text:
Velet
Velet es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Velet Èra un vilatge en dependent de la comuna de Gray, mas una part aperteniá a la abbaye de Corneux. #Èsser totalament destruit per las Grandas Companhiás l'an 1363
Velet était un village dépendant de la mairie de Gray, mais une partie appartenait à l'abbaye de Corneux. Il fut totalement détruit par les Grandes Compagnies en 1363


c: text/html

text:
Après l’onda de professionalizacion causida pel movement occitanista, es ora de veire se pòt incitar de monde a viure e trabalhar al país.
Fa de temps, òm gausava pas tròp dire qu’òm trabalhava « dins l’occitan ». Òm crentava una reaccion ostila o ironica, sens justificacion vertadièra. Ara, la reaccion mai correnta es puslèu marcada per la curiositat. Òm ausís puslèu de monde disent « interessant... » ; « a, aquò se fa ? Sabiái pas » o a còps (mai rar) : « tarrible ! Contunhatz ! » Coma a cada còp, cal saber far pròva de pedagogia, qué que siá lo mestièr practicat. Pel sector d’activitat ligat a la lenga e a la cultura nòstras, la causida foguèt la seguenta : considerar qu’una man d’òbra salariada pòt ajudar una fòrça militanta a aténher son objectiu principal. Aquel objectiu es ni mai ni mens que tornar sa dignitat a la lenga e ne far tan un atot coma una aisina. Cada persona participant a aquel mecanisme pòt far de la lenga occitana un element personal e intim ; ne pòt tanben far son ganha-pan. L’ideal es doncas de far de la lenga una competéncia objectiva sens cap de rèire-fons o encara sens poder sospeitar l’interessat(da) de rèire-pensadas. Aver la lenga pòt èsser un avantatge mentre que se diguèt longtemps qu’èra un inconvenient, quitament un handicap. D’après las estadisticas qu’avèm pogut reculhir al prèp del Servici de l’emplec (Tolosa), l’ensenhament e sos mestièrs connèxes representan encara 80 a 90 % de las ofèrtas prepausadas. Una simpla espiada cap a las anóncias del site del Servici e veirem totas aquelas ofèrtas tocant a una Calandreta que recruta un director o alavetz una escòla publica cercant d’animators pels Talhièrs d’Animacion Periescolars (TAP) instaurats per la lei de refondacion de l’escòla. Los autres emplegaires potencials que son las entitats culturalas, escampilhadas sul territòri, se partejan la rèsta. Embauchan coma pòdon amb lo budgèt que dispausan. L’occitan, dins sa dimension de sector d’activitat, escapa pas a aquela règla tota simpla : deu satisfar la demanda del mercat. Es lo cas dels Centres de formacion professionala occitans (CFPOs) que porgisson cada annada un public format a la lenga. S’agisson mai de comandas que non pas d’accions individualas. Avèm contactat lo monde dels CFPOs de Tolosa e de Besièrs per conéisser l’estat d’aquel mercat de nicha o encara çò que comptan far per afinar lor ofèrta. Una autra règla a la quala pòt pas escapar aquel sector es : crear la demanda per poder prepausar l’ofèrta. Pasmens, compte tengut de la situacion actuala, satisfar los besonhs existents es ja una brava d’escomesa, compte tengut de la manca d’efectius que patisson la màger part de las estructuras. D’autres mestièrs se desvolopan, especialament los ligats als mèdias e a l’audiovisual, que se ganhèron los galons de segonda activitat transmetedora de la lenga darrièr l’ensenhament. Al cap d’una vintena d’annadas, constatam que la sortida del « tot-ensenhament » es pas encara d’actualitat. Quitament se los besonhs en ensenhaires o personals non-ensenhaires son encara grands, fa tanben mestièr de se trobar d’autras vias per trabalhar amb la lenga se la volèm encara ausir. Dins una de las cançons dels Fabulous Trobadors, se parlava de se poder « inventar l’emplec ». D’unes o fan, a lor escala, en prepausant de servicis a las collectivitats o als particulièrs per menar de projèctes en ligam (dirècte o indirècte) amb lo territòri nòstre e sa cultura. La Setmana s’es interrogada sus aquela necessitat de diversificacion de l’emplec en occitan... Una diversificacion qu’arriba dapasset dins un contèxt de crisi economica e de re-definicion de l’occitanisme fàcia a d’escomesas novèlas per l’avenir de la lenga.
Emplec : un mercat qu'evoluciona gaire
D’indicis nombroses o daissan a pensar. Nos sèm entresenhats al prèp del Servici de l’Emplec, centralizant de nombrosas ofèrtas d’emplec en occitan. L’ensenhament demòra lo primièr sector a recrutar.
Viure e trabalhar al país. Aquel eslogan es vengut una realitat pendent las vint annadas passadas. D’emplecs necessitant lo mestritge de la lenga occitana son apareguts dins las grandas entitats occitanistas... fòra l’ensenhament (public o associatiu) que recrutèt pro d’ora de man d’òbra salariada e que ne recruta encara. La màger part dels emplecs d’un tipe novèl se crèan dins de sectors coma l’accion o l’enguenhariá culturalas, l’audiovisual o encara la formacion professionala.
L'ensenhament encara e totjorn
Segon las chifras del « Servici de l’emplec », (creat fa sièis ans per centralizar las ofèrtas d’emplec en occitan), lo sector educatiu demòra la via reiala per se trobar de trabalh amb la lenga. Cada an, Educacion nacionala e Calandreta se partejan 90 % dels emplecs creats per aquel biais. « L’Educacion Nacionau e Calandreta que’s partatjan la quasi-totalitat de las auhèrtas d’emplec ligat a l’ensenhament a meitat-meitat, çò nos a explicat Sebastian Pugin, director de l’IEO Miègjorn-Pirenèus e responsable del Servici de l’emplec, totun que ns’avem a notar que, cada annada, quauques auhèrtas (plan pauc) e son prepausadas per l’ensenhament agricòla, l’ensenhament confessionau e las associacions en carga de la sensibilizacion en mitan escolar ».
Recrutament complicat
Lo demai dels emplecs consistís en 10 % d’emplecs creats per d’associacions de socializacion (IEO, CFPO, Ostau Comengés, Ostau dau País Marselhés, etc.) per de pòstes de formators, d’animators o encara d’emplecs administratius. De notar ça que la un desvolopament del sector dels mèdias e de l’audiovisual. Es subretot portat per l’associacion bearnesa Conta’m, especializada dins lo doblatge amb de missions cortas prepausadas cada an : traductors, doblaires o encara tecnicians. Pasmens, lo recrutament demòra dificil dins lo sector occitan. Es pas de bon trobar de salariats combinant lo mestritge de la lenga en mai de las competéncias tecnicas requesidas. « D’experiéncia que vegi que quan e son demandadas a l’encòp ua vertadèra competéncia en lenga e ua competéncia tecnica, qu’ei complicat de trobar quauquarrís, çò nos a dit Sebastian Pugin, e mes que ns’avem a hornir un aspècte geografic. Que i a endrets on ei plan mes complicat de trobar un emplegat qui sàpia parlar occitan ». Los emplegaires fan alara pròva de pragmatisme en recrutant primièr de monde competents que se poiràn formar a la lenga en seguida. Dins d’autres sectors coma los mèdias, es lo procediment invèrsa amb lo recrutament d’occitanofònes que se forman pauc a pauc al mestièr e a sas tecnicas. Los emplecs mercands son ultrà-minoritaris. Son globalament 15 % de contractes a èsser de contractes ajudats mas aquel taus es plan superior al mercat general de l’emplec. L’explicacion es simpla amb una fòrta preséncia d’associacions qu’an una constrenta budgetària de las fòrtas e que pòdon pas tròp recrutar en CDD o en CDI classics.
Pauc de quadres
Lo recrutament de quadres (directors, encargats de mission, etc.) se fa plan rar. A la debuta de la professionalizacion de l’occitanisme cultural, i a agut una onda d’embauchas de quadres. Cal creire que los besonhs son mens importants o constants dins la mesura que la creacion d’emplecs d’aquela mena es pas correnta. « Ara qu’ei rare de véger auhèrtas de quadre, çò nos a explicat Sebastian Pugin, pauc d’estructuras qu’an un quadre e eths quadres non mòven pas tan com eths auts emplegats. Totun, a còps, un eveniment drin excepcionau que pòt contradíder aqueth constat (l’OPLO creat l’an passat qu’emplega uei un director e un cargat de mission) ».
Lo Servici de l’Emplec nos a avançada la chifra mejana d’una centena de pòstes creats cada an. Segon las estadisticas que dispausa a l’ora d’ara, l’annada 2012 foguèt una annada recòrd amb 165 pòstes creats contra 143 en 2013 e 134 en 2014. Cada an, publica un estudi sus l’emplec en occitan. Quitament se lo tuc de 2016 es encara en cors d’elaboracion, fan l’escomesa d’una augmentacion. « Qu’avem a nuançar eth chifre dau nivèu d’emplec. En efèit, la realitat ei forçadament drin superiora. Au moment d’embauchar tot eths recrutaments no’s hèn pas dab ua auhèrta d’emplec. Atau non èm pas tostemps sollicitats e, quan hèm la nosta enquista, que podem estar segur que ns’i escagem pas entà aver totas las informacions. Totun que coneishem la grana majoritat daus emplecs » çò ditz S.Pugin.
L'acompanhament de projècte, tota una sciéncia !
Per montar un projècte en ligam amb la cultura occitana o comunicar dessús, d’estructuras vos pòdon ajudar d’una etapa a l’autra.
Podèm citar l’exemple d’una societat co-gerida per l’occitanista Renaud Savy (veire son portrait dins La Setmana n°1018). Amb son collèga Robin Arlington (que viu als Estats-Units la mitat de l’annada) a fondat la societat Komgourou. Aquela societat a per vocacion de vos acompanhar dins lo vòstre projècte de finançament participatiu. Establisson amb vos una estrategia de comunicacion especialament adaptada al crowdfunding : recèrca del public, creacion de la lista de recompensa e seguit quotidian de la campanha de collècta de fons. « Causissèm sovent d’acompanhar de projèctes a vocacion environamentala o solidària, çò nos a explicat Savy, en fait, nos agradan mai los projèctes de natura militanta ». An sostengut per exemple lo projècte de crowdfunding del « Campagn’art », botiga de produits mestierals e paisans basada a Bisa (Aude). Per çò qu’es d’un acompanhament mai tecnic, ven de se fargar la plataforma « Occitània Creativa » compausada de tecnicians en politicas lingüisticas, videastas o universitaris. Se dison « estatjants del mond rural e socitoses de son equilibri (social e environamental), garant del lor encastre de vida ». Plaçan fòrça espèr dins l’economia sociala e solidària, l’economia collaborativa e tanben l’innovacion sociala. Per cada projècte acompanhat, lor mira es de ne renfortir l’ancoratge territorial (per un produit o un servici de qualque òrdre que siá) en fasent intervenir lor malhum... lo tot pel biais de la lenga e de la cultura nòstras. « La lenga e la cultura occitana seràn los fials conductors de las nòstras accions en favor de la valorizacion dels territòris, de lors patrimònis e de lors estatjants, del ligam social e intergeneracional o encara d’una economia de proximitat » çò escrivon.
Inf. : http://komgourou.fr http://occitaniacreativa.org

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Notre-Dame des Champs, Mostuéjouls
En 1082, Pons Étienne, évêque de Rodez, fit don de l'église du prieuré de Mostuéjouls à l'Abbaye Saint-Victor de Marseille, dont les moines construisirent sur la rive droite du Tarn, en place de l'ancienne église, l'église romane Saint-Pierre de Mostuéjouls. L'église Saint-Pierre fut l'église paroissiale de Mostuéjouls jusqu'en 1774, date à laquelle les habitants utilisèrent la chapelle achetée au château en 1770, et située au centre du village. L'église Saint-Pierre, désaffectée, devint la chapelle Saint-Pierre avant d'être appelée Notre-Dame des Champs.


