text:
dimecres, 31 de desembre de 2014
MMXIV (3)
Al mes de novembre, aguèri l'astre de far quicòm de polit polit que me'n sovendrai un moment: faguèri de montgolfièra !
Non, aquò èra pas un sòmi fach realitat.
De fach, far de montgolfièra, i aviái pas jamai pensat e fasiá pas partida de ma tièra "las dètz causas que cal far abans de morir".
Mas de còps que i a, la vida es simpatica.
Vos expliqui lo perqué de la causa.
MossurPatata i deviá anar far de montgolfièra amb tota la familha. Manca d'astre, ploguèt aquel jorn e poguèron pas volar.
MossurPatata i voliá tornar mas coma es una familha de PatatasDeluxe, capitèron pas de tornar trobar una data comuna per volar totes amassa.
Ieu ja aquí me perpensèri "quina banda de cons, ieu un vòl tot pagat en montgolfièra, te tròbi un trauc dins l'agenda e ne profièchi grèu".
Dieu e MossurPatata m'ausiguèron.
E MossurPatata dins sa granda generositat me faguèt "Voldriás pas venir amb ieu?"
Siiiiiiii, solideeeeee, plan seguurrrrrr, quand vòls !
Partiguèrem doncas del Clapàs cap a Olot en Catalonha un dijòus de tantossada aprèp lo trabalh.
Sopèrem dins un restaurant de "cosina volcanica". Eriam contents d'i anar mas i tornarem pas. Me sembla que MossurPatata s'es pas remés del glacet de nap.
Passèrem la nuèch dins una ostalariá d'un vilatge medieval. Ieu foguèri malauta, cluquèri pas de la nuèch qu' aviái lo nas que semblava a Arifat.
A 6h, nos levèrem. Per astre, aviái anticipat e dins ma saca d'esquina trobèrem una còca d'ametlas, de chocolat e de pomas.
A 7h, eriam a agachar se conflar nòstre balon en nos gelant, que fasiá plan freg. Faguèrem de fòtos.
A sabi pas quina ora, montèrem dins la banasta. Contents coma tot. Mai que mai ieu.
E a un moment, agachèri lo sòl. Èra pas mai aquí. Aviam despegat.
Es aquò qu'es magic en montgolfièra: sentisses pas res! Te mainas pas del moviment. Aquò se mòu, monta, avança, càmbia de plaça e tu sentisses pas res.
Aguèrem l'astre d'aver una jornada magnifica, solelhosa, aguèrem una vista meravilhosa e pas freg.
Volèrem doas oras, vegèri pas lo temps passar e m'agradèt que non sai. Per ieu, i auriam pogut passar la jornada!
S'avètz quatre sòus de gastar o un present polit de far, francament val lo còp. Dins lo prètz, i a l'ostalariá, lo vòl e lo dinnar aprèp lo vòl.
Foguèt una jornada perfiècha. Pas cap de problèma. Lo pilòt semblava fisable e plan professional. E pacient, que respondèt a totas mas questions tecnicas. O sabiatz vosautres que la montgolfièra pòdes pas decidir ont vas? I a pas de volant. Pòdes montar o davalar en conflant o desconflant mas pòs pas res faire per la direccion, es lo vent que te pòrta. E ben ieu, aquò m'agrada d'èsser completament dependents de çò que farà lo vent. Per un còp que l'òme pòt pas contrariar la natura!
Foguèt una experiéncia magica que, dos meses aprèp, ne soi encara tota estrambordada.
Un grand grand mercés a MossurPatata! I tornam l'an que ven? ;)
Per mai d'entresenhas: voldecoloms.cat
0 comentaris
dimarts, 30 de desembre de 2014
MMXIV (2)
L'autre cambiament màger de ma vida en 2014 es l'alimentacion.
Fasiá ja un moment qu'anavi pas mai dins los ipermercats ni tot çò qu'es temple de la consomacion. Començavi ja d'anar plan mens al supermercat e ara i vau un còp cada tres meses per crompar de papièr igienic.
Aviái ja començat de manjar local. Puèi agachèri aquesta vidèo:
D'aquí a començat lo grand cambiament, qu'es pas encara acabat.
Pendent quauques setmanas, mangèri coma o ditz la femna. Tot anava fòrça plan, mas lo problèma es qu'ai pas d'imaginacion e soi pas cosinièra, del còp, capitèri pas de variar las causas e al cap d'un moment, m'emmerdavi. Tornèri a una alimentacion mai "comuna" amb quauques cambiaments radicals...
Un dejunar de cinc fruchas, cada matin.
De granas
Alimentacion biologica, mai que mai locala. S'es pas biologica, pel mens que siá locala. S'es pas locala, pel mens que siá biologica.
Pas gaire de carn a l'ostal. Dins una amira de mutacion cap al vegeterianisme, mangi pauc de carn a l'ostal. Ne mangi encara perque aquò m'agrada e que ne cal bravament de volontat per cambiar tantas annadas de consum. E m'o cal plan avoar, soi una manjaira, una chapaira e la carn grasilhada m'agrada. Mas los reportatges sus las expleitacions agrico-industrialas me fan bravament soscar sus lo patiment d'èssers vius per mon golarditge.
(mèfi, aquò fa plorar!)
La dralha, contunharai de la seguir e veirem fin 2015 ont ne soi.
To φάpuakό σou va eίvaι n tpoφή σou
Fasiá ja un moment qu'anavi pas mai dins los ipermercats ni tot çò qu'es temple de la consomacion. Començavi ja d'anar plan mens al supermercat e ara i vau un còp cada tres meses per crompar de papièr igienic.
Aviái ja començat de manjar local. Puèi agachèri aquesta vidèo:
D'aquí a començat lo grand cambiament, qu'es pas encara acabat.
Pendent quauques setmanas, mangèri coma o ditz la femna. Tot anava fòrça plan, mas lo problèma es qu'ai pas d'imaginacion e soi pas cosinièra, del còp, capitèri pas de variar las causas e al cap d'un moment, m'emmerdavi. Tornèri a una alimentacion mai "comuna" amb quauques cambiaments radicals...
Un dejunar de cinc fruchas, cada matin.
De granas
Alimentacion biologica, mai que mai locala. S'es pas biologica, pel mens que siá locala. S'es pas locala, pel mens que siá biologica.
Pas gaire de carn a l'ostal. Dins una amira de mutacion cap al vegeterianisme, mangi pauc de carn a l'ostal. Ne mangi encara perque aquò m'agrada e que ne cal bravament de volontat per cambiar tantas annadas de consum. E m'o cal plan avoar, soi una manjaira, una chapaira e la carn grasilhada m'agrada. Mas los reportatges sus las expleitacions agrico-industrialas me fan bravament soscar sus lo patiment d'èssers vius per mon golarditge.
(mèfi, aquò fa plorar!)
La dralha, contunharai de la seguir e veirem fin 2015 ont ne soi.
To φάpuakό σou va eίvaι n tpoφή σou
2 comentaris
dilluns, 29 de desembre de 2014
MMXIV (1)
En 2014, lo cambiament màger de ma vida, lo devèm a una societat malauta que vòta en massa per l'extrèma drecha.
Abans març de 2014, dins mas cervèlas teoricas, i aviá lo Ben, lo Mal e la Tèrra del Mitan. Òc, un pauc coma dins lo Senhor dels Anèls. Dins ma construccion teorica, dins lo tirador Mal, trobaviam la chocrota, lo capitalisme, NRJ, l'esclavagisme, la dròga, las cançons dichas "varietat", l'alcòl e l'extrèma drecha jos totas sas formas.
Puèi, un jorn de març de 2014, la teoria venguèt practica, l'extrèma drecha, la mai extrèma, la mai rància, la mai reaccionària, emportèt las eleccions municipalas
(E vos parli pas del menut amb lo bessonatge amb la vila alemanda ont i aviá de chocrota e de cervesa.)
Ieu, Aquò e SubreIeu sabon qu'aquò's mal. E mai Tu o sabes.
Mas de qué podèm faire ? Mas de qué pòdi faire?
Foguèt un pauc lo grand tremblament per ieu aquela serada del primièr torn de las municipalas.
Del còp entre los dos torns de las eleccions municipalas, anèri a la seccion del Partit Comunista per aderir a la sola fòrça d'opausicion que s'arbora dins aquesta vila. E fin finala, per assumir un vòte quasi sistematic per eles o per sos fraires.
Que me disiái, e contunhi d'o pensar, que solets, cadun dins son canton, podèm pas luchar.
Que me disiái, e contunhi d'o pensar, que solets, cadun dins son canton, podèm pas luchar.
Soleta, fariái pas que romegar.
Ara, romègui, aquò rai, mas pas solament.
Tractar, manifestar, portar una expression diferenta de l'oficiala.
Comunicar amb lo mond per lor dire que non, çò que fa lo conse es pas çò melhor, lor explicar que i a de mond que son pas d'acòrdi amb aquò, mostrar que i a pas de fatalitat.
Aprene.
Aprene a parlar sens s'enrabiar.
Aprene a pas mespresar ni escornar lo mond perque pensan que lo conse es un bon conse.
Comprene que lo mond son pas totes fascistas e aprene a lor explicar concretament dins sa vida a eles de cada jorn en que aquel mond son nocius.
Sortir de l'abstraccion teorica abans Març 2K14 "l'extrema drecha es marrida per principi" per la concretizar en un "vaquí çò que farà l'extrema drecha dins ta vida a tu".
Es pas aisit.
Me formi.
Legissi.
Escoti.
Demandi.
Sosqui.
D'unes me dison que me soi radicalizada.
Vertat.
Lor respondi que se foguèsse pas radicalizada a drecha, al capitalisme e a l'extrèma drecha nòstra societat, e ben contunhariái de legir de policièrs lo dimenge sus mon sofa.
Ai pas la pretencion de sauvar lo monde, mas pòdi pas demorar, vòli pas demorar immobila fàcia a la pujada e a la futura victòria nacionala de l'extrèma drecha.
Fau coma pòdi amb çò que pòdi, ensagi de far ma part.
Demandi.
Sosqui.
D'unes me dison que me soi radicalizada.
Vertat.
Lor respondi que se foguèsse pas radicalizada a drecha, al capitalisme e a l'extrèma drecha nòstra societat, e ben contunhariái de legir de policièrs lo dimenge sus mon sofa.
Ai pas la pretencion de sauvar lo monde, mas pòdi pas demorar, vòli pas demorar immobila fàcia a la pujada e a la futura victòria nacionala de l'extrèma drecha.
Fau coma pòdi amb çò que pòdi, ensagi de far ma part.
Qui futuri sunt moliti.
2 comentaris
dimarts, 16 de desembre de 2014
Rire amb l'IEO (3)
A un moment, la conariá me fa pas mai rire.
A un moment, l'estampaire te manda un tiratge del libre que fas estampar per confirmacion.
A un moment, i a un tipe que signa lo BAT, bon à tirer.
A l'IEO, lo tipe que signèt lo BAT d'un dels darrièrs libres de Vernet... o es avugle o sap pas escriure o se'n caga de reeditar coma cal un dels best-seller que li fan virar la botiga.
Ont a passat la professionalizacion?
2 comentaris
dilluns, 15 de desembre de 2014
Rire amb l'IEO (2)
O sabi ben que l'agéncia artistica Sirventés a un catalòg d'artistas de tria.
O sabi ben que parlam sonque de las cançons d'amor dels trobadors e pas pro sovent de son escritura politica.
O sabi ben que l'Alan e la Mirelha te menan una accion bèla per l'occitan dins Aude.
Mas es pas una rason.
Lo tipe qu'a escrich lo Quijote se sona Miguel de Cervantes Saavedra.
Cervantes per la version corta.
E pas res mai!
Espèri que la revirada serà melhora qu'aquesta presentacion.
Lo podètz crompar en linha, lo libre, sul site de l'editor.
4 comentaris
diumenge, 14 de desembre de 2014
Rire amb l'IEO (1)
Cubèrta del darrièr numèro de la revista Anem! Occitans! : "l'IEO es una volontat! Ganharem amb d'actes !"
E per illustrar aquò, un parelh de transats.
2 comentaris
dimarts, 9 de desembre de 2014
Confession o de l'impudor
Dins un grand movement de realisme bloguesc, me cal restablir la vertat.
Soi a escriure aquò en braietas.
En braietas per la règla.
Sabètz, d'aquelas laidassas, modèl mameta 1949, un pauc traucadas, un pauc tacadas.
E en caucetas.
E las caucetas dins las tòngs.
E pas depilada.
Mas ieu, contràriament als òmes impudics que cargan de caucetas amb las sandalas o de mocassins bocanofèrs, O FAU PAS EN PUBLIC !
Soi a escriure aquò en braietas.
En braietas per la règla.
Sabètz, d'aquelas laidassas, modèl mameta 1949, un pauc traucadas, un pauc tacadas.
E en caucetas.
E las caucetas dins las tòngs.
E pas depilada.
Mas ieu, contràriament als òmes impudics que cargan de caucetas amb las sandalas o de mocassins bocanofèrs, O FAU PAS EN PUBLIC !
2 comentaris
dimecres, 26 de novembre de 2014
Stop stop stop!
Ai un problèma.
Rai, n'ai mai d'un de problèma.
Mas n'ai un de particular amb las caucetas.
Ja sabiatz que secuti psicologicament lo mond que gausan aver lo marrit gost de cargar de caucetas dins de sandalas. (mas dins ma granda mansuetud, o perdoni al mond d'Euròpa del Nòrd, l'excusa de la diferéncia culturala)
E ben figuratz-vos que l'autre jorn dins lo tren, i aviá un tipe qu'aviá cargat los mocassins sens caucetas!
Ja, primièra error : cargar de mocassins.
Lo mocassin fa mafiós de las annadas 80.
Fa film amb Al Pacino o John Travolta.
E sénhers, vòli pas dire mas Al Pacino e John Travolta son pas mai d'icònas de referéncia dempuèi l'an pebre. Updatatz-vos un pauc!
Segonda error, de mocassins sens caucetas.
