text:
Tiston a écrit:
pertant 'qu'es escrich de pertot qu'es nascut en 1947 (e ai mesme trabt, sus lu siti de la biblioteca nacionala francesa, qu'era nascut en 1949!)... voldrias dire que totas las biografias son mensongieras? Coma 'quelas dau Tatou?
Benleu m'engani, çaquela me semblavia quera de l'edat del meu patron(enfin ex) (que va sus sos 62)
Tiston a écrit:
e ne'n bote un de mai: l'atge dau Patric...
Aqui sias tu que cambia de categoria, es forabadit de jogar amb los nascuts abans 1870, me diras me demandi la seuna talha en capèl (amb lo clòsque que ten)
Per tornar a Rosina, de vertat que quora òm escota los discs amb Martina, òm creria a ausir la votz que la mai vielha es Martina
anem anem, i'a res de ganhar manca la gloria...
Tiston a écrit:
ps: eeee Cedric, ses ben daboriu per un chaumaire! fau 'trapar 'n'autre ritme aura! 'qu'es 'chabat de se levar matin...
Aquò sabi pas faire (a mai ai arrestada la maria), teni ja un fum de projectes (dont d'unes vos tendrai al fial seran sus la ret e auran mestier d'ajuda) e a mai me cal preparar se tot va plan l'occitanISME es pas encara desbarassat de ieu (deuriai tornar a la radio faire lo jornaliste en Març se tot va plan, si de non benleu daissara Tolosa per anar en pais Basol braconejar sus las terras de Yellow e mai que mai m'aprochar de la calinhòta...o benlèu enlevarai la calinhòta e partirai mai a l'est, istoria d'escambiar lo "Se Canta" contra lo "Se Chanta")


c: text/html

text:
(B. Boué - Musica Còrsa)
Sus lo sendèr enqüèra miei escur
Lo caçador non sembla pas pergut
Au miei deu bòsc que n'ei segut
Que troberà eth son bonur
Sus los calhaus, sus los gorròcs d'açí
Son escrivuts los soviés d'un matin
Deus omis fièrs d'aqueth païs
D'on ne son pas jamei partits
Lo vent adara que s'ei drin lhevat
Au luenh un can s'ei hicat a lairar
Que's cau carar e escotar
Qu'ei lèu fenit de saunejar
Qu'ei la permèra frescor de l'ivèrn
Un rei-petit s'adrom au som d'un vern
Lo temps se'n va tot docament
E qu'ei atau despuish tostemps
Fermer

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lista dels presidents de Somalia
Dempuèi lo novembre de 1991, Somalia an pas mai un govèrn que siá reconegut per tot lo pòble. Après que Mohamed Siad Barre foguèt depausat, Ali Mahdi Muhammad assumiguèt lo poder, mas foguèt pas reconegut dins tot lo país. Lo 15 de junh 1995 foguèt succedit pel "senhor de la guèrra" Mohamed Farrah Aidid que governèt coma president fins a la siá mòrt, lo 1 d'agost de 1996. Lo sieu filh, Hussein Aidid governèt fins a 22 de decembre de 1997.
L'actual president reconegut internacionalament es Xasan Sheekh Maxamuud, que governa dempuèi lo 10 de setembre de 2012.


text:
Myennes
Myennes es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situada al bòrd de la Loire, a lo sieu confluisson amb lo ruisseau Sant-Lop.
Située au bord de la Loire, à son confluent avec le ruisseau Saint-Loup.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Myennes A portat précédemment los noms de Mitigaunae e Miennae.
La municipalitat #èsser lo banc del abbaye cistercienpas de las Ròcas, fondada en 1134.
Myennes Aperteniá al commencement a la familha del Deffens al començament del Sègle XV sègle, cap a 1450 #èsser crompada per Charles de Bourgogne, comte de Nivèrns de contunh per Henriette de Clèves duchesse de Nivèrns cap a la fin del Sègle XVI, #que la #vendre a lo sieu torn a la familha de Vieilbourg.
Myennes I aguèt erigit en marquisat en 1661 en favor de Renascut de Vieilbourg, senhor del luòc[1].
Myennes a porté précédemment les noms de Mitigaunae et Miennae.
La commune fut le siège de l'abbaye cistercienne des Roches, fondée en 1134.
Myennes appartenait au commencement à la famille du Deffens au début du Sègle XV siècle, vers 1450 fut achetée par Charles de Bourgogne, comte de Nevers puis par Henriette de Clèves duchesse de Nevers vers la fin du Sègle XVI, qui la vendit à son tour à la famille de Vieilbourg.
Myennes fut érigée en marquisat en 1661 en faveur de René de Vieilbourg, seigneur du lieu[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Armorial del ancià duché de Nivernais, Georges de Soultrait, 1852
- ↑ Armorial de l'ancien duché de Nivernais, Georges de Soultrait, 1852


text:
07/04/2017
Gaspard, per Joan Ganhaire, episòde 6
E a miegjorn quò fuguet una delagacion dau pitit personau que ‘net tustar doçament a la pòrta de la bela sala a minjar. Hofnagel manquet s’engoar emb sa pompira chauda. Maudisset segurament dins t-una lenga que comprenguerem pas queu fotrassot de jornalista que per se presar aviá revelat la clacheta dau goiat que aviá desja mancat un còp perdre la vita. Julia se botet a sanglutar e Caüsac suertet de son monde sonore per se boirar a la colera generala. Sol, lo dròlle se’n fotiá bra’ment e contunhava de s’esflacassar coma si de tot quò d’aqui ne’n aviá ren a far.
Fuguerem convidats au dessierv, que chasque còp que quò monta brun, d’un còp, comencem de venir interressants. E la tartra de pomas de Ròsa venguet lo centre d’un vertadier conselh de guerra. Los Ombradors fugueren d’un còp una ciutadela assietjada que ne’n faliá survelhar chasca pòrta, chasca fenestra, e cresetz me, dins quela basticòla, quò ne’n fai un pilòt, e compte pas los calustrons que donen sus los combles ente podriaz lotjar una armada sens que los sodards sián plunhats de tròp. Franciscò e io fuguerem envoiats en prumiera linha quo es a dire a survelhar lo parc e las entradas principalas dau chasteu. Ròsa trevariá los corredors dau prumier e Juliá passariá las nuechs en tot ben tot onor dins la chambra ente durmián desjà Gaspard e lo Professor. Gaëtan petonava de pas puescher aidar mas prometet, la nuech per lo mens, de se dautar los auvidors e de botar sas aurelhas que a mai finas qu’una sauvatgina au servici de la gaita comuna.
E la jornada ente lo dangier era benleu mens present, lo dròlle seriá tot parier privat de permenada e demorariá dins la bela sala de minjar a jugar aus cubes e a dessenhar coma lo professor. Quò seriá tanben l’ocasion de li far auvir un pauc mai de musica per ‘mor d’afinar son amor, sa detestacion o son indiferença devers los grands classics. Pareis que Caüsac e Hofnagel ne’n avián pas mau discutit e qu’una ideia, sabe pas la quala, lor era venguda.( de segre).
Joan Ganhaire
24/03/2017
Gaspard, per Joan Ganhaire, episòde 5
E pertant quo es Franciscò que trobet la clau dau misteri. Aguet pas a cherchar bien luenh. Era ‘nat au borg se querre son tabac e quauques jornaus de filhas nuas, mas un titre de l’ Esvelh de Nauta Dordonha l’aviá fait trassautar. E quo es entau qu’aviá convidat d’un det guinhaire misteriós una amassada extraordinariá e que nos eram trobats tots tres, la Ròsa, Franciscò e io dins la cosina, demest las chabeças e los plumadís per la sopa de miegjorn. Fierament, Franciscò aviá desplejat lo jornau e joslinhat d’una ungla pas tròp pròpra lo titre de l’article d’un dich Tardiu : “ Ente es passat lo dròlle de Vilafrancha ? Nòstres legeires se sovenen plan de l’afar que faguet la una de nòstre jornau veiqui dos mes : l’aparicion un brave matin sus la plaça centrala de la vila d’un dròlle en meschant estat, magre, sale, podent a pena marchar, indigne de dire un sole mot. D’en prumier près en charja per la policiá, fuguet rapidament menat a l’ospitau ente son estat fuguet jutjat seriós, segurament la seguida d’una sequestracion e de meschants tractaments. Degun l’aviá pus vut, degun sabiá d’ente podiá surtir, d’ente podiá s’estre enfugit. E quo es pas lo paubre dròlle que poguet assabentar lo monde, que a la riba de quinze jorns aviá totjorn pas dich fava. L’enquesta menada per lo comissari Daujarric menet en degun luòc e lo mainatge fuguet confiat au Professor Hofnagel, psiquiatre au COU de Clarmont. Tot ne’n seriá demorat quí, si una nuech un infirmier aviá pas empaischat fin un inconegut de cotelar lo dròlle. Lo copable aviá reüssit a s’enfugir non sens aver meschantament nafrat l’infirmier que ‘viá mancat se perdre per sang. ” La seguida de l’article laissava comprener que lo dich Tardiu ne’n sabiá mai, mas voliá ne’n ren dire,mas que si cherchavan lo dròlle podrian benleu nar veire dau costat d’un chasteu de Nauta Dordonha, proprietat d’un amic dau Professor, ente lo dròlle e son medecin eran estats aculhits per contunhar los suenhs a l’acialat de tota ataca novela. Viciós, lo tipe, que si jamai lo que aviá vougut tuar lo goiat legissiá nonmàs lo jornau, auriá pas de mau a tornar trobar la pirca e a tornar cotelar Gaspard, per pauc que l’énvia li siá pas passada…( de segre)
Joan Ganhaire
18/03/2017
Gaspard, per Joan Ganhaire, episòde 4
E quauques jorns passeren. Començavam de nos ‘bituar a quelas permenadas bassacadas, a queu silenci que paguna simfònia veniá treblar. Gaëtan laissava pas sos auvidors e podiam lo veire barrutlar dins los corredors o las ‘leias dau parc, seguent de la testa e daus braç daus ritmes que era lo sol a auvir. Pertant, lo Professor e Caüsac semblavan aver fait un pacte. Hofnagel era estat esbeluiat per la reaccion de Gaspard a la musica e a sas seanças dau matin aviá apondut un pitit temps musicau chausit dins la subrebela discoteca de Gaëtan. E lo resultat era plan inegau. Tot plen de bocins laissavan lo dròlle impassible e d’autres lo foitavan dins l’etat d’excitacion que ne’n eram estats tesmonhs l’autre jorn. Aviá daus gosts maitot classics, que ne’n disset Gaëtan. Beethoven, Mozart, Hayden, Bach lo botavan en transida, Webern, Bolez, Berg, los quites Satie, Debussy, Bartòk li fasián pas remudar un quite artelh. Mas lo Professor aviá dich, podem pas saber si quo es dau plaser o de la rauja… E totjorn pas la mendra explicacion. Caüsac, benleu era aura dins lo secret, mas nautres, la valetalha, eran laissats dins l’inhorença. La quita Ròsa, que aviá eissaiat de se metre d’ amics coma la Julia s’era facha rebutir sechament.( de segre)
Joan Ganhaire
12/03/2017
Gaspard, per Joan Ganhaire, episòde 3
Una noveutat venguet botar un pauc d’animacion dins l’aprep miegjorn chauda e secha. Caüsac que dins la matinada aviá botat ‘na sordina a sa musica per pas desrenjar lo professor e son eleva, i tenguet pus, e sus lo còp de quatre oras, landet sas fenestras au concertò per pianò de Tchaikowski e ne’n faguet profitar lo vesinatge, segurament jurcinc’a la Vaissiera que es pertant a un bon quilòmetre. Sap pas çò que los Vaissieras ne’n an pensat, mas aqui, quò faguet de l’efiech. Gaspard, que era sietat coma Julia a l’ombra dau beu tilhòu, se levet d’un lanç en uchar los prumiers sons que l’auviam prononciar, bombet jos la fenestra de Gaëtan coma per se foitar dins quela font sonora, e comencet un genre de dança maladrecha ente braç e chambas a contre-temps semblavan velher au còp se boirar e se contranher. Julia fuguet leu junhada per lo Professor alertat per los fortissimòs de la drubertura. Semblet pas mai estonat que quò, lo Professor, de veire Gaspard dins entau un trebladís. Lo prenguet tot suau per las espantlas, l’acompanhet quauquas secondas dins sa dança saquetada, puei l’entrainet vers la pòrta de l’ofici que Ròsa veniá d’abandonar a la lesta, si se pòt dire entau en parlar de Ròsa, per ‘nar dire a Mossur lo Comte de baissar un pauc lo son, au risque de se far meschantament polhar. La deguet trobar los mots que faliá, que la musica s’asuauset, apasimant dau mesma temps lo dròlle que lo Professor ninava aurà en li chuchetar a l’aurelha. E los que eran quí, e io ne’n era, vegueren quauquaren de pas ordinari : Mossur lo Comte Gaëtan Caüsac daus Ombradors se venir excusar au prep dau Professor.( de segre)
Joan Ganhaire
23/02/2017
Gaspard, per Joan Ganhaire, episòde 2
Los Ombradors son una pro bela maison per que cinc o sieis personas i pueschan viure sens se jamai rencontrar. L’endoman matin, Gaëtan era tornat dins son bureu, nautres a survelhar las cubas. Era estat decidit que disnarián pas ensemble per pas geinar lo trabalh dau professor. Quo es nonmàs en fin de matinada que poguerem entreveire Julia acompanhar lo dròlle dins las aleias, lentament, a pitits pas, que riscava pas galopar, Gaspard. Semblava un grand auseu dau bòrd de mer, levant naut las chambas coma per eschivar quauqua rondre au travers dau chamin. E sos braç, lançats bruscament de costat, semblavan mai li chabar de far perdre lo chabrinle que non pas li far trobar. Los seguerem entau daus uelhs jurcinc’ a çò que desapareissan a l’oriera dau Grand Bòsc. Mas que anen pas se perdre o pas poder tornar… Fuguerem rassegurats quante los veguerem tornar surtir a la riba de quauquas minutas dau cubert daus aubres, marcha suausa de l’infirmiera e saquetada dau paubre dròlle.
Ròsa aviá quauquas novelas. D’en prumier, eimatin, aviá vougut portar lo pitit desjunar aus òstes, mas a la piqueta dau jorn, Julia ‘viá colat a la cosina per preparar lo cafe e quauquas tartinas per lo professor. E per lo dròlle ? aviá demandat Ròsa. Un bocin de pan, quò sera pro, era estada la responsa, per lo moment, minja qua’iment ren d’autre. E l’infirmiera s’eschapet emb sa taça fumanta e sas doas leschas burradas, laissant ‘na Ròsa deçaubuda de pas aver pogut far lo servici se mesma. Mas una ora pus tard, Ròsa la feina aviá pogut passar ‘na testa dins l’entrebalhadís de la pòrta nonmàs per veire si tot anava bien. Aviá vut lo professor d’eschina, un genuelh en terra davant una pita fòrma tota recroquilhada dins –t-un cuenh de la chambra, Gaspard, esvelha te, quo es l’ora, esvelha te… Entau, lo goiat aviá durmit per terra, a pena eschaurat d’una cuberta per lo protegir de la freschor dau pitit jorn. Quò aviá boissat las òrras suposicions que, mau virada coma es, Ròsa aviá enginhat. Un pauc pus tard dins la matinada, ‘la aviá pogut raletar sas dos cent cinquante liuras dins la bela sala a minjar per l’ora chamjada en sala d’estudis. Aviá pogut veire lo dròlle jugar coma daus cubes blancs e negres jos l’uelh atentiu dau Professor que l’encoratjava emb daus mots plens de doçor. Julia, sietada dins-t-un cuenh seguiá lo trabalh en petaçar quauque bilhament. Quo era magre coma recòlta. D’ente venián, qui era queu dròlle d’evidença desvirat, comben de temps demorarián, degun ne’n sabiá ren o ne’n voliá ren dire. Mas, rai, aprep tot nos geinavan gaire, e Franciscò e io eran pas tan minjats de curiosetat coma la Ròsa.( de segre)
Joan Ganhaire
11/02/2017
Gaspard, per Joan Ganhaire, episòde 1
Apres « Daus òmes que tomban », veiqui « Gaspard », una novela aventura policiera dau commissari e conte Gaëtan Caüsac daus Ombradors, inspirada per l'istòria de « l'enfant sauvatge » de mesme nom.
°°
D’avesat, los emmerdaments, coma Caüsac, fau nar los querre au diable, quo es totjorn un brave bolegadís que nos empòrta, Franciscò e io, Diu sap ente, a la mer, a la vila, luenh de nòstras pitas ‘bitudas de vita suausa aus Ombradors. Mas queste còp vengueren a nòstra encontra, los emmerdaments. Aguerem pas mestier de nar bien luenh. ‘Riberen queste ser de septembre ente venián de chabar las vendenhas. E òc, aus Ombradors, fam nòstre vin, segur quo es pas coma autres còps ente Mossur lo Comte Richard, lo pair de Gaëtan fasiá venir , a çò que dich lo vielh Antòni mai de cinquante barricas. Aura fau se contentar de dietz las bonas annadas, mas quo es ben pro per tener lo còp, los tres o quatre que som au chasteu la majer part dau temps. E quo es pas los tres que venen de ‘ribar que van far un cròs dins la recòlta. Lo mossur e la dama beven nonmàs de l’aiga e lo dròlle es pas enquera d’age a tiflar dau roge . Nos fugueren presentats au sopar lo Professor Hofnagel, un beu tipe de piau e de mostacha blancs, psiquiatre, psiquanaliste, e sap pas tot que de mai, e un de sos pacients, Gaspard, que tots dos avián mestier de tranquillitat per menar a bona fin lo tratament e la garison dau dròlle. Eran acompanhats per una dicha madomaisela Julia, infirmiera, per tots los pitits suenhs que fasián mestier au dròlle. Franciscò un moment interessat aviá chabat per tornar lo nas dins son assieta, chinhon sarrat sus lo cagoiç e lunetas redondas, quo era pas son genre. Viá pas mestier d’èsser medecin per coneitre que per Gaspard, quelas atencions eran pas sens besuenh. Sietat drech sus sa chadiera, disiá pas fava, son espiada pasla te traucava sens te semblar veire, e de temps en temps, sas mans eran presas de movements que semblavan de las esflacassadas d’alas d’auseu. Ròsa, desesperada tornava plenas las ‘sietas de bona besunha intucada. Per chichinhar, chichinhava, Gaspard, emb son crostet de pan que rosicava e son pauc d’aiga que bevetava coma si quo era quauqua famosa liquossiana. Hofnagel li parlava doçament, mas pas coma ad’un einocent, si vesetz çò que vòle dire, mas las paraulas dau medecin fasián pas mai que aiga a plumas de riton. Julia, de temps en temps li boissava lo babinhon molhat de saliva. La serenada se chabet sens que ne’n sapchan mai sus lo perqué de la presença aus Ombradors de quilhs tres estranhs personatges. Mas ‘vancès de ganhar nòstras chambras, passerem dire bonser a Ròsa que chabava la vaissela a l’ofici. Ròsa ne’n sap totjorn un pauc mai que los autres. Mas lai, podiá gaire nos assabentar. ‘La cresiá simplament que queu certan Hofnagel era un daus medecins que avián sonhat Gaëtan quante era au pus mau e era en partida l’encausa de sa reviscolada e de sa garison. Nos disset tanben que ‘la viá preparat nonmàs doas chambras au prumier, dins l’ala dau miegjorn, una per madomaisela Julia, l’autre per lo professor e Gaspard, e fau que vos dise, un sole liech, çò que aviá fait se levar las mai òrras suposicions sus las relacions entre l’òme e lo dròlle, e pertant, Ròsa es pas de las mai tuòu-cosudas. E quo es un pauc sus nòstra fam que chaberem per ‘nar jaire. ( de segre).
Joan Ganhaire.


