text:
Fondacion pel Logicial Liure
La Fondacion pel Logicial Liure (en anglés FSF, sigla de Free Software Foundation) es una organizacion americana de tòca non lucrativa, fondada per Richard Stallman en 1985 per ajudar al finançament del projècte GNU e de la comunautat del Logicial liure. Los fonses son acampats en vendent notadament de tee-shirts, CD-ROMs e de distribucions GNU.
La FSF Euròpa, la FSF Índia, e la FSF Latinoamerica son tres organizacions sòrres distintas de la FSF.
Somari
Ierarquia[modificar | modificar la font]
Adesion[modificar | modificar la font]
Lo , la FSF avia la « FSF Associate Membership program for individuals ». En març de 2005, mai de 3 400 membres son aderents. Lo es aviat lo Corporate Patron program for commercial entities, un programa concernent las entrepresas. En abril de 2004, 45 entrepresas participan a aqueste programa.
Organizacion[modificar | modificar la font]
La FSF a un conselh d'administracion amb 6 membres :
- Geoffery Knauth, Senior Software Engineer at SFA, Inc.
- Lawrence Lessig, Professor de drech a l'Universitat de Stanford
- Benjamin Mako Hill
- Henri Poole, Fondator de CivicActions, a grassroots campaign technology consulting firm.
- Richard Stallman, Fondator de la FSF e del projècte GNU, e autor de la licéncia GNU GPL, versions 1 e 2
- Gerald Sussman, Professor d'informatica al MIT
Autras posicions tengudas[modificar | modificar la font]
- Richard Stallman : President (benevòl)
- Eben Moglen : General Counsel (benevòl)
- Dan Ravicher : Senior Counsel (benevòl)
- Peter Brown : Executive Director
- David « Novalis » Turner : GPL Compliance Engineer
- John Sullivan : programs administrator
- Ted Teah : Copyright Assignments clerk
- Joshua Ginsberg, Administrator sistèma
- Justin Baugh, Administrator sistèma
- Ward Vandewege, Administrator sistèma
- Tony Wieczorek, Program Assistant
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
- Logicial liure
- la FSF França, en frança, es una organizacion locala pròcha de la FSF
- GNU
- Licéncia publica generala GNU (GPL)
- Licéncia publica generala limitada GNU (LGPL)
- FLOSS


c: text/html

text:
Petit-Failly
Petit-Failly es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo Bòsc de Pichon-Failly es una exclave situada al sud-oèst de la municipalitat e separada d'aquela per Marville e Rupt-sus-Othain
Le Bois de Petit-Failly est une exclave située au sud-ouest de la commune et séparée de celle-ci par Marville et Rupt-sur-Othain
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Vilatge de l'anciana província del Barrois.
Village de l'ancienne province du Barrois.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
saquish beach homes for sale
saquish beach real estate,Saquish, saquish beach home for sale, gurnet, gurnet point home for sale, Gurnet Point, massachusetts beach front property, Massachusetts, gurnet saquish, Gurnet Saquish, Saquish Neck, saquish neck, Saquish Head, saquish head, Western Point, western point, home for sale, vacation property, for sale,saquish real estate,gurnet real estate,real estate,vacation homes saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,saquish,


text:
Meteorit
Un meteorit es un còrs celèst relativament pichon qu'arriba a la superfícia terrèstra. Dins l'espaci, aqueles còrses se nomenan meteoroïdes que generalament son lo resultat de la collision de dos asteroïdes o mai). En dintrar en contacte amb l'atmosfèra, la friccion de l'aire fa que lo còrs s'escalfa, emetent de lutz e formant un meteòr, bola de fuòc o estela que tomba.
Lo mot meteorit significa « fenomèn del cèl » e descriu la lutz que se produsís quand un fragment de matèria dintra dins l'atmosfèra de la Tèrra e se desintègra. Lo mot meteoroïde s'aplica a la particula pròpria, sens far referéncia al fenomèn que se produsís quand dintra dins l'atmosfèra. I a fòrça meteoroïdes qu'i dintraràn jamai.
Qualques meteorits que foguèron estudiats semblan de venir de la Luna e d'autres de Mart. La majoritat, çaquelà, son de fragments d'asteroïdes o de cometas.
I a tanben de corrents de meteoroïdes, que se formèron per la desintegracion de nuclèus de cometas. Quand coïncidisson amb la Tèrra se pòt veire una pluèja de meteorits (o, amb mai d'intensitat, una tempèsta) que pòt durar qualques jorns.
L'estudi dels meteorits revela de donadas interessantas. Son de bons exemples de la matèria primitiva del Sistèma Solar, encara que dins qualques cases lors proprietats foguèron alteradas. Lo fèrre que coneissián los umans abans l'invencion de la farga veniá dels meteorits. Los minerals terrèstres que contenon de fèrre an pas de resisténcia. Lo fèrre extraterrèstre foguèt a l'origina de la metallurgia.
Qualques catastròfas del passat pòdon èsser estadas causadas pels meteorits, coma l'extincion dels dinosaures del Cretacèu, fa 65 milions d'annadas, provocada per la casuda d'un asteroïde de gaireben 10 km de diamètre, coma o pensan d'unes astronòms.


