text:
U.E. Bossòst 3- U.S. Encausse
1
Classificacion justa dera U.E. Bossòst en partit
dera Copa de Midi dauant er Encausse. Er equip aranés portèc era iniciatiua
pendent es 90 menutes; er equip francés sajèc de deféner damb ordre e sajar de
suspréner en bèra jogada de contraatac.
Ena prumèra mietat, Miguel en un lançament de
fauta laterau estèc a punt de suspréner ath portèr Roussel. Era ocasion mès
clara siguec enes botes de José Ramón que tot solet dauant deth portèr en comptes
de shutar, volec hèr un passe a Miguel que le gessec massa long. Damb eth 0-0
s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat eth domini aranés se transfomèc
en gols. Ath quart d’ora, Adrian mercaue
eth 1-0 en profitar ua pilota no blocada peth portèr. En un lançament de
cornèr, Ignasi shutaue a lèu dera
porteria entà arténher eth 2-0. Er Encausse se beneficièc d’una decision
arbitrau dubtosa der arbitre que senhalèc penalty en ua queiguda deth delantèr
francés; Marigo mercaue eth sòn shut en tot enganhar a Marcos: ère eth 2-1. Ath
poc temps er arbitre compensaue er error e fiulaue un penalty a favor dera U.E.
Bossòst en ua queiguda de Javi en àrea francesa. Felipe s’encarreguèc de shutar
e mercar eth 3-1, resultat damb eth que s’arribaue ath finau deth partit.
Ath
finau, passam ronda de Copa de Midi, continuam damb un auta victòria, non se
produsic cap de lesion e cap jogador prenec cap de tarjeta.
Eth plòplèu partit ei deth campionat de Liga en Bossòst eth dissabte 17 de
seteme tàs 20 :00 contra er equip der Etoile du Cagire .
U.E. Bossòst: Marcos, Abraham, Borja, Àlex, Felipe, Paba, Uri, Jose Ramon,
Adrian, Miguel, Ignasi. Remplaçants: Javi, Gustavo e Miquel.
Trainer: Virgilio.
U.S. Encausse: Roussel, Tissinie, Lun, Chabassiere, Paya, Barousse,
Descoubes, Marigo, Labatut, Noilhan, Dos Santos. Remplaçants : Bissieres,
Laghrissi, Aunos.
Trainer : Germain Thierry.
Gols : 1-0 Adrian (60’), 2-0 Ignasi (65’), 2-1 Marigo (p. 80’), 3-1 Felipe (85’).
Arbitre: Duprat Philippe.


c: text/html

text:
05/04/2014
Albòm fotò dau viratge de D'òc show a Trelhissac (Dordonha)
Podetz trobar quauquas fotòs de l'equipa de Octele.com venguda le 03 de abriu a Trelhissac rasis Perigüers per virar l'emission "D'òc show". Fotòs sens pretencion daus convidats, dau public, daus tecnicians presas sur lo viu. De veire sur queu blògue, clicar sur octele vira en Dordonha puei sur diaporama.
Lo tema de l'emission era la santat en mitant rurau.
Stéphane Valentin e Vincenç Claveria de Octele convideren Joan Ganhaire Conselhier Generau en charja de las questions medicalas en Dordonha e Françoise Vergnot que nos parlet de son experiença de terren.
Daus reportatges fuguren difusats per ilustrar lo perpaus( Lo programa Cassiopée come madama Joana Moreau, Intervista de Joan-Lois Leveque sur la formacion dau personau medicau en occitan, presentacion daus objects intelligents...)
Francès Lagòrça de l'Agença Culturala Dordonha Perigòrd e Olivier Pijasson de Novelum nos parlèren dau colectatge de la memòria occitana que faguèren en maisons de retirada.
Fuguet parlat de l'importança de la premsa en mitan rurau e de l'occitan dins los medias per Felip Christophe.
Monica Burg, contairitz parlet tanben de son experiencia d'animations en occitan en maison de retirada e disset en direct un conte "Lo Peisson-Lebre".
Apres una difusion de "La peau" de sa seria "l'occitania en banhadoira" Laurenç Labadia expliquet lo programa de formation en occitan per comedians que se botara en plaça partir de mai 2014.
Lo grope perigòrd Gargamas de Gilles De Becdelièvre( acordeon diatonic) e Antonin Duval ( violon) juguet daus bocins de musica tradicionala colectada en Perigòrd mai Lemosin. Son per surtir un CD en junh que ven.
L' enregistrament se faguet dins una atmosfera plan plasenta e conviviala.
Podretz tornar trobar l'emission en "tornar jugar" partir de dimarç 8 de abriu sur octele.com, onglet "programas totes" puei "D'òc show".
Denis Gilabert
12:17 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Tags : octele.com, stéphane valentin, vincenç claverie, joan ganhaire, françoise vergnot, joan-lois leveque, francés lagòrça, olivier pijasson, monica burg, laurenç labadia, gargamas, gilles de becdelièvre, antonin duval | Lien permanent | Commentaires (0)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
13/04/2015
L'invité, lo convidat de Meitat-chen, meitat-pòrc dau diumenc 19 d'abriu 2015
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que l'emission dau diumenc 19 d' abriu a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera consacrada a la randonada en montanha que fagueren los eslevas dau liceu Bertran de Bòrn a Perigüers, en viatge « classa verta » en Bearn emb lor professor Marçau Peironi.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
19:25 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Villeneuve-sur-Bellot
Villeneuve-sur-Bellot es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Villeneuve Sus Bellot a situat a qualques quilomètres de Rebais (77510), en la vallée del Pichon Moriscan.
Villeneuve sur Bellot est situé à quelques kilomètres de Rebais (77510), dans la vallée du Petit Morin.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Santos
Santos es una vila de Brasil, sul litoral de l'estat de São Paulo. Sa populacion èra estimada a 418 316 abitants en 2005. Sa superfícia totala es de 280,3 km². Una part de son territòri (39 km²) es situada dins l'illa de São Vicente, qu'es dividida amb la vila de São Vicente. L'autra part es situada sus lo continent.
Situada a 70 km al sud de la capitala de l'estat (la ciutat de São Paulo), Santos es lo pòrt màger d'America del Sud e tanben una vila toristica e comerciala. Es ligada a la vila de São Paulo per la rota Via Anchieta e l'autorota Rodovia dos Imigrantes.
Foguèt fondada en 1543 o 1546, recebèt la doana en 1550 e aguèt l'estatut de vila lo 26 de genièr de 1839. L'inauguracion del camin de fèrre Santos-Jundiaí pels angleses en 1867 a transformat la vila en un important pòrt d'exportacion de cafè.
Dins un club de fotbòl de Santos - lo Santos Futebol Clube, fondat en 1912 - a jogat un dels fotbolaires brasilièrs mai famós: Edson Arantes do Nascimento, pus conegut coma Pelé.


text:
Dijòus, 22 de març de 2018, 03h00
Jòrgi Gròs, lo Nimesenc que menèt fòrça a l'occitanisme, nos a quitats en febrièr passat. Aquela emission es un omenatge au pedagòg, escrivan, contaire e militant occitan. Un òme que laissa de traças multiplas a un molon d'amics esmoguts e reconeissents. Veirètz d'arquius que mòstran son implicacion e son impact dins lo militantisme occitan. Es per aquò que de son vivent una Calandreta dubriguèt e prenguèt son nom a Nimes. Jòrgi Gròs toquèt mai d'una generacion, dins l'ensenhament tant coma a la retirada. Un retrach per Lisa Gròs


text:
Sergi Grau a escrich una granda varietat d’articles e a ofrit de multiplas conferéncias suls Bones Òmes e d’autras eretgias medievalas coma los Valdeses o los Ussitas, e es un grand especialista en la figura del mètge Arnau de Vilanova. Recebèt lo Prèmi de Filosofia Joaquim Carreras i Artau autrejat per l’Institut d’Estudis Catalans l’an 2017 per “Las transformacions d’Aristotil. Filosofia naturala e medecina a Montpelhièr. Lo cas d’Arnau de Vilanova”. Fa partida de la Fundació Centre Internacional de Música Antiga.
Redaccion.- Coma arribères als Bones Òmes?
Sergi Grau.- Totjorn m’an agradat los personatges qu’èran dins la frontièra e dels quales se creava una legenda, amb un fons un pauc esoteric e una vision benlèu romantica. Quand ieu comencèri a estudiar, me n’avisava que dispausàvem pas de pro recèrca en determinats aspèctes suls Bones Òmes, a diferéncia d’ara, malgrat bones trabalhs coma los de Jordi Ventura. Vesiá un espaci pas cobèrt encara.
R.- As escrich tres libres sul catarisme: “Cátaros e Inquisición en los reinos hispánicos (siglos XII-XIV)” (en castelhan), “La invenció dels càtars. La veritable història dels Bons Homes a Catalunya” (en catalan) e “L’herètica pravitat a la Corona d’Aragó. Documents sobre càtars, valdesos i altres heretgies (1155-1324)” (en catalan). En lo segond “La invenció dels càtars”, poiriam pensar que dobtes del movement dels Bones Òmes?
S.G.- Ieu cerqui de títols atractius e amb fòrça. En aquel libre sosqui sus las representacions literàrias del catarisme a travèrs dels documents. Lo tèrme “invencion” l’utilizi en lo sens de bastiment, justament d’aquelas representacions.
R.- “L’herètica pravitat a la Corona d’Aragó” amb Stefano Cingolani e Eduard Berga. Tota una òbra monumentala. Cossí sorgiguèt l’idèa de publicar una òbra d’aquela portada? Perqué aquelas datas en concrèt?
S.G.- Aquel libre es un recuèlh de tota la documentacion coneguda sul catarisme e d’autres dissidents a la Corona d’Aragon, coma una culminacion de los mieus trabalhs començats fòrça ans enrè. Avèm trabalhat lo movement dels Bones Òmes dempuèi la realitat dels documents, en nos aluenhant del romanticisme abitual. Podèm observar tanben una evolucion dempuèi lo primièr libre fins al darrièr amb correccions, cambiaments d’opinion… Per exemple, nos sèm trobats que qualque traduccion pas s’ajustava al tèxt dels documents originales.
Lo marc cronologic d’aquel libre va dempuèi l’an 1155, moment que se celebrèt lo primièr Concili a Lhèida destinat a eradicar la preséncia dels Bones Òmes, fins l’an 1324, quand foguèron tractats los darrièrs catars, del cercle de Guilhèm de Belibasta.
R.- Los Bones Òmes serián benlèu los primièrs vegetarians, los primièrs feministas, los primièrs ecologistas…?
S.G.- Vertadièrament, los Bones Òmes èran pas tan innovadors coma nos pensam. Qualques unas de las siás practicas existissián ja dempuèi fasiá de tempses ancians en las primièras comunitats o en qualques congregacions crestianas, mas la diferéncia es qu’eles las vòlon far conéisser a l’ensems de la siá societat, e aiçò es çò de mès d’innovador. Per exemple, lo “consolamentum” recupèra l’imposicion de las mans qu’apareissiá ja en los tèxtes biblics coma una sòrta de bateg.
L’imposicion de mans la practicava tanben en la meteissa epòca dels Bones Òmes la Glèisa en determinats rituales, mas eles donavan un significat mai prigond e autentic. O la praubesa e l’austeritat que vivián existissiá ja en autras comunitats crestianas anterioras.
R.- En un article fa d’ans disiás ”Lo catarisme sabèt donar responsa a una societat en plen cambiament que la Glèisa catolica poguèt pas ofrir. D’aicí la siá rapida expansion”. Mantenes aquela idèa?
S.G.- Totalament. La societat medievala èra pas tan estatica ni tan escura coma nos figuram. Avèm expansion, creissement de las vilas e de l’economia… La Glèisa aviá una estructura feudala de poder. La societat evolucionava e la meteissa Glèisa inicièt una sèria de proposicions de reformas amb l’Òrdre dels Dominics o la Reforma Gregoriana, mas pòdon pas salvar la situacion perque l’estament eclesiastic se tròba en un marc barrat.
En fach, lo pròpri bastiment de l’ortodoxia religiosa e d’un discors oficial pòrta implicitament a l’aparicion de l’eterodoxia. Ja empuèi los sieus inicis, la Glèisa aguèt de grops dissidents, coma los gnostics.
R.- As escrich fòrça articles sus Arnau de Vilanova, fòrça en lo ligant sovent a Aristotil. La tiá tèsi s’intitulèt “La recepció d’Aristòtil en la medicina d’Arnau de Vilanova. Estudi de les citacions i anàlisi dels continguts en l’obra mèdica autèntica” (en catalan). Qué t’atraguèt cap a la figura d’Arnau de Vilanova?
S.G.- Es un personatge sus qui se bastiguèt tota una legenda d’alquimista, amb una pensada religiosa que fregava l’eterodoxia e me sentiguèri atrach per la siá filosofia medica. Arnau de Vilanova incorporava la filosofia naturala d’Aristotil a las coneissenças medicas. A las universitats del sègle XIII la medecina venguèt una disciplina autonòma e desparièra, ont los estudiants lor caliá corsar cinc ans e dos mai de practicas preferentament en una autra universitat e quand culminavan los estudis, recebián una licéncia per exercir.
La filosofia naturala establís las basas filosoficas per l’estudi teoric de la natura. A partir d’aicí s’establís una filosofia medica teorica, amb ipotèsis per demostrar, en seguint unes paramètres aristotelics, doncas que fins alavetz la medecina èra estat preferentament practica e exercida per personas sens titolacion. D’autra banda, Arnau de Vilanova foguèt pas tan innovador cossí d’autres mètges coma Paracelse, mas la siá òbra aguèt una granda repercussion.
R.- Arnau de Vilanova demorèt en Montpelhièr e foguèt aital ligat dins las tèrras occitanas.
S.G.- Foguèt professor de Medecina a l’Universitat de Montpelhièr e foguèt benlèu la siá estapa mai establa. Mas foguèt vertadièrament fòrça nomada, visquèt dins fòrça vilas. Pensam que foguèt lo principal mètge de l’Edat Mejana latina, mètge de reis, Papas… Intervenguèt activament en la creacion del Plan d’Estudis de Medecina de l’Universitat de Montpelhièr mercés a una disposicion del Papa, en establint coma basa l’òbra de Galen, e aquel modèl se mantenguèt pendent sègles.
R.- Foguèt acusada d’alquimista e cabalista. Quina es la tiá opinion?
S.G.- Arnau de Vilanova escriguèt pas res d’alquimia. La legenda foguèt creada ras de la cremason de las siás òbras religiosas de la part de l’Inquisicion a Tarragona e la siá posteriora mòrt. En fach, lo còrpus alquimic “pseudo-arnaldian” que li atribuiguèron, foguèt fòrça important e influent a la Corona d’Aragon e a la rèsta d’Euròpa pendent la Renaissença perque aquela alquimia es ligada a la recèrca d’un elixir qu’agissiá coma un medicament universal.
R.- Que se basa la tiá participacion en la Fundació Centre Internacional de Música Antiga?
S.G.- Pòrti dètz ans a la Fundació, dirigida artisticament per Jordi Savall. Ieu me n’encargui del desvolopament de las relacions institucionalas, lo desvolopament de projèctes amb las institucions, e en sostenent e aconselhant sul marc istoric, lo material bibliografic e los tèxtes que recitam als concèrts. En definitiva, lo mieu prètzfach es facilitar la recèrca istorica perque lo Jordi Savall pòsca desvolopar mai facilament los projèctes musicales.
R.- Quines son los tieus projèctes de futur, Sergi?
S.G.- Ai en projècte un nòu libre qu’es centrat en questions de l’alquimia dempuèi l’Edat Mejana fins al sègle XIX. Tradicionalament, l’image dels alquimistas èra la d’un fòl barrat en un laboratòri per cercar la pèira filosofala amb un prètzfach qu’èra totalament aluenhada de la sciéncia. L’idèa es separar la vertat de la legenda sus aquel mond mejançant lo testimòni de divèrses mètges e scientifics que d’una manièra o d’autra son ligats a l’alquímia, com lo meteis Arnau de Vilanova, Paracelse, Isaac Newton o Robert Boyle, justament per far avançar los estudis scientifics.
L’alquimia foguèt descreditada dempuèi lo sègle XVIII e exclusa dels ambients academics. Mas fins aquel moment, l’alquimia participèt activament a la Revolucion scientifica coma una disciplina del domeni de la filosofia naturala qu’estudiava e manipulava la natura. S’agís, doncas, de reinterpretar l’aportacion d’aqueles personatges en lo marc de l’istòria de la sciéncia.
R.- A travèrs de l’òbra d’en Sergi Grau, òm pòt s’endintrar en aspèctes fòrça interessantes de l’Edat Mejana cossí, entre d’autres, los Bones Òmes o la figura d’Arnau de Vilanova.
L’entrevista tota la trobarètz dins Territòri de Catars, lo primièr numeric en linha de lenga occitana sus lo catarisme, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.
Una entrevista de Francesc Sangar*
*Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm.