text:
Consumerisme
Lo mot « consumerisme » a mai d'un sens:
- un sens corrent dins la vida sociala que definís l'« accion concertada de consomators » fàcia a la entreprisas;
- un sens etimologicament erronèu mas espandit en sociologia que definís un « biais de vida ligat a la consomacion » ;
- una teoria que considèra que l'aument de la consomacion dels bens provesís un benefic economic.
Somari
Defensa dels consomators[modificar | modificar la font]
Son sens primièr, segon l'etimologia anglesa « consumer », que significa « consomator », es aquel de l'accion concertada de consomators per tòca de defendre lors interesses fàcia a las entrepresas. Lo tèrme es atestat a partir de 1915 per l'Oxford English Dictionary amb per definction : « Plaidejament en favor dels drechs e interesses dels consomators ».
Las raíças son ja ancianas e venon d'una part al Movement de las Cooperativas de consomacion actiu pendent tota la segonda mitat del sègle XIX, e d'autra part a las diferentas ligas e associacions reünissent coma al Danemarc al començament del sègle XIXena, de femnas crompairas[1] e ont se creèt en 1935 un Conselh economic per la proteccion dels consomators.
Lo movement ven al vam als Estats Units d'America e al Canadà ont en 1967 foguèt creat lo Department of Consumer and Corporate affairs[2],[1]. A partir de la fin dels ans 1970 apareguèron en Euròpa una seriá de legislacions volent protegir lo consomator: França (1978), Àustria (1979), Belgica (1991), Soïssa (1992)[1].
Sens donat pels sociològs[modificar | modificar la font]
Jean De Munck[3] pausa la question « Qu'es aquò lo consumerisme? Lo consumerisme designa quicòm mai que la consomacion... Lo sufixe « -isme » precisa la nocion de consomacion per doas connotacions entrenosadas. Aquel sufixe atira d'en primièr l'atencion sul fach que lo fenomèn bioeconomic de la consomacion es culturalament subredeterminat. Passèm de la consomacion al consumerisme soqu'apondent de dimensions simbolicas a la dimension bioeconomica de la consomacion. Es designat per « consumerisme » un biais de vida, de normas e estandards de desir legitime de la vida capitada... S'agís d'un biais de consomacion individualista, dependent del mercat, quantitativament insaciable, envasissent, edonista, axat sul novelum, fasent usatge dels signes tant coma de las causas »[4].
Autres usatges[modificar | modificar la font]
Un usatge corrent tend a utilizar lo mot « consumerisme » coma l’epistemè associat a la societat de consomacion. S’agiriá d’una ideologia ont la consomacion de bens pren una importança capitala, aquela situacion essent plan illustrada dins lo roman Les Choses de Georges Perec.
Ne faguèron aquel usatge d'analistas, ensagistas, demografs (Emmanuel Todd, eca.), filosòfs (Bernard Stiegler, etc.) o de grops engatjats coma las associacions denonciant la subreconsomacion.
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0, 1,1 et 1,2 Consumérisme - Lexinter
- ↑ (en) Chapter 7—Department of Consumer and Corporate Affairs - 1981 Report of the Auditor General of Canada
- ↑ Jean De Munck, professor invitat a París X
- ↑ Isabelle Cassiers et al., Redéfinir la prospérité, Éditions de l'Aube, 2011 (en), p. 103
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr) Isabelle Cassiers et al., Redéfinir la prospérité, Éditions de l'Aube, 2011 (fr), 281 pages
- (fr) Jackson, T and M Pepper (2010), Consumerism as Theodicy – an exploration of religions and secular meaning functions ; , In Thomas, L Consuming Paradise, Oxford, Palgrave-Macmillan


text:
Los es simpla de definir, son los elegits a quí sèm succeptibles de far fisença pel ben public collectiu. Es pas d’aver assajat de lor far saber que se cal mesfisar de la SNCF, cal legir regularament aquel blòg e lo darrièr bilhet data del mes passat.
E anuèch un twit de 11h aquel jorn, per confirmar sul tèma de la #LGV, mas lor caldrà alargar lo subjecte :
Las expertisas independentas son estadas sempre demandadas pels oposents bascos al subjecte, e soi segur que alargar los estudis a la linha que vòl davalar los parisencs en vacanças en Occitània, o pujar los quadres de als entrepresas qu’an sièti a Paris o foncionaris sotmetuts al sistèma jacobins a Paris, es relament lo problèma que pòrta coma inutile la #LGV.
L’oposicion basca es luènh d’èstre anarquistas que son supausats èstre car contra lo sistèma de las entrepresas d’Estat, decretat santa car d’Estat.
E l’oposicion occitana es luènh d’aver bastit una contra-argumentacion poderosa coma l’oposicion basca. Lo modèl basco es tanben un modèl de resisténcia contra lo jacobinisme que cal importar en Occitània, en Val de Garona e pertot.
Lo sistèma jacobin engana nòstres elegits dempuèi annada per trobar plaça a las castas de las grandas escòlas parisencas dins luòc segur e que emplenar la borsa personala, sus l’esquina del pòble occitan, bon pagaire dins totes los afars que son de la santa République.
Un jorn lo pòble occitan se despertarà, e entendrà melhor perqué dempuèi 10 ans escrivi aquel bilhet.
Los elegits an benlèu comprès perqué l’Estat lor a descargat las rotas, los collègis, los licèus, etc. (se sona decentralizar, deCONcentrar); Es simplament perqué l’Estat es incapable de ne far una gestion qu’estauvièsse l’argent collectiu, gestion seriosa de la moneda dels ciutadans, e per exemple aqueles d’Occitània (la granda), de Bretanha, de Flandras-Picardia, d’Iparralde, de Catalonha del nòrd, d’Alsàcia-Mossela, de Savòia, o de Corsega, e vòli pas carga l’ase de la farça en parlar de l’estat mantengut de sotmission coloniala pels «territoires» departamentalizats d’oltra-mar.
Per tempses de crisi budgetària, los elegits devon mai serioses e rigorioses (enfin diràn mantunes), alara se debuta una presa de consciéncia que las entrepresas d’Estat los pòdon enganar ! Car coma l’Estat cruba la moneda occitana per la portar a París (TVA, redevenças publica, etc.), las entrepresas d’Estat (SNCF, RFF, mèdia, etc. publica o privada, Bouygues, Bolloré, etc.) fan tot parier que l’administracion francesa, e elonhan las aisinas democraticas per las melhor manipular a París (Parlaments, ministèris) o La Défense o Saint Lazare (sièti de la SNCF) sus l’esquina dels inocents pòbles sotmetuts.