Aquò vòl dire que lo tipe quand se descauça, es Hiroshima.
E quand bolega un pauc los artelhs, coma li son tròp grands los mocassins, s'escapa pels costats un fum invisible, catastròfa nucleària made in artelhs.
Un pauc coma amb las balarinas. Perque anetz pas creire que passi mon temps a criticar lo marrit gost e las odors dels òmes, nani. I a las femnas tanben. Mas quora passarà aquela puta mòda de la balarina ? La balarina pudís, es pas confortabla, es pas bon per l'esquina, t'embocana e mai que mai, aquò's pas polit. Non, domaisèlas o vielhassas, la balarina aquò's pas polit. E embocana. Aquò te sembla una barca mal dessenhada qu'auriá servat la nifla a muscle passit.
Escapatz-vos de vòstra preson fashionista e quand auretz los uèlhs que se pausaràn sus las vòstras de balarinas, auretz la revelacion del marrit gost. Free your bon gost, macarel!
Resumit :
Las sandalas amb las caucetas : non
Los mocassins sens caucetas : non
Los mocassins tot cort : non tanpauc !
I a una categoria mai, que fa moment que n'ai pas vist d'aqueles, son fòra-concors campions del monde : los que cargan de mocassins negres amb de caucetas de tennis blancas (sabètz de las que son pas caras a Decatlon !)
O disi un còp e o vos tornarai pas dire : las caucetas negras de Decatlon son pas mai caras que las blancas, avètz pas d'excusas.
Vaquí.
Es important.
Que ieu, de te veire un tipe amb de mocassins sens caucetas, d'ora lo matin dins lo tren, e ben aquò me gasta la jornada.
4 comentaris
divendres, 2 de maig de 2014
"Bona mangiscla, bona vida" que dison a Nestlé
M'agrada quand lo servici public fa son trabalh : França TV prepausa un webdocumentari fòrça interessant per ne saber mai sus l'empèri agroalimentari Nestlé.
Pren un bocin de temps de tot agachar mas val francament lo còp. I evòcan totes los lobbies de las industrias agroalimentàrias al Parlament europenc, mòstran que Nestlé nos fan manjar de salopariás, nos explican las estrategias en linha del grop, i a d'unas chifras espaurugantas, los "partenariats" amb las maternitats, e ne passi, e de las bravas! Racavòmit ga-ran-tit!
Aquò ven confortar d'a fons mon cambiament d'alimentacion que ne vos parlarai dins quauques setmanas!
Espèri que lo webdoc demorarà en linha...
Òsca a França Television que fa aquel documentari, malgrat la guèrra amb Cocacòla aprèp la difusion del documentari, es important que los medias publics fagan son trabalh d'informacion! Non, son pas tres hippies alucats que o dison aqueste còp! Rai, lo problèma es qu'es sus internet e passa pas al JT de Pujadàsloconàs...
Un Empire dans mon assiette
E s'avètz un pauc de temps mai, podètz tanben agachar Un empire en Afrique, es pas mal tanpauc ):
Pren un bocin de temps de tot agachar mas val francament lo còp. I evòcan totes los lobbies de las industrias agroalimentàrias al Parlament europenc, mòstran que Nestlé nos fan manjar de salopariás, nos explican las estrategias en linha del grop, i a d'unas chifras espaurugantas, los "partenariats" amb las maternitats, e ne passi, e de las bravas! Racavòmit ga-ran-tit!
Aquò ven confortar d'a fons mon cambiament d'alimentacion que ne vos parlarai dins quauques setmanas!
Espèri que lo webdoc demorarà en linha...
Òsca a França Television que fa aquel documentari, malgrat la guèrra amb Cocacòla aprèp la difusion del documentari, es important que los medias publics fagan son trabalh d'informacion! Non, son pas tres hippies alucats que o dison aqueste còp! Rai, lo problèma es qu'es sus internet e passa pas al JT de Pujadàsloconàs...
Un Empire dans mon assiette
E s'avètz un pauc de temps mai, podètz tanben agachar Un empire en Afrique, es pas mal tanpauc ):
1 comentaris
dijous, 1 de maig de 2014
Caminarem totes lo 1èr de Mai !
1 comentaris
dimecres, 30 d’abril de 2014
Daniel Villanova e son espectacle contra lo gas d'esquiste
Al mes de novembre, anèri veire lo darrièr espectacle de l'umorista Daniel Villanova La Croisade des Rabat-Joie, No gazarán!
I anèri, que, coma totes los lengadocians d'aquí del País Bas, lo Daniel Villanova, ne soi fan fan fan.
Lo tipe a bravament de succès pel país. E sa capitada, la deu a doas causas : es un brave comedian e mai que mai transmet l'èime del país. Los a plan espiats lo mond del país e los tòrna far, dins sa gestuala, dins sas mimicas, dins sas paraulas, dins son accent, tot i es. Avèm, enfin, quauqu'un que se trufa de nosautres, de dintre, e plan coma cal.
S'es bastit un univèrs : un vilatge, Boronhan, que lo nom, lo mond d'aquí lo comprenon plan, bastit sus l'adjectiu "borronha" amb lo sufixe -an que trobam dins un molon de vilatges (Bessan, Cornelhan, Sauvian, Saussan, Servian, Maurelhan, Bassan, Serinhan, Rojan, Bojan, Lesinhan... la tièra seriá longassa!) e los estatjants de Boronhan que tòrnan a cada espectacle.
E ben l'espectacle qu'anèri veire, m'i regalèri encara mai que de costuma. Lo tipe t' a agusat la pluma e t'a fach un viratge politic que vos disi pas. Ara, fa rire, mas en mai d'aquò, s'engatja plan politicament. Vos pòdi dire que ne manquèt pas una! Aquel viratge aviá començat amb l'espectacle Jean-Charles Président! que vegèri pas, un espectacle contre Sarkozy.
Coma a una escritura plan interessanta, a agut la bona idèa de publicar en libres lo tèxt de sos espectacles, crompèri doncas lo tèxt de La Croisade des Rabat-Joie, No gazarán! en esperant de poder crompar los autres e los DVDs ;)
Dins lo prefaci, i explica aquesta fasa novèla dins son trabalh : "Si, en effet, j'avais choisi jusque là d'opérer au sein de ce que j'avais nommé un théâtre de harcèlement "comico-maquisard", j'ai depuis lors le sentiment qu'il me faut apporter au moment présent un théâtre politique et qui dise son nom. Un théâtre qui, tout en restant jalousement personnel, marque mieux le cousinage assumé avec celui de Dario Fo. Il est temps que le Rire ne masque plus autant le Dire. (...) Un théâtre impoli-tique en quelque sorte..."
Tot de long de l'espectacle, èri de longa a picar de las mans de tant que d'unas replicas fissavan juste...! Rai que lo tipe carguèt la muòla e d'unes espectators, lo rire lor passava pas las bregas... Quand carguèt suls catolics que manifestan contra lo maridatge omosexual, ma vesina faguèt "il exagère quand même". Ben oè, conassa, e es plan aquò que provòca lo rire, la vertat exagerada!" Mas se los catolics que manifestan contra los dreches dels autres avián d'umor, o auriam remarcat dempuèi bèl brieu! Agachatz, es la debuta de l'espectacle :
Ara qu'ai lo libre, me congosti de las tornar legir aquelas replicas :)
E a cada còp que i a un mot que ven de l'occitan, es en italic, amb una nòta en bas de pagina, per dire qu'aquò ven de tal mot occitan e çò que vòl dire. La classa.
Anem, quauques extraches, :
Granmercegi lo Daniel Villanova per son engatjament dins son escritura e esperi que capitarà de desrevelhar lo mond ensucats per sa television.
A la fin de son espectacle, explica que a la sortida de la sala, i a un estand d'informacions per lo mond que ne vòlon saber mai suls problèmas del gas de sistre.
Un artista coma ne caldriá mai :)
- Lo sit per crompar los libres Editions Un Jour / Une Nuit
- Lo sit de Daniel Villanova per l'anar veire :)
I anèri, que, coma totes los lengadocians d'aquí del País Bas, lo Daniel Villanova, ne soi fan fan fan.
Lo tipe a bravament de succès pel país. E sa capitada, la deu a doas causas : es un brave comedian e mai que mai transmet l'èime del país. Los a plan espiats lo mond del país e los tòrna far, dins sa gestuala, dins sas mimicas, dins sas paraulas, dins son accent, tot i es. Avèm, enfin, quauqu'un que se trufa de nosautres, de dintre, e plan coma cal.
S'es bastit un univèrs : un vilatge, Boronhan, que lo nom, lo mond d'aquí lo comprenon plan, bastit sus l'adjectiu "borronha" amb lo sufixe -an que trobam dins un molon de vilatges (Bessan, Cornelhan, Sauvian, Saussan, Servian, Maurelhan, Bassan, Serinhan, Rojan, Bojan, Lesinhan... la tièra seriá longassa!) e los estatjants de Boronhan que tòrnan a cada espectacle.
E ben l'espectacle qu'anèri veire, m'i regalèri encara mai que de costuma. Lo tipe t' a agusat la pluma e t'a fach un viratge politic que vos disi pas. Ara, fa rire, mas en mai d'aquò, s'engatja plan politicament. Vos pòdi dire que ne manquèt pas una! Aquel viratge aviá començat amb l'espectacle Jean-Charles Président! que vegèri pas, un espectacle contre Sarkozy.
Coma a una escritura plan interessanta, a agut la bona idèa de publicar en libres lo tèxt de sos espectacles, crompèri doncas lo tèxt de La Croisade des Rabat-Joie, No gazarán! en esperant de poder crompar los autres e los DVDs ;)
Dins lo prefaci, i explica aquesta fasa novèla dins son trabalh : "Si, en effet, j'avais choisi jusque là d'opérer au sein de ce que j'avais nommé un théâtre de harcèlement "comico-maquisard", j'ai depuis lors le sentiment qu'il me faut apporter au moment présent un théâtre politique et qui dise son nom. Un théâtre qui, tout en restant jalousement personnel, marque mieux le cousinage assumé avec celui de Dario Fo. Il est temps que le Rire ne masque plus autant le Dire. (...) Un théâtre impoli-tique en quelque sorte..."
Tot de long de l'espectacle, èri de longa a picar de las mans de tant que d'unas replicas fissavan juste...! Rai que lo tipe carguèt la muòla e d'unes espectators, lo rire lor passava pas las bregas... Quand carguèt suls catolics que manifestan contra lo maridatge omosexual, ma vesina faguèt "il exagère quand même". Ben oè, conassa, e es plan aquò que provòca lo rire, la vertat exagerada!" Mas se los catolics que manifestan contra los dreches dels autres avián d'umor, o auriam remarcat dempuèi bèl brieu! Agachatz, es la debuta de l'espectacle :
Ara qu'ai lo libre, me congosti de las tornar legir aquelas replicas :)
E a cada còp que i a un mot que ven de l'occitan, es en italic, amb una nòta en bas de pagina, per dire qu'aquò ven de tal mot occitan e çò que vòl dire. La classa.
Anem, quauques extraches, :
"En France, si la presse n'est pas muselée, c'est que ça fait longtemps que la plupart des journalistes ont arrêté de mordre"
"Comment tu veux comprendre? On sait plus de quoi on parle! Té, par exemple, on dit plus "solidartié humaine" on dit "délit d'assitance à un étranger en situation irrégulière"!On bousille les services publics, le code du travail, on légalise les licenciements, on sème la misère partout, on retourne cent ans en arrière et on appelle ça "progrès"! (...)On met un costume cintré à Dracula et on nous dit que c'est le Président de la Russie!...on embaume l'ombre de Franco et on nous dit que c'est le Roi d'Espagne"
"... tu sais comment ça s'exprime, les grands bourgeois... Ils parlent pas comme nous; nous quand on parle, on ouvre une maïsse comme un four... Eux, non! Eux, ils croient qu'en mettant la bouche en cul de poule, il sort forcément des oeufs d'or!"
Granmercegi lo Daniel Villanova per son engatjament dins son escritura e esperi que capitarà de desrevelhar lo mond ensucats per sa television.
A la fin de son espectacle, explica que a la sortida de la sala, i a un estand d'informacions per lo mond que ne vòlon saber mai suls problèmas del gas de sistre.
Un artista coma ne caldriá mai :)
- Lo sit per crompar los libres Editions Un Jour / Une Nuit
- Lo sit de Daniel Villanova per l'anar veire :)
0 comentaris
dimarts, 29 d’abril de 2014
Back to the future
Consultar mon compte bancari en linha es totjorn un moment d'ànsia e de depression pregondas.
Mas uèi, ai clicat sus la pagina "mes crédits" e ai vist l'epitafi:
La projeccion dins lo futur m'a anequelida.
Mas uèi, ai clicat sus la pagina "mes crédits" e ai vist l'epitafi:
La projeccion dins lo futur m'a anequelida.
1 comentaris
dilluns, 21 d’abril de 2014
Per los que l'aurián pas seguida l'actualitat besierenca...
O crentaviam, e aquò arriba... :
- Conard 1er e l'occitan, una entrevista de France 3. Mercés a eles de li pausar las questions que me pausavi dempuèi son eleccion! Podèm ja jogar un requiem per Fèsta d'Òc, mas de qué ne serà del Cirdòc e de las associacions occitanistas de Besièrs? Anarai escotar aquò als conselhs municipals...
Al primièr conselh municipal, dimècres passat, quand èran a nomenar lo mond per las delegacions, Conard 1er bronquèt amb fòrça mesprètz sus los noms de las calandretas besierencas, prenguèt pas la pena de dire la significacion del Cirdòc, "le centre interrégional..., bon le Cirdo" (sic). Ma crida de l'autre jorn... espèri que serà ausida.
