text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dissabte, 8 de març de 2008
Normativizacion gascona
L'existéncia d'un diasistema occitan qu'ei ua nocion teorica plan fondada, segur, mès practicament, l'unitat de l'occitan coma lenga n'existeish pas e la nocion d'occitan estandard no'm sembla pas miar enlhòc. Qu'anam de cap tà autant de lengas que de varietats de l'occitan. Un dialècte, ua lenga? Eh ben non, que seré enqüèra tròp simple. Lo gascon qu'a lo privilègi d'estar representat per duas lengas, l'aranés e lo gascon unificat.
Lo gascon que presenta ua complexitat dialectau tan grana com la deu catalan, si non mes. Aquera complexitat tòca la prononciacion, fòrça variabla d'un grop dialectau a l'aute, lo vocabulari (tau mot emplegat aquiu demòra desconegut acerà), la gramatica (formacion deu plurau, conjugason...) eca...
Quina lenga taus país gascons? Que pensi las prumèras causidas normativizadoras, que las devem aus Bigordans Simin Palay, (1874-1964) lo fondator de l'Escòla Gaston Febus e autor deu diccionari monumental e tostemps reeditat Dictionnaire du Béarnais et du Gascon modernes, e a Miquèu de Camelat (1871 - 1962) . Qu'an causit los dus de non pas escríver en ua fòrma bigordana de la lenga mès en lo gascon de l'arribèra deu gave de Pau. Tad eths, la lenga gascona qui calèva emplegar qu'èra aquera: lo bearnés paulin. Totun, tots los escrivans gascons n'an pas seguit aqueth exemple e un escrivan màger de la literatura nosta, Bernat Manciet (lo mes gran, probable), que causí d'escríver en lo son parlar lanusquet escur, e non en gascon febusian. A l'auta extremitat, que cau mencionar Pèire Bec qui s'a inventat un gascon sintétic, ua mescla hèra personau de fòrmas manlhevadas deus gascons centrau, occidentau e orientau, doncas ua lenga totaument artificiau mès hèra clara e de hèra bon léger, contràriament a la lenga negra d'en Bernat Manciet, sens nat dobte autentica e magnifica, mès tròp conhida de localismes e finaument pas tròp aisida de seguir.
La parucion recenta d'ua gramatica gascona escrivuda sancerament en gascon que pausa las basas de la normativizacion de la lenga gascona. Que's pòt díser, tà resumir e simplificar l'ahèr, la lenga gascona normativizada qu'ei basada suu gascon occidentau, dab lo son tractament deus pronoms complements, mès qu'ei meslèu ua lenga prononciada a l'orientau e privada de las fòrmas deu subjonctiu present en "i" que lo gascon occidentau s'a inventat de manièra semblant au catalan. La lenga normativizada que s'a guardat lo subjonctiu de la lenga classica, com en gascon centrau e orientau.
Ara demòra a perseguir l' esfòrç tà acabar dab la tasca de normativizacion e particularament per çò qui pertòca au diccionari. Aurem besonh d'un Diccionari Generau de la Lenga Gascona, escrivut tot en gascon.
Tà fixà've un pauc l'importància deu tribalh que demòra a hèr, que vse'n podem dar quauques exemples.
Lo latin védere que balhè veure e vore en catalan, via l'occitan véser. En gascon, qu'avem véder, véser, véger, véier e veir. Sembla que la gramatica deu gascon aja causit véder, doncas perfècte, que l'avem adoptat ací.
Finestra, en catalan, que pòt díse's en gascon frinèsta, fernèsta, hrièsta, herièsta, hièstra e hiestra. Ua simplificacion normativa qu'ei necessària aquiu. Per exemple que poderem guardar lo doblet frinèsta, hièstra, pro arrepresentatiu de la fractura dialectau occidentau/centrau
Lo mot catalan nit que pòt hèr en gascon nueit, neit, nuit, net, segon los dialèctes...La nòrma qu'a guardat nueit (dab la e barrada, contràriament au lengadocian).
Au catalan llombrígol e melic corresponen en gascon melic (variant omelic), bonic (variant embonic), embonilh, monilh, meguron, ombrilh, bendilh o pendilh...A mei de melic, qui dijà ten ua existéncia literària en gascon, quinas autas fòrmas e caleré adoptar? Totas? Be pensi que non !!! Ua simplificacion normativa que seré necessària aquiu tanben.
Au catalan conèixer correspon lo doblet gascon conéisher/conéguer - la segonda fòrma probablament reconstrusida a partir deu participi present conegut de conéisher qui, en gascon, pòt hèr coneishut o conegut (d'aquí lo perfèit coneishoi o conegoi eca) . En gascon, las formas alternativas en g son generaus dab los verbes deu tresau grop (en -er): que disoi, que digoi...qu'escrivoi,qu'escrigoi eca
Au catalan estona correspon estona (o prononciat coma la u latina: estuna o estuno) en gascon sud-orientau, mot desconegut a la resta de l'occitan, resta deu gascon inclusa. Alhòrs aus país gascons, estona que's ditz pausa o moment. Em sembla que caleré adoptar estona au Diccionari Generau; qu'ei plan viu en Comenge e Coseran e que hè part deu vocabulari aranés, solide.
De tota manièra, non vedi pas cap rason tà non pas adoptar doblets representatius de las fracturas dialectaus tau coma casau/ òrt (catalan hort), melic/monilh , lo/eth, la/era...
En conclusion, la tasca de normativizacion deu gascon qu'avança, sustot au nivèu gramaticau. La tasca demòra enqüèra (encara, encòra, enquera :) grana dab lo vocabulari medish (medeish, madeish)...Tad aquò, que'ns caleré un Diccionari Generau de la Lenga Gascona. Ja seré òra, non pensatz pas?
SMS o SOS (Eric Mathieu), interpretat per Parpalhon - en gascon de Bigòrra (CD Solindre).
