text:
Nauvoo
Nauvoo (נָאווּ "èster polida", ebrèu Nåvu, ebrieu tiberian Nâwû) ei ua petita ciutat en comtat de Hancock, en extrèm oèst deth estat de Illinois, Estats Units. Compde damb ua poblacion de 1,071 abitants (cens actuau) des 20,121 abitants deth comtat de Hancock, Nauvoo atrè un gran nombre de visitants cada an per arrason deth sòn legat istorico-religiós, tant entàs membres dera Glèisa de Jesucrist des Sants des Darrèri Dies e d'auti grops derivadi deth movement des Sants des Darrèri Dies, atau coma er auer estat ua des notables comunitats utopiques icarianas nòrd-americanes. Eth sòn entorn ath riu Misissipi li ahig elements naturaus peculiars der estat d'Illionis. Era ciutat siguec fondada per Joseph Smith (hilh), e nomentada per eth der idiòma ebrèu damb ortografia anglosajona, mot que proven deth libre d'Isaías 52:7, «Quin polida ei er envolòpa des montanhes ...!» Er aspècte religiós que dominaue eth passat de Nauvoo a perdut ímpetu aué en dia, ara ei ua region mès que mès productora de vin, en tot auer eth vitatge mès ancian der estat. Eth còde postau de Nauvoo ei 62354.
Fondacion de Nauvoo[modificar | modificar la font]
A començaments de 1839, es membres dera Glèisa de Jesucrist des Sants des Darrèri Dies que hugien de Misuri coma resultat dera Guèrra Mormona de 1838, e ua proclamacion legau coneishuda coma era òrde d'exterminación, sentenciada per alavetz governador d'aguest estat, Lilburn W. Boggs, Arribèren a Quincy. Es abitants de Quincy, estonadi per eth tracte dificil des sòns vesins en Missouri, dauriren era sua ciutat e es sues pòrtes as refugiats. Jusep Smith, eth president dera glèisa, demorèc empresoat ena Preson de Liberty, en Missouri. Un des sòns conselhèrs ena Prumèra Presidéncia, Sidney Rigdon, auie estat liberat e s'amassèc damb eth còs dera glèisa en Quincy. Israèl Barlow, un que n'auie hugit de Missouri, entrèc a Illinois mès ath nòrd qu'era resta deth grop de mormon, e dant-se compde en aguest airau qu'un agent, Isaac Galland, auie metut ara venta ua grana quantitat de terren en airau de Commerce. Barlow contactèc es caps dera glèisa damb era prepausa, en tot hèr que Galland auesse era oportunitat d'aufrir a Rigdon e es membres dera glèisa títols de tèrres en comtat de Hancock, atau coma en airaus ar aute costat der arriu, en comtat de Lieg deth territòri d'Iowa. Es caps dera recentaments fondada glèisa crompèren era tèrra, atau coma es quasi enterament vacants lòcs de Commerce en 1839, en tot començar immediataments era colonizacion de Sants, coma se cridauen entre s'es fidèus. Fèbles ath cap de mesi de mautractament, se les permetec a Smith e auti caps dera religion, escapar de Liberty, aplegant-se damb Sants des Darrèri Dies en Commerce, en mai de 1839. Smith tornèc a anomenar eth pòble coma Nauvoo, en tot voler díder, era polida. Maugrat eth nòm, eth lòc siguec, ath començament, un pantano qu'arrés auie desvolopat. Epidemias de cólera, malària e fèbre tifoidea crubèc eth sòn prètz entre es mormones, enquia qu'eth pantano siguec drenado.[1] Era mès petita comunitat de Commerce auie uns pòqui bastiments, de manèra que, en responsa ara immediata demanda d'abitacions, eth bastiment d'edificacions comencèc rapidaments. Cèrti elements deth plan generau d'ua ciutat un còp sometut per José Smith en 1833, coneishuda entre era glèisa coma eth mapa de Sión, sigueren usadi en dessenh de carrèrs e distribucion des lòts en Nauvoo. Era comunitat comencèc a bastir cases damb marcs de husta, anexos, jardins, òrts e parcèles entà pastoreo e apacentamiento d'animaus, cadun lòc en un ordenat sistèma cuadriculado. En generau, es edificacions èren unifamiliares, similares as estils de bastiment de Naua Anglatèrra, damb bastisses comerciaus e industriaus en tot seguir eth madeish patron.
Nauvoo istorica[modificar | modificar la font]
Nauvoo ei un pòble damb un ric eretatge istorica entath \movement de Santos des Darrèri Dies. Era proprietat de diti punts istorics ei entre era Comunitat de Crist e era Glèisa de Jesucristo de Santos des Darrèri Dies, qui compartissen es madeishes origines. Era Comunitat de Crist, organizada peth hilh de José Smith, ei proprietària dera major part d'edificacions des planicies deth sud e manten diuèrsi lòcs istorics d'importància localizada en e ath torn de Nauvoo. Entre eri s'includissen era granja de José Smith, era cridada botiga de ladrillos ròis, la Maride Mansion e eth \cementèri familiau de Smith que guarde cap ar arriu Mississippi, eth lòc a on José e Emma Smith son enterradi atau coma eth sòn frair, Hyrum Smith. Es guides toristiques s'organizen e partissen deth Centre de Visitants d'aguesta glèisa, localizat en la partís sud dera ciutat, accessibla des dera carretèra 96. Pera sua part, era Glèisa de Jesucristo de Santos des Útlimos Dies son proprietària dera majoritat des lòcs istorics restants en Nauvoo, en tot includir era casa de Brigham Young, Heber C. Kimball E d'auti membres dera glèisa des dies des sòns inicis, atau coma d'autes bastisses istorics d'importància. Era majoritat d'aguesti lòcs ei daurida entath public, a on s'exibissen articles istorics, e es gires son supervisadas per misioneros de servici, generauments dirigides peth torista madeish. Ei frequent presenciar produccions teátricas en scenaris e près der arriu Mississippi. Aguesta glèisa tanben compde damb un centre de visitants damb sales de teatre e un mapa relèu de Nauvoo der an 1846.
Comunitats[modificar | modificar la font]
Nauvoo ei plaçada près der arriu Mississippi, compde damb 3 otèls o motelei en ua ràdio de 15 km, totalizando 216 abitacions entà huéspedes. Adicionalmente I a 8 posadas damb un totau de 25 abitacions e 20 cases disponibles entà renda a visitantes. ena madeisha ràdio de distància, i a 7 restaurants, ua pista de gòlf, 2 pistes publiques de tennis, 6 capèles de glèises protestantes, 1 parròquia catolica e accès public ar arriu Misisipi. Pas compde encara damb un Country Club, piscinas publica ne sinagogas josiva.
Educacion[modificar | modificar la font]
Nauvoo compde damb escòles publiques laguens eth sistèma Nauvoo-Colusa qu'includissen ua escòla primària, combinada damb era escòla segondària. Era escòla primària a 130 mainatges inscriti damb 14 mèstres, e era escòla segondària ath sòn còp a a 190 adolescents damb 19 mèstres. Era taula directiva escolara a estat recentaments en tot considerar era possibilitat de júnher es darrèri dus ans dera segondària damb eth sistèma vesin d'escòles publiques de Warsaw. Nauvoo Pas compde damb universitatei de pre-grad, posgrado o tecniques. Era universitat mès pròplèu ei a 80 km e era escòla universitària tecniciana a uns 20 km. Eth promiei dera pròva pre-universitària ACT d'estudiants de Nauvoo ei de 22.7, eth promiei der estat d'Illinois ei 21.4 deth temps que eth promiei deth país ei de 21.
Referéncies[modificar | modificar la font]
- ↑ Brooks, Juanita (1962), written at Glendale, Califòrnia, John Doyle Lieg, Zealot, Pioneer, Builder, Scapegoat, Arthur H. Clark Co. pp. 47-48


c: text/html

text:
Lo XIIn Congrès de l’Associacion internacionala d’estudis occitans (A.I.E.O.) se debanarà del diluns 10 de julh al dissabte 15 de julh de 2017 as Albi.
Fondada en 1981 a Lièja (Belgica), l’Associacion Internacionala d’Estudis Occitans (A.I.E.O.) a per objectiu de favorizar e coordonar las recercas dins lo domeni dels estudis occitans. Tanben, sa vocacion es, en defòra de tota doctrina o tendéncia, de recampar totes los que se consacran a aquestas recercas dins lo mond entièr, que sián tanplan medievistas coma modernistas, lingüistas coma literaris, istorians, antropològs, musicològs…, e que considèren los problèmas de la lenga e de la literatura d’òc tanplan en se coma dins lors rapòrts amb l’environament cultural e social. L’Associacion es un luòc de rescontres e de dialògs entre de disciplinas que dependon de l’ensemble de las sciéncias umanas e socialas.
Las activitats de l’A.E.I.O. prenon uèi tres vias de desvolopament :
– l’organizacion de rescontres scientifics e de reünions de trabalh, e, es de notar, cada tres ans, l’organizacion d’un grand Congrès Internacional d’Estudis Occitans dins lo perlongament dels Congrèsses de Lenga e Literatura d’Òc que se tenguèron dempuèi 1955 dusca a 1981 ;
– la publicacion de trabalhs scientifics que pertòcan los estudis occitans ;
– lo regropament e la difusion d’informacions sus las recercas realizadas o que son a se realizar dins lo domeni dels estudis occitans.
L’Associacion es bailejada per un Conselh d’Administracion elegit per l’Amassada Generala que clava cada Congrès tercenal. Dempuèi 1981, lo Prof. Peter Ricketts (Reiaume-Unit, 1981-1990), lo Prof. Q.I.M. Mok, (Países Basses, 1990-1993), lo Prof. Georg Kremnitz (Àustria, 1993-2005) e lo Prof. Walter Meliga (Itàlia, 2005-2014) ne foguèron successivament los presidents.
Uèi sa presidenta es la Dòna Prof. Rosa Medina Granda (Universitat d’Oviedo, Espanha).
Dempuèi la fondacion de l’A.I.E.O. en 1981, los Congrèsses foguèron organizats a :
- Southampton (Anglatèrra, 1984). Actes editats per Peter Ricketts
- Turin (Itàlia 1987). Actes editats per Giuliano Gasca Queirazza
- Montpelhièr (França, 1990). Actes editats per Gerard Gouiran
- Vitoria-Gasteiz (Espanha, 1993). Actes editats per Ricardo Cierbide
- Tolosa (França, 1996). Actes editats per Jacme Gourc e Francés Pic
- Wien (Austria, 1999). Actes editats per Georg Kremnitz, Barbara Czernilowsky, Peter Cichon e Robert Tanzmeister
- Reggio di Calabria e Messina (Itàlia, 2002). Actes editats per Rossana Castano, Saverio Guida e Fortunata Latella
- Bordèu (França, 2005). Actes editats per Guiu Latry
- Aachen (Allemanha, 2008). Actes editats per Angelica Rieger.
- Besièrs (França, 2011). Actes editats per Carmen Alén Garabato, Clara Torreilles e Maria-Joana Verny
- Lhèida (Espanha, 2014). Actes en cors d’edicion per Aitor Carrera

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Truhes trincades damb Sobrassada de FormenteraPublicat per imarinas | 22 Abr, 2012
Aguest plat ei pensat tà un numèro indeterminat de persones.
- diuèses truhes
- sobrassada ath gost
- carn picada
- pebe vermelh, sau, òli, alh e gimverd
- Fregitz es truhes
- Fregitz era sobrassada damb era carn picada
- Amassatz era sobrassada e era carn picada damb es truhes
- Higetz era sau, òli, alh trincat e gimverd e deishatz fregir uns instants
- Higetz aigua e deishatz hèr "chup-chup"
- Assolassatz era sètia
mmmmmmmm, sètia perfècta tà un esdejoar leugèr


text:
10/03/2017
L'invité, lo convidat de Meitat-chen, meitat-pòrc dau 12 de març 2017
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 12 de març 2017 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Hervé Couture, dau Cap' Oc de Pau que presentara las noveutats ( libres, CD et DVD) editadas per lo Cap'Oc.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
21:02 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Derròta ena darrèra menuta en un partit en qu’auíem d’auer sentenciar abantes d’arribar ara fin. Ère un partit plan important entàs dus equips igualats a punts enquia aguest partit. Non i auec guaire ocasions de gol en partit. Eth Landorthe metec en dificultats a Marcos en un lançament de fauta. Era U.E. Bossòst responec damb ua bona ocasion de rematada de cap de Pipe en un cornèr. En un aute cornèr Miguel e Ignasi s’ embrasèren entà poder shutar e marcar, mès era pilota acabèc dehòra. Ath finau dera prumèra mietat un shut de Margueritat siguèc arturat per Marcos. Damb 0-0 s’ arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat eth jòc s’ enlordic bastant e aquiu comencèrem a pèrder eth partit. Èrem mès pendents deth contrari e a viatges der arbitre que de jogar. Non i auec continuitat en jòc. En Landorthe s’empleèc damb mès duresa e provoquèc as jogadors aranesi que queiguèrem de pès ena arratèra des disputes verbals e posades que non portèrem arren.
Ena menuta final, se produic er unic gol deth partit en ua fauta protestada pera defensa deth Bossòst, eth shut tocaue era barrera e eth rebot ac shutaue Margueritat ena frontau e Marcos non podèc blocar ben era pilota; Armengaud profitèc eth rebot entà marcar eth 1-0, dauant dera alegria francesa e era decepcion aranesa. Ath finau 1-0.
Derròta dolorosa. Èm auantdarrèrs ena classificacion, situacion dificil; ei vertat que tanpòc auem sort e qu’ era preséncia des jogadors enes entrenaments ei important mès es victòries non arriben. Eth dissabte auem un aute desplaçament fòrça dificil, visitam eth terren deth dusau classificat er Encausse.
Eth pròplèu partit jogam en Encausse, contra er equip locau eth dissabte 24 de març tàs 20 :00 ores.
Ent. Landorthe : Lacaze, Noel, Soubiran, Biguet, Gares, Lefrancois, Margueritat, Villani, Armengaud, Pruvot, Beyt. Remplaçants : Barrizza, Pisanu.
Trainer : Lacaze Gerard.
Tarjetes auriòles : Soubiran(40’), Biguet (70’).
U.E. Bossòst: Marcos, Marc, Jose Ramon, Felipe, Xavi, Gachi, Iván, Ignasi, Pipe, Paba e Miguel. Remplaçants: Mutu, Salva, Paul
Trainer: Jordi.
Tarjetes auriòles : Pipe (75’), Marc (85’).
Gol : Armengaud (90’).
Arbitre : Darnaud Claude.


