text:
L'economia de la Republica Dominicana dependèt durant fòrça ans de l'exportacion de sucre, cafècacao e tabac, mas d'entitats darrièras ans lo sector de servicis superèt l'agricultura coma la principala font d'emplecs del país[1]. Lo torisme venguèt una font importanta d'intradas a partir del mitan del ans 1990. L'an 2000 lo torisme representèt mai d'un miliard de dolars en revenguts, del temps qu'o envii de devisas de part dels dominicans residents als Estats Units, Euròpa e Puerto Rico representa mai de dos miliards de dolars.
Lo país es fòrça dependent dels Estats Units: gaireben 40% de las importacions e 60% de las exportacions an coma client aquel país. L'enviament de devisas per de dominicans que residisson a l'estrangièr representa gaireben 1/10 del PIB nacional.


c: text/html

text:
358
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 358 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman[modificar | modificar la font]
Començament d'una guèrra novèla còntra l'Empèri Part.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Sassanida[modificar | modificar la font]
Fin de la guèrra còntra lei Kidarites sus la frontiera orientala. S'acabèt per una victòria sassanida e lei Kidarites deguèron reconóisser la senhoriá de Shapur II. Ansin, participèron coma vassau de Ctesifont a la guèrra novèla que comencèt còntra lei Romans.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Montoneros
Montoneros que ho ua organizacion de guerrilla argentina gessida de l'esquèrra peronista. Que comencè las soas accions contre lo govèrn de facto deus president Onganía, Lewingston e Lanusse dinc au retorn de Juan Domingo Perón mercés a la victòria electorau deu son vailet politic Héctor Cámpora.
L'activitat armada deus montoneros que s'estanquè durant la presidéncia de Perón abans de tornar ûjar a la soa mort e durant lo mandat de la soa molhèr María Estela Martínez de Perón. Las soas activitats que hon presas com justificacion per ua junta militara entà capvirar lo govèrn constitucionau, dab un còp d'Estat e instaurar la Dictatura.


text:
1252
Aquesta pagina concernís l'an 1252 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Suècia[modificar | modificar la font]
Fondacion de la vila d'Estocòlme per Bilger Jarl. Son objectiu iniciau èra solament de protegir lo lac Malaren mai la vila venguèt rapidament fòrça importanta au sen dau reiaume.
Asia[modificar | modificar la font]
Principat d'Antioquiá e Comtat de Trípol[modificar | modificar la font]
Mòrt de Boemond V d'Antioquiá. Son fiu Boemond VI d'Antioquiá i succediguèt sota la regéncia de sa maire.


text:
man
Somari
Occitan
Etimologia
Del latin manus.
Prononciacion
['ma]
Sillabas
man (1)
Nom comun
man femenin (plural: mans)
- Anat. Partida del còs dels umans e de qualques mamifèrs situada al cap del braç que permet d'agantar los objèctes o de s'arrapar.
- Manuèla d'un vam foguèt sus el, sarrant de las doas mans la tèsta joveneta e, sens un mot, de son sicap, sos pòts brosents de fèbre quichèron aquela boca que veniá de parlar. (Leon Còrdas, Sèt pans)
- fig. Direccion, costat.
- Espièt de tota man se i aviá pas quauqu'un (Max Roqueta, trach de "Lo Cromir" dins Lo grand teatre de Dieu)
Derivats
Reviradas
Neerlandés
Nom comun
man masculin


text:
Sèrra del Cadí
La Sèrra del Cadí o lo Cadí es una sèrra del nòrd de Catalonha, exactament dins las comarcas de l'Aut Urgèl, la Bassa Cerdanha e lo Berguedà, que s'estend d'oèst a èst al cors de 40 quilomètres, dempuèi lo passatge dels Gosolans fins al còl de Tancalaporta, separa la Val de la Vansa e l'Aut Berguedà de l'Urgellet e lo Baridà, plan que popularament òm estend lo nom de Cadí fins al Moixeró, la Tosa de Alp fins a la Pedraforca.
La totalitat del Cadí fa partida del Pargue Natural del Cadí-Moixeró, amassa amb la Sèrra de Moixeró, lo massís de la Pedraforca e una granda part de la Tosa de Alp e lo Puigllançada.
Un dels pòrts e dintradas a la sèrra es lo nomenat Portell de Cadí, pòrt de montanha de las municipalitats d'Alàs i Cerc e la Vansa i Fórnols, dins l'Aut Urgèl.


text:
Vocala mejana centrala
La Vocala mejana centrala es una vocala emplegada par qualques lengas parladas. Son simbòu dins l'alfabet fonetic internacionau es ⟨ə⟩, valent a dire una "e" au revèrs. Son equivalent X-SAMPA es @. Lo meteis simbòu es emplegat per la vocala mejana centrala arredondida e non arredondida. Pasmens, s'i a de besonh de distinguir la vocala mejana centrala arredondida a la non arredondida, se pòt escriure caduna d'entre-ela respectivament per [ɵ̞] ([ɵ] abaissada), e [ɘ̞] ([ɘ]).
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
- Son degràs d'apertura es mejan, valent a dire que la lenga es a mièg-camin entre una vocala barrada e una vocala dobèrta
- Son ponch d'articulacion es centrau, valent a dire que la lenga es al mitan de la boca, a mièg-camin entre una vocala anteriora e una vocala posteriora
- Son caractèr de redondetat es pas definit (pòt èsser arredondit o non arredondit)
En Occitan[modificar | modificar la font]
En gardiòu e en gascon dau Bas Ador, la a finala e dins los advèrbes en -ment se pronóncia [ə]. Tanben en gardiòu, la "e" davant una nasala en posicion atòna se pronóncia [ə] Tanben, en auvernhat, segon los dialèctes, la "e" atòna se pòt prononciar [ə] o [[vocala quasibarrada quasianteriora non arredondida|ɪ].


text:
Megadermatidae
Los megadermatids (Megadermatidae) son una familha de quiroptèrs del sosòrdre dels Microchiroptera. Es la familha dels « falses vampirs ».
Demest los falses vampirs, se tròba lo nas en còr (Cardioderma cor). Aquesta espècia viu en Africa. Longtemps òm a cregut que se noirissiá de sang. En realitat, aqueste vampir pretendut de 30 cm es sustot un insectivòr. Li arriba çaquelà de completar son repais amb de pichons rosegaires e de lausèrts.
Genres[modificar | modificar la font]
- Cardioderma Peters, 1873
- Lavia Gray, 1838
- Macroderma Miller, 1906
- Megaderma E. Geoffroy, 1810
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia ITIS : TSN 631246 Megadermatidae H. Allen, 1864 (en)
- Referéncia AnimalDiversityWeb : Megadermatidae H. Allen, 1864 (en)


text:
Ducat de Varsòvia
Lo Grand Ducat de Varsòvia (en polonés : Księstwo Warszawskie) èra l'estat polonés creat per Napoleon Bonaparte en 1807 a partir de territòris conquistats sus lo Reaiume de Prussia. Son cap oficiau foguèt Frederic August de Saxònia qu'èra un aliat de Napoleon. Pasmens, Napoleon creèt tanben un sistèma per donar lo contraròtle de la politica dau Ducat a un grop de ministres polonés sota la direccion d'un Resident francés e lo comandament de l'armada (120 000 òmes en 1812) ais oficièrs generaus polonés de l'armada francesa. Lo Ducat dispareguèt ambé l'afondrament de l'Empèri francés e son territòri foguèt tornarmai partejat en 1815.


text:
Escalièr
Un escalièr (var. eschalier, eschalèir, escalèr) es un element de construccion que permet d'escalejar una distància verticala amb l'ajuda d'unas grasas.
Mesuras[modificar | modificar la font]
En 1675, François Blondel estudiguèt la question del calcul de l'escalièr dins son Cors d'arquitectura ensenhat a l'Acadèmia reaila d'arquitectura. Mesura lo pas (al sens de distància percorrida pel pé quand una marcha normala sus un plan orizontal) e constata que « cada còp que s'ausam d'un poce, la valor de la partida orizontale se trapa reducha de dos poces e que la soma de la nautor doblada de la grasa e de sa largor deu demorar constanta e èsser de dos pés ».
La « formula de Blondel » s'exprima atal: ,
que
es lo modul (o lo pas) e val 2 pés (64,8 cm),
la nautor de la grasa, e
sa largor.
L'idèa es que l'esfòrç fach per la persona que poja siá constant, malgrat las variacions de la nautor pujada realament al respècte del desplaçament orizontal segon lo luòc que se situam dins l'escalièr, pujada mai fòrta dins los plegadisses (la persona essent posicionada amb la man sus la baranda).
A l'ora d'ara, las lòcas correntas an 17 cm de nautor, mas devon ara pas despassar 16 cm pels luòcs acculhent de public e 28 cm de largor minim (França: decrests n°2006-1657[1] e 1658[2] arrèstat del 15 de genièr de 2007[3]): lo pas usual es de 63 cm (la plaça, e per seguida l'importància, donada a l'escalièr es mendre qu'al sègle XVII), lo pendís d'aquelas grasas es de gaireben 30°. Aquela valor estandard es a prene en compte coma basa de calcul, tot es question de l'efècte final donat a l'escalièr: escalabrós, o al contrari « agradable » o encara a accessibilitat maximum pel public.
Aquela accessibilitat de l'escalièr per de personas endecadas dels membres inferiors despend en mai de l'angle e da largor de la gesa mas tanben de la prigondor.
Vegeu també[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Legifrance :Décret n°2006-1657 du 21 décembre 2006 relatif à l'accessibilité de la voirie et des espaces publics.
- ↑ (fr)Legifrance : Décret n°2006-1658 du 21 décembre 2006 relatif aux prescriptions techniques pour l'accessibilité de la voirie et des espaces publics.
- ↑ (fr)Legifrance : Arrêté du 15 janvier 2007 portant application du décret n°2006-1658 du 21 décembre 2006 relatif aux prescriptions techniques pour l'accessibilité de la voirie et des espaces publics.


text:
Jean-Marie Le Pen
Jean-Marie Le Pen (nascut lo 20 de junh de 1928) es un òme politic francés d'extrèma drecha. Fondèt lo partit Front Nacional e foguèt son president (1972-2011). Se presentèt a las eleccions presidencialas en 1974, 1988, 1995, 2002, e 2007. En 2002 arribèt al segond torn de las eleccions presidencialas. En 2007, cabussèt a la quatrena plaça a las eleccions presidencialas (10%). Es lo paire de Marine Le Pen, l'actuala presidenta del partit.
Sa tematica principala es lo rejet de l'immigracion, lo nacionalisme e l'anticomunisme.
Es estat orfanin e pupil de la nacion après la mòrt de son paire, marin pescador tuat per una mina en nauta mar en 1942. De formacion juridica, es estat paracasudista. Sos detractors l'acusan d'aver participat a la tortura dins l'armada francesa en Argeria malgrat qu'el, o denegue.
Le Pen es estat mantun còp a l'origina de polemicas e de procès pr'amor, entre autras causas, d'aver ensajat de minimizar l'Olocaust. Entre sas declaracions mai polemicas i aguèt lo jòc de mot Durafour crematòri contra un adversari sonat Durafour, lo vejaire de que lo genocidi dels jusieus non seriá estat qu'un "detalh" de la Segonda Guèrra Mondiala.
- Naissença en 1928
- Personalitat de la Cinquena Republica
- Personalitat del Front Nacional (partit francés)
- Nacionalista francés
- Personalitat del Centre Nacional dels Independents e Païsans
- Sindicalista estudiant francés
- Oficièr de la Legion Estrangièra
- Eurodeputat 1984-1989
- Eurodeputat 1989-1994
- Eurodeputat 1994-1999
- Eurodeputat 1999-2004
- Eurodeputat 2004-2009
- Candidat a l'eleccion presidenciala francesa de 1974
- Candidat a l'eleccion presidenciala francesa de 1988
- Candidat a l'eleccion presidenciala francesa de 1995
- Candidat a l'eleccion presidenciala francesa de 2002
- Ancian deputat de la Cinquena Republica
- Deputat de la Quatrena Republica Francesa
- Antisemitisme en França
- Candidat a l'eleccion presidenciala francesa de 2007


text:
Luigi Pirandello
Luigi Pirandello (n. en 1867, m.1936) èra un escrivan italian dels mai importants. Compausèt fòrça poesias, de comédias e tanben de romans. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1934.
Poesia[modificar | modificar la font]
Pirandello compausèt de poesias pendent gaireben trenta annadas, dempuèi 1883 fins a 1912. Sas òbras liricas se pòdon pas encabir dins cap de movement literari de son temps, mas presentan en fach de moduls expressius e de formas metricas tradicionalas.
Lo primièr recuèlh Mal Giocondo (1889), que Pirandello n'aviá ja entamenat l'escritura a setze ans, exprimís l'encontre entre l'armonia classica e lo present illusòri e dissolut. Los autres recuèlhs son: Pasqua di Gea (1891); las Elegie Renane (1895) modeladas sus l'influéncia de lad Elegie Romane de Goethe e la Zampogna (1901). Lo darrièr recuèlh es Fuori di chiave amb de tèmas umoristics.