text:
Ai sus la lenga un gost de bila e ma tèsta bombís endacòm entre lo sòl e lo plafon.
Per tant, ièr, ai pas begut. Ai agachat la television. Las eleccions. Victòria de Nicolas Sarkozyzy de Nagy-Bocsa. Ai pas votat per èl, e Diu sap que jamai o farai. Mas me senti un pauc tot sol.
53 per cent an votat per aquèl tipe… Compreni pas.
Un tipe tan ambiciós que ja a vint ans disiá als conselhèrs de Miterrand : “Vous verrez, un jour je serai président de la République”. Un tipe que manifestèt contra las manifestacions de Mai de 68 e que preten ara en destrusir l’eretatge (liberacion dels mors, conciècia de l’ecologia, contra-poder, libertats d’expressions divèrsas…). Un traite, que cambièt dos o tres còps de color politica. Un catolic, fòrça complasent amb qualques moviments racistas o antisemitas onte i aviá sos amics. Un ministre, amb un bilanç desastrós, doás o tres revòltas dins las banlègas, milierats de personas al caumatge, falsificacion del rapòrt sul quite caumatge… Un paire, e un marit, prèste a afichar sa vida privada en public, sonque per èsser mai considerat.
Mas un enganador de primièra. Un tipe capable de dire al meteis temps « j’ai changé », « je vous ai compris », « vive la tolérance » e « je vais vous débarrasser des racailles ».
Un tipe tan ric que pòt comandar un molon de sondatges, fins a trobar lo mai favorable per èl.
Un tipe que possedís, per l’intermediari de qualques amics ben plaçats, nonanta per cent de la prensa escricha, cadenas de television e de radiòs. Un tipe tan influent, que pòt, en clinhar l’uèlh, virar un jornalista per un article un pauc tròp enmerdant o empachar un libre sus son bilanç de sortir. Un ecologista, que refusa un quite moratòri sus los OGM. Un socialista, que vòl far trabalhar mai (fòrça) per ganhar mai (mas pas tròp…). Un umanista, capable d’intervenir dins una escòla per enviar un enfant dins un pais qu’es pas lo seu…
Uèi ai pas vergonha d’èsser francés, soi pus francés. VÒLI PAS MAI ESSER FRANCES. Pòdi pas viure amb aquèl tropèl de cons qu’an elegit un dictatoret e que van belèu en morir. Mas ai un pauc pietat d’eles…
Es pas possible, vivi pas dins lo meteis pais que los sarkozistes. Quala causa an pas comprés per arribar aqui ? Es qué vertadièrament penson que lo liberalisme va sauvar lo monde ? Es que se rendon pas compte que la Tèrra se morís, e que cinc ans de perduts nos pòdon èsser fatals ?
Me bolegarai pas per aquèla banda de colhons irrecuperables, que après decenias de dreta al poder an pas vist la descasença de la França, de lor França, qu’es pus la meuna ara.
Per ièu, i a doás solucions : quitar lo pais, o tuar los cons…
***
Dins lo tren que m’empòrta cap a ma novèla vida, me preni a somiar a çò qu’auriái fach dins un congrès de l’UMP amb una arma. Mas bon, dins la realitat, soi un pauruc. E mai, soi segur que los medias aurián virat aquò dins l’estil « Un déséquilibré attente à la démocratie ».
Me preni a rire. Fin finala val benlèu melhor laissar far lo temps. Lo temps los sebelirá totes, engorgats que son dins lor fanga libero-facho-mediatico-nacionalista. E aqui, benlèu, los que demòron comprendrán..
Bah, tot aquò es pus ma guèrra. Ièu, vau ensajar de far avançar las causas endacòm mai, aqui es pus possible.
Una darrièra pensada per vosautres, paures Occitans preses dins la tormenta, vòstres darrièrs cinc ans serán una agonia !
D’aquí enlai,
De Catalunya vos escriurai…
Adeu,
Pons.


text:
ISBN : 2859101616
256 pages
18.50 €
Joan-Frederic BRUN, nascut en 1956 a Montpelhièr, descobriguèt tot jovent qu’aquel praulís liure coma lo vent que florissiá a la boca dels vièlhs èra dempuòi mil ans una granda lenga de literatura... Ont se podiá retrobar la vida druda e gostosa, las colors, las sentidas, lo païs dins tot son ample, portat per aquela sintaxi que se plega au reglet de l’imaginacion a luòga de li servir de carcon. Dempuòi sos primièrs poèmas (1974) fins al roman, Lo retrach dau Dieu Negre (A Tots, 1986), e Setembralas (1994).
Mètge espitalièr e cercaire, collaborator de la revista ÒC, publiquèt en 1979 son primièr recuèlh de poèmas «Estius e Secaresas»


text:
Événements contenant la ou les locutions cherchées
9 événements affichés, le premier en 1731 - le dernier en 1794
Naissance de Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy
Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy naît le 8 octobre 1731, fils de François Camille de Neufville de Villeroy et de Marie-Josèphe de Boufflers.
Mort de François Camille de Neufville de Villeroy
François Camille de Neufville de Villeroy meurt le 26 décembre 1732.
Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy devient Duc d'Alincourt.
Mariage de Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy avec Jeanne Louise Constance d'Aumont
Liaison de Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy
Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy épouse le 13 janvier 1747 Jeanne Louise Constance d'Aumont (1731-1816), fille de Louis d'Aumont.
Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy a une liaison avec une personne nommée Le Marquis.
Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy Capitaine des gardes du corps du Roi
Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy devient Capitaine des gardes du corps du Roi à la 2e compagnie française en 1758.
Mort de Louis François Anne de Neufville de Villeroy
Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy Duc de Villeroy, Comte de Sault, Duc de Retz
Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy Gouverneur de Lyon
Cession de l'hôtel de Beauharnais
Louis François Anne de Neufville de Villeroy meurt à Paris le 22 mars 1766.
Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy, marquis de Neufville et d'Alincourt, devient 5e et dernier Duc de Villeroy, Comte de Sault, Duc de Retz.
Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy devient Gouverneur de Lyon et des provinces lyonnaises, Forez et Beaujolais.
En 1766, Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy achète l'hôtel de Beauharnais, rue de Lille.
Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy Chevalier de l'Ordre du Saint-Esprit
Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy devient chevalier de l'Ordre du Saint-Esprit le 1er janvier 1773.
Cession du duché de Retz
En 1778, Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy qui n'a pas d'héritier, cède le duché de Retz au marquis Clément Alexandre de Brie-Serrant.
Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy Lieutenant général
Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy devient Lieutenant général en 1781
Mort de Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy dernier comte de Joigny
Gabriel Louis François de Neufville de Villeroy meurt à Paris le 28 avril 1794 guillotiné.


text:
Villes et mairies de la Région de Centre-du-Québec (4)
Liste des communes
Drummondville
Ville de Drummondville, localité du Canada de 70 000 habitants.
La mairie de Drummondville a une adresse e-mail et un site Internet.
Victoriaville
Ville de Victoriaville, localité du Canada de 42 000 habitants.
La mairie de Victoriaville a une adresse e-mail et un site Internet.
Bécancour
Ville de Bécancour, localité du Canada de 11 000 habitants.
La mairie de Bécancour a une adresse e-mail et un site Internet.
Nicolet
Ville de Nicolet, localité du Canada de 7 700 habitants.
La mairie de Nicolet a une adresse e-mail et un site Internet.
Plessisville
Ville de Plessisville, localité du Canada de 6 700 habitants.
La mairie de Plessisville a une adresse e-mail et un site Internet.
Princeville
Ville de Princeville, localité du Canada de 5 700 habitants.
La mairie de Princeville a une adresse e-mail et un site Internet.
Warwick
Ville de Warwick, localité du Canada de 4 800 habitants.
La mairie de Warwick a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-Cyrille-de-Wendover
Ville de Saint-Cyrille-de-Wendover, localité du Canada de 4 400 habitants.
La mairie de Saint-Cyrille-de-Wendover a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-Germain-de-Grantham
Ville de Saint-Germain-de-Grantham, localité du Canada de 4 300 habitants.
La mairie de Saint-Germain-de-Grantham a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-Christophe-d'Arthabaska
Ville de Saint-Christophe-d'Arthabaska, localité du Canada de 3 000 habitants.
La mairie de Saint-Christophe-d'Arthabaska a une adresse e-mail et un site Internet.
Wickham
Ville de Wickham, localité du Canada de 2 500 habitants.
La mairie de Wickham a une adresse e-mail et un site Internet.
Pierreville
Ville de Pierreville, localité du Canada de 2 300 habitants.
La mairie de Pierreville a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-Léonard-d'Aston
Ville de Saint-Léonard-d'Aston, localité du Canada de 2 100 habitants.
La mairie de Saint-Léonard-d'Aston a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-Ferdinand
Ville de Saint-Ferdinand, localité du Canada de 2 000 habitants.
La mairie de Saint-Ferdinand a une adresse e-mail et un site Internet.
Kingsey Falls
Ville de Kingsey Falls, localité du Canada de 2 000 habitants.
La mairie de Kingsey Falls a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-François-du-Lac
Village de Saint-François-du-Lac, localité du Canada de 1 900 habitants.
La mairie de Saint-François-du-Lac a une adresse e-mail et un site Internet.
Lyster
Village de Lyster, localité du Canada de 1 600 habitants.
La mairie de Lyster a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-Lucien
Village de Saint-Lucien, localité du Canada de 1 500 habitants.
La mairie de Saint-Lucien a une adresse e-mail.


text:
Nòbla leiçon
La Nòbla leiçon es un poèma religiós vaudés en occitan, dau començament dau sègle XV[1], compausat de 491 alexandrins. Es l'element pus conegut d'un corpus de tèxtes vaudés anonims dei Valadas Occitanas, escrichs dins lo parlar vivaroaupenc locau e datats de la fin de l'Edat Mejana.
Lo tèrme de leiçon a aicí son sens liturgic (e etimologic) de « lectura »: se supausa que la Nòbla leiçon, legida a votz auta, serviguèt dins leis assembladas per l'edificacion dei fidèus. Es un compendi, sensa ges de pretencion literària, de l'Istòria Santa (Ancian e Novèu Testament), de la doctrina e de la morala vaudesas.
Extrach[modificar | modificar la font]
Vèrs numerotats de 363 a 386 dins l'edicion de Nelli e Lavaud[2].
Mas enaprès li apòstol foron alcun doctor,
La via de Crist mostravan, lo nòstre Salvador,
Ma encar en son trobà alcun al temp present,
Li cal son manifèst a mot poc de la gent.
La via de Jesus Crist mot fòrt volrian mostrar,
Ma tant son persegú qu'a pena o pòion[3] far.
Tant son li fals cristian encecà per error,
E majorment que li autre aquilh que son pastor,
Qu'ilh persègon e aucíon aquilh que son melhor,
E laissan viure en patz li fals enganador.
Ma en çò se pò[4] conóisser qu'ilh non son bon pastor,
Car non aman las feas[5] si non per la toison.
Ma l'escritura ditz e nos o poèm[6] veir,
Que si n'i a alcun bon que ame e tema Crist,
Que non vòlha maudire, ni jurar, ni mentir,
Ni avoutrar[7], ni aucir, ni penre de l'autrui,
Ni non vòlha venjar-se de li seu enemics,
Ilh disson[8] qu'es vaudés e degne de punir,
E li tròban caison[9] com mençonjas e engan,
Cossí ilh poirian toler çò qu'el a del seu afan.
Ma fòrt se confòrte aquel
Que sufre pel Senhor, car lo regne del cèl
Li serè[10] aparelhà a l'issir d'aquest mond;
Adonca aurè grand glòria s'el a agú desonor.
Edicions[modificar | modificar la font]
La Nòbla leiçon foguèt publicada per lo premier còp en 1658, e traducha en anglés, per Samuel Morland dins lei pèças justificativas de son obratge: The History of the Evangelical Churches of the Valleys of Piemont. Après lei Pascas Vaudesas, Samuel Morland èra estat mandat en 1655 a Turin per Oliver Cromwell coma ambaissador extraordinari vèrs la cort de Savòia; deviá intervenir en favor dei Glèisas evangelicas piemontesas. La guèrra s'acabèt aquel an, e Morland demorèt quauquei temps a Genèva. Ne tornariá ambé la matèria de son libre.
Entre leis edicions modèrnas, se pòt citar:
- Nelli (René) & Lavaud (René), Les troubadours, vol. II, Desclée de Brouwer, Paris (1966)
- Papini (Carlo), "La nobile lezione" (la nobla leiçon). Poemetto medievale valdese, Claudiana, Torino (2003)
Liames extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) La biografia de Samuel Borland dins la wikipèdia en anglés
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Cf. Lafont (Robert) & Anatole (Christian), Nouvelle histoire de la littérature occitane, PUF, Paris (1970), p. 248.
- ↑ Tèxte normalizat discretament, per exemple accentuacion grafica modèrna, senhor en plaça de segnor, Jesus Crist en plaça de Jhesus Xrist.
- ↑ Forma vivaroaupenca correspondent a pòdon.
- ↑ Forma vivaroaupenca correspondent a pòt.
- ↑ Forma vivaroaupenca correspondent a fedas.
- ↑ Forma vivaroaupenca correspondent a podèm.
- ↑ Èsser adultèr.
- ↑ Escrich diçon dins lo tèxte originau.
- ↑ Varianta de ocaison: « ocasion, acusacion ».
- ↑ Conjugason dau futur en vivaroaupenc: serèi, serès, serè, serem, seretz, serèn.


text:
Senaide
Senaide es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Senaide Es a l'extrèm sud-oèst del departament, a Unitat|6|km {{}} de Bourbonne-los-Bains, 13 km de Lamarche, 18 km de Monthureux-sus-Saône e 19 km de Jussey.
Senaide est à l'extrême sud-ouest du département, à 6 km de Bourbonne-les-Bains, 13 km de Lamarche, 18 km de Monthureux-sur-Saône et 19 km de Jussey.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
De 1822 a 1859 (o 1856 ?), Senaide #Protegir lo primièr pichon séminaire dels Vòges d'après la Revolucion. #Èsser de contunh transferit a Autrey.
De 1822 à 1859 (ou 1856 ?), Senaide abrita le premier petit séminaire des Vosges d'après la Révolution. Il fut ensuite transféré à Autrey.


text:
ER IEA-AALO PARTICIPE EN COLLÒQUI INTERNACIONAU DE TERMINOLOGIA EN RABAT
Jusèp Loís Sans, President der Institut d’Estudis Aranesi-Acadèmia aranesa dera lengua occitana a participat es dies 13 e 14 de deseme en Collòqui internacionau “LA TERMINOLOGIE DANS LES LANGUES PEU DOTÉES :ÉLABORATION, MÉTHODOLOGIE ET RETOMBÉES” que s’a realizat en Rabat en INSTITUT ROYAL DE LA CULTURE AMAZIGHE (IRCAM). An participat diuèrses Acadèmies (entre es que cau destacar eth IEC), centres de Terminologia (entre es que destacam eth TERMCAT e eth UZEI) e universitats (Lisboa, Rabat, …). Era intervencion de Jusèp Loís Sans a estat sus “LA TERMINOLOGIE D’UNE LANGUE SANS ÉTAT COMMENT DÉTERMINER LA TERMINOLOGIE DE L’OCCITAN EN CATALOGNE” La podetz liéger aciu.


