text:
davant
après
Ièr, èra la sortida annadièira de la Societat de las Letras, Sciénças e Arts d'Avairon, una societat que data del mièg del sègle XIX e qu'es emplida de monde gaireben totes centenaris, sovent sabents e plan nascuts totjorn. De que far un estudi etnologic. Soi pas centenària, ni mai pro sabenta e encara mens plan nascuda mas i soi. E aquò m'agrada. Ièr, doncas, la jornada se debanava a Bornasèl, pas luènh de Rinhac, pas luènh de Montbasens, en Roergue.
Bornasèl, coneisse per çò que ma grand-tanta Leontina i moriguèt en 2008. Lo castèl èra a l'epòca una mena d'ostal de retirada. Quand l'anave veire, me carrave d'agachar çò que demorava del castèl Renaissença : l'escalièr, l'enfilada de pèças, la chiminèia que li servissiá de cap de lièch… Quand èra en bas, li mancava totjorn quicòm qu'èra dins sa cambra, en naut, alara me fasiái un plaser de vistalhar aquel polit endrech. Ère doncas curiosa de veire cossí avián poscut tornar metre lo castèl en castèl.
Lo castèl se vendèt en 2008, sai que, a un coble de Versalhas, M. e Mma Harlin, que decidiguèt de tornar veire lo castèl coma èra al sègle XVI. Bon coratge.
Per far un pauc d'istòria, los senhors de Bornasèl èran de Mancip puèi lo nom cambièt per maridatge e los Buisson (de Tolosa) arribèron a Bornasèl. Jean de Buisson e Charlotte de Mancip decidiguèron de bastir un polit castèl a Bornasèl en 1542. Lo projècte èra de far un qüadrilatèr mas lo filh de Jean e Charlotte, Antoine, volguèt pas anar pus luènh que las doas alas que se veson encara duèi : estimava mai anar far la guèrra que de bastir de castèls polits. Faguèron doncas çò prumièr l'ala qu'es a l'esquèrra sus las fòtòs, puèi la del fons. A la Revolucion, en 1790, lo castèl foguèt evidentament afrabat, coma los autres.
Quand anave veire Leontina, l'ala del fons aviá pas pus que la faciada. Los novèls proprietaris an avalida tota traça de l'ostal de retirada dins l'ala d'esquèrra e an tornat far pasiments, tometas, plancats, parets, cròta dins l'escalièr principal… E lo caufatge jols pès pertot. Cal viure amb son temps e res se vei pas. Totes los mòbles e los tablèus son tanben dels sègles XVI e XVII. Per la lectura de las pèças d'en defòra es simple. Una fenèstra crosièira dobla : cambra bèla amb polida chiminèia. Una fenèstra crosièira simpla : cambreta amb chiminièa mens polida. E cal dire qu'i se poiriá passar una mièja-jornada per "legir" totas las esculturas de las faciadas. Aquí an fach esclutar, tornar, çò qu'èra macat o perdut.
Puèi an montat tot lo darrièr e la teulada de l'ala del fons (amb fenèstras crosièiras, evidentament), que vira l'esquina al fièiral del vilatge. Solament, cossí far per avure un polit trabalh ? Faguèron de reunions amb lo monde del vilatge e demandèron als vièlhs se, dins lo canton, i aviá pas de peirièiras vièlhas. E òc, n'i aviá doas, de peirièiras vièlhas. Las tornèron dubrir e montèron las parets amb aquelas pèiras, las meteissas que las del sègle XVI.
Ara son a bastir una torre al cap de l'ala del fons e un pichon retorn amb un escalièr per davalar a l'òrt (qu'èra duscas a ara un prat barrat coma los autres amb de vacas dedins). Mas deuriái dire : lo jardin.
Lo jardin... Lo que prenguèt lo prètzfach de lo tornar far sortir de tèrra (un Mossur Verdièr, aquò s'inventa pas, de l'universitat Paul-Valéry de Montpelhièr) aviá pas cap d'archius alara faguèt de calculs sabents. Sabiá que totes los jardins de la Renaissença èran traçats en fonccion de l'escala de las porporcions emplegada per bastir lo castèl. Cerquèt doncas en se fisent a las proporcions de l'ala bastida en prumièr. Quand agèt son jardin de dessenhat, faguèt venir una còla d'arqueològs. Los arqueològs trobèron tot mas... amb 15 cm de desencalatge. Lo cercaire se'n contentèt pas, tornèt far sos calculs mas en partiguent del jòc de proporcions de l'ala del fons, la segonda bastida. Aquí tot tombèt plan : l'estanh (60 m x 10 m), la fònt, lo laberint vegetal, la manhanariá, los bornhons, l'òrt de las plantas medicinalas, lo potz, las parets de boisses… Lo trabalh sul jardin podiá començar. Pr'aquò, quicòm tarrabustava nòstre cercaire : i deviá avure doas rengadas de cerièises sauvatges. Calculèt e tornèt calcular puèi faguèt plantar las doas rengadas de cerièises sauvatges.
D'aquel temps, los peirièrs de l'entrepresa Vermorel (capèl bas a totes) curavan per començar de montar la torre. Aquí trobèron totas las pèiras de l'escalièr d'un còp èra e una genta pòrta... perfiechament alinhada amb l'alèa de cerièises sauvatges ! Los calculs del cercaire èran mai que bons !
Normalament, la comission nacionala que seg totes aquelses afars demanda de s'arrestar al moment que comença l'ipotèsi. Aquí los an daissats contunhar. E an avut rason.
Tot serà acabat en 2017 o 2018. Languisse de veire aquò.


c: text/html

text:
Per Didier Tousis
A la paret de la crampe i a lo hapchòt cuçoat
qui guardeja lo son rejaume d’un uelh negue arhoncilhat
qu’arreviscla cada nueit la susmauta deus gemèrs
mes la prova e las tarlacas que’u retienen presoèr
a costat deu canapè i a l’aurelotge estancada
sus l’òra on l’Einstein trobà las leis de relativitat
quin haish de viòts a seguir quin haish de temps a comptar
digun non sèi mei dançar la valsa deu balancèr
la maison de Marie-Jeanne
suu camin deu TGV
qu’ei l’estanquet de l’alauda
deu tord e de l’esparvèr
au bèth miei d’ua tauleta i a lo molin de café
qui haseva dançar lo péber de deceme dinc a genèr
los dus esclops pauhicats per l’aviada deu progrès
que’s bromben de soa musica e volen lhevar lo pè
lo casau de Marie-jeanne
ahonat peu TGV
tinda deu cant de l’alauda
deu tord e de l’esparvèr
mut de perigle e d’amor i a lo fesilh deu papet
sus los pés de cabiròu au mantèth de la cheminéa
e qu’escota la poralha e que sauneja a l’ausèth
e de còps que sent la hami de tornar’n foter un pet
l’importància Marie-Jeanne
que calera la cercar
dens lo perruc de l’alauda
si la bròja voù piular
òh praubina Marie-Jeanne
lo shiulet deu TGV
estupa lo cant de l’alauda
deu tord e de l’esparvèr
au hons deu còr de las vielhas i a lo sovier estujat
un amor d’un aute segle on los princes qu’eran aulhèrs
on los marinòts de noste n’aven jamèi marejat
mes viravan autorn deu monde sus las alas deus ausèths
lo TGV Marie-jeanne
hèi bolegar la rason
mei viste que las alaudas
hèn passejar las sasons
deisha correr Marie-Jeanne
los nas-aguts deu podèr
que’s trufan de las alaudas
deu tord e de l’esparvèr
Vos cal connectar per poder postar de comentaris.
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bon, fòra aqueste detalh, nasquèri a Sant Junian, en Lemosin ed ara vivi a Rodés, qu'es una vila tan polida coma un bricon languiva los autres tres cents seissanta jorns de l'an que i a pas l'Estivada! Pòdi èsser qualqu'un de pro nastre quand sabi qu'ai rason mas me vergonhegi pas d'aver tòrt de temps en temps! Coma vesètz, es aicí en Roèrgue qu'aprenguèri la lenga nòstra, pas dins mon país natal que mos parents la comprenon mai o mens e mos grands la parlavan d'amagat, entre amics de lor temps. Me fisi de l'avenidor de l'Occitània, de Lemòtges a Marselha e de Clarmont a Bordèu en passar per Tolosa, perque l'istòria fa pas que començar per nosautres...
Dernière édition par le Mer 29 Aoû - 18:07, édité 1 fois


