text:
Girolles (Yonne)
Girolles es una comuna francesa administrada per lo departament d'Yonne de la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Aquel vilatge a traversat per un cors d'aiga alimenté de fonts : dos de dintre an utilizat per alimenter los lavoirs publics.
Al nòrd de Girolles s'estend un territòri fòrça ondulé. Dos buttes dominen : aquela del Camp-Porsin (329 mètres)e aquela del masatge caseriu del Camp-de detlo-Fuòc. Dintre los dos se tròban los Bòsques Cremats #que lo nom ne remembra l'espleitacion de minaré : remembram #qu'en 1870 lo nom del vilatge èra Girolles-los-Forges
- Hydrographie
- Fontaine Chopard - Fontaine Cointet-
Ce village est traversé par un cours d'eau alimenté de sources : deux d'entre elles sont utilisées pour alimenter les lavoirs publics.
Au nord de Girolles s'étend un territoire très ondulé. Deux buttes dominent : celle du Champ-Porsin (329 mètres)et celle du hameau du Champ-du-Feu. Entre les deux se trouvent les Bois Brûlés dont le nom rappelle l'exploitation de minerai : rappelons qu'en 1870 le nom du village était Girolles-les-Forges
- Hydrographie
- Fontaine Chopard - Fontaine Cointet-
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
« La via romaine de Agrippa travèrsa lo territòri de Girolles. La cauçada, enterrada jos la tèrra vegetala, passa a 500 mètres al sud de la glèisa de Girolles se dirigenta vèrs Sermizelles »[1].
dins l'IX° sègle un castèl (#que ne demòra pas mai que lo un dels costats d'un torn cairat) defend lo pòble. Aperteniá al Abbaye de Sant-Martin de Autun, continuament a un don de la reina Brunehilde. Donation Confirmada per una bulle del Pape Alexandre III, refugiat a França n'en abril 1164: " Ecclesiam de Girollis "[2].«Lo châtel e ostal-fòrt dudit Girolles amb las fossés #que n'es barrats e environné e en icelui a un torn voûtée que # es jos el lo portail e intrada de icelui châtel. Un còrs d'abitatge #que li es a el la sala dudit castèl. Un grand torn redonda amb quatre pabalhons en icelle. Un autre còrs d'abitatge entre ladite torn redond e una autra quarrée en servint de pujada, a lo-dessous #que n'es una preson criminala, #que còrs d'abitatge i li a a el una autra cambra en servint de capèla e una granda cambra a lo-dessous #que ne son las cuves e vinées de desdiches senhors. I a mai un gròs torn cairada en gardant sus l' òrta que # i a una cambra, a lo-dessous de icelle una cosina. Un autre còrs d'abitatge en servint de cellier e graèr en jonhent #lo que e entre lo torn redond telefonada la Talaia es la grange desdiches senhors, dintre mai ladite torn redond e lo torn dudit portail son las étableries dudit châtel e marida-fòrça »[3]
Al Sègle XII, lo pòble a mencionat jol nom de Girolloe.
En 1297, Johannes, curé de Girollis, dona de tèrras a la Abbaye de Sant-Martin de Autun[4].N'en agost 1335, una ordonnance dels comissaris del Pòrti, Eudes IV de Bourgogne, revòca las cartas de borgesiá concedida per las officiers del rei, al bailliage de Sens, a 53 abitants del bourg de Girolles, près de Avallon, e los reposa en la condicion de taillables e mainmortables ont èran per endavant[5].
Huguenin, prévôt De en Ordenant, escambi en 1346, divèrsas tèrras amb la Abbaye de Sant-Martin de Autun, contra la comuna de Girolles[6].Lo Abbé del Abbaye de Sant-Martin de Autun, Hugues, céde en 1373,de las tèrras a Girolles e a Sermizelles, als religioses del Prieuré de Bragny, la siá vida en durant. Los beneficis d'aquel prieuré van a St Martin de Autun[7].
Al Sègle XV, una glèisa a bastit sul flanc d'un serral : l'empencha voûtes a nervures ogivales a retut los piliers obliques.En 1403, Jean III de Chalon-Arlay, en avent aguda coneissença del contengut de la carta que lo sieu pepin i aviá édigée en 1351, en çò que tanh als serfs del Abbaye de Sant-Martin de Autun a Girolles, que # lo sieu pepin renonciava per el al drech #que podiá i aver ès borgeoisies e adveux dels òmes de Girolles, #defendre als sieus baillis, chastelains e officiers, de ne recebre degun en borgesiá o confession[8].En 1451, Jean Petitjean, abbé de St Martin de Autun octroie lo drech de caça als abitants de Girolles[9]. Es dicha en aquela charte que lo castèl aperten al abbaye.
En 1590, s'obten de rasar lo castèl, #çò que i aurà pas fach #qu'en 1594 a la mòrt de Henri III per las gents de Avallon. Los melhors matériaux aguèron utilizat per de nòus bastiments ; los fossés #èsser comblés (avián servit pendent un temps de réservoir per un molin a farina).
Al cors del Sègle XVII, la familha Despence de Pomblain recebut las rèstas del castèl e #bastir una demòra pas luènh de la anciana bastiguèsse.
« La voie romaine d'Agrippa traverse le territoire de Girolles. La chaussée, enfouie sous la terre végétale, passe à 500 mètres au sud de l'église de Girolles se dirigeant vers Sermizelles »[10].
Au IX° siècle un château (dont il ne reste que l'un des côtés d'une tour carrée) défend le village. Il appartenait à l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun, suite à un don de la reine Brunehilde. Donation confirmée par une bulle du Pape Alexandre III, réfugié en France en avril 1164: " Ecclesiam de Girollis "[11].«Le châtel et maison-forte dudit Girolles avec les fossés dont il est clos et environné et en icelui a une tour voûtée sous laquelle est le portail et entrée d'icelui châtel. Un corps de logis auquel est la salle dudit château. Une grande tour ronde avec quatre pavillons en icelle. Un autre corps de logis entre ladite tour ronde et une autre quarrée servant de montée, au-dessous de laquelle est une prison criminelle, auquel corps de logis il y a une autre chambre servant de chapelle et une grande chambre au-dessous de laquelle sont les cuves et vinées desdits seigneurs. Plus il y a une grosse tour carrée regardant sur le verger en laquelle il y a une chambre, au-dessous d'icelle une cuisine. Un autre corps de logis servant de cellier et grenier joignant laquelle et entre la tour ronde appelée la Guette est la grange desdits seigneurs, plus entre ladite tour ronde et la tour dudit portail sont les étableries dudit châtel et maison-fort »[12]
Au Sègle XII, le village est mentionné sous le nom de Girolloe.
En 1297, Johannes, curé de Girollis, donne des terres à l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun[13].En août 1335, une ordonnance des commissaires du Duc, Eudes IV de Bourgogne, révoque les lettres de bourgeoisie accordées par les officiers du roi, au bailliage de Sens, à 53 habitants du bourg de Girolles, près Avallon, et les replace dans la condition de taillables et mainmortables où ils étaient auparavant[14].
Huguenin, prévôt de Sommant, échange en 1346, diverses terres avec l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun, contre la mairie de Girolles[15].L'Abbé de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun, Hugues, céde en 1373,des terres à Girolles et à Sermizelles, aux religieux du Prieuré de Bragny, leur vie durant. Les bénéfices de ce prieuré vont à St Martin d'Autun[16].
Au Sègle XV, une église est construite sur le flanc d'un coteau : la poussée des voûtes à nervures ogivales a rendu les piliers obliques.En 1403, Jean III de Chalon-Arlay, ayant eu connaissance du contenu de la lettre que son grand-père avait édigée en 1351, au sujet des serfs de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun à Girolles, par laquelle son grand-père renonçait au droit qu'il pouvait avoir ès borgeoisies et adveux des hommes de Girolles, défendit à ses baillis, chastelains et officiers, d'en recevoir aucun en bourgeoisie ou aveu[17].En 1451, Jean Petitjean, abbé de St Martin d'Autun octroie le droit de chasse aux habitants de Girolles[18]. Il est dit dans cette charte que le château appartient à l'abbaye.
En 1590, on obtient de raser le château, ce qui ne sera fait qu'en 1594 à la mort d'Henri III par les gens d'Avallon. Les meilleurs matériaux furent utilisés pour de nouvelles constructions ; les fossés furent comblés (ils avaient servi pendant un temps de réservoir pour un moulin à farine).
Au cours du Sègle XVII, la famille Despence de Pomblain acquit les restes du château et construisit une demeure non loin de l'ancienne bâtisse.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Victor Pichon: Descripcion de las vilas e campanhas del departament del Yonne
- ↑ Cartulaire del Abbaye de Sant-Martin de Autun: Charte n°18.
- ↑ Abbé Fauvet: de Nòtas divèrsas #que tanhon Lucy-lo-Bòsc
- ↑ Cartulaire del Abbaye de Sant-Martin de Autun, charte n°XCIV. Tèxt en linha.
- ↑ Cartulaire de la Abbaye de Sant-Martin de Autun, charte n°113.
- ↑ Cartulaire del Abbaye de Sant-Martin de Autun, Charte n° 119.
- ↑ Cartulaire del Abbaye de Sant-Martin de Autun, Charte n° 131.
- ↑ Cartulaire de la Abbaye de Sant-Martin de Autun, Charte n° CXXV,NÒTAS.
- ↑ Cartulaire del Abbaye de Sant-Martin de Autun, Charte n°152.
- ↑ Victor Petit: Description des villes et campagnes du département de l'Yonne
- ↑ Cartulaire de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun: Charte n°18.
- ↑ Abbé Fauvet: Notes diverses qui concernent Lucy-le-Bois
- ↑ Cartulaire de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun, charte n°XCIV. Texte en ligne.
- ↑ Cartulaire de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun, charte n°113.
- ↑ Cartulaire de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun, Charte n° 119.
- ↑ Cartulaire de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun, Charte n° 131.
- ↑ Cartulaire de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun, Charte n° CXXV,NOTES.
- ↑ Cartulaire de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun, Charte n°152.


