Video of a Spring Trebuchet in action
- (en)Historical accounts of the Trebuchet
- (en)Warwick Trebuchet
- (en) Istòria del trabuc.


text:
Sasquatch
Lo Sasquatch (de l'halkomelem sésq̓əc[1], "cabelut gigant" [2]) escaissat en anglés Big foot (Pè grand) es una creatura simiesca legendària que seriá presenta mai que mai per las regions nòrd-oèst de l'America del Nòrd. Son existéncia es pas provada, mas es un dels criptids mai famoses amb lo monstre del lac Ness e lo Ieti.
La comunitat scientifica considera que las pròvas existentas son pas pro convencentas e las considèran generalament coma lo resultat de mitologia, folclòr o d'una identificacion erronèa. Fòrça professionals e universitaris afirman que los estudis addicionals son una pèrda de temps, mas los partidaris de la siá existéncia pensan que l'evidéncia actuala pòt èsser escassa e qu'a de s'avalorar objectivament a mesura que se presenta. D'unes autres, en inclusent una subcultura activa, compausada generalament per d'aficionats, contunhan d'investigar e considèran a l'ora d'ara l'existéncia del sasquatch coma possible descendent del Gigantopithecus.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) Merriam-Webster dictionary
- ↑ Miller, Carey (1977) - Tout sur les monstres, Pierre Bordas et fils.


text:
Wikipèdia:Règlas
Aquesta pagina presenta las etapas de l'insercion d'un imatge dins l'enciclopèdia, e tanben divèrsas entresenhas importantas.
La sola veritabla dificultat es de garantir Wikipèdia contra tota perseguida per infraccion al drech de difusion dels imatges.
Tot imatge que presenta pas aquestas garantidas dins sa pagina de descripcion poirà èsser prepausat a la supression per qual que siá. L'imatge serà alara inscrich per un maximum de sèt jorns dins Imatges de suprimir en esperant de justificacions e/o una decision comuna.
Es pas possible d'afichar un imatge jos forma de ligam extèrne dins Wikipèdia. Aquò es per limitar los problèmas de vandalisme, los problèmas de dreches e mai los problèmas de ruptura de ligam.
Somari
- 1 Procedura de cargament e d'insercion d'un imatge
- 2 Preparacion del cargament
- 3 Drech dels imatges (Copyright)
- 4 Licéncia dels imatges
- 5 Consideracions fisicas suls imatges
- 6 Astúcias per la descripcion dels imatges
- 7 Entresenhas complementàrias
Procedura de cargament e d'insercion d'un imatge[modificar la font]
Questions prealablas[modificar la font]
- S'interrogar sus l'estatut juridic de l'imatge, es a dire lo pus sovent suls dreches eventuals ligats a sa difusion mas tanben suls dreches ligats al subjècte fotografiat.
- Demandar tota autorizacion necessària.
- Se s'agís d'una creacion personala, causir una de las licéncias compatiblas amb la GNU FDL. Vesètz mai luènh.
- La simpla informacion que l'imatge es estat copiat d'una autra version lingüistica de Wikipèdia sufís pas. Dins aqueste cas, indicar la licéncia de l'imatge original.
- Preparar l'etapa de descripcion de l'imatge. Per vos ajudar dins aquesta analisi que participa a la valor de l'imatge e als respèctes de las règlas, podètz utilament percórrer la pagina Descripcion d'un imatge.
Preparacion del cargament[modificar la font]
- Causir un nom d'estocatge per aqueste imatge
Cal utilizar un nom especific per l'imatge per que dintre pas en conflicte amb d’autres imatges ja cargats.
Es pas indispensable que lo nom siá fòrça legible o fòrça descriptiu, perque un autre nom poirà li èsser substituit dins l'article. Sapiatz çaquelà que lo nom pròpriament dich se poirà modificar sens l'intervencion d'un administrator. Inscrivètz dins aqueste cas vòstre imatge dins la lista dels fichièrs de renomenar.
Preparar sus l'ordinator una còpia del fichièr imatge amb lo nom d'estocatge causit (o renomenar lo fichièr original en consequéncia).