Que s'aperava Jan-Loís
Era que l'anava plan Marilís,
Eth que demorava paísan
era qu'estudiava tà passar eth bac,
De tot'era lonca setmana
no's podivan veir, no's podivan aimar
Sonqu'a gran còp de textò
SMS o SOS
A besonh de potons,
Hami de potinas,
Shavetz que cridavan, a tot vent
Tres cent mètres a vista de nas
Separavan eth iro cas,
Mès qu'auré calut un beròi pont
Tà sautar eth barranco pregon
Que passavan donc era dimenjada
Eth cul pausat sus eth labassatge
A punà's a còp de textò,
SMS o SOS
A costat deth tractor Landini,
Amantada era Gòlf GTI
Que d'ei dab aqueth utís
Qui s'ha heit sucrar eth sué permís
Ara qu'a deishat l'automobile
Tà crompà's un beroi movile
entà poder díser: "que t'aimi!!"
SMS o SOS
Mès un dia que vira la chança
Un guida de montanha que truca 'ra pòrta
E que demanda l'autorizacion
De hicar un cable entr'eras duas maisons
Dab aquera tirolièna
Poderí passar sense nada pena
Se disó Jan-Loís interessat
En montrar un casso on se pòt estacar
Que s'entenó com un eslambrec
Mès non i èra pas qu'eths potons petècs
De dus aimadors suspenuts
Qui's ponhocavan sense nat trebucs
Que demorèn aquiu tendrament
Bailinats per la Balaguèra
A hèr anà's eras maishèras
Eth portable negat en torrent
Bèth Chivalièr (La cançon de Barberina, d'après A. de Musset & Miquèu Maffrand, interpretada peus 9 gojats deu grop Balaguèra)
Bèth chivalièr, qui partitz tà la guèrra,
T'on vatz enqüèra,
Tan luenh d'ací?
Non vedetz pas que la nueit ei pregonda
E que lo monde n'ei que chepic?
Vos qui credetz que las amors deishadas
De las pensadas
Se'n van shens mau
Ailàs, ailàs! Los cercadors de glòria,
La vòsta istòria
S'envòla atau.
Bèth chivalièr qui partitz tà la guèrra,
T'on vatz enqüèra,
Tan luenh de nos?
Que'n vau plorar, jo qui'm deishavi díser
Que mon arríser
Èra tan doç.
Darrèr eth noste horn (cançon de nau : Teresa Pambrun, Nadeta e Ivon Carita, Joan-Loís Lavit, Bigòrra 2006)
Darrèr eth noste horn nau cocuts que cantan
Cocut coa e canta plan,
Nau cocuts qu'averam doman
Darrèr eth noste horn ueit cocuts que cantan (eca...)
7 comentaris:
- Jacob ha dit...
-
Suposo que has vist que era Lunel i no Lumel.
Salut
- 8 de març de 2008 a les 17:43
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Sí, sí, Jacob, Lunel, al Llengadoc, clar !
- 8 de març de 2008 a les 20:22
- Merike ha dit...
-
Mercés per las paraulas, Bèth Chivalièr cançon adorable, m'agrada. Salut! A besonh de potons:-)
- 8 de març de 2008 a les 20:39
- perplex ha dit...
-
Si no ho entès malament, l'occità no és una llengua única sinó un conjunt de llengües i el gascó és una d'elles. N'hi han moltes més?
- 9 de març de 2008 a les 10:54
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
perplex: l'occità és un poc com la trinitat cristiana; un sol Déu: lo Pare, lo Fill i l'Esperit Sant. L'occità al sentit més llarg (occitano-romà) inclou el català, el gascó i l'occità al sentit més estrict. L'occità tal com hom l'enten generalment compren el gascó (dues normes : aranés i gasco unificat i una abundància de formes dialectals escrites ), el llenguadocià, el provençal, el nord-occità (llemosí i alvernyès) i el gavot. La tendencia actual, em sembla, és que cada varietat s'està normativitzant segons les seves característiques pròpies. Doncs, sí, n'hi ha molt més. De notar, l'intent d'unificar l'occità (català inclós) per Miquel Ventura i Balanya, un lingüista català nascut a Reus el 1879.
- 9 de març de 2008 a les 11:31
- Merike ha dit...
-
Qu'ei bona, la tendencia actual?
- 10 de març de 2008 a les 9:58
- Merike ha dit...
-
So hard to learn new languages when the one you are writing to does not reply.
- 12 de març de 2008 a les 23:22


c: text/html

text:
Lo botanista Jean Carbonel (1864-1942) nasquèt e visquèt dins lo nòrd-oèst del departament d’Avairon ont faguèt l’institutor. Es l’autor de nombrosas e importantas recèrcas sus la flòra locala, dont mai d’un prendn en compte los noms vernaculars occitans. Es notadament lo cas de la Liste des noms patois de plantes usités dans les cantons d’Entraygues et de Mur de Barrez, que faguèt paréisser en 1904 e 1905 dins lo Bulletin (...)
(...) de l’Académie internationale de géographie botanique. La grana valor dialectologica, mas tanben etnografica, d’aquel article nos a menat a ne donar una novèla edicion. Lo texte original es estat respectat, mas avèm prepausat transcripcions en grafía normalizada per acompanhar e esclairar la grafía patesejanta que Carbonel utilizaba per notar los noms de las plantas. Avèm de mai completat las informacions de la Liste des noms patois amb materials venguts d’autras obràs de Carbonel, dont la majora part coneguèron una difusion mai que mai limitada.
Enfin, avèm illustrat la Flore occitane du Massif central atal establida per dessenhs extraits de la Flore descriptive d’Hippolyte Coste.
Aquel obratge deuriá, l’esperam, contentar los amators d’etnobotanica e mai largament totes los que s’interessan a la lenga e a la cultura occitana del Roèrgue e del Massiu Central.
Comanda al CCOR (Place Foch, 12000 Rodez, 05 65 68 18 75) per chèc, 10 € (8 € + 2 € de pòrt).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Usar dinc a la còrda, dinc a la trama
que permet mantuns beneficis e tanben qu’a com corollari de non pas encombrar los cabinets.