c: text/html

text:
Joan Maragall i Gorina
Joan Maragall i Gorina (Barcelona, 10 d'octobre de 1860 – 20 de decembre de 1911) foguèt un poèta e escrivan catalan, figura principala dins la poesia modernista del cambiament del sègle XIX al XX.
Biografia[modificar | modificar la font]
Membre de l'intellectualitat culta de la Barcelona de la Renaissença, que n'aviá eretat lo floralisme e lo retoricisme, faguèt una defensa de l'espontaneïtat e de la recèrca de la simplicitat e arribèt a desvolopar la siá "teoria de la paraula viva", que creèt escòla. Faguèt de la siá òbra poetica lo vessant literari mai conegut, se destaca plan la siá importanta produccion en pròsa, amb mai de 450 tèxtes, entre articles, ensages, discorses, semblanças biograficas e de prefacis. La siá activitat coma jornalista al Diario de Barcelona e La Veu de Catalunya foguèt un dels mejans que li permetèt projectar una opinion que generèt una importanta influéncia sociala.
Tradusiguèt Goethe, Friedrich Nietzsche e Novalis e introdusiguèt aital en Catalonha una bona part de la poesia alemanda.
En lo vessant personal, Joan Maragall foguèt un òme de raïses religiosas e una fòrta implicacion politica. Entre l'"adieu Espanha" e lo iberisme, la siá influéncia foguèt totjorn en vigor en Catalonha de manièra mai o mens visibla. Foguèt un personatge amb de contactes multiples, amb los que manteniá una vasta correspondéncia d'un interès que va mai enlà de çò purament anecdotic o biografic.
Un dels sieus felens es Pasqual Maragall i Mira, President de la Generalitat de Catalonha (2003-2006).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nossatge e Benevent
Nossatge e Benevent[1] (Nossage-et-Bénévent en francés) es una comuna d'Occitània, en Daufinat dins lo departament dels Auts Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge es éparpillé al gré dels caserius e se tròba al pè de la cara nòrd de la montanha de Chabre. Se situa entre Orpierre e Eyguians.
Le village est éparpillé au gré des hameaux et se trouve au pied de la face nord de la montagne de Chabre. Il se situe entre Orpierre et Eyguians.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Toponimia Occitana e Senhalizacion bilingüa. Actas del Congrés d'Aush, 2007, publicat pel CROM, mapa aparegut a la pagina 77


text:
Nadau gaujós
Aucas e guits an los hitges gonflats
E se preparan a estar sacrificats.
Piòcas e polòjas son a se calcinar,
Coma s'avisan que se van har lèu borrar.
Dens l'eslissader lo vielh es installat
La barba pas tròp blanca e lo nas constipat.
Bahida harà petar chamineias per aquí
En ensajar d'i passar lo son gròs tafanari
Nadau es Nadau....
Sus los capçaus los nans son a segar
Dab las patanas empleadas de chicolat.
E los abets hèn deus esplumaishats
Entà non pas estar desenterrats.
Au ser los arbes se botan a cluquejar
Entà muishar aus cans on fau anar pishar.
Los rèns ne son pas enqüèra en vacanças
A la carriòla deu vielh fau balhar lo balanç.
Nadau es Nadau...
Dens la grèpia voletejan moscas coquinetas
Au panèth petit nanòt s'a hèit lo cagalet.
E d'un uelh entelat l'ase espia lo bueu
«Te vau har saunejar per una nuèit de mèu.»
Eric Astié


text:
Waville
Waville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Waville Es una municipalitat en se situant en la Vallée del Rupt de Mad a 25 km de Mètz en lo parc natural regional de Lorraine.
Waville est une commune se situant dans la Vallée du Rupt de Mad à 25 km de Metz dans le parc naturel régional de Lorraine.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Vilatge de l'anciana província de las Tres-Évêchés.
Village de l'ancienne province des Trois-Évêchés.


text:
Fòrça de van der Waals
En quimia, lo tèrme de fòrça de van der Waals fa referéncia originariament a quina forma que siá de fòrça intermoleculara; malgrat tot, dins l'usatge modèrne, tend a far referéncia a de fòrças intermolecularas en relacion amb las fòrças causadas per la polarizacion de las moleculas. Lo nom proven del quimista neerlandés Johannes Diderik van der Waals que documentèt pel primièr còp aquelas interaccions. Lo potencial de Lennard-Jones sovent s'emplega coma un modèl aproximat per las fòrças de Van der Waals en foncion de la distància.


text:
Villes et mairies du District de Beja
Liste des communes
Beja
Ville de Beja, localité du Portugal de 34 000 habitants.
La mairie de Beja a une adresse e-mail et un site Internet.
Odemira
Ville d'Odemira, localité du Portugal de 25 000 habitants.
La mairie d'Odemira a une adresse e-mail et un site Internet.
Moura
Ville de Moura, localité du Portugal de 16 000 habitants.
La mairie de Moura a une adresse e-mail et un site Internet.
Serpa
Ville de Serpa, localité du Portugal de 16 000 habitants.
La mairie de Serpa a une adresse e-mail et un site Internet.
Aljustrel
Ville d'Aljustrel, localité du Portugal de 9 900 habitants.
La mairie d'Aljustrel a une adresse e-mail.
Ferreira do Alentejo
Ville de Ferreira do Alentejo, localité du Portugal de 8 500 habitants.
La mairie de Ferreira do Alentejo a une adresse e-mail et un site Internet.
Mértola
Ville de Mértola, localité du Portugal de 7 900 habitants.
La mairie de Mértola a une adresse e-mail et un site Internet.
Castro Verde
Ville de Castro Verde, localité du Portugal de 7 700 habitants.
La mairie de Castro Verde a une adresse e-mail et un site Internet.
Almodôvar
Ville d'Almodôvar, localité du Portugal de 7 600 habitants.
La mairie d'Almodôvar a une adresse e-mail et un site Internet.
Vidigueira
Ville de Vidigueira, localité du Portugal de 6 000 habitants.
La mairie de Vidigueira a une adresse e-mail et un site Internet.
Ourique
Ville d'Ourique, localité du Portugal de 5 800 habitants.
La mairie d'Ourique a une adresse e-mail.
Cuba
Ville de Cuba, localité du Portugal de 4 700 habitants.
La mairie de Cuba a une adresse e-mail et un site Internet.
Alvito
Ville d'Alvito, localité du Portugal de 2 700 habitants.
La mairie d'Alvito a une adresse e-mail et un site Internet.
Barrancos
Village de Barrancos, localité du Portugal de 1 800 habitants.
La mairie de Barrancos a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Ramonvila e Sant Anha
Ramonvila e Sant Anha[1][2] (oficialament en francés Ramonville-Saint-Agne) es una comuna occitana al ras de Tolosa, dins lo departament de la Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de l'airal urban de Tolosa sus la riba esquèrra de val de l'Ers-Mort.
Accès per lo periferic de Tolosa sortida n⁰19
Istòria[modificar | modificar la font]
Una legenda conta que Ramonvila ven de Raimon : Raimon IV comte de Tolosa auriá tengut un castèl sus los nauts del val prèp de l'actuala comuna de Ramonvila. Tanben poiriá èsser d'origina franca o visigòta donc abans lo comte Raimon.
Lo riu Sant Anha es una frontièra de la parròquia de Tolosa, (Saint Aignan, patron d'Orleans qu'en 451 desliurèt sa vila assetjada par Atila).
Los luòcs mai coneguts de Ramonvila son lo mas de Cinquanta, qu'es una anciana bòria d'un òrdre religiós que sa renda foguèt de 50 polalhas cada annada, e lo Canal de las Doas Mars, bastit per Pèire Pau Riquet al sègle XVII, qu'es marcat sus la lista del Patrimòni Mondial de l'UNESCO.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Lo Canal de las Doas Mars, o pus recentament Canal del Miègjorn, dempuèi 1996 es marcat sus la tièra del Patrimòni Mondial de l'UNESCO. De veire : sos ponts (lo mai remirable de Ramonvila es lo pont de Manja-Pomas), sas resclausas, sos pòrts (Pòrt Sud, e pòrt tecnic), las ribas del canal jos las platanas
- Un colombièr de la Comtessa datant del sègle XVII se trapa al luòc dich Dralet. Es marcat sus la tièra dels Monuments istorics.
- Un aqüeducte de sifon, de Sant Anha, jos lo Canal de las Doas Mars
- Una glèisa datant del sègle XVIIIe
- Una glèisa amb son campanal-mur dins lo quartièr de Glèisa-Vièlha
- Lo Bikini, sala d'espectacles, orientat rock.
Transpòrts[modificar | modificar la font]
- Accès per lo periferic de Tolosa sortida n⁰19
- Estacion del mètro de Tolosa, linha B: Ramonvila
Principals quartièrs[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
- Frédéric Michalak, jogaire de Rugbi de XV
Vilas embessonadas[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Site de la comuna de Ramonvila e Sant Anha
- Site de la parròquia de Ramonvila e Sant Anha
- Ramonvila e Sant Anha sul site de l'Institut Geografic Nacional francés
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
Jooble es un buscador de empleo que te permite a través de un portal encontrar todas las ofertas disponibles en Internet.más información
Trabajo en Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona, empleos en Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
Búsquedas frecuentes en Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
estudiantes Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
informatica Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
mantenimiento Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
mecanico Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
profesor Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
aqui hay Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
automatica Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
automatismos electricos Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
bachillerato Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
bages Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
buscar Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
caja Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
cajera Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
cajeros automaticos Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
cambio Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
cambre Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
carne Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
carnet Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
cocina Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
comarca Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
conocer Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
curso Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
demostrador Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
disponible Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
electricidad electronica Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
electrico Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
electro mecanico Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
electromecanico Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
electronica Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
empresa Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
empresa de seguridad Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
empresa del Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
empresa servicios Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
empresas catering Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
empresas manipulados Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
espanol Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
estudiante informatica Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
eventos Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
fiesta Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
hardware Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
hora Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
incorpora Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
ingles Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
ingles alto Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
instalacion Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
instalaciones electricas Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
instalador redes Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
interesante Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
las personas Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
los sabados Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
madres Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
manipulacion Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
mantenimiento electrico Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
mantenimiento electronico Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
mantenimiento informatico Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
mantenimiento instalaciones Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
mantenimiento redes Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
mantenimiento reparacion Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
matematicas Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
mecanico taller Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
mesa Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
motores Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
persona Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
persona para Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
personal Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
por estudiante Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
por horas Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
presupuesto Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
profesor de bachillerato Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
profesor matematicas Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
red electrica Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
redes Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
redes informaticas Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
reparacion Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
reparación electronica Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
requisitos Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
sabado Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
sala Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
sant Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
seguro Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
servicio Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
taller Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
tecnico Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
tecnico de estudios Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
tecnico de mantenimiento Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
tecnico de redes Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
tecnico electrico Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
tecnico electronica Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
tecnico hardware Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
tecnico informatico Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
tecnico instalaciones electricas Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
tecnico instalador Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
tiempo Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
tipo Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
titulacion Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
todo Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
torno Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
trabajador Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
treball Sant Joan de Vilatorrada, Barcelona
Trabajo por ciudades
trabajo Sant Fruitós de Bages, Barcelona
trabajo Castellbell i el Vilar, Barcelona
trabajo Castellgalí, Barcelona
trabajo Monistrol de Montserrat, Barcelona
trabajo Sant Salvador de Guardiola, Barcelona
trabajo Sant Vicenç de Castellet, Barcelona


