text:
Bertran de Bòrn
Bertran de Bòrn (v.1140 - v.1215), senhor d'Autafòrt, als confinhs de Lemosin e Perigòrd, foguèt un daus trobadors mai coneguts. Se ditz d'el que celebrèt tan plan l'amor coma la guèrra. Foguèt ficat dins las luchas daus filhs d'Enric II Plantagenest, e prenguèt partit contra Ricard per Enric lo Jove. A la mòrt d'aqueste, se reconcilièt amb Ricard, que sostenguèt a son torn contra lo rei de França Felip-August.
Bertran de Bòrn passa per èsser estat lo mestre daus sirventés, que sas poesias pus bravas an un accent satiric plan marcat, e que son de plaçar demest las òbras majoras de la literatura occitana.
Sa vida nos ensenha que luchet fòrça temps, per l'avent dau chasteu d'Autafòrt, contra son frair Constantin, qu'aviá lo sosten dau rei Enric Plantagenest. Alaidonc, excitet de contunha los filhs d'Enric contra lor pair; se pensa que considerava qu'ilhs nonmàs aviá lo sang aquitan trasmés per lor mair Alienòr d'Aquitània. Fin finala, son voler d'independéncia per Aquitània es au còr de sa poesia, qu'evòca mai que mai de las questions politicas.
L'un daus libres pus complets sus la vida e l'òbra de Bertran de Bòrn es benleu lo de Gérard Gouiran (L'Amour et la Guerre), publicat a l'Universitat de Provença.
Veiquí un extrach d'un de sos sirventés:
Be'm platz lo gai temps de Pascor / Que fai folhas e flors venir / E platz me quant auv la baudor / Dels ausels que fan retentir
Lor chant per lo boscatge / E platz me quand vei per los prats / Tendas e pavalhons fermats
E ai grand alegratge / Quand vei per campanhas rengats / Cavaliers e cavals armats
E platz me quand li corredors / Fan las gens e l’aver fugir / E platz me quand vei après lor / Granren d’armats corren venir
E platz me mon coratge / Quand vei fòrts chastels assetjats / E-ls barris rots e-d'esfondrats
E vei l’òst e'l ribatge / Qu’es tot entorn claus de fossats / Ab lissas de fòrts pals serrats
E-us dic que tan non m’a sabor / Manjar ni beure ni dormir / Com' a quant auv cridar : « a lor ! » / D’ambas las parts e-d'auv bruir
Cavals votz per l’ombratge / E-d'auv cridar : « aidatz, aidatz ! » / E vei chaser per los fossats
Paucs e grands per l’erbatge / E vei los mòrts que pel-s costats / An los tronçons ab los cendatz
Barons metetz en gatge / Castèls e vilas e ciutats / Enans qu’usquecs no-us guerreiatz


c: text/html

text:
Nathaniel Hawthorne
Nathaniel Hawthorne (Salem, Massachusetts, 4 de julh de 1804 - Plymouth, Nòu Hampshire, 19 de mai de 1864) foguèt un escrivan (novelista) american. Es considerat coma una figura clau dins lo desvolopament de las originas de la literatura americana.
Biografia[modificar | modificar la font]
Nathaniel Hawthorne nasquèt a Salem, Massachusetts, ont i a actualament un musèu consacrat a la siá memòria. Lo paire de Hawthorne èra capitani de vaissèl, descendent de John Hathorne, un dels jutges dels Jutjaments de Salem. Fòrça jove venguèt orfanèl de paire e foguèt confinat per sa maire dins l'ostal familial. L'escrivan descriuriá mai tard aquel periòde coma lo de mès d'erós de la siá vida, mas faguèt tanben qu'aqueriguèsse l'abitud de la solitud.
Un oncle li financèt, entre 1821 e 1824, los estudis al Bowdoin College de Maine, ont faguèt amistat amb Henry Wadsworth Longfellow, qui vendriá après un grand poèta, e mai amb lo futur president Franklin Pierce. Fins a la publicacion del sieu primièr libre Twice-Told Tales, ("Contes dos còps contats"), l'an 1837, Hawthorne escriguèt amb un anonimat total dins l'ostal familial. "Ieu viviá pas –Diriá mai tard–, soniava solament que viviá."
A comptar de l'an 1839, Hawthorne trabalhèt en la Doana del pòrt de Boston. Se maridèt amb la pintora trascendentalista Sophia Peabody en 1842. Lo matrimòni s'installèt a Concord, Massachusetts. Aguèron lai coma vesins als escrivans Ralph Waldo Emerson e Henry David Thoreau.
En 1846 Hawthorne foguèt nomenat inspector de la Doana de Salem, mas perdèt lo sieu trabalh a causa de cambiaments administratius a Washington. Lo 1852 escriguèt la biografia del sieu ancian companh Franklin Pierce. Quand aquel ganhèt las eleccions, Hawthorne recebèt coma recompensa la nominacion de consòl american a Liverpool en 1853. Pr'aquò, qualques ans mai tard, en 1857, renoncièt a aquel cargue e comencèt a viatjar per França e Itàlia. Tornèt als Estats Units amb la siá familha en 1860. Pauc après venguec malaut, e moriguèt l'an 1864, probablament per encausa d'un cancèr de l'estomac, a Plymouth, Nòu Hampshire.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Òm poiriá tornar parlar dels guirguilhs entre organizadors ancians o pas de « Anem òc! », se la data e la vila causidas èran las bonas? Tornar tanben sul nombre de cridaires, qual i èra o pas…? E per de que?
Mas benlèu que tot aquò es pas essencial. Cò que sembla solide, es que sèm benlèu a la fin de quicòm e a l’espèra d’autra causa. Retorn e sentits sus aquesta crida, sens jujar, ambe de positiu, de causas a socar, per assajar d’avançar.
Fòto : Lo Benaset
Intervencions dels politics
Dissabte a Montpelhièr, cridaires e monde politic èran esperats. Sus l’esplanada, los Occitans metèran un pauc de temps a arribar. Nautres, èrem a la sala Petrarque ont los candidats a las regionalas devián presentar lo lor program per la lenga e respondre a de questions. L’afar èra pas dubèrt al public mas a la premsa. Cada candidat aviá 10 menutas per expausar sas mesuras e un bon quart d’ora per respondre.
Gérard Onesta
Fòto : Lo Benaset
En lista, lo cònse de Montpelhièr Philippe Saurel « Citoyens du Midi », Gérard Onesta « Nouveau Monde », Dàvid Grosclaude per Aquitània, Dominique Reynié « Les Républicains » e Carole Delga « Parti Socialiste ». Cal ben plan dire que las intervencions foguèron fornidas. Los candidats avián plan trabalhat lo lor dorsièr, ambe de prepausicions de còps que i a originalas estant que cada candidat passava a despart. Cò qu’empachava las repapiadas e autras subreditas. I avem consacrat lo primièr reportatge del jornalet especial. En precisent qu’aviam causit de metre sonque los candidats per las ancianas regions Miègjorn-Pirenèus e Lengadòc-Rosselhon estant que lo jornal es pas escampilhat en Aquitània. Donc veiretz pas Dàvid Grosclaude.
JT OC dissabte 24 d’octobre S. Tijani B. Roux C. Bestard M. Blasco E. Ducau
Edicion Occitana – Crida del 24 d’octobre
Òm pòt notar un quasi consensus sus l’urgéncia de far quicòm per l’ensenhament de la lenga (Gerard Onesta prepaua en mai de trobar un estatut mai solide per Calandreta), meteissas prepausicions tanben per la senhaletica (Montpelhièr aurà sas placas bilingüas per carrièra) la socializacion ambe de mesuras dins los transpòrts (metro, Tram, TER) que son de la competéncia de las regions. Prepausicions tanben per los mèdias, mai pel privat que pel public un pauc doblidat…
Dominique Reynié
Fòto : Lo Benaset
Onesta vòl fargar una television regionala, Reynié prene en carga los fraisses de las frequencias per las ràdios…Cadun i anèt de sa prepausicion ambe quauquas orginilatat de notar : fa dintrar l’occitan dins lo numeric per Saurel dins l’afar de la French Tech, meteissa causa per Reynié que parla d’una « Silicon Valley » del film d’animacion dins la region ont l’occitan podriá dintrar. x
Carole Delga
Fòto : Lo Benaset
Carole Delga ela se distinguèt en parlem de l’Estivada » qui restera un festival inter régions à Rodez. J’en ai parlé avec Christian Teyssèdre ». Veirem ben…A la fin del discors, cadun votèt de òc, simbolicament, per la lenga.
Mas aquestas intervencions de qualitat, ambe de promesas que caldrà téner, son una brava capitada qu’auriam pas aguda i a encara quauquas annadas. Benlèu que las cridas e d’autras causas an pesat.
Crida de 2015
Tot lo monde aviá un pauc paur (d’unes benlèu esperavan) que la mobiliacion fogèsse pas de las fòrtas. Donar una chifra precisa es pas de bon far. Qual manifestava? Qual se passejava? La policia nos parlèt de 4000 personas. Los organizadors de 15 a 18 000.
Reportage France 3 Montpelllier de F. Garel, P. Trouillet et V. Portela-Rosa :
Montpellier : près de 15 000 personnes manifestent pour la sauvegarde de la langue occitane
Lo nombre, nos en fotèm un pauc. Es pas aquò que va cambiar grand causa. La chifra es pas bona, mas pas pietadosa, sens dobte onorabla… Cò que sembla clar, es una cèrta lassièra d’aquesta forma de protèsta. En escotant los que èran dins lo cortègi, dison que lo vam èra pas lo meteis, mens de musica (amai la presencia de Test sul carri de Convergéncia Occitana), mens de plaser a èsser aquí, mai de dobtes. D’unes n’an un confle d’una crida plan planeta. Caquelà, n’i a qu’an pas pres lo cortègi ambe los autres per anar pausar una caissa a la prefectura.
I a totjorn l’afar de la contra-crida de Provença. Ambe aquí tanben los caps de listas politics. A Montpelhièr, se vegèt pr’aquò de Provençals, de Felibres… De criticas se faguèron tanben sul percors, tròp a despart del monde, tròp « frech ». De questions se pausan dins los mèdias, los comentaris florisson d’un pauc pertot.
De prepausicions se fan coma per exemple ambe Dàvid Grosclaude o Evelina Houlès dins lo Jornalet. N’i a segurament d’autres, declarats o pas. Es benlèu lo moment de soscar a d’autres biais, d’autras organizacions, sens brutlar complètament lo camin qu’es estat fach.
Lo Benaset
Fòto : Lo Benaset


text:
Daniel Chavaroche
Estil : Cançon, Fòlc, Trad, Teatre, Jove public
Sectors : Literatura, Teatre
Domeni d'activitat : Cantaire, Contaire, Escrivan, Musician, Intervenent, Comedian
Lenga : Bilingue Occitan-Français
Fa part de : Compagnie des Arts Modestes
Airal lingüistic : Lengadòc
Nascut a Sarlat en Peiregòrd Negre, d'en prumier institutor de vilatge vengut mèstre d'occitan, Daniel Chavaroche se botèt a escriure al fial dels ans, en s'inspirant de son país. Fai siá l'assercion de Miguel Torga : "l'universal, aquò's lo local sens los murs".
Conta aurá dempuèi un bon trentenat d'annadas, en francés e en occitan. Se definís coma "contaire de país".
Autor de tèxtes de cançons pels gropes Peiraguda, puèi Pissafreg, escriu tanben dels cants, dels jòcs cantats, dels contes e contairòlas pels drollets qu'aprenon l'occitan en classa.
Es tanben autor de libres e obratges sus la cultura d'òc.
Lo rugbí a segurament condicionat son biais d'èsser, de veire la vita, sens dobte tanben de la contar.
"… Lo rugbí, çò ditz, mas aquel dels camps, lo vertadièr !.. Un long eprcors iniciatic de quasi vint e cinc ans de juèc... A 'quel rugbí de campanha, vertadièra universitat de la vita, ai perseguit dels estudis perlongats... Escolan un pauc banturle, ai belcòp redoblat !.."
'Quò's d'aquel terrador que son nascuts los espectacles rugbifiles de contes a doás votz : On est pas venu là pour en prendre e Y a pas que le rugby dans la vie... que jòga emb Joan Bonnefon, l'amic de totjorn.
Ensemble, crèan la Compagnie des Arts Modestes, mena de cooperativa qu'a per objectiu d'aidar a la creacion dins lo domèni del conte, de la cançon e de la musica.
L'accion pedagogica
De sa carrièra d'institutor, Daniel garda lo gost per l'aida a la creacion de contes en mitan escolar, que pratica emb plaser cada annada dins de las escòlas, dels colègis o dels licèus que l'i n'en fan la damanda.
Li arriba tanben d'animar dels estagis per adultes.


