text:
2.5.12
Adièu paure Carnavau
Vaqui, l'annado es acabado. Es la semano di parciau. Lou moumen de faire lou bilan.
Lou tèmo de l’annado èro « lengo e soucieta » que sié en literaturo, en óucitan medievau, en leissicoulougio, en civilisacioun o en pratico de la lengo, aqueste parèu es tourna un mouloun de fes !
Faire un blog en óucitan ? O pèr que pas. Mai pèr de que ? Segurament pèr qu’es la Mela que l’a di. Mai fin finalo faire un blog dins la lengo nosto es tambèn un biais de moustra que la lengo d’o a tambèn sa plaço dins la soucieta de vuei, soucieta de la telaragno e de parladis mounte li voucalo servisson pas mai.
« B s verai nn ? »
Dounc, disiéu qu’es lou moumen de faire un bilan. Sian lou 3 de mai 2012, es quasi dos ouro dóu matin e deman ai de parciau e deve rendre 3 doursié pèr li sciènci de l’educacioun.
Aquesto put*** de licènci. Uno annado de patimen intense, uno annado d’esquisoufrèni ideoulougico. Sabe pas pèr qu’ai fa acò. Aro es fa, es fa pount. Deman sara acaba pèr de bon. La semano d’après aurai li noto e nourmalamen un miracle arrivara e aurai ma licènci. Nourmalamen.
Se i’a quaucarèn qu’ai apres aquest an es bèn que rèn se passo « nourmalamen » rèn se passo coume previst.
A la debuto me deviéu regala en sciènci de l’educ. Mai fin finalo èro uno cagado coumpleto, pouden dire capitado tant qu’i sian !
Me deviéu prepara pèr un master evnetuau d’ensegnamen bilengo mai belèu que vau cambia de draio.
Me vouliéu arresta lèu d’estudia, fin finalo lou doutoura de leissicoulougio arresto pas de me dire « vèn, vèn que t’agradarai ! » O segur, un jour belèu. Sabe pas. Veiren. Arreste de dire « farai acò o acò » pèr qu’aquest an ai fa que de cambia de toco !
Lis estage e li rescontre que faguère m’an dounado uno idèio novo. Quaucarèn que me courespound bessai mai que ensegna dins uno escolo bilengo.
Vous en fagués pas, es toujour en raport emé la Respelido !
Se i’a bèn quaucarèn qu’a pas cambia es acò : siéu uno militanto oucitanisto mistralenco prouvençalo miejournalo franceso euroupenco. O, tout acò.
Ma vido a cambia, moun cor a cambia, mi proujète soun à cambia, moun esperit a cambia, moun cors a cambia, mi goust an cambia, ma resistènci au lassige a cambia, mis ami an cambia, … Tout tout tout à cambia. A noun, pas tout, ma maire es encaro ma maire ;-)
Aro es dos ouro dóu matin, me fau ana au lié pèr capita de me leva deman pèr legi mi cous e poudé avé au mens la mejano à moun parciau. Es pas gagna.
Bilan : uno annado interessanto. L’an que vèn ? Prenen li memi e tournan coumença !
Pèr clava lou blog un pau de reclame : vous fau agacha Vaqui dissate 5 de mai que lou sujète es raport à PLV e à l’escolo bilengo de Maiano !
Un pichot refrin PLVien pèr acaba (Simon Calamel, PLV 2008):
Prouvençau lengo vivo,
Es un crid de jouvent !
Prouvençau, fau que vive
Dins lou siècle que vèn.
Prouvençau lengo vivo,
Es un crid de printèms !
Prouvençau, fau que vive
Aro es vengu lou tèms !
12.3.12
L'ome.
Vaqui un post de mai, un post ounte sabe pas de que dire, e pamens es rare !
Vouliéu parla de moun amigo Marieto qu’es en cous emé Melanio en noun-especialiste mai vòu pas dounc aviéu pas pus de sujète. La Melanio de prepausè de parla un ami de mai, mai noun ai pas envejo. Me diguè de parla de la primo di pouëto o dóu balèti di tanturlas qu’aquesto dimenchado mai noun… Pense pas avé proun de causo de dire acò dessus.
D’efèt, pèr la primo, èro bèn, i’avié de mounde, li pouemo e la musico èron forço bèn, l’ambient tambèn.
Pèr lou balèti di tanturlas, à Clamont d’eraud, ounte sian ana emé la Barbareto e lou Danis, fuguè uno bono serado. Avén dansa, lou Danis capitè de dansa la valso e la Barbareto aprenguè la bourèio ! E mau-grat ço que li tanturlas n’en penson, la musico èro bèn tambèn ! Vaqui…
D’efèt, pèr la primo, èro bèn, i’avié de mounde, li pouemo e la musico èron forço bèn, l’ambient tambèn.
Pèr lou balèti di tanturlas, à Clamont d’eraud, ounte sian ana emé la Barbareto e lou Danis, fuguè uno bono serado. Avén dansa, lou Danis capitè de dansa la valso e la Barbareto aprenguè la bourèio ! E mau-grat ço que li tanturlas n’en penson, la musico èro bèn tambèn ! Vaqui…
La primo e li tanturlas fan siés ligno.
Aro me fau trouva un sujète de mai.
Parlarai de l’Ome ! Un sujète interessant pièis que n’en vesen cade jour. Pèr coumença : un pau de lenguistico ! (De que sarié la vido sens acò ?!)
Dóu latin classi HOMINEM (aro, l’esplicacioun es tout dre sourtido de ma tèsto e d’aquelo de Danis) que sa desinènci « em » finalo es toumbado. Coume l’accent es sus la voucalo /o/, la /i/ es post-tounico e dounc s’avalis. E après avèn belèu à faire à uno assimilacioun de la /n/ dans la /m/. Tout acò douno alors « ome » en óucitan.
N’en pouden reteni dos definicioun.
La proumiero es : « èstre apartenant à l’espèci animalo la mai evouluido de Terro. […] mamifèr primate […] » e councernis dounc li femo e lis ome. Li jouve e li vièi.
La segoundo es : « èstre uman male » e councernis dounc soulamen li qu’an un titoulet (titoulas ?!) entre li cambo !
RETRA (e noun « pourtrach » coume se dis dins lou despartamen d’óucitan…) d’un ome qu’amen tóuti dins la chourmo de L2.
Aquest ome nous manco dempièi uno semano qu’es aussent. Es un ome bèu, emé la barbo blanco e soun capèu. Emé si vesti que de cop s’en van camina saben pas ounte e que retrouven pas jamai. Es un jouve ome de 60 an, clafi de bon counsèu e de sabieso. Un ome que li agrado pas d’avé uno veituro que roumego tant coume sa femo pèr metre la centuro avans de vira la clau. Un ome qu’a un bon goust pièi que sounè sa drolo « Clemenço » e soun fièu « Vincent ». Clemenço es trop pouli e Vincent… Es l’amourous de Mirèio dounc es nourmau que m’agrado ! Aquest ome es estressa pèr li cous, lis eisamen, li devé… Tant coume iéu, mai èu… a pas de besoun d’avé de boni noto pèr soun aveni ! Li agradon li causo bono de manja e li poulidi fiho. Es un pau roumegaire (un pau, forço meme de fes que i’a !) Pamens, aquest ome a tout ço que fau pèr èstre ama pèr si coulègo de la classo. E ié faudra tourna en fourmo pèr nous supourta encaro un an ! Vaqui, lou roumegaire es un ome vertadié.
Aquest ome nous manco dempièi uno semano qu’es aussent. Es un ome bèu, emé la barbo blanco e soun capèu. Emé si vesti que de cop s’en van camina saben pas ounte e que retrouven pas jamai. Es un jouve ome de 60 an, clafi de bon counsèu e de sabieso. Un ome que li agrado pas d’avé uno veituro que roumego tant coume sa femo pèr metre la centuro avans de vira la clau. Un ome qu’a un bon goust pièi que sounè sa drolo « Clemenço » e soun fièu « Vincent ». Clemenço es trop pouli e Vincent… Es l’amourous de Mirèio dounc es nourmau que m’agrado ! Aquest ome es estressa pèr li cous, lis eisamen, li devé… Tant coume iéu, mai èu… a pas de besoun d’avé de boni noto pèr soun aveni ! Li agradon li causo bono de manja e li poulidi fiho. Es un pau roumegaire (un pau, forço meme de fes que i’a !) Pamens, aquest ome a tout ço que fau pèr èstre ama pèr si coulègo de la classo. E ié faudra tourna en fourmo pèr nous supourta encaro un an ! Vaqui, lou roumegaire es un ome vertadié.
Moun article es acaba… E soulamen lou darrié paragrafe es interessant, es mai que previst ! Alegre ! Alegre !
4.3.12
Moun estello, sebastian.
Demando is estello touti li fes que lis ai badado. Demando à la luno touti li fes que l’ai voulgu douna. Legisse dins mis iue tout ço que la bouco pòu pas dire. Plounjo dins moun regard e descuerbe moun mounde.
Lis estello soun tras qu’impourtanto pèr iéu. Saupre quino soun lis ensigne, saupre ounte soun… Li agacha, lis ieu vers lou cèu, la tèsto levado, au moumen ounte siéu à dintra lou vèspre. Pensa is estello, sabès, li que semblon novo desempièi qu’un èstre car s’es avali. Siéu pas amigo emé l’idèio que i’aguesse un « Dieu » patin coufin, mai lou cèu aluma pèr lis estello es tant bèu que m’agrado de crèire que li gens qu’amavian soun mounta (coume ? sabe pas e m’en foute !) prene plaço au mitan dis àutri pèr nous agacha e nous mena, èstre emé nautri mau-grat que sian encaro en bas. Lou tèms que passo, lis estello que viron, lou vent que fai camina lou nivoulan, lou cèu negre que s’escleiro à la clarour magico qu’aqueli pichot poun blanc : Avés ja remarca coume lou tèms passo lèu quand agachas lou cèu ?
E la luno, emé sa coulour unenco, la calour, sa pregoundour, de fes, es sa frescour que se vèi. Coume es bon de se leva lou matin e de vèire la luno tant blanco au mitan d’un cèu ounte lou soulèu es ja rèi. De l’oublida lou tèms de la journado pèr fin finalo la tourna vèire gagna la batèsto e tourna prene la sieuno plaço au mitan dis estello.
De niue, lou cèu es moun mounde, es moun espàci, moun ensigno. Quand capite pas de dourmi, m’en vau m’asseta deforo pèr l’agacha. Segound moun sentimen, mete un foun de musico, prene ma couberturo e zou ! Es parti pèr uno ouro o dous o tres. Après siéu un pau apasimado e pode m’en tourna metre au lié.
Quin bounur quand legiguère Memòri e Raconte e que toumbère dins lou chapitre voungen (« la rintrado au mas ») ounte Mistral nous conto lou reiaume dis estello ! Sa discutido emé lou pastre es talamen pouetico que n’es vengudo moun tros preferi dóu libre.
Em’aquèu mounde qu’es lou cèu, aquèu mounde luminous e noun pas negre, nous pouden imagina tant e tant d’istòri coume aquelo de moun fraire i’a quauquis annado : la pichoto ourse emé soun estello dóu pole que meno sa maire fins à Ourioun emé sa centuro pèr èstre sauvado d’uno malautio… etc. Iéu, siéu pulèu à pensa à mis ami quand vese lis estello. D’aiour, siéu seguro que n’ai que soun coume iéu. I’a toujour un moumen ounte pensan à noste ami qu’es parti eilamoundaut i’a ja dous an e ounte nous fau counsoula. Pamens, à cha pau, nous pouden dire bono niue e ana dourmi.
Lou cèu es un endre magi, un lìo ounte tout se pòu vèire, tout se pòu crèire. Es un espàci secret que pamens tout lou mounde saup soun eisistènci. Dins moun cor, moun estello preferido se souno Sebastian. Es la mai bello, la mai impourtanto. Pèr iéu, es aquelo qu’es just à cousta de la luno. Pèr lis àutri aquesto estello es soulamen un poun blanc…
20.2.12
fueio blanco
Avans li vacanço aviéu au mens tres sujète pèr metre dins lou blog mai ai tout oublida. Aro siéu à la biboc e sabe pas mai de que escriéure. Dounc siéu à cerca d'idèio sus google mai trape pas nimai. Fin finalo, un cop perdudo dins li neblo de moun esperit, pique "feuille blanche" e vau vèire dins "image". sabes de qu'ai trouva? Ai trouva d'image de fouto de fueio blanco... O! autant pas metre que que sié es parié mai bon, acò me dounè uno idèio.
Quand ai uno fueio blanco de que fau?
1- Se siéu en cous de sciènci de l'educacioun e dounc... fau de pouchinaduro, de dessin (se pouden souna acò "dessin"), mai la toco es de subretout pas escriéure lou cous!
2- Se siéu en cous d'óucitan, la fueio vèn lèu lèu multicoulour, emé tóuti mis estilò es pas couplica!
3- Se siéu en parciau, coume aqueste matin, e que sabe pas pèr que coumença, que sabe pas de que dire, prene ma fueio blanco e escrive tout ço que passo dins ma tèsto (e mai se s'agis de ço que me fau croumpa pèr manja lou note coume acò es pus dins ma tèsto) e après emé mis estilò de coulour fau de liame entre tout ço qu'ai escri. Generalamen, après acò ai mai d'idèio e acò vai miés... generalamen!
4- Se siéu enco miéu, i'a rèn à la televisioun, rèn d'interessant sus internet, ai pas envejo de travaia (es rare mai arrivo) e dounc prene uno fueio pèr vèire ço que pode faire emé'lo. Pòu douna : sié la memo resulto qu'en cous de sciènci de l'educacioun (acò es quand siéu forço lasso) mai pode tambèn escriéure un mouloun de causo (ço que pense, ço que voudriéu, ço que m'abouris...) e pode tambèn faire de bestìo (noun pas aquelo dóu Vacarès qu'es trop coumplicado) en "origami" (tè i es pas dins lou diciounàri de coupier aquéu mot). Dins toui li cas, acò prèn proun de tèms pèr m'oucupa e fin finalo acabe toujour pèr jita ma fueio senoun pode pas passa à quaucarèn mai.
5- Quand ère pichoto e que ma maire de demandavo d'ana cerca uno fueio blanco... Ero pèr faire toumba li lendo, qu'en ère clafido cado annado, dessus e evalua l'impourtanço dóu fenoumeno e vèire se elo tambèn avié besoun d'èstre tratado o noun (la majo part dóu tèms s'aviéu de pesoun ma maire e ma grand n'avien tambèn, belèu qu'es acò la soulidarita!)
6- Se lou tablèu de la biboc pòu èstre counsidera coume uno grando fueio blanco, emé la colo de L2, ecrivan de counarié o de mot d'amour dessus (li dous soun impourtant dins la vido, e subretout dins lou despartamen d'óucitan!)
Mai ço meiour emé la fueio blanco, es que fai chifra à tóuti li sujète poussible que sié la telaragno qu'es dins lou canton dóu courredou o que sié l'ome poulit dóu tram, la fueio blanco meno à tout e saup tout. Lou soulet poun negatiéu qu'avén emé uno fueio blanco es que nosto liberta d'espressioun s'acabo ounte la taulo coumenço...
Quand ai uno fueio blanco de que fau?
1- Se siéu en cous de sciènci de l'educacioun e dounc... fau de pouchinaduro, de dessin (se pouden souna acò "dessin"), mai la toco es de subretout pas escriéure lou cous!
2- Se siéu en cous d'óucitan, la fueio vèn lèu lèu multicoulour, emé tóuti mis estilò es pas couplica!