text:
Gregòri III
Gregòri III (mòrt lo 28 de novembre de 741) foguèt lo 90en papa de la Glèisa Catolica Romana dau 11 de febrier de 731 au 28 de novembre de 741. Succediguèt a Gregòri II (715-731) e foguèt remplaçat per Zacàrias (741-752).
Son pontificat foguèt marcat per la perseguida deis esfòrç d'evangelizacion de Germania ambé la creacion d'un arquediocèsi e d'unei diocèsis. Pasmens, son afaire pus important foguèt sa condamnacion e sa lucha còntra l'iconoclasme defendut per l'emperaire bizantin Leon III. Aquò entraïnèt una desgradacion importanta dei relacions entre Roma e Constantinòble. Unei representents dau papa foguèron arrestats e estremats en Constantinòble. L'emperaire assaièt tanben de demenir lo poder papau e mandèt una flòta en Itàlia atacar lei domenis pontificaus en Sicília e en Calàbria. Per s'aparar còntra aquela menaça, Gregòri III demandèt l'ajuda e la proteccion dei Francs de Carles Martèl. Aquò foguèt a l'origina de l'aliança entre lei papas e lei Carolingians.


text:
dijous, 18 d’octubre de 2012
Eiretatge
Abans d'èsser vuèja, i demorava una mameta de 93 ans que i demorava dempuèi plan d'annadas.
M'agrada de trobar regularament de rèstas dels ocupants precedents. De detalhòts que quand los vesi, sorrisi. Sorrisi al sovenir d'aquela familha que viviá aquí, sorrisi a la mameta que foguèt la darrièra a se servir d'aquò, sorrisi al present e sosqui a çò que vau faire d'aquela causa eiretada de la mameta. E de còps que i a, sosqui a coma las causas passan lo temps e passan d'una man a l'autra e que ne veson de causas, mas a aquò, i sosqui pas de tròp que aprèp, aquò m'angoissa.
N'i a tot plen de causas eiretadas de la mameta.
La que fau servir mai sovent, es la ponhada per se levar del sèti dels comuns. N'ai pas encara besonh per me quilhar, mas quand pissi lo matin, i meti lo coide per me téner lo cap quand soi mièg-dormida. E quand soi desrevelhada, me culpabilizi en me dire que deuriái aver vergonha, aquela causa qu'èra indispensabla a la Mameta e ieu fenhantassa, patin cofin...
E al garatge, i a tot plen de causas eiretadas, entre elas una botelha de Monsieur Propre que vai-te'n saber dempuèi quant de temps es aquí...
E i a tanben de causas utilas per adobar lo ventilator petat per la Marieta :
Quatre topinas de confitura coma aquò.
M'agrada :)
1 comentari:
- Tam ha dit...
-
mort de rire e de tristum...
- 27/10/12 11:12


text:
Esquiula
Esquiula[1] (Eskiula en basco, Esquiule en francés) qu'ei ua comuna, oficiaument bearnesa devath lo Regim Ancian, qui ei generaument represa dens las listas de comunas soletinas, la populacion i estant tradicionaument bascofòna. Non hè pas partida deu Bascoat (país administratiu) dens lo sens de la lei Pasqua de 1995 mes si qu'apartien au Bascoat au sens lingüistic e culturau.
Demografia[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ documentat com Esquiula (1542), Squiule (1542), Esquiulle (1548) dens la Réformation de Béarn, colleccion manuscrita deus Archius departamantaus deus Pirenèus Atlantics, segon Pau Raimond: Dictionnaire topographique du département des Basses-Pyrénées. Paris: Imprimerie Impériale, 1863, p. 62 s.v. Esquiule; [1].


text:
Batalha de Jemappes
La batalha de Jemappes se debanèt lo 6 de novembre de 1792 durant la Guèrra de la Premiera Coalicion (1792-1797). Opausèt lei fòrças de la França revolucionària a aqueleis d'Àustria e s'acabèt per una victòria francesa importanta qu'entraïnèt la conquista dei País Bas Austrians.
Après la victòria francesa de Lilla e l'abandon dau sètge de la vila, una armada francesa de 40 000 òmes e 100 canons comandats per Dumouriez ataquèt lei fòrças austrianas presentas dins lo nòrd de França. Dirigits per Albert de Saxe-Teschen, leis Austrians èran en dificultat car en situacion d'inferiotat numerica importanta ambé solament 14 000 òmes e 56 canons. La batalha foguèt una succession de salvas d'artilhariá e de cargas de l'infantariá revolucionària — que mancava encara d'experiéncia — que finiguèron per rompre lei linhas dei soudats regulars austrians que deguèron se retirar.
Lei Francés perdiguèron 650 tuats e 1 300 bleçats e leis Austrians, 300 tuats, 500 bleçats, 400 presoniers e 5 canons. Aquela victòria èra estada costosa per lei Francés e li donava inicialament gaire d'avantatges. Pasmens, entraïnèt rapidament la revòuta d'unei vilas de Belgica que foguèt totalament abandonada per leis Austrians permetent son ocupacion per lei Francés.
Lo futur rèi de França Loís-Felip Ièr (1830-1848) participèt a aquela batalha dins lei rengs revolucionaris onte comandèt l'ala drecha.


text:
30/09/2012
Setembre de 2012
• Vergonha a Bernard Arnault (LVMH) que vòl prene la nacionalitat bèlga. A paur de qué ? De morir ? Morirà de tot biais. De pas avure pro per manjar cada jorn ? Paure el... Que seriá LVMH sens l'imatge "França" e son istòria en matèria de qualitat ? Se deuriá amagar de vergonha. Li cal tornar parlar de sa condicion umana. Es just un òme. Pas mai, pas mens. E segurament pas pus urós que d'autres plan mens rics. Amagine son enterrament : caissa en òr, camions de carreg d'argent en cortègi, molons de flors per crebar. Non, l'enveje pas, aquel tipe.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Michael Duncan, Christian Marin e Pierre Mondy.
• Vergonha a aquel filmonet american anti-islam de mèrda qu'aluquèt de fuòcs un pauc pertot dins lo monde (un trentenat de mòrts). La conariá dels dos costats. E vergonha a Charlie Hebdo que trai d'òli sul fuòc en publicar sul pic de caricaturas de Mahomet. Lor subrebona una auriá sufit (Intouchables 2 amb un josieu e un musulman). Quanta mèrda aquò te fot la religion dins lo monde !
• Vergonha a l'assassinat de Christopher Stevens, ambassador american en Libia.
• Òsca a la condamnacion definitiva de Total dins l'afar de l'Erika. Istoric. Lo crimi ecologic es reconegut. Ara, atencion als altres !
• Òsca als cercaires qu'an avuda una debuta de pròva que los OGM èran missants per la santat. Òsca als dalhaires ! Se caldrà sovenir que los avèm metuts en preson...
• Vergonha a Aqmi que reten, dempuèi dos ans, quatre Franceses emplegats d'Areva al Niger : Daniel Larribe, Marc Feret, Thierry Dol e Pierre Legrand.
• Vergonha a Bachar el Assad que contunha de tuar son pòble.
26/09/2012
La vida coma l'aime pas
Çò que lor cal, a Monsanto, es lo tribunal penal internacional per crimi contra l'umanitat. Amaginatz que vendon als païsans de gran que se pòt pas tornar semenar : lo contrari de çò que se fa dempuèi lo neolitic... E parle mème pas de la santat... I a quicòm que m'estona : cossí la contra s'es pas encara organizada ? L'escandal de la vaca caborda a ja quauquas lunas. Es que lo capitalisme caluc se pòt pas contrar ? Demòra pas pus que la solucion de l'ermitatge ?
12/09/2012
Catalonha
Ai pas pro legit los arguments dels uns e dels autres per me far una idèa precisa. Sabe que d'Occitans i son anats. Ai compres que demandan l'independéncia e que dison voler èsser un estat de mai en Euròpa. Mas çò que me ven al cap sul pic es : quanta Euròpa volèm ? Una Euròpa solidària economicament ? Los Catalans demandan l'independéncia cap a Espanha per èsser dins una Euròpa solidària economicament ? I a quicòm que truca. Belgica del nòrd / Belgica del sud, Alemanha / Grèça, Catalonha / Espanha. Lo problèma me sembla èsser lo meteis. Me caldrà espepissar aquò e cercar las responsas.
Autra question : es qu'aquela manifestacion va pas balhar de gran per mòlre als nòstres amics jacobins* ? "Vesètz, ara qu'an lor lenga reconeguda, demandan l'independéncia ?" Los vese ja venir...
*Los jacobins mas tanben los que defendon la lenga e la cultura occitanas per de rasons intellectualas, sens cap d'idèas politicas, autonomistas o independentistas.
Autra question : es qu'aquela manifestacion va pas balhar de gran per mòlre als nòstres amics jacobins* ? "Vesètz, ara qu'an lor lenga reconeguda, demandan l'independéncia ?" Los vese ja venir...
*Los jacobins mas tanben los que defendon la lenga e la cultura occitanas per de rasons intellectualas, sens cap d'idèas politicas, autonomistas o independentistas.
11/09/2012
Confitura
Per far de confitura de mirabèla cal :
- un collèga per vos balhar 4 quilòs de mirabèlas ;
- 3 quilòs de sucre ;
- de vanilha ;
- de citron ;
- La Setmana.
Inscription à : Articles (Atom)


text:
Blanqueta de Limós
La blanqueta de Limós qu'ei un vin efervescent de Lengadòc, dins Aude, deu parçan de Limós. Qu'ei considerat com un deus pumèrs vins efervescents, amassa dab los autes vins occitans que son la Clareta de Diá e la version efervescenta deu Galhac.
Limós, deu son costat, que revindica l'ancianetat absoluda puish que se la pòt har remontar a la data de 1531. En mei d'aquò, qu'ei a Limós qui lo monge Dom Perignon e aprengó la tecnica qui vadore champenoise (e qui en vertat b'ei donc de Limós) en tot har atau de la blanqueta, l'ajòu deu Vin de Champagne.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Frise (455)
Liste des communes
Varel
Ville de Varel, localité de l'Allemagne de 24 000 habitants.
La mairie de Varel a une adresse e-mail et un site Internet.
Schortens
Ville de Schortens, localité de l'Allemagne de 20 000 habitants.
La mairie de Schortens a une adresse e-mail et un site Internet.
Jever
Ville de Jever, localité de l'Allemagne de 13 000 habitants.
La mairie de Jever a une adresse e-mail et un site Internet.
Zetel
Ville de Zetel, localité de l'Allemagne de 11 000 habitants.
La mairie de Zetel a une adresse e-mail et un site Internet.
Wangerland
Ville de Wangerland, localité de l'Allemagne de 10 000 habitants.
La mairie de Wangerland a une adresse e-mail et un site Internet.
Sande
Ville de Sande, localité de l'Allemagne de 9 100 habitants.
La mairie de Sande a une adresse e-mail et un site Internet.
Bockhorn
Ville de Bockhorn, localité de l'Allemagne de 8 600 habitants.
La mairie de Bockhorn a une adresse e-mail et un site Internet.
Wangerooge
Village de Wangerooge, localité de l'Allemagne de -1 000 habitants.
La mairie de Wangerooge a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Danís a écrit:La legitimitat es au delà dau vòte. Desjà, fau saber que i a un vòte. E aqui, me desencuse, mas l'informacion passa pas tròp.
La circulacion de l'informacion es un ver problèma, n'en convèni, e siam à si pensar de cen que porriam faire per l'espandir à toi. Pura, se ti diguessi que li aurà à tala data una eleccion, aneries votar ? En là es la question...
Danís a écrit:La legitimitat es desja dins lo fach de saber se fau un governament per Occitània. Per França, e tots los Estats-nacions, la question se pausa pas (enquera que io tornaria plan botar las chausas sus la plaça publica). Mas aqui, i a pas d'unitat politica occitana, e n'i a jamai 'gut. Se deu n'i aver una (perque pas), pensas pas que la prumiera question a pausar au monde, avant la de saubre quau governament vòlen, es de saubre se vòlen un governament !
Lo noastre objectiu es pas de si reclamar "caps d'un govèrn que rapresenta toi lu Occitans", es puslèu de crear una vida política occitana, en portant de subjèctes de reflexion que tòcon tot lo monde. Pensar à la possibla e eventuala existença d'Occitània, siguesse independenta, existesse, coma si presenteria ? Se lu Occitans si sènton deman concernats da aquesti questions, da aquesta vida política paralela, serà una grana avançada.
Danís a écrit:Coma disseren mos cambaradas, me sembla mai interessent d'aver quela demarcha de vizirat, que, au delà dau rire, pausa la question tot plen seriosa que un governament calcat sus las democracias occidentalas e la França en particular, son pas compatiblas emb l'exercici liure de las lengas regionalas.
Podètz faire coma aquò se volètz, se marcha ben perqué pas. Mas dau mieu vejaire, aquesta iniciativa seria mai vista coma una contestacion còntra la desconneccion generala dau govèrn francés per rapoart au pòble, qu'una volontat manifesta de faire pilhar consciença dei problèmas que rescoantre la lenga occitana. De mai, cèrtu poádon pilhar la voastra idea com'una derision de toti li foarças que lúton per l'autonomia dei regions.
Danís a écrit:
Te senhale que lo jacobin pren la pena de te respondre en occitan...
Quo es un fach : Occitània politicament exista pas. Avant de li balhar una existencia "'administrativa" diria, faudria que comence per existar dins la testa dau monde, non ?
Es pròpi lo but de la noastra accion...
Danís a écrit:Impausar de tau biais l'existencia d'un pais a la gent que l'i viven, quo es reprodusir exactament l'eschema que nos fuguet aplicat nautres occitans pendent la Revolucion, lo mesme eschema que vòlen ara espetar !
Impauam ren dau tot, avèm just mes en plaça l'idea d'una República Federala Occitana que prepauam ai gents. N'en siam qu'au començament e siam à desvolopar de novèli ideas per constrúger lo concèpte, lo solidifiar. Li a totplen de decisions à pilhar, lo vorrèm ben faire mé la participacion d'un maximum de ciutadans, mas coma faire, se degun si sente interessat da aquesta idea ?
Danís a écrit:I a una diferencia gròssa entre se trufar de se e se far trufar de se...
Pensi que dins aquesto cas, lo fach de si trufar de se donerà mai d'arguments à-n-aquelu que si trúfon de nautres...
Danís a écrit:E as l'impression d'esser pres au serios ?
Veï ben que non.
Danís a écrit:TOTS los catalans vos sostenen ? Òsca ! A io, los catalans me disseren pas la mesma chausa quand nos sem vists lo darrier còp...
Sabi pas se tots nos sostènon, mas n'i a.