text:
Tsar
Lo tsar es lo sobeiran de Russia (de 1547 a 1917), de Bulgaria (de 917 a 1422) o de la Serbia (de 1346 a 1371). Lo tsarisme es una forma d'autocracia (mai tard d'absolutisme) especific al grand principat de Moscòu (vengut en seguida lo tsarat de Russia, puèi l'Empèri rus). Lo neotsarisme es la politica observada dempuèi la revolucion de 1917 per unes govèrns sovietics, que paréis al tsarisme segon la premsa o los oposants.
Somari
- 1 Originas del tèrme
- 2 Tsar de Russia
- 3 Sobeirans de Serbia
- 4 Tsars de Bulgaria
- 5 Provèrbi
- 6 Annèxes
- 7 Bibliografia
Originas del tèrme[modificar | modificar la font]
Origina mai sovent admesa[modificar | modificar la font]
En rus, lo tèrme « tsar » s'escriu цapb; en bulgar, en macedonian e tenben sèrbe, s'escriu цap. « Tsar » ven, mejans lo grèc utilizat dins l'Empèri roman d'Orient, puèi de l'eslavon, del mot latin Cæsar, que donèt a çò nòstre Cesar, mas tanben en alemand Kaiser.
Originas alternativas possiblas[modificar | modificar la font]
Voltaire pasmens, dins La Russie sous Pierre le Grand, contesta l'origina latina del mot: en efièch, lo títol de « tsar » èra portat per de princes orientals de la Òrda d'Aur (Kazan, Astrakhan)[1]. En realitat, lo mot « tsar » èra utilizat en Russia fins al sègle XIII pas que per designar le Basilèus (Baσιλeύς), lo « Cesar » de l'Empèri bizantin; e foguèt sonque al sègle XIII que lo khans de l'Òrda d'Aur comencèron a portar per eles meteisses lo títol de « tsar »[2], çò que vòl pas dire que lo mot siá d'origina mongòla. Demora pasmens que lo grand prince de Moscòu utilizèt lo títol de « tsar » sonque après aver vencut los khans de l'Òrda d'Aur.
D'un autre costat, de fonts mòstran qu'una origina persana del mot « tsar » (dempuèi lo mot persan سر, sar, qui significa « cap », cap o començament[3]) es « mai probable » que letimologia plan largament majoritària[2] del mot « tsar », de l'eslavon цѣcapb, tsěsarĭ, Cesar.
Implicacion istorica del títol en Russia[modificar | modificar la font]
En Russia, l'origina d'aquel títol es directament ligada al ròtle que Russia considerava aver coma eritièra de l'Empèri bizantin e per consequéncia, de l'Empèri roman, governat pels Cesar. Lo tèrme de « tsar » èra en efièch oficiosament utilizat dempuèi que lo grand prince Ivan III de Moscòu se maridèt amb la princesa bizantina Sofia Pelagòga lo 12 de novembre de 1472 dins la catedrala de la Dormicion de Moscòu. En efièch, esposant la neboda de Constantin XI, s'impausava coma successor del Basilèus, la casuda de Constantinòble datant de 1453.
Tsar de Russia[modificar | modificar la font]
Evolucion[modificar | modificar la font]
Lo tèrme « tsar » designèt lo sobeiran rus a partir del 16 de genièr de 1547, jorn ont Ivan IV lo Terrible, alara grand prince de Moscòu, foguèt sagrat « tsar de totas les Russias » dins la catedrala de l'Assompcion a Moscòu. Aquel títol novèl li balha un estatut comparable a aquel d'emperaire
En 1721, Pèire I lo Grand decidís de cambiar son títol: abandona aquel de tsar per prene aquel, mai occidental, d’imperator, es a dire d’emperaire, per que l'Empèri rus siá considerat coma « la Tresena Roma », succedissent atal a l’Empèri roman e a l’Empèri bizantin (l'eritièra bizantina Sofia assent maridada amb Ivan III). Totes los successors prenon aquel títol novèl, mas lo tèrme de « tsar », corrècte mas non oficial, demora pasmens lo mai utilizat, que siá en Russie o pel mond.
Mites populars associats[modificar | modificar la font]
Un mite recurrent dins l'Empèri rus est aquel de « tsar liberaire » o « Tsar verai », censat solaçat la misèria del pòble. I aguèt mai d'un pretendents al tròn coma lo « fals Dimitri ». Aquel mite servís de pretèxte als fòrça solevaments menats pels cosacs, que de los mai coneguts son aquela de Bolotnikov, en 1606, qu'atendrà las parets de Moscòu, aquel de Stenka Razine, de 1666 a 1671, et de Pougatchev, en 1773-1774.
Denominacion de l'entorn del tsar[modificar | modificar la font]
- La tsaritsa: imperatritz sobeirana o imperatritz consòrt de Russia (traduch per « tsarina »).
- Lo tsarevitch o grand-duc: filh o fellen en linha mascle del tsar e/o de la tsaritsa. Quans s’agís del filh aïnat, qu'es donc l’eritièr venent al tròn, se nomena tsesarevitch. En rus, lo prenom del paire seguit del sufixe -vitch ven indicar la descendéncia mascla d'aquel darrièr. Atal, lo filh d'Alexandre es Alexandrovitch e lo filh del tsar es donc tsarevitch
- La tsarevna o granda duquesa: filha o fellena en linha mascle del tsar o de la tsaritsa o esposa d’un tsarevitch. Quand s’agís de l’esposa del tsesarevitch, se nomena tsesarevna.
Sobeirans de Serbia[modificar | modificar la font]
Lo títol de « tsar » fuguèt portat per dos sobeiran sèrbes:
- lo prince Lazar Hrebeljanović (1329- 28 junh de 1389) fuguèt designat tsar de postum, après son sacrifici pendent la Batalha de Kosovo Polje.
Lo tsar Stefan Uroš IV Dušan acqueriguèt lo drech e portèt lo títol de tsar un còp vengut sobeiran dels Grècs. Podava donc èsser Basileus. Los monge del Mont Atòs acceptèron son coronament per aquela rason. Après la mort de son filh e lo desmembrament de l'Empèri serba, lo títol se perdèt.
Tsars de Bulgaria[modificar | modificar la font]
Lo títol de « tsar » foguèt introduch per Simeon I de Bulgaria en 919; per rivalizar amb l'Empèri bizantin, pren alara lo títol de « tsar (car') dels Bulgars e dels Grècs »[2].
Provèrbi[modificar | modificar la font]
Se trapa lo mot tsar dins los provèrbis rus « Бor Bыcoko, цapb дaлeko! » e bulgar « Бor Bиcoko, цap дaлeko! », que significan « Dieu es tròp naut e lo tsar tròp luènh ! ». Es a dire, « se pòt pas comptar que sus se ».
Annèxes[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ {{Obratge}} : paramètre
titremancant (legir en linha), p. 346
- ↑ 2,0, 2,1 et 2,2 Étymologie du mot « tsar », sur Encyclopædia Universalis (consulté le 14 avril 2010)
- ↑ MycyлbMaHckиe kopoHы Poccийckoй иMпepии, sur islamtv.ru.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- {{Obratge}} : paramètre
titremancant (ISBN 9782825100172, legir en linha)


text:
Uèi
Estil : Polifonia
Domeni d'activitat : Grop
Lenga : Occitan
Membres : Rodin Kaufmann : chant, percussions, Denis Sampieri : chant, percussions, Guy Sampieri : chant, percussions, Erwan Billon : chant, percussions, Pascal Jullien : son, François Douziech : lumières
Fa part de : FeM Collectiu
Uèi son quatre cantaires mascles, a l'encòp interdependents e liures : de còps l'espetada dau quatuòr e de l'armonia que ne'n religa lei votzs lei projècta sus de camins solistas, d'autrei la densitat dau teissut timbrau leis amassa coma lei quatre muscles d'un meme ponhau. Sa votz es plena, e prèsta a bramar coma lo còr dei sacrificats. Son cant es contradictòri, aspre coma una credada desesperada e suau coma una careça amorosa. Saup èstre lise, estirat e aerian, coma engimbrar l'ipnòsi e l'estransi per la demultiplicacion e leis entrelaçs ritmics. Aqueleis armas impressivas, lei dos fondators dau grop Rodin Kaufmann e Denis Sampieri leis an tornadas emb elei de lor viatge musicau de mai de dètz ans emb Lo Còr de la Plana. De sei viradas sus lei 5 continents n'an apres l'irreductible e duradissa valor universala de la votz nusa, que tòca e trasvira sens ges de diferéncia que que siegue l'endrech dau monde. An tamben embraçat leis evolucions lei mai contemporanas e actualas que tornam trobar en comun ai quatre extremitats d'un monde mai que jamai religat. Ben segur se podriá regretar una evolucion globala vèrs l'uniformizacion dau prepaus musicau de monte que venga, mai Uèi aima melhor s'en servir, i cercar de mejans novèus per butar sa creacion au delai dei frontièras que li impausa la votz despolhada : Uèi utiliza l'artifici electrò-acostic que cambia lo cant nús en fuòc pirotecnic musicau ais efiechs sonòrs e carnaus : octavas sub-armonicas, lamas de silenci dei gaters, lei delays calòssan e lei pitchers desorientan... Lo cant polifonic s'adjunh ansin l'ajuda d'una cinquena votz, aquela de l'electronica, que se pòt pas uèi desseparar d'una creacion qu'espèra passar lei limitas que li impausa lo fach d'aguer per sol instrument armonica que la votz pura.
Uèi es un grop occitan, una lenga dins la quala s'exprima sens ges de concession. Occitània es ni un país nimai una nacion, mai es un territòri linguistic e culturau a l'existéncia seculària, que lei promièrs poètas fasián dardalhar son art dins Euròpa tota. Es un luòc istoric de passatge, de travèrsa, de partença o d'arribada, que se norriguèt totjorn d'aquel apòrt constant de l'autre : au sègle 11 ja, a-n-aquelei poètas guerriers l'agradavan de veire dins lo Khorassan pèrsa lo breç de l'amor e de l'art. Aqueu desidèri gaireben inconscient de s'inspirar de l'autre se vei a mai d'un nivèu dins l'anar dei musicians de Uèi : dins leis indianas, sagèus de Provença, qu'ondran sei vestits e son ja d'emprunts longanhs e totjorn actuaus, o sa volontat d'integracion deis autras musicas, la recèrca d'un equilibri entre aqueleis influéncia exterioras e lo legat culturau inmens dau territòri que lei pòrta. Un equilibri que trantalhan jamai d'anar cercar lei rèulas alhors, finca la mar d'India o dau Caribe. Uèi es donc dins la continuitat d'un camin d'integracion enregat de lònga data. Espèra perseguir umilament aqueu vam musicau portat per tant d'autreis artistas occitans avant eu : trobadors, cantaires populars dau sègle 19, actors de la renaissença deis annadas 70 e polifonistas deis annadas 2000.


text:
Democrit d'Abdèra
Democrit d'Abdèra o simplament Democrit (Democritus, Demokritos Anuόkpιtoς) (Abdèra, Tràcia, una colonia de Teos, 460 AbC - ? 370 AbC) èra un filosòf presocratic grèc, mèstre de Nausifanes que, amb Leucip, foguèt lo primièr a postular que tota la matèria es compausada per pichons elements indivisibles qu'el nomenèt «atòms».
Apollodor d'Artemita ditz que nasquèt vèrs 460 AbC, mas Trasil de Ròdes lo fa naícer dos ans après. Lo quita Democrit, dins una letra, se dich 40 ans mai jove que Anaxagores. Èra lo filh d'Egesistrat o de Damasion o d'Atenocrit (tots aquestes noms li son donat coma paire segon los autors), qu'èra un òme fòrça ric que recebèt a çò d'el Xerxes Ièr Pèrsia quand passèt per Abdèra.
Somari
Lo viatjaire[modificar | modificar la font]
Lo paire mòrt, recebèt una granda fortuna e se'n anèt viatjar per satisfar sa set de coneissença. anèt en Àsia, lndia e Etiopia; escriguèt sus Babilònia e Meroe e plan segur visitèt Egipte, ont Diodòr de Sicília ditz que demorèt unes 5 ans. El mèsme disiá que pas cap de contemporanèu aviá visitat tant païses e fach tant de viatges, e encontrèt los matematicians egipcians (ἀpπeδόvaπ-taι).
Tornèt a Grècia plen de coneissenças, mas se consacrèt encara a visitar Grècia. Dins sos estudis filosòfics, Leucip, lo fondator de la teoria atomica, aguèt sus el fòrça influéncia. Anaxagores, ne fa lo laus mai d'un còp.
Los atòms e lo void[modificar | modificar la font]
Demòcrit pensava que s'una causa existís, alara li deu èsser eternala que, coma disiá Parmenides d'Elèa, «res ven de res». Pasmens, èra tanben perfièchament conscient que las causas que forman lo mond dins nòstre mitan son de contunh en cambiament e transformacion. Cossí resòlvre aqueste paradòxe?
Per explicar lo cambiament que vesèm a lo nòstre entorn a partir d'una causa immutabla, Democrit postulèt qu'existissián d'elements basics que nomenèt «atòms» (que significa "indivisible"). Aqueles àtoms son eternals, mas se pòdon combinar de diferents biais per presentar lo cambiament. Democrit argumentava que los atòms avián solament unas proprietats: mesura, forma e massa. La rèsta de proprietats que nosautras percebèm coma, per exemple, la color e lo gost, son pas mai que de complèxas interaccions entre los àtoms de lo nòstre còrs e los àtoms de la causa qu'examinam. Mai, pensava que las proprietats realas dels atòms determinavan las proprietats aparentas de la matèria que formavan. Per exemple, una causa agra es facha d'atòms punchuts alara qu'una causa doça es facha d'atòms redonds. Tanben, de causas son solidas que sos atòms an de gafets que los ligan fortament entre eles, d'autras son pastosas que son fachas d'atòms pichons que limpan quand se tòcan. segon los mots de Demòcrit:
Segon Aristòtel, la teoria de l'atomisme de Democrit foguèt una reaccion a las teorias de Parmenides que negavan l'existéncia del movement, lo cambiament e lo void. Parmenides pensava que lo void equivaliá a «res». De mai, pensava tanben que lo movement èra impossible, qu'una causa se mòu se li cal mòure dins lo void e, se lo void existís pas, res se pòt pas mòure.
Demòcrit èra pas brica en acòrdi amb Parmènides e foguèt lo primièr pensaire de l'istòria a defendre l'existéncia del void, en mai de defendre tanben l'existéncia del movement mercés a sa teoria de l'atomisme ja explicada.
L'existéncia d'autres monds[modificar | modificar la font]
Democrit foguèt tanben lo primièr a se rendre compte que çò que nosautres vesèm coma la Via Lactèa es la lutz d'un multitud d'estelas distantas. Aquò lo menèt a prepausar que l'univèrs conten fòrça d'autres monds, unes d'aquestes benlèu abitats:
.
La màger part de sos escrits son pas servats, foguèron destruits a l'Edat Mejana. Mas coneissèm unas de sas òbras que son citas per d'autres autors. Sabèm qu'escriguèt sus la fisica e las matematicas: Dels nombres, De la geometria, De las tangentas, De las mapas e Dels irracionals.
Demòcrit es nomenat «lo filosòf que ritz» qu'a un caractèr gaujós e per contra de Eraclit: «lo filosòf que plora».
L'alma e las sensacions[modificar | modificar la font]
Per Democrit, l'èsser uman es un mond en miniatura e, doncas, la son alma pareis als atòms que constituisson l'univèrs. Alara, l'alma, coma principi de movement, ven presenta dins aquesta «frontièra de fa de viure». Una frontièra mobila qu'exprimís lo ritme de l'existéncia. Amb aqueste imatge, Democrit retorna al sens primitiu de l'alma coma buf, coma vida que s'identifica, en cada exalacion, al cosmòs. Dins aquesta frontièra se produson las sensacions.
L'etica[modificar | modificar la font]
La màger partida de sos escrichs conservats parlan del comportament uman. Mai, la beutat, la justícia, l'amistat e la politica son de tèmas que sorgisson, entre d'autres, dins aquesta recèrca d'una etica de la rason de la solidaritat. Una de sas frasas mai conegudas son:
Mòrt de Democrit[modificar | modificar la font]
Tota sa vida visquèt amb umilitat, malgrat sa riquesa, e foguèt fòrça aimat per sos conciutadans, que l'onorèron amb d'estatuas de bronze e lo representèron en monedas. La rason d'èsser tan apreciat segon Diogenes èra que "el aviá predich de causas que los faches mostrèron coma verai". Segon Diodòr de Sicília, Demòcrit moriguèt 90 ans, es a dire a l'entorn 370 AbC, mas d'autres afirman que moriguèt a 109 ans, vèrs lo 357 AbC.[1][2][3]
Sa coneissença, per las sciéncias, matematicas, mecanica, gramaticiana, musica e filosofia, se traduguèt en fòrça libres que dona una lista Diogenes Laerci.
Cap de sas òbras foguèt conservada mai se sap qu'èran suls tèma de l'etica, filosofia, sciéncias naturalas, matematicas, astronomia, musica, poesia, ritme, sus Omèr, lingüistica, gramaticiana, medecina, agricultura, pintura, mitologia, istòria e mecanica (Vitruvi li atribuís unas invencions). Sembla qu'aviá tanben de coneissenças en perspectiva, mas los dos libres de tactica que li son atribuits per Fabricus (Taktιkὸv kaὶ Ὁπλouaxιkόv) son, en realitat, de Damocrit.
Referéncias[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- E. Cobham. "The Dictionary of Phrase and Fable". Edwinstowe (Anglatèrra):