text:
10, rue Serge Rouzière 14123 Fleury-sur-Orne
Tél.: 02 31 35 73 00
Le service communication de la Ville publie régulièrement le magazine municipal « Le Fleurysien ». Distribué dans les boîtes aux lettres, il permet aux Fleurysiennes et Fleurysiens d’être informé de l’actualité principale de la commune.
N’hésitez pas à nous soumettre vos idées d’articles ou de rubriques à nicolas.liot@fleurysurorne.fr.
2018
Bulletin municipal de juin 2018 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de mai 2018 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de février 2018 en version pdf en version interactive
2017
Bulletin municipal de novembre 2017 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de juin 2017 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de mai 2017 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de janvier 2017 en version pdf en version interactive
2016
Bulletin municipal d’août 2016 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de juin 2016 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal d’avril 2016 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de février 2016 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de janvier 2016 en version pdf en version interactive
2015
Bulletin municipal d’octobre 2015 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de juillet 2015 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de juin 2015 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal d’avril 2015 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de mars 2015 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de février 2015 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de janvier 2015 en version pdf en version interactive
2014
Bulletin municipal de décembre 2014 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de novembre 2014 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal d’octobre 2014 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de septembre 2014 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de juillet-août 2014 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de juin 2014 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de mai 2014 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal d’avril 2014 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de février 2014 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de janvier 2014 en version pdf en version interactive
2013
Bulletin municipal d’octobre 2013 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de juin 2013 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de mars 2013 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de janvier 2013 en version pdf en version interactive
2012
Bulletin municipal d’octobre 2012 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de juin 2012 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal de mars 2012 en version pdf en version interactive
2011
Bulletin municipal de décembre 2011 en version pdf en version interactive
Bulletin municipal d’octobre 2011 en version pdf en version interactive
2010
Bulletin municipal de Décembre 2010
Bulletin municipal de Juillet 2010
Bulletin municipal de Avril 2010
2009
Bulletin municipal de Octobre 2009
Bulletin municipal de Juin 2009
Bulletin municipal de Mars 2009
Aidez-nous à mieux vous aider! N'hésitez pas à nous laisser des commentaires supplémentaires.


text:
versailles jardins accueil versailles jardins gratuits.
chateau de versailles plan jardins bosquets tarifs,versailles jardins musicaux 2016 tarifs horaires douverture, versailles jardins musicaux 2017 avis,versailles jardins musicaux 2017 tarif avis,versailles jardins grandes eaux musicaux dates chateau de plan ,versailles jardins musicaux chateau de tarifs bosquets,versailles chateau jardins horaires musicaux tarif, versailles jardins musicaux chateau de plan gratuits,versailles jardins musicaux plan tarifs , versailles jardins musicaux horaires 2017.


text:
Segon una istòria que pareissèt en la 'Semaine d'Yssingeaux' , lo 13 d'abrial de 1901
Contat per D. Grange
Çò que vos vau contar, aquò es dau temps que Matieu èra Matieulon. Aquò es ben totjorn la mèsme veaa en d'endreits que i a, mas mens que dins lo temps; los enfants d'anuèit, vesètz ben, aquò es pas d'enfants.
Avián dit a Matieulon que lo Jòus-Sant, las clòchas s'ennavan vès Roma, e que los enfants bièn sages las podián veire partir.
Autanben, l'escervelat Matieulon de quauques temps faguèt lo sage tant que poguèt. Poguèt benleau pas gaire, mas tant que poguèt. Doncas, lo Jòus matin, perçòque s'imaginava qu'èra estat sage, ne'n finissiá pas de questions: "Mamà, son pas encara partiás ? Son grandas, mamà, las alas de las clòchas ? Disètz, mamà, serai pro sage per las veire s'envolar ? E mon paire ? E ma sòr ? E ma petiòta soreta ? E mon frairon ?
La paura femna, aquò li cassava la tèsta; mas, aviá tant de plaser de veire son Matieulon content, que respondiá totjorn.
Tot d'un còp : Dig din dòn.
- Mamà, mamà, venètz viste, viste, viste, las clòchas partan.
- Pas encara, mon petit, fan lhors adieus.
Dig din, dòn, tornèt faire la petiotona. E puèi après: Bi, ban, ban. Aquò èra la segonda que disiá coma aquò. Un moment d'après, la gròssa arribèt: Pom, pom, pom. Sonava tot belament - per çò qu'èra velha - e tristament - per çò qu' aquò li fasiá de pena de laissar los vivents qu'aviá l'avèrti de desvelhar e los mòrts que fasiá dormir. La petiotona aviá l'èr de dansar dins lo clochèir, tant èra contenta d'anar en viatge.
Vos podètz imaginar si ad aquel moment, Matieulon sonhava, badava sos grands uèlhs, se botava sobre la ponta de sos pès, de paor d'èsser pas pro bèl. A ! la voliá pas mancar ! Ò ! nòn, aqueste còp èra estat sage, pro sage.
Tot d'un còp, la petiotona sonèt plus. Èra partiá, e Matieulon l'aviá pas veguá !
"Benleau, se diguèt Matieulon, èra tròp petita per que la poguèsse veire. Benleau se será esconduá exprès !" Mas, n'i aiá encara doas e Matieulon badava encara mèlhs sos uèlhs, se levava encara mèlhs sobre sos pès.
Tot d'un còp, plus de Bin ban ban ! La segonda èra amai partiá e Matieulon n'aviá encara ren vegut. Paure Matieulon ! Pensèt de ne'n plorar, de se fachar; mas, pas bèstia, se diguèt que chaliá èsser sage qu'au mens mancariá pas la gròssa.
La gròssa anava partir ! Sonava ben totjorn, mas, dins lo clochèir aquò fasiá: Om, om.
Un moment d'après, ren boujèt plus dins lo clochèir.
- Mamà, es partiá, aquò fai Om, Om vès Lo Cròs de Sant Peire , e la vèse pas.
- Mamà, mamà, es vès Las Talhaas , la vèse encara pas, viste venètz me la faire veire.
- Mamà, mamà, mamà, aquò es vès Lo Suchet qu'aquò fait om. Ò ! ià, ià, mamà, la veirai pas ? Mamà !
Un moment encara aquò bronzinèt dins los èrs, e puèis ren plus. Que Matieulon ne'n plorèt ! Mas, los enfants, aquò se consòla viste, sustot aquò a jamai tòrt.
Doncas, Matieulon que pensava qu'èra estat pro sage, se diguèt que benleau l'avián trompat, qu'aquò èra pas vrai que las clòchas s'envolavan. E s'ennanèt vès la glèisa.
Las còrdas que sonavan las clòchas pendolavan plus, doncas, las clòchas èran ben partiás. Aquò èra mas doncas ben vrai que chaliá èsser plus sage per las veire partir.
E vosautres, vodriatz benleau saupre si Matieulon es devengut dempuèi aquel temps pro sage per veire la clòchas s'envolar ?
Mas, quand las clòchas son tornaas, aquò es pas la pena de dire coma se son envolaas.
veaa
chose
anuèit
aujourd’hui


text:
Hello there! Welcome to our weekly digest of Wikipedia activity.
Articles
Aquela setmana, 39 autors an fach 222 cambiaments a 155 diferents articles. los 20 melhors articles de la setmana:
- Hèstas de la Sent Fermin (9 cambiaments per 2 autors)
- Targon (4 cambiaments per 1 autors)
- La Tor (Aups Maritims) (4 cambiaments per 2 autors)
- Medòc (4 cambiaments per 1 autors)
- Truèjols (4 cambiaments per 1 autors)
- Lausèrta (4 cambiaments per 1 autors)
- Molièras (Tarn e Garona) (3 cambiaments per 2 autors)
- Bèra Vath (3 cambiaments per 1 autors)
- Luthien (3 cambiaments per 1 autors)
- Mirèlha (3 cambiaments per 1 autors)
- Ceçac (3 cambiaments per 1 autors)
- Lengas germanicas occidentalas (3 cambiaments per 1 autors)
- Halso (3 cambiaments per 1 autors)
- Montsauvi (3 cambiaments per 1 autors)
- Adrianna Nicole (3 cambiaments per 1 autors)
- Pampalona (Navarra) (2 cambiaments per 1 autors)
- Tolosa Metropòli (2 cambiaments per 1 autors)
- Baions (2 cambiaments per 1 autors)
- Biriato (2 cambiaments per 1 autors)
- Sant Alban (Nauta Garona) (2 cambiaments per 1 autors)
Articles novèls
Los dètz articles modificats mai activament creats la setmana passada
- Luthien (3 cambiaments per 1 autors)
- Lengas germanicas occidentalas (3 cambiaments per 1 autors)
- Francesc Bovis (2 cambiaments per 1 autors)
- Olwë (1 cambiaments per 1 autors)
- Sent Fermin (1 cambiaments per 1 autors)
Discussions
Las discussions mai activas:
Estadisticas
Qualques chifras de la setmana passada:
- 32 membres enregistrats e 7 membres pas enregistrats an fach 222 cambiaments a 155 articles
- Los membres pas enregistrats an modificat 48 42 articles
- 1 que los robòts an fach 2 cambiaments a 2 articles
Qu'es aquò
Aquèste projècte recupera una lista dels cambiaments recents de la setmana mercé als Wikimedia Tool Labs, e distribuís de messatges electronics amb MailChimp. Còde e mai disponibles sus GitHub. Creat per Stephen LaPorte i Mahmoud Hashemi.


