text:
Tipe 69/79
Lo carri Tipe 69/79 es un carri de combat principau chinés de segonda generacion desvolopat entre 1964 e 1973. Intrèt en servici en 1982 e la produccion es totjorn en cors. L'objectiu chinés èra de desvolopar un carri capable de rivalizar ambé lei carris sovietics T-62 e T-72. Pasmens, aquò mau capitèt e lo veïcul conoguèt gaire de succès dins lei fòrças chinesas qu'encoratjèron lo desvolopament dau Tipe 88. En revènge, lo carri foguèt exportat vèrs unei país coma Albania, Paquistan, Bangladèsh, Iran, Iraq, Birmana, Tailàndia, Sri Lanka, Zimbabwe] e Sodan. Doas versions principalas foguèron desvolopadas per China (Tipe 69 e Tipe 79) e lo carri conoguèt tanben divèrsei variantas localas.
Participèt a la Guèrra de Kuwait (1990-1991) e a la Guèrra d'Iraq còntra lei carris occidentaus tecnologicament superiors. Aquela inferiotat foguèt agravada per la supremàcia aeriana estatsunidenca e lei carris iraquians foguèron esquichats sensa causar de pèrdas importantas dins lei rengs enemics.


c: text/html

text:
Empèri Sassanida
L'Empèri Sassanida (en persan: ساسانیان) es lo periòde de govèrn del segond Empèri Pèrsa (226-651) de la part de la dinastia sassanida (quatrena dinastia iraniana). La dinastia foguèt fondada per Ardashir E après traire del tròn al darrièr rei arsàcida, Artaban V de Pàrtia, e s'acabèt quand lo darrièr Rei dels reis (Shahanshah) sassanida Yazdgard III (632-651) perdèt una longa guèrra de 14 ans contra lo primièr dels califats islamics (lo califat Omeia). Lo territòri de l'Empèri Pèrsa sassanida compreniá dins los actuals estats d'Iran, Iraq, Armenia, Afganistan, de parts de l'èst de Turquia e Siria, de Paquistan, Caucàs, Asia Centrala e Arabia. Pendent lo govèrn de Cosroes II (590-628), s'annexèron a l'Empèri los territòris que revendrián als actuales Egipte, Jordania, Palestina e Liban, e establiguèt quitament un protectorat sus de territòris a l'ora d'ara correspondents a Oman e Iemèn, en atenhent aital la maximala expansion de l'Empèri. Los sassanidas nomenavan lo sieu empèri Erānshahr ايرانشهر (Iranshæhr) o Domeni dels Iranians[1].
Lo periòde sassanida (que compren tot lo periòde final de l'Antiquitat classica) se considèra un dels periòdes istorics pus importants e influents de l'istòria d'Iran. En fòrça aspèctes, arribèt dins los succèsses mai importants de la cultura pèrsa, e foguèt lo darrièr grand empèri iranian abans la conquista musulmana de Pèrsia e la conversion consecutiva a l'Islam coma religion de tot lo territòri. L'Empèri Sassanida aguèt una influéncia importanta sus la anciana Roma[2] Aquela influéncia culturala s'estendèt mai enlà dels territòris termierèrs d'ambedós empèris, en arribant fins en Euròpa Occidentala[3], Africa[4], China e Índia[5], e aguèt un ròtle fondamental dins la formacion de l'art medieval europèu e asiatic, doncas qu'influissiá en los dos continents[6]. Aquela influéncia arribèt tanben fins l'alavetz recent mond islamic. La societat aristocratica e exclusivitat de la dinastia sassanida transformèt la conquista islamica d'Iran en una « renaissença » pèrsa[7]. La cultura islamica adoptèt, en fòrça aspèctes (arquitectura, escritura, eca) de caracteristicas dels pèrsas sassanidas[8].
Istòria[modificar | modificar la font]
Originas[modificar | modificar la font]
La dinastia sassanida s'originèt a la Perside (Fars), ont governava alavetz una dinastia teocratica vassala de las parts, amb capitala a Ishtaqr (l'anciana Persepòlis). Dels sobeirans d'aquela dinastia rèstan de monedas ont apareisson qualques Ardakhshahr (Artaxèrxes), Daryev (Darios), Manushihr e Peroz (Firuz). Èran de prèires de la deessa Anahita. Entre 205 e 212, segon las fonts, lo nòble Pabag (Papak o Pahhagh), filh de Sassan, governador d'un vilatjòt nomenat Kheir, depausèt lo darrièr rei dels Bazrangi, Gocihr (un governador local qu'agissiá coma vassal dels arsacidas) e fondèt una nòva dinastia. La femna de Pabag se sonava Rodhagh e èra la filha del governador provincial de Persis. Lo fondator eponim de la dinastia foguèt lo paire de Pabag, nomenat Sassan[9], grand prèire del temple d'Anahita.
Los esfòrces de Pabag per aténher lo poder de la província s'escapèron de l'atencion de l'emperaire arsacida Artaban V de Pàrtia, qu'en aqueles jorns èra afrontat amb lo sieu fraire Vologès VI de Pàrtia per una question dinastica en Mesopotamia[10]. En aprofechant l'oportunitat qu'aquelas circonstàncias li ofrissián, Pabag e lo sieu ainat Sapor E tractèron d'espandir lo sieu poder sus tota Pèrsia e Pabag ajudèt a Artaban en la conquista de Caramània. Los eveniments que seguiguèron son d'origina dobtosa.
Una version de l'istòria ditz qu'en 222 moriguèt Pabag e li succediguèt lo sieu filh Sapor. Aquel, mas, seriá mòrt en un accident e alavetz lo sieu fraire Ardashir auriá atengut lo poder. L'autra version ditz qu'Ardashir, governador de Darabgid, trionfèt sus lo sieu paire e faguèt executar son fraire. Es probable que Sapor moriguèsse l'an 222 en s'estartalhar la bastissa ont anava s'amassar amb lo sieu fraire.[11]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Garthwaite, Gene R., The Persians, P. 2 ISBN 1-55786-860-3
- ↑ J. B. Bury, P. 109.
- ↑ Durant.
- ↑ Transoxiana 04: Los sassanidas en Africa
- ↑ Sarfaraz, pp. 329–330
- ↑ Iransaga: L'art dels sassànides
- ↑ Durant.
- ↑ Zarinkoob, P. 305.
- ↑ D'aicí lo nom de la dinastia
- ↑ Èran afrontats a causa de que los dos reclamavan la siá legitimitat al tròn part
- ↑ Zarinkoob, P. 194-198.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nòta blava
En musica, e mei que mei dens lo jazz e lo blues ua nòta blava qu'ei ua nòta abaishada d'un miei-ton. A l'origina qu'ei presenta dens ua gama pentatonica. Que da alavetz ua coloracion melancolica a la gama associada dens lo monde anglosaxon dab la color blava e que da atau lo son nom a l'estil deu blues. Que's cred que l'emplec de las nòtas blavas que vien d'Africa e atau que marquè lo jazz.
Dehens ua gama pentatonica[modificar | modificar la font]
Dehens ua gama pentatonica de Do (Do, Mi bemòl, Fa, Sol, Si bemòl) òm pòt hornir un Fa dièsi (qui represent un abaishament deu Sol - o ua ogmentacion deu Fa - d'un miei ton.


text:
Grosrouvres
Grosrouvres es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Vilatge lorrain typique en avent conservat las siás marides començament XIXen sègle, tampas en tuiles romaines e bastidas de part e d'autra d'un ruisseau #que pòrta lo sieu nom.
Village lorrain typique ayant conservé ses maisons début XIXen siècle, couvertes en tuiles romaines et construites de part et d'autre d'un ruisseau qui porte son nom.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
{{Image label|x= 4.61
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo 3 de Junh de 2005, una tornade d'intensitat F-1 tecla Grosrouvres[1].
Le 3 Juin 2005, une tornade d'intensité F-1 touche Grosrouvres[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- Portal de las comunas de França
-
{{Comunas de|insee= 54240


text:
Barack Obama
Barack Hussein Obama Jr. (nascut lo 4 d'agost de 1961 a Honolulu, Hawaii) es lo president dels Estats Units d'America, membre del Partit Democrata. Foguèt lo senador d'Illinois al Congrès dels Estats Units (2005-2009).
Barack significa « benesit » en ebrieu, arabi e swahili. Obama significa « lança abrandada » en swahili. Son paire, Barack Hussein Obama Sr. (1936-1982) èra kenyan. Sa maire èra Shirley Ann Duham (1942-1995). Sa femna es Michelle Obama. An dos mainatges : Malia Ann e Natasha (Sasha).
Lo 10 de febrièr de 2007, a oficialament declarat sa candidatura a l'investitura democrata per l'eleccion presidenciala americana de 2008. Lo 3 de junh, sap qu'es lo candidat pel Partit Democrata per l'eleccion presidenciala americana de 2008 (contra John Mc Cain). Lo 4 de novembre de 2008, es elegit 44en president dels Estats Units. Dempuèi lo 20 de genièr de 2009 es lo President dels Estats Units d'America.
Lo 9 d'octobre de 2009, reçaup lo Prèmi Nobel de la Patz.
Senator american d'Illinois
2005-2008
- Pagina semiprotegida
- Senat dels Estats Units
- Òme politic
- Avocat
- Portal:Politica/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam vèrs portal
- Laureat del Prèmi Nobel de la Patz
- Prèmi Nobel american
- Personalitat del Partit Democrata dels Estats Units
- President dels Estats Units d'America
- Candidat a la presidéncia dels Estats Units designat pel Partit Democrata
- Naissença en 1961
- Ancian estudiant de l'universitat Harvard
- Avocat american
- Barack Obama
- Eleccion presidenciala americana de 2008
- Naissença a Hawaii
- Personalitat de Chicago
- Personalitat politica d'Illinois
- Personalitat politica afroamericana
- Personalitat americana d'origina britanica
- Personalitat americana d'origina irlandesa
- Senator d'Illinois
- Universitari american


text:
Ligur (romanic)
Lo ligur (nom autoctòn: liguru) es un dialècte nòrd-italian (es de pas confondre amb lo ligur antic). Se parla essencialament en Ligúria, dins quauquei zonas adjacentas de Ligúria (Toscana, Piemont, Emília-Romanha) e tanben dins d'enclavas (Mónegue en Occitània, ont lo ligur coexistís amb l'occitan, leis ancianei zonas dau parlar figon en Occitània, Bunifaziu en Corsega, Carloforte e Calasetta en Sardenha).
Sovent se ditz inexactament genoés (nom autoctòn: zeneise, zeneize) en luòc de ligur perque lo parlar de Gènoa, la capitala de Ligúria, a modelat la majoritat dei parlars ligurs.
Lo roiasc (qu'englòba lo brigasc) es un parlar de transicion entre lo ligur e l'occitan, amb de trachs subretot ligurs mai amb una revendicacion occitana. Per còntra, lo mentonasc es un parlar de transicion entre l'occitan e lo ligur, amb de trachs subretot occitans.
Lo ligur a pas encara ges de nòrma lingüistica que siá establa e unanima.


text:
Jòc deu sapo
Lo jòc deu sapo o jòc deu crepaut qu'ei un jòc d'abiletat on se lança ua moneda de cap au jòc entà la har càder dens los horat de la soa taula en bèth mirar de cap a la boca badanta deu son sapo de metau. Quauque horat qu'ostentan obstacles (que son caperat per pontets o per ua arrodeta).
Qu'ei un jòc tradicionau hèra popular dens lo vielh continent e tanben en America Latina ; qu'ei atau considerta com un jòc tradicionau deus pubs britanics atau tanben com ua partida de la tradicion de la cultura deus gauchos d'Argentina e d'Uruguai.
En vertat, que sembla curiosament revindicat com ua tradicion locau dens mantuns lòcs desparièrs e esluenhats deu glòbe.


text:
-409
Aquesta pagina concernís l'an -409 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
Expedicion d'Annibal de Giscon en Sicília. Gràcias a divèrsei pretèxtes, s'alièt ambé Segesta còntra Selinonta — conflicte causa de l'expedicion atenenca de 415-413 avC. Pasmens, afeblida per lei combats còntra Atenas, lei ciutats grègas mandèron ges d'ajuda e Selinonta foguèt aisament conquistada e sa populacion en partida exterminada. Puei, Annibal comencèt lo sètge d'Himera e i bateguèt de renfòrç venguts de Siracusa en mai. Après aquela victòria, Himera foguèt destrucha e la frontiera novèla entre zònas d'influéncia grèga e cartaginesa foguèt establida vèrs Agrigenta.