- Midi Chibre nos anóncia los recrutaments qu'a fach Conard 1er: la racalha de l'extrèma drecha francesa... De cadres, de tipes que soscan, qu'utilisan sas competéncias e son intelligéncia per l'asirança... Volètz saber de qu'an anequelit ja? Prenètz lo temps d'agachar aquò :
3 comentaris
dissabte, 19 d’abril de 2014
L'oliu vièlh
Al mitan de sa vinha en broa de rota, entre Cessenon e Ròcabrun, n'aurà vist passar de mond aquel oliu:
5 comentaris
divendres, 18 d’abril de 2014
Supòrt al Cirdòc! Anatz-i!
Aquí una pichòta crida a la ciutadanetat!
Sabètz que a Besièrs i a una causa meravilhosa que s'apèla lo CIRDÒC.
O sabètz benleù, o benlèu pas, mas ieu o vos disi, i trabalha una còla de tria. Dempuèi quatre ans, fan un trabalh bèl.
E o sabètz benlèu o benlèu pas, mas las comunas d'extrema-drecha aiman pas las bibliotècas (quauques referéncias en fin de pòst!), en mai de baissar lo budgècte, i intervenon directament.
Per ara, a Besièrs, lo CONse a pas res dich ni fach contra la mediatèca (plan bona tanben!) nimai contra lo Cirdòc.
Mas me pensi que totes los que sèm pas tròp luènh de Besièrs, avèm lo dever de donar nòstre supòrt moral al Cirdòc en prenent la carta de legeire (10€ per l'annada) e en anant als eveniments qu'organizan. Es fòrça important d'ocupar la plaça, que, a totes los eveniments organizats pel Cirdòc, se jamai lo CONse i ven, que veja que i a de mond, de mond cultivats, de mond de tota mena, e pas d'identitaris conasses.
Rai, una partida de la populacion a fach la causida de l'extrema drecha a la comuna, mas aquò vòl pas dire que cal fugir Besièrs ni que lor devèm daissar la vila. Al bèl contrari.
Lo Cirdòc es nòstre!
Anem-i !
Anem-i !
Primièr rendètz-vos per la Sant Jordi:
Lo FN e los libres: (seleccion pas brica exaustiva ni referenciala!)
Dos articles recapitulatius, escriches en 2014:
- Libération 28/03/2014
- Liga dels Dreches de l'Òme- Tolon, le Fn n'aime pas les livres
Articles d'archius :
- Liberation, 11/07/1996
- Liberation 05/02/1997
- L'express 11/07/1996
- La Règle du Jeu, Abrial de 2012 (abans las Presidencialas)
Edit del 18/04/14, 23h14: France 3 a fach una entrevista de Menard, ara ne sabèm un bocin mai.
Dos articles recapitulatius, escriches en 2014:
- Libération 28/03/2014
- Liga dels Dreches de l'Òme- Tolon, le Fn n'aime pas les livres
Articles d'archius :
- Liberation, 11/07/1996
- Liberation 05/02/1997
- L'express 11/07/1996
- La Règle du Jeu, Abrial de 2012 (abans las Presidencialas)
Edit del 18/04/14, 23h14: France 3 a fach una entrevista de Menard, ara ne sabèm un bocin mai.
1 comentaris
dijous, 17 d’abril de 2014
Un dissabte de vèspre o de l'avantatge d'aver de collègas reborsièrs
Dissabte de vèspre, anèri a Puègserguièr per la presentacion del live del grop Goulamàs'K Ràbia e Poësia. L'escasença de veire los collègas, d'escotar de musica de salvatges, de manjar un bon pastisson, de pausar de questions intelligentas en occitan a la taula de premsa (non, soi pas jornalista mas pausi de questions se n'ai enveja)
I a una brava virada de prevista, anatz-los veire, es mai un grop de veire sus l'empont que d'escotar dins son salon.
E chof lo clip :
1 comentaris
dimarts, 15 d’abril de 2014
Un dissabte de matin sus l'estanh o de l'avantatge d'èsser una reborsièra
Sabètz que tota la setmana e mai que mai la dimenjada de Pascas, i a Escala a Seta?
MAS.
I anèri pas.
E lo paure tipe qu'aviá besonh d'un autbòi dissabte de matin, èra plan emmerdat puèi qu'èran totes a la repeticion.
Totes? Que non pas!
Las còrdas venguèron rejónher la fusta.
Èra plan esmovent de veire totes aqueles òmes far de noses, del gèst segur e de la paraula viva, totes esmoguts, sens o dire, de la renaissença d'aquela barcòta.I aviá de fòtos plan polidas de faire, mas aviái doblidat l'aparelh e aviái pas que lo telefonet.
O sabètz, que vos faguèri tot un pataquès aquí dessús per las doas edicions precedentas!
E ben figuratz-vos que, ongan, encara mai que los còps passats, i aurà tot plen d'autbòis que jogaràn.
Plan bona causa!
Plan bona causa!
Pensatz plan qu'èri tras qu'estrambordada per la novèla.
MAS.
Pensatz plan que dins lo melhor dels mondes, i a totjorn quicòm que truca.
E lo quicòm que truca, aquò's ieu.
Fin finala, i vòli pas mai jogar.
Perqué i aurà tròp de monde, que se cal vestir coma cal, e qu'ai pas brica enveja de me prene lo cap per aquò, e mai que mai aviái pas enveja de far las botigas per me crompar una cencha blanca.
Doncas decidiguèri de i anar pas.
Perqué i aurà tròp de monde, que se cal vestir coma cal, e qu'ai pas brica enveja de me prene lo cap per aquò, e mai que mai aviái pas enveja de far las botigas per me crompar una cencha blanca.
Doncas decidiguèri de i anar pas.
E dissabte passat, èra la granda repeticion dels autbòis e tamborns per Escala.
I anèri pas.
E lo paure tipe qu'aviá besonh d'un autbòi dissabte de matin, èra plan emmerdat puèi qu'èran totes a la repeticion.
Totes? Que non pas!
Una brava autboissaira irreductibla èra disponibla!
E me vaquí que dissabte de matin, anèri jogar a Mesa per la mesa a l'aiga d'una barca renovada.
Pas un yacht del Monegue, que non pas! una barqueta d'aquí, de las nòstras.
Arribèri de matin a Mesa, que fasiá grisàs e vegèri arribar las autras barcas que venián aculhir la barca qu'anava tornar navegar. E lor faguèri l'aubada
Arribèri de matin a Mesa, que fasiá grisàs e vegèri arribar las autras barcas que venián aculhir la barca qu'anava tornar navegar. E lor faguèri l'aubada
Puèi partiguèri amb los òmes (question de principis!) per anar quèrre la barca dins lo magasin e los acompanhèri en musica, istòria de desrevelhar lo vilatge e de far venir lo mond a l'eveniment.
La barcòta èra quilhada sus una remòrca e arribats al pòrt, te la botèron pel sòl, sul quitran, sus de tudèls, a quauques mètres del penjal que mena los batèus a l'aiga.Puèi lo trabalh de las mans comencèt.
Las còrdas venguèron rejónher la fusta.
Èra plan esmovent de veire totes aqueles òmes far de noses, del gèst segur e de la paraula viva, totes esmoguts, sens o dire, de la renaissença d'aquela barcòta.I aviá de fòtos plan polidas de faire, mas aviái doblidat l'aparelh e aviái pas que lo telefonet.
Aquí es acabat! Va poder navegar!
E aquí, un còp qu'es fach, la cal butar a l'aiga. Per aquò far, la fan rodar suls tudèls de PVC, e dins una coregrafia millenària, los de darrièr butan puèi quand pòdon agantar un tudèl, l'agantan e corrisson per lo metre davant e d'aqueste temps los de davant son passats darrièr per poder tornar metre un tudèl-ròda a la barca que pauc a cha pauc avança, avança e arriba dins l'aiga.
Un grand moment de bonur per totes.
E aquí, un còp qu'es fach, la cal butar a l'aiga. Per aquò far, la fan rodar suls tudèls de PVC, e dins una coregrafia millenària, los de darrièr butan puèi quand pòdon agantar un tudèl, l'agantan e corrisson per lo metre davant e d'aqueste temps los de davant son passats darrièr per poder tornar metre un tudèl-ròda a la barca que pauc a cha pauc avança, avança e arriba dins l'aiga.
Un grand moment de bonur per totes.
Acabèri amb un brave còp de luna sul nas, lo primièr de l'annada, e aquò's totjorn bon signe.
E, ma fista, èri plan melhor alai que non pas dins la folassa setòria de dissabte que ven!
Trobaretz un raconte fotografic sul sit de l'Associacion Vela Latina de Seta.
E, ma fista, èri plan melhor alai que non pas dins la folassa setòria de dissabte que ven!
Trobaretz un raconte fotografic sul sit de l'Associacion Vela Latina de Seta.
E plan segur, totas aquelas velas latinas e mai d'autras, las poiretz veire a Escala a Seta e auretz pas besonh de pagar per montar dedins, çò qu'es pas lo cas per los batelarasses de cons de militars de païses pseudodemocratics, mas ieu disi aquò, disi pas res. Lo mond que fan aquò son d'apassionats que seràn uroses de vos far visitar!
L'istòria d'aquesta barca que foguèt construcha en 1954, a Mesa, puèi renovada ongan per lo filh del fustièr de l'epòca, la podètz veire en fotografia per aquí e per aquí.
L'istòria d'aquesta barca que foguèt construcha en 1954, a Mesa, puèi renovada ongan per lo filh del fustièr de l'epòca, la podètz veire en fotografia per aquí e per aquí.
0 comentaris
diumenge, 30 de març de 2014
La cachavièlha maurèla es realitat mas nos daissarem pas tòrcer
Vaquí.
Lo candidat de la drecha extrèma a ganhat.
E passa amb de resultas encara melhoras qu'al primièr torn.
Patirem un conse d'extrema drecha, que vòl netejar la vila de sos paures e de sos arabes, qu'es per lo restabliment de la pena de mòrt e contra l'omosexualitat e que vòl una escòla per los que se la podràn pagar.
Un elector sus dos crei en sas valors o a pas sachut veire lo mal o li avèm pas plan explicat.
Una persona sus doas de las que crosi es colpabla d'aquela malafacha electorala.
La suspicion generala. L'orror. Ai passada la setmana a agachar lo mond sul cai de la gara en me dire "e el?", "e ela?". E me disi que coma ieu que soi a sospechar de totas e de totes e de tot, lo mond benlèu me sospechan de far partida de la fòrça escura qu'a votat extrema drecha.
Alara concretament, de qué fasèm?
A despart de plorar sus lo blòg e de s'anar penjar... ?
Ben, ai decidit de m'investir politicament. Sabi pas tròp cossí me vau organizar per poder resistir d'un biais intelligent a la bomba maurèla, ni cossí farai per poder assistir als acamps, ni tot plen de causas, mas me disi que podèm pas desaparèisser.
Doncas, per totes los que me pausan la question: non, partirai pas !
Nos cal subretot pas daissar la plaça als fascistas, serián tròp contents, cal ocupar la ciutat e mostrar que òc, a Besièrs, i a de personas umanistas, òc, i a d'intellectuals d'esquèrra, òc, i a de militants d'esquèrra, òc i a una esquèrra viva.
"Passaràn pas" que disiam.
Son passats, aquò rai, mas CREBAREM PAS!
Lo candidat de la drecha extrèma a ganhat.
E passa amb de resultas encara melhoras qu'al primièr torn.
Patirem un conse d'extrema drecha, que vòl netejar la vila de sos paures e de sos arabes, qu'es per lo restabliment de la pena de mòrt e contra l'omosexualitat e que vòl una escòla per los que se la podràn pagar.
Un elector sus dos crei en sas valors o a pas sachut veire lo mal o li avèm pas plan explicat.
Una persona sus doas de las que crosi es colpabla d'aquela malafacha electorala.
La suspicion generala. L'orror. Ai passada la setmana a agachar lo mond sul cai de la gara en me dire "e el?", "e ela?". E me disi que coma ieu que soi a sospechar de totas e de totes e de tot, lo mond benlèu me sospechan de far partida de la fòrça escura qu'a votat extrema drecha.
Alara concretament, de qué fasèm?
A despart de plorar sus lo blòg e de s'anar penjar... ?
Ben, ai decidit de m'investir politicament. Sabi pas tròp cossí me vau organizar per poder resistir d'un biais intelligent a la bomba maurèla, ni cossí farai per poder assistir als acamps, ni tot plen de causas, mas me disi que podèm pas desaparèisser.
Doncas, per totes los que me pausan la question: non, partirai pas !
Nos cal subretot pas daissar la plaça als fascistas, serián tròp contents, cal ocupar la ciutat e mostrar que òc, a Besièrs, i a de personas umanistas, òc, i a d'intellectuals d'esquèrra, òc, i a de militants d'esquèrra, òc i a una esquèrra viva.
"Passaràn pas" que disiam.
Son passats, aquò rai, mas CREBAREM PAS!
3 comentaris
dilluns, 24 de març de 2014
Matin maurèl
Ièr, a sièis oras, anèri a mon burèu de vòte assistir al despolhament.
Èra lo primièr còp de ma vida que i anavi.
Dins mon burèu, èran uèch personas a despolhar e doas per comptar las envelopas. Las envelopas èran dins d'envelopas mai grandas que caduna conteniá cent envelopas.
Lo baile del despolhament, un jove pròpre sus el, vuèja la primièra granda envelopa sus la taula granda. Aprèp, dubrisson las envelopas pichonas, sortisson lo butletin de cada envelopo, lo desplegan e los amolonan los butletins en quatre molons, que i aviá quatre tièras.
Una coregrafia de braces e mans que se crosan e que pausan lo butletin sul molon correspondent.
E al cap de pauc, te trachas que i a un molon plan mai gròs que los autres e lo veses montar lo molon e te làguias.
Puèi comptan los molons. Lo jove pròpre sus el compta lo molon del-que-se-cresiá-qu'auriá-la-comuna e bufa un “22” desesperat... e apond sul pic “bon, es pas que la primièra envelopa” e comprenes que lo jove pròpre sus el es de l'UMP. L'UMP aqueste partit que normalament l' aimi pas gaire, mas fin finala, dempuèi ièr, sèm dins la meteissa galèra. Lo socialista que surfava sus sa bona reputacion al conselh general pren una bofa a mens de 20%. Lo Front d'Esquèrra a 6%. E l'extrèma drecha a 45%.