text:
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
L'occitan, Ikea & Coca-cola ?
Aller à la page : 1, 2
1 L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Sam 3 Mai - 16:25
Bairbizie
Gacha Empega !
2 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Sam 3 Mai - 17:31
Mertyl
Occitan Warrior
3 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Sam 3 Mai - 17:40
Danís
Adjudant
Mas francament, anirai pas dins un restaurant que s'apèla "Leu-Leu" (Quick, 'quò vòu ben dire 'quò, non ?)...
4 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Sam 3 Mai - 18:28
Yellow
En Preson !
Danís a écrit:Per la lenga, òc. Per un occitanisme tradicionalament alter-mondialiste, mens...
E amai lo fa rire!
Desconam aqui, mai mi ramenti pas d una tradicien altermondialista en cò deis occitanistas, m enfin
5 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Sam 3 Mai - 18:56
Danís
Adjudant
6 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Sam 3 Mai - 19:08
zo
Occitan Warrior
Per respondre a la question del començament, òc soi per l'occitan pertot.
7 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Sam 3 Mai - 19:08
Yellow
En Preson !
L a de tot dins l oc, de gents de drecha, de gaucha, d apolitics...
8 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Sam 3 Mai - 20:50
Mertyl
Occitan Warrior
9 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Dim 4 Mai - 2:47
joan_cavalier
Trobador !!
10 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Dim 4 Mai - 7:37
Bairbizie
Gacha Empega !
Al contrari pensi qu'es lo biais mèstre per una lenga de se far conéisser del grand public
Personalament, pensi tanben que l'occitan deuriá èsser pertot dins la vida vidanta d'uèi e que la lenga es pas ligada amb la politica (emai se i a una tradicion altermondialista occitana que respecti). Coca-cola en òc, Ikea en òc, me tusta pas,ca que la, soi pas un defensor del tot-capitalisme.
11 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Dim 4 Mai - 9:38
Danís
Adjudant
12 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Dim 4 Mai - 12:22
fredoc
Occitan Warrior
Per çò qui ei altermondialista, pacifista, fascista... (dab sufixe en -ista ) qu'ei ua vista deu monde, ua opinion qui hèra d'occitanistas qui coneishi an, en efèit. Mes qu'ei un problèma estrangèr a la lenga, qu'ei un problèma de societat parallèla au pb de sauvar las lengas. Que podem defénder los dus, o sonque un, o nat.
Quan Occitania sia ua autonomia ( ) tot que's poderà har en occitan: la publicitat, la politica, l'educacion, l'armada e la policia...
Mes que serà au noste governament d'alavetz de decidir se vòu ua armada, se balha lo poder au capitau e a la publicitat, etc
Ne cau sustot pas mesclar duas causas: lo combat tà sauvar la lenga (e que pensi que hè l'unanimitat aci) dab l'idea d'ua Occitania politica (que voi diser dab ua organizacion administrativa e tot çò qui va dab) on bessai l'occitan serà lenga oficiau. Que podem totun miar los dus combats au còp, qu'ei possible. Que seram tots a "Anem òc", ne seram pas tots a las manifestacions taus presoèrs bascos, contra los OGMs, e que'n passi...
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
13 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Dim 4 Mai - 12:26
fredoc
Occitan Warrior
fascista...
Perdon, que volèvi diser "antifascista"
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
14 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Dim 4 Mai - 12:30
Danís
Adjudant
fredoc a écrit:fascista...
Perdon, que volèvi diser "antifascista"
Daus fascistas, n'i a tanben...
15 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Dim 4 Mai - 12:31
fredoc
Occitan Warrior
Diu m'ac guarde!!
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
16 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Dim 4 Mai - 12:52
Lafontan
Occitan Warrior
Aprep "Bai Euskarari" en Euskadi e "Ya d'ar Brezhoneg" en Bretanha avèm ara "Òc per l'Ocitan" per ne saupre mai podètz veire lor siti:
www.occitan-oc.org
17 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Dim 4 Mai - 14:43
Cerièra de Mai
Trobador !!
Soi d'acòrdi, mas m'agradariái mai de veire l'occitan sus los panèls ensenhadors, dins lo bus e metrò…Mertyl a écrit:Al contrari pensi qu'es lo biais mèstre per una lenga de se far conéisser del grand public, (…) i aura un fum de personas que van conéisser al mens l'existéncia de l'occitan e donc es bon per la lenga.
Apuèi, dins los magasins, mas es pas lo mai emportant.
Soi sempatisanta alter-mondialista, mas pensi que la lenga deu despassar las idèas, èsser universala.
18 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Dim 4 Mai - 14:57
Lafontan
Occitan Warrior
Soi d'acòrdi, mas m'agradariái mai de veire l'occitan sus los panèls ensenhadors, dins lo bus e metrò…
Apuèi, dins los magasins, mas es pas lo mai emportant.
Soi sempatisanta alter-mondialista, mas pensi que la lenga deu despassar las idèas, èsser universala.
Per viure dins nòstra lenga avèm besonh de tot, la lenga a tanben una fonccion sociala.
Per qualqu'un que ditz que parla pas trapi que ton nivèl de lenga es plan bon!
19 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Dim 4 Mai - 15:05
Cerièra de Mai
Trobador !!
Non, non, non, lo net m'ajuda ! Soi començaira !Lafontan a écrit:Per qualqu'un que ditz que parla pas trapi que ton nivèl de lenga es plan bon!
(coma ton nivèl de "quote" ?)
20 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Dim 4 Mai - 21:27
Yellow
En Preson !
Danís a écrit:Mas que son pesucs ! Parlave pas de "L'occitanisme, tradicionalament alter-mondialiste", mas d'"UN ocitanisme, tradicionalament alter-mondialiste" (Gardarem la Tèrra e companhia, donc).
Perdon, pensavi qu'èras dei manjaires de flors que si creson que tot es bèu dins lo monde maravilhos de l'occitan e que si dintras dins la secta, sias obligit de ti vestir en peu de cabra e de gitar ton McDo (l error era smple de far, l' i a quand mesme fòrça que son ansin...)
21 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Dim 4 Mai - 22:03
fredoc
Occitan Warrior
Cerièra de Mai a écrit:
Soi d'acòrdi, mas m'agradariái mai de veire l'occitan sus los panèls ensenhadors, dins lo bus e metrò…
Apuèi, dins los magasins, mas es pas lo mai emportant.
Soi sempatisanta alter-mondialista, mas pensi que la lenga deu despassar las idèas, èsser universala.
Qu'as completament rason.
Jo que voi véder las publicitats en occitan (per'mor que soi occitanista) mes d'un aute costat, non voleri pas mei véder publicitats. Quina que'n sia la lenga.
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
22 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Dim 4 Mai - 22:47
joan_cavalier
Trobador !!
23 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Lun 5 Mai - 8:46
Danís
Adjudant
Dins un segond temps, seriá demontat coma los autres...
24 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Lun 5 Mai - 9:51
maime
Lemosin de prumiera !
Apres, sei per la lenga pertot. Mas me batrai pas perque Coca nos acultura en tut utilizar l'occitan... Que de las entrepresas localas, que fan daus bons produchs, sens participar a l'uniformizacion agricòla, dau gost, ... ('laidonc, parle pas d'Andros, que...), utilisen l'oc, òc-es.
25 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Lun 5 Mai - 9:56
Danís
Adjudant
26 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Lun 5 Mai - 11:12
joan_cavalier
Trobador !!
Aprep, cresi que manca aici tanben de cops que i'a de sens de l'umor o d'objectivitat del mitan occitanISTE quora vesi lo Marçau que s'es fach tombar dessus un fum de còps pel seu famos camiset "Coma Cal" (desvirament de Coca Cola) e que se faguet quitament accusar a Besiers (va siti per l'istoria) de "faire de reclama per Coca-Cola" (es ben connegut, Coca ten mestier que lo seu logo, siaguesse desvirat en occitan per se faire de reclama)
27 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Lun 5 Mai - 11:17
Danís
Adjudant
joan_cavalier a écrit:Te dirai que dins lo rodol mondin, avem un subremercat "Auchan" que se dit "Occitania", tant Auchan que Carrefour pegan d'etiquetas amb la crotz occitana per marcar los produches "regionaus"
Aprep, cresi que manca aici tanben de cops que i'a de sens de l'umor o d'objectivitat del mitan occitanISTE quora vesi lo Marçau que s'es fach tombar dessus un fum de còps pel seu famos camiset "Coma Cal" (desvirament de Coca Cola) e que se faguet quitament accusar a Besiers (va siti per l'istoria) de "faire de reclama per Coca-Cola" (es ben connegut, Coca ten mestier que lo seu logo, siaguesse desvirat en occitan per se faire de reclama)
E alara ? Io sei occitanISTE e lo lògo de Marçau me fai rire. Perque te sentes totjorn oblijat de far de las generalitats entau ?
28 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Lun 5 Mai - 13:42
Yellow
En Preson !
Danís a écrit:De tota faiçon, per lo moment la question se pausa pas, que las entrepresas que disem, multinacionalas e tot, son tanben las que farán jamai una campanha en occitan per çò que quo es pas rentable. Los pitits productors, ilhs, s'en foten, e l'etiquetatge en occitan, 'quò lur balha una valor anem dire "tradicionala" (m'agrada pas queu mòt'qui, mas enfin vesetz l'ideia). Per lo costat anti-uniformisacion, quo es pas tròp mau que d'un costat l'occitan sia enquera considerat coma 'na lenga de ruraus arierats...
N en fan pas la promocien mai l utilizan per sa promocien personala, sai pas s as vist lo Buffalo Grill de Plan de Campanha prochi Marsilha, prepauson una animacien "Occitanie", plus aprèp lo McSouleïadou de McDonald's, serve a ren de far mai d oc qu aquo per elei, mai l utilizar porta un lmigam emé leis arrierats que pou tocar.
Per respondre mai onestament a la questien, ieu m agradaria de veire de magasins emé un afichagi en oc, mai pensi que lo mai important saria de faire lo doble afichagi peblic, sus lei rotas, lei carrieras, mai encara que l es, far dintrar la lenga dins lo decor, perqué pas mesme de pichoteis esplicas per que lei gents sachèssan perque Montpelhier si sona tanben lo Clapas, vo mesme de noms de barri (pensi a una frasa de Gari que disia que Massilia leis avia ajudats a si pauvar la questien de saupre perque l'Estaca si sonava l'Estaca)...
E puèi perque pas arrestar de levar lei mejans ais iniciatiçvas que tendan a modernizar l eimagi de la lenga, subretot dau caire de Rodés (es triste mai es a drecha que si fan lo mai de cavas per l oc)...
Voudriau apondre que avèm a l ora d ara la causida de si pas far acculturar
29 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Lun 5 Mai - 19:35
ven au vent
Trobador de Comptador
30 Re: L'occitan, Ikea & Coca-cola ? le Lun 5 Mai - 20:34
Yellow
En Preson !
Contenu sponsorisé
Aller à la page : 1, 2
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Ornon
"Ornon" (nom francés; lo nom occitan es pas documentat) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Ornon reagrupa divèrses pichons pòbles escalonant-se detla longitud de la vallée de la Lignarre, al pè del massís del Taillefer. Fa istoricament partida de la Oisans, que çò caulet de Ornon connècta al sud al Valbonnais.
La commune d'Ornon regroupe plusieurs petits villages s'étageant le long de la vallée de la Lignarre, au pied du massif du Taillefer. Elle fait historiquement partie de l'Oisans, que le col d'Ornon relie au sud au Valbonnais.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Lo Sistèma nerviós autonòm (SNA o sistèma nerviós visceral) es una part del Sistèma nerviós periferic responsable del contraròtle inconscient de las foncions visceralas.[1] Lo SNA contraròtla lo ritme cardiac, la digestion, lo ritme respiratòri, la salivacion, la transpiracion, lo diamètre de las pupilhas, la miccion, e lo desir sexual. Emai que la majoritat d'aquestas accions sián involontàrias, d'unas, coma la respiracion, trabalhan en tandem amb la consciéncia.
Es classicament devesit en dos sosistèmas: lo Sistèma nerviós parasimpatic e lo Sistèma nerviós simpatic.
- ↑ Modèl:DorlandsDict
- ↑ Sherwood L., Physiologie humaine 2eme édition, éditions de boeck, 2006


text:
E ben mon pichòt plaser a ieu quand la calor comença de far patir es de me beure un Panaché plan fresc. (e de te far lo rotàs just aprèp)
Alara, l'autre jorn que fasiái las crompas en mai de ma Còca Còla costumièra e de mon aiga que pica preferida, me crompèri un pack de panachats en me congostar per avança.
Meti lo pack dins lo carreton.
E aquí, ulhauç.
Se crompi de panachats en botelha, aquò vòl dire que me caldrà carrejar aquelas putas de botelhas vuèjas fins al contenedor-per-reciclar-lo-veire qu'es al tron de Dieu.
Mièja-vòlta express amb lo carreton!
Tornèri lo pack a sa plaça e ne prenguèri un amb de canetas dedins.
Canetas qu'escamparai dins mon contenedor jaune pas gaire luènh de mon transat.
Homeeeeeeeeeeeerrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr!


text:
Bureau of Indian Affairs
Lo Burèu dels Afars Indians foguèt creat en 1819 e es una oficina de l'Interior Department. Sa tòca es d'evitar l'extincion dels amerindians. A una division de dètz zonas:
- Minneapolis, pels amerindians de Minnesòta, Wisconsin, Michigan e la resèrva de Tama (Iowa)
- Aberdeen, per las doas Dakota (Dakota del Nòrd e Dakota del Sud) e Nebraska
- Billings, per Wyoming e Montana.
- Muskoge, per las Cinc Tribús Civilizadas d'Oklahoma (creek, choctaw, chickasaw, cherokee e seminola)
- Anadarko, per las autras tribús d'Oklahoma, Kansas e los choctaw de Mississipí.
- Alburquerque, pels indians de Nòu Mexic (apache, navaho e pueblo).
- Phoenix, pels d'Arizòna, Utah e Nevada, levat dels navaho.
- Sacramento, pels indians de Califòrnia.
- Portlandper pels indians de Washington, Oregon e Idaho
- Juneau pels indians inuit d'Alaska
- Washington DC pels indians de l'Est de Mississippí, coma los seminola de Florida e l'Easter Band Cherokee de Carolina del Nòrd.
I a de tribús que dependon pas del BIA, siquenon dels Estats ont demòran, coma los tigua d'El Paso, adscriches a l'Estat de Tèxas, e las tribús de la Confederacion Iroquesa, que dependon de l'estat de Nòva York.
Las zonas foncionan coma intercessors entre l'indian e la BIA, mas sovent i manca la cooperacion e l'argent. Cada zona se dividís en agéncias, una per cada granda tribú, e las pichòtas s'amasson en una generala, coma l'Agéncia Everret pels Puget Sound Salish. L'agéncia s'encarga de distribuir las racions, nomenar d'interlocutors e la policia indigèna, e de provesir totes los servicis levat los medicals.


text:
Sent Aubin (Lanas)
Sent Aubin[1] (oficialament en francés Saint-Aubin) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de las Lanas e la region d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- La glèisa de Sent Aubin.
- Lo molin de Pojalèr.
- La tor de Pojalèr.
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Arreproèr[modificar | modificar la font]
- A Sent Aubin que beven vin, e a Larbei enqüèra mei.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr) La paroisse de Saint-Aubin, per l'Abat Raphaël Lamaignère; 1938.
- (fr) Poyaler et son château, per l'Abat Raphaël Lamaignère; 1940.
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- La capèra de Pojalèr (litografia per Aumont, segon Philippe, 1842-1844, Archius de las Lanas 6 FI 65).


text:
Joan Jaurés
Partatjar Ficas 9Istòria - Las figuras bèras e los personatges de l’istòria
Joan Jaurés neish dins lo Tarn a Castras, en 1859. Dinc aus sons 17 ans, viu dins la bòrda de la Fedial, dambe los sons parents Jules e Adelaïde, e lo son frairòt Loís. Passa ua enfança urosa a la campanha e lo remembre d’aquera vita paisana e de las suas dificultats n’ac deisharà pas jamès.
Ei un escolan deus excellents, plan sovent onorat. Prumèr, debuta ua carrièra de professor de filosofia au licèu d’Albi.
Passionat de politica, en 1885, ei elegit deputat deu Tarn après aver hèit, lo mes sovent, la sua campanha en occitan dins las bòrdas e los lòcs publics.
En 1911, valoriza l’ensenhament de l’occitan coma un atot entà l’aprentissatge de las autas lengas latinas e deu francés. N’ei malurosament pas seguit…
Entre 1889 e 1893, deveng socialista (corrent politic que defen l’egalitat entre los òmes e lo milhorament de las suas condicions de vita). N’ei pas mes deputat mès ensenhaire a la facultat de Tolosa e maire-adjunt a l’instruccion publica a la comuna de Tolosa.
En 1893, encoratjat peus minaires de Caramauç, un novèl còp Jaurés ei hèit deputat. Deisha alavetz la sua carrièra d’ensenhaire e se consacra sonque au melhorament de la vita obrièra. Defen la necessitat de la collectivizacion deus mejans de produccion.
En 1898, luta entà la reabilitacion deu capitani Dreyfus, capitani francés de religion judiva acusat d’aver balhat documents aus alemands, e condamnat a perpetuitat au camp de forçats de Caiena. Aquera accion n’ei pas compresa e l’escarta de la vita politica e ensenhaira, se lança dins lo jornalisme.
En 1902, ei un còp de mes elegit deputat a Caramauç (e que’n demorarà dinc a la sua mòrt) e preng lo cap deus socialistas de l’Assemblada nacionala.
Après « La Petite République », en 1904, fonda lo quotidian « L’Humanité », que dirigish dinc a la sua mòrt.
- las lèis d’assisténcia e d’assegurança, e las caishas de retrèita.
- l’instauracion de la jornada de trabalh de 10 oras.
- la jornada de trabalh de 8 oras entaus minaires.
- lo vòte d’un jorn de repaus ebdomadari (en principi lo dimenge).
- la luta entà l’ententa deus pòbles e lo manteng de la patz.
- la luta contra lo colonialisma.
- la luta contra la pena de mòrt.
Ei assassinat lo 31 julhet 1914 per Raoul Villain, extremista de dreta, a la velha de la declaracion de la prumèra guèrra mondiala. Morish entà las suas ideas.
Escriuts de J. Jaurés, locutor e defensor de la lenga occitana
Frisa cronologica
Questions
Implicacion socialista
- Relheva quauquas iniciativas de Joan Jaurés qui pròvan lo son engatjament socialista.
- Au hiu deu son engatjament politic, quins son los grans domènis que Joan Jaurés defen ?
- En 1923, la vila de Caramauç inaugurava ua estatua de Joan Jaurés. Au ton punt de vista, perqué ei representat atau ?
- Joan Jaurés a fòrça obrat entà la patz entre los pòbles, per quinas rasons ?
Ahèr Dreyfus
- Qué simboliza l’ahèr Dreyfus a l’epòca deu Joan Jaurés ?
Instruccion publica
- Perqué l’escòla ei tan importanta entau Joan Jaurés ?
Fondator de l’«Humanité».
- En batiar atau lo son jornau, sus quin ideau Jaurés bastish lo son projècte socialista ?