text:
Occident
L'Occident es una zòna geografica que compren inicialament l'Euròpa de l'Oèst. L'extension de la zòna atal designada a variat al cors de l'Istòria; a un periòde donat, tanben pòt variar en foncion del locutor e del contèxt. Al començament del sègle XXI, s'admet generalament que l'Occident recampa Euròpa, los Estats d'America, Austràlia e Nòva Zelanda [1] [2]. L'emplec del mot e del concèpte d'Occident repausa sovent sus l'idèa sosjacenta d'una civilizacion comuna a aquesta zòna, e sus una oposicion semantica entre l'Occident e, siá la resta del mond, siá un o maitas autras zònas geograficas (Occident / Orient, Occident / Blòt comunista, en particular).
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Dictionnaire Hachette, edicion de 2006, entrada occident: «... 3 (amb una majuscula) Ensemble dels païses d'Euròpa Occidentala e d'America del Nòrd »
- ↑ Dictionnaire Petit Robert, edicion de 1993, entrada occident: «... 3 POLIT L'Euròpa de l'Oèst, los Estats Units e, pus generalament, los membres de l'Organizacion del Tractat de l'Atlantic Nòrd (OTAN). La defensa de l'Occident (autres còps opausada a Èst, païses de l'Èst) »


text:
Caryophyllidae
Los Caryophyllidae son una sosclassa de plantas dicotiledonèas. En classificacion de Cronquist (1981); compren 3 òrdres:
- sosclassa Caryophyllidae
-
- òrdre Caryophyllales
- òrdre Plumbaginales
- òrdre Polygonales
En classificacion filogenetica aquesta sosclassa existís pas: aquestas plantas son assignadas a l'òrdre Caryophyllales.
Animals[modificar | modificar la font]
Tanben, los CARYOPHYLLIDAE son una familha dels equinodèrmes.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia ITIS : TSN 19519 Caryophyllidae (en)
- Referéncia NCBI : CARYOPHYLLIDAE (en)


text:
-586
Aquesta pagina concernís l'an -586 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Babilònia[modificar | modificar la font]
Perseguida deis operacions en Palestina-Siria còntra leis insurgents de la region. Se Tir contunièt de resistir fins a 572 avC, lei darrierei fòrças dau Reiaume de Juda foguèron anientats e l'estat ebrieu foguèt partejat entre Babilònia e lei pòbles locaus que li èran fidèus.


text:
Prosopopèia
En retorica, la prosopopèia (del grèc ancian πpoσwπoπoιίa) consistís en far parlar una abstraccion, un animal, un element, un simbòl, un mòrt...e de los metre en interaccion amb un locutor o narrator uman.
Aparten al sublime.
Prosopopèia e personificacion[modificar | modificar la font]
Es plan vesina de la personificacion, la diferéncia essenciala essent que la prosopopèia es centrada sus la mesa en scèna e lo dialòg mentre que la personificacion es un tèrme general per designar l'utilizacion d'èsser non umans e lor representacion (accions, aspècte, compòrtament, vestits....) coma de personas.
Per exemple far parlar de mòrts es pas una personificacion mas es una prosopopèia.
Quand dins lo Roman de Rainard, la volp es representada coma un uman, es una personificacion. Quand parla amb lo lop, es pas tanpauc una prosopopèia vist que son de personificacions que parlan entre elas e que son pas en relacion amb un narrator o un locutor uman.
Per Patrick Bacry la prosopopèia es una fòrma ultima de personificacion[1].
Prosopopèia e allegoria[modificar | modificar la font]
La proposopopèia es tanben ligada a l'allegoria. De fach quand una allegoria parla, utiliza una prosopopèia.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Bacry, Les figures de style, Belin, p. 74.


text:
Héricourt-sur-Thérain
Héricourt-sur-Thérain es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Héricourt-sus-Thérain se situa a la extremitat oèst del departament de l'Oise, en bordure del departament de la Seine-Maritima.
La commune de Héricourt-sur-Thérain se situe à l'extrémité ouest du département de l'Oise, en bordure du département de la Seine-Maritime.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat se trucava Héricourt-Sant-Samson fins en 1946.
La commune s'appelait Héricourt-Saint-Samson jusqu'en 1946.


text:
Saint-Malô-du-Bois
Saint-Malô-du-Bois es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendèa e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Dempuèi 1987, aquela pichona municipalitat de l'Èst de la Vendée acuèlh lo Festival de Poupet en la pichona vallée éponyme.
Depuis 1987, cette petite commune de l'Est de la Vendée accueille le Festival de Poupet dans la petite vallée éponyme.


text:
Mollusca
Los mollusques (Mollusca, del latin molluscus, "mòl") forman un dels grands embrancament del règne animal. Son d'invertebrats protostòm celomats, triblastics amb simetria bilaterala (e mai se qualqu'uns pòdon aver una asimetría segondària) e pas segmentats, de còs moth, despolhi o protegit per una concha. Los mollusques son los invertebrats mai nombroses après los artropòdes, e incluson de formas tan conegudas coma las clòsca, ostras, calamars, polps, de limaques e una granda diversitat de vises, tant marines coma terrèstres.
Se calcula que pòt existir apròp 100.000 espècias viuentas, e 35.000 espècias extintas, doncas que los mollusques an una longa istòria geologica, que se remonta al Precambrian fins al recent. Los mollusques colonizan practicament totes los ambients, dempuèi las grandas nautors a mai de 3.000 m sobratz lo nivèl de la mar fins a de prigondors oceanics de mai de 5.000 m de prigondor, en las aigas polaras o tropicales e sòlen èsser d'elements comuns dels litorales de tot lo mond.
Son d'animals de còs moth (dividits en cap, massa visceral e pè) amb tres caracteristicas unicas en lo règne animal que s'identifican per el:
- Un pè muscular.
- Una concha calcarea secretada per un integument subyacente cridat saile, en d'escasenças absentas.
- Un organ d'alimentacion cridada radula (formada de de filas de dents quitinosos curvos).
L'interès de l'òme en los mollusc es enòrme. Los mollusques son una importanta font d'alimentacion per l'espècia umana. En mai, de nombrosas malautiás parasitarias tant umanas coma veterinarias son transmesas pels mollusques, qu'agisson coma ospedador intermediari, sustot de platelmints trematodes.


text:
Aliatge
Un aliatge es una mèscla omogenèa de dos o maites elements, qu'al mens un deu èsser un metal. Lo compausat resultant presenta de propietats fòrça diferentas d'aqueles dels elements constitutius quand èran separats, e de vegadas basta d'apondre una fòrça pichona quantitat d'un element per que se realizen. La tecnica de l'aliatge s'utiliza per melhorar qualques propietats dels metals purs, coma la resisténcia mecanica, la duretat o la resisténcia a la corrosion. Atal, l'acièr es fòrça mai dur que lo fèrre, a que s'apond de carbòni. Mas, de propietats fisicas coma la densitat, la reactivitat, lo modul elàstic o la conductivitat termica e electrica de l'aliatge diferéncian gaire d'aquelas dels elements primaris. D'entre los aliatges comuns i a lo laton, fach amb de coire e zinc, o lo bronze, fach amb de coire e d'estam.
Lo aliatges se forman mai sovent per la fusion dels seus compausants e aprèp la mèscla se solidifica.
Existís, en mai, un metòde de produccion d'aliatges nomenat aliatge mecanic que se basa sul trissatge dels compausents meses ensebles. Lo material es somes a una seriá de moviments e de friccions que provòcan la formacion de dissolucions solidas deguda, entre autres, a la reduccion de la talha dels seu cristals.
Somari
Solucion silida[modificar | modificar la font]
De biais analòg a las solucions liquidas, tanben exitís de solucions solidas metallicas que son formadas per una matritz d'atòms (solvent) qu'inclusís, en posicion de substitucion o intersticiala, d'autres atòms d'un segon element (solutat). La quantitat maximala de solutat que pòt èsser present al solvent en condicions d'equilibri es çò que se nomena solubilitat.
Per qu'un element metallic aga una solubilitat elevada a la malhum cristallin d'un autre metal cal la concurréncia de qualques condicions (las règles d'Hume-Rothery):
- Lo radi atòmic del solutat pòt pas diferir mai del 15% d'aquel del solvent.
- L'estructura cristallina dels dos elements deu èsser similar, melhor se son identics.
- L'electronegativitat deu èsser la meteissa pels dos elements o lo mai similar possible. Se la diferéncia es tròp granda, los metals tendon a formar de compausats intermetallics e non de solucions salidas.
- La valencia del solutat e solvent deu èsser lo mai similar possible. La mai granda solubilitat se fa quand ambedoas an la meteissa valéncia. Los metals amb una valéncia pichona tendon a dissòlvre los metals amb una valéncia superiora.
Tipes d'aliatges segons las seunas propietats[modificar | modificar la font]
- Aliatge dur: Se dich de l'aliatge de duretat fòrça elevada utilitzat. Son aliatges especialament adaptat a al talha dels metals, per de matrials e per de pèças que demandan una granda resisténcia a l'abrasion mecanica.Per exemples son: los acièrs rapids, los aliatges nomenats Stellite a basa de cobalt, cròme e tungstèn, e los carburs aglomerats, constituits subretot per de carbur de tungstèn (amb addicions de carbur de titani, de tantal e de niòbi) aglomerat amb de cobalt.
- Aliatge fusible: se dich de l'aliatge de punt de fusion fòça bas (denominacion sovent aplicada als aliatges que se fondan jos 230 °C). Son subretot aplicats en fusibles, per la creacion de mòtles, fondaria, entre d'autre. Coma principals compausents i a: lo bismut, lo plomb, l'estam e lo cadmi.
- Aliatge refractari: A diferéncia del precedent, l'aliatge refractari pòt èsser utilizat a de temperaturas elevadas (de l'òrdre de 900 °C o mai).
- Antifriccion: Se dich dels aliatges destinats a d'aplicacions que cal de resisténcia la friccion. Per aquela aplicacion abutualament durs, per reduire la friccion, plastics, per minimizar l'eventualitat de la rompadura del sistema mecànic, e devon mantenir una bona conductibilitat termica
Exemples d'aliatges[modificar | modificar la font]
Aliatges de coire[modificar | modificar la font]
- Bronze : coire + estam
- Laton : coire + zinc
- Billon : coire + argent; utilizat per frapar la pèça de moneda dins las epòcas de raretat de metals nòbles o de devaluacion monetària.
Aliatges de fèrre[modificar | modificar la font]
- Fonda : fèrre + carbòni (de 2,1% a 6.7% de carbòni)
- Acièr : fèrre + carbòni (mens de 2,1% de carbòni)
- Acièr inoxidable : fèrre + niquèl + cròme, e a vegadas molibdèn o vanadi
Altres aliatges[modificar | modificar la font]
- Aur nordic: coire, alumini, zinc e estam segon las proporcions seguentas: Cu89Al5Zn5Sn1.
- Aliatge de plomb e estam : utilizat per la sòudadura de compausents en electronica.
- Amalgama: mercuri + un altre metal, per exemple aur, coire, cadmi, eca.
- Argentan o argent alemand o maillechort o alpaca: coire + zinc + niquèl
- Metal de Babbitt: estam o plomb + antimòni
- Peltre: estam + coire (+ plomb + antimòni)
- Zamak: zinc + alumini + magnesi + coire
Referencias[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (es)William Callister, Introducción a la ciencia e ingeniería de los materiales, vol. I


text:
Còde ATC
Lo còde ATC o Sistèma de Classificacion Quimica Anatomicoterapeutica (ATC: acronim de Anatomical, Therapeutic, Chemical classification system) es un ensenhador de substàncias farmacologicas e medicaments, organizats segons de grops terapeutics. Aqueste sistèma foguèt instituït per l'Organizacion Mondiala de la Santat, e es estat adoptat per Euròpa. Lo còde amassa los sistèmas o organas subre los quals agís, l'efièch farmacologic, las indicacions terapeuticas e l'estructura quimica del medicament.
Somari
Classificacion[modificar | modificar la font]
Aquel còde es estructurat en cinc nivèls:
Nivèl primièr[modificar | modificar la font]
Tracta un grop anatomic, o siá, l'òrgan o sistèma subre lo qual agís lo medicament. Es una letra E existisson 14 grops en total.
2nd nivèl[modificar | modificar la font]
Lo segond nivèl del còde se basa sus lo grop terapeutic. Consistís en 2 caractèrs numerics.
3en nivèl[modificar | modificar la font]
Lo tresen nivèl del còde se basa sus lo sosgrop farmacologic/terapeutic. Consistís en una letra.
4en nivèl[modificar | modificar la font]
Lo quatren nivèl del còde se basa sus lo sosgrop quimic/farmacologic/terapeutic. Consistís en una letra.
5en nivèll[modificar | modificar la font]
Lo cinquen nivèl del còde se basa sus lo nom de la substància quimica o l'associacion farmacologica e consistís en dos caractèrs numerics.
ATCvet[modificar | modificar la font]
Lo sistèma de Classificacion Quimica Anatomicoterapeutica per los medicaments veterinaris (ATCvet) s'utiliza per classificar los medicaments veterinaris. Los còdes ATCvet se pòdon crear per la collocacion de la letra Q al davant del còde ATC dels medicaments umans. Per exemple, la furosemida per usatge veterinari a lo còde QC03CA01.