text:
Albucassis
Albucassis qu'ei la version occitanizada de Abu'l Qasim Khalaf ibn Abbas, (en arabi: أبو القاسم بن خلف بن العباس الزهراوي), que ho un mètge arabi qui viscó aus sègles X e XI de l'era crestiana a Còrdoa. Albucassis que ho l'autor d'una sòrta d'enciclopèdia medicau en trenta libes titolada Kitab Al-Tasrif: (Lo Metòde de medecina), e qu'ei considerat com lo pair de la çurgeria modèrna. Lo trentau volum d'aquera òbra qu'ei un tractat çurgicau (La çurgeria d'Albucassis) que ho arrevirat en occitan per iniciativa de Gaston III de Foish-Bearn (Gaston Fèbus) e qui demora, uei lo dia, un manescrit en la bibliotèca de l'Universitat de Montpelhièr[1].
Albucassis que vadó a Madinat az Zahara, près Còrdoa en lo Califat de Còrdoa, a sègle IV de l'Egira e X de l'era crestiana. La soa òbra que ho en purmèr arrevirada a Toledo en latin per Girard de Cremona. L'escrivan e erudit occitan Robèrt Lafont que soslinha qu'aqueth tractat qu'ei mentavut dens las edicions venecianas de la Cyrurgia Parva (fin deu XVau sègle) deu mètge clapassièr Gui de Chaulhac e dens la Chirurgia de Pietro d'Argellata. Lafont que tornè editar lo texte occitan febusian (en lo qualicar de "pirenenc") dab las soa rica iconografia. L'origina dialectala e febusenca (lo manuscrit de Montpelhièr que porta las armas e la devisa de Fèbus) que he pensar a Lafont qu'aqueth texte non pòt pas estar d'origina clapassièra a maugrat qui lo son tèma qu'èra de grana actualitat per l'Universitat de Montpelhièr en ua tempora de desenvolopament de la çurgeria, mei que mei dens lo lo tribalh de Gui de Chaulhac e deu mètge reiau d'origina normanda Henri de Mondeville.
Extracts[modificar | modificar la font]
L'òbra que s'obreish atau:
YSSI COMENSAN LAS PARAULAS DE ALBUCASSIM O fil, pus yeu he a vos complit aquest libre, lequal es le derier de la sciencia de medicina, per le compliment de lu so consequit la fe en lu, e per las exposicion de lu, e per las declaracios de lu, es a mi vist que yeu complesca aquela a vos am aquest tractat, lequal es partida de la operacio am ma, so es cyrurgia. Quar la operacio am ma es prostrada en nostre religio e en nostre temps de tot privada, entro que fort leu peric la sciencia de lu, e le vistigi de lu es ostat ; e no romasero de lu sino alcunas petitas descripcios en les libres dels Anics, lesquals mudero las mas, e endevenc ad aquels error e heyssitacios entro que son clausas las entencios de lu e es elonguada la forsa de lu e l'art. E es vist a mi que yeu vivifique aquela am ordenacio de aquest tractat en aquela segon la via de eposicio e de declaracio e de abreviacio e per que venga am las formas dels ferramentz de cautheri e dels autres instrumentz de la obra cum sia per addicio de la declaracio, e per preparacio de lu, laqual causa es necessaria. [...]
Mei luenh que podem léger:
COMENSA LA SEGONDA PARTIDA. DE INSCIZIO E PERFORACIO E VENTOZAS E DE FLEUBOTOMIA E DE PLAGUA E DE LOR SMBLANTZ. AQUESTAS SON PARAULAS DE ALBUCAZIS: Ja havem dit en le primier capitol tota malautia en laqual cauteri am foc es convenient e am medicina comburent e las occasios e las causas de lu e les instrumentz en aquels necessaris, am las formas dels cauteris, e he ordenatz les capitols de la subiranitat del cap entro als pes. E yeu procesire en aquest capitol per aquela meteysa guisa, per que sia alliviat lo querent aquo, lahoras sobre aquo que aura demandat. E denant que ieu comense aquo, cove, fils, que aprenguatz que en aquest capitol es per terror aquo que es en le capitol primier de cauterizacio, e per aquo cove que sia en lu gran cautela, quar en la operacio laqual es en aquest capitol motas veguadas catz evacuacio laqual es am sanc a lequal esta la vida deves las aspersio de la vena o inscisio sobre l'apostema o aspercio de exsitura o puracio de la plagua o extraccio de sageta o incisio de peyra e a lor semblant.
Edicion modèrna[modificar | modificar la font]
- Lafont, Robèrt. La chirurgie d'Albucassis. Montpelhièr : Centre d'Études Occitanes, 1985.


text:
Berret
Lo berret es un cobrecap, un caplè sople sovent de feutre, sens visièra ni bòrd, generalament plata e sovent ornada d'una mema de mamelon central.
Originas[modificar | modificar la font]
Contràriament a çò que se crei sovent, lo berret es pas d'origina basca mas bearnesa. Lo mot berret proven en efièch del nom bearnés (gascon) berret, d'ont l'expression "Lo berret qu'ei bearnés !" : Lo berret es bearnés. Se pòt visitar lo Musèu del Berret a Nai, en Bearn.
A l'origina, èra l'atribut del pastor : protector contra lo freg o la pluèja, serviá per amassar los campairòls, o coma recipient per las castanhas caudas per evitar de se cramar los dets al canton.


text:
Abadiá de Santa Fe de Concas
L'abadiá de Santa Fe es una glèisa abadiala romanica situada dins la comuna de Concas (en Lengadòc, departament d’Avairon). Es considerada coma una de las òbras màgers del romanic occitan, subretot per encausa del timpan que se tròba sus la pòrta principala. Conten un tresaur qu'a de pèças d'orfebrariá unicas, que son de l'epòca carolingiana.
Èra un ponch de la rota de pelegrinatge del camin de Sant Jacme e es doncas ligada a quatre autres edificis religioses que son dins lo camin e que partejan de traches arquitectonics comuns. Aqueles autres quatre son Sant Martin de Tors, Sant Marçau de Lemòtges, la basilica de Sant Sarnin de Tolosa e la catedrala de Sant Jacme de Compostèla.


text:
Kutzenhausen
Kutzenhausen en alemannisch (Kutzenhausen en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La localité fa partida de la region naturala En jamai de-Bòsc[1]. Protegiguèsse un musèu dels arts e tradicions popularas, la Ostal rurala de l'Indigne-Bòsc.
Situada entre Soultz-jos-Bòsques e Merkwiller-Pechelbronn, a traversat per la rota départementale D28.
La localité fait partie de la région naturelle Outre-Forêt[2]. Elle abrite un musée des arts et traditions populaires, la Maison rurale de l'Outre-Forêt.
Située entre Soultz-sous-Forêts et Merkwiller-Pechelbronn, elle est traversée par la route départementale D28.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ « En jamai de-Bòsc », in Alsace, Gallimard, París, 2007, pàg. 213
- ↑ « Outre-Forêt », in Alsace, Gallimard, Paris, 2007, p. 213


text:
Plaça de Catalonha
La plaça de Catalonha (en catalan: plaça de Catalunya), es la mai centrala e granda de las plaças de Barcelona. A una superfícia d'aperaquí 5 ectaras e constituís lo ponch d'union entre lo nuclèu ancian de la vila e l'Eixample. Partisson d'aicí d'importantas vias de la vila coma la Rambla, lo Passeig de Gràcia, la rambla de Catalonha, las rondas de l'Universitat e de Sant Pèire e la carrièra de Pelai, parièra coma l'avenguda del Portal de l'Angel, la granda artèria comerciala de la vila, e anciana pòrta dels barris.


text:
Agrenièr
L'agrenièr var. agranhonièr, espin negre, bròc negre, aranhoèr, aralet, prunelièr, boisson negre,(Prunus spinosa) es un arbust de fuèlhas caducas de la familha de las rosacièas.
Distribucion[modificar | modificar la font]
Es corrent dins las baralhas dins un airal anant d'Eurasia a l'Africa del Nòrd. Sonque se tròba dins las zonas temperadas e s'arèsta a partir del centre d'Escandinàvia e de las zonas de clima subartic.
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
Atenh fins a dos metres de naut e es garnit de fòrça espinas inseridas dins la tija e dins las ramas.
Florís cap la fin de l'ivèrn o al començament de la Prima segon lo clima amb de flors blancas que sortisson abans las fuèlhas.
Usatges[modificar | modificar la font]
Los fruches de l'agrenièr, los agranhons, son esferics e d'un centimetre de diametre aproximativament.
Son comestibles mais fòrça astringents e contenon una granda quantitat de tanin. Son gost melhora quand se bleteja aprèp que sofriguèt d'una gelada. Se ne podon far de confituras e tanben se poden secar o sevar dins lo vinagre. Lo gost dels agranhons es similar a aquel del fruch nomenat umeboshi (梅干), fruch popular al Japon que se menja normalament salat e fermentat.
Aqueles fruchs son la basa de la licor del bascoat nomenada patxaran.


text:
Nadar
Gaspard-Félix Tournachon (lo 6 d'abril de 1820 - 21 de març de 1910 París), conegut popularament coma Nadar, foguèt un jornalista, illustrador e caricaturista, mas sustot fotograf francés.
Per conselh d'un amic crompèt un aparelh fotografic qu'utilizèt per reculhir los retraits que lor caldriá servir de basa de las caricaturas de son òbra Panthéon Nadar 1853, ont apareguèron de grands personatges de la politica e de la cultura del moment apertenent a son cercle d'amics, coma Charles Baudelaire, etc.
Jamai pas considerèt lo retrait fotografic coma una activitat per ganhar de sòus, doncas que manteniá unas idèas esteticas. En tot moment se volguèt pas colorizar los retraits, aital coma practicar pas cap tipe que siaga de retòca e sens utilizar accesòris. Nadar se servís unicament de la lutz -manièra d'illuminar al modèl- e de la pausa, coma elements principals de la fotografia.
Dins las òbras de Nadar l'important es vertadièrament la cara del retrait rason que s'enebís los ornaments superflúses.
A Nadar se devon las primièras fotografias aerianas de l'istòria en 1856 realizadas amb un aparelh fotografic dempuèi un aerostat. Aquela innovacion aguèt un grand interès militar. Dins las annadas 1870 foguèt nomenat comandant d'una companhiá d'aeroestat per prene de fotografias de las posicions dels prussians qu'environavan París.
Foguèt tanben lo primièr fotograf en realizar de fotografias amb lum artificial en atenhent captar d'imatges de las catacombas de París.


text:
Saint-Mard (Somme)
Saint-Mard (Somme) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Près de Roye, accessible per la Modèl:Sortida de la autoroute A1 e a 45km de Amians.
Près de Roye, accessible par la Modèl:Sortie de l'autoroute A1 et à 45km d'Amiens.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En lo sieu roman "Retorn en Picardie" aparegut l'an 2008 Roger ANA evoca qualques paginas de l'istòria de Sant-Mard jos Louis XIV (la glèisa, lo castèl, los étangs, la font, la Avre, qualques ancians mestièrs)
Dans son roman "Retour en Picardie" paru en 2008 Roger ANA évoque quelques pages de l'histoire de Saint-Mard sous Louis XIV (l'église, le château, les étangs, la source, l'Avre, quelques anciens métiers)


text:
Salhans (Droma)
Salhans (Saillans en francés) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament de Droma e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situat entre Vercors e Drôme Provençale, implantat al pè del massís dels "Tres Bècs" (naut.1589 m), Salhans (Droma), es la pòrta d'en primièr del Diois, préalpes drômoises al sud del Vercors. Aquel vilatge se situa al centre del departament de la Drôme, a 45 km al sud-es de Valéncia, a 22 km al sud-oèst de Die e a 15 km a l'èst de Crest. Lo riu Drôme travèrsa aquela localité.
Las municipalitats limitrophes son Chastel-Arnaud, Véronne, Espenel e Sant-Salvador-en-Diois.
Los 11 unas autras municipalitats del costat de Salhans son :
- Aubenasson
- Aurel
- Chastel-Arnaud
- Espenel
- Eygluy-lo Escoulin
- La Chaudière
- Rimon e Savel
- St-Benoit-en-Diois
- St-Salvador-en-Diois
- Vercheny
- Vérone
Situé entre Vercors et Drôme Provençale, implanté au pied du massif des "Trois Becs" (alt.1589 m), Salhans (Droma), est la porte d'entrée du Diois, préalpes drômoises au sud du Vercors. Ce village se situe au centre du département de la Drôme, à 45 km au sud-est de Valence, à 22 km au sud-ouest de Die et à 15 km à l'est de Crest. La rivière Drôme traverse cette localité.
Les communes limitrophes sont Chastel-Arnaud, Véronne, Espenel et Saint-Sauveur-en-Diois.
Les 11 autres communes du canton de Salhans sont :
- Aubenasson
- Aurel
- Chastel-Arnaud
- Espenel
- Eygluy-l'Escoulin
- La Chaudière
- Rimon et Savel
- St-Benoit-en-Diois
- St-Sauveur-en-Diois
- Vercheny
- Vérone


text:
Waldweistroff
Waldweistroff es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Lo 25 de decembre de 1939, lo 19e regiment de infanterie de linha puja en linha a Waldweistroff e i séjourne fins final febrièr 1940.
- Dépendait De la prévôté lorraine de Sierck, en lo diocèse de Trèves.
- Le 25 décembre 1939, le 19e régiment d'infanterie de ligne monte en ligne à Waldweistroff et y séjourne jusque fin février 1940.
- Dépendait de la prévôté lorraine de Sierck, dans le diocèse de Trèves.