3- Se siéu en parciau, coume aqueste matin, e que sabe pas pèr que coumença, que sabe pas de que dire, prene ma fueio blanco e escrive tout ço que passo dins ma tèsto (e mai se s'agis de ço que me fau croumpa pèr manja lou note coume acò es pus dins ma tèsto) e après emé mis estilò de coulour fau de liame entre tout ço qu'ai escri. Generalamen, après acò ai mai d'idèio e acò vai miés... generalamen!
4- Se siéu enco miéu, i'a rèn à la televisioun, rèn d'interessant sus internet, ai pas envejo de travaia (es rare mai arrivo) e dounc prene uno fueio pèr vèire ço que pode faire emé'lo. Pòu douna : sié la memo resulto qu'en cous de sciènci de l'educacioun (acò es quand siéu forço lasso) mai pode tambèn escriéure un mouloun de causo (ço que pense, ço que voudriéu, ço que m'abouris...) e pode tambèn faire de bestìo (noun pas aquelo dóu Vacarès qu'es trop coumplicado) en "origami" (tè i es pas dins lou diciounàri de coupier aquéu mot). Dins toui li cas, acò prèn proun de tèms pèr m'oucupa e fin finalo acabe toujour pèr jita ma fueio senoun pode pas passa à quaucarèn mai.
5- Quand ère pichoto e que ma maire de demandavo d'ana cerca uno fueio blanco... Ero pèr faire toumba li lendo, qu'en ère clafido cado annado, dessus e evalua l'impourtanço dóu fenoumeno e vèire se elo tambèn avié besoun d'èstre tratado o noun (la majo part dóu tèms s'aviéu de pesoun ma maire e ma grand n'avien tambèn, belèu qu'es acò la soulidarita!)
6- Se lou tablèu de la biboc pòu èstre counsidera coume uno grando fueio blanco, emé la colo de L2, ecrivan de counarié o de mot d'amour dessus (li dous soun impourtant dins la vido, e subretout dins lou despartamen d'óucitan!)
Mai ço meiour emé la fueio blanco, es que fai chifra à tóuti li sujète poussible que sié la telaragno qu'es dins lou canton dóu courredou o que sié l'ome poulit dóu tram, la fueio blanco meno à tout e saup tout. Lou soulet poun negatiéu qu'avén emé uno fueio blanco es que nosto liberta d'espressioun s'acabo ounte la taulo coumenço...
31.1.12
una fin de setmana a la clareta
Aquò te vai espantar, cara lectritz, mas sas que l'inspiracion es pas mon amiga d'aquesta passa. E òc, n'as ton confle d'ausir aquela excusa de mèrda en cò de totes los estudiants qu'an lo plaser e l'obligacion de far un blòg ! Explica benlèu qu'age pas enveja de corregir los articles... ? De qué cal pas faire per trapar d'idèia un pauc originala e aital ensatjar de te motivar ! Per aquò, te vau contar ma setmana que s'es acabada per una formidabla serada amb Barbareta ! Coma de costuma, aquesta setmana ai trabalhat coma una caluga, coma una fadada coma disèm a cò nòstre. Soi totjorn a me demandar se vau pas arrestar la licéncia sciéncia de l'educacion, ont me fau vertadièrament cagar ! Pasmens esperavi de pas aver mon semèstre coma una excusa das bonas ! Mancat, l'ai agut ! Soi benlèu la sola estudianta que lo mond universitària age pas jamai conegut, a pregar per mancar son semèstre. Soi unica, es per aquò que soi geniala ! Autrament, ai pres la decision de mens me préne lo cap aquel semèstre. Empacha pas qu'ai un cors que dura tota la tantossada lo dimècres. An pas idèia de metre un cors tant long. E encara gausan se dire « sciéncia de l'educacion ». Lor fisarai pas mos mainatges ! Mas bon, a cada pausa pissor, tòrni dins mon car departament d'occitan, veire mos amics, a mai s'es per tres minutas. La licéncia d'occitan m'agrada totjorn autant, a mai se i a de trabalh ! Talament de trabalh qu'es la guèrra a l'ostal amb mon marit Mistral ! Mistral per aicí, Mistral per ailà ! Se vesèm tròp sovent, e m'agradariá un pauc de tastar l'amor de luònh puslèu que l'amor de pròchi ! Mas me soi pas desgonflada, ai acabat un dorsièr aquí dessús en una dimenchada ! Vos avisatz un pauc ? Un cinquantenat de paginas en dos jorns ? Benlèu que vau inventar un libre dels recòrds dels-devers-los-mai-lèu-acabats, per que en aquel domèni, soi campeona ! A mai pòrti mos devers as conferéncias, çò que fai lo desesper de mos professors quand s'avisan qu'auràn mai de trabalh encara. Divendres de tantost, avián teatre. Me soi dicha qu'aquò me pausariá un pauc. Es totjorn mai agradiu que doas oras de medieval. Nani ! Abans d'i anar, avèm manjar dins un restaurant turc amb Anna, Noemia e Barbareta a s'en faire petar lo ventre ! Sens aver lo temps de digerir un pauc tot aquò, avèm tirat fins al teatre. Ai passat un bon moment a Mirèio-land, ont ai retrobat un morcèu del meu país, mentre qu'èri dins un pichòt barri de Montpelhièr. Bastir un pargue d'atraccion sus ma bèla Provença, son fadats aqueles parisiencs. Aprèp, nos a calgut montar a pè de La Vista fins a La Comèdia. Èra pas tant marrit qu'aquò. Nos a permes de faire davalar la mangiscla engolida a miègjorn çò important ! Èrem Noemia, lo Danís e Barbarà. Sul camin, se sèm fachas klaxonadas per de veituras çò qu'a pas mancat de far rire nòstre musician nacional. Aqueste nos a quitat dins lo tram per dintrar dins son país. N'autres avèm contunhar fins a Pau Valèri per préne la veitura de Barbarà e zo ! Nos vaquí partidas totas tres per la conférencia. Ieu, l'aviái ja vista la conferéncia mas rai. Aquò m'a fach passat un momenton amb Noemia e Barbarà. Jaume èra aquí e avèm agut la sospresa de veire Emilia, qu'èra amb n'autres en L1 ! Quand s'emmerdam dins las conferéncias, nos agrada mai de comentar l'actu people occitan puslèu que d'escotar çò que dison. Sovent es mai risolièr e instructiu : tal professor dormís, tal autre se trufa de lo qu'es a charrar...e n'en passi ! Ai acompanhat la Barbareta que s'en anava mai d'ora.
De tot biais, èra previst de se veire l'endeman de ser per manjar puòi beure un còp. Impossible de manjar al Ranch, alavetz tirèrem fins al centre. Coma n'aviam nòstre confle de se faire acostejar per de joves un paucs estranhs dins las carrièras clapassencas, se sèm mesas a la lenga nòstra. Un paure tipe ensagèt de nos dragar en anglés. Paure d'el, es tombat sus las solas dròllas que charran pas un mot d'anglés. E non Melania, tot lo mond parlan pas forçadament anglés a l'ora d'ara ! Aprèp avèm rejonh d'amics a Barbarà que m'an pas cap agradat. Èron de colhons, sens interés e sens conversacion. Compreni pas per de qué se fai cagar amb eles e li ai dich. Aviá de besonh d'o ausir, ara veirèm çò que decidís. Sèm dintradas per qu'èron pas interessants. Avèm charrat fòrça temps dins l'escuresina de ma cambra ròsa, puòi se sèm endormidas que la sòm veniá. L'endeman Barbarà es tornada d'ora que i aviá sa 106 que l'esperava. Ai romegat quand ai descobert lo temps que fasiá defòra...Per me balhar un pauc mai de vam me soi facha una beutat a la cara e al pèu amb un producte plan provençal : l'òli d'oliva ! I a pas melhor per tornar començar una novela setmana !!!
De tot biais, èra previst de se veire l'endeman de ser per manjar puòi beure un còp. Impossible de manjar al Ranch, alavetz tirèrem fins al centre. Coma n'aviam nòstre confle de se faire acostejar per de joves un paucs estranhs dins las carrièras clapassencas, se sèm mesas a la lenga nòstra. Un paure tipe ensagèt de nos dragar en anglés. Paure d'el, es tombat sus las solas dròllas que charran pas un mot d'anglés. E non Melania, tot lo mond parlan pas forçadament anglés a l'ora d'ara ! Aprèp avèm rejonh d'amics a Barbarà que m'an pas cap agradat. Èron de colhons, sens interés e sens conversacion. Compreni pas per de qué se fai cagar amb eles e li ai dich. Aviá de besonh d'o ausir, ara veirèm çò que decidís. Sèm dintradas per qu'èron pas interessants. Avèm charrat fòrça temps dins l'escuresina de ma cambra ròsa, puòi se sèm endormidas que la sòm veniá. L'endeman Barbarà es tornada d'ora que i aviá sa 106 que l'esperava. Ai romegat quand ai descobert lo temps que fasiá defòra...Per me balhar un pauc mai de vam me soi facha una beutat a la cara e al pèu amb un producte plan provençal : l'òli d'oliva ! I a pas melhor per tornar començar una novela setmana !!!
24.1.12
Uno istòri d'amour ourdinàri
Un cop èro, "uno chato de Prouvènço dins lis amour de sa jouvènço"qu'avié uno robo blanco mai que bello. La fiho, de segur, èro poulido, que que sié soun vèsti, mai dins aquelo robo èro tant bello que rèino. Un jour, alor que fasié soun marcat, la chato rescountrè un ome. Aquel ome èro toujour vesti de negre. Se vesié soulamen sis iue. Pamens, la prouvençaleto s'es negado au dintre de soun regard à l'encò tenebrous e lusènt. Un negre pregound em'uno pichoto lus, tant brihanto qu'uno estello. Sabés, coume l'estello qu'es à la pouncho de la pichoto ourso?! L'ome vesti de negre, l'avié remarcado dins sa robo blanco. La fiho ié pourtè uno poumo roujo pèr avé uno rasoun de ié parla. Li dous s'en anèron, adounc, parla, sus li ribo dóu Rose. E fin finalo, se maridèron.
Vint an passèron.
Lou maridage, èro un maridage à la Flamenca, un pau embarrado dins uno torre, patin, cofin. Un jour que l'ome negre toumbè malaut, la chato fuguè autourisado de sourti pèr ana croupa de que manja. E lou tipe que vendié si fru la recouneiguè tre lou proumié pas que faguè la fiho dins lou marcat. Fuguè pas coumplica pièi qu'avié més sa robo blanco. Mai coume la fiho èro lasso, tristo, e d'un meme tèms urouso d'èstre deforo, li dous se metèron à parla dou mounde, de la crau, di róure, di biòu... de tout ço qu'es impourtant que! La fiho se laissè pourta pèr lou ritme qu'aqueste moumen agradiéu. E coume l'avés devina, li dous faguèron... un pau mai couneissènci...encò dou galant nouvèu.
Mai coume l'ome negre vesié pas tourna sa femo, metè si darriero forço pèr ana la cerca. Uno peissouniero, qu'avié tout vist, ié diguè :
-Soun parti, faire l'amour se voulés moun vejaire!Soun seguramen à l'oustalarié en fàci de la coumuno.
L'ome negre, trouvè la cambro e dintrè. Li trouvè toui li dous, nus, dins lou lié. Prenguè sa femo, agachè lou tipe emé soun regard pregound e clafi d'enràbi.
Lou jour seguent, l'ome negre tournè trouva lou tipe dóu marcat e lou menacè em'un coutèu.
Acabè pèr lou tua. La chato de Prouvènço fuguè talamen tristo que trouvè lou biais de sourti pèr ana croumpa un pistolet. L'endeman, la trouvèron dins uno galouio de sang. S'èro tira uno balo dins la tèsto.
L'ome negre, visquè urous fins à 2012 an.
Mouralo de l'istòri : lis ome soun couioun pèr que soun à bada sus de femo bèn vestido, li volon pèr eli tout soulet, mai soun à roumega quand an besoun di femo. Soun à li voulé urouso. Mai s'es emé un autre es pas nourmau. Dounc coume au tèms di dinosaure, un coutèu pèr regla lou proublèmo e vaqui. La femo, elo, es inteligento, va vèire un tipe de mai e quand tout se coumplico, trovo lou mejan de demoura emé soun amourous nouvèu! Ana au paradis. Trouva l'Arcadio, emé li moutoun e l'èrbo verdo...etc
Brèu, aqueto dimenchado emé moun amourous sabian pas de que faire, dounc me dessinè sus li det e iéu, coumencè d'imagina de causo... vaqui la resulto! Ero uno dimenchado coume lis autro.
M’agrado l’óucitan mai de qu'es acò??
M’agrado l’óucitan mai de qu'es acò??
« Óucitan » es lou mot emplega pèr parla de la lengo roumano dóu groupe gallo-rouman parlado dins la part sud de Franço (que coumprèn : Limousin, Auvergna, Val d’Aran e quauqui valéio aupino dóu Piémount). Es acò qu’es di dins lou Pichot Robert.
De qu’es acò lou Prouvençau alor ?
Patoues, lengo d’o, óucitan, prouvençau, marsihés ?
De gèns que travaion pèr la lengo prouvençalo m’an di que volon pas s’engaja dins quino assouciacioun que sié. Pèr que ? pèr pas dintra dins la batèsto que se meno au dintre de Prouvènço. Pamens, soun dins d’institucioun majo, soun eli, qu’à moun vejaire, tengon l’aveni de la lengo au dintre de si man. Soun engaja pèr faire viéure la lengo pièi que soun dins aquelo institucioun, mai coumo es poussible d’èstre dins aquesto situacioun e de pas voulé se batre pèr la lengo ? Que que sié sa pousicioun se fau batre noun ?
Iéu pense que pèr avé uno plaço vertadiero fau pensa óucitan o lengo d’o mai fau pas destria li dialeite. « Diviser pour mieux régner » es pas pèr nautri. « L’union fait la force », es pèr aqui que nous fau cerca la soulucioun que nous permetra de parla la nosto lengo sens èstre agacha coumo de gèns estrange que parlon dins uno lengo misteriouso.
Pèr ço qu’es dóu prouvençau i a quatre dialeite (o sous dialeite) que soun : lou roudanen, lou maritime, lou gavot e lou nissart.
Pèr l’óucitan, li dialeite soun : lou lengadoucian, lou gascoun, lou limousin, l’auvergnat, lou vivaro-aupin e lou prouvençau.
Dins cade dialeite i’a mai o mens de diferènci entre nord e sud mai n’i’a pas tant que pèr lou prouvençau.
Lou proublemo es dounc de faire coumprene i gèns que, que que sié lou sous dialeite prouvençau parla, es de prouvençau e que, que que sié lou dialeite parla es de lengo d’o. Es pas coumplica de coumprene acò se lou meten en óupousicioun emé la lengo d’oil noun ?
La toco es de poudé parla la lengo d’o sens èstre enmerda pèr lou francés ? De prene counsciènci de la culturo, dóu païsage, de l’eiretage qu’avén, noun ?
Se la respounso es « vo » bè, iéu coumprene pas mounte es la sourço dóu proublemo qu’avén au dintre de Provènço e de cop que i’a au dintre dóu territòri óucitan.
La Respelido de la lengo miejournalo fuguè lou pantai d’un mouloun d’escrivan, es tambèn lou miéu.
Inscription à : Articles (Atom)