text:
Margerie-Hancourt
Margerie-Hancourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1851, la municipalitat de Margerie annèxa la municipalitat de Hancourt ; la notícia comuna ven Margerie-Hancourt[1].
En 1851, la commune de Margerie annexe la commune d’Hancourt ; la nouvelle commune devient Margerie-Hancourt[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ EHESS, nòta de la comuna sul luòc Cassini, consultada lo 16 de febrièr de 2009
- ↑ EHESS, notice de la commune sur le site Cassini, consultée le 16 février 2009


text:
Proton
Lo proton es una particula subatomica amb carga electrica positiva de 1,6 × 10-19 coulomb e massa de 1,672 6231 × 10-27 kg (aproximativament 1800 còps mai pesant que l'electron). Foguèt descobèrt en 1919 per Ernest Rutherford. Lo proton se classifica coma barion, e se compausa de tres quarks (uud). L'antiparticula correspondenta, l'antiproton, a las meteissas caracteristicas que lo proton, mas amb una carga electrica negativa.
Amassa amb los neutrons, los protons fan partida del nuclèu atomic, mentre que los electrons se bolegan a son entorn. Lo nuclèu de l'isotòp pus comun de l'idrogèn es format per un sol proton. En quimia e bioquimia, s'emplega lo tèrme de proton per se referir a l'ion de l'idrogèn en dissolucion aquosa.


text:
Sant Maurice d'Ardèche
Sant Maurice (Saint-Maurice-d'Ardèche en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Aquel vilatge a situat a parièra distància de Aubenas e Ruoms.
Ce village est situé à égale distance de Aubenas et Ruoms.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
L'ancian nom del vilatge èra Sant Maurici de Terlin.[ref. necessària]
L'ancien nom du village était Saint Maurice de Terlin.[ref. necessària]


text:
Lusàcia
Lusàcia (en naut sorab Łužica, en bas sorab Łužyca, en alemand Lausitz, en polonés Łużyce) es al sens larg una region istorica d'Euròpa e al sens restrench pòt designar lo país del pòble sorab e de la lenga soraba. Al sens larg Lusàcia ocupa especialament l'angle del centre-èst d'Alemanha (èst de Saxònia e sud-èst de Brandeborg) e de zonas adjacentas de Polonha.
Lo gentilici es lusacian -a o, dins un sens pus precís que designa lo pòble eslau, sorab -a.
Las vilas pus importantas son Chośebuz (Cottbus) e Budyšin (Bautzen).
-
-
Lo domeni lingüistic sorab en 1843
-
Placa de carrièra dins la vila de Chośebuz (Cottbus) en alemand e en sorab.
-
Panèl d'intrada de la vila de Budyšin (Bautzen) en alemand e en sorab.


text:
Puègserguièr
Puègserguièr (Puisserguier en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Loís Roquièr (1863-1939), escrivan occitan e cònsol de Levallois-Perret.
- Carles Guilhaumon (1876-1950), politician occitan que foguèt deputat d'Erau.
- Goulamas'k, grop de musica occitana.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Aurenja ( Orange en francés) es una comuna d' Occitània, en Provença, situada dins lo departament de Vauclusa.
La ciutat foguèt la capitala dau
Principat d'Aurenja.
En febrièr de
1790 lo territòri de l'ancian principat d'Aurenja foguèt restacat au departament de Droma. Lo meteis an foguèt incorporat au departament dei Bocas de Ròse. En 1793, a la creacion dau departament de Vauclusa, lo districte d'Aurenja li foguèt restacat. En 1800 venguèt capluòc d'arrondiment. En 1926, l'arrondiment foguèt suprimit.
Lista dei cònsols successius
Periòde
Identitat
Etiqueta
Qualitat
1995 - 2001 M. Jaume Bompard
FN
2001 - 2008 M. Jaume Bompard
FN, puei MPF
2008 - 2014 M. Jaume Bompard
Lista deus cònsols successius
Periòde
Identitat
Etiqueta
Qualitat
2008
2014
Jacques Bompard
març de
2001 2008
Totas las donadas son pas encara conegudas.
Entre los nombroses vestigis romans e especialament inscriches dins la lista del
Patrimòni Mondial de l'Umanitat podèm citar:
Albi, Centre istoric • Bordèu, Pòrt de la Luna • Catedrala de Nòstra Dama d'Amians • Avinhon • Torre de Belgica e de França • Catedrala de Sant Estève de Borges • Canal del Miègjorn • Caps de Girolata e de Porto, Resèrva naturala de Scandola e Calancas de Piana, Corsega • Carcassona • Catedrala de Nòstra Dama de Rems, Basilica de Sant Remesi de Rems e Palais del Tau, Rems • Catedrala de Nòstra Dama de Chartres • Abadiá de Sant Savin sus Gartempe • Abadiá de Fontenay, Còsta d'Aur • Caunas ornadas de la valada de Vesera • Centre vila reconstruch del Havre • Val de Léger • Vièlh Lion • Abadiá del Mont Saint-Michel • Castèl de Fontainebleau e son pargue • Castèl de Versalhas e son pargue • Ribas de Sèina, París • Plaças Estanislau, de la Carrièra, e d'Aligança a Nancí • Pont de Gard • Provins • Mont Perdut, dins los Pirenèus • Monuments romans e romanics d'Arle • Camins de Compostèla • Teatre antic d'Aurenja e Arc de Trionf d'Aurenja • Causse e Cevenas • Salina reiala d'Arc e Senans • Sent Milion • Estrasborg, Granda illa • Verzelai
UNESCO.


text:
Magnèsi
Lo magnèsi es un element quimic de simbòl Mg e de numèro atomic 12. Se presenta jos la forma d'un metal blanc brilhant, amb un aspècte pro semblant al de l'argent. Es un dels elements mai abondoses de la planeta, l'ochen dels que se tròba dins la natura, e lo cinquen metal aprèp l'alumini, lo fèrre, lo calci e lo sòdi. A l'encòp representa lo tresen compausant de las sals de l'aiga de mar. Es un dels elements essencials pels èssers umans. Aital lo magnèsi se situa coma l'onzen element mai present en foncion de la massa dins lo còs uman que sos ions son essencials per totas las cellulas vivas.
Ten una densitat de 1,74, valent a dire qu'es la mai febla demest los metals, se n'exceptam lo liti e lo berilli. Fond a 650º C e se volatiliza a 1.120º C.
Fonts de magnèsi dins l'alimentacion[modificar | modificar la font]
La font primièra de magnèsi per l'alimentacion es pro sovent d'origina cerealièra. Pr'aquò, los produches faches a partir de cerealas integralas ou amb de farina completa pòrtan entre 3 e 5 còps mai d'aqueste element que los produches rafinats (pan blanc, ris blanc polit, ...).
(Las quantitats seguentas correspondon a una porcion de 100 g)
- la sal de Nigari, un extrach natural de sal marina (11.500 mg}}
- la frucha de mar ne ten 410 mg
- son seguits de prèp per la melassa (de 197 a 242 mg),
- lo cacao (amb 150 a 400 mg)
- las cerealas completas (contenon entre 100 a 150 mg)
- la carróbia ne conten a l'entorn de 55 mg
- los espinarcs de 50 a 100 mg, mas a l'encòp contenon d'acid oxalic, çò qu'entrepacha son assimilacion.
- en fin, lo peis tanben possedís entre 25 e 50 mg de magnèsi.
D'autres aliments pòdon provesir de magnèsi: legums verds, sarrasin, las favas, las ametlas e las bananas.


text:
Mesnières-en-Bray
Mesnières-en-Bray es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En lo Antiquitat, lo luòc a traversat per una via romaine[1]. A Modèl:La s-, Robert de Mesnières i bastís una fortalesa en bòsc, #que i aurà destruit pels Angleses a Modèl:La s-[1].
Dans l'Antiquité, le site est traversée par une voie romaine[1]. Au Modèl:S-, Robert de Mesnières y construit une forteresse en bois, qui sera détruite par les Anglais au Modèl:S-[1].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Dels castèls e dels òmes, Lo castèl de Mesnières, Franck Boitel Edicions de las falaises en Novembre 2010.


text:
Tanús
en francés Tanús[1][2] ( Tanus en francés) es una comuna francesa lengadociana en Segalar situada dins lo departament francés de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Viaducte de Viaur: viaducte ferroviari sus la linha Tolosa-Rodés, bastit entre 1898 e 1902 per l'engenhaire Paul Bodin.
- Glèisa romanica de Las Plancas: edifici del sègle XI situat a 3 km de Tanús, a 20 minutas, per un camin dempuèi lo parcatge agençat. La clau se trapa a l'ostal de comuna o al cafè dels espòrts.
Personalitats ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
- Paul Bodin, l'engenhaire del Viaducte de Viaur
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) Tanús sul site de l'Institut Geografic Nacional
- (fr) Tanús sul site de l'Insee
- (fr) Tanús sul site del Quid
- (fr) Localizacion de Tanús sus una mapa de França e comunas limitròfas
- (fr) Plan de Tanús suq Mapquest
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
Villy-lez-Falaise
Villy-lez-Falaise es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Villy-lez-Falaise Es un vilatge dispausat a l'entorn d'una carrièra, la RD69. Lo bourg es parallel a la vallée del Trainefeuille ruisseau transeünt al sud-es e délimitant la municipalitat amb Fresné-la-Maire. La municipalitat s'estend fins al bourg de Damblainville.
Lo païsatge es una plana de tèrras conreades, traversada per l'anciana linha de camin de fèrre Falaise-Mézidon, uèi classificada via verda.
Villy-lez-Falaise est un village disposé autour d'une rue, la RD69. Le bourg est parallèle à la vallée du Trainefeuille ruisseau passant au sud-est et délimitant la commune avec Fresné-la-Mère. La commune s'étend jusqu'au bourg de Damblainville.
Le paysage est une plaine de terres cultivées, traversée par l'ancienne ligne de chemin de fer Falaise-Mézidon, aujourd'hui classée voie verte.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo nom de Villy-lez-Falaise data de 1946[1]. Per endavant la municipalitat se trucava simplament Villy, en significant segurament « vilatge », del ancià francés viloi[ref. necessària].
Lo affixe lez, en significant « prèp de », la vila de Falaise en la occurrence, permet aital de la distinguir de la municipalitat de Villy-Bocage en lo meteis departament.
Le nom de Villy-lez-Falaise date de 1946[2]. Auparavant la commune s'appelait simplement Villy, signifiant certainement « village », de l'ancien français viloi[ref. necessària].
L'affixe lez, signifiant « proche de », la ville de Falaise en l'occurrence, permet ainsi de la distinguer de la commune de Villy-Bocage dans le même département.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « {{{titre}}} », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 4 d'abril 2011
- ↑ Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « Notice communale - Villy-lez-Falaise », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 4 avril 2011