text:
18/01/2013
La Vita en Oc , noveu blògue en Perigòrd, nouveau blog occitan
Emb la novela annada ven lo temps de la novelas iniciativas !
En 2013 , lo jornau la Dordonha Liura (La Dordogne Libre) e l'associacion Novelum-IEO vos perpausan la creacion d'un blògue en occitan. Questa brava lenga , enquera parlada per mai d'un tierç dau monde en Perigòrd vai tornar trobar un noveu luòc d'expression , moderne et drubert sur lo monde.
Parlarem de la lenga , de segur , e per zo far , los melhors escriveires an decidat de se junher au project per vos balhar un contengut de qualitat. Podretz lire las contribucions de Micheu Chapduelh, Joan-Claudi Dugros, Joan-Lois Leveque, Jan-Peire Reidi, Joan Ros, Jaumeta Beauzetie e, de segur, totplen d'autres !
Vos presentarem las principalas produccions e iniciativas en Perigòrd : espectacles, cd, libres ... la lista es lonja! Tot aquò vendra completar lo contengut dau blògue au flor e a mesura.
Parlarem tanben daus luòcs onte se pòt aprener e parlar la lenga , que volem maitot una chausa : que lo monde continuen de parlar nòstra brava lenga pendent enquera mila ans (e mai)!
Per 'chabar, lo blògue de La Vita en Oc vos ofrira tanben lo possibilitat de balhar vostra opinion : a v'autres de zo far!
Bona annada 2013 a tots !
Guilhem Francès


text:
Mirabèu
Mirabèu (oficialament en francés Mirabel) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Mirabèu A bastit sus una falaise basaltique. Dempuèi lo vilatge la vista abraça lo massís del Coiron, los Cévennes e la plana fins al rocher de Sampzon.
Mirabèu est bâti sur une falaise basaltique. Depuis le village la vue embrasse le massif du Coiron, les Cévennes et la plaine jusqu'au rocher de Sampzon.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Los dos castèls erigits sul rempart natural an #èsser lo teatre sagnant de las guèrras de religion #que #esperrecar la Ardèche.
Les deux châteaux érigés sur le rempart naturel ont été le théâtre sanglant des guerres de religion qui déchirèrent l'Ardèche.


text:
Visir
Un visir (en persan: وزير, en arab: wäzîr; literalament "çò que pòrta una carga") es un tèrme persan que designa una nauta carga politica (o a vegada religiosa) qu'agís coma conselhièr o ministre d'un monarca islamic coma los califas, emirs, malics o sultans.
Aquel títol nasquèt jos las omeias, quand aqueles adoptèron las costumas de l'ancian Empèri Pèrsa. La foncion prenguèt de poder totjorn mai important pendent lo califat dels abbassidas, de 750 al 1258, ont los visirs exercissián l'autoritat sul pòble al nom del califa.
Lo títol tornèt dins l'Empèri otoman a comptar de 1380, ont èra donat als mai nautes dignataris de l'Estat que segondavan lo sultan al sèti del conselh del prince (divan). Mehmed II enforcèt la centralizacion de l'administracion e conferiguèt lo títol de grand visir al responsable de tota l'administracion. Lo grand visir èra responsable de la gàrdia del sagèl del sultan, susvelhava lo bon foncionament de la justícia, la mantengava l'òrdre public e comandava tanben las armadas. A comptar del 1835, lo grand visir, president del Conselh dels ministres, obtenguèt lo drech de designar el meteis los ministres. La carga desapareguèt amb l'Empèri otomà, lo 1923.
Itimad al-Dawla[modificar | modificar la font]
Itimad al-Dawla èra lo títol dels wazirs pèrsas pendent lo periòde safavida.[1] Apareguèt a la fin del regne de Tahmasp I, vèrs lo 1568 o 1569. Lo wazir, abans per jos lo wakil, aumentèt son poder a còsta d'aquel darrièr. Lo títol s'utilizava pas mai jols qajars.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Gibb, Hamilton Alexander Rosskeen. «i'timâd al-dawla».


text:
Porcelana
La porcelana (de l'italian porcellana , una espècia de mollusc amb clòsc) es un produit ceramic caracterizat per: color blanca; transparéncia; impermeabilitat; vitrificacion; resisténcia (l'acièr la raia pas); abséncia completa de porositat e sonoritat.
La matèria primièra de la porcelana es l'argila, lo qüars, lo caolin (silicats idratats d'alumini) e lo feldspat.
Originas[modificar | modificar la font]
En China, a partir de la dinastia Teng vèrs l'an 618, o benlèu dempuèi la dinastia Sui (581-617), se fasiá d'òbras de granda qualitat amb introduccion de novèls vernisses.
Al sègle XVI, la porcelana se desvolopèt fòrça en Corèa e Japon.
La dinastia Ming (1368 - 1644), establiguèt la fabrica imperiala de porcelana prèp de Nanquin.
Tanben al sègle XVI s'importèt en Euròpa per la Companhiá de las Índias. Al sègle XVIII, l'alemand Johann Bòttger trobèt la formula per fabricar la vertadièra porcelana. E alara se desvolopèron las manufacturas coma las de Limòtges e Sèvres.
Las tecnicas se melhorèron en Anglatèrra, Portugal, Espanha e subretot en Alemanha.
Fabricacion e composicion[modificar | modificar la font]
Per totas las porcelanas la temperatura de coseson es entre 1 200 °C e 1 600 °C.
Composicion mejana de la pasta:
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
-
Porcelana de Limòtges
-
Porcelana d'Alcora (Valéncia) representant Alexandre lo Grand


text:
Camping
Passez des vacances au camping à SEMUSSAC et réservez votre mobil home ou plantez votre tente, déposez votre caravane ou votre camping-car sur l’un des emplacements.
Le camping |%ville%| vous accueille entre mer et campagne à 5 minutes de la plage pour des vacances en famille ou un week-end entre amis. Profitez du calme de notre camping familial et naturel pour des vacances reposantes.
Au camping à SEMUSSAC, vous trouverez de nombreux services destinés à faciliter votre séjour. A n’importe quel endroit du camping, accédez au wifi. Camion restauration, dépôt de pain, vente de produits régionaux, laverie, prêt de lit bébé, animaux acceptés, sanitaires, équipements de loisirs…
Au camping à SEMUSSAC vous pourrez vous amuser en pratiquant des activités. Vos enfants pourront s’amuser sur l’aire de jeux avec la balançoire, le toboggan ou les cordes. Un terrain de pétanque est à votre disposition. Des livres et des jeux de société sont en prêt. A proximité du camping, vous pouvez jouer au tennis ou louer des vélos.
Profitez de votre séjour au camping à SEMUSSAC pour découvrir la région et les paysages de la Charente-Maritime. Des sites emblématiques, comme le site gallo-romain le Fa, les grottes de Matata, le site de Brouage, ville fortifiée du XVII e siècle. Des visites à faire en famille, telles que le zoo de la Palmyre ou la cité de l’huître.Camping près d'Annepont - Camping près d'Annezay - Camping près d'Antezant-la-Chapelle - Camping près d'Arces sur Gironde - Camping près d'Archingeay - Camping près d'Arvert - Camping près d'Asnières-la-Giraud - Camping près d'Aujac - Camping près d'Aulnay - Camping près d'Aumagne - Camping près d'Authon-Ébéon - Camping près d'Échillais - Camping près d'Écoyeux - Camping près d'Écurat - Camping près d'Épargnes - Camping près d'Étaules - Camping près de Balanzac - Camping près de Barzan - Camping près de Beaugeay - Camping près de Bercloux - Camping près de Bernay-Saint-Martin - Camping près de Berneuil - Camping près de Beurlay - Camping près de Bignay - Camping près de Blanzay-sur-Boutonne - Camping près de Bords - Camping près de Bourcefranc-le-Chapus - Camping près de Boutenac-Touvent - Camping près de Breuil-Magné - Camping près de Breuillet - Camping près de Brie-sous-Mortagne - Camping près de Brizambourg - Camping près de Burie - Camping près de Bussac-sur-Charente - Camping près de Chaillevette - Camping près de Champdolent - Camping près de Chaniers - Camping près de Chantemerle-sur-la-Soie - Camping près de Chenac-Saint-Seurin-d'Uzet - Camping près de Chérac - Camping près de Cherbonnières - Camping près de Chermignac - Camping près de Chervettes - Camping près de Chives - Camping près de Coivert - Camping près de Colombiers - Camping près de Contré - Camping près de Corme-Écluse - Camping près de Corme-Royal - Camping près de Courant - Camping près de Courcelles - Camping près de Courcoury - Camping près de Cozes - Camping près de Cravans - Camping près de Crazannes - Camping près de Dampierre-sur-Boutonne - Camping près de Doeuil-sur-le-Mignon - Camping près de Dolus-d'Oléron - Camping près de Dompierre-sur-Charente - Camping près de Fenioux - Camping près de Fontaine-Chalendray - Camping près de Fontcouverte - Camping près de Fontenet - Camping près de Fouras - Camping près de Geay - Camping près de Gémozac - Camping près de Grandjean - Camping près de Grézac - Camping près de Hiers-Brouage - Camping près de Jazennes - Camping près de Juicq - Camping près de L'Éguille - Camping près de l'Île-d'Aix - Camping près de La Benâte - Camping près de La Brée-les-Bains - Camping près de La Chapelle-des-Pots - Camping près de La Clisse - Camping près de La Croix-Comtesse - Camping près de La Frédière - Camping près de La Gripperie-Saint-Symphorien - Camping près de La Jard - Camping près de La Jarrie-Audouin - Camping près de La Tremblade - Camping près de La Vallée - Camping près de La Vergne - Camping près de La Villedieu - Camping près de Landes - Camping près de Loiré-sur-Nie - Camping près de Loulay - Camping près de Lozay - Camping près de Marans - Camping près de Marennes - Camping près de Mazeray - Camping près de Médis - Camping près de Meschers-sur-Gironde - Camping près de Meursac - Camping près de Meursac - Camping près de Migré - Camping près de Migron - Camping près de Moëze - Camping près de Montpellier-de-Médillan - Camping près de Mornac-sur-Seudre - Camping près de Mortagne-sur-Gironde - Camping près de Nachamps - Camping près de Nancras - Camping près de Nantillé - Camping près de Néré - Camping près de Nieul-lès-Saintes - Camping près de Nieulle-sur-Seudre - Camping près de Nuaillé-sur-Boutonne - Camping près de Paillé - Camping près de Pessines - Camping près de Pisany - Camping près de Plassay - Camping près de Pont-l'Abbé-d'Arnoult - Camping près de Port-d'Envaux - Camping près de Port-des-Barques - Camping près de Poursay-Garnaud - Camping près de Préguillac - Camping près de Puy-du-Lac - Camping près de Puyrolland - Camping près de Rétaud - Camping près de Rioux - Camping près de Rochefort - Camping près de Romazières - Camping près de Romegoux - Camping près de Sablonceaux - Camping près de Saint-Agnant - Camping près de Saint-André-de-Lidon - Camping près de Saint-Augustin - Camping près de Saint-Bris-des-Bois - Camping près de Saint-Césaire - Camping près de Saint-Crépin - Camping près de Saint-Denis-d'Oléron - Camping près de Saint-Denis-du-Pin - Camping près de Saint-Félix - Camping près de Saint-Georges-d'Oléron - Camping près de Saint-Georges-de-Longuepierre - Camping près de Saint-Georges-des-Coteaux - Camping près de Saint-Germain-du-Puy - Camping près de Saint-Hilaire-de-Villefranche - Camping près de Saint-Jean-d'Angély - Camping près de Saint-Jean-d'Angle - Camping près de Saint-Julien-de-l'Escap - Camping près de Saint-Just-Luzac - Camping près de Saint-Laurent-de-la-Barrière - Camping près de Saint-Laurent-de-la-Prée - Camping près de Saint-Loup - Camping près de Saint-Mandé-sur-Brédoire - Camping près de Saint-Martial - Camping près de Saint-Martin-de-Juillers - Camping près de Saint-Nazaire-sur-Charente - Camping près de Saint-Palais-sur-Mer - Camping près de Saint-Pardoult - Camping près de Saint-Pierre-d'Oléron - Camping près de Saint-Pierre-de-Juillers - Camping près de Saint-Pierre-de-l'Île - Camping près de Saint-Porchaire - Camping près de Saint-Quantin-de-Rançanne - Camping près de Saint-Romain-de-Benet - Camping près de Saint-Sauvant - Camping près de Saint-Savinien - Camping près de Saint-Séverin-sur-Boutonne - Camping près de Saint-Simon-de-Pellouaille - Camping près de Saint-Sornin - Camping près de Saint-Sulpice-d'Arnoult - Camping près de Saint-Sulpice-de-Royan - Camping près de Saint-Trojan-les-Bains - Camping près de Saint-Vaize - Camping près de Sainte-Gemme - Camping près de Sainte-Même - Camping près de Sainte-Radegonde - Camping près de Saintes - Camping près de Saleignes - Camping près de Saujon - Camping près de Seigné - Camping près de Soubise - Camping près de Soulignonne - Camping près de Taillant - Camping près de Taillebourg - Camping près de Talmont-sur-Gironde - Camping près de Tanzac - Camping près de Ternant - Camping près de Tesson - Camping près de Thaims - Camping près de Thaims - Camping près de Thénac - Camping près de Tonnay-Boutonne - Camping près de Tonnay-Charente - Camping près de Torxé - Camping près de Trizay - Camping près de Varaize - Camping près de Varzay - Camping près de Vaux-sur-Mer - Camping près de Vénérand - Camping près de Vergeroux - Camping près de Vergné - Camping près de Vervant - Camping près de Villars-en-Pons - Camping près de Villars-les-Bois - Camping près de Villemorin - Camping près de Villeneuve-la-Comtesse - Camping près de Villiers-Couture - Camping près de Vinax - Camping près de Virollet - Camping près de Voissay - Camping près des Éduts - Camping près des Églises-d'Argenteuil - Camping près des Essards - Camping près des Gonds - Camping près des Mathes - Camping près des Nouillers - Camping près du Château-d'Oléron - Camping près du Chay - Camping près du Douhet - Camping près du Gicq - Camping près du Grand-Village-Plage - Camping près du Gua - Camping près du Mung - Camping près du Seure - Camping proche de la Rochelle