text:
Haumea (planeta nana)
Haumea, o pus precisament 136108 Haumea, es una planeta nana del Sistèma Solar situada darrièr l'orbita de Neptun, dins la Cencha de Kuiper. Foguèt descoberta en 2004 per una còla dirigida per Mike Brown del California Institute of Technology a l'observatòri de Palomar als Estats Units e independentament en 2005, per una equipa menada per José Luis Ortiz Moreno a l'observatòri de la Sierra Nevada en Espanha. Lo 17 de setembre de 2008, foguèt reconeguda coma planeta nana per l'Union Astronomica Internacionala (IAU) e nomenada d'après la divinitat hawaiiana de la naissença e la fertilitat Haumea.


text:
Irange
L’Irange o malhòrca es un agrum, fruch dels irangièrs, arbres de diferentas especias de la familha de las Rutacèas o d'ibrids d'aqueles. N'existís doncas mai d'un tipes, subretot èissit de l'especia Citrus sinensis coma los iranges sanguins e los iranges amars produchs pel Bigaradièr.
Comestible, es fòrça ric en vitamina C. Es lo quatren fruch mai cultivat al monde.
L’irange seriá la poma d’aur del jardin de las Esperidas.
Somari
Noms dins qualques lengas[modificar | modificar la font]
Los noms de l'irange, dins las lengas d'Euròpa e de Mediterranèa, daissan conéisser los diferents viatges que coneguèt lo fruch pendent son istòria. Se vei los dos grands camins seguits per l'irange.
- Un primièr grop de tèrmes ven de l'arabi medieval نرنجة [naranjah], el meteis manlevat al persan نارنج [nāranj]. Qualques lenguas conservon lo n inicial, coma lo castelhan naranja, lo venèt naranza, lo grèc vepάvtZι [nerantzi] (‘irange amar’), lo sèrbocroat HapaHџa/narandža o encara l'Ongrés narancs. D'autras modifiquèron aquela consonanta primièra, coma lo portugués laranja, lo Yiddish מאַראַנץ [marants] o lo catalan taronja. D'autras, fin finala, perdèron la consonanta iniciala, coma l'italian arancia o lo provençal auranja. Lo francés orange cambièt vocala benlèu jos l'influéncia de la vila d'Aurenja. L'alemand e l'anglés orange son empruntats al francés. Lo galés oren e lo japonés オレンジ[orenji] son manlevats e l'anglés. L'occitan, a l'oèst de Ròse, emplega una varianta irange. Lo polonés pomarańcza e lo Chèc pomeranč son manlevats a l'ancian italian pomarancia, el meteis combinason del latin pomum ‘fruch’ e arancia. Una autra etimologia prepausa d'aprochar l'italian pomarancia del latin pomum aurantium ‘fruch/poma d'aur’. Una expression comparabla existís en ebrieu, que תפוז tapouz (irange) es une contraccion de tapoua'h zahav, « poma d'aur ».
- De lengas dels Balcans e de Mediterranèa nomenon l'irange pel nom de Portugal. Es lo cas amb lo napolitan portogallo, lo grèc πoptokάλι [portokali], l'albanés portokalli, lo bulgar пopTokaл [portokal], lo romanés portocală; coma lo turc portakal, lo georgian ფორთოხალი [phortokhali], l'arabi برتقال [burtuqāl], lo persan modèrne (farsi) پرتقال [porteghal], l'amaric ብርቱካን [birtukan].
- Un tresen grop de lengas, al nòrd d'Euròpa, emplega una perifrasa significant ‘poma de China’. Es lo cas de lengas germanics e escandinavas: alemand del nòrd Apfelsine; danés, norvegian e suedés appelsin; o dins l'ordre contrari, neerlandés sinaasappel. Fin finala, lo finés appelsiini, lo leton apelsīns lo lituanian apelsinas, lo rus aпeлbcиH [apelsin] e lo bielorús aпeлbciH [apelsin] an manlevadas lors formas a las lengas escandinavas. Al costat dels mots arabis [burtuqāl] e [leymoune] (del castelhan Lemon, citron) utilizats al Marròc per designar los iranges, qualques regions nomenan aquel fruch latchine (del francés la Chine) per indicar son origina; en Argeria, se ditz a vegada tchina. A Santo Domingo, un chuc d'iranges se ditz « jugo de china » (chuc de China).
Fin finala, d'autras lengas del monde emplegan de racinas diferentas. Per exemple, en indonesian, l'irange se nomena jeruk.
Botanica[modificar | modificar la font]
Descripcion[modificar | modificar la font]
L'irange es, coma son nom o indica, de color irange. A una rusca espessa e pro rufa. Se copa en quartièrs coma sa cosina la mandarina. L'irange es un fruch chucós, sucrat, excitant e conten de vitamina C. Lo fruch s'utiliza per las saladas de fruchs, las confituras, o per consomir son chuc.
Tipologia[modificar | modificar la font]
L'irange aparten al grop dels agrums, coma lo citron, la bergamòta e lo pamplemós. Existís fòrça varietats d'iranges que:
- Bigarada o irange amar
- Jaffa
- Navèl, que de sosvarietats Washington Navèl e sa filha per mutacion espontanèa nomenada Navèl Late, la mai coneguda per la consomacion[1].
- Irange sanguin
- Valéncia
- Ambersweet
- Irange d'ivern o Irange Raphaela
Istòria[modificar | modificar la font]
L'irangièr (Citrus sinensis) es originari de China. Se pòt destriar dos grands camins de dintrada d'aquel fruch en Euròpa. La rota mediterranèa foguèt seguida, a l'epòca de las crosadas (sègles XI a XIII), per l'irange amar o bigarada: transmés pels persians als Arabis, aquel fruch foguèt plantat en Sicília, que difusèt cap al rèsta d'Euròpa. Ulteriorament, al sègle XVI, los navigators portugueses descobriguèron l'irange doç en China, e lo menèron en Euròpa; son succès acabèt per despassar l'irange amar.
Fins a la primièra mitat del sègle XX, l'irange èra un fruch de luxe e sovent una dona de Nadal pels enfants. Sa cultura dins de caissas foguèt logtemps un simbòl de poder pels aristocratas que li faguèron de bastiments especializats: las oranjariás.
Economia[modificar | modificar la font]
Produccion[modificar | modificar la font]
L'industria de l'irange representa una chifra d'afars mondiala de prèp de 2 miliards de dolars americans, los primièrs productors son Brasil e los Estats Units d'America (subretot Florida).
Consomacion[modificar | modificar la font]
L'irange de Nadal es un sovenir de nostres aujòls modèstes obrièrs o païsans. Per assegurar una consomacion pendent totes los meses de l'an, produccion e transpòrt d'iranges dichs de contra-sason apareguèron. La particularitat d'aquela produccion en zona temperada cauda redusís pro l'espandida de las superfícias possiblas dins l'emisfèri Sud. S'impausan atal Chile e Uruguai, Sud-Africa e la Nòva Zelanda. Las ventas d'estiu demòran encara caracterizadas per l'escassa de l'ofra.
Se pòt contar l'exemple d'Uruguai. A l'independéncia d'Argeria, de païsans productors d'iranges franceses decidiguèron de migrar en Uruguai per i practicar lors culturas. Aprèp una installacion perilhosa, los cultivators de França descobriguèron un mercat local dificil. Las exportacions alunhadas venent un imperatiu, mas demandèron una organizacion rigorosa de la filièra: calibratge, condicionament, equipaments e mejans de transpòrt rotièrs puèi maritims. En 1972, d'ajudas economics encastrat dins lo plan Citrico comun als païses vesins del Rio de la Plata, Uruguai e Argentina, fins 1992 ne foguèt davancièr.
La poma es lo primièr fruch consomit en França (part de mercat en 2010 : 22,6 %) davant l'irange (12,3 %) e la banana (12,2 %)[3].
Utilizacions[modificar | modificar la font]
Alimentacion[modificar | modificar la font]
Lo fruch es consomit fresc, mas es tanben utilizat dins fòrça recèptas coma lo chuc d'irange (54 % del mercat dels chucs de fruchs), las confituras, las còcas, de alcòls, o lo guit d'irange...
Informacions nutricionalas[modificar | modificar la font]
La pèl, confituras o marmeladas fachas amb de ruscas d'iranges non eissidas de l'agricultura biologica (o non tractadas) pòdon contenir de quantitats significativas de rèstas de pesticidas[4]. Las ruscas atacadas per de fungi o mosiduras (mosidura blava subretot) pòdon tanben contenir de micotoxinas.
Proprietas[modificar | modificar la font]
Un estudi sus l'òme montrèt l'efècte anxiolitic de l'esséncia d'irange difusada dins l'atmosfèri[5]. La pèl d'irange, mas tanben dels citrons o dels pamplemoses, libèran de meteis biais per pression o per gratatge de moleculas de furocomarines: un contacte long o un frotament amb la pèl jonch a una exposicion al solelh pòt provocar de rojors irritantas e de prusiments desagradables. Son los meteisses tipes de moleculas de base "comarina" qu'explican l'odor de las esséncias d'iranges e lors implicacions relaxantas[6].
Galariá d'imatges[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Las varietats d'iranges segon lanutrition.fr
- ↑ Donadas de FAOSTAT (FAO)
- ↑ (fr)Jean-Paul Frétillet, « les petits secrets des pommes », Mag. Ça m'intéresse n° 356, octobre de 2010, p. 88
- ↑ (en) Roger F. Albach, Bruce J. Lime, Pesticide residue reduction by the process of preparing whole orange puree ; J. Agric. Food Chem., 1976, 24 (6), pp 1217–1220 DOI: 10.1021/jf60208a025 Publication Date: November 1976
- ↑ (en) Lehrner J, Eckersberger C, Walla P, Pötsch G, Deecke L. Ambient odor of orange in a dental office reduces anxiety and improves mood in female patients. Physiol Behav. 2000 Oct 1-15;71(1-2):83-6. PMID 11134689
- ↑ Notem que las divèrsas comarinas del fen an un efècte descontractant e repausant del meteis, conegut dempuèi de temps immemorials. Los elevaires païsans aprèp los esquinoses trabalhs de fenason, s'aconsomissián aisidament, s'espatarant sus una cobèrta plaçada sul fen amassat dins la quietud del labor complit.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr)L'irange: una gana particulara
- [PDF] (fr)L'irange, lo chuc d'irange, òli essencial d'irange Importacion UE; ed: CIRAD, Revista FruiTrop


text:
Biederthal
Biederthal qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
A gessut a exposicion publica er Avantprojècte de Lei der Aranés, prebotjat per govèrn dera Generalitat. Aguesta lei, que se presentarà en Aran eth dijaus dia 10 de deseme entàs 19'00 ores ena sedença deth Conselh Generau, ei un pas de grana trascendéncia entara nòsta lengua pr'amor que, per prumèr viatge ena istòria, compdaram damb ua lei pròpia entar aranés.
Desdeth govèrn d'Aran auem collaborat de manèra intensa damb era Secretaria de Politica Lingüistica dera Generalitat en arténher un tèxte qu'auesse eth maxim consens possible. Totun, tanben cau díder que, en procès parlamentari que s'encete, eth Conselh Generau presentarà tanben esmenes ad agues tèxte pr'amor qu'èm convençudi qu'era nòsta lengua pròpia a de besonh garantir eth sòn futur a trauèrs dera melhora des recorsi e deth reconeishement autant competenciau coma oficiau.
Èm donc en un moment de gran significat istoric qu'a de representar un punt d'inflexion entath pervier der aranés. Sigam donc optimistes, a despièch d'actituds coma era deth PP damb eth sòns recorsi d'inconstitucionalitat autant tar Estatut de Catalonha (que de prosperar meterie en perilh era oficialitat der aranés) coma tara Lei d'Eduacion de Catalonha, ena qué dirèctament, an recorrit qu'er aranés sigue era lengua dera escòla, hèt qu'ei atau desde hè 25 ans. En tot cas, e tot e era estretor de mires e manca de responsabilitat dera dreta mès recalcitranta, voi pensar qu'era sensatesa e eth dret a qu'era lengua pogue demorar viua, siguen peth dessús de tot açò. Sigue coma sigue ei ua bona notícia.