text:
Plana Indogangetica
La plana indogangetica es una region compausa per una planura espandida e fertila que cobrís la major part del nòrd d'Índia, las zonas pus pobladas de Paquistan, lo sud de Nepal e tot lo territòri de Bangladèsh. Aquesta region recep lo nom dels rius Indus e Ganges, que las aigas la traversan. La plana confronta al nòrd e a l'èst Imalaia, ont naisson los nombroses rius que traversan la plana; al sud las cadenas de Vindhya e Satpura e lo plan de Chota Nagpur e a l'oèst lo plan d'Iran. La region es una de las pus densament poblada al mond amb qualques 900 milions de personas que i vivon.


text:
Províncias e territòris de Canadà
Canadà es constituït de dètz províncias e de tres territòris, segon la Lei constitucionala de 1867.
Per aquesta darrièra, las detz províncias son : Albèrta, Colómbia Britanica, Illa del Prince Edoard, Manitòba, lo Nòu Brunswick, la Nòva Escòcia, Ontàrio, Quebèc, Saskatchewan, e Tèrranòva e Labrador.
Los tres territòris son : los Territòris del Nòrd Oèst, Nunavut e Yukon.
Las províncias son d'Estats que possedisson, dins lors camps de competéncias legislativas, de poders sobeirans, independentament del govèrn federal. Los territòris canadencs son de divisions administrativas que relevan del Parlament federal canadenc, que devolutz d'unes poders.
Las províncias de Canadà[modificar | modificar la font]
Nòtas:
- Just abans de la formacion de la confederacion Ontàrio e Quebèc formavan la Província de Canadà
- Nòva Escòcia, Nòu Brunswick, la Colómbia Britanica e l'Illa del Prince Edoard èran de colonias desseparadas quand dintrèron dins la confederacion. Abans de la seuna dintrada Tèrranòva èra un Domini de la Comunitat Britanica.
- Manitòba se conformèt al meteis temps que los Territòris del Nòrd-oèst.
- Saskatchewan e Albèrta foguèron creats a partir del Territòri del Nòrd-oèst.
Los territòris de Canadà[modificar | modificar la font]
Son tres los territòris de Canadà. A diferéncia de las províncias los territòris de Canadà an cap jurisdiccion inerenta e sonque gaudisson dels poders que lors son delegats pel govèrn federal. Los territòris representan la porcion de Canadà situada al nòrd de la latitud 60° N e a l'oest de la Baia d'Hudson, aital coma gaireben totas las illas al nòrd del Canadà continental (dempuèi la Baia de James fins a las illas de l'Àrtic).


text:
Val d'Aran
Aran o era Val d'Aran (mens locaument era/la Vath d'Aran, la Vau d'Aran) ei un parçan d'Occitània, situat ena region istorica de Gasconha, e formant ua comarca semiautonòma, administratiuament e istoricament assignada ath Principat de Catalonha e mès tard ar Estat espanhòu.
Eth caplòc ei era vila de Vielha.
Eth gentilici ei aranés -esa.
Somari
Generalitats[modificar | modificar la font]
Era Val d’Aran se trape ena part centrau dera sarrada pirenenca e ei era soleta val des Pirenèus espanhòus d'aiguavessant atlantic. Era sua estenuda ei de 620 km2, tèrmie ath nòrd tamb eths parçans occitans de Comenge e Coserans (oficiaument en França, enes departaments d'Arièja e Nauta Garona), ath sud damb era comarca dera Nauta Ribagòrça e era region d'Aragon, ar èst damb era comarca catalana deth Palhars Sobeiran. Eth sòn arriu principau, Garona, trauèsse e vertèbre tota era Val e desbòque en Atlantic (Bordèu). Aguest emplaçament geografic, ei a díder era sua orientacion naturau cap ara rèsta d'Occitània, amassa damb era manca ath long des sègles d’unes bones comunicacions tamb Catalonha e Aragon, an hèt qu’era Val d’Aran age clares diferéncies damb es vals e contrades catalanes vesies tant en aspècte fisic com culturau. Era pròva mès clara d’aguesta diferéncia se manifèste en hèt d’auer coma lengua pròpia er occitan, coneishut en Aran com aranés. Era populacion censada ena Val d’Aran er an 2013 ei de 10 090 abitants e era sua economia ei completament orientada tath sector des servicis.
Istòria[modificar | modificar la font]
Era Antiquitat[modificar | modificar la font]
Era toponimia aranesa semble justificar qu'era poblacion anteriora as Romans ère mixta: cèlta e bascona. Polibi nomente es airenosi. Era romanizacion siguec prohonda e siguec alavetz quan s'introdusic eth cultiu dera vinha, totun non s'efacèren pas es caracteristiques araneses. Era ciutat principal ere "Vetula", era Vielha d'aué, e siguec un pagus deth Convent juridic de Lugdunum (Sant Bertran de Comenge). Ua via romana anaue des dera actuau Tolosa a Esterri d'Anèu, e a Urgèl. Formèc part dempús de Novempopulània, e dempús queiguec en mas des problacions germaniques enquia colsolidà-se eth domeni visigòt en tota era region. Es musulmans estèren bèth viatge ena Val enes sues expedicions de pilhatge e represalha, totun jamès i auec ua aucupacion permanenta.
Era Edat Mejana[modificar | modificar la font]
Sometuda as francs demorèc integrada ath comdat de Comenge, mès a compdar deth segle X apartien soent ath comdat de Palhars. Es disputes territoriaus feudaus afavoriren eth manteniment d'ua independéncia reiau encara que non juridica.
En 1036 Gerbèrga de Fois aportèc era Val coma dòt ath sòn òme Ramir I d'Aragon, totun es comdes de Comenge sagèren fòrça viatges de hèr a valer es sòns drets, mès es aranesi se i opausèren e es soldats deth comde sigueren refusats.
En 1174 es autoritats dera Val se meteren jos era proteccion d'Anfós II, rei d'Aragon e comde de Barcelona: eth Tractat de Sant Andrèu de Barrabés, dit Tractat d'Emparança, establic era emparança catalana a cambi deth pagament d'un galin reiau o tribut de blat. Mès eth rei, damb motiu des sues actuacions politiques, ne hec donacion a Centul III de Bigòrra a cambi de vassalatge d'aguest e des sòns successors, tant tara Val coma tath madeish comdat de Bigòrra. Era arrehilla de Centul III, Peironèla, se maridèc damb Gaston VI de Bearn en 1192, e Anfós I les balhèc eth comdat de Bigòrra mès se sauvèc eth domeni util dera Val. Eth nau rei de Catalonha e Aragon, Pèire II, cedic era Val en 1201 ath comte Bernat IV de Comenge, a cambi (com auie estat abantes tà Bigòrra) deth vassalatge de Bernat, tant tara Val com tath madeish comdat de Comenge. Es aranesi non acceptèren damb resignacion eth domeni de Bernat e lo combatiren damb es armes. Era des·hèta des fòrces occitanocatalanes en front des imperialistes fondamentalistes francesi en Murèth, en 1213, metec fin ara aliança occitanocatalana. Era Val d'Aran demorèc en mans dera corona catalana e Jaume I pretenec infeudà-la tà Guilhèm d'Entença en 1220, mès es aranesi mostrèren era sua oposicion. Alavetz Jaume I acceptec era decision aranesa e prometec qu'era Val jamès tornarie a serà-se dera corona catalana. Era fidelitat des aranesi des d'alavetz siguec constanta.
En 1295 era invasion francesa contra Catalonha siguec des·hèta, totun es francesi aucupèren era Val en tot annexà-la ara senescalia de Tolosa e en tot abolir es intitucions pròpies dera Val, e caleren negociacions fòrça dures entara sua restitucion. En 1298 er acòrd d'Argelers transferic era sobeiranetat dera Val a un sobeiran nèutre, eth rei Jaume II de Malhòrca (que comprenie tanben Rosselhon). Pendent uns ans es governadors malhorquins (Arnau de Sant Marçal de 1298 a 1307, Pere Bernat d'Asnava, de 1307 ath 1310, e Pere de Castell, de 1310 a 1313) restabliren es institucions araneses. En 1313 un arbitratge retornèc era Val ath rei Jaume II de Catalonha, qui confirmèc es Usatges e Constitucions des sòns abitants amassadi en Privilègi dera Querimònia, confirmat de nau peth rei Anfós III en 1328, e respectat tanben per Pèire III dempús d'acceptar era oposicion aranesa ara venta deth territòri ath comde Uc de Palhars en 1385. Non guaire mès tard eth rei Joan II concedic as aranesi diuèrses exempcions e drets e en 1389 es Corts de Montson declarèren era Val part deth territòri deth Principat de Catalonha (integracion confirmada dempús pera Generalitat pendent er interregne esdevengut ena mòrt deth Rei Martin en 1410), çò que metec fin de hèt ara independéncia dera Val qu'enquia alavetz sonque ère ligada a Catalonha pera comunautat de sobeiran. En 1390 es francesi manats per Loís d'Anjau tornèren a atacar era Val mès sigueren refusats. En 1396 era invasion deth comde de Fois siguec tanben refusada, e dempús era deth rei de França Carles VI en 1410, eth quau aprofitèc era mòrt deth rei catalan. Totun era mancança de guarnison permanenta afavoric era presa de poder ena Val des capdulhs Cabdet, Ramonet e Maixicot que la dominèren enquia que sigueren vençuts en 1477. Eth rei Ferrand II d'artenhec era pacificacion completa en 1491.
Era Edat Modèrna[modificar | modificar la font]
En 1579 es uganauds arribèren tara Val mès sigueren refusadi pes aranesi ajudats pes fòrces enviades peth rei Felip II de Castelha.
Ena Guèrra des Segadors, ena qué era Generalitat de Catalonha nomentèc un nau rei (eth francés Loís XIII, I de Catalonha) opausat ath rei de Castelha, es aranesi non acceptèren eth sobeiran francés e siguec de besonh era preséncia des tropes catalanes. En 1651 es castelhans aucupèren era Val mès es libertats araneses sigueren respectades.
Era Patz des Pirenèus en 1659 permetec a França dominar ua part de Catalonha (domeni qu'encara dure) mès era Val d'Aran se mantenguec ena sua situacion juridica d'abantes dera guèrra.
En sègle XVIII quan esclatèc era Guèrra de Succession, ena quau Catalonha pren part ath costat deth rei-archiduc Carles III, es aranesi sigueren tanben partidaris deth madeish; totun es francesi artenheren plaçar coma rei a Felip V e era Val siguec conquerida peth francés Arpajon en tot èster sometuda a hòrti tributs. Gaspar, baron de Les, siguec nomentat governador (era familha senhorau de Les ère tradicionaument francofila e sigueren ath cap de quauques revòutes a favor de França; eth pair de Gaspar siguec executat pr'amor dera sua actitud a favor de França ena Guèrra de Succession). Eth nau governador se caracterizèc peth sòn despotisme.
En 1715 era Val demorèc excluida deth decret de Nava Planta que metec fin ara independéncia des reines dera Corona Catalana (eth Principat, Aragon, Valéncia e Malhòrca). Felip V confirmèc es drets des aranesi mès en 1717 Gaspar tornèc a èster nomenat governador.
En 1719 es tropes franceses aucupèren era Val e exerciren ua repression forena (mès encara que Gaspar) jos eth comandament deth francés Champier, que finaument siguec destituit en conseishé-se es sòns excèssi. Eth Tractat de Madrid retornèc era Val a Espanha e Felip V restablic es libertats des aranesi e eth dret deth liure comèrci damb França. En 1735 les concedic era exempcion der impòst deth papèr segerat (Privilègi qu'encara se manten).
Eth periòde contemporanèu[modificar | modificar la font]
Eclesiasticament era Val d'Aran depenie deth Bisbe de Comenge mès en 1770 eth Sant Pare Clement XIV accedic a que passèsse tara jurisdiccion deth Bisbat d'Urgèl, traspàs que siguec efectiu en 1804. En 1794 siguec aucupada pes francesi pendent era Gran Guèrra e retornada dempús (1796) a cambi d'auantatges ena isla de Sant Domingo. Conquerida Catalonha per Napoleon pendent era Guèrra deth Francés (1810), era Val siguec aucupada pes tropes franceses establides en Principat. En 1812 siguec incorporada ath departament francés dera Nauta Garona e totes es libertats sigueren abolides. Derrotadi es francesi (1814) era aucupacion encara contunhèc damb era esperança de conservà-la enquia qu'en 1815 Ferrand VII n'ordenèc eth conqueriment e era incorporacion ath corregiment der Talarn, causa que non siguec acceptada de bon grad pes aranesi.
En 1820 era Constitucion liberau includís era Val ena província de Lhèida, en tot créisher eth descontet e en tot méter as aranesi en braci der absolutiste Carles. En 1822 se proclame era regéncia d'Urgèl en nòm deth rei Carles, e encara que vençuda era regéncia, era Val se mantenguec carlina enquia 1823 damb era queiguda deth regim liberau. En 1835 torne a èster en mas deth pretendent carlin Carles, totun es liberaus la recupèren as pògui mesi, maugrat que tornèc a quèir en mans des carlins diuèrsi còps enquia 1840. Dempús d'ans de tranquillitat, en 1944, damb era derrota de Hitler en França, es exilats catalans e espanhòus, dirigits sustot peth Partit Socialista Unificat de Catalonha e eth Partit Comunista d'Espanha dominèren era region ben lèu. Franco manèc er exercit mès enquiar an 1948, en qué se dauric un tunèl que permetec mantíer es conunicacions en iuèrn, non se podec expulsar as resistents antifranquistes.
En 1979 er Estatut d'Autonomia de Catalonha remassèc es singularitats dera Val en tot reconéisher es peculiaritats istoriques e administratiues e restablic es sues institucions, eth Conselh Generau e eth Sindic, restabliment efectiu en 1991. En 1983 eth President dera Generalitat signèc eth Decret qu'adoptaue nòrmes ortografiques tar aranés. Eren ues nòrmes elaborades per ua comission d'expèrts occitans (dont aranesi) e catalans e que seguien es plantejaments dera grafia tradicionau qu'establie er Institut d'Estudis Occitans; dab ua actualizacion ulteriora segontes eth trabalh normatiu deth Conselh dera Lengua Occitana. Desempuish 1982 er aranés comencèc a impartí-se en totes es escòles dera Val, e en 1994 eth Conselh Generau aprovèc eth reglament der usatge oficiau der aranés.
Administracion tradicionau[modificar | modificar la font]
Era administracion tradicionau dera Val ère a tres nivèus: es vesins, assemblada generau des caps de familha; es cònsols, formats pes representants de cada vila; e eth Conselh Generau d'Aran, format per representants nomenats pes cònsols. Eth rei ère representat peth baile, mès tard governador, eth quau recaptaue es tributs.
Es municipis aranesi[modificar | modificar la font]
- Arres (61 abitants)[1]
- Bausen (52 abitants)
- Es Bòrdes (236 abitants)
- Bossòst (1 187 abitants)
- Canejan (102 abitants)
- Les (986 abitants)
- Naut Aran (1 780 abitants)
- Vielha e Mijaran, damb eth caplòc, Vielha (5 508 abitants)
- Vilamòs (178 abitants)
Es terçons aranesi[modificar | modificar la font]
Aran ei divisada en sièis terçons, qui serveishen tanben com circonscripcions electoraus deth Conselh Generau :
Ligams[modificar | modificar la font]
- (oc) Conselh Generau d'Aran
- (oc) Municipi de Vielha e Mijaran
- (es) Val d'Aran
- (es) Municipi de Naut Aran
- (es) Fotos dera Val d'Aran
- (es) Llistat de restaurants en Aran
- (ca) Municipi de Bossòst
- (es)(en) Nou Tunel de Vielha
- (es) Notícies toristiques dera Val d'Aran
Referéncies[modificar | modificar la font]
- ↑ Chifras de 2013 segond l'INE