text:
Oscar Palavecino
Oscar Palavecino (Rancho El Ñato, departament Rivadavia, província de Salta, lo 18 de deceme de 1959) conegut deu son nom d'empont El Chaqueño Palavecino qu'ei un cantaire de folclòre argentin originari d'ua region argentina coneguda com lo Chaco salteño (qui ei en vertat la region deu Chaco pertanhent a la província de Salta).
Que comencè com musician amator en tot har lo cauhaire de colectivo dinc a que hosse descobèrt en 1992 a l'escadença de la hestejada de Coquín (amassa annau màger deus musicians de folclòre argentin). En 1993 que vadó unicament musician professionau.
Com lo Chaco b'ei ua region partatjada dab Paraguai e que, en mei d'aquò, Salta que costeja tanben Bolívia, la musica deu Chaqueño qu'ei marcada peus ritmes e per las orquestracions deu nòrd d'Argentina, de Bolívia e de Paraguai. Qu'ei dens l'encastre d'aquesta tripla influéncia que la soa musica e la deus sons musicians qu'a dat un vam navèth a la chacarera, la grana dança de Salta de de Santiago del Estero.
Discografia[modificar | modificar la font]
- Pa' Mis Abuelos Esta Zamba (1987)
- Pa'l Tío Pala (1989)
- El Alma De Filipito (1995)
- 20 Éxitos Del Zorzal Chacosalteño (1996)
- Salteño Viejo (1997)
- Apenas Cantor (1998)
- Chaqueñadas (1999)
- La Ley Y La Trampa (2001)
- La Pura Verdad (2003)
- Juan De La Calle (2004)
- 20 Grandes Éxitos (2005
- En Vivo Buenos Aires (2005, viu)
- El Gusto Es Mío (2006)
- Chaco Escondido (2007)
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- ChaquenoPalavecino.com.ar (sit oficiau).


text:
Chassepot modèl 1866
Lo fusiu Chassepot modèl 1866 foguèt lo fusiu adoptat per l'armada francesa en 1866 per remplaçar lei fusius Minié. Foguèt principalament utilizat pendent la guèrra Guèrra francoprussiana (1870-1871), la Comuna de París (1871) e benlèu lei guèrras colonialas de l'epòca.
Foguèt lo premier fusiu de l'armada francesa amb un cargament per la culassa. Autorizèt donc lo cargament en posicion cochada e una frequença de tir mai importanta. Per aumentar la portada, una pèça de cauchó estancava lo sistèma entre la culassa e la chambra. Lo canon èra raiat.
La cartocha èra una fabricacion complicada d'un desenau de pèças coma la bala, una capsula metallica ambé l'esca, una envelopa de papier... Èra assemblada per lo soudat. Après, pendent lo tir, la cartocha èra brutlada. Pasmens, aqueu foncionament encrassava l'arma e podiá blocar lo tir après un vintenau de còps.
Se fabriquèt mai de 1 200 000 fusius Chassepot entre 1866 e 1875. La desfacha de 1871 ambé Prússia e l'aparicion dau fusiu Mauser 1871 entraïnèron lo remplaçament dau Chassepot per lo fusiu Gras qu'èra un Chassepot modificat en 1874 per utilizar una cartocha metallica.
Caracteristicas tecnicas dau fusiu[modificar | modificar la font]
- Calibre : 11,8 mm.
- Pes : 4 054 g (4 687 g ambé la baioneta).
- Longor : 130 cm (188 cm ambé la baioneta).
- Longor dau canon : 795 mm.
- Portada utila : 150 m.
Caracteristicas tecnicas de la municion[modificar | modificar la font]
- Pes de la cartocha : 34 g.
- Diamètre de la cartocha : 13,5 mm.
- Diamètre de la bala : 11,8 mm.
- Pes de la bala : 24,5 g.
- Velocitat iniciala : 375 m/s.


text:
Origami
L'origami (折り紙, de oru, plegar, e de kami, papièr) es lo nom japonés de l'art de plegar lo papièr.
Istòria[modificar | modificar la font]
Aqueste art es originari de Japon, que i es sonat jiezhi, tèrme qu'amassa las tecnicas de plegatge de papièr e de papièr talhat, que lo descopatge i supera lo plegatge. L'origami japonés a sas originas dins las ceremonias, que lo papièr aital plegat permetia d'ornar las taulas (mai que mai las crugas de sake).
Lo pus ancian usatge de l'origami en religion conegut a l'ora d'ara es lo Katashiro, representacion d'una divinitat, utilizada pendent las ceremonias Shintoistas del temple Ise.


text:
Pasiòls
Pasiòls (Paziols en francés; d'una forma latinizanta Pasulis, probablament sortida del latin paludis[1]) es una comuna occitana de Lengadòc, situada administrativament dins lo departament d'Aude e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Las primières traças de poblament dins l'airal de Pasiòls remontan al paleolitic. Foguèron trobat qualques selzes dins la Cauna dels Sants e d'autres vestigis sus la comuna de l'Edat del Fèrre, una tomba a incineracion e mai una necropòli. De fragments d'anfòras e de teules semblan indicar que l'endrech èra ocupat dins lo temps galloroman.
Durant lo sègle XII, l'espandi dependiá dels senhors de Tèrme e un fòrt de Pasiòls es mençonat en 1208. Pauc de temps aprèp la crosada contra los albigeses, Pasiòls amassa amb totes los bens del senhor catar Ramond de Tèrme, foguèt autrejats al crosat francés Alain de Roucy.
Administracion[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Lo Molin de la Torre
- La Pèira del Bast


text:
Batalha de Valmy
La batalha de Valmy foguèt una batalha que se debanèt lo 20 de setembre de 1792 pendent lei guèrras de la Revolucion Francesa. Opausèt una armada francesa a una armada prussiana e s'acabèt per una victòria francesa decisiva marcant la fin de l'invasion dau territòri nacionau. Una armada austriana èra presenta dins la region mai poguèt pas arribar sus lo prat batalhier avans la fin dau combat. L'endemans d'aqueu succès, la Convencion votèt l'abolicion de la Monarquiá e la Republica foguèt proclamada lo 22.