text:
Conselhèr Arró: "Auem ua quarantia d'ossi en Aran, encara que non les auem toti identificadi"
En programa d'"Eth maitin d'Aran" en apartat dera entrevista auem compdat damb José Enrique Arró, conselhèr d'Agricultura, Ramaderia e Miei Naturau deth Conselh Generau d'Aran entà parlar des hèires en Aran, que comencen aguest diuendres e tanben de d'auti ahèrs. Al programa "Eth maitin d'Aran" a l'apartat de l'entrevista hem comptat amb José Enrique Arró, conseller d'Agricultura, Ramaderia i Medi Natural del Conselh Generau d'Aran per parla de les fires a l'Aran, que comencen aquest divendres.


text:
Villes et mairies du Comté de Blekinge
Liste des communes
Karlskrona
Ville de Karlskrona, localité de la Suède de 62 000 habitants.
La mairie de Karlskrona a une adresse e-mail et un site Internet.
Karlshamn
Ville de Karlshamn, localité de la Suède de 31 000 habitants.
La mairie de Karlshamn a une adresse e-mail et un site Internet.
Ronneby
Ville de Ronneby, localité de la Suède de 28 000 habitants.
La mairie de Ronneby a une adresse e-mail et un site Internet.
Sölvesborg
Ville de Sölvesborg, localité de la Suède de 16 000 habitants.
La mairie de Sölvesborg a une adresse e-mail et un site Internet.
Olofström
Ville d'Olofström, localité de la Suède de 13 000 habitants.
La mairie d'Olofström a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Villes et mairies du District de Brigue (144)
Liste des communes
Brigue-Glis
Ville de Brigue-Glis, localité de la Suisse de 12 000 habitants.
La mairie de Brigue-Glis a une adresse e-mail et un site Internet.
Naters
Ville de Naters, localité de la Suisse de 7 800 habitants.
La mairie de Naters a une adresse e-mail et un site Internet.
Ried-Brig
Village de Ried-Brig, localité de la Suisse de 1 700 habitants.
La mairie de Ried-Brig a une adresse e-mail et un site Internet.
Termen
Village de Termen, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Termen a une adresse e-mail et un site Internet.
Mund
Village de Mund, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Mund a une adresse e-mail et un site Internet.
Simplon
Village de Simplon, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Simplon a une adresse e-mail et un site Internet.
Eggerberg
Village d'Eggerberg, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie d'Eggerberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Birgisch
Village de Birgisch, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Birgisch a une adresse e-mail.
Zwischbergen
Village de Zwischbergen, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Zwischbergen est joignable par téléphone.


text:
Institut d'Estudis Occitans
11, carrièra Malcosinat
31000 Tolosa
Tél.: 09.62.56.09.91
- 2007-2017 : 10 ans de la Comission Toponimica Occitana
- Jornada d'InFormacion : 18/11/2017 - Mèfi : ANNULADA
- N'i a pro d'èsser mespresats !
- Las ajustas lengadocianas
- Bonas vacanças d'estiu de 2017 !
- Lo n°160 d'Anem Occitans es sortit !
- Novèla edicion actualizada del diccionari Francés-Occitan de Cristian Laus en çò de IEO Edicions
Jeudi 1er février 09:37-10:37 - Luòc: Anglet
La commune d’Anglet propose un CDD de trois mois afin de réaliser le contenu d’une exposicion permanent e dédiée à spécifiquement à la langue et à la culture occitane-gascone. Ne saber mai
Jeudi 1er février 10:47-11:47 - Luòc: Pau
La FIMOC propose une mission de service civique afin de mener une enquête sociolinguistique relative à la place des médias occitans dans la société. Ne saber mai
Un còp seleccionadas las auhèrtas que vos interessan, vos va caler respóner, qu’ei a díser amuishar au recrutaire la vòsta motivacion (interès tau pòste de tribalh eth medish) e l’adequacion qu’existeish entre lo vòste perhiu e çò qu’ei demandat dens l’auhèrta d’emplec.
La prumèra causa de hèr qu’ei d’espiar la faiçon de contactar decidit per l’emplegaire e d’organizar la vòsta responsa en foncion.
Entà respóner a ua auhèrta d’emplec, tostemps que calerà hornir ua letra de motivacion e un CV, lhevat si :
- demanda exprèssa de l’emplegaire :
- l’emplegaire pòt demandar de telefonar dirèctament : dens aqueste cas que’vs calerà plan preparar a passar ua entrevista au telefòne e se va plan, ua vertadèra entrevista dens la seguida.
- l’emplegaire que’vs pòt demandar de’vs presentar dab un CV suu lòc de tribalh. Benlèu, ne calerà pas sonque deishar lo CV a l’arcuelh, mes que podetz tanben encontrar dirèctament lo responsable que serà dens lo sué establiment. Dens aqueste cas que’vs calerà preparar a la possibilitat de passar ua entrevista d’emplec. Quan seré un biaish de hèr que pareish mei aisit, ne’s cau pas enganar, averatz de plan preparar lo vòste CV e la vòsta entrevista d’emplec.
- en cas de candidatura en linha : sus internet, de mei en mei vegem s’espandir la candidatura en linha. Plan segur la presentacion d’internet e las responsas a hicar au-deguens de carrats pòden deishar pensar qu’ei mensh formau, mes aquò n’ei pas sonque ua impression. Que cau pensar que l’interès d’aqueste tipe de candidatura ei que representa un biaish de difusar important, un metòde estandard e ua possibilitat de plegar tot lo mond au medish imperatiu shens poder evitar ua question que poderé pausar problèmas. Qu’auratz donc d’estar rigorós e de plan pensar que los objectius de la responsa ei d’amuishar lo vòste interès e la vòsta capacitat entà ocupar aqueste pòste de tribalh.
Au-deguens d’aqueras candidaturas en linha, que podem distinguir dus tipes :
- las candidaturas en linhas on dèishan hèra de plaça entà hicar un tèxte sus la vòstas motivacion e demandan de hornir en pèça junta un CV. Aquiu lo biaish de hèr ei aisit, n’i a pas arren mei de hèr que de hicar la vòsta letra de motivacion au-deguens deu tèxte e de pas desmembrar la pèça junta.
- las candidaturas en linhas "a trauc”. Aquiu l’emplegaire a tot hèit entà aver ua vertadèra responsa exaustiva e confòrma a las suas espèras. Sovent, que trobaratz mantuas rubricas, mes ne cau pas aver paur e plan pensar que los objectius deus emplegaires e/o recrutaires son tostemps los medeish. Que’vs podem conselhar de preparar ua letra de motivacion e un CV e repréner los argumentaris au-deguens de la candidatura en linha. Non deveratz pas jamei desmembrar d’argumentar las vòstas responsas.
Quina que sia l’auhèrta d’emplec, tostemps cau mandar ua letra de motivacion e un CV plan adaptats a cada auhèrta d’emplec. N’ei pas au recrutaire d’anar cercar las entre-senhas màgers un drin pertot au bèth miei deu vòste CV o de la vòsta letra, mes qu’ei a vos de plan expausar los vòstes arguments.
Un aute biaish de preseleccion que pareish s’esténer : l’entrevista telefonica. Un còp après aver aver responut a ua auhèrta que sia per corrièr o per mèl, de mei en mei los recrutaires s’ajudan de l’entrevista telefonica. Que hèn ua prumèra seleccion en foncion deus CV e de las letras e quan, a l’escagença d’un recrutament lo nombre de candidats que pareishen interessants ei pro important, lo recrutaire utilizarà l’entrevista telefonica entà afinar la seleccion.
Au parat d’aquesta entrevista que cau distinguir dus cas :
- N’ètz pas previenut a l’avança. S’ètz a casa, demandatz ua minuta entà trobar lo dossièr dab l’auhèrta, lo CV e la letra per aver de que emparar las vòstas responsas.
- S’ètz assabentat, que devetz preparar aquera entrevista atau coma s’estosse ua entrevista d’emplec "normau” (véger fica : Conselhs entà passar ua entrevista d’emplec, e : Preparar l’argumentacion de l’entrevista d’emplec)
Plan segur, entà preparar ua responsa que’vs calerà preparar tot un argumentari respècte au CV e la letra motivacion. Entà hèr aquò que’vs calerà referir a las ficas tematicas.


text:
dilluns, 19 de gener de 2015
Trobar people
- Macarèl de dieu, un tipe que se ditz comunista pòt pas èsser amb una radassa de l'UMP!
- Ben e se s'aiman?
- Non! Es coma l'autre jornalista! Pòs pas enfifrar lo nº2 del Front Nazional sens èsser un bocin d'acòrdi amb sas idèas!
- ...
- ben ieu m'anariái pas far la tombareleta amb un tipe de l'UMP o del FN! E tu, tè, bicariás amb ieu foguèsse de l'UMP o del FN?
- Çò segur es que foguèsses de l'UMP o del FN, t'encuolariái plan melhor.
2 comentaris:
- Miriam ha dit...
-
Es aquò lo mistèri de l'Amor!
Un jorn un òme me diguèt :" L'Amor se pausa sus una ròsa tant coma sus una mèrda"
Paure òme patiguèt sa vida tota.
D'unes fan de clivatges dins lo cap per suportar las contradiccions.
- 20/1/15 7:35
- Patricia ha dit...
-
As la responsa sus la pagina fb de Siné : Podiá pas èsser la femna de Charb, la femna de Charb èra Pelloux.
- 20/1/15 11:51


text:
E puish jo que patí d' un problèma a la man esquèrra, ua paralisi insidiosa e progressiva devuda a la compression d'un nèrvi au nivèu deu cobde. Ua petita intervencion cirugicau, dus ans a, que permetó d'arrestar la progression de la paralisi e de hèr tornar foncionar lo nèrvi com e cau. Totun, la recuperacion deus muscles de la man qu'ei lenta e non acabada uei lo dia, enqüèra que la man ei a progressar netament. Enguan, lo cirurgian qu'ac tornè har dab l'aute cobde, aqueth còp pro de d'ora entad evitar tota pèrta de foncionalitat, quina que sia, de la man dreta. Que soi mau fotut deus cobdes, jo, qué voletz. Qu'ei genetic, qu'ei atau.
Lo hilh qu'a un bon amic qu'aprengó lo mestièr de luthier en Anglatèrra e que tornè tà Tolosa a pòc. Que'u hidè lo banjo. E adara l'instrument que soa com s'estosse nau.
Doncas, jo que'm soi hiquat a tornar jogar au banjo despuish la debuta de l'an. Dab lo banjo de 5 còrdas, lo jòc de la man esquèrra qu'ei relativament simple, non necessita pas de grans exercicis traumatizaires, n'ei pas com tà la guitarra. Los barrats, per exemple, no'i son pas rigorosament necessaris, que'us podem remplaçar en tot pincejar la còrda baisha suu clavièr dab lo dit poç. Los barrats, jo, que soi vadut incapable de'us hèr, que'm manca lo muscle corresponent pr'amor deu maishant nèrvi.
E adara, que saunegi d'un OT-800. Non, non voi pas parlar d'un telefonet o d'un aparelh high tech. Que voi parlar de l' OT-800, un banjo de 5 còrdas hèit per Gold Tone. Aquera marca floridana que ven instruments de qualitat fabricats en kits en China mès concebuts e juntats en Florida. Los banjos Gold Tone que son coneguts per l'arrepòrt qualitat /prètz qui los autes non pòden pas har. Que son banjos deus bons e pas cars (enfin, tot qu'ei relatiu, e!). E que m'agrada lo son de l'OT-800, que sembla com lo d'autes còps, ben "old-time".
Un exemple d'aire tradicionau american jogat a l'OT-800, en estile clawhammer, per Cathy Fink.
Un aute exemple d'aire totaument diferent: aquiu, ua pòlca finlandesa, jogada en "clawhammer" per Cathy Moore:
Bon, jo qu'èi un Harmony Long-Neck de la debuta de las annadas 70 (e non m'apèri pas Cathy). Lo men banjo, de qualitat d'estudi, que l'avèvi crompat nau en aquesta epòca, adara que vau haut o baish...enter 100 e 150 euros (d'après l'argus deus banjòs de 5 còrdas), mentre qu'un OT-800 nau e vau 900 euros haut o baish. Be me'n calerà estauviar, de dinèrs, entà realizar lo men saunei! Totun, prumèr, que'm calerà retrobar la mea agilitat e lo men repertòri. Que soi a i tribalhar.
Anem, tà'm hèr content, aquiu qu'avetz mes clawhammer dab dus aires aqueste còp "celtics", jogats per Cathy Fink. La qualitat de la video n'ei pas optimum, mès aquò rai. Que poderatz constatar los banjos 5-còrdas n'an pas tots lo medish son. Cathy Fink que'n càmbia entre lo prumèr e lo segond aire e, au segond, qu'ei acompanhada per Marcy Marxer au banjo cello. Lo banjo cello (banjo violoncèle) qu'ei un banjo de 4 còrdas afinat com un violoncèle.