text:
Vienville
Vienville es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo fief de Vienville i aguèt erigit lo 27 de febrièr 1664 per Charles IV, pòrti de Lorraine.
Le fief de Vienville fut érigé le 27 février 1664 par Charles IV, duc de Lorraine.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
14/03/2014
Lo diable…mai l’Aversier! per Joan-Lois Leveque
Après le Coulobre, Jean-Louis Lévêque poursuit sa série sur les créatures fantastiques du Périgord: aujourd'hui l'Aversier.
« Quo es lo diable, mai l’Aversier ». Veiquí un biais de dire e d’explicar un afar de granda maujauvença o un còp de temps extraordinari, mas que lo diable pòt pas ne’n estre la sola causa. A segurament mestier de quauqu’un mai per far entau una malinariá.
Que chas nos, lo diable se pòt prener la fòrma d’una creatura terriblament malefica, que sos poders son monstruós e sa monstruositat sens limita. Jos quela semblança, lo disen l’Aversier. E la gent d’aquí lo cranhen talament que pòden pas prononciar son nom sens esfrai…
D’avesat, l’Aversier se’n vai a la rencontra daus umans qu’an pres daus empenhaments que pòden pas tener. Per aquò, se presentará sovent coma un viatjaire desrotat que cercha l’ospitalitat, en fasent chara d’estre suspres per l’auratge o la chavana. De segur, l'Aversier ofrirá sos servicis nonmàs en eschamnhe d’una anma ! La vòstra o la de quauqu’un que vos es char…Per malur, si setz forçat de passar un pache coma l’Aversier, vos faudrá anar a-d’una capforcha perduda au mitan daus bòscs. E per estre segur de lo trobar, menaretz una pola negra coma vos. Sus plaça, a l’ora que duermen lo monde oneste, sonaretz nòu còps dins la nuech : « Robert, Robert, Robert,... ! ». Alaidonc, l’Aversier vos apareitrá dins son biais lo mai espaurissent. Aguessetz l’envèia de fugir, quò será pus temps, qu’un òrre chat negre vos barrará lo chamin. A queste moment, vos faudrá mai que mai vos remembrar de parlar prumier per pas perdre vòstra anma còp-sec.
Fin finala, si vos sembla que los termes dau contract an de qué aleujar vòstras sufrenças, auretz mas d’apausar vòstra signatura au bas dau pache maudich...
Joan-Loìs Leveque.
09:48 Publié dans Cosina dau Perigòrd, La Vita en òc ( archivas DL papier) | Lien permanent | Commentaires (1)
Commentaires
contractE (fonetica naturala condrecha de tot l'occitan)
Écrit par : pep | 15/03/2014
Les commentaires sont fermés.


text:
Peirussa de Massàs
Peirussa de Massàs[1] o Peiruça de Massàs[2] o Peirussa Massàs[3] (oficialament en francés Peyrusse-Massas) qu'ei ua comuna occitana en Gasconha, situada dens lo departament de Gers e la region d'Occitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Jardins des plantes carnivores.
- Glèisa deu Modèl:SègleXII.
Personalitats ligadas dab la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ « grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon »
- ↑ Peirussa Massàs sus lo sit de l'Insee