text:
Dedins i a un artista que trapi extraordinari (lo mot es pas tròp grand) es lo Fulbèrt cant. Una musica de jove, festiva que bolega. De tèxtes umoristics mas que tractavan de subjèctes concrets : l'americanizacion, l'anti capitalism, l'Estat policièr, etc...
La sola causa que li podèm reprochar : escriure un tèxt per Gui Bonnet (lo cantaire provençal) a l'eurovision (la vidèo es sus "you tube").
Mas èra tanben un òme de teatre qu'a participat a la granda pèça de teatre escrita per Leon Còrdas (lo grand escrivan e paire de Miquèl Còrdas l'inocent que jòga dins "Plus belle Paris... Perdon la vie", desolat pel jòc de mot).
Ara a desaparegut de l'occitanism coma tant d'autres.
S'es totjorn viu que qualqu'un nos dona de sas nòvas.
De tot biais Fulbert Cant èra un escais e sabèm pas son vertadièr nom.
Per los que son interessats l'album de Fulbert cant es de còps sus de sits de venda en linha com Ebay.
Salutacions al Fulbert e a totes los gropes e cantair(itz)es de las annadas 70.


text:
Pèira de Roseta
La pèira de Roseta es una pèira de granit fosc (sovent identificada falsament coma de basalte) ont es gravat, en doas lengas diferentas (egipciana e grèga), mas amb tres escrituras (ieroglíf ieratic, escritura demotica egipciana, e alfabet grèc), lo meteis decret de Ptolemèu V de 196 abans lo Crist. Se trobèt aquela pèira dins la vila egipciana de Roseta. Lo fach que se coneissiá plan lo grèc faguèt que la pèira venguèt la clau per deschifrar los ieroglifs egipcians, en 1822, per Joan Francés Champolion, e en 1823 per Thomas Young. Aquela descobèrta faguèt de bon tradusir los autres tèxtes ieroglifics. La pèira es actualament servada dins lo Musèu Britanic.


text:
Iperbat
L'iperbat (o tanben iperbaton) (del grèc hyperbaton (ὑπέpBatov), "inversion") es una figura de retorica que consistís en alterar l'òrdre natural de la sintaxi d'una lenga en tot cambiar de posicion los elements d'una frasa, gràcias a l'ajust d'un element qu'es inserit dins la frasa d'un biais que lo met en evidéncia. L'iperbat aparten a la mesa en relèu.
Es una ressorsa usada dins la poesia per tal de causar estonament, insisténcia o suspresa. Es una figura de retorica mai que mai utilizada dins l'encastre d'un registre literari mas pas solament. Es tanben plan corrent dins las publicitats.
En poesia pòt tanben èsser utilizada per de motius de rima o de metrica. Consultar tanben: anastròfe
Sens lat, sens estrict[modificar | modificar la font]
L'iperbat, tre l'Antiquitat, a reçauput una definicion plan lata vist que podiá tanben inclure l'anastròfa, la sinquise e la tmèsi[1].
Lo grop Mu considera l'iperbat lato sensu e es d'acòrdi amb la definicion antica[2].
Pasmens, a l'ora d'ara se considera mai que mai qu'es un iperbat quand i a un ajust de sintagma que modifica l'òrdre natural de la frasa.
Exemples[modificar | modificar la font]
En latin[modificar | modificar la font]
''quam Catullus unam plus quam se atque suos amauit omnes'' (una que Catul aimèt mai que se meteis e que los siéus tots).
Los elements unam e omnes son meses en evidéncia per que pareisson ajustats (çò es que son pas necessaris dins la frasa e que lor ajust apòrta pas cap d'informacion novèla, consultar redondància) e per que modifican l'òrdre normal de la sintaxi. Dins la revirada en occitan, tots tanben es un iperbat.
En francés[modificar | modificar la font]
Albe le veut, et Rome ; il leur faut obéir, (Pierre Corneille, Horace, II, 6)
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Dupriez, Les Procédés littéraires, Paris, 1984
- ↑ Véronique KLAUBER, « HYPERBATE, rhétorique », Encyclopædia Universalis [en ligne], consulté le 5 mars 2013. URL : http://www.universalis.fr/encyclopedie/hyperbate-rhetorique/


text:
La Wantzenau
Wanzenau en alemannisch (La Wantzenau en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Ciutat d'aperaquí 5 700 abitantas situadas a 12 km, al nòrd de la vila de Estrasburg. Lo païsatge es typique del Ried e de fòrça polidas passejadas a pè, a caval o a bicicleta son accessiblas la longitud de la Ill e del Rhin. Situada sus l'ais ferroviaire Estrasburg - Lauterbourg, La Wantzenau es una estapa sus la Véloroute Rhin EV 15 (1 320 km) #que connècta la font del Rhin, situada a Andermatt a Soïssa, a la siá desbocadura a Rotterdam.
Ville d'environ 5 700 habitants située à 12 km, au nord de la ville de Strasbourg. Le paysage est typique du Ried et de très belles promenades à pied, à cheval ou à vélo sont accessibles le long de l'Ill et du Rhin. Située sur l'axe ferroviaire Strasbourg - Lauterbourg, La Wantzenau est une étape sur la Véloroute Rhin EV 15 (1 320 km) qui relie la source du Rhin, située à Andermatt en Suisse, à son embouchure à Rotterdam.
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1939, los combats en venent tròp menaçants, los abitants dels pòbles en se situant près de la frontièra alemanda an per òrdre de deslotjar. Aquel òrdre tanh mai de 170 pòbles #que la Wantzenau.
En un primièr temps, après aver-i amassat qualques questions, los Wantzenauviens n'an dirigit cap a la municipalitat de Marlenheim. L'accès i es malaisit tan las rotas an cargat. Mas la situacion demòra fòrça conflictiva. Après qualques jorns d'espera, un tren de bestiaux condusís los Wantzenauviens cap a « l'interior » cap a una destination #que los es totalament desconeguda. A l'arribada d'aquel « convoi », descobrisson Sant-Yrieix ! Los Wantzenauviens an aleugerit de trobar la lutz continuament a aquel long trajècte amuntegats los unes suls autres. Malgrat aiçò, una nòva dificultat : un problèma de compréhension. A aquela epòca, las Wantzenauviens parlan majoritairement la alsacien, los es doncas malaisida de se far comprene, mas la hospitalité e la generositat de las Arédiens fan rapidament desaparéisser/desaparéisser aquela dificultat. Los Wantzenauviens demoraràn a Sant-Yrieix pendent près d'un an. Aital, dempuèi aquela epòca, e per perpétuer l'amistat instaurada, un escambi d'abitants entre las doas comunas s'efectua totes los dos ans.
En 1939, les combats devenant trop menaçants, les habitants des villages se situant à proximité de la frontière allemande ont pour ordre d'évacuer. Cet ordre concerne plus de 170 villages dont La Wantzenau.
Dans un premier temps, après avoir rassemblé quelques affaires, les Wantzenauviens sont dirigés vers la commune de Marlenheim. L'accès y est difficile tellement les routes sont encombrées. Mais la situation reste très conflictuelle. Après quelques jours d'attente, un train de bestiaux conduit les Wantzenauviens vers « l'intérieur » vers une destination qui leur est totalement inconnue. À l'arrivée de ce « convoi », ils découvrent Saint-Yrieix ! Les Wantzenauviens sont soulagés de retrouver la lumière suite à ce long trajet entassés les uns sur les autres. Pourtant, une nouvelle difficulté : un problème de compréhension. À cette époque, les Wantzenauviens parlent majoritairement l'alsacien, il leur est donc difficile de se faire comprendre, mais l'hospitalité et la générosité des Arédiens font rapidement disparaître cette difficulté. Les Wantzenauviens resteront à Saint-Yrieix pendant près d'un an. Ainsi, depuis cette époque, et pour perpétuer l'amitié instaurée, un échange d'habitants entre les deux communes s'effectue tous les deux ans.


text:
Villey-le-Sec
Villey-le-Sec es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge a pas situat luènh de Nancy, en lo Toulois sus las sivelles de la Moselle.
Lo qualificatiu lo shut remembra la siá situacion sus un scenari, a la separacion dels corses d'aiga.
La rota principala del pòble pres Dommartin-lès-Toul a Maron.
Le village est situé non loin de Nancy, dans le Toulois sur les boucles de la Moselle.
Le qualificatif le sec rappelle sa situation sur un plateau, à l'écart des cours d'eau.
La route principale du village rejoint Dommartin-lès-Toul à Maron.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
S'es descobèrt sépultures del Neolític sul territòri de la comuna[1].
En lo moment del periòde gallo-romaine es un domeni rural nomenat Videliacus Aridus, probablament del nom de lo sieu proprietari Videlius.
Lo pòble a creat a la s-|VII|e}}, per fraires venguts de Toul. Es una dependéncia del capítol de la catedrala Santa-Étienne de Toul jusqu a Modèl:La s-.
Lo fòrt de Villey-lo-Shut es un ensems de fortins e de casemates bastit en los ans 1874-79, en representant una superfícia d'unitat|40000|m|2 {{}}. I aviá la particularité de fortificar lo pòble en lo sieu ensems.
Una part del pòble a #èsser destruida a la fin de la Segonda Guèrra mondiala, la glèisa a #èsser reconstruite l'an 1955.
La batariá sud a #èsser utilizada pel escòla nacionala superiora de géologie aplicada e de prospection minaire de Nancy per emmagazinar una colleccion de mineralas radioactifs[2].
On a découvert des sépultures du Néolithique sur le territoire de la commune[3].
Lors de la période gallo-romaine c'est un domaine rural nommé Videliacus Aridus, probablement du nom de son propriétaire Videlius.
Le village est créé au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, par des moines venus de Toul. Il est une dépendance du chapitre de la cathédrale Saint-Étienne de Toul jusqu au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle.
Le fort de Villey-le-Sec est un ensemble de fortins et de casemates construit dans les années 1874-79, représentant une surface de 40 000 m2. Il avait la particularité de fortifier le village dans son ensemble.
Une partie du village a été détruite à la fin de la Seconde Guerre mondiale, l'église a été reconstruite en 1955.
La batterie sud a été utilisée par l'école nationale supérieure de géologie appliquée et de prospection minière de Nancy pour stocker une collection de minéraux radioactifs[4].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Se Chaligny m'i aviá contat... L'istòria abans l'istòria
- ↑ InfoDuJour
- ↑ Si Chaligny m’était conté... L’histoire avant l’histoire
- ↑ InfoDuJour