text:
François Hollande
François Gérard Georges Nicolas Hollande (Roan, lo 12 d'agost de 1954) es un politician francés, membre del Partit Socialista. Es dempuèi lo 15 de mai de 2012 l'actual president de la republica francesa.
Biografia[modificar | modificar la font]
François Hollande es lo filh cabdet del doctor Georges Gustave Hollande, un mètge otorrinolaringològ e de Nicole Frédérique Marguerite Tribert, una trabalhadora sociala. Son paire foguèt candidat sus una lista d'extrèma drecha durant las eleccions municipalas de Roan en 1959 e en 1965. Hollande passèt una bèla part de son enfança a Bois-Guillaume, una zòna residenciala de la banlèga de la capitala normanda, e foguèt escolan a l'internat Jean-Baptiste-de-La-Salle de Roan. Pr'amor de las posicions politicas del paire qu'èra favorablas a l'OAS e a sa proximitat amb Jean-Louis Tixier-Vignancour la familha aguèt de partir de la vila lo primièr trimèstre de 1968. Aprèp la venda de totes sos bens e la clinica que teniá dins la ciutat, lo paire e tota la familha s'installèron a Neuilly-sur-Seine, ont entamenèt un comèrci immobiliari.
François Hollande estudièt al licèu Pasteur de Neuilly-sur-Seine, e puèi després dintrèt a la Facultat de drech de París, ont obtenguèt una licéncia de drech. Contunhèt los estudis a HEC de la capitala francesa e puèi a l'Institut d'Estudis Polítics, ont militava a l'UNEF-Renouveau, un sindicat estudiant pròche del Partit Comunista Francés. En 1980 foguèt lo 7en melhor estudiant de la promocion Voltaire de l'Escòla Nacionala d'Administracion.
Foguèt primièr secretari del Partit Socialista (1997-2008), cònsol de Tula (2001-2008), deputat de la primièra circonscripcion de Corresa (1997-2012) e president del conselh general de Corresa (2008-2012). Lo 16 d'octobre de 2011 foguèt designat candidat del Partit Socialista a l'eleccion presidenciala de 2012, lo 6 de mai de 2012 ven lo seten president francés de la cinquena republica.
Vida personala[modificar | modificar la font]
Foguèt lo companh de Ségolène Royal pendent 30 annadas ; an quatre mainatges: Thomas (1984), Clémence (1985), Julien (1987) e Flora (1992). Entre 2007 e 2014 aguèt una relacion amb Valérie Trierweiler.
- Pages with script errors
- Òme politic
- Avocat
- Carta grafica pas indicada
- Portal:Politica/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam vèrs portal
- President de la Republica Francesa
- Naissença en 1954
- Ancian escolan de Sciéncias Po
- Ancian escolan de HEC París
- Personalitat del Partit Socialista (França)
- Enarca
- Cònsol
- Personalitat de la Cinquena Republica


text:
Kuntzig
Kuntzig es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge se situa a quatre quilomètres al sud-es de Yutz.
Le village se situe à quatre kilomètres au sud-est de Yutz.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Ancià duché De Luxemborg, distincion de Distroff.
Al començament de la Modèl:S-, lo vilatge se engrandeix perque dels talhièrs ferroviaires dédiés a la mantenença del material en rodant an bastit entre Yutz e Kuntzig. De nombroses obrièrs venon alavetz installar la siá familha a Kuntzig[1].
Dempuèi 1996, la municipalitat acuèlh un centre de loisirs (lo C.L.A.S.) En prepausant un accueil périscolaire, dels CLSH, de las activitats vertebradas e de las manifestacions excepcionalas.
Una part de la municipalitat a #èsser desligada e a preses lo nom de Stuckange l'an 1988.
- Ancien duché de Luxembourg, seigneurie de Distroff.
Au début du Modèl:S-, le village s’agrandit car des ateliers ferroviaires dédiés à l'entretien du matériel roulant sont construits entre Yutz et Kuntzig. De nombreux ouvriers viennent alors installer leur famille à Kuntzig[2].
Depuis 1996, la commune accueille un centre de loisirs (le C.L.A.S.) proposant un accueil périscolaire, des CLSH, des activités structurées et des manifestations exceptionnelles.
Une partie de la commune a été détachée et a pris le nom de Stuckange en 1988.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Évocation De l'istòria dels talhièrs de la SNCF sul luòc de la comuna de Yutz
- ↑ Évocation de l'histoire des ateliers de la SNCF sur le site de la mairie de Yutz


text:
Sent Martòri
Sent Martòri es ua comuna gascoa de Comenge administrada peu departament deus Hauts Pirenèus dens la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sent Martòri se situa a un setanteat de quilomètres de Tolosa e a un seisanteat d'Espanha. La vila es bastida suu bòrd de Garona au pè d'ua galihòrça aperada l'Escalèra.
Heraudica[modificar | modificar la font]
L'escut de Sent Martòri se blasona atau : deu camp de sable cargat d'un martèth d'argent deu manjo long pausat en benda.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Monument[modificar | modificar la font]
- L'agau de Sent Martòri
- Lo pont sus Garona
- Las ancianas pòrtas de la ciutat
- Lo dus castèths de la familha de Montpesat (un d'estil medievau e l'aute Reneishença)


text:
Categoria:Religiós crestian
Lo tèrme religiós es aicí de comprendre al sens larg. Implica pas lo fach d'aparténer a un òrdre religiós. Se classarà aicí principalament los professionals. Pels laïcs, se reportar a la categoria:personalitat crestiana. De mai, lo sens d'aquestes tèrmes varia d'una confession a l'autra.
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 5 soscategorias, sus un total de 5.
A
- Arquevesque (2 C)
P
- Patriarca (1 C, 1 P)
R
- Religiós catolic (8 C, 2 P)
- Religiós protestant (1 C)
S
- ► Sant (8 P)


text:
Panzoult
Panzoult es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Distincion en levant de L'Isla-Bouchard apertenenta a la familha de las Barjot del Sègle XVII a la Revolucion.
La glèisa èra possession de la abbaye de Marmoutier.
Seigneurie relevant de L'Île-Bouchard appartenant à la famille des Barjot du Sègle XVII à la Révolution.
La glèisa était possession de l'abbaye de Marmoutier.


text:
Tèrras Australas e Antarticas Francesas
Lo territòri de las Tèrras Australas e Antarticas Francesas, correntament apelat « TAAF », constituís dempuèi la lei del 6 d'agost de 1955, un territòri d'otramar de França.
A sa creacion èra compausat de quatre districtes : tres subantartics e insulars al sud de l'ocean Indian : Kerguelen, Crozet e illas de Saint Paul e Amsterdam e mai une porcion del continent antartic, la Tèrra d'Adelia.
L'aplicacion del Tractat sus l'Antartica, al qual França aderís, plaça çaquelà la Tèrra Adelia dins una situacion particulara. La sobeiranetat francesa, qu'es pas reconeguda per qualques Estats, es exercida d'un biais confòrme al Tractat. Lo Tractat fa pas que suspendre las reivindicacions territorialas francesas e l'exercici de la sobeiranetat exclusiva, tant qu'aqueste Tractat serà en vigor.
La lei n°2007-224 del 21 de febrièr de 2007 portant disposicions estatutàrias e institucionalas relativas a l'otramar ajusta un cinquen districte a las Tèrras Australas e Antarticas Francesas, lo tropical de las illas Escampilhadas (illa Tromelin, illa Euròpa, Bassas da India, illas Gloriosas e illa Juan de Nova).
Cap dels districtes a pas jamai possedit, en defòra de qualques brèvas temptativas de colonizacion, de populacion permanenta. França i assegura çaquelà una preséncia umana continua (logistica, scientifica o militara) gràcias a de personals relevats regularament.
Geografia[modificar | modificar la font]
Situacion[modificar | modificar la font]
- Illa Amsterdam - Illa Saint-Paul : 80 km
- Reünion - Illas Crozet : 2 860 km
- Reünion - Illa Amsterdam e Illa Saint-Paul : 2 880 km
- Reünion - Illas Kerguelen : 3 500 quilomètres.
- Illas Kerguelen - Illa Amsterdam e Illa Saint-Paul : 1 420 km
- Illas Kerguelen - Illas Crozet : 1 480 km
- Illas Kerguelen - Tèrra d'Adelia : 2 700 km
- Tasmania (Austràlia) - Tèrra d'Adelia : 2 700 km
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Las TAAF compòrtan pas cap de division d'òrdre comunal e son dirèctament administradas dempuèi Saint-Pierre, sus l'illa de La Reünion.
- ↑ Sens comptar los 432 000 km2 de la Tèrra d'Adelia concernits pel Tractat sus l'Antartica de 1959 que decidiguèt lo gèl de las revendicacions territorialas sus aqueste continent.
- ↑ Cap de populacion permanenta.