c: text/html

text:
Categoria:Ministre uruguaian dels Afars Estrangièrs
Aquesta categoria recampa las personas que son estadas ministre encargat dels Afars Estrangièrs de l'Uruguai, e mai lo ministre actual; lo nom exacte de la foncion pòt variar a cada nominacion.
- Per una lista complèta amb las datas de foncions, vejatz la Lista dels ministres uruguaians dels Afars Estrangièrs.
- Pel ministèri, vejatz Ministèri dels Afars Estrangièrs (Uruguai).
Articles dins la categoria « Ministre uruguaian dels Afars Estrangièrs »
Aquesta categoria conten l'article seguent.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
01 janvier 2015
Vòtas 2015/Voeux 2015
Aus mens legedors fidèus com aus de passada, que soheiti ua hèra bona annada 2015 suus camins de la vita, dab ua bèra henhèra d'escadudas, d'encontres e d'amistat entà har drin de lutz e de gai au perhons deu còr. L'umanitat qu'ei çò qui mei e'ns hè hreita au dia de uei, e lo "progrès", bèra pausa hè que s'a gahat a virà's contra lo creator. Lo bonaür vertadèr que's basteish a petits drins, dab paucas causas, avisatz-ve deus qui ve'u vòlen véner ! L'apielada de bens materiaus, de gadjets electronics e de... [Lire la suite]


text:
Dambach
Dambach en alemannisch (Dambach en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Dambach A situat en lo nòrd del Alsace, a proximitat immediata de la Alemanha e de la Lorraine, en lo fons de la vallée del Schwarzbach. La municipalitat es limitrophe de Windstein, Lembach, Sturzelbronn, de Obersteinbach, e de Niederbronn-los-Bains.
Dambach est situé dans le nord de l'Alsace, à proximité immédiate de l'Allemagne et de la Lorraine, dans le fond de la vallée du Schwarzbach. La commune est limitrophe de Windstein, Lembach, Sturzelbronn, d'Obersteinbach, et de Niederbronn-les-Bains.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo vilatge s'a @dénommer successivament Tambaum, Tambach de contunh fin finala Dambach o Tambach. Lo nom de la municipalitat poiriá provenir de l'alemand Dambock signifiaint Ant e mai se la vallée siá pas pas viscuda per aquel animal. Poiriá egalament derivar de la nautor-alemanda Tamm en significant lo disi. Aquela darrièra sembla mai probabla doncas que lo vilatge se situa en una vallée inundable environada de dics e de barrages. Lo suffixe Bach (ruisseau) remembra lo cors d'aiga del Schwarzbach en recorrent la vallée.
En 1280, Dambach aperten als senhors de Windstein de contunh, al Sègle XIV, a la distincion de Bitche. Aquela cedís lo pòble als sires de Hohenfels amb lo castèl del meteis nom.
A Modèl:La s-, lo pòble què jol domeni dels Ettendoff, senhors de Sturzelbronn.
A Modèl:La s-, lo pòble passa jos proteccion de la évêché d'Estrasburg, continuament a la extinction del seigneurat dels Ettendoff.
Après la Revolucion francesa, lo pòble a ligat al costat de Niederbronn-los-Bains en 1790. La region es un dels luòcs ancians los mai ancians del costat. S'es trobat de blòcs de rocher en comportant stries.
En los ans 1930, la mesa en marcha de la linha Maginot, entraine la disposicion del riu, lo Swartzbach, dels barrages permeton d'inondar la vallée dins lo cas de intrusion de las tropas enemiques.
Le village s'est dénommé successivement Tambaum, Tambach puis enfin Dambach ou Tambach. Le nom de la commune pourrait provenir de l'allemand Dambock signifiaint Daim bien que la vallée ne soit pas habitée par cet animal. Il pourrait également dériver du haut-allemand Tamm signifiant la digue. Cette dernière semble plus probable puisque le village se situe dans une vallée inondable entourée de digues et de barrages. Le suffixe Bach (ruisseau) rappelle le cours d'eau du Schwarzbach parcourant la vallée.
En 1280, Dambach appartient aux seigneurs de Windstein puis, au Sègle XIV, à la seigneurie de Bitche. Celle-ci cède le village aux sires de Hohenfels avec le château du même nom.
Au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, le village tombe sous la domination des Ettendoff, seigneurs de Sturzelbronn.
Au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, le village passe sous protection de l'évêché de Strasbourg, suite à l'extinction du seigneurat des Ettendoff.
Après la Révolution française, le village est rattaché au canton de Niederbronn-les-Bains en 1790. La région est un des sites antiques les plus anciens du canton. On a trouvé des blocs de rocher comportant des stries.
Dans les années 1930, la mise en place de la ligne Maginot, entraine l'aménagement de la rivière, le Swartzbach, des barrages permettent d'inonder la vallée en cas d'intrusion des troupes ennemies.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
07/02/2015
Quatòrze per Jan-Peire Reidi
"Vodriá que dins cent ans
Tu fuguesses ma mia
E me, ton bon amant,
Si nos viviam…"
(La Valsa perigòrda,
chançon tradicionala)
Dins Ceux de Quatorze, l’autor francés Maurice Genevoix conta un sovenir de guerra que li peset tota sa vita. Pendent los combats dau mes de setembre de 1914, una nuech que quò pleviá, los Francés fugueren desbordats. Lo jòune luòctenent Genevoix se trobet tot sol au mitan daus ulans bavarés que corrian vers las trenchadas francesas. En trabuchar sus un cadabre alemand, aguet l’idéia de ‘massar lo casque ponchut e de lo coifar en plaça de son quepi. Corguet vers las linhas francesas en credar « Hurrah ! Vorwärts ! », coma los autres. Aguet tòst despassat los enemics mas, dins la nuech e lo braulhard, aguet lo temps de tirar un còp de de revòlver dins la testa o l’eschina de tres sodards que anavan traucar la peu de sos camaradas emb lurs baionetas. Agueren tots tres la mesma credada estranglada quand tomberen, una credada raucha que Genevoix obludet jamai. Aguet pas lo coratge de ne’n parlar dins Sous Verdun, la prumiera edicion. Auriá volgut creire que los tres òmes s’eran sauvats.
Torní pensar a mon grand-pair, que me contava coma aviá tuat son prumier Bòcha quante se troberen tots dos en mesma temps a la font ente anavan querre l’aiga. Quò fuguet mon grand-pair que trauquet l’autre. Contava que montet sus son cadabre per ’rachar la baioneta.
Estre uman que se veu perdut, credada, còrps que se voida de son sang, que perd presa ; ranadas, agonia, silenci. Chara apasimada o ben escharnida presa dins una immobilitat permanenta. Charn que puris dins la gaulha, boirada emb lo teissut daus abilhaments, emb d’autres restas d’estres umans esbocinats, espansilhats, minjats per la mitralha. Tots ’quilhs mòrts.
E los autres que torneren : mutilats, esbratats, eschambats, desfigurats, gasats, fòus. Daus òmes jòunes endechats que los obus o ben l’apchon dau chirurgian lur avian ‘rachat lur raibes. Mòrts.
Orfaneus, vevas de guerra, dròllas que an perdut lur pretengut, que beucòp coneitran jamai una vita de femna fòrta de la fòrça d’un òme aimat, una vita de mair.
Quand a ’chabat de purar e de se torcer de dolor, la mair ‘bilhada de negre garda dins sa peitrena jusc’a son darnier jorn un pés que cuja la far tombar terra, que li rauba lo durmir. Lo pair a pus de coratge per trabalhar, per entreprener quauqua ren, per ’dobar çò que s’abolis. Trainen tots dos un pés que degun pòt portar, lo pés dau malur ; son vielhs. Fan fugir los jòunes. Mòrts.
Genevoix e mon grand-pair volian ’restar los Alemands per que pueschan pas far en França çò que fagueren vint-e-sies ans pus tard. Sabian que la guerra era un grand malur e ne’n porteren lo pés tota lur vita. Prendram-nos lo drech de los jutjar ? Comptatz pas sus me per mespresar lur coratge.
Dins la novela de Katherine Mansfield La Moscha (1922), « lo patron » (the boss), un òme vielh, mas enquera fòrt, pareis desvirat quand son amic li ven parlar de ente son entarrats lurs filhs tots dos tuats a la guerra, en Belgica. De’n prumier, l’amic a mestier d’un còp de oisquí per se rapelar perque es vengut veire l’autre. La vielha sufrença dau patron, que lo rosjava de’n dedins los prumiers temps aprep la mòrt de son filh, sieis ans en arreir, es tornada. Barra la pòrta e demora tot sol sietat a son bureu per purar davant la fotò de son filh. Sap que son filh era un dròlle gai e plasent, mas sus ’quela fotò, lo retira pas, a l’aer severe. L’òme pòt pas purar… Veu una moscha que se neja dins l’encrier. La suert e la ’visa se netiar, presta a tornar prener sa volada. Tot un moment, la chapinha : pas pus tòst que vòu tornar partir, fai tombar una gota d’encra sus l’insecte que ’chaba per ne’n crebar. Lo patron la pleja dins un papier sechador, zo tira dins la paniera e damanda un autre papier sechador. A la fin de la novela, se sent maluros coma las peiras, mas cuja pas se rapelar çò que lo carcinava avant que faguès nejar la moscha.
Novembre 1918. Mai 1945. La guerra es ’chabada ; los jòunes an sonat la clòcha de l’egleisa. Son contents de sapcher que aniran pas se batre. Son uros de puescher respirar, minjar e beure, semnar e mestivar, aimar e far daus pitits, entreprener. Mas ausen benleu pas enquera tròp raibar, calcular. Quò pren dau temps per garir.
Avetz-vautres, come me, sentit lo bonur de viure coma si la sola finalitat de la vita era la vita ela-mesma ? La vita vitanta dau jorn au lendeman, çò que mon tonton ‘pelava « se sauvar ». Sens vergonha, jauvissem daus plasers de la béstia : beure e minjar son aise, sentir son ventre s’agalhar, tornar dins son liech tébie quand òm s’es levat pissar la nuech, coneitre lo solaç dau remèdi que fai partir un mau de testa, estre tot esfeunit quand òm fai de l’exercici, aimar un autre còrps … mai tots ’quilhs pitits plasers simples que descris Philippe Delerm : lo de golar la prumiera gorjada de biera o ben de pataunhar un coteu de Nontron dins sa pòcha… La jòia nos ufla la peitrena de veire la clardat d’un matin de prima e d’auvir los auseus de la terra e dau ceu. Un frijoladis de bonur nos cor dins l’eschina au moment que lo solelh se coija dins çò que ‘pelem « una charanta », o ben quand ‘visem passar las gruas. Som benaises. Vivem. « Si nos viviam… », disian nòstres grands-pairs, que ausavan pas creire que quo era possible… Mas perque som-nos coma lo boss de Katherine Mansfield, nautres que avem conegut los que an fait la guerra ? Perque gardem-nos coma l’idéia de quauqua fauta pesanta que auriam obludada, un pés dau passat que los pòbles uros coneissen benleu pas ? La revòlta de la jòunessa dins las annadas seissanta e la construccion europenca nos an pas enquera tornat nòstra innocença.
A Javerlhac, lo 27 de genier de 2015
Parlem nòstra lenga en febrier sur radiò Bergerac 95
L'emission de febrier 2015 animada per Joan-Claudi Dugros e Jean-Pierre Drilhol sera consacrada a un omenatge a Ives Rouquette e a Marcèu Esquieu, dos grands militants occitanistas, e tanben a l'actualitat literària en librariá.
De escotar sur http://www.bergerac95.fr/index.php?category/Emissions/Par...
Una bibliotèca Bernard Lesfargues a Barcelona
La bibliotèca de las traduccions, al novèl siti de l'Institut Ramon Llull, a Barcelona, portarà desenant lo nom de Bernard Lesfargues.
Aquela distincion es particularament meritada. Bernard Lesfargas fuguèt lo precusor de las reviradas del catalan al francés a una epòca pauc favorabla (franquisme).
Es el que balhèt lo vam a la descobèrta en lenga francesa d'autors catalans (Juan Goytisolo, Jaume Cabré, Mercè Rodoreda, Quim Monzó…).
Information mandada per Joan-Claudi Dugros
De legir son intervista dins Visat:
http://www.visat.cat/espai-traductors/fra/traductor/147/b...
01/02/2015
De las novelas de Marcela Delpastre...
Information transmise par Jan dau Melhau.
L'ensemble de l'oeuvre de Marcelle Delpastre a été édité. Une quarantaine de volumes en un peu plus de vingt ans dont vingt-cinq aux éditions dau chamin de sent Jaume.
Deux hommages lui seront rendus en 2015 qui eüt été l'année de son 90ème anniversaire.
(Le premier) A la salle des fêtes de Chamberet (Corrèze), le vendredi 6 février ( jour anniversaire de sa mort) à 20 h 30, avec des lectures de son oeuvre par Teresa Canet, Bernard Combi et Jan dau Melhau ( création notamment du poème dramatique La Tour) et des intermèdes musicaux par Olivier Peirat. (entrée libre "au chapeau")
Les dernières parutions de Marcelle Delpastre aux éditions dau chamin de sent Jaume:
-Petites chroniques de Germont, 275 pages, 20€
-Le tombeau des ancêtres( réédition), 544 pages, 32€
-De la tradition ( collection De temps pacan), 189 pages, 15€
-Autour du Courrier du Centre ( chroniques des années 50), 63 pages, 10€
Et aux éditions Plein Chant, dans la collection Type/Type:
- Le rosier pourpre et autres nouvelles, avec dessins de l'auteur, 268 pages 24€
°°
Tous ces titres peuvent se commander avec leur règlement( ajouter 4€ de port) à:
Lo chamin de Sent Jaume,
Roier
87380 Meuzac
Tel: 05 55 09 96 61
12:33 Publié dans Actualitats, actualité, Espectacles, Literatura en òc | Tags : marcelle delpastre, jan dau melhau, bernard combi, teresa canet, olivier peirat | Lien permanent | Commentaires (0)
Lo n° 146 de Paraulas de Novelum ven d'espelir
Au sommari dau numerò 146 de genier 2015 de Paraulas de Novelum, revista 100% en occitan:
Copar dau boesc: quoras, coma, loquau? per Jan-Peire Reidi
Amor, amur o ameur ? A perpaus del mòt "ameur" per Joan Rigosta
Pitat curiositat linguistica: Meitat-chen, meitat-pòrc per Micheu Chapduelh
Los esbratats (episòdi 2) per Joan Ganhaire
De bon legir per Joan-Claudi Dugros e Joan Rigosta
Omenatge a Pierre G. Javanaud per Ives Lavalada
Despartidas per Joan Rigosta
Los noms de lòcs que començan per "Casse" per Joan Rigosta
°°
Per s'abonar a Paraulas de Novelum:
Abonament 4 numeròs : 15€, abonament 8 numeròs: 25€.
Los abonaments se paian per cheque a l'òrdre de Novelum, de mandar a:
Novelum, Centre Socio-Culturel, 95, route de Bordeaux, 24430 Marsac sur l'Isle