text:
dimarts, 11 de desembre de 2012
Cronicas de Jerusalèm
E la lectura ne nos apren de causas!
Quand aurai aprés l'arab e l'ebreu, i anarai :)
Diaporama de la BD
3 comentaris:
-
-
aqueste òme que seguís sa femna que partís en mission, a fach parièr per Birmania.
la vida vidanta per s' avisar de tot.
- 11/12/12 8:04
-
-
E ben, drolleta,a ieu m'a pas tròp agradat… Comprèri lo blibre complèt que pareguèt en cò de Shampooing en 2011 e soi estat decebut.
De segur n'aprenèm de causas mas es un pauc longanha… de legir e d'agachar aquelas 334 paginas…
En mai d'aquò, per ieu que soi en general pas avar sul prètz dels libres (que còste un centenat d'euros me fa pas paur quand aimi!), aqueste que còsta 25,50 euros es tot fendasclat après la lectura, las paginas "escavadas" (cf. Narioo)tenon pas religadase quand la pega serà seca, aurai un detzenant de libres !
- 11/12/12 12:48
- Mela ha dit...
-
La Jefa : las ai pas legidas sas Cronicas Birmanas, mas se las tròbi, o farai
Anonim: a ben ieu me semblèt pas longanha! Per çò qu'es del prètz e de la qualitat, te compreni! Mas bon, pòdi pas res dire que per ara, tot ven de la mediatèca.. :)
25€ per un detzenat de libres, fin finala es pas car! :P
- 11/12/12 15:46


text:
Agla (constellacion)
L'Agla (Aquila en latin) es una constellacion de l'emisfèri nòrd. Compausada d'estèlas lusentas, foguèt definida tre lo sègle III avC per Aratus de Soles. Segon la mitologia grèga, representa siá l'aigla de Zèus siá l'aigla de Caucàs que sa mission èra de secutar Prometèu.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Aquila faguèt partida dei 48 constellacions descrichas au sègle II per Claudi Ptolemèu e foguèt ja identificada per Aratos au sègle III avC. Es probablament basada sus la constellacion babiloniana de l'Aigla.
Estèlas principalas[modificar | modificar la font]
a Aquilae (Altair)[modificar | modificar la font]
a Aquilae es dicha Altair. Son nom es d'origina aràbia (Al-Nasr al-taïr) e significa « l'Aigla en vol ». Amb una magnitud egala a 0,76, es la 12en estèla pus lusenta dau cèu terrèstre. Forma un alinhament de tres estèlas, ambé B e Y Aquilae, qu'es dich leis Alas de l'Aigla e qu'es de còps confondut ambé la Cencha d'Orion. Es una estèla dobla de la Sequéncia Principala de tipe A7 situada a 16,7 annadas lutz de la Tèrra.
B Aquilae[modificar | modificar la font]
B Aquilae es dicha Alshain (« La Balança » en arabi). Es una estèla dobla situada a 44,7 al e de magnitud 3,71. Maugrat son nom, es la 8en estèla pus lusenta de la constellacion. Pasmens, a la notacion B gràcias a son alinhament de remarca amb a e Y Aquilae.
Y Aquilae[modificar | modificar la font]
Y Aquilae es dicha Tarazed o Reda. Son nom es d'origina pèrsa e significa lo « Flèu de la Balança ». Es una estèla giganta 2 960 còps pus lusenta que lo Soleu e 110 còps pus granda. Se situa a aperaquí 460 al de la Tèrra e es la segonda estèla pus lusenta de la constellacion.
e Aquilae[modificar | modificar la font]
e Aquiale es dicha Deneb Al Okab Borealis. Es una estèla giganta de tipe K e de magnitud 4,02 situada a 155 al de la Tèrra. Compausa la Coa de l'Aigla ambé Z Aquilae.
Z Aquilae[modificar | modificar la font]
Z Aquilae es dicha Deneb Al Okab Australis. Es la tresena estèla pus lusenta de la constellacion amb una magnitud egala a 2,99. Situada a 83 al de la Tèrra, es una estèla blanca de la Sequéncia principala. Compausa la Coa de l'Aigla ambé e Aquilae.
Autreis estèlas de remarca de la constellacion[modificar | modificar la font]
- n Aquilae (dicha Bezek) es una estèla variabla supergiganta de tipe cefeida situada a 1 200 al de la Tèrra. A una magnitud evolucionant entre 3,5 e 4,4 amb un periòde de 7,2 jorns.
- p Aquilae (dicha Tso Ke) es una estèla situada a aperaquí 153 al. En 1992, intrèt dins la constellacion de Dalfin.
- 15 Aquilae es una estèla dobla optica compausada d'una estèla de magnitud 5,4 situada a 325 al de la Tèrra e d'una estèla de magnitud 7,0 situada a 550 al.
- 57 Aquilae es una estèla dobla compausada d'una estèla blava de magnitud 5,7 e d'una estèla blanca de magnitud 6,5. Lo sistèma es situat a aperaquí 350 al de la Tèrra.
- R Aquilae es una estèla variabla giganta roja de tipe Mira que sa magnitud varia entre 6 e 12 amb un cicle de 9 mes.
- FF Aquilae es una estèla supergiganta blanca situada a 2 500 al de la Tèrra. Es una variabla de tipe cefeida.


text:
Explica de la licéncia
SPIP es un logicial liure distribuit sota licéncia GPL, que se sona tanben en occitan Licéncia Publica Generala GNU. Aquela licéncia vos garentís las libertats seguentas :
- la libertat d’installar e utilizar SPIP per quin usatge que siá;
- la libertat d’estudiar lo foncionament d’SPIP e de l’adaptar als besonhs vòstres en modificar lo còde font, que i podètz accedir sul pic essent qu’SPIP es tot programat en PHP;
- la libertat de distribuir de còpias a qual que siá, basta alterèssetz pas ni suprimiguèssetz pas la licéncia;
- la libertat de melhorar SPIP e de difusar vòstres melhoraments al public, de tal biais que la comunitat ne pòsca tirar avantatge, basta alterèssetz pas ni suprimiguèssetz pas la licéncia.
Cal pas confondre logicial liure e logicial en domeni public. L’interès de la licéncia GPL (licéncia del logicial liure) es de garentir que confisquen pas lo logicial, al contrari d’un logicial del domeni public qu’òm pòt transformar en logicial proprietari. Beneficiatz de las libertats dichas çai sus dins lo respècte de la licéncia GPL, mai que mai se redistribuissètz o se modificatz SPIP; ça que la i podètz pas aplicar una licéncia que contradiguèsse la licéncia GPL (per exemple, que levèsse lo drech a qualqu’un mai de modificar lo còde font o de redistribuir lo còde font modificat).
Remarcas practicas
Essent qu’SPIP es fornit e distribuit a gratis per sos autors, aquestes ofrisson pas cap de garentida de ges de biais subre l’utilizacion que ne faretz.
Podètz utilizar SPIP per tota activitat (e mai personala, professionala o comerciala). Sètz liure/a de determinar la retribucion de vòstres servicis se ne vira, d’apondre per contracte a vòstra prestacion una forma de garentida subre lo servici fornit; mas, un còp mai, lo vòstre contracte pròpri deu pas interferir amb la licéncia GPL estacada a SPIP (per exemple, podètz pas interdire a vòstre client de modificar lo logicial).
Lo tèxt de la licéncia GPL (en anglés) lo fornisson amb SPIP; se pòt consultar dempuèi lo bas de cada pagina dins l’espaci privat.
SPIP, Sistèma de Publicacion per l’Internet
Copyright © 2001-2005, Arnaud Martin, Antoine Pitrou, Philippe Rivière e Emmanuel Sant Jammes.
Aqueste programa es un logicial liure; lo podètz redistribuir e/o modificar confòrmament a las disposicions de la Licéncia Publica Generala GNU, tala coma la Free Software Foundation l’a publicada; version 2 de la licéncia, o encara (a vòstre agrat) tota version ulteriora.
Aqueste programa es distribuit dins l’espèr que serà util, mas SENS CAP DE GARENTIDA; sens la quita garentida implicita de COMERCIALIZACION o D’ADAPTACION A UN OBJÈCTE PARTICULAR. Per mai de detalhs, vejatz la Licéncia Publica Generala GNU.
S’a de fornir un exemplar de la Licéncia Publica Generala GNU amb aqueste programa. S’es pas lo cas, escrivètz a la Free Software Foundation Inc., 675 Mass Ave, Cambridge, MA 02139, Estats-Units.
Aquel logicial se pòt encargar a l’adreiça http://www.spip.net/ ; trobaretz tanben a aquel sit un mòde d’emplec complet e d’informacions suplementàrias.
En drech francés, SPIP es regit per las disposicions del còde de la proprietat intellectuala (CPI). Lo clòsc d’SPIP es una òbra de collaboracion entre sos autors, designats ça subre (article L 113-1 del CPI). L’ensems del projècte SPIP forma una òbra collectiva al sens dels articles L 113-2 e L 113-5 del CPI. Los autors meton l’òbra a posita de totes segon los dreches e obligacions definits per la licéncia publica generala GNU.
Las icònas de l’interfàcia son de Diala Aschkar e de Jakub « Jimmac » Steiner.
Las reviradas de l’interfàcia son la frucha del trabalh realizat per una còla de reviraires acampats al sit spip.net.


text:
Plombariá
Nos manca quauques utilhs per poder entemnar la bastison de las parets que delimitaran la cuesina, laidonc mettem quèu temps a profiech per nos mainar de las canalisacions. Tots los biais i a, prumièr, totas la bricas de sijar ; amb l’hégoïne per lo bòsc, quò vai sens problème.
Aviam donc un tudèu per tirar l’aiga de la bujadièra que passava jós la baciá, lo trenchèi au nivèu dau comptador d’aiga, que n’avem pus besunh (dau tudeu, pas dau comptador !) I avia tamben un botet per far ‘ribar l’aiga a la bujadièra (eh, normau) au fons d’un flexible qu’era estat sodat sus lo tudèu que mena l’aiga freja a la baciá. Quí, qu’es mai problematic, que lo sauriá pas sodar ieu, pòde bien sijar lo còbre mas daissariá un trauc…
Lutz ‘pelèt José, un amic dau SEL que sap far e que nos vai sauvar la situacion.
Sabèm jà que volèm la bujadièra dins la chambra d’aiga, entre lo cagador e lo pitit boçin de paret que Lutz i tornèt haussar lo convecteur. Nos fau plaçar ‘quí lo parrièr qu’era a la cuesina : ‘na ribada e ‘na surtida. Estudièrem la situacion coma José e ò nos díssèt que lo quite bocinon de tudeu flexible se podrá tornar usar a la chambra d’aiga.
Lo jorn dich, òu ven amb son materiau e qu’es pertit : òu trencha lo tudeu dau tapon e soda ‘na pèça per boschar. Dins quèu temps ieu tire lo cagador de contra la parèt per i permetre d’accedir, me maine a que l’instant qu’es pas vissat dins lo sòl, quò sira ‘na bona chausa per ‘mor que nos lo vam devèr avançar per passar l’evacuacion : passam d’un L que permet de junhèr dejòs la banhadoira a un T que permet de reculhir au passage l’evacuacion de la bujadiera.
José chabèt dins ‘na serada e me calculèi de sijar/pejar lo PVC quauques temps aprèp.
La fòto me dís que la es estada presa lo 6 d’octòbre, queu post fai part de ‘na seria de tornar trapar l’istorique daus eveniments…
Una responsa
-
[…] Seriosament, visca lo decapador termic ! Amb las 6 a 8 sisas de pinturas que trobèri al decapatge, èra pas mai possible al decapador quimic ! Tornavi cada ser amb mal de cap ! Coneissiái pas, encara un còp mercés a José que me ne parlèri lo jorn ont venguèt far de la plombariá. […]