text:
J. M. Barrie
Sir James Matthew Barrie, pus conegut jos la signatura de J. M. Barrie (Kirriemuir, lo 9 de mai de 1860 - Londres, lo 19 de junh de 1937) foguèt un escrivan e dramaturg escocés, celèbre per aver creat lo personatge de Peter Pan. Foguèt tanben un amic d'Arthur Conan Doyle.
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Nascut le 9 de mai de 1860, a Kirriemuir, a Angus (Escòcia), èra lo noven enfant, e lo tresen dròlle, d'un coble format per David e Margaret Barrie, nascuda Ogilvy.
Son paire èra un obrièr teisseire. Sa maire èra una femna fòrta e intelligenta, qu'aguèt una importància capitala dins sa vida. Primièr li balhèt lo gost de la ficcion en li legissent d'istòrias, subretot aquelas de Stevenson (Escocés tanben), que venerava.
Lo filh preferit de sa maire, David, moriguèt quand aviá tretze ans. Lo pichon Jimmy (diminutiu de James) ensajava de lo remplaçar dins lo còr de la maire, fins a se vestir coma lo defunt per s'identificar a aquest. L'enfança de J. M. Barrie foguèt pas urosa. Cresquèt sus una falha. Tota sa vida, ensagèt de ganhar l'amor de sa maire, mas jamai capitèt pas vertadièrament. Se balhèt la mission de consolar sa maire d'aquela perduda e afirmèt, pus tard, que son enveja d'escriure veniá d'aquò. E puèi se tròba totjorn un personatge nomenat Dàvid dins son òbra e mai d'un fantaumas… J. M. Barrie aprenguèt dins d'escòlas de Glasgow, Forfar e Dumfries. En 1887, dintrèt a l'Universitat d'Edimborg, ont capitèt una d'una mestriá. Trabalhèt coma jornalista per lo Nottingham abans de s'installar a Londres, independent, en 1885.
Esposèt en 1894 l'actritz Mary Ansell, mas foguèron pas uroses. Sens enfant, divorcièron (en 1909) sus la demanda d'aquela (qu'aviá un aimant), e Barrie capitèt pas s'opausar, malgrat totas sas temptativas. J. M. Barrie èra un òme menut, linge e petit. Se remarcava son anar quasi enfantin, tal coma son eròi Peter que voliá pas créisser...
Aguèt pas d'enfants mas s'ocupèt, aprèp que venguèron orfanèls, dels dròlles de la familha Llewelyn Davies (Cf. infra).
Recebèt las onors — un titre de Baronnet en 1913, l'Òrdre del Merite en 1922 e lo rectorat de l'Universitat de St. Andrews, ont faguèt una emocionanta allocucion (Coratge, 1922), puèi las foncions de cancelièr de l'Universitat d'Edimborg.
Barrie moriguèt d'una pneumonia lo 19 de junh de 1937. Es enterrat dins lo cementèri de Kirriemuir, ont nasquèt, al costat de sos paires, fraires e sòrres. Son ostal nadal, al 4 Brechin Road, es transformat en musèu pel National Trust for Scotland.
Tutor dels filhs Llewelyn Davies[modificar | modificar la font]
Foguèt un amic intim de la familha Llewelyn Davies — subretot dels filhs, que li inspirèron los personatges de Peter Pan, e per los que foguèt « l'oncle Jim ». Cultivèt una amistat ambigúa mas respectuosa amb Sylvia Llewelyn Davies, la maire.
Quand Arthur Llewelyn Davies moriguèt en 1907, Barrie venguèt pus implicat amb los Davies, lor fornissent un sosten financièr, los revenguts de sa pèça Peter Pan e d'autres trabalhs, satisfasent largament als besonhs de subsisténcia e d'educacion pels enfants. Prepausèt a Sylvia de la maridar, aquela refusèt.
Sylvia moriguèt en 1910, demandant que James Matthew Barrie siá l'administrator e lo protector dels seus filhs, amb la seuna maire Emma, lo seu fraire Guy Du Maurier e lo fraire d'Arthur, Compton. S'ocupèt doncas dels dròlles pendent lor enfança e lor adolescéncia, venguèt lor tutor e tractèt sos pupillas George, Jack, Peter, Michael e Nicholas coma los seus filhs.
Dos dels enfants coneguèron un destin tragic que toquèt Barrie fòrça prigondament. George foguèt tuat en 1915 pendent la Primièra Guèrra Mondiala ; Michael, amb qui Barrie correspondèt quotidiana fins a l'universitat, ont se neguèt en 1921 amb son amic Rupert Buxton, a Sandford Lock prèp d'Oxford, gaireben un mes abans son 21en aniversari.
Peter venguèt editor (Peter Davies Publishing). Mas, aprèp una grèva depression nerviosa, se suicidèt dins lo mètro a la station Sloane Square a Londres, lo 5 d'abril de 1960 a 63 ans.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Òbras[modificar | modificar la font]
- Bandolero, the bandit
- Caught napping
- Auld Licht Idylls
- Better dead
- When a man’s single
- A window in the Thrums
- An Edinburgh eleven
- My Lady Nicotine
- The Little Minister
- Ibsen’s ghost
- Richard Savage
- A holiday in bed / Life in a country manse
- Walker
- Jane Annie
- Two of them
- Tillyloss scandal
- A lady's shoe
- Becky Sharp
- Professor's love story
- The Sabbath day
- Sentimental Tommy
- Margaret Ogilvy
- Tommy and Grizel
- A platonic friendship
- An auld licht manse
- The Allahakbarries book
- The wedding guest
- Quality street
- The little white bird
- The admirable Crichton
- Little Mary
- Peter Pan or the boy who would not grow up
- Pantaloon
- Alice sit-by-the-fire
- Josephine
- Punch
- Peter Pan in Kensington Gardens
- What every woman knows
- When Wendy grew up : an afterthought
- George Meredith
- Old friends
- A slice of life
- The twelve-pound look
- Peter and Wendy
- Rosalind
- The dramatist get what they want
- The will
- The adored one
- Half Hours
- Der tag
- Rosy rapture, the pride of the beauty chorus
- The fatal typist
- The new world
- Kiss for Cinderella
- The real thing at least
- Irene Vanbrugh’s pantomine
- Shakespeare’s legacy
- Dear Brutus
- The Old Lady Shows Her Medals
- Reconstructing the crime
- Who was Sarah Findlay ?
- A well-remembered voice
- Echoes of the War
- The truth about the russian dancers
- Mary Rose
- Shall We Joint The Ladies ?
- Neil and the Tintinnabulum
- Representative plays
- Barbara’s wedding
- The plays of J.M. Barrie
- Farewell Miss Julie Logan : A Wintry Tale
- The Boy David - A Play In Three Acts
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) sirjmbarrie.com Tot o gaireben su Barrie
- (fr) Roses de décembre, pagina d'una amorosa de Barrie
- (en) Lo site d'Andrew Birkin, un dels sites pus complèts e pus rics
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Andrew Birkin, Lost boys
- Herbert Garland, A bibliography of Sir James Matthew Barrie
- Denis Mackail, The story of J.M. Barrie
- J.A. Hammerton, Barrie : The Story of a Genius
- Patrick Chalmers, The Barrie Inspiration
- Kathleen Kelley-Lainé, Peter Pan ou l'enfant triste


text:
Durian
Durian (o durion) es un arbre tropical de la familha malvaceae que los fruches son comestibles. Lo durian es un arbre endemic d'Asia del sud-est. Lo mot ven del malai duri "espina". Lo mot es intrat dins las lengas europèas per l'intermediairi del portugués.
L'arbre[modificar | modificar la font]
Lo genre durio compta un trentenat d'espécias. Es un arbre d'un nautor de 25 mètres amb de fuèlhas oblongas e acuminadas.
9 espécias produson una frucha comestibla. Son las seguentas:
Durio zibethinus
Durio dulcis
Durio grandiflorus
Durio graveolens
Durio kutejensis
Durio lowianus
Durio macrantha
Durio oxleyanus
Durio testudinarum
Sol lo durio zibethinus produtz una frucha qu'es exportada dins lo mond. La frucha de las autras espécias son vendudas al nivèl local.
La frucha[modificar | modificar la font]
La frucha del durio zibethinus pòt pesar 4 o 5 quilogramas e a una odor plan fòrta.
Lo fruch del durian, durio Zibethinus, sola espécia de Durio objècte d'un comèrci internacional.


text:
Oliver Cromwell
Oliver Cromwell (25 d'abriu de 1599 - 3 de setembre de 1658) foguèt un generau e un òme politic anglés que participèt ai Guèrras dei Tres Reiaumes (1642-1652]) dins lo camp dau Parlament e a la formacion dau Commonwealth d'Angletèrra. Ne'n venguèt lo Lord Protector de 1653 a sa mòrt.
Protestant puritan, foguèt elegit au Parlament per la vila de Cambridge e formèt una tropa de cavalariá durant la Premiera Guèrra Civila Anglesa (1642-1646). Comandant competent, venguèt rapidament cap de l'armada parlementària còntra lei partisans dau rèi Carles Ièr (1625-1649). Venceire de la batalha decisiva de Naseby en 1645, eliminèt lei rèstas dei partisans dau rèi de 1645 a 1653 e participèt a la formacion d'un govèrn republican dich Commonwealth d'Angletèrra e ne'n venguèt lo cap fins a sa mòrt. En fòra d'Anglatèrra, esquichèt tanben leis aliats escocés e irlandés de Carles Ièr. Leis Escòcians, pòble protestant, poguèron negociar una patz permetent la participacion dau país ais institucions dau Commonwealth. En revènge, leis Irlandés catolics deguèron acceptar de condicions fòrça duras que favorizèron la colonizacion de l'illa per leis Anglés.
A sa mòrt, foguèt remplaçat per son fiu Ricard Cromwell qu'abdiquèt rapidament au profiech dau generau George Monck. Aqueu darrier favorizèt la restauracion de la monarquia.


text:
Sant Prit la Plana
Sant Prit la Plana[1] (oficialament en francés Saint-Priest-la-Plaine) es una comuna occitana situada dins lo departament de Cruesa e la region de Nòva Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Toponimia occitana a lemosin.net.


