text:
Catalonha (comunautat autonòma)
Catalonha (en catalan Catalunya) es un país[1] europèu situat al nòrd-èst de la Peninsula Iberica que se constituís oficialament coma una comunautat autonòma d'Espanha. De mai, es una partida importanta dels Païses Catalans (exceptat Aran, qu'es en Occitània), entitat culturala qu'intègra totes los territòris de lenga catalana. Malgrat aquò, Catalonha a tanben d'autras designacions non oficialas coma lo Principat o lo Principat de Catalonha (en catalan el Principat de Catalunya). Sa capitala es Barcelona e lo gentilici es catalan -a (o principatin -a).
Territorialament, Catalonha se compausa, primièrament, de las províncias de Girona, Barcelona, Lhèida e Tarragona. De tira, òm trapa las comarcas, que se compausan de municipis e, fin finala, las vigariás. Aquestas, que son estadas restauradas a partir del novèl Estatut d'Autonomia de 2006, constituissián l'anciana distribucion politica de Catalonha fins a l'integracion administrativa dins l'estat espanhòl en 1714. La Generalitat de Catalonha (en catalan: Generalitat de Catalunya) es l'organizacion politica de Catalonha, qu'englòba lo Govèrn, lo Parlament e la rèsta de las institucions pròprias.
Somari
- 1 Toponimia
- 2 Geografia e clima
- 3 Istòria
- 4 Politica e govèrn
- 5 Division territoriala e administrativa
- 6 Economia
- 7 Demografia
- 8 Vejatz tanben
- 9 Ligams
- 10 Nòtas e referéncias
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom de Catalonha comencèt d'èstre emplegat cap al mièg del sègle XII per designar l'ensems dels comtats que fasián partida de la Marca Ispanica e que se desliguèron gradualament del tutoratge franc fins que venguèsson sobeirans. L'origina del mot Catalunya es encara incèrta e dobèrta a d'interpretacions. La teoria mai acceptada ditz que deriva de "tèrra de castèls",[1] e qu'aja evoluat del tèrme castlà, lo governador d'un castèl.[2] Segon aquela teoria, lo tèrme castellà ne seriá omològ. Una autra teoria suggerís que Catalunya proven de "Gotholandia" es a dire "la tèrra dels gòts"; los francs sovent nomenavan Gòtia lo territòri catalan (o quitament, la Peninsula Iberica). D'autras teorias suggerisson que proven d'un prince alemand legendari, Otger Cataló, o del mot laketani, tribú que demorava dins las tèrras qu'a l'ora d'ara compausan las comarcas de Valés e Barcelonés, e que per influéncia italiana lo mot devenguèt katelans e après catalans.[3]
Geografia e clima[modificar | modificar la font]
Catalonha a una superfícia aproximativa de 32 000 km2. Limita al nòrd amb Andòrra (65,3 km) e Occitània (315 km), a l'oèst amb Aragon (359,9 km), al sud amb lo País Valencian (52,9 km) e a l'èst amb la Mar Mediterranèa. Sa situacion geografica a favorizat, dempuèi l'Edat Mejana, una relacion pròcha e intensa amb los autres païses mediterranèus e a l'encòp amb l'Euròpa continentala.
La geografia de Catalonha es plan divèrsa se prenèm en compte la superfícia relativament pichona de son territòri. Sa geografia es condicionada pel litoral mediterranèu a l'èst, amb 580 km de còsta, e per las montanhas dels Pirinèus al nòrd. Dedins, vèrs l'àrea de Lhèida, i a una granda depression centrala. La sèrra prelitorala separa de l'interior los airals costièrs, encara qu'aqueles, vèrs la província de Girona, son dominats per una sèrra litorala.
Aproximativament 28,7% del sòl de Catalonha es dedicat a la agricultura, 15,7% a prats e pastencs, 1% correspond a rius, 43,4% a bòsques, 6,7% a d'airals urbans o urbanizables e 4,6% a d'autras activitats pas especificadas.[2]
Catalonha a un clima mediterranèu, mas amb de grandas variacions de temperatura entre lo litoral costièr, amb clima doç, temperat en ivèrn e plan caud en estiu; l'interior, que a un clima continental mediterranèu, amb d'ivèrns freges e d'estius plan cauds; e las regions de montanha pròchas dels Pirinèus, amb clima de montanha, temperaturas minimas jos zèro e fòrça nèu en ivèrn, pluèja annadièra superiora a 1000 mm e d'estius mens cauds.