text:
Oullins
Oullins en arpitan (Oullins en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
[[Fila:Grand Lion, Oullins.jpg|thumb|left|
██ Oullins
██ Lion
██ Grand Lion
██ Unas autras municipalitats del Rhône
]]
La municipalitat de Oullins a situat en la banlèga Oèst de Lion e fa partida de la comunitat urbana del Grand Lion. Es limitrophe de las municipalitats de Santa-Foy-lès-Lion al Nòrd-Oèst e de La Mulatière al Nòrd-es. Al Sud-Es, possedís un limit comun amb Lion : (çò Rhône). Al Sud, es limitrophe de de Sants-Gènis-Laval e de Pierre-Bénite al Sud-Es.
La commune de Oullins est située dans la banlieue Ouest de Lyon et fait partie de la communauté urbaine du Grand Lyon. Elle est limitrophe des communes de Sainte-Foy-lès-Lyon au Nord-Ouest et de La Mulatière au Nord-est. Au Sud-Est, elle possède une limite commune avec Lyon : (le Rhône). Au Sud, elle est limitrophe de Saint-Genis-Laval et de Pierre-Bénite au Sud-Est.
Istòria[modificar | modificar la font]
Se testifica la preséncia d'una municipalitat @dénommer « Aulanius » dempuèi la Sègle IX après J.-C. I aviá situat sus « la Narbonnaise », via romaine còlportaira de Lion e desservant lo sud de la França. Se tròba traces de aqueducs romains per endroit.
Fins al mièg de la Sègle XIX, es una municipalitat essencialament agricòla. [[Fila:BF 7 - OULLINS - Station dels Tramvias de Oullins e Intrada de la Vila.JPG|vignette|La vila #èsser desservie per la linha 10 de la ancian tramvia de Lion (OTL) dempuèi 1881]] En lo moment de la revolucion industriala, la municipalitat deu lo sieu desvolopament al talhièr creat per Alphonse Clément-Desormes[2] l'an 1846-1847, la siá companhiá dels anautits foguets e talhièrs de Oullins va sustot produsir locomotores a vapor. Los talhièrs son rachetés per la Companhiá del camin de fèrre Grand-Central de França l'an 1854, abans de venir un important talhièr de maintenance e de bastiment de la Companhiá del camin de fèrre París-Lion-Mediterrani (PLM) en 1832. La prospérité d'aquela indústria faguèt « viure » Oullins pendenta dels ans, gràcia egalament a d'unas autras entrepresas : tanneries lioneses, abattoirs, verreries, èca.
La Segonda Guèrra mondiala a marcat per una resisténcia encarnada pel cònsol Claude Jordery. Amb la fin de resistir a l'ocupanta, lo 13 d'octòbre de 1941, los Talhièrs se meton cauma. Lo ser, de las desenas de cheminots an arturat.
Après la guèrra, la vila evolucione économiquement e sofriguèt de la clausura dels talhièrs SNCF. Parallèlament, ven lo principal centre comercial del sud oèst lionès. Beneficia egalament d'un renouveau cultural : creacion del teatre de la Renaissance, de la bibliotèca e de la MJC. La vila a protegit pendent de nombroses ans los "émailleries" de Oullins situadas ne nautor de la carrièra de la Sarra. Aquela fabrica a #èsser rasada e remplaçada per un lotissement pendent los ans 1990. La reconversion economica s'orienta cap als servicis.
Al començament dels ans 2000, la vila beneficia d'un important renauiment, encara en cors : qualques espacis liures dins lo quartièr de la Saulaie venon una ZAC economica acollidor de nòvas entrepresas (laboratòri de las doanas, centre de formacion Peugeot…), 5 ectaras en plen centri-vila an reabilitat (creacion de lotjaments, d'espacis de diversió, parking sosterranh…), bastiment d'una médiathèque…
D'unes autres projèctes en cors lor caldriá cambiar la physionomie de la vila : station de mètro e pol multimodal, de marges del Yzeron, OPAH-RU sul quai Sémard, utilizacion de las friches SNCF pel bastiment d'un écoquartier…
On atteste la présence d'une commune dénommée « Aulanius » dès le Sègle IX après J.-C. Elle était située sur « la Narbonnaise », voie romaine partant de Lyon et desservant le sud de la France. On retrouve des traces d'aqueducs romains par endroit.
Jusqu'au milieu du Sègle XIX, c'est une commune essentiellement agricole. Lors de la révolution industrielle, la commune doit son développement à l'atelier créé par Alphonse Clément-Desormes[3] en 1846-1847, sa compagnie des hauts fourneaux et ateliers d'Oullins va notamment produire des locomotives à vapeur. Les ateliers sont rachetés par la Compagnie du chemin de fer Grand-Central de France en 1854, avant de devenir un important atelier de maintenance et de construction de la Compagnie du chemin de fer Paris-Lyon-Méditerranée (PLM) en 1832. La prospérité de cette industrie va faire « vivre » Oullins pendant des années, grâce également à d'autres entreprises : tanneries lyonnaises, abattoirs, verreries, etc.
La Seconde Guerre mondiale est marquée par une résistance incarnée par le maire Claude Jordery. Afin de résister à l'occupant, le 13 octobre 1941, les Ateliers se mettent grève. Le soir, des dizaines de cheminots sont arrêtés.
Après la guerre, la ville évolue économiquement et va souffrir de la fermeture des ateliers SNCF. Parallèlement, elle devient le principal centre commercial du sud ouest lyonnais. Elle bénéficie également d'un renouveau culturel : création du théâtre de la Renaissance, de la bibliothèque et de la MJC. La ville a abrité durant de nombreuses années les "émailleries" d'Oullins situées en haut de la rue de la Sarra. Cette usine a été rasée et remplacée par un lotissement durant les années 1990. La reconversion économique s'oriente vers les services.
Au début des années 2000, la ville bénéficie d'une importante rénovation, encore en cours : des espaces libres dans le quartier de la Saulaie deviennent une ZAC économique accueillant de nouvelles entreprises (laboratoire des douanes, centre de formation Peugeot…), 5 hectares en plein centre-ville sont réhabilités (création de logements, d'espaces de détente, parking souterrain…), construction d'une médiathèque…
D'autres projets en cours devraient changer la physionomie de la ville : station de métro et pôle multimodal, berges de l'Yzeron, OPAH-RU sur le quai Sémard, utilisation des friches SNCF pour la construction d'un écoquartier…
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Gentilé sur le site habitants.fr Consulté le 29/09/2008.
- ↑ Luòc vila-oulins.fr, Oullins Al fil dels sègles lo-fil-de detlos-siecles-167.html legir (consultat lo 9 de junh de 2011)
- ↑ Site ville-oulins.fr, Oullins au fil des siècles lire (consulté le 9 juin 2011)


text:
Mar
La mar es una massa d'aiga salada (coneguda coma aiga de mar) que cubrís una granda partida de la superfícia de la Tèrra. Lei grandas massas d'aiga que separan lei continents se nomenan oceans, encara que lei divisions d'aquestes oceans que son barrats parcialament per de continents o d'illas e archipèlas son conegudas simplament coma de mars, que se dividisson en massas d'aiga pus pichonas nomenadas golfs e badias e que se jonhon a travèrs deis estrechs. Se nomenan tanben mars lei grands lacs, abitualament salats, qu'an pas d'emissari, coma la mar d'Aral.


text:
Insulina
L'insulina (latin insula, "illa") es una ormona polipeptidica formada de 51 aminoacids. Es secretada per las cellulas beta dels illòts de Langerhans del pancreas, jos la forma de precursor inactiu (proinsulina), que puèi passa a l'aparelh de Golgi, ont se modifica, en eliminant una part e en jonhent los dos fragments restants per dos ponts disulfurs. Frederick Grant Banting, Charles Best, James Collip, e J.J.R. Macleod de l'Universitat de Toronto, Canadà, descobriguèron l'insulina en 1922. Lo Doctor Banting recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina per la descobèrta d'aquela ormona. Interven dins la metabolizacion dels nutriments, subretot amb l'anabolisme dels glucids. Son deficit provòca lo diabèti e son excès provòca l'iperinsulinisme e l'ipoglicèmia.


text:
Poder judiciari
Lo poder judiciari es una de las tres brancas del govèrn (las autres son lo poder legislatiu e lo poder executiu), e es constituit pels jutges o magistrats. La foncion principala del poder judicial es resòlvre las disputas legalas, e dins qualques païses, a la responsabilitat de donar l'interpretacion oficiala de las leis o la constitucion. Los jutges e de magistrats son pas someses a òrdres ni mandats de cap de sòrta; en las lors decisions, son solament someses a çò que dison las leis, e an pas libertat per jutjar en defòra del marge de la lei.
En França[modificar | modificar la font]
Dins la Constitucion de 1958 al Títol VIII, se tracta pas de « Poder judiciari », mas d'una « Autoritat judiciària ». L'organizacion judiciària francesa se caracteriza per la dualitat: l’òrdre administratiu amb a son cap Conselh d’Estat e l’òrdre judiciari amb a son cap la Cort de Cassacion.
En Espanha[modificar | modificar la font]
En Espanha regís lo principi de jurisdiccion universala, en vertut d'aquò los jutjats e los tribunals espanhòls son competents per conéisser e decidir los afars quina que siá sa gravetat. En aqueles afars preval lo principi de justícia sus lo de territorialitat, donada la gravetat dels faches que se preten jutjar. Lo Trubunal suprèma d'Espanha, que lo sèti es a Madrid, es l'organ jurisdiccional superior per totes los òrdres, a l'excepcion de çò qu'es introduch en matèria de garantidas constitucionalas.


text:
Esquay-sur-Seulles
Esquay-sur-Seulles es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat se situa en lo Bessin, a sièis quilomètres de Bayeux e de Creully, en la vallée de la Seulles.
La commune se situe dans le Bessin, à six kilomètres de Bayeux et de Creully, dans la vallée de la Seulles.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Dempuèi lo Sègle XIX, s'espeta en las carrièras de Esquay lo sable dicha de Bayeux.
Depuis le Sègle XIX, on exploite dans les carrières d'Esquay le sable dit de Bayeux.


text:
Idrolisi
L'idrolisi es una reaccion quimica de l'aiga amb una substància. Entre las substàncias que pòdon subir aquesta reaccion se tròban nombrosas sals, qu'a l'èsser dissolgudas en d'aiga, sos ions constituents se combinan amb los ions idroni o oxoni, H3O o plan amb los ions idroxil, OH-, o los dós. Aquestes ions procedisson de la disociacion o autoprotolisi de l'aiga. Aquò produsís un desplaçament de l'equilibri de dissociacion de l'aiga e coma consequéncia se modifica la valor del pH. Las sals dels acids febles o basas febles s'idrolizan per accion de l'aiga, en dependent, lo gra de la reaccion, de la feblessa de l'acid o la basa. Es dire, mai feble siás l'acid o la basa, màger es l'idrolisi. Tipe de reaccion quimica qu'una molecula d'aiga, amb formula H2O, reacciona en el amb una molecula d'una substància AB, qu'A e B representan en el atòms o de grops d'atòms. En la reaccion, la molecula d'aiga se descomponon en los fragments H e OH-, e la molecula AB se descomposa en A e B-. De contunh, aquestes fragments se jonhon en proporcionant los produchs finales AOH e HB. A aqueste tipe de reaccion se li coneis sovent coma dobla descomposicion o escambi. D'interès especial es l'idrolisi de divèrsas sals qu'origina dissolucions acidas o basicas.


text:
María de los Remedios de Escalada
María de los Remedios de Escalada - mei coneguda com Remedios de Escalada - (Buenos Aires, lo 20 de noveme de 1797 e lo 3 d'agost de 1823) que ho la molhèr deu generau argentin José de San Martín, un deus dus màgers Libertadores deu continent e lo "Pair de la Patria". Qu'èra la mair de Merceditas, la hilha de San Martín qui acompanhè lo son pair dens lo son exili francés.
Qu'èra vaduda dens ua familha rica e poderosa de Buenos Aires e, aus 14 ans, que conegó lo son futur espós a 'lecadença d'ua tertulia mondana. Que l'esposè en 1812 dab Carlos María de Alvear com testimòni.
Remedios de Escalada que seguí lo libertador a Mendoza quan aqueth e ho nomat governador de la Província de Cuyo en preparacion de la soa traucada deus Andes. Alavetz, qu'ei famosa per aver encoratjadas las hemnas ricas de Cuyo a véner las loas jòias entà financiar la campanha e tanben per aver teishuda la banèra de l'Armada deus Andes.
En 1816 que neishó la soa hilha.
En 1819, malauta de tuberculòsi e dab lo son espós en campanha a Chile, que tornè a Buenos Aires on e's morí.
Que ho sepelida au Semitèri de la Recoleta.