text:
Vitruvi
Marcus Vitruvius Pollio, conegut sol nom de Vitruvi, es un Arquitècte roman que visquèt al sègle I (s'evalua la naissença vèrs 90 AvC e la mòrt vèrs 20 AvC[1]).
Somari
- 1 Biografia
- 2 Vitruvi arquitècte
- 3 De architectura
- 4 L’apòrt de Vitruvi dins nòstra coneissença de la tecnologia de l’Empèri Roman
- 5 Bibliografia
- 6 Vejatz tanben
- 7 Nòtas e referéncias
Biografia[modificar | modificar la font]
Los sols fachs coneguts de sa vida son extrachs de son sol obratge, De architectura, que nos parvenguèt. Sembla pasmens que foguèt conegut de Plini lo Vièlh que ne parla dins sa descripcion de la construccion de mosaïcas dins Naturalis Historia sens pasmens lo nomenar explicitament. Frontin se refèris a « l’Arquitècte Vitruvi » dins son tractat de la fin del sègle I, Dels aqüeductes. Aprèp que foguèt soldat en Gàllia, en Espanha e en Grècia, constructor de maquinas de guèrras[2], Vitruvi venguèt Arquitècte a Roma. El meteis nos ditz qu'èra pas naut, e se planh de l'ànsia de l’edat[3]. Sa prosa, a l'encòp tecnica e imatjada, se constituís de frasa brèvas, e son vocabulari pareis aver èsser aquel dels menestrals. Vitruvi foguèt a l'encòp vulgarizador e compilador.
Vitruvi arquitècte[modificar | modificar la font]
Subretot conegut per sos escrichs, Vitruvi èra d'esperel arquitècte. Dins l’Antiquitat romana l’arquitectura èra un vast domeni que compreniá la gestion de la construccion, l'engenhariá civila, l'engenhariá quimica, la construccion, l'engenhariá dels materials, l'engenhariá mécanica, l'engenhariá militara e la planificacion urbana. Frontin menciona Vitruvi dins l'encastre de l'estandardizacion de la talha de las tudèlas.
Lo sol bastiment que pasmens sabèm èsser atribuit a Vitruvi es una basilica acabada en 19 AbC. Foguèt bastida a Fanum Fortunae, uèi Fano. La basilica de Fano desapareguèt completament, e mai lo site es pas encara identificat malgrat mai d'una temptativas de localizacion. La practica crestiana de conversion de las basilicas romanas (alara bastiments publics) en luòc de culte suggerís que la basilica seriá estada integrada a l’actuala catedrala de Fano. Leonardo da Vinci ne faguèt una òbra d'aquel arquitècte, perque per el aquò meritava d'èsser expausat e non pas ignorat.
De architectura[modificar | modificar la font]
Vitruvi es l’autor d’un tractat famós nomenat De architectura, escrich a la fin de sa vida e que dedica a l’emperaire August. Dins lo prefaci del libre I, Vitruvi dona per tòca a sos escrichs d’expausar sa coneissença personala de la qualitat dels bastiments a l'emperaire. Vitruvi evòca la campanha de reparacions e de melhoracions dels bastiments publics efectuada jos Marcus Agrippa. De architectura es lo sol libre major que demòra sus l’arquitectura de l’Antiquitat classica.
Aquel tèxte « influencièt prigondament, dempuèi la Renaissença, artistas, pensaires e arquitèctes, que Leon Battista Alberti (1404-72), Leonardo da Vinci (1452-1519), e Miquèl Àngel (1475-1564) » segon Petri Liukkonen (2008). Levat lo De architectura, lo libre major sus l’arquitectura mai ancian que dispausam es la nòva formulacion per Alberti dels Dètz Libres en 1452.
Vitruvi demorèt famós per aver soslinhat dins son De architectura qu’una estructura deuriá presentar las tres qualitats de firmitas, utilitas, e venustas — es a dire fòrta (o perenna), utila e bèla. Segon Vitruvi, l’arquitectura es una mimesis (imitacion) de la natura. Es çò que se nomenarà pus tard la concepcion classica de l’arquitectura.
En perfeccionant aquel art de la construccion, la Grècia antica inventèt los òrdres arquitecturals: doric, ionic e corintian. Donèt un sens de las proporcions, culminant dins la compreneson de las proporcions del còs uman. Aquò menèt Vitruvi a sa definicion de l’òme de Vitruvi, que tornèt èsser mai tard actualizat per Leonardo da Vinci e son celèbre dessenh: lo còs uman inscrich dins lo cercle e lo carrat.
L’apòrt de Vitruvi dins nòstra coneissença de la tecnologia de l’Empèri Roman[modificar | modificar la font]
Los libres VIII, IX e X del De architectura forman la basa d'una granda partida de çò que sabèm sus la tecnologia romana. Aquela coneissença es uèi completada per l'estudi arqueologic dels rèstas, coma las molinas de Barbegal (Fòntvièlha en Provença).
Maquinas[modificar | modificar la font]
Lo trabalh de Vitruvi pren una granda importància per la descripcion de las diferentas maquinas utilizadas pels obratges d'art (coma palancs, gruas e carrèlas) e mai de las maquinas de guèrra (catapultas, balistas, maquinas de sèti). Vitruvi parlava de son experiéncia personala d'engenhaire e faguèt pas que raportar o comentar lo trabalh de sos davancièrs. Descriguèt tanben la construccion de las mòstras de solelh e dels relòtges d'aiga, e tanben l'utilizacion d'un eolipil (la primièra maquina de vapor) dins una experiéncia avent per tòca de demostrar la natura dels movements de l'aire atmosferic (vent).
Aqüeductes[modificar | modificar la font]
Sa descripcion de la construccion d'aqüeducte compren lo biais que son mantenguts, coma la causida atentiva dels materials necessaris. Frontin, un sègle pus tard, dona fòrça mai detalhs suls problèmas practics ligats a lor construccion e lor manteniment. Lo trabalh de Vitruvi data del sègle I, es a dire lo periòde qu'un grand nombre dels mai grands aqüeductes romans èran bastits (e demòran fins a uèi) coma l’aqüeducte de Segòvia e lo Pònt de Gard. L'utilizacion del sifon inversat es descrit en detalh, e mai lo problèma pausat per las nautas pressions desvolopadas dins la tudèla a la basa del sifon, problèma practic que Vitruvi semblava de plan conéisser. De architectura seriá estat ja considerat coma un obratge de referéncia per Frontin, un general nomenat a la fin del sègle I per governar los aqüeductes de Roma. Es a l’origina de la descobèrta de la diferéncia entre l'apòrt e la fornitura d'aiga causada per de tudèlas illegalas inseridas dins los besals per destornar l'aiga.