text:
1277
Aquesta pagina concernís l'an 1277 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Reiaume de Pagan[modificar | modificar la font]
Invasion dau reiaume per una armada mongòla. Narathihapati assaièt de la blocar a Ngasaunggyan onte sei fòrças foguèron esquichadas. Pasmens, en causa de sei pèrdas ò de la bleçadura de son generau, l'armada mongòla contunièt pas sa campanha e se retirèt fins a una ofensiva novèla en 1283.
Comtat de Trípol[modificar | modificar la font]
Arribada de Boemond VII de Trípol a Trípol. Adoptèt rapidament divèrsei mesuras per assegurar la proteccion de sei frontieras ambé la signatura d'una trèva ambé lei Mamelocs dau sultan Qalàwun e la conclusion d'un acòrd ambé lei marchands venecians. Puei, acomencèt còntra leis adversaris d'aqueleis acòrds que gropavan l'Òrdre dau Temple e l'Ostau de Gibelet qu'èra liat ai marchands genoès. Lei bastiments de l'Òrdre situats a Trípol foguèron cremats mai lei Templiers repostèron ambé la destruccion dau castèu de Botron e una ataca còntra Nephin. Puei, leis Templiers foguèron venceires d'una batalha a Gibelet e Boemond VII deguèt acceptar una trèva.


text:
Castèl d'Aguilar
Lo castèl d'Aguilar es un castèl "dit catar" situat a l'èst de Tuissan, dins le departament d'Aude. Es un castèl del sègle XII que la construccion contunhèt pendent los sègles XIII e XIV.
En 1020, lo castèl es ligat a aquel de Tèrmes e apartenguèt als senhors de Tèrmes. Lo castèl barra lo pòrt de l'Extrèma, la val du Verdoble e lo Vingrau.
Es classat monument istoric.
Istoric[modificar | modificar la font]
L'epòca de la fortificacion del puèg d'Aguilar es desconeguda. Data d'abans lo sègle XI quand lo castèl venguèt la proprietat dels comtes de Tèrmes, vassals dels comtes de Carcassona. En 1246, aprèp la Crosada dels Albigeses, lo castèl foguèt annexat al domeni de França. Quilhat sus un bauç a 296 mètres de naut, lo castelar aquerit per Loís IX de França en 1262 constituissiá un punt de gaita e de defensa estrategic entre Lengadòc miègjornal e Aragon. En 1525, lo castèl es conquistat per Carles Quint e foguèt ocupat pels Espanhòls en 1543. Una garnison reiala francesa ocupèt los luòcs fins a la signatura del Tractat dels Pirenèus. Lo castèl alara se roïnèt pauc a pauc.
Es un dels "Cinc filhs de Carcassona" amb los castèls de Querbús, Puèglaurenç, Tèrmes e Pèirapertusa, totes situats al suc de puèges rocoses "imprenables".
Descripcion[modificar | modificar la font]
Lo castèl es situat sul puèg de 96 mètres de naut en dessus la plana de Tuissan. Es compausat de dos barris separats per de liças. Los bestiments massat al centre de la segonda cencha son gareben totes demolits. La primièra cencha es compausada de sièis torres mièg circularas. Al centre, i aviá una torre donjon rectangulara, un còs pricipal e una sèrva d'aiga.


text:
Charlotte Angas Scott
Charlotte Angas Scott (Lincoln, Anglatèrra, 1858-Cambridge, Anglatèrra, 1931) qu'estó la purmèra matematiciana qui ensenhè a l'universitat femenina de Bryn Mawr aus Estats Units, la sola facultat de Pensilvània qui aufriva ensenhament gratuit a las hemnas; d'aquera manèra qu'ajudè un sarròt de gojatas ad accedir au mon matematic. Qu'estó ua pedagoga celèbra ; las dètz purmèras hemnas qui estón admesas dens la Societat Matematica d'America qu'èran estadas las soas disciplas. Ua de las soas òbras mei arremarcadas qu'ei Geometria plana cartesiana: Analisi de las conicas.


text:
Alain Vidalies
Alain Vidalies, (17 de març de 1951 a Granada d'Ador), es un òme politic francés. Es dempuèi lo 16 de mai de 2012 ministre delegat encargat de las Relacions amb lo Parlament dins lo govèrn de Jean-Marc Ayrault.
Aprèp sos étudis de drech a Pau e Bordèu, Alain Vidalies venguèt avocat, especializat dins lo drech del trabalh. Son engatjament politic comencèt pendent sos ans a la Facultat de Pau qu'anima lo collectiu dels estudiants socialistas.
1979: vicepresident del conselh general a l'accion sociala,
1988: deputat de la primièra circonscripcion de las Lanas
1èr adjunt al cònsol del Mont pendent 13 ans.
A l'Assemblada Nacionala, membre de la comission de las Leis (melhorament de las condicions de trabalh dels salariats).
Raportaire de leis socialas importantas.
1997: Reelegit s'engatgèt dins lo debat sur las 35 oras e drech de la familha.
Raportaire de la mission sur l'esclavatge modèrne.
2002 e 2007: Reelegit deputat, ten sesilha al Burèu Nacional del Partit socialista.
16 de mai de 2012: ministre delegat encargat de las relacions amb lo Parlament prèp de Primièr ministre del govèrn Jean-Marc Ayrault


text:
Custines
Custines es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge se tròba al confluisson de la Meurthe e de la Moselle, trucada « cara de lunfèrn ».
Le village se trouve au confluent de la Meurthe et de la Moselle, appelé « gueule d'enfer ».
Istòria[modificar | modificar la font]
Preséncias gallo-romaine e mérovingienne.
Al confluisson de la Moselle e de la Meurthe , la vila se truca Condé d'après la raïtz celtique « condatum », confluisson, o Condé-sus-Moselle, fins en 1719.
Aperten al comte de Custine, lo governador de Nancy, e lo pòrti de Lorraine [[Léopold Ier de Lorraine|Léopold Sègle I de Lorraine]] la rebateja alavetz de lo sieu nom[1].
A la Revolucion francesa, la vila es reputacion Pòrt-sus-Moselle. Cap a 1800 se tòrna al nom Custines #qu'una s se li es enganchat a el jos la pluma de la oficiar civila.
Présences gallo-romaine et mérovingienne.
Au confluent de la Moselle et de la Meurthe , la ville s’appelle Condé d'après la racine celtique « condatum », confluent, ou Condé-sur-Moselle, jusqu’en 1719.
Elle appartient au comte de Custine, le gouverneur de Nancy, et le duc de Lorraine [[Léopold Ier de Lorraine|Léopold Sègle I de Lorraine]] la rebaptise alors de son nom[2].
À la Révolution française, la ville est renommée Port-sur-Moselle. Vers 1800 on revient au nom Custines auquel un s s'est accroché sous la plume de l'officier civil.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Michel Jacquot, « Custines », La Granda Guèrra en Lorraine.
- ↑ Michel Jacquot, « Custines », La Grande Guerre en Lorraine.


text:
193
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 193 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman[modificar | modificar la font]
Annada de crisi e de guèrra civila dins l'Empèri Roman après l'assassinat de Commòde a la fin de 192. De'n premier, Pertinax i succediguèt lo 1èr de genier ambé lo sostèn de la garda pretoriana e dau Senat mai foguèt assassinat per lei pretorians tre lo 28 de març en causa de sa politica economica e de sa disciplina dura. Didius Julianus i succediguèt gràcias a una prima fòrça importanta promesa ai soudats de la garda pretoriana que menacèron lo Senat per permetre sa designacion. Pasmens, aquò foguèt considerat coma fòrça vergonhós per lei populacions romanas e doas revòutas militaras se debanèron dins lei legions occidentalas (Septimi Sever e Clodius Albinus) e orientalas (Pescennius Niger). Lo premier capitèt de conquistar Roma e i executèt Didius Julianus. Nomat oficialament emperaire, donèt lo títol de Cesar a Pescennius Niger mai la guèrra entre lei dos generaus contunièt.