En 1990 lo govèrn catalan creèt lo Conselh de Proteccion de la Natura, un organisme consultatiu per la proteccion de la natura e lo païsatge, amb la finalitat de conéisser, estudiar, protegir e administrar lo mitan natural catalan. Existisson en Catalonha onze pargues naturals: lo Pargue Natural de l'Alt Pirineu, Aigasmòrtas de l'Empordan, lo Pargue Natural del Cadí-Moixeró, lo Cap de Creus, Els Ports, Montseny, Montserrat, Sant Llorenç del Munt, la Serra de Montsant e la Zona volcanica de la Garrotxa; un pargue nacional, Pargue Nacional d'Aigüestòrtes e Estanh de Sant Maurici; una resèrva naturala, lo Dèlta de Llobregat; e una resèrva marina, las Illas Medes.
Istòria[modificar | modificar la font]
- Article principal: Istòria de Catalonha
L'istòria de Catalonha, tant al nòrd com al sud dels Pirinèus se pòt devesir en las epòcas seguentas:
A partir de 1659, se separa la Catalonha Nòrd de la rèsta del territòri, après lo Tractat dels Pirinèus. Dempuèi alara, se destria los periòdes seguents de l'istòria de la Catalonha Sud, la comunitat autonòma actuala:
- Istòria contemporanèa de Catalonha, que comença amb la pèrda dels fòrs catalans après los Decrets de Nòva Planta en 1716.
- Sègle XX en Catalonha, qu'inclutz la recuperacion de l'autonomia pendent la Segonda Republica Espanhòla, abolida per lo regim franquista. Après la transicion democratica espanhòla, e l'aprovacion de l'Estatut de 1979, Catalonha tornèt gausir d'una autonomia en Espanha. En 2006 s'aprovèt en referendum un nòu Estatut d'Autonomia que regís l'organizacion politica e autonomica de la Catalonha actuala.
Politica e govèrn[modificar | modificar la font]
- Article principal: Politica e govèrn de Catalonha
La Generalitat de Catalonha[modificar | modificar la font]
La nòrma institucionala basica de Catalonha es l'Estatut d'Autonomia. D'acòrd amb aquel, l'autogovèrn de Catalonha s'organiza politicament coma Generalitat de Catalonha. La Generalitat de Catalonha se compausa de divèrsas institucions de govèrn, demest elas:[3]
- lo Parlament de Catalonha: poder legislatiu del govèrn catalan; dins lo Parlament se fa la discussion politica e se contraròtla e impulsa l'accion politica e de govèrn. Lo Parlament apròva lo budgèt de la Generalitat. Es compausat per un minimum de 100 deputats e un maximum de 150, elegits per representacion proporcionala amb tièras de partits pas modificablas, per un periòde de quatre ans;
- la Presidéncia de la Generalitat, dirigida pel president. Lo president es la representacion pus nauta de la Generalitat e a l'encòp de l'Estat en Catalonha. Dirigís las accions del Govèrn e pr'aquò es lo representant del poder executiu de Catalonha; e
- lo Govèrn o Conselh Executiu es l'organisme superior collegial que dirigís l'accion politica e l'administracion de la Generalitat. Lo Govèrn es presidit pel president de la Generalitat, lo Conselhièr Primièr e los autres conselhièrs.
Las competéncias principalas del Govèrn comprenon l'educacion, la santat e la cultura. Lo finançament de la Generalitat es regulat per la Lei Organica de Finançament de las Comunitats Autonòmas e per l'Estatut d'Autonomia de Catalonha.
En mai d'aquestas institucions, las autras institucions de la Generalitat son totas aquelas que seràn creadas per lo meteis Parlament. Com a organismes de garantida e contraròtle, a l'ora d'ara fan partida de la Generalitat, lo Sindic de Grèuges, que garantís los dreches e las libertats dels ciutadans, la Sindicatura de Comptes que contraròtla los comptes economics de las institucions publicas de Catalonha, e lo Conselh de Garantidas Estatutàrias, que velha per l'adequacion a l'Estatut i a la Constitucion de l'Estat espanhòl de las disposicions de la Generalitat.