Com un jòc que ns’amusam a usar pelhas, cauçaduras, vaishèra, objèctes…
Los avantatges a usar que son multiples.
Like this:
Like Loading...
Au somari d’En Ondas aquesta edicion : Unicament l’entertien miat au près de Miquèu Montanaro, un uman qui’s pausa questions e qui s’engatja.
Que s’òrb sus un engatjament peu tribalh que mia SOS Mediterranèa cap aus refugiats.
Puish que serà un brave moment de prospectiva politica. Chic de musica… dens aquesta edicion batalaira on devisam – començar de heurèr – suu poder de l’argent que mia a la barbaría.
La setmana per viéner la tresau part d’entervista que portarà sus KI, k, i l’àlbum deu duò Montanaro qui sorteish d’aquesta passa e que serà lo parat de dar la paraula a Miquèu e Balthazar, lo hilh, dus musicians de tria.
Las musicas d’En ondas :
-
Las quauques respiracions musicaus de l’edicion que son totas de Terje Rypdal deu disc If Mountains could sing
* The return of Per Ulv
* Private eye
* If Mountains could sing
* Lonesome guitar
Sonaus de Joan Francés Tisnèr Crane airways deu disc Transpòrts Tisnèr S.A. e lo remix de Francés Dumeaux tà sortir de l’emission
Like this:
Like Loading...
Be soi especiaument fièra de’vs presentar la cadièra de burèu. De husta multiplecs e non pas de plastic o de poliüretan. Adocida de coishinas de lin pleadas de leas de lan (doça e cauta en rotlèu… qu’èi cambiat despuish 2 ans totas las coishinas de casa dab un sol rotlèu). Acabats los emborratges de bilhas de polistirèn, de flòcs de mossa quimica ! E viscan los mòbles de husta.
Like this:
Like Loading...
Enter la montanha septentrionau e lengadòc occitans: La Fabrique dab Acide folklorique et produits dérivés.
Breugnot – Cavalié – Roche
Bona escota
Like this:
Like Loading...


text:
Oscar
Los Prèmis de l'Acadèmia (Academy Awards en anglés), mai coneguts coma los Oscars, son un prèmi cinematografic que recompensan cada annada, dempuèi 1928, los melhors filmes sortits als Estats Units (pus precisament dins lo Comtat de Los Angeles en Califòrnia entre lo 1èr de genièr e lo 31 de decembre de l'annada precedent la ceremonia).
Las recompensas son atribuidas per una associacion cinematografica professionala, l’Academy of Motion Picture Arts and Sciences (AMPAS, Acadèmia de las Arts e Sciéncias del Cinèma) que comptava en 2003 5816 membres possedent lo dreit de vòte.
La ceremonia es organizada al començament de l'annada per l'AMPAS, al cors d'una emission televisada fòrça seguida. Sa mediatizacion entraina tanben d'incidents qu'an marcat l'istòria de l'emission e participa a sa notorietat. En 1973, Marlon Brando manda una jove Indiana que se presenta a sa plaça per refusar la recompensa e denonciar lo ròtle reservat als Indians d'America del Nòrd dins los filmes americans.
Lo mai grand nombre d'Oscars ganhat per un sol filme es de 11. Aquel recòrd es detengut per tres filmes :
En concurréncia (pas totjorn leiala tanplan...) amb lo Festenal de Canas e la Mòstra de Venècia, l'Oscar (li ne direm sovent de Ceremonia dels oscars o Oscars d'alhors...), ne pretend èsser l'eveniment màger del cinèma mondial, planetari...
Çò ne veirem que s'economicament es lèumens vertat (quitament se quand se parla de box office, se ne parla sonque del nòrd-american, d'a vegadas de l'europèu, mas pas jamai del chinés o de l' indian, que mantun filme d'ambedos païses aquels, se passèron ja la muralhassa ( de China, segur, mas pas cap de porcelana...) de mai de 200 o 300 000 000 d'espectators..., que lo recòrd se ne sarra dels 500!!! , o se ne son eles d'aliens, que vívon pas sus la meteissa planeta qu'Occident lo Conflòra, l'imperiala e imperialista, tant imperialista e plan sovent racista (lo racisme cultural, qu'es un dels piégers que i a sus Tèrra...) mens que petita mitat del cèl? Tant i a.
Per çò tot que d'art e creacion audiovisuala se tracha, ne veirem, amb pròvas sufisentas e evidentas assatz, que n'es pas cap lo cas o almens fòrça mens sovent.
N'es fòrça mens dominairitz la posicion d'Hollywood per ailò tot que d'art cinematografic vertadièr se tracha (ja ne comencèt la polemica, d'al grèc poulemos id est « guèrra »... entre en Thomas A. Edison e los fraires n'Auguste e'n Louis Lumière, tre la quita naissença del cinèma...), amai promocion de la creacion artistica... per çò quar lo cinèma es quicòm mai que non pas un simple divertiment (il cosidetto entertainment), o una novèla alquimia capabla de tot o se mudar en pecunha (i cosidetti soldi, the so-called money money...) mas un art total e complèt, coma musica, pintura o escultura ne son (o almens ne pòdon èsser... mas daissan "prosperar" sos "Van gOGH$$$" dins sos còfres e crebar los novèls Vincents!!!) , amb de millenaris d'edat de mai çaquelà.[2]
E es far pròva d'objectivitat e onestetat enciclopedicas que de o afortir amai o provar.
Que, coma çò ne disiá lo grand, l'immens en John Cassavetes (se ne foguèt el oscarizat un jorn, o pas... I don't think so...), Money is not a culture!!
Not at all.
Pas cap. Per çò quant a n' Orson Welles, se deguèt exiliar per crear.