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Waldeck-Frankenberg (635)
Liste des communes
Korbach
Ville de Korbach, localité de l'Allemagne de 23 000 habitants.
La mairie de Korbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Frankenberg
Ville de Frankenberg, localité de l'Allemagne de 18 000 habitants.
La mairie de Frankenberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Bad Wildungen
Ville de Bad Wildungen, localité de l'Allemagne de 17 000 habitants.
La mairie de Bad Wildungen a une adresse e-mail et un site Internet.
Bad Arolsen
Ville de Bad Arolsen, localité de l'Allemagne de 16 000 habitants.
La mairie de Bad Arolsen a une adresse e-mail et un site Internet.
Waldeck
Ville de Waldeck, localité de l'Allemagne de 7 100 habitants.
La mairie de Waldeck a une adresse e-mail et un site Internet.
Volkmarsen
Ville de Volkmarsen, localité de l'Allemagne de 6 800 habitants.
La mairie de Volkmarsen a une adresse e-mail et un site Internet.
Edertal
Ville d'Edertal, localité de l'Allemagne de 6 500 habitants.
La mairie d'Edertal a une adresse e-mail et un site Internet.
Willingen
Ville de Willingen, localité de l'Allemagne de 6 200 habitants.
La mairie de Willingen a une adresse e-mail et un site Internet.
Vöhl
Ville de Vöhl, localité de l'Allemagne de 6 000 habitants.
La mairie de Vöhl a une adresse e-mail et un site Internet.
Allendorf
Ville d'Allendorf, localité de l'Allemagne de 5 500 habitants.
La mairie d'Allendorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Battenberg
Ville de Battenberg, localité de l'Allemagne de 5 400 habitants.
La mairie de Battenberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Diemelstadt
Ville de Diemelstadt, localité de l'Allemagne de 5 400 habitants.
La mairie de Diemelstadt a une adresse e-mail et un site Internet.
Diemelsee
Ville de Diemelsee, localité de l'Allemagne de 5 000 habitants.
La mairie de Diemelsee a une adresse e-mail et un site Internet.
Burgwald
Ville de Burgwald, localité de l'Allemagne de 4 800 habitants.
La mairie de Burgwald a une adresse e-mail.
Twistetal
Ville de Twistetal, localité de l'Allemagne de 4 500 habitants.
La mairie de Twistetal a une adresse e-mail et un site Internet.
Lichtenfels
Ville de Lichtenfels, localité de l'Allemagne de 4 100 habitants.
La mairie de Lichtenfels a une adresse e-mail et un site Internet.
Gemünden
Ville de Gemünden, localité de l'Allemagne de 3 800 habitants.
La mairie de Gemünden a une adresse e-mail et un site Internet.
Haina
Ville d'Haina, localité de l'Allemagne de 3 600 habitants.
La mairie d'Haina a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Estatua criselefantina de Zeus olimpian
L'Estatua criselefantina de Zeus olimpian, talhada pel famós escultor classic Fidias (sègle V abC) cap al 435 abC, dins la Grècia antica, es considerada tradicionalament una de las Sèt Meravilhas del Monde. En 394, aprèp que demorèt qualques 800 ans a Olimpia, foguèt transportada a Constantinòble (actuala Istambol), capitala de l'Empèri Bizantin. Los istorians creson que, poiriá èsser estada destruida dins un incendi.
Istòria[modificar | modificar la font]
L'estatua asseguda de Zèus, dieu suprèm del Panteon grèc, ocupava tota la largor de la nau del temple erigit per l'albergar. Segon de fonts contemporanèas, avián una auçada de qualques 12 mètres. « Sembla que Zèus se s'aviá auçat », diguèt lo geograf Estrabon al començament del sègle I abC, « auriá daissat lo temple sens teulat ». Amb la man drecha sosteniá una estatueta de Victòria de Samotràcia e amb l'esquèrra un sceptre coronat amb una agla. Zèus foguèt talhat en ivòri (tecnicament, l'ivòri es banhada per que venga mai malleable) e assegut en un magnific tròn de fusta de cèdre, incrustat d'ivòri, aur, ebèn e pèira precioses. Dins la man drecha de Zèus i aviá una pichona estatua de la Victòria de Samotràcia, la divesa de la victòria, e a l'esquèrra un sceptre brilhant ont repausava un agla. Los visitants coma lo general roman Luci Emili, vencedor suls macedonians, presentavan sos respèctes a la majestat divina e l'esplendor que Fidias desenhèt.
La descobèrta majora sus aquela maravelha benlèu se faguèt an 1958 amb la trobalha del telhar ont foguèt creada l'estatua. Aquò permetèt als arqueològs de tornar crear l'anatomia d'aquela magnifica òbra.


text:
[…] donc en Aran.
Acabi de recebre aqueste document.
Gilabert… que las raiças occitanas e particularament gasconas me semblan evidenta, ambe aqueste nom !
Me sembla important de participar a la campanha electorala que se debana al Principat de Catalonha, alara perqué pas i pensar en Occitània medisha, Val d’Aran.
La votacion se debanarà lo 28 de novembre de 2010. Lo candidat Artur Mas e CiU son favorits. Mas pel moment los independentistas esperats son pas dins los sondatges.
A la Val d’Aran, Convergéncia Aranesa govèrna en representacion de CiU, e representa l’oposicion a Unitat Aranesa, que govèrna ambe lo PSC-PSOE. Esquèrra Republicana Occitana es alara dins lo centre de l’escàs politic, e un pauc soleta.
Jà aquesta pausicion m’agrada, pels defís que representarà dins la campanha e al fial de l’Istòria de l’Aran, pichona tèrra d’Occitània.


text:
Vau parlar de la dita «reforma territoriala» del Manolito Valse ; apondrai abans que res non val l’editorial de Enbata, de julhet 2014, per plan entendre qu’es una engana pôlitica jacobina francesa ; mas aquesta «reforma» socialista desperta çaquelà fantasmes politics en çò dels elegits e del personal associatiu occitanista ; se pòrtan a pensar que pòdon obténer quicòm de París que foncionèsse coma Occitània, la vertadièra, e quitament per las Charantas, o país de Santonge, lo Santongés que se vòl d’Aquitània. La consequéncia es que lo Peitavin serà alara condamnat a viure ambe lo … centre, region fosca que podriá pauc a pauc assimilat lo foscós Pays de Loire.
L’afar d’aquesta refoma socialista es coma un jòc de dominò, se son pas mainat de mantuans causas que son a aver consequéncias de tot escantilh, lo primièr es que París se trufa dels elegits locals, al Conselh Regional de Tolosa o an plan explicat los socialistas : sèm pas estat consultats, se els o díson, me sembla qu’o devèm creire.
Avèm çaquelà agut la susprèsa d’una pensada politica per la region Sud-Ouest dins lo grope UMP-UDI del Conselh Regional de Tolosa. Cal notar que la reforma UMP-NC del govèrn passat a pas despertar los espèr que los socialistas an despertat, sense o vóler benlèu, mas es realament un fait politic bèl.
Donc tot comptar fabrica quicòm qu’es gaire esperat dins l’occitanisme, un sentiment politic d’identitat comuna, e aquela identitat es sempre ponctuada per una bandièra plan installada, aquela del Lengadòc, quitament en Charanta !
Ai sempre pensat que la vertadièra reforma es aquela :
E coma mantunes me tractan de populista, e a còps de xenofòb, islamofòb (etc !), e qu’ai un pauc de campanha electorala dins lo cap, d’experiéncia girondina, pensi que las Charantas devon dintrar dins la dança occitana. E alara, lo verd d’Occitània per aquesta mapa, e pas sonque perqué i a la Charanta lemosina, mas perqué o demandan, los cal far dintrar dins la dança occitana, en Occitània ; Occitània dèu èstre lo mai grand possible e perqué pas pensar al Parlanjhe quora escrivi aquestas linhas ? Occitània, per rason politica, dèu respectar la demanda de las «Charentes», lo Santongés dèu dintrar dins la nòstra dança.
Puèi pensar que Lemosin dèu tanben èstre dintrat dins l’Aquitània. Perqué oblidar Auvernhe, lo País Gavòt e lo país de Provença ?
La question qu’es sempre pausat pels catalans es : quina serà la capitala ? Es que devèm pensar coma un Parienc quora devèm fabricar Occitània ? Se los Catalans pausan la question es perqué Barcelona non se podrà negar coma Capitala del Principat de Catalonha. Mas en Occitània, devèm pensar coma París, o coma los Helvets ? Coma los Belgües ? Coma los Alemands ? etc.
La situacion de las volontats bascas (Iparralde) e catalanas ( Perpinyà ) non seràn que melhor respectada, ambe una Occitània d’aquesta dimension, aquela que redusirà aital las regions de l’Estat centralizador francés.
Mas cal pas oblidar que las competéncias regionalas son encara estequidas e que ne cal d’autras, o explica l’editorial d’Enbata. Una Occitània dimensionada aital, non podrà que pesar sus París per las obténer, pels Occitans, Charaneses, amai del Bascos e dels Catalans. Puèi d’explicar que cal un finançament autonòme per aquela region Occitània que respecta l’Estat e lo seu centralisme, mas que se dèu organizar per sobreviure, coma los de Charantas l’an plan comprès.
Cal «rendre la reforme aux citoyens» qu’explica Sud-Ouest dins lo seu editorial. Vertat non ?
Se en Charanta l’an comprès, perqué pas a Nimes, Montpelhièr, Avinhon, Ais, Tolon, Gap, Barceloneta, Nions, Nissa, etc. ?
Val melhor se petassar entre «gens du Sud», civilizats politics (los citoyens plan nommats per Sud-Ouest), puslèu que de passar per París, non ? Ne podèm dobtar d’aiçò ? NON.


text:
06/08/2016
Daus òmes que tomban, per Joan Ganhaire ( partida 2)
Episòde dos, onte fasem coneissencia coma Fernand Galichet...
Quau terrible secret gardava-t eu…Demoret mut e lo quite espectacle de Caüsac lerpant sas clucas negras a grands còps de lenga semblet gaire l’esmòure. Puei se lancet dins la confession dau mai grand crime que se puesche eimajar. Caüsac manquet se’n estranglar de rire. D’una votz blancha o grisa, contet son òrre forfach. Veiqui quarante cinc ans, tres mes e onze jorns, aviá donat rendetz-vos a una jòuna filha, e puei vesetz vos, a queu rendetz-vos, i era pas ‘nat. Aviá mielhs aimat anar ne’n veire una autra. Veiqui. D’un còp i a quauques jorns la culpabilitat li era tombat dessus quante, en neitiant son granier era tombat sus una vielha fòtò rosselarda ente aviá cregut legir lo blasme dins l’espiada de la dròlla. E lo veren s’era raletat dins sas venas, dins son còr,dins son esperit. Pus de durmir, pus de minjar, nonmas quilhs uelhs clars plens de repròpches. Benleu aviá esbocinat sa vita, benleu s’era merfonduda a l’esperar , benleu l’era mòrta de degreu, benleu l’esperava enquera… Dins lo dobte, sa vita a-d-eu era vengut un infern. Veiqui. Mossur Gaëtan Caüsac, fau me la tornar trobar, si l’es totjorn de queu monde, o per lo mens m’assabentar sus lo luòc ente jai sa despolha, que i ane li demandar pardon mai dins l’endelai. Era bra’ment tucat, lo paubre… Se foitet de genuelhs, trapet lo bas de la pelissa de Gaëtan, au perilh d’esversar lo gatge pissier que, justament, era trapat a voiatjar. L’ajudí a se tornar sietar e environí sas espanlas secoduas de sangluts d’un braç que faguí lo mai amistós que poguí...( de segre)
Joan Ganhaire
Les commentaires sont fermés.


text:
Lo vèrbe abauquir
n'a pas briga lo medish sens en occitan non gascon qu'en gascon. En occitan non gascon, abauquir
qu'a la significacion de tascar
, tepar
, arrecobrir un terrenh en plantar erbilhon
, mentre qu'en gascon, abauquit
que vòu díser hèit
, vadut abauc
. L'adjectiu abauc
/ abauca
qu'ei un gasconisme sinonim d'aspre
, ua lenga abauca
que's ditz d'ua lenga qui a guardat la sensacion d'aciditat après aver tastat quauquarren acid.
Adara, la question qu'ei de saber quina relacion i pòt aver enter lo sens de tascar e lo de botà's acid????


text:
Institut d'Estudis Occitans
11, carrièra Malcosinat
31000 Tolosa
Tél.: 09.62.56.09.91
- 2007-2017 : 10 ans de la Comission Toponimica Occitana
- Jornada d'InFormacion : 18/11/2017 - Mèfi : ANNULADA
- N'i a pro d'èsser mespresats !
- Las ajustas lengadocianas
- Bonas vacanças d'estiu de 2017 !
- Lo n°160 d'Anem Occitans es sortit !
- Novèla edicion actualizada del diccionari Francés-Occitan de Cristian Laus en çò de IEO Edicions
Du 29 janvier 08:55 au 23 février 09:55 - Luòc: Bordeaux
Le DU Occitan spécialité Culture, patrimoine et spectacle vivant est ouvert en formation continue. Les cours auront lieu entre mars et juillet 2018. Ne saber mai
Jeudi 1er février 09:37-10:37 - Luòc: Anglet
La commune d’Anglet propose un CDD de trois mois afin de réaliser le contenu d’une exposicion permanent e dédiée à spécifiquement à la langue et à la culture occitane-gascone. Ne saber mai
Jeudi 1er février 10:47-11:47 - Luòc: Pau
La FIMOC propose une mission de service civique afin de mener une enquête sociolinguistique relative à la place des médias occitans dans la société. Ne saber mai
Avètz segurament costuma d’anar entendre parlar occitan dins los luòcs de vida coma la plaça del vilatge, un jorn de mercat, o dins de moments anodins. Pr’aquò, se cal pas amagar lo fait que l’emplec de l’occitan dins la vida vidanta es a demesir fòrtament. Aquel recuol demòra pas vièlh. Lo Labèl Òc per l’occitan foguèt creat per l’Ofici per l’occitan en partenariat amb l’Institut d’Estudis Occitans per tornar lançar l’emplec de l’occitan dins la vida de cada jorn.
Coma reconéisser aquel label ?
Es botat en evidéncia dins los comèrcis, entrepresas, associacions o dins las professions liberalas jos la forma d’un logo declinat segon tres nivèls de certificacion. De mai, las estructuras que pòrtan lo label Òc per l’occitan son recensadas dins un annuari imprimit cada an, coma tanben sul site www.occitan-oc.org. Es aital possible d’anar far sas crompas o d’aprofieitar maites servicis en occitan, doncas de tornar far ganhar la plaça de l’occitan dins la vida vidanta, de contribuir al desvolopament d’una economia de proximitat, una economia occitana, en occitan.
Obténer lo label
Far l’aquisicion del label Òc per l’occitan es l’expression d’una volontat de mostrar una identitat originala. Es afichar una sensibilitat, una afeccion de cap a la lenga occitana e aital ne favorizar l’emplec dins la vida sociala. Es tanben dintrar dins un malhum de consomators demandaires d’un servici en occitan, de productes amb d’occitan clarament afichat. Aquò permet doncas de tocar un public nòu. Enfin, permet de desvolopar mai d’escambis amb los autres païses de lenga romanica (Catalonha, Espanha, Portugal…)
D’autres avantatges :
Òc per l’occitan assegura tanben la promocion de l’apellacion e de sos aderents gràcias a mai d’un biais : conferéncias de premsa, expausicion dins las fièras de productors, material permetent de valorizar l’occitan dins son activitat, conselhs linguistics e de reviradas per diferents supòrts publicitaris, possibilitat de formar lo personal a las basas de la lenga occitana.
Per mai d’entresenhas :
Institut d'Estudis Occitans Federau
11 carriera Malcosinat
31000 Tolosa
05 34 44 97 11
label@ieo-oc.org
www.occitan-oc.org


text:
Glisy
Glisu en picard ( Glisy en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Villa gallo-romaine ; pleta protohistoriques.
- Pèças mérovingiennes descobèrtas en los tourbières (al musèu de Amians).
- Villa gallo-romaine ; enclos protohistoriques.
- Pièces mérovingiennes découvertes dans les tourbières (au musée d'Amiens).