text:
Paul Froment (Floressàs 1875 – Lion 1898).
Jos la vòlta d’azur ont lo solelh lusís,
ò pichonas fromics dins la granda estenduda,
d’ont venèm ? Ont anam ? Qué fasèm ? Boca muda,
tot òme en i soscant lèu se pèrd pels camins.
Pensar que naut, lassús, ont la posca menuda
de tant d’estelas d’aur sus la nuèit s’espandís,
mila mondes florits que l’amor enlusís
carrejon sens repaus lor vita inconescuda…
E reivar qu’al delà de tot çò que vesèm,
après, n’i a mai totjorn, luènh, vai totjorn pus luènh,
sens saber qual z-a fait ni perqué nimai quora…
Mès s’es vrai que Dieu siasque e qu’a ma darrièra ora
pòsqui l’anar trobar, vòli, camin fasent,
passejar los calèlhs penjats al cèl lusent.


text:
Per acòrd dera Junta de Govern Locau der Ajuntament de Bossòst, en session de 9 de mai de 2017, s’an aprovat es següentes bases reguladores deth procès de seleccion entà proveir temporaument es piscines municipaus damb dus socorristes.
Er objècte dera convocatòria a coma objècte era seleccion, per miei deth sistèma de concors de merits, de dus socorristes aqüatics entara sason d’estiu 2017 ena piscina municipau.
Eth contracte laborau ei temporau de duracion determinada pendent eth periòde de 22 de junh de 2017 a 3 de seteme de 2017 damb ua jornada laborau de 37,50 ores setmanaus de deluns a dimenge, cossent damb es torns establidi.
Requisits: Èster de nacionalitat espanhòla, ciutadan dera Union Europea o estrangèr/a damb residéncia legau en Espanha. Auer complit es 16 ans d’edat e non excedir dera edat legau de jubilacion forçosa eth dia en que finalize eth termini de presentacion d’instàncies. Auèr titol de Graduat Escolar o ESO, o quinsevolh aute titol declarat equivalent. Non patir cap malautia n’auer cap defècte fisic qu’empedisque er exercici des foncions pròpires deth lòc de trabalh. Disposar deth titol de socorriste aquatic en vigor damb eth corresponent reciclatge. Non èster inabilitat/ada per senténcia ferma, entà complir foncions publiques ne auer estat separat, per resolucion disciplinària ferma, deth servici de cap administracion publica. Non trobar-se en cap des causes d’incapacitat o incompatibilitat previstes ena legislacion vigenta sus era matèria. Es aspirants auràn de disposar d’un coneishement avient des tres lengües oficiaus en Aran e Non èster inscrit en eth Registre Centrau de Delinqüents Sexuaus.
Es foncions generaus a desvolupar sòn es pròpries dera vigilancia, atencion e prevencion d’accidents. – Suenhar der us avient des piscines – Hèr eth contròu des entrades as piscines. – Collaborar enes següents prètzhèts: analisi der aigua, neteja e qualitat der aigua e totun totes es autes foncions relacionades damb eth sòn loc de trabalh, que li siguen comandades pes Organs municipaus competents, tostemp e quan non interferisquen en son prètzhèt principau de socorrista.
Es sollicituds s’an de presentar en eth Registre generau dera Corporacion abantes deth pròplèu 7 de junh de 2017 e an d’acompanhar-se dera documentacion següenta: Fotocòpia deth DNI, NIE, permís de trabalh o autes en foncion de cada cas concret. Originau o fotocòpia compulsada dera titolacion exigida. Documents acreditatius des merits allegadi entà valorar eth concors, de conformitat damb eth barem expausat ena base 6 e sense qu’eth Tribunau Qualificador en pogue valorar d’auti que non siguen aportadi en aqueth moment. Entà acreditar era experiéncia calerà aportar informe de vida laborau. Declaracion jurada de non pas èster includit laguens deth registre Centrau de Delinqüents Sexuaus, e en tot autorizar ar Ajuntament de Bossòst, a comprovar era veracitat dera declaracion.
Més informacion açiu
Hònt: Ajuntament de Bossòst


text:
Peninsula Italica
La Peninsula Italica, peninsula italiana o peninsula apenina es una de las peninsulas mai grandas d'Euròpa. S'espandís sus 1 000 km dels Alps al nòrd fins al centre de la mar Mediterranèa al sud, d'una largor maximala de 225 km. La peninsula es coneguda per sa forma de bòta, e en italian coma Lo Stivale. La majora partida de la peninsula correspond a l'Estat d'Itàlia, levat los dos pichons Estats independents: Sant Marin e la Ciutat de Vatican.
La peninsula s'acaba a l'oèst amb la mar Ligura e la mar Tirrèna, al sud amb la mar Ioniana, e a l'èst amb la mar Adriatica. L'orografia de l'interior de la peninsula es fòrça traversuda, del nòrd al sud s'espandís la serrada Apenina. Lo clima de la peninsula es subretot mediterranèu.


text:
dimarts, 9 d’octubre de 2012
Mos costèc guanhar ath darrèr classificat
Partit dominat pendent es 90 menutes pera U.E. Bossòst sense qu’eth Cazères s’ apropèsse ena porteria aranesa ( Kike auec ua net doça sense hèr arren ). Ena prumèra mietat, Ignasi auec ua bona ocasion en quedà-se dauant ath portèer mès eth sòn shut anec enes mans d´ aguest. A despiet de dominar, de trèir corners e fautes, non poguerem marcar cap gol abantes deth descans. Tamb 0-0 s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat continuèc era madeisha insisténcia dera U.E. Bossòst e eth domini encara siguec mès clar. Paba auec ua bona ocasion ath començament mès non podec marcar eth gol. Mos apropàuem ath darrèc quart d’ora deth finau e Luis en jogada individuau se calaue laguens der àrea francesa e shutaue ras entà marcar eth 1-0. A dues menutes deth finau , Ignasi dempús d’un lançament de cornèr remataue de cap e sentenciaue eth resultat. Ère eth 2-0, resultat ath finau deth partit.
Mos costèc guanhar ath darrèr classificat, mès ara fin artenhèrem era mereishuda victòria en darrèr quart d’ora deth partit; semblaue qu’ er equip se contagièc deth ritme der equip francés que ja l’ anàuem en tot veir jogar poc a poc sense guaire rapides hent qu’ anesse passant eth temps. Sort qu’ ath finau mos emportèrem es quate punts que mos plaçe en dusau lòc dera classificacion tamb 10 puns a 2 punts deth líder: er Etoile de Cagire.
Eth plòplèu partit, 3ua ronda dera Copa de Midi en Bossòst contra er equip deth Canton de St. Martory, dissabte 13 d’octobre tàs 20:00 ores.
U.E. Bossòst : Kike, Abraham, Jose Ramon, Antonio, Jaime, Àlex, Luis, Madrid, Ariel, Ignasi , Pèir. Remplaçants : Salva, Xavi, Paba.
Trainer : Adrian.
U.S. Cazeres : Bompunt, Darbas, Cortelier, Lecuyer, Daussion, Sejrady, Lejeune, Carpque, Testas, Maamouch, Boumrpya. Remplaçants : Lafon, Moustati.
Trainer : Molina Gilles.
Gols : 1-0 Luis (75’), 2-0 Ignasi (88’).
Arbitre : Castro Antoine.
Cap comentari:
Publica un comentari a l'entrada


text:
Moscòu
Moscòu (en rus MockBa = Moskva) es la capitala de Russia e la pus granda vila d'Euròpa. Moscòu se situa al ras del riu Moskova. La vila se situa dins la part europèa de Russia e administrativament dins lo districte federal central. Moscòu ten l'estatut de vila d'importància federala. La vila es enclavada dins l'oblast de Moscòu, mas ne's administrativament independenta.
Moscòu es a l'encòp la vila pus poblada d'Euròpa, amb mai de dotze milions d'abtants intra muros, d'après le recensament oficial de 2014 e près de quinze milions d'abitants dins l'aira urbana, e la pus estenduda (mai de 1 000 km2). Es tanben la vila europèa del budgèt pus enauçat comparat a lode las autras capitalas europèas (52 miliards de dollars en 2012). Es lo sèti economic, politic e universitari de Russia, amassant 8,9 % de la populacion del país. Sos abitants son los moscovitas. Foguèt la capitala de l'Union Sovietica entre 1918 e 1991.
Moscòu a joguèt un grand ròtle dins l'istòria de Russia. D'en primièr vila modesta del nòrd de la Rus' de Kyiv, prenguèt puèi la seguida de Kyiv, après la decomposicion politica de la Rus' puèi las invasions mongolas del sègle XII. Foguèt la capitala del Grand ducat de Moscòu abans que Pèire lo Grand transferisca la capitala a Sant Petersborg, que demòra capitala de l'Empèri rus entrò la Revolucion d'Octobre, après que Moscòu venguèt capitala de la jova Republica socialista federativa sovietica de Russia puèi en 1922, de l'Union de las Republicas Socialistas Sovieticas. Moscou es tanben coneguda per son patrimòni arquitectural : lo Kremlin amb sos palais e glèisas, la Catedrala de Sant Basili lo Benurós sus la plaça Roja, la Catedrala del Crist Salvador e las sèt Sòrres estalinianas. Lo monastèri Danilòv a Moscòu es tanben lo sèti du patriarca de la Glèisa ortodòxa russa.


text:
En aquera epòca esparvolada e desumanisada au perhons, quan lo monde e s'estiman mei anar mei arrecaptar los "amics" d'encontre sus las parets Facebook com los gojatons d'un còp èra pegavan e comparavan los jogaires de fot suu liberet Panini, purmèr que d'acarar-se aus semblants ; deu temps qui capdavantèrs apatridas e aparan a las horas capbaishadas, tanlèu l'escòla, la preson daurada deu gran miratge numeric dab l'enlusida deus ostaus e deus cabinets pleats, tà díser harts de quincalhas ; d'aquestes torns boharròcs on los mots refòrma e projèctes e serveishen purmèr a har desbrombar l'impoténcia, tà díser, l'inutilitat deus politics en bèth magnificar lo vueit, lo non-sens de las nostas existéncias aprecaridas per ua mondializacion herotga e descabestrada, a tots que soheiti ua bona annada 2014, suus camins de l'amistat, de l'autenticitat, dens un esperit de despartiment, e que sapiam guardar la plaça de qui cau a l'esmiraglada mainadèca, qui demora la clau mei atenhedissa e segura entau bonaûr e espandiment personau.
03 janvier 2014
Vòtas 2014
Posté par cristau à 11:27 - Communication générale du blog... - Commentaires [0] - Permalien [#]
Tags : bona annada, vòtas 2014, vòts 2014
Tags : bona annada, vòtas 2014, vòts 2014
Commentaires sur Vòtas 2014
Nouveau commentaire


text:
Ernest Vieu (Roubia 1894 - Argeliers 1971)
Chief driving force behind the theatre company Los Cigalons Narboneses, he was at the same time its manager, director, playwright, decorator and stage manager. He wrote a great number of one-act plays and set about writing a referential work about the history of Occitan theatre: Teatre d’Òc, autors, òbras (IEO, 1973).
Nòstra carrièra sembla mòrta...Lo sorelh còit coma un brasàsPer nos parar dal calimàsVite, vite tampem la pòrta !Fa pas lo mendre ventolet,Lo cèl es blu que ne blanquejaE l’uèlh tot còp vos cigalejaSe remiratz una paret.Se tròba pas un pel d’ombrina,N’i a pas brica, n’i a pas enlòcDançan pertot raisses de fòcQue d’a-plec tomben sus l’esquina !Per las moscas, temps agradiuViravolejan de tot caire,Pòdon pas ges demorar’staireSon plan las reinas de l’estiu !Una angròla beu lo sorelh,Sembla ’scalprada dins la pèiraCap vèrs lo cèl, fa sa preguièiraDeu adorar lo grand Calelh !Dos gatonets seits sus las ancasLos uèlhs clugats, son manhagósRemembra dos pichons poponsMudats de vestiduras blancas.Medòr es dins lo cantonEstirat pel sòl, s’assolelha...De vegadas, brandís l’aurelhaPuèi s’endormis dns son canton.Nòstra carrièra sembla mòrta...Defòra mon Diu quin brasàs !Per nos parar dal calimàsVite, vite tampem la pòrta !
Our street seems deserted / The sun burns like a raging fire / We must find shelter from the heat / Quick, let us close the door …