text:
Era conselhèra de Torisme e Desvolopament Economic d’Aran, Anna Díaz, a avalorat positivaments es resultats dera campanha toristica d’estiu ena Val d’Aran.
Díaz, a explicat qu’es resultats indiquen que s’a mantengut ua aucupacion peth dessús deth 70% enregistrada en establiments otelèrs dera Val d’Aran pendent es mesi de junhsèga e agost, e qu’aguest mes de seteme es resultats son pro positius e demoren peth dessús dera mieja d’emplec der an anterior.
Anna Díaz, a hèt ua revision generau des resultats en tot auer en compde era cada an mès ampla aufèrta toristica dera Val d’Aran pendent era campanha d’estiu. Era conselhèra, a avalorat er aument de visitants en Ecomuseu de Joanchiquet, damb es visites teatralizades qu’an començat aguest estiu, es religades damb es rotes deth Romanic, er èxit assolit deth Parc de Fauna “Aran Park”, e er increment de visitants tanben enes Musèus dera Val d’Aran. Eth Conselh Generau d’Aran meterà en foncionament pròplèuments un servici de visites audioguides, en diuèrsi idiòmes, entà completar era aufèrta culturau des musèus.
Sus ua des apòstes mès importantes deth Conselh Generau d’Aran entà melhorar era aufèrta toristica en estiu ena Val d’Aran, Anna Díaz, expliquèc qu’es visites ara ribèra dera Artiga de Lin, a on eth Conselh comencèc est an passat un servici de tren entàs visitants d’aguest lòc, mòstren un increment deth 36% de tickets venudi respècte a est an passat, çò qu’assolide era regulacion d’accès motorizat ara ribèra dera Artiga coma ua excellenta opcion entara preservacion der entorn, qu’ath delà enguan s’a vist refortilhada damb eth Camin de Saboredo – Camin dera aigua, que permet hèr era visita ara ribèra dera Artiga de Lin a pè ath costat der arriu, en tot contemplar er entorn de manèra diferenta.
Díaz, a explicat qu’eth nombre d’usatgèrs deth Tren dera Artiga a estat de 26.913 persones, e que s’a dat informacion complementària a 18.000 visitants mès en punt d’informacion toristica de Torisme Val d’Aran ena zòna.
Es burèus de Torisme Val d’Aran an atengut 38.866 persones pendent es mesi de junhsèga e agost de 2017, e es prumèrs dies deth mes de seteme les an visitat 2.689 persones.
Per zònes, en Naut Aran era aucupacion otelèra a estat de 42.91% en junhsèga e de 68,58% en mes d’agost, quan entre 2011 a 2014 se plaçaue entre eth 29 e 33%, e un 55 e 58% respectivaments.
En Miei Aran, un 55% en junhsèga e 73,93% en agost, quan de 2011 a 2014 se plaçaue entre eth 35 e 39% en junhsèga e entre eth 60 e 70% en agost.
En Baish Aran, un 62,29% en junhsèga e 74,82% en agost, quan de 2011 a 2014 se plaçaue entre eth 19 a 42% e eth 42 e 47% respectivaments.
En çò que tanh as visites ara pagina web de Torisme Val d’Aran, deth 1 de junh ath 1 de seteme a arrecebut 18% mès de visites, en tot arribar a 99.881 visites en 2017 respècte as 83.985 der an 2016, damb un aument dera durada e es pagines vistes en un 17 e 8%.
Fin finau era Conselhèra Anna Díaz, a informat que des de Torisme Val d’Aran, ja se trabalhe ena campanha d’iuèrn ena Val d’Aran, que coma tostemp s’amiarà a tèrme damb era collaboracion dera estacion d’esquí de Baqueira Beret.
Hònt: C.G.A.


text:
Lengònha
Lengònha[1][2] [len'gwonjo] (oficialament en francés Langogne) es una comuna de Gavaudan a la termièra de Velai e Vivarés situada dins lo departament de Losera e la region d'Occitània.
Èra la pòrta del "comtat de Gavaudan",.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La comuna es situada al nòrd èst de Losera e de Gavaudan. Langoiron, un riu que davala de Mercoira, un bòsc al sud, passa per la vila e se geta dins Alièr al nòrd de la comuna. Alièr es lo limit amb Vivarés. Es enrodada de montanhas : Marjarida, Mont Milan, volcan de Bonjorn. Es a un altitud enauçada (900 m), mès parada dels vents, amai foguèsse pas luènh de l'airal mediteranèu (60 km per rota per anar als Vans).
Èra sobre l'antic chamin de Regordana, que dempuèi l'auba de l'umanitat bota en relacion pòbles de Mediterranèa e los del reirepaís. Èra un vector important de romanizacion dels pòbles celtics e d'espandiment de la lenga latina.
La rota nacionala 88 (Lion-Tolosa) passa per Lengònha.
Istòria[modificar | modificar la font]
Antiquitat : lo mont Milan (amont de la vila) èra un oppidum roman. Medalhas e monadas romanas i fogueron trobadas.
Nauta Edat Mejana : lo país fai partida de la Vigariá de Miliac, una de las uèit vigariás gavaudanesas.
998 :fondacion de la vila per los monges del Monestier.
1336 : la fièira de Sant Geli es instituïda. Lengònha es una granda plaça comerciala e un important centre de telariá. Lengònha es sobre lo chamin de Regordana, un de los pus grands axis de communicacion occitan de l'edat majana vers la Mediterranèa (que arribava al pòrt de Sant Geli).
1568 : la tropa uganauda del capitani Mèrle venguda d' Usès pilha e destrusís la vila
1754 : lo contrabandièr Lois Mandrin es a Lengònha
1764 : las tropas de "dragons" estationan a Lengònha per tracar la Bèstia de Gavaudan. La primièira ataca de la "bèstia" foguèt sobre una vachineira prèp de la vila. La dròlla foguèt pas plagada.
1870: la "linha" París-Nimes (qu'es vengut "lo Cevenòl") es dubèrta. Desvelopament de l'industria (de la carn) e del torisme. Lengònha es la gara ont las locomotivas repausan apuèi la passada de las Cevenas.
1944 : la vila es liberada per la "Premièira DB"
Annadas setanta dètz : movement contra lo bastison de la paissièra de Naussac. Aqueste movement iniciat per los paisans de Naussac foguèt ajudat per qualques grops ecologistas e occitanistas. Manifestacion e acampada a Lengònha los 7 e 8 d'agost de 1976 amb los del Larzac e qualques figuras de l'occitanisme . L'eslogan èra "Gardarem Naussac: la Losera viurá" .
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Lo mercat cobèrt (la ala) :: un dels pus polits d' Occitània. Bastit en 1743. Monument istòric.Testimòni d'un temps ont los mercadièrs dels país "nauts" (Gavaudan, Vivarés, Velai) e "bas" (Provença, Lengadòc) negociavan lana, cuer, fromatges, vins, òli,....
La gleisa de St-Gervais-St Protais : romanic (Sègle XII). Foguèt sobre la primièira lista dels monuments istorics (1840).
Charreira nauta : foguet de segur una via celtica. Fòrça ostaus dels sègle XVII e XVIII.
Lo pònt vièlh : sobre lo riu Langoiron, un "cagaire" i es escultat (Edat mejana).
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Pèire Victor Galtièr nasquèt a Lengònha en 1846 : veterinari, professor de patologia animala a Lion. Sa candidatura per lo prèmi Nobel de medecina foguèt prepausada per sas recèrcas sobre lo vaccin contra la ràbia. Lo prèmi i foguèt pas atribuit que moriguèt l'annada del recebement (1908).
- Robert Louis Stevenson : Son Viatge amb un ase per las Cevenas passava per Lengònha. L'escrivan arribèt sobre lo pònt d'Alièr lo 23 de Setembre de 1878. I encontrèt una vachineira. Curiosament, escriguèt pas res sobre la ciutat, amai foguèsse la pus importanta de sa chaminada.. Los especialistas de son òbra pensan qu'èra malaut.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (oc)Lengònha : trobairises en Gevaudan VOSTFR - Occitanica eAnem / CIRDOC
- (oc) Lengònha : Gargantua VOSTFR - Occitanica eAnem / CIRDOC
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Toponims occitans de Losera
- ↑ Diccionari Ortografic, Gramatical e Morfologic del'Occitan de J. UBAUD Editions TRABUCAIRE, avril 2011


text:
Aumens son quinze. Quinze mòrts que s’acantièren en victimari dera istòria, en autar deth sacrifici dera economia globau, era desigualtat insauvabla e eth benèster escandalós d’ues minories cada còp mès arriques. Quinze mòrts as pòrtes dera peninsula, coma es queigudi en Lampedosa, non ei pas ua causa entà desbrembar de forma frivòla e naturau. E totun, voleríem desbrembar-les lèu (eth govèrn de forma irresponsabla, e nosati, que non sabem ce com acabaram, damb santa resignacion), com s’es defuntats formèssen part dejà deth paisatge dera desesperacion en moments en qué sonque demoren trobar era esperança en exili. Mès eth sòn idòl encara reverbère en hons dera nòsta consciéncia. Es prumèri que l’entenen son es madeishi carrabinèrs que sauven es termières, ara ordre d’ues politiques determinades. Per tant, ei faussa era dictomina cercada a favor d’uns o d’uns auti. Sauvadors des immigrants o defensors deth benemerit còs. Non ei aquerò. De hèt, damb es policies me passe coma Pasolini quan les defenie pera sua origina obrièra dauant des hilhs de “papà”. Dauant des heiredes e indiferentes “rasons d’Estat” (o des Estats europèus), aurie de primar eth principi de solidaritat, de misericòrdia, de digne tracte encara qu’era sua sòrt sigue era de tornar-se’n tara pàtria esparrecada. Principi de cristiana caritat, universau fraternitat, coma reclame er arquevèsque de Tangèr, ena linha deth pontificat de Francés, damb frases que, per cèrt, dèishen en evidéncia er extremisme intolerant que, de viatges, presumís d’ua catolicitat a pròva de bombes: “Cap persona non pòt demorar ara pòrta de casa, sigue d’ua auta religion, atèu, omosexuau o non sabi ce qué. Jesús non demanaue pes identitats”.
(DIARI SEGRE, 8 de març de 2014)


text:
ISBN : 9040
176 pages
9.15 €
Andrieu Lagarda s’interessèt plan jove a l’occitan e amb qualques camaradas de licèu creèt l’Académie patoise. Puèi foguèt regent dins l’airal tolosan abans de venir professor de letras e d’espanhòl a Carbona. Son trabalh constant per l’occitan lo portèt a integrar la lenga dins sos corses en s’inspirar del metòde Freinet e de l’experiéncia d’Antonin Perbòsc. A agut una activitat intensa dins lo domeni de la lexicografia occitana amb la publicacion del Vocabulari occitan (1971), puèi en 1991 d’una òbra de vocabulari mai local Le trésor des mots d’un village occitan (sul parlar de Rivelh) e del diccionari bilingue occitan-francés/francés-occitan la Palanqueta (1998).
Es president fondador del Centre Regional dels Ensenhaires d’Occitan (creat en 1964). Foguèt president de l’Escòla Occitana e a mai conselhièr academic e responsable de formacion. Durant mai de trenta ans publiquèt dins la Dépêche du Midi una cronica d’Actualitat occitana qu’èra plan apreciada e seguida. Tanben collaborèt a la produccion de programas de ràdio e de television. Es membre onorari de l’Acadèmia Occitana-Consistòri del Gai Saber.
Es lo paire de l’occitanista e ispanista Crestian Lagarda.