Materials[modificar | modificar la font]
Vitruvi descriguèt fòrça materials de construccion utilizats per una granda varietat d'estructuras diferentas. Tanben faguèt una descripcion detalhada de la pintura sus estuc. Es subretot interessat al beton e a la calç que se consacra dins de grands passatges de son òbra. Explica en particular l'interès de la pozzolana pel beton idrolic que pren jos l'aiga. La longevitat de fòrça bastiments de l’epòca romana es uèi encara lo testimòni de la granda mestreja pels Romans dels materials de construccion e lor utilizacion.
Vitruvi es plan conegut e sovent citat coma una de las primièras fonts qu'indiquèt que lo plomb se deuriá pas utilizar per transportar l'aiga potabla. Promoguèt las tudèlas de tèrra e los besals de maçonariá. Concluguèt dins lo libre VIII del De Architectura aprèp observacion empirica d’obrièrs malauts dins las fondariás de plomb. Vitruvi nos conta l'istòria celèbra d'Arquimèdes detectant d'aur farlabicat per un aliatge dins una corona reiala. Arquimèdes se mainèt que lo volum de la corona poiriá èsser mesurat exactament pel desplaçament creat dins un banh d'aiga. Aquela descobèrta li permetèt de comparar la densitat de la corona amb aquela de l’aur pur, e atal de mostrar que la corona èra compausada d’un aliatge d’aur et d’argent.
Maquinas d'assecament e d'asagatge[modificar | modificar la font]
Vitruvi descriguèt la construccion d'una vitz d'Arquimèdes al capítol X del De architectura. Pasmens i menciona pas lo nom d’Arquimèdes.
S'agissiá a l’epòca d’un dispositiu ja plan utilizat per levar l’aiga per asagar los camps e per assecar las minas. S'entre las autras maquinas de levatge que descriu.
De rèstas de ròda d'aiga se trapèron dins de minas anticas, coma aquela del Rio Tinto en Espanha e Dolaucothi dins l’oèst del País de Galas.
Instruments d'arpentatge[modificar | modificar la font]
Vitruvi demostrèt sa mestretja de l’arpentatge dins sas descripcions dels instruments d’arpentatge, en particular lo nivèl d'aiga qu'aima mai a la groma, un dispositiu utilizant un fial de plomb. Aqueles instruments son essencials dins totas las operacions de construccion, e subretot dins la construccion d’aqüeductes, qu'assegurar l’uniformitat del penjal èra primordial per fornir de contunh las aigas sens damatjar la paret d'un besal. Tanben desvolopèt l'un dels tot primièrs odomètres, constituit d'una ròda de circonferéncia coneguda que daissa caser una pèira dins una aisina a cada torn.
Caufatge central[modificar | modificar la font]
Vitruvi dona d'instruccions explicitas sul biais de concebre de tals bastiments per optimizar l’eficacitat energetica, conselhèt d’utilizar de reguladors per contrarotlar la calor dins las pèças caudas. S'agís d'un disque de bronze, installat dins una dobertura circulara facha dins lo teulat, e que podiá èsser levat o baissat per una carrèla per ajustar la ventilacion.
Trabalhs maritims[modificar | modificar la font]
Vitruvi descriu tres metòdes de construccion de las peiradas, de las levadas e cais :
- En aiga protegida e s'un mortièr de pozzolana es disponible en abondància, un cofratge constituit de pals e pòsts de fusta o de pals ajustats per far una palancada puèi l’interior serà emplit de beton idrolic colat in-situ, aprèp curatge del fons per ne far una bona fondacion.
- En aiga mai agitada o se la pozzolana es pas disponibla, lo cofratge serà remplaçat per una estacada pus solida, puèi lo dedins serà secat per i bastir la levada a sec (perque la manca de pozzolana empacha la preparacion d’un beton idraulic que pren dins l’aiga).
- Quand la mar es somesa a las marèas (pauc corrent pels romans), l'estructura serà bastida dempuèi la còsta cap al larg sus un massís sablós que se daissarà apuèi partir jos l’accion de las ondas e atal l'estructura s’enfonsa progressivament[4].
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Estudis sus Vitruvi[modificar | modificar la font]
- (fr)Vitruve, Les dix livres d’architecture, Traduction intégrale de Claude Perrault, 1673, revue et corrigée sur les textes latins et présentée par André Dalmas, ed:Balland, isbn 2.71.58.0211.0}
- (fr) J. Caye, Empire et décor. Le vitruvianisme et la question de la technique à l’âge humaniste et classique, avec 6 dessins de Didier Laroque, Paris, J. Vrin, 1999.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) Vitruvius. Architecture, ou Art de bien bastir traduit en français par Jean Martin, Paris, Jacques Gazeau 1547]
- (fr) Vitruve et ses dix livres d’architecture, résumé de l’ouvrage
- (fr) La BNF et Google Books ont mis en ligne trois traductions du de architectura de Vitruve : celle de Jean Martin (1547), chez Jean Baptiste Coignard, avec notes ; celle de Perrault (1673), et enfin celle de Ch. L. Maufras, avec texte latin (1847)
- (fr) Base Architectura du Centre d’études supérieures de la Renaissance (éditions de 1511, 1521 et traductions françaises de 1547, 1572... Voir aussi les pages "Faventinus" [1], "Cesariano"[2] et "Perrault"Architectura : Livres d’architecture, Architecture, textes et images des XVIe – XIIe siècles.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Vitruvi dans la basa Gallica de la BNF.
- ↑ « Itaque cum M. Aurelio et P. Minidio et Cn. Cornelio ad apparationem balistárum et scorpionum reliquórumque tormentórum refectionem fui præsto... ». De architectura, libre I, Preambúl.
- ↑ « Mihi autem… staturam non tribuit natura, faciem deformavit ætas, valetudo detraxit vires. », De architectura, libre II, Preambul
- ↑ Per las analisis contemporanèas vejatz (en) Prof. Leopoldo Franco, Ancient Mediterranean harbours: a heritage to preserve. Ocean & Coastal Management, Vol 30, N° 2 & 3, (1996)