text:
Rubén Darío
Rubén Darío (Metapa, uei Ciudad Darío, lo 18 de genèr de 1867 - León, lo 6 de heurèr de 1916) que ho un poeta nicaraguaian e un deus principaus autors de la poesia de lenga castelhana. Mainatge precòç, que viatgè de d'òra e que viscó en Lo Salvador, Colómbia, França, Espanha, Chile e Argentina. Qu'ei la figura centrau deu modernismo de la literatura ispanoamericana.
Gran admirator de la literatura francesa, que conegó los escrivans francés màgers de la soa epòca, que parlava lo francés e qu'ensagè quitament de compausar dens aquesta lenga.
Que ho tanben un gran amic deu poeta cuban José Martí.


text:
Cantal (montanha)
Lo Cantal o Cantau o Chantal o Chantau, nommat tanben los monts de Cantal, z-es un massís volcanic d'Auvèrnha e forman un parçan d'Occitània[1]. Son punt culminant z-es a 1858 mètres, z-es lo Plom dau Cantal. Coma l'ensemble dau Massís Central, lo Cantal z-es marcat per l'erosion.
Sa vila principala es Riòm de las Montanhas.
Lo Cantal es bordat de plans dau tipe planesas.
Aqueste massís a balhat son nom au departament dau Cantal.
Geografia[modificar | modificar la font]
Situation[modificar | modificar la font]
Los monts de Cantal, una de las cinc regions naturalas compausant lo parc natural regional daus volcans d'Auvèrnhe, ocupan d'un biais central la pus granda part dau departement dau Cantal, dins la region Auvèrnhe, au centre dau Massís Central.
Confrontan los parçans seguents :
- Aubrac au sud-èst ;
- la Planesa de Sant Flor a l'èst ;
- Sejalèir au nòrd-èst ;
- Artensa au nòrd ;
- Mauriagués a l'oèst ;
- lo Castanhau au sud-oèst.
Geomorfologia[modificar | modificar la font]
Z-es l'estratovolcan pus estendut d'Euròpa, de forma a pauc près circulària per un diamètre de 50 à 70 km, que culmina dins sa part centrala au Plom dau Cantal a 1 855 m. Foguèt considerablament modelat per l'erosion daus ancians glacièrs (vau en U, linhas de crèstas descopadas). De manièra gaireben geometrica, un vintenat de vaus s'estiran coma de rais vèrs la periferia, entrecopant los plans basaltics (o planesas) en forma de triangles, territòris pastoraus de tria.
Topografia[modificar | modificar la font]
Principalas cimas[modificar | modificar la font]
Los monts dau Cantal se compausan de mai d'una cimas, que las pus conegudas son :
- lo puèi Marí (1 787 m);
- lo Plom dau Cantal (1 855 m), punt culminant dau departament potencialament accessible dempuèi Super Lioran en teleferic ;
- lo puèi Grion, naut de 1 690 m, dòma de fonolita ;
- lo puèi Chavaròcha, naut de 1 739 m, situat au sud-oèst dau puèi Marí ;
- lo puèi de Pèira Arsa, que culmina a 1 806 m, amb un magnific panorama sobre las vaus glaciàrias de Santoira e Impradina ;
- lo puèi de Seichosa (1 650 m), amb un panorama sobre lo circ glaciari de Santoira e la vau d'Alanhon
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Segon la classificacion de Frederic Zégierman.


text:
1220
Aquesta pagina concernís l'an 1220 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Mongòl[modificar | modificar la font]
En març, conquista de Samarcanda que foguèt destrucha e pilhada. Puei, lei vilas principalas de Khwarezm, coma Bokharà e Urgench, foguèron tanben destruchas e pilhadas. Lo sultan capitèt de s'escapar mai poguèt pas organizar ò reünir una armada novèla. Moriguèt dins de circonstàncias mau conegudas sus una illa dau sud de la Mar Caspiana. Son fiu comencèt de gropar de tropas dins la region de Ghazni e lei Mongòls organizèron d'expedicions de pilhatges en direccion d'Armenia.
Sultanat de Khwarezm[modificar | modificar la font]
Après la pèrda dei vilas principalas d'Asia Centrala (Samarcanda en març, Bokharà, Urgench), l'arribada dei Mongòls dins lo nòrd dau plan iranian e la mòrt d'Ala ad-Din Muhammad en decembre, son fiu Jalal ad-Din venguèt sultan e gropèt de fòrças dins la region de Ghazni.


text:
Dengue
La dengue « gripa tropicala » o « fèbre roja», es una Malautiá virala, endemica dins los païses tropicals.
La dengue es una arboviròsa, transmesa a l'òme per mejan de la fissada d'un moissal diürne del genre Aedes, el meteis infectat per un virus de la dengue de la familha dels flavivirus.
Aquela infeccion virala provòca comunament fèbre, mal de cap, dolors muscularas e articularas, lassièra, vòmit e erupcion cutanèa. Biologicament, se tròba abitualament una baissa de las plaquetas. La garison arriba generalament en una setmana. Existisson de formas emorragicas o amb sindròme de tust, escasses e grèus, podent provocar la mòrt.
Existís pas de vaccin e pas de tractament especific antiviral. Se tracta los simptòmas amb medicaments contra la fèbre e la dolor. Pasmens, la dengue podent dins d'escassas endevenenças evolucionar cap a una forma emorragica, los anticoagulants coma l'aspirina son d'enebir. La prevencion collectiva se basa sus la luta contra los moissals vectors (exterminacion, destampa de las aigas estagnantas...) e sus las mesuras de proteccion preventivas individualas contra las fissadas dels moissals (moissalièra, repulsiu...).
Somari
- 1 Istòria
- 2 Epidemiologia
- 3 Contaminacion
- 4 Dengue emorragica, en expancion
- 5 Formas clinicas - Simptòmas
- 6 Diagnostic
- 7 Tractament
- 8 Prevencion
- 9 Notas et reférencias
Istòria[modificar | modificar la font]
Etimologia[modificar | modificar la font]
Las originas del mot dengue son pas claras, mas poiriá provenir de la frasa swahili « Ka-dinga pepo », que descriu la malautiá coma essent causada per un esperit marrit [1]. Lo mot swahili dinga poiriá aver per origina lo mot castelhan dengue que significa « minucós » o « prudent », atal coma se compòrta une persona que sofrís de dolors muscularas e articularas ligadas amb la dengue [2]. L'usatge del mot castelhan poiriá derivar del mot swahili qu'a la meteissa prononciacion [3].
Literatura[modificar | modificar la font]
Epidemiologia[modificar | modificar la font]
Segon las chifras de 2007 de l'Organizacion Mondiala de la Santat (OMS) , la dengue seriá l'arboviròsa pus espandida dins lo monde, amb gaireben 40 % de la populacion mondiala expausada al virus, o 2,5 miliards de personas. Cada annada i auriá prèp de 50 milions d'infeccions dins lo monde, que 500 000 cases de « dengue emorragica » provocant la mòrt dins almens 2,5% dels cases.
Aquelas chifras aumentèron en 2008 a l'ocasion de la 2a Conferéncia Internacionala sus la Dengue [4] amb 55% de la populacion mondiala expausada al virus, o 3,6 miliards de personas, 124 païses endemics, 70 a 500 milions d'infeccions (simptomaticas o pas) per an, que 36 milions de cases de dengue classica, 2,1 milions de formas grèvas (formas emorragicas e formas amb sindròme de tust) e 21 000 decès.
Alara que foguèt presenta unicament en Asia del Sud-Èst, es dempuèi qualques annadas en plena progression dins lo rèsta d'Asia, en Africa, en Polinesia Francesa, e subretot en America del Sud, ont lo nombre de cases foguèt multiplicat per 60 entre 1989 e 1993. Las rasons son variadas :
- creissença demografica importanta ;
- creacion de bidonvilas prèp de las vilas ;
- catastròfas naturalas ;
- pauretat ;
- alentiment de las campanhas d'eradicacion del moissal Aedes aegypti.
En 2001, mai de 609 000 cases foguèron senhalats dins las Americas, que 15 000 emorragicas.
Dempuèi 2006, plusors païses e territòris de la Cariba se trobèt a : Dominica, Jamaica, Surinam, Santa Lúcia, Martinica, Guadalope, Sant Martin (illa) e Guyana.
Al començament de 2008, prèp de 36 000 abitants de Rio de Janeiro contractèron la dengue, subrecargant las urgéncias espitalièras. 50 % dels malauts avián mens de 14 ans, 24 moriguèron. 2053 novèls cases foguèron senhalats dins la jornada del 20 de març[5].
A l'automne de 2009, dins l'Atlantic, es lo pichon archipèla del Cap Verd que subiguèt pendent dos meses una epidemia de dengue de tipe 3 e que, amb mai de 20 000 cases, toquèt 5 % de sa populacion, provocant sièis mòrts [6].
En setembre de 2010 un primièr cas de dengue autoctòn en Occitània foguèt descobèrt a Niça.[7]
Contaminacion[modificar | modificar la font]
Lo virus de la dengue se transmet a l'òme per mejan de moissals vectors del genre Aedes : Aedes aegypti lo pus sovent mas tanben Aedes albopictus e Aedes polynesiensis. Son moissalums que vivon en Vila o prèpa, en contacte amb l'òme.
Los moissals venon contaminats en fissant l'òme, e escassament per transmission verticala de la maire cap a l'uòu (1 cas sus 600). L'èsser uman seriá la principala sèrva naturala dels viruses de la dengue, mas tanben lo disseminador de la malautiá.
Existisson quatre serotipes diferents del virus de la dengue : DENV-1, DENV-2, DENV-3 et DENV-4. Son estrechament parents e provòcan los meteisses signes clinics. Pasmens son fòrça prèp los uns dels autres. Existís pas de proteccion immunitària crosada entre eles. Atal un meteis subjècte pòt èsser tocat mai d'un còp per la dengue, un còp per cadun dels quatre serotipes.
Una epidemia de dengue es sovent ligada a l’aparicion o a una novèla aparicion d’un serotipe que circulèt dempuèi fòrça annadas.
Se ditz « dengue primària » quand d'una prima infeccion, es a dire quand un subjècte es infectat amb un virus de la dengue pel tot primièr còp. Quand se torna infectar per un autre serotipe aprèp una prima infeccion se ditz alara « dengue segondària ». Quand per una dengue primària, lo ratio IgM/IgG en fasa precòça de la malautiá es pus elevat al moment d'una dengue segondària. Sembla que al moment d'una dengue segondària, lo risque de desvolopar una forma grèva seriá ben fòrça superior que al moment d'una dengue primària, multiplicat per 10.
Dengue emorragica, en expancion[modificar | modificar la font]
Lo tèrme de « dengue emorragica » designa una forma grèva de la dengue, amb de complicacions potencialament mortalas. Foguèt detectada pel primièr còp dins las annadas 1950, pendent d'epidemias a las Filipinas e en Tailàndia. Es uèi presenta dins gaireben totes los païses d'Asia ont es localament venguda una causa importanta d'espitalizacion e de mortalitat infantila [8]. En 2007, mai de 890 000 cases foguèron notificats solament sul continent american, que 26 000 de forma emorragica. Es una malautiá emergenta de grand desvolopament : abans 1970, nòu païses sofriguèron d'epidemias de dengue emorragica. En 1995, foguèron quatre còps pus nombroses e amb lo temps, de novèlas zònas son tocadas ; amb per exemple Veneçuèla estalviat fins a 2007 a notifiquèt a l'OMS mai de 80 000 cases, que almens 6 000 de forma emorragica. Segon las chifras de 2007 de l'OMS, se compta dins lo monde cada an prèp de 500 000 cases de formas emorragicas que un grand nombre, d'enfants, demandant una espitalizacion. Prèp de 2,5% dels malauts mòron e sens tractament adaptat, lo taus de mortalitat de la dengue emorragica pòt passar 20%. D'equipas ben formadas e equipadas pòdon baissar aquel taus a mens de 1%.
L'espandiment recent d'aquela pandemia s'explica per l'extension de l'airal de distribucion dels vectors (Aedes aegypti subretot, ben adaptat dins las vilas) e dels 4 tipes de virus implicats. La mondializacion dels escambis e l'urbanizacion creissenta, e tanben lo desreglament climatic facilitan la circulacion d'aqueles virus.
Formas clinicas - Simptòmas[modificar | modificar la font]
Aspèctes clinics, classificacion de l'OMS[modificar | modificar la font]
Existisson diferentas formas clinicas de l'infeccion pel virus de la dengue, mai o mens grèvas. La dengue es lo pus sovent benigna. La gravitat es fòrça variabla segon los subjèctes, anant de formas asimptomaticas (infeccion sens pas cap de simptòma) o pauresimptomatics (formas atenuadas, amb de simptòmas fòrça discrets) cap a de formas grèvas (formas emorragicas o amb sindròme de tust) podent metre en jòc le pronostic vital.
La definicion OMS 1997 d'una « dengue classica » (DF) probable es un estat febril agut associat a almens doas de las manifestacions seguentas:
- cefalèa,
- dolor retroorbitària,
- mialgia,
- artralgia,
- erupcion cutanèa,
- manifestacions emorragicas,
- baissa del nombre de leucocites
e
- configuracion serologica
o
- d'autres cases de dengue confirmat dins un meteis luòc e al meteis moment
Refonda de la classification de l'OMS[modificar | modificar la font]
La classificacion de l'OMS, de 1997, mostrèt sos limits.
L'OMS prepausa alara una novèla classificacion:
- Infeccion simptomatica per la dengue :
- Dengue
- Dengue sevèra
Dins aquela classificacion, es la permeabilitat vasculara, responsabla d'una pèrda de plasma, que ven lo critèri principal d'una dengue sevèra. Los signes precòces de pèrda de plasma son l'emoconcentracion, los escampaments pleurals e intraabdominals. Los signes de gravitat d'una dengue sevèra son los signes de tusts circulatòris (fredor de las extremitats, pols flac, lentor al tornar de la vascularizacion capillara), una alteracion de l'estat de consciéncia, d'emorragias de las mucosas e de manifestacions inabitualas coma fòrça lesions epaticas importantas, cardiomiopatia, encefalopatia e encefaliti.
Diagnostic[modificar | modificar la font]
Lo diagnostic positiu de la dengue se fa amb :
- arguments epidemiologics : sejorn en zòna d’endemia, periòde epidemic, precedents de prima infeccion
- arguments clinics : fèbre elevada, sindròme iperalgic, remission de 2-3 jorns, signes de fragilitat capillara o emorragics
- arguments biologics d’orientacion : leucopenie, trombopenie, ematocrite elevat
La suspicion clinica se pòt confortar o confirmar per un bilanç biologic necessitant una presa de sang.
Tractament[modificar | modificar la font]
Existís pas de tractament preventiu (vaccinacion) e pas mai de tractament curatiu especific antiviral de la dengue.
La dengue presenta generalament pas de complicacions, mas existisson d'escassas formas sevèras qu'implican de consultar un mètge e de defugir l'automedicacion. Per exemple la presa d'acid acetilsalicilic (aspirina) es contraindicada perque majorarián lo risc emorragic[9].
La terapeutica d'una dengue classica consistís en de mesuras simptomaticas simplas:
- repaus,
- reïdratacion orala,
- calmar dolor e fèbre amb de medicaments antalgics e antipiretics a basa de paracetamol,
En cas de formas pus sevèras :
- reïdratacion intravenosa,
- eventualament corregir un estat de tust emodinamic,
- transfusion de plaquetas.
Prevencion[modificar | modificar la font]
Existís pas cap de vaccin per s'aparar de la contaminacion. Los aspèctes preventius consistisson doncas a evitar las fissadas del moissal vector de la dengue.
Individualament, l'utilizacion de moissalièras e de repulsius es eficaça. L'esséncia de citronèla es pauc eficaça per aquel tipe de moissal, particularament agressiu.
Collectivament, la prevencion consistís a limitar lo moissalum. En Brasil, en Guyana e a las Antilhas Francesas, se cèrca l'eliminacion dels luòcs de ponduda del moissal, es a dire las sèrvas d'aiga estadissa e cauda. En particular, los barrils, botelhas, canetas, pòts de flors, copèlas. Dins una autra escala, las accions precisas son eficaças, coma l'assecament dels airals umids tal que l'aplicacion d'insecticida adaptat dins las zònas infectadas (en tenant d'aparar los predators dels moissals, e de pas favorir l'emergéncia de fonts resistentas).
Notas et reférencias[modificar | modificar la font]
- ↑ Dengue fever: essential data, 1999
- ↑ Etymology: dengue, 2001, Online Etymology Dictionary, Harper D
- ↑ Emerging Infectious Diseases, 2006, vol 12, etymologia: dengue [1]
- ↑ Pediatric Dengue Vaccine Initiative (PDVI), presentacion "Estimating the global burden of dengue" 2a Conferéncia Internacionala sus la Dengue, 15-17 d'octobre de 08 , Phuket, Thaïlande
- ↑ [2]
- ↑ Cap Verd TV
- ↑ (fr)un premier cas non importe de dengue en metropole
- ↑ (fr) Pagina OMS, Dengue et dengue hémorragique, Març de 2009
- ↑ (fr)Dossier de presse dengue 2010 - Direction générale de la santé, Sous direction prévention des risques infectieux sur http://www.sante-sports.gouv.fr
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) La dengue, sur le site de l'Institut Pasteur
- (fr) La dengue, sus lo site de l'OMS
- (fr) Articles relatifs à la dengue sur le site de l'InVS
- (fr) INVS 13/01/07 Dengue dans les départements français d'Amérique, Point au 12 janvier 2007
- (fr) Bulletin d'Alerte et Surveillance Antilles Guyane (AVRIL 2008, N° spécial : La Dengue dans les DFA : Aspects cliniques et épidémiologiques..)
- (fr)Fiche sur la dengue sur le site de l'Agence de la Santé Publique du Canada
- (en) Site governamental de luta contra la dengue Singapor
- (en) Dengue Virus Net Information site for dengue symptoms, prevention, treatment, vaccine research and outbreak news.
- (en) Dengue dins http://www.cdc.gov
- (en) Guidelines for diagnosis, treatment, prevention and control. A joint publication of the World Health Organization (WHO) and the Special Programme for Research and Training in Tropical Diseases (TDR). New edition 2009.