text:
U.E. Bossòst 2 – R.C.S.O. Isle en Dodon 2
Partit estranh eth d’aguest dissabte en Bossòst. Començèc ara menuta damb era lesion de Marcos eth
nòste portèr que se dèc un patac ena celha contra eth garròt dera porteria e auec
de jogar era resta deth partit damb un vendatje en sòn cap. As 5 menutes,
Castex susprenie damb un shut des de luenh en un lançament de falta que Marcos
non podie arturar. Non joguèrem ben aguesta prumèra mietat, en tot èster fòrça
estàtics sense poder suspréne ara defensa francesa. Entà acabar d’apraiar es
causes, Lourde en posicion dubtosa profitaue un centre entà mercar eth
0-2. Siguec ua losa important que, en
aguesta prumèra mietat , pesèc fòrça e non poguèren reduir eth mercador abantes
deth descans. Ena mieja parte eth resultat ère de 0-2.
Ena
dusaua mietat es causes cambièren entà milhor. Domini totau dera U.E. Bossòst
qu’embarrèc en sòn camp ath Isle en Dodon que en compdades ocasions podec
creuar era linha deth sòn camp. Auérem moltes ocasions entà mercar, sustot en
lançaments de fauta ( er equip francés mos hèc moltes fautes) e de cornèrs. En
un lançament de fauta Felipe s’adelantaue ara gessuda deth portèr e mercaue eth
1-2. Jonathan auec ua bona ocasion, mès eth sòn shut siguec desviat entà cornèr
per Ridet. Un shut de Luis estec a punt d’entrar mès eth portèr francés artenhec
arturar era pilota. A manca de 5’
en un lançament de banda, Jaime plaçaue era pilota laguens der àrea e Paba
s’auançaue ara defensa e ath portèr francés entà mercar eth 2-2. Encara quedaue
temps entà sajar de virar eth mercador. Ena milhor ocasion dempús d’un centro
de Moha, Gachi tot solet dauant dera porteria, shutaue, mès eth sòn shut
passaue a tocar deth garròt dehòra dera porteria.
Ath finau, empat a dus gols que non deishe content
a cap des dus equips.
Era classificacion ei: Cazères e Mabroc 51, Pyrenées
Sud 39, U.E. Bossòst e St.Gaudens 36, Encausse 35, Luchon 33, Isle en Dodon 31,
Aurignac e Pointis-Inard 30, Boulogne 29, Etoile du Cagire 26.
Eth pròplèu partit jogam eth derby deth Portilhon en
Luchon, dissabte 18 de març tàs 20 :00 ores contra er equip locau.
U.E.
Bossòst: Marcos, Jaime, Borja, Felipe, Àlex, Luis, Paba, Llonch, Charles, Gachi
e Jonathan. Remplaçants: Javi, Moha e Marco.
Trainer: Jordi.
Tarjetes auriòles : Àlex, Luis, Jonathan.
R.C.S.O. Isle en Dodon : Ridet, Arexis,
Latapie, Saint Blancat, Brune, Sarniguet, Larrieu, Lourde, Dandre, Castex,
Bachet. Remplaçants : Roulet, Richer, Delavergne.
Trainer : Benech Vincent.
Tarjetes auriòles : Arexis, Latapie, Bachet.
Gols :
0-1 Castex (5’),
0-2 Lourde(30’),
1-2 Felipe (60’),
2-2 Paba (85’).
Arbitre: Venant Maxime.


text:
Vesitas teatralizadas de la vila de Lodèva
Descobrir Lodèva, descobrir Sant Frocan, l’an mila, per carrièras, demercé lo teatre e en musica, suls passes d’un sant legendari mes en scèna per despertar una memòria amb las questions del temps actual… vaquí lo subjècte de las vesitas teatralizadas Lo Miracle Frocan.
Qual es Sant Frocan ?
Avèsque de Lodèva de 949 fins a 1006, es un dels sants mai popular de l’istòria de Lengadòc. Per prene la mesura de son òbra, cal considerar lo contèxte ont se trapava Septimània aprèp la conquista de Charles Martel.
Se ditz qu’aqueste arrèsta los arabis a Peitièus en 732. Profiècha de la victòria per espandir las conquistas francas fins a la mar Mediterranèa. Deroís Narbona, Besièrs, Magalona, Nimes… Charlemagne pren la seguida de Charles Martel mas son Empèri capitarà pas de restablir Septimània venguda Gothia e los successors de Charlemagne dedican Gothia a un feodalisme ferotge : guèrras, brigandatges, usurpacions…
Filh d’una familha septimaniana rica installada dins Lodevés, Frocan ven avèsque de Lodèva al sègle desen, a un moment que la Glèisa de Septimània pròva de trapar una alternativa al feodalisme e al “ermàs” daissat per cinc sègles d’invasions. “La Patz de Dieu” es la responsa dels avèsques que – tot coma Frocan – ensajaràn de tornar fondar un cristianisme popular e umanist. Aquela vocacion s’espandirà al Nord de Leire mas es al Sud que nasquèt e que noirirà fòrça valors que son a l’origina de la civilisacion occitana dels sègles XII e XIIIens.
Un biais novèl de lausenjar lo patrimòni
Lo Teatre d’Oc foguèt un dels primièrs per enaussar la memòria d’un luòc, d’un personatge, d’un mestièr… A tal punt que ne farguèt un genre dramatic en plen. A l’ora d’ara es amenaçat per un consumisme que butan las ciutats a de “reconstitutions historiques” que son de cagadas istoricas per cantar l’Art coma l’Istòria.
Per parlar de St Frocan, la Rampe TIO vòl pas jogar d’aquel violon. Serià segurament partit de l’òbra de Leon Còrdas : Lo Misteri Frocan (1960) mai s’endevenià pas amb las possibilitats de la demanda lodevenca : una visita teatralizada e passejadièira dins sa ciutat ambienta. Alara, avèm vist mens gròs e altrament : un miracle. Lo tractam sus dos principis : una tradicion que baila de constrenchas e de repèris, una faula que pertòca lo passat e lo present.
Lo miracle Frocan tanben respond a una pagèla sacrada, al rapòrt vesible / non-vesible, tèrra / cèl, òme / dieu. A aqueste nivèl, òm s’avisa de la pauretat de la cultura occidentala cap a d’autras culturas que totas an una tradicion artistica per legir e inventar lo lengatge entre vida e mòrt. La tradicion occitana baileja qualques dralhas : la pastorala que seguís lo mistèri de la nativitat… D’autras son possiblas e l’art d’òc tot se poiriá mainar de la question. Dins l’estat de las possibilitats actualas, aquelas escomesas son calugas. Mas nos podèm pas aventurar cap a l’estela Frocan sens aquel enjòc. Tanben lo temptam.
Distribucion
- Escritura e mesa en scèna : Claude Alranq
- Comedians : Véronique Valéry, Thérèse Canet, Jérôme Dru, Yves Durand
- Creacion fòto : Bruno Vanbockstaël
- Creacion musica : Jérôme Dru
- Decòrs, accessòris : Patrice Blondeau
- Costums : Céline Arrufat
- Tecnica : Sergio Perera
- Coproduccion : Ville de Lodève
- Fotograf : Marc Ginot


text:
Translatio studiorum
529 : l’emperaire bizantin Justinian barra l’escòla filosofica d’Atenas e ne’n fai fugir sa còla de pensaires. Comença un eveniment màger per la pensada occidentala : la Translatio studiorum, lo transferiment daus estudis. Matiàs Gibert nos conta quela aventura que nos mena en Occitània. Nos desvela lo ròtle qu’i jutgueron sos intellectuaus e sa lenga. De’n primier publiadas dins lo jornau en linha Jornalet.com, las cronicas de la Translatio studiorum son reünidas dins quel obratge.
Un extrach :
Lengadòc e Provença an conegut mantes centres intellectuals de traduccion e de produccion filosofica entre los sègles XII e XIV, ont las comunautats josievas, de Narbona fins a Marselha, en passant per Besièrs, Montpelhièr e subretot Lunèl, son arribadas a un naut nivèl de coneissença e refinament filosofic, en tradusent d’òbras aràbias, en mantenent una correspondéncia amb de figuras intellectualas de l’epòca coma lo grand Moïses Maimonid.
Disponible notadament sus 7switch, Decitre.fr e iBooks.


text:
Gerard de Cremona
Gerard de Cremona (en latin: Gerardus Cremonensis) (c. 1114–1187) èra un traductor italian d'òbras scientificas aràbias trobadas per las librariás abandonadas de Toledo.
Foguèt un dels pus importants erudits eissits de l'Escòla de traductors de Toledo que reviscolèt l'Euròpa medievala al sègle XII en li transmetre la coneissença aràbia, grèga e josieva en astronomia, medecina e autras sciéncias, la fasent disponibla per tota persona sabent legir. Una de sas pus celèbras revirada es l' Almagest de Claudi Ptolemèu a partir dels tèxtes en arabi trapats a Toledo. Li foguèt atribuit per error la traduccion del Canon de la medecina d'Avicena.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ "Inventions et découvertes au Moyen-Age", Samuel Sadaune, p.44


text:
Cicle 2
La mair que minja peish. Après qu’ei lo torn deu pair. Quan hè hred que's hican
en ronda. Que nada hèra plan e viste.
Palomà e Naís
- Détails
- Catégorie : Cicle 2
-
L'ors polar que minja peish. Quan l'ors polar tròba un clòt, qu’aten e quan e i a fòcas, que'us balha un còp d 'urpas.
Emiliena e Melina
- Détails
- Catégorie : Cicle 2
-
Los Inuits que prenen un caic ta anà r a la pesca. Que hèn los batèus dab pèth de fòcas que las hemnas cosen.
Loan e Cristian
- Détails
- Catégorie : Cicle 2
-


text:
Escrich per TheoBajon lo 12 decembre de 2016 - Pont -
Pònt pontificau dau Comtat Venaicin
Lo pònt Sant-Beneset, comunament dich Pònt d’Avinhon, es un pònt bastit en 1177-1185 en riba senèstra dau Ròse, dins la vila d’Avinhon en Provença. Sus la segonda de sei quatre arcas se bastiguèt la capèla de Sant Beneset, e la capèla de Sant Nicolau. Es inscrich a la lista dau Patrimòni de l’Umanitat de l’UNESCO dempuèi 1995. En 1669, un aigat de Ròse emportèt plusors arcas de pònt per laissar pas que lei quatre que coneissem...
N'en legir mai
Escrich per TheoBajon lo 30 novembre de 2016 - Edifici religiós -
Castèu Pontificau
Lo Palais dei Papas es lo simbòl dau raionament de la Glèisa sus l’Occident crestian au sègle quatòrze. Edificat a partir de 1335, en mens de vint annadas, es l’òbra principalament de dos papas Beneset XII e Clamenç VI. Lo monument es lo mai important palais gotic d’Occident (15 000 m2 de posta), e presenta au visitor mai de vint luòcs. Fabulós decòrs de frescas de l’artiste italian Matteo...
N'en legir mai