text:
Kelenneg-ar-Mewan
Aègerfoeylh en galò, Kelenneg-ar-Mewan en breton (Aigrefeuille-sur-Maine en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Tornada (atmosfèra)
Un tornado es un fenomèn meteorologic achavanit e violent que consistís en un revolum d'aire en rotacion rapida de quauquei centenaus de mètres. Pòu localament entraïnar la formacion de vents destructors (fins a 500 km/h), susceptibles de derrabar de brancas, de desracinar d'aubres e de destrurre de construccions umanas.
Somari
- 1 Etimologia
- 2 Istoric de la comprenença dau fenomèn
- 2.1 De l'Antiquitat ai premierei descripcions
- 2.2 La modelizacion dei tornados
- 2.3 Lei limits dei modèls actuaus
- 3 Caracteristicas, formacion e dissipacion
- 3.1 Caracteristicas
- 3.2 Mecanisme de formacion
- 3.3 Dissipacion
- 4 Destruccion, intensitat e proteccion
- 5 Liames intèrnes
- 6 Bibliografia
- 7 Nòtas e referéncias
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo tèrme « tornado » vèn probable de l'espanhòu tronada, aparegut au sègle XVI, per descriure lei revolums violents d'aire observats dins lei colonias d'America. L'anglés adoptèt rapidament lo mot sota la forma tornado. Puei, aqueu tèrme se difusèt vèrs leis autrei lengas per donar el tornado en espanhòu, el tornado en catalan, il tornado en italian, der Tornado en alemand, e la tornade en francés[1].
En occitan, lo tèrme « la tornada » es de còps prepausat per aquò que sembla lo modèl francés la tornade. Pasmens, aquò sembla pas una bòna solucion car lo tèrme la tornada a ja de significacions ben diferentas en occitan (tipe de trajècte que reven a son ponch iniciau ò element repetiu de poesia)[1]. Ansin, lo tèrme « tornado », qu'imita lo modèl internacionau d'emprunt a l'anglés, s'impausa pauc a pauc.
Istoric de la comprenença dau fenomèn[modificar | modificar la font]
De l'Antiquitat ai premierei descripcions[modificar | modificar la font]
Lei tornados son un fenomèn meteorologic conegut dempuei l'Antiquitat coma l'illustran divèrsei testimònis. Per exemple, au sègle VI apC, Gregòri de Tors (538 ò 539 - 594) depintèt un revolum que destruguèt una region ben localizada de la vau de Léger. Pasmens, lei tornados laissèron gaire de traças dins lei tèxtes ancians car son relativament pauc frequents dins lei regions restadas per leis estats principaus de l'Antiquitat e de l'Edat Mejana.
Aquò cambièt ambé l'arribada deis Europèus en America. D'efiech, la multiplicacion dei tornados observats per leis Espanhòus e, sustot, per lei colons anglés installats dins lei Tretze colonias necessitèt de crear un mot especific que foguèt « tornado ». A partir dau sègle XVIII, de scientifics comencèron de s'interessar au fenomèn. La premiera descripcion foguèt redigida en 1773 per un professor britanic dich Samuel Williams. Observèt una tromba marina venir un tornado, depintèt lo revolum e notèt la direccion dei vents.
La modelizacion dei tornados[modificar | modificar la font]
La descubèrta dei paramètres favorables a la formacion dei tornados[modificar | modificar la font]
Au sègle XIX, la colonizacion progressiva dau territòri estatsunidenc foguèt a l'origina de la fondacion de vilas dins de regions durant tocadas per lei tornados. Aquò entraïnèt pauc a pauc una intensificacion dei cèrcas meteorologicas sus lo fenomèn. Lo pus important foguèt menat, dins lo corrent deis ans 1880, per lo còrs deis engenhaires de l'armada estatsunidenca que formèt una còla de 2 000 volontaris per documentar totei lei cas de tornados dins lo centre e lo sud deis Estats Units.
Lo resultat permetèt de descriure lei paramètres favorables a la formacion de tornados. En revènge, lei servicis meteorologics mau capitèron d'utilizar aqueleis informacions per preveire l'aparicion de tornados. Ansin, lo National Weather Service – lo servici meteorologic estatsunidenc – refusèt de mencionar sei previsions tornadicas fins a 1938.
Dei premiers modèls a la descubèrta deis ecòs de cròc[modificar | modificar la font]
La revirada dau còrs deis engenhaires de l'armada estatsunidenca demeniguèt l'interès per lei tornados fins ais ans 1920-1930. Pasmens, una tiera de catastròfas, especialament aquela dau tornado deis tres Estats en 1925 (747 mòrts), e lo perilh representat per lei tornados per leis avions suscitèron d'estudis novèus. Foguèron ajudats per lei progrès tecnologics que permetián, d'ara endavant, de realizar de mesuras au sen dei chavanas.
En particular, après la Segonda Guèrra Mondiala, lo desvolopament dau radar meteorologic permetèt d'obtenir d'informacions sus l'estructura verticala de l'atmosfèra dins lei nívols convectius a l'origina dei chavanas. Permetèron de definir lo premier modèl complèt dau fenomèn e, lo 25 de març de 1948, dos oficiers meteo estatsunidencs, E. J. Fawbush e R. C. Miller, capitèron de preveire per lo premier còp la formacion d'un tornado.
Un progrès decisiu dins la prediccion dei tornados foguèt la descubèrta, en 1953, deis « ecòs de cròc » per l'engenhaire estatsunidenc Donald Staggs. D'efiech, aquelei formacions, caracteristicas dei mesociclòns, èran a l'origina d'ecòs dins lei senhaus radars. Sa deteccion permetèt de trobar un mejan relativament simple per identificar lei tornados potencialament en formacion e aqueu metòde es totjorn fòrça utilizat a l'ora d'ara.
L'introduccion dei radars Doppler e la modelizacion dei chavanas tornadicas[modificar | modificar la font]
Dins lo corrent deis ans 1950-1970, divèrsei progrès foguèron realizats pertocant la modelizacion dei tornados. Lo premier regardèt l'introduccion de radars meteorologics d'efiech Doppler que permèton un melhor deteccion deis ecòs de cròc. Ansin, lei sistèmas d'alèrta venguèron pus eficaç.
En parallèl, divèrsei trabalhs foguèron menats sus lei tornados. En particular, leis Estatsunidencs Robert Wilhelmson e Joseph Klemp estudièron lei chavanas tornadicas, especialament lei zònas d'ecòs de cròc. Capitèron de prepausar lo premier modèl complèt de chavana tornadica e d'i calcular lei variacions de temperatura e de velocitat dei vents e lei cambiaments d'estats de l'aiga. Dins lo corrent dau decenni, Joseph Klemp, ajudat per Richard Rotunno, contunièt sei trabalhs e estudièt la mesa en rotacion dei corrents ascendents e descendents au sen dei chavanas supercellularas. Aquò permetèt d'establir mielhs la circulacion dei vents dins lei mesociclòns.
Un autre trabalh important dau periòde foguèt aqueu dau Ted Fujita (1920-1998). Gràcias a d'estudis dei degalhs entraïnats per lei tornados d'America dau Nòrd, prepausèt una escala permetent de definir l'intensitat dau fenomèn. Son modèl s'impausèt rapidament e se difusèt dins lo rèsta dau mond. Pasmens, presentava de problemas importants en causa dei dificultats d'estendre un modèl de destruccion previst per lei construccions estatsunidencas a d'autrei país. Ansin, en 2007, foguèt remplaçat per l'escala de Fujita melhorada qu'es mai basat sus la velocitat dei vents.
Lei limits dei modèls actuaus[modificar | modificar la font]
Maugrat totei lei progrès realizats durant lo sègle XX, la comprenença dei tornados es pas encara complèta a l'ora d'ara. Lo problema principau regarda lo liame entre lo revolum dau tornado eu meteis e lo mesociclòn. D'efiech, dins lo corrent deis ans 1960-1970, divèrsei cèrcas, especialament aquelei de l'Australian Bruce Morton, permetèron d'explicar son estabilitat e sa talha reducha a respèct dau mesociclòn. Pasmens, aquò permetèt pas d'explicar perqué lo revolum comença de se formar entre quatre e uech quilomètres d'altitud avans de se propagar vèrs lo sòu.
Lo modèl actuau dau tornado presenta tanben un segond problema dins sa descripcion dei tornados d'embuts multiples. En particular, existisson de pareus tornado principau - tornado satellit que son origina es encara desconeguda.
Caracteristicas, formacion e dissipacion[modificar | modificar la font]
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
Definicion[modificar | modificar la font]
Segon lei meteorològs, un tornado es un revolum violent d'aire, en rotacion en contact ambé lo sòu e amb un nívol dau tipe cumulus, qu'es generalament visible sota la forma d'un embut.[2]. Se l'embut aganta pas lo sòu, lo fenomèn es dich embut nivolós.
L'embut a generalament l'aspèct d'una colona verticala mai de tornados mai ò mens penjadas existisson tanben. Sa basa es sovent enviroutat per un nívol de curum. Lei dimensions dei tornados ne fan un fenomèn localizat. Ais Estats Units, país onte lei tornados son fòrça estudiats, lo revolum mejan a un diamètre de 150 m e percor una distància de 8 km. Pasmens, de fenomèns pus importants pòdon aver luòc coma lo tornado d'El Reno (2013) que son diamètre foguèt estimat a 4,2 km e lo tornado dei tres Estats (1925) que percorreguèt 352 km.
La longor de l'embut es fòrça variabla car despend de l'autor dau nívol a l'origina dau tornado. Pòu mesurar de quauquei desenaus de mètres a plusors quilomètres. Enfin, la rotacion dau revolum pòu èsser dins lei sens ciclonics ò anticiclonics. Dins aquò, lei tornados anticiclonics son rars (1-2% segon lei observacions estatsunidencas) e an una intensitat e un diamètre febles.
Durada dau fenomèn[modificar | modificar la font]
Una chavana susceptibla de congrear un tornado dura generalament doas a tres oras e dòna naissença a un tornado unic que son existéncia es brèva. D'efiech, la màger part de la vida de la chavana es ocupada per lei periòdes d'organizacion de la chavana ela meteissa e dau mesociclòn e de dissipacion dau fenomèn. Ansin, un tornado « classic » a una durada de vida de quauquei desenaus de minutas.
Pasmens, dins lei chavanas pus violentas, que son dichas chavanas supercellularas, lei condicions favorablas a la formacion de tornados, especialament lo corrent ascendent e lo mesociclòn, pòdon venir relativament estables e se mantenir en plaça sus de distàncias importantas. Dins certanei cas, la chavana pòu alora engendrar plusors tornados e se parla de còps de « familhas de tornados ». Per exemple, lo 3 de mai de 1999, 66 tornados se formèron en Oklahoma e en Kansas. Dins d'autrei cas, se fòrma totjorn un tornado unic mai son existéncia dura generalament plusors oras.
Embut[modificar | modificar la font]
Leis embuts dei tornados presentan de variacions importantas de talhas e de formas. Es donc sovent malaisat de determinar l'intensitat dau fenomèn a partir de l'aspèct dau revolum. Pasmens, i a quauquei trachs mai ò mens generaus.
Dins lei tornados pus febles, onte lei vents passan pas 180 km/h, l'embut es sovent drech, lisc e non turbulent. Ambé l'intensificacion dau fenomèn, l'embut comença pauc a pauc de venir turbulent e tumultuós. Enfin, pendent lei fenomèns pus violents, de tornados segondaris pòdon se formar a l'entorn dau revolum principau. Lei vents i son sovent fòrça rapids que pòdon i agantar, a la basa, 480 km/h.
Certanei tornados presentan tanben d'embuts multiples :
- lei tornados de revolums multiples son de tornados compausats de plusors revolums contenguts dins un revolum principau. Aquelei tornados son fòrça destructors
- lei pareus tornado principau - tornado satellit qu'es un fenomèn rar e fòrça mau conegut. Son caracterizats per la formacion d'un pichon revolum independent que vira a l'entorn d'un tornado pus important. Un tornado satellit se fòrma generalament a l'entorn d'un tornado ja format. Pasmens, existís un cas ont un tornado independent foguèt satellizat per un revolum pus important.
Fotografia d'un tornado fòrça intens (EF5) en 2007.
Fotografia de tornados d'embuts multiples en 1957.
Fotografia d'un pareu tornado principau - tornado satellit en 1999.
Occuréncia[modificar | modificar la font]
Lei tornados se fòrman principalament dins lei regions subtropicalas umidas, especialament dins lei zònas agricòlas. D'efiech, aquelei regions presentan de condicions fòrça favorablas amb un taus d'umiditat important e de chavanas violentas. Pasmens, coma lei tornados necessitan tanben, per se formar, de condicions particularas de cisalhament dei vents, lei pus violentas apareisson pas necessariament dins lei mitans fòrça umids.
Lei regions pus favorablas a la formacion de tornados se tròban ai País Bas, au Reiaume Unit, dins certanei regions balticas, en Itàlia, en Alemanha, ais Estats Units d'America, en Uruguai e dins lei regions vesinas, en Bangladèsh,dins l'oèst d'Austràlia e en Africa dau Sud[3]. Pasmens, de tornados pòdon se formar en la màger part d'America dau Nòrd e d'Euròpa, en Japon, lòng de la costat orientala de China, lòng de la vau de Ganges, ai Filipinas, en Austràlia, en Nòva Zelanda, en Africa dau Sud, en Uruguai e dins lo nòrd-èst d'Argentina.
En Occitània, l'endrech pus favorable a la formacion de tornados es lo departament de Var, especialament la zòna litorala dau Tolonenc e dau massís dei Mauras. D'autrei regions propícias son lei departements dei Bocas de Ròse e d'Erau e lei regions situadas a l'entorn de Lemòtges, de Periguers e de Brageirac.
Autrei fenomèns meteorologics semblant lei tornados[modificar | modificar la font]
Existís divèrsei fenomèns similars ai tornados qu'entraïnan la formacion d'embuts :
- lei trombas marinas son de colonas formadas d'una mesclada d'aiga e d'aire. Se fòrman quand un jaç d'aire freg passa au dessüs d'una massa d'aiga cauda. Lo fenomèn dispareis quand arriba sus una estenduda de tèrra. Lei vents pòdon i agantar 100 km/h e lo fenomèn es perilhós per lei naviris e leis aeronaus. En revènge, presenta pas, ò pauc, de dangiers per lei vilas e seis abitants. Pasmens, certanei trombas – dichas trombas tornadicas – son en realitat de tornados que pòdon passar sensa dificultat de la mar a la tèrra e i congrear de degalhs.
- lei revolums de poussa se fòrman per bèu temps quand una massa d'aire eissucha e instabla intra en rotacion e leva la poussa ò l'arena dau sòu. Aquelei revolums an un diamètre de quauquei centimètres a un desenau de mètres amb una extension verticala de quauquei mètres a mai d'un quilomètre. Presentan generalament ges de perilh mai lei pus poderós son capables de levar d'objèctes pesucs.
- lei revolums de fuòc se fòrman quand lei condicions favorablas a un revolum de poussa apareisson durant un incendi.
- lei revolums de vapor se fòrman d'ivèrn, se lei vents au una velocitat de mai de 40 km/h, quand una massa d'aire fòrça freja (mens de -15°C) passa au dessüs d'una estenduda d'aiga non gelada.
Mecanisme de formacion[modificar | modificar la font]
Condicions de formacion[modificar | modificar la font]
Tres condicions son necessàrias, au sen d'una chavana, a la formacion d'un tornado :
- un cisalhament important dei vents dins lei premiers quilomètres de l'atmosfèra, es a dire una diferéncia de velocitat importanta entre dos ponchs d'altituds similaras.
- un important corrent ascendent dins una massa d'aire instable. Es generalament entraïnat per l'efiech de la possada d'Arquimèdes sus un flux d'aire caud.
- de vents de superficia permetent de concentrar lo revolum.
La preséncia d'un corrent d'aire descendent favoriza mai l'aparicion d'un tornado mai es pas indispensabla.
La formacion de corrents d'aire ascendents[modificar | modificar la font]
Una chavana violenta es entraïnada per lo rescòntre entre un jaç d'aire caud e umid d'altitud bassa e un jaç d'aire freg e eissuch d'altitud auta. D'efiech, la possada d'Arquimèdes favoriza la montada dei massas d'aire caud dins lei jaç superiors de l'atmosfèra onte son refrejats entraïnant la condensacion de l'aiga e la formacion de precipitacions.
Pasmens, la formacion dei gotas libera de quantitats importantas de calor. Dins lo cas de chavanas fòrça importantas, aquela liberacion limita lo refrejament dei massas d'aire caud que pòdon donc contuniar de montar dins l'atmosfèra. Aquela ascension permet donc de crear e de renfòrçar una depression que va permetre la formacion de corrents ascendents poderós e duradís[4].
La formacion de corrents d'aire en rotacion[modificar | modificar la font]
Dins de condicions de cisalhament important dei vents, la diferéncia de velocitats pòu entraïnar l'aparicion d'un movement de rotacion dei vents a l'entorn d'un aisse orizontau. Dins certanei cas, aquelei vents pòdon intrar en interaccion amb un corrent ascendent. L'aisse de rotacion pòu alora bassacular e venir verticau. Puei, sota son influéncia, va entraïnar la mesa en rotacion dau corrent ascendent. Aqueu fenomèn de rotacion comença generalament dins lo troposfèra, entre quatre e uech quilomètres d'altitud. Lo diamètre d'un tal revolum, dich mesociclòn, pòu agantar un vintenau de quilomètres.
Intensificacion dei vents[modificar | modificar la font]
Dins un mesociclòn, l'aire circula aisament a l'entorn e lòng de l'aisse ciclonic. Pasmens,, pòu pas se'n raprochar ò se'n alunchar. Aquò entraïna la formacion d'una « muralha d'aire » entre la massa ciclonica e lo rèsta de la chavana. La consequéncia principala es una disparicion dei cambis d'aire entre lo ciclòn e lei jaç mejans e superiors de l'atmosfèra. En revènge, d'aire es totjorn aspirat per la basa dau revolum. Aquela aumentacion de la massa d'aire ciclonica entraïna un intensificacion dau corrent ascendent revolumaire e dei vents.
Concentracion[modificar | modificar la font]
L'intensificacion dei vents entraïna una aumentacion de sa velocitat, çò que favoriza la propagacion dau revolum vèrs lo debàs e qu'estira la colona d'aire[5]. Lei vents se raprochan alora de l'aisse de rotacion e sa velocitat aumenta. En parallèl, la propagacion dau revolum vèrs lo sòu entraïna la formacion d'un embut nivolós. Lo tornado se fòrma quand l'embut aganta lo sòu.
Dissipacion[modificar | modificar la font]
Lei condicions permetent la formacion d'un tornado resultan d'un equilibri instable. D'efiech, lo corrent ascendent ò lo cisalhament dei vents pòdon èsser modificats per la chavana durant son desplaçament. Lei variacions condicions de fretament entre lo sòu e la basa dau mesociclòn pòdon tanben trebolar lo revolum. Dins aquelei cas, lo tornado feblís e disparéis.
Destruccion, intensitat e proteccion[modificar | modificar la font]
Poder destructor[modificar | modificar la font]
Un tornado es un fenomèn destructor que pòu causar de degalhs importants lòng de son percors. Lei destruccions demòran pasmens sovent localizadas a un corredor estrech car la poissança dei vents s'atenua rapidament en fòra dau revolum.
D'un biais generau, un tornado pòu entraïnar de degalhs segon tres manieras diferentas :
- la pression dei vents còntra un obstacle pòu entraïnar sa rompedura se vèn superiora a la resisténcia de sei materiaus.
- la diferéncia de pression entre doas fàcias diferentas d'un obstacle pòu permetre ai vents de lo solevar e de l'emportar. Aqueu fenomèn es generalament a l'origina de la destruccion dei construccions umanas situadas sus lo passatge dau revolum. D'efiech, lei vents destruson lei fenèstras e intran dedins. La teulissa es alora solevada e emportada.
- lei brigas solevats per lei vents vènon de projectils capables d'infligir de degalhs segondaris.
Intensitat dei tornados[modificar | modificar la font]
L'intensitat dei tornados es generalament mesurada a partir de l'escala de Fujita (tanben dicha escala de Fujita-Pearson) ò de l'escala de Fugita melhorada. La premiera foguèt definida en 1971 per Ted Fujita (1920-1998) e Allen Pearson (nascut en 1925). Es principalament basada sus l'observacion dei destruccions, çò que suscitèt quauquei criticas car la resisténcia dei construccions varia segon lei regions. En 2007, foguèt donc adoptada l'escala melhorada qu'es mai centrada sus la velocitat dei vents. Pasmens, lei dos sistèmas son totjorn utilizats.
Escala de Fujita[modificar | modificar la font]
Escala de Fujita melhorada[modificar | modificar la font]
Proteccion còntra lei tornados[modificar | modificar la font]
Deteccion[modificar | modificar la font]
La deteccion dei tornados es la premiera etapa dau procès de proteccion dei populacions. Divèrsei metòdes existisson anant de la cèrca visuala a la prediccion meteorologica. Lo pus eficaç es de detectar, amb un radar meteorologic d'efiech Doppler, la formacion d'estructuras dichas « ecò de cròc » dins una chavana car son caracteristicas de la preséncia d'un mesociclòn[6].
Aquela tecnica permet de trobar lei zònas perilhósas. Per confiermar la preséncia d'un tornado, es necessari de dispausar d'un segond radar d'efiech Doppler. De preferéncia, aqueu radar dèu se situar a un cinquantenau de quilomètres e observar lo fenomèn segon un angle diferent. Aquò permet alora de calcular la velocitat dei vents e la distribucion dei corrents ascendents e de preveire la formacion d'un tornado.
Informacion[modificar | modificar la font]
En certanei país, especialament ais Estats Units dins leis Estats dau Tornado Alley, de servicis d'informacions e d'alèrta permèton de prevenir lei populacions de la preséncia de tornados. Aquò permet l'entraïnament de sirènas, de difusar de messatges a la radiò ò a la television, de mobilizar de personaus e de durbir de sostas.
Mesuras de proteccion[modificar | modificar la font]
Dins lei regions onte lei tornados son relativament rars, coma Occitània, i a ges d'estructuras dedicadas a la proteccion dei populacions. Lei recomandacions de basa son [7]:
- de se refugiar dins una cròta, un sota-sòu ò dins una pèça situada au centre d'una abitacion.
- de s'alunchar dei pòrtas e dei fenèstras.
- de protegir sa tèsta ambé sei braç. Es tanben possible de se protegir amb un matalàs, de coissins e de cubèrtas.
- de pas demorar dins un veïcul (veitura, camion, caravana...) ò una construccion leugiera (cabana...).
- en plen aire, de s'alongar dins un valat ò un vadre.
Dins lei país ben preparats au fenomèn, de sostas collectivas ò individualas existisson. Son de mena de casamata permetent de se protegir còntra lei vents e de sortir après lo passatge dau revolum.
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
- Raissa descendenta, autre fenomèn destructor associat a de chavanas violentas.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Domergue Sumien, Lo tornado, Questions de lenga occitana, 7 de març de 2016, [3].
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 et 1,1 Domergue Sumien, Lo tornado, Questions de lenga occitana, 7 de març de 2016, [1]
- ↑ Glossary of Meteorology, 2000, Section:T (2 ed.), American Meteorological Society.
- ↑ Pasmens, en causa de la natura localizada e brèva dau fenomèn, la deteccion dei tornados es probable biasada car son pus aisadas d'observar e de seguir dins leis endrechs pus poblats.
- ↑ A d'altituds autas, lei satellits permèton d'observar, dins aqueu tipe de chavana, la formacion de bofigas d'aire caud capablas de montar doas a quatre quilomètres au dessüs dau nívol principau.
- ↑ Aquel estirament entraïna tanben una reduccion dau diamètre dau mesociclòn que passa rarament lei 6 km a la fin d'aqueu procès.
- ↑ Pasmens, aquela tecnica permet pas de detectar dirèctament lo tornado eu meteis car lei radars meteorologics an generalament una resolucion d'un quilomètre. Aquò es pas sufisent per observar un revolum d'aire que son diamètre aganta normament un centenau de mètres. De mai, aquela resolucion limitada empedís sovent la deteccion deis ecòs de cròc en delà d'una portada de 100 km. Ansin, certanei país se son equipats de radars d'efiech Doppler mobils.
- ↑ Météo France, Comprendre Tout savoir sur la météo, le climat et Météo-France, Trombes et tornades, consultat lo 27 de mai de 2018, [2]