Lo poder judiciari de Catalonha correspond al Tribunal Superior de Justicia, l'organisme jurisdiccional suprèm de Catalonha, segon l'Estatut de 2006. Las competéncias del Tribunal Superior de Justicia incluson los recursos e proceduras dins los divèrses òrdres institucionals e lo tutoratge dels dreches reconeguts per l'Estatut. En tot cas, es competent dins los òrdres jurisdiccionals civil, contenciós, administratiu e social, e en d'autres que se poiràn crear dins l'avenidor.
Lo Govèrn fa partida de la Generalitat de Catalunya. La capitala e lo sèti del Govèrn es la vila de Barcelona. Lo President de la Generalitat tre 1980 e 2003 foguèt Jordi Pujol i Soley, de la coalicion Convergència i Unió, que foguèt succedit per Pasqual Maragall i Mira tre 2003 e 2006. En novembre de 2006, foguèt elegit nòu president José Montilla Aguilera.
Catalonha dispausa tanben d'una polícia, los Mossos d'Esquadra (occ. vailets d'escadra). Las originas d'aquela fòrça de polícia remontan al sègle XVIII. Dempuèi 1994 se tròba dins un procès de desplegament, que s'acabarà en 2008, per remplaçar las fòrças estatalas de la Guardia Civil e la Polícia Nacionala, que dependon dirèctament del Ministeri de l'Interior d'Espanha. Pasmens, l'Estat i servarà un nombre limitat d'agents en Catalonha per exercir d'autras foncions especificas coma la susvelhança dels pòrts, aeropòrts, còstas, frontièras, doanas, administració d'estrangièrs, cartas d'identitat, trafec d'armas e explosius, proteccion fiscala de l'Estat e d'autras foncions qu'establís la Constitucion Espanhòla.
La Val d'Aran[modificar | modificar la font]
La Val d'Aran gausís d'un regim especial en Catalonha. L'Estatut d'Autonomia reconeis aquela entitat territoriala amb personalitat juridica pròpria e plena d'autonomia amb organizacion institucionala e administrativa especifica. L'institucion de govèrn de la Val d'Aran es lo Conselh Generau, format pel sindic, lo Plen de Conselhèrs Generaus e la comission d'Auditors de Compdes. Lo Sindic es la representacion pus nauta de la Generalitat en Aran. La lenga pròpria e oficiala d'Aran es l'occitan, qu'en Aran s'apèla aranés, e qu'es tanben oficiala dins tot lo territòri de la Comunautat Autonoma de Catalonha.
Los simbols nacionals[modificar | modificar la font]
Catalonha a tres simbols representatius pròpris, apelats simbòls nacionals per l'Estatut[4]: lo drapèu, l'imne e la fèsta nacionala:
- Lo drapèu, apelat Senyera, a son origina dins l'escut dels comtes de Barcelona. E mai que i aja pas cap de referéncia documentària abans lo sègle XIII, es un dels drapèus pus ancians d'Euròpa[5]. Se compausa de cinc faissas jaunas e quatre de rojas, totas de la meteissa largor.
- L'imne nacional de Catalonha es Els Segadors (occ. Los Segaires), escrich en sa fòrma actuala per Emili Guanyavents en 1899. La version musicala es de Francesc Alió, de l'an 1892. Las originas de l'imne remontan a un cant nascut en 1640 pendent la guèrra contra lo rei Felip IV de Castellha, que los païsans i participèron en d'episòdis importants. Es oficial dempuèi la lei del Parlament del 25 de febrièr de 1993.
- La fèsta nacionala de Catalonha foguèt la primièra lei aprovada pel Parlament de Catalonha en 1980. La Jornada Nacionala (cat. Diada Nacional) o fèsta de Catalonha se celèbra l'11 de setembre e commemòra l'actitud de resisténcia activa contra l'opression e l'espèr d'una totala recuperacion nacionala[6] pendent la Guèrra de Succession Espanhòla, que comportèt la pèrda de las libertats de Catalonha lo meteis jorn de 1714, après lo Sètge de Barcelona.