text:
Tacit
Publi o Gaius Corneli Tacit (56 - 118), istorian roman, foguèt un senador, cònsol e governador roman.
Biografia[modificar | modificar la font]
Nasquèt a Interamnas en Gàllia Narbonesa, benlèu a Vaison. Filh de patricians, recebèt una educacion complèta a Roma, benlèu foguèt discípol de Quintilian. Sevèra e disciplinat, se maridèt amb la filha de Gneu Juli Agricola, conquistador de Britània, per aquò se supausa qu'aperteniái a una familha rica.
Exerciguèt divèrsas magistraturas a l'epòca de Vespasian e Titus, foguèt pretor amb Domician, e tanben èra a l'encòp membre del collègi sacerdotal (quindecimvir sacrorum) amb qualitat per dirigir las fèstas secularas ordenadas pel nom de l'Emperador.
Viatgèt per Britània e Germania (89), amb Nerva foguèt nomenat consul suffectus (cònsol suplent), dignitat vacanta aprèp la mòrt de Virgini Ruf. En 99 exerciguèt divèrsas foncions aferentas a sa magistratura de cònsol suplent, e quand abandonèt la politica se consagrèt a l'escritura de sas istòrias.
Se sap pas quand moriguèt, pasmens se sap que subrevisquèt a Trajan. La part màger de las referéncias de sa vida nos venon de la correspondéncia qu'escambièt amb Plini lo Jove e de sos pròpris escrits.
Son metòde istoric se caracteriza per una temptativa de demorar imparcial. Utiliza coma fonts los testimònis orals o escrits a que, mas pas totjorn, dona crèdit e los torna transcriure.
Las motivacions que l'interèssa son los umans que n'estúdia la psicologia.
Òbras[modificar | modificar la font]
D'entre los racontes istorics cal citar:
- De vita et moribus Iulii Agricolae (Vida e mòrt de Juli Agricola), una biografia de son sògre Juli Agricola
- Historiarum libri (Libre d'istòria), relata de l'epòca entre Galba e Domician (ont prepausèt de far un contunh de recit amb l'epòca de Nerva e Trajan, pareis qu'arribèt pas al tèrme)
- Annalas, òbra istorica sul periòde compres entre la mòrt d'August e aquela de Neron plan segur son òbra mai coneguda perque i explica l'origina dels cristians: « son nom deriva de Crist, quin pendent l'Empèri de Tibèri foguèt executat per ordre de Ponç Pilat, procurador de Judèa »" e es considerat coma una de les pròvas de l'existéncia reala de Jèsus de Nazaret
- Dialogus de oratoribus òbra de 81 aproximativament e ont se tracta del tema de l'educacion romana e l'oratoria
- De origine ac situ Germanorum, monografia sus l'etnografia de Germania.