text:
What Occitan sounds like
Tuesday, March 11, 2014
A few days ago on Reddit a speaker of Occitan had started a thread on /r/languagelearning about the language, and I mentioned that it would be nice if one could find more Occitan audio with matching text, like, let's say, the article on the front page of their Wikipedia that week.
A few days later, lo and behold he has recorded a video in Occitan as per my request, reading the article on the front page last week. The text read is below, and the video is a bit over 2 minutes in length.
Lo tigre (Panthera tigris) es un mamifèr carnivòr de la familha dels Felids (Felidae) del genre Panthera. De forradura fòrt caracteristica rossa raiada de negre, es lo mai grand felin salvatge del monde. L'espècia es dividida en nòu sosespècias amb de diferéncias menoras en tèrmes de talha o de comportament. Superpredator, caça subretot los cèrvis e los singlars, mas pòt tanben atacar de presas de talha pus importanta coma los bufles. Fins al sègle XIX, lo tigre aviá la reputacion de manjar los Òmes. Es una animal solitari; lo mascle possedís un territòri que conten los domenis de plusors femèlas e participa gaireben jamai a l'educacion dels pichons.
S'adapta a tot tipe d'abitat, s'encontra dins tota Asia, malgrat que son airal de reparticion aja demenit fòrça. L'espècia es considerada coma en dangièr per l'Union Internacionala per la Conservacion de la Natura e es aparada sus l'ensemble dels païses ont viu. Caçadas fins a la mitat del sègle XX, las populacions de tigres descreissián fòrça, passant d'un efectiu estimat a 100 000 subjèctes en 1900 a prèp de 3 500 tigres, la majoritat vivent en Índia. La diminucion de son abitat e lo braconatge alimentant la medecina tradicionala chinesa son las menaças principalas pesant sus l'espècia.
« Rei dels animals » e signe del zodiac chinés, lo tigre es tanben fòrça present dins la mitologia indo, servent de montura a Durga. Figura emblematica representant la fòrça e la feror, aquel felin es pintat dins fòrça quadres de caça, e a figurat dins fòrça òbras musicalas e literàrias: Shere Khan del Libre de la Jungle de Rudyard Kipling.