text:
Vilariès
Vilariès[1][2] ( Villariès en francés) es una conuna lengadociana situada dins lo departament de la Nauta Garona e de la region de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna situada a 19 km al nòrd-èst de Tolosa dins una zona de colinas e rius, passatge entre Tarn e Garona. Es una comuna de l'airal urban de Tolosa.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
Autor : Gisèla Lafargue.
Avètz entenut a parlar deus orses ? plan segur ! Mes, les Orses de Sent Gaudenç !
Rasseguratz-vos non s’agís pas de las bèstias ! Nani ! S’agís d’una equipa de 13 jogaires de rugbi ! Les Orses a XIII de Sent Gaudenç. Atau s’apèra l’equipa esportiva eroïna deu Comenge !
Aquí son istòria.
Tornam a las originas deu XIII. Au començament, totes les que corrián darrèr un balon ponchut jogavan a XV, e mès que mès en Anglatèrra. Le Nòrd deu país èra obrèr e le sud èra mes ric. Au sud,
òm considerava que le jòc èra un espòrt nòble e que s’i deviá jogar sense cap argent. Mentre qu’au Nòrd, les obrèrs demandavan compensacions de las oras perdudas a s’entrainar. Le Sud levava las
mans au cèu, en disent qu’èra pas possible de pagar quauqu’un entà practicar un espòrt.
Tot aquò provoquèc ua separacion esportiva màger entre l’Anglatèrra de la Rugbi Liga au Nòrd e l’Anglatèrra fidèla a la Rugbi Union au Sud. Pr’aquò, mèma separats totis les clubs continuèron de jogar a XV.
Pèi, au Nòrd, que calèc pagar les jogaires e entà i arribar, la liga s’i hesoc a espurgar le jòc ! Ne tirèren las tòcas dirèctas entre les 22. Mes trobèron que le jòc èra pas pro viu. Estudièron encara la causa, e acabèron per suprimir les dus tresen linhas alas. Atau se trobèron a Tretze ! Les jogaïres que sobravan venguèron remplaçants ; pèi que tirèn dus remplaçants entà arribar au jòc que coneguem auei.
Atau, inventèron le XIII, un jòc mès brutau ambe plan mès de mèrcas. Es demorat un espòrt fisic e sobte. Entra la linha de defensa e la linha d’ataca, i a una tresena zòna que permet d’agir e pensar le jòc que l’òm vau hèr.
Mes coma Sent Gaudenç venguèc tretzista se l’Anglatèrra es pas
au ras ?
Dins las annadas 50, Jean Soubie, maquinhon de son estat, adujat per les dus hilhs, Robert e Fernand, demoravan dins Lòt e Garona. Venguián a Sent-Gaudenç quèrrer bèstias. Que n’i aviá d’aqueth temps ! Alavètz las hièras s’i portavan plan !
Un dia venguèc que n’avèren pro de hèr le camin e s’installèron a Sent Gaudenç.
Les joens Robert e Fernand, tretzistas dinc au cap de las unglas, se trobèron dins un país de XV ! Jogavan mes sense retrobar le plaser deu jòc.
Atau, un dia au cafè, les dus joens, te diguèron pas davant un jornalista (que ne coneguèven pas) que volián montar una equipa de tretze ! Èra pas tombat dins l’aurelha d’un sord aquò !
Le lendeman, le Jean Soubie te legís le jornau e apren la navèra ! E çò ditz aus hilhs : « ac avetz dit ! E ben hasètz-ac ara ! ».
E, es çò que hasquèren ! Fondat en 58 ambe le nom de « Racing Club de Sent-Gaudenç” l’actuala equipa deus « Orses de Sent-Gaudenç Cominges XIII” demora eretèra deu valorós Jean Soubie, neissut dins Lòt e Garona. Qu’empleguèc tota son energia e son amna entà portar sos jogaïres a la victòria.
Adujat per les hilhs, Jean Soubie trionfarà tanlèu 1960 quan Sent-Gaudenç emportèc son prumèr títou de campion de França de prumèra division.
Pèi, tot s’encadenarà ambe la regularitat d’un metronòme. A la prima, les blus e blancs butats per tota una region se presentèron sovent a l’ultime rendetz-vos. Les Orses s’englorièron dempèi mès de 50 ans.
Aquiu lor palmarès : campionat de França 1èra division en 60, copa de França 61, finala deu campionat 61, finala deus campionats de França Elita 1 de 63 - 66 - 67- 69 e 2004, copa de França / Lord Derby de 73 - 91- 92 e quauques campionats e copas ambe las equipas de joens.
Le club establisquèc ua Carta que’s vòu portaira de sas valors.
« Ací dins noste país, en tèrra de Comenge… trabalham entà avançar. Que siá dins la victòria o la des·hèita. Conjugan volentat, teneson e energia. Nòste engatjament esportiu, ritma totas nostas annadas.
Nostes educators, caps, entrainaires, benevòles, partenaris, amics e espectators, totis hen partida d’un tot ; que hè nosta fòrça ! ». La Carta s’acaba en afirmant :
« Ací dins noste polit país en tèrra comengesa totis portam l’espiar cap l’asuelh que per delà las cimas deu Cadira nos mena entà doman ».
S’espiam las darrèras annadas, 96 mèrca un contorn dins le paisatge deu Rugby Comminges. Quan Jean-Alain Rives ne preng le cap, l’equipa s’estructura notament ambe una modificacion d’estatut juridic necessària.
Auei, pas mens de 30 personas encadran les 250 jogaires de las 6 equipas deu club e l’escòla de rugbi. Preocupats que son de passar aus Orsons las valors que haràn les Orses de doman.
Atau nasquèc le XIII a Sent-Gaudenç, ambe una equipa constituida de 80% de quinzistas. Una formidabla epopèia que dura encara !


text:
Ar Vourc'h-Wenn
Ar Vourc'h-Wenn en breton ( Bourg-Blanc en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Las altituds al se del finage communal van de 25 mètres a 98 mètres, lo bourg en essent cap a 65 mètres d'altitud[1]. Lo bourg a adaigat pel ruisseau de Bourg-Blanc, afluent del Aber Benoît. L'agricultura a longtemps #èsser l'activitat en dominant e rèsta importanta amb una cinquantena d'espleitacions especializadas en la ramaderia bovina, porcin e la produccion légumière (Cenh daurada bretonne).
Totun la municipalitat a conegut dempuèi una vintena d'ans un essor de las activitats artesanalas e industrialas e de nombroses migrants pendulaires en avent çò de mès sovent lo sieu trabalh a Brèst es vengut s'i installar aqueles darrièrs ans.
Les altitudes au sein du finage communal vont de 25 mètres à 98 mètres, le bourg étant vers 65 mètres d'altitude[1]. Le bourg est arrosé par le ruisseau de Bourg-Blanc, affluent de l'Aber Benoît. L'agriculture a longtemps été l'activité dominante et reste importante avec une cinquantaine d'exploitations spécialisées dans l’élevage bovin, porcin et la production légumière (Ceinture dorée bretonne).
Toutefois la commune a connu depuis une vingtaine d'années un essor des activités artisanales et industrielles et de nombreux migrants pendulaires ayant le plus souvent leur travail à Brest sont venus s'y installer ces dernières années.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 et 1,1 Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
am.


text:
La huelha de rota tau desvolopament numeric de l'occitan qu'utiliza lo metòde de l'estudi de MetaNet, un hialat europèu d'excelléncia dedicat a la promocion de las plomasons tecnologicas d'ua societat multilingua de l'informacion en Euròpa. Hèit per mei de 200 expèrts internacionaus, aqueth estudi que hè un estat actuau de las ressorsas e tecnologias deu lengatge tà 30 lengas europèas en sheis maines : la traduccion automatica, la sintèsi vocau e la reconeishença vocau, la correccion ortografica, l'analisi semantica, l'analisi gramaticau e la generacion automatica de tèxte.
Que perpausa tanben ua grasilha comuna de classificacion e d'evaluacion de las ressorsas e utís numerics. Lo diagnostic deu sostien tecnologic de la lenga occitana que ns'a permetut purmèr de recaptar dadas objectivas tà çò de la situacion numerica de l'occitan (inventari) e, après escambis dab expèrts internacionaus (lengas basca, bretona, catalana e gualesa), d'identificar las mancas. Tad aquestas, la huelha de rota ací devath que perpausa ua projeccion de desvolopament sus cinc ans (2015-2019).
Tablèu 1 : Tablèu sintetic hèit a partir deu Diagnostic e huelha de rota tau desvolopament numeric de la lenga occitana : 2015-2019, Media.kom/Elhuyar, 2014.
Lo diagrama ací devath que repren los elements en despartint los objectius en tres seccions (ressorsas, utís intermediaris e utís finaus) e en ensenhant las interdependéncias enter los « blòcs » : per exemple tà un traductor automatic de qualitat que hè besonh d’un analisator morfologic, e aqueth qu'a besonh en amont d'ua basa lexicau e de modèles gramaticaus. Un còrpus parallèle que pòt ajudar a perfeccionà'u. Aquesta lectura que'ns permet d'aver un vision estructurada deus tribalhs, e de pensar a la planificacion deus desvolopaments operacionaus.
Tablèu 2 : Document de sintèsi hèit a partir de la huelha de rota tau desvolopament numeric de la lenga occitana
Modèles gramaticaus e modèles de lengatge : que serà ua gramatica descriptiva de l'occitan organizada com un ensemble de règlas tà ua utilizacion en informatica (mei que mei taus analisators morfologic e sintaxic) dab lexics e còrpus anotats.
Basa lexicau monolingua : que serà la sòla de la màger part de las autas ressorsas e deus utís desvolopats. Qu'aurà ua lista de mots occitans, dab la categoria gramaticau (tipe, genre, nombre, etc.), las formas flexionaus (feminin, plurau, conjugasons, etc.), la varianta e eventuaument informacions tà çò de l'usatge (maine, registre, etc.). Que i aurà tanben lo ligam enter dus medishs mots tà mantuas variantas.
Basa lexicau bilingua : qu’ei la basa géncer tà la traduccion automatica. Qu’a entradas en occitan qui an los medishs camps que la basa lexicau monolingua, mes tanben la(s) lor(s) traduccion(s) en francés (a tèrmi, que’s pòt pensar tanben a la lor traduccion en catalan).
Basa de coneishença lexicau : qu’ei ua basa de coneishença lexicau qui liga mots o concèptes enter eths, dab relacions de categoria (ua poma qu'ei un hrut), de camp lexicau (« pan » e « cotèth »), de derivacion (« passat » e « passacion »), etc. WordNet, per exemple, qu'ei ua basa de coneishença lexicau.
Còrpus : un còrpus qu'ei un ensemble de documents amassats dens ua mira precisa. Dens lo domeni deu TAL (Tractament automatic deu lengatge), los còrpus textuaus son fòrça utils tà perfeccionar utís dab estatisticas suus mots e la lenga. Per exemple, tà un traductor automatic, lo còrpus parallèl francés-occitan que permeterà de saber que, estatisticament, lo nom « son » francés ei mei sovent revirat per « son » que per « bren ».
Còrpus monolingüe especializat : aqueth tipe de còrpus qu'amassa ua piela de tèxtes en occitan qui atèstan d’un usatge referenciau de lenga en divèrs maines sociaus (literatura, premsa, recèrca). Que son indispensables a la creacion deus utís o de las autas ressorsas.
Còrpus monolingüe web : que serà ua colleccion de tèxtes en occitan trobats sus Internet, shens seleccion en tèrmi de qualitat lingüistica. Que serviràn mei que mei a har estatisticas tà perfeccionar los utís.
Còrpus parallèle : qu'ei un còrpus qui amassa tèxtes qui an a cada còp au mensh duas versions qui corresponen au mensh a duas lengas diferentas. Lo còrpus parallèle occitan que serà un còrpus francés-occitan (sites web institucionaus, memòris, etc.).
Ressorsas tà la reconeishença de la paraula : segon la huelha de rota, non se pòt crear un vertadèr utís de reconeishença de la paraula (creacion d'escriut a partir d'un document orau) abans 2019. Començar que cau d'identificar e de crear las ressorsas qui hèn besonh a ua tecnologia d’aquera pagèra. Que poderà estar utilizada, per exemple, tà har sostitolatge automatic.
Detector de l'occitan : aqueth utís que poderà detectar automaticament se un tèxte ei en occitan.
Detector de las variantas de l'occitan : Aqueth utís que poderà detectar automaticament la varianta occitana d’un tèxte.
Analisator morfologic (lematizator) : un lematizator qu’ei un utís que hè ua analisi morfosintaxica deu contienut d'un tèxte. Qu'associa cada mot a la soa forma « canonica » (infinitiu taus vèrbes, masculin singular taus adjectius, etc.), la categoria gramaticau o partida d'un devís, lo genre, lo nombre, lo temps e lo mòde, la persona (ex. : parli->purmèra persona/singular, indicatiu present deu vèrbe parlar). Qu'a tanben informacions semanticas e referenciaus (definitud, quantificacion, animat/inanimat, uman/pas uman, etc.).
Analisator sintaxic (parser en anglés) : que hica en evidéncia l'estructura d'ua frasa. L'analisi que balha la faiçon dont los mots e son combinats dens lo tèxte. Que permet de conéisher las relacions de dependéncia deus sintagmas (grops de mots qui an ua foncion sintaxica particulara dens la frasa, per exemple lo subjècte).
Traductors automatics : que permeteràn, a partir d'un tèxte en occitan, d'obtiéner automaticament ua traduccion francesa, e invèrsament. Mercés au transcriptor de variantas, que poderà balhar la traduccion d'un tèxte en francés en quau varianta que sia.
Transcriptor automatic enter variantas : qu’a lo medish principi qu’un traductor automatic. Que permeterà, a partir d'un tèxte en ua varianta de l'occitan, d'obtiéner automaticament ua version en ua auta varianta.
Corrector ortografic polivalent : tà amuishar l'unitat de la lenga en respectant la soa diversitat, l'idea qu'ei d'aver un sol corrector ortografic qui perpause ua correccion dens totas las variantas. L'utilizator que poderà causir la(s) varianta(s) qui vòu tà la correccion. Lo corrector que serà suus logiciaus mei utilizats dab prioritat aus formats libres shens estremar los comerciaus (LibreOffice, OpenOffice, Microsoft Office, navigators, clients de corrics, seguida Adobe, etc.).
Clavèr predictiu e autocorreccion : aqueth utís que servirà aus telefonets, per exemple tà suggerir o corregir mots dens los SMS. Que permeterà de causir la soa varianta e que's poderà installar sus sistèmas operatius mei utilizats (Androïd, iOS).
Sintèsi vocau : la sintèsi vocau qu'ei la creacion de documents oraus a partir de documents escriuts. Qu'ei per exemple utilizada tà léger los noms de carrèra en los GPS, taus logiciaus d’assisténcia taus mauvedents, etc.
OS e aplicacions principaus : L'idea qu'ei de perpausar un sistèma operatiu taus ordinators cap e tot en occitan, e dab los logiciaus mei corrents tradusits (burotica, navigators, clients taus corrics...).
Véder tanben :


text:
• Vergonha a Nicolas Sarkozy qu'ataca encara la Justicia e los jutges. A fòrça de far de declaracions demagogicas coma aquela, passarà pas lèu per una colha qu'i compren pas res ?
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Edouard Glissant, Maria Schneider, Andrée Chédid, François Nourissier, Annie Girardot e Jane Russell.
• Òsca a la dubèrtura d'una enquista oficiala sus la mòrt d'Allende al Chilí.
• Òsca, òsca, òsca al pòble coratjós d'Egipte qu'a botat Moubarak defòra.
• Vergonha a Nicolas Sarkozy que fa lo gal cap a la justicia del Mexic. Resulta : lo Mexic vòl pas pus de l'annada del Mexic en França e Florence Cassez (embarrada alai per 60 ans) es pas prèsta de tornar veire lo lum del jorn.
• Vergonha a Michèle Alliot-Marie, ministra dels afars estrangièrs, qu'es pas plan clara sus sas amistats tunisianas e qu'a fach far d'afars financièrs a sos parents (de mai de 90 ans) en Tunisia al moment de la revolucion. Sarkozy se fa pagar sas vacanças de Nadal per lo rei del Maròc, Fillon per Moubarak en Egipte. An pas los mejans de se pagar de vacanças ? Tot va plan. La politica a papà es acabada, mefisatz-vos !
• Òsca als pòbles coratjoses de Libia, d'Iran, d'Algeria, del Maròc, del Iemen e del Barein que fan tanben de reguitnadas.
• Vergonha a Kadhafi que demanda a sos avions de caça de tirar sul pòble.
• Vergonha a Sarkozy que vòl pas de Turquia en Euròpa.
• Òsca a la partença de Michèle Alliot-Marie e de Brice Hortefeux del governament. Mas coma partan fièrs coma de pavons, sèm pas sonhats.
• Vergonha a Sarkozy que ven nos explicar que fa aquel remanejament per çò que cal parar la França dels dangièrs que pòdon resultar de las revolucions arabas (immigracion e terrorism). "La França a paur." De segur, la situacion èra melhora quand los dictators èran en plaça... 2012 lèu lèu !