Foguèt aital per las nòu envelopas de mon burèu de vòte.
Lo mond que despolhavan èran de representants de las quatre listas. Sabi pas cossí fan per pas far de comentaris, mas ne faguèron pas. Comprenguèri que lo conàs rossèl de la mostachòta èra d'extrèma drecha (aimi pas los mostachuts!) e que la magra magra tanben que disiá “ai pas que d'Aboud ieu” e lo jove pròpre diguèt “ben, donatz-me-los”
Ne sortiguèri desesperada... mas la vesina coco que despolhava me diguèt, “mas espèra, cal veire los autres burèus!”. Anèri doncas veire los dos autres burèus dins ma carrièra. Òc, ai d'astre ieu, ai tres burèus dins la carrièra.
Los autres burèus avián un biais de far completament diferent. A l'entorn d'una taula bèla, un tipe dubrissiá las envelopas pichonas (totjorn per 100), ne sortissiá lo butletin, lo donava a un autre, un vièlh encarvatat sinistre e parlaponchut que bramava lo nom del cap de lista, doas personas notavan per comptar, un susvelhava tot e dos autres notavan las resultas finalas. Lo sinistre de sa votz asirosa cada cinc segondas bramava:
“Menard”
“Menard”
“Menard”
“Menard”
“Menard”
“Aboud”
“Menard”
“Menard”
“Menard”
“Menard”
“Aboud”
“Menard”
“Menard”
“Menard”
“Menard”
“Menard”
Lo descompte de la davalada als infèrns maurèls.
Dins los dos autres burèus de vòte, l'extrèma drecha èra a mai de 50%.
Amb la vesina, montèrem al local del Front d'Esquèrra, aquò me permetèt de sopar, d'aver las resultas, totjorn sinistrassas, per cada burèu de la vila e d'agachar las resultas a la television, que ieu n'ai pas a l'ostal.
Vaquí, las resultas son tombadas, lo candidat d'extrèma drecha fa 45% sus la vila, un elector sus dos.
Agachèri de resultas mai sus internet mai que mai per una vila que l'aimi fòrça, que s'i presentava un òme que l'aimi fòrça, lo François Liberti a Seta. A fach segond. Espèri que lo còp que ven farà primièr e escamparà lo conse actual a las escobilhas de la conariá que jamai de la vida n'auriá degut sortir.
Anèri al lièch un pauc tard e capitèri pas de m'endormir. A soscar a tot aquò e a las possibilitats sus la vila. Quinas que sián las aliganças, podèm far mai que quasi un sus dos?
Capitèri pas de trapar la sòm.
Aqueste matin, me lèvi. Vòli pas anar trabalhar. Vòli pas far cors als pichons. Pòdi pas aver lo vam, l'estrambòrd, la bona umor, la disponibilitat. Es impossible.
Soi completament ensucada.
Una mena de flotament oniric, nos anam totes desrevelhar e sortir d'aquel fangàs.
Mas non.
Lo sentiment es pièger que per las presidencialas de 2002.
Aqueste matin, a la gara, lo rossèl mostachut me volguèt donar son tract.
Espompit.
“A NON!”
M'aviá reconeguda.
L'aviái reconegut.
E son risolet.
Uèi de matin sul cai de la gara, ai plorat.
4 comentaris
divendres, 14 de març de 2014
L'urós travelaire
I a un api qu'es sus l'estanci reservat a las valisas.
Es aquí pausat.
Per s'aparar d'aqueste endrech brut, a cargat lo saile : es aquí dins sa saca de plastic transparent.
A las fuèlhas que trantalhan un pauc quand lo tren bolega de tròp.
Sabi pas a quina gara davala.
En tot cas, l'ai pas vist montar.
0 comentaris
divendres, 21 de febrer de 2014
Sociologia ferroviària (2)
Dins lo tren, i a de mond que trabalhan (ieu), que fan pas res (ieu), que charran amb los collègas (ieu), que jògan a Casse-Bonbons sus sa tauleta (pas ieu), que legisson (ieu).
E Sénher Bombardièr a pensat a tot aquel mond e t'a fotut de lumets un pauc pertot que pòdes alucar o atudar.
E ben i a una femna que l'aimi plan perque deu èsser avaironesa o tarnagassa, o ai remarcat a son accent, e en mai d'aquò, sembla un caval. Deu èsser malurosa en Agde aquela femna. Que quand siás de Tarn o d'Avairon, Agde es un pauc l'infèrn, o cal plan dire. Rai, Agde es l'infèrn per totes, mas quand siás del Paradís, es encara pièger.
E ben aquela femna, quand charra pas amb sos collègas sens interès, legís. Legís de salopariás best seller coma Guillaume Musso, Anna Gavalda, o Pancòl qu'ai doblidat son pichòt nom. Urosament, a lo bon gost de las prene a la bibliotèca las conariás.
E ben, a sèt oras del matin, s'asseta, sortís lo libre de la saca, lo dubrís e legís. E sens alucar.
Mas cossí fa?
S'asseta en fàcia de ieu e es tot just se li vesi la cara de tant que fa sorne, li devinhi lo perfil equin qu' es a aquò que la reconeissi e ela capita de legir, capita de devistar de letras pichonas per ne far de mots puèi un tèxt e far sens.
Un mistèri de la natura aquela femna!
Alara, i ai soscat e ai desvolopat tres teorias:
- Es nictalòpa. Nictalòpa vòl dire córrer tan lèu coma una antilòpa quand fa nuèch.
- Es de la familha de SuperMan e t'a un agach subresonic. Te li vau fotre de kriptonita sul sèti, e vas veire!
- Es una gròssa rachosa de la familha Rapiàs & Dròlles, e a la costuma dempuèi pichonèla de pas gastar la candèla ni lo lum e t'a la costuma de viure dins lo sorne per pas gastar l'argent.Es roergassa.
Quod erat demostrandum.
0 comentaris
dijous, 20 de febrer de 2014
D'èsser ciutadana d'una granda vila
Lo 27 de decembre passat, m'anèri marcar sus las listas electoralas de Chicago.
Òc, es aital, espèri un pauc lo darrièr moment per tot ieu.
I anèri fa un an e mièg ja, mas aviái pas los documents que caliá. Aqueste còp, lor portèri lo papièr de las talhas localas que per las pagar, me calguèt vendre un ren (Per l'an que ven, vau segurament logar mon uterus.) E aviái ja preparat dins mon cap lo pataquès mediatic se me refusavan l'inscripcion, mas me marquèron sens cap problèma. Aquò me frusta quand me fau de scenarios dins lo cap e que los pòdi pas metre en scèna aprèp.
Aguèri un moment d'esmoguda patetica quand emplenèri la casa "comuna ont vos escafarem lo nom que i èras marcada sus las listas electoralas dempuèi quinze ans".
Ara, vòti dins una granda vila. Una vila granda, bèla, amb tot plen de supermercats, un complèxe nautic (aquò vòl dire que i a una piscina que còsta car), amb tot plen d'abitants, una ret de transpòrts, doas mediatècas, una gara que lo quite TGV s'i arrèsta, doas autorotas, un passat magnific, un present patetic, un futur trebol, e quauques trofèus : lo de campions de rugbi, lo de la vila mai paura d'Occitània e lo de la novena vila mai paura de França.
A Chicago, per las eleccions municipalas, avèm la causida entre quatre candidats, quatre formacions politicas : la drecha classica, la drecha extrèma,
l'esquèrra lo partit socialista, l'esquèrra vertadièra.
- la drecha classica, l'ump, es lo deputat actual que se presenta, polin/braç drech/dins l'ombra del conse que se tòrna pas presentar aprèp sai pas quantas annadas de regne inutil sus la vila. Lo conse actual es nèci, abestit, bèstia que li fariatz batejar un teule. Avèm los elegits que meritam me diretz. Lo deputat actual que se presenta es una drecha classica, l'ump basic, mens pièger que d'autres de sa familha, bon orator. Sabi que me caldrà votar per el al segond torn perque aurai pas gaire la causida.
- lo Front d'esquèrra, los que votarai per eles al primièr torn. Lo cap de lista es lo solet a la dubrir sa maissa al conselh municipal, lo solet dins aquela putan de vila a la dobrir sa maissa contra la conariá massissa del conse, lo solet a dire de causas intelligentas, lo solet a èsser dins totas las luchas e pas per se far la fòto pels mèdias, lo solet que brama que lo lop es aquí.
- la racalha maurèla, l'extrema drecha que vòl pas dire son nom, que la vòl pas l'etiqueta del FN mas que la Lepen pichòta lo ven chucar dins de meetings de sosten, lo canhàs fièr e missant que nifla, ufanós, d'ont ven lo vent per trobar l'Ostal de la Comuna e qu'es a pissar dins cada canton, dins cada manifestacion per lo marcar son territòri. Zo una fòto amb los joves! Lo que me caldrà votar contre al segond torn que soi segura que farà, coma n'avèm ara l'afrosa costuma dins lo país, 30%, s'es pas mai.
- lo ps o lo Patetisme Senil. Inexistent dins aquesta vila. Per pròva : distribuiguèron de tracts davant la gara, lo diluns a 6h30 del matin, "per lo mond que Chicago que se lèvan d'ora". Son tract èra d'un costat, la fòto del candidat, a la mòda de las annadas 50, i a pas un cargat de comunicacion? una maquilhaira? que quauqu'un s'ocupe de son look, macarèl! E mai, pòdi far melhor! E un eslogan minable genre "Chicaco deman". E de l'autre costat del tract: un calendièr. Òc, un calendièr. Pas un programa, pas una tièra d'arguments, non, pas un mot, juste un calendièr, coma lo de la Pòsta mas sens los catonets. Aital, avèm las datas de las vacanças. Aital, dison pas de messorgas, aquò rai. Òu, los tipes, avèz dos pitbulls de la drecha en fàcia, avètz lo pitbull neonazi qu'es a prene tota la plaça e disètz pas res dins vòstre tract?!? Mas vos podètz anar escampar al canal sul pic, pas besonh d'esperar lo 23 de Març!
Vaquí, las eleccions a Chicago, aquò's lo miralh de França : una drecha extrema qu'es a s'empompir, una drecha que ne profiècha, un ps patetic e un front d'esquèrra que ne vòl mas que lo mond ne vòlon pas.
Òc, es aital, espèri un pauc lo darrièr moment per tot ieu.
I anèri fa un an e mièg ja, mas aviái pas los documents que caliá. Aqueste còp, lor portèri lo papièr de las talhas localas que per las pagar, me calguèt vendre un ren (Per l'an que ven, vau segurament logar mon uterus.) E aviái ja preparat dins mon cap lo pataquès mediatic se me refusavan l'inscripcion, mas me marquèron sens cap problèma. Aquò me frusta quand me fau de scenarios dins lo cap e que los pòdi pas metre en scèna aprèp.
Aguèri un moment d'esmoguda patetica quand emplenèri la casa "comuna ont vos escafarem lo nom que i èras marcada sus las listas electoralas dempuèi quinze ans".
Ara, vòti dins una granda vila. Una vila granda, bèla, amb tot plen de supermercats, un complèxe nautic (aquò vòl dire que i a una piscina que còsta car), amb tot plen d'abitants, una ret de transpòrts, doas mediatècas, una gara que lo quite TGV s'i arrèsta, doas autorotas, un passat magnific, un present patetic, un futur trebol, e quauques trofèus : lo de campions de rugbi, lo de la vila mai paura d'Occitània e lo de la novena vila mai paura de França.
A Chicago, per las eleccions municipalas, avèm la causida entre quatre candidats, quatre formacions politicas : la drecha classica, la drecha extrèma,
- la drecha classica, l'ump, es lo deputat actual que se presenta, polin/braç drech/dins l'ombra del conse que se tòrna pas presentar aprèp sai pas quantas annadas de regne inutil sus la vila. Lo conse actual es nèci, abestit, bèstia que li fariatz batejar un teule. Avèm los elegits que meritam me diretz. Lo deputat actual que se presenta es una drecha classica, l'ump basic, mens pièger que d'autres de sa familha, bon orator. Sabi que me caldrà votar per el al segond torn perque aurai pas gaire la causida.
- lo Front d'esquèrra, los que votarai per eles al primièr torn. Lo cap de lista es lo solet a la dubrir sa maissa al conselh municipal, lo solet dins aquela putan de vila a la dobrir sa maissa contra la conariá massissa del conse, lo solet a dire de causas intelligentas, lo solet a èsser dins totas las luchas e pas per se far la fòto pels mèdias, lo solet que brama que lo lop es aquí.
- la racalha maurèla, l'extrema drecha que vòl pas dire son nom, que la vòl pas l'etiqueta del FN mas que la Lepen pichòta lo ven chucar dins de meetings de sosten, lo canhàs fièr e missant que nifla, ufanós, d'ont ven lo vent per trobar l'Ostal de la Comuna e qu'es a pissar dins cada canton, dins cada manifestacion per lo marcar son territòri. Zo una fòto amb los joves! Lo que me caldrà votar contre al segond torn que soi segura que farà, coma n'avèm ara l'afrosa costuma dins lo país, 30%, s'es pas mai.
- lo ps o lo Patetisme Senil. Inexistent dins aquesta vila. Per pròva : distribuiguèron de tracts davant la gara, lo diluns a 6h30 del matin, "per lo mond que Chicago que se lèvan d'ora". Son tract èra d'un costat, la fòto del candidat, a la mòda de las annadas 50, i a pas un cargat de comunicacion? una maquilhaira? que quauqu'un s'ocupe de son look, macarèl! E mai, pòdi far melhor! E un eslogan minable genre "Chicaco deman". E de l'autre costat del tract: un calendièr. Òc, un calendièr. Pas un programa, pas una tièra d'arguments, non, pas un mot, juste un calendièr, coma lo de la Pòsta mas sens los catonets. Aital, avèm las datas de las vacanças. Aital, dison pas de messorgas, aquò rai. Òu, los tipes, avèz dos pitbulls de la drecha en fàcia, avètz lo pitbull neonazi qu'es a prene tota la plaça e disètz pas res dins vòstre tract?!? Mas vos podètz anar escampar al canal sul pic, pas besonh d'esperar lo 23 de Març!