Somari
- 1 los Oscars del merit (Academy Awards of Merit)
- 2 l'Istòria
- 3 l'Oscar
- 4 la Nominacion
- 5 la Ceremonia
- 6 los Oscars especials (Academy Special Awards)
- 7 los Oscars scientifics e tecnics (Academy Scientific and Technical Awards)
- 8 los Oscarizats famoses
- 9 los Nonoscarizats famoses
- 10 l'Impacte
- 11 Citacions
- 12 Hollywood, Canas & Venècia
- 13 Vejatz tanben
- 14 Bibliografia generala
- 15 Documents audiovisuals
- 16 Ligams extèrnes
- 17 Ligams videografics
- 18 Nòtas & referéncias
los Oscars del merit (Academy Awards of Merit)[modificar | modificar la font]
guerdons màgers[modificar | modificar la font]
- Oscar del melhor filme (dempuèi 1928)
- Oscar del melhor actor (... 1928)
- Oscar del melhor realizator (...1928)
- Oscar del melhor actor dins un segond ròtle (...1928)
- Oscar de la melhora actritz (...1928)
- Oscar de la melhora actritz dins un segond ròtle (...1936)
- Oscar del melhor filme de lenga estrangièra (...1947)
citacions[modificar | modificar la font]
autres guerdons[modificar | modificar la font]
- Oscar del melhor scenari adaptat (...1928)
- Oscar de la melhora fotografia (...1928)
- Oscar de la melhora direccion artistica (...1928)
- Oscar de la melhora mescla de son (...1930)
- Oscar del melhor filme cort d'animacion (...1931)
- Oscar del melhor filme cort de ficcion (...1931)
- Oscar de la melhora musica de filme (...1934)
- Oscar de la melhora cançon originala (...1934)
- Oscar del melhor montatge (...1935)
- Oscar dels melhors efèctes visuals (...1939)
- Oscar del melhor scenari original (...1940)
- Oscar del mehor filme cort documentari (...1941)
- Oscar del melhor documentari (...1943)
- Oscar del melhor vestit (...1948)
- Oscar de la melhora benda sonòra (...1963)
- Oscar del melhor maquilhatge (...1981)
- Oscar del melhor filme d'animacion (...2001)
citacions[modificar | modificar la font]
guerdons passats[modificar | modificar la font]
- Oscar dels melhors intertítols (...1927-1928)
- Oscar de la melhora e triada qualitat artistica de produccion (... sonqu'en 1928)
- Oscar dels mehors efèctes d'engenhariá (... sonqu'en 1928)
- Oscar de la melhora istòria originala (...1928-1956)
- Oscar del melhor filme cort per la noveltat (...1932-1935)
- Oscar del melhor assistent-realizator (...1933-1937)
- Oscar de la melhora direccion per la dança (...1935-1937 & 1962)
- Oscar del melhor filme cort en colors (...1936-1937)
- Oscar del melhor filme cort d'accion de dos rotlèus (...1936-1956)
- Oscar de la melhora particion per un filme musical o una comèdia (...1995-1999)
citacions[modificar | modificar la font]
l'Istòria[modificar | modificar la font]
1928 - 1945[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
1946 - 2010[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
l'Oscar[modificar | modificar la font]
origina[modificar | modificar la font]
citacion[modificar | modificar la font]
apellacion[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
la Nominacion[modificar | modificar la font]
los Votants[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
las Règlas[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
la Ceremonia[modificar | modificar la font]
sètis[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
organizacion[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
los Oscars especials (Academy Special Awards)[modificar | modificar la font]
guerdons actuals[modificar | modificar la font]
- Oscar d'onor (dempuèi 1929)
- Oscar commemoratiu Irving G. Thalberg per guerdonar la melhora produccion o lo melhor productor (...1938)
- Oscar umanitari Jean Hersholt per guerdonar una personalitat dins la siá accion umanitària (...1957)
- Oscar per contribucion especiala (...1973)
citacions[modificar | modificar la font]
guerdons passats[modificar | modificar la font]
- Oscar de la joventut (... 1934-1960)
citacions[modificar | modificar la font]
los Oscars scientifics e tecnics (Academy Scientific and Technical Awards)[modificar | modificar la font]
guerdons actuals[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
los Oscarizats famoses[modificar | modificar la font]
Filmes[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Personalitats[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
los Nonoscarizats famoses[modificar | modificar la font]
Filmes[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Personalitats[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
l'Impacte[modificar | modificar la font]
resson als EUA[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
resson endacòm mai[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Citacions[modificar | modificar la font]
Hollywood, Canas & Venècia[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia generala[modificar | modificar la font]
istòria de l'Oscar[modificar | modificar la font]
- K. Gail & J. Piazza: The Academy Awards: The Complete History of Oscar, Black Dog & Leventhal Publishers, 2002 (en anglés)
- Emmanuel Levy: All about Oscar: The History and Politics of the Academy Awards, Continuum, Nòva York, 2003 (id)
- Jon Wright: The Lunacy of Oscar: The Problems with Hollywood's Biggest Night, 2007 (id)
istòria del cinèma mondial[modificar | modificar la font]
- Jacques Legrand: Chronique du cinéma,, obratge collectiu bailejat per l'autor, edicion de luxe, 959 pp (de grand format, amb iconografia abondosa e de màger qualitat), edicions Chronique, Boulogne-Billancourt, 1992 (en francés) ...una istòria cronologica del cinèma mondial que çò ne menciona cada an de l'Oscar (amai dels Oscars...) e dels sius eveniments màgers... indefugible e essencial...
- Philippe d'Hugues : Almanach du cinéma:
- Tome I - Des origines à 1945;
- Tome II - De 1946 à nos jours, edicion de grand luxe, 294 pp & 360 pp (de format rectangular, amb iconografia rèireabondosa e d'extrèma qualitat), Encyclopædia Universalis France S.A., París, octobre de 1992 (en francés) ... d'encara mai excepcional e complèt que non pas lo precedent... E ne comença l' armanac aiceste en l'an 1487, amb en Leonardo da Vinci de personatge motor e actor... de qué se ne pòt dire mai ?