text:
Formiga legionària
Lei Formigas legionàrias son un nom popular designant divèrseis espècias de formigas africanas e sudamericanas dei sota-familhas Ecitoninae, Aenictinae e Dorylinae. Son caracterizadas per la formacion de formiguiers importants (de 100 000 individús a 20 milions) e un comportament de caça fòrça agressiu. Aquò entraïna una demenicion pron rapida de la quantitat de manjar e donc de migracions ciclicas de la colonia. Au contrari deis autreis espècias de formigas, lo formiguier dei formigas legionàrias es donc provisòri.


text:
La Bastida de Clarença
La Bastida de Clarença (Bastida en basco, La Bastide-Clairence en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Baisha Navarra, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics e la region d'Aquitània.
Los sons abitants que son los bastidòts.
Aquera bastida navarresa qu'ei ua enclava de lenga occitana gascona au Bascoat. Totun, qu'apartien au Bascoat (país administratiu) dens lo sens de la lei Pasqua de 1995.
Las comunas tòcatocantas que son Bardòs e Urt en Labord au nòrd, Hasparn en Labord a l'oèst, Aiherra au sud e Oreguer a l'èst.
A la fin deu sègle XVIau, refugiats judius sefarditas arribats d'Espanha e subertot de Portugal que s'installèn a Baiona, d'on s'escampilhèn dens las tres petitas vilas de Pèira Horada (on los arcuelhó lo senhor d'Aspremont), de Bidaishe e de la Bastida de Clarença on los protegí lo purmèr duc de Gramont Antòni II. Aperats sovent "portugueses", que i compdèn de l'òrdre de setanta a ueitanta familhas segon los fogatges deu sègle XVIIau. Que i viscón dens ua comunautat relativament autonòma, la « Nacion judiva » suus registres deu Còs de Vila, e que dispausèn d'un cemitèri obèrt a la debuta deu sègle XVIIau, uei pertanhent au Consistòri Israelita de Baiona. .


text:
Cau saludar com ua bona notícia (tanplan que tanben n’i a de bones!) era metuda en plaça dera prumèra escòla aranesa de negòcis (s’apère Innòve Aran), ua iniciativa d’un corròp d’empresaris deth país entà promòir era formacion e era mielhora dera capacitat de gestion des empreses. “Es persones an de tornar a èster eth centre des negòcis”, an dit ena presentacion. Semble que “negòci” proven de “nec otium”: hèr quauquarren non sense recompensa, per tant, damb guanh economic, perque se i a guanh, i a inversion e atau trebalh. Ei a díder, eth guanh a d’auer ua dimension sociau, perque, en cas contrari, eth guanh d’uns pògui pòt èster era pèrta dera majoria. Dempús d’ua fòrta secodida financèra e atenudes es mancances deth moment, podem auer motius tà un cèrt optimisme, perque, a despièch de tot, i a inquietuds e talents (e tanben talent, qu’ei causa dispariona) de hèr quauquarren que pòt produsir mielhores entà aquerò collectiu. Aguesta iniciativa n’ei ua pròva: nèish dera basa sociau entà èster compartida en hilat, perque era societat ja non se hè tant de forma jerarquizada, com per miei de relacions mès orizontaus damb un caractèr de cooperacion e aqueriment de coneishença. Eth podèr politic li a de dar era vision de conjunt. Un amic, e mèstre, me comentaue, non hè pas guaire, que i a dus tipes de governants: es que servissen ath país e es que se’n servissen. Non dèishe d’èster chocant qu ementre apareishen cassi de profitament des recorsi publics, brotoen iniciatives privades que pòden anar mès enlà deth sòn benefici particular. Non dèishe d’èster tanben ua caricatura momentanèa, perque era bondat o era maldat non ei causa d’uns o d’uns auti, com tanpòc era eficàcia o era sua contrària ei exclusiva deth sector privat o deth sector public. Dilhèu era cooperacion pòt trincar damb eth sempitèrn estereotip, mentre eth país (toti) auance.
(Diari Segre, 24 de març de 2012)


text:
Consultar l’article en linha sul sit del Jornalet : http://opinion.jornalet.com/felco/blog/772/quina-accion-per-anem-oc-lo-8-de-novembre-venent-amb-las-autras-lengas
La FELCO a tenguda son amassada generala lo 7 de decembre passat. Se l’essencial de las discutidas a naturalament tocat los problèmas pròpris a la situacion de l’ensenhament public, e las revendicacions que pòrta nòstra associacion de cara al ministèri, una part es estada tanben consagrada als rapòrts amb las autras associacions implicadas dins la revendicacion per l’occitan e las autras lengas de França. Dins aquel encastre s’es pausada la question dels rapòrts amb “Anem òc” e l’accion del 8 de novembre de 2014 amb las autras lengas. > De la discutida a sortit aquò:
L’AG a donc escambiat sus l’accion que la coordinacion “Anem òc” es per menar dins los meses e los ans que venon.
Una premièra oportunitat nos es porgida per la demanda de las autras lengas de França d’una accion comuna que se menariá lo 8 de novembre de 2014.
Sul principi d’una accion aital, la FELCO a pas cap de reticéncia: de fach, al moment de la manifestacion de mars de 2012, aquela convergéncia entre las diversas lengas s’èra jà facha. Fàcia a un interlocutor comun, o repetam, l’accion comuna es una necessitat fondamentala.
Aquò dich, de la discussion tenguda a Carcassona lo 29 d’octòbre a sortit una idèia, la d’una manifestacion centrala que se fariá, per los Occitans, a Montpelhier.
Sus aquò, la FELCO tenèm a far un cert nombre de remarcas.
– Còsta en fòrças umanas, mai que mai dins lo relarg d’aqueles que militan dins lo luòc de la manifestacion (= mai que mai los Lengadocians, de l’Est o de l’Oest). Ne pòdon testimoniar totes los, pas tan nombroses çaquelà, qu’an participat als acamps de preparacion de las manifestacions passadas, e que, pro sovent, fan ja saber que se senton pas de se tornar embarcar aquí dedins.
2- Pas pro d’aquò, apreparar una manifestacion aital demanda de meses de trabalh en amont. D’aquí lo mes de novembre de 2014, dins mens d’un an, ara, se mesura l’ample del pretzfach. Qual pot assegurar qu’aurà las forças e los mejans de lo menar a terme?
3- Una critica recurrenta tocant las manfestacions anterioras es la que visa çò que d’unes ne’n dison lo centralisme lengadocian.
4- Per quant a l’impacte, justament, la tòca d’una manifestacion, se lo mot a un sens, es d’estre vesedora, e vista. L’experiéncia de las quatre manifestacions precedentas pròva qu’aquela visiblitat per l’essencial se limita a los qu’èran presents, saludats per qualques acticles magrinèls dins la premsa locala de las regions ont aquò se debanava. Dins las autras regions occitanas, e dins los medias nacionals, lo silenci lo mai espés èra de rigor. Question: es que val la pena de tant trabalhar per aver a la fin finala una foto dins Midi Libre o la Depêche accompanhant un article mai o mens malbiaissut en paginas interioras?
Vaquí las rasons qu’explican perqué la FELCO consideram pas qu’organizar una manifestacion pesuga a Montpelhier (mas endacòm mai tot parièr) siá una bona idèia.
– donariá de soplessa a l’operacion: se trachariá pas solament de marchar ensems, ni per lo plaser qu’aquò dona a los que marchan. Se poirián imaginar, a condicion d’aver d’imaginacion, precisament, d’autras formas d’accion capablas de rendre visiblas las revendicacions. Agachatz, per exemple, sus lo sicut dels dreches de l’òme, aquela bèla e esmoventa flash-mob bretona.
– permetriá de tocar las regions que fins ara son demoradas en defora, e d’assegurar una visibilitat mediatica locala que fins ara existís pas. E mai nòstres amics del CREO de la Talvèra se dison partents per organizar, sus París, amb de militants de las autras lengas de França, una accion originala e mediatica.
Sabèm ben las objeccions que nos pòdon estre fachas: aquò implica la mobilizacion, sus plaça, de las associacions localas, en coordinacion amb lo centre “Anem òc”, via un sit per exemple. Es segur qu’es mai aisit de s’acontentar de venir tal jorn marchar dins tal endrech sens se mainar del trabalh que la preparacion de la jornada a representat per lo quarantenat de pelucres que se lo son pegat un an aperabans…
Mas nos cal saber, a un moment, responsabilizar los que se declaran en favor d’una accion per l’occitan, pro que non lor còste.
Sabèm plan tanben que per fòrça mond, la manifestacion es un moment festiu e convivial, un moment de rescontre amb de mond d’autras regions, e aquò, qu’a fach bona part del succès de las manifestacions precedentas, es preciós. Mas per lo convivial e lo festiu d’autres luòcs e d’autras occasions existisson, l’Estivada per exemple.
Per “Anem òc”, se tracha de sensibilizar las populacions, los elegits, e lo poder, pertot en Occitania, de la demanda que portam. Cal saber çò qu’òm vòl.
Vaquí doncas las proposicions que fasem a nostres partenaris d’“Anem òc”, e qu’esperam de veire discutidas collèctivament, dins l’ensemble del moviment cultural occitan.
Es evident que la credibilitat de la proposicion que fai lo burèu repausa sus vos: es que pensatz possible, dins vòstra environa geografica, d’aquí lo 8 de novembre, de preparar una accion mediatica, vesedoira, originala, dins la dralha de la charta “Anem, òc”, es a dire independenta dels partits politics?
Felip Martel, president de la FELCO


text:
Fois
Fois [ˈfujs], o dins lo país [ˈfujʃ],[1] (oficialament en francés: Foix, coma en catalan e en occitan ancian) es una vila occitana de Lengadòc. Situada al pè dels Pirenèus, còsta lo riu Arièja, a la confluéncia amb Arget, es la capitala istorica del País de Fois e del departament d'Arièja.
Se tròba al sud de la capitala de la region, Tolosa, e al costat de la frontièra andorrana. En 2015 comptava 9 706 abitants, çò que ne fasiá la segonda vila del departament demograficament aprèp Pàmias. Lo gentilici de sos abitants es foissenc (en francés fuxéen, en catalan foixenc).
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Segon Dauzat e Rostaing, que citan una atestacion a l'epòca carolingiana, Fuxum, Fois es un nom d'origina preceltica, que supausan aquitanic, e que se pronóncian pas sul sens[2].
Los Féniés, elis, pensan que lo nom de la vila s'explica per fuscum (castellum) : «vila fortificada de color fosca»[3].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ L'ortografia oficiala e englobanta es Fois segon la nòrma d'Alibèrt, e non pas Foish.
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays occitans, edicion Sud-Ouest, 2007