text:
Dimars, 18 de julhet de 2017, 03h00 Espòrt
Roman Navarette e Lewis Tierney en renfòrt per la fin de sason dels Dragons catalans joguèron tre dimenge a Saint Helens
En Austràlia, Queensland es demorat lo mèstre; en Euròpa, es la fin de la sason regulara en Superliga e en Championship amb fòrça decepcions costat catalan e costat tolosan. Mas, al país, l’eveniment bèl de la quinzenada serà lo debanament de la Copa del Mond de XIII-cadieral.
Queensland senhoreja
Dimècres, la tresena partida dels Estats d’Origina èra decisiva per conéisser lo venceire de la tièra de 2017. Mas de fait, a Brisbana, se vegèt una sola formacion sus la pelena: Queensland que marquèt 4 ensages (3 per son alièr Holmes) per gardar aisidament 22-6 lo trofèu.
Cap “los 8 del Mitan” pels Dragons
Per lor avantdarnièra partida de la sason regulara, los Dragons jogavan dimenge a St Helens: los Sants s’envolèron en fin de partida amb tres ensages dins las darrièras 6 minutas: 46-28.
Dissabte, reçaupràn lo cap de fila Castleford a Brutus.
En vista dels 8 del mitan (los darrièrs 4 de Superliga: Dragons, Warrington, Leigh e Widnes; los primièrs 4 de Championship: Hull KR, Londres, Featherstone, Halifax), per servar lor plaça en Superliga, los Dragons se son refortits amb dos jogaires de Wigan: Roman Navarette de retorn jol malhòt sang e aur de l’alièr Lewis Tierney, lo filh del legendari Jason Robinson.
Tre divendres, las desfaitas de Leigh a Huddersfield (26-4) e de Widnes fàcia a Wakefield (36-8) asseguravan la 10a plaça al classament dels catalans que s’acompanha de 4 recepcions a Brutus per 3 desplaçaments per aqueste 8 del mitan.
Las autras resultas: Warrington anèt ganhar dijòus a Wigan: 16-10; divendres, Castleford batèt Salford 38-14 e Leeds se deguèt emplegar per gardar l’avantatge sus Hull FC: 10-7.
En Championship, lo Tolosa Olimpic se permet d’anar batre lo cap de fila Hull KR: 31-30, mas la victòria d’Halifax a Featherstone los daissa a la cinquena plaça abans justament la recepcion d’aqueles segonds Featherstone, dissabte a Blanhac.
Debuta de la Copa del Mond de XIII-cadieral
L’eveniment rugbistic de la setmana en Occitània serà la debuta de la Copa del Mond de XIII-cadieral amb los rescontres amicals Itàlia-Espanha (15h) e França-Austràlia (19h) aqueste dimars 18 a Limós, puèi la primièra jornada a Carcassona dijòus 20 amb las oposicions Austràlia-Galas (14h), Itàlia-Escòcia (16h30) e França-Anglatèrra (20h30) sens doblidar la ceremònia oficiala de dobertura (19 h) e l’aprèp-partidas amb un sopar dobèrt a totòm (inscripcions: secretariat de l’ASC 13: +33(0)04 68 47 74 74; asc13(a)orange.fr).
L’espròva se perseguirà dissabte 22 a Pàmias amb las oposicions Galas-Anglatèrra (14h), Espanha-Itàlia (16h30) e França-Austràlia (20h45) abans la tresena jornada a Sant Jòri (diluns 24), los ¼ de finala a Albi (dimars 25); las mièjas finalas a Tolosa (dimècres 26), las partidas de classament a Sant Orens (dijòus 27) e la finala al Pargue de las Exposicions de Perpinhan lo divendres 28 (19h).
Las règlas del XIII-cadieral foguèron establidas per Robèrt Fassolette, coma una transposicion de las règlas de XIII per un spòrt andicapat (mas i pòt aver de valids dins las esquipas).
Se jòga sus un terren d’andbòl (40x20 m; en-but de 2,50 m). Cinc jogaires son sul terren; 5 remplaçants completan las formacions. Cada jogaire ten de bendas de vèlcro estacadas al braç: lo placatge se remplaça per l’arrancar d’una banda. Las règlas del nombre de tenguts s’aplica coma al XIII; lo jòc “al pè” es remplaçat per un còp de punh balhat dins la palma (talha 4, un bricon desconflada). La pauma en tòca es fisada a l’esquipa que n’es pas responsabla. Las partidas duran dos còps 40 minutas. En mai dels sonhaires, un mecanician es aquí amb son jòc de claus per parar a totes los incidents mecanics. Un espòrt de nauta intensitat de descobrir!
La formacion blava ganhèt la competicion en 2013 en Anglatèrra, mas perdèt contra eles en Copa d’Euròpa en 2015. A priòri, las 2 formacions europèas se deurián tornar trapar en finala lo 28 a Perpinhan.
Alan Roch
Las Blaus entament plan la competicion : victoria 71-31 fàcia als Angleses.


text:
dilluns, 22 d’octubre de 2012
¡¡¡ Victòria e co-líders !!!
Partit fòrça disputat eth que se joguec en Montastruc eth darrèr dissabte, entre dus equips dera part nauta dera classificacion. Des d’ un començament, eth Montastruc sajaue de jogar un jòc fòrça directe, en tot cercar era esquia dera defensa aranesa çò que mos metec en mès d’ ua dificultat pendent es 90 menutes. Era U.E. Bossòst auec era sort d’ auançà-se en marcador en un shut de Madrid des de laguens der àrea que susprenie ath portèr francés. Ara seguida, auerem ua bona ocasion de marcar mès Ariel non podec shutar ben sus era gessuda deth portèr Cucuron. Eth Montastruc artenhíe eth gol der empat ena següent jogada quan Cardillo M. profitaue ua pilota e se plantaue dauant de Marcos e driblaue entà marcar eth 1-1, resultat damb eth que s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat , eth Montastruc dominèc es prumèrs menutes e auec ua bona ocasion entà marcar en un shut de fauta de Ribet que Marcos desviaue entath cornèr. Era U.E. Bossòst responèc damb ua bona jogada de Pèir en que sòn shut tocaue eth garròt dera porteria. Tanben Chapo auec ua bona ocasion entà marcar mès eth portèr Cucuron desviaue eth sòn shut. En ua jogada damb centre de Pipe, Madrid remataue e marcaue eth 1-2. Raynaud auec ua bona ocasion d’ empatar mès eth sòn shut anec entà dehòra. Eth Montastruc sajèc d’empatar mès er equip aranés luitèc ath màxim entà conservar era ventatja que portaue en marcador.
Ath finau , victòria trebalhada dauant un molt bon equip que mos place ath cap dera classificacion empatadi a punts damb er Etoile du Cagire.
Eth plòplèu partit, 4ua ronda dera Copa de Midi en Bossòst contra er equip de Varilhes líder dera categoria Excellence deth Districte de l’Ariege, dissabte 27 d’octobre tàs 20:00 ores.
Aguesta semana sonque entrenam eth dijaus.
F.C. Montastruc de Salies: Cucuron, Ribet, Saint-Martin, Buffalan, Cardillo H., Embarek, Lacarrere, Bories, Gracia, Cardillo M. Remplaçants: Fuentes, Raynaud, Arcangeli.
Trainer: Raynaud Christian
U.E. Bossòst : Marcos, Salva, Chapo ,Marc, Luis, Àlex, Pèir, Madrid, Ariel, Ignasi , Miguel. Remplaçants : Abraham, Pipe, Alex Valdecantos.
Trainer : Jordi.
Gol : 0-1 Madrid (15’), 1-1 Cardillo M.(17’), 1-2 Madrid (75’).
Arbitre : Ferran David.
Cap comentari:
Publica un comentari a l'entrada


text:
Portrait de William-Charles Bonaparte-Wyse
Crespon, Antoine (1825-1893). Photographe
Retrach fotografic de William-Charles Bonaparte Wyze (1826-1892), felibre nascut en Irlanda, poèta d'expression occitana (provençal). Aqueste tiratge original conten una dedicacion autografa a Joseph Roumanille (1818-1891), escrivan provençal e personalitat magèr de la renaissença felibrenca de la segonda mitat del sègle XIX.
« à moun car ami, J. Roumanille, (paire di Felibre). William C. Bonaparte-Wyse »
Transcripcion en grafia classica : "a mon car amic, J. Roumanille, (paire dei felibres). William C. Bonaparte-Wyse"
Fotografia atribuida d'aprèp la signatura a Antoine Crespon (1825-1893), fotograf nimesenc.


text:
Distribucion Linux
Una distribucion Linux, si ditz tanben distribucion GNU/Linux per si referenciar ai bibliotècas e logiciaus dau projèct GNU, es un ensèms coerent de logiciaus (que sa màger part son de logiciaus libres) assemblats a l'entorn dau nuclèu Linux.
Existís una gròssa varietat de distribucions, que caduna a seis objectius e sa filosofia particulars. Leis elements que diferencián principalament lei distribucions son : la convivialitat (facilitat de mesa en òbra), l'integracion (talha dau pargue de logiciaus validats distribuits), la notorietat (comunautat informativa per resòuvre lei problèmas), l'environament de burèu (GNOME, KDE...), lo tipe de paquet que s'utiliza per distribuir un logiciau (principalament deb e RPM) e lo mantenor de la distribucion (generalament una entrepresa o una comunautat). Lo ponch comun es lo nuclèu e un gròs nombre de comandas.