- Recampar las principalas indicacions sus l'origina de l'imatge (crèdits) : precisions sul subjècte, la data de creacion e autras entresenhas utilas per son interpretacion o espleitacion pel lector de l'enciclopèdia. Pensatz als mercejaments eventuals !
- Verificar la conformitat tecnica de l'imatge amb los besonhs de l'enciclopèdia. Vesètz mai luènh ...
Cargament[modificar la font]
Lo transferiment de l'imatge sul servidor del Wikipèdia occitan s'efectua a partir del formulari d'aquesta pagina (valent a dire la pagina Importar un imatge).
Notatz que la redaccion de la pagina de descripcion se pòt far tre lo cargament en respectant la sintaxi en exemple çai jos, mas es tanben simple de se contentar de la legenda e de la licéncia, puèi de completar un còp lo cargament acabat.
Usatge del formulari
- Camp Nom : nom complèt d'estocatge de l'imatge sus l'ordinator ;
- Camp Descripcion : exemple Lo Mont-Saint-Michel {{Domeni public}} Fòto personala presa a la marèa d'equinòcci de setembre de 2000. S'obsèrva ... [Atencion : los 250 primièrs caractèrs d’aqueste camp van se plaçar dins lo resumit de l'importacion (istoric de l'imatge), alara que la totalitat va emplenar la pagina de descripcion, modificabla per la seguida].
- Casa de marcar Declari ... : obligatòria ; engatja vòstra responsabilitat concernent los dreches de l'imatge ;
- Boton Copiar un fichièr : valida lo formulari e lança lo cargament ;
- Boton Percórrer : facultatiu, dobrís la fenèstra de dialòg de vòstre sistèma operatiu per la dobertura dels fichièrs.
Se vòstra connexion es lenta, l'operacion pòt prendre un bèl temps.
En cas de succès del cargament, l'utilizaire n'es informat per un messatge remembrant en particular lo nom de l'imatge transferit. I a en principi pas d'autra operacion d'efectuar a aqueste estadi, sufís de cercar l'article que deu conténer lo ligam vèrs aqueste imatge.
Insercion de l'imatge[modificar la font]
Sufís de crear un ligam dins l'article concernit : los paramètres d’aqueste ligam permeton de reglar en particular la talha d'afichatge de l'imatge, se la talha reala es pas immediatament utila o per limitar lo temps de cargament de la pagina.
Escritura del ligam : « imatge » o « Imatge » es indiferent, mas sensible a la cassa : escriure per exemple « .JPG » e non pas « .jpg » segon lo nom de l'imatge cargat.
Ligam elementari
Editatz l’article que l'imatge deu illustrar e picatz [[imatge:nom_de_vòstre_imatge]]. Exemple : [[imatge:frança_torre_eiffel.jpg]].
Ligam amb paramètres
Utilizatz l'atribut thumbnail, e mai un nom servent de legenda a l'imatge. Exemple : [[Imatge:frança_torre_eiffel.jpg|thumbnail|Imatge de la Torre Eiffel]]
Podètz crear un ligam vèrs vòstre imatge en defòra de son article, picatz [[media:nom_de_vòstre_imatge|tèxt_del_ligam]]. Exemple : [[media:frança_torre_eiffel.jpg|Imatge de la Torre Eiffel]].
Un paramètre complementari règla la talha de la miniatura, per exemple : [[Imatge:frança_torre_eiffel.jpg|thumbnail|250Px|Imatge de la Torre Eiffel]]
Descripcion de l'imatge[modificar la font]
Utilizar las entresenhas acampadas abans l'importacion per entresenhar la pagina de descripcion de l'imatge. L'article contendrà atal unicament l'imatge e sa legenda, la descripcion complèta estant accessibla en clicant sus l'imatge.
Doblidetz pas de precisar l'estatut juridic amb l'ajuda de la licéncia e l'origina de l'imatge.
Se l'imatge proven d'una autra wikipèdia, indicatz lo ligam complèt vèrs la pagina de descripcion de l'imatge duplicat.
Atencion de pas plaçar d’imatge dins la pagina de descripcion de l’imatge, qu'es reservada al tèxt.
Astúcias : vejatz mai luènh.