text:
17/06/2014
La legenda de Castèl Brun per Joan-Loís Leveque
Jean-Louis Lévêque, président de Novelum-IEO Périgord, a réalisé de nombreuses études sur les origines occitanes des noms de lieux en Périgord; c'est également un auteur de contes pour enfants en occitan. A la suite de son premier ouvrage paru en 2012 , « La legenda daus Vinhairac », l'auteur sort la semaine prochaine « La Legenda de Castèl Brun » conte fantastique selon le même concept : un livre illustré bilingue occitan/français avec un CD.
« Lo libre bòta en situacion los dires de velhadas contats per un vielh òme, Sicari. Queste còp, l'istòria se debana dins lo chasteu bastit sur una riba de la Dordonha, que semble a lo de Castelnau. Lo Chivalier Guilhem de Castèl Brun, voliá far bastir un pont sur la granda aiga e zo prometet a sos vilatjauds. Mas, fauta d'argent, podiá pas tener sa promessa e risquet de perdre son onor. Laidonc deguet signar un pache emb l' Aversier, un esser terriblament malefic, pieg que lo diable! Mas, migretz-pas, las chausas van s'adobar a la fin... Per iò, quilhs contes me donan la possibilitat de far tornar descubrir aus jòunes que nòstre pais de Perigòrd es magic e de lor presentar quauquas unas de sas creaturas fantasticas. Lo còp passat, qu'era lo Leberon, queste còp, lo diable e l'Aversier, e tot aquò , dins un contexte istòric realiste, a l'atge mejan, dau temps d'Alienòr d'Aquitània ». Et pourquoi une édition bilingue avec un CD ? « Pour faciliter l'accès à tous et faire entendre la langue occitane aux plus jeunes». Cette série d'ouvrages convient parfaitement au jeune public qui découvrira une occasion de mieux faire connaissance avec les légendes et les créatures fantastiques du Périgord, avec de belles illustrations de Philippe Girard....Et ceci, dans la langue qui les porte le mieux et le plus naturellement.
Denis Gilabert.
« La legenda de Castèl Brun », de Joan-Loís Leveque, illustré par Felipe Girard, 33 pages +CD Audio, prix de vente 13€, aux éditions Novelum-IEO Périgord 95, route de Bordeaux - 24430 Marsac sur l'Isle, tel 0553087650. Prochainement en librairie.
13:07 Publié dans Actualitats, actualité, Literatura en òc | Tags : la legenda de castèl brun, jean-louis lévêque, novelum, ieo perigord | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Institut d'Estudis Occitans
11, carrièra Malcosinat
31000 Tolosa
Tél.: 09.62.56.09.91
- 2007-2017 : 10 ans de la Comission Toponimica Occitana
- Jornada d'InFormacion : 18/11/2017 - Mèfi : ANNULADA
- N'i a pro d'èsser mespresats !
- Las ajustas lengadocianas
- Bonas vacanças d'estiu de 2017 !
- Lo n°160 d'Anem Occitans es sortit !
- Novèla edicion actualizada del diccionari Francés-Occitan de Cristian Laus en çò de IEO Edicions
Jeudi 1er février 09:37-10:37 - Luòc: Anglet
La commune d’Anglet propose un CDD de trois mois afin de réaliser le contenu d’une exposicion permanent e dédiée à spécifiquement à la langue et à la culture occitane-gascone. Ne saber mai
Jeudi 1er février 10:47-11:47 - Luòc: Pau
La FIMOC propose une mission de service civique afin de mener une enquête sociolinguistique relative à la place des médias occitans dans la société. Ne saber mai
Una formacion a distància dispensada pel Centre de Formacion Professionala d’Occitània Miègjorn-Pirenèus dins un nivèl intermediari d’occitan e dins los dialèctes languedocian e gascon.
Objectius de la formacion :
-
Consolidacion e valorizacion dels aquesits en lenga occitana modèrna per aténher lo nivèl B2 del Quadre Europèu Comun de Referéncia per las Lengas (QECRL) en occitan lengadocian e gascon.
Programa :
- Lenga occitana : Corses teorics en grop. Aprigondiment de las competéncias en sintaxi, redaccion e expression orala. Trabalh en interaccion. Tutoratge individualizat. Perseguida d'un trabalh aprigondit sus la compreneson, sus l'expression orala e escricha de la lenga.
- Mesa en situacion : un estagi de 35 oras dins una estructura emplegaira ont l’occitan i es la lenga de trabalh mai correnta.
- Cultura e patrimòni : Intervencions e conferéncias suls d'aspèctes màgers de la cultura occitana ; descobèrta del patrimòni occitan de la Region Miègjorn-Pirenèus.
Una formacion al ras de l’ostal :
-
Ensenhament a distància amb la ret Pyramide de la Region Miègjorn-Pirenèus.
-
Trabalh individual a domicili.
-
Visioconferéncias – tutoratge individualizat – estagis en immersion.
Pels salariats e demandaires d’emplec, los fraisses de la formacion son preses en carga pel Conselh Regional de Miègjorn-Pirenèus, amb l’ajuda del Fons Social Europèu.
Contacte :
Centre de Formacion Professionala d'Occitània Miègjorn-Pirenèus - 11 carrièra Malcosinat – 31000 Tolosa - cfpo.mp@gmail.com – Tel/Fax : 05 61 23 99 51 – www.cfpoc.net
Eveniments associats
- Formacion a la lenga occitana nivèl B2 pel CFPO-MP :
Del lundi 1er février 2010 al jeudi 30 septembre 2010
Luòc : 14 sites en Midi-Pyrénées : Colomiers, Labège, Saint Gaudens, Vic-en-Bigorre, Auch, Cahors, Foix, Figeac, Valence d’Agen, Montauban, Decazeville, Millau, Albi, Castres.


text:
08/11/2013
"Toponimia celta 2" per Joan-Loís LEVEQUE
En idronimia (noms de cours d'eau), l’eiritatge gallés es tanben important. Condat ven directament de °condate, que voliá dire lo confolent, lo junhent de l’aigas. Beurona, qu’es lo nom de mai d’una aiga de Perigòrd, a per etimologia lo celte °bebros-unna, que se pòt revirar coma « la ribiera daus castòrs ». Los vilatges que s’apelan Lo Chambon son presque totjorn bastits dins un cingle, dins una corba de ribiera, perqué queste mot ven dau gallés °cambo, que voliá dire la mesma chausa. E coma las terras son totjorn de bona qualitat dins las corbas de ribiera, Chambon fuguet sovent comprés coma « champ bon »…
Los gallés useren dau sufixe gallés -ialo per formar daus noms de vilatges bastits dins una esclarzida au mitan de la forest. Emb lo temps, es probable que -ialo signifiesse simplament « vilatge » o « borg ». Occitanizat en -uelh, queste suffixe se tòrna trobar dins Maruelh (lo grand vilatge), Valuelh (lo vilatge daus pomiers) o enquera Eissiduelh (lo vilatge naut, nòble).
E segur podiam pas evocar la toponimia d’origina gallesa sens parlar de Perigòrd, que representa l’evolucion dau celte petro corios, quò es a dire « los quatre clans ». Vesetz que nòstres ancessors gallés pensavan desjà que Perigòrd era format de quatre ranvers, mas queraque, agueren pas mestier de lor balhar un nom de color per los desparelhar.
Joan-Loís LEVEQUE
Les commentaires sont fermés.


text:
Per uech personas :
– 250 g de farina.
– 1/2 culher a cafe de sau.
– 50 g de sucre.
– 3 uòus.
– 2/3 de litre de lach (66 ml).
– 80 g de burre.
1/ Dins un topin, botar de la farina tamisada, lo sau e lo sucre. Far una font e i cassar los uòus. Boirar un brave moment.
2/ Sans far deus grumeus, adjúnher, pitit a pitit, lo lach d’aici a aver una pasta omogena e fluida.
3/ Sus un fuòc doç, dins una granda padela, far fondre 50 g de burre. Se mesfiar de ne pas le far brunir. I versar doçament la pasta e cubrir. Far cueire dietz minutas (sus fuòc plan doç). Velhar de ne pas far de projeccions e a ço que lo bolaigo daura sens bruslar. Puei, lo retornar sus una ‘sieta.
4/ Far fondre lo restant de burre dins la padela e i far cueire lo bolaigo sèt minutas de mai, sus l’autre costat.
5/ Far glissar lo bolaigo dins l’asieta dau servici. Eventualament, adjunher un pauc de sucre en grun.
Lo servir chaud o tiède. A minjar emb un (o dos, o tres) veire(s) de citre.


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dimarts, 29 de setembre de 2015
Quauques conclusions tiradas deu resultat de las eleccions en Catalonha.
Los partits independentistas (Junts per Sí e CUP) qu'an guanhat las eleccions, dab quasi 48 % deus vòts amassa, çò qui'us confereish la majoritat absoluta au parlament.
La victòria relativa de Junts per Sí qui n'a pas obtiengut la majoritat absoluta que provocarà possiblament la fin d'Artur Mas com a president de la Generalitat, com ac exigeish la CUP qui serà convidada a compartir los fruts de la votacion. Que serà la CUP qui harà o des.harà la lei en Catalonha, puishque shens lo supòrt de la CUP, Junts per Sí non pòt governar.
Ciutadans, partit centrista estacat a l'unitat d' Espanha, qu'ei la fòrça qui puja en Aran, com en Catalonha e en la rèsta d'Espanha. Junts per si, lista sostienuda per l'actuau sindic d'Aran e arribada prumèra en Aran (31% deus vòts), qu'a obtienut sonque 25 vòts d'avança sus Ciutadans. Lo navèth deputat aranés que serà d'aquesta dusau formacion gràcias au sostien previsible d'auts partits anti-independentistas . Lo messatge, aquiu, qu'ei clar: los Aranés que vòlen demorar espanhòus a tot hòrt. Qu'ac sabèvam dejà.
Alavetz, e vòlen deishar Espanha los catalans? Que sembla que non, en realitat. Segur que vòlen un cambi pregon , totun que'u vòlen entà Espanha, meilèu que non entà Catalonha. Dab solament 47,8 % deus vòts, los partits independendistas n'auràn pas la legitimitat sufisenta tà poder declarar e impausar l'independéncia de manèira unilaterau. Totun, la revolucion qu'aurà de's har en Espanha se los Espanhòus non vòlen que los partits independentistas progressen mei. L'independentisme que jòga lo ròtle d'espante envèrs Espanha e que'n serà lo carburant entà la refòrma constitucionau espanhòla. Espanha qu'aurà de revisar completament la constitucion e cambiar de foncionament. Atau qu'ei lo messatge catalan.
E clar, lo referéndum sus l'independéncia catalana qu'aurà de's har e que's harà, un còp la constitucion espanhòla reformada.
dijous, 24 de setembre de 2015
J-3
E, tà clavar, un punt que'm chepiqueja com a gasconofòne. Los vòts deus aranés e seràn plan comptabilizats a despart com a expression deu dret a decidir deu pòble aranés? Ahar de seguir...


text:
vendredi, 12 mai 2017
COOPERACION ENTRE " LA SETMANA " E " LO JORNALET " .
Après qualques jorns de discussions amb lo conselh de la Federacion Interregionala dels Mèdias Occitans (FIMÒC), que los dos mèdias ne fan partida, La Setmana e Jornalet venon de validar un acòrdi de cooperacion amb la tòca d’afortir e melhorar la premsa en occitan.
D’un costat, lo redactor en cap de Jornalet collaborarà a l’escritura de la version papièr de La Setmana, çò que pòt permetre de desvolopar cèrts subjèctes, dont qualques unes publicats d’en primièr en linha sus Jornalet, en los presentar d’un autre biais. A la diferéncia del numeric, pensat per legir lèu, comentar, debatre e partejar suls rets socials, la premsa de papièr permet de presentar de tèmas en prigondor.
En mai d’aquò, lo partenariat tòca tanben la cooperacion entre los dos sits Internet de La Setmana e de Jornalet que poiràn reproduire liurament lors contenguts.
Enfin, los dos mèdias faràn de reünions periodicas per parlar de l’actualitat, escambiar d’informacions e partejar lo trabalh.
Lo primièr numèro de La Setmana en cooperacion amb lo redactor en cap de Jornalet serà lo 1078, datat del 9 de junh de 2017.( Info / Lo Jornalet ) .
08:34 Publié dans Actions, Actualités, Associations, Blog, Bons plans, Coup de coeur/Coup de griffe, Débat/Forum, La Lettre de Pais Nostre, Politique, solidaritat, Soutien | Lien permanent | Commentaires (0) | Facebook
Les commentaires sont fermés.


text:
Republica Catalana
La Republica Catalana, es una de las denominacions que prenguèt Catalonha long de l'istòria quora s'es proclamat subjècte juridic e politic sobeiran jos forma d'estat. Es l'objectiu simbolic de la luta politica d'una part del movement independentista catalan.
Es estat proclamada, en maitas ocasions:
- Al sègle XVII pels Braços Generals presidits per Pau Claris en l'an 1641
- Durant lo sègle XIX per Napoleon Bonaparte en l'an 1810 e tanben en l'an 1873 per Baldomer Lostau
- Durant lo sègle XX per Francesc Macià en l'an 1931 e per Lluís Companys, que en 1934 proclamèt l'Estat Catalan.
- En 2017 pel President de la Generalitat Carles Puigdemont après lo Referendum sus l'independéncia de Catalonha, e mai que la suspende immediatament per tal de permetre una mediacion internacionala. Posteriorament, lo 27 d'octobre, lo Parlament de Catalonha proclamèt la Republica.[1]


text:
Givenchy-en-Gohelle
Givenchy-en-Gohelle es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La vila se tròba en la arrondiment de Arras mas se situa en la banlèga de Liévin (arrondissement de Lens).
La ville se trouve dans l'arrondissement d'Arras mais se situe dans la banlieue de Liévin (arrondissement de Lens).
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo vilatge de Givenchy a #èsser entièrament destruit en lo moment de la Primièra Guèrra mondiala, dempuèi 1914.
Le village de Givenchy a été complètement détruit lors de la Première Guerre mondiale, dès 1914.


text:
Prenguèri a la seccion "sociologia" de la Mediatèca de Chicago lo DVD Mémoires d'immigrés, l'héritage maghrébin de Yamina Benguigui(que, en la googlizant, ai descubèrt qu'èra la meteissa que la qu'es al govèrn, de còps que i a, soi completament tònia). Es un documentari compausat de tres capitols d'un cinquantenat de minutas cadun : "los paires" que parla dels primièrs immigrats magrebins, "las maires" que rejonhèron "los paires" quand se metèt en plaça lo regropament familial e "los enfants", la famosa segonda generacion. Testimoniatges, emocions, explicas. Un documentari fòrça interessant. Benlèu lo coneissètz ja que data de 1997 (òc, ai tres trins de retard mai!), mas se lo coneissètz pas, agachatz-lo. Es tanben de mostrar a totes los freules de l'opinion politica que pensan que "d'arabs, n'i a tròp". Benlèu qu'aquò los farà soscar.
Rai aquí parla dels arabs, mas es un testimoniatge de totes los qu'emigran... De qué chifrar un pauc.
Agachable sus Youtube, trobable dins totas las mediatècas :


text:
14/03/2015
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 15 de març a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Patric Ratineaud per parlar de la 7esma edicion de la Jornada dau chant occitan que se debanara a Nontron e au Bordelh lo 21 de març.
De veire lo site de l' UOCC : http://union-occitane-cch.net/ o contactar lo 0553561753.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
Les commentaires sont fermés.