text:
1881
Aquesta pagina concernís l'an 1881 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Otoman[modificar | modificar la font]
En causa de la crisi financiera de l'Empèri començada en 1876, lei finanças e lei doanas turcas foguèron plaçadas sota tutèla internacionala en decembre.
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 19 de setembre - James Abram Garfield, president dels Estats Units (n.1831).


text:
158
Frédéric Mistral ilustre e descouneigu
Pèr la Fe di Biòu e l’Amour de la lengo
Trilougìo prouvençalo n° 2 de Roubert Aprin
Nivous et esclargidos
Cochabamba
un
Pache di Pople
pèr sauva Gaïa nosto Terro-Maire
Noste Frederi Mistral, lou Mèstre de Maiano, fuguè un davancié dis ecoulougisto de vuei. Nous a leissa, dins Calendau, soun segound cap-d’obro pareigu en 1867 vers Roumaniho, en Avignoun, un testimòni drud de sa pensado. E, vesès, dins l’envoucacioun de Calendau (Cant Proumié - Li Prince di Baus), fau jamai óublida ‘quest passage :
"- Amo de moun païs,
Tu que dardaies, manifèsto,
E dins sa lengo e dins sa gèsto;
Quand li baroun picard, alemand, bourguignoun,
Sarravon Toulouso e Bèu-caire;
Tu qu’empurères de tout caire
Contro li nègri cavaucaire
Lis ome de Marsiho e li fiéu d’Avignoun;
Pèr la grandour di remembranço
Tu que nous sauves l’esperanço;
Tu que dins la jouinesso, e plus caud e plus bèu,
Mau-grat la mort e l’aclapaire,
Fas regreia lou sang di paire;
Tu qu’ispirant li dous troubaire,
Fas pièi mistraleja la voues de Mirabèu;
Car lis oundado seculàri
E si tempèsto e sis esglàri
An bèu mescla li pople, escafa li counfin,
La terro maire, la Naturo,
Nourris toujour sa pourtaduro
Dóu meme la : sa pousso duro
Toujour à l’óulivié dounara l’òli fin;
Amo de-longo renadivo,
Amo jouiouso e fièro e vivo,
Qu’endihes dins lou brut dóu Rose e dóu Rousau!
Amo di séuvo armouniouso
E di calanco souleiouso,
De la patrìo amo piouso,
T’apelle encarno-te dins mi vers prouvençau."
De questioun de se pausa
Se vous ai douna ‘queste tros, forço essenciau, de l’obro mistralenco, es qu’avèn de questioun de se pausa :
- De que dirié, Mistral, davans l’estamen de nosto paure mounde, de Gaïa (1), la Terro?
Avès nouta, segur, que ié dis la terro maire e que la Vièio, la Naturo, pren un N majuscule. Pensarié- ti, toujour, que vai nourri lis ome dóu meme la?
De que dirié, vuei, lou Maianen se, coume uno trèvo, sourtié subran de soun toumbèu?
De que dirié de la desparicioun, anounciado, di mato (2) de toun rouge de Mieterrano? Coume d’aquelo d’uno moulounado d’espèci de pèis, d’animau, de planto, d’aubre, de bestiouleto que vivon subre nosto planeto?
De que pensarié de nòsti vilasso, encoumbrado de bourdiho e ounte, de cop, fau moustra i pichot que li galino, lis auco, lis anet, li cabro, li vaco, acò eisisto pas que dins li libre?
Cridarié-ti pas après la British Petroleum qu’es en trin de councha l’ufanous Gou dóu Meissique e belèu dins gaire la meravihouso Mar dis Antiho? Renarié-ti pas après li Japounés, Nourvegian em’ Islandés que countùnion de cassa e tua li baleno, pèr li proumié d’entre éli souto escampo d’estùdi scientifi?
Escriéurié-ti pas à Obama pèr ié dire de renouncia pèr toujour au saqueja de l’Alaska e di draio de migracioun di caribou pèr de recerco e d’esplecho petrouliero ?
Demandarié-ti pas i biòu (3) espagnòu e francés que pihon li reservo de toun de l’Oucean Indian de rintra au païs, de desarma si batèu soufistica e de viéure d’àutri causo?
Lucharié-ti pas contro lou saqueja de l’Amazounìo, aquest póumoun verd de la Terro, tant coume contro la desparicioun, pèr eisèmple en Argentino, de tóuti li pichòtis esplecho agricolo, que proudusien fruch e liéume, e que soun ramplaçado pèr de champ inmènse de soja OGM?
Sarié-ti pas emé lis apicultour que veson desparèisse lis abiho tuado pèr li pesticide?
Sarié-ti pas au coustat di pople terradouren o proumié que luchon pèr subre-viéure?