Documents audiovisuals[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) Sit oficial
- (en) Sit oficial de la Ceremonia
- (en) Lista completa del palmarès de l'Oscar
- (en) Istòria de l'Oscar
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
-
- sus YouTube... mai de 66 100 documents subre l' Oscar en picar coma clau Academy Awards Oscar
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Podètz trapar un corrector ortografic per LibreOffice.org (lo fichièr de telecargar). Es un corrector que se fa encara a l'ora actuala. Lo vocabulari es pas complet, i a de mancas dins los domenis de las sciéncias , del lexic de la vida modèrna , de l'informatica etc...
Mas, e es una bona novèla, lo corrector MySpell/Hunspell per l'occitan lengadocian es albergat sul site de Dicollecte.org dins la rubrica occitan lengadocian. Es un biais de centralizacion de las proposicions d'enriquiments, de modificacions d'ortografia etc... Ara, cadun pòt sometre una proposicion de mot desconegut pel corrector, indicar una error dins la grafia etc... Aqueste projècte Lo site Dicollecte (oc) serà vertadièrament, un projècte dobèrt e cooperatiu. Cada proposicion facha serà analisada et integrada dins lo corregidor que se prepara, la version 0.7.
Pel moment, la traduccion se fa en francés per çò qu'i a una logica de comprene. Mas lèu serà tot en occitan lengadocian. Cal far d'explicas sus l'estructua del corregidor. Tot aquò es previst mas cal de temps !
Podètz far un torn e l'ensajar, pardi ! Lo site Dicollecte (oc)


text:
Memòria en Partatge vol.2 Simon Crampe e sa familha pastres-cantaires de Gèdra e de Saugué
Sector : Literatura
Airal lingüistic : Gasconha
Annada de parucion : 2017
Creator: Caumont, Pascal. éditeur scientifique
Editor : Pirèna Immatèria
Aqueste libre-disc consistís en l'edicion de registraments d'una familha de cantaires, la familha Porte-Labit-Crampe, de Gèdra, pròche de Gavarnia. Tre 1956 Xavier Ravier descobriguèt aquesta familha de cantaires compausant dempuèi tres generacions.
Aqueste 2nd volum de la colleccion Memòria en partatge se vòl, tant coma lo 1er volum paregut en 2014, una pèira importanta per la memòria collectiva dins Pirenèus-Nauts e mai largament en Occitània. Permet l'accès a las sorgas e a las riquesas de l'oralitat, tant coma a sa transmission e a son devenir.
D'unes d'aqueles registraments foguèron salvats mercés a un long trabalh de recèrca e de numerizacion. Son de vertadièrs documents sonòrs istorics, devon èsser escotats coma tals, sens partit-pres estetic e sens prejutjat cultural. Son l'òbra d'una vertadièra cultura vocala en Bigòrra, encara a l'ora d'ara patrimòni viu, immaterial e collectiu, portats per de familhas de cantaires.
Obratge en occitan e en francés.


text:
Émagny
Émagny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Émagny Es un vilatge situat en la Vallée de la Ognon a aperaquí 17 quilomètres de Besançon, en bordure del riu.
Émagny est un village situé dans la Vallée de l'Ognon à environ 17 kilomètres de Besançon, en bordure de la rivière.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Antany, Émagny E Pi, distants de qualques centenats de mètres, constituissián un sol e meteis vilatge : Pi lo Émagny. En 1789, en lo moment de la creacion dels departaments, l'assemblada constituenta #decidir d'utilizar lo riu lo Ognon, coma frontièra naturala entre los departaments del Doubs e de l'Anautita-Saône, en separant aital Émagny de Pi. De los nòstres jorns, es pas escàs de trobar encara de toristas a l'investigacion del pòble de "Pi lo Émagny". La municipalitat de Émagny situat en lo Doubs possedís pas glèisa ni de cementèri doncas que se tròban sul territòri communal de Pi, n'Anautita-Saône. Per contra, Émagny e Pi possedisson caduna lo pròpri monument als mòrtes. Lo vuèg graèr s'a lo 03ème dimenge de junh a Emagny per la fèsta dels parents. Lo fuòc de artifici de la fèsta nacionala a tirat lo 13 de Julhet dempuèi Pi. Qualques animacions coma lo Téléthon se desenrotllen a Pi. Malgrat la separacion administrativa dels dos pòbles i a mai de dos sègles, los ligams demòran fòrça fòrts entre los abitants.
Autrefois, Émagny et Pin, distants de quelques centaines de mètres, constituaient un seul et même village : Pin l'Émagny. En 1789, lors de la création des départements, l'assemblée constituante décida d'utiliser la rivière l'Ognon, comme frontière naturelle entre les départements du Doubs et de la Haute-Saône, séparant ainsi Émagny de Pin. De nos jours, il n'est pas rare de rencontrer encore des touristes à la recherche du village de "Pin l'Émagny". La commune d'Émagny situé dans le Doubs ne possède pas d'église ni de cimetière puisqu'ils se trouvent sur le territoire communal de Pin, en Haute-Saône. En revanche, Émagny et Pin possèdent chacune leur propre monument aux morts. Le vide grenier se tient le 03ème dimanche de juin à Emagny pour la fête des pères. Le feu d'artifice de la fête nationale est tiré le 13 Juillet depuis Pin. Des animations comme le Téléthon se déroulent à Pin. Malgré la séparation administrative des deux villages il y a plus de deux siècles, les liens demeurent très forts entre les habitants.


text:
La cronica de France Infos èra per parlar de l’istòria dels mots. L’idèa èra bona.
Me demandi francament se los jornalistas franceses fan exprès de pas anar veire çò que los lingüistas europèus díson de l’occitan, car en matièra lingüistica los franceses per l’occitan pènsan que es la lenga dangierosa, car la pensan mòrta mas sempre se reviscòla. E l’expression Midi o Langue d’Oc ajuda bravament per pas parlar seriosament de la lenga occitana, e d’una politica lingüistica per l’occitan. Son expressions que l’Education Nationale se fa una jòia d’emplegar, dividir per regnar e freanr lo despertar lingüistic. Alara quand de defenson o promotor de l’occitan l’emplegue me fa cagar !