text:
Lo primièr òme creat per Dieu segond la bible e la tradicion catolica romana .
ADAM QUADMON (KABBALE)
aquò's l'òme total, cosmica ( lo Macroanthropos de Philon) que ten dins la totalitat , lo pleròme KABBALISTICA de totes los eons e los tres legoi majora: la pensada, l'intelligencia e la sapiença. Aquestes tres logoi appareisson qualques còps dins lo libre de Bahir e dins lo Zohar coma los membres simbòls d'aqueste òme primièr.
Segond lo Zohar , Adam Quadmon es l'ensem de las quatre potenças subrebèlas de Dieu , o puslèu la manifestacion pesuca, resumida, d'aquestas podenças . Per tot aquò es nomenat l'òme celèstial.
Adam es bi-sexual dins son essençia metafisica . Ten un visatge doble ( lo de l'òme e de la femna).
L'imaginacion metafisica es pas gaire variada. Las eresias que Nelli estudia , representan totas las eresias , e d'aquel biais subrepassa lo plan regional ont aquelas eresias se debanan geograficament.
Ditz que :
« nous souhaiterions que les lecteurs, surtout les agnostiques, , veuillent bien lire cet ouvrage (lo diccionari des heresies du midi», coma lo miralh de las aventuras de l'esperit , lo gaitar coma lo miralh de la paur universala; e l'imaginaira que ne ven.
Dominique de Guzman nascut en 1170 a Caleruega venguèt en 1196 canonge d'Òsma. Tre 1203 aguèt l' astrada de conéisser França.
En 1206 rescontrèt los cistercians venguts prechar los eretics. Aqui que l'Òsma nos arribèt per trasmudar los eretics de nòstre miègjorn.
Al cap totes aqueles chaplas resultan pas que d'una question : Dieu volguèt o pas lo mal?


text:
Eufrates
Eufrates es un riu que s'escor subretot en Iraq. Amb Tigre definisson la region de Mesopotamia.
Nais en dos braces, lo Kara Su (Eufrates occidental) e lo Murat Su (Eufrates oriental), en Turquia, e baissa cap al sud-sud-oèst per las montanhas del Taure o Taurus, passant per Siria e Iraq, e s'escampa dins lo golf Persic, après 2 780 km de parcors.
Afluents del nòrd al sud: Kuruk, Tohma, Gok e Birecik (Turquia); Balikh e Khabur (Siria).
En Mesopotamia, region que se tròba entre Eufrates e Tigre, s'establiguèron los primièrs poblaments neolitics del monde, dins la zona que seriá mai tard la tèrra de la civilizacion sumeriana.
Etimologia[modificar | modificar la font]
Obratges[modificar | modificar la font]
Sus Eufrates i a fòrça restancas, tant en Turquia coma en Iraq o Siria. En mai en Iraq se bastiguèt lo canal Thartar-Eufrates, que permet lo transferiment de las aigadas de Tigre dins Eufrates via la restanca de Thartar lo tresen flum: acabat en 1992, provoquèt las secadas dels paluns del Sud, çò que permetiá de mestrejar la region chiita e d'asagar de novèlas tèrras. Aprèp la guèrra en Iraq de 2003, los Chiitas destruiguèron las restancas e se tornèron formar los paluns a 40%.


text:
Du lundi au vendredi à 7h40 et 8h55
Les noms de communes qui ont un rapport avec la végétation
L'origine occitane des noms de communes (peut-être la vôtre) ou de vos quartiers. Et ce matin, on s'intéresse plus particulièrement aux noms de communes qui sont en rapport avec la végétation.
E sabètz brave mond que n'avètz fòrça de noms de ciutats o de vilatges que son en ligam amb la vegetacion / vous avez beaucoup de toponymes qui sont en lien avec la végétation, en Haute-Garonne mais aussi dans toute l'aire linguistique occitane. Per exemple, certains noms font références à la noisette, aux noisetiers. Avec Lavelanet de Comminges. Una avelana, c'est une noisette en occitan. Dins la ciutat mondina tanben / à Toulouse également, vous avez le quartier de Saouzelong / Sauselong. Una sause en occitan, c'est un saule.
Et la chataigne, c'est La CasTAgno en occitan ?
E òc fòrt plan Alban, amb Castanet Tolosan. Castanet que vous pouvez rapprocher du mot castanhièr. Lo castanhièr, c'est le châtaigner. Autre arbre avec le bouleau, le bouleau que vous dîtes lo beç. Beç coma Becièras / Bessières au bord du Tarn pas très loin de Buzet. Becièras qui correspond en français à la boulaie, au départ une forêt planté de bouleaux. Coneissètz tanben Bruguièras, Bruguières, una bruguièra en lenga nòstra, c'est une bruyère.
Et le genêt en occitan, vous dîtes Ginèst ?
Òc-ben manhac coma Castelginèt. Castelginest, le château / lo castèl entouré de genêts / de ginèstas. Sens oublier Ginestous, un petit espace planté de ginèstes / de genêts. Et puis il est lié aux terrains humides, vous avez l'aulne. L'aulne que disètz lo vèrn o lo vèrnhe. Avec Le Vernet, à côté de Venerque mais aussi Lavernose Lacasse dans le Muretain, La Vernosa e La Cassa. La Vernosa, c'est l'aulnaie, la forêt où prédomine l'aulne. La cassa que fa referéncia al casse o al casso. Lo casse, c'est le chêne (avètz tanben lo garric !). Fin finala, o entendètz, la végétation, les noms d'arbres en occitan tiennent une place importante dans les noms de vos communes ou quartiers.


text:
23 avril 2013
Fin ?
Adiéu en toei ! Podetz veire que fa une brave moment qu'ai pas escrich aqui, alora encuèi siáu passat per dire qu'aquesto blog es en ibernacion... Per pas dire qu'es la fin d'aquesto projet... Mai va sabi pas per lo moment se es la fin o pas. Bensai tornarai escriéure sota una autra fòrma. Quau que siágue podetz totjorn mi mandar de mèls o comentar per mi faire vostrei remarcas o suggestions, o se avetz un projet dins la vòstra tèsta que podriáu aver besonh de iéu. Per ço qu'es dau bilanç d'aquesto blog a l'ora d'avui,... [Lire la suite]