Vaquí, las eleccions a Chicago, aquò's lo miralh de França : una drecha extrema qu'es a s'empompir, una drecha que ne profiècha, un ps patetic e un front d'esquèrra que ne vòl mas que lo mond ne vòlon pas.
2 comentaris
dimecres, 19 de febrer de 2014
Quèca catalana (o quand los catalans an de colhas... )
Soi la sola d'i veire un vièch dins aquel imatge?
Agachatz la vidèo pels 20 ans de la Plataforma, ieu ai plorat :
1 comentaris
dimarts, 18 de febrer de 2014
Sociologia ferroviària (1)
Dins lo tren, a 7 oras del matin, i a de mond que telefonan.
Mond, ieu me'n cagui de vòstra vida. Arrestatz de contar vòstra vida al telefòn dins los transpòrts publics! E vòstra vida professionala, nos interèssa pas tanpauc!
Benesissi la zona blanca entre Agde e Seta que fa montar un còr d'”Alò?” desesperats.
Mas la granda question : a qual telefonan a 7 oras del matin?
L'autre jorn, i a una femna que telefonèt a tres personas diferentas entre set oras e sèt oras e mièja! Mas QUAL respond al telefòn a aquesta ora? Mas perque se telefonan tant d'ora?
Ieu se qualqu'un me telefona a sèt oras del matin, mas lo tugui! E mai siaguèsse desrevelhada e una urgéncia.
En mai d'aquò, telefonan pas per dire las conariás costumièras coma “vaquí, soi dins lo tren” o “auriái pas daissat dins l'escalièr mon eissarpa vèrda?”, que non pas! T'an de convèrsas vertadièras que te duran quasi tot lo viatge, pas especialiament mai intelectualas que l'ora d'arribada o l'oblit de l'eissarpa, mas aquò dura.
Cada matin.
Es l'estronc verbal del matin.
0 comentaris
dissabte, 15 de febrer de 2014
De l'ecologia o de la pauretat, de la sexitud e dels mascles
L'autre jorn, me caliá anar a Trònas
E Trònas es un pauc al tròn de Dieu.
Alara co-veiturèri.
Passèri pas per de sits ont te cal pagar, non non : me faguèri carrejar per una que deviá anar al meteis endrech que ieu, tombava plan. E çò que tombava encara melhor, podiam prene sa veitura de foncion, pas vist, pas pres, pagariam pas la gasolina e aniriam a Trònas dins un viatge pagat pel contribuable. Sèm aital nosautras, lo contribuable, te l'empifram, puèi que la recipròca existís pas.
Èra un divendres que ploviá.
Primièr, me caliá anar a Fantons, la vilòta de ma menaira, ont auriái pogut anar en autocarri a 1€, mas, soi benlèu paura e ecologista, mas lo ser tard de bus a 1€, n'i a pas per tornar a Chicago. Lo conselh general te fa de bus a 1€ mas passadas set oras, tintin!
Anèri doncas a Fantons per dinnar en cò de ma menaira. A ben òc, soi aital, me fau carrejar e en mai d'aquò, me devon apasturar lo mond.
Partiguèrem lèu-lèu que la menaira aviá un acamp a Mamet Zaza a doas oras petantas. Ben òc, es gràcias a aquò que podiam abusar del contribuable. I podiái pas anar amb ela a l'acamp, perque amb mon pel blanc e mon biais de me vestir bochard, i aurián pas cregut al còp de la novèla estagiària ambiciosa.
La menaira me daissèt doncas dins l'endrech mai a la mòda de Mamet Zaza : lo macdonald.
Vos vesi ja cridar a l'eresia, banda de legeires bobòs que sètz, l'americanizacion, lo fastfood, l'estronfood, la catastròfa de Chernobil, la fonta dels glacièrs, lo divòrci de Barack. Rai. Mas al Macdonald, te banhas pas quand plòu, as un sèti quasi confortable e mai que mai i as lo Sant Graal Wifi. O sabiái pas ieu mas t'an una puta de bona conexion al Macdonald! Passèri doncas tres orassas al Macdonald de Mamet Zaza. Mai que tot çò que i poguèri passar dins ma vida. Perque ieu i vau pas jamai al Macdonald, soi una bobò ieu, l'americanizacion, lo fastfood, l'estronfood, la catastròfa de Chernobil, la fonta dels glacièrs, lo divòrci de Barack e mai la rèsta que ne parli pas perque ai quicòm mai de contar uèi.
Coma en mai de bobò, soi plan educada, consomèri. Qu'es plan de lor chucar la conexion al Macdonald, mas cal un bocin gastar d'argent. Es pas complicat : m'agradan pas lors entrepans, las patatas, es pas bon per mos trigliceridis/colesterol/estomac/linha (pas de mencion inutila), los glacets, a ben es l'epòca ma paura Luceta. Alara, engoliguèri un brave desenat de “Lait au chocolat chaud Banania” o quicòm del genre que capitavi pas de dire “banianià, banianà , bananà”, la caissièra ne ritz encara.
Un wifi que marcha, de chocolat, i podiái passar d'oradas al Macdonald ieu aital.
Comencèri de panicar e a trobar lo temps longuet quand l'ordinator s'atudèt per manca de batariá. Pas grèu, aviái pres lo cargaire... mas ai pas encara trobadas las presas al Macdonald.
Rai.
1èr episòdi mancat de la jornada.
De Mamet Zaza a Trònas, charrèrem. A ben òc, doas femnas dins una auto jos la pluèja, charran, e charra que charraràs... dels mascles! Ne diguèrem de mal, ten.
Arribèrem a Trònas un pauc tardièra que nos perdèrem a Pastres e i aviá de taps al Bisexual.
La menaira me daissèt davant lo luòc de rendètz-vos e partiguèt per parcar lo veïcul de foncion.
Sopèrem a Trònas.
Enfin, non, abans de sopar, aguèri lo segond efièch Macdonald. Tant lach, tant chocolat caud, tantas causas que normalament bevi pas...
Budèls 0 – Banania 1.
Aquò fa desòrdre de desaparèisser vint minutas abans lo sopar... Mas quand diguèri qu'aviái passadas quatre oras al Macdonald, compatiguèron totes e doblidèron e mai l'odor.
2nd episòdi mancat de la jornada
Aprèp lo sopar nos caliá tornar a Fantons per una e a Chicago per l'autra.
Montèrem dins l'auto e zo, fai tirar marius.
- Es normal aqueste bruch?
- Non
- Accelera, de còps que i a, quand acceleras, lo bruch desapareis -
Aquò's encara una de mas teorias merdicas... Deuriái far un libre de mas teorias merdicas que soi completament convençuda que marchan malgrat de fracasses repetits.
Mas la menaira que ne deu conéisser de mond qu'an de teorias sus tot faguèt :
- mmmm, non, pensi pas... T'o ai pas dich, mas totara quand m'anèri parcar, toquèri quicòm.
- Quicòm
- Ben quicòm.
(un dròlle? un cat? un mòble ikea que passava?, una botelha de la Vigneronne que rabalava?)
- Ok, ben... arrèsta-te.
S'arrèsta. Davali de l'auto.
Ah ah ah, ben i a una ròda de petada. Tòrni dire : i a una ròda de petada.
3en episòdi mancat de la jornada
Atencion, ara seguirà una convèrsa de cagòlas blondas.
- Sabes cambiar una ròda tu?
- Ben non, e tu?
- Ben non.
- E ben, sem plan, ten!
- Vau sonar l'assisténcia.
- A oè? E coma lor explicas als patrons que crebères la ròda a onze oras del ser a Trònas un divendres de ser?
- A vertat.
- Se nos assetam a costat de l'auto, lo cric a la man, a plorar, un òme s'arrestarà e la nos cambiarà e aprèp nos farà l'amor (Segonda teoria merdica deguda a un abús precòç de L'ostalet dins la prada e de films porcassièrs )
Aprèp, prenguèri las causas en man e la menaira me daissèt far, fisançosa o desesperada.
- De tot biais, i a lo libre dins l'auto.
Aquí ont t'explican amb de frasas e de dessenhòts cossí cambiar una ròda o agachar lo nivèl d'òli : lo mòde d'emplec de l'auto. Las santas escrituras!
E puèi, avèm d'astre fin finala : plòu pas mai!
Primièr de tot : trobar la ròda de secors.
Abans, las ròdas de secors èran dins la mala. T'emmerdava tot l'an aquela puta de ròda, mas quand n'aviás besonh, la trobavas sul pic.
Mas aquò èra abans.
Ara, la ròda de secors es JOS l'autò. Practic, isn't it?
An inventat un sistèma engenhós : la ròda es blocada per una estructura de fèrre que ten per un bolon qu'es dins la mala e quand desfas lo bolon, aquò desblòca l'estructura e la pòdes prene ta ròda.
Tot va plan.
Yes, I can.
Just do it.
Me'n disiái tot plen de mantras couet.
Bolon de desbolonar trobat.
“Mas ont son los apleches per desbolonar?”
Dins un recanton de la mala, ikea spirit.
Desbolonatge en marcha. Desbolona que desbolonaràs, aquò desbolonova pas.
Una desbolonaira desbolonada que voliá desbolonar lo bolon de la ròda desbolonava pas perque una gravòta que la voliá pas daissar desbolonar s'èra cunhada entre lo bolon e un plastic merdic e aquò desbolonava pas. La desbolonaira desbolonada que voliá desbolonar levèt la gravòta que la voliá pas daissar desbolonar e desbolonèt lo bolon.
Tot aquò prenguèt plan vint minutas.
“ E se la ròda de secors es pas conflada?”
E ben non, banda d'aissables, èra conflada, of! .
Segonda etapa, botar lo cric.
E aquí, i a un dessenh per t'explicar. Perque lo cric, lo cal pas metre de quin biais que siá, perque se lo botas mal, l'auto te pòt tombar dessús, e aquò deu far mal , en tot cas, es çò qu'explica lo dessenh, amb un tipe espotit per una auto que crida e que sembla mòrt a l'encòp. Flipant.
Lo cric lo cal plaçar dins un trauc, lo “trauc pel cric”.
Mas primièr, te cal capitar de sortir lo cric de son embalatge plastic chinés. Puta de chinés que t'a quichat lo cric dins son embalatge.
Dètz minutas de mai.
Aprèp, passas una minuta a detar ta veitura per li trobar lo trauc. E quand lo tròbas lo trauc, i metes primièr lo det, òsca Manòsca, e lo cric. E te trachas que lo cric tòca pas tèrra.
E aquí çò complicat, pompar per far montar lo cric e capitar a l'encòp que lo clic arribèsse plan dins lo trauc. Una espròva de precision que vos disi pas.
Pas la pena de me faire de reflexions sus mas capacitats a pompar e a metre los titolets dins los traucs.
Alara, vos los ausissi los mascles donaires de leiçons:
“abans de metre lo cric, cal desbolonar la ròda crebada”
“lo cric, dins son embalatge, li cal donar un còp o dos de manivèla”.
A, los mascles que te la sabon cambiar la ròda.
Siula! Sabon solament pas se cambiar l'eslip o las caucetas cada jorn e te venon explicar cossí cambiar una ròda...
Justament, los mascles...
Li diguèri a la menaira, tu, coma servisses pas a res, agacha lo mond, fai la femna sola e malurosa lo cric a la man per que te vengan ajudar.
E aquí passèt un camionàs.
- Dubrís lo mantèu! Que te veja! Los camions te las sabon cambiar las ròdas!
E aquela colha se virèt cap a ieu!!!
- Mas siás caborda! S'arrestarà pas aital, se t'amagas!
- Ò, sas , aquel mond, sabèm pas jamai, val mai demorar solas (evidentament, soi ieu que o fau tot...)
- Ben se ne vòl violar una, li dirai “viòla-la a ela, es mai polida”.
- Qual es qu'a pas bicat dempuèi cinc meses?
1 a 1.
Pompi (lo cric, pas lo camionaire!).
E disi a la menaira de desbolonar la ròda.
Capita pas.
Inversion dels ròtles.
Pompa e ieu desboloni.
Bolon 1 : còp de pè dins la manivèla.
E aquí: Deus ex maquina!, çò qu'en italian vòl dire qu'Apolon arriba e t'adòba l'auto!
Las cinquanta mila telefonadas que faguèt la menaira portèron sas fruchas: nos arribèt un polit mascle, musclat e pelut que cambièt la ròda en una minuta e cinquanta doas segondas e tot aquò amb un brave risolet.
Me'n cagui, aviái ja fach la mitat del trabalh.
0 comentaris
Subscriure's a: Missatges (Atom)


c: text/html

text:
Aprèp ImageSingulières al mes de mai, la segonda dimenjada de Setembre, abans qu'aquò siaguèsse acabat, anèrem als rescontres de fotografia d'Arle. Aquò èra lo primièr còp per ieu, e segurament pas lo darrièr de tant que m'agradèron Arle e las fotografias que vegèrem.
De notar per l'an que ven : i cal pas anar en setembre, qu'un fum d'exposicions i son pas mai, clavadas lo 23 d'agost, es un pauc frustrant. Prenguèrem un pass jornada, vegèrem un molonàs de mòstras, aquò èra un pauc quichat e la fin de la jornada, tot se borrotla dins lo cap. E fin finala, per quauques euros de mai, auriam agut lo pass per tot lo mes e auriam pogut veire las mòstras sus tres jorns, auriam agut un pauc mai de temps per las digerir. Doncas l'an que ven, veto al pass jornada!
Quand arribèrem lo divendres, anèrem a l'acuèlh principal prene la mapa, aital, Gileta, l'organizat del parelh, nos faguèt lo programa de l'endeman.