text:
Non voleria deishar escapar era oportunitat de referenciar er article d’opinion deth sindic Francés Boya, qu’eth diari Segre li publiquèc eth passat dia 16 de junhsèga, sus es naui orizons que se daurissen entà Aran enes pròplèu ans, en tot rebrembar eth passat recent d’un autogovèrn plen d’exits.
UN ARAN DE TOTI E TOTES
Ara que hè vint ans dera aprobacion dera Lei deth regim especiau dera Val d’Aran, que permetec era recuperacion des institucions d’autogovèrn, voleria, abantes d’arren, hèr especiau mencion a toti es qu’èren possible qu’aué era Val d’Aran gaudisque d’un estatus especific d’autonomia laguens de Catalonha. Voi rebrembar a toti es que, a compdar deth sòn compromís aranesista, concretat per miei dera Associacion de Vesins Es Terçons, an dedicat eth sòn temps entà hèr pedagogia, prumèr en Aran e dempús en Catalonha; hèr memòria collectiva, en uns tempsi en qué ne tansevolh se’n parlaue d’aguesta; e reivindicar aquerò qu’as aranesi e araneses mos siguec prenut ena prumèra mitat deth sègle XIX: eth nòste autogovèrn.
Eth 13 de junhsèga de 1990, eth Parlament de Catalonha aprovaue per ua ampla majoria (damb sonque dues abstencions) era prumèra norma democratica d’autogovèrn, dempús d’un long periòde de persutar-i damb tota sòrta d’arguments e reivindicacions. Aran ei aué ua comunautat civica damb clara consciéncia identitària, gràcies, en bona part, as que prumèr drevelhèren aguesta consciéncia collectiva, la materializèren ena lei e, ath long deth temps, l’an desplegat damb tota era sua potencialitat. Per aquerò, voi arreconéisher tanben eth mestièr amiat a tèrme pes sindics que m’an precedit enes sues responsabilitats publiques, depositaris coma son es dirigents d’un país d’aqueth sentiment compartit sense eth quau n’era politica n’era gestion propères non serien pas possibles.
Un aute 13 de junhsèga, mès der an 2009, es grops deth Conselh Generau d’Aran presentàuem ath Govèrn dera Generalitat era nòsta propòsta de reforma dera Lei damb era volentat unitària de mielhorar e actualizar eth nòste autogovèrn, d’acòrd damb eth mandat der Estatut d’Autonomia, qu’aué mès que jamès volem deféner ena sua integritat. An passat vint ans e era experiéncia acumulada mos permet aué d’èster ambiciosi, mès tanben conscients dera realitat dera nòsta arquitectura juridica e institucionau. Aguesta naua consciéncia implique qu’era complexitat dera practica der autogovèrn age eth sòn fidèu reflèx en ua naua norma, qu’a de balhar mès seguretat juridica en desplegament des competéncies, un mielhor finançament entà garantir-les damb un minim de qualitat e eficàcia e un reconeishement mès clar des relacions bilateraus entre eth Conselh Generau e era Generalitat.
A despièch des dificultats, eth nòste Govèrn a volut hèr der acòrd eth sòn drapèu e aguesta volentat mos a permetut auançar en reconeishement dera singularitat d’Aran e daurir naues perspectives de futur entar estatut politic e institucionau deth país. Coma rebrembèc eth president Montilla ena Hèsta d’Aran, deth pacte a brotoat un nau acòrd de finançament, signat en deseme de 2007; s’a auançat ena constitucion d’ua ponéncia conjunta entà elaborar ua naua Lei d’Aran, e, en çò que tanh ara lengua, auem promoigut ua lei pionèra entar aranés, dempús de trenta ans de demora.
E, dempús d’un long e dificil procès, Aran a trobat eth sòn encastre dehòra dera organizacion vegueriau, que permet campar es pròplèu vint ans damb era possibilitat d’apregondir eth camin diboishat pes que, enes prumèri ans dera democràcia, pensauen dejà en bastir un país mès just, equilibrat e damb es sues institucions respectades. Artenhe’c e assolida’c fòrtament non sonque ei possible, senon que depen sustot de nosati, dera liura volentat expressada pes ciutadans e es ciutadanes que vòlen hèr d’Aran eth sòn projècte collectiu, un país, ara fin, de toti e totes.


text:
11 novembre 2014
Jutjats 24ò arron la manifestacion en aumenatge a Remi Fraisse assassinat, los 3 cans de punks arrestats per violéncias qu’an hèit valer lo lor dret de s’exprimir dens la loa lenga mairau: lo « Waf-Brezhoneg ».
Tequilawaf, Tanguyrex e Crepshuquet’, dus cans e ua canha plan coneishuts dens lo miei punk de Bretanha, ne s’estancan pas mei de lairar dens los correders deu Tribunau coreccionau de Rennes. Que horran a l’injustícia e que condemnan las violéncias policièras mentre que la manifestacion se passava plan.
(suite…)
1 août 2014
Après l’exemple de l’interdiccion de las manifestacions pro-palestinianas a París, lo conse de Montpelhièr a decidit d’interdire tota manifestacion dins sa vila, per la securitat dels manifestants.
« Sabèm qu’a Montpelhièr, mai qu’endacòm mai, i a de riscas a manifestar. Amb la polícia que carga a cada còp, es tròp dangeirós pels manifestants de s’exprimir dins la carrièra. Per lor securitat, avèm doncas decidit d’enebir tota manifestacion », çò explica lo conse.
(suite…)
3 mai 2014
La cinquena sason de « Anem Òc », lo fulheton que conta l’organizacion de manifestacions per la lenga occitana, acaba d’èstre rodada. Manaset vos desvela en exclusivitat las peripecias de la novèla edicion.
Totes los occitans an pas mancat un sol episòdi de la sason 4 de « Anem Òc », qu’aviá vist la partença de la KELFO e del Febrilitge de la coordinacion centrala per menar una batèsta sens pietat en favor de manifestacions multiplas. Après una guèrra acarnida, la coalicion per un luòc unic aviá ganhat la guèrra e la manifestacion s’èra debanada sens quasi pas cap d’efusion de sang.
(suite…)
3 avril 2014
Dimenge passat, ua manifestacion deu movement « La lenga tà tots » qu’amassè milèrs de personas hens las carrèras de Tolosa. Que protestèn contra la l’eleccion de candidats « Bastir » a las municipaus e contra la Teoria deu bilingüisme.
« L’arribada hens las municipalitats de candidats qui sostienen la Teoria deu bilingüisme qu’ei ua miaça tà la democracia », digó lo pòrtavotz de « La lenga tà tots » a Manaset. « Que demandam que la lei suu maridatge enter francofònes e occitanofònes e sia abrogada de tira », ajustè.
(suite…)


text:
Milafuèlhas
Lo milafuèlhas (var. milafuelhas) (Achillea millefolium) es una planta erbacèa vivaça de la familha de las Asteracèas.
Descripcion[modificar | modificar la font]
Es una planta estolonifèra vivaça, de tijas variant de 18 a 80 cm, de las fuèlhas finament bipennatilobadas, doblament pennadas verd escur, fòrça alongadas e decopadas en finas bendas cortas.
Las flors son sovent blancas, ròsas o porpras. Los florons del centre (flors en tube) son jaunassas.
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
- Organs reproductors :
- Tipe d'inflorescéncia : corimbe de capituls
- reparticion dels sèxes : ginodioïc
- Tipe de pollinizacion : entomogam
- Periòde de florison : junh a setembre
- Grana :
- Abitat e reparticion : Eurasia
donadas d'aprèp : Julve, Ph., 1998 ff. - Baseflor. Indèx botanic, ecologic e corologic de la flòra de França. Version : 23 d'abril de 2004.
Farmacopèa[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Jean-Michel Groult - "Jardiner durablement" - Editions Ulmer 2007 - (ISBN 9782841382781)


text:
Assolelhat comiat deth 2016
Inversion termica pendent era net, qu'a provocat qu'es temperatures en hons de Val siguen mès heiredes qu'enes vessants, en tot arribar as -3°C en Les. Per contra, en Sasseuva a 2.228 m, s'a pas baishat de 0°C.
Es temperatures diürnes seràn leugèraments peth dessús dera mieja d'aguesta epòca (-1°/9° en còta 1.000 m) (0°/3° en còta 1.800 m).
Eth dimenge prumèr d'an seguiram damb cèus totauments sereni e temperatures minimes en leugèra descenuda, que serà mès acusada en nautada (-2°/8°).
Eth deluns arribarà un leugèr cambi de temps que provocarà nivolositat abondiua e vents doci de compausant sud.
Temperatures minimes en leugèr ascens (0°/9°).
Eth dimars dia 3 seguiram damb nivolositat abondiua encara que pas se demoren precipitacions.


text:
12/02/2016
Maupolit, de Jan-Peire Reidi
M’es ’vis que, chasque còp que druebe lo diccionari francés-occitan o ben occitan-francés, los prumiers mots que pòrte los uelhs dessus, quo es daus mots que la gent delicats e educats defenden a lurs dròlles de dire. Fau creire que, sens zo sapcher, ai las idéias mau viradas per veire ’quilhs mots avant los autres.
Dins mon quite Lexic trilingüe occitan-francés-anglés, lo mot «generau» es vesin de «genitòris», mas quo es es nonmas un azard de l’alfabet. La gent cresen sovent que l’intelligença politica es dins las colhas e que los militars ne’n an mai que los autres. La quita Secretaria d’Estat americana Madeleine Albright, en 1996, empluiava lo mot espanhòu cojones a la tribuna de las Nacions Unidas en plaça de «coratge». Quand disian que Margaret Thatcher ne’n aviá, quo era lo pus grand compliment que cresian li far. Au contrari, voldrian far creire que un chap d’estat que coneissem plan ne’n a pas, çò que, de lor punt de vuda, deuriá lor pareitre en contradiccion totala emb sa politica exteriora guerriera… e sa vita privada.
Daus mots coma cuu (cuòu, cuòl) e pissar, son mielhs acceptats dins nòstra linga que non pas en francés, mas totparier, quo es un pauc mai distingat de parlar de «fondament», de «ente vòle dire», de «tombar de l’aiga»... «Pausar culòta» es un autre eufemisme mai imatjat que «anar au cabinet».
Malurosament, dins lo temps, beucòp de gent parlavan pas d’anar au «cabinet», perque ne’n avian pas. Quò los empaichava pas d’aver lor dignitat. Non, nòstra linga era pas parlada nonmas per daus òmes enfecits de vulgaritat. Los que an conegut lo temps de las bateurzas saben que, dins lo temps, los òmes «eissolents» (insolents), coma disiam, mancavan gaire. Mas fasiam de ilhs coma daus sadolauds : ne’n risiam, puei los mespresavam.
Quantben de gent au jorn d’aüei, e pas nonmas daus dròlles, ’resten pas de parlar de chausas que los fan chiar e de gent que son chiants ? Au subremerchat, auviretz de las jòunas mairs zo dire a lors pitits de tres ans que lor reclamen quauqua ren. Dins d’autres país, òm auva mai que mai de las referenças a las foncions reproductivas : fucking quò-’quí, fucking quò-’lai ; lo monde es un bicodròme. Voldriá creire que ’queu biais de chaulhar tot çò que lor desplatz es una fòrma de revòlta sociala, per l’amor que los borges plan educats parlen pas entau. Mas quand òm veu la traduccion politica actuala de la revòlta sociala, òm se ditz que lo temps daus «enfoirats» es plan loenh de nautres.
I a daus país e de las epòcas, au contrari, que ’quilhs mots maupolits existen pas. Passí ma licéncia de russe a l’epòca sovietica sens sapcher coma òm disiá «bicar», «pissar» e «chiar» (cagar) dins ’quela linga que cresiá coneitre. Pas moien de los trobar dins los diccionaris. De creire que los Sovietics coneissian pas ’quelas foncions vitalas dau còrs uman. Me dòbte ben que quò chamget aprep la fin oficiala de la censura, quante una fòrma d’ipocrisia fuguet remplaçada per una autra. Lor president a-t-eu pas parlat d’anar cherchar los terroristas chechenes «dins los quites chiadors (cagadors)» ?
Per me, tots los mots de la linga son faits per servir quante fan mestier. Rason de mai per pas laissar trainar pertot çò que es sale e de chaulhar lo monde enquera mai ; z’es ben pro entau.
A Javerlhac, lo 13 de genier de 2015
Jan-Peire Reidi
Les commentaires sont fermés.