Es coma sabem dempuèi un bèl briu que LA LENGA occitana pausa un problema als politicians franceses ; ara al XXIen sègle, an acceptat de tractar lo problèma francés aqueste en parlar de « culture occitane », e adara la cultura occitana es a totas las salças, coma lo « patois » o la « langue régionale »…E jamai d’ignorància universala francesa !! Mas la lenga occitana e sa dignitat, pas brica tanpauc, ben al contrari, díson aital que los defensors o promotors de LA LENGA son d’extremistas, quand se vòl pas aver un gos, se parla que pòrta la ràbia.
E tot aquò me fa enrabiar !
Quand sus las matièras lingüisticas los franceses seràn candidats serioses per poder fargar politica per la diversitat ; e aquò vòl pas èstre botar un S a occitan !
Me recordarai sempre un jorn a la Librariá Mollat a Bordèu que Claude Hagège diguèt dins un recanton de frasa : « …. gascon et occitan … » Aital a l’escondut, se parlèt en dividir per regnar ! Es lo trabalh del Collège de France que vòl aquò ? Li expliquèri que, quand soi a Niça m’expliquèt una vièlha que parlavi niçard, e quand soi en Bearn es un comerçanta que me diguèt que parlavi bearnés ; alara cal tornar díser que soi d’Agen pel meu parlar occitan, e que disi occitan mas que soi convençut de la diversitat magnifica que pòrta totas las faiçons de se dire occitan e de parlar occitan...
Me recòrdi tanben la sòrre del cantaire Guí Bonnet d’Avinhon que me demandèt d’ont èri en Provènça per « parlar tant ben lo provènçau… » E Guí Bonnet de li explicar que mon « provènçau » èra del costat de Bordèu ! « -Fistre ! » I aviá quicòm que li escapava.... La coneisséncia sus sa pròpria lenga car la parlava pas !
Alara quand los franceses sábon pas çò que es la lenga occitana, se deurián calar ! E disi aquò especialament als lexicografes franceses que fan diccionaris de totas menas, diccionaris sus diccionari en reproduissent las errors dels aujòls franceses, dels assimilats occitans que nègan aital lor país e fan foncionar la vergonha d’aver abandonar l’èime del país occitan, e dels universitaris de tot escantilh ; alara que la sociolingüistica es una sciéncia nòva, e que a plan ajudat l’occitan per saber çò que èra, ES UNA LENGA DAB/AMB/AMÉ DIALECTES, mas nos entendem e comprenem. Que París o sapièsse !


text:
dilluns, 30 d’abril de 2012
Ai gardada la bóstia e legida la biografia. Ai vergonha.
Dedicadís especial al Joan deu Peiroton, a la Fadarèla, al Camelon e al Corrector.
Eles sabon.
3 comentaris
divendres, 27 d’abril de 2012
Tempus fugit
Quand èri pichona, abans que mos parents s'endeutèsson per crompar l'ostal, anaviam en vacanças sul Segalar.
Oè, o sabi, fa somiar.
La rota èra longa. L'es totjorn, longa, mas vos parli d'un temps que l'A75 existissiá pas, que i aviá un tap enormàs tre Sant Pau fins a Sant Andrieu e que lo Pas de l'Escaleta, amb una 4L o una dos cabals, eriam plan uroses quand capitaviam d'arribar sul Larzac. Brèu, caliá al mens tota la jornada per i arribar. En tot cas, pichoneta, es çò que me pensavi. Ieu èri braveta en veitura, èri braveta totjorn, set jorns per setmana e tres-cent seissanta-cinc jorns per an, mas en veitura, encara mai: agachavi lo païsatge, agachavi las autòs, pausavi de questions que i sabián pas respondre e me fasiái d'istòrias dins mon cap (oè, o sabi, ai pas gaire cambiat...). Èri braveta ascendent autista. Pas coma mon fraire. Mon fraire èra aissable.
Las nòu annadas que mon fraire foguèt filh unenc, foguèt plan aissable. E dins los viatges longasses en autò, encara mai. Alara, mos parents, per aver la patz, li avián fach creire que, s'èra pas bravet, lo daissarián a la Domèga. La Domèga demorava dins un ostal vièlh que marcava mal, dins un endrech sorne entre doas corbas de la rota departamentala endacòm entre Milhau e La Vila. La Domèga èra una paura vièlha qu'aviá pas res demandat a degun e que sens la conéisser nos fasiá plan paur. E quand aviam l'astre de la veire davant son ostal quand passaviam davant son ostal, aquò cridava e klaxonava fòrt dins l'auto. Aurà pensat que, un còp l'an, l'estiu, una veitura matriculada dins Erau la klaxonava sens rason?
Vint e cinc ans mai tard, la rota, contunhi de la prene. L'A75 te fa lèu montar al seten cèl larzaquian mas la rota que passa davant l'ostal de la Domega a pas gaire cambiat.
Cada còp, ai una pensada esmoguda per aquela vièlha e per aqueles tempses que cresiam a las mascas e a las manjairas d'enfants.
Lo primièr còp que passèri, plorèri.
E aguèri paur.
Un pauc.
Ne mandèri un sms a mon fraire e ma maire "soi passada davant l'ostal de la Domèga, creses que i es encara aquela vièlha masca?". Los dos respondèron çò mème "deu èsser mòrta dempuèi bèl brieu". Son pas de pantaissaires aqueles dos, o vos disi.
Mas o sabèm pas s'es mòrta o pas, fin finala, perque las mascas, aquò morís pas.
E l'autre jorn, en passant, veguèri que i fasián d'òbras a aquel ostal.
Ara, i a una bóstia de las letras.
Amb dos noms dessús : Sébastien e Elodie.
2 comentaris
dijous, 26 d’abril de 2012
Lo Kamasutra Tresen Atge
lo risolet del papet a 0'14 a pas de prètz :D
e se lo vòles estampar per l'aimantar sus ton refrigedor per donar d'idèas a ton òme o a ta femna, es aquí!