Division territoriala e administrativa[modificar | modificar la font]
- Article principal Division territoriala de Catalonha.
Catalunya s'organiza territorialament en províncias. L'Estatut d'Autonomia de 2006 establís l'organizacion administrativa de Catalunya en tres entitats localas: los municipis, las comarcas e las vigariás. Pasmens l'estat central espanhòl organiza tanben territorialament Catalonha en províncias.
Províncias[modificar | modificar la font]
Catalonha se dividís administrativament en quatre províncias, que lor organisme de govèrn es la deputacion
Las capitalas de las províncias son las vilas del meteis nom: Barcelona, Girona, Lhèida e Tarragona.
D'autres entitats localas[modificar | modificar la font]
Las comunas o municipis[modificar | modificar la font]
L'Estatut definís lo municipi coma l'organisme de basa e lo mejan essencial de participacion de la comunautat locala dins los afars publics. De mai, l'Estatut garantís als municipis d'autonomia per l'exercici de lors competéncias e per l'administracion de lors interèsses. En Catalonha existisson a l'ora d'ara 947 municipis. Jos aqueles organismes i a las entitats municipalas descentralizadas, que gausisson tanben d'una cèrta autonomia, malgrat que dependan de lors municipis respectius. Actualament en Catalonha i a 58 entitats municipalas descentralizadas.
Las comarcas[modificar | modificar la font]
Las comarcas son d'entitats compausadas per de municipis e administran los servicis locals dins sas competéncias. La division comarcala actuala a son origina dins un decret de la Generalitat de Catalonha de 1936, que foguèt suprimit en 1939 pel franquisme. En 1987 la Generalitat tornèt aplicar aquela division territoriala e en 1988 s'i ajustèron tres comarcas nòvas. A l'ora d'ara n'i a 41.
Las vigariás[modificar | modificar la font]
La vigariá (cat. vegueria) se definís coma un encastre territorial especific per l'exercici del govèrn intermunicipal e de cooperacion locala amb una personalitat juridica pròpria. Es la division territoriala utilizada per la Generalitat, dempuèi l'Estatut de 2006, per l'organizacion territoriala de sos servicis. Gausís tanben d'autonomia per la gestion de sos interèsses. L'administracion de las vigariás correspond al Conselh de Vigariá, que remplaçarà las Deputacions.
Economia[modificar | modificar la font]
- Article principal: Economia de Catalunya
Catalonha es un país de tradicion industriala dempuèi lo sègle XIX. A l'ora d'ara, l'industria, lo torisme e los servicis son los sectors economics principals de Catalonha. La creissença economica mejana annadièra del periode 1995-2004 foguèt inferiora a la mejana espanhòla. Pasmens, en 2005 cresquèt de 3,3%, lo meteis percentage que la mejana espanhòla e per dessús de la mejana europèa. Catalonha se tròba en quatrena posicion de la classificacion de comunautats segon lor Produch Interior Brut per càpita e pòrta 18,8% del PIB total d'Espanha, 25,5% del sector industrial del PIB e 17,5% del sector dels servicis[7]. Lo caumatge, en 2005 èra de 6,6%.
En 2005, lo percentatge d'exportacions de nauta tecnologia foguèt 34,6% del total espanhòl. En lo meteis an las importacions de la Catalonha foguèron 29% del total espanhòl e las exportacions 26,8%. De las despensas per la recèrca e lo desvolopament, 22,8% se realizèron en Catalonha.
Catalonha es la primièra destinacion toristica d'Espanha. En 2005 recebèt 13,2 milions de toristas tre genièr e novembre, es a dire 25,3% de totes los toristas que arribèron en Espanha. Las destinacions toristicas pus importantas de Catalonha son la vila de Barcelona e las plajas de la Còsta Brava e de la Còsta Daurada, e mai los Pirinèus amb 10 estacions d'esquí: Baqueria Beret, La Molina, Espot Esquí, La Masella, Pòrt Ainé, Val de Núria, Boí Taüll, Pòrt del Comte, Rasos de Peguera, Tavascan e Vallter 2000.
Lo prètz del lotjament en Catalonha es lo pus naut d'Espanha, après Madrid. En 2005 se pagava 3397 èuros per mètre carrat. Pasmens, Barcelona èra la vila pus cara d'Espanha, amb un prètz mejan de 3700 èuros per mètre carrat.