text:
Mauressac
Mauressac[1][2] ( Mauressac en francés) es una comuna lengadociana de Gasconha, situada dins lo departament de la Nauta Garona e de la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Mauressac es una comuna de l'airal urban de Tolosa situada a 35 km al Sud de la vila. Lo vilatge es bastit al jonhent de la val d'un pichon riu, (lo Daurus que talhèt las costièras de Volvèstre) e de la planura alluviala d'Arièja. Es pas al fons de la val mas sus lo penjal expausat al Sud que lo relèu, aquí, a penjals flacss. Fòrça ostals sont alinhats al bord d'una un carrièra que travèrsa le vilatge, religa la val de l'Arièja a aquela de la Lesa (ligason Autariba-Lesat). Dos masatges sont a l'escart e de novèlas construccions sont bastidas alentorn pròche, boscast, surbretot de garrics. L'aspècte de la comuna es variat puerque compren una partida de la planura de l'Arièja, los penjals del pichon riu cultivats al nivèl del vilatge e las costièras de Volvèstre, tanben cultivats, mas gaireben boscats. Lo bòsc de Mauressac a une particularitat per la region, es plantat de fòrça Faus.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Personas ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
- Yann Vincent, actor nascut en Corresa, demorant a Mauressac dempuèi 2005
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
Fort-Mahon-Plage
Fort-Mahon-Plage en picard ( Fort-Mahon-Plage en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Fòrça-Mahon-Plaja es la una de las municipalitats los mai septentrionales de la region Picardie. Se situa a aperaquí 60 km de Boulogne-sus-Mar, 90 km de Calava, 130 km de Dunquèrca, 80 km de Amians, 45 km de Abbeville, 150 km de Lille e 230 km de París.
Fort-Mahon-Plage est l'une des communes les plus septentrionales de la région Picardie. Elle se situe à environ 60 km de Boulogne-sur-Mer, 90 km de Calais, 130 km de Dunkerque, 80 km d'Amiens, 45 km d'Abbeville, 150 km de Lille et 230 km de Paris.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
vignette|Esquèrra|La plaja #èsser desservie per un tramvia de 1903 a 1931UNIQ4be3027a7cadc8fc-nowiki-00000019-QINU1UNIQ4be3027a7cadc8fc-nowiki-0000001A-QINU Fòrça-Mahon-Plaja es una municipalitat #que l'existéncia n'es pas pas fòrça anciana. Sembla establit que res i existissiá pas abans la Modèl:S-, a despart plan segur de supèrbas montilhas de sable e la mar tota prèpa. Alavetz jutjada puslèu freda e sauvatja, la còsta i auriá pas aculhit mai que de pescadors e ramasseurs de coquillages occasionnels.
En fach, la primièra aglomeracion a #èsser levada i a solament un pauc mai de dos sègles, amb las primièras e de simples pichons ostals de bergers levadas l'an 1790. Fòrça-Mahon-Plaja es pas una municipalitat a despart entièra que dempuèi mens de #cent ans, doncas qu'aquela se distinguirà pas oficialament de la siá vesina Quend #qu'en 1923. La siá urbanizacion serà alavetz regular sustot en los ans cinquanta, l'immensa plaja de sable defunta, contràriament a las plajas de galets normandes, en fasent fòrça per lo sieu attractivité, aital coma una mar en pendent doç fòrça agréable l'estiu.
La municipalitat serà de contunh reputacion per las siás activitats nàutiques, sustot la vela e lo carri a vel, e per la siá immensa plaja de sable defunta.
La municipalitat a tanben fòrça investit sus la siá fòrça longa artèria principala, dicha « Avenguda de la plaja », sustot per un tractament urban de qualitat #que refortilha la attractivité de la station.
Fort-Mahon-Plage est une commune dont l'existence n'est pas très ancienne. Il semble établi que rien n'y existait avant le Modèl:S-, à part bien sûr de superbes dunes de sable et la mer toute proche. Alors jugée plutôt froide et sauvage, la côte n'aurait accueilli que des pêcheurs et ramasseurs de coquillages occasionnels.
En fait, la première agglomération a été relevée il y a seulement un peu plus de deux siècles, avec les premières et simples petites maisons de bergers relevées en 1790. Fort-Mahon-Plage n'est une commune à part entière que depuis moins de cent ans, puisque celle-ci ne se distinguera officiellement de sa voisine Quend qu'en 1923. Son urbanisation sera alors régulière notamment dans les années cinquante, l'immense plage de sable fin, contrairement aux plages de galets normandes, faisant beaucoup pour son attractivité, ainsi qu'une mer en pente douce très agréable l'été.
La commune sera ensuite renommée pour ses activités nautiques, notamment la voile et le char à voile, et pour son immense plage de sable fin.
La commune a aussi beaucoup investi sur sa très longue artère principale, dite « Avenue de la plage », notamment par un traitement urbain de qualité qui renforce l'attractivité de la station.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ {{{Títol}}}. Consultat lo 5 de junh de 2011
- ↑ FACS, « Les Chemins de Fer Secondaires de France : Département de la Somme », 2008, http://www.trains-fr.org. Consultat lo 5 juin 2011