text:
Caravaggio
« Quand i a pas d'energia i a pas de color, pas de forma, pas de vida »
Michelangelo Merisi[1] da Caravaggio, dich Caravaggio, nascut a Milan lo 28 de setembre de 1571, mòrt a Porto Ercole lo 18 de julhet de 1610, foguèt un pintre italian. Actiu a Roma, Nàpols, Malta e en Sicília entre 1593 e 1610, es considerat coma lo premier grand representant de l'escòla barròca e un dei pintres pus celèbres dau Mond.
Somari
- 1 Biografia
- 1.1 La joventut (1571-1595)
- 1.2 Lei succès deis annadas romanas (1595-1606)
- 1.3 Lei darriereis annadas (1606-1610)
- 2 Activitat artistica
- 3 Òbras
- 4 Musèus
- 5 Liames intèrnes
- 6 Nòtas e referéncias
Biografia[modificar | modificar la font]
La joventut (1571-1595)[modificar | modificar la font]
Michelangelo Merisi nasquèt en 1571, a Milan coma o pròva lo certificat de naissença descubèrt en 2007[2]. Son paire, Fermo Merisi, èra intendent e arquitècte decorator (« magister ») de Francesco Ier Sforza, marqués de Caravaggio. Sa maire, Lucia Aratori, aparteniá a una familha aisada de l'encontrada. En 1576 la familha se mudèt a Caravaggio en Lombardia per fugir l'epidemia de pèsta que devastava Milan. Lo paire e lo grand i moriguèron en 1577. Se supausa que lo futur artista cresquèt ailà, e que la familha restèt en relacion amb lei Sforza e seis aliats (per maridatge), lei poderós Colonna, que devián jogar puei un ròtle major dins la vida de Caravaggio.
En 1584, dins sei tretze ans, Michelangelo intrèt per aprendís dins l'obrador dau pintre lombard Simone Peterzano, actiu a Milan, d'una cèrta renomada a l'epòca, e escolan de Tician[3]; i deviá restar quatre ans. Entandaumens, aprenguèt la leiçon dei mèstres de l'escòla lombarda e venèta. Giulio Mancini, un de sei biografs, dins lei Considerazioni sulla pittura de 1621, sotalinha lo fòrt caractèr de l'artista ja dins aquelei premiereis annadas: «Estudièt dins son enfança pendent quatre o cinc ans a Milan, amb diligéncia, e mai de temps en temps faguèsse quauqua extravagança causada per aquel afogament e aquel esperit tant viu.»[4]
Lo 6 d'abriu de 1588 tombava tèrme lo contracte amb son mèstre; tant se pòt que lo jove pintre n'aprofichèt per visitar Venècia e veire leis òbras dei grands mèstres de la color, Giorgione, Tician e Tintoretto.
Lo sejorn a Roma (1592)[modificar | modificar la font]
Quauquei biografs dau pintre (subretot Giovanni Baglione), fan allusion a un omicidi probable que Caravaggio, qu'aviá alora gaire mai de vint ans, auriá comés aquel an, supausant que lo viatge a Roma foguèsse estat en fach una fugida.
Lei premiers temps foguèron durs e depriments, subretot a causa de son caractèr menèbre e agressiu que facilitava pas sei relacions amb leis autrei. Giovanni Pietro Bellori, un istorian de l'epòca e un dei premiers biografs de Caravaggio, lo descriu ja afectat an aqueu moment per la malària, malautiá que condicionèt tota la vida son sistèma nerviós e rendèt son fisic fragil e vulnerable, en contrast perfiech amb son temperament irascible.
Dins lo premier periòde roman, Caravaggio se veguèt obligat de faire de còpias de quadres sagrats: se'n serviá per pagar son lotjament modèst dins la pension menada per un monsignor Pandolfo Pucci (que se li disiá « Monsignor Insalata », a causa dau manjar gaire regissent qu'aviá costuma de servir a sei clients).
Alassat d'aquela situacion, l'artista s'installèt près de l'obrador de Lorenzo lo Sicilian, pintre mediòcre que saupèt pas valorar e sasir lo talent dau jove aprendís en cu fasiá pintar ren que de tèstas de sants. Après lo Sicilian, Caravaggio aguèt brevament per mèstre Antiveduto Gramatica, un pintre manierista sienés alambicat.
Gràcias a l'aprendissatge dins leis obradors d'aquelei dos artistas, Caravaggio aquistèt la rapiditat d'execucion: estent que lei dos pintres produsián d'òbras « en seria », en un grand nombre de còpias, elei e seis escolans, que seguissián sei directivas, èran constrenchs de pintar rapidament. Foguèt tanben gràcias a sei premiers mèstres se Caravaggio dins lo corrent de vint ans de carriera capitèt a crear tant de caps d'òbra.
L'obrador dau Cavalier d'Arpino[modificar | modificar la font]
Après l'experiéncia en cò de Gramatica, Caravaggio faguèt tèsta dins l'obrador de Giuseppe Cesari, dich lo Cavalier d'Arpino, un dei pintres qu'èran en vòga a Roma sus lo mercat de l'art. En cò d'aqueu mèstre, coma o ditz Bellori: «s'apliquèt a pintar de flors e de fruchs tant ben imitats, que ne venguèt a li donar la beutat incomparabla que nos agrada tant uei.»[5] Aquelei flors e fruchs representan en fach la començança dau genre picturau que serà puei conegut coma natura mòrta. L'ensenhament dau Cavalier d'Arpino satisfasiá pas lo jove pintre que se sentiá gaire estimulat per çò que li prepausava lo mèstre. Aquela insatisfaccion, aponduda an un episòdi que veguèt Caravaggio espitalizat per la reguitnada d'un cavau, sensa que son mèstre li faguèsse visita, foguèt motiu de garrolha entre lei dos; lo caractèr marridàs de l'escolan menèt a la rompedura dei liames amb l'obrador de Cesari.
Caravaggio, se volent afirmar, decidiguèt de s'establir a son còmpte. Durant aqueu periòde, coma tota sa vida, aguèt un comportament puslèu desreglat; sovent se citèt dins lei rancuras per divèrs actes de violéncia dins lei quartiers mau famats de la ciutat, çò qu'a mai que mai alimentat lo mite de l'artista boèmi que tirava l'inspiracion de la vida de la carriera e dei maufachs que i èra acostumat.
Dins lo Jove Bacus malaut, una de sei premiereis òbras complidas, se representa lo Caravaggio d'aquelei premiereis annadas romanas; son regard viu e intens contrasta amb la malanconiá provocada per la malautiá que ne patissiá lo jove pintre e que l'acompanhèt fins a la mòrt.
Lei personatges que pausavan per sei pinturas venián directament de la carriera: èran de gents dau pòble que eu trevava cada jorn; de mai, Caravaggio se podiá pas permetre de pagar de modèls de profession, en rason dau pauc de comandas qu'obteniá, amb malei penas.
Lei succès deis annadas romanas (1595-1606)[modificar | modificar la font]
L'amistat amb lo cardinau Del Monte[modificar | modificar la font]
Gràcias a Prospero Orsi (que se conois mielhs coma Prosperino delle Grottesche), pintre per cu aviá una gròssa amistat, Merisi en 1595 rescontrèt son premier protector: lo cardinau Francesco Maria Del Monte, òme d'una vasta cultura e apassionat d'art que, pivelat per sa pintura, aquistèt quauqueis uns de sei quadres; lo jove lombard intrèt a son servici, i restant per environ tres ans. Segon Bellori, Del Monte «metèt Michele dins l'aisança e l'aucèt en li donant una plaça onorabla dins l'ostau entre lei gentilòmes.»[6]
Gràcias a son important mecènas, la renomada de l'artista comencèt de s'espandir dins lei pus importants salons de l'auta noblesa romana. Lo mitan foguèt bolegat per sa pintura revolucionària que se trobèt immediatament au centre de discussions animadas e de polemicas enfuocadas. Bònadich lei comandas e lei conseus dau prelat influent e esclairat, Caravaggio tremudèt son estil: abandonèt lei telas de pichonei dimensions e lei retrachs individuaus e comencèt de se consagrar a la realizacion d'òbras complèxas amb de gropes de mai d'un personatge interagissent entre elei, descrivent dins un luòc un episòdi especific. Una dei premiereis òbras d'aqueu periòde es lo Repaus pendent la fugida en Egipte.
En pauc d'annadas sa renomada cresquèt d'un biais espectaclós; Caravaggio venguèt un mite vivent per una generacion entiera de pintres que n'exaltavan l'estil e lei tematicas.
Lei premierei comandas importantas[modificar | modificar la font]
En 1599 Caravaggio, gràcias a l'ajuda dau cardinau Del Monte, recebèt la premiera comanda publica de doas grandei telas per plaçar dins la Capèla Contarelli de la Glèisa de Sant Loís dei Francés a Roma. Lei pinturas que Caravaggio deviá realizar pertocavan d'episòdis de la vida de Sant Matieu: la vocacion e lo martiri.
En mens d'un an lo pintre acabèt lei doas òbras; aguèron un tau succès que Caravaggio recebèt immediatament un autre pretzfach important per la Glèisa de Santa Maria dau Pòble. Per òrdre de monsignor Tiberio Cerasi, qu'aviá aquistat una capèla de la glèisa romana, se li comandèt doas pinturas: la Crucifixion de Sant Pèire e la Conversion de Sant Pau. En meteis temps se li demandèt de realizar una tresena tela per la Glèisa de Sant Loís dei Francés: Sant Matieu e l'Àngel. Lo pintre, e mai coneguèsse ben lei gosts estetics de sei clients, chausiguèt de modèls populars per exprimir lo debanar deis eveniments dins son costat reau e dramatic, representant ansin lei valors espiritualas dau corrent « pauperista » a l'interior de la Glèisa Catolica.
La premiera version dau Sant Matieu e l'Àngel, destrucha en Alemanha durant la Segonda Guèrra Mondiala, foguèt pasmens refusada puei remplaçada per aquela que se i tròba encara, pintada en 1602. Ansin foguèt dei dos quadres comandats per la Capèla Cerasi de Santa Maria dau Pòble, qu'après èsser estats refusats, foguèron crompats per lo cardinau Giacomo Sannesio.
La descripcion per Bellori de l'episòdi dau refús dau retaule de Sant Matieu e l'Àngel sèrve d'introduccion a un autre protector important de Caravaggio:
- « D'aqueu temps un eveniment destorbèt mai que mai Caravaggio e lo metèt quasi au desespèr, que crenhiá per sa reputacion; en fach, quand aguèt acabat lo quadre centrau dau retaule de Sant Matieu e que l'aguèt plaçat sus l'autar, lei prèires lo levèron, disent qu'aquela figura aviá ni la dignitat ni la semblança d'un sant, car se teniá d'assetada, cambas crosadas e mostrant lei pès au pòble d'un biais desconvenent. Caravaggio èra desesperat, que l'avián escornat per sa premiera òbra destinada a una glèisa, quand lo marqués Vincenzo Giustiniani lo venguèt sostar, e lo desliurèt d'aqueu pensament: s'entremetèt dins lo litigi, se crompèt lo quadre e li ne faguèt faire un autre, diferent, qu'es aqueu que se vei ara sus l'autar. »[7]
Lo marqués Giustiniani èra un ric banquier genovés dins l'orbita de la cort pontificala — e vesin d'ostau, amb son fraire lo cardinau Benedetto Giustiniani, dau cardinau Del Monte. Protector de Caravaggio pendent fòrça annadas, colleccionèt tot plen de seis òbras e contribuiguèt grandament a la formacion culturala dau pintre. En mai d'una ocasion, gràcias a seis influéncias multiplas, capitèt a sortir l'artista dei dificultats judiciàrias onte se trobava sovent en rason de son naturau agressiu.
Lei problèmas amb la justícia[modificar | modificar la font]
Lo 28 de novembre de 1600, dau temps que sejornava au Palazzo Madama, demòra dau cardinau Del Monte, Merisi maumenèt e piquèt amb un baston Girolamo Stampa, un nòble qu'èra l'òste dau prelat; s'enseguiguèt una rancura. Après aquel incident, leis episòdis de chafarets, batèstas e violéncias anèron aumentant; sovent lo pintre foguèt arrestat e menat a la preson de Tor di Nona.
Coma que siá, sembla pas que foguèsse son premier problèma amb la justícia. Bellori va fins a sostenir que devèrs 1590-1592, Caravaggio, ja conegut per de bagarras entre bandas de marriàs, auriá comés un omicidi qu'a causa d'eu s'èra enfugit de Milan, d'en premier per Venècia (ont estudièt la pintura locala, en particular aquela de Giorgione), puei per Roma. Sa partença per la Ciutat Etèrna, doncas, seriá pas estada premeditada, mai puslèu la consequéncia d'una fugida.
En 1602 pintèt L'arrestacion dau Crist e Amor Vincit Omnia (tanben conegut coma l'Amor victoriós). En 1603 lo jutgèron per aver difamat un autre pintre, Giovanni Baglione, que portèt rancura còntra Caravaggio amb sei discípols Orazio Gentileschi e Onorio Longhi, copables d'aver escrich de rimas ofensantas a son esgard. Gràcias a l'intervencion de l'ambaissador de França, Merisi, condemnat, foguèt liberat puei mes per gaire de temps ais arrèsts domiciliaris (qu'aperavans, aviá ja complit un mes de preson a Tor di Nona).
Entre mai e octobre de 1604, lo pintre foguèt arrestat mai d'un còp per possession illegala d'armas e injúrias ai gàrdias de la ciutat; de mai, lo citèt en justícia un garçon de tavèrna per li aver mandat a la figura un plat de carchòfas.
En 1605 se deguèt sauvar a Gènoa per environ tres setmanas, qu'aviá nafrat grevament un notari, Mariano Pasqualone da Accumuli, a causa d'una frema: Lena, l'amanta de Caravaggio. L'intervencion dei protectors de l'artista permetèt d'enterrar l'afaire e mai se, quand tornèt a Roma, lo pintre foguèt citat per Prudenzia Bruni, sa proprietària, estent qu'aviá pas pagat lo loguier; per se venjar, Merisi mandèt de nuech de pèiras sus sa fenèstra, e foguèt citat un còp de mai. En novembre de la meteissa annada, lo pintre foguèt espitalizat per una nafra, qu'a son dire se l'èra facha solet en tombant sus son espasa.
Pasmens, lo fach mai grèu se debanèt a Campo Marzio, lo vèspre dau 28 de mai de 1606, jorn que l'artista tuèt, benlèu involontariament, Ranuccio Tommasoni. En seguida d'una garrolha per una fauta au jòc de pauma, lo pintre foguèt nafrat e, a son torn, nafrèt a mòrt lo rivau, amb cu aviá ja agut aperavans de rasons, sovent conclusas per de batèstas. Tanben aqueu còp èra question d'una frema, Fillide Melandroni, que totei dos se disputavan sei gràcias. Probablament darrier lo murtre de Ranuccio i aviá pereu de questions de sòus (benlèu quauque deute de jòc que lo pintre auriá pas pagat) o quitament politicas: d'efècte, la familha Tommasoni èra notoriament dau partit espanhòu, mentre que Merisi èra assostat per l'ambaissador de França.
Lo verdicte dau procès per lo crime de Campo Marzio foguèt implacable: la mòrt per decapitacion. Après la condemnacion de Caravaggio, comencèron d'aparéisser dins seis òbras, coma una idèa fixa, de personatges supliciats amb la tèsta copada, onte son autoretrach preniá sovent la plaça dau condemnat.
La fugida de Roma[modificar | modificar la font]
Caravaggio podiá plus restar dins la Ciutat Etèrna: es lo prince Filippo I Colonna que l'ajudèt a fugir, e que lo recaptèt dins un de sei fèus laciaus de Marino, Palestrina, Zagarolo e Paliano.
Lo nòble roman apliquèt una seria d'escapadors, sostengut per lei membres de sa familha que testimonièron de la preséncia dau pintre en d'autrei vilas d'Itàlia, fasent ansin pèrdre sei traças.
An aquela epòca, Caravaggio executèt divèrsei pinturas per lei Colonna, la pus importanta estent la Cena a Emmaús, dins la version esplendida e sòbria qu'es uei a la Pinacotèca de Brera.
Lei darriereis annadas (1606-1610)[modificar | modificar la font]
Lo periòde napolitan[modificar | modificar la font]
A la fin de 1606 Caravaggio arribèt a Nàpols, onte restèt aperaquí un an. La renomada dau pintre dins la ciutat èra ben establida. Lei Colonna lo recomandèron a una branca collaterala de la familha: lei Carafa-Colonna, membres importants de l'aristocracia napolitana. Ailà Merisi visquèt un periòde urós e fecond en çò que pertòca lei comandas: la pus importanta, d'un mercant croat de Ragusa, Nicola Radulovic, foguèt la Madòna dau Rosari; lo client eu meteis definiguèt l'iconografia de la pintura, mai fin finala vouguèt plus de l'òbra; aquesta foguèt modificada per lo pintre e plaçada a l'interior de la Capèla dau Rosari dins la glèisa dei dominicans. D'aqueu temps realizèt lei Sèt òbras de Misericòrdia.
Lo sejorn a Malta[modificar | modificar la font]
En 1607 Michelangelo Merisi partiguèt per Malta, sostat un còp de mai per lei Colonna. Ailà intrèt en contacte amb lo Grand Mèstre de l'Òrdre dei Cavaliers de Sant Joan, Alof de Wignacourt, que lo pintre ne faguèt tanben un retrach. Sa tòca èra de venir Cavalier per obtenir l'immunitat, que sus eu pesava encara la senténcia de mòrt.
En 1608 Caravaggio pintèt la Degolacion de Sant Joan Baptista, son quadre mai grand per lei dimensions, totjorn conservat dins la Catedrala de La Valeta.
Après un an de noviciat, lo 14 de julhet de 1608, Caravaggio foguèt investit de la carga de Cavalier de gràcia, de reng inferior an aquela de Cavalier de justícia (reservada ai nòbles). Ailà tanben aguèt de problèmas: l'arrestèron per violéncias còntra un cavalier de reng superior e perque se saupèt que sus eu pesava una condemnacion a mòrt. Embarrat dins la preson de Sant Àngel a La Valeta, lo 6 d'octòbre, capitèt a s'escapar e a se refugiar en Sicília, a Siracusa. Lo 6 de decembre, lei Cavaliers l'embandiguèron de l'Òrdre «Coma membre fetid e putrid.»
Caravaggio en Sicília[modificar | modificar la font]