Foguèsse rica e desobrada, n'estampariái un molonàs e los distribuiriái, akò e una mapa Macarel, dins los autobuses plens de vièlhs que van crompar de burre en Andòrra o al Pertús uhuhuhuhu.
e se lo vòles estampar per l'aimantar sus ton refrigedor per donar d'idèas a ton òme o a ta femna, es aquí!
Foguèsse rica e desobrada, n'estampariái un molonàs e los distribuiriái, akò e una mapa Macarel, dins los autobuses plens de vièlhs que van crompar de burre en Andòrra o al Pertús uhuhuhuhu.
2 comentaris
dimecres, 25 d’abril de 2012
Qué i vesètz vosautres?
M'agrada la pintura, m'agrada d'agachar los tablèus e d'anar dins de galariás e dire "wow, akò m'agrada, lo vòli per mon ostal", puèi agachi lo prètz e "a ben non, m'agrada pas mai".
Tot çò que los artistas pòdon crear amb sas manòtas m'agrada. Enfin, pas tot, i a tot plen de causas que m'agradan pas, mas soi sensibla a la creacion dels autres, que ieu, quand ensagi de far quicòm amb mas manassas, e ben, fau una merdassa. Aviái totjotn 07 de mejana en arts plasticas al collègi, pasmens m'i aplicavi, è.
E soi totjorn frustrada d'aver pas un castelàs ni la fortuna que va amb lo castelàs per poder crompar una òbra o doas als artistas genialissims que crosi dins ma vidassa.
E l'autre jorn, sus un mercat, trobèri un tipe que fa d'esculturas amb d'apleches vièlhs. Sas esculturas m'agradavan. E tombèri sus aquesta:
Raaa, m'agradaaaaaaavaaaa.
Mas lo prètz m'agradava mens, plan segur. E tota la jornada, rabalèri per carrièras en me dira "m'agrada". Tirèri los sòus a la maquina e la crompèri.
Sabi pas ont la metre.
2 comentaris
dimarts, 24 d’abril de 2012
Los noms dels òmes politics en LSF
1 comentaris
dilluns, 23 d’abril de 2012
Diluns negre
Ièr de matin, voliái metre aquò en linha:
Segon aquesta vidèo, votarai pel Front d'Esquèrra(e tanben segon mas idèas, cal pas desconar, òu!)
Qautre jorns abans lo primièr torn, sabiái pas se votar PS per utilitat o Front d'Esquèrra.
Puèi, anèri al Meeting Front d'Esquèrra que i aguèt a Seta, un meeting local, sens lo candidat orator que fa levar las folas, e i sentiguèri quicòm, tot d'un còp, i cresiái.
Tot dimenge, me prenguèri a pensar que lo candidat del Front d'Esquèrra seriá tresen e benlèu segond, qualificat per la finala, que totes aurián comprés que de cambiaments son possibles e que, plan segur, pas degun se fariá enganar per lo vuèg plen d'asirança de l'extrèma-drecha.
E las resultas tomban : decebuda per la resulta del Front d'Esquèrra, enrabiada per la resulta dels nazis, trista per la paura Eva Joly que m'èra plan simpatica, mas contenta de veire Hollande davant l'autre conàs.
Puèi agachi las resultas regionalas, departamentalas o municipalas: dins lo país, per aquí pròche, lo Front Nacional a fach fins a 25% o 30%. Una persona de quatre, una persona de tres, es gangrenada. Compreni pas qu'un partit que bastís son existéncia sus l'òdi pòsca batre un partit bastit a l'entorn de l'uman.
Alara, m'interrògui.
Quina reaccion aver amb los pròches que vòtan FN (mon conàs de fraire per lo pas citar)?
Coma ensenhaira, cossí far per que los electors qu'ai en fàcia comprengan que l'òdi e lo replec son contraproductius?
4 comentaris
diumenge, 8 d’abril de 2012
Trio de caramèlas
Tres instruments d'enche doble que m'agradan fòrça: lo basson, la clarineta e l'autbòi classic :
2 comentaris
dissabte, 7 d’abril de 2012
Escala a Seta (1) : Bocins de primièra serada
1 comentaris
divendres, 6 d’abril de 2012
La saviesa es endacòm mai
Dedicadís especial a Pomponeta
2 comentaris
Subscriure's a: Missatges (Atom)


text:
26/08/2009
L'ai ! (enfin... dins qualques jorns)
Duèi, ai escotat Art Spiegelman a la radiò e aquò m'a fach pensar qu'aviái notat un jorn, endacòm, que me caldriá crompar "Maus", BD ont los Nazis son de cats, los Josieus de rats, los Americans de cans e los Poloneses de pòrcs. L'istòria de son paire, josieu polonés salvat d'Auschwitz.
Li fau una pichona plaça dins ma bibliotèca-de-libres-causits, al ras de l'integrala de Persepolis.*
[*Una question : quant de pes (en libres) pòt téner la postada d'un ostal vièlh ?]
Shhh... Shhh...
V'aquí çò que m'encantèt aqueste matin...
Bjork : "It's oh so quiet" (ja cantat en 1951 per Betty Hutton).
25/08/2009
Persepolis 2.0
BD de 10 paginas, facha per Payman e Sina per denonciar las darrièiras eleccions en Iran, amb la benediccion de Marjane Satrapi. L'avètz aquí.
De mots
Quand i a pas pus de vin dins ma barrica, an pas paur de beure mon aiga.
Lo vièlh tombelaire es jagut darrèr lo portal del cementèri, a la dintrada. Aviá demandat aquò per veire passar totes los altres.
Qunta idèia de s'empegar qualqu'un per la vida tota !
Es pas aisit de contentar tot lo monde e son paire.
Èsser trist coma un salés.
L'òm dintra en amistat coma en religion.
Los poètas an pas sovent lo gost de las aventuras colectivas.
L'ase que se'n va en viatge se'n tòrna pas a caval.
Lo Diable : aquel que refusèt de vendre son arma a Dieu.
Lo savi fa dòl de sa mòrt.
Un peçuc de derision salva l'onor de l'òme.
De còps, òm aimariá desrabar son passat amb sas raiças.