text:
Fixem
Fixem es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Ancian vilatge del duché de Luxemborg, banc d'una comuna de Rodemack.
- Molin banal per Fixem, Gavisse, Berg, Semming e Faulbach.
- Ancien village du duché de Luxembourg, siège d'une mairie de Rodemack.
- Moulin banal pour Fixem, Gavisse, Berg, Semming et Faulbach.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Santa Eulàlia
Santa Eulàlia (en espanhòl, Santa Eulalia; en portugués: Santa Eulália; en catalan, Santa Eulàlia o Santa Eulària; en francés, Sainte-Eulalie) . En occitan Santa Eulàlia es una forma sabenta, se pòdon encontrar tanben, en particular dins la toponimia mai d'una formas d'evolucion populara coma Senta Aulària, Senta Aulalha, Senta Aralha...etc (veire Senta Aulària).
Santa Eulàlia pòt designar:
Art[modificar | modificar la font]
Santa Eulàlia, una pintura de John William Waterhouse (1885)
Personas[modificar | modificar la font]
- Santa Eulàlia de Barcelona, una santa rebonduda a Barcelona, Espanha
- Santa Eulàlia de Mèrida, una santa rebonduda a Mèrida, Espanha
Toponimia[modificar | modificar la font]
- Occitània
- vejatz las paginas d'omonimia seguentas:
- Guatemala
- Santa Eulalia (Huehuetenango), una municipalitat dins lo departament de Huehuetenango
- Mexic
- Santa Eulalia (Chihuahua), una vila de l'estat de Chihuahua
- Peró
- Districte de Santa Eulalia, dins la Província de Huarochirí
- Rio Santa Eulalia, un riu dins la Província de Lima afluent del riu Rimac
- Portugal
- Rio Covo (Santa Eulália), una parròquia civila de Barcelos
- Santa Eulália (Arouca), una parròquia civila a Arouca
- Santa Eulália de Fórnos, una parròquia civila de Freixo de Espada a Cinta
- Espanha
- Santa Eulalia de Oscos, una municipalitat d'Astúrias
- Santa Eulària des Riu, una municipalitat a Eivissa
- Saint Eulalia de Cabranes, capitala de Cabranes en Astúrias
- Santa Eulalia del Campo, una municipalitat d'Aragon
- Palau de Santa Eulàlia, una municipalitat de Catalonha
- Santa Eulàlia (Mètro de Barcelona), una estacion del Mètro de Barcelona
- Santa Eulàlia (L'Hospitalet de Llobregat), un quartièr de la municipalitat de L'Hospitalet de Llobregat en Catalonha
- Santa Olalla, una municipalitat de Castelha-La Mancha
- Santa Olalla de Bureba, una municipalitat de Castelha e Leon
- Estats Units
- Saint Eulalia, una parròquia de Winchester, Massachusetts.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Sequéncia de Santa Eulàlia, un ancian tèxte en lenga romanica.


text:
Per Mans de Breish
Patron tu que d’argent n’as pron per comprar lo silenci
Patron tu mercejarai pas per lo trabalh raubat
Patron te voliá pas cantar mas la cançon es faita
Patron e lo cant qu’ausiràs totjorn t’escaparà
Patron alavetz ausiràs lo cant de los que crèban
Patron los que t’an escotat e que cresián en tu
Patron aquel cant se farà fòrt de mila misèrias
Patron per dire que lo mond se pòt passar de tu.
Patron ton argent te fa rei fins al fons de ta colca
Patron ton argent se fa lei pertot on siás lo mestre
Patron de l’òme esplechat a la puta que pagas
Patron tot çò que dins ta man flaira la falsetat.
Patron se as mentit sus l’istòria es pas tu que l’as faita
Patron e l’istòria me ditz que siás pas eternal
Patron alavetz se pòt plan qu’un grand jorn de colèra
Patron lo pòble digue al mond ara siàm los
PATRONS.
Vos cal connectar per poder postar de comentaris.
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text:
23/04/2014
L'invité, lo convidat de Meitat-chen, meitat-pòrc dau diumenc 27 de abriu
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission du diumenc 27 de abriu a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd seran
Christian Lavaud de l'Agença Culturala e Olivier Pijasson de Novelum-IEO Perigòrd per parlar dau colectatge de la memòria occitana « Mémoires de demain » que se debana questa prima dins lo sud dau departament entre Brageirac, Sarlat, Aimet e Daglan.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
07:26 Publié dans Actualitats, actualité, Colectatge de paraulas, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Pòl Sud
Lo pòl Sud es lo punt pus al sud de la superfícia de la Tèrra, diametralament opausat al pòl Nòrd. Se situa sul continent Antartida.
Lo pòl Sud es a vegadas designat coma pòl Nòrd geografic per lo distinguir del pòl Sud magnetic. Se totes dos son situats en Antartica, los dos punts correspondon pas perque l'emplaçament del pòl Sud magnetic seguís las variacions del camp magnetic terrèstre.
Somari
Exploracion[modificar | modificar la font]
Los primièrs umans a aténher lo pòl Sud geografic foguèron los membres de l'expedicion norvegiana conduita per Roald Amundsen, lo 14 de decembre de 1911. Lors concurrents dins la corsa al pòl Sud ; cinc membres de l'expedicion britanica Terra Nova conduita par l'oficièr de la Royal Navy Robert Falcon Scott, atenguèron lo pòl un mes pus tard, lo 12 de genièr de 1912 ; e moriguèron totes de fred e de talent dins lo trajècte de retorn. Lor autre concurrent, lo japonés Shirase Nobu, oficièr de la Marina Imperiala japonesa, descobriguèt solament una partida de la Tèrra del Rei Edoard VII lo 16 de genièr de 1912.[1].
En 1914, l'explorador britanic Ernest Shackleton, condusent l'expedicion Endurance, aviá per projècte la traversada del continent en passant pel pòl Sud, mas sa nau, l'Endurance, foguèt presa per la banquisa e s'enfonzèt onze meses pus tard dins la mar de Weddell.
Lo 29 de novembre de 1929, Bernt Balchen, acompanhat per Richard Byrd, Harold June e Ashley McKinley, pilotèt lo primièr avion sul pòl Sud. Cap pausèt pas lo pè sus aquel abans lo 31 d'octobre de 1956, quand una equipa conduita par l'amiral american George J. Dufek i aterriguèt. L'estacion Amundsen-Scott foguèt bastida entre 1956 et 1957 per l'Annada Geofisica Internacionala, sos elements foguèron menats per aires ; dempuèi sa construccion, es ocupada en permanéncia par de personal de recèrca e d'assisténcia[2].
Aprèp Amunsen e Scott, las primièras personas a aténher lo pòl Sud a pè, sens supòrt aerian, foguèron los membres de las equipas conduitas par Edmund Hillary (lo 4 de genièr de 1958) e Vivian Fuchs (lo 19 de genièr de 1958), pendent l'expédicion Fuchs-Hillary. D'autras expedicions pus tard atenguèron lo pòl a pè. Lo 30 de decembre de 1989}}, Arved Fuchs e Reinhold Messner foguèron los primièrs a aténher lo pòl Sud sens animals o ajuda motorizada, simplament a esquí e amb l'ajuda del vent. La traversada pus rapida del continent, entre l'ocean e lo pòl, a pè e sens assisténcia, foguèt realizada en 2009 pels Canadians Ray Zahab, Richard Weber et Kevin Vallely ; en 33 jorns, batent lo recòrd precedent, establit un mes abans per l'American Todd Carmichael en 39 jorns[3].
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo pòl Sud geografic se definís coma un dels dos punts ont l'axe de rotacion de la Tèrra copa sa superfícia (l'autre es lo pòl Nòrd). Pasmens, aquela definicion es pas totalament precisa perque l'axe de rotacion es subjècte de pichonas variacions e la posicion exacta d'aquela interseccion vària de qualques mètres al cors del temps ; aquel movement polar es constituit de doas componentas gaireben periodicas de qualques centenas de jorns (l'oscillacion de Chandler) e d'una leugièra deriva graduada, principalament cap a l'Èst.
Del punt de vista de las coordenadas geograficas, lo pòl Sud se pòt definir simplament coma lo punt situat per 90° de latitud sud, sa longitud es indeterminada e sens pertinéncia. Al pòl Sud, totas las direccions van cap al nòrd.
Lo pòl Sud geografic se situa sul continent Antartida, sus un plan glaçat sens caracteristicas particularas a una nautor de 2 835 m, a 1 300 km de la mar pus prèpa, a l'estrech de McMurdo. La calòta glacièra seriá espessa de 2 700 m al pòl Sud : la superfícia terrèstra jos lo glaç i es doncas prèpa del nivèl de la mar[2].
La calòta glacièra polar se desplaça de gaireben dètz mètres cap a 37° a 40° Oèst[4], en direccion de la mar de Weddell. La posicion relativa de l'estacion Amundsen Scott a respièch del pòl Sud evoluciona al cors del temps.
L'emplaçament del pòl Sud geografic es indicat per un pichon panèl e un pal dins la glaç, reposicionat cada an a l'an novèl per compensar la deriva glacièra. Lo panèl pòrta marcadas las datas d'arribada al pòl de Roald Amundsen e Robert Scott, e tanben la nautor de 2 835 m[5]. Prèp d'ela i a una zòna nomenada l pòl Sud de ceremonia, creada per respondre als besonhs fotografics. Consistís en una esfèra metallica placada sus un sòcle e a l'entorn de drapèls dels païses signataris del Tractat sus l'Antartida. Aquel monument es desplaçat totes los dos o tres ans per conservar una distància de marcha minimala amb lo pòl Sud geografic.
Installacions[modificar | modificar la font]
La zòna del pòl Sud ten las installacions umanas, que :
- l'estacion americana Amundsen Scott ;
- una pista d'aterriment ;
- las installacions dels projèctes AMANDA e IceCube.
Clima[modificar | modificar la font]
Dins l'ivèrn austral, lo pòl Sud es plonjat dins la nuèit polara. D'estiu, lo Solelh (e mai que siá de longa en dessús de l'orizont) es totjorn bas dins lo cèl. E mai, la majora partida de la lutz qu'arriba a la superfícia es reflectida per la nèu. Aquela abséncia de calor balhada pel Solelh combinada amb l'altitud del luòc (mai de 2 800 m en dessús del nivèl de la mar) fan que lo pòl Sud es un luòc dels pus freds sus Tèrra (fa pasmens pus fred dins l'emisfèri sud : de regions de l'Antartica situadas a una altitud superiora e a pus granda distància de l'ocean, coma la Basa antarctica Vostok, an un clima encara pus fred).
Al mitan de l'estiu austral, fin de decembre e començament de genièr, quand lo solelh atenh sa nautor maximala de 23,5°, la temperatura mejana del pòl Sud es de gaireben -25 °C. Al moment ont le Solelh passa en dessús de l'orizont (fin de març) o en dejós (fin de setembre), la mejana es de -45 °C. Al mitan de l'ivèrn, la temperatura demòra prèpa de -65 °C. Lo recòrd de calor, mesurat a la basa Amundsen Scott, es -13 °C (lo 27 de decembre de 1978), lo recòrd de fred es -82,8 °C (lo 23 de junh de 1982)[6].
Lo clima del pòl Sud es desertic e lo luòc recep gaireben pas de precipitacion. L'umiditat de l'aire es gaireben nulla. Mas, los vents violents pòdon transportar de nèu sus tota la region e son acumulacion atenh prèp de 20 cm par an[7].
Fusèl orari[modificar | modificar la font]
Al pòl Sud, lo Solelh sortís fin de setembre e demòra totjorn dins lo cèl fins a fin de mars ; la nuèit dura sièis meses. Es doncas pas possible de sincronizar l'ora locala amb la posicion aparenta del Solelh. I a pas de rason de privilegiar un fusèl orari sus un autre al pòl Sud, l'estacion Amundsen Scott utiliza l'ora de la Nòva Zelanda per de rasons practicas.
Flòra e fauna[modificar | modificar la font]
A causa del clima excepcionalament dificil, al pòl Sud s'atròba pas gaire de plantas o d'animals natius.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Paul Tréguer, Trois marins pour un pôle, Edition Quae, 2010.
- ↑ 2,0 et 2,1 http://www.nsf.gov/od/opp/support/southp.jsp
- ↑ http://www.thestar.com/News/Canada/article/563312
- ↑ http://www.southpolestation.com/pole/survey.html
- ↑ http://www.trekearth.com/gallery/photo284509.htm
- ↑ http://quest.nasa.gov/antarctica/background/NSF/sp-stay.html
- ↑ http://www.nsf.gov/pubs/stis1993/opp93103/opp93103.txt
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr) Ernest Shackleton, Au cœur de l'Antarctique, Vers le pôle Sud, Phébus,
- (fr) Marie Foucart, Terres Australes, péninsule Antarctique et Terre de Feu, GNGL-DMI (2a edicion),
- (fr) Yves de Chazournes, L'Aventure des Pôles, Place des Victoires,