Respècte al malhum financièr, cal metre en relèu la tradicion e la capitada de las caissas d'estalvi de Catalonha, pus importantas que las bancas privadas. De las 46 caissas d'estalvi espanhòlas, 10 son catalanas. Se remarcan, sobretot, La Caixa, la primièra caissa d'estalvi d'Euròpa e la Caixa Catalunya. Demest las bancas, la pus importanta es la Banca de Sabadell, lo quatren grop bancari de l'Estat per òrdre d'importància.
Demografia[modificar | modificar la font]
- Article principal: Demografia de Catalonha
Indicadors demografics[modificar | modificar la font]
La populacion actuala de Catalonha es superiora a 7 milions d'abitants (IDESCAT). Segon l'Institut d'Estadistica de Catalonha, la populacion de Catalonha en 2005 èra de 6 995 206 abitants, siá 15,9% del total de la populacion espanhòla. D'aqueles, 603 636, es a dire 8,9%, èran estrangièrs, (22,3% del total d'estrangièrs que demòran en Espanha). Aproximativament, 1,5 milions demòran dins la capitala, la vila de Barcelona (22,8% de la populacion de Catalonha); e 5 milions demòran dins l'airal metropolitan de Barcelona, (72,7% de la populacion totala de Catalonha). Pr'aquò es un dels airals metropolitans pus grands d'Euròpa. Per contra, las zònas mens pobladas son las comarcas pirinencas.
Prèp de 2,5 milions de personas demòran dins un rai de 25 km a l'entorn de la capitala. Dins la primièra cinta metropolitana se tròban de vilas coma l'Hospitalet de Llobregat, Badalona, Santa Coloma de Gramenet e Cornellà. Las populacion principalas de la segonda cinta metropolitana son Terrassa, Sabadell, Montcada i Reixac, Granollers, Martorell, Molins de Rei, Sant Feliu de Llobregat, Gavà e Castelldefels.
Catalonha a recebut mantuna ondada d'immigrants pendent lo sègle XX. En 1900 la populacion de Catalonha èra de dos milions d'abitans. Pendent lo decenni de 1960 i aviá ja 5 milions d'abitants. Aquela creissença foguèt deguda pas sonque a l'explosion demografica naturala mas tanben a l'arribada d'immigrants de mantuna region d'Espanha, sustot d'Andalosia, Múrcia e Extremadura. Una segonda ondada arribèt dempuèi lo decenni de 1990, çaquelà aqueste còp pas d'autras regions mas de païses estrangièrs.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Lista dels presidents de la Generalitat de Catalonha
Ligams[modificar | modificar la font]
- Tèxt de l'Estatut d'autonomia, en aranés
- Pagina de la Generalitat de Catalonha
- Estatut d'Autonomia del 2006
- Institut d'Estadística de Catalunya Informacions estadisticas detalhadas de Catalonha
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ «Catalunya». l'Enciclopèdia. Barcelona: Grup Enciclopèdia Catalana.
- ↑ Quin tipus de territori tenim?
- ↑ De les institucions Estatut d'Autonomia de Catalonha, 2006


c: text/html

text:
Segòvia
Segòvia es una vila espanhòla, la capitala de la província de Segòvia (Castelha e Leon) al pè de la sèrra de Guadarrama. Se tròba a 87 km al nòrd de Madrid. Son nom cèlta vòl dire "ciutat victoriosa", de Sego (victoriosa) e de brig (ciutat).
Somari
Demografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La vila vièlha de Segòvia constituís un ensemble artistic e arquitectural fòrça ric, que la beutat es amplificada per la majestat del site ont s'establís la vila: un promontòri en fàcia de la Sierra de Guadarrama.
La vila es sus la lista del Patrimòni Mondial de l'Umanitat de l'UNESCO dempuèi 1985
Dempuèi la Roma antica demòra un aqüeducte que son estat de conservacion es remarcable.