A Siracusa, Caravaggio foguèt l'òste de Mario Minniti, son amic de vièlha data, conegut durant lei darriereis annadas romanas. Dins la ciutat siciliana s'interessèt fòrça a l'arqueologia, estudiant lei pèças ellenisticas e romanas; pendent una visita amb l'istorian Vincenzo Mirabella, creèt lo nom d'Aurelha de Danís per designar la Grotta delle Latomie (« Bauma dei Latomias »)[8].
Durant aqueu sejorn pintèt per la Glèisa de Santa Lúcia un retaule de l'Enterrament de Santa Lúcia (la patrona de la ciutat siciliana), que son decòr sembla d'èsser precisament aqueu dei baumas vesinas qu'admirava tant.
Pendent son viatge, segon fòrça critics e segon l'escrivan Andrea Camilleri, se seriá arrestat a Licata, pintant lo Sant Jiròni dins la fòssa dei lions (pintura supausada d'èsser a l'origina dau culte de la fèsta dau Divendres Sant dins aquela localitat de l'Agrigentin) e lo Sant Jaume de la misericòrdia present dins la glèisa omonima.
A Messina pintèt la Resurreccion de Làzer, dei colors mau conservadas, que sa part centrala es ocupada per Làzer, « sostengut fòra dau sepulcre e durbent lei braç a la votz dau Crist que lo sòna » (segon la descripcion de Bellori), e l'Adoracion dei pastres, umila, reculhida, essenciala, serena.
Faguèt a Palèrme per l'Oratòri de la Companhiá de Sant Laurenç una Nativitat amb Sant Laurenç e Sant Francés, mencionada per Giovanni Pietro Bellori, puei sostracha per Cosa nostra dins la nuech dau 17 au 18 d'octòbre de 1969. Segon lo repentit Gaspare Spatuzza, l'òbra, passada de « familha » en « familha » e expausada dins leis acamps de caps coma simbòl de poder e de prestigi, foguèt cremada dins leis annadas 1980 car rosegada per lei ratas dau temps que lei Pullarà la gardavan dins un estable[9]. L'episòdi dau raubament inspirèt lo darrier roman de Leonardo Sciascia, Una storia semplice, « Una istòria simpla ».
Lo retorn e la fin[modificar | modificar la font]
A la fin de l'estiu de 1609 Caravaggio tornèt a Nàpols. Lo 24 d'octòbre, atacat per quauqueis òmes que se saup pas cu leis assoudava, restèt desbregat e la novèla de sa mòrt comencèt de circular denantora. La fasa creativa de son segond periòde napolitan es reconstituida per leis istorians amb fòrça conjecturas: de tot segur pintèt lo Martiri de Santa Orsula per Marcantonio Doria, lo Renegament de Sant Pèire, e lo Sant Joan Baptista conservat a la Galleria Borghese.
Atribuits au periòde napolitan o, se se preferís de considerar la comanda, maltés, son lei dos quadres amb lo meteis tèma: Salomé amb la tèsta de Sant Joan Baptista expausat dempuei gaire en prest a la National Gallery a Londres, que lo pintre auriá degut remetre ai Cavaliers de l'Òrdre de Malta, e Salomé amb la tèsta de Sant Joan Baptista, conservat a Madrid. En mai d'aquò, lo Sant Francés recebent leis Estigmatas, lo Sant Francés meditant e una Resurreccion (aquesta se conois uei per una còpia de Louis Finson as Ais de Provença) foguèron perduts durant lo tèrratrémol de 1805 amb la derrunada de la Glèisa de Santa Anna dei Lombards, per la quala èran estats pintats.
De Roma se li mandèt la novèla que lo Papa Pau V èra a preparar una revocacion dau bandiment. Caravaggio, de Nàpols, ont abitava vèrs la marquesa Costanza Colonna, s'encaminèt dins una feloca que cada setmana fasiá lo trajècte Nàpols-Porto Ercole e retorn; se gandissiá secretament a Palo, fèu deis Orsini en territòri papau, luòc situat a 40 km de Roma. I auriá esperat en part de sauvetat la gràcia papala avans de tornar a Roma, en òme libre.
La seguida es pas clara. Sembla qu'a l'escala de Palo, Caravaggio foguèt arrestat (per error o mauvolença), restèt dos jorns en preson, onte tombèt malaut, avans d'èsser alargat. Sei bagatges èran restats dins la feloca. Anèt a Porto Ercole per lei recuperar, e i moriguèt lo 18 de julhet de 1610, sus la plaja segon la tradicion, en realitat a l'espitau locau de Santa Maria Ausiliatrice[10]. Lo perdon papau foguèt expedit quauquei jorns après a la Marquesa Costanza.
Activitat artistica[modificar | modificar la font]
Estil picturau[modificar | modificar la font]
La tecnica particulara picturala e d'execucion de Caravaggio foguèt una dei claus de son succès. Avans son aveniment dins la pintura, i predominava un estil fondat mai que mai subre l'estudi academic de l'art classic, amb d'influéncias fòrtas dei grands artistas de l'edat d'aur de la Renaissença italiana, especialament Miquèl Àngel e Rafèu en Itàlia centrala, Tician, Correggio e Leonardo da Vinci en Itàlia septentrionala.
La revolucion de Caravaggio tèn au naturalisme de son òbra, que s'exprimís dins lei subjèctes de sei pinturas e mai dins lo tractament de la lutz, que sotalinha teatralament lei volums dei còrs sorgissent de la sorniera. Son rars lei quadres onte lo mèstre pinta lo fons, segondari a respècte dei personatges, lei veritables e solets protagonistas de son òbra. Per realizar sei pinturas, Caravaggio plaçava dins son obrador de lantèrnas en d'endrechs chausits per que lei modèls foguèsson esclairats ren qu'en partida, laissant lo restant dau còrs dins l'escuritat de la pèça.
Lei personatges[modificar | modificar la font]
Lei personatges efebics e l'omosexualitat presumida[modificar | modificar la font]
Leis òbras de joventut de Caravaggio mòstran sovent de dròlles sedusents, ocupats de costuma a jogar d'un instrument (acompanhament tradicionau de l'amor) o a manjar un fruch (simbòl de la satisfaccion dei sens); son de jovents rescontrats per carrieras, o dins d'endrechs que eu trevava volontiers coma lei tavèrnas, ostaus de jòc, bordèus e luòcs mau famats de la ciutat. La preséncia continuala d'aquelei personatges a portat de critics nombrós a emetre de suposicions per quant a l'omosexualitat presumida de l'artista e de sei dos crompaires pus importants, lo cardinau Del Monte e lo marqués Giustiniani, que gardavan fòrça d'aqueleis òbras dins son gabinet particular; la mai famosa es l'Amor victoriós, pintura de la forta tonalitat sensuala, que l'artista ne deguèt faire una replica per cadun dei dos crompaires. E mai sián plausiblas, aquelei tendéncias omosexualas son pas establidas e rèstan que de presompcions.
Leis autrei personatges[modificar | modificar la font]
La natura[modificar | modificar la font]
Dins lei premiereis òbras de Caravaggio s'atròba sovent d'elements esplendids de natura mòrta, mai nos es pervengut ren qu'una composicion completa, la Canestèla de frucha, contemporanèa dau periòde d'aprendissatge dins l'obrador dau Cavalier d'Arpino.
Lei retrachs[modificar | modificar la font]
Lo pintre pintèt gaire de retrachs e ne sobra solament quatre o cinc (l'unic retrach femenin, aqueu d'una cortesana, probable Fillide Melandroni, que serviguèt de modèl a l'artista, foguèt destruch a Berlin, dins lo Kaiser Friedrich Museum durant la Segonda Guèrra Mondiala). En mai d'aquò, rèstan lo retrach dau cardinau Maffeo Barberini (que vendrà papa sota lo nom d'Urban VIII), aqueu dau Grand Mèstre dei Cavaliers de Malta Alof de Wignacourt amb un patge, lo retrach d'un autre Cavalier de Malta, Antonio Martelli, aqueu d'un gentilòme desconegut e aqueu dau Papa Pau V (d'atribucion mausegura).
Comandas importantas[modificar | modificar la font]
Entre 1600 e 1606 Caravaggio pintèt per quauquei glèisas romanas quatre telas lateralas importantas e cinc retaules (compresa la Mesa au tombèu, ara a la Pinacotèca Vaticana, mai pintada per la segonda capèla a drecha a Santa Maria in Vallicella, la glèisa Nòva de Roma), que tres d'entre elei (Sant Matieu e l'Àngel, la Mòrt de la Verge e la Madòna dei Palafreniers) foguèron refusadas o levadas perqué consideradas coma de representacions gaire convenentas d'un subjècte sagrat.
Fòrça quadres de Caravaggio representan de sants; lei tres pus representats son Sant Francés, Sant Jiròni e Sant Joan Baptista. Sant Francés apareis en generau coma una figura ascetica en preguiera, Sant Jiròni coma un vièlh ocupat a escriure e Sant Joan coma un jovent, practicament nus, dins lo desèrt.
La redescubèrta[modificar | modificar la font]
Celèbre e admirat de son vivent, Caravaggio foguèt oblidat quasi completament dins lei sègles que seguiguèron sa mòrt, e cauguèt esperar lo començament dau sègle XX per que se reconeguèsse universalament son importància dins lo desvolopament de l'art picturau modèrne. Maugrat aquò, son influéncia subre lo Barròc novèu — l'estil picturau qu'emergiguèt dei roïnas dau Manierisme — foguèt fonsa.
André Berne-Joffroy, autor de Le Dossier Caravage, ditz d'eu: « Çò que comença amb l'òbra de Caravaggio es tot simplament la pintura modèrna »[11].
Òbras[modificar | modificar la font]
- Dròlle amb una canestèla de frucha (1593-1594) - Roma, Galleria Borghese.
- Jove Bacus malaut (1593 - 1594) - Roma, Galleria Borghese.
- Lei trichaires (1594) - Fort Worth, Kimbell Art Museum.
- Devinarèla, (1594) - Roma, Musei Capitolini.
- Sant Francés en extasi (1594-1595) - Hartford (Connecticut), Wadsworth Atheneum.
- Magdalena penitenta (1594-1595) - Roma, Galleria Doria Pamphilj.
- Concèrt (1595) - Nòva York, Metropolitan Museum of Art.
- Jogaire de laüt (1595 - 1596) - Sant Petersborg, Musèu de l'Ermitage.
- Dròlle mordut per un laïmbèrt (1595 - 1596) - Florença , Fondazione Longhi.
- Repaus pendent la fugida en Egipte (1595 - 1596) - Roma, Galleria Doria-Pamphilj.
- Bacus (1596-1597) - Florença, Galariá deis Oficis.
- Devinarèla (1596-1597) - París, Musèu dau Lovre.
- Santa Catarina d'Alexàndria (1597) - Madrid, Museo Thyssen-Bornemisza.
- Canestèla de frucha (1597-1598) - Milan, Pinacotèca Ambrosiana.
- Dàvid e Goliat (1597-1598) - Madrid, Musèu dau Prado.
- Tèsta de Medusa (1598) - Florença, Galariá deis Oficis.
- La vocacion de Sant Pèire e Sant Andrieu (1598) - Londres, Hampton Court Palace, Royal Gallery.
- Crist a la colomna (1598) - Cantalupo in Sabina (Rieti), Palazzo Camuccini
- Judit e Olofèrnes (1599) - Roma, Palazzo Barberini.
- Narcís (1599) - Roma, Palazzo Barberini.
- Vocacion de Sant Matieu (1599-1600) - Roma, Capèla Contarelli, Glèisa de Sant Loís dei Francés.
- Martiri de Sant Matieu (1600-1601) - Roma, Capèla Contarelli, Glèisa de Sant Loís dei Francés.
- Conversion de Sant Pau (1600) - Roma, Colleccion privada Odescalchi.
- Conversion de Sant Pau (1600 - 1601) - Roma, Capèla Cerasi, Glèisa de Santa Maria dau Pòble.
- Crucifixion de Sant Pèire (1600 - 1601) - Roma, Capèla Cerasi, Glèisa de Santa Maria dau Pòble.
- Incredulitat de Sant Tomàs (1600 - 1601) - Potsdam, Bildergalerie.
- Cena a Emmaús (1601) - Londres, National Gallery.
- Sacrifici d'Isaac (1602) - Modena, colleccion privada. (*)
- Sant Matieu e l'Àngel (1602) - Roma, Capèla Contarelli, Glèisa de Sant Loís dei Francés.
- Arrestacion dau Crist (1602) - Dublin, National Gallery of Ireland.
- Coronament d'espinas (1602-1603) - Prato, Galleria di Palazzo degli Alberti.
- Amor Vincit Omnia (1602-1603) - Berlin, Staatliche Museen.
- Sant Joan Baptista (1602) - Roma, Pinacotèca Capitolina.
- Mesa au tombèu (1602-1604) - Roma, Pinacotèca Vaticana.
- Coronament d'espinas (1603) - Viena, Kunsthistorisches Museum.
- Sacrifici d'Isaac (1603-1604) - Florença, Galariá deis Oficis.
- Mòrt de la Verge (1604) - París, Musèu dau Lovre.
- Madòna dei Pelegrins (1604-1606) - Roma, Glèisa de Sant Agustin.
- Sant Jiròni meditant (ca. 1605) - Monastèri de Montserrat, Catalonha.
- Madòna dei Palafreniers (1605- 606) - Roma, Galleria Borghese.
- Sant Francés meditant (1605) - Glèisa de Sant Pèire, Carpineto Romano, en depaus a la Galleria Nazionale d'Arte Antica, Palazzo Barberini, Roma.
- Santa Familha amb Sant Joan Baptista (1605-1606) - Caracas, colleccion privada, en depaus au Metropolitan Museum, Nòva York.
- Sant Jiròni (1605-1606) - Roma, Galleria Borghese.
- Sant Francés en preguiera (1605-1606) - Cremona, Museo Civico.
- Dàvid amb la tèsta de Goliat (1605-1606) - Roma, Galleria Borghese.
- Cena a Emmaús (1606) - Milan, Pinacotèca de Brera.
- Madòna dau Rosari (1607) - Viena, Kunsthistorisches Museum.
- Dàvid amb la tèsta de Goliat (1607) - Viena, Kunsthistorisches Museum.
- Sèt òbras de Misericòrdia (1607) - Nàpols, Pio Monte della Misericordia.
- Crucifixion de Sant Andrieu (1607) - Cleveland, Museum of Art.
- Flagelacion dau Crist (1607) - Roan, Musée des Beaux-Arts.
- Flagelacion dau Crist (1607-1608) - Nàpols, Museo di Capodimonte.
- Retrach d'Alof de Wignacourt (1608) - París, Musèu dau Lovre.
- Retrach de fra Antonio Martelli, Cavalier de Malta (1608-1609) - Florença, Galleria Palatina di Palazzo Pitti.
- Degolacion de Sant Joan Baptista (1608) - La Valeta (Malta), Musèu de la Cocatedrala de Sant Joan.
- Sant Jiròni escrivent (1608) - La Valeta (Malta), Musèu de la Cocatedrala de Sant Joan.
- Amor dorment (1608) - Florença, Galleria Palatina di Palazzo Pitti.
- Enterrament de Santa Lúcia (1608) - Siracusa, Glèisa de Santa Lúcia, en depaus a la Galleria Regionale di Palazzo Bellomo.
- Nativitat amb Sant Laurenç e Sant Francés (1609) - Palèrme, Sostrach de l'Oratòri de Sant Laurenç.
- Resurreccion de Làzer (1609) - Messina, Museo Nazionale.
- Adoracion dei pastres (1609) - Messina, Museo Nazionale.
- Salomé amb la tèsta de Sant Joan Baptista (1609) - Madrid, Palais Reau.
- Anonciacion (1609-1610) Nancí, Musée des Beaux-Arts.
- Renegament de Sant Pèire (1609-1610) - Metropolitan Museum, Nòva York.
- Martiri de Santa Orsula (1609-1610) - Nàpols, Galleria di Palazzo Zevallos Stigliano.
- Sant Joan Baptista (1610) - Roma, Galleria Borghese.
Musèus[modificar | modificar la font]
Lista dei musèus que tènon d'òbras de l'artista:
- Académia de Bellas Artes de San Fernando a Madrid
- Galleria Borghese a Roma
- Galleria Nazionale d'Arte Antica a Roma
- Galariá deis Oficis a Florença
- Galleria Doria Pamphilij a Roma
- Metropolitan Museum of Art a Nòva York
- Musèu dau Lovre a París
- Musèu de Capodimonte a Nàpols
- Musèu dau Prado a Madrid
- Musèu de l'Ermitage a Sant Petersborg
- Museo Nazionale di Palazzo Bellomo a Siracusa
- Museo Regionale di Messina
- Museo Thyssen-Bornemisza a Madrid
- National Gallery a Londres
- National Gallery of Ireland a Dublin
- Palazzo degli Alberti di Prato
- Galleria Palatina di Palazzo Pitti di Firenze
- Pinacotèca Capitolina a Roma
- Pinacoteca del Museo Civico di Cremona
- Pinacotèca de Brera
- Pinacotèca Vaticana
- Staatliche Museen a Berlin
- Kimbell Art Museum a Fort Worth
- Kunsthistorisches Museum
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ o Merigi o Amerighi.
- ↑ La descubèrta clava un debat dubèrt en 1973, quand per lo premier còp se metèt en dobte que foguèsse nascut a Caravaggio dins la província de Bergam, tradicion sensa fondament, mai comunament acceptada dempuei de sègles. Segon de recèrcas recentas dins leis archius parroquiaus lombards, Michelangelo Merisi nasquèt dins la parròquia de Santo Stefano in Brolo (Milan) lo 28 de setembre de 1571 e i foguèt batejat lo 30: « Adi 30 fu bat[tezzato] Michel Angelo f[ilio] de D[omino] Fermo Merixio et d[omina] Lutia de Oratoribus. Compare Francesco Sessa ». Cf. Sole24ore, suplement dominicau, 25 de febrier de 2007.
- ↑ Segon lo contracte d'aprendissatge.
- ↑ « Studiò in fanciullezza per quattro o cinque anni in Milano, con diligenza ancorché di quando in quando, facesse qualche stravaganza causata da quel calore e spirito così grande. »
- ↑ « fu applicato a dipinger fiori e frutti sì bene contraffatti, che da lui vennero a frequentarsi a quella maggior vaghezza che oggi tanto diletta. »
- ↑ « ridusse in buono stato Michele e lo sollevò dandogli luogo onorato in casa fra i gentiluomini. »
- ↑ « Qui avvenne cosa, che pose in grandissimo disturbo, e quasi fece disperare Caravaggio in riguardo de la riputazione; poiché avendo egli terminato il quadro di mezzo di San Matteo e postolo sù l'altare, fu tolto via dai Preti, con dire che quella figura non aveva decoro, né aspetto di santo, stando à sedere con le gambe incavalcate, e co' piedi rozzamente esposti al popolo. Si disperava il Caravaggio per tale affronto nella prima opera da esso pubblicata in chiesa, quando il Marchese Vincenzo Giustiniani si mosse à favorirlo, e liberollo da questa pena; poiché interpostosi con quei Sacerdoti, si prese per sé il quadro, e glie ne fece fare un altro diverso, che è quello che si vede ora sul'altare. »
- ↑ (fr) Catherine Puglisi : Caravage, traduit de l'anglais par Denis-Armand Canal, Paris : Phaidon, 2005, p. 313 (ISBN 978-07-1489-475-1).
- ↑ (en) Lost Caravaggio painting 'was burnt by Mafia'
- ↑ Lo document atestant la mòrt de Michelangelo Merisi.
- ↑ (fr) André Berne-Joffroy, Le Dossier Caravage, Ed. de Minuit (1959)