text:
Armanac dera Mountanho 1928
- Catégorie: Almanach
- Auteur: SARRIEU Bernard
- Éditeur: Imprimerie P. SENTEIN Toulouse
- Pages: 50
- Bibliothèque: Château de Mauvezin
- Localisation: Armoire 5 - Étagère 1
- Année: 1928
- N° catalogue: 849.A.MOU.1928
- Lien:
Résumé
L'Armanac dera Mountanho qu'ei un armanac publicat per l'Arièja, lo Comenges, las quate Vaths, lo Nebozan, lo Coserans e la Hauta Gasconha. Que presenta lo calendèr de l'annada, informacions sus l'Escolo deras Pireneos coma la hèsta annau o los estatuts, e tèxtes d'escrivans com Bernard Sarrieu lo capdau, o encara Casassus, Madon, Marsan, Dambielle...
Imprimit a la debuta, 1908, a Sent-Gaudens per l'Escolo deras Pirineos, que serà editat a Tolosa (com aqueste) puish a Foish.
Armanac balhat per Maurici Sanson de Luchon, admirator de Bernard Sarrieu e creator de la prumèra corruda Luchon-Superbagnères, La panoramique.


text:
Lo Congrès es representatiu daus usanciers de la lenga occitana. Deu rechampar la diversitat de la demanda daus usanciers coma la diversitat dau saver sus la lenga. Aquele saver scientific es present a l’Universitat e tanbèn en defòra, dins la societat tota, e per amor d’aquò sembla essenciau qu’aquelos que lo pòrtan sièssan presents dins la futura autoritat. Aquela representativitat deu tanbèn èstre geografica. Lo moviment de promocion de la lenga occitana es sensible a la question de la diversitat de la lenga ; e chau doncas far cas d’aquela preocupacion : pensar tot ensems au respèct de la diversitat interna de la lenga e a l’afortissament de son unitat pregonda.
Lo Congrès deu fondamentalament charchar l’estabilitat lingüistica. Las intervencions an per tòca de tractar las questions encara non resougudas e non pas de chanjar çò qu’es estat pausat e establit. Aquelas questions s’atròvan sustot dins los domenis de la neologia e de l’onomastica (toponimia, antroponimia, etc). L’organisme de regulacion deu saupre aculhir e respondre aus besonhs exprimits per los usanciers individuaus, las personas moralas de drech privat e public, e los institucionaus.
Lo Congrès es un servici partatjat entre sos sòcis : es un otís cooperatiu que mutualiza las competéncias e los mejans, e que valoriza las realizacions de chascun.
Una institucion de regulacion exigís, de la part d’aquelos que i vòlan participar, d’acceptar quauquas règlas elementàrias e en promier la collegialitat de las decisions a préner e a far aplicar. Los membres de l’organisme son totes tenguts per las decisions presas collectivament per aquel organisme.
Lo Congrès fa çò qu’es de mestier per assegurar la difusion mai larga possibla de las informacions e de las produccions de vès los usanciers. Aquestas decisions son integradas aus otís de referéncia (diccionaris, gramaticas, cartas papier o numericas, etc.).
Lo Congrès travalha en partenariat embe los poders publics e las collectivitats territorialas que vòlan èstre actors dins lo domeni de la lenga.


text:
Dimenge, 5 de julhet de 2015, 03h00 Lenga,Cultura,Cinèma
L’ochena edicion de la Mòstra de Cinèma Occitan s’inaugurèt lo 16 de junh passat a Lhèida (Catalonha) e se clavarà lo 2 de decembre a Barcelona, en passant per una cordelada de vilas d’Occitània, e tanben per Catalonha. E mai, coma arunan, la Mòstra es presenta dins qualques universitats coma l’Universitat de Lhèida, l’Universitat de Barcelona o l’Universitat Catalana d’Estiu, a Prada de Conflent.
Demièg los filmes que se presentan ongan, cal soslinhar lo documentari aranés Aqueth dia i auie ua nòça (2014), de Mireia Boya e Natàlia Lloreta. Lo documentari descriu, a travèrs de la votz dels testimònis, los faches del 19 d’octòbre de 1944, quand un grop de maquisards exiliats dins l’estat francés intrèron dins la Val d’Aran amb la tòca de combatre lo regim de Franco. Una aventura que durèt solament onze jorns e que se coneguèt coma l’“Operacion Reconquista d’Espanha”. Lo filme es lo primièr document audiovisual que se fa sus aquel episòdi de l’istòria amb de testimònis dirèctes d’aqueles faches.
D’autres filmes que se pòdon veire dins aquela edicion son: Crosada (1997, Michel Gayraud), una òbra de ficcion a partir del poèma epic la Cançon de la Crosada contra los catars; Eras Hemnas dera Baderca (2014, Joan Pau Ferré), testimòni oral de l’anciana vida rurala e de la cultura occitana dels Pirenèus; Flamenca (1994, Michel Gayraud), adaptacion d’un roman occitan del sègle XIII; Gasconha [Gascogne] (2014, Stéphane Sinde), filme de ficcion sus de vacanças de joventut en un ostal d’apicultors; la Balma [la Barma] (2013, Fredo Valla), documentari sus la vida dins una abitacion rupèstra o balma dels Alps Occidentals; lo Truelh d’Arsin (2014, IEO Lemosin), documentari a l’entorn d’un ancian molin d’òli suls ancians mestièrs rurals.
La Mòstra a la tòca de promòure la coneissença de la realitat occitana a travèrs de las creacions cinematograficas e se debana dins l’encastre de a difusion de l’occitan consent amb la lei 35/2010 de l’occitan de Catalonha.
Dins cada edicion s’exibisson entre 7 e 12 produccions, çò es 4 oras e mièja de programacion audiovisuala en occitan.
Tot això s'anima cada cop mès! La llengua és molt imoprtant és part de l'identitat d'una nació, i tantsn films en Occità fa patxoca.
Visca la Terra...Lliure!
Ausisse sovent que la nòtra linga z-es 'na linga moderna coma las autras! Sei ben d'accòrdi, mas crese que le fau dire a queus que fason de filmes, pardeque chasques còps que vese de producions en òc, pàrlan dau temps passat o de las velhas parsonas. Òc-ben, par surat le faliá far e sabe ben que la nòtra linga ten un passat franc famós ambei los trobadores... Mas, me pense qu'ara z-es le moment e qu'aquò podriá èsser interessant de veire de filmes que pàrlan d'autras besunhas. Par... Legir mai


text:
Dens aquesta seccion deu site, Lo Congrès que perpausa au public listas de toponimes occitans.
Aqueths tribalhs que son realizats per la màger part devath demanda publica (collectivitats territoriaus) : que son gessidas d'un procèssus qu'associa l'engenheria d'operators linguistics – dont l'InÒc d'Aquitània, l'Institut d'Estudis occitans e lo CROM – e de recèrca scientifica tà identificar e estabilizar las fòrmas au par de las evolucions istoricas, de las realitats sociolinguisticas e deus encastres de las politicas lingüisticas.
Aquesta seccion que serà aumentada petit a petit per ressorsas navèras accessiblas despuish lo menut de dreta.
Que podetz tanben recercar toponimes dens lo top'Òc, basa de toponimes occitans.