text:
dijous, 31 de juliol de 2008
es l'estiu!
Enjoy ;)
divendres, 25 de juliol de 2008
Pibola
Lo blòg de Pibola vos farà viatjar... e rire...
Anatz-i faire un torn, ieu soi fan fan fan del mèstre de Pibola!
L'aura fai son vir
L'aura fai son vir / Il vento fa il suo giro èra a Estivada. Es remirable. Me'n tòrni pas metre.
E la banda sonòra que me pivela.
boomp3.com
Anatz faire un vir sul sit, a de prèmis coma un gos a de nièiras: ilventofailsuogiro.com
Anatz legir tanben çò qu'escriguèt lo Taban
dijous, 24 de juliol de 2008
Maurice
dimecres, 23 de juliol de 2008
SCOOP - warning
WARNIIIIIIIIIIIIIIING
jòc concors: de k'es son pichòt nom?
Bombay Sapphire Design Exhibition by Mariscal
Mariscal, lo coneissètz, es lo tip que dessinèt "Cobi" lo gosset dels jòcs olimpics de barcelona 92.
A fargat una mòstra suls objèctes importants del sègle 20, objèctes de cada jorn qu'a revolucionat lo sègle passat. Akò's fach en partenariat amb lo gin Bombay Sapphire, an fach tot un partenariat de design, mas ai pas ben comprés... Se'n fotèm, vos vau parlar de la mòstra.
La dintrada:
La causa se presenta coma akò:1er article expausat, lo Levis 501
L'interés tanben d'akesta mòstra son los tèxtes: las Gitanes e son invitacion als plasers, Levis e sa resisténcia, Bic que ara deu apréner lo reciclatge, eça. Es estat editat un libre de la mòstra amb una fòto de cada objecte acompanhat del tèxt de Mariscal. Mas... sai pas ont l'ai fotut :P.
Los ligams:
- Bombay Sapphire, lo gin.
- Lo sit de Mariscal
dilluns, 21 de juliol de 2008
Politica linguistica
diumenge, 20 de juliol de 2008
Adieu l'òme!
dijous, 17 de juliol de 2008
Lo Serial Dancer
Lo Serial Dancer es un òme.
Lo Serial Dancer te fa pas frenir los tetés.
Lo Serial Dancer a un look de las annadas 80.
Lo Serial Dancer, es sa maire que li compra los vestits.
Lo Serial Dancer trèva los balètis.
Al Serial Dancer, li agrada de dançar. Rabala pels balètis dempuèi de meses. A un margue dins lo cuol e a la gràcia d'un Robocòp. E l'agachas e te fa pena. E te'n fa encara mai de pena la femna que dança amb el. Es pas jamai la meteissa, segur. Te pensas plan que quand una femna a dançat un còp amb el, i vòl pas tornar. Alara, per cada dança, dança amb una femna diferenta. E amb la Marieta, se fotèm un còp de coide "tega-lo, s'es trobat una autra victima", d'akí lo nom del serial dancer.
Alara nosautres, quand te lo vesèm arribar lo Serial Dancer, viram lo cap o charram , genre "granda convèrsa". "es partit?" "non , es encara akí" "es bon, a trobat una victima" of, e akí bufam , risèm e disèm "pecaire". E los agacham. E compatissèm amb la paura femna.
A cada dança, es lo meteis film.
T'i acostumas. Siás pas tan vigilanta. Doblidas de virar lo cap e de charrar amb ton amiga. E lo Serial Dancer t'arriba dessús. T'agacha. Del cap als pès. T'escaneriza de son agach de Serial Dancer , alerta roja dins ton cap "e mèeeeeeèeeerda", puèi escaneriza ton amiga. Vira lo cap, se' va.
Puta, quitament lo SerialDancer vòl pas de nosautras. Akò te fot un brave còp al moral.
Urosament, ai laMarieta per dançar amb ieu e ela m'a a ieu per dançar amb ela.
.
dilluns, 14 de juliol de 2008
Chabat e sa conariá geniala
Chabat es excellent en cantaire de las annadas 80 que i crei encara. Daniel Auteuil i fa un comptable despassat. Es kitsch tot plen, es ridicul, es crudel. Chabat, Auteuil e Foïs son plan bons, pasmens, manca un kikonet al film perque l'alhòli prenga del tot. Sortisses del film que te dises "mouais bòf".
An butat lo baugum fins a myspace. Van luènh dins las conariás. Tòrnan faire la discografia de Gilles GAbriel, agachatz los títols Albi c'est fini , Comme un Airbus sans Elle ( oaf oaf oaf)
- Lo myspace de Gilles Gabriel - alain Chabat
- Lo sit dau film
e la banda anóncia de bon gost:
diumenge, 13 de juliol de 2008
Kung Fu Panda
Ben me soi regalada. Mòrta de rire tot lo long.
Lo scenario es pas genial, pas de politica, pas de waltdisneyariá de merda, pas d'istòria d'amor, mas un bon encadenament de gags e de figuras de kung fu.
Ne soi sortida amb la patata!
D'anar veire per remontar lo moral.
La banda-anóncia sola:
mai d'infos sus aqueste film
Una entrevista dels comedians doblaires e dels realizators:
mai d'infos sus aqueste film
divendres, 11 de juliol de 2008
3637: con coma una banasta
- Lequel tu veux?
- Tous, je les veux tous, ils sont tous à moi ( Gollum inside )
- T'aimes ça toi les paniers?
- Ben ouais
- Ça fait très gabachàs quand même!
Mamaire 1 - ieu 0
.
dijous, 10 de juliol de 2008
ooooooooooooo
Èra una emission suls fenomens paranormals e autras conariás que los cartesians e mon amorós i creson pas.
De reportatges que te fan cagar dessús e que te fan pas dormir.
Ja, pas que lo generic, te cagas dessús... La musica e mai que mai aquesta S reversada.... niark niark niark
Soi segura qu'es dempuèi aquesta merda d'emission que i cresi a las trèvas e a totas aquestas causas.
Quand i a quicòm que tomba, disi "don't worry , es l'esperit poltergeist de l'ostal". E akí, sabes se lo mond agachavan Mystères o pas.
E akò m'amusa...o pas.
.
dimarts, 8 de juliol de 2008
Kepa Junkera, la Marieta e ieu
Tot lo concèrt lo badèrem. Nos fasiam montar la pression. Montèt tant la pression que la Marieta se trobèt mal e li calguèt s'anar botar a l'ombreta per pas petar d'una pression erotico-transversalo-eusko-solelhada. (petite joueuse). E la Marieta, o sabiatz benlèu pas, mas parla (un pauketon) euskera. E abans de partir defuntar a l'ombreta, me diguèt cossí se disiá “una de mai”. Alara, a la fin dau concèrt, bramèri coma un buòu de Biscaia “BESTE BAT” ( es pas d'imperfach latin, es d'euskera!). E lo polit percussionista, Iñigo, faguèt un graaaaand risolet. Causa que sap pas faire lo Kepa Junkera que de tot lo concèrt, veguèrem pas un risolet. Akò càmbia pas res. Es tras que polit lo tipe. Ieu ne vòli lo matin, lo tantòst, lo vespre e la nuòch... Es basc: es musclat ( enfin, o sembla, aguèrem pas lo temps de tastar), a d'uèlhs de sabèm pas kina color, e l'eusko touch que se pòt pas explicar mas que te fa frenir los tetés.5 oras mai tard, a un autre concèrt, qual te vèsem pas????
LO Kepa Junkera e l'Iñigo!!
Libido en alèrta maximala!!
Començam de cuolejar cap a eles... Polka per akí , valsa per alai (la sabèm pas dançar mas un basc, akò i coneis pas res a la valsa, l'istòria es de se far veire e d'èsser oversexy). E akí, chifram. Cossí atacar? Pas complicat. Un òme, per que se sovenga de tu, te lo cal badar. Alara, faguèrem la gropia. Gropia que crompa pas los Cds mas los telecarga d'Emule. Non, li diguèrem pas al tipe genre “adieu, ai telecargat ton darrièr disc, es genial” noooooon. Lo tipe parlava de sos Cds e ieu , colha que soi, diguèri “Ai, si, lo tengo en el ordenador”. Soi colha que colha. Mas bon, nos en volguèt pas. Kal o fa pas? DONCAS. I anam en plan fan. Abans, LaMarieta calcula, pendent 10 bonas minutas la frasa clau, the key sentence, “e podèm faire una fòto amb tu?” en basc. Brave mond, en exclusivitat mondiala, vos donarem la revirada, se per cas volètz faire una fòto amb lo polit Kepa, akò en basc dona:
“ahal dugu egiten foto bat zurekin?”.
E çò melhor dins l'istòria, es que la comprenguèron la Marieta.
Ieu fasiái l'amiga qu'acompanha son amiga (un pauc coma la que li ten la pòrta quand va pissar). E lo tipe acceptèt! Alara, se peguèrem tot contra eles ( aquela puta de Marieta s'anèt espotir contra lo Kepa, mas un pauc de dignitat quand meme!). Abans, aviam donat l'aparelh a una femna blonda desconeguda. Pecat! Prenèm la pausa. La femna quicha lo boton. Pas de flash. Kepa Junkera e Iñigo demòran dignes, nosautres començam de panicar (faute de mieux... - lo jòc de mots es en francés). E akí, espectacle: bracejam , cridam per li explicar cossí la prene aquela puta de fòto, que la volèm dins nòstre album familial la fòto! Es important! Una fòto amb lo Kepa, akò se fa pas cada jorn. Marieta, aprèp un esfòrç mental gròs, se desescòtcha del polit basc e va veire la femna. “A ben, es en video, es normal!” Blonda inside. Ieu, francament, aviái vergonha, mas diguèri pas res, perque Kepa o pas Kepa, LaMarieta es mon amiga. Tornam a la pa
usa, e la femna nos fa la fòto- Coneissètz lo comic de repeticion? E ben lo flash sortissiá pas! E de rire e d'explicar. E los bascos, dignes, s'impacientavan pas ( de creire qu'avián pas qu'akò de faire, ieu, al cap d'un moment, auriái pensat a una camera esconduda o una conariá coma akò, perque tantas causas a l'encòp es pas possible). E la femna de quichar sul botonet, e pas de flash. Bon, al cap d'un moment, se trachèrem qu'akò marchèt sens lo flash. Ara avèm 50 fòtos de LaMarieta+Kepa+Iñigo+ieu, mas totas trebolas... de tant rire. LaMarieta, per ragantar lo còp, fa la conversacion. Ieu al cap d'un moment, disi, amb mon aire colh
on “¿puedo hacer una foto de pies?”. E lo tipe se n'estonèt pas! ( benlèu que coneis lo blòg e èra tròp esmogut de me rescontrar per m'o dire). Doncas faguèrem la fòto de pès... Bon vos passi los detalhs. And now, ladies and gentlemen, (traduccion en euskera en preparacion), e ara sénhers e dònas la fòtos de pès :
La Marieta, lo Kepa, l'Iñigo e ieu.
Un pè en espardelha, akò's es èsser sexy!
Puèi après charrèrem mièja-ora. E LaMarieta li diguèt de ieu “si ésta es de pueblo”, es akò l'amistat.
Son plan simpatics. Passèrem lo concèrt a son costat, arapetas inside. Ieu renèri que lo tip soriguèt pas, mas LaMarieta diguèt que riguèt a mas conariás. ÒU, FAGUÈRI RIRE KEPA JUNKERA!!
E coma son plan aimables, abans de partir al joc, nos faguèron lo poton!! Mankèrem de nos estavanir! LaMarieta vòl precisar que l'Iñigo li tokèt l'esquina, ela fantasma e pretend que te li alisèt l'esquina (e mon cuol es de caviar). Vòl testimoniar tanben que lo Kepa a la cara mofleta e qu'es plan agradiu quand fa lo poton. Ieu disi pas res.
Anem, un pauc de seriós!!
La conversa amb lo Kepa e L'iñigo foguèt plan agradiva. E ara, en exclusivitat mondiala, nos parlèron del disc novèl que sortirà en octòbre, que se ditz ETXE, akò vòl dire ostal (auretz aprés kikòm). Es un doble disc amb tot plen de cantaires de la peninsula iberica que cantan en euskera de cançons tradicionalas d'Euskadi. Ieu me lo comprarai. Perque parlar tota una serada amb de mond tant adragius, e ben akò s'amerita plan de pas telecargar la causa.
Kepa, Iñigo, Eskerrik asko!!
Los clips del darrièr disc Hiri, son excellents:
Lo ligam directe
Puèi una videoneta d'un tròç que m'agrada fòrça:
Luciano
Luciano Lo Vesin
mandat per Lucianovideo
Vist sus Luciano.fr , n'i a tot plen de videos e de conariás d'akesta mena.
dilluns, 7 de juliol de 2008
Satan es un omenet vèrd
Un satanista activista es un tip o una tipessa que te salopeja un dakòs sacrat en i marcant de conariás anticristicas e/o diabolicas.
Mas nosautres, avèm de satanistas activistas altermondialistas de la confederacion païsana.
Vos expliki.
Dimècres, sul mercat.
- Oooooooooo, as vist çò qu'an fach a la glèisa?
- E non! De qu'an fach?
- Vèni veire, te vau mostrar! Veiràs, oooooooooooo !
E akí, de k i a pas a la glèisa!?!?
TOTAS las flors son desterradas, pel sòl (sacrilègi , amb çò k còstan macarèl!)
E amb la tèrra de las flors, an dessenhat 2 croses reversadas e un 666.
Ecologisme butat a son extrem?
Çò bon dins l'istòria, es que pas besonh de far venir la brigada anti-tag del clapàs que passa sus Franceinfo que son de mond equipats per levar los tags pintrats. NON, pas besonh vos disi!
Lo policièr municipal faguèt un parelh de fòtos (la legenda dirà s'èra amb son telefonet). Puèi los emplegats municipals venguèron, 4 còps d'escoba e fai tirar marius. Las cameras arribèron que demorava 4 ensaladas al mercat.
.
dissabte, 5 de juliol de 2008
Cantalàs a Hautes Terres
blogariá escricha amb LaMarieta
Fòtos de LaMarieta
Çò melhor de hautes Terres, a despart del rescontre amb Kepa Junkera, foguèt l'espectacle de la Companhia CANTALÀS: La Mau Maridada.
Cantalàs, akò's una còla de dancaires amators que se recampan per faire d'espectacles que la basa n'es la(s) dança(s) del país.
A Sant Flor l'espectacle èra al mercat cobèrt (la Halle aux bleds en francés) que, de fach, es pas un mercat cobèrt, ni un fieiral, es una polida glèisa.
Lo mond, aviam pas lo drech de dintrar dins la glèisa desafectada abans l'espectacle e eriam totes amontonats defòra al solelh. Mas i aviá una rason artistica a akò.
Vos expliki: es l'istòria de doas familhas, e coma o aviatz comprés amb lo títol, i a una istòria de maridatge. E defòra, davant la glèisa, de cada costat, arribavan las doas familhas e i aviá un part pichoneta de l'espectacle que se fasiá defòra, LaMarieta ne faguèt d'unas fòtos:
Puèi dintrèrem totes, public e dançaires.
Per malastre, eriam pas plan plaçadas o benlèu es la configuracion de la sala-glèisa que permetiá pas de se congostar. Alara, a la debuta, comprenguèrem pas tot, perque vesiam pas tot. T'aviam doas auvernhatas dabans e vos o cal saber, las auvernhatas an lo cap gròs; ne veses pas lo solelh, e encara mens un espectacle.
Puèi, ensukèrem las auvernhatassas e i veguèrem e çò que veguèrem èra ... èra... ten, ben avèm pas de mots de tant qu'èra bon!
L'energia que sortissiá de l'espectacle te transportava e i èras talament dedins qu'aviás enveja de montar sus l'empont per èsser dins l'istòria e dançar amb eles.
Es tot plen de sensualitat, e daissatz-nos vos dire que lo Patrici Sauret quand dança es sensual sensual... E la borrèia a tres, la nòvia e los dos òmes , es d'antologia.
Per las doas representacions fachas a Sant Flor , la glèisa èra tròp pichòta per aculhir tot lo mond vengut veire Cantalàs!!
S'avètz mancat l'espectacle,
lo podretz veire a Rodés
lo dissabte 26 de Julh a la MJC a 16h.
divendres, 4 de juliol de 2008
Raconte forra-borra de la dimenjada a Sant Flor pel festenal hautes Terres
Hautes Terres, kò's un festenal creat 8 ans fa per un òme intelligent e polit (non, de còps k i a, es pas una antitèsi) : lo Guy Brun. Lo tipe volguèt faire un festenal intelligent: un festenal per valorizar lo país, sa lenga, sa cultura. Valorizar son país montanhòl e rescontrar las autras montanhas. Èra un festenal genialissim .Puèi un jorn lo conse de Sant Flor, li petèt de faire passar lo Torn de França dins son bled e d'escampar lo director artistic e creator del festenal que de còps que i a lo mond tròp intelligents, ben lo mond con los escampa. that's life.
Vakí per l'istoric.
Ongan, lo convidat èra Espanha (la decision foguèt presa abans qu'espanha siaguèsse campiona de balon). Alara los Espanhòls convidats: Alba Gutierrez, de Santander (cagar y volver!); Susana Senvana (la que leva lo det sus l'aficha), una galhega! ; Kepa Junkera, un basc; Roncos do Diabo, de portugueses; Stefano Valla e Daniele Scurati, d'italians. QUID?
Puèi i aviá tot plen de franchimands tanben, mas akò n'i a totjorn de'n pertot.
Fau que romegui, mas me regalèri!
Alara, forra borra, la descuberta que faguèt plaser:
Los Roncos do Diablo, es sexi lo tipe pè-descauç
- la Companhia Cantalàs
- Kepa Junkera
mas akò ne parlarai dins quauques jorns amb de pòsts especials!
L'aficha anonciava Susana Seivane. Ieu la coneissiái pas aquesta e marcava mal, perque 1 es galhèga 2 jòga de gaita. ( pas de galhèc o de gaitero dins lo lectorat? ). E ben finalament, m'i regalèri al concèrt. Un concert grand public, la plaça de la Catedrala de Sant Flor èra comola e lo mond se regalèron. Me diretz, los Auvernhats, se lor metes un concèrt A GRATIS e amb una causa que sembla la cabreta, son contents!
Zo, un tròç per vos faire una idèa:
boomp3.com
La Susana es plan simpatica a tot plen de vam, e lo concert es un espectacle que val lo còp. On en a eu pour notre argent, vos o disi. E es plan mai polida que Carlos Nuñez.
Sekenon, dins la tièra de "las causas que se'n sovendrem":
- la scèna de la man, una idèa tras que bona, una man dubèrta l'artista es dins la man, a 3 metres del sòl. En practica, un artista que susa e que manca de crebar d'una solelhada e un public que fa "tombarà/tombarà pas/tombarà/ tombarà pas?. L'acordeonista sus la fòto èra genial. Coneissèm pas son nom, daumatge. Òc , foguèt un problèma del festenal, a despart dels "coneguts", pas de nom pels artistas de la scèna de la man e de la scèna descubertas...
- lo balèti dins la glèisa.
De fach, es una glèisa que fa moment que s'i vei pas lo còs dau Crist. Aquel bastiment foguèt glèisa, halle aux bleds e ara sala de las fèstas. Soi fan.
E dins l'exluòc sacrat, laMarieta nos fa de fòtos tarribles... Agachatz las trèvas auvernhatas que venon dançar la borrèia quand ausisson la cabreta...
mercé a laBelaValenta per la dimenjada!
Los ligams:
Hautes Terres:
Le Band de Seilhac: http://www.myspace.com/leband2s
Roncos do Diabo: http://www.myspace.com/roncosdodiabo
Susana Seivane: http://www.susanaseivane.com/
Kepa Junkera: http://www.myspace.com/kepajunkera / http://www.kepajunkera.com/
Es forra-borra mas ai la canha de m'esforçar un pauc.... Sorry ;)
Kolanta
L'an passat, La Jefa e Pomponeta agachavan KOhlanta perque i aviá un setòri que i èra dedins e me'n contavan de bonas!
Uèi, a la UNA de MidiLibre edicion Seta, i a una entrevista d'una bosigòta que serà a Kohlanta.
L'an passat, Seta, ongan, Bozigas (es de l'autre costat de l'estanh de Taur)... I a pas una pseudo-lei dins los jòcs per pas prene lo mond d'un meteis país? ( levat parís, mas parís es diferent, o sabètz plan!)
Ai pas legit l'entrevista, mas lo títol èra "Laurent (lo setòri que i aviá a Kohlanta) m'a donné envie". Me soveni que lo wonderful setòri voliá representar la region a Kohlanta. I a pas mai de videos interessantas sus lo net, mas lo tipe èra espés, valiá lo viatge, enfin, èra setòri qué! E un setòri, fòra de Seta, e ben akò's totjorn estranh.
Alara, la bosigòta se farà ambassadritz (se ditz comakò?) del país.
Soi segura que Frêche es sus lo còp e lor farà portar un camisòt "south of france".
dijous, 3 de juliol de 2008
Clip
dimarts, 1 de juliol de 2008
nimportenawak
Conversa subrerealista entre LaMarieta e ieu.
- Vols suc de poma?
- Sííííí, de tant riure, estic amb sense coll- Què?
- Que parlo amb sense coll
- Què?
- Que parlo com el Joan Clos
- Que tens mal de coll?
- Si
- i el Joan Clos té mal de coll?
-Que nooooo, el Joan Clos diu sempre “amb sense”