text:
Guilhèm Adèr
Guilhèm Adèr (Gimont ?[1], 1567 ? - Gimont1638) qu'èra un mètge e un escrivan gascon d'expression occitana deu sègle XVIIau, originari de Gimont, Gasconha . Qu'ei autor, enter autas causas, d'un poème eroïc en aunor deu Noste Enric (Lo gentilòme gascon) e d'ua òbra medicau en latin tractant de la pèsta e de çurgeria en francés.
Somari
Vita[modificar | modificar la font]
Que's sap chic de causas suber las purmèras annadas d'aqueste mètge gimontés. Que's sap au contra qu'estudiè la medecina a Tolosa on ho membre (au mens a partir de 1587) de la con·hrairia deus Penitents Blaus.
Que serví com mètge dens l'armada de Juèsa (de Joyeuse, en francés).
En 1603, qu'avó ua mainada vaduda a Gimont dab la soa molhèr Magdalena de Lux. Un hilh, batejat Pèir, que seguí en 1608.
Que sembla donc per aquera annada, que practicava jà lo son art dens la soa vila nadau sustot que signa e data l'edicion deu Catonet Gascon a Gimont en 1607. Lo Gentilòme gascon que pareishó en 1610, l'annada de la mort deu son protagonista eponim, lo Noste Enric. En 1628 que he estampar la soa òbra medicau latina (De Pestis cognitione et remediis) e francesa (De la méthode de consulter les maladies chirurgicales).
Que's morí a Gimont lo 23 de junh de 1638 mentavut com "doctor en medecina e mètge de la vila de Gimont".
Lo Catonet Gascon[modificar | modificar la font]
Qu'ei ua colleccion de cent maximas alexandrianas en gascon. Ader qu'obreish lo son libe dab l' ex-libris seguent :
Si non soi a ta guisa / E si non parli com tu vòs, / Hè'm com te volha la camisa, / Mes lèisha'm lo mesòth dens l'òs.
L'òbra qu'ei vodada a Miquèu d'Estarac, "Governador de las comtats d'Armanhac" e la dedicaça que comença atau :
Lo Catonet, Monsénher, après aver corrut la Grècia dab los sèt sages, l'Italia dab Caton lo vielh, l'Aspenha (sic) dab Berin, la França dab Pibrac, se'n va per la Gasconha , a la vòsta favor. E com aqueris l'avèn vestit a la mòda deu lor país, ara jo l'èi botat a la sisa deu nòste.
Enter las maximas, que podem mentàver:
I. Si vòs saber quauque petit passatge
Per víver au mond sens tara, san e net,
Escota, Amic, lo petit Catonet
On pòdes hèr lo ton aprendissatge.
II. Per anar donc caplevat e sens crenta,
Bremba't de Diu, e de sons mandaments,
Ondra lo pair, la mair e totas gents,
Non haças tòrt a persona viventa.
V. Apren totjorn coma cau que tu viscas,
No't trufes pas, ça ditz òm, deu men mau,
Que, quan sia vielh, lo ton que serà nau,
Non i aurà lòc que tenn'arregausiscas.
XXVI. Las sajas gents non disen en batles :
Hemna que vòu tant de jòias portar,
Si sons moien n'ac pòden suportar,
O se hè mau o ben pòrta las bragas.
XXVIII. Non haças mau d'aquesta o d'auta sòrta,
Pensant qu'après degun n'ac saberà :
Tu non poirés tant lo huec caperar
Qu'a la perfin la humada no'n sòrta.
LXIV. Endura tot, qué que't digan o haçan,
Que, com òm ditz, qui sofric e viscoc
Dab lo temps vic çò que véser voloc :
Lo temps e gents, tots amassas passan.
Lo Gentilòme Gascon[modificar | modificar la font]
Lo títol sancèr de l'òbra qu'ei :
Lo Gentilòme gascon, e los hèits de Guèrra deu gran e poderós Enric, Rei de França e de Navarra. Vodat a Monsenhor lo duc d'Espernon. Per Guilhèm Ader Gascon.
En aquera biografia epica d'Enric de Navarra, que podem citar lo capítol « L'esgrima » deu purmèr libe qui'ns conda l'educacion deu protagonista :
En aquò de prumèr nòstre capdèth s'endreça.
E per aver com cau d'un cavalièr l'adreça,
Com aquiu dab los pès, ara ací dab las mans,
Apren, espadassin, lo jòc deu cotelàs :
Per aquò dab florets o d'espasa soleta,
Cap et cap vigorós d'un aute s'acoleta.
Per dessús lo punhau, per devath, entre garda,
E quauque còp suu nas an d'estauviar la harda.
Aquiu de pantaishar, de bohar non i a fin.
Eths hèn l'arresolut, contrahèn lo mutin.
Mes dessús tots los còps a la presa ei la guèrra,
Quan s'endravan los pès an de gitar per tèrra,
Crotzan armas e braç, on lavetz qui mes vau
Deu gipon de son òme hè gaina au punhau.
Mei luenh, dens lo libe dusau, que podem léger lo capítol « Perpaus de Gascon » :
Anem, coma davant, fanfarra la trompeta !
Non leishem deu guarrèr la campanha soleta,
Ditz lo brave lavetz, huratem lo país,
Netegem de lairons passatges e camins.
Haçam parlar de nos, anem, braves gendarmas,
Abriga gents de ben l'ombra de nòstas armas.
Haça, valent e just, la tropa deu Gascon
Que sia tornat com cau a cadun lo son,
Que posca lo pagés acoeitivar sa tèrra,
traficar lo marchand en despieit de la guèrra.
L'òbra d'Adèr, sus 2690 alexandrins, que desplega atau un ample lexic. L'escrivan e critic occitan Pèir Bec que he atau un estudi suu merro lexic musicau deu tèxte. Peu parla-occitan de uei lo dia, l'endom d'aqueth tèxte que pòt servir d'exemple lexicau e estilistic d'un gascon classic e enqüèra d'un registre mei haut e mei sancèr : la lenga de 1610, ua lenga reiau, pas enqüèra vaduda lenga burlesca. Fausta Garavini, dens la soa òbra critica en italian que soslinha « qu'èm davant la mei clara manifestacion deu barròc occitan, en aquera fanfarra verbau qui procedeish per acumulacion asindetica deus tèrmes e que parla d'ua « agitacion lingüistica » (47).
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Edicions d'Ader[modificar | modificar la font]
Lo catonet[modificar | modificar la font]
- Ader, Guillaume. Lou catounet gascoun. 1607. 1607 Disponible en linha suu site de la bibliotèca de Tolosa
- Ader, Guillaune. Lou catounet gascoun. Tolose [Toulouse] : Boude, 1611. Disponible en linha suu site gallica.bnf.fr
- Ader, Guillaume. Lou Catounet gascoun. Toulouse : Colomiez, 1612. Disponible en linha suu site gallica.bnf.fr
- Ader, Gullaume. Lou Catounet gascoun. Toulouse : Colomiez, 1628. Disponible en linha suu site gallica.bnf.fr
- Ader, Guillaume. Lou Catounet gascoun. Bordeau : Lafargue, 1865. Disponible en linha suu site gallica.bnf.fr
- Guilhèm Ader. Lo Catonet gascon, Ortès : Per Noste, [1607] 2008.
Lo Gentilòme gascon[modificar | modificar la font]
- Ader, Guillem. Lou Gentilome gascoun, é lous heits de gouerre deu gran é pouderous Henric Gascoun, rey de France é de Naouarre. Toulouse : Colomoies, 1610. Disponible en linha suu site gallica.bnf.fr
- Ader, Guillaume - Alfred Jeanroy, Poésies de Guillaume Ader, publiées avec notice, traduction et Notes. Toulouse : Privat, 1904. Édition disponible en linha sus google.com
- Guilhèm Ader. Lo Gentilòme gascon, Ortès : Per Noste, [1610] 2010.
Òbra medicau en latin[modificar | modificar la font]
- Ader, Guilhem. Guillelmi Ader medici Enarrationes, De aegrotis et morbis in Evangelio. Opus in miraculorum Christi Domini amplitudinem ecclesiae christianae elimatum. 1620. Edicion disponibl suu site de l'Universitat de Tolosa
Critica[modificar | modificar la font]
- Fausta Garavini, La letteratura occitanica moderna, Sansoni, Bologne, 1970.
- Felip Gardy, Guilhem Ader (1567?-1638), actes du colloque de Lombez (21-22 septembre 1991), Centre International de Documentacion Occitana, Béziers, 1992.
- Philippe Gardy, Histoire et anthologie de la littérature occitane, Tome II, l'âge du baroque - 1520 -1789, Presses du Languedoc, Montpellier, 1997.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Saramon que serè la soa vila nadau, e 1688 la data, segond A. Philibert abadie, dens la soa introduccion deu Parterre Gascon (paja 55), Auch, 1850 [1].
Autors
Auvèrnhe : Cordat
Bearn : Fondevila
Gasconha : Adèr • Astròs • Giraud Bedot • Dugay • Bertran Larada • Andriu du Pré
Lengadòc : Godolin • Francés de Corteta
Provença : Brueis • Zerbin • Micolau Sabòli • Pèire Chabèrt • Joan de Cabanas • Tronc de Codolet
Obras
Teatre : La Pastorala deu Paysan
Poesia : Lo Ramelet Mondin • Lo Gentilhòme gascon • La Margalida Gascoa


text:
dimecres, 1 de juny de 2016
Tròç de vida 19
Torna de Lisboa ont anèt veire la familha.
A 14 fraires e sòrres.
14.
Èra a l'epòca que la sodomia èra pecat.
Es plan simpatic, a totjorn quicòm de dire, una anecdòta de contar, parla a tot lo mond dins l'auto.
Puèi, moquet, demanda a la menaira se li poiriá daissar son telefonet per que pòsca mandar un sms a sa femna per li dire quora arribarà.
Fin finala, li telefona a la femna e li ditz :
- Oè, te telefoni del telefonet de la menaira, perque sus mon telefonet francés ai pas mai de batariá, e sus l'autre telefonet, e ben i a pas mai de credit.
Es plan una replica masculina aquò.
Cap comentari:
Subscriure's a: Comentaris del missatge (Atom)


text:
25/02/2016
Chasteus, de Jan-Peire Reidi
La toristalha que vesita los chasteus en Perigòrd oblueda benleu que ’quelas tors nautas, redondas, dau segle XV eran pas fachas per se defendre contra un enemic armat d’espasas, d’arcs e de flechas, mas que, a l’epòca que fugueren bastidas, aguessan tengut gaire de temps contra una armada equipada de canons. D’alhors, quauques chasteus de plasença, coma lo de Pueg Guilhem, eran pas enjucats sus daus tuquets bien nauts o ben sus daus rochiers vertiginos que, coma a la fortaressa de Bainac, tomben drech dins la Dordonha. Los murs redonds, espes de benleu dos mestres, autorn de peças carradas servian pus per sostener un sieti ; eran l’eiretage d’un passat militar per de la gent que sabian nonmas chaçar e far la guerra, o gaire mai. Las arcabusieras eran sovent tròp mau plaçadas per puescher far bien de mau aus assietjaires e las bravas fenestras de maineus eran fachas per donar de la clardat.
Inutilitat militara, dominacion sociala. Tots los pitits senhors dau Perigòrd avian lors tors, doas, tres, daus còps nonmas una, que marcavan lo poder dau mestre e disian aus paisans que, si avian idéia de se revoltar, riscavan de ’massar un còp de fusilh tirat dempuei la tor de gach. Eran pus au temps que lo senhor de l’Atge Mejan se fasiá un dever de metre sa populacion a l’acelat darreir sos murs en cas d’ataca. A-quò d’alhors jamai existat ? Lo vilatge era dins lo reir-lutz dau chasteu. Lo chasteu senhorejava sus lo vilatge coma la catedrala sus la vila. Era vut de loenh e permetiá a tot moment de veire los paisans que trabalhavan per lo senhor.
Quand chas nos trobavan que una lei o ben una taussa eran pas justas, avian costuma de dire : « Som tornats au temps daus senhors ». Era-quò l’escòla republicana que lor aviá parlat de ’quela epòca d’avant la Revolucion, o ben ne’n avian-t-ilhs gardat la memòria d’una generacion a l’autra, una memòria renforçada per la meissonja e l’illusion bonapartista au segle dietz-e-nòu ? Benleu que quo era nonmas un biais de parlar e que vesian pas de rapòrt entre los «senhors» de l’ancian temps e los «mossurs» que coneissian, per l’amor que avian gaire de que se plànher de ilhs. Quauques nòbles d’emperaquí agueren quitament la noblessa d’entrar dins la Resistença gaullista en ’43-’44. Los «de», coma disiá ma granda-mair, avian ren a veire dins ’queu temps emb lo chastelan inuman, curetaire e fumelaire que descris Eugène Le Roy dins Lo Molin dau Frau.
Los d’aura – los que coneisse – son pas de la gent mauplasents. An subreviscut a l’abolicion dau drech d’ainat, a l’emigracion e, pus tard, a la fin dau meitadieratge. Coneissen lor genealogia. Coneissen «lor monde». Van a la messa e manifesten contra lo maridatge omosexuau. Aimen gaire paiar daus impòsts. Lors filhs tròben a se plaçar. Son dins la banca e l’assegurança, dins la diplomacia. Saben las pòrtas ente fau tustar, mas an-t-ilhs solament mestier de tustar ?
Los noveus mossurs venguts vilauds pensen benleu pus aus chasteus de lors reires que òm veu en fotò dins las davanturas daus merchands de bens (Pretz : nos consultar). Los bastiments siran ’chaptats per daus òmes d’afars estrangiers que i vendran benleu uech jorns dos còps per an. L’erba sirá nauta au mes de mai ente era lo parc «a la francesa». Siran benleu desfigurats per quauqua societat que ne’n fará un centre de repaus dins la natura, una natura aer-condicionada equipada de jacuzzis, piscinas, tenis, salas de musculacion…
Elí Nogaret, lo monier dau Molin dau Frau, era plan content de veire lo chasteu tant aguit s’avalir. La roina de la bastissa marcava la fin de l’opression dau pòble de la campanha que voliá enfin liure, fier e mestre de sa destinada. Tot un pòble que avem conegut, aüei remplaçat en partida per los Anglés e los neo-ruraus. Nautres, quò nos fai despiech de veire los murs s’esbolhar, las persianas descoloradas tombar de bingois, las romdres ganhar la cort, las vachas daus agricultors pacatjar dins lo parc «a la francesa»…
Quo es que, son braves ’quilhs chasteus plan maridats emb lo país. Nos fan pus paur. Monten naut e dònen enviá de montar. Laissen veire lo país alentorn. Abranden l’imaginacion. De l’orguelh de los que los fagueren bastir, de la majestat que impressionava un pòble espaurit o esmiraudiat, demòren nonmas per nautres la beutat de l’edifici, tesmonhatge de l’engenh daus òmes que ne’n som los eiretiers. Auran de la chança, ’quilhs chasteus, si tomben entre las mans d’un òme riche e intelligent que rencurará pas sos sòus per los entretener sens los ’bismar. Quò sirá un miracle si un eiretier dans ancians mossurs a agut los mejans de gardar lor chasteu, de far ’dobar las charpentas e crubir los mila de metres carrats de teulada. Li donaran de las subvencions. Drubirá los vargiers aus vesitaires per la jornada dau patrimòni. Aimará benleu mielhs passar l’ivern dins una pita maison plan chaufada que non pas dins son chasteu ente son enquera pendilhadas aus murs de las testas de cerv e de pòrcs singliers. Un eiretier legau que a l’eime, la volontat e pro argent per far viure son ben : que damandar de mielhs ?
A Javerlhac, lo 19 de genier de 2016
Jan-Peire Reidi
Les commentaires sont fermés.