text:
1182
Aquesta pagina concernís l'an 1182 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Anglatèrra[modificar | modificar la font]
Totjorn maucontent d'èsser mantengut en fòra de la gestion deis afaires dau reiaume, Enric lo Jove demandèt a son paire lei revenguts dau Ducat de Normandia. Son paire refusèt mai prepausèt d'aumentar la pension de son fiu. En respònsa, Enric lo Jove se revoutèt tornarmai a partir de sei fèus d'Aquitània.


text:
Faraon
Los faraons èran los reis (o mai rarament reinas de l'Egipte antica. Qualques cercaires estiman que l'emplec d'aqueste nom data d'aperaquí 1400 abans Crist e unes autres sonque dempuèi 950 abans Crist. Èra lo faraon lo cap religiós, civil e militar d'Egipte.
La religion teniá un ròtle preponderant, coma se pòt veire dins la mitologia egipciana. Aital lo sistèma de govèrn derivèt finalament cap a una teocracia que lo faraon se considerava coma un dieu a la terra, fondamenta d'un poder absolut.
Etimologia[modificar | modificar la font]
Aqueste nom faraon nos es arribat gràcias al grèc φapaώ (pharaō) que passèt puèi dins lo latin tardièr pharaō. Se pensa que vendriá d'una formula egipciana que per demesiment passèt a se dire [per aâ] (literalament ostal grand).
Los ornaments reials[modificar | modificar la font]
Lo rei d'Egipte portava una corona dobla, creada a partir de la Corona Roja de Bassa Egipte e la Corona Blanca d'Egipte Nauta. Èra ondrada d'un uraeus, que foguèt doblat pendent la 25ena Dinastia.
L'egiptològ Bob Brier a remarcat que malgrat las representacions nombrosas de las coronas dins los retraches reials, per ara s'es pas trobat cap de corona d'Egipte antica.
Galariá[modificar | modificar la font]
-
Ramsès II abat los enemics d'Egipte (temples d'Abo Simbèl)
-
Ramsès II sul carri (temples d'Abo Simbèl)


text:
Valeirac
Valeirac (Valeyrac en francés) es una comuna d'Occitània, en Gasconha, administrada prau departament de Gironda de la region de Noèra Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son malurosament totas de la medisha epòca: Baliraco (parrochie de ~), en latin, en 1339, Baliraco (sancta-Maria-de ~), en latin, en 1339, Baliraco (cappella de ~), en latin, en 1342, Baliraco (parrochie de ~), en latin, en 1343, Balirac (parrochia de ~), en latin, en 1367. Mès empacha pas de trobar l'origina e tots los especialistas ne'n son d'acòrdi: lo nom latin d'òme Valerius, acompanhat dau sufixe -acu(m) [1],[2], , latinizacion dau sufixe gallés -aco(n). Valeirac èra donc probablament una anciana granda propietat antica dont lo mèste èra Valerius.
Bénédicte Boyrie-Fénié dona Valeirac coma fòrma grafica e [balɛj'rak] coma prononciacion. Mès saben pas, coma sovent dens sos libres, si es una prononciacion entenduda o una prononciacion vertuosa. La succession [balɛj'rak] > [bali'rak] (las atestacions dau sègle XIV, emb reduccion dau triftongue) > [balɛj'rak] (retorn miraculós de la prononciacion etimologica perduda) sembla pauc versemblable. Una prononciacion [bali'rak] es mèi que possibla, çò que menaré a escriure Valirac.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de L'Esparra; es adara dau canton dau Nord-Médoc (en francés), donc dau Nòrd Medòc.
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2013 : 533 abitants (40 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008


text:
Péas
Péas es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Lo Prieuré de Sant-Didier.
Bibliografia: René Guyot, Cartulaire de Péas e recueil dels actes en levant del prieuré de Péas dempuèi las siás originas fins a lo sieu extinction, Ed. Avitus, Rems, 2004.
- Le Prieuré de Saint-Didier.
Bibliographie: René Guyot, Cartulaire de Péas et recueil des actes relevant du prieuré de Péas depuis ses origines jusqu'à son extinction, Ed. Avitus, Reims, 2004.