text:
Sant Pere de Ribes
Sant Pere de Ribes es una comuna (Municipi) de la Província d'Espanha espanhòla de Barcelona, en Catalonha, dins la Comarca de Garraf.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sant Pere de Ribes es situada dins la partida Sud del massís del Garraf, que representa lo sud extrèm de la serrada costièra dins une region ont lo relief es plan e forma una depression de sediments quaternaris amb una seria de puèges e costièras que forman lo paisatge.
Istòria[modificar | modificar la font]
Sant Pere de Ribes possedís los rèstas d'un castèl del sègle XII que foguèt bastit pel trobador Guillem de Ribes. Guillem de Ribes (nascut en 1140) èra un senhor catalan seigneur e trobador e castelhan de Sant Pere de Ribes. Èra un compositor conegut per sa poesia lirica, mas ges d'òbras nos venguèron. A causa de la cançon de Pèire d'Alvernhe, benlèu foguèt executada pels gents d'Eleanor, la filha d'Enric II d'Anglatèrra e nòbia d'Anfós VIII de Castelha, en Gasconha sul camin ont tornèron cap a Castelha en 1173, Guillem es un dels dotze trobadors contemporanèus satirics.
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Castèl del sègle XII ont viviá Guillem de Ribes
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Còdi etic e deontologic
INTRODUCCION
Aguest còdi etic a estat redactat prenent coma punt de partida qu’era etica s’adrèce non sonque ara rason, senon ara totalitat dera experiéncia der individu, e entenent qu’era participacion ena vida politica a era sua rason d’èster non sonque en un desvolopament professionau personau, senon sustot en ua dispausicion de servici ara comunitat, ena quau s’exercís era comunicacion, er hèt de compartir e era conviuença.
Aguesta participacion supause donques, era vinculacion a un projècte comun entath desvolopament dera comunitat e dera societat d’apertinença, autant que ua demana o acceptacion que hè o receb aguesta societat.
Credem qu’era accion politica exercida tamb etica base era sua accion ena recèrca e era practica deth ben común, en establiment de vincles e collaboracion entre es èssers umans, ena coeeréncia tamb era fòrça dera vertat e ena recèrca de sentit dera vida umana.
PRINCIPIS GENERAUS
Era elaboracion d’aguest còdi etic e deontologic (d’ara endeuant còdi) ei frut dera volentat deth Comitè Executiu Nacionau de CDA-PNA ena sua refondacion coma partit, e a coma objectiu er hèt d’establir un marc de regulacion des principis etics e critèris professionaus pes quaus s’aurà de recéber quinsevolh persona que forme part deth projècte politic de Convergéncia Democratica Aranesa.
Tamb aguest còdi se fixen es critèris de principis e linhes d’actuacion que pretenen garantir era credibilitat e era aunestetat des nòsti representants polítics e, tanben, garantís ua intervencion respectuosa, rigorosa e avienta en çò que tanh as besonhs dera ciutadania.
Toti aqueri que participen o representen a CDA-PNA son embaishadors dera nòsta manèra d’èster e dera nòsta manèra de hèr. Eth nòste comportament pòrtes entà laguens, mès tanben pòrtes tà dehòra, a d’èster un exemple d’ua manèra d’actuar que sigue identificable entà cadun des representants deth partit.
Entenem donques, qu’aguesta situacion a era sua basa enes següentes premises:
CDA-PNA, un partit que defense era identitat, era libertat e eth dret a decidir, coma marc dera defensa deth País a que apertanhem
Trabalham entà mantièr era identitat, eth conjunt de valors, tradicions, simbèus, creences e manères de comportament que foncionen coma element de coesion ath laguens d’un grop sociau e qu’actuen com a substrat entà qu’es individus qu’en formen part poguen fonamentar eth sòn sentiment d’apertinença.
Era libertat e eth dret a decidir son condicions de besonh entar exercici des valors mès fonamentaus. Era libertat individuau, mès tanben era collectiva, ei eth fonament de tota democràcia, e ei per aguest motiu que mos comprometem per ua democràcia participativa.
CDA-PNA, un partit compromés tamb era societat
Eth compromís ei era leialtat e era coeréncia tamb ua promesa o tamb era paraula dada; ei eth valor dera paraula. Aguest compromís mos demane coeréncia tamb era politica comprenuda coma un servici e tamb eth projècte explicitat enes acòrds congressuals, perquè entenem qu’eth compromís a ua volentat d’identificacion tamb es objectius e valors que sostien eth collectiu.
Era dedicacion ei er hèt d’emplegar es pròpies capabilitats e energies ath servici d’ua causa o iniciativa, e cau que mantengue coeréncia tamb es ahèrs e actuacions que cada responsabilitat assignada requerisque. Era acceptacion d’ua responsabilitat o cargue demorarà condicionada ar hèt d’assomir es trebalhs que se’n deriven e, en cap cas, s’entenerà que era responsabilitat o cargue s’aurà d’adaptar ara discrecionalitat personau dera persona prepausada.
Er hèt de mantier era representacion vò díder que s’actue en nòm des electors, as qui calerà dar compdes. Eth polític acuelh era volentat de servici ara collectivitat en nòm des ciutadans, atau tanben n’a d’estimolar era participacion.
Era prioritat dera gent de CDA-PNA a d’èster, era d’èster ath servici deth País e dera sua gent.
CDA-PNA un partit de gent tamb valors
Era onradesa ei era qualitat d’ua persona qu’actue tamb justicia e que se compòrte tamb rectitud e d’acòrd tamb era vertat. En exercici des sues foncions, quinsevolh militant o representant deth partit aurà de dar preferéncia as interèssi generaus peth dessús des personaus e de quinsevolh.
Era coeréncia ei era correlacion qu’existís entre aquerò que se pense, aquerò que se ditz e aquerò que se hè. Entà desvolopar responsabilitats politiques e publiques cau assomir era coeréncia coma element fonamentau dera credibilitat qu’aurie de generar era classa politica ath deuant dera ciutadania.
Era responsabilitat comprenuda coma era coeréncia entre es pròpies actituts e aportacions en relacion as besonhs reaus des formes de vida e cultura politiques. Credem en ua societat de persones responsables, que garantisque es madeishi drets basics entà toti, mès que sigue capable d’exigir e toti es déuers elementaus de besonh entara convivença.
Era integritat ei atribut d’aquera persona que non ei corruptible. Era integritat potenciau d’ua persona serà un des elements principaus e determinants entà poder assignar-li era confiança que requerisque er exercici des foncions politiques e publiques.
OBLIGACIONS E NORMES DE CONDUCTA
Militants e simpatizants
Toti aqueri que participen deth projècte polític de CDA-PNA auràn coneishement d’aguest còdi e, per tant, en acte de signatura dera butleta de militant o simpatizant, acceptaràn es principis e linhes d’actuacion que s’i definisquen.
Era militància de CDA-PNA se fonamentarà enes principis inclodidi en aguest còdi, ath delà dera dignitat e eth respecte as drets des persones, ara igualtat, ara solidaritat, ara participacion, ara objectivitat e era assumcion de responsabilitat.
Quinsevolh militant se regirà pera volentat de servici tamb er objectiu de contribuïir ath desvolopament des institucions e des persones, familhes, grops e comunitat deth País.
Es militants respectaràn era organizacion qu’establissen es estatuts e collaboraràn tamb es cargues elèctes e tamb era direccion deth partit entà arténher es objectius deth projècte de CDA-PNA.
Cargues electes e designacion
Es drets e déuers fonamentals son:
-
Era transparéncia, aplicada autant as aspèctes patrimoniaus personaus coma ath rendiment de compdes en exercici dera sua foncion.
-
Era austeritat, era eficiéncia e eth rigor ena gestion des recorsi publics.
-
Era etica enes relacions tamb es administracions, es entitats, es empreses e era ciutadania.
-
Era etica deth trabalh, basada en esfòrç personau e en convenciment de qu’er exercici d’un cargue públic ei un servici que cèrque er interès general.
Es cargues elèctes e es de designacion se comprometen a:
-
Un compromís institucionau, tamb ua dedicacion prioritària.
-
Un compromís de fidelitat ath projècte, tot respectant es decisions de CDA-PNA en toti es nivèus organizatius per deuant de posicionaments particulars.
-
Un compromís d’actitud activa de prepauses politiques.
-
Un compromís economic de quòtes quan se percebe ua retribocion.
-
Un compromís de servici, en tot atier es persones, grops e entitats qu’ac demanen.
-
A plaçar eth sòn cargue ostentat a disposicion deth partit entara sua avaloracion e contunhacion futura.
Ath delà a d’auer present que:
-
Era condicion d’edat, sèxe, estat civil, cultura, nacionalitat, religion, situacion sociau, ideologia politica, discapacitat intelectuau o fisica e quinsevolh auta diferéncia o caracteristica personau non a de condicionar era actuacion ne a de perjudicar eth compromís cap as autes persones.
-
Toti seràn responsables des pròpris actes politics e dirèctes conseqüéncies.
-
Arrés non pòt utilizar era sua responsabilitat en partit entà cap activitat enganhosa o impròpria.
-
Qui se trape inmers en un procés judiciau motivat pera sua activitat politica, ac a de meter en coneishement dera direccion deth partit.
COMPROMETUDI TAMB ERA SOCIETAT
Fidelitat ath projècte
Calerà auer en compde era informacion o documentacion que se pogue receber, protegint-la de quinsevolh indiscrecion o interferéncia interessada e auent en compde en tot moment era Lei de Proteccion de Donades.
Enes relacions tamb era premsa e d’auti mieis d’informacion e de difusion, calerà auer en compde ua actitud adequada ara responsabilitat. En quinsevolh cas, tostemp se mantierà era privacitat, er equilibri, eth respecte e era fidelitat ath projècte de CDA-PNA.
Quinsevolh cas de transfuguisme, comportarà ua sancion disciplinària exercida peth Comitè Executiu Nacional (CEN).
Transparéncia enes campanhes
Eth nòste projècte polític ei expresat enes ponéncies congressuaus e enes documents deth partit. Es campanhes e es programes electoraus non an de contradir aguest projècte. Tota prepausa politica a de besonh d’anar acompanhada d’un programa que presente ara ciutadania quini son es compromisi deth nòste partit, e quina serà era nòsta linha d’actuacion, autant s’accedim ath govèrn, coma se non ei eth cas.
Eth programa electorau a d’evitar es promeses non realizables e a de fomentar es compromisi, qu’an d’èster credibles, realizables e avaluables. En aguest sentit, consideram ua manca absoluta d’etica ena vida politica, actuar tamb enganh entà arténher vòts.
Rendiment de compdes
Tot cargue elècte a de dar compdes as cargues de direccion deth partit o ben as organs superiors quan atau ac requerisquen.
Es cargues institucionaus (encara que non siguen militants) tanben auràn de dar comdpes deuant dera direccion deth partit o der ambit territoriau o sectoriau en eth que s’enmarque era actuacion.
Autant se èm en govèrn coma se non, en acabar cada mandat o legislatura aurà de dar compdes deth grad de compliment deth programa electorau que se presentèc: qué s’a artenhut, qué non s’a artenhut (e es rasons), quines gestions s’an hèt entà auançar enes prepauses, eca.
Regeneracion e renauiment
Eth principi de non acumular cargues ei clau entath bon compliment des compromisi tamb era ciutadania, e per tant CDA-PNA trabalharà entà que non s’acumulen cargues. Per aguest motiu se harà un seguiment des compromisi que compòrten era ostentacion d’un cargue.
Era rotacion enes cargues e era limitacion de mandats an d’èster principis que mèrquen era nòsta actuacion coma partit, e per aguest motiu se trabalharà entà garantir e facilitar eth relhèu enes cargues e facilitar era transicion enes responsabilitats.


text:
Categoria:Burocrata Wikipèdia
Aquesta categoria establís la lista dels checkusers qu'an l'estatut de burocrata e qu'an mes lo ligam sus lor pagina personala.
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Aquesta lista es pas necessàriament complèta e a jorn ; podètz doncas veire tanben :
- Lista dels burocratas, creada automaticament pel logicial Mediawiki.
Ajust dins aquesta categoria[modificar | modificar la font]
Se sètz burocrata de la Wikipèdia occitana, avètz doas possibilitats :
- Se volètz avertir sus vòstra pagina que sètz burocrata, podètz ajustar aquò sus vòstra pagina utilizaire : {{boita utilizaire|burocrata}}
- Senon, podètz just escriure un ligam coma aquò : [[Categoria:Burocrata Wikipèdia|VòstrePseudo]]
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa pas que de la soscategoria seguenta.
*
- ► Eleccion burocrata (3 P)
Articles dins la categoria « Burocrata Wikipèdia »
Aquesta categoria conten los 4 articles seguents.