text:
Argantreg-ar-Genkiz
Argantred-ar-Genkiz en breton ( Argentré-du-Plessis en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situat los Caminas Dessús de Bretanha a ieu-camin entre Roazhon (país gallo) e Laval (territòri francés).
Situé sur les Marches de Bretagne à mi-chemin entre Rennes (pays gallo) et Laval (territoire français).
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Argentré-de detlo-Plessis a viscut pendent cinc sègles a l'ombra del castèl de la Familha del Plessis. Lo bastiment d'aquel castèl remonta a la Mièja Edat per la siá part la mai anciana. A de contunh #èsser modificat a divèrsas recuperacions al fil dels sègles. Los del Plessis an atengut a conservar aquel ben a la Revolucion del temps que los proprietaris avián fug a Alemanha prene la comunitat dicha dels "immigrats". Aquela familha es demorada proprietària de la gaireben totalitat del territòri communal fins al començament de la Modèl:S- e Alain de Argentré #èsser cònsol fins en 1983. La populacion de la municipalitat es favorabla als cambiaments aportats per la Revolucion francesa, sustot après la fin de la Terror. La principala celèbra revolucionària es aquela en celebrant l'anniversari del execucion de Louis XVI, acompanhada d'un serment d'òdi a la royauté e a la anarchie, celebrada a partir de 1795[1].
En 1889, lo nom de la municipalitat de Argentré a #èsser modificat en Argentré-de detlo-Plessis.
La commune d'Argentré-du-Plessis a vécu pendant cinq siècles à l'ombre du château de la Famille du Plessis. La construction de ce château remonte au Moyen Âge pour sa partie la plus ancienne. Il a ensuite été modifié à plusieurs reprises au fil des siècles. Les du Plessis ont réussi à conserver ce bien à la Révolution tandis que les propriétaires avaient fuit en Allemagne rejoindre la communauté dite des "immigrés". Cette famille est restée propriétaire de la quasi totalité du territoire communal jusqu'au début du Modèl:S- et Alain d'Argentré fut maire jusqu'en 1983. La population de la commune est favorable aux changements apportés par la Révolution française, surtout après la fin de la Terreur. La principale fête révolutionnaire est celle célébrant l’anniversaire de l’exécution de Louis XVI, accompagnée d’un serment de haine à la royauté et à l’anarchie, fêtée à partir de 1795[2].
En 1889, le nom de la commune d'Argentré a été modifié en Argentré-du-Plessis.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Louis Dubreuil, « Fèstas revolucionàrias en Ille-e-Vilaine », in Anals de Bretanha, volum 21, tome 4, 1905, pàg. 398-399
- ↑ Louis Dubreuil, « Fêtes révolutionnaires en Ille-et-Vilaine », in Annales de Bretagne, volume 21, tome 4, 1905, p. 398-399


text:
Glèisa Reformada
La Glèisa Reformada es la glèisa crestiana que dins los païses de tradicion calvinista es istoricament e institucionalament l'eretièra d'aquela doctrina religiosa. Los protestants occitans son mai que mai membres d'aquela glèisa. Los valdesians de las Valadas Occitanas o son per un tornant de l'istòria. Protestants abans la Reforma, aderiguèron al calvinisme al sègle XVI (sinòde de Chanforan), reconeissent en la pensada de Calvin la seguida de las tèsis de Pèire Valdo al sègle XII.
Los principis de la Glèisa Reformada[modificar | modificar la font]
Lo protestantisme reformat se pensa coma una doctrina, valent a dire un ensenhament, puslèu que coma dògma, vertat que los cresents son tenguts de creire. Dempuèi lo sègle XVI e la Reforma, los reformats atèstan (o per parlar latin « protèstan ») de lor fe segon cinc principis unificadors, las cinc solas. Encara uèi aqueles principis se pòdon enonciar en latin:
- Sola Gratia: sonque pel mejan de la gràcia
- L'òme se pòt pas ganhar lo salut, mas Dieu li dona a gratis per amor. Perque Dieu aima primièr, l'òme pòt aimar a son torn. Lo cresent aima per çò que son paire l'aima, non pas per que son paire l'aime.
- Vejatz Sola gratia
- Sola Fide : sonque per la fe
- Aquela dona se fa per un rescontre personal amb Dieu, que lo sol mediator es Jèsus Crist. Cap d'institucion umana, cap de glèisa, cap de doctrina pòt pas ganhar a l'òme son salut.
- Vejatz Sola fide
- Sola scriptura : sonque per la Bíblia
- La Bíblia es tenguda per la sola vertat, emai deguèsse èsser interpretada, en particular pel mejan de las sciéncias (istòria, arqueologia, estudis textuals, etc.)
- Vejatz Sola scriptura
- Solus Christus: sonque Jèsus Crist (o Solo Cristo sonque pel biais de Jèsus Crist)
- Crist es lo sol mediator entre los òmes e Dieu.
- Vejatz Solus Christus
- Soli Deo gloria : a Dieu sol la glòria
- Dieu solament deu èsser glorificat. L'òme se deu pas glorificar de sas òbras, mas ne deu mercejar Dieu. Los reformats se mesfisan de quina entrepresa que siá de glorificacion umana.
- Vejatz soli Deo gloria
A las cinc solas conven d'ajustar los dos principis seguents:
- Ecclesia semper reformanda : la Glèisa reformada se deu reformar de contunh.
- Las institucions eclesiasticas son de realitats umanas. « Se pòdon enganar », çò diguèt Luther. Lo cresent deu servar un agach critic.
- Vejatz Ecclesia semper reformanda
- Lo sacerdòci universal
- Cada batejat a una valor identica al dintre de la glèisa, lo pastor coma lo parroquian.
- Vejatz sacerdòci universal


text:
30 de octubre de 2014
Pendent aguesta setmana, era brigada der Ajuntament de Vielha e Mijaran a realizat diuèrses labors en municipi e pedanies. Entre es trabalhs amiadi a tèrme s’a apraiat er aigua deth cementèri; s’a plaçat era crotz deth cementèri de Gausac e eth pannèu dera Escòla d’Adults; apraiat era lum des trepadèrs de Mijaran; s’a apraiat ua baishanta en Casarilh, e metut es jardinères e mobiliari ena Av. Pas d’Arró.
Entre d’autes labors importantes tanben trobam apraiar era arqueta en carrèr Sarriulèra e ua auta en Betren; tanben s’a talhat èrba en Arròs e en Casau Sant Miquèu e podada arbes ena carretèra de Casau; netejat es captacions d’aigua de Mont; e apraiat ua lantèrna en carrèr Aneto.
E sustot es trabalhs rotinaris coma mantenença de depausi e cloradores diariaments; arrecuelhuda de ferralha dus còps per setmanae neteja de containers; atau coma era passada de l’escampaira.
Entre toti sostiem ara brigada entà qué contunhe en tot trabalhar pes nòsti pòbles e vesins damb era eficacitat de tostemp. GRÀCIES!
Dalhada d’èrba
Captacion de Mont
29 de octubre de 2014
Er Ajuntament de Vielha e Mijaran, damb er objectiu de melhorar es equipaments publics e en concrèt era escòla CEIP Era Garona de Vielha, a amiat a tèrme un trabalh intens ena melhora des installacions educatives.
Damb aguestes melhores e apariaments tanben se preten garantir era seguretat de mainatges e professors e melhorar era qualitat des installacions deth centre d’educacion primària de Vielha.
Entre es diferenti remodelaments s’an apraiat es larmières trincades; sanejat eth drenatge deth pati; retirat es moduls de jòc eth mau estat; repintat es diferentes plantes; cambiat veires, taules, estatgères e pòrtes en mau estat; reinstallat es lums honudes; e netejat patis e zònes de pas, entre d’autes.
Es òbres qu’an durat apròp d’un mes e miei, damb trabalhadors dera brigada der Ajuntament de Vielha e Mijaran e dera enterpresa CHMC, an supausat ua inversion totau de 19.167,27 èuros.
28 de octubre de 2014
An finalizat es òbres entà refortilhar e empeirar es passi deth cementèri de Vielha. Eth trabalh de melhora en aguestes installacions comencèc a principis d’octobre e damb eth s’a artenhut que toti es camins deth cementèri siguen pavimentats entàs vianants e s’an refortilhat es existents.
Es òbres en cementèri de Vielha an finalizat dempús deth trabalh de repicat de lòsa d’hormigon existenta e refortilhat de paviment damb calada d’hormigon. Tanben s’an pavimentat toti es passi entà vianants qu’encara èren sense engodronar. Era brigada der Ajuntament de Vielha e Mijaran a netejat era zòna dempús dera conclusion des òbres. Eth prètz dera inversion ei de 14.228,16. €.
27 de octubre de 2014
Representants der Ajuntament de Vielha e Mijaran participaràn en Seminari finau deth projècte Sud’Eau 2, deth que eth consistòri aranés n’ei membre actiu e qu’arribe ath sòn finau. Aguest eveniment titolat ‘Gestión local sostenible y participativa de los ríos’ aurà lòc en Tafalla (Navarra) damb eth fin de difóner es resultats artenhudi d’aguesta iniciatiua europèa, que preten hèr préner consciéncia ara poblacion sus eth consum moderat e era importància der aigua en nòste entorn.
Eth seminari d’aguest projècte comprometut damb era implantacion dera Directiva Marco del Agua en airau locau e regionau debanarà es pròplèus 4 e 5 de noveme a Tafalla, localitat tanben adscrita. Arrebrembam qu’en darrèr an, er Ajuntament de Vielha e Mijaran a realizat iniciatiues de gestion sostenible e participativa der aigua e es arrius.
Eth prumèr dia, er alcalde de Vielha e Mijaran, Alex Moga, participarà en blòc ‘El proyecto Sud’Eau 2 en los distintos territorios’ entà parlar des activitats realizades en cap-lòc dera Val d’Aran. Eth dusau, Lluís Camarero presente ua aplicacion entà android damb recorreguts interactius peth país aranés e Moga tornarà a intervier en apartat ‘Compartiendo entre alcaldes’.
Er eveniment ei daurit ara participacion de totes es persones interessades ena gestion der aigua e es arrius; administracion locau e regionau, tecnicians e gestors, sòcis des regions participaires en projècte, consultories de servicis ambientaus, organizacions e public en generau.
Es inscripcions se pòden realizar adès deth 2 de noveme en tot accedir ath formulari a trauèrs d’aguest enlaç.
Descargatz-vos eth programa deth seminari finau deth Sud’Eau 2
24 de octubre de 2014
Eth Palai d’Espòrts de Vielha acuelherà, deth diuendres 31 d’octobre ath dimenge 2 de noveme, era tresau edicion der European Mountain Meeting, ‘EMMeet Vielha 2014’, un congrès qu’amasse a quauqui des mielhors alpinistes, escaladors e esportistes de montanha deth mon entà dialogar sus es disparièrs espòrts de montanha.
Pendent tres dies se realizaràn conferéncies, exibicions, projeccions e gessudes tecniques d’escalada e trail running. Entre es esportistes que seràn en congrès trapam Alex Huber, Adam Bielecjo, Tim Emmett, Hansjörg Auer, Maie Malora e, deth panorama estatau, Ferran Latorre, Ekaitz Maitz, David Palmada e Alex Txikon.
Entre es activitats que se tròben en programa, trapam: ua exibicion de mountain bike, un talhèr de reanimacion cardiopulmonar e era projeccion deth documentau Escalada, entre fòrça d’autes.