L'Edat Mejana marquèt fòrça marquèt la vila. Los barris de la vila e l'Alcazar son de testimònis de son ròtle de plaça fòrta, alara que fòrça glèisas romanicas (San Esteban, San Millán, San Martín, la Santísima Trinidad, San Andrés, San Clemente, Santos Justo y Pastor et San Salvador) mòstran l'intensa vida esperitala dins la ciutat, dominada par la Catedrala de Santa Maria. La vila vièlha es entornejada de monastèris fòra los barris. E mai, fòrça palais e ostals dels senhors d'una granda valor arquitecturala foguèron edificats a la fin de l'Edat Mejana e al començament del sègle XVI, epòca ont Segòvia foguèt centre de l'industria de la lana del Reialme de Castelha. Sas produccions s'exportavan cap a Anglatèrra e Flandes, mercé als ligams unissent lo nòrd d'Euròpa e Espanha dempuèi los Reis Catolics e Carles Quint.
Isabèl la catolica devenguèt reina de Castelha lo 13 de decembre de 1474 a Segòvia.
Los monuments de la ciutat[modificar | modificar la font]
- L'aqüeducte roman
- Alcázar medieval
- La catedrala gotica
- Las glèisas romanicas : Sant Estève, Sant Millán, Sant Martin, la Santísima Trinidad, Sant Andrieu, Sant Clemenç, Sants Just e Pastor, La Vera Cruz e Sant Salvador...
- Lo quartièr josieu
Gastronomia[modificar | modificar la font]
- Lo "cochinillo" : pòrc
- Lo "cordero" : anhèl
- Lo formatge de feda
- Lo "ponche segoviano" : dessèrt tipic
- E tanben los dessèrts "roscos", "florones", "bollos"
- Un dels melhors vins blancs d'Espanha
Fèstas de la ciutat[modificar | modificar la font]
- Lo dimenge autorn del 5 de febrièr : Santa Águeda
- La setmana Santa : Semana Santa
- Lo 30 de junh : Sant Joan e Sant Pèire
- Lo 10 d'agost : Sant Laurenç
- Lo 25 de setembre : Virgen de la Fuencisla (la Verge de la ciutat)
- Lo 25 d'octobre : Sant Frutos (lo Sant de la ciutat)
Cònsol[modificar | modificar la font]
Dempuèi 1979 :
- 1979-1983 : José Antonio Lopez Arranz, UCD
- 1983-1987 : Miguel Angel Trapero García, PSOE
- 1987-1991 : Zamarriego, Sanchez Reus, Navajo y Perteguer, UCD e CDS
- 1991-1995 : Ramón Escobar Santiago, PP
- 1995-1999 : Ramón Escobar Santiago, PP
- 1999-2003 : José Antonio Lopez Arranz, CDS e PP
- 2003-2007 : Pedro Arahuetes, PSOE
- 2007-2011 : Pedro Arahuetes, PSOE
Personalitats de Segòvia[modificar | modificar la font]
- San Frutos
- Arsenio Martínez-Campos, òme politic, militar victoriós durant la Guèrra de Cuba (1878)
- Pedro Delgado, ciclista
- Aniceto Marinas, escultor
- Esteban Vicente, pintor

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hyracoidea
Lo clad, o l'òrdre, dels Iracoïdes (Hyracoidea) compren pas qu'una familha a l'ora d'ara, los procaviids.
Los damans son de mamifèrs massís, un pauc mai gròsses qu'una lèbre mas sens coa. Presentan la particularitat d'èsser d'ongulats que son venguts segondàriament plantigrads amb una musculatura dels cossinets plantars particulara que lor permet de far ventosa. An quatre dets a l'abans (plantigrad) e tres a l'arrièr (digitigrad) protegits per de batas exceptat un det sus las patas de darrièr que mòstra una àrpia. Lor intestin presenta un cæcum desvolopat. Sus l'esquina, presentan una zòna glandulara, estrecha e nuda, enrodada de pels erectils que se ne servisson per marcar lor territòri.
Los estudis filogenetics permeton de restacar aqueste grop als perissodactiles que serián estructurats atal:
- Mesaxonians
- Iracoïdes, Hyracoidea
Classificacion[modificar | modificar la font]
- Procaviid, Procaviidae
- Dendrohyrax
- Heterohyrax
- Procavia
Galariá[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia AnimalDiversityWeb : Hyracoidea (en)


text:
Edmundo Rivero
Edmundo Rivero (Avellaneda, Província de Buenos Aires, lo 8 de junh de 1911 - Buenos Aires, lo 18 de gener de 1986) que ho un cantaire argentin de tango deus màgers.