text:
Lei contes dau Ventor
Lo Ventor lo vesèm dins tot lo comtat e ara i a benlèu un lop que nos regacha d'amont naut ! Perque lo lop es tornat dins nòstrei montanhas après un sègle d'abséncia. Vos contarai d'istòrias de nòstrei vilatges en francés e en provençau "ounte se n’en passo mai que dins uno coucourdo" ont i a de curats pas coma leis autrei, ont de pastres legisson dins leis estelas e ont la petada d'un ase anoncia la mòrt.
Contes d'una nuèch d'ivern
Un ser de Nadau dins la Crau, la nèvia èra tombada belament, au mens 50 centimetres, impossible d'anar a la messa de mièja-nuèch, la glèisa èra tròp luènh.
La familha aviá decidat de festejar Nadau coma que vague, e aviá convidat aquelei que s'èran trobats blocats per la nèvia.
L'aviá un pastre dau Ventor, vengut crompar d'anhèus, un carretièr que veniá d'Arle, un carpentrassian vengut caçar lo canard, un monge convèrt de la Montanheta. Totei aquestei gents èran blocats per la nèvia.
Lo baile èra urós d'ofrir l'ospitalitat a aquestei gents dins son mas, obligats de festejar Nadau luènh de sei familhas. Lor diguèt : "per rengraciar dau vòstre repais, cadun contarà una istòria aqueste ser !".
E es ma femna que començarà.
Emb Marie Madeleine Martinet que canta d'aires tradicionaus de Provença e d'Occitània.
Magnan, Trac'conté !
Una longa istòria d'amistat liga lo TRAC a l'escrivan Pierre Magnan, creator entre autrei dau comissari Laviolette. Dins Magnan, Trac'conté !, dos comedians e un musician se tòrna trobar a l'entorn d'unei tèxtes de Magnan dichs coma de contes. Lei contaires, la musica e lei cançons nos faràn viatjar dins l'univèrs de Magnan : de terradors rufes e misteriós ont vivon d'estranhs personatges arrapats a sa tèrra, e que pòdon de còps fargar de trapèlas redotablas ò mostrar una deliciosa e maliciosa umanitat.


text:
Dampierre-en-Yvelines
Dampierre-en-Yvelines es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Yvelines e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Al Sègle XVII, Charles de Lorraine, archevêque de Rems e cardinala, i #far bastir un castèl fòrt.
Lo pòrti de Luynes #èsser proprietari del castèl de Dampierre, e lo #decorar a grands frescs.
Pel decrèt préfectoral de la , Periodic oficial de la e efièch al 1er Modèl:En julhet 1974, la municipalitat de Maincourt-sus-Yvette a ligat a la municipalitat de Dampierre per fusion-associacion e la notícia comuna se truca Dampierre-en-Yvelines. Lo còdi Insee de la municipalitat de Maincourt èra 78357.
Au Sègle XVII, Charles de Lorraine, archevêque de Reims et cardinal, y fit construire un château fort.
Le duc de Luynes fut propriétaire du château de Dampierre, et le décora à grands frais.
Par l'arrêté préfectoral du Mes invalid (juin), Journal officiel du Mes invalid (juin) et effet au Modèl:1er juillet 1974, la commune de Maincourt-sur-Yvette est rattachée à la commune de Dampierre par fusion-association et la nouvelle commune s'appelle Dampierre-en-Yvelines. Le code Insee de la commune de Maincourt était 78357.


text:
Títol : Lenga de pelha
Autor : Joan-Pau Verdier
Editor : IEO Edicions
Data d’edicion : 2017
Genre : cronicas radiofonicas
Lenga : occitan lemosin
Tà'n saber mei
Aqueth obratge qu'ei ua seleccion de vint e dus bilhets de la cronica de Joan-Pau Verdier qui's pòt enténer dens l'emission Meitat chen, meitat pòrc de France Bleu Périgord.
L'autor que i balha la soa vision de l'anar deu monde, que i denóncia lo rapòrt a l'argent e au poder, çò de politicament corrècte e la soa fraseologia, los extremismes, las bancas, las presons...


text:
31/08/2014
Agòst de 2014
• Vergonha als calucs de Dieu qu'an decapitat James Foley, jornalista american de 40 ans en Siria.
• Vergonha a l'epidèmia Ebola que fa bravament de mòrts en Africa de l'oèst e que se pòt escampilhar.
• Vergonha a l'estat del monde qu'es pas gaire polit (Irac, Libia, Siria, Ukraina, Palestina…).
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Robin Willians, Lauren Bacall e Ménie Grégoire.
Priorat del Salvatge (12)
28/08/2014
24/08/2014
21/08/2014
19/08/2014
12/08/2014
07/08/2014
Montredon ièr a ser
05/08/2014
George and ieu
Pel primièr còp de ma vida, la dimenjada passada a Tolosa, soi dintrada dins un
magasin establiment What else. S'avètz pas mai a far, un jorn, anatz i far un torn, aquò val l'enquista etnologica. Ja, quand dintratz, avètz tres tipes o filhas que se sarran, vestits de negre de cap en pè, per vos aculhir. Òm se diriá a cò de Boucheron plaça Vendôme a París. Après, cal anar crompar lo cafè en naut (sai pas se totes los establiments son en duplex, benlèu qu'es calculat que quand òm monta òm se'n crei mai). Tot aquel cinèma per de cafè molgut… Es de segond gra, non ? Sètz filmats per una version novèla de Las preciosas ridiculas ? O cal veire. Lo personal es de veire mas cal tanben agachar la practica. Lo melhor es que, en fin d'enquista, podètz beure un cafè a gratis. Avètz pas qu'a demandar de tastar tala o tala capsula de color. Puèi tornatz sortir de la farsa.
Espère pas qu'una causa : legir la visita de nòstre Monta-Mametas nacional a l'establiment de Montpelhièr.
Espère pas qu'una causa : legir la visita de nòstre Monta-Mametas nacional a l'establiment de Montpelhièr.
Inscription à : Articles (Atom)


text:
Nombre
Lei nombres son d'entitats abstrachas utilizadas dins lo comptatge e la mesura, e que permeton, per mejan dau calcul, d'accedir en d'informacions novèlas. Son presents dins lo lengatge e dins fòrça activitats umanas. En particular, la sciéncia modèrna existiriá pas sens elei, e lei tecnicas numericas jògan un ròtle de mai en mai important dins nòstrei societats. Lei matematicas son la disciplina que, dempuei l'Antiquitat, estúdia lei nombres, n'aprefondís la conoissença, e n'alarga la portada per de generalizacions successivas.
Somari
Remarcas terminologicas[modificar | modificar la font]
Chifra[modificar | modificar la font]
Una chifra es un caractèr utilizat per escriure un nombre o un numèro dins un sistèma de numeracion. Una error frequenta es de confondre lei nocions de « chifra » e de « nombre » (una error analòga seriá de pas destriar lei nocions de « letra » e de « mot », o la letra a de la preposicion a).
Per exemple (en numeracion decimala):
- 18 es un nombre de doas chifras,
- 25 − 17 = 8 (resultat d'una operacion) es un nombre e non pas una chifra, e mai son escritura decimala compòrte una soleta chifra.
Numèro[modificar | modificar la font]
Un numèro es una lista de chifras que sièrve pas a comptar o a mesurar e que jòga generalament lo ròtle d'una etiqueta numerica: per exemple, un numèro de telefòn.
Tipes de nombres[modificar | modificar la font]
Existisson divèrs tipes de nombres; per òrdre de generalitat creissenta, citem: leis entiers naturaus, lei nombres entiers, lei nombres decimaus, lei nombres racionaus, lei nombres reaus, lei nombres complèxes (puei encara d'autrei coma lei qüaternions, leis octonions...).
Se'n fa aicí una presentacion informala, onte se classa leis ensembles de nombres segon l'òrdre precedent.
Entiers naturaus[modificar | modificar la font]
Lei nombres pus familiars son leis entiers naturaus, elements de l'ensemble , utilizats per lo comptatge: 0, 1, 2, 3, ... Se i definís doas operacions: l'addicion e la multiplicacion.
Per còntra, la sostraccion pausa problèma: se pòt que la diferéncia de dos entiers naturaus siá pas definida dins ; per exemple, se i pòt pas definir d = 2 − 4 perque existís ges d'entier naturau d tau que 4 + d = 2. Se ditz que l'eqüacion 4 + d = 2 d'inconeguda d a pas de solucion dins .
Nombres entiers[modificar | modificar la font]
Per obviar a aquela dificultat, se definís de nombres novèus, que son leis entiers (estrictament) negatius, permetent de donar sens a una sostraccion coma la precedenta: 2 − 4 = −2. Un tau nombre se pòt interpretar concretament en tèrmes comptables coma un deute. Per exemple, s'una persona dispausant de 2 èuros crompa un article de 4 èuros (lo comerciant li fasent crèdit), dispausarà finalament d'una soma de 2 − 4 = −2 èuros; autrament dich, aurà un deute de 2 èuros. Leis entiers negatius s'utilizan correntament dins l'escala dei temperaturas: una temperatura de −3 °C es 3 °C en dessota de 0 °C.
L'ensemble constituit deis entiers naturaus e deis entiers negatius se nòta (l'iniciala de l'alemand Zahl, « nombre »; Zahlen au plurau) e seis elements son lei nombres entiers, que generalizan leis entiers naturaus. Se i definís tres operacions: l'addicion, la sostraccion e la multiplicacion. Se ditz que l'ensemble , provesit de l'addicion e de la multiplicacion, es un anèu commutatiu.
Per còntra, la division pausa problèma: se pòt que lo quocient de dos entiers siá pas definit dins ; per exemple, se i pòt pas definir lo quocient perque existís ges d'entier r tau que 3 r = 2. Autrament dich, l'eqüacion 3 r = 2 d'inconeguda r a pas de solucion dins .
Nombres racionaus[modificar | modificar la font]
Una segonda generalizacion permet de tractar la dificultat: se definís lei nombres racionaus. Cadun d'elei s'escriu coma una fraccion r = p / q de dos entiers p, q onte q es diferent de 0, per exemple 2 / 3, o (−3) / 4 = 3 / (−4) que se pòt tanben escriure −3 / 4; la fraccion representa lo quocient dei dos entiers. Lei racionaus generalizan leis entiers, car tot entier n es lo racionau n / 1.
L'ensemble dei nombres racionaus se nòta (l'iniciala de quocient). Se i definís quatre operacions: l'addicion, la sostraccion, la multiplicacion e la division. Se ditz que l'ensemble , provesit de l'addicion e de la multiplicacion, es un còrs commutatiu.
En escritura decimala, lei nombres racionaus se caracterizan per la periodicitat de son desvolopament: a partir d'una cèrta posicion, un grop de decimalas se repetís. Per exemple:
253 / 700 = 0,36 142857 142857 142857..., onte lo grop de decimalas 142857 (sonat periòde dau desvolopament) se repetís indefinidament après la segonda decimala.
Nombres decimaus[modificar | modificar la font]
Lei nombres decimaus son lei racionaus que se pòdon escriure coma lo quocient (onte e ) d'un entier e d'una poténcia de 10. Se caracterizan per un desvolopament decimau finit, valent a dire que sei decimalas son totei nullas (e s'escrivon pas) a partir d'una cèrta posicion: per exemple:
- 3 / 25 = 12 / 102 = 0,12 es decimau
- 1 / 3 = 0, 333 333 333... o es pas.
La soma e lo produch de dos nombres decimaus son tanben de nombres decimaus (mai pas lo quocient en generau).
L'ensemble dei nombres racionaus se nòta (l'iniciala de decimau). Provesit de l'addicion e de la multiplicacion, es un anèu commutatiu.
Nombres reaus[modificar | modificar la font]
Lei nombres reaus comprenon totei lei nombres utilizats dins de mesuras. Generalizan lei nombres racionaus, car coma elei, an un desvolopament decimau, mai aquest es pas necessariament periodic.
Per exemple:
- lo nombre es la longor de la diagonala d'un carrat qu'a per costat c = 1: se saup dempuei l'Antiquitat qu'aqueu nombre reau es pas racionau: se ditz qu'es irracionau.
- lo nombre es la circonferéncia d'un ceucle qu'a per diamètre d = 1: se saup dempuei lo sègle XVIII (foguèt demostrat per Johann Heinrich Lambert) qu'aqueu nombre reau es irracionau.
L'ensemble dei nombres reaus se nòta (l'iniciala de reau). Se i definís quatre operacions: l'addicion, la sostraccion, la multiplicacion e la division. L'ensemble , provesit de l'addicion e de la multiplicacion, es un còrs commutatiu.
De mai, es totalament ordenat: existís una relacion d'òrdre totau notada « » que permet de comparar dos reaus x, y quins que sián.
Finalament, se pòt representar l'ensemble dei nombres reaus per una drecha (la « drecha reala »), cada nombre reau x correspondent au ponch (unic) de la drecha qu'a per abscissa x.
Nombres complèxes[modificar | modificar la font]
Existís pas de nombre reau qu'a per carrat −1. Aquesta impossibilitat menèt de matematicians italians dau sègle XVI a l'invencion de nombres novèus, sonats inicialament nombres imaginaris (en oposicion a nombres reaus), e que son nom actuau es nombres complèxes. Lei nombres complèxes son leis expressions , onte x, y son dos reaus sonats respectivament partida reala e partida imaginària dau nombre complèxe z, e es un nombre complèxe que (per definicion) verifica la relacion:
Generalizan lei nombres reaus, car per tot reau x:
- ; autrament dich, lei nombres reaus son, entre lei nombres complèxes, aquelei qu'an 0 per partida imaginària.
L'ensemble dei nombres complèxes se nòta . Se i definís una addicion e una multiplicacion; per definicion, se x, y, u, v son de reaus:
L'ensemble , provesit de l'addicion e de la multiplicacion, es eu tanben un còrs commutatiu.
Se pòt representar l'ensemble dei nombres complèxes per un plan (lo « plan complèxe »), cada nombre complèxe correspondent au ponch dau plan qu'a per abscissa x e per ordenada y.
En defòra dei matematicas, que n'an desvolopat fòrça l'estudi e onte son venguts indispensables dins fòrça domenis (comprés l'estudi dei nombres entiers), lei nombres complèxes s'utilizan en fisica (en particular: teoria dei corrents alternats, fisica qüantica).
Cadena d'inclusions[modificar | modificar la font]
Lei generalizacions successivas que se vèn de citar de la nocion de nombre son resumidas dins aquesta cadena (onte cada ensemble es un sosensemble pròpri dau seguent: leis ensembles son totei diferents):
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (en) John H. Conway & Richard K. Guy, The Book of Numbers, Springer-Verlag, 1996, 310 paginas.