text:
Bouzonville
Bouzonville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
A unitat|37|km {{}} al nòrd-es de Mètz per la expedís départementale 3, sobrenomenada la Pèrla de la Nied, Bouzonville es un cap-luòc de costat plàcid traversada per la bassa Nied. Es lo encreuament de nombrosas rotas secondaires, la mai notabla en essent la rota départementale 918 #que pòrta de Diedenhofen a Sarrelouis. Lo jos-sòl de Bouzonville, compausat de grès bigarré, de calcaire coquillier e de marnes irisées, presente los tres faciès caractéristiques del Trias.
À 37 km au nord-est de Metz par la route départementale 3, surnommée la Perle de la Nied, Bouzonville est un chef-lieu de canton paisible traversée par la basse Nied. C’est le carrefour de nombreuses routes secondaires, la plus notable étant la route départementale 918 qui mène de Thionville à Sarrelouis. Le sous-sol de Bouzonville, composé de grès bigarré, de calcaire coquillier et de marnes irisées, présente les trois faciès caractéristiques du Trias.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La localité a integrat al duché de lorraine dempuèi l'origina del duché fins a lo sieu annexion a la França en 1766. Dintratz 1275 e 1295, la part germanophone del duché de Lorraine #recebre un justicier dels nòbles, de contunh un bailli fixat qualque temps a Bouzonville, abans de l'èsser a Vaudrevange (uèi en Sarre). Erigit En prévôté en 1705, Bouzonville #venir de nòu lo banc d'un bailliage de 1751 a 1790, ligat al banc présidial de Mètz dempuèi 1772. Amb la creacion del departament de la Moselle l'an 1790, lo costat de Bouzonville i aguèt incorporat per cinc ans al district de Sarrelouis, uèi en Sarre. De 1800 a 1870, #aperténer al arrondissement de Diedenhofen e dempuèi 1919 al arrondissement de Boulay-Moselle. Pendent lo annexion alemanda de 1871, Bouzonville dépendait del cercle de Boulay. Après doas generacions de pases e de prospérité, la germanisation dels esperits èra tal que las Mosellans se #batre naturalament per la Empèri alemand l'an 1914. Fòrça #quèir jos l'uniforme alemand, sul Tèsta de l'Èst, mas tanben al Oèst, en particular a França e en los Flandres. Leiales afars del Emperaire, fòrça pauc de Mosellans #traïr la siá Pàtria per prene las tropas francesas. La victòria francesa l'an 1918 serà totun plan acceptada pels abitants del país.
La Segonda Guèrra mondiala e lo drama del Annexion marcaràn mai longtemps los esperits, perque la desliurança de Bouzonville se farà en lo dolor. Dempuèi octòbre 1944, los bombardiers del aviation americana #obligar n'efièch los abitants a se refugiar en los soscaves, dels soscaves sovent inondadas per las pluèjas hivernales. Après aver-i afranquit la Nied a Filstroff en la nuèch del 18 al 19 de novembre de 1944, los Americanes se #reagrupar sus las nautors près de Heckling e pilonnèrent sens dessarra la vila #que comptava pas totun mai que qualques defensors alemands. Lo campanal del abbatiale e la carrièra dels Jardins-de detlos-Couvents #èsser durement tocats per aqueles tirs #que pas #cessar que lo 27 de novembre de 1944, jorn de la desliurança de la vila[1]. En 1945, la municipalitat #èsser definitivament ligada a la arrondissement de Boulay.
La municipalitat a vist se desvolopar, del començament de la Sègle XX a l'après-guèrra, una indústria pesada métallurgique, fin finala victima de la crisi de la sidérurgie.
La localité est intégrée au duché de lorraine depuis l’origine du duché jusqu'à son annexion à la France en 1766. Entre 1275 et 1295, la partie germanophone du duché de Lorraine reçut un justicier des nobles, puis un bailli fixé quelque temps à Bouzonville, avant de l’être à Vaudrevange (aujourd'hui en Sarre). Érigé en prévôté en 1705, Bouzonville devint de nouveau le siège d’un bailliage de 1751 à 1790, rattaché au siège présidial de Metz dès 1772. Avec la création du département de la Moselle en 1790, le canton de Bouzonville fut incorporé pour cinq ans au district de Sarrelouis, aujourd’hui en Sarre. De 1800 à 1870, il appartint à l’arrondissement de Thionville et depuis 1919 à l'arrondissement de Boulay-Moselle. Pendant l’annexion allemande de 1871, Bouzonville dépendait du cercle de Boulay. Après deux générations de paix et de prospérité, la germanisation des esprits était telle que les Mosellans se battirent naturellement pour l’Empire allemand en 1914. Beaucoup tombèrent sous l’uniforme allemand, sur le Front de l’Est, mais aussi à l’Ouest, en particulier en France et dans les Flandres. Loyaux sujets de l'Empereur, très peu de Mosellans trahirent leur Patrie pour rejoindre les troupes françaises. La victoire française en 1918 sera toutefois bien acceptée par les abitants du pays.
La Seconde Guerre mondiale et le drame de l'Annexion marqueront plus longtemps les esprits, car la libération de Bouzonville se fera dans la douleur. Depuis octobre 1944, les bombardiers de l’aviation américaine obligèrent en effet les abitants à se réfugier dans les caves, des caves souvent inondées par les pluies hivernales. Après avoir franchi la Nied à Filstroff dans la nuit du 18 au 19 novembre 1944, les Américains se regroupèrent sur les hauteurs près de Heckling et pilonnèrent sans relâche la ville qui ne comptait pourtant plus que quelques défenseurs allemands. Le clocher de l’abbatiale et la rue des Jardins-des-Couvents furent durement touchés par ces tirs qui ne cessèrent que le 27 novembre 1944, jour de la libération de la cité[2]. En 1945, la commune fut définitivement rattachée à l'arrondissement de Boulay.
La commune a vu se développer, du début du Sègle XX à l'après-guerre, une industrie lourde métallurgique, finalement victime de la crise de la sidérurgie.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1944-1945, Los ans Liberats, Lo Republican Lorrain, Mètz, 1994 (pàg.15).
- ↑ 1944-1945, Les années Liberté, Le Républicain Lorrain, Metz, 1994 (p.15).


text:
Zucchero
Zucchero es l'escais de scèna d'Adelmo Fornaciari (nascut lo 25 de setembre de 1955), es un dels cantautors italian mai coneguts internacionalament. Es subretot un cantaire de rock.
Somari
Zucchero[modificar | modificar la font]
Adelmo Fornaciari nasquèt a Roncocesi, una frazione de Reggio Emilia (Emilia-Romagna). Son pseudonim "Zucchero", que significa sucre, es estat son escais dempuèi qu'èra fòrça jovenet, e li foguèt balhat per un regent que diguèt d'el qu'èra doç coma sucre, en lo sonar "marmellata e zucchero" – confitura e sucre.
Debuta de carrièra e capitada en Itàlia[modificar | modificar la font]
Sa carrièra musicala s'entamenèt en 1970, amb maites grops pas gaire famoses coma I ducali, Le nuove luci, Sugar & Daniel, Sugar & Candies e finalament amb un grop que se sonava Taxi, que amb eles ganhèt lo festival de musica de Castrocaro en 1981. Faguèt sa primièra aparicion al famós Festenal de Sant Rémol doas annadas mai tard amb las cançons "Una notte che vola" e "Nuvola". Son primièr album, "Un pò di Zucchero" espeliguèt en 1983 amb un succès limitat. Un còp son nom installat sus la mapamundi de la musica italiana, Zucchero, en cèrca d'orizonts e evolucion novèls, se mudèt en California en 1984.
En California sortiguèt son segond album, "Zucchero & The Randy Jackson Band"", en 1985. Aqueste album conten son primièr grand succès, "Donne", que capitèt bèlament en Itàlia.
Sortiguèt puèi "Rispetto" e "Blue’s" (que d'unas cançons li foguèron escrichas per Gino Paoli) las doas annadas seguentas. Pendent la virada que fasiá la promocion de l'àlbum "Blue’s", Zucchero interpretèt la cançon dels Beatles "With A Little Help From My Friends" en companhiá de son grand amic Joe Cocker.
Discografia principala[modificar | modificar la font]
(a publicat de reedicions nombrosas, amb de variantas)
- Un po' di zucchero (1983)
- Zucchero and the Randy Jackson Band (1985)
- Rispetto (1986)
- Blue's (1987)
- Snack Bar Budapest original movie soundtrack (1988)
- Oro incenso & birra (1989)
- Zucchero sings his hits in english (1990)
- Zucchero (1991)
- Zucchero Live at the Kremlin (1991)
- Miserere (1992)
- Diamante (1994)
- Spirito DiVino (1995)
- The Best of Zucchero Sugar Fornaciari's greatest hits (1996)
- Bluesugar (1999)
- Overdose d'amore the ballads (1999)
- Bluesugar & Whitechristmas (1999)
- Shake (2001)
- Zu&Co (2004)
- Fly (2006)
- Chocabeck (2010)
- La sesión cubana (2012)


text:
Bouillé-Ménard
Bouillé-Ménard es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Bouillé-Ménard A una longa tradicion de extraction de pissarra e de fèrre #que remonta almens al Mièja-Edat, en fasent part de la conca de Segré-Nyoiseau / en Estofant-Combrée, cœur del territòri del extraction minaire fèrre e pissarra en la Nautor-Anjau[1]. Lo Doncas que e la Loire a proximitat an considerablament contribuit a l'estenduda d'aquelas activitats[2].
Bouillé-Ménard a une longue tradition d'extraction d'ardoise et de fer qui remonte au moins au Moyen-Âge, faisant partie du bassin de Segré-Nyoiseau / Noyant-Combrée, cœur du territoire de l’extraction minière fer et ardoise dans le Haut-Anjou[1]. Le Cher et la Loire à proximité ont considérablement contribué à l'extension de ces activités[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 De pissarra en minaré de fèrre, la Nautor-Anjau minaire e las siás vilas, sul luòc de l'associacion per la promocion e la conservacion del patrimòni minaire e ardoisier de la nautor-Anjau.
- ↑ 2,0 2,1 La Loire – los pòbles del fleuve, per Abel Poitrineau. pp. 63-86, La sarabande de las frets. Éd. Horvath, Sant-Étienne, 1989. ISBN 2-7171-0639-1


text:
Feminisme
Lo feminisme o movement feminista es l'ensems d'idèas e de faches que cèrca de favorir los interèsses de las femnas sosmesas al poder masculin, a causa de l'inegalitat, l'esplecha sociala e la violéncia que ne patisson. Lo feminisme d'origina illustrada reclama de gaudir dels meteis dreches e devers que gaudís l'òme. Dins un mond on lo concèpte de ciutadanetat es androcentrista, lo movement feminista vòl transformar l'òrdre simbolic del patriarcat dins l'esfèra familiala, sociala, culturala, politica...


text:
Isis
Isis (en version grèga, en egipcian èra Aset) es la diva de la maternitat e la fertilitat en Egipte antica. Es una divinitat de la vida, de la mòrt e de la renaissença.
A la debuta, èra una diva de la reialtat. Mai tard, èra considerada coma la diva dels marins.
Isis èra la filha de Nut, diva del cèl, e de Seb, dieu de la tèrra. Se maridèt amb Osiris, son fraire e lo paire de son filh Òrus. Osiris foguèt assassinat per son fraire Set mas Isis repetacèt son còs e faguèt nàisser aital Òrus a Khemnis, un estanh. Isis èra tanben la maire de Min.


text:
Batalha de Cnide
La batalha de Cnide se debanèt en 394 avC dins lo corrent de la Guèrra de Corint (395-387 avC) au larg de la ciutat lacedemoniana de Cnide. Opausèt una flòta atenenca dirigit per lo generau Conon, sostengut per unei naviris aquemenidas comandats per lo satrapa Farnabazos, a una fòrça lacedemoniana dirigida per lo generau Pisandre. S'acabèt per una victòria atenenca e per l'anientament de la flòta espartenca.
Lo nombre de naviris implicats dins la batalha es en partida desconegut. Lacedemònia alinhava 85 triremas. L'esquadra atenenca soleta èra pus nombrosa. Leis efectius pèrsas son totalament desconeguts mai probablament importants car lei soudats aquemenidas eliminèron mai de naviris espartencs que leis Atenencs. Dirigida per un generau inexperimentat, Pisandre, la flòta lacedemoniana deguèt faciar la desercion de seis aliats, descoratjats per la superioritat de seis enemics. L'esquadra espartenca foguèt alora mandada vèrs lo litorau onte sei naviris s'encalèron. Foguèron alora capturats ò destruchs per seis adversaris, especialament aqueu de Pisandre que foguèt tuat per leis asalhidors de son naviri.
Aquela batalha entraïnèt la destruccion de la quasi totalitat de la flòta lacedemoniana e permetèt ais Atenencs de restaurar sa poissança navala perduda a la fin de la Guèrra de Peloponès en 404 avC. De mai, en despiech de temptativas espartencas dins lo corrent dei darriereis annadas dau conflicte, atenenca gardèt lo contraròtle de la Mar Egèa fins a la fin de la guèrra. Permetèt tanben ais Atenencs de restaurar lei Muralhas Lòngas permetent de protegir la vila còntra un assaut terrèstre.


text:
833
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 833 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra còntra leis Arabis. En Anatolia, desfacha dins la region de Capadòcia e Teòfil foguèt obligit de demandar la patz.
Asia[modificar | modificar la font]
Califat abbassida[modificar | modificar la font]
Mòrt dau califa Al-Mamun que foguèt remplaçat per son fraire Al-Mutasim. Aperavans, quatre mes avans sa mòrt, Al-Mamun aviá decidit d'impausar lo mutazilisme au mond musulman. Son tribunau religiós, fondat vèrs la fin deis annadas 820, acomencèt divèrsei campanhas còntra lei teologians sunistas suscitant una oposicion viva de part deis ulémas dau Califat. Aquela politica foguèt perseguida per son successor.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Cartografia[modificar | modificar la font]
Publicacion a Bagdad per lo sabent persan Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi dau Kitāb ṣūrat al-Arḍ (Libre sus l'Aparéncia de la Tèrra en occitan) que gropava un lista de 2 402 coordenats geografics de vilas e d'autrei endrechs de remarca. Permetiá de completar e de corregir la Geographia publicada per Ptolemèu dins lo corrent de l'Antiquitat.