text:
Agadir
Agadir (en arabi أكادير, en tamazight ⴰⴳⴰⴷⵉⵔ, en portugués Santa Cruz do Cabo de Gué) es una vila del sud-oèst del marroquin, capitala de la regio Soss-Massa-Drâa e de la prefectura d'Agadir Ida-Otanane, situada dins la partida nòrd d'una baia a la còsta atlantica, a 508 km al sud de Casablanca, a 173 km d'Essoaoira e a 235 km a l'oèst de Marraquèsh. Se tròba entre 250 e 300 mètres d'altitud. Los abitants se nomenan gadiris, gogadir en berbèr.
Somari
Populacion[modificar | modificar la font]
Segon lo cens del 2004 i aviá 346 106 abitants mas l'airal urban compta prèp de 600 000 abitants amb las vilas vesinas Inezgane e Aït Melloul. Es la seisena vila de Marròc aprèp de Casablanca, Rabat, Fès, Marraquèsh e Tanger. Dins la vila se parla l'arabi, lo berbèr (Shilha) e lo francés. La populacion en 1952 èra de 30 111 abitants (que 1518 josieus e 6062 europèus).
Descripcion de la vila[modificar | modificar la font]
La vila foguèt destrusida per un tèrratrem en 1960 e tornèt èsser bastida en totalitat. Lo centre vila inclusís divèrsas avengudas que las de Muhammad V e Hassan II e la mosquèa Lobnane. A la zona a la broa la mar i a fòrça ostalariás e restaurants e quartièrs residencials; la plaja fa prèp de 10 km.
Lo quartièr de Talborjt (mot berbèr que vol dire la Petita torre) es compausat del Nouveau Talborjt, separat de l'ancian quartièr per l'avenguda Muhammad Sheikh Saâdi. S'i tròba la mosquèa de Mohammed V e dos jardins. Lo quartièr vièlh, al front de mar e dins la zòna del uadi Tildi, demorèt destrusit en 1960 e demorèt roïnat.
I a fòrça quartièr residencials que lo Fonti, prèp de la plaja, al costat del quartièr d'Illig (a 2 km de la plaja). Cap a l'aeroport, a l'èst, i a la vila de Dakhla amb ostals d'estil marroquinandalós.
Lo pòrt se consacra a la pesca, pòrt comercial, e dempuèi pauc pòrt esportiu. Es lo primièr pòrt sardinièr del monde.
La Casba, (Agadir Ofella = Agadir la nauta o Agadir N'Ighir = Agadir del puèg) bastida en 1572, e lo quartièr de Fonti als seus pés, es la partida mai vièlha de la ciutat; i a rèstes de l'anciana fortalesa. Lo quartièr industrial (L'abattoir) es tròba al còr de la vila; foguèt mens afectat pel tèrratrem de 1960.
Lo soc (souk), que compòrta mai de sièis mil boticas, es enrodat de muralhas amb divèrsas pòrtas; es organizat en sectors d'activitat. La medina foguèt creada en 1992 per l'artista italian Coco Polizzi, dins lo quartièr de Ben Sergao (a prèp de 4,5 km del centre), per far comèrci dels productes artesanals, e foguèt bastit segon la tecnicas tradicionalas berbèras. Compren un jardin exotic.
Lòcs d'interès[modificar | modificar la font]
- Musèu municipal Bert Flint
- Val dels Aucèls, parque zoologic d'aucèls
- Jardin de Portugal amb un musèu
- Mosqueta Mohammed V
- Souk al-Had (mercat cobèrt, los dimenges)
Istòria[modificar | modificar la font]
Agadir apareis dins l'istòria abans del sègle XII. Polibi a l'epòca romana se sona lo nom Rhysaddir, que poirà èsser dins la zòna d'Agadir, mas la situacion fa controvèrsia. La primièra mencion es a un portulan en 1325, amb lo nom de Porto Mesegina, de la tribú berbèra dels mesguina. En 1505 un portugués, João Lopes de Sequeira, fondèt un establiment comercial e pesquièr dins la zona e prèp d'una font bastiguèt una pichona fortalesa de fusta al pé del puèg a la broa del mar, que nomenèt Santa Cruz do Cabo de Gué (nom portugués del modèrn cap Ghir) al luòc onte uèi se tròba lo quartièr de Fonti desaparegut aprèp 1960, que lo nom veniá del mot portugués "fonte" (font). L'establiment demorèt dins las mans de Lopes de Sequeira, fins al 25 de genièr de 1513 foguèt comprat pel rei portugués, e i nomenèt de governadors portugueses.
- 1513 - 1521 Francisco de Castro
- 1521 - 1523 Simão Gonçalves da Costa
- 1523 - 1525 António Leitão de Gamboa
- 1525 - 1528 Luis Sacoto
- 1528 - 1529 António Leitão de Gamboa (segona vegada)
- 1529 (febrièr a julhet) António Rodrigues de Parada
- 1529 - 1534 Simão Gonçalves da Camara
- 1534 Rui Dias de Aguiar
- 1534 Guterres de Monroy
- 1534 - 1538 Luís de Loureiro
- 1538 - 12 Març 1541 Guterres de Monroy (segon còp)
Lo portugués deguèt far fàcia a l'ostilitat dels abitants de la region nomenada lo Sos (Sous) e subretot de la confraternitat religiosa dels djazuliyya que s'èra installada al Sos dempuèi mai de 50 ans, que proclamèt la guèrra santa. Profeitèt de l'ascencion d'una familha de shurafa originaris de la region del Draa, los Banu Sad, lo cap de familha foguèt proclamat "cap de la guèrra santa" a l'entorn de 1510. Ap de 1530 lo portugueses demorèron blocat dins la fortalesa. En 1540 lo cherif sadita del Sos, Muhammad al-Sheikh, ocupèt lo puèg que dominava la fortalesa qu'èra portada d'artilhariá. Lo sètge de la plaça comencèt lo 16 de febrièr de 1541. Lo rei Joan III de Portugal (1521-1557) examinava dempuèi 1540 l'oportunitat d'evacuar qualques plaças de Berberia, e quand lo cherif sadita conqueriguèt Santa Cruz lo 12 de març de 1541 (lo governador capitulèt), sa decision se realizèt en pauc de meses las plaças de Safim e Azemor. Sièis cents portugueses foguèron fach presonièrs dins la conquèsta de Santa Cruz, que lo governador Guterres de Monroy e la seuna filha Mècia; los captius foguèron salvats per de religioses portugueses; Mècia, que lo marit èra mòrt dins la batalha, se maridèt amb lo cherif e moriguèt en jacilha en 1544. Lo meteis an lo cherif liberèt Guterres de Monroy, amb que venguèt amic.
La ciutat demorèt despoblada fins que lo suldan Abd Allah al-Ghalib (1557-1574) i faguèt bastir una fortalesa (la casba) en 1572, al suc del puèg e se sonava Agadir N'Ighir o Agadir-Ighir, literalament, Lo granièr fortificat del puèg. Lo pòrt, o mai exactament l'embarcadaire, lo site foguèt aprèp frequentat pels crestians per cargar de sucre e conservèt aquel caractèr fins a que se fondèt Mogador en 1773. Lo cap trapèt lo nom d'Ighir (ara Cap Ghir).
En 1731 se produguèt un grand tèrratrem. En 1746 los olandeses i installèron una fabrica, amb l'autorizacion del sultan e ajudèt a restaurar la vila.
La vila dintrèt en decadéncia progressiva aprèp 1773, a causa de la concurréncia del pòrt de Mogador (Essaoira). En 1789 un viatjaire europèu la descriviá coma una vila quasi desèrta amb d'ostals en roïnas. En 1884 Charles de Focauld dins son òbra Reconnaissance au Maroc, descriu un luòc miserable de pescadors, sens comèrci.
Alara dintrèt dins l'actualitat en 1911, amb l'incident d'Agadir (vejatz Incident d'Agadir). En 1913 i dintrèron los franceses. A l'epòca aviá mens de mila abitants. Mai tard prosperèt a causa del desvolopament de l'agricultura, de la pesca e de las minas. Lo pòrt comencèt a se bastir en 1914 e foguèt agrandit e a partir de 1920 comencèt a prosperar. Dins los ans 1930 èra una etapa importanta de la Aeropostala onte Antoine de Saint-Exupéry e Jean Mermoz, fasián escala. Dins los ans 1940 comencèt a créisser jols dessenhs del director del servici d'urbanisme de Marròc Michel Écochard, amb forma de fèrre de caval ponchant cap al mar. Lo nòu pòrt comercial dubriguèt dins los ans 1950, e l'activitat economica aumentèt e comencèt a atreure lo torisme pel seu bon clima e las ostalariás dubriguèron. En 1959 lo iòt d'Aristoteles Onassis que portava coma òste Winston Churchill, faguèt escala dins lo pòrt.
Lo 29 de febrièr de 1960 foguèt destrusida per un tèrratrem de 5,7 punts de l'escala de Richter. I aviá pas mens de quaranta mila abitants que 15000 moriguèron. La vila se tornèt bastir a qualques 2 km al sud. Tornèt atraire de toristas e se desenvolopèt en totes los aspèctes.
Economia e clima[modificar | modificar la font]
L'activitat portuària e comerciala (es lo primèr pòrt de pesca de Marròc), e l'exportacion dels productes agricòlas de la fertila val del Sos, es la mai granda activitat seguida pel torisme e l'industria. La vila dispausa d'un aeropòrt internacional nomenat Al-Massira. Lo clima es plan bon amb 300 jorns de solelh, e una temperatura totjorn caud mas pas tròp de 14 a 16 de minima e de 19 a 22 de maximum, levat quan bufa lo vent del Sahara que poja la temperatura fins a 40 graus. Las pluèjas son de 250 mm l'an, concentradas entre novembre e març.
Cultura e esport[modificar | modificar la font]
Dempuèi 2004, i a un festenal de musica berbèra, nomenat festival Timitar. Lo club esportiu principal es l'Hassània d'Agadir; la vila dispausa d'un gran estadi.
Embessonatge[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- Lista dels governadors portugueses
- (fr)P. de Cenival, Chronique de Santa Cruz du Cap de Gué (Agadir), París, 1934
- (pt)J. Figanier, História de Santa Cruz do Cabo de Gué (Agadir) 1505-1541, Lisboa 1945
- (fr)Charles de Focauld, Reconaissence au Maroc, París 1934


text:
Quasar
Un quasar (var. qüasar ò quàsar) es una galaxia activa amb un nuclèu fòrça luminós. Es format d'un trauc negre supermassís enviroutat per un disc d'acrecion. Rescaufada per lei fòrças de friccion, la matèria d'aqueu disc aganta una temperatura fòrça auta e emet un raionament electromagnetic fòrça important dins lei domenis radio, infraroge, visible, ultraviolet e X. Aquò fa dei quasars leis objèctes pus luminós de l'Univèrs conegut a l'ora d'ara.
Totei lei quasars identificats son situats a una distància fòrça alunchada de la Tèrra que va de 783 milions d'ans lutz a mai de 12,9 miliards d'ans lutz. Per aquela rason, lei quasars son probable una fasa passada de l'activitat dei galaxias que poblan actualament l'Univèrs e qu'èra liada a la preséncia de matèria a proximitat de son trauc negre centrau. Uei, aquela matèria a disparegut laissant de galaxias pus suavas amb un nuclèu sensiblament mens actiu e mens luminós.