text:
Olimp
Lo mont Olimp (en grèc ancian Ὄλuuπoς / en Latin Ólympos, en grèc modèrne Όλuuπoς / (Ólimbos) es lo mont mai naut de Grècia, amb un suc a 2 917 mètres. Fa partit de la cadena del meteis nom. Olimp es tradicionalament lo domeni dels dieus de la mitologia grèga. Es dins l'un dels dètz pargues nacionals de Grècia.
Somari
Etimologia[modificar | modificar la font]
L'etimologia es pas fixada existís mai d'una:
- La primièra, se basariá sonque sus d'elements d'origina Indoeuropèus. Atal los tèrmes grèc ancian: ollumi (« copar », « rasar », « destruire »), oloos (« destructor », « mortal ») o oulē (« copadura », « talhada ») permet de pausar un tèma olu- significant : « copar », « talhar », « dalhar », « rasar ». E la finala -mpos, aquel sufixe es atestat dins mai d'una lengas indoeuropèas dins d'adjectius indicant una situacion, una posicion o una orientacion. Doncas Olumpos auriá podut significat d'en primièr: « situat en posicion talhada » o « copant lo passatge ». Se sap que l'Olimp èra gaireben pertot impassable e aquel mont longtemps foguèt considerat pels Ancians coma èssent una frontièra separant la Tessalia de la Macedònia o, melhor, la Grècia antica del continent europèu mai septentrional[1].
- La segonda, seriá qu'« Oulumpos » (coma per Omèr) vendriá de l'indoeuropèu e seriá constituit de las racinas *wel- (« tornar », « s'enrotlar » – a l'origina, per exemple, de l'alemand Wolke : « nívol »,) e *ombh- (« causa redonda », « suc » – vejatz per exemple lo latin « umbo » designant la partida bombuda d'un boclièr). Lo sens de Olympos seriá aquel de « mont que los nívols s'enròtlan a l'entorn del suc ». Lo mot vendriá del Protoindoeuropèu *wol-*omb e seriá estat desformat en Olumpos pels Grècs quand adoptèron aquel mot.
- Une origina comuna amb « cèl » (oc) o una autra amb « holy » (ang) e « heilig » (all) = « sant » son tanben possibles.
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo mont Olimp s'espand al nòrd de Grècia prèp de la còsta Egèa, al tèrme de Tessalia e de Macedònia. L'Olimp es un mont d'aparéncia massissa, se levant subte en mai d'un luòc e bordada de grands vabres. Fòrça boscat suls penjals inferiors, son vaste som rocasut es cobèrt de nèu la majora partida de l'an.
La primièra pujada coneguda se faguèt en 1913 per D. Baud-Bovy, F. Boissonas et K. Kakalos.
Mitologia[modificar | modificar la font]
Perque lo seu som demòra amagat als mortals pels nívols, l'Olimp es atal un luòc de vacanças que los dieus grècs aviá elegit per demorança per passar lor temps a festejar (lor bevenda favorita es lo celèbre nectar e consomavan l'ambrosia que los fasiá imortals) e a contemplar lo mond.
Omèr descrit aquel luòc coma ideal e pasible, isolat de los temperis coma la pluèja, la nèu o lo vent, que los dieus podavan viure dins un parfècte bonaür. Aqueles i avián causit lo domicili aprèp aver rebutat los Titans, Ofion e Tifon.
Als Olimpians de la primièra generacion, Zèus, Poseidon, Ades, Demetèr, Estia e Èra, s'apondèron sièis autres dieus de la generacion segeuenta que descendon de Zèus, subretot per d'unions extraconjugalas. Malgrat que la tradicion compta los Olimpians al nombre de dotze, quatorze dieus an, segon las versions, èran d'aquel grop, jol contraròtle de Zèus. S'explica per exemple aquelas variacions del fach qu'Ades podava pas demorar sus l'Olimpe perque regnava sul monde sosterren dels Enfers. Efèst, Dionís, Poseidon e a vegadas Ermès s'absentèron torn a torn de la liste.
Cal pas confondre amb lo sanctuari d'Olimpia, situat dins lo Peloponés.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Dictionnaire des noms de lieux – Louis Deroy e Marianne Mulon Le Robert, 1994) (ISBN 285036195X)


text:
Revista Reclams
Editoriau
Au parat de l'amassada generau ordinària e extraordinària deu 1èr de julhet passat – entà las duas previstas lo 17 de junh, ne i avè pas avut lo quorum – com previst, quauques decisions qu'estón presas a perpaus de las modalitats d'adesion a l'associacion e d'abonament a la revista.
D'ara enlà, mantuas possibilitats que son auheridas :
– adesion a l'associacion : 10 € ;
– abonament a Reclams (version papèr) : 30 € ;
– adesion e abonament a Reclams (version papèr) : 35 € ;
– abonament...
Conéisher, compréner la lenga
VIAS, CAMINS E CARRÈRAS…
Dinc adara, dens aquesta cronica, qu’avem parlat sustot de questions de morfologia o de sintaxi. Uei, que’ns vam interessar au vocabulari, mei precisament a...
La Catalana
« Les portes-fenêtres donnent sur la place ronde où les corps des platanes,
offerts, lisses par endroits, montent aussi haut, souvent, que l’oiseau,
pour si peu de limites, d’obstacles, de réseaux...
Acerà
Au men pair
I.
Ajaçat suu tapís de la sala d’estar, que dromiva. De quan en quan, lo son còrps que’s mautava, com pres per un...
Las Baumassièras
Despuèi un bon pro caminavi long del grand cingle, dins lo calimàs d’un estiu primairenc. Lo cèl era blu, sens cap de nívol. Los embauces jaunes miralhavan la raja cauda del solelh de miègjorn. Los euses mai...
Cançon F.
Hicat en grafia classica per Eric Gonzales
Mon ardent còr vòu, com eth me declara,
s’arrefresquir de còsta la hont clara,
mès ça’m hè paur, quan aquí jo...
Los dus senilhs
Mantuns autors occitans qu’an escriut fablas ; que sian adaptacions de fablas d’autors anteriors (Isòp, Fèdre, La...


text:
1658
Aquesta pagina concernís l'an 1658 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra còntra Espanha e renovalament de l'aliança amb Anglatèrra. Lei Francés e leis Anglés ataquèron Dunquèrca. Lo 14 de junh, l'armada francesa capitèt d'infligir una desfacha dura ais Espanhòus a la batalha dei Dunas. Aquò permetèt d'ocupar Dunquèrca (23 de junh) que foguèt laissada ais Anglés (26 de junh). Aquela desfacha descoratjèt Espanha e la patz foguèt signada tre l'annada seguenta. Regardant leis afaires alemands, França jonhèt la Liga de Ren, grop format dei princes alemands opausats ai Habsborg.
Dins lo Reiaume, la decision per leis autoritats d'arrestar l'utilizacion deis ardits dins la region de Solonha i entraïnèt una insureccion importanta dicha Revòuta deis Esclopiers. D'efèct, utilizada dempuei lei trèbols de la Fonda, aquela moneda de coire representava la màger part de l'esparnha deis abitants e d'uneis aristocratas. Per reprimir lo movement, lo cardenau Mazarin mandèt una armada que deguèt menar de combats durs fins a la capitulacion deis insurgents en 1659.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Mogòl[modificar | modificar la font]
Victòria d'Aurangzeb còntra son paire e emperaire Shah Jahan que foguèt capturat e estremat a Agra puei còntra lei fòrças de son fraire ainat, e successor designat de son paire, Dara Shikoh. Après aquelei succès, Aurangzeb se proclamèt emperaire lo 31 de julhet.


text:
Li Bai
Li Bai, tanben sonat Li Po o Li Tai Po (en chinés 李白; Chengdu, 701 – 762) foguèt un poèta chinés. Aqueste escrivan, considerat coma un dels melhors poètas de la literatura chinesa amb Du Fu, visquèt durant lo periòde Tang e foguèt part del grop dels "8 immortals de la copa de vin", un grop de poètas epicurians. An subreviscut fins uèi aperaquí 1.100 de sos poèmas, e las primièras traduccions dins una lenga occidentala datan de 1862, fachas pel marqués francés d'Hervey de Saint-Denys e publicadas dins l'òbra Poésies de l'Époque des Thang.
Ditz la legenda que Li se neguèt mentre que se clinava dins la barca que lo portava, que voliá agantar lo rebat de la luna dins lo riu.