text:
Cadena de las Cascadas
La cadena de las Cascadas (en anglés Cascade Range o Cascade Mountains) es una cadena de montanhas que s'estend sus la còsta oèst de l'America del Nòrd, entre los estats de Califòrnia, d'Oregon e l'Estat de Washington als Estats Units e la província de Colómbia Britanica en Canadà. Compren una part de l'arc volcanic de las Cascadas en particular los volcans del mont Rainier, trescòl de la cadena amb 4 392 mètres que domina la vila de Seattle, e del mont Saint Helens que dintrèt en erupcion en 1980. Aquest arc volcanic, totjorn actiu, comencèt sa formacion fa 36 millions d'ans en seguida de la subduccion de la placa Juan de Fuca jos la placa nòrd americana. Los risques ligats al volcanisme i demoran importants.
Lo flume Columbia constituís la principala discontinuitat topografica de la cadena e la travèrsa d'èst en oèst, son bacin cobrisssent una granda part de sos pendisses. Lo relèu orientat del nòrd al sud opausa una empacha a las influéncias oceanicas doças e umidas vengudas de l'ocean Pacific. Amb l'altitud, las precipitacions importantas se traduison per des quantitats de nèu considerablas, coma al mont Baker, qu'alimenta lo pus grand systèma glaciari dels Estats Units fòra Alaska. Sul penjal oriental de la cadena, las precipitacions son fòrça mens importantas e lo clima es continental amb d'escarts pus grand de temperaturas jornalièrs e sasonièrs.
La cadena es poblada dempuèi al mens 11 000 ans pels los amerindians que desvolopèron nombroses mites e legendas suls volcans. Los europèus la descobriguèron cap a la fin del sègle XVIII. foguèt batejada durant l'expedicion de Lewis e Clark, en 1806, amor dels rajòls presents dins la gòrja del riu Columbia.


text:
Dimècres, 17 de genièr de 2018, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Bas > Montpelhierenc
Aquela iniciativa es destinada a crear un espaci de rescontre entre los joves cercaires que lor subjècte d’estudi es ligat al domeni occitan. S’agís a l’encòp de ... +
Dimars, 16 de genièr de 2018, 03h00
La cantadora del grop irlandés The Cranberries, Dolores O’Riordan, moriguèt ièr sobde a 46 ans, çò raportava la television publica irlandesa, en tot precisar que ... +
Diluns, 15 de genièr de 2018, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Bas > Menerbés
Lo 21 de genièr que ven, a Pepius (Menerbés), après una dinnada occitana, se tendrà 14h30 al cinèma l'espectacle d'Andrieu Lacube entitolat "Las aventuras ... +
Diluns, 15 de genièr de 2018, 03h00
La dictada qu’es un rendètz-vos prepausat cada an, un jòc-concors obèrt a tots per tota Occitània. A la debuta, que vadó en 1998 en País Castrés. ... +
Dimenge, 14 de genièr de 2018, 03h00
La Federacion Interregionala dels Mèdias Occitans (FIMÒC), que Jornalet ne fa partida, prepausa dos servicis civics en Bearn. Lors missions començarián a partir del 24 de genièr ... +
Dimenge, 14 de genièr de 2018, 03h00
L'artista de carrièra berlinés Ibo Omari ven d'iniciar un movement artistic per eliminar de tags neonazis. Davant la proliferacion de tags de croses gammadas, Omari se serviguèt ... +
Dimenge, 14 de genièr de 2018, 03h00
Ven de paréisser L’Estrasseta, una nòva revista satirica en provençal. Inspirada de la publicacion istorica L’Estrassa, L’Estrasseta cèrca que l’occitan ... +
Dimècres, 10 de genièr de 2018, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Bas > Narbonés
Aqueles, lo famós trio de polifonias masculinas en occitan, animarà la serada del Cercle Occitan de Narbona dissabte que ven, 13 de genièr, per festejar l’Epifania a la sala ... +
Dimècres, 10 de genièr de 2018, 03h00
S’es constituit a Montmaurin (Nebosan) un nòu collectiu per la preservacion del patrimòni e “sauvar e valorizar la riquessa environamentau, istorica e culturau”. La ... +
Diluns, 8 de genièr de 2018, 03h00
L'Institut Occitan (InÒc) fusionarà amb lo Centre Interregional de Desvolopament de l'Occitan (CIRDÒC) a la fin del primièr semestre d'ongan. Atal o anoncièt ... +
Dissabte, 6 de genièr de 2018, 03h00
Lo jorn dels Reis Magues o Epifania es una fèsta tradicionala en Occitània tota que se celèbra lo 6 de genièr. L'azard qu'ongan siá un dissabte permet que tot ... +
Dijòus, 4 de genièr de 2018, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Bas > Cabardés
Las ivernalas de Cabardés L’IEO Aude e la Comuna de Puègnautièr prepausan dos rendètz-vos amb d’artistas occitans per las Ivernalas de Cabardés al ... +
Dimècres, 3 de genièr de 2018, 03h00
Lo celèbre biologista anglés, Denis Noble, qu’ei conegut per las suas òbras de modelizacion deus sistèmas biologics e mei que mei deu còr. Qu’ei mensh conegut ... +
Diluns, 1 de genièr de 2018, 03h00
Segon la tradicion de la Val d’Aran, lo primièr de genièr, quand doas personas se rescontran, se saludan en se disent “Bon jorn des aninòs!” Lo primièr qu’o ... +
Dissabte, 30 de decembre de 2017, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Naut > Lauragués
“Tot destimborlat, lo gal de la giroleta vira e revira coma un bèl diable dins las ventadas de l’Autan”… Escrivètz la seguida!... +
Dissabte, 30 de decembre de 2017, 03h00
Gasconha > Val d'Aran > Castièro
Se presentèt fa qualques jorns a Vielha lo nòu libre de Pax Dettoni entitolat Emociones ¡a escena! (Emocions, sus scèna!). Lo libre, escrich en espanhòl, amassa las pèças ... +


text:
Cicle 3 - CE2, CM1, CM2
- dans Cicle 3
Qu'ei l'istòria d'un nenè tigre blanc qui s'apèra Paul e qui s'a perdut los sons pairs.
Que prava e que's tròba amics. Los sons amics que son : Jan, un ors ; Julian, un pingoïn e Baptista, un ausèth. Los quate amics que hèn un grop de musica e que hèn un concèrt. Baptista qu'a lo micro ; Jan, la bateria ; Paul, la guitarra electrica e Julian qu'a lo tam-tam.
Quan an acabat de jogar, Paul qu'encontra ua tigressa qui s'apèra Marie. Paul ne pensa pas mei au sons amics, que va tau restaurant dab Marie e que minjan hamburgers dab fritas. Que passa tot lo temps dab era.
Los sons amics que son decebuts qu'ensajan de'u desseparar de Marie.
Mes Paul ne vòu pas alavetz que decideishen ua causa : Paul qu'ei amorós de Marie e que demora amic dab Jan, Baptista e Julian. Alavetz, que van tau restaurant e que minjan tots hamburgers e fritas.
Marie qu'entra dens lo grop de musica, que hè flabuta. Tots los amics qu’an nenès e los lors mainats que haràn mei tard un grop de musica.
Mailia, Melina e Naís


text:
L’annuari dels actors occitans.Las Paginas Occitanas son actualizadas..
Escrich lo 08-01-2016 par Thierry
Las "Paginas Occitanas" recensan las estructuras qu’an una competéncia a l’entorn de l’occitan, coma actors de la cultura occitana, de son economia, de l’ensenhament, d’espòrt, de lésers... Si lors actualizacions son acabadas, cada novèl actor de l’Occitania pòt se far enregistrar, mentre qu’aquestes que son ja recensats pòdon portar lors modificacions.
Escrich lo 07-10-2014 parL’IEO es a l’origina de mai d’un site internet e balha per aquel biais mai d’un esplech pels occitanofòns, e al public en general per la meteissa occasion (la part màger dels espleches son desvelopats en francés e en occitan), aquò permet la socializacion de la lenga occitana coma o foguèt decidit per (...)


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Vogtland (523)
Liste des communes
Plauen
Ville de Plauen, localité de l'Allemagne de 66 000 habitants.
La mairie de Plauen a une adresse e-mail et un site Internet.
Reichenbach im Vogtland
Ville de Reichenbach im Vogtland, localité de l'Allemagne de 20 000 habitants.
La mairie de Reichenbach im Vogtland a une adresse e-mail et un site Internet.
Auerbach
Ville d'Auerbach, localité de l'Allemagne de 20 000 habitants.
La mairie d'Auerbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Oelsnitz
Ville d'Oelsnitz, localité de l'Allemagne de 11 000 habitants.
La mairie d'Oelsnitz a une adresse e-mail et un site Internet.
Falkenstein
Ville de Falkenstein, localité de l'Allemagne de 8 700 habitants.
La mairie de Falkenstein a une adresse e-mail et un site Internet.
Treuen
Ville de Treuen, localité de l'Allemagne de 8 500 habitants.
La mairie de Treuen a une adresse e-mail et un site Internet.
Klingenthal
Ville de Klingenthal, localité de l'Allemagne de 8 200 habitants.
La mairie de Klingenthal a une adresse e-mail et un site Internet.
Lengenfeld
Ville de Lengenfeld, localité de l'Allemagne de 7 500 habitants.
La mairie de Lengenfeld a une adresse e-mail et un site Internet.
Rodewisch
Ville de Rodewisch, localité de l'Allemagne de 6 900 habitants.
La mairie de Rodewisch a une adresse e-mail et un site Internet.
Markneukirchen
Ville de Markneukirchen, localité de l'Allemagne de 6 500 habitants.
La mairie de Markneukirchen a une adresse e-mail et un site Internet.
Adorf
Ville d'Adorf, localité de l'Allemagne de 5 300 habitants.
La mairie d'Adorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Weischlitz
Ville de Weischlitz, localité de l'Allemagne de 5 300 habitants.
La mairie de Weischlitz a une adresse e-mail et un site Internet.
Elsterberg
Ville d'Elsterberg, localité de l'Allemagne de 4 600 habitants.
La mairie d'Elsterberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Sachsen bei Ansbach
Ville de Sachsen bei Ansbach, localité de l'Allemagne de 4 300 habitants.
La mairie de Sachsen bei Ansbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Netzschkau
Ville de Netzschkau, localité de l'Allemagne de 4 100 habitants.
La mairie de Netzschkau a une adresse e-mail et un site Internet.
Bad Elster
Ville de Bad Elster, localité de l'Allemagne de 3 700 habitants.
La mairie de Bad Elster a une adresse e-mail et un site Internet.
Pausa
Ville de Pausa, localité de l'Allemagne de 3 600 habitants.
La mairie de Pausa a une adresse e-mail et un site Internet.
Muldenhammer
Ville de Muldenhammer, localité de l'Allemagne de 3 400 habitants.
La mairie de Muldenhammer a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
(P.Salinhé -Peiraguda)
Pas un quite moment per espiar lo cèu
A Lima jamei lo sorelh
A plaser los crums ploran lo gris
As Barriadas escopeishen los fusilhs.
Campesino, Campesino
Ya nace el poder del pueblo
Campesino paisan de l’esper
De ton païs s’escapa la libertat.
Mei que mei si ne parlas pas
Entre tas mans demora la quena.
E segur qu’ei tostemps la quena
Lo cant d’amor de la sierra
Che Gueverra per lo Perù
L’esper d’un navèth Tupac Amarù.
Tupac Amarù Incà o revoltat
Son pas que dus qui an ensajat
De diser non e se’n parla enqüera
Dens las carrèras de Cuzco.
Campesino de la montanha hauta
Nostes biais de víver jamei se semblaràn :
Minjas la cocà per pas aver talent,
Minjam nosta vita per passar lo temps.
Fermer