text:
Tau manca de libertat deus pòbles harts de chepics,
Cridem la fraternitat, cantem aqueth repic.
Ò libertat, ò libertat,
répic:
Ò non jamei, ò non jamei,
Non seràs embarrada,
Non seràs embarrada.
Deu monde on libertat s’estaca dab cadenas,
Susmauta i aurà shens pietat. Au combat òmis e hemnas !
Jamei non seràs presonèra, lhevaràs tostemps òmis
Tà gavidar la tèrra sus navèths beròis camins.
Magrèras cambiadas en gaujor, las presons en lòcs d’amor,
E l’esquia mensh croishida, anaram luenh behida…
Ger, doman, uei lo dia, aganits d’aquera justicia,
Siam los guardians atentius, deus sovièrs demorats vius.
Fermer


text:
Institut d'Estudis Occitans
11, carrièra Malcosinat
31000 Tolosa
Tél.: 09.62.56.09.91
- 2007-2017 : 10 ans de la Comission Toponimica Occitana
- Jornada d'InFormacion : 18/11/2017 - Mèfi : ANNULADA
- N'i a pro d'èsser mespresats !
- Las ajustas lengadocianas
- Bonas vacanças d'estiu de 2017 !
- Lo n°160 d'Anem Occitans es sortit !
- Novèla edicion actualizada del diccionari Francés-Occitan de Cristian Laus en çò de IEO Edicions
Jeudi 1er février 09:37-10:37 - Luòc: Anglet
La commune d’Anglet propose un CDD de trois mois afin de réaliser le contenu d’une exposicion permanent e dédiée à spécifiquement à la langue et à la culture occitane-gascone. Ne saber mai
Jeudi 1er février 10:47-11:47 - Luòc: Pau
La FIMOC propose une mission de service civique afin de mener une enquête sociolinguistique relative à la place des médias occitans dans la société. Ne saber mai
Per redigir una ofèrta d’emplec, vos cal saber que d’unas entresenhas devon figurar obligatòriament dins aquela ofèrta. Los formularis de depaus d’ofèrtas del servici de l’emplec seguisson aquelas obligacions.
Mas devètz saber tanben que d'unes contenguts son enebits :
- la discriminacion basada sul sèxe e l'atge,
- la discriminacion basada sus la situacion familiala,
- la discriminacion basada sus l'origina,
- la discriminacion basada sus las conviccions politicas o religiosas,
- la discriminacion basada sus las orientacions sexualas,
- la discriminacion basada sus l'estat de santat o d'andicap
- la discriminacion basada sus l'aparéncia fisica.
Per mai de precisions, lo Pole Emploi prepausa un guide practic per publicar una ofèrta d'emplec sus Internet. Se cercatz mai d'entresenhas sus la redaccion e la difusion de las ofèrtas d'emplec, gaitatz l'article correspondent del còde del trabalh
Postar una ofèrta sul Servici de l'Emplec
Se volètz que la vòstra ofèrta d'emplec figure sul site www.emplec.com, podètz siá
-
emplenar lo formulari en linha (http://emplec.com/spip?page=offre_depot) o per corrièl (contact@emplec.com)
-
mandar per corrièr un descriptiu de l'ofèrta correspondent als diferents camps prepausats dins lo formulari en linha o per telefona (Servici de l'emplec (IEO) 11 carrièra Malcosinat 31000 Tolosa – 05 34 44 97 11)
Difusar la vòstra anóncia endacòm mai :
Del melhor serà organizada e diversificada la difusion, del mai podretz tocar de candidats amb un perfil interessant. Lo boca a aurelha fonciona plan per las ofèrtas d'emplec que demandan de saber l'occitan. Mas s'i cal pas limitar, que riscatz de pas aver pro de candidats e doncas far una causida per defaut, siá quitament de pas aver de candidats brica.
-
Sus Internet, plan de sites son dedicats a la recèrca d'emplec. I podretz postar la vòstra anóncia d'un biais similar al Servici de l'Emplec : RegionsJob.com/Emploi, monster.fr, pole-emploi.fr, Cadremploi.fr... Mas www.emplec.com es lo sol servici a metre en valor l'occitan coma critèri de recèrca, e a centralizar totas las anóncias.
-
Dins la premsa escrita : plan sovent, far paréisser una ofèrta d'emplec dins la premsa escrita es un servici pagant mas que pòt permetre de tocar un public especific. Lo còst de parucion es plan variable en foncion del relarg de difusion del jornal. A vos de mesurar l'impact que volètz donar a la vòstra ofèrta per trobar la pèrla rara. Pensatz plan que la premsa en lenga occitana coma la Setmana vos va permetre de tocar de monde que an l'occitan coma competéncia. Se cercatz qualqu'un de mai especializat dins l'accion culturala per exemple, las rubricas d'emplec de las revistas coma Telerama permetràn de tocar aquelas personas, mas en sabent que i aurà mens de chança per que sàpian l'occitan.
-
A la radio : Entre las radios a dominanta occitana e las emissions ponctualas en occitan, la radio es un bon mejan de far saber que se cerca a recrutar qualqu'un. Plan d'emissions fan lo torn de l'actualitat occitana doncas serián un bon relai d'informacion. Una lista de las radios que fan d'occitan es establida amb los contactes sus www.paginas-occitanas.com.
-
Endacòm mai : A mesura de son existéncia, lo Servici de l'Emplec va espandre sa difusion de las ofèrtas en defòra de son sol site internet. Dins l'espèra de diferents partenariats, lo Pole emploi demòra un incontornable per depausar son oferta, puèi son los endrets de formacion ont se tròban de monde que son a mand d'arribar sul mercat del trabalh amb lor competéncia nòva : facultats, licèus, grandas escòlas, centres de formacion, centres d'informacion regionals.
En mai de las responsas dirèctas qu'auretz a la vòstra oferta, doblidètz pas d'espepissar en mai los perfils enregistrats sul Servici de l'Emplec (la consultacion es gratuita, basta d'èstre enregistrat coma utilizator) e las eventualas candidaturas espontanèas qu'auretz recebudas dins l'annada.


text:
An autrejat eth naut guierdon catalan ara escrivana e èx-sindica d’Aran pera sua defensa des institucions araneses e des ligams istorics damb Catalonha
Deputada en Parlament de Catalonha entre 1984 e 1992, Pilar Busquet siguec membre fondadora dera associacion vesiau Es Terçons, qu’ena fin des ans 1970 lutèc entà arrecuperar es institucions d’autogovèrn istoriques d’Aran. Ua revendicacion que s’artenhec damb era arrecuperacion deth Conselh Generau d’Aran, e enes sues prumères eleccions siguec elegida sindica d’Aran entre 1991 e 1993.
Siguec membre dera Comission Oficiau entara Normalizacion Lingüistica der Aranés e responsabla de cultura d’Aran entre 1977 e 1980.
Coma escrivana de soslinhar era Flor d’aur enes Jòcs Floraus dera Escolo deras Pireneos e deth concors de poesia e de pròsa deth Musèu Etnologic dera Val d’Aran.
Maria Pilar Busquet, que moric eth passat 13 de noveme de 2016, auie participat quauqui mesi abans, damb eth sindic d’Aran, Carlos Barrera, enes actes de commemoracion deth 25u anniversari dera reïnstauracion deth Conselh Generau d’Aran en un acte institucionau en Parlament de Catalonha.
Un guierdon màger
Era Crotz de Sant Jordi qu’ei ua des arreconeishences mès granes qu’autrege era Generalitat de Catalonha. Eth guierdon se creèc en 1981 entà distinguir es persones e es associacions que, pes sòns merits, agen prestat servicis destacadi a Catalonha. Tot ciutadan, o grop de ciutadans de Catalonha, que pòt demanar que s’autrege agueth guierdon a bèra persona o a bèra entitat.
FM


text:
Jutje : Mestre MANJOFIGOS del CAMMAS
Acusaciou : Mestre TASTOMOUNJETTOS, del Barrot de SAN MARTIN
Defenço : Mestre CHUCOBARRAL, del Barrot de VILOFLOURO. . .
Poble dé Leuc ! Le proucès es doubert ! . Aqui. soun plan embestiat. M' apelatz per jutjar uno plan poulidetto femnoto, plan faïto, ambe de poupos que fan badar de vese, un tioul a te faïre couflar las braguettos, unos cambos a te far entrevese le cèl, le septième, las mans tan finos...
Arrestatz aqui, M. le Jutje MANJOFIGOS Si comensetz a badar, es pas la péno que prengue la paraoulo : tournarèn faïre Carnaval deman matis e touto la journado e riscan de demourar de temps avan que de jutjar aquélo campardino. Philippe e les musicians soun aqui per quinze journs, al mens !
Vous bailli pas la paraoulo, Mestre TASTOMOUNJETTOS Pensi qu'aï debrumbat de presentar le Tribunal avan que de .jutjar aquélo tan poulido femnoto...
I tourno ! Es embreïchat, macarél !
Mestre, respectatz un paouc le Tribunal ! Me presenti ieou, Jutje MANJOFIGOS, diploumat de la Facultat del Cammas, al renoum que despasso la Franco ; probo : de generacious d'avoucatz, de jutjes, de proucururs, de majistrats, alemans, angleses, italians, nègres, jaunes - e que sabi ?- ne sourtissoun. Mestre CHUCOBARRAL, del Barrot de VILOFLOURO, se cargara de défendre aquélo poulido femnoto...
I tourno encaro ! Macarél !
Mestre CHUCOBARRAL, disi, se cargara de la defenço. Es le porto broc del Barrot de Viloflouro, es tout dire ! Plan rusât, plan parlejaïre, que te faïro passar un diable per un sant. Mestre TASTOMOUNJETTOS se cargara de l'acusaciou. Ven tout drèït del Barrot de San Martin ; es d'aïci e es plan capable de défendre le mounde de Léuc.
Plan merci, M. le Jutje ! Coumo me baillatz la paraulo, vous podi dire que la "poulido femnoto" que es aïci es pas ço que pensatz.
T'an baillât la paraoulo, amori ? Troç de pouffré ? Le vesetz arrivar aqui, aquél fanfaroun ? Creses pas benlèou que perqué sios d'aïci nous vas atioular e nous faïré prendre de boutos de porc per de lustres ? noun ? Coumo parli aro, gardi la paraoulo. M. le Jutje ! Ba disiots i a pas dos minutos : regardatz aquélo poulidetto acusado. Tan fresco, tan plasento, tan plan faïto. Que te mostro tan de poulidos causos a badar de plaser.
0 que si ï E quand te mostro le tafanari ? En couneici aïci que l'an plan vist...e...de proche. Bolis de noums ? T'en bailli un arpat, que disi, uno carrado ! A un tioul gros coumo la porto dal Foyer de Léuc e, coumo pod pas servir tout le moundé al cop, les omes van acabar la souèrado ambe las siounos fennos. Tan ben, as vist le Recensomen ? 130 maïnatches de maï a Léuc ! Arriban a naou cents Léucaïres ! Léu, nous caidra demandar a Carcasouno de nous baillar la Préfecture. Le Conselh es plan embestiat ; tan ben, an fabricat un nouvel cementèri. E, coumo sios d'aïci, te vendran uno plaço, amori !
Aqui t'arresti. I veses pas rès. Parlos dal cementèri mes te faïré remarcar que pas uno plaço es vendudo. Digus te vol pas l'estre- nar. Que creses ? En joubes aïci, parlan pas de mouri, avem la vido per daban e en pas ibrougnos coumo tu : beben que d'aïgo. As pas remarcat que la ribièro rajo pas brico après le pount dal camin de fer Sabes pas que la coumuno a degut croumpar per 50 milliouns d'aïgo al Sindicat ?
Qu'es aquélo istouèro d'aïgo ? Ne beben pas tant qu'aco e vesi ambe plaser que le 51 e la blanqueto se bèboun quant mêmes : a probo le repaïs d'aqueste souèr. E que ven faire aquélo poulido femnoto dins aquélo istouèro d'aïgo ?
Aqui que recoumenço ! M. le Jutje : l'acusado anèt trapar le Mairo e le Conselh ; t'i buffet dins las aurelhos de mountar le prètz de l'aïgo. Sabes cant paguèt le régent d'aïci, l'Antoine ? Le que demoro al Roc de Courtes ? Un millioun e mietz per la sasoun pasado ! E, attendi: es pas acabat. Es aquelo campardino que nous a fait le cop!
Le que bèou l'aïgo ten qu'à la pagar ! Coumo si se poudrio pas bèouré de bi ! l'aïgo dèou servir per asagar las toumates, se lavar les artels dous cops per an e asagar les arbres que le Conselh, ajudat per aquélo perloto, a plantats al Mounument e al cementèri naou. A pas faït uno bouno caouso aqui ?
Aco fa plan poulit. Totis les arbres butoun que fan badar de vese.
M. le Jutje ! Escoutètz pas ço que ditz : l'acusado plantèt pas les arbres, mais, ambe de cisèous, coupèt le cap de toutis les arbres dal cémenteri. Résultat : très milliouns de maï per les tournar plantar. Qui les pagara ? Le moundé de Léouc !
Caillo-te, amori. L'aïgo te fara pas mal : sios tan sale que pudisses ! Es les lapins que coupèroun les arbres. Le Président de le casso a tan plan faït que n'i a à cagar per tout. Toutis les cassaïres te ba diran : toutis an cambiat las courrejos del sac de caço. Ne petaboun. E les marchans de cartouchos de Carcasouno se tenion pas maï de municious.
Pardi ! Les lapins an, per tu, uno esquino coumo un porc de quatre quintals ! Es èlo, e la probo, ten la claou del cementèri ! Le Conselh es plan embestiat : si qualqu'un mouris, podes pas i faïre sautar la baraillo.
Pensi que es uno bouno causo. A causo de elo, digus mourira pas, e la Préfecturo vendra aïci.
Somios ou que ? E si qualqu'un mouris, ount le métras ? A la poubèlo ? Troç d'ase vestit en avoucat ! Pal semaliè toursit ! Parlèn de la poubèlo. La bèno del camin de Brescou. I sios anat ? Es uno vergougno ! De saletats per tout. Le Conselh fa mètre uno bèno plan grande ; les leucaïres metoun las rougnos dedins e, que se paso ? Aquélo treïjo i va de nèït, te fout tout en l'aïre : brancos, télévisious, machinos a ruscadar, papiers...e que le vent fasqué le resto. Les papiers e le plastico arrivaràn lèou a Soubriè e al Cammas !
Al Cammas ? A la Facultat dal Cammas,? Aco es de trop ! Salir uno tan poulido universidad ! La mèouno ! Eh...es èlo que biro la bèno de part ? Que salit tout le païs ?
Aro vesi que etz despertat ! E que si !
Si es tatal, les platèous de la Justiço en van devalar.
M. le Jutje ! Es èlo que nous amenèt la lambada que toutis dançaban i a pas mietjo houro ! Vesi que digus se planh pas d'ensajar aquélo danço : les omes e las fennos trapaboun plan aïjit de proufitar de la libertat que bailho aquélo danço : libertat de palpejar un paouc, de se fretar l'un a l'autre.
Pardi ! Es uno danço de frètto-mounil ! Aqui coumo cal l'apélar. E ambe aco,
en mostren le tafanari, te faïra virar le cap als ornes : fa partido del
joc d'aquélo mustèlo. E Leuc sara un véritable lupanar, anabi dire quicom de
maï, m'avetz coumprès.
E si countinuo, en debrumbarèn les aïres de carnaval. Alors.... Adiu, paure Carnaval!
Cresetz que toutis preferaran la lambada al Carnaval ?
Aro, vesi que m'escoutatz un pauc. Pas maï de carnaval a Leuc, a Coufoulens, a Sant Hilari, a Limous...
N'i a prou ! La balance a davalat !
- Counsideren que l'acusado a près la claou del cementèri per empachar les Leucaïres de mourir ;
- Counsideren que nous fa pagar l'aïgo a pretz d'or ;
- Counsideren que fa crevar les arbres plantats per le Conselh ;
- Counsideren que fa grimpar las rougnos de Brescou jusqu'os a Soubriè e al Cammas ;
- Counsideren que fa virar le cap als ornes ambe soun tafanari toutjorn doubert ?
- Counsideren que risco de faïre crevar le carnaval,
Coundamnan la presento a estre cremado sus la plaço. Aquelo sentenço sera aplicado sul cop e sans appel.
Borrel ! Amenatz l'acusado sur le flaïrou !
E foc al tafanari !
E l'aïgo lenc ! .... per un cop !
Leuc, le cinq de mal 1990,
Et les autres