text:
Dimenge, manquèri morir de freg. Tot lo mond se'n caga mas ieu èri amb quatre tricòts, tres caucetas, los gants e lo plumon sul cap, en mòde igloo. E romegavi grèu. Podiái pas solament plorar que las lagremas se me congelavan sus las gautas!
A mon ostal chicaguenc, ai lo caufatge central, de gas, amb de radiadors dins cada membre de l'ostal.
E l'estiu, quand o volguèri tot destapissar (ieu e mas idèas...), me calguèt desmontar los radiadors per levar la tapissariá afrosa que i aviá darrièr. Los caufatges son mai vièlhs que ieu, son de fonda e pesan un ase mòrt. Lumbago actitud. Per los levar, los cal desbrancar.
Per los endecats de la vida coma ieu, vos expliqui lo principi del caufatge central : es un circuit d'aiga que passa per de tudèls e que passa al dintre dels radiadors, l'aiga se passeja : va d'un radiador a l'autre sens doblidar de passar per la caudièra, se passa pas per la caudièra, serà pas cauda, segur. Es lo principi de la caudièra : te caufa l'aiga que aprèp anarà dins tot l'ostal. Doncas quand desmontas los radiadors en fonda per destapissar darrièr perque siás una maniaca psicorigida, te los cal desbrancar dels tudèls d'arribada e sortida d'aiga, te los cal joslevar, es aquí, te cal aver Hulk dins tos amics intims, que son pesucs perque son de fonda e en mai d'aquò son plen d'aiga que pas degun t'o aviá explicat que sus la caudièra i a un boton "vidange" que o vuèja tot. Rai.
Doncas, al mes d'agost, vuegèri tot aquò, tornèri tot aquò a sa plaça, e fai tirar Marius. E tot de long, ma maire que legissiá lo MidiLibre mentre son amorós e ieu eriam a trabalhar, nos disiá "ieu o sabi far, i a lo meteis sistèma en cò de la Mamet". E de me far la leiçon "te cal purgar, te cal levar l'aire, sequenon caufarà pas plan". E d'afortir mai : "ieu o sabi far, i a lo meteis sistèma en cò de la Mamet". Un jorn o vos explicarai mai en detalh, ma maire dins la vida, en mai de legeira fisèla de Midilibre, es inspector de las òbras acabadas.
Dimenge, en tota logica, li telefonèri a ma maire :
-Alò mamà? Marcha pas la caudièra, cossí fau?
- E ben aluca-la.
- Ben òc mas marcha pas.
- A ben sabi pas. La de la mamet es tota electronica.
E aquí bramèri genre "nos emmerdères tot l'estiu a nos dire que en cò de la mamet es parièr, e que tu o sabes tot, e ara o sabes pas?!?!?! Mas aviás pas que de te calar mentre eriam a los levar aqueles radiadors de mèrda!!!"
Per me calmar, sortiguèt son joker "aspasquededemandaratonvesin,ilestcharmantcethomme", de dire d'un buf, en una sillaba, sens respirar. Çò que me faguèt bramar mai, que lo vesin es pas a mon servici e tant que bicam pas ensem, li pòdi pas tot demandar aital.
Aviái cramat la carta "mamà".
Me demoravan las cartas "petaça-te soleta", "lo vesin", "morir de freg", "lo caufagista".
Prenguèri la primièra carta. Anèri al mini-supermercat tot nòu qu'aviá dubèrt la velha, dubèrt cada jorn, mai que mai lo dimenge. Crompèri de luquetas. Que n'aviái solament pas de luquetas dins aquel ostal. E amb una sola luqueta dels quatre paquets crompats, capitèri d'aver una flama dins ma caudièra.
A ben èri contenta ten!
Mas aquò caufava pas.
Prenguèri la tresena carta "vida de mèrda, vau morir de freg", perque la quatrena carta, un dimenge, còsta tròp car, tot en me dire ma devisa de procrastinaira optimista "deman, farà jorn".
Diluns. Fin finala, prenguèri la carta "vesin" qu'es mens cara que la carta SOS caufagista.
- Alò lo vesin? Es Melania. Anatz plan?
- Òc (un "òc" genre "de qué li arriba encara?")
- Per asard, la sauriatz pas faire foncionar ma caudièra?
Lo tipe s'escacalassèt, diguèt "acabi mon cafè e arribi".
L'aimi.
Aquel tipe es un gentleman coma ne fan pas mai.
Las doas minutas per acabar son cafè me bastèron pas per faire de bandieròlas "Vesin, t'aimi", ni per cargar mon vestit de pompomgirl per li faire una coregrafia "I can't stop loving you". De tot biais, tan melhor, qu'èri pas despilada, nimai dochada (mèrda ,fasiá freg! M'anavi pas dochar dins aquela sala de banh ont fasiá - 48º!!!! ). Puèi, compren pas l'anglés lo tipe.
Comença de me tocar la caudièra (òc, pas que la caudièra), de dire que tot sembla normal.
- Pòdi agachar los radiadors?
- Segur, podètz agachar tot çò que volètz! (compren pas las indirèctas aquel con)
E aquí, demòra perplèxe e tròba lo problèma : quò's la fauta de mon desmontatge estival. Cal tornar botar en marcha lo circuit e aquò, val mai o far far per un professional, que el o a agut sabut, mas ara n'es pas segur, e vòl pas faire una conariá. A ben ok, telefonarai a un professional deman. Òc, val mai.
Charram un moment.
Se'n tòrna a son ostal e lo granmercegi tant e mai.
E vaquí qu'arriba lo Gentleman de las Vacanças que li agradava pas gaire l'idèa que faguèsse freg a mon ostal.
Arriba, agacha la caudièra amb son aire colhon.
"De qu'es aqueste boton?" e sens esperar la responsa, apuèja dessús.
Ò 'fant, èra lo boton d'Hiroshima, l'explosion, lo fuòc, lo despegatge de la caudièra.
Doas minutas aprèp, fasiá 20ºC dins totes los membres de l'ostal.
Lo primièr que fa una remarca desagradiva sus mon incapacitat a apuejar sus un interruptor plaçat a cinc centimètres de la caudièra es fòrabandit dau blòg.


text:
S'emplega dins lo cas que lo nom es pas referenciat en ges d'endrech conoissut, mai se tròba dins la senhalizacion oficiala locala ò dins d'actes administratius locaus.
survey : (relevat simple)(Regardar a la normalisacion grafica corrècta.)
(Intran dins aquela categoria d'estudis fachs per lei seccions de l'IEO e pas encar enregistrats dins la BdTopoc.)
copied from name : (còpia segura)local knowledge : (emplec locau corrent orau)authority : (autoritat lingüistica)public local authority : (autoritat locala)ClasseNOM_OCMENC_RIUID_RIUCOMNOM_CONTDATA_CONTNIVÈU DE VALIDACION
CONSINHAS e AJUDA
Lo nom en occitanMetre l'article eventualament e lei majusculas.eFONT_OCCitacion e fònt + referénciasLo principi es de poder tot publicar imediatament sensa passar per un procès de validacion complèxe (e sovent impossible).
A la manièra dei wikis, lo legeir es avisat de la valor de l'informacion que liege.
Lo biais es dinamic. Revisabla, la qualitat se pòt que melhorar.
a-b-cReferéncias geomaticasDe pas tocar !dNOM_OCAquò dins lo cas que lo nom es pas referenciat nimai en ges d'usatge oficiau public mai que s'emplega localament correntament ansin en paraulas.
La transcripcion que ne'n fa lo contributor se vòu confòrma (ai Règlas d'escritura de la mencion emai au systèma generau de l'occitan normalisat.)
Quand lo contributor emplega coma fònt — e per l'entitat en question unicament — un nom atestat per un document istoric ò una publicacion reconoissuda.
[Fau citar lei referéncias : títol/ nom dau document, (pagina…), data, autor…]
Aquò dins lo cas que lo nom relèva pas dei cas precedents.Per defaut, lo contributor fa una proposicion.
Q45-04003Gave de CauteretsQ25-0430Ruisseau de l'EstrigonQ71-0430Le LaussetQ10-0430Le LarcisQ0710500Le BergonsQ0220590Le SouyQ5230500Aquò dins lo cas que lo nom es pas referenciat nimai en ges d'usatge oficiau public mai que lo nom se tròba escrich sus un objècte ò una bastissa en occitan normalisat.
Le nom es recopiat e la grafia se vòu confòrma (ai Règlas d'escritura de la mencion emai au systèma generau de l'occitan normalisat.)
proper translation : (traduccion personnela)Aquò dins lo cas que lo contributor s'es desplaçat sus lo terren e a simplament reportat çò qu'a trobat escrich sensa que pòsque assegurar ren de la forma ni mai de l'escritura.
L'Ousse des BoisQ10-0460Le LéesQ83-0430L'ArdanavyQ83-0400l'aranQ02-0480Le LysQ30-0460Le LuzouQ82-0430Ruisseau l'ArbéroueQ04-0400Le LouetQ71-0400joz errekaQ21-0400Le LudonQ46-0400Gave d'AzunQ82-0400Le LihouryQ70-0400Le VertQ13-0430Le BasQ26-0400Le BèsQ12-0400Le BahusQ26-0430Le RetjonsQ0430500Ruisseau de LayzaQ74-0400Le SaleysQ48-0400L'OuzomQ54-0400Le LaâQ5210500Le NezQ53-0400La BaïseQ0550500L'Arrêt-DarréO---1652Canal de la NesteQ25-0460Ruisseau de GelouxQ20-0430L'IzauteQ51-0400Le LagoinQ51-0430Ruisseau de l'OusseQ1250500ruisseau du bosQ24-0430La GouaneyreFONT_OCN_VALIDCOMNOM_CONTDATA_CONTex. lat. Ródhanus > Rod(h)a(num) > oc. Ròse 945 in Cart. Civ. Arelat. f°43
ex. Isèra .p56, "Les Noms de lieux témoins de notre histoire" 1981 A. Nouvel
fN_VALIDcolonagTot comentari e explicacion sus la restitucion de la forma…
Se lo comentari a un autor, autre que lo contributor, fau indicar lei referéncias.
hiNom dau present contributorData de la presenta contribucionUn contribucion pòu èstre incompleta.
S'avètz de fòtos dau luòc, dau document… tot fa mestier.
Grandmercé per vòstra contribucion.Remarca