text:
Bouvesse-Quirieu
Bouvesse-Quirieu en arpitan (Bouvesse-Quirieu en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Bouvesse-Quirieu, Situada a una altitud de 220 m, se tròba a 30 km de Bourgoin-Jallieu.
Bouvesse-Quirieu, située à une altitude de 220 m, se trouve à 30 km de Bourgoin-Jallieu.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1845, per ordonnance reial, los pòbles de Bouvesse e Quirieu fusionan per donar naissença a Bouvesse-Quirieu.
En 1845, par ordonnance royale, les villages de Bouvesse et Quirieu fusionnent pour donner naissance à Bouvesse-Quirieu.


text:
Grop dels Uèit
Lo Grop dels Uèit (var. Grop dels Uèch, Grop dei Uech) (G8) es una coalicion dels uèit païses mai industrializats del mond : los Estats Units, Japon, Alemanha, lo Reialme Unit, França, Itàlia, Canadà e Russia. Amassa, los païses del G8 representan 66,5% de l'economia mondiala. Un som es organizat cada annada. Aquela coalicion a per but de discutir sus los afars del mond.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo G8 foguèt creat en 1975 a l'iniciativa del president de la Republica Francesa Valèri Giscard d'Estanh al temps d'un som entre los sièis caps d'Estats fondadors al castèl de Rambouillet.
- G6 en 1975 : los Estats Units, Japon, la Republica Federala d'Alemanha, lo Reialme Unit, França e Itàlia
- G7 en 1976 : Canadà
- G8 en 1998 : la Federacion de Russia
Nòta : l'Union Europèa i participa.


text:
Danís a écrit:Sabe pas, mas tot lo monde joslinha lo mot OccitanISTE coma se qu'era una fauta de z-esser...
Responsa (leu dicha leu facha ensaji al mens prometut) benlèu es pas una marrida causa dirai pas la desapareguda de l'occitanISME mas benleu una mutacion (que siaguesse pas transgenica), te confessarai que lo meu anti-occitanISME ven d'un fach tot simplòt (lo Marçau te diria qu'es tolosa-mondin, ieu pensi qu'es mai espandit qu'aquò) totes los occitanISTES que coneissi desfendon pas Occitania, mas lor vista d'Occitania (per esser clar es un boçin coma se ieu deman a qualqu'un que me demanda de qu'es aquò esser occitan i disiai per esser occitan, cal pas escotar que Lou Dalfin, Lou Seriol o Goulamas'k esser independentiste e subretot cal escotar la jornada tota Radio Occitania), a mai sabon pas deseparar lo costat militant del costat professionau (se deman nos m'engruni amb qualqu'un coma militant occitan, vòl pas diser que se aquel qualqu'un far quicòm en parlarai pas coma jornaliste, tot coma se entrevisti qualqu'un amb lo cal soi d'acòrdi, l'amanhagarai pas mai per aquò ) e darrier punt i'a lo costat "Es occitan doncas es de qualitat" que me confla (revendiqui lo dreit del meu poble de faire de merda coma totun).
Barri pas la pòrta al fach de venir un jorn occitanISTE, botarai aquò sul meteis plan qu'esser frances, capitarai de me diser frances, lo jorn onte l'estat frances me balhara l'enveja de me diser francés, mas sera lo jorn ont l'occitanISME sera dubert e a l'escota e se tirara del costat "sabi ço que cal al poble sense i'aver demandat", coma disi tot temps tenii pas mestier d'un ISTE al cuòl de la meuna nacionalitat per me prener per qualqu'un)
Acabarai (santa puta, me caldria anar visitar lo mètge cresi que fau de caganha verbala) trapi aquel forum fòrça interessant, i'a escambi i'a contestas, çaquelà me sembla qu'aquò se far d'un biais intelligent e constructiu me sembla), ço que trapi domatge es se i'a monde qu'an causas de diser e que preferon anar poirir la brustia mail de Danis melhor que d'en venir discutir amb ieu (soi romegaire, virulent, bramaire, çaquelà totes los de la tiera que me coneisson vos podran confessar qu'ai pas jamai tuat degun per una contesta d'ideas, aprep, m'en vau pas demandar a monde que me reprochan d'esser franc e directe e de diser las causa de cap melhor que d'esquina, de faire ço que me reprochan
Amistats
Cedric
E.A : Danis, mèfi, se vòls faire de mon pichon nom una paraula comuna en occitan, te vas faire d'enemics tu tanbèn


text:
Alaincourt-la-Côte
Alaincourt-la-Côte es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Vilatge del ban de Delme, fief del évêché de Mètz.
- Cedit a la França en 1661.
Lo écusson: Los alérions remembran lo appartenance al duché de Lorraine; lo pal representa la rota militar #que #passar a Alaincourt-La-Còsta a partir de 1661.
Comuna en fasent part del costat de Delme.
- Village du ban de Delme, fief de l'évêché de Metz.
- Cédé à la France en 1661.
L'écusson: Les alérions rappellent l'appartenance au duché de Lorraine; le pal représente la route militaire qui passa à Alaincourt-La-Côte à partir de 1661.
Commune faisant partie du canton de Delme.


text:
En 1989 li donèron l'oportunitat d'aver la siá pròpria comèdia dins un canal. Amb lo sieu companh Larry David (que foguèt usat coma modèl pel neuròtic George Costanza) presentèron l'idèa d'un programa sus res en consacrant cada mièja ora del programa a eveniments trivials. Lo programa foguèt acceptat e al principi se sonava Seinfeld Chronicles, mas s'arribèt après a cridar simplament Seinfeld.
Seinfeld Es conegut per la siá umor d'observacion, generalament sus las relacions entre personas e l'incomòde amb las obligacions socialas. Lo Comedy Central o considerèt un dels 12 mai importants comediants stand-up de l'istòria en lo sieu especial The 100 Greatest Standups Of All Times.[2]


text:
DE CORNUDÈRA A PALOMÈRA (DVD)-Trabalhar l’oral
Patrimòni immateriau deths Pirenèus – Oralitat de Gasconha
Ostau Comengés http://ostau-comenges.ifrance.com
Eras entradas deth DVD que son multiplas : pastoralisme, caça, utilizacion dera aiga, microtoponimia... Eths informators que parlan totis un occitan de casa en ame quauqu’un gallicisme pr’aquò.
Qu’é possible de hèr trebalhar eths escolans sus eth documentari en espaci lenga o non (eth DVD que dura 39 mn e que’s pòt sostitolar en òc) en ame un questionari, sus era version papèr d’un tròç deth DVD, sus eras cançons dera banda-son (tres cançons sus era montanha). Eth objectiu finau que poderiá èster de hèr realizar ua presentacion orala enregistrada d’aqueth documentari (orau en contunh), ua sòrta de reportatge de 3 mn.
Exemples de documents d’expleitacion (J.P Ferré):
1- Sequéncia sus era montanha (professor)
2- Sequéncia sus era montanha (escolan)
3- Ficha d’ajuda: preterit
Autras informacions :
Jean-Paul Ferre :collègi d’Aurinhac-licèu Bagatèla Sent Gaudenç
Joan-Miquèu Espinasse
Articles d’aqueth autor
oc_gsc PER LA CLASSA (2nd gra) SEQUENCIAS ?
Sit realizat dab SPIP 3.0.16 + AHUNTSIC
116 visiteurs en ce moment


text:
998
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 998 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Represa dei combats còntra lei Fatimidas dins la region d'Antiòquia que son duc foguèt tuat lo 19 de julhet. Coma en 994-995, Basil II ordonèt lo transferiment de fòrças dempuei Bulgaria per menar una còntra-ofensiva.


text:
Lausèrt
Lo lausèrt, o limbèrt, o letron, o lusèrp, o ludèrt (Lacerta viridis), es una espècia de cernalha de la familha Lacertidae. Es present per las latituds mejanas europèas dempuèi lo nòrd de la Peninsula Iberica fins Ucraïna a l'èst.
Descripcion[modificar | modificar la font]
Lo lausèrt mesura aperaquí 12 cm de long del morre fins a la coa. La coa pòt far dos còps la longor del còrs. Aquesta cernalha pòt pèrdre sa coa per escapar a un predador.
Los mascles an un cap larg e una color verda pontuada de pichonas tacas mai prononciadas sus l'esquina. La garganta es blava a cò dels mascles adultes e un pauc mens a cò de las femes.
La feme es mai tèunha que lo mascle e ten una coloracion pus uniforma, que de còps que i a pòrta entre dos e quatre listras bordadas de punts negres.
Manjan d'insèctes, de pichonas cernalhas e de còps que i a de mirguetas. L'estiu la femala pond 6 a 20 uòus. Aperaquí dos o tres meses pus tard apareisson de pichons marrons de 3 a 4 cm.


text:
861
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 861 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Francia Occidentala[modificar | modificar la font]
Incursion novèla dei Vikings còntra París. Coma en 856, la vila foguèt cremada e pilhada. Après aqueu desastre, lo rèi Carles lo Calvet ordonèt de restaurar lei fortificacions de la vila.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Organizacion d'un concili per confirmar Foci coma patriarcat de Constantinòple. D'efèct, sa nominacion contrària au drech canonic èra totjorn pas acceptada per una partida importanta de la Glèisa.
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Abatatge dau Ciprès de Keshmar, aubre sacrat per lei Zoroastrians, maugrat una demanda dei populacions iranianas d'esparnhar l'aubre en cambi dau pagament d'un tribut important. Lo califa Al-Mutawakkil refusèt e decidiguèt de l'utilizar per la bastida d'un palais novèu dins sa capitala. Pasmens, veguèt pas l'arribada de l'aubre car foguèt assassinat per un soudat turc de sa garda personala lo 11 de decembre. Lo cap dau complòt es desconegut mai son fiu Al-Muntasir que li succediguèt en 861-862 es sovent sospichat per lei cronicaires e leis istorians.
Al-Mutawakkil es considerat coma lo darrier califa poderós de la dinastia abbassida que son declin s'accelerèt après sa mòrt. D'efèct, lei soudats turcs i prenguèron una importància desmesurada entraïnant de tensions grèvas ambé la populacion e l'autoritat dei califas s'afondrèt. Ansin, son assassinat foguèt lo començament d'un periòde de caòs politic dich Anarquia de Samarra que s'acabèt en 870 solament.