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dissabte, 5 d’octubre de 2013
Lo banjo de las originas
L'ekonting qu'ei l'instrument jogat peus Diolas de Casamança.
Buchundu, buchundo o bunchundu qu'ei lo mot entà designar l'instrument en la lenga de l'ètnia manjago.
Lo mot banjo que'n poiré viéner de la deformacion d'aqueth mot "buchundo" o d'un aute semblant.
En America, l'instrument african que's degó crotzar dab un lahut europèu deu tipe guitarra tà balhar lo "fretless" banjo. Las fòrmas mei ancianas que s'assemblavan au "gourd banjo" (banjo-cuja), instrument tornat a la mòda uei lo dia. Na Rhiannon Giddens que'n jòga aquiu.
(Que m'agrada la Rhiannon, vriulonaira e banjoista de gran talent. A mei d'estar beròia, que sap cantar com cau. Que tira lo son nom gallés deu pair, un immigrant naturau d'aqueth país. La Rhiannon que parla mei d'ua lenga celtica, apresas a l'Universitat. Que gavida la bandeta deus "Carolina Chocolate Drops")
Bon, back to the banjo. Lo cap de l'instrument que's va modificar, lo cujon qu'estó remplaçat per un varan de husta (d'aseròu, cerisèr o noguèr) qui pòrta la pèth de vetèth o de craba. Atau que vadó lo banjo appalachian, instrument tradicionau enqüèra jogat uei lo dia. Clifton Hicks que nse'n hè ua demonstracion aquiu .
Lo banjo modèrne, tau que'u coneishem dab las barretas suu margue, que data de las anadas 1870, haut o baish.


text:
Portal:Literatura Occitana
Portau de la literatura occitana [ modificar ]
A partir deu sègle XII, Guilhèm IX qu'aubrí lo temps deus trobadors e de las trobairitz qui vedó la lenga occitana a brilhar dens tota Euròpa e dinc au comtat de Trípol. L'Etat Mejana que ho tanben lo temps qui, per l'occitan, e's creè dilhèu la purmèra acadèmia modèrna (lo Consistòri del Gai Saber) amassa dab la competicion literària deus Jòcs Floraus e la purmèra gramatica occitana (las Leis d'Amor). Totun, l'Etat Mejana que's clavè dab la conquesta d'ua grana partida d'Occitània per las òsts septentrionaus (condada dens la Cançon de la Crosada) e l'emplèc la lenga que mermè au prohèit deu francés.
Lo sègle seguent que tornè confirmar la caduda de las letras occitanas a maugrat d'òbras màgers com l'opera lenguedocian Dafnís e Alcimadura e la pèça tolonenca Manicla e, d'autors com Ciprian Desporrins en Bearn, sustot, l'abat Fabre a Montpelhièr, lo gran autor de las Lutz occitanas.
Au sègle XIX, se la lenga e èra cada còp mei miaçada per l'avançada deu francés, mantuns autors que preparèn ua navèra espelida. Enter eth, Jansemin que conegó ua renomada de las granas per delà las mars.
Durant de la segonda meitat d'aqueste sègle, Frederic Mistral qu'aubrí la renavida felibrenca qui balhore un Prèmi Nobel de Literatura e ua reconeishença internacionau a las letras d'òc.
Lo sègle XX que muishè paradoxaument ua accentuacion deu recul de l'occitan e ua ogmentacion de la produccion literària e ua multiplicacion deus ostaus d'edicion. Tres autors que's destacan enter tots : lo roergat Joan Bodon, lo montpelhierenc Max Roqueta e lo gascon, Bernat Manciet.
Lutz sus... [ modificar ]
La soa intriga qu'ei basada suber l'episòdi deus Ducs dens lo dusau tòm deu Don Quichòte de l'escrivan espanhòu Miguel de Cervantes, e a maugrat de quauques adaptacions occitana (jòcs de mot per exemple qui adaptan a l'occitan lo lengatge familiar e popular deu personatge de Sancho Pansa), que segueish de près lo tèxte castelhan en i bèth putzar los arguments de cada scena.
Etat d'Aur, barròc e Lutz [ modificar ]
- Bearn e Gasconha :
- Pèir de Garròs
- Arnaut de Saleta
- Guilhèm de Sallusti deu Bartàs
- Jacòb de Gassion
- Bertran Larada
- Joan Giraud d'Astròs
- Guilhem Ader
- Girard (Guirault) Bedot
- Joan Enric de Fondevila
- Ciprian Desporrins
- Teofil de Bordèu
- Tolosa e Lengadòc :
- Augièr Galhard
- Matieu Bloin
- Pèire Godolin
- Francés Bodet
- Gregòri de Barutèl
- Julian Gemarenc
- Joan Antòni Pader
- Joan Loís Guitard
- Francés de Corteta
- Joan Baptista Fabre
- Provença e Niça :
- Joan Badat
- Francés Pelós
- Joan Francés Fulcònis
- Joan de Nòstra Dama
- Bellaud de la Bellaudièra
- Robèrt Rufi
- Miquèu Tronc
- Micolau Sabòli
- Serapion
- Glaudi Brueis
- Pèire Pau
- Pèire Chabèrt
- Joan de Cabanas
- Joan Baptista Germain
- Francés Totsants Gròs
- Estève Pelabon
- Joan Baptista Coye
- Glaudi d'Agevila
- Laurenç Pèire Berenger
Sègles XX e XXI [ modificar ]
- Gasconha :
- Gironda : Mèste Verdièr - Teodòr Blanc - Fernand MASSON dit ''Florimond'' - Elias Boirac - Guilhèm Dadòr - Emilian Barrèira - Jausèp Allain - Jan Maurici - abat Bergèir - Andrieu Gojàs - Jausep Conòrd - Francés Conòrd - Claudi Bellòc - Gui Dulau - Rogèr Romafòrt (Gric de Prat) - Pèir-Andriu Delbeau - Alan Viaut - Eric Astié
- Lanas : Bernat Manciet - Pèire Morà
- Bearn : Simin Palai - Sèrgi Javaloyès - Joan de Boset - Enric de Salanobat - Rogèr Lapassada - Joan de Gastellú-Sabalòt - Albèrt Peirotet - Eric Gonzales
- Gèrs :
- Auts Pirenèus : Miquèu de Camelat - Filadèlfa de Gerda - Jan-Loís Lavit -
- Vath d'Aran : Josèp Condò Sambeat
Pèire Bèc - Eric Rei-Bèthvéder - Nicolau Rei-Bèthvéder
- Lemosin: Marcela Delpastre - Andrieu Dexet - Jan dau Melhau - Pau Loís Granier - Micheu Chapduelh - Joan Ganhaire
- Lengadòc : Francés Deseuse (L'Escotaire) - Antonin Perbòsc - Renat Nelli - Max Roqueta - Cristian Laus - Joan Frederic Brun - Ives Roqueta - Joan Larzac - Alem Surre-Garcia - Franc Bardòu - Max Lafarga
- Provença : Enric Espieut - Jòrgi Rebol - Robèrt Lafont - Pèire Pessamessa - Sèrgi Bèc - Rotland Pecot - Florian Vernet
Narrativa occitana [ modificar ]
- Medievau :
- Sègle XVII :
- Joan de Cabanas : Contes e Enigmas
- Sègle XIX :
- Sègle XX :
- Jan Vigèr : Lo Paisan dau Champ de Fèira
- Miquèu de Camelat : Vita vitanta
- Simin Palai : Los tres gojats de Bòrdavielha
- Joan Gastellú-Sabalòt : Margalida, la hilha deu praube
- Valeri Bernard : Bagatoni
- Francis Gag : Teatre
- Clardeluna : Lison
- Emili Barta : Teatre
- Enric Molin : Grela d'abrial - E la barta floriguèt - Kathleen
-
- Joan Bodon : Lo libre de Catòia - La Quimèra - Lo libre dels Grands Jorns - Los contes del meu ostal
- Josèp Valeta : Quand l'auba se levarà
- Marcèu Esquieu : E nos fotèm d'èstre mortals!
- Cristian Rapin: Nòvas agenesas
- Pèire Morà : Garbaias burlentas - Letras d'exilh
- Max Roqueta : Verd Paradís - Lo corbatàs roge - Tota la sabla de la mar
- Joeu Metfre : Eloïsa ò lo viatge fòra l'ivern
- Michel Miniussi : Lei passatemps
- Bernat Manciet : Lo gojat de noveme - La pluèja - Lo camin de tèrra
- Ives Roqueta : La paciéncia - Made in "France" - Lengadòc roge
- Joan Larzac : Descolonizar l'istòria occitana
- Jan dau Melhau : Los dos einocents
- Micheu Chapduelh : De temps en temps - La segonda luna - L'arquibau... e autres...Nobiliconofatz - Grizzly-John
- Jan Pèire Tenevin : Lo grand bauç - Darrièras cartochas - La vièlha qu'èra mòrta
- Julh Froment : Aigafòrt
- Fèliç Daval : Les fraisses èran tombats - Les òmes de l'ecir
- Pèire Pessamessa : De fuòc amb de cendres
- Rotland Pecot : Portulan
- Pèire Bec : Lo hiu tibat - Contes esquiçats - Contes de l'unic - Sebastian
- Rogèr Lapassada : Sonqu'un arríder amistós - Ua sason en país bramader
- Leon Còrdas : Los macarèls - La batalha dels teules
- Josèp Salvat : Mon diurnal de la deportacion
- Robèrt Lafont : Vida de Joan Larsinhac - Lo sant pelau - L'icòna dins l'iscla - La primièra persona - La festa: 1/ Lo cavalièr de març - 2/ Lo libre de Joan - 3/ Finimond - L'Eròi talhat
- Bernat Gieli : Lo crit dau còr - Lo Pavalhon de la Tartuga
- Jòrgi Gros : Lo batèu de pèira
- Alem Surre-Garcia : Ikalanà - Antonio Vidal
- Joan Frederic Brun : Lo Retrach dau Dieu negre - Setembralas
- Ferran Delèris : L'aucon - Pèire e Marià
- Peire Lallet : L'aubre solet
- Joan Claudi Sèrras : Masquetas e mariòtas - Enlòc
- Joan Claudi Forêt : La pèira d'azard
- Albèrt Peirotet : Que l'aperavan Colorado - De la pèth de Cohet
- Joan Ganhaire : Lo libre dau reirlutz - Lo darrier daus Lobaterras - Dau vent dins las plumas
- Eric Gonzales : Arantxa - L'òrra istuèra d'un hilh de Gelòs
- Sergi Javaloyès : L'òra de partir
- Yves Robert : Tièra : Negras trevanças que las tres epòcas ne son : Los marrits sòmis - Los pantaisses sagnoses - Las cachavièlhas infernosas
Occitània dens la literatura mondiau [ modificar ]
- Théodore-Agrippa d'Aubigné: Lo Baron de Faeneste
- Margarida de Navarra : L'Eptameron
- Pierre Corneille : L'Illusion Comica
- Molière : Monsieur de Pourceaugnac / Monsen de Porçaunhac
- Antoine Hamilton : Memòrias deu comte de Gramont
- Teofil Gautièr : Lo Capitani Fracasse
- Edmond Rostand : Cirano de Bergerac
- Onorat de Balsà : La Comedia Umana dab lo gascon Rastinhac.
- Alexandre Dumas : Los tres mosquetaris - Monsenhor Gaston Febus - Lo Comte de Monte-Cristo
- Anfós Daudet : Las letras de mon molin - Tartarin de Tarascon - La dolor
- Pau Arena : Joan dei figas - La cabra d'aur
- Charles Gounod - Michel Carré : Mirèlha
- Joan Aicard : Maurin dei Mauras
- Joan Giono : Lo Ussard suu tèit - Un de Baumunha - Redalh
- Francés Mauriac: Terèsa dels Cairons
- Marcèu Panhòl : La Glòria de mon paire - Lo Castèu de ma maire - Manon dei fònts
Ensais e literatura scientifica [ modificar ]
- Matematicas :
- Medecina : La çurgeria d'Albucassis
- Sciéncias naturaus :
- Istòria :
- Critica literària :
- Ensai :
- Politica :
Portaus connèxes [ modificar ]
Etat Mejana [ modificar ]
- Trobadors e trobairitz: Guilhèm IX - Jaufre Rudèl - Marcabrun - Cercamòn - Alegret - Pèire d'Auvèrnhe - Bernat de Ventadorn - Rambaud d'Aurenja - Azalaís de Porcairagas - Guiraut de Bornelh - Folquet de Marselha - Arnaut Danièl - Bertran de Bòrn -Richard Còr de Leon - Gaucelm Faidit- Beatritz de Dia - Rambaud de Vaqueiràs - Aimeric de Belenòi - Savaric de Mauleon - Guilhem Montanhagòl - Pèire Vidal - Raimon de Miraval - Pèire Cardenal - Raimon Vidal de Besalú - Arnaut de Carcassés - Pèire de Rogièr - Gaston Febus
- Genres trobadorencs : Canso - Sirventés - Vida - Auba - Tenso - Planh
Sègle XIX [ modificar ]
- Abans lo Felibritge : Antòni Favel - Josèp Mariús Dieulofet - Mèste Verdièr- Xavièr Navarròt - Jansemin - Alèxi Peiret - Estève Garcin - Victor Gelu - Josèp Desanat
- Felibritge : Josèp Romanilha - Frederic Mistral : Lo Tresaur dau Felibritge, Mirèlha, Lo poèma dau Ròse, Calendau - Teodòr Aubanèu - Ansèume Matieu - Antòni Blasi Crosilhat - Bonaparte-Wyse - Alexandre Langlada - Folco de Baroncelli-Javon - Fèlix Gras - Abat Danièu Bergèir - Enric Pelisson - Emilian Barrèira - Rogèr Romafòrt (Gric de Prat)
Poesia occitana [ modificar ]
- Metrica : vers, estròfa, cobla, tornada, dieresi, sinalefa, rima, unisonans, octosillab, alexandrin, sonet
- Lista de poètas de lenga occitana
- Sègle XVI :
- Sègle XVII :
- Sègle XIX :
Arts dramatics occitans [ modificar ]
- Sègle XVII :
- Sègle XVIII :
Epistolar [ modificar ]
Traduccion [ modificar ]
- Los Psalmes de David (traduccion d'Arnaud de Saleta)
- Mowgli la Granhòta (traduccion de Joan lo Boscassièr)
- Evangèli segon Sant Matèu (traduccion de Miquèu Grosclaude)
- La blíblia valenciana (traduccion de Gilabèrt Nariòo)
- L'Isla deu Tresaur (traduccion de Felip Richard)
- Harry Potter e la pèira filosofau (traduccion de Karina Richard Bòrdanava)
- Igièna de l'assassin (Amélie Nothomb, traduccion d'Eric Gonzalès
- Benda dessenhada
- Las aventuras de Tintin : Las sèt bolas de cristal /Li set boulos de cristal, Lou temple dou soleu
- Pòl Emili
- Yakari : Yakari e Aglabèla
- Asterix : Asterix e la rentrada gallesa
- Gaston Lagaf