E, partènt d’aqui, siéu segur que Mistral aurié carga soun capèu d’Anduso, pres un bastoun de nerto pèr, se vivié de nòsti jour, ana apoundre sa cridadisso de Prouvençau e de pouèto à-n-aquelo di pople proumié acampa à Cochabamba, en Boulivìo.
Lou rescontre de Cochabamba
Es uno ciéuta de Boulivìo que s’atrovo dins uno valèio abelano à 2.500 mètre en dessubre lou nivèu de la mar. Es drudo de 900.000 abitant. Es uno ciéuta ativo dóu vejaire ecounoumi.
Es aqui, au cor de l’Americo Latino, que lou presidènt de la republico bouliviano, Juan Evo Morales Ayma, un amerindian de raço aymara, avié counvida tóuti li pople terradouren de la Terro, pèr uno Counferènci Moundialo sus lou cambiamen climati e li Dre d’aquelo que ié dison Pachamama e d’autre Mother Earth, la Madre Tierra, la Terro-Maire.
Acò se debanè dóu 20 au 22 d’abriéu de 2010 en presènci de 25.000 delega que representavon 142 païs. Poudès toujour cerca dins vòsti «messourguié » abituau, bord que, franc de quàuquis-un au plan naciounau, se n’es gaire parla.
E pamens, siéu segur que se Mistral avié viscu de nòsti jour, aurié freireja eilamount, dins lis Ando, emé de mounde qu’an pas li mémis asseguranço qu’éu quouro nous fisavo, dins Calendau, que "La terro maire, la Naturo - Nourris toujour sa pourtaduro - Dóu meme la....".
De mounde, inquièt, angouissa, escalustra pèr lou chaple que se fai dóu vivènt e de la Terro despièi mai d’uno centeno d’annado, e que luchon pèr aplanta aquest evoulun que menaço de mort la planeto e touto l’Umanita.
A Cochabamba, adóutèron, lou 22 d’abriéu, un tèste forço counsequènt : Lou Pache di Pople, que la versioun, en francés, s’atrobo sus lou site internet de l’Embassado de Boulivìo à Paris.
De que dis aquest pache? Citan :
«L’Umanita fai fàci à-n-uno grando chausido : countunia dins la draio dóu capitalisme, dóu pihage e de la mort, o bèn s’endraia sus lou camin de l’armounìo emé la Naturo e lou respèt de la vido.
«Avèn besoun d’un sistèmo nouvèu que restabligue l’armounìo emé la Naturo e dintre lis èsse uman. Noun pòu i’agué d’equilibre emé la Naturo sènso l’equita entre lis èsse uman.
«Counvidan li pople dóu mounde à recupera, revalourisa e ranfourça la couneissènço di biais e di saupre-faire eireta de sis àvi pèr li Pople Terradouren, en recouneissènt la Terro-Maire coume un èsse vivènt, emé quau avèn de liame indivisible, entre-dependènt, coumplementàri em’ esperitau.
«Pèr faire targo au cambiamen climati, devèn recounèisse la Terro-Maire coume sourso de la vido e crea un sistèmo nouvèu basa sus aquéli principe :
Óubligacioun dis Estat e di gouvèr
Lou tèste se perseguis pèr uno longo analiso de la respounsableta dis ome, adounc dóu sistèmo ecounoumi atuau, dins lou cambiamen climati. Pauso coume principe :
Li counclusioun de la Counferènci de Cochabamba soun estado soumesso, lou 30 d’abriéu, au coumitat d’alestimen de l’O.N.U. en cargo de la futuro Counvencioun de desèmbre de 2010, à Cancun (Meissique), sus lou cambiamen climati.
Dins la seguido, la 2do Counferènci Moundialo di Pople à prepaus dóu cambiamen climati e di Dre de la Terro-Maire se debanara en 2011.
Souvetan que i‘aguèsse encaro mai de mounde e de delegacioun bord que, e acò Mistral noun poudié, dins soun tèms, lou prevèire, tant se pourrié que la Terro-Maire, la Naturo, aguèsse plus gaire de lach un jour venènt pèr nourri lis enfant dis Ome.
Regracian Juan Evo Morales Aymar pèr aquéstis iniciativo que vènon d’un ome, d’un pople, lis Aymara, qu’an toujour respeta e prega la Terro-Maire, que ié dison éli Pachamama.
Noto :
(1) - Gaïa o Gè : divinita gregalo que persounifico la Terro-Maire e nourriguiero universalo. Es la Terra- Mater di Rouman. Es representado à Roumo sus l’Ara Pacis Augustae (Autar de la Pas dedica pèr lou Senat en l’óunour d’Aguste vitourious - 4 de Juliet de l’an 13).
(2) - Mato : banc de toun.
(3) - Biòu : chalutier.
1085452