Hilh d'un cap d'estacion ferroviària, que pravè dens los quartièrs portènhes de Saavedra e Belgrano. Encoratjat per un onco son qui èra musician que comencè per percórrer las tavèrnas dab la soa guitarra e per acompanhar filmes muets dens un cinema (emlec que perdore per cantar enlòc de contentà's as sonque de jogar la guitarra). Que formè un doa dab la soa sòr Eva e ambz que trabalhoren a la ràdio com acompanhators e, a còps, com interpretes.
Mes la consecracion que viengó quan e ho emplegat peu director d'orquèstra Julio de Caro qui hore seguit per Horacio Salgán e Aníbal Troilo qui tanben e recrutèn la soa votz de bariton.
Que participè a la creacion de dus filmes El cielo en las manos (1949) e Al compás de tu mentira (1951). En 1969 qu' inaugurè El Viejo Almacén un deus emponts màgers de tango situat dens los vièlh quartièr portènhes de San Telmo.
Qu'escrivó ua autobiografia titolada Una luz de almacén ("ua luz de botiga" en referéncia au nom de "El Viejo Almacén") e que ho membre de l'Acadèmia deu Lunfardo.


text:
Valhadolid
Valhadolid (Valladolid en espanhòl) es la capitala de la província de Valhadolid e de la comunautat autonòma espanhòla de Castelha e Leon[1]. Sa populacion èra estimada a 321 713 abitants en 2004. Sa superfícia totala es 197,5 km².
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ L'Estatut d'Autonomia de Castelha e Leon establís pas de capitala. Inicialament lo Parlament de Castelha e Leon s'installèt provisoriament a Burgos. Fins finala, una lei de 1987 establiguèt que las institucions de la comunautat autonòma (Junta de Castilla y León e Cortes de Castilla y León) aurián lor sèti definitiu dins la ciutat de Valhadolid


text:
1249
Aquesta pagina concernís l'an 1249 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Egipte[modificar | modificar la font]
Menaçat per la Setena Crosada, lo poder egipician conoguèt de dificultats importantas dins lo corrent de l'annada. Premier, deguèt faciar l'ataca dei Crosats, desbarcats lo 5 de junh. Chajar ad-Durr, una dei fremas dau sultan, placèt son fiu Turan Chah a la tèsta dei tropas e organizèt la defensa. Pasmens, aquò empachèt pas la pèrda dau pòrt de Damieta qu'aguèt de consequéncias grèvas sus lo prestigi de Turan Chah au sen dei soudats turcs. Gràcias a la venguda deis aigas de Nil, l'avançada enemiga foguèt arrestada fins au mes d'octòbre permetent au sultan de venir en Egipte onte moriguèt de malautiá lo 23 de novembre.
Per pas entraïnar l'afondrament de l'armada que deviá luchar còntra una ataca novèla dei Crosats acomençada lo 20 de novembre, la mòrt dau sultan foguèt esconduda per Chajar ad-Durr fins a la fin de l'annada seguenta (→ 1250). D'efèct, entre Lo Cairo e la mar, lei soudats turcs se turtèron a d'atacas duras dei Francés que capitèron pauc a pauc d'avançar fins a Mansura. Protegits per Nil e de fortificacions importantas, lei defensors resistèron fins a l'annada seguenta.


text:
Sant Martin de Tors
Sant Martin de Tors qu'ei un sant vadut en Panònia qui ei famós, segon la legenda, per aver partit lo son mantèu de sordat imperiau roman entà dar la meitat qui èra soa (l'auta meitat qu'èra de l'armada romana) a un praube a Amians au cors de l'ivèrn de 337.
En 370 ue ho nomat bisbe de Tors.
Qu'ei lo Sant patron deus sartors e teishedors, deus sordats e de França, Ongria e Buenos Aires (causida hèita per ua loteria enter los noms de tots los sants deu dia a l'escadença de la fondacion de la ciutat e on los espanhòus, maucontents d'aver tirat un sant francés, e s'i tornèn har dab cada còp la medisha resulta).