La primièra mòstra que vegèrem "Gaza to America - Home away from home" de Taysir Batniji m'agradèt fòrça e pensi qu'es dins nòstre Tòp 3. Es una mòstra sus l'emigracion, amb, en mai dels tèxts de la vida del fotograf, las fotografias dels cosins rics installats als Estats Units, cossí vivon lor palestinitat d'Americans. I a tanben tota una partida sus Gaza, plan dolorosa segura, e çò que me pertoquèt mai es aquela paret çai jos, de fòtos presentadas coma las anóncias immobilièras, amb la fòto d'un ostal destrusit , la descripcion de l'ostal e lo nombre de personas que i vivián dedins.
Una autra mòstra que me pertoquèt èra Hope, une perspective collaborative, mai que mai lo trabalh de Patrick Willocq, un trabalh situat dins un vilatjon de Garona Nauta qu'a vist arribar de refugiats. Las fòtos son de mesas en scènas de las arribadas dels migrants amb lo mond del vilatge e los refugiats que tòrnan far son ròtle : los qu'ajudan, los que vòlon pas, los qu'arriban, los que se sovenon qu'èran de refugiats espanhòls un còp èra.
Dins lo tòp 3, la mòstra de William Wegman ! L'idèa quand te la contan te dises "de qu'es encara aquela conariá?" mas quand siás sus plaça, siás mòrta de rire. Es lo primièr còp que vau a una mòstra e qu'ausissi lo mond s'escacalassar solets... e foguèt mon cas.
Quauques fòtos sus Libe
Puèi anèrem a l'espaci Van Gogh ont i aviá doas mòstras de dos fotografs plan coneguts : Robert Frank e Raymond Depardon. M'agrada fòrça çò que fa Depardon, tant sos films coma sas fotografias (levat benlèu la fòto presidenciala que faguèt! ) e aquí, dins aquela sala de las parets blavas, sas fòtos en negre e blanc èran plan mesas en valor, las cinc grandas al fons, aquò petava!
Puèi aprèp partiguèrem dins de luòcs un pauc estranhs, d'ostals abandonats, d'endreches que la rèsta del temps devon èsser ocupats e qu'aquí meton en servici per poder aculhir de public. E m'o cal plan avoar, aqueles endreches desmargats te fan ressortir las fotografias e las fotografias te valorizan aqueles luòcs. Me regalèri de m'i passejar!
Ne vegèrem plan mai de mòstras mas ne faguèri pas de fòtos ;)
Demorèri bocabada davant la qualitat fotografica, tant estetica coma tecnica, de fotografias a escala granda, que te prenes plen los uèlhs, de presentacions diferentas... mai o mens practicas mas totjorn interessantas e diferentas unas de las autras.
De regretar d'aver pas res vist sul país (mas benlèu l'ai mancat...), d'aver una part de las mòstras que barran abans la fin d'agost çò que t'obliga d'anar en Arle en plena sason (berk!). I tornarem l'an que ven, mas aqueste còp, sus dos o tres jorns, per o poder veire tot, amb lo temps de prene lo temps.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
04/11/2015
Per la Tots-Sents, de Jan-Peire Reidi
« AND CURSED BE HE THAT MOVES MY BONES »
(E maudich siá lo que remudará mos òs)
Inscripcion ente es entarrat William Shakespeare, dins l’egleisa de Stratford-upon-Avon
« … et passe sa mort en vacances » (Georges Brassens)
Mai nautres, portem de las crisantemas au cementèri per la Tots-Sents. Quauqua ren nos ditz que quo es un chausa que fau far, que fau far veire a tot lo monde que som de ’quela terra e de ’queu país, aitot nautres, que som ’quí e que obludem pas.
Quo es pas totjorn aisat de trobar una pita tomba de quauques metres carrats au mitan daus cadafalques de maubre ròse. Òm chercha ente son entarrats nòstres « paubres mòrts », coma disiá ma defunta granda-mair. Lo nom gravat dins la peira, pas escrich coma fau, se veu a pena. Òm cala lo topin de crisantemas entre una placa e un crucifiç, flors de fuòc sus la terra freja. Òm se ditz que òm fai son dever de pietat filiala, sens puescher s’empaichar de pensar que lo geste a nonmas lo sense e la valor òm li dòna e que los mòrts que son ’quí son pus ’quí.
Pas aisat, dins un endrech parier, de reviscolar en se-mesma lo sovenir de la gent que avem aimats. La morbiditat estofa la chalor trista dau sovenir. Lo cementèri es tròp òrre. Lo champ daus mòrts es un imatge orrible de la societat daus vius, de lor gloriosetat pretenciosa. Òm sap pas si fau plànher la vanitat de la gent que despensen daus sòus per onorar lors mòrts o ben eissaiar de comprener lor raibe de permanéncia. Vòlen far veire a ilhs-mesma e aus autres que garden quauqua ren que, per ilhs, a una granda valor. Òm se damanda quitament si lo sense de nòstra dignitat nos comanda pas de far parier. Òm voldriá creire que ’quilhs monuments son una fòrma de pregiera, mas que vau una pregiera sens umilitat ? Òm a enviá de virar los talons e òm ne’n a un pauc onta.
Avetz-vautres vut un cementèri anglés ? Quo es nonmas una peluja e de las peiras tombalas emb un nom gravat dessus. Pas de cavòts, pas de chapelas e de monuments. Aus Estat-Units, òm veu quitament daus cementèris que semblen un grand prat ; quo es nonmas quand òm s’i permena que òm remarca, pausadas a plat dins l’erba, de las placas de bronze per far veire ente es lo mòrt e un pitit cròs per metre quauquas flors. Mas crese ben que los Anglés e los Americans respecten lors mòrts tan ben coma nautres. Farian benleu coma lor grand autor, William Shakespeare, que voliá pas que sos òs fuguessan remudats, per l’amor de se mielhs reïncarnar lo moment vengut. Per nautres, l’endrech ente nòstres mòrts son entarrats es una chausa que nos estacha a un país. Pareis que, quand bastissen un barratge, çò que « pausa lo mai de problemas », coma disen los engenhaires, quo es de desplaçar los cementèris daus vilatges que deven estre nejats.
Avant que ieu tornesse viure au país e que veniá metre de las flors au cementèri per la Tots-Sents, ’visava la natura dau Nontronés au mes d’octòbre, e me damandava si mos ancians, que me fasian venir en ’questa sason per dever de fidelitat, me fasian pas en mesma temps un autre present tots los ans. Avetz vut lo païsatge dempuei lo cementèri de Nontroneu ? La beutat de las jarriças e daus plais, roges e rosseus coma lo fuòc au solelh d’octòbre nos fasiá plan laissar nòstras idéias de mòrt. Mos pitits dròlles espingavan dins lo cementèri (« Montes pas sus las tombas ! ») e legissian los noms sus las peiras (« E.R., monier a Vilajalet, mòrt en 1934 »). Rencontravam daus ancians vesins, lor damandavam lor portament, s’eimajavan de la familha. Puei, avant de tornar en vila per trabalhar, ’massavam dins nòstres bòscs quauques champanhòus e de las chastanhas. Sei segur que nòstres ancians eran a nos espiar d’ente som e, de nos veire tan uros de viure, se sentian coma nautres, coma Brassens dins los cementèri de Ceta : en vacanças.
A Javerlhac, lo 3 de novembre de 2015
Jan-Peire Reidi
Commentaires
Brave coma tot! Mercès Jan-Peire!
Écrit par : ganhaire | 05/11/2015 | Avertir le modérateur
Les commentaires sont fermés.


text:
Dissabte, 6.10.2018 03h00
Manifestacion còrsa per la cooficialitat de la lenga insulara
© France Culture
Se n'es fòrça pauc parlat mas en Quebèc s'es passat una pichona revolucion electorala: pel primièr còp dempuèi de decennis ni l'independentista Partit Quebequés ni lo federalista canadenc Partit Liberal an ganhat las eleccions provincialas. Lo venceire es un partit de drecha nacionalista mas non independentista, la Coalicion Avenidor Quebèc. En mai d'aquò lo partit d'esquèrra quebequés pròindependéncia, Quebèc Solidari, es davant lo Partit Quebequés, organizaire dels dos referendums qu'an pas permés a la província majoritàriament francofòna de daverar sa plena sobeiranetat. Al fons, res d'estonable. La lenga francesa es fòrta, Canadà a reconegut Quebèc coma nacion, la Bèla Província ten un estatut d'autonomia fòrça ampla que li dona lo mestritge de bona part de son economia, de son finançament e mai de son immigracion. Sembla donc que i aja pauques arguments possibles per convéncer l'elector de rompre amb Canadà, e mai se la pojada de Quebèc Solidari demòstra que l'idèa d'independéncia s'assòcia ara dins una partida de la populacion a l'espèr d'un modèl sòcioeconomic pus esquerrista que lo liberalisme dominant dins l'estat canadenc.
Los occitans de l'estat francés auriam fòrça mai de motius per cercar l'independéncia: nòstra lenga es mespresada e ofegada, nòstra istòria d'a fons absorbida pel roman nacional francés oficial, França impausa una organizacion centralista de son estat que daissa pauc d'espaci a nòstre desvolopament economic e social. L'independentisme occitan es quitament pus legitim que lo catalan, puèi que lo Principat de Catalonha a pogut desplegar un ensenhament immersiu de sa lenga e sèrva una autonomia, malgrat las temptacions centralistas cada jorn mai fòrtas de part de l'espanholisme pus agressiu. De segur, o disi sens voler minorar l'insuportabla repression espanhòla d'un pòble qu'aspira democraticament a sa libertat, mas me pareis qu'auriam rason de reclamar nòstra liberacion d'un estat que nos refusa fins a la nocion de pòble. Pasmens, paradoxalament, los que o poiriam revendicar amb pus de legitimitat, o podèm pas en causa de nòstra realitat minoritària sus nòstre pròpri territòri.
E ansin nos trobam febles e gausam pas revendicar grand causa.
Cresi totun qu'avèm tòrt. En gausant pas revendicar grand causa, interiorizam nòstra feblesa e l'amplificam, mentre qu'al contrari nos caldriá rompre amb ela en tornant a una ambicion qu'èra nòstra fa gaire. Per exemple, en plaça de revendicar defensivament que se barre pas de pòstes d'ensenhaires o d'escòlas occitanas, auriam al contrari d'aviar l'ofensiva en exigissent l'occitan obligatòri. Òc, l'occitan obligatòri, coma pereu o revendicava Domergue Sumien dins un article de fa cinc ans amb lo qual soi consent. Autoritarisme? Non, reparacion istorica fàcia a l'imposicion generalizada del francés dins quasi tota la societat occitana. Volontat d'impausar nòstra lenga? Non, desiri que totes los occitans se pòscan assabentar de lor istòria e de lor cultura per poder causir liurament qual son; si que seriá faissista de constrénher los occitans de parlar una lenga sens lor franc arbitri, coma o faguèron crusèlament als escolans d'Occitània fa qualques generacions. Oblit de la manca de pression sociala? Precisament, la pression sociala l'avèm de crear nosautres, coma occitans conscients, coma los còrses l'an sauput crear per de decennis de lucha constanta, fins al ponch qu'ara son a demandar l'oficialitat de lor lenga. Utopia? Non, tòca de jónher amb nòstra pacienta e tenaça volontat.
Perque, o torni assolidar, èsser occitan es una volontat.
Un ensenhament (precòç) d'iniciacion escolara al monde latino-romanic
En un epòca de causidas utilitaristas, l'ensenhament del latin e de las lenguas romanicas, nacionalas o regionalas s'afflaquís, privant le francés de sas fonts e radices, e de communicacion aisida ambe'l seu vesinatge intèrne o extèrne.
Sembla que i'auja una causa communa de revendicar com escolarament oubligatòria, en tot primièr.
Probable que GJB o desmentirà pas...
#13 Ieu vòle pas ni de l'aplicacion d'un programa de drecha ni de l'aplicacion d'un programa de gaucha.
Vòle simplament la justícia, de richessas mai despartidas e renvestidas.
Vòle una societat justa, de l'aculhença vraia, d'una solidaritat esemplària per TOTES (ciutadans coma refugiats !) mès mesurada e apariada emb d'una responsabilizacion de chascun !
En mai d'aquò, vòle mai de vida naturala, mens de vida concentrada, alienanta, artificiala e desumanizanta.
Vòle mai d'educacion... Legir la seguida
#10 Sètz a dire quicòm qu'ai agut aigrejat dinc mos comentaris despièi dos ans. Avètz completament RA-SON ! Solament, fai 40 ans, benlèu mai, qu'auriam degut tocar e concientizar e alargar la basa. Enterrojar la societat. La desfolar. Faire de pedagogia. L'emmenar emb de nautres.
Ara, sèm en 2018. Lo constat es negatiu. E gachatz un pauc quand n'avètz de monde qu'an clicat verd : tres au moment que vos parle.
Quand la paraula senuda rebombís pas luènt e ressòna sus un microcòsma mi... Legir la seguida
Completament d'accòrdi, cal enauçar la nòstra demanda. Vivèm un moment extraordinària que los partits clàssics d'esquèrra que recaptavan la majoritat de las votz occitanas pesan pas gaire, e l'occitan de basa tradicionalament encadenat al PS o al PC va enfin poder votar per son país e non pas per un òme que se chauta de l'occitan e de l'Occitània... Doncas sèm al moment que cal pas mancar per demandar mai qu'una ponhada de man, e a tant qu'a far es lo moment de nos apoderar l'istòri... Legir la seguida
#10
D'accòrdi, mais le lenguatge monolingue o bilingue es un automatisme aquist dempuèis la naissència.
En despeit d'una morfologia vesina, le mecanisme de substitucion francés-occitan es complèxe.
La tòca d'un bilingüisme fa besonh de mejans audio-visuals massises, a gratis donc collaboratius, sus internèt. Se se demòra la lei o las collectivitats publicas... Es pas encara la vèlha...
Un "lenguatrem"!
Me sembla, de còps, que, quand se parla de reivindicacions, sèm, los occitanistas, coma se ditz dins una lenga vesina -"no mundo da lua".