text:
Panteon (París)
Lo Panteon de París qu'ei ua anciana glèisa deu sègle XVIII bastida per òrdi deu rei Loís XV entà arcuélher las restas de Santa Genòva ; uei qu'ei un lòc on son sepelits las personalitats que la Republica e vòu aunorar com eròis. Que's troba dens lo 5au arrondiment de París sus la coma Saint-Étienne-du-Mont, entornejat per la glèisa de Saint-Étienne-du-Mont, per la bibliotèca de l'universitat de París I (Panteon-Sorbona), per l'Universitat de París II (Panteon-Assas) e peu Licèu Enric IV.


text:
Acuèlh
Lo Prestaire e sa femna, Quentin Massys (1514).
(definicion vertadièra 2 024 × 2 134 – obténer en poster)
Wikipèdia benefícia del sosten de la Wikimedia Foundation qu'albèrga sus sos servidors mantun projècte wiki liure, multilingüe e gratuit :
Coordinacion de totes los projèctes
Diccionari universal
Actualitats liuras
Ensemble de tèxtes pedagogics
Recuèlh de citacions
Bibliotèca universala
Comunautat pedagogica dobèrta
Inventari del vivent
Banca de donadas multimèdia
Enciclopèdias de mai d'1 000 000 d'articles:
Anglés (English) · Alemand (Deutsch) · Francés (Français) · Neerlandés (Nederlands) · Italian (Italiano) · Espanhòl (Español) · Polonés (Polski) · Suedés (Svenska) · Rus (Pycckий)
Enciclopèdias de mai de 400 000 articles:
Catalan (Català) · Chinés (中文) · Norvegian (Norsk) · Japonés (日本語) · Ucraïnés (ykpaïHcbka) · Vietnamian (Tiếng Việt) · Portugués (Português)
Enciclopèdias de mai de 100 000 articles:
Finés (Suomi) · Ongrés (Magyar) · Chèc (Čeština) · Turc (Türkçe) · Romanés (Română) · Corean (한국어) · Esperanto (Esperanto) · Danés (Dansk) · Arabi (العربيّة) · Volapük · Indonesian (Bahasa Indonesia) · Eslovac (Slovenčina) · Sèrbe (Cpпckи / Srpski) · Lituanian (Lietuvių) · Ebrieu (עברית) · Basc (Euskara) · Malai (Bahasa Melayu)
Enciclopèdias de mai de 50 000 articles:
Bulgar (Бълrapckи) · Persan (فارسی) · Eslovèn (Slovenščina) · Croat (Hrvatski) · Estonian (Eesti) · Newari (नेपाल भाषा) · Tai (ไทย) · Anglés simplificat (Simple English) · Galèc (Galego) · Norvegian (Nynorsk) · Indi (हिन्दी) · Creòl haitian (Krèyol ayisyen) · Occitan
Enciclopèdias de mai de 10 000 articles:
Grèc (Eλλnvιkά) · Telogo (తెలుగు) · Cebuan (Sinugboanong Binisaya) · Macedonian (MakeдoHckи) · Latin (Latina) · Georgian (ქართული) · Breton (Brezhoneg) · Azèri (Azərbaycan) · Bosniac (Bosanski) · Luxemborgés (Lëtzebuergesch) · Sèrbocroat (Srpskohrvatski / CpпckoxpBaTckи) · Islandés (Íslenska) · Marata (मराठी) · Galés (Cymraeg) · Javanés (Basa Jawa) · Leton (Latviešu) · Albanés (Shqip) · Bishnupriya Manipuri (ইমার ঠার/বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী) · Tagalòg (Tagalog) · Piemontés (Piemontèis) · Bielorús classic (Бeлapyckaя (TapaшkeBiцa)) · Tamil (தமிழ) · Bengalin (বাংলা) · Warai warai (Winaray) · Aragonés · Bielorús (Бeлapyckaя) · Ido (ido) · Swahili (Kiswahili) · Bas alemand (Plattdüütsch) · Sicilian (Sicilianu) · Frison (Frysk) · Quíchoa (Runasimi) · Sondanés (Basa Sunda) · Africans (Afrikaans) · Gojarati (ગુજરાતી) · Cantonés (粵語) · Asturian (asturianu) · Napolitan (Nnapulitano) · Curd (Kurdî) · Ordo (اردو) · Samogitian (Žemaitėška) · Malaialam (മലയാളം) · Valon (Walon) · Chovash (ЧăBaш) · Ripuari (Ripoarisch) · Gaelic d'Irlanda (Gaeilge) · Lombard (Lumbaart)
Autras lengas · Coordinacion dins totas las lengas · Començar una Wikipèdia dins una autra lenga


text:
Instrument de coire
Un Instrument de coire qu'ei un aerofòn on lo son b'ei produsit per la vibracion deus pòts dehens ua embocadura, independement qui l'instrument e sia efectivament hèit de coire o de tot aute materiau ; atau, lo saxofòn, a maugrat d'etsra hèit de coire qu'ei tanhent de la familha de la espiulas simplas mentre qui la trompa deus Aups, hèita de coire, que pertanh a la familha deus coire.
Tot canèr d'ua certa longor minumun qui perlonga aquesta embocadura que selecciona las vibracions d'ua certa seria de nòtas armonicas natraus (dit d'un aute biais, los sons de frequéncias multiplas de la frequéncia d'un son fondamentau).
Entà poder prodúser tots los sons d'ua gama cromatica que cau donc trobar un mejan de modificar la circulacion de l'aire dehens lo canèr de l'instrument. Qu'ei atau qu'òm pòt distiguir enter los coires :
- Los coires naturaus (com ac son las trompetas naturaus - la trompeta barròca e la trompeta de cavaleria - lo claron, la trompa deus Aups) qui son limitats a la produccion d'ua sola seria de nòtas armonicas naturaus.
- Los coires traucat o provesits de claus on lo son b'ei modificat en aubrir horats deus canèr entà deishar l'aire escapà's (qu'ei lo cas de la trompeta de claus, deu cornetto e de la sèrp). Lo problèma qu'ei que lo lor timbre qu'ei deformat e chic estiglant.
- Los coires eslissadís (com lo trombon on lo canèr b'ei alongat o abracat en tot eslissar ua deus son tròç).
- Los coires de pistons o de paletas (com la trompeta classica, lo cornet, lo bugle, lo còrn d'armonia, lo tuba, los saxhorns, l'elicon,lo sousafòn, lo trobon de pistons e la corneta iberica) on, en baishar o lhevar un o mantuns pistons o en har virar las paletas òm obliga l'aire de seguir un camin mei o mens long.
Lo coires que pòden tanben estar dividits en coires de canèr cilindric (com ac son los canèrs de las trompetas o deus trombons) o de canèr conic (com ac son los canèrs deu bugle, deu claron, deu cornet, deu tuba, deus saxhorn, de l'elicon, deu sosafòn). Los purmèrs an un son mei estiglant e lo segond mei doç.
Fin finau, òm pòt tanben destriar coire de canèr sancèr (qui pòden emitir lo son fondamentau de la loa seria armonica) e los coires de miei canèr (qui la loa nòta la mei grava qu'ei la segonda nòta mei grava de la loa seria armonica).