Cas particular : modificacion d'un imatge inserit[modificar la font]
La solucion mai simpla es d'importar l'imatge modificat amb lo meteis nom d'estocatge que la version anteriora. Lo servidor vos indica alara qu'un imatge pòrta ja aqueste nom. Sufís alara de confirmar la modificacion de l'imatge.
Certans navegadors ratifican pas sulcòp la modificacion (problèma d'amagatal). Una pichona reactualizacion e/o un Ctrl F5 tracta lo problèma. En cas de remòrs, es totjorn possible de restablir una version anteriora en anant dins l'istoric de l'imatge.
Podètz totjorn tanben inscriure l'imatge dins la lista de las paginas de suprimir en justificant simplament vòstra demanda.
Drech dels imatges (Copyright)[modificar la font]
Generalitats[modificar la font]
Lo drech d'autor s'aplica a tota òbra ont la vision de son autor transpareis. Aquò exclutz automaticament tot scan o fòto precisa e exclusiva d'una òbra iconografica.
- Asseguratz-vos que l'imatge proven plan d'una font compatibla amb la licéncia de documentacion liura GNU en aplicacion sus Wikipèdia. Revesètz al besonh la licéncia Wikipèdia, e mai Wikipèdia:Copyright. Plan evidentament, s'aqueste imatge es vòstre, i a pas cap de problèma (exceptat se s'agís de la fòto d'una òbra, un bastiment recent per exemple (Drech a l'imatge d'un arquitècte).
- Defugissètz las marcas e autres efièches publicitaris sus las fòtos se son manifèstes.
- Defugissètz las fòtos de personas levat s'avètz lor autorizacion.
Dreches d'autor dins las arts visualas per França[modificar la font]
L'ADAGP es una societat francesa de gestion collectiva dels dreches d'autor dins las arts visualas (pintura, escultura, fotografia, design, multimedia, …). Son site (www.adagp.fr) prepausa una banca de donadas en linha que permet de saber se la representacion de las òbras d'un artista es somesa al pagament de dreches. Lo site dona tanben las adreças dels sites de societats sòrres a travèrs lo monde, caduna administrant e aplicant los dreches relativament a las leis en vigor dins cada país. Atencion : l'òbra es pas forçadament una òbra d'art mas pòt èsser un objècte manufacturat e de granda difusion (un mòble per exemple) ! I a tanben doas informacions de considerar : la fòto pròpriament dicha e son autor, l'òbra representada e son autor … Conven doncas d'èsser fòrça prudent sus las reproduccions presentadas sus un site, quitament se la vocacion d'aqueste es unicament educativa e se i a pas cap de tòca lucrativa. Un exemple fictiu del tot protegís : una fòto de Doisneau representant Picasso assetat sus una cadièra de Gerrit Rietveld davant una de sas òbras…
Licéncia dels imatges[modificar la font]
Las licéncias seguentas restrenhon cèrts tipes d'utilizacions. Se devon doncas defugir dins la mesura del possible, d'aitant mai que lor acceptacion o non dins wikipèdia es totjorn debatuda.
Consideracions fisicas suls imatges[modificar la font]
Causida del format[modificar la font]
- Autres imatges (dessenhs, mapas, bandièras, etc) : utilizatz lo format PNG. Convertissètz doncas vòstres imatges GIF al format PNG (en defòra dels « GIF animats ») ;
- Podètz convertir vòstres imatges PNG en JPEG s'aquò se justifica per un important ganh de talha ; podètz tanben demenir lo nombre de colors de l'imatge a 256 (pregondor de 8 bits).
Utilizetz pas lo format JPEG per d’imatges (coma las còpias d'ecran, dessenhs al trach...) presentant de contrastes fòrts amb de traches plan marcats — JPEG introduirà de dècas. Coma lo desvolopament de sa sigla o indica, JPEG es estat concebut per la compression de fotografias e pòt mal se comportar sus d'autres tipes d'imatges.
Talha dels imatges[modificar la font]
S'es possible, requadratz los imatges per ne gardar pas que la partida pertinenta.
Esitetz pas a cargar los imatges dins una nauta resolucion. Aquestes imatges poiràn èsser reütilizats pus aisidament dins una eventuala edicion papièr.