Los poders en capacitat de prene una decision atal, çò primier, que nos van demandar?:
"Los Occitanistas... quantes d'electors?..."
Se daissam de caire la lucha armada ( ai lo drech de rire...!) que s'es mostrada dins la majer part dels cases, dins l'istòria, contra-productiva quand s'apeva pas sus una basa sociala fòrta
Se daissam de caire los qu... Legir la seguida
Suppòusem que las lenguas regionalas venguèssen obligatòrias, les escolans dels païses d'oil recebrian de corses supplementaris de francés per principi d'egalitat, çò que creariá endacòm una inegalitat rappòrt al francés...a mens de generalizar l'occitan obligatòri en França tota.
#6 Segur!!! Parlèvi sonque de l'occitan obligatòri.
Aubligar ad ensenhar n'ei pas aubligar a parlar. De vertat que prem meilèu sus l'escòla que suus escolans, de tota mòda aubligats ad anà'i e d'apréner causas decididas per la societat alavetz s'aquera e decideish que l'occitan n'ei non i averà un problèma morau de mei.
Totun n'am pas las ressorças umanas endà hà'c, ja n'èm luènh, e de tant! E l'educacion nacionau que s'arrasca, estauvia l'argent, arreduseish los emplecs, ne pagarà pas millierats de naveths professors d'occitan.
#5 L'occitan reservat als occitans d'origina? L'occitan es de totes!


text:
Pomerània
Pomerània (en polonés Pomorze, en alemand Pommern) es una region tradicionala de Polonha e d’Alemanha, en riba de la mar Baltica. Sei vilas principalas son Szczecin, Koszalin, Słupsk. Lei sòus paures de sei còlas moranicas son boscats o cultivats (sigau, trufas; elevatge boïn e porcin). Sobre la còsta i a de pòrts de pescha (Kołobrzeg, Łeba).
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo nom de Pomerània es la forma latinizada d’un mot eslau que significa «lo país long de la mar». Designava inicialament tota la còsta èst de la mar Baltica.
La region èra abitada despuèi lei sègles V e VI per d’Eslaus pagans. La Pomerània Orientala o Vistuliana visquèt larjament l’influéncia de la Polonha vesina; per quant a la Pomerània Occidentala, passèt al sègle XII sota la dominacion del margravi de Brandeborg e se germanizèt. Puèi la Pomerània Vistuliana, sonada tanben Pomerèlia, pertanhèt a Polonha puèi a Brandeborg. Annexada finalament per Prússia en 1772, formèt la província de Prússia Occidentala fins a 1919. Lo Tractat de Versalhas ne’n donèt la màger part a Polonha, mentre que Danzig deveniá vila liura. La Pomerània Occidentala, o Pomerània pròpriament dita, obtenguèt en 1529 l’immediatetat d’Empèri. Pasmens perdèt son independéncia al sègle XVII, que lei Tractats de Vestfàlia l’atribuiguèron a Suècia, que la deguèt abandonar en 1815 a Prússia.
Despuèi 1944, la partida de Pomerània situada a l’èst de l’Oder se tròba integrada a Polonha; la partida demorada alemanda es estada restachada a Meclemborg.
Celebritats[modificar | modificar la font]
Lo grand pintor romantic Caspar David Friedrich nasquèt a Greifswald en Pomerània en 1774. La vila a d’uèi 67 965 abitadors. Es un pòrt de pescha, mas a tanben d’industria metallurgica, textila e agroalimentària. A tanben una centrala atomica e una universitat.


text:
Dimars, 20 de març de 2018, 03h00 Espòrt
Los provençals d’Avinhon (en blau) confirman lor montada en poissença e dominan Lesinhan: 40-18
© fcl13.fr
Los Dragons al fons del trauc
Aquò èra pas jamai arribat als Dragons dins una partida de Superliga a Brutus: marcar pas un sol punt. Mas, aqueste dissabte, en presentant un jòc estereotipat e sens èime, an pas trapat cap de solucion per arrestar la maquina dels Lops de Warrington que marcan cinc ensages e ganhan: 26-0.
Lo temps terrible de Pascas arriba amb los desplaçaments a Hull FC (divendres 23) e Salford (divendres 30) e las recepcions d’Huddersfield (diluns 2 d’abril) e Wigan (dissabte 7 d’abril). Se las campanas capitan de tornar de Roma, los Dragons devon èsser plan capables de tornar trapar los camins de la victòria. Seriá temps, ça que la, de lor i anonciar que la sason a començat dempuèi un mes e mièg!
Dijòus, Hull-KR ganhèt largament a Huddersfield: 38-6. Divendres, al tèrme d’una partida disputada, Leeds ganhèt a Saint Helens: 28-20 alara que Salford prenguèt l’avantatge sus Hull-FC: 24-8. Lo marrit temps remanda Castleford-Wigan a una data ulteriora .
Tres recepcions pascalas per Tolosa
Temps de Pascas tanben en Championship amb 4 partidas en 15 jorns. Lo Tolosa Olimpic reçauprà Halifax aqueste dissabte 24 a 6 oras del vèspre, abans d’anar a Londres (divendres 30) e de reçaupre Toronto (diluns 2, 15h) e Barrow (dissabte 7, 15h). Rapelam que Tolosa reçaup sus la pelena de Blanhac en esperant la mesa a disposicion d’un estadi dels Minims renovat.
Los Dragons en cap de fila
Aqueles Dragons son los de Sant Jòrdi-Illawarra qu’entamenan plan coma cal la sason d’NRL amb una segonda victòria e, de mai, cò de las Làmias: 20-16. Gardan atal la primièra plaça al classament. Vertat que de l’autre costat de la planeta se fan las causas a l’envèrs!
Segonda victòria tanben: pels Combatents neozelandeses (20-8 contra los Titans); per Penrith (18-14 contra los Lapinons); pels Tigres (10-8 contra Melbourne) e per Newcastle (30-28 contra los Raiders).
Los Poletons an batut los Dògols 30-12 e Manly es sens pietat per Parramattà: 54-0.
Arriba sovent al fotbòl que los pals arrèsten la pauma que vòl dintrar dins la gàbia. Al rugbi, los pals pòdon remandar tombats, transformacions e penalitats. Dins lo dèrbi de Queensland, Bròncos-Vaquièrs, aquò’s lo segonda-linha dels Vaquièrs qu’èra a mand de marcar l’ensag de la victòria quand dintrèt plen fèr dins un pal (un palfèr!), perdèt la palma e daissèt la victòria als Bròncos: 24-20.
Elèit 1: Avinhon afirma sas pretensions
En campionat d’Elèit 1, pel segond còp de la sason, Avinhon s’es mostrat mai fòrt que Lesinhan: sièis ensages marcats per tres d’encaissats e los còps de pè d’Arnaud (4 penalitats e 3 transformacions): 20-6 a la pausa, 40-18 al final. A Sent Gaudenç, Carcassona mena 22-4, mas se fa batre sul fil pels Orses: 25-24. Victòria logica a l’exterior per Limós a Vilanòva (42-10). A domicili, Tolosa jòga a la remontada: 31-20 per Albi a l’ora de jòc, 35-34 pels Tigres a cinc minutas de la fin, e victòria finala de Tolosa: 38-35!!!
Lo dèrbi catalan vei la victòria dels Dragonets a Palau: 28-8.
Quatre esquipas se trapan en cap de classament amb 26 punts: Avinhon, Lesinhan, Limós e Dragonets.
Al programa de la dimenjada qu’arriba: Carcassona-Vilanòva, Albi-Avinhon, Lesinhan-Sent Gaudenç, Palau-Tolosa e, en cap d’aficha, Dragonets-Limós.
Dins una serada bèla, aqueste dissabte 24, Lesinhan celebrarà sos campions de… 1978 (victòria 3-0 contra lo XIII Catalan, a l’Estadium de Tolosa).
Alan Roch


text:
Miqueu Castinhòu èra
romancier. S’èra fach una pichòta notorietat dins la region,
e sa popularitat començava tambèn de tocar d’àutreis
endrechs dau país. Modestament, mai fasié son camin.
Un jorn, aguèt l’idèia d’escriure un roman medievau. Per aquò
faire, inventèt la ficcion d’un manescrich: lo narrator se disié
unicament aqueu que s’èra entrevat de transcriure lo manescrich en
lenga modèrna, de lo metre au clar per lo transmetre, un pauc coma
lo gardian de Jousé d’Arbaud…
Aquí, lo narrator prentendié d’aguer retrobat lo manescrich
au trefons d’un monastèri. Contava la vida d’un escudier vengut pièi
chivalier, qu’après fòrça aventuras e dramas de tota
mena se retirava dins un monastèri à i acabar sa vida dins
la preguiera e lo pentiment.
Lo libre avié començat de ben se vendre, que lo mistèri
e l’Atge-Mejan èron tornats de mòda. Mai un jorn tot cabussèt…
Miqueu Castinhòu èra à dedicaçar son libre dins
una librarié de Brinhòlas quand venguèron lei gendarmas
à li portar una convocacion. I anèt l’esperit tranquille, qu’avié
pas ren à se reprochar. Sabié pas onte metié lei pèds!…
- Vos siatz mes dins un brut afaire, vos! Li diguèt lo brigadier que
l’acompanhèt fins au bureu dau Comandant.
E lo Comandant li confirmèt aquò. Miqueu, eu, se demandava
çò qu’avié ben poscut faire de tant greu.
- Vòstre libre, li diguèt lo Comandant.
- Mon libre?
- Òc, vòstre libre. Mai precisament lo manescrich qu’avètz
emplegat per escriure vòstre libre.
- Lo manescrich?
Alora, lo Comandant li expliquèt que lo manescrich èra estat
raubat dins un monastèri.
- Raubat?
Per Miqueu Castinhòu, aquò se podié pas. Per una rason
ben simpla: lo roman èra de pura invencion e l’istòria dau
manescrich èra pas ren d’autre qu’una ficcion narrativa.
Expliquèt au Comandant coma li èra venguda l’idèia.
Mai ren li faguèt: foguèt presentat au Jutge e mes en examen
leu fach.
L’Abat d’un monastèri avié senhalat ai gendarmas lo raubrici
d’un manescrich. Tot beu just lo manescrich que Miqueu Castinhòu avié
mencionat dins son roman.
Que li comprendre? Miqueu Castinhòu avié beu protestar de sa
bòna fe, ren li fasié: lo Jutge, coma lo Comandant, li confirmava
que lo manescrich raubat au monastèri èra ben aqueu qu’avié
servit de ponch de partença à son roman.
Au mai lei jorns passàvon, au mai lei cargas que pesàvon sobre
Miqueu Castinhòu se fasién pesugas. E eu s’enfangava à
flor e à mesura que son morau baissava. Cada jorn, de noveus elements
se venién apondre. Lei religiós aportàvon totjorn d’elements
noveus qu’enfonsàvon un pauc mai lo paure romancier empresonat. D’únei
grands professors de literatura, après aver confrontat lo roman à
quàuquei fotocòpias fornidas per l’Abat, venguèron meme
confirmar que lo libre èra ben basat sus lo manescrich raubat.
Per astre, Miqueu Castinhòu avié un bòn avocat, que
sachèt destrúger tota l’acusacion, ponch per ponch. Au procés,
faguèt aparéisser que l’Abat avié inventat aquela istòria
de manescrich raubat per temptar d’escondre lo trauc qu’avié fach
dins la caissa dau monastèri.
Fau dire que l’Abat avié la passion dau juèc e passava sei
nuèchs sus lei sites de casinòs en linha. Se Miqueu Castinhòu
siguèsse estat condamnat à versar de domatges au monastèri,
aquò aurié tapat lo trauc e tot sarié rentrat dins l’òrdre,
que degun aurié jamai plus pensat au trauc que l’Abat avié
fach.
Ben calculat, mai l’Abat avié pas capitat…
Miqueu Castinhòu sortiguèt doncas liure dau tribunau, e l’Abat
prenguèt sa plaça en preson.
Aquò aguèt un meriti inesperat per Miqueu Castinhòu:
gràcias à tota aquela publicitat, lei vendas de son roman creissèron,
creissèron, à tau ponch que devenguèt pièi un
grand romancier coneissut e reconeissut.
L’Abat, eu, après quàuquei setmanas en preson, foguèt
autorisat à s’en tornar au monastèri. Naturalament, aguèt
pas plus accès ai computadors, que lo monge responsable n’en conservèt
pièi la clau m’una granda atencion …
Tèxte premiat au concors deis Amics de Mesclum en 2008.


text:
Categoria:Modèl calculant una data basada sus l'ora actuala
Aquestes modèls son concebuts per une reütilizabilitat maximala dins de contèxtes divèrs, lor sintaxi d’utilizacion es renduda fòrt aisida.
Aquestes modèls seràn utils per afichar de contenguts diferents en foncion dels jorns o de las oras. An un cost sul servidor Wikipèdia, perque los articles que los emplegan se devon regenerar a cada minuta, e aquò limita las performàncias dels amagatals frontals Wikipèdia. Los cal defugir dins los articles. Mas s'utilizaràn sus de paginas sovent consultadas (acuèlhs, portals). Se devon pas, per exemple, utilizar sens subst: dins las signaturas d'utilizaires (s'utilizarà subst: per rendre aquestas datas permanentas, mas Wikipèdia fornís tanben la sintaxi simplificada ~~~~~ per inserir un orodatatge permanent).
Qualques autres modèls son especials e entresenhats automaticament pel logicial MediaWiki (son referenciats de biais intèrne pels modèls que lor nom comença per CURRENT) d’aprèp la data (dins lo calendièr gregorian) e l’ora correntas UTC, tala coma definida sul servidor Wikipedia :
- {{CURRENTYEAR}}, valor actuala : 2018, quatre chifras (2000 o seguents).
- {{CURRENTMONTH}}, valor actuala : 10, (un?)doas chifras (entre 01 e 12).
- {{CURRENTDAY}}, valor actuala : 18, un/doas chifras (entre 1 e 31).
- {{CURRENTTIME}}, valor actuala : 22.55, quatre chifras (entre 00:00 e 23:59).