text:
Eva Perón
Eva Duarte de Perón (nascuda a Los Toldos lo 7 de mai de 1919 - mòrta a Buenos Aires lo 26 de julhet de 1952), coneguda per son escais d'Evita Perón, foguèt la femna de Juan Domingo Perón, militar e president d'Argentina de 1946 a 1955 e tanben de 1973 a 1974. Es un dels personatges mai celèbres de l'istòria argentina.
Biografia[modificar | modificar la font]
Lo lòc de neishença d'Evita (vaduda Eva Ibarguren) qu'ei un enigma. Un document faus establit per era quan esposè lo generau Perón que mentau Junín lo 7 de mai de 1922. Que s'a credut longtemps qu'èra en vertat a Los Toldos en 1919 d'estar lo lòc on e pravè dab la soa familha. En vertat, çò qui sabem qu'ei que lo son pair qu'èra un proprietari de tèrras qui avèva ua vita dobla dab ua familha oficiau dab la soa molhèr e mainatges non arreconeguts dab la mair d'Evita, Juana Ibarguren. Per aquesta rason, la mainada que seré dilhèu vaduda dens la proprietat pairau La Unión. Ua auta ipotèsi que mentau la quita ciutat de Junín on la mair e seré dilhèu anada entà i arrecéber assisténcia medicau.
Mainada, Evita qu'avó de sofrir mantuns abaishaments per'mor d'estar ua hilha naturau. Lo son pair non arreconegó pas cap deus sons hilhs dab Juana Ibargurene e que viscón dab chic de mejans financièrs. Qu'èra un proprietari d'origina basca francesa, politician conservator e chic onèste. A la soa mort, la familha d'Evita qu'avó d'abandonar lo camps on vivèvan entà installà's a Los Toldos on totòm la sabèva "hilha naturau". Durant la soa carrièra politica, que's pelegè contra aquesta mena de discriminacion.
Durant la soa infància pauc gaujosa qu'aimè hèra lo cinèma e las recitacions e que comencè a aver saunèis de har l'actriça un dia.
Arron, la familha que's mudè a la ciutat de Junín on Juana Ibarguren avó ua pension. Un ser, lo cantaire Agustín Magaldi que s'i ostalè e Eva que's las virè entà'u convéncer de l'ajudar a anar a Buenos Aires entà realizar aqueth saunei.
Las purmèras annadas que hon mauaisidas e Evita non s'i escadè pas brica au cinèma. que patí la hami e lo praubèr. Qu'avó quitament de har fotografias leugerament eroticas (per aquestas tempsadas). Lo son succès qu'arribè a la ràdio on fin finau e aquesó ua certa notorietat e un poder d'influéncia qui la dè lo parat de tornar au cinèma, aqueste còp per la grana pòrta (en poder, enter autes causas procurar celluloïde, qui dens las annadas 40 e èra hèra rar). Aquesta situacion que generè rivalitats, la mei famosa dab l'actriça Libertad Lamarquè qui anè dinc a exilià's au Mexic.
En 1944 un terratrem que segotí la ciutat de San Juan (capitau de la província de San Juan). A l'escadença de l'espectacle de solidaritat au Luna Parcque rescontrè lo generau Juan Domingo Perón en plena pujada de cap au poder e qu'anava esposar.
En 1945 Perón que ho arrestat e detiengut dens l'Isla Martín García ; qu'èra quitament prèst a abandonar tot espèr de carrièra politica e a se retirar de la vita publica ; totun, los sons partisans que mobilizèn las massas e qu'obliguèn lo govèrn a'u liberar lo 17 d'octobre de 1944. Arron, que's bastí la legenda d'ua Evita qui aurè mobilizadas las massas era medisha, mes aquò qu'ei faus puish qu'en aqueras temporas Evita n'avèva pas cap pes politic.
Qu'aproheitè totun de la pujada politica deu son marit, vadut president, entà préner la soa revancha sus l'oligarquia. Com purmèra dauna que devèva presidir la Sociedad de Beneficiencia (la Societat de Benhasença) qui èra ua associacion de hemnas de l'oligarquia qui's divertivan dab lo pretèxte de recoltar moneda entaus praubes. Non volèvan pas d'Eva Perón (hilha naturau, vaduda prauba, a la campanha, actriça e peronista) mes fin finau e cap d'ua longa procedura que se l'avón d'acceptar. Qu'èra la debuta d'ua competicion enter era e las daunas de l'oligaquia.
Dens aqueste combat, shens non pas desbrembar d'on e vieneva, que's pelegè entaus praubes entaus mainatges e entà las joenas mair solas. Los mejans emplegats n'èran pas tostemps legaus (qu'empleguè mantuns biais d'intimidacion suber los qui podèvan pagar) e shens cap de comptabilitat mes que balhava era medisha e directament l'ajuda aus praubes en bèth los arrecéber particularment o en tot distribuir presents aus mainatges. Au contra de la Sociedad de Beneficiencia lo pretzhèit b'èra pas de donar causas de pauc valor aus praubes mes au contre de'us tornar la dignitat (en bèth auherir, per exemple a ua mainada o a ua hemna prauba lo vestit qui n'avèva pas entà har la purmèra comunion o lo maridatge). Aqueste contacte e aquesta atencion dirècta de cap aus quaus e consacrava dias sancèrs que la dèn ua popularitat de las granas e massiva. Qu'e atau qui vadó Evita e los qui aperava afectuosament los sons descamisados (los "shens camisa").
En 1947 que he ua virada en Euròpa. Que ho arrebuda peu president Auriol e peu Papa Pi XII ; en Soïssa l'oligarquia argentina qu'empleguè la soa influéncia entà qui la vesita oficiau no hossi pas ua escaduda ; en Anglatèrra la reina que's las virè entà non la pas arrecéber, donc Evita n'i anè pas ; fin finau la consecracion qu'arribè dab lo viatge en Espanha on ho arrecebuda com ua reina per'mor lo dictator Francisco Franco insollat qu'avèva hèra besonh de l'ajuda d'Argentina.
A maugrat d'aquesta miei escaduda, Evita au son retorn en Argentina que ho arrecebuda per ua horrera entosiasta de descamisados.
La popularitat d'Evita que sostienè la deu regim peronista. Totun, dens l'entoratge politic de Perón, aquesta popularitat b'èra pas tan grana. En tan que moviment populista, lo peronisme qu'amassava sensibilitats e interès politics hèra desparièrs e tots b'èran pas virats de cap aus interès deus praubes dehenuts per Evita.
A l'escadença de las eleccions de 1951 e de la Convencion peronista, las massas de militants peronistas qu'esperavan la formula Perón com president e Evita com vicepresidenta. Au balcon quan lo pòble ac demandava en cridant, Evita que domandé au son marit çò qui calèva arrespóner ; aqueste que digó alavetz digas que òc mes shens non pas ac díser. Evita qu'empleguè ua formula ambigüosa e que declarè au micro Que harèi com ac digui lo generau.. Fin finau non ho pas causida com vicepresidenta. Que's morí chic de temps arron d'un càncer de l'utèrus e au cap d'ua longa agonia.
Chic arron, lo son hrair, Juan, qu'èra trobat mort (oficiaument suicidat).
Necrografia[modificar | modificar la font]
A la soa mort, lo còs d'Eva Perón que ho momificat peu doctor Pedro Aras. Lo regim peronista qu'organizè obsèquias nacionaus. Las massas qu'arrecontín de cap a Buenos Aires entà demorar òras e quitament diadas entà la poder véder un darrèr còp (tan per tan quauques segondas). Arron, que ho hicat au som de la tor de la CGT per demorar la bastida d'un mausolèu pas jamei entamenat. En 1955, un còp d'Estat aperat Revolución Libertadora que capvirè lo generau Perón. Lo navèth president, lo generau Aramburu, que volèva har desaparéisher lo còp mes shens non pas los destrúser per'mor de las soas conviccions catolicas. Que'u he estujar per l'armada. Totun, hens sengle estujau, candelas alucadas qu'apareishén ; que hon interpretadas per l'armada com signes que l'oposicion peronista armada d'esquèrra e sabèva on e demorava lo còs de la soa madona. Un militar que ho encargat de l'escóner en çò son ; fatigat e en plena paur paranoiaca qu'aucidè la soa molhèr prenhada un còp qu'aquesta e tornava a casa en la bèth préner per un terrorista. Aramburu que decidí d'estujar aqueste còs a l'estrangièr dab un faus nom e en tot mandar mantuns atahuts enter pèrder las pistas.
Non voló quitament pas saber eth medish on èra anat fin finau ; que ho lo generau d'origina bearnesa Alejandro Agustín Lanusse qui s'encargué de l'operacion. Per aquesta rason, quan mantuas annadas arron, Aramburu e hore près, torturat e executat per la guerrilla, non podó pas conh.essar on e demorava lo còs qu'avèva estujat. En vertat qu'èra sepelit a Milan hens lo cemitèri deu Verano devath lo nom de María Maggi.
Un còp vadut president e prèst a tornar la democracia (e donc lo poder au generau Perón), Lanusse que s'encarguè de l'operacion invèrsa : tornar lo còs au generau Perón alavetz en exili a Madrid hens lo quartièr de Puerta de Hierro. Aquò que ho hèit en 1971. Dab lo son retorn au poder, aqueste que he tornar en Argentina lo còs de la soa dusau molhèr en que la he sepelir au cemitèri de La Recoleta (paradoxaument lo cemitèri de l'oligarquia qui tant avèva combatuda).


text:
Saint-Ouen-des-Besaces
Saint-Ouen-des-Besaces es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat, situada en lo Calvados, es limitrophe del departament de la Manja, al nòrd del Bocage virois. Lo sieu bourg es Modèl:A Unitat al nòrd de Sant-Martin-de detlos-Besaces.
Lo ponch en culminant (301 m) se situa al sud-es, près del luòc-dich las Fieffes, en limit de Sant-Martin-de detlos-Besaces, sus la pendenta #que pòrta a la quòta 308, un primièr objectiu del operacion Bluecoat. Lo ponch mai bas (120 m) correspond a la sortida de la Drôme del territòri, al nòrd. La municipalitat es bocagère.
La commune, située dans le Calvados, est limitrophe du département de la Manche, au nord du Bocage virois. Son bourg est à 1 km au nord de Saint-Martin-des-Besaces.
Le point culminant (301 m) se situe au sud-est, près du lieu-dit les Fieffes, en limite de Saint-Martin-des-Besaces, sur la pente qui mène à la cote 308, un premier objectif de l'opération Bluecoat. Le point le plus bas (120 m) correspond à la sortie de la Drôme du territoire, au nord. La commune est bocagère.


text:
La Bastida (Lauragués)
La Bastida (en francés Labastide-Beauvoir) es una comuna lengadociana de Lauragués situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Bastida de l'airal urban de Tolosa situada en Lauragués, a 24 km al sud-èst de Tolosa
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personas ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
- Jean Baptiste Louis Apollonie Séraphin Clair Joseph de Villèle, òme politic francés, Primièr ministre entre 1821 e 1828
- Josselin Gruvel, poèta (1834-1898)
- Jérôme Cazalbou
Espòrts[modificar | modificar la font]
Club de rugbi de XV.


text:
Ajuda:Esbòs
Cas d'esbòs[modificar | modificar la font]
Un esbòs pòt èsser :
- un article mai o mens cort que balha una primièra definicion succinta en esperant que serà melhorat per d'autres contributors, que pòt pas èsser considerat coma un article acabat;
- un article que cobrís pas pro lo subjècte;
- un article desequilibrat, per exemple desvolopat sus un aspècte fòrça particular, o tròp impermeable al profan;
Los articles considerats coma d'esbòsses son senhalats gràcias a de bendèls en naut de las paginas, obtenguts en plaçant de modèls que pòdon èsser especifics al domeni de l'article. La lista de las categorias d'esbòsses e de modèls se tròba sus la pagina : Wikipèdia:Categorias d'esbòsses.
Una lista d'esbòsses de completar es disponibla sus aquesta pagina.
Utilitats d'un esbòs[modificar | modificar la font]
Lo bendèl {{esbòs}} permet
- d'atirar l'atencion dels contributors disponibles sus certans articles, per l'intermediari de la pagina Categoria:Wikipèdia: esbòs, afin de los completar ;
- d'avertir los utilizaires que l'article es considerat coma incomplet, afin que per exemple los visitors ocasionals pòscan pas tirar de conclusion erronèa sus la qualitat dels articles de Wikipèdia a causa d'un article incomplet ;
- de conéisser la part d'articles considerats coma corrèctes e presentables sens restriccion, o la lista exaustiva de totas las paginas designadas coma « esbòs » aicí.


text:
Estat de Buenos Aires
L'Estat de Buenos Aires que ho constituit per la separacion de la Província de Buenos Aires de la Confederacion Argentina après lo son refús de signar la constitucion federau de 1853 per'mor de las soas posicions unitàrias. L'Estat de Buenos Aires que s'acabè en teoria arron la soa des.hèita de la batalha de Cepeda e la soa reïntegracion de jure dehens la Confederacion mes, fin finau, que s'acabè dab la soa victòria de la batalha de Pavón arron la quau e tornè integrar la Confederacion e tot la dominar.


text:
Legum
Un legum es al sens estricte una ortalha que d'unas partidas son comestiblas. Dins son sens culinari, lo mot legum designa tota partida comestibla d'un vivent non animal siá vegetal, campairòl, o protista (qualques algas), que siá pas sucrada al gost. S'inclutz tanben jos aqueste nom las plantas que nos provesisson los condiments e las èrbas finas. Per oposicion, las particas comestiblas de gost mai doç son dins lo sens culinari de fruches.
En botanica, legum designa la gossa, fruch especific de las leguminosas.


text:
Gabriel Ièr de Montgomery
Gabriel Ièr de Montgomery que ho un gentiu francés qui gavidè la guarda Escocesa e qui herí mortaument lo rei Enric II de França durant ua josta. Absot per aqueste abans que's moresse mes disgraciat, que's retirè en çò son en se bèth concvertir au protestantisme.
Que serví donc militarament en gavidant las òsts deu camp protestant durant la purmera guerra de religion ; enter autas consas que lhevè lo sièti de Navarrencs en obligant l'armada francesa de Terride a se retirar. Que ho tanben responsable deu massacre de catolics a Ortès.
Que combató au costat deu princi de Condé durant la batalha de Jarnac e qu'escapè au massacre de Sant Bertomiu.
Hèit presoèr en Normandia peu generau de Matignon, que ho executat a París sus la plaça de Grèva.


text:
Magny-lès-Jussey
Magny-lès-Jussey es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Magny-lès-Jussey Es un pichon vilatge #que se situa n'Anautita-Saône a una desena de quilomètres del bourg de Jussey.
Del bas del vilatge se percep lo Chène Béni #qu'en qualques ans i aurà sièis sègles. Dempuèi pauc un pichon musèu a #èsser dobèrt per Mr Froidurot dins un pichon ostal anciana. Lo pòble per celebrava endavant la fèsta de la gaufre.
Magny-lès-Jussey est un petit village qui se situe en Haute-Saône à une dizaine de kilomètres du bourg de Jussey.
Du bas du village on aperçoit le Chène Béni qui dans quelques années aura six siècles. Depuis peu un petit musée a été ouvert par Mr Froidurot dans une petite maison ancienne. Le village auparavant fêtait la fête de la gaufre.