text:
abaganhar ved. avaganhar.
abalòt (s.m.) amassada de gents en movement, abalotà's: amassà's en tropa cf. lo catalan avalot, avalotar. Etimon: Segon Coromines, lo mot catalan que deriva deu latin *volutare. Totun la conservacion de la t intervocalica que pausa problèma en la solucion prepausada per Coromines. Der. abalotà's. Lo catalan qu'a avalotar, avalot, esvalotar e esvalot. Segon lo Peiroton, lo mot gascon e catalan abalot/avalot que poiré derivar deu mot abalut (deu lat. voluta), com caishalòt ac hasó de caishalut. Avalotar que derivaré de avalot, e non l'invèrse. Aqueste mot abalut qu'ei efectivament conservat en gascon (ved. abalut, baluda). Mot absent en TdF e UbaudDic. gasconisme o catalanogasconisme. Ved. aquiu entà aver mei de detalhs. Ved. abalut e arbaròt.
abalut (s.m.) , baluda (s.f..) A l'origina, la baluda que designava lo cable qui encordava l'abalut en carro, e par extension, qu'acabè per designar la quita pèrcha o pèrja deu carro: la baluda o l'abalut. Lo geta-abalut qu'ei un espòrt tradicionau bearnés e gascon. Mot d'etimologia desconeguda segon FEW. Segon lo Peiroton, lo mot abalut qu'ei a l'origina de abalot, etimon lat. voluta. Gasconisme. Ved. abalòt e arbaròt. Ved. aquiu entà aver mei de detalhs.
abambar, abambada, abambà's, bambant = bambèu: enflammer, brûler, s'enflammer flambant. FEW balha vapor com etimon de bambar, cf. italian avvampare (Lespy). Totun, lo gascon ne presenta pas nat substantiu *bamba qui permeteré la derivacion deu vèrbe (a)bambar contràriament au cas italian (it. vampo -> avvampare -> vampa ). Dongas, lo Peiroton non cred pas Wartburg aquiu. Que s'ageish meilèu d'ua adaptacion gascona de l'òc (a)flambar, var. de (a)flamar cf. fr. flamber. Lo vèrbe (a)bambar qu'ei allelic, per mutacion, de flambar, (a)hlambar (cf. Palay: lambà, alambrà id.). Que cau notar lo quite mot flambar en gascon non significa pas tostemp hlamar. que pòt significar har brut o trucar hòrt. D'ua pòrta qui carrinqueja, que se'n pòt díser: la pòrta que flamba per exemple, cf. Foix), autanplan trucar hòrt "que flambèbe l'aygue com s'ère estat u poumpe cf. Foix), tanben prestir: 'flambà lou pan de roumén' (Foix). Autament dit, lo mot 'flambar' que s'a clarament gahada ua valor onomatopeica en gascon, çò qui explica la deriva consonantica miant tà (a)bambar. Gasconisme.
abandoar. Aqueste mot gascon n'a pas la significacion d'abandonar qui ei probablament un ancian gallicisme viatjaire. Abandoar que significa de manèira generau oscillar (v.t.), provocar un moviment d'oscillacion ('de l'un bandon tà l'aute'). Que's pòt aplicar au brèç (abandoar =jumpar), a las campanas (abandoar la campana= abranlir-la) e qu'a ua significacion agricòla tanben (dalhar dab un ustilh aperat abandoadèr). Etim. lo germanisme 'binda' (cinta) via lo mot bandon, derivat de banda. Lo substantiu banda n'ei pas de formacion gascona (cf. 'bena' en catalan), meilèu un gallicisme (fr. 'bande'). Lo vèrbe qu'ei tanben emplegat en aragonés (bandear, bandiar = oscillar; tocar a bando e tocar a medio bando que's disen en espanhòu d'Aragon entà las campanas). Alavetz, un aragonesisme en gascon se non un gasconisme en aragonés.
abandonar. ved fr. abandonner deu quau lo mot gascon é deu derivar. L'aranés que hè la confusion enter abandonar e abandoar (qui s'i a gahat la significacion gallicista) qui son, pr'aquò, dus mots d'etimologia e de significacion distintas, ved. abandoar. Gallicisme.
abanir fr. stupéfier, abasourdir abani's défaillir. fòrma d'esvanir, lat. evanescere.
abar: fr. cercle, tamis circulaire ved. ar. Etim. generaum. admetuda latin 'arvium', etim. totun non acceptada per Coromines, ved. CorominesAran. Gasc.
abar (adj. masc.) Etat de la noix qui ne peut pas se détacher de la coquille. Etimologia desconeguda segon FEW, relacionada dab lo mot basco abar: branca segon lo Peiroton. Abar que seré ua interpretacion basca deu mot 'tan', eth-medish ua interpretacion d'origina gotica (gotic tain= branca, tròç de husta) deu gallés tannos (casso) cf. gascon 'tan', 'tanòca'. Gasc.
abarca. La cauçadura tradicionau de cuer qui s'estaca au cavilhar per correjetas o cordons de cuer aperats abarcalhs. Mot probablament indigèn, pre-latin, basco abarka (id) (DECat, CorominesAran). Allières que l'arreligava a 'abar', branca en basco, en tot imaginar lo mot que designava d'autescòps cauçuras de husta . De fèit, los esclòps en cantabre que's disen albarcas (< abarcas). ved. avarre. Vasconisme o Ispanisme.
abarcalh. correjeta o cordon entà estacar l'abarca au cavilhar, qu'arretrobam lo mot en basco: abarcari (id.), ved. abarca.
abarradar (v), fr. bastonner, sinonime d'abarrotar ved. abarrotar. Etim. de barra.
abarrotar (v), de barròt, derivat afixat de barra. Especificament en gascon, que i existeishen dus mots omonimes 'baston', d'etimologia e de significacion hòrt diferentas,. Aquestes dus mots que son hont de derivats verbaus egaument omonimes enter si : 'bastoar'. Lo gasconisme 'abarrotar' que permet de tradusir lo mot francés bastonner e l'occitan bastonar, shens ambigüitat. Cf. cat. esp. port. abarrotar entà l'etimologia, non entà la semantica. Ved. baston, bastoar. Gasconisme.
abarshe = sauvatge, fòrma d'abarge prob. per atraccion de barsa. Ved. auvarge.
abarsheda (s.f.) hallier, terrain plein de broussailles (ved. abarshe)
abhonia = agonia per confusion d'abonir (= agonir) e abhonir (=haunir)
abhonir var. abonir = haunir
abonia = id. agonia.
abartar: hicar un terrenh en barta, i.e. en pausa (fr. friche). Devath lo mot gascon barta que s'esconen dus omonimes d'etimons non latins. L'un que s'arretròba en basco: 'barta' en basco que i significa 'hanga' e lo mot gascon 'barta' que designa un terrenh inondable, un lòc d'arribèra, com ac rapèran los toponimes gascons Labarthe e Labarthète . L'auta mot barta qu'ei occitan e d'usatge pro localizat en domeni gascon, sinonime de barsa: terrenh non cultivat, brostassut. Wartburg que pensè poder har derivar lo mot barta deu mot galés *barros: cap, som, punta (ved FEW, aquiu vol 1, p. 262, barte, etim barros), en relacion dab lo caractèr espinós de las plantas que i creishen. Au contra, Coromines (DECat) que pensè lo mot qu'avè ua origina 'segurament' (sic) non-indoeuropèa, tostemps en relacion dab lo caractèr espinós deus broishons qui i creishan. Segon lo Peiroton, etimologia incèrta, non-latina, possiblament fòrma allelica de basta derivada per rotacisme (d'un antecedent */'basata/? cf. basco basati, basatar:sauvatge. Alavetz l'etimon que seré lo deu mot basco 'baso': bòsc, lòc sauvatge, non cultivat. En aquesta ipotèsi, lo barsa o bartàs (l'arromèc) que tien lo son nom de'u deu terrenh on creish, que non l'invèrse, exactament com lo mot breton lann (fr. ajonc) é vien de lann = tèrra non cultivada, celtic ancian landa, gasc. lana. Ved barta, basta e cat. barda, bardissa.
abartanir = abartar.
abastar. suffire, atteindre avec peine, arriver difficilement à . Non s'i pòt abastar: c'est impossible d'y arriver. Partir, rai! Qu'ei d'abastar lo mauaisit (Palay). Lo son vente no'n pòt abastar: son ventre ne peut en recevoir d'avantage. Etimologia: latin tardiu 'bastare', adaptacion d'un mot grèc, ved. esp. bastar, it. bastare etc. De non pas con·hóner dab lo qui sec.
abastoar, sin abastar; hicar un terrenh en basta, i.e. en pausa (fr. friche). Ved. basta e barta. Basta: mot d'etimologia desconeguda, probablament basca segon FEW (ved. FEW, basta (ajonc). Mot probablament indigèn, cf. los mots basco basati, basatar (sauvatge) e baso (ahorest, lòc sauvatge). En basco, basta que significa groçer, vulgar, rude (possiblament < non cultivat, sauvatge) . La fòrma dab o que permet d'evitar la confusion avec l'aute vèrbe abastar. Vasconisme.
abastoar: sin. bastoar: har bastons (baston: fr. tas de fourrage), derivat afixat de basta. Ved. basta. Gasconisme.
abaston, s.m. fr. petit tas de soutrage ou de paille (Palay): resultat de l'abastoar, abastons de hèus o de sostre, totun quan s'ageish de jèrba qu' ei lo garbèr o garbèra o lo palhèr o palhèra. Etim. ved. basta. Gasconisme.
abauc -abauca (adj.) fr. âpre. Deu mot galés *balcos = fòrt, ardit (DelamarreGaul.). Atencion, la c de abauc qu'ei muda (abàu). FEW classifica abàu com mot bearnés d'etimon desconegut. Per contra, lo derivat verbau abauquì qu'ei justament hicat jos l'etimon *balcos.
Los mots abauc (s.m.), abauquir (v. tr.) ne son pas sonque gascons. Gasconisme.
abecar, sin. d'esbecar, escimar, fr. écimer etim. beccus, galés bekkos id.
abeliòt-a fr. ovin qui est élevé en dehòrs du troupeau (Palay), fòrma de auelhòt, derivat d' auelha (lat. ovicula).
abelhat fr. ouillé . de aulha (lat. ovicula).
abenar fr. laisser rassir (que's ditz entà la carn). La significacion deu mot gascon n'ei pas repertoriada en TdF, mentre las significacions deu mot occitan mencionadas en TdF ne son pas mencionadas per Palay. Etim. lat. bene. Gasconisme.
abenat fr. rassis ved. abenar.
abendar; abendat-da: rendre fou, exciter, affoler; fou /folle, affolé, déchaîné, excité. Classificat com d'etimologia desconeguda peu FEW (abendá, vol 22-1, p.46). Dilhèu deu mot germanic binda (cinta)? Gasconisme.
abenhar, abenhadas, fòrmas locaus e probabl. a l'origina de abinhar, abinhadas. Abenhar qu'ei ua fòrma genuinament gascona de abenar, ved. abenar entà l'etimologia e abinhar entà la significacion.
aberrar v. abhorrer lat. aberrare (errar luenh) dab influx de aberracion.
abescar v. engluer (lat- ad esca, d'esca (fr. appat, FEW v.3 p.244))
abescar sin. biscar ved. bisca.
abilhoar v. har bilhons a partir d'un tronc d'arbo, de bilhon, derivat de bilha, cf. abilhar. ved. bilhon, bilha.
abinhar: plan preparar un ahar, mirar (quauquarren), russir. Probablament fòrma gascona d' abenar. Ved. abenar entà l'etimologia, abinhadas com a derivat. Gasconisme.
abinhadas fr. abignades. Plat tradicionau deu sud-oèst de Gasconha, a basa de tripas d'auca e de menulhadas grassas de poralha. Lo mot (grafiat abignadas) qu'ei classificat com d'etimon desconegut peu FEW (vol 21 p.224). Deu vèrbe abinhar, ved. lo mot. Gasconisme.
abò, var. bò, vò (v com Varossa, plan segur), bòr (Sentenh) fr. ravin, gouffre. Mot prob. indigèn, pre-roman, curiosament femenin (era bò, er' abò). La rason deu genre femenin, lo Peiroton que la s'explica per un etimon *labar o *labòr, identic o quasi au mot basco labar ('bord de précipice', cf. Hubschmidt, Pyr 57 ). La relacion etimologica dab lo mot italian burrone suggerida per Coromines (CorominesAran) n'ei pas acceptadera se consideram com cèrta la derivacion de burrone a partir de 'botro' via 'borro'. Rohlfs que relaciona lo mot basco labar au mot bigordan labardau (rivière torrentielle), mentre lo FEW que supausa lo latin lavare com etimon de labardau (Rohlfs p.53; FEW vol5 p.215) . I averà ua relacion deu noste mot dab l'oronime d'origina celtica labarā: sonòra (lit. qui parla, qui batalèja) cf. los noms d'arriu Laver (Yorkshire), Laber (Bavària, Palatinat), etc? (v. DelamarreGaul labaro-, labro-.)
aborrir-se, aborri's s'ennuyer ferme (lat. abhorrēre)
abracar fr. raccourcir, de brac (fr. court). L'etimon grèc brachys qu'ei evident (ved. FEW 1, 488) , probablament un chic tròp: un ellenisme qu'ei de mau explicar entàd aqueste gasconisme. Mei probablament, segon lo Peiroton, un celtisme, los celtistas qu'an reconstrusit un mot galés *bregu= brèu, brac cf C. Lamoureux, EC 29 (1992), 263-270, de manèira independenta deu mot gascon. L'etimon i.e. deu mot galés qu'ei lo medish que lo deu grèc brakhús (brachys) e deu latin brevis (ved. DelamarreGaul).
abueja (a'bwejɔ): fort ennui, au sens moral. Souci prenant (MassourreDic) deu v. abuejar-se, fòrma bigordana d'avejar, etim. lat. inodiare.
abuhar, abuhat geler, transi de froid, de 'buha', auta fòrma gascona de 'bua' ved. cat. esp. 'bua', 'búa', id. A la basa, l'onomatopèia 'bua' qu'exprimeish ua dolor fisica, qui brusla o qui hissa. Que s'arretròba en subst. bua var. buha (s.f.): fr. étincelle; buha en Lomanha: charbon enflammé; buèc (n.m.) : fr. écharde. Uei lo dia, lo mot gascon 'bua' qu'a tendéncia a estar con·honut semanticament dab lo mot francés 'buée'. Gasconisme.
aburar, aburau (adj. m.f.), aburiu-iva, aburable (fr. ennuyer; embêter; ennuyeux, embêtant). De aürar (ahurar) dab influx de *aborrar, fòrma anciana e extinta de aborrir. Ved. ahurar, ahurbir, aborrir. Gasconisme.
aburguerar, burguèr. (faire une meule de paille, meule de paille), cf. burga. Qu'ei temptaire relacionar lo mot burga dab FEW barge, barga, considerat lo fèit qu'arretrobam lo mot en aragonés com 'barguillo' e en catalan de la franja com barga, barguill (id.) Tanben en las lengas d'òil (barge, id.) (cf. Coromines, el parlar de la v. d'Ar. adr. barguèra, p. 120). Un celtisme segon FEW de *barga, cabana, mot absent en DelamarreGau. Totun lo vocalisme deu mot gascon qu'ei…gascon e n'ei pas plan explicat per l'etimon de braga. Que mia tà l'etimon de bruc, bruca, bruga (fr. bruyère) dont burga representa ua fòrma metatesica (id.). Segon lo Peiroton: de *bruc-bruga - etimon galloromanic brūca, deu galés uroica : brana, bruc (fr. bruyère), cf. FEW, vadut burc, burga (bruyère) e "motte de paille" probablament per ibridacion dab *barga (etimon preroman barga). Dus etimons preromans entercrotzats, alavetz. Lo resultat que n'ei un beròi gasconisme.


text:
Djehoti (egaument aperat Tòt en grèc) divinitat de l'antiquitat egipciana. Lo son nom en egipcian qu'ei en vertat Djehoti (la dusau linha de ieroglifs deu tablèu juson que muisha, d'esquèrra a dreta, las letras Dj-H-O-T-I predent lo darrèr ieroglif qui ei lo determinatiu per aqueth "diu"). Djehoti qu'ei representat dab un còs d'òmi e un cap d'ibis e tanben representat devath la forma d'un baboin. Qu'ei lo diu deu temps e de l'escritura.
La mitologia egipciana que conta qu'aurè balhada l'escritura aus òmis.
Que conta tanben que, Ra be maudiguè lo maridatge de Mut dab Geb en los deishant pas aver cap mainatge. Djehoti, alavetz, que hè aus dats dab Khonso, diu de la lua, e que ganhè en bèth li demandar de hornir cinc dias au calendari (los dias aperat epagomènes) qui la malediccion n'avèva pas mei cap ehèit. Atau que vadón los quate hrairs Isis, Neftis, Osiris, e Seth.
Djehoti, a maugrat d'estar deu costat deu ben, qu'ei l'arbitre deus dius e qu'ei present dens las representacions deu jutjament deus morts per escríver (activitat inventada per eth medish)la resulta de la pesada deus còrs.
Aquesta relacion dab la paraula, la coneishnça e l'escritura que hè aue los grècs e l'associassin dab lo lor diu Ermès en lo bèth batejar batejar Ermès Trismegist. Qu'ei per aquesta rason que nomèn la vila deu son màger temple Ermòpolis. Per'mor d'aquò, en Occident, Dehoti/Tòt qu'ei associat dab l'ermetisme.