text:
Luzinay
Luzinay es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La comuna de Luzinay a installat sus la vallée de la Sévenne. Los plateaux #qu'enquadran aquela al nòrd e al sud apertenon a un vast amassa regional meses en marcha a l'epòca miocène. Los sédiments miocènes an #èsser recoberts pels moraines dels glacièrs quaternaires, e aquelas constituisson una importanta part del sòl communal. A lo sieu torn, las moraines an #èsser velhadas, mai recentament, per depauses eolianes de loess #que crèan un sòl fòrça fèrtil. Coma aqueles depauses son particularament estenduts a Luzinay, donan a la municipalitat de grandas possibilitats agricòlas. La largeur estonanta de la vallée de la Sévenne e lo sieu encaissement an la meteissa origina #qu'a Septème o Estrablin, i a agut creusement per las poderosas aigas de fonte dels glacièrs, déblaiement facilitat per la natura tendra de las moraines e de las sédiments miocènes. Lo jos-sòl de la vallée a engreishat d'aiga #que sòrt en filets, retent las immeditaeses del riu fòrça humides. Aquela topographie explica la reparticion de l'abitat. La plana es vuèja, perque inundable, los òmes se son installats siá suls plateaux, en un abitat fòrça disséminé, siá sustot al pè del scenari septentrional. Son nascuts ailà e se son desvolopats las tres aglomeracions umanas de Illins, Luzinay e de Monds.
La commune de Luzinay est installée sur la vallée de la Sévenne. Les plateaux qui encadrent celle-ci au nord et au sud appartiennent à un vaste ensemble régional mis en place à l'époque miocène. Les sédiments miocènes ont été recouverts par les moraines des glaciers quaternaires, et celles-ci constituent une importante partie du sol communal. A leur tour, les moraines ont été voilées, plus récemment, par des dépôts éoliens de loess qui créent un sol très fertile. Comme ces dépôts sont particulièrement étendus à Luzinay, ils donnent à la commune de grande possibilités agricoles. La largeur étonnante de la vallée de la Sévenne et son encaissement ont la même origine qu'à Septème ou Estrablin, il y a eu creusement par les puissantes eaux de fonte des glaciers, déblaiement facilité par la nature tendre des moraines et des sédiments miocènes. Le sous-sol de la vallée est gorgé d'eau qui ressort en filets, rendant les abords de la rivière très humides. Cette topographie explique la répartition de l'habitat. La plaine est vide, car inondable, les hommes se sont installés soit sur les plateaux, en un habitat très disséminé, soit surtout au pied du plateau septentrional. Là sont nées et se sont développées les trois agglomérations humaines d'Illins, Luzinay et Mons.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Luzinay A en principi portat lo nom de "Illins, Monds e fin finala Luzinay" coma lo revèla çò de mès d'ancian registre de deliberacions del conselh municipal (an VIII - 1800) e lo cadastre de 1825. Es en 1833 o, al mai tard en 1834, que lo nom de Luzinay, sol, i aguèt adoptat oficialament per designar la comuna. Lo toponyme a tirat del nom d'un grand proprietari gallo-romain, Lucenus, #qu'a donat Luceniacum d'ont derivan tanben plan lo nom de Luzinay que de Luzenac, pichon vilatge del Ariège. Una autra version dona Lusiniacum #que vòl dire rossignol. Los abitants de Luzinay an trucat respectivament Luzinaisards, de contunh Luzinois, e a l'ora d'ara, a nòu Luzinaisards. Luzinay A un passat considerable, mas #cridar ! Força mal conegut, e mai se lo sieu archiu municipal sián abondiu. Lo sieu territòri #aperténer a la Mièja Edat al poderós senhor de Illins #que las rèstas del castèl, acampats a la reünion d'una butte en dominant la vallée de la Sévenne, ne son uèi lo territòri de Villette-de-Viena. Lo castèl i aguèt destruit coma tant d'autras, per òrdre de Richelieu en 1633. En 1740, la distincion de Illins èra a las mans del celèbre financièr Claude Apòstes de la Montanha, de contunh de la familha languedocienne de las Portalès, en la persona de Louis-Hèrcules de Portalès, #que #crompar Serpaize e Illins a las Escomesas en 1750, e los #conservar fins a la revolucion. Un autre castèl existissiá a Luzinay, de mendre importància, aquel de Monds. I i aviá encara lo castèl de Nève, a cèrt dire ostal fòrt solament, bastida al començament de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle per la familha Musino #que li an a el dètz egalament aquel autre ostal fòrta #qu'es la Blanchonnière a Chuzelles. Abans la revolucion, la futura municipalitat de Luzinay i aviá partejat essencialament entre tres parròquias : Luzinay, Illins e de Monds. I aviá doncas tres glèisas, tres presbytères, tres cementèris e tres guariguèsse. Ça que la, la populacion èra flaca : 721 abitants. En lo moment de la réorganisation religiosa de la França en 1802, una sòla succursale i aguèt daissat per l'ensems de Illins, Monds e Luzinay, installada dins lo pòble, es-a dire a Luzinay. La glèisa de Luzinay i aviá sofèrt d'una mantenença insufisenta pendent la revolucion, e en mai, la se jutjava tròp pichona. Es perque, en la siá session del 28 d'Agost 1820, lo conselh municipal #decidir de bastir una nòva glèisa. I aguèt acabat n'en octòbre 1823. Mai près de nosautres, un évènement notable a marcat la vida de Luzinay : en 1926, #caler cedir un triangle de tèrra, lo canton sud-oèst de la municipalitat, siatz una superficie d'aperaquí 300 ectaras amb lo castèl de Nève, a Serpaize #qu'accedissiá a la dignitat communale.
Luzinay a d'abord porté le nom de "Illins, Mons et enfin Luzinay" comme le révèle le plus ancien registre de délibérations du conseil municipal (an VIII - 1800) et le cadastre de 1825. C'est en 1833 ou, au plus tard en 1834, que le nom de Luzinay, seul, fut adopté officiellement pour désigner la commune. Le toponyme est tiré du nom d'un grand propriétaire gallo-romain, Lucenus, qui a donné Luceniacum d'où dérivent aussi bien le nom de Luzinay que de Luzenac, petit village de l'Ariège. Une autre version nous donne Lusiniacum qui veut dire rossignol. Les habitants de Luzinay sont appelés respectivement Luzinaisards, puis Luzinois, et actuellement, à nouveau Luzinaisards. Luzinay a un passé considérable, mais hélas ! fort mal connu, bien que ses archives municipales soient abondantes. Son territoire appartint au Moyen Âge au puissant seigneur d'Illins dont les restes du château, campés au sommet d'une butte dominant la vallée de la Sévenne, sont aujourd'hui le territoire de Villette-de-Vienne. Le château fut détruit comme tant d'autres, par ordre de Richelieu en 1633. En 1740, la seigneurie d'Illins était aux mains du célèbre financier Claude Paris de la Montagne, puis de la famille languedocienne des Portalès, en la personne de Louis-Hercule de Portalès, qui acheta Serpaize et Illins aux Paris en 1750, et les conserva jusqu'à la révolution. Un autre château existait à Luzinay, de moindre importance, celui de Mons. Il y avait encore le château de Nève, à vrai dire maison forte seulement, construite au début du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle par la famille Musino à laquelle ont doit également cette autre maison forte qu'est la Blanchonnière à Chuzelles. Avant la révolution, la future commune de Luzinay était partagée essentiellement entre trois paroisses : Luzinay, Illins et Mons. Il y avait donc trois églises, trois presbytères, trois cimetières et trois curés. Or, la population était faible : 721 habitants. Lors de la réorganisation religieuse de la France en 1802, une seule succursale fut laissée pour l'ensemble d'Illins, Mons et Luzinay, installée au village, c'est-à-dire à Luzinay. La glèisa de Luzinay avait souffert d'un entretien insuffisant pendant la révolution, et en plus, on la jugeait trop petite. C'est pourquoi, dans sa séance du 28 Août 1820, le conseil municipal décida de construire une nouvelle église. Elle fut achevée en octobre 1823. Plus près de nous, un évènement notable a marqué la vie de Luzinay : en 1926, il fallut céder un triangle de terre, le coin sud-ouest de la commune, soit une superficie d'environ 300 hectares avec le château de Nève, à Serpaize qui accédait à la dignité communale.


text:
Dimars, 5 de setembre de 2017, 03h00 Espòrt
Quatre ensages, la jòia de la victòria: que setembre contunhe atal pels Dragons!
© Dragons Catalans
Del costat d’Austràlia, es ja arribada l’ora de las pelhòfas alara que tres jornadas son encara al programa per la Superliga e los 8 del Mitan, ont los catalans tornan trapar un pauc de buf.
La Tempèsta melhora de la fasa regulara, mas ara?
La particularitat del campionat NRL es que las partidas se jògan d’a fons, comprés se i a pas res a ganhar. Atal, los Dògols en ganhant a 26-20 sus la pelena dels Dragons de Sant Jòrdi los priva de la qualificacion. Los Lapinons, qu’acaban 12ns, non perdèron que sus la fin a Parramatta 22-16.
Una competicion, aqueste còp eliminatòria, comença. Dins lo naut del tablèu, lo primièr, Melbourne, reçauprà Parramatta dissabte. Tre divendres, los Poletons de Sydney reçaupràn los Bròncos de Brisbane. Los venceires seràn dirèctament en mièja finala e los perdents deuràn rescontrar los ganhants de las partidas entre Manly e Penrith (dissabte) e de l’oposicion entre los campions de 2016, las Làmias de Cronulla e de 2015, los Vaquièrs (dimenge).
Leeds en mièja finala
Mercé a sa victòria sus Hull FC 38-26, Leeds es assegurat de jogar las mièjas finalas coma lo cap de fila Castleford que ganha 24-16 a Huddersfield. Wakefield se manten en quatrena posicion en s’impausant a Salford 43-18, alara que Wigan pòt encara esperar aprèp sa victòria a St Helens 26-16.
Dijòus, Wakefield resistirà a Saint Helens que lançarà totas sas fòrças per gardar un espèr de qualificacion, del temps que, divendres, los primièrs dos, Castleford e Leeds, s’afrontaràn e que lo tresen, Hull FC, reçauprà Wigan.
Los catalans tornan trapar lo gost de la victòria
Los 15 jorns de pausa an fait lo mai grand ben als catalans qu’aqueste dimenge s’impausan 24-0 a Halifax amb dos ensages per mièg temps: Walsh e Myler dins lo primièr temps, puèi Wiliame e Yaha dins lo segond amb Luke Walsh qu’ensaca las 4 transformacions.
Widnes ganha a Leigh 24-8 e Hull KR a Featherstone 30-18, mentre que Londres pausa de problèmas als Lops de Warrington que finisson que ganhan 40-38.
Los Sang e Aur se replaçan en cinquena posicion, mas seriá bon d’anar quèrre d’aicí a tres setmanas una de las primièras tres per èsser segurs de jogar dins la Superliga de 2018 e evitar la terribla partida de barratge entre lo 4n e lo 5n.
Dissabte, los Dragons reçaupràn Featherstone a Brutus: caldrà non solament ganhar, mas tanben marcar fòrça per arrengar sa diferéncia de punts per l’ora negativa (-26).
Tolosa vòl lo bloquièr
Dins lo Bloquièr del Championship, Tolosa va ganhar a Oldham 24-18 e reçauprà Batley dissabte a Blanhac, sus una pelena ont es ja assegurat de jogar la mièja finala de la competicion lo dissabte 23 de setembre de vèspre.
Alan Roch
Entendi pas res al rugbi de XIII, mès aquestes articles son subre-amusants.
Los Dragons, se dísen catalans e i a força de noms angleses!
Una pelhòfa, qu'es aquò?
I a avut de bofas, de còps de punh,perqué s'en parla pas? Es pas un espòrt de filhetas!
Dísen que lo rugbi de XIII se jòga a la man, a far de patacs...
Ensacar una transformacion: polida expression!


text:
Pèire de Fermat
Quan, dins las annadas cinquanta, caloc balhar un nom au mes prestigiós licèu de Tolosa, qu'es lo de Pèire de Fermat qu'estèc retengut. La causida èra bona : es un occitan vasut en Gasconha e que passèc la maja part de la sua vita en Lengadòc mès es tanben un sabent, un matematician coneishut e estimat per sons parièrs dins tot lo mond.
Un magistrat de província
Pèire Fermat vasoc a Beumont de Lomanha, entre Aush e Montauban, a la debuta deu sègle XVII, mès sabem pas en quina annada. Lo son pair èra un mercant, un borgés, segond cònsol de la vila. Estudièc lo dret a Tolosa e a Orleans. Avèva apregondit la cultura classica e podèva donc legir e comprénguer los tractats scientifics ancians dins la lenga d'origina. En 1627, es avocat a Bordèu e en 1631 crompa ua carga de comissari a las requèstas e serà nomat conselhèr deu rei au parlament de Tolosa. Moriscoc a Castras lo 12 de genièr de 1665.
Lo matematician geniau
End'eth, las matematicas èran un passatemps e ua passion que'u an balhat la renomada dempuish quate sègles lèu. Correspondèva dambe totes los sabents deu son temps : Bacon, Mersenne, Roberval, Galileo, Gassendi, Huygens… Publiquèc pas guaire tractas e sas contribucions a las matematicas se tròban suus marges deus obratges que legissèva e sas letras numerosas. Defendèva sas tròbas dab arsec e tanplan n'èra pas tostemps d'acòrd dab sons correspondents e d'ac hèr saber. Dambe Descartas per exemple a prepaus de l'optica e de las tangentas.
Sa correspondéncia dambe Pascal montra qu'avèva obtengut resultats que'ns permeten de díser qu'estèc un deus davantejaires dens lo calcul de las probabilitats.
Joguèc tanben un ròtle qu'ei de comptar dins mantuns domènis : la geometria analitica, lo calcul diferenciau, l'optica, la teoria deus nombres.
Lo « gran teorèma de Fermat »
Èra acostumat de publicar pas los resultats de las suas recèrcas e de deishar au sons correspondents, coma ua enigma, lo suenh d'acabar la demonstracion.
Es pr'amor d'aquò que Fermat estèc coneishut coma l'autor d'un « teorèma » que pòrta lo son nom :
Pendent pròche de quate sègles, 356 ans exactament, lo flòc de la matematica a susat sus aqueth problèma. Fin finala, i a pas guaire, un anglés, Whiles, trobèc la solucion. A díser la vertat, lo teorèma èra ua conjectura pr'amor que deu temps de Fermat, los sabers matematicas que hasèvan necèra tà resòlver lo problèma n'èran pas enqüèra coneishuts. D'ara en enlà, lo « gran teorèma de Fermat » s'apèra donc la « conjectura de Fermat-Whiles ».
Bèth temps a, dens las nòstas contradas, se contava ua anecdòta, benlèu inventada, mès plan polida çaquelà. Fermat auré escriut son famós teorèma sus la mangeda empesada de son vestit e se lo seré desbrembat. Quan lo vestit passèc a la bugada, lo teorèma seré estat bugadat e pr'amor d'aquò totes los matematicians aurén ensajat de'u tornar trobar e lo teorèma seré devengut mitic.
https://fr.wikipedia.org/wiki/Pierre_de_Fermat
http://bibmath.net/bios/index.php?action=affiche&quoi=fermat
http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Fermat.html
Frisa cronologica
Questions
- On ei vasut Pèire Fermat ?
- Dens quina vila se tròba lo licèu Pèire de Fermat ?
- Quin èra lo mestièr de Fermat ?
- Entà Fermat, qu'èran de fèit las matematicas ?
- A quin filosòf e sabent de renom s'opausèc Fermat a prepaus de las tangentas ?
Activitats
- Dab quins sabents d'aquesta lista Fermat escambiava letras ?
Mersenne – Roberval – Newton – Pascal – Kepler – Gassendi – Descartas - Leibniz
- Au demiei d'aquestas activitas scientificas, quinas hèn pas partida de las matematicas ?
Aritmetica – Trigonometria – Geologia – Geometria – Algèbra – Paleontologia – Statisticas – Lexicologia