text:
Rif
Lo Rif (en arabi, الريف; en tamazight , Arif) es una region montanhosa del nòrd de Marròc, sus la còsta de la Mar Mediterranèa, entre las vilas de Tetoan e Nador. Èra una de las cinc divisions administrativas del Protectorat Espanhòl a Marròc, amb per capitala Vila Sanjurjo.
Es una region tradicionalament isolada e desfavorizada. Los abitants son berbèrs, e la lenga mairala de la mai granda partida de la populacion es lo rifenc o tarifit, e mai que la majoritat parle tanben l’arabi (oficial), lo francés e lo castelhan coma principalas lengas estrangièras.
Somari
Descripcion[modificar | modificar la font]
Las montanhas del Rif son impressionantas prèp de la Mediterranèa fins a Tetoan e contrastant amb los puèges e colors doces, a l'entorn de Tanger lo païsatge ven abrupte. Los dos sucs mai nauts son lo Jebel Tidirhine (2 456 m) e lo Jebel Bouhalla (2 170 m).
A l'èst, las cimas de calcari son cobèrtas d'arbres e dins la seccion centrala del Rif, las alzinaa butan pas que de boscs de cèdres e plantacions de quif a Ketama. Aquí se tòba lo Tiguidin, una montanha que la cima pòt se cobrir de nèu. Après, las montanhas son mai rojas e lo terren es nud o cobèrt d'èrm a l'entorn d’Alhucemas. Dempuèi aquí fins a Uchda (situada al sud d'una fertila plana costièra, en la frontièra amb Argeria) lo terren es plen de rivatèls e de rius secs, los "oèd". Las plajas de la còsta del Rif, al pé de las montanhas, son de las melhora de Marròc, e constituisson un atrach toristic amb dels melhors restaurants de peis de Marròc. Las montanhas del Rif albergan una susespècia pròpia d’Abelha de mèl nomenada Apis mellifera major, amb que los marrocans practican l’apicultura.
Influéncia espanhòla[modificar | modificar la font]
Lo Rif es una zona d'influéncia espanhòla dempuèi de sègles, perque fòça musulmans escapat d’Espanha pendent lo reialme dels Reis Catolics s'installèron aquí e dempuèi de 1912 fins a 1956 èra una partida del Protectorat Espanhòl de Marròc. Atal se pòt observar l'estil andalós en fòrça dels seus edificis, se parla castelhan e i a d'influéncias gastronomicas com la moleta o la paella. Pasmens, las tribús del Rif se sotmetèron pas longtemps als espanhòls. La rebellion del Rif, dirigida per Abd el-Krim en 1921 que provoquèt la batalha d'Annual e que ganhèt fin finala Espanha amb l'ajuda de França (jol comandament del futur president de l'Estat Francés, lo general Petain), constituissent lo primièr acte de revindicacions nacionalistas de Marròc. Donèt luòc a una efemèra independéncia del territòri, la Republica del Rif.
Mas, lo Rif foguèt exclusit de la vida politica del Marròc independent, e en 1958 se produguèt una rebellion contra las tropas de l'armada que s'acabèt amb prèp 8000 victimas rifencas.
Rifencs[modificar | modificar la font]
Los "rifencs" son las tribús del Rif central a l'entorn de Ketama. Los J´bala, tribús de parla arabi mai que berbèr, vivián al tèrme occidental del Rif, prèp de Tetoan. Pasmens, la denominacion de rifenca se refererís als abitants de tota la zona muntanhosa del nòrd de Marròc. Los europèus quan visitan el Rif, son surpreses per l'aspècte físic dels abitants. Degut al fach qu'una fòrça presentan un aspècte nòrdic. Amb individús de pèl clara, uèlhs blaus, grises o verds...e de pèl saura o rossa, las meteissas caracteristicas de regions europèas coma Extremadura, Bascoat o Sicília.
Quif en el Rif[modificar | modificar la font]
La cultura, venta, usatge e transpòrt d'Ashish, o quif coma nomenan los vilatgencs la planta (Cannabis sativa), es illegal al Marròc. Pasmens se fuma dubèrtament dins tot lo Marròc e las plantacions dins los camps a l'entorn de Ketama son clarament visibles dempuèi la carretèra. L’Alcoran, que clarament enebís l'alcoòl, es ambigú al subjècte del quif. Lo vin es tabò perque banda, mas lo quif seriá pas enebit pel Profèta precisament perque banda pas, es inibitor
Economia[modificar | modificar la font]
En acòrdi amb los esfòrces internacionals, lo Govèrn marrocan elimina progressivament la cultura del quif. En realitat lo Govèrn no presta gaire atencion a la zona e atal aquela industria consèrva una importància economica vitala. Malgrat las plantacions illegalas de quif, la contrabanda amb Ceuta e Melilla, la creacion d'una nòva usina d'acièr en Nador e lo desvolupament d'una industria turistica, aquela zona demòra economicament flaca.


text:
Illas Britanicas
Las illas Britanicas (en anglés British Isles, en galés Ynysoedd Prydain, en irlandés Oileáin Iarthair Eorpa[1], en manx Ellanyn Goaldagh, en escocés Eileanan Breatannach) son un archipèla important del nòrd-oèst d'Euròpa que compren las illas seguentas:
- l'illa d'Irlanda, la segonda de l'archipèla, dividida entre l'estat d'Irlanda e l'estat del Reialme Unit (Irlanda del Nòrd).
- l'illa de Grand Bretanha, la mai granda de l'archipèla, possedida tota per l'estat del Reialme Unit. Aquela illa compren en particular las nacions istoricas d'Anglatèrra, Cornoalha, Escòcia e del País de Galas.
- l'illa de Man, possession del Reialme Unit
- divèrsas illas pichonas e estrechament religadas a l'illa de Grand Bretanha e apertenent tanben al Reialme Unit, coma
- Wight (en Anglatèrra);
- las illas Ebridas, las illas Shetland e las illas Orcadas (en Escòcia);
- Anglesey (al País de Galas);
- las illas Scilly (en Cornoalha), etc.
Las illas Normandas, pròchas de França, s'intègran pas gaire, geograficament, a las illas Britanicas, pasmens son una possession del Reialme Unit e de còps d'unes que i a las considèran coma una part de las illas Britanicas.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ "illas d'Euròpa Occidentala".


text:
Myomorpha
Lo sosòrdre dels miomòrfes (Myomorpha) compren quasi lo quart de totas las espècias de mamifèrs. S’agís sustot de rosegaires que se semblan a la mirga, inclusas las gerbilhas, los rats, las mirgas e los campanhòls. Se los recampa en foncion de l'estructura de las gautas e de l'estructura de las molaras : lors dos muscles masseter medial e lateral son desplaçats cap a l'abans, los rendent aptes a rosegar. Lo muscle masseter medial passa per la soca de l'uèlh, una situacion unica demest los mamifèrs.
La màger part dels miomòrfe aparten a la familha dels Muridae. Las familhas d'aqueste sosòrdre son :
- familha Dipodidae G. Fischer, 1817
- familha Geomyidae Bonaparte, 1845
- familha Heteromyidae Gray, 1868
- familha Muridae Illiger, 1815
- familha Myoxidae Gray, 1821
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia ITIS : TSN 180273 Myomorpha Brandt, 1855 (en)
- Referéncia NCBI : Sciurognathi (en)


text:
Stanley Kubrick
Stanley Kubrick (nascut a Nòva York, USA, e defuntat a Harpenden, Anglatèrra, 1928-1999) foguèt un cineasta (realizator, scenarista, director de la fotografia,productor) american.
Trabalhèt fòrça en Grand Bretanha e sos filmes mai coneguts son: Spartacus ...Espartac (1960) (4 Oscars), 2001, una odissèa de l'espaci (1968) (1 Oscar), A clockwork orange ...Irange mecanic (1971), Barry Lyndon (1975) (4 Oscars), e autres.
Somari
- 1 La Vida
- 2 L'Òbra cinematografica
- 3 Los Caps d'òbra
- 4 Resson critic
- 5 Citacions
- 6 Prèmis e guerdons
- 7 Filmografia
- 8 Bibliografia
- 9 Vejatz tanben
- 10 Ligams extèrnes
- 11 Ligams videografics
- 12 Nòtas e referéncias
La Vida[modificar | modificar la font]
Primièrs ans[modificar | modificar la font]
Stanley Kubrick nasquèt lo 26 de Julh, de 1928, dins lo quartièr de Bronx, a Nòva York, primièr dels dos mainatges de Jacques (Jacob) Leonard Kubrick (1901–85) e de sa molher Sadie Gertrude (nascuda Perveler; 1903–85), que ambedós èran josieus. Sa sòrre, Barbara Mary Kubrick, nasquèt en 1934. Jacques Kubrick, que sos parents e grands paternal èran d'origina polonesa, austriaca, e romanesa, èra doctor. Quand aviá dotze ans, son paire li crompèt un jòc d'escacs. Aquò vendrà una passion per el que se retròba dins mantunas scènas de sos filmes. Kubrick expliquèt l'interès dels escacs per el dins aqueles tèrmes: "Se los escacs an pas de relacion amb lo fach de far de filmes, es quicòm que vos ajuda a desvolopar paciéncia e disciplina per causir entre diferentas alternativas a un moment ont una decision impulsiva semblariá pus aisida." Quand aviá tretze ans, lo paire li crompèt un aparelh de fòto Graflex, provocant aital una fascinacion per la fotografia. Adolescent, Kubrick s'interessèt al jazz, e aguèt brevament ibèa de venir bateire. Decebut que Stanley capitèsse pas sos estudis lo paire l'encoratgèt a legir a l'ostal mentre que li permetiá tanben de s'interessar seriosament a la fotografia. En abrial de 1945, a l'atge de 16 ans, capitèt de vendre a la revista Look una fotografia d'un vendeire de jornals plorant après la mòrt de Franklin D. Roosevelt, que prenguèt mentre que se rendía al licèu. La cap redactritz l'engatgèt coma fotograf independent, " per pietat" çò diguèt mai tard. Stanley Kubrick i trabalhèt durant quatre ans e i aprenguèt las basas del mestièr, la composicion d'un imatge, los esclairatges, l'usatge dels exteriors e l'art de sasir lo movement[1]. Puslèu perfeccionista, li arriba de prene mai de cent vistas per realizar una sola fòto[2]. Grand amator de bòxa, son primièr reportatge titolat Prizefighter (Lo Professional) conta una jornada de la vida del boxaire Walter Cartier. Aquel trabalh serà a l'origina de son primièr filme : Day of the Fight.
En 1947, a l'atge de 18 ans, se maridèt amb una amiga se sa classa de la Taft High School, Toba Metz. S'installèron dins Greenwich Village dos ans pus tard[3].
L'Òbra cinematografica[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Los Caps d'òbra[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Resson critic[modificar | modificar la font]
resson critic als EUA[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
resson critic endacòm mai[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Citacions[modificar | modificar la font]
Prèmis e guerdons[modificar | modificar la font]
Filmografia[modificar | modificar la font]
Filmes de long metratge:
- 1953 : Fear and Desire ...Paur e Desir
- 1955 : Killer's Kiss ...Lo Poton del sicari
- 1956 : The Killing ...Lo Chaple
- 1957 : Paths of Glory ...Los Dralhòls de la glòria
- 1960 : Spartacus ...Espartac
- 1962 : Lolita - Grand Bretanha - USA
- 1964 : Dr Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb ...Doctor Folamor - GB - USA
- 1968 : 2001: A Space Odyssey ...2001, una odissèa de l'espaci - G B - USA
- 1971 : A clockwork orange ...Irange mecanica - GB - USA
- 1975 : Barry Lyndon - Grand Bretanha
- 1980 : The Shining ...Shining...
- 1987 : Full Metal Jacket
- 1999 : Eyes Wide Shut - GB - USA.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Modèl:Refinc
- ↑ Stanley Kubrick, Drames et Ombres, Photographies 1945-1950, Phaidon, 2005, (ISBN 978-0-7148-9481-2)
- ↑ Michel Ciment, Modèl:Op. cit. p. 34.


text:
Mont Faron
Lo Mont Faron es un dei Monts Tolonencs ; se tròba darrier lo centre de la vila de Tolon, Provença , e son autor maximum es de 584 m.
S'i pòt montar amb lo teleferic de Tolon dempuei aquesta ciutat.
Es a l'encòp un luòc de passejada (a pè o en bicicleta VTT), un luòc de practica de l'alpinisme e un luòc toristic amb son amirador subre la Rada de Tolon e tanben amb lo Memoriau dau Desbarcament en Provença e lo Zòo dau Mont Faron (qu'avans d'èstre virat vers lo torisme es mai que mai un luòc de reproduccion de ferum e de felins).
Galariá[modificar | modificar la font]
-
-
Pantèra dau zòo.
-
Canon alemand de la Segonda Guèrra Mondiala.
-


text:
Beinheim
Beinheim en alemannisch (Beinheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situada la longitud de la autoroute A35 entre Roppenheim e Seltz
Située le long de l'autoroute A35 entre Roppenheim et Seltz
Istòria[modificar | modificar la font]
- 884 : Beinheim aperten al abbaye de Honau.
- 1255 : Beinheim aperten al baron de Fleckenstein.
- 1404 : Lo baron de Fleckenstein vend Beinheim al margrave de Bade.
- 1497 : Lo margrave de Bade vend Beinheim al elector palatin.
- 1557 : L'elector palatin vend Beinheim al margrave de Bade #que conserva lo vilatge fins a la Revolucion francesa.
- 884 : Beinheim appartient à l'abbaye de Honau.
- 1255 : Beinheim appartient au baron de Fleckenstein.
- 1404 : Le baron de Fleckenstein vend Beinheim au margrave de Bade.
- 1497 : Le margrave de Bade vend Beinheim à l'électeur palatin.
- 1557 : L'électeur palatin vend Beinheim au margrave de Bade qui conserve le village jusqu'à la Révolution française.


text:
Usès
Usès (Uzès en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament de Gard e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Usès siaguèt lo centre d'un avescat tre lo sègle V e aqueste perdurèt entrò la Revolucion francesa. Siaguèt abolit definitivament en 1817. Lo 5 de genoièr de 1965, lo centre de la ciutat siaguèt declarat "sector sauvagardat", çò que permetèt d'entrepréner un trabalh de restauracion important e a l'encòp d'òbras considerablas d'urbanizacion. Aquelas transformacions valguèron a Usès la recepcion del títol de "Vila d’art e d'istòria" en novembre de 2008.
Administration[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- la Torre fenestrèla, un cloquièr cilindric qu'es lo darrièr vestigi de l'anciana catedrala romana de Sant Teodorit (que foguèt derrocada en 1563 pels protestants).
- lo Palais ducal
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Jean Racine, encara que l'escrivan francés siaguèssa pas del país, i demorèt quauque temps en çò d'un oncle. Dins sas Lettres d'Uzès comenta las dificultats qu'aguèt per compréner e se far compréner durant son sejorn dins lo país.