text:
30/12/2012
27/12/2012
En 2012
Avèm ajut la crisi (encara), la pèrda del triple A, Gilles Jacquièr, jornalista tombat en Siria, la fin de Saleh al Iemen, los Croatas que vòlon dintrar dins l'UE, los embestiaments del jutge Garzón en Espanha, los 60 ans d'Elisabeth II sul tròn, Sarkozy que tusta sus las lengas minoritàrias, Hans Stroh que nos ditz que los “Serments de Strasbourg” serián benlèu occitans, la China e la Russia que sostenon Bachar el Assad, Claude Guéant e sa ierarquizacion de las civilizacions, Sarkozy e sa campanha lepinizanta, Marie Colvin, jornalista americana e Rémi Ochlik, jornalista francés tombats en Siria, “Tous ay Larzac” qu'a lo cesar del melhor documentari, la capitada de "The artist”, Mohamed Merah, caluc de Dieu, a Tolosa e Montalban (7 mòrts, 3 enfantons), la manifestacion occitana de Tolosa, los 50 ans de la fin de la guèrra d'Algeria e la França qu'i es pas convidada, Poutine encara president de la Russia, mon Mac qu'a plantat, las eleccions presidencialas e Hollande president, Aung San Suu Kyi elegida al Parlament de Birmania, los ecologistas qu'an pas fach que 2 % a la presidenciala (lo FN 18 %), Michel Serres que ditz qu'emmerda los que vòlon totjorn mai d'argent, qu'el es pas ric e qu'enveja pas los rics, Joan Carlos d'Espanha que se paga de caças als elefants en Africa, la Corèa del Nòrd que nos fa susar amb sas fusadas, Obama e Hollande que se declaran pel maridatge omosexual, lo carivari del monde del Quebec contra l'augmentacion dels fraisses d'escolaritat a l'universitat, lo jutjament de Ratko Mladic, la condamnacion de Charles Taylor (Liberia) a 50 ans de preson per crimi de guèrra e crimi contra l'umanitat, l'abrogacion de la circulària Guéant sul trabalh dels estudiants estrangièrs en França, la liberacion de Roméo Langlois (Vilafrancat) retengut pels Farcs en Colombia dempuèi un mes, lo tweet de Trierweiler, los Egipcians qu'an pas condamnat Moubarak a la pena de mòrt mas a la preson a vida, lo pòble rus que gausa davalar per las carrièiras contra Poutine, l'acoquinament UMP-FN, la demission de Olivier Poivre-d'Arvor de la jurada del prèmi del roman arab, Aung San Suu Kyi qu'a poscut anar quèrre son prèmi Nobèl de la Patz atribuit en... 1991 o Oslò, l'UMP qu'apela a votar ni pel PS, ni pel FN quand i a pas de candidat de l'UMP al segond torn de las legislativas, Obama qu'a capitat a far passar sa refòrma per balhar un bocin de securitat sociala als Americans, los calucs de Dieu que s'atacan a de monuments istorics al Mali coma l'avián fach los Talibans en Afganistan, los cans d'Aurèle a Rodés, lo fetge gras defendut en California, los 70 ans del Vel d'Hiv, un caluc armat que fa 12 mòrts dins un cinema de Denver, la condamnacion a 50 ans de preson de Jorge Videla en Argentina, los jornalistas angleses qu'an trobat lo nazí Ladislaus Csizsik-Csatary a Budapest, l'argent fòl del foot, la condamnacion a perpet' de Ben Ali, la violéncia que contunha en Irak, los 9"63 d'Usain Bolt als JO de Londres, los imatges preses sus Mars, las Pussy Riot, punquetas russas condamnadas per èsser anadas cantar dins una glèisa, Lance Armstrong qu'a perdudas sas 7 victòrias al Torn de França, Israel que s'es metut dins lo cap d'atacar l'Iran, la policia d'Africa del Sud qu'a tuat 34 minaires en cauma, la fin (oficiala) de la censura dins la premsa birmana, Montebourg que vanta l'energia nucleara, la confirmacion de la condamnacion a 7 ans de preson de Ioulia Timochenko en Ukraine, l'esquèrra e los Ròms (coma la drecha), la Catalonha que vòl èsser independenta, Bernard Arnault (LVMH) que vòl prene la nacionalitat bèlga, un filmonet american anti-islam de mèrda qu'aluquèt de fuòcs un pauc pertot dins lo monde (un trentenat de mòrts) e Charlie Hebdo que trai d'òli sul fuòc en publiquent sul pic de caricaturas de Mahomet, l'assassinat de Christopher Stevens, ambassador american en Libia, la condamnacion definitiva de Total dins l'afar de l'Erika, una debuta de pròva que los OGM son missants per la santat, Aqmi que reten, dempuèi dos ans, quatre Franceses emplegats d'Areva al Niger : Daniel Larribe, Marc Feret, Thierry Dol e Pierre Legrand, lo Qatar que crompa tot çò que pòt en França, lo Nobel de la Patz per Euròpa, los Talibans qu'an tirat sus Malala Yousafzai, paskistanesa de 15 ans, engatjada dins la lucha per l'educacion de las drolletas, Felix Baumgartner qu'es tornat de l'espaci a pè, Pasqua e Santini que son tornar davant los jutges, la fin del "permés de sortir" a Cuba, François Hollande que reconeis la responsabilitat de la polícia francesa dins la repression d'octobre 1961 contra d'Algerians que manifestavan, a París, contra la preséncia francesa en Algeria, Sarkozy davant los jutges dins l'afar Bettencourt, l'arrestacion d'Aurore Martin, militanta basca, Obama qu'es encara president dels USA per 4 ans, la California que s'es prononciada per contunhar d'aplicar la pena de mòrt e qu'a refusat la mencion "amb/sens OGM" sus las denadas, Jean et Xavière Tibéri que son encara davant los jutges per avure fach votar de mòrts (París V), l'armada israeliana que jòga als terroristas dins la banda de Gaza, Mohamed Morsi, president de l'Egipte, qu'a pas metut bèl briu per se prene per un faraon, la plaça Tahrir que se tòrna emplir, l'ONU qu'a balhat a la Palestina l'estatut d'Estat observator (coma lo Vatican), Israel que, sul pic, decidís de bastir 3000 lotjaments de mai dins los territòris ocupats, las eleccions a l'UMP, lo made in France de Montebourg, Notre-Dame des Landes e son aeropòrt, Laguiòla qu'a perdut son nom, l'EPR de Flamanville que deuriá costar 2 milliards de mai, DSK que paga per acabar son istòria amb Nafissatou Diallo, Obama que menaça el Assad s'emplegava d'armas quimicas contra son pòble, 26 mòrts dins una escòla de Newtown, l'anoncia del retorn de Berlusconi, d'Estats que reconeisson l'oposicion siriana, la mesa en examèn de Jacques Servier dins l'afar del Mediator, l'immunitat levada de Jean-Noël Guérini, senator PS de Marselha, Hollande e a Valls qu'an escrich a la justicia dins un afar de biografia non-autorizada de Valérie Trierweiler, Sarkozy que fa sa prumièira visita oficiala coma ancian-president al Qatar, Florange e lo mespres de Mittal, Depardieu que se'n va en Belgica, Nòstra-Dòna de París qu'a 850 ans, Bernard Tapie que crompa la premsa del Miègjorn, Hollande qu'a dich, davant los deputats algerians, que reconeissiá lo patiment que la colonizacion aviá fach endurar a l'Algeria, Florence Cassez encara embarrada al Mexic, l'argent rei pertot, la fin del monde qu'es pas venguda lo 21 de decembre…
An defuntat : Pierre Lefranc, Gilles Jacquier, Rosy Varte, Théo Angélopoulos, Christian Blachas, Antoni Tapies, Whitney Houston, Sophie Desmarets, Maurice André, Gérard Rinaldi, Pierre Tornade, Moebius, Michel Duchaussoy, Richard Descoings, Claude Miller, Raymond Aubrac, Ben Bella, Albert Falco, Charden, Carlos Fuentès, Donna Summer, Robin Gibb, Roger Garaudy, Thierry Roland, Brigitte Engerer, Nora Ephron, Robert Sabatier, Olivier Ferrand, Maurice Chevit, Mouss Diouf, Tsilla Chelton (Tatie Danielle), Jean-François Poncet, Oswaldo Paya, Chris Marker, Michel Polac, Patrick Ricard, Tony Scott, Jean-Luc Delarue, Neil Armstrong, Roland-Pierre Paringaux, Michael Duncan, Christian Marin, Pierre Mondy, Norodom Sihanouk, Marie-Claire Noah, Claude Pinoteau, Frank Alamo, Claude Cheysson, Sylvia Christel, Georges Chaulet, Patrick Edlinger, JR (Larry Hagman), Eric Israelevich, Oscar Niemeyer, Dave Brubeck, Maurice Herzog, Paul Crauchet, Serge Gaugel, Pierre Destandau, Pierre Lartigue, Jean Topart…
Decembre de 2012
• Òsca a Obama que menaça el Assad que poiriá avure l'idèia d'emplegar d'armas quimicas contra son pòble.
• Òsca a l'EPR de Flamanville que deuriá costar 2 milliards de mai. I a quicòm mai a far, non ?
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Oscar Niemeyer, Dave Brubeck, Maurice Herzog, Paul Crauchet, Serge Gaugel e Pierre Destandau.
• Vergonha a l'anoncia del retorn de Berlusconi.
• Òsca als Estats que reconeisson l'oposicion siriana.
• Òsca a la mesa en examèn de Jacques Servier dins l'afar del Mediator.
• Òsca a l'immunitat levada de Jean-Noël Guérini, senator PS de Marselha.
• Vergonha a Hollande e a Valls qu'an escrich a la justicia dins un afar de biografia non-autorizada de Valérie Trierweiler. E la separacion dels poders ? I a vertadièirament un problèma Trierweiler dempuèi la debuta del quinquenat.
• Vergonha a Sarkozy qu'aviá fach sa prumièira visita a l'estrangièr coma president a cò d'Onar Bongo e que ven de far sa prumièira visita oficiala coma ancian-president al Qatar. Cadun sos amics.
• Òsca a l'idèa de ligar nacionalitat e domiciliacion fiscala per forçar de ricasses coma Depardieu, qu'a fach tota sa fortuna en França, a pagar çò que deu per la solidaritat nacionala. La sola question que valga es : “Quant li demòra a la fin del mes per viure ?” A 8000 euròs a despensar per jorn. Tot aquel monde qu'an pas pus los pès sus tèrra sabon pas pus çò que vòl dire lo mot "decéncia”. Un temps vendrà qu'auràn de coachs per lor far sentir l'odor del fems o per lor far veire cossí butan las trufas. Fa pietat.
• Òsca a Nòstra-Dòna de París qu'a 850 ans.
• Vergonha a aquel caluc armat qu'es anat tuar 26 personas (20 enfantons) dins una escòla americana. Qual a de sang sus las mans ?
• Òsca a la letra de Philippe Torreton a Depardieu ("Alors Gérard, t'as les boules ?") publicada dins Libération.
• Vergonha a Bernard Tapie que crompa la premsa del Miègjorn.
• Òsca a Hollande qu'a dich, davant los deputats algerians, que reconeissiá lo patiment que la colonizacion aviá fach endurar a l'Algeria.
Maupassantariás
Aquò m'èra pas arribat dempuèi un brieu, ai lo temps. E sustot, ai lo temps de legir. Ai dins ma bibliotèca la "bibliotèca ideala de d'Ormesson" amb sa causida d'autors e, per cada autor, una causida d'òbras. Prenguère doncas lo prumièr de la tièira : Maupassant (sai pas cossí se fa qu'o legiguère pas a l'escòla).
Comencère per "Boule de suif" e ne tombère a la revèrs. Aquò se legís dins una ora e es plen d'umor (negre). Es pendent la guèrra de 70. De nòbles, de borgeses e una prostituida se tròban dins una aubèrja e ne poiràn partir pas que se l'oficièr alemand, que i es tanben, passa una nuèch amb la filha. A la debuta, tot lo monde es ofensat puèi, a mesura que lo temps passa, los autres començan de se dire que la filha i poiriá ben anar, un de mai o un de mens… Excellent. Contunhère per "La maison Tellier", l'istòria corta de prostituidas que van a la comunion de la neboda de la maire macarèla a la campanha. Plasent. Puèi me metère a legir "Une vie" e, aquí, posquère pas pus daissar lo libre. La nuèch, lo jorn, pensave pas qu'a una causa : avure un moment per contunhar de legir. Duèi, òm batejariá lo libre "Vie de merde". Una capitada totala, aquel libre. Après, legiguère "Bel ami". M'agradèt mas un pauc mens que "Une vie". Es l'istòria d'un polit enfoirat, un enfoirat de prumièira, talament enfoirat que, quand i tòrne pensar, ne soi encara espantada. Puèi, tombère "Pierre et Jean" dins dos jorns, l'istòria de dos fraires, un es fach eritièr d'un amic de la familha e l'autre pas. Plan tanben. Acabère per "Le Horla", lo raconte del començament de la foliá d'un òme. Çò qu'aime dins Maupassant es que l'istòria avança a cada pagina.
25/12/2012
21/12/2012
Fin del monde reportada
18/12/2012
De Torreton a Depardieu, pas res a ajustar.
"Tu ne veux plus être français...? Tu quittes le navire France en pleine tempête ? Tu vends tes biens et tu pars avec ton magot dans un pays voisin aux cieux plus cléments pour les riches comme toi ? Evidemment, on cogne sur toi plus aisément que sur Bernard Arnault ou les héritiers Peugeot... C'est normal, tu es un comédien, et un comédien même riche comme toi pèse moins lourd ! Avec toi, on peut rattraper le silence gêné dont on a fait preuve pour les autres... C'est la nature de cette gauche un peu..."
"Alors Gérard, t'as les boules ? (...) Mais Gérard, tu pensais qu'on allait approuver ? Tu t'attendais à quoi ? Une médaille ? Un césar d'honneur remis par Bercy ? Tu pensais que des pétitions de soutien de Français au RSA allaient fleurir un peu partout sur la Toile ?"
"Le problème, Gérard, c'est que tes sorties de route vont toujours dans le même fossé : celui du 'je pense qu'à ma gueule', celui du fric, des copains dictateurs, du pet foireux et de la miction aérienne, celui des saillies ultralibérales (...) L'homme est devenu riche mais sa fortune lui a pété à la gueule. Tu sais, ces gros pets foireux dont tu te vantes et que tu lâches sur les tournages en répondant à tes 12 téléphones au lieu de bosser ?"
"On n'abdique pas l'honneur d'être une cible [Cyrano de Bergerac] Tu t'en souviens ? Tu devrais... En ce temps-là, tu apprenais ton texte..."
"On va se démerder sans toi pour faire de ce pays un territoire où l'on peut encore, malgré la crise, (...) faire des films et monter des spectacles grâce à des subventions obtenues en prélevant l'impôt... Un pays que tu quittes au moment où l'on a besoin de toutes les forces, en plein siège d'Arras, sous les yeux des cadets médusés... Adieu."
Money
14/12/2012
DSK en America (seguida e fin)
A la sortida del tribunal, Nafissatou Diallo a mercejat lo Bon Dius (nos fan cagar amb aquò los Americans, tant coma los Arabs que cridan "Allah akbar" quand venon de se prene una bomba sul nas). L'a mercejat d'aver crosat un jorn DSK ?
Tais
12/12/2012
10/12/2012
Una dimenjada al paradís
06/12/2012
Oscar Niemeyer (1907-2012)
05/12/2012
Laguiòla
Lo brau de Laguiòla pres sul facebook del comitat de torisme d'Avairon.
Son pas pus mèstres del nom "laguiole". E per de qué prendrián pas lo nom istoric de "laguiòla" [la gleisòla] ? Cada pèça que sortiriá de las usinas del vilatge seriá marcada "laguiòla" e lo problèma seriá reglat amb los Chineses.
03/12/2012
La vida UMPenca
18 de novembre : eleccions intèrnas per designar lo president de l'UMP.
23:30 : Jean-François Copé (drecha drecha) anoncia qu'a ganhat.
23:40 : François Fillon (drecha mens drecha) anoncia qu'a ganhat.
19 de novembre : la comission de contraròtle designa Copé venceire ambe 50,03 %. Fillon pren acte de la victòria de Copé mas denoncia la fractura morala e politica.
20 de novembre : Copé prepausa la vice-presidéncia a Fillon que refusa.
21 de novembre : La còla Fillon se tracha que la comission de contraròtle a oblidat de comptabilizar 3 federacions. Fillon ditz qu'aquò's el qu'a ganhat.
22 de novembre : Copé sasís la comission dels recors de l'UMP e denoncia la fraudariá de la còla Fillon.
25 de novembre : Alain Juppé assaja de lor far entendre rason. Escac de la mediacion Juppé. Fillon vòl plaijar. Una peticion es lançada per demandar de tornar votar.
26 de novembre : La comission dels recors declara Copé venceire. Fillon vòl pas res saupre.
27 de novembre : Fillon monta un grop novèl de deputats : lo RUMP. D'elegits UMP vòlon un referendum per demandar als aderents UMP se vòlon tornar votar (!).
28 de novembre : Copé refusa lo referendum. Fillon fa publicar son grop parlamentari al JO e demanda de tornar votar.
1èr de decembre : Sarkozy demanda a Copé e Fillon de sortir de la crisi davant lo 4 de decembre si que non seràn totes dos desqualificats per la presidéncia de l'UMP.
2 de decembre : Copé seriá d'acòrdi per tornar votar mas pas davant las municipalas de 2014. Fillon refusa.
3 de decembre : Rescontra Copé-Fillon al Palais Bourbon. Sabèm pas çò que s'es dich.["Daissem los autres coma son, qu'ambe çò nòstre n'avèm pro.” Òc mas, aquí, son fòrts !]
L'esquèrra acusa Sarkozy de metre son nas dins d'afars politics alara qu'es al Conselh constitucional.
4 de decembre : Rescontra Copé-Fillon. Sabèm pas çò que s'es dich.
5 de decembre : Rescontra reportada al 6.
6 de decembre : Res ne sortís. Se tornaràn veire lo 10.
10 de decembre : Res. Stéphane Guillon prepausa de far votar los militants UMP sus son twitter.
11 de decembre : Bernard Accoyer va demandar, dimarç 18 de decembre, als senators, deputats e deputats europencs UMP de votar per saupre se vòlon tornar far votar. Fillon es d'acòrdi. Copé es contra.
13 de decembre : Fillon e Copé anoncian que trobaràn una solucion davant dimarç 18 de decembre. Paternotte, lo president de la comission nacionala dels recors de l'UMP es condamnat per la justicia dins un afar d'eretatge dobtós.
17 de decembre : Fillon e Copé serián tombats d'acòrdi sus un vòte en setembre de 2013. Encara una primària en 2013. Encara una guèrra frairala ?
18 de decembre : Fin finala, los parlementaris votaràn pas.
L'esquèrra acusa Sarkozy de metre son nas dins d'afars politics alara qu'es al Conselh constitucional.
4 de decembre : Rescontra Copé-Fillon. Sabèm pas çò que s'es dich.
5 de decembre : Rescontra reportada al 6.
6 de decembre : Res ne sortís. Se tornaràn veire lo 10.
10 de decembre : Res. Stéphane Guillon prepausa de far votar los militants UMP sus son twitter.
11 de decembre : Bernard Accoyer va demandar, dimarç 18 de decembre, als senators, deputats e deputats europencs UMP de votar per saupre se vòlon tornar far votar. Fillon es d'acòrdi. Copé es contra.
13 de decembre : Fillon e Copé anoncian que trobaràn una solucion davant dimarç 18 de decembre. Paternotte, lo president de la comission nacionala dels recors de l'UMP es condamnat per la justicia dins un afar d'eretatge dobtós.
17 de decembre : Fillon e Copé serián tombats d'acòrdi sus un vòte en setembre de 2013. Encara una primària en 2013. Encara una guèrra frairala ?
18 de decembre : Fin finala, los parlementaris votaràn pas.
— Et là, il me dit : "Un jour vos militants éliront démocratiquement le président de l'UMP..."— Arrête... T'es vraiment trop con !
Inscription à : Articles (Atom)


text:
Patés
Lo patés o patai (de l'exagonal patois) es una familha de lengas que se pàrlan sonque dins l'encastre de l'Exagòne, país sacrat de las frontièras naturalas inalienablas.
Lo grand goro dels patés es Subèr Albèrt (mai conegut jol safre d'Albert Dauzat).
Quand Bèrta fielava[modificar]
Autres còps se parlava Provençal moyen a Eitrac. Los patés al sègle XII
Al sègle XX[modificar]
Al sègle XX se parlava Caussenard a Eitrac. Ara sos eiretièrs espirituals (Alban Gròg e sa chorma) an tirat lo sse. Los patés al sègle XII


text:
Königsberg
Königsberg o Königsberg in Preussen (en vièlh prussian : Twangste, Kunnegsgarbs, Knigsberg ; en lituanian: Karaliaučius ; en polonés: Królewiec), capitala de la Prússia Orientala, en riba de la mar Baltica, foguèt d'en primièr la capitala del ducat de Prússia, abans de venir un de las principalas vilas del reialme de Prússia puèi de l'Empèri alemand. Gaireben completament destruita durant la Segonda Guèrra Mondiala, foguèt rebatejada Kaliningrad après son anexion pels sovietics en 1946.