text:
Cinèma
Lo cinèma, abreviacion de cinematograf, es la tecnica de projeccion d'imatges d'un biais rapid e successiu que crèa l'impression de movement (kino en grèc significa "movement", e graphos significa "escriure" o "gravar") ; es tanben l'art de produire d'òbras en utilizant aquela tecnica.
Es apelat tanben lo seten art, pr'amor que amassa la musica, la dança, lo teatre e la pintura, es aital l'art de totas las arts.
Lo cinèma es plan antic, que ja en epòcas primitivas se faguèron espectacles prèp del fuòc, al canton, ont se simulavan sons amb la boca e movements amb las mans. Las representacions amb mariòtas e ombras chinesas o dins las lantèrnas magicas son d'antecedents del cinèma coma lo coneissèm ara.
Çò qu'actualament li ne disèm de cinèma es possible gràcias a l'invencion del cinematograf pels fraires Lumière a la fin del sègle XIX. Aquò permetèt d'enregistrar totas aquestas composicions de movement e passèron d'èsser simultanèas a venir salvadas per la posteritat.
Lo 28 de decembre de 1895 aguèt luòc la primièra projeccion comerciala de cinèma[1], organizada pels fraires Lumière dins lo Grand Cafè, a París.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Ja una projeccion privada en pichon comitat s'èra facha a Lion en març de la meteissa annada.


text:
analisis de la distribucion
espacia vzlana:relacion superficie-poblacion:inverso:pocasuperficie y mucha poblacion y viceversa causas de la distribucion
la pocision geografica de la region andina costera
: acceso directo al mar clima poca variacion de temperatura,humedad etc de la region
andina-costera buenos suelos para la agricultura de la zona andina costera construccion de la mayoria de vias de comunicacion que existen en la region andina costera
establecimiento de grandes centros industriales explotacion de yacimiento


text:
Aviso
L'aviso es un naviri de guèrra rapide e d'una talha febla qu'èra utilizada principalament per la Marina francesa per assegurar lei liasons entre lo comandament e lei divèrsei naviris d'una flòta o leis installacions terrèstras. Après la disparicion de la marina de vela, lo tèrme designèt de naviris rapides de talha mejana (coma aquela d'un torpilhaire per exemple) estacionats dins lei colonias. Enfin, a l'ora d'ara, l'aviso es una corveta pichona e generalista destinada a la lucha còntra lei sosmarins e lei naviris de superficia.


text:
861
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 861 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Francia Occidentala[modificar | modificar la font]
Incursion novèla dei Vikings còntra París. Coma en 856, la vila foguèt cremada e pilhada. Après aqueu desastre, lo rèi Carles lo Calvet ordonèt de restaurar lei fortificacions de la vila.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Organizacion d'un concili per confirmar Foci coma patriarcat de Constantinòple. D'efèct, sa nominacion contrària au drech canonic èra totjorn pas acceptada per una partida importanta de la Glèisa.
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Abatatge dau Ciprès de Keshmar, aubre sacrat per lei Zoroastrians, maugrat una demanda dei populacions iranianas d'esparnhar l'aubre en cambi dau pagament d'un tribut important. Lo califa Al-Mutawakkil refusèt e decidiguèt de l'utilizar per la bastida d'un palais novèu dins sa capitala. Pasmens, veguèt pas l'arribada de l'aubre car foguèt assassinat per un soudat turc de sa garda personala lo 11 de decembre. Lo cap dau complòt es desconegut mai son fiu Al-Muntasir que li succediguèt en 861-862 es sovent sospichat per lei cronicaires e leis istorians.
Al-Mutawakkil es considerat coma lo darrier califa poderós de la dinastia abbassida que son declin s'accelerèt après sa mòrt. D'efèct, lei soudats turcs i prenguèron una importància desmesurada entraïnant de tensions grèvas ambé la populacion e l'autoritat dei califas s'afondrèt. Ansin, son assassinat foguèt lo començament d'un periòde de caòs politic dich Anarquia de Samarra que s'acabèt en 870 solament.


text:
Charanta Maritima
La Charanta Maritima es un departament de França. Fa partida de la region administrativa de Peitau e Charantas. Se partaja entre las regions istoricas de Aunis (al nòrd-èst de Charanta) e de Santonge (al nord-oèst e al sud de Charanta). Lo capluòc es La Rochèla (75 822 ab).
Las quatre sosprefecturas son Santas (26 470 ab), Rochefort (25 676 ab), Saint-Jean-d'Angély (7522 ab) e Jonzac (3552 ab). Roian (18 541 ab) es una vila toristica importanta.
Lo departament de Charanta-Inferior es creat lo 4 de març de 1790. Lo capluòc es fixat a Santas. En 1810, Napoleon Ièr fixat lo capluòc a La Rochèla, vila portuària importanta. En 1941, lo departament cambia de nom, por devenir Charanta-Maritima.