Tengatz pas compte d'un eventual messatge de mesa en gàrdia, la talha maximala actualament admesa es de 8 Mo !
Coma pel nom de l'imatge, la talha de l'imatge afichada dins l'article poirà diferir de sa talha reala, dins lo sens de la reduccion en principi (miniatura).
Dins un article[modificar la font]
Talha d'afichatge d'imatge recomandada d'utilizar dins un còs d'article
- Inferiora a 150 : desconselhat ;
- de 150 a 250 : passable ;
- de 250 a 350 : bon.
- Pasmens, es agradiu de daissar l'atribut "thumb" tal coma descrit mai naut, sens impausar de talha fixa. Atal cada utilizaire pòt definir la talha d'aquestes imatges via sa configuracion personala accessibla dins lo menut "preferéncias".
Bandièras[modificar la font]
Las bandièras de la galariá de las bandièras dels païses del monde an totas la meteissa nautor de 75 pixèls, çò que permet un afichatge flotant sus una linha. Lor largor es variabla per respectar los proporcions de las bandièras. Son totas de reduccions ¼ manualas e optimizadas de las bandièras originalas de 300 pixèls de naut.
Astúcias per la descripcion dels imatges[modificar la font]
Creacion de las paginas de descripcion al cargament de l'imatge[modificar la font]
Al moment del cargament de l'imatge sul servidor, vos es demandat de picar una descripcion de l'imatge. Aquesta descripcion es copiada tala e quala sus la pagina de descripcion de l'imatge. Es possible d'utilizar dins la descripcion de l'imatge la sintaxi dels articles de Wikipèdia. Per exemple una descripcion del tipe : '''Descripcion:''' descripcion de l'imatge '''Font:''' Jean Dupond '''Licéncia:''' {{GFDL}} crearà una pagina del tipe :
Descripcion: descripcion de l'imatge
Font: Jean Dupond
Licéncia:
Atal, s'obten una pagina ja formatada e es pas mai de besonh d'editar la pagina de descripcion (levat per i ajustar d'informacions complementàrias).
[modificar la font]
Nòta : aquesta astúcia es estada testada solament sus Mozilla e Internet Explorer mas riscatz res en l'ensajar.
Los navegadors modèrnes utilizan sovent un sistèma d'amagatal que permet, dins cèrtas condicions, d'afichar fòrça rapidament una pagina precedentament visitada. Aquesta foncionalitat se pòt utilizar al moment del cargament d'un nombre important de fichièrs. Sufís aprèp aver clicat sul boton « Copiar un fichièr » d'esperar lo messatge de confirmacion de la còpia e de far rapidament un retorn en arrièr amb vòstre navegador. Es mai que probable que tornaretz trobar totas las informacions qu'avètz dintradas precedentament (nom de fichièr, descripcion, check box) e atal que poiretz far la còpia seguenta plan mai rapidament.
Entresenhas complementàrias[modificar la font]
- Ajuda:Cossí cargar un fichièr
- Wikipèdia:Descripcion d'un imatge
- Wikipèdia:Autorizacion d'autor
- Wikipèdia:Fair use
- Wikipèdia:Mapas e imatges
- Ajuda:Galariá
- Ajuda:Cossí inserir un imatge
- Wikipèdia:Estatisticas de licéncia dels imatges
- Wikipèdia:Presa de decision/Validacion de las règlas d'utilizacion dels imatges.
- Wikipèdia:Ressorsas liuras disponiblas sus Internet
- Notament : Free On Line Photos
- Galariás d'utilizaires :
- lista dels imatges uploadats per Jeff fevrier 2004 (un exemple de seguir...)
- Utilizaire:Vincent Ramos/Imatges
- Lo problèma especific dels blasons de vilas, departaments etc.


text:
La Chapelle-Monthodon
La Chapelle-Monthodon es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Anciennement, La municipalitat #aver per nom latin "Capèla ad montem Odonis", littéralement "la Capèla al Mont Odon". Lo darrièr senhor #èsser çò pòrti de Bouillon.
Anciennement, la commune eut pour nom latin "Capella ad montem Odonis", littéralement "la Chapelle au Mont Odon". Le dernier seigneur fut le duc de Bouillon.