text:
Tom Sharpe
Thomas Ridley Sharpe (Londres, 30 de març de 1928–Llafranc, Catalonha, 6 de junh de 2013) foguèt un romancièr anglés satiric, que se faguèt famós gràcias a son libre Wilt (1976). L'òbra faguèt que se considerèsse qu'èra un dels umoristas angleses mai importants de son epòca. Es tanben conegut per Porterhouse Blue and Blott on the Landscape, e totas doas òbras foguèron adaptadas a la television. Moriguèt en çò sieu de complicacion de diabèti. Leguèt sos manuscriches, sa correspondéncia e sos manuscriches a sa metgèssa, la catalana Montserrat Verdaguer.[1]
Biografia[modificar | modificar la font]
Thomas Sharpe nasquèt a Croydon (o benlèu a Holloway ont cresquèt). Lo paire de Sharpe, lo Reverent George Coverdale Sharpe, èra un pastor unitarian, qu'èra ligat a l'extrèma drecha e èra actiu politicament dins las annadas 1930. Èra estat president de la branca d'Acton e Ealing branch de l'organizacion germanofila The Link e èra tanben membre de la Liga Nordica e declarava que odiava los jusieus que "odiava tota mena de corrupcion". A la debuta Thomas seguiguèt las idèas del paire mas s'espantèt quand vegèt de films sus la liberation del camp de concentracion de Bergen-Belsen.
Sharpe anèt a l'escòla Bloxham School e puèi al Lancing College abans de far lo servici nacional dins lo còs dels Royal Marines. Anèt mai tard al Pembroke College a Cambridge ont i estudièt l'istòria e l'antropologia sociala.
Qualques annadas mai tard, en 1961, Sharpe s'installèt en Africa del Sud, ont trabalhèt coma professor e trabalhador social.
Òbras[modificar | modificar la font]
- Riotous Assembly (1971)
- Indecent Exposure (1973)
- Porterhouse Blue (1974)
- Blott on the Landscape (1975)
- Wilt (1976)
- The Great Pursuit (1977)
- The Throwback (1978)
- The Wilt Alternative (1979)
- Ancestral Vices (1980)
- Vintage Stuff (1983)
- Wilt on High (1985)
- Grantchester Grind (1995)
- The Midden (1996)
- Wilt in Nowhere (2004)
- The Gropes (2009)
- The Wilt inheritance (2010)
Referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Rugbi
Lo tèrme de rugbi recampa dos espòrts cosins:
- Lo rugbi de XV e sa varietat olimpica, lo rugbi de 7
- Lo rugbi de XIII e sas varietats coma lo rugbi de VII.
Lo tèrme de rugbi designa un ensemble d’espòrts aparentats al fotbòl e caracterizats per l’utilizacion d’un balon oval, jogable a la man o al pè, mas podent pas progressar vèrs los buts advèrses, que portat o botat al pè. L’objectiu del jòc es de marcar mai de punts que l’adversari, en marcant siá de buts siá d’ensages (obtenguts e "recompensats" diferentament segon las variantas: vejatz las règlas particularas d’aquestas diferentas variantas).
Espòrt de contacte, lo rugbi fa apèl a la fòrça e a la velocitat, e necessita una organizacion estrategica de las fòrtas.
Dins lo lengatge corrent, lo mot rugbi sol fa lo pus sovent referéncia a la varianta mai populara, valent a dire lo rugbi de XV.


text:
Cava (Aut Urgèl)
Cava es una municipalitat de la comarca de l'Aut Urgèl (Catalonha), amb caplòc a Ansovell. Lo tèrme compren, en mai del vilatge de Cava, lo d'Ansovell, lo del Querforadat, lo veïnat de Can Pubill, la glèisa de Sant Cristòfol de Vinyoles e l'ostal fòrt, e lo santuari de Boscal.
La municipalitat fa partida del territòri istoric del Urgellet, correspond a a l'ora d'ara bona part de la comarca de l'Aut Urgèl, mens la populacion de el Querforadat qu'aperten al territòri istoric Baridà (Aut Urgèl e Bassa Cerdanha)
Situacion[modificar | modificar la font]
Es situada al limit de la comarca amb la Bassa Cerdanha. Limita al nòrd amb los tèrmes del Pont de Bar e Arsèguel, a l'oèst amb Alàs i Cerc, al sud amb la Vansa i Fórnols e amb Josa i Tuixén, e a l'èst amb lo tèrme cerdan de Montellà i Martinet.
Lo tèrme s'estend als versants de tramontana de la sèrra del Cadí, e arriba fins a la meteissa carena: la Torre de Cadí (2561 m), ròca del Gonac, Ròca Gròssa e Ròca Drecha, Voltoró o puig del Canal Baridana (2648 m) e lo còl del Llitze. Aquelas crestas forman lo limit meridional de la municipalitat amb los tèrmes de la Vansa i Fórnols e Josa i Tuixén, e son integrats al Parc Natural del Cadí-Moixeró, coma bona part del territòri municipal.
Autres accidents que podèm destacar dins lo tèrme son lo tuc de las Llongaderes (1503 m), lo de Boscal (1507 m), lo tossal de l'Aucís, lo dels Jogaires e lo del Puig (1878 m).
Per arribar als nuclèus d'Ansovell e Cava cal prene la rota locala que dempuèi la N-260 va en direccion cap Arsèguel. Passat aquel nuclèu i a una pista enquitranada que remonta lo cors del riu d'Arsèguel o de Cadí, que pauc abans la confluéncia del torrent de Sant Climenç amb lo riu de Cadí se bifurca e sòrta a la drecha cap al vilatge de Ansovell e a l'esquèrra dins lo vilatge de Cava. Unes quilomètres i a abans un brancal a la drecha que pòrta al santuari de Sant Cristòfol de Vinyoles.
Tanben dempuèi la rota N-260 i a una pista que sòrta cap a Toloriu vorejant lo tossal del Quer arriba dins lo vilatge del Querforadat. Los tres nuclèus e lo santuari de Boscal demòran connectats per un camin de grand recorregut (GR-3) que travèrsa la sèrra de Cadí, a mièg versant per la banda septentrionala.


text:
Me fa pensar a ma maire, lo jorn del primièr torn, que, sul mercat, faguèt un esclandre que manquèt de se castanhar amb una autra vièlha que disiá a qual o voliá plan ausir d'anar votar per Lepen. Ma maire li rebequèt :
- E volètz votar per Lepen, sètz pas francesa solament!Es lo dialòg que me contèron, me diguèron pas la seguida que ma maire acabèt lo raconte per un "de tot biais, es una conassa aquela".
- Si, madama, soi francesa ieu!
- Oè, t'apèlas Carmen Rodríguez, arribères d'Espanha una man davant una man darrièr e vòles votar LePen? Mas que siás colhassa ma paura.
- òu Mamet, votères per Melenchon?
- Non, per Hollande.
- (Decepcionada) Vertat ?
- Mas Papet votèt per Melenchon el
- Aaaa (L'onor es sauvat), e ben ieu tanben
- Ben ieu aviái tan paur que passèsse pas que votèri per el. Mas bon fin finala, plan de mond votèron per Melenchon, es plan! E deman tornarai votar Hollande, segur.
- Solide, ieu tanben votarai per el.
- Avèm ja preparadas las envolopas per deman! Cal que ganhe, òu. N'i a pro d'aquela drechassa.


text:
Santa Maria (Cantal)
Santa Maria (Sainte-Marie en francés) es una comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Perimètre delh territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son eccl. Sancti Mari, al sègle XIV, Sainte Marie, en francés, en 1365, Saincte Marye, en francés, en 1613 [1],[2]. Santa Maria es un ancian Sant Mari (veire Sant Mari lo Plan). Lo nom de Santa Maria es lo de la Verge, maire de Jèsus. Son nom ebrèu Miriam siaguèt latinizat en Maria, sobelh modèl del nom latin Marius.[3]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra delh canton de Pèirafòrt; es ara delh canton de Sant Flor-2
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ IEO Cantal, Communes Cantal.xls.pdf
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 635
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 635


text:
Paco Boya escuelhut membre dera naua executiva deth PSOE de Pedro Sánchez
Eth Secretari Generau d’Unitat d’Aran liderarà era Secretaria de Montanha, que se centrarà enes ahèrs e problèmes deth mon rurau, e qu’un partit politic constituís per prumèr còp ena istòria.
En Congrès Federau deth PSOE celebrat aguesta dimenjada, a on Pedro Sánchez a estat escuelhut coma Secretari Generau deth PSOE, s’a aprovat tanben era naua executiva deth partit, a on eth Secretari Generau d’Unitat d’Aran a estat nomenat entà portar tà deuant era Secretaria de Montanha. Boya s’a mostrat satisfèt tamb era creacion d’aguest ambit especific des territòris de montanha laguens dera executiva deth PSOE. “Entrar a formar part dera naua executiva coma responsable dera Secretaria de Montanha, ei ua responsabilitat plan important en uns temps plan compulsi. Era creacion d’aguesta secretaria dar visibilitat per prumèr viatge as territòris de montanha coma era Val d’Aran, qu’enquia ara an estat marginadi pera administracion”, explique Boya.
Mès deth 40% des territòris de Espanha son zònes de montanha, e patissen grèus problèmes de despoblacion e desequilibi demografic atau coma de manca d’oportunitats e desigualtats en comparacion damb zònes urbanes. “En Unitat d’Aran creiguem qu’aguesta ei ua grana oportunitat entà trabalhar e méter en valor es besonhs e rèptes dera nauta montanha e tà que Aran pogue esdevier un territòri pionèr e de referéncia en aguest ahèr. Atau madeish, mos daurís ua opcion tà auer connexion dirècta damb era politica espanhòla e poder infloïr enes decisions politiques der Estat que repercutissen enes nòsti territòris”, higie Boya.
Aran, 19 de junh de 2017


text:
Camelidae
Los camelidae son un familha de mamifèrs artiodactils.
La familha dels camelids compren, actualament, 3 genres e 7 espècias :
- genre Camelus
- Camelus dromediarus (dromadari)
- Camelus bactrianus (camèl de Bactriana)
- Camelus ferus (camèl salvatge de Tartaria) que dempuèi pauc, es reconegut coma una espècia sensiblament diferenta de l'espècia domestica del Bactriana.
- genre Lama
- genre Vicugna
- Vicugna vicugna (vigonha).
Aquestes dos darrièrs genres vivon dins lo mond novèl alara que lo primièr es originari d'Africa/Asia.
Los camèls, dromadaris e lamas son sustot de bèstias de bast alara que las vigonhas, alpagas, guanacos son sustot recercats per lor lana.
Sens èsser incomestible, la carn d'aquestes animals es dura e pauc saborosa. Los camelids son los sols mamifèrs qu'an d'ematias qu'an gardat lor nuclèu.


text:
Wilaya
Una wilaya (en arab ولاية, wilāya; en turc vilayet, en turc otomà ولاية, vilayet) es una subdivision administrativa de divèrses païses musulmans. La prononciacion turca de la paraula, originàriament arab, vilayet, es lo nom qu'avien las provincias de l'Empèri Otoman. Sos lo califat, la wilaya èra cada nou estat semisobiran constituent, que tanben se pòt apelar valiat.
La paraula original arab deriva de la raiç w-l-y, «governar». Lo territòri de la wilaya es regit per un valí (والي, wali) o governador, e pr'aquò lo nom se tradussís com «governacion».
La wilaya es la subdivision administrativa de primièr nivel d'Argeria, Mauritània, Sodan e Tunisia, e de segond nivel en Kenya, lo Marròc e Oman. Los territòris federals de Malàisia s'apelan en malai Wilayah Persekutuan.
Del turc vilayet provenon las divisions administrativas de primièr nivel d'Afganistan (velayat), Tatgiquistan (viloyat), Turcmenistan (welayat) e Ozbequistan (viloyat).