text:
Tròc
Lo tròc es l'operacion economica que cada participant daissa la proprietat d'un ben (o un grop de bens) e recep un autre ben. Lo tròc fa partit del comèrci de compés amb l'escambi de servicis al parelh[1].
Pòt intervenir dins lo comèrci interior mas subretot dins los escambis internacionals, quand un país dispausa pas d'una devisa convertibla.
Las crisis monetàrias donan sempre un ròtle un pauc mai grand al tròc a causa de la rarefaccion dels signes monetàris. Mai sovent dins los periòdes de carestiás, coma pendent las guèrra o occupacions, lo tròc torna coma biais d'escambi.
Las societats sovieticas coneguèron a costat dels mercats classics utilisant la moneda legala, d'importants mercats de tròc portant sus des produccions personalas, de biens mòbles personals, o de bens preses suls luòcs de trabalh.
Amb la contestacion del ròtle de la moneda se vei l'apareisson de sistèmas de tròc de dimension sociala. Son coneguts jol nom de Sistèma d'escambi local, mas lor proximitat amb los sistèmas de moneda locala fa pensar que la tòca es mens de rebutar la moneda fiduciària, que de (tornar) crear una monenada del ligam[2].
Somari
- 1 Etimologia
- 2 Realitat o fabla del tròc?
- 3 Diversitat de las formas
- 4 Usatge d'un sol medium mesurable e divisible
- 5 Los mercats de tròc per las entrepresas
- 6 Tròc de bens totes mesurables e divisibles
- 7 Nòtas e referéncias
- 8 Vejatz tanben
Etimologia[modificar | modificar la font]
Manlèu del latin trochus, e venent del grèc t p o x o ́ ς « ròda, anèl »[3].
Las tròcas sont de coquilhas de molluscs utilizadas per lor nacre e sevissent de moneda d’escambi[4].
Realitat o fabla del tròc?[modificar | modificar la font]
Dempuèi Adam Smith los economistas mai sovent postulèron que lo tròc aviá estat lo sol mòde d'escambi de fòrça economias ancianas coma aquela de l'Egipte dels Faraons o aquela dels pòbles amerindians. L'abséncia de moneda circulanta empachava pas l'usatge d'unitats de compte. Lo fèble nombre de produccions fasiá que los agents economics sabián per còr los rapòrts d'escambis entre eles qu'èran mai sovent fixes e a vegada constatats dins de mercurialas. Las indemnitats judiciàrias èran tanben basadas sus de rapòrts de valors fixadas entre los diferents objèctes usuals, sovent dins l'espaci mediterranèu antic lo cap d'un bestial (mai sovent lo buòu).
Los istorians e antropològs an una posicion sensiblament diferenta. Dempuèi los ans 1940, per exemple amb Karl Polanyi [5] explica que la relacion entre lo tròc e la moneda es pas aquela d'una succession. Al contrari, foguèt montrat que tota societat es necessàriament monetària dins la mesura ont los escambis entre las personas son subretot l'expression d'un còdi social.
Aquel compreneson del tròc l'utilizèt tanben David Graeber[6], lo tròc es una invencion recenta que supausa la preexisténcia d'una moneda: unitat de mesura abstracha e universala. Las economias ancianas (Egipte, Mesopotamia) utilizavan un sistèma monetari basat sul deute, el meteis formulat en tèrmes de pes d'argent metal e pagat en òrdi; lo batement de pèças de moneda apareguèt sonque vèrs 600 AbC, mas es fòrça mai tard, a l'escasença de carestiás de signes monetaris qu'existís des pròva tangiblas de l'utilizacion del tròc.
Diversitat de las formas[modificar | modificar la font]
Las formas de tròc varian fòrça segon la natura dels bens escambiats, lo nombre de participants e lo debanament temporel de l'escambi.
Los bens escambiats d'un tròc pòdon èsser materials, per exemple de ressorgas minièras, de tèrras, o encara non materialas, coma de servicis, de sabers, de contengent de pollucion, d'idèas o tanben de simbòls, coma o venguèt la moneda. Aqueles bens son divisibles quand es possible de las partejar, o indivisibles, coma l'es un bilhet de banca. Quand un escandalh de mesura permet d'evaluar la quantitat d'un ben divisible, aqueles bens sont mesurablas.
Lo tròc es multilateral, bilateral quand se realiza entre dos participants, o non-bilateral entre al mens tres participants. Las cessions de proprietats que relizan l'escambi pòdon èsser immediatas, o diferidas segon de condicions dependent d'eveniments futurs.
Usatge d'un sol medium mesurable e divisible[modificar | modificar la font]
L'usatge d'un sol medium d'escambi redusís los escambis a de cicles bilaterals, e far tornar la concurréncia a la causida de prètz melhor. Aquel medium es la moneda. Lo participant que cedís la moneda es lo crompaire, aquel que la recep es le vendeire. Es ara la transaccion economica dominanta.
La creacion d'un medium simbolic permet de reduire e de relacions bilateralas crompaire-vendeire lo problèma complèxe de recerca de cicles d'escambi de valors realas qu'intègran mai de dos actors economics. Se un mercat de tròc se limita, coma sus un mercat classic, a des relacions bilateralas, la coïncidéncia ofèrta-demanda es pauc probabla qu'i a pauc d'escasença de trapar un partenari qu'accèpta çò que se provesís e prepausa al meteis temps çò que se demanda. Aquela fèbla liquiditat explica perque fòrça des transaccions economicas utiliza un medium monetari.
Una multitud de monedas alternativas apareisson:
- Los sistèmas d'escambi local o « SEL »,
- La « moneda universala » Europa basada sus de quantitats fixas de mèrças, creada en 1928 pel deputat francés Philibert Besson,
- Las monedas socialas modèrnas.
Los mercats de tròc per las entrepresas[modificar | modificar la font]
Lo tròc entre entrepresas existís e se desvolopèt d'en primièr dins los païses anglosaxons puèi en Euròpa. Segon l'International Reciprocal Trade Association, l'organ de comèrci de l'industria del tròc entre entrepresas, mai de 400 000 entreprisas escambièron 10 miliards de dolars al nivèl mondial en 2008 — e amb aquela plataformas los escambis comercials entre professionals aumentan en mejana de 15 % per an dins un contèxte economic dificil marcat per mens de liquiditats financièras[7].
Tròc de bens totes mesurables e divisibles[modificar | modificar la font]
D'autres mediums mens simbolics que la moneda an aquelas meteissas qualitats, aquela de durabilitat per exemple, per las ressorgas minièras non extrachas o los contengents de pollucion non produchs.
Quand totes los bens escambiats son mesurables, se pòt considerar una variabla coma una autra expression del prètz d'una ofèrta; qu'es lo rapòrt entre quantitat provesida e quantitat recebuda. Aquela variabla mesura la generositat de l'ofèrta de tròc. L'acòrd bilateral entre crompaire e vendeire s'exprimís per l'identitat del prètz e de lor ofèrta. Se lo crompaire dona a son ofèrta un e lo vendeire un , l'acòrdi s'exprimís per l'identitat .
Produch collectiu[modificar | modificar la font]
Aquela aparenta complicacion a l'avantatge de se generalizar a de rapòrts non bilaterals, que per un cicle de n ofèrtas, se pòt mostrar qu'un acòrdi suls es possible quand . Aquel produch, que se nòta es sens dimension. Es superior a 1 quand las ofèrtas del cicle son mai generosas que necessari, e que los devon tornar baissar per acabar a un acòrdi, exprimissent una abondéncia globala de repartir sul cicle. Dins lo cas contrari los devon torna a pojar, tradusent un esfòrç global de repartir sul cicle. Se dona a aquel produch lo nom de produch collectiu. L'equilibratge del tròc consistsí a repartir tanben aquel produch collectiu ajustant los dels participants a una valor {\displaystyle {\omega \,\!'}_{i}=\omega \,\!_{i}.\Omega \,\!^{-{\frac {1}{n}}}} . Es aisit de verificar que .
Quand los son ajustats de biais empiric, aquel procediment es lo mercandejatge.
Concurréncia[modificar | modificar la font]
Generalizar la règla del prètz melhor a de rapòrts non-bilaterals consistís a ordenar los cicles d'escambis creats pel depaus d'una novèla ofèrta; definissent per exemple una foncion reala de maximizar, dependent dels e independante de lor òrdre. N'exitisson al mens doas:
- Una d'elas consistís a maximizar lo produch individual, es a dire , siá .
- Una autra consistís a maximizar , es a dire lo produch collectiu.
Se constata qu'ambedoas règlas son equivalentas quand son aplicadas a de relacions bilateralas, d'esprelas equivalentas a la règla del prètz melhor.
Perque es simplament impossible de partejar entre mens que dos, la restriccion dels escambis a de rapòrts bilaterals obliga a confondre aquelas doas nocions de produch individual e produch collectiu fondamentalament diferentas al vejaire dels rapòrts umans.
Per las destriar, cal bastir una plaça de mercat que realiza aqueles cicles d'escambis non-bilaterals, çò qu'ensag de l'openbarter (aquel que realiza los escambis entre entresas). Lo fèble nombre de bens mesurablas vertadièrament necessaris (riz, blat, energia, contengent de pollucion, eca.) fa que los cicles d'escambi qu'an un pes economic significatiu inclusisson un nombre d'actors fòrça redusit. Se se restrench atal la recerca de las coïncidéncias ofèrtas-demandas a de cicles talha limitada, la complexitat de l'algoritmica es bornada, e a la portada dels melans informatics.
Formas novèlas de tròc[modificar | modificar la font]
Malhum d'escambis[modificar | modificar la font]
- L'experiéncia argentina dels trueques,
- Los tròcs de plantas organizats per de comunas o associacions permetent los escambis entre particulars de granas, de brots de flors, de legums, d’arbusts…[8]
- De jornadas de tròcs organizadas per de particulars.
- Los malhum comunautaris dedicats per internet.
- Los malhums d'escambis interentreprisas promocionat en França per un rapòrt ministerial publiat en 2013.
- las plataformas d'escambis entre particulars que se desvolopan sul Web e que prepauan d'escambis de ben sens contrapartida financièra. Aquela plataformas se realizan per tòca d'una consomacion responsabla e durabla e dins un esperit collaboratiu e solidari.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ « Du troc à l’argent » (consultat en 21 janvier 2016).
- ↑ Jean-Michel Servet, Les monnaies du lien, Paris, PUL, 2012
- ↑ Centre National de Ressources Textuelles et Lexicales http://www.cnrtl.fr/definition/Troque
- ↑ "Le grand livre des pourquoi ?" d'Anne Pouget. Éditeur, Le Cherche Midi ISBN 2-7491-2760-2 (ISBN 978-2-7491-2760-6)
- ↑ Karl Polanyi, La grande transformation (1944), Gallimard, Paris 1983.
- ↑ David Graeber, Dette, 5000 ans d’histoire, (ISBN 1020900598)
- ↑ William Lee Adams, « Bartering: Have Hotel, Need Haircut », Time, (legir en linha)
- ↑ Alain Delavie, « Un troc aux plantes, ça se prépare ! », Rustica, 25 mars 2010
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
- Economia del don
- Economia planificada
- Descroissença
- Kyle MacDonald
- Warashibe Chōja
- Moneda
- Sistèma d'escambi local
- Escambi de competéncias
- Bartering
- Consomacion collaborativa


text:
Pardias
Pardias (Pardies en francés) qu'ei un vilatge de Bearn deu bacin de Lac, pròche de Monenh. Qu'ei situat dens lo departament francés deus Pirenèus Atlantics dens la region d'Aquitània.
Somari
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo nom de Pardias a sas originas dins lo mot parietinas (del latin PARETINA, 'las parets'), que vòl dire roïnas d'un edifici, endreit ont i aviá agut una construccion que uèi es arroïnada.
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Aguest prumèr de junshèga a començat eth Concors de Fotografia “Tiò, natura e cultura” (Memoriau Urban Fernández) organizat pera Associacion Es Paums, damb eth supòrt der Ajuntament de Vilamòs.
Eth Concors a coma objectiu hèr a conéisher es valors de Vilamòs e era Val enes ambits dera cultura, natura, hèstes, monuments, persones e activitats.
Eth Concors vò inmortalizar era pletòra dera natura deth nòste País que enguan, exhuberanta lutz coma jamès es sons colors gràcies ara climatología intensa des darrèri mesi.
En Concors i pòt participar quinsevolhe persona major d’edat que i sigue interessada en tot manar un maxim de tres fotografíes en format jpg ath corrèu electronic espaums@gmail.com
Es fotografies an d’èster inedites e prenudes en Vilamòs o ena rèsta dera Val e era mesura a d’èster de 20 cm x 15 cm e a d’auer ua resolución d’aumens 300dpi entà que se pogue imprimir per part dera organización
Un Jurat compausat per especialistes dera imatge e era comunicación dera Val trigarà es milhores fotografíes.
Era fotografía guanhadora aurà coma prèmi un Dron e será era imatge deth pannèu deth programa dera Hèsta Major de 2019. I aurà dus accésit qu’auran coma premi ua camarà GoPro (1º accesit) e un camalhon (2º accesit). Ath delà es participants poderàn prénmer par tena rifa d’un creuèr pera Carib tà dues persones damb totes es despenes pagades.
Es fotografíes se publicaràn enes hilats sociaus e ena plana web dera Associacion.
Damb es cent milores fotografíes se arà ua exposición pendent eth mes d’agost en Musèu Joanchiquet de Vilamòs e es Bases deth Concors se pòden auer en Arancolor de Vielha, en Ajuntament de Vilamòs o en espaums@gmail.com
Eth Concors compde damb eth supòrt der Ajuntament de Vilamòs e eth Conselh Generau d’Aran.
Era organizacion sage, en tot júnher era aficion ara fotografia e eth potenciau de difusion des hilats sociaus, de descorbir e hèr a conéisher lòcs, paisatges e cornèrs encara amagadi deth nòste País.


text:
1ra Nuèch de la lectura al CIRDÒC : Lo Viatge immobil / CIRDOC, Mathias Leclerc [Vidèo]
Centre interrégional de développement de l'occitan (Béziers, Hérault)
Mathias Leclerc
Lo 14 de genièr de 2017, lo temps d'una nuèch – la primièra Nuèch de la lectura -, la Mediatèca del CIRDÒC se cambièt en rotlòta per menar sos legeires per un « Viatge immobil » entre los imaginaris e las culturas.
En farsi, en LSF, en francés, en latin, en italian, en castelhan o en occitan, legeires, autors, traductors e artistas gostèron amassa los mots que los avian fach barrutlar.
Aquí lo realizator Mathias Leclerc liura en imatges los quasernets d'aquel viatge.
Amb la participacion de la companhiá Calame Alen, l'Amistat franco-marroquina de Besièrs, Alem Surre-Garcia, Manijeh Nouri, Rotland Pecot, France Rougié, Maeva Ou-Rabah, Mirelha Braç, Marie-Jeanne Verny, Marie-France Fourcadier, Alan Roch, Matieu Poitavin, Sèrgi Carles, Corinne Lhéritier...
La Nuèch de la lectura es sostenguda pel ministèri de la Cultura e de la Comunicacion.


text:
Programa activitats 22-23 Junhsèga 2017
Activitats d’aguesta dimenjada en Les entà toti es públics:
22 dissabte entàs 07:00 ores. Gessuda entara montanha de Montlude, organitzat peth colectiu Baishmonix, gratuita.
22 dissabte 13:00 ores. Concentracion de veicles classics en Les , American Cars, se poderan veir aguesti veicles en carrer des Banhs.
22 dissabte 21 ores. Hèsta de Sant Jaume oferit per restauradors deth pòble.
23 dimenge entàs 22 ores. Aran en Dansa damb Es Corbilhuèrs de Les , ena Plaça deth Conselh en cap deth Pont


text:
Mentre rebrembi era passejada der aute dia entà un bordau de Canejan, se succedís era notícia dera fin dera activitat terrorista d’ETA, e torni alavetz ath pensament deth paisatge deth dia dempús… Eth bordau ei ara un lòc inospit, èrm, sonque i demoren es quate parets des cases qu’alavetz sigueren e ara son tristes pardies. Eth prat dera èrba, a on eth bestiar s’i neurie, ei cementèri de mala èrba, shordanta. Arroïne era estetica deth paisatge. Es roïnes son er esclau deth lòc que se bastiren es antics poblants, quauqu’un de viu, viu testimòni dera existéncia d’alavetz. Partiren e cadun se tornèc a bastir eth sòn lòc, en aguest “non-lòc” qu’ei era existéncia, pr’amor que, com auem dit eth darrèr còp, tostemp èm dehòra, entre casa e món, entre era tèrra que caushigam e eth cèu que guardam. Pujaua peth camin dret e estret e campaua tà baish, ath hons dera ribèra. Es hons des nòstes vals son coma abismes dejós nòste. Eth non-bordau semble mès uet e liure. Semble mès trist. Pensi en anonci etarra e era pregunta subergés: com serà eth paisatge de dempús, eth paisatge des.hèt non pas pera inércia deth progrès qu’un bordau a patit, senon pera arbitrarietat qu’uns pògui membres dera comunautat an imposat ara rèsta? Demoren es roïnes deth dolor, es familhes trencades, demore eth viu testimòni que da sentit e vertat ad aguest non-lòc dera existéncia. Mès era comunautat a dret a hèr-se un lòc, le poderàn recuperar es sòns membres? Calerà rebastir un nau lòc sense borrar era singularitat que da eth testimòni deth patiment, perque era comunautat s’aurà bastit sus es roïnes d’un paisatge herit de sang. Era memòria non ei sonque rebrembe, senon qu’ei era comunautat madeisha, dubèrta a un encara-non-present, en un orizon d’esperança.
(Diari Segre, 22 d’octobre de 2011)