text:
Fontsòrbas
Fontsòrbas[1] es una comuna gascoa situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Anciana bastida de l'airal urban de Tolosa situada en Savés a 13 km al Nòrd-Oèst de Murèth.
Istòria[modificar | modificar la font]
- Al sègle XI lo comte Sanche 1èr d’Astarac balhèt als Cavalièrs de Sant Joan de Jerusalèm de tèrras de Fontsòrbas per i bastir una comandariá que son primièr comandor foguèt Fortonh de Nautafaga.
- Al sègle XIX la comuna prosperava amb una granda activitat agricòla; a la fin del sègle la filloxèra destruguèt lo vinhal e foguèt la fin de l’agricultura a Fontsòrbas e provocant l'exòde rural.
- Al sègle XX entre las doas guèrras la populacion atenguèt un minimum de 528 abitants.
- Aprèp 1945, pauc a pauc, los Tolosans tornan s’installar a Fontsòrbas fins a atenher 1100 abitants.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Fonts òrbas
Embessonatge[modificar | modificar la font]
- La Fatarella, 1994 Catalonha


text:
Ancourteville-sur-Héricourt
Ancourteville-sur-Héricourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna del país de Caux situada en lo costat de Ourville-en-Caux.
Commune du pays de Caux située dans le canton d'Ourville-en-Caux.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1997, de las scènas de la pellicula Lo Horsain de Philippe Venault amb Emmanuel Salinger an #èsser viradas dins la glèisa.
En 1997, des scènes du film Le Horsain de Philippe Venault avec Emmanuel Salinger ont été tournées dans l'église.


text:
Sant Laurenç de Var
Sant Laurenç de Var[1] (Saint-Laurent-du-Var en francés) es una comuna d'Occitània, en Provença, dins lo departament dei Aups Maritims.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo territòri communal de Sant-Laurent-de detlo-Var beneficia d'una situacion géographique excepcionala suls bòrds de la mar Mediterranèa, la longitud de la Badia dels Angels, près de Niça e a ieu-camin entre Bastons e Mónegue. Bastit a la desbocadura del Var (lo famós fleuve #que pas flueix pas en lo departament #que pòrta lo sieu nom), lo sieu pòrt de plaisance es lo un dels mai importants del littoral azuréen amb, en lo sieu prolongement, la passejada piétonne de las Ondadas Blavas e lo esplanade dels Goélands. Ciutat bastida entre mar e tucs, ela se étire cara a Niça la longitud del marge drech del Var, sus unitat|7|km {{}}. La municipalitat es egalament prèpa de la frontièra italiana e de las Alpes. De nombrós beguts e de trens desservent Sant-Laurent-de detlo-Var. La vila de Sant-Laurent-de detlo-Var fasiá partida de la comunitat urbana Niça Còsta de Azur. Pren la metròpoli Niça Còsta de Azur dempuèi la siá creacion lo 31 de decembre de 2011.
Le territoire communal de Sant Laurenç de Var bénéficie d’une situation géographique exceptionnelle sur les bords de la mer Méditerranée, le long de la Baie des Anges, à proximité de Nice et à mi-chemin entre Cannes et Monaco. Construit à l'embouchure du Var (le fameux fleuve qui ne coule pas dans le département qui porte son nom), son port de plaisance est l'un des plus importants du littoral azuréen avec, dans son prolongement, la promenade piétonne des Flots Bleus et l’esplanade des Goélands. Ville construite entre mer et collines, elle s'étire face à Nice le long de la rive droite du Var, sur 7 km. La commune est également proche de la frontière italienne et des Alpes. De nombreux bus et trains desservent Saint-Laurent-du-Var. La ville de Sant Laurenç de Var faisait partie de la communauté urbaine Nice Côte d'Azur. Elle rejoint la métropole Nice Côte d'Azur dès sa création le 31 décembre 2011.
Istòria[modificar | modificar la font]
L'origina de Sant-Laurent remonta a la creacion, a Modèl:La s-, d'un hospice destinat als viatgèrs meses jos la proteccion de Sant-Laurent. Lo vilatge s'es desvolopat a l'entorn del hospice e a l'activitat del gué sul Var : dels gueyeurs avián cargat de transporter, a esquinas d'òme, los viatgèrs sus l'autre marge del Var fins al bastiment d'un pont en 1792[2]. La majoritat del temps, los viatgèrs e los comerçants utilizavan çò bac, en permetent d'emportar cargas mai pesadas, dels veïculs e dels animals de bât o de #mólzer[3].
Abans 1860, Sant-Laurent-de detlo-Var èra la primièra bourgade de França en Provence, vila-frontièra istorica amb lo Comtat de Niça.
Vila modèrna, Sant-Laurent-de detlo-Var ne desbremba pas pas doncas las siás raïses #que fan la fierté de los sieus abitants. Lo testimoniatge çò de mès probant d'aquela pérennité del passat rèsta sens cap de dobte lo « Vièlh-Pòble », amb las siás carrièras pittoresques e la siá glèisa romane en datant de la Modèl:S-.
Luòc de transit e de passatge en comandant la traversada del Var, fleuve aupin particularament capritxós, Sant-Laurent-de detlo-Var a patit los azards d'aquela situacion géographique e estrategica singulara #qu'a prigondament marcat lo sieu destin.
Las inondacions, las invasions, las epidèmias (sustot la peste #que décima tota la populacion de Sant-Laurent-de detlo-Var), las guèrras an rythmé a la longitud dels sègles las estapas successivas de la formacion de Sant-Laurent-de detlo-Var.
L'origine de Saint-Laurent remonte à la création, au Modèl:S-, d'un hospice destiné aux voyageurs placé sous la protection de Saint-Laurent. Le village s'est développé autour de l'hospice et à l'activité du gué sur le Var : des gueyeurs étaient chargés de transporter, à dos d'homme, les voyageurs sur l'autre rive du Var jusqu'à la construction d'un pont en 1792[4]. La plupart du temps, les voyageurs et les commerçants utilisaient le bac, permettant d’emporter des charges plus lourdes, des véhicules et des animaux de bât ou de trait[3].
Avant 1860, Sant Laurenç de Var était la première bourgade de France en Provence, ville-frontière historique avec le Comté de Nice.
Cité moderne, Sant Laurenç de Var n'en oublie pas pour autant ses racines qui font la fierté de ses habitants. Le témoignage le plus probant de cette pérennité du passé reste sans aucun doute le « Vieux-Village », avec ses rues pittoresques et son église romane datant du Modèl:S-.
Lieu de transit et de passage commandant la traversée du Var, fleuve alpin particulièrement capricieux, Sant Laurenç de Var a subi les aléas de cette situation géographique et stratégique singulière qui a profondément marqué son destin.
Les inondations, les invasions, les épidémies (notamment la peste qui décima toute la population de Saint-Laurent-du-Var), les guerres ont rythmé au long des siècles les étapes successives de la formation de Saint-Laurent-du-Var.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Comunas dei Aups Maritims - Sit de Laurenç Revest
- ↑ Gallica - Anonyme. [Lo viatgèr francés (francés). 1765-1795]Lo viatgèr françois, o La coneissença de la ancià e del nòu mond. 1765.
- ↑ 3,0 3,1 Lucien Stouff, « Pòrts, rotas e fièras de la XIIIen a la XVen sègle », mapa 12 e comentari in Baratier, Duby & Hildesheimer, op. cit.
- ↑ Gallica - Anonyme. [Le voyageur français (français). 1765-1795]Le voyageur françois, ou La connaissance de l'ancien et du nouveau monde. 1765.


text:
Energia
En fisica, era energia ei ua quantitat escalar contenguda en quinsevolh sistèma fisic. Era energia d'un sistèma fisic tanben ei era sua capacitat entà realizar un trabalh. En Sistèma Internacionau, se mesure en joules.
Quinsevolh causa qu'estongue en tot trabalhar està a en tot gastar energia. Per açò, quinsevolh causa qu'estongue en disposicion a trabalhar possedís energia. Quan eth trabalh se realize i a ua transferéncia d'energia, parièra qu'eth subjècte pèrd energia. En realitat, era energia càmbie cap a un aute objècte, sus eth quau se realize eth trabalh.


text:
Bessie Smith
Elizabeth "Bessie" Smith (1894-1937) foguèt la pus populara cantaira nòrd-americana de jazz e blues dels ans 1920 e 30[1]. Sa estil de cant a influençat Janis Joplin e Norah Jones.
Estil[modificar | modificar la font]
Aviá una votz tipicament negra, expressiva e metiá tala delicadesa e art en l'interpretacion dels blues que manteniá ne suspenes l'ànim del public en lo fasent rire o plorar. La siá extraordinària mímica, amb la que s'acompanhava, èra un complement eficaç per las siás interpretacions. Èra cossí se tot lo sieu còrs, fins los mai pichons movements, aguèsson qualquarren de la cançon qu'interpretava. Tanben improvisava de passatges de dança que provocavan l'entosiasme del public.
Lo declivi[modificar | modificar la font]
Mas a mesura que la nomenada epòca negra comencèt a declinar e lo gost del public s'inclinava vèrs las cançons ròsas de Hollywood, la reputacion d'aquela extraordinària en cantant foguèt tanben en declinant, se plan Bessie se donèt pas per vencuda e interpretèt aquelas melodias doças en las i donant un quite aire, en las impregnant de swing, amb lo que poguèt se manténer en lo primièr plan de l'interès, mas a basa d'un esgotador trabalh.
Malgrat tot, arribèt un moment en que se la vegèt en vendent cacauets pels bars e cafès.
La mòrt de la melhor interprèta de blues de tota l'istòria del jazz foguèt autenticament tragica. En sofrint un accident automobilistic, se li produsiguèt una granda emorragia e foguèt portada rapidament dins l'espital mai prèp, mas dins aquel espital se neguèron a l'assistir perque ailà pas s'acceptavan negres, après recórrer fòrça quilomètres, per fin se trobèt un espital singularment alièn als perjudicis raciales, mas l'emorragia aviá ja acabat amb la vida de l'extraordinària artista.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Jasen, David A.; Gene Jones (September 1998). Spreadin' Rhythm Around: Black Popular Songwriters, 1880–1930. Schirmer Books, 289. ISBN 978-0-02-864742-5.


text:
Houdan
Houdan es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Yvelines e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Escriu antany Hosdench, lo nom « Houdan » correspond a un arquetip germanique probablament franc, frequent en lo nòrd de la França (Hesdin, Hodeng, Hodent, Houdain..) De *Husiding, « ostal sus una nautor ».
Comtat jol Ancian Regim, Houdan #aperténer a la familha dels senhors de Montfort dempuèi lo Sègle X, i aguèt de contunh ligat al duché de Bretanha per matrimòni. La vila #èsser pel continuament disputat pels Angleses e #dintrar en lo domeni reial al continuament del matrimòni de Louis XII e de Anne de Bretanha. I aguèt cedit per Louis XIV a la familha de Luynes en escambi de tèrras prèpas del parc de Versailles e #demorar la proprietat de las Luynes fins a la Revolucion.
En 1065, lo comte Amaury II de Montfort #crear la fièra Santa-Matthieu en benefici dels fraires del abbaye de Coulombs[1].
Écrit autrefois Hosdench, le nom « Houdan » correspond à un archétype germanique probablement franc, fréquent dans le nord de la France (Hesdin, Hodeng, Hodent, Houdain..) de *Husiding, « maison sur une hauteur ».
Comté sous l'Ancien Régime, Houdan appartint à la famille des seigneurs de Montfort depuis le Sègle X, puis fut rattachée au duché de Bretagne par mariage. La ville fut par la suite disputée par les Anglais et entra dans le domaine royal à la suite du mariage de Louis XII et d'Anne de Bretagne. Elle fut cédée par Louis XIV à la famille de Luynes en échange de terres proches du parc de Versailles et resta la propriété des Luynes jusqu'à la Révolution.
En 1065, le comte Amaury II de Montfort créa la foire Saint-Matthieu au profit des moines de l’abbaye de Coulombs[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ {{{Títol}}}. Consultat lo 14 de junh de 2011.
- ↑ 941en foire Saint-Matthieu à Houdan les 24, 25 et 26 septembre 2010. Consultat lo 14 juin 2011.