text:
Franc soís
Lo franc soís (en francés Franc suisse, en alemand Schweizer Franken, en italian Franco svizzero, en romanch Franc svizzer) es la moneda utilizada en Soïssa e al Liechtenstein. Es compausat de 100 centimes (Rappen (RP.) en allemand, centesimi (c.) en italien + e rap (rp.) en romanch). Son còde ISO 4217, utilizat per las bancas e les institucions financièras es CHF, alara « Fr. » es utilizat per la entrepresas e publictaris; a vegada s'utiliza SFr. L’abreviacion « CH » ven de Confoederatio Helvetica en latin.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
La Soïssa se realiza pauc a pauc a partir de la fin del sègle XIII per agregacion de vilas, cantons, territòris vesins qui consèrvan sovent lor estatut inicial longtemps après lor adesion. Fins a la fin del sègle XVIII, i a pas cap de vertadièra unitat financièra. De fach, lo cadun per se en matèria monetària règna fins a la Republica elvetica en 1798, qu'impausa le franc de Soís a l'ensemble del territòris d'alara.
Après l'Acte de mediacion de 1803, lo sistèma monetari torna esclatar, cada canton soís dispausant de nòu de la sieuna monada.
En 1825, los cantons d'Argòvia, Basilèa, Bèrna, Friborg, Solothurn e Vaud) forman un concordat monetari per unificar los tipes e la valor de las pèças de monada dins aqueles cantons[1].
En 1848, après la guèrra del Sonderbund, la novèla constitucion, que crea la Confederacion soïssa, atribuís al sol Estat federal la responsabilitat del batement de la moneda. Las primièras pèças en franc soís son batudas a partir de 1850, remplaçant[2] totas las diferentas monedas cantonalas alara en circulacion. Sa valor iniciala es a paritat amb lo franc francés (franc germinal). L'ordonança del 16 de genièr de 1852 precisa que las pèças francesa, italianas e belgas son equivalentas a las pèças soïssas. Los cantons germanofòns acaban d'acceptar las monedas dels Estats alemands.
Entre 1865 e 1926 (dins los fachs fins a la Primièra Guèrra mondiala), l'Union monrtària latina liga la lira italiana, lo franc belga, la dracma grèga (a partir 1868), lo franc francés e lo franc soís, que pòdon èsser oficialament utilizats dins cadun d'aqueles cinc païses. A l'abolicion de l'union doanièra e monetària amb l'Àustria, en 1919, lo Liechtenstein adòpta lo franc soís coma moneda oficiala.
Los bilhets de banca son dins un primièr temps emés per de bancas cantonalas, a partir de 1825. En 1907, la Banca nacionala soïssa obtien lo monopòli per la fabricacion dels bilhets. A la fin dels ans seissenta, la Banca nacionala soïssa torna pensar totalament sa politica en matèria de concepcion e de fabricacion dels bilhets de banca. Pel primièr còp, assuma sola la direccion del projècte, de la planificacion a la realizacon, en collaboracion amb de grafistas, d'estampaires, de fabricants de papièr e de productors de tinta e de maquinas[3].
Après la votacion populara del 18 d'Abril de 1999 portant sus una novèla Constitucion, la cobertura aur du franc soís, fins alara de 40 % al prètz oficial de 4595 Fr./kg, es abandonada. Aquel cambiament dintra en vigor lo 1èr de genièr de 2000.
Politica monetària de la Banca nacionala soïssa[modificar | modificar la font]
Lo mercat europèu jòga un ròtle fòrça important per l'economia soïssa e l'introduccion de l'èuro mena la Banca nacionala soïssa (BNS) a adaptar sa politica en foncion de l'evolucion de l'èuro per sosténer l'economia soïssa.
Al moment de l'introduccion de la moneda europèa, lo taus d'escambi es de 1,50 CHF/EUR. Aquel taus demora establefina a agost de 2011 quand l'èuro baissa fortament per aténher lo taus recòrd d'alara a 1,007 CHF/EUR.
A la seguida d'aquela evaluacion massissa del franc soís al respècte de l'euro e a las principalas monedas mondialas, la BNS fixa lo 6 de setembre 2011 un taus lindal de 1,20 CHF/EUR, per protegir l'economia soïssa dels efièch du franc fòrt[4]. Aquel taus d'escambi es defendut per la BNS mai d'un còp fins al 15 de genièr de 2015 ont aquela darrièra anòncia que lo lindal del cors EUR/CHF es abolit[5]. Lo franc se trapa alara gaireben a paritat amb l'èuro, l'un essent leugièrement mai fòrt que l'autre o lo contrari segon las fluctuacions del merchat.
Los eforces de la BNS per estabilizar los taus d'escambi menan a una importanta inflacion monetària. Atal, la quantitat de francs fisicament estampats jos forma de bilhets fa mai que doblar entre genièr de 2000 e setembre de 2015 ; la « moneda centrala » (bilhets e comptes de virament) es ela multiplicada per 12,9 sul meteis periòde[6].
Documents[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Modèl:DHS
- ↑ modèl {{Ligam web}} : paramètre «
url» mancante paramètre «
titre» mancant
- ↑ modèl {{Ligam web}} : paramètre «
url» mancante paramètre «
titre» mancant
- ↑ communiqué du 6 septembre 2011 de la banque nationale suisse
- ↑ modèl {{Ligam web}} : paramètre «
url» mancante paramètre «
titre» mancant.
- ↑ modèl {{Ligam web}} : paramètre «
url» mancante paramètre «
titre» mancant.
Annèxe[modificar | modificar la font]
Articles connexes[modificar | modificar la font]
- Batz (moneda)
- Vreneli
- Swissmint
- Escadal aur


text:
Garbura
La garbura qu'ei la sopa de caulets tradicionau e correnta de Bearn e Gasconha.
Que coneish mantuas variantas mes, en generau, totas que partajan ua varietat de legums (caulets e havas mei que mei, dab combinasons possiblas de carròtas, naps, pomas de tèrra, porrets, alh, ceba, gerbeta, péber e a còps tomata) qui son borits un par d'òras dehens un topin (tanben aperat topia au femenin) dab un tròç de carn (tradicionaument lo qui n'èra pas emplegats peus autes plats : cambajon o lo son òs, patas o còth de guit o de garia... a còps simpament remplaçat per òli entà hornir ua hont de graisha).
Segon lo diccionari de Littré (citat dens l'article Garbure deu diccionari bearnés de Pau Raimond e Vastin Lespin) la qualitat que's coneish a la densitat e dens las géncer la culhèr qu'i pòt demorar quilhada tota sola.
Dens la literatura, la garbura, adaptabla autaplan a las borsas pleas com per las vueitas, qu'ei lo sol plat economicament accessible au praube Capitani Fracasse (lo baron de Sigonhac) dens lo purmèr capítol deu roman de Teofil Gautièr :
Le Baron s’assit en silence devant la petite table, après avoir répondu d’un geste de main bienveillant au salut respectueux de Pierre.
Celui-ci détacha la marmite de la crémaillère, en versa le contenu sur son pain taillé d’avance dans une écuelle de terre commune qu’il posa devant le Baron ; c’était ce potage vulgaire qu’on mange encore en Gascogne, sous le nom de garbure ;
Dens lo son libe Le bal des célibataires, lo sociològ bearnés Pèir Bordièu qu'escriu que la garbura, plat collectiu qui amassava los qui tribalhavan a l'ostau, que dava a la gaha de la mestressa de maison l'estatut d'un ceptre qui èra tranmés com simbòl de poder.


text:
"Meddia aranés": Eth Conselh Generau projècte bastir ua piscifactoria tà repoblar es rius aranesi
Aué Explicam qu'eth Conselh Generau projècte bastir ua piscifactoria tà repoblar es rius aranesi qu'an perdut era sua fauna en mès d'un 70% dempús der aiguat deth Garona de 2013. Tanben coneishem qu'era empresa Arantec a participat ena fira internacionau de tecnologia meteorologica en Madrid. Presentam eth darrèr libre dera escritora aranesa Carme Català e es XVII Jornades de Kinesiologia d'Espanha. Avui expliquem que el Conselh Generau projecta construir una piscifactoria per repoblar els rius aranesos que han perdut la fauna en més d'un 70% després de l'aiguat del Garona del 2013. També hem sabut que l'empresa Arantec ha participat en la Fira Internacional de Tecnologia Meteorològica a Madrid. I presentem l'últim llibre de l'escriptora aranesa Carme Català i les XVII Jornades de Cinesiologia d'Espanya.


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
divendres, 21 d’abril de 2017
Au mot "hap", extint en anglés, que'u s'ei escadut lo hap en trobant refugi en gascon.
Que podem supausar lo succès deu mot "hap" en gascon que provien de l'expressivitat d'aqueste mot monosillabic. Que cau notar lo mot "hap" qu'a ua dusau significacion qui vien de l'encontre o de la confusion dab lo vèrbe "hapar" e deu son derivat post-verbau "hapa" de significacion e d'origina plan diferentas de las deu mot norués. "Hapar" (cf. francés happer) que significava a l'origina gahar, que's pòt enténer d'ua faiçon positiva quan s'ageish de la mair qui's gaha lo petiton entà portà'u o entà guardà'u suus jolhs, o en mala part quan s'ageish de's gahar causas de manèira malaunèsta. La "hapa" que representa l'aspècte positiu, los braç de la mair o los jolhs qui pòrtan lo petiton, lo hap au contra que'n representa l'aspècte meilèu negre, dobtós o negatiu. Que podem díser en gascon qu'existeishen en realitat dus mots hap, l'un que vien deu norués possiblament via lo vielh anglés e l'anglés mejan e que significa bona sòrta, bona escadença, l'aute qu'ei de la familha deu mot hapar (= gahar) e que designa ua acquisicion, eventuaument un mautraç o ua panadera, cf. Palay: ha-n lou hap = acquerir o raubar. En gascon contemporanèu, "hapar" que significa mei precisament gahar un petiton tà portà'u o guardà'u suu jolhs. Lo petiton gahat per la hapadera (l'enveja d'estar portat) que ditz a la mair: "hapa, maman, hapa!" (Palay) o ben "hè'm la hapa! (Palay). E la mair que ditz au petiton: "ça'i a la hapa" ! (Lespy).
Dongas, "hap", "hapa", "hapar", "hapadera", aquiu qu'avetz mots deus plan gascons e deus plan corrents qui non trobaratz pas en occitan non-gascon.


text:
Sant Miquèu de l'Observatòri
Sant Miquèu de l'Observatòri (oficialament en francés Saint-Michel-l'Observatoire) es una comuna provençala, situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sant Miquèu foguèt causit coma luòc d'implantacion de l'observatòri d'Auta Provença, vèrs 600 mètres d'altitud au nòrd. Lo vilatge a situat a 543 m d'altitud[1]. Lo ròc de Guérin culmina a 767 mètres sus la comuna.
Lo vilatge es situat dins lo pargue naturau regionau de Leberon. La municipalitat es lo un dels setanta sèt membres dau pargue naturau regionau de Leberon, parc que s'estend, de Cavalhon a l'oèst fins a Durença a l'èst, sus dos departaments e 185 145 ectaras. Cap al sud, Luberon domina lo bacin de Durença e lo país d'Aiga.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
La Torre.


text:
L’Aussau (lo Jan Pèir)
« Dens lo patuès deu país que l’apèran lo Pic de las Tres Serors, mais tanben, las Tres Herrors. Que serveish d’arrelòtge a tot lo parçan qui senhoreja ; los poblants ensenhant l’òra per la posicion de las ompras portadas per las bèras puntas deu Pic.
La hautor a l’ensús deu nivèu de la Mar Grana qu’ei de 3062 m d’autes que disen 2,885 mètres :
Palassou lo naturalista qui non pugè sonque au 2/3 deu mont que ditz, pagina 76 de « Ses observations sur les Pyrénées » de cap a l’Aussau « Que soi solide de que la miura en massa, mesclada de porchir, lo granit huelhetat e l’esquist argelós, que constitueish la massa sancèra deu Pic d’Aussau. »
Ramond, eth que ditz « lo Pic qu’ei de miura a la sòla, e que sembla de qu’ei calcari au som. »
M. Stuart [Stewart], inglés, qui demora a l’acostumat a Pau, hèra bon amator fotografa, qu’a hèit ua fotografia deu Pic deu Mieidia d'Aussau, en plaçant la soa atruna qui ei hèra hòrta, e hèra bona, tanben… que l’a poduda portar. Aquera fotografia, qui representa dongas lo somiu deu Pic, que’n balha admirablament los detalhs ; çò qui amuisha l'esprava hèra curiosa qui boti ací en dret, e qui pròva, quau partit, la geologia, autan plan com la pintrura e pòt tirar de l'art admirable de la fotografia.
Lo croquís hèit per Gaston Sacaze, e la fotografia de M. Huart qu’explican quin no’s tròba pas nèu au somiu deu Pic : la gran regdor de Penents non permet pas a las nèus de s’està’i longtemps, mes quan s’agradilhan las soas prumèras rampas, que la se trebucan de d’òra e que s’està au nòrd e dens las caus dinc au mes de julhet »
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.


text:
Davant la Pòsta de Pàmias, i a la plaça principala de Pàmias. Es aqui que se fa lo mercat, cada dissabte. Es una plaça bèla, amb platanas. Al torn i a de botigas, d’ostals ancians. A una extremitat, i avia una font qu’imita de pics de montanha : ara, raja pas pus e l’an cobèrta de plantas.
Sus la fotografias, vesètz qu’an plan copat las brancas de las platanas e an començat de botar las garlandas electricas de Nadal. Lèu, i aurà un mercat de Nadal : s’i vend de causas per Nadal, de joguets, de decoracions. Nosautres preparam de cartas de Nadal per vendre e per ganhar un pauc de moneda.
Escrit per Aimeric.