text:
网站简介:Una enciclopedia desliura, a gràtis e escricha amb la conobrança de totes. Lo contengut es cobèrt per la licencia de documentacion desliura GNU.
网站简介:Emissora amb seu a Tolosa de Llenguadoc. Emet en occità, català i portuguès, entre d'altres llengües. Emissió en directe a través d'Internet.
网站简介:Paja deth Institut d'Estudis Occitans de París.
网站简介:La FELCO recampa las associacions d'ensenhaires d'occitan de l'Educacion Nacionala. Sul sit, podètz trapar totes los contactes de las associacions e tanben actualitats, tèxtes oficials e informacions culturalas.
网站简介:70 associacions occitana de Tolosa, manifestacions deversas, mòstras, cors de lenga, espectacles. 70 associations occitane de Toulouse, manifestations diverses, expositions, cours de langues, spectacles
网站简介:Se volètz saber quicòm sus Occitània, tombatz de plan.
网站简介:Presenta en parallèl las conjugasons regularas daus sièis dialèctes occitans màgers.
网站简介:Euromania recampa d’equipas de cercaires e de pedagògs per tal de prepausar al public escolar « aborriu » (8-11 ans) dels 5 paises europencs de lenga romanica un manual d’apprentissatge disciplinari en intercompreneson de las lengas romanicas.
网站简介:Perpausa a l’encòp l’escota d’escantilhs representatius deu patrimòni orau e hestiu en Aquitània gessits de collèctas, e l’accès au catalògue sancèr de las collèctas sonòras.
网站简介:Vie et œuvres complètes bilingues (ancien occitan - français) du plus satirique des troubadours..
网站简介:Enables users to search the world's information, including webpages, images, and videos. Offers unique features and search technology.
网站简介:En aguest grop parlam dera ed ena lengua d'Aran, er aranés, en rapòrt damb es restants dialèctes dera lengua occitana. Se i pòt penjar messatges en plusors autes lengües. Tot entadaçò qu'er aranés aja un melhor futur.
网站简介:Associacion animada per de benevols que se donan per toca de faire descobrir sa coneissença de la lenga d’oc
网站简介:Carta aprovada peth Comitè de Ministres deth Conselh d'Euròpa eth dia 25 de junh de 1992 en Estrasborg.
网站简介:Document damb es normes d'ortografia aranesa.
网站简介:Lo blòg d'Eric Gonzales. Reflexions sus la soa escritura, l'Occitania, la politica, l'actualitat, los problèmas de societat.
网站简介:Movament Revolucionari de l'Esquèra Occitana.
网站简介:Magazine occità. Las activitats occitanas de l'estiu 2001 dins Aude.
网站简介:Paginas sus la cultura e la lenga occitana.
网站简介:Siti de l'associacion que prepausa de corses de lenga e de civilisacion occitanas, de visitas e de sortidas pedagogicas, de manifestacions artisticas, d’espectacles e de manifestacions culturalas.
网站简介:Lo rescontre de la lenga d'òc e de la passion per un espòrt : lo rugbí a tretze.
网站简介:Lengas e culturas regionalas dins l'Acadèmia de Bordèu
网站简介:Centre d'animacion pedagogica en Occitan. Ressorças en linha, utís pedagogics, mediatèca.
网站简介:Orrialde bakar bateko Euskara-Okzitano hiztegi txikia.
网站简介:Lexic anglés-occitan de Joan-Francés BLANC e Marya DUMONT.
提供中文网站Alexa排名查询,网站流量查询,网站访问量查询,网站页面浏览量查询服务.
Html标签检测 Http接口测试 Html特殊符号 正则表达式生成 Css在线编辑 网站安全检测 查看网页源代码 在线字符统计
MD5加密 Js代码混淆 Escape加/解密 Js/Html格式化 Url16进制 Js混淆压缩 Url加/解密 文字加/解密
Unicode Html/UBB Unix时间戳 UrlEncode NATIVE/ASCII 二维码生成 UTF-8编码 HTML/JS转换


text:
Orkhon
Orkhon es un riu de Mongolia que se gita dins Selenga qu'es un afluent d'Ienissei. D'una longor de 1 124 km, sa fònt se situa dins lei Monts Khangai e sa confluéncia dins la region de la vila de Sükhbaatar. Son debit mejan finau es de 96 m3/s. Brèç dei culturas turca e mongola, la vau d'Orkhon es una region d'aperaquí 1 500 km² que foguèt inscricha au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat en 2004.
Geografia[modificar | modificar la font]
Orkhon a una longor de 1 124 km e es lo riu pus lòng de Mongolia. De sa fònt, raja globalament en direccion dau nòrd-èst e son bacin versent a una superficia de 132 835 km². A dos afluents principaus que son Tuul (que passa per la capitala Ulan Bator) e Tamir. Es un riu peissonós onte se pòu trobar de bechets, de carpas ò de pèrcas.
La lama d'aiga es de 22,9 mm, çò qu'es una valor relativament importanta en comparason de l'ariditat dau clima de l'Asia Centrala. L'idrometria es fòrça irregulara car l'aiga dau riu vèn principalament de la fonda dei nèus ivernencas e dei precipitacions fòrtas de la fin de l'estiu mongòl. Ansin, s'observa dos maximoms de debits, generalament en mai (175 m3/s) e en julhet-aost (250 m3/s). Lei debits minimoms s'observan de novembre a abriu e pòdon alora venir fòrça febla (mens de 10 m3/s entre genier e març).
Cultura[modificar | modificar la font]
La vau d'Orkhon es una region fòrça importanta per lei pòbles nomadas de l'estèpa eurasiatica dempuei au mens lo sègle III av. JC. D'efèct, l'endrech èra lo còr de l'Empèri Xiongnu e tenguèt per la seguida un ròtle similar per divèrsei pòbles ulteriors coma lei Tujue ò lei Mongòls de Genghis Khan. Ansin, incricha au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat de l'UNESCO dempuei 2004, la vau assosta plusors monuments e vestigis majors :
- de monuments commemoratius ambé d'inscripcions dei rèines de Bilge Khan e de Kul Tigin que son lei vestigis pus importants atribuits ai Tujue. Son tanben lei tèxtes pus ancians escrichs amb una lenga turca.
- lei roïnas de Khar Balgas qu'èra l'anciana capitala de l'Empèri Uigur dins lo corrent dau sègle VIII.
- lei roïnas de Karakorum, premiera capitala de l'Empèri Mongòl.
- lo monastèri d'Erdene Zuu qu'es lo monastèri bodista pus ancian de Mongolia.
- l'ermitatge de Tuvkhun qu'èra un autre monastèri bodista. Bastit a la cima d'una còla de 2 600 m d'altitud, foguèt largament destruch durant lo periòde comunista.
- divèrsei palais mongòls dei sègles XIII e XIV.
- la cascada d'Ulaan Tsutgalan, un afluent menor d'Orkhon, qu'es un endrech important per la cultura mongòla.


text:
Lo Jaume Chauvin es mòrt
Lo Jaume Chauvin es mòrt. Lo país de Combralha es en dòu, en grand dòu negre. Mas lo monde de Combralha zo saben pas. Saben pas jamai quand lor 'rieba lo dòu, quand son en dòu, que dòu deurian portar. Zo saugueren pas mai quand moriguet Granier.
Son dòu, lo porteren pas 'laidonc. Portatz dòu, monde de Combralha, portatz planh, grumilha, grand tristum, monde de Lemosin, d'Auvernha, chantatz grand planh, monde d'Occitania, un poeta es mòrt.
Portatz planh, chantatz planh, jugatz regrest a charamela, planh de fuec mai de sang, 'près 'quò silenci. Au país de Combralha, lo Jaume Chauvin, poeta-pastor, es mòrt. Portet sa joia mai sa crotz, siguet de crana presencia au monde, activa, militanta, revolucionaria, siguet d'esperitalitat prunda, nuirida de tot çò que l'umanitat, d'aqui lai, pòrta d'eime. Que n'autres, dau mens, li gardessam memòria.
Adiu, mon Jaumeton, coma te disias amistosament dins tas letras. Jaumeton, quasi saumeton, saumeton asinon de Diu, asinon pòrta Diu. Adiu mon Jaume, que tas cendres, coma un fum d'estialas, n-anessan pòuvera au chamin de sent Jaume.
Jan dau Melhau
Inf. : Dau Jaume Chauvin se poden trobar a Las Edicions dau chamin de sent Jaume :
RETRACHS QUE RACONTES, 'na vintena de textes corts que parlen mas de l'essenciau en nos campar dau monde de Combralha, son monde, sovent de familha. L-i chercharetz pas la riseia, que la trobariatz pas - l'umor si ! -, la vita l-i es aspra, negra, violenta, mas la lenga de prumiera borra, l'estil de mestresa crana : aitau dau sorne nais la lutz.
Prètz 12 euròs, pòrt compres.
CHANTS D'ORFEU. Jaume Chauvin, dins son òbra convida tanbe Narcissi mai lo quite Adonis, mas lo convida tots au país de Combralha, ente es la serp d'Euridicia, la font de Narcissi, lo singlar d'Adonis. E lo grand buòu dau sacrifici pais los prats en flors de las tapissarias d'Aubusson. Orfeu, biais de Criste davant ora, un Criste violonaire que minja pas de charn au país que ne'n viu, de braiaud a maselier. Jaume Chauvin lo fai viure en Combralha coma Bruegel, lo vertadier, en Flandra o Dürer en Franconia. Aitau vesin, lo mite se reviscola, lo mite es viu, es d'aüei, es nòstre. E los imatges dau Jan-Marc Simeonin 'chaben de lo nos rendre pròpche.
Prètz 15 euròs, pòrt compres.
- Publicat dens Literatura


text:
A la seguida d’un accident recent susvengut al cors d’una borrèia, lo parlament a adoptat una lèi pel mejan de l’article 49-3. L’aplicacion n’es immediata.
Ser de balèti ordinari a Florac dissabte. L’ambient es bon, digús se dobta pas que la serada va virar al drama. L’orquèstra ataca una borrèia de tres temps, ni mai ni mens rapida que de costuma. D’un còp, una dançaira lisa, s’arrapa a son partenari e totes dos cabussan, entrainant dins lor casuda lo coble que li fan fàcia. La borrèia d’a costat deurà a sos reflèxes segurs, aquesits dins los nombroses balètis qu’an frequentats, d’evitar l’accident.
Lo bilanç es pesuc : una cavilha folada, un parelh de bralhas nòvas esquissadas, una nhòca impressionanta al copet. Los secors intervenon rapidament, e son eles que descobriràn lo perqué del cossí : la vacancièra responsabla de l’accident portava de tòngs.
Lo legislator, davant lo dangièr, esquivarà pas sas responsabilitats e la nuèit seguenta, una lèi serà adoptada dins l’urgéncia, per recors al 49-3.
Aquesta precisa que « dins un balèti dobèrt al public , los dançaires an obligacion de portar caussaduras que sián tengudas al nivèl del pè .» Tot contravenent s’expausa a un verbal de 90 èuros e a l’expulsion immediata.


text:
Reportatge : Sea Shepherd
Sea Shepherd qu'ei ua organizacion internacionau qui empara la mar grana e las bèstias qui i viven. Sea Shepherd qu'ei coneguda peus sons combats contra la caça de la balena, la pesca illegau, la caça deus daufins au Japon, la caça de las fòcas en Alaska, e deus globicefaus en las islas Feroe. Que luta contra la pesca illegau de las làmias au Guatemala e lo braconatge de las tortugas marinas. Qu'ei ua organizacion qui estó creada en 1977 aus Estats-Units per Paul Watson, militant ecologista canadian.
Sea Shepherd qu'ei ua associacion criticada pr'amor deus sons metòdes de luta qui emplega. Los sons batèus que son considerats com batèus piratas per quauques país. Per aulhors, la bandèra de l'ONG que rapèla lo drapèu deus piratas d'un còp èra. Lo lògo qu'ei compausat de la gaha d'un aulhèr (« shepherd » que vòu díser « aulhèr » en anglés) e deu trident de Neptun lo diu de la mar deus romans, entà representar la lor fòrça d'engatjament. Lo crani que representa la mort que los òmis pòrtan a la vita marina dab, suu front, un daufin e ua balena en fòrma de yin-yang qui simboliza l'equilibri naturau deus oceans. L'associacion qu'a mei d'un detzenat de vaishèths, un elicoptèr, drònes.
Non trantalha pas quan cau atacar los vaishèts qui braconan lo peish e qui caçan las balenas e autes mamifèrs marins. Que hèn abordatges, sabordatges e qu'utilizan honas, bombas fumigènas. Còps que i a que hèn dab còrdas derivantas qui's hican en las eliças deus batèus.
Sea Shepherd qu'ei present sus tots los continents e en mantuas basas a noste. Nombrosas celebritats com Pamela Anderson o Sam Simon (creator deus Simpsons) que sostienen las lors causas, mes tanben personalitats francesas com l'actora Brigitte Bardot, lo politic José Bové atau com lo grop de musica landés Gojira.
Paul Watson qu'èra considerat per uns país com un ecoterrorista. Lo quite FBI, la polícia americana, qu'avèva hicat l'organizacion sus ua lista on èran los noms de vertadèrs grops terroristas. En 2012, qu'estó arrestat en Alemanha a la demanda d'un país d'America centrau. Desempuish, que's defen davant la justícia entà har véder que lo son combat ei entà protegir la vita. Qu'a lo sostien de país com lo Gabon, lo Liberia, l'Indonesia tanben. Eths qu'an a lutar contra lo braconatge marin de las lors còstas.