text:
aide à domicile dans l'Oise
Offres d’emploi Personnes disponibles
Offres d'emploi
Aucune offre d’emploi correspondant à votre recherche
Personnes disponibles
Nos villes:
abancourt - abbecourt - abbeville st lucien - achy - acy en multien - agnetz - airion - allonne - amblainville - amy - andeville - angicourt - angivillers - angy - ansacq - ansauvillers - anserville - antheuil portes - antilly - appilly - apremont - armancourt - arsy - attichy - auchy la montagne - auger st vincent - aumont en halatte - auneuil - auteuil - autheuil en valois - autreches - aux marais - avilly st leonard - avrechy - avricourt - avrigny - baboeuf - bachivillers - bacouel - bailleul le soc - bailleul sur therain - bailleval - bailly - balagny sur therain - barbery - bargny - baron - baugy - baugy - bazancourt - bazicourt - beaudeduit - beaugies sous bois - beaulieu les fontaines - beaumont les nonains - beaurains les noyon - beaurepaire - beauvais - beauvoir - behericourt - belle eglise - belloy - berlancourt - berneuil en bray - berneuil sur aisne - berthecourt - bethancourt en valois - bethisy st martin - bethisy st pierre - betz - bienville - biermont - bitry - blacourt - blaincourt les precy - blancfosse - blargies - blicourt - blincourt - boissy fresnoy - boissy le bois - bonlier - bonneuil en valois - bonneuil les eaux - bonnieres - bonvillers - boran sur oise - borest - bornel - boubiers - bouconvillers - bouillancy - boullarre - boulogne la grasse - boursonne - boury en vexin - boutavent - boutencourt - bouvresse - braisnes - brasseuse - bregy - brenouille - bresles - breteuil - bretigny - breuil le sec - breuil le vert - briot - brombos - broquiers - broyes - brunvillers la motte - bucamps - buicourt - bulles - bury - bussy - caisnes - cambronne les clermont - cambronne les ribecourt - campagne - campeaux - campremy - candor - canly - cannectancourt - canny sur matz - canny sur therain - carlepont - catenoy - catheux - catigny - catillon fumechon - cauffry - cauvigny - cempuis - cernoy - chamant - chambly - chambors - chantilly - chaumont en vexin - chavencon - chelles - chepoix - chevincourt - chevreville - chevrieres - chiry ourscamps - choisy au bac - choisy la victoire - choqueuse les benards - cinqueux - cires les mello - clairoix - clermont - coivrel - compiegne - conchy les pots - conteville - corbeil cerf - cormeilles - coudun - couloisy - courcelles epayelles - courcelles les gisors - courteuil - courtieux - coye la foret - cramoisy - crapeaumesnil - creil - crepy en valois - cressonsacq - crevecoeur le grand - crevecoeur le petit - crillon - crisolles - croissy sur celle - croutoy - crouy en thelle - cuignieres - cuigy en bray - cuise la motte - cuts - cuvergnon - cuvilly - cuy - dameraucourt - dargies - delincourt - dieudonne - dives - domeliers - domfront - dompierre - dreslincourt - duvy - ecuvilly - elencourt - elincourt ste marguerite - emeville - enencourt le sec - enencourt leage - epineuse - eragny sur epte - ercuis - ermenonville - ernemont boutavent - erquery - erquinvillers - escames - esches - escles st pierre - espaubourg - esquennoy - essuiles - estrees st denis - etavigny - etouy - eve - evricourt - fay les etangs - feigneux - ferrieres - feuquieres - fitz james - flavacourt - flavy le meldeux - flechy - fleurines - fleury - fontaine bonneleau - fontaine chaalis - fontaine lavaganne - fontaine st lucien - fontenay torcy - formerie - fosseuse - fouilleuse - fouilloy - foulangues - fouquenies - fouquerolles - fournival - francastel - francieres - freniches - fresne leguillon - fresneaux montchevreuil - fresnieres - fresnoy en thelle - fresnoy la riviere - fresnoy le luat - fretoy le chateau - frocourt - froissy - gannes - gaudechart - genvry - gerberoy - gilocourt - giraumont - glaignes - glatigny - godenvillers - goincourt - golancourt - gondreville - gourchelles - gournay sur aronde - gouvieux - gouy les groseillers - grandfresnoy - grandru - grandvillers aux bois - grandvilliers - gremevillers - grez - guignecourt - guiscard - gury - hadancourt le haut clocher - hainvillers - halloy - hannaches - hanvoile - hardivillers - hardivillers en vexin - haucourt - haudivillers - hautbos - haute epine - hautefontaine - hecourt - heilles - hemevillers - henonville - herchies - hericourt sur therain - hermes - hetomesnil - hodenc en bray - hodenc l eveque - hondainville - houdancourt - ivors - ivry le temple - jamericourt - janville - jaulzy - jaux - jonquieres - jouy sous thelle - juvignies - la chapelle en serval - la herelle - la houssoye - la neuville d aumont - la neuville en hez - la neuville garnier - la neuville st pierre - la neuville sur oudeuil - la neuville sur ressons - la neuville vault - la rue st pierre - la villeneuve sous thury - laberliere - laboissiere en thelle - labosse - labruyere - lachapelle aux pots - lachapelle sous gerberoy - lachapelle st pierre - lachaussee du bois d ecu - lachelle - lacroix st ouen - lafraye - lagny - lagny le sec - laigneville - lalande en son - lalandelle - lamecourt - lamorlaye - laneuvilleroy - lannoy cuillere - larbroye - lassigny - lataule - lattainville - lavacquerie - laverriere - laversines - lavilletertre - le coudray st germer - le coudray sur thelle - le crocq - le deluge - le fay st quentin - le fayel - le frestoy vaux - le gallet - le hamel - le mesnil conteville - le mesnil en thelle - le mesnil st firmin - le mesnil sur bulles - le mesnil theribus - le meux - le mont st adrien - le plessier sur bulles - le plessier sur st just - le plessis belleville - le plessis brion - le plessis patte d oie - le ployron - le quesnel aubry - le saulchoy - le vaumain - le vauroux - leglantiers - les ageux - les fontainettes - levignen - lheraule - liancourt - liancourt st pierre - libermont - lierville - lieuvillers - lihus - litz - loconville - longueil annel - longueil ste marie - lormaison - loueuse - luchy - machemont - maignelay montigny - maimbeville - maisoncelle st pierre - maisoncelle tuilerie - marest sur matz - mareuil la motte - mareuil sur ourcq - margny aux cerises - margny les compiegne - margny sur matz - marolles - marqueglise - marseille en beauvaisis - martincourt - maucourt - maulers - maysel - melicocq - mello - menevillers - meru - mery la bataille - milly sur therain - mogneville - moliens - monceaux - monceaux l abbaye - monchy humieres - monchy st eloi - mondescourt - monneville - mont l eveque - montagny en vexin - montagny ste felicite - montataire - montepilloy - montgerain - montherlant - montiers - montjavoult - montlognon - montmacq - montmartin - montreuil sur breche - montreuil sur therain - monts - morangles - morienval - morlincourt - mortefontaine - mortefontaine en thelle - mortemer - morvillers - mory montcrux - mouchy le chatel - moulin sous touvent - mouy - moyenneville - moyvillers - muidorge - muirancourt - mureaumont - nampcel - nanteuil le haudouin - nery - neufchelles - neufvy sur aronde - neuilly en thelle - neuilly sous clermont - neuville bosc - nivillers - noailles - nogent sur oise - nointel - noiremont - noroy - nourard le franc - novillers - noyers st martin - noyon - offoy - ognes - ognolles - ognon - ollencourt - omecourt - ons en bray - ormoy le davien - ormoy villers - oroer - orrouy - orry la ville - orvillers sorel - oudeuil - ourcel maison - paillart - parnes - passel - peroy les gombries - pierrefitte en beauvaisis - pierrefonds - pimprez - pisseleu - plailly - plainval - plainville - plessis de roye - ponchon - pont l eveque - pont ste maxence - pontarme - pontoise les noyon - pontpoint - porcheux - porquericourt - pouilly - precy sur oise - previllers - pronleroy - puiseux en bray - puiseux le hauberger - puits la vallee - quesmy - quincampoix fleuzy - quinquempoix - rainvillers - rainvillers - rantigny - raray - ravenel - reez fosse martin - reilly - remecourt - remerangles - remy - ressons - ressons sur matz - rethondes - reuil sur breche - rhuis - ribecourt dreslincourt - ricquebourg - rieux - rivecourt - roberval - rochy conde - rocquemont - rocquencourt - romescamps - rosieres - rosoy - rosoy en multien - rotangy - rothois - rousseloy - rouville - rouvillers - rouvres - rouvroy les merles - roy boissy - royaucourt - roye sur matz - rully - russy bemont - sacy le grand - sacy le petit - sains morainvillers - saintines - salency - sarcus - sarnois - sauqueuse st lucien - savignies - sempigny - senantes - senlis - senots - serans - serevillers - serifontaine - sermaize - sery magneval - silly le long - silly tillard - solente - sommereux - songeons - st andre farivillers - st arnoult - st aubin en bray - st aubin sous erquery - st crepin aux bois - st crepin ibouvillers - st crepin ibouvillers - st deniscourt - st etienne roilaye - st felix - st germain la poterie - st germer de fly - st jean aux bois - st just en chaussee - st leger aux bois - st leger en bray - st leu d esserent - st martin aux bois - st martin le noeud - st martin longueau - st maur - st maximin - st omer en chaussee - st paul - st pierre es champs - st pierre les bitry - st quentin des pres - st remy en l eau - st samson la poterie - st sauveur - st sulpice - st thibault - st vaast de longmont - st vaast les mello - st valery - ste eusoye - ste genevieve - sully - suzoy - talmontiers - tartigny - therdonne - therines - thibivillers - thiers sur theve - thiescourt - thieuloy st antoine - thieux - thiverny - thourotte - thury en valois - thury sous clermont - tille - tourly - tracy le mont - tracy le val - tricot - trie chateau - trie la ville - troissereux - trosly breuil - troussencourt - troussures - trumilly - ully st georges - valdampierre - valescourt - vandelicourt - varesnes - varinfroy - vauchelles - vauciennes - vaudancourt - vaumoise - velennes - vendeuil caply - venette - ver sur launette - verberie - verderel les sauqueuse - verderonne - verneuil en halatte - versigny - vez - viefvillers - vieux moulin - vignemont - ville - villembray - villeneuve les sablons - villeneuve sur verberie - villers sous st leu - villers st barthelemy - villers st frambourg - villers st genest - villers st paul - villers st sepulcre - villers sur auchy - villers sur bonnieres - villers sur coudun - villers sur trie - villers vermont - villers vicomte - villeselve - villotran - vineuil st firmin - vrocourt - wacquemoulin - wambez - warluis - wavignies - welles perennes -


text:
Fresnay-le-Comte
Fresnay-le-Comte es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure et Loir e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- La Municipalitat de Fresnay-lo-Comte a traversat per la via romaine Chartres-Chateaudun (Varize) #que travèrsa sustot Morancey, Dammarie e Lo Gault-Sant-Denis per l'actuala rota départementale.
- Pendent la Revolucion francesa, lo nom de la Municipalitat i aguèt modificat per venir « Fresnay-lo-Pòble » l'an 1792 en l'objectiu de suprimir la referéncia a l'ancian regim. L'arribada al poder de Napoleon #permetre a la municipalitat de trobar lo sieu nom original dempuèi 1793, a saber "Fresnay-lo-Comte".
- La topographie révêle l'existéncia d'ancians molins a vent ("Molin dels Nuisances", "Molin dels Voreges", "Molin de Fresnay").
- La Commune de Fresnay-le-Comte est traversée par la voie romaine Chartres-Chateaudun (Varize) qui traverse notamment Morancey, Dammarie et Le Gault-Saint-Denis par l'actuelle route départementale.
- Durant la Révolution française, le nom de la Commune fut modifié pour devenir « Fresnay-le-Peuple » en 1792 dans le but de supprimer la référence à l'ancien régime. L'arrivée au pouvoir de Napoléon permit à la commune de retrouver son nom original dès 1793, à savoir "Fresnay-le-Comte".
- La topographie révêle l'existence d'anciens moulins à vent ("Moulin des Nuisances", "Moulin des Bordes", "Moulin de Fresnay").
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
9/38
- Créée le
- Samedi 2 Juillet 2011
- Mots-clés
- 360, Ariege, Cap de Bouirex, Cap de l'Empaillou, Mail de Bulard, Mont Valier, Panorama, Pic Blanc de Portillon, Pic d'Arraing, Pic de Bacanere, Pic de Cagire, Pic de Canejan, Pic de Crabere, Pic de l'Har, Pic de la Calabasse, Pic de Lampau, Pic de Mardans, Pic de Mauberme, Pic de Moussau, Pic de Nede, Pic de Paumade, Pic de Pomebrunet, Pic de Serau, Pic de Serre Haute, Pic de Tartereau, Pic du Courbayran, Pic du Midi de Bordes, Pirineos, Pirineus, Pyrenees, Sommet de Cournudere, Sommet de Pique Poque, Tuc de Bouc, Tuc de Cagonilles, Tuc de la Coume de Lauze, Tuc de la Messe, Tuc de Tucol
- Visites
- 1555
- Location
- Voir dans OpenStreetMap
- Score
- pas de note
- Notez cette photo
-