text:
Vilarzèl de Rasés
Vilarzèl de Rasés (Villarzel-du-Razès en francés) es una comuna occitana situada dins lo departament d'Aude e la region de Lengadòc-Rosselhon. Aqueste vilatge se tròba dins lo massís de la Mala Pèira e dins lo parçan de Rasés.
Somari
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
}}


text:
Blau dels Causses
Lo Blau dels Causses (ancianament Blau d'Avairon[1]) es un formatge occitan de Roergue. Benefícia d'una AOC dempuèi 1953. Lo pes mejan d'un formatge es de 2,5 kg. Lo lach de vaca ven dels departaments de Losera, d'Òlt e d'Avairon mas l'afinatge se fa solament en Avairon, dins los cantons de Campanhac, Cornus, Milhau, Peiralèu e Sant Africa.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) Sit oficial
Nòtas[modificar | modificar la font]
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Categoria Commons amb ligam local identic sus Wikidata
- Article utilizant lo modèl Commonscat
- Pagina utilizant Commonscat amb lo segond paramètre egal al títol de la pagina
- Portal:Gastronomia/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Formatge de lach de vaca
- Formatge AOC


text:
F.C.
Cazaril 0 – U.E. Bossòst 0
Empat sense
gols en un partit en que mos hège fauta era victòria entà continuar soniant ena
permanéncia. Sonque ua
setmana dempús mos tornàuem a enfrentar ath madeish equip. En
aguest partit, eth Cazaril sajèc d’apropà-se damb mès perilh en àrea deth
Bossòst. En un
lançament de fauta de Souberbielle era pilota, dempús d’ èster tocada pera
defensa aranesa, anaue a tocar en garròt dera porteria. Ara seguida, Iñaki auec
de desviar un shut dera delantera der equip francés. Era U.E. Bossòst
desaprofitèc era milhor ocasion deth partit quan Miguel se plantaue dauant deth
portèr francés e passaue era pilota a Pèir que remataue en garròt dera porteria
francesa, jogada que siguec anulada per arbitre per dehòra de jòc. Damb eth 0-0
s’arribaue ath descans.
Eth començament dera dusaua
mietat siguec dominat pera U.E. Bossòst. Àlex en un lançament de fauta tocaue
eth garròt dera porteria francesa. A manca d’un quart d’ora se lesionèc eth
portè Iñaki qu’ auec de deishar eth sòn loc a Miguel. Eth Cazaril sajèc de profitar açò
entà sajar d`arribar en àrea aranesa. Ath finau 0-0 que non deishèc
bric content a cap des dus equips. Ara tot se decidirà ena darrera jornada damb aguesti
enfrentaments : Encausse- Montastruc, Cazaril- SaliesMane e U.E. Bossòst-
B.Luchon.
Aguesta ei era classificacion deth campionat pera part de
baish: compdant que Cazaril ja baishe, er aute equip se decidirà entre aguesti
equips: Montastruc e SaliesMane 43 punts,
U.E. Bossòst 42, Cazaril 37.
Eth pròplèu partit jogam en
Bossòst contra er equip deth Luchon flamant campeon dera categoria d’excellence
eth dissabte 24 de mai tàs 20:00 ores.
F.C. Cazaril: Plana, Lima,
Duran, Souberbielle, Angla, Moniz, Dupleich, Perisse, Saint Raymond, Devaud,
Angla. Remplaçants :Fraize, Quantin, Perisse.
Trainer : Andrieu Francis.
Tarjetes auriòles : Duran,
Souberbielle.
U.E. Bossòst : Iñaki,
Salva, Abraham, Felipe, Antonio, Álex, Ignasi, Soufi, Chapo, Miguel e Pèir.
Remplaçants: Cabezas, Adrian, Miquel.
Tarjetes auriòles: Alex, Pèir.
Arbitre: Lozes Henri.


text:
Trompeta egipciana
La trompeta egipciana o trompeta d'Aïda qu'ei un instrument de coire de la familha de la trompeta. La soa particolaritat qu'ei d'estar dreta despuish l'embocadura dinc au pabalhon.
Qu'ei regularament emplegada dens las representacions de l'opera Aïda de Giuseppe Verdi. Generaument, au dia de uei, qu'ei jogada com ua trompeta modèrna e provesida de 3 pistons, mes que se n'a hargoadas dab sonque 2 o medish un (la particion de Aïda n'a besonh pas sonque d'un).
Enter las trompetas hargoadas a hauta escala uei lo dia la mei pròcha qu'ei la trompeta heraudica, mes aquesta que hè vira totun sus ua bocla petita ; la trompeta egipciana que demora donc la sola trompeta tota dreta a aquò la da lo timbre lo mei estinglant e sec enter tots los instruments de coire.


text: Devath aqueste títol un chic provocatiu que s'escon en fèit la question de l'origina deu mot 'òc' en gascon. Lo Diccionari de l'Ancian Gascon (DAG) non menciona pas aqueste mot. Entà virar lo mot francés 'oui' en gascon, lo DAG n'indica pas sonque 'si' (DAG, Fascicule 14, 1878). Lo mot 'òc' n'i ei pas briga. Non seré pas 'òc' un empront relativament recent? La teoria deu prèst occitan en gascon qu'explicaré plan la fonetica estranha d'aqueste mot 'òc', dab ua c muda, ua caracteristica totaument anormau en gascon qui emplega lo pronom neutre ac, variantas ec, òc, ic...qui tots derivan de hoc e consèrvan ua consonanta plan sonòra. La derivation ò(c) /ɔ/ a partir deu latin 'hoc' n'ei a l'evidéncia pas briga gascona. O sia que lo mot 'òc' /ɔ/ non seré pas mei gascon que 'blu' o 'nani'. Aquò dit, non i a pas nada rason tà espudir aqueste mot 'òc', pas mei que 'blu' e 'nani', deu men punt de vista.


text:
-500
Aquesta pagina concernís l'an -500 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Aquemenida[modificar | modificar la font]
Revirada d'una temptativa d'invasion de l'illa de Naxos per lo tiran de Milet, Aristagoras, e lo satrapa locau Artafernes. Coma la causa de la desfacha èra de divisions intèrnes dins lo comandamant de l'expedicion, Aristagoras se revoutèt per defugir un castigament dau rèi Darius Ièr. Aquò marquèt l'acomençament de la revòuta d'Ionia.


text:
Dimenge, 26 d'octòbre de 2014, 03h00
Valadas Occitanas > Valadas Occitanas > Val Ges
Dal 31 d’octòbre al 2 de novembre se debanarà la 24a Fèsta dal Dalfin, nomenaa Uvernada, al Borg Sant Dalmatz (Val d’Estura) amb Lo Dalfin, Massilia Sound System, La Talvera, ... +
Dimenge, 26 de genièr de 2014, 03h00
Valadas Occitanas > Valadas Occitanas > Val Ges
Dins nòstras valadas la lhi a encara de costumas que son testimoniança di contactes ental passat amb la tèrra de Provença; una en particular es jamai passaa de mòda e ... +


text:
01 octobre 2018
PUBLICITÉ
La publicité envahissante, et non souhaitée, va me conduire un de ces jours à cesser d'alimenter ce blog et à la placer en coma prolongé. Il vous restera toujours alors en archive... Il y a de quoi lire... PS - j'avais à peine posté ce message qu'Anne Congès m'écrit :" Ce serait bien dommage… Et en cliquant sur la croix en haut à droite du placard publicitaire, son contenu disparaît !"
28 septembre 2018
René Merle - Montalbán l’estancaire : "Aperçus de la planète des singes"... (Mesclum)
La Marseillaise, page Mesclum, 2 novembre 1995 Encuei que tòrni legir aquest article de 1995, 23 ans ja, realisi enca' mièlhs lo poder visionari de Montalbán, que sei profecias, ailàs, son mai que mai d'actualitat ! - 28 Setembre de 2018. " Montalbán l’Estancaire Montalbán - Aperçus de la planète des Singes. Pamphlet. Seuil, octobre 1995. Vaquí un obratge que pica fòrt. Indispensable. D’aqueu libre que fau legir e faire legir. Trobaretz pas aicí un l’esquichum, que li levariá sa complexitat e sei nuanças.... [Lire la suite]
04 septembre 2018
Bregançon, lei bregands e lo President
L’etimologia es pas sciéncia exacta. Se ditz de Bregançon que seriá estat refugi de bregands. Çò que fariá una gròssa pena ai Presidents de la Republica que ne’n faguèron sa residéncia d’estiu. Lo brave Mistrau va saup pas tròp, que nos ditz : « Bregançoun, Îlot fortfié près d’Hières (Var). Le chroniqueur Bertrand Boisset emploie ce mot dans le sens de pirates, una galiota armada de bregansons » [coma vesètz, Mistral, mens sectari que d’unei díscipols, que la grafia classica espaventa, cita Bertrand... [Lire la suite]
23 juillet 2018
Signature de la Charte européenne
Cliquez ci-dessous : Signature_de_la_Charte_europ_enne
23 juillet 2018
Malgovèrn
(Bilhet, blòg 2013) "Aitant d’estiu quant d’ivèrn, / Totjorn renha malgovèrn", Cançons dau Carrateyron, a-z-Ais, debuta dau sègle XVI) Disián la veritat d'encuei, lei bofons d'antan ?
23 juillet 2018
René Merle, "Avem perdut Tripol..."
à commander LEIS AMICS DE MESCLUM, Madame Joanina DUGAS, 52 Allée de la Grande Bastide Cazaulx, 12 € + port 3,20 €, chèques à l'ordre de LEIS AMICS DE MESCLUM. L’ARMANAC DE MESCLUM 2014 QUE VEN DE SORTIR FESTEJA SON VINTEN ANNIVERSARI ! Vaquí l’Armanac de Mesclum 2014, que festeja lo 20en anniversari de sa creacion ! I trobatz lei tèxtes en pròsa e de poèmas dei laureats dau concors literari deis Amics de Mesclum, « Escriure en Lenga d’Òc 2013 » : Jaumelina Arnaud, Marineta... [Lire la suite]
23 juillet 2018
René Merle : "Pasolini", Tr'òc
Pasolini 1922-1975 Tr’òc, n°1, janvier 1991 Bessai que dei normalitats futuras, sa clau es la diferéncia. Ansin d’aquela, dolorosa, d’un òme tant reconeissut, pasmens mai que sol. A 53 ans, lo sequeron sus un camp bordilher. Tot ara n’auriá 70. De que nos diriá ? Eu que questionava l’avenir, pivela d’uneis occitanistas dins una amira que pòt semblar regressiva : mai legir sa poesia friolana es pas que saludar la lenga sòrre, umiliada. Es entrar dins un drame (normalitat-diferéncia) que pertòca l’engatjament nòstre. Lo... [Lire la suite]
22 juillet 2018
René Merle, "Bagatoni" - Aquò d'AquÍ
Renat Merle - Bagatoni - Aquò d’Aquí, sept. de 1994 D’un costat Marselha, encuei. Es de mòda Marselha, (films, television, reportages), dins una mena d’exotisme interior, talament que dins un setmanier parisenc, i a pas gaire, una editriça marselhèsa (non, es pas dòna Laffitte) n’aguèt son pron : “refusi l’estetisacion de la situacion marselhèsa” ... De l’autre costat, Marselha, dins l’istòri, ambé totei lei constats, e tanben totei lei reconstitucions d’istòri que ti fan Marselha UNA, e sempre a despart. Marselha unida... [Lire la suite]
22 juillet 2018
2 de decembre 1851
Lo collèga que bailaja Aquò d’Aquí m’a telefonat esto matin per me demandar ce que pensavi dau 2 de decembre…Vaquí ce que li diguèri.A la fin de l’an 1848, un aventurier politic, Louis Napoléon Bonaparte, es estat elegit president de la Republica, amb lo prestigi de son nom e l’adesion de l’immense monde rurau, que portava seis esperanças de dignitat e de progrès.Mais dins lei fachs, le President bailejava la Republica dau partit de l’Ordre, valent a dire la republica conservatriça, la republica dei Gròs.Pauc a cha pauc, una... [Lire la suite]
22 juillet 2018
René Merle, "L’afar Dreyfus, e n’autrei" - Aquò d’Aquí
Aquò d’Aquí, "Brigas d’istòria", n°91 - 1995 Demieg d’autreis anniversaris, l’annada 1994 siguèt tanben l’annada Dreyfus, (que comencèt en 94 l’afar). Se ne’n parlèt gaire dins la pressa nòstra. Un mòt donc, sus l’afar a son tornant, fin 97, quora es plus possible de de se pausar pas de questions sus la culpabilitat. Sus ma taula, doas fotocòpias : Un jornau socialista varès dau temps : un trabalhador (faudau de cuer, tèsta nusa, mans dins lei pòchas, manchas revertegadas) agacha de borgés en... [Lire la suite]


text:
20 mai 2007
Una lectura del tract : Reivindicam pas res
Vaqui un tèxte mandat a la Setmana lo 5 d'abrial darrièr en responsa d'una sollicitacion de Lois Rousse a prepaus del tract que foguèt distribuit a la manifestacion de Besièrs : Nous ne revendiquons rien. foto de la manif de Besièrs panada a Méla Una lectura del tract : Reivindicam pas res Ai recebut uèi 4 d'abrial 2007 un mail mandat per Lois Rousse que ditz, exactament (aquò es un copiar-pegar) : Amics, Ce serait bien, si, dans les débats occitanistes qui suivent la manif de Béziers, vous... [Lire la suite]