text:
Hia C-ed O'odham
Es Hia C-eḍ O'odham ("Pòble dera montilha de sable"), tanben coneishudi coma Areneños o Pimes de Sable son un pòble amerindi eth larèr tradicionau que se ne trobaue entre Ajo Range, çò arrís Gila, çò arriu Colorado, e çò Gòlf de Califòrnia.Hayden, J. 1988. Historia Dera región de Puerto Peñasco. Noticias Deth CEDO 1(2):12. Actuauments non son arreconeishudi ne a nivèu estatau ne a nivèu federau ne enes Estats Units ne en Mexic, encara qu'era Nacion Tohono O'odham a un comitat entà ahèrs restacadi damb eri e a terrens mantengudi eth fideïcomís entà eri. Son representadi per ua organizacion dera comunitat coneishuda coma Hia-Ced O'odham Alliance. Es Hia C-eḍ O'odham ja non son nomades e era majoria aué viuen apròp Ajo (Arizòna) o er es petiti assentaments de Blaisdell e Adondi apròp Yuma.
Soent an estat consideradi coma ua "subtribu papago" pes antropòlegs, amassa damb es Tohono O'odham e nombrosi grops que desapareisheren o se junheren as Tohono O'odham. Quinsevolhe que pogue demostrar ascendència Hia C-eḍ O'odham en tot trobar quàntum de sang Nacion Tohono O'odham pòt demanar èster membre dera Nacion Tohono O'odham. Bèri Hia Ced O'odham son enregistradi er era comunitat índia Ak-Chin.
Eth 24 de hereuèr de 2009 siguessen aqueridi eth fideïcomís pera Nacion 642,27 acres de tèrra apròp Why (Arizòna) prèviaments crompadi pes Tohono O'odham. Açò se hec damb era intencion de crear damb eth temps un nau districte dera Nacion Tohono O'odham entàs Hia C-eḍ O'odham. Eth 30 d'octobre de 2012 ua naua lei tribal creèc efectivaments eth "districte Hia-Ced" coma eth nau 12au districte dera nacion Tohono O'odham, damb era tèrra eth fideïcomís apròp Why coma tèrra basatz iniciau. Pendent tres ans dempús dera data efectiva, es membres prèviaments inscriti dera Nacion Tohono O'odham an eth dret a reclamar qu'era sua designacion de districte sigue reasignada ath nau districte. Es persones que solliciten era inscripcion tribal tanben pòden sollicitar era sua designacion ath districte Hia-Ced.Www.tolc-nsn.org/docs/Title27Ch1.pdf


text:
Verton
Verton es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Pichona vila del -Calava en la region Nòrd--Calava, Verton fa partida del costat de Berck sus mar. Vesina de las municipalitats de Berck e de Reng-de detlo-Fliers, 2 145 abitants residisson en la municipalitat de Verton. La vila de Lille a situat a unitat|103|km}} al Nòrd-Es de la comuna.
Petite ville du Pas-de-Calais dans la région Nord-Pas-de-Calais, Verton fait partie du canton de Berck sur mer. Voisine des communes de Berck et de Rang-du-Fliers, 2 145 habitants résident dans la commune de Verton. La ville de Lille est située à 103 km au Nord-Est de la commune.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La tèrra de Verton a #èsser aquerida per la filha de Philippe de Créqui de la châtellerie de Beaurain-sus-Canche. Lo sieu matrimòni amb Gilles de Soyecourt ; Grand-échanson de França a transferit aqueles domenis cap a l'ostal de Soyecourt. Aquela familha a viscut lo castèl communal pendent dètz generacions, de la fin de la Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle a Charlotte de Soyecourt (filha de Charlotte de Mailly e de François III).
Segon una inscripcion antany visibla sul mur del chevet de la glèisa las tropas reialas en caminant a la auxili de Étaples son passats per la municipalitat, jos la conducha del Pòrti de Epernon, lo 11 de genièr 1591[1],[2].
Verton Es longtemps demorat una municipalitat rurala e littorale del Ponthieu.
Amb lo desvolopament del torisme e d'unas autras activitats sus la Còsta de Opale, facilitat pel tortillard dels Via ferrée d'interès local #que connectava Berck a Montreuil-sus-Mar tres fes per jorn, amb una estancada en « estacion de Verton-Reng-de detlo-Fliers» [3], Verton a conegut, dempuèi lo començament dels ans 1960, amb lo sieu cònsol Bertrand Akar, de contunh de los sieus desparièrs successors un essor economic e démographique.
Se Verton pòt passar uèi per una municipalitat residenciala, possedís totun de basas importantas en matèria de desvolopament economic. A començar per la siá situacion a l'intrada de la Comunitat de Municipalitats Opale Sud #que ne fa partida. Verton Se situa n'efièch a una minuta de l'estacion del camin de fèrre París-Calava, doas minutas d'un accès a l'A16. Es òc cèrt #qu'un grand projècte de desvolopament emergeix a l'ora d'ara, en lo marc de Opale Sud, sul Camp Gretz, luòc comun a Verton e lo sieu vesin Reng del Fliers.
[4].
La terre de Verton a été acquise par la fille de Philippe de Créqui de la châtellerie de Beaurain-sur-Canche. Son mariage avec Gilles de Soyecourt ; Grand-échanson de France a transféré ces domaines vers la maison de Soyecourt. Cette famille a habité le château communal durant dix générations, de la fin du Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle à Charlotte de Soyecourt (fille de Charlotte de Mailly et de François III).
Selon une inscription autrefois visible sur le mur du chevet de l'église les troupes royales marchant au secours d'Étaples sont passées par la commune, sous la conduite du Duc d'Epernon, le 11 janvier 1591[5],[6].
Verton est longtemps resté une commune rurale et littorale du Ponthieu.
Avec le développement du tourisme et d'autres activités sur la Côte d'Opale, facilité par le tortillard des Voie ferrée d'intérêt local qui reliait Berck à Montreuil-sur-Mer trois fois par jour, avec un arrêt en « gare de Verton-Rang-du-Fliers» [7], Verton a connu, dès le début des années 1960, avec son maire Bertrand Akar, puis de ses différents successeurs un essor économique et démographique.
Si Verton peut passer aujourd'hui pour une commune résidentielle, elle possède néanmoins des atouts importants en matière de développement économique. A commencer par sa situation à l'entrée de la Communauté de Communes Opale Sud dont elle fait partie. Verton se situe en effet à une minute de la gare du chemin de fer Paris-Calais, deux minutes d'un accès à l'A16. C'est si vrai qu'un grand projet de développement émerge actuellement, dans le cadre d'Opale Sud, sur le Champ Gretz, site commun à Verton et sa voisine Rang du Fliers.
[8].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ paginad'informacion de la comunitat de municipalitat OpaleSud (consultada lo 2008 10 21)
- ↑ Article del periodic Lo Réveil de Berck, del dimenge 12 de març 2000
- ↑ Vidèo en presentant lo traçat del tortillard, #qu'a foncionat, a aperaquí 20 km/h fins al 1er Modèl:En març 1955 (7 passatges per jorn entre Berck e Reng-de detlo-Fliers)
- ↑ Jérémie Poincet, Los Escrits del Nòrd, Edicions Henry, ISBN 2-901245-50-1, premas 20 €
- ↑ paged'information de la communauté de commune OpaleSud (consultée le 2008 10 21)
- ↑ Article du journal Le Réveil de Berck, du dimanche 12 mars 2000
- ↑ Vidéo présentant le tracé du tortillard, qui a fonctionné, à environ 20 km/h jusqu'au Modèl:1er mars 1955 (7 passages par jour entre Berck et Rang-du-Fliers)
- ↑ Jérémie Poincet, Les Écrits du Nord, Éditions Henry, ISBN 2-901245-50-1, prix 20 €
- Paginas utilizant d'arguments duplicats dins los apèls de modèl
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Paginas utilizant de ligams magics ISBN
- Paginas amb ligams de fichièrs copats
- Ortografia de verificar
- Portal:Comunas/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Comuna del Pas de Calais


text:
Vic la Còmte
Vic la Còmte[1] (Vic-le-Comte en francés) es una comuna occitana dau departament dau Puèi Domat e de la region d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats liadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Liams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Vic la Còmte es lo nom occitan plan atestat per: DAUZAT Albèrt (1915) = DAUZAT Albert, Glossaire étymologique du patois de Vinzelles, Montpelhièr: Societat d’Estudis Occitans, 1 vol. et 1 suplement.