A partir d'aquelas valors, se pòt calcular las seguentas :
- {{CURRENTCENTURY}}, valor actuala : Modèl:CURRENTCENTURY, sens zèro inicial superflú.
- {{CURRENTYEARCC}}, valor actuala : Modèl:CURRENTYEARCC, sens zèro inicial superflú.
- {{CURRENTYEARYY}}, valor actuala : Modèl:CURRENTYEARYY, sens zèro inicial superflú.
- {{CURRENTISLEAPYEAR}}, valor actuala : Modèl:CURRENTISLEAPYEAR, una chifra (0 o 1).
- {{CURRENTYEARDAYS}}, valor actuala : Modèl:CURRENTYEARDAYS, tres chifras (365 o 366).
- {{CURRENTMONTHISO}}, valor actuala : Modèl:CURRENTMONTHISO, doas chifras (entre 01 e 12).
- {{CURRENTMONTHNAME}}, valor actuala : "octobre".
- {{CURRENTMONTHABBREV}}, valor actuala : "oct".
- {{CURRENTMONTHDAYS}}, valor actuala : "Modèl:CURRENTMONTHDAYS".
- {{CURRENTDAYISO}}, valor actuala : Modèl:CURRENTDAYISO, doas chifras (entre 01 e 31).
- {{CURRENTJULIANDAY}}, valor actuala : 2458410.4550231, sens zèro inicial superflú.
- {{CURRENTWEEKDAY}}, valor actuala : 3, sens zèro inicial superflú.
- {{CURRENTWEEKDAYNAME}}, valor actuala : "dijòus".
- {{CURRENTWEEKDAYABBREV}}, valor actuala : "Modèl:CURRENTWEEKDAYABBREV".
- {{CURRENTISOYEAR}}, valor actuala : Modèl:CURRENTISOYEAR, sens zèro inicial superflú.
- {{CURRENTHOUR}}, valor actuala : 22, doas chifras (entre 00 e 23).
- {{CURRENTMINUTE}}, valor actuala : 22.55, un/doas chifras (entre 0 e 59).
- {{CURRENTINTERNETTIME}}, valor actuala : Modèl:CURRENTINTERNETTIME, tres chifras (entre 000 e 999).
Articles dins la categoria « Modèl calculant una data basada sus l'ora actuala »
Aquesta categoria conten los 14 articles seguents.


text:
Tèc
Tèc
Tectona grandis
Lo tèc es un arbre tropical de la familha de las Verbenaceae segon la classificacion classica, d'aquela de las Lamiaceae segon la classificacion filogenetica. Son nom ven del malaialam. N'existisson tres espècias distintas.
Lo tèc dona una fusta preciosa e imputrescibla recomanda per la fabricacion dels emponts de naus, de mòbles de jardin. L'espècai mai comuna, Tectona grandis (Tèc d'indochina) es originari d'Índia, de Malàisia, del Laos e de Tailàndia. Venguda espontanèa dins tota l'Asia, es ara cultivada dins totas las zonas tropicalas e subtropicalas. Una autra espècia, lo tèc dahat (Tectona hamiltoniana) es endemic en Birmania; es considerat coma lo melhor, e fòrça menaçat. Una tresena espècia, Tectona philippinensis, endemica de las Filipinas es tanen menaçada.
Biologia[modificar | modificar la font]
Demanda 1,20 m a 3,00 m de pluèja per an (veire mai) amb una alternança marcada de sasons umidas e de sasons secas. De temperaturas minimalas de 15 °C per las maximalas a l'entorn de 41 °C e un maxim de 1 000 mètres d'altitud. Los sites accidentats li convienon pla al mens se lo terren es pla drenat amb d'alluvions prigond e dins un mitan semblant a son mitan natural; presenta de fòrça bons resultats en cultura industriala. Las primièras plantacions son censadas al sègle VII en Indonesia ont semblan s'impausar a partir del sègle XIV. A partir del sègle XVII, las plantacions se multiplican amb succès en Asia. Al començament del sègle XX, de granas d'Índia e de Birmania traversan los oceans per las plantacions d'Africa e d'America tropicalas.
Descripcion[modificar | modificar la font]
Los tècs son d'esséncias d'arbres de creissença lenta o rapida, segon las escasenças.
Sa camba es drecha e cilindrica e pòt aténher un diamètre de 1,5 m per una nautor de 27 a 30 m amb 10 a 20 m jos las brancas e un fulham redond podent culminar a 46 m.
Las fuèlhas del tèc son opausadas e mesuran 30 a 60 cm de long. Son largas-ellipticas e velosadas.
Florís cada an a partir de l'edat de 20 ans. Las flors son gropadas en cima, blancas, odorantas.
Lo fruch es una drupa redonda e comestibla producha en abondància. Las granas pòdon demorar en dormença pendent fòrça ans abans de germenar
La color de la fusta varia de jaune palle a bronze o burèl rogenc de venatge escur. L'albenca es blanca. Es una fusta mièja dura, que se trabalha plan. Sa massa volumica es de 600 a 800 kg⋅m-3. Las fibras son drechas e regdas de gran quichat e permeton una finicion fòrça lissa. Conten una oleoresina naturala que lo fa fòrça resistent a las agressions climaticas. es atacat ni pels insèctes ni, causa excepcionala, pels termits, levat sus l'albenca. Una caracteristica unica fa que lo tèc provòca pas de corrosion ni d'oxidacion del metal à son contacte.
Lo tèc es de classa d'emplec 4 (« en contacte amb lo sol o l'aiga doça ») segon la nòrma NF EN 335-2[1].
Expleitacion[modificar | modificar la font]
a causa de la desapareisson o la proteccion de las selvas naturalas d’Asia, d'ont ven originalament lo tèc, la fusta espleitada per l'industria ven subretot de plantacions. En 2015, 6 milions d'ectaras son atal espleitats dins una « trentena de païses tropicals »: « L’Asia compta, a ela sola, 5,6 milions d’ectaras de plantacions, en Índia, en Indonesia e en Thailàndia. Las superfícias plantadas suls autres continents son mendre: 256 000 ectaras en Africa (Nigèria et Còsta d’Evòri) e 133 000 ectaras en America latina e Caribe (Brasil e Còsta Rica, subretot)[2].
Utilizacions[modificar | modificar la font]
L'ebenistariá ama son gran quichat e fin. Sas proprietats ne fan una fusta utilizada per la construccion navala dempuèi la fin del sègle XVII. Es utilizat abitualament per la construccion de mòbles e postams subretot d'exterior, d'aparelhatges industrials, de ponts. Sas fuèlhas se pòdon utilizar per la fabricacion de bòls, plats, ombrèlas, tencha pels teissuts...
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ [PDF] Fiche de l'essence, documentation du CIRAD.
- ↑ Durabilité naturelle du teck : une technique rapide de prévision, CIRAD, février 2015.


text:
Harold II d'Anglatèrra
Harold II d'Anglatèrra (vèrs 1022 - 14 d'octòbre de 1066), tanben dich Harold Godwinson, foguèt lo darrièr rèi anglosaxon d'Anglatèrra. Foguèt elegit per remplaçar Edoard lo Confessor (1042-1066] e reinèt dau 5 de genier au 14 d'octòbre de 1066. Opausats a dos pretendents durant la Guèrra de succession d'Anglatèrra, capitèt de vencre e de tuar lo premier, Harald III, a la batalha de Stamford Bridge. Pasmens, foguèt a son torn desfach e tuat per Guilhèm de Normandia a Hastings.


text:
70-Plumalhon
6 juin 2004 00:00 0 messages
L’atmosfèra
l’aire compausat de mantuns gas com l’oxigèn
acès deu sorelh : arrestar arrais
com una pèth fina transparenta : lo planeta blau
questionari
compausicion de l’aire, espessor deu lieit d’aire, son ròtle, son pes, aire liquide, alpinists en montanha
entrevista dab D. Vidal, campiona catalana de snow-board
tà devarar tot va de lis, mes tà tornar pujar qu’ei auta causa
lo taulòt
l’ambient de las competicions
jòcs
religapunts dinc a 43
frasa misteriosa en còdi secret
grasilha d’operacions
mots mesclats : abelha, atmosfèra, clementina, mandarina, megalit, nèu, olimpic, pèira, pollucion, portar, talhar, tortugas
Los megalits
pèiras quilhadas, menhirs en breton
hitas
cromlec’h : aròus de pèiras quilhadas
monuments de pèira, ostaus de husta : entre 5000 e 1800 abans JC
dolmens : pèiras taulas, tuquet
edificacion deus megalits
cairn : tuc de pèiras secas
jòcs
lo laberint
loa sèt diferéncias (ombras)
religpunts (dinc a 27)
La clementina qu’a 100 ans
1902 : crotzament irangèr e mandarinèr (pepitas)
la pair Clement Rodier (1829-1904) en Algeria : orfelinat de Misserghin au ras d’Oran
bricolada-Lo calendari 2003
la capsa e la sòla
virar las cartas : capsús, capbaish, davant, darrèr
Que son miaçadas las Galapagos
l’arquipèla, isclada
fauna : tortugas, iguanes, lions de mar, otarias gigantas,
70 000 toristas cada an
equilibri ecologic : espècias navèras importadas (pòrcs, arrats, crabas), micròbes, parasits, insèctes
jòcs
la sarpa
los animaus
La bèra, lo lèd e lo hadet
conte tradicionau de Bretanha
illustrat per Christophe Babonneau
cosina, la corona deus reis
BD de la vop
au Sahara
vente de sable deu desert
Dans la même rubrique
19 août 2008 – Plumalhon-126
4 février 2008 – Plumalhon-121
21 décembre 2007 – 120-Plumalhon
26 novembre 2007 – 119-Plumalhon
6 novembre 2007 – 113-Plumalhon


text:
Tèrratremol de Puebla de 2017
Lo tèrratrem de Puebla de 2017, tanben nomenat tèrratrem de Morelos, es un movement telluric enregistrat a 13:14 ora locala (UTC-5) lo dimars 19 de setembre. Aguèt una magnitud primièra de 7.1° que l'epicentre se situa a 12 quilomètres al sud-èst de Axochiapan, Morelos a 5 quilomètres de San Juan Raboso, Puebla.[1] La premsa mostrèt la coïncidéncia de la data d'aquel seisme amb la del tèrratrem arribat en 1985, que se passèt tanben un 19 de setembre. Pasmens, malgrat de la data, existís pas relacion màger entre eles. Aquel de 1985 se passèt sus la còsta davant Michoacán e Guerrero, dins la zòna de subduccion de la placa de las Cocos per dejós de la placa nordamericana, alara que lo seisme de 2017 foguèt un fenomèn intraplaca.[2][3]
Somari
Tectonica e sismicitat a Puebla e Morelos[modificar | modificar la font]
Los seïsmes son un fenomèn fòrça frequent a la region que se plaçan los estats de Puebla e Morelos. Lo 24 d'octòbre de 1980 s'èra enregistrat un seïsme d'identica magnitud que l'epicentre se localizèt a sonque a 57 quilomètres de l'epicentre d'aquel eveniment sismic, causant de damatges dins la vila de Puebla. Mexic en general, amb mai de 40 seismes jornalièrs enregistrats, es classifica dins las zonas de nauta sismicitat de la planeta. La rason es la dinamica d'una interaccion tectonica complèxa entre cinc placas: la placa nordamericana, la placa de las Cocos, la placa del Pacific, la de Rivera e la placa cariba.
Consequéncias[modificar | modificar la font]
Victimas[modificar | modificar la font]
Las primièras nòvas de la premsa locala e nacionala donan 61 mòrts: 42 dins l'Estat de Morelos, 11 a Puebla e uèch dins l'Estat de Mexic.[4] Lo nombre de mòrts anèt en aumentant pendent las oras e la premsa internacionala informèt que serián almens 93 las victimas mòrtas dins tot lo país.[5][6] La chifra de mòrts cresquèt de minuta en minuta e per arribèt a 139 a la nuèch, alara que los trabalhs de secors als subrevivents e de sortida del corses sens vida dels bastits aclapats contunhavan.[7] Le 23 setembre, encara augmentava, amb 307 victimas, e lo compta dels feritss èra de 4 683.1011
Damatges materials[modificar | modificar la font]
Lo seisme destruiguèt de desenas de bastiments a Ciutat de Mexic, la rota que jonh la capitala amb Acapulco foguèt parcialament destruida e l'aeropòrt Benito Juárez de la Ciutat de Mexic sofriguèt de damatges qu'obliguèron a arrestar per unas oras son foncionament.[8][9][10]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ «Terremoto en México: Se eleva a 139 la cifra oficial de muertos» (en español). peru21, 19-09-2017. [Consulta: 19 setembre 2017].
- ↑ «El Universal», 19 setembre.
- ↑ «Sismo del día 19 de Septiembre de 2017, Puebla-Morelos (M 7.1)». Servicio Sismológico Nacional. UNAM, 19-09-2017.
- ↑ «En ascenso la cifra de muertos en Morelos y Puebla, epicentro del temblor». , 19-09-2017 [Consulta: 19 setembre 2017].
- ↑ «Un fuerte terremoto sacude México y deja al menos 93 muertos y decenas de edificios derrumbados». [Consulta: 19 setembre 2017].
- ↑ «Más de 90 muertos por el potente terremoto de magnitud 7,1 que sacudió el centro de México el día del aniversario del gran sismo de 1985». BBC Mundo. BBC, 19-09-2017.
- ↑ «Más de 130 muertos por un fuerte terremoto en México». , 19-09-2017 [Consulta: 19 setembre 2017].
- ↑ «El mapa de los edificios derrumbados por el terremoto en México». , 19-09-2017 [Consulta: 19 setembre 2017].
- ↑ «México: La autopista México-Acapulco, destruida por el terremoto». , 19-09-2017 [Consulta: 19 setembre 2017].
- ↑ «Aeropuerto de México suspende operaciones tras terremoto de 7,1». , 19-09-2017 [Consulta: 19 setembre 2017].