text:
29/04/2010
Retorn al país
La França va tornar a la Novèla Zelanda los caps de Maoris qu'a dins sos musèus (entre quinze e vint caps). Lo Senat a ja presa la decision l'an passat e l'Amassada nacionala o deuriá far lo 4 de mai. Òsca. Ieu, te tornariái ben a l'Egipte l'obelisque de la Concorda (menat a París dins las annadas 1830), mès caldrà far de camin encara (e aquí la lei bioetica se poirà pas plaijar)… Los dos obelisques de Lucsòr èran estats balhats al còp coma present a la França mès pas qu'un fasquèt lo viatge. Lo segond demorèt en plaça e F. Mitterrand lo tornèt oficialament a l'Egipte en 1981.
27/04/2010
Abrial de 2010
• Òsca a l'idèia de bastir de presons "dubèrtas" en França, coma la de Casabianca en Còrsa.
• Vergonha a los que dison que los afars de pedofilia dins la Glèisa son pas causats pel celibat dels curats.
• Òsca a Obama e Medvedev qu'an signat, a Praga, un tractat per baissar lor armament nuclear.
• Vergonha a Sarkozy que vòl suprimir las allocacions familialas del monde qu'an d'enfants que fan los colhons.
• Òsca a la condamnacion a 25 ans de preson de Reynaldo Bignone (82 ans), dictator argentin dins las annadas 1980.
• Òsca a la Turquia qu'a permetuda una manifestacion per la commemoracion del genocidi armenian (1915-1916, mai d'un milion de mòrts). Lor manca pas qu'a reconéisser oficialament qu'es ben estat un genocidi vertadièr... O caldrà ben, se vòlon dintrar dins Euròpa.
• Òsca a las manifestacions de sosten al jutge Garzon un pauc pertot en Espanha. Una lei de 1977 (dos ans après la mòrt de Francò) defend de far d'enquestas suls crimis de la guèrra civila e la dictatura franquista e lo jutge Garzon es acusat pel tribunal suprèm d'enquestar volontarament sus aquel periòde. Un òme coratjós, aquel jutge Garzon.
• Òsca a Eva Joly que ditz que Charles Pasqua deuriá pas pus èsser senator de la Republica francesa. Lo 8 d'abrial, la Cor de cassacion l'a definitivament condamnat a 18 meses de preson amb subre-sèit. Rabala encara davant lo tribunal du justicia de la Republica (3 jutges e 12 parlamentaris) aquesta passa. Ne cal mai per lo far davalar, òm diriá...
• Vergonha a l'eleccion, tornar mai, d'Omar el-Béchir al Sodan, alara qu'a un mandat d'arrèst internacional al cuol (Darfor).
• Òsca a la liberacion de Taoufik Ben Brick, jornalista qu'èra embarrat dempièi sièis meses en Tunisia.
• Òsca a la "Laïcité Pride" organizada a Beyrouth per demandar la laïcitat, lo maridatge civil e un Estat de drech.
Bessonada
En Polonha, lo besson del president mòrt lo 10 d'abrial
se presenta a las eleccions.
[in Courrier international]
25/04/2010
Roberto Saviano
Silvio Berlusconi se'n pren ara a Roberto Saviano, aquel òme jove (es nascut en 1979) e coratjós que gausèt escriure un libre-enquesta sus la mafià italiana (Gomorra, dans l'empire de la camorra, 5 milions de libres venduts) e que, dempuèi, deu viure rescondut per acabar pas estendut sus un trepador. Berlusconi l'acusa de far de publicitat als gangs... Tornarai pas dire çò que pense qu'aquela persona e de tot çò que representa a mos uèlhs. Naltres, n'avèm un qu'es pas mal mès aquel es un rei ! Benlèu que se lo nòstre demorava tant de temps al poder fariá encara melhor ? Quante malastre…
N'i a un moment que voliái parlar de Roberto Saviano e de sa lucha, me dona aicí l'escasença d'o far. Sortís aquesta passa un libre que vau crompar. I cita un mot d'Albert Camus (in L'homme révolté) : "Mais l'enfer n'a qu'un temps, la vie recommence un jour."
Mumu
De Joël Seria, 2010.
Amb Sylvie Testud, Baltazar Dejean de la Bâtie, Jean-François Balmer, Dominique Pinon, Bruno Lochet, Michel Galabru, Héléna Noguerra, Antoine de Caunes.
L'istòria d'un dròlle un pauc tròp pistolet d'après la guèrra de 40 que passa d'escòla en escòla e qu'arriba dins la classa d'una regenta canissa jogada per Sylvie Testud. Ai trobat aquò longuet. S'avètz quicòm mai a far...
Sinhaletica
Lo Conselh general d'Avairon es a pagar a totas las comunas qu'o vòlon dos panèus de dintrada en occitan. N'i a pas qu'un ponhat qu'a refusat (mès daissèm passar 4 ans e tornèm-i). Aquò fa que, dempèi un mes, la lenga d'òc se vei un pauc mai en Roergue e, ieu, aquò m'agrada !
24/04/2010
La Mòrt
« Un bèl jorn de plan bon matin
Me'n anèri repotegar
Sola, aissabla, pel camin
Contra la Mòrt qu'èra a dalhar.
La trapèri lèu chal vesin.
Li diguèri : "Pro de tuar !
As pas vergonha, òrra fin ?
Es pas urós, lo cal daissar.
– S'es pas urós de son destin,
Rason de mai per l'emportar !"
Respònd la Mòrt dins son latin.
Vertat qu'èra pas de plorar...
"Aquel còp, as pas a rogir,
Mas quand un enfant vòls cargar,
Que de ta dalha fas patir,
Qunta responsa me pòds far ?
– La Mòrt fa çò que vòl, enfin !"
Degús se pòt amaginar
Res ni mai çò qu'es de seguir.
Moralitat : Daissem-la far. » (J. M.)
Un òme e una femna
L'ai pas encara dich aicí mès soi una amorosa del cinemà de Claude Lelouch. 1965, ère pas encara nascuda. Aima lo monde, aquel òme, e es ben per aquò que l'aime, ieu.
21/04/2010
Dedicaça especiala per Samaranch
A l'ocasion de sa mòrt, voldriái far a Juan Antonio Samarach - que me sembla pas èsser estat un crane umanista (ni mai un umanista de tot) - la dedicaça d'aquel libre qu'escriguèt Albert Jacquard n'i a qualquas annadas. Soi plan d'acòrdi amb Mossur Jacquard quand ditz que, davant d'assajar de despassar l'altre, caldriá assajar de se despassar se-mème (e pensa çò mème de las nòtas a l'escòla). Juan Antonio Samarach representa las annadas ont l'argent e la dròga se son metuts a enverenar l'espòrt mondial. Çò mai important es pas d'èsser als Jòcs, es d'i èsser per far d'argent. Cadun vòl son tròç d'argent e ieu m'agrada pas aquela societat.
20/04/2010
19/04/2010
Mon cèl sens avion
[Après l'erupcion d'un volcan en Islanda e las nívols de cendres
que se'n escapan, los avions europencs demòran sul tarmac.
E ben ieu, aquò me va.]
15/04/2010
Polonha
...mès aquò seriá estat de missant gost.
Cercave quicòm per parlar del crash del Tupolev del president polonés, Lech Kaczynski, de la siá femna, d'un fais de monde plan establits a la cima de l'Estat polonés e d'altras personas totas defuntadas dins aquel accident (dissabte 10 d'abrial, 95 mòrts) mès ai pas trobat qu'aquò... Si que non, aviái ben aquò...
[Lo tot dins Courrier international]
08/04/2010
Nadau a Anglars-Sant-Faliç (12) lo 4 de junh
Anglars-Sant-Faliç es tot pròche de Rinhac. Entremièg Rodés e Vilafranca de Roergue, se volètz. I serai, de segur. Per crompar las plaças : 05-65-80-26-04.
06/04/2010
Jornada plombada
Vese ben que vos vau plombar aquela crana jornada de prima mès ai aquò dins lo cap. Alara, me diretz, perqué pas la version de Léo Ferré ? E ben per çò que Dadida es una persona que m'a totjorn tocada e qu'ai aicí l'escasença de parlar d'ela (mès l'auriái ben fach un jorn). Quand ère pichona e que tot lo monde se fotiá d'ela, me metiái dins de colèras negras. Li caliá pas tocar. E la trobave talament polida ! En 81, èra davant, dins una rauba de mossalina ròsa, per anar sus la tomba de Jaurès al Panteòn. Farà lèu 23 ans qu'a causida sa sortida.
04/04/2010
Sul causse pas luènh de Severac lo Castèl
Per far rampèu a Mela.
Benjamin Biolay
Lo vau anar veire en concèrt a Ramon-Vila (la vila dels Ramon de Tolosa ?) lo 27 de mai. Aime fòrça aquela cançon, amb Marilyn que canta al mièg.
De mots
La lectura es una amistat.
Òm pòt acculturar sens desculturar.
La preson priva los òmes de lor libertat, pas de totes los dreches de l'òme.
Ma bibliotèca es una calda forradura.
Lo monde a començat sens l'òme e s'acabarà sens el.
Èsser d'idèia (èsser d'acòrdi).
Se la conariá èra una moneda, Sarah Palin poiriá salvar Wall Street.
Lo melhor mercat es lo mai car.
Dieu crei a la publicitat. La pròba : a metut de campanas dins sas glèisas.
Temps d'Occidental : de las crompas d'un Nadal a las crompas d'un altre Nadal.
Ajustar de vida a las annadas e non d'annadas a la vida.
Qu'a sachut aimar la Tèrra a aimat l'eternitat.
Quand l'òme aurà pas pus de plaça per la natura, benlèu que la natura aurà pas pus de plaça per l'òme.
Viure tua.
Òm nos ensenha a viure quand la vida es passada.
Cultura : memòria del pòble, consciéncia collectiva de la contunha istorica.
Se far una idèia justa e pas just una idèia.
Se Diu aimava talament las femnas, n'auriá una.
Òm pòt manjar totas las menas de mossarons, al mens un còp.
La sola frontièira d'Euròpa es la democracia.
01/04/2010
Inscription à : Articles (Atom)


text:
30/11/2014
Novembre de 2014
• Òsca a l'organizacion d'un referendum sus l'avenidor de la Catalonha dins o fòra Espanha.
• Vergonha a las multinacionalas qu'escapan al fisc gràcia al Luxembourg de Juncker (president de la Comission europenca).
• Òsca al robòt Philæ de la sonda Roseta que s'es pausat sus una comèta.
• Vergonha als calucs de Dieu qu'an decapitat Peter Kassing, umanitari american en Siria de 26 ans.
• Òsca a l'armada del Burkina Faso qu'a daissat lo poder a un civil : Kafando.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Manitas de Plata, Alexandre Grothendieck e Lucien Clergue.
19/11/2014
11/11/2014
Inscription à : Articles (Atom)


text:
Finisons de la cuesina 1
Vos contèi que per far mos sòcles de paret a la chambra de durmir, me falia usar daus fons de gaschada de carèus. Restèi donc ma talha de blòcs per tornar pausar daus carèus e enfin veire pus las traças vòras daissadas per lo lino murau.
Pause un prumièr reng bon ras lo plan de trabelh, que me segura de ò aver drech. Puèi me dise que tots los biais faudra metre quela hotte en plaça, laidonc tant vau lo far de sega, que podrai profiechar de sa clarda per la lòtja. Semblaria que ne’n prenguèi pas de fòtos.
Aprèp, emplene l’espandi entre la lòtja e lo canton per’mor que l’i son 2 presas electricas e vòle tirar la complicacion en prioritat. Ai pas pron de peja per far tot d’un còp mais completarai lo darrrièr reng a mesura de mas gaschadas de venir.
Aprèp me prene coma repère l’areta que fai la lòtja per contunhar dins l’autres sens (de vers la pòrta de dintrar). Trenchèi mos carèus roges de tau biais que la part entre lo plan de trabelh e lo plan de la lòtja fai lo complement per la banda roja de mesma nautor au fons (verticau) de la lòtja. Los peje, tamben coma quilhs que fan la ligason.
Bosche lo mitan aprèp, dau mai plan que pòde, que lo plan de la lòtja es estat pintrat sur ‘na surfácia de pitits grums, coma se veu d’enguerras au fons.
Aprèp tornèi a ma bastison e Lutz prenguèt lo relai, urosament per me !
Las fòtos me disen que son estadas presas entre lo 16 e lo 24 de setembre.


text:
Memòrias d’Arièja, Salvagarda e trasmission de la tradicion orala occitana dins lo departament d’Arièja.
Le projècte de l’Universitat de Tolosa II - Joan Jaurès e del Conselh General d’Arièja, a per ambicion de preservar la tradicion orala de nòstre territòri e de servir d’utís de trasmission e
de partatge entre las diferentas generacions.
Son en tot mai de quatre-vint ariegeses que se son fisats davant la camerà, dins lor lenga de còr, sus la tèrra de lors aujòls o de lor joïnessa. Nos parlan mai que mai de las tradicions ligadas
a las fèstas calendàrias, del biais que s’organizava la vida dins las bòrdas e los vilatges e nos fan partejar formulas, cants e contes eretats de la tradicion orala.
Brèu, un trabalh vertadièr de memòria e de còr…
Començat en 2010, per una fasa de sensibilizacion puèi de collectatge alprès dels estatjants dels 4 païses d’Arièja (país dels Pirenèus Catars, País de Coserans, País de las Pòrtas d’Arièja e País de Foish Arièja-Nauta) e de totis los actors locals concernits, lo projècte recebèt lo sosten de la Region Miègjorn-Pirenèus, del Rectorat de l’Acadèmia de Tolosa e de la Direccion academica dels servicis de l’Educacion Nacionala d’Arièja.
Un trabalh de fons que se concretiza uèi amb la publicacion d’un DVD acompanhat d’un libret didactic.
L’institut d’Estudis Occitans d’Arièja foguèt encargat, per l’Universitat de Tolosa Joan Jaurès e lo Conselh General d’Arièja, de realizar un quarantenat d’animacions publicas e escolaras per far conéisser aquel utís cultural e de proposar una restitucion d’aquel trabalh apassionant sus la cultura e la lenga del país.


text:
Guilhèm VII de Montpelhièr
Guilhèm VII de Montpelhièr nascut cap a 1130 al castèl de Galhargues,[1] foguèt senhor de Montpelhièr (1149-72) puèi senhor d'Aumelàs a partir de 1168[2]. Èra lo filh ainat de Guilhèm VI e de sa molhèr Sibilla de Mataplana.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Cap a l'atge de 15 ans en 1146, eiretèt de la Senhoriá de Montpelhièr de son paire jol tutoratge de sa grand, Ermessenda of Melguèlh. Acompanhèt son paire als sètges d'Almeria e de Tortosa. En 1135-55 foguèt presonièr de Ramon V de Tortosa.[3]. En 1156 esposèt Matilda de Borgonha, filha de Uc II, Duc de Borgonha. En 1159-60 lutèt contra lo Comtat de Tolosa, al costat dels catalans e els angleses, e prenguèt Caors.
Aculhiguèt lo papa Alexandre III de Montpelhièr en 1162 e en 1165 e foguèt defendut per aqueste contra las pretensions dels genoveses, que aspiravan al monopòli de la navegacion d'autura en Mediterranèa occidentala. Aquò menèt Montpelhièr a s'aligar amb Pisa.[4]. Guilhèm VII caiguèt malaut en 1171 e faguèt son testament lo jorn de la Sant Miquèl (29 de setembre de 1171), designant son fraire Gui Guerrejat e Joan de Montlaur, avesque de Magalona, coma tutors de son jove filh. Defuntèt saique en 1172.


text:
Enric lo Jove
Enric lo Jove (28 de febrier de 1155 – 11 de junh de 1183), fuguet lo dosesme daus cinc filhs d'Enric II d'Anglatèrra e d'Alienòr d'Aquitània. Ten son chafre de son coronament dau vivent de son pair.
Se deu a Bertran de Bòrn aqueu planh remirable qu'escriguet a la mòrt dau jove rei d'Anglaterra :
Si tuit li dòl, e-il plor, e-il marriment
E las dolors, e-il dam, e-il chaitivier
Qu'òm anc agués en est segle dolent
Fossen ensems, sembleran tuit leugier
Contra la mòrt del joven rei englés.