Lo plurial val pas res a l'òme e, tanlèu que sèm mai de quatre, sèm una banda de cons.
En tot i a un pichon quicòm.
Fat de cap blanqueja pas jamai.
E vos, de qu'avètz fach dins vòstra vida ? – Ai amassat d'argent.
Es pas a Dieu qu'ai fach plaça mès a ieu. M'apartene.
Seriá doncas mai doç d'aprene que de saupre ?
Comprenon pas lo silenci nimai l'isolament.
A tota causa cal pensar a la fin.
23/08/2009
Goran e Emir al Samontà
Serada laugièira al Samontà amb de monde plasents, al torn d'una musica a la Goran Bregovic-Emir Kusturica. Fa de ben.
21/08/2009
Quand los jornalistas sabon pas end penjar lo lum...
Ma grand ven de batre lo recòrd del monde del 100 mèstres òme, Ben Laden s'es metut a la brodariá e ieu me'n vau passar los trenta ans qu'arriban sus la luna !
La calor, benlèu... De lapidar a còps de clòsques d'olivas !* Agost, lo sòm grand.
[*Òm me ditz dins l'aurelheta que la una amb "Los rics suissas vistes del cèl" es tanben de veire...]
La castelana del Grelh roergàs
Ièr, ai poscut anar veire lo castèl de Zelià Pojada, lo castèl de Sèlvas, al ras de La Vinzèla (pas luènh de Concas). Zelià èra l'amiga d'Enric Molin, regent de La Vinzèla d'aquel moment. Es d'aquí que partiguèt l'idèia de bastir lo Grelh roergàs.
Los parents de Zelià, emplegats de la bòria del castèl de Sèlvas, partiguèron en America e, quand tornèron, posquèron crompar lo castèl (1913). Per ieu que soi del causse, es un pauc tròp un país de cabras alai, mès lo castèl es d'auçada umana, retirat, polit per sa simplicitat. Lo blason, al-dessús de la pòrta, es escrich en òc. Lo castèl es totjorn dins la familha Pojada. Lo posquère veire tot. I auriá pas grand causa a far dedins per l'enlusir tornarmai.
19/08/2009
Agost de 2009
• Vergonha a la bòça que poncha lo nas en China.
• Òsca a Bill Clinton qu'es anat cercar en Corèa del Nòrd las doas jornalistas americanas que i èran retengudas per i far 12 ans de trabalhs forçats. N'ai ja parlat.
• Vergonha al governament del Nepal que vòl balhar d'argent (460 €) als òmes que se maridarián amb una veusa. Puslèu que de cambiar aquelas pauras femnas en biais de ganhar d'argent deurián lor balhar l'argent a elas per lor ofrir una vida melhora...
• Vergonha a la junta birmana que ven d'embarrar, tornarmai, Aung San Suu Kyi dins son ostal per 18 meses... lo temps de daissar passar las eleccions.
• Òsca al Conselh de securitat de l'ONU que s'amassa, sul pic, per soscar a la situacion d'Aung San Suu Kyi, prètz Nobèl de la Patz.
• Vergonha a l'assassinat de Zerema Sadoulaeva, responsabla d'una ONG en Tchetchenia, e de son òme. S'ocupavan de sortir los joves de la misèria per que tombèsson pas dins lo terrorisme.
• Òsca a la liberacion de 4 personas de l'ONG "Accion contra la fam" (2 francesas, 1 belge e 1 bulgar) e 2 pilòts, ostatges en Somalia dempièi 9 meses.
• Òsca al Conselh general d'Avairon que va, dins l'afar de 3 ans, cobrir totas las comunas del departament de panèus de dintrada d'aglomeracion en occitan.
• Vergonha a la violencia que toca (encara mai que de costuma) l'Afganistan davant las eleccions.
• Òsca a la represa dels viatges toristics entre las doas Corèas. De familhas espeltiradas dempièi las annadas 1950 se van poire tornar trobar. L'iniciativa ven de la Corèa del Nòrd... E aquò al moment de la mòrt de Kim Dae-jung, prètz Nobèl de la Patz, ancian president de la Corèa del Sud. I a engana o los temps cambian ?
• Òsca a las edicions Vent Terral que s'ameritan d'èstre mai conegudas.
• Vergonha a la Premsa qu'escampa sens ne saupre mai que Caster Semenya, africana del Sud que ven d'emportar lo recòrd del 800 mèstres, seriá benlèu pas una femna.
• Vergonha a la politica securitària e als gendarmas que se meton a verbalizar los que fuman al volant. Una annada, s'an avut tant de PV, l'annada d'après, pòdon pas far mens. Quand la data arriba, lor cal metre de PV...
• Vergonha a la possibilitat per qualqu'un (amai se se sona Ted Kennedy) de demorar 47 ans dins l'amassada legislativa d'un país.
• Òsca al Japon qu'a votat democrata après 54 ans de drecha.
Lo jornal de Loisa Paulin
« J'aime ma vie parfaitement solitaire, c'est-à-dire parfaitement libre. »
Lo jornal de Loisa Paulin (1888-1944) es escrich en francés. Data d'un temps qu'aviá pas encara començat d'escriure en òc. Es un viatge en Catalonha que li dubriguèt los uèlhs sus sa cultura e sa lenga mairala.
La mòrt li prenguèt sos tres enfants pichons, pièi, amb son òme, divorcèron. Sola, s'apassionèt per la natura, las letras (aimava sa bibliotèca-de-libres-causits mai que tot) e la musica classica. Benlèu que crosèt lo camin d'Emma Calvé (1858-1942) ? Per malastre, una malautiá li prenguèt la vista pichon a pichon e finiguèt per la prene ela a 56 ans. Ai descobèrt aquí una femna talament fòrta ! Una solitària, una femna liura. La me caldrà anar veire... Vos ai metut una breçairòla de Loisa Paulin n'i a qualques temps. L'avèz aquí.
14/08/2009
Malraux
13/08/2009
Observacion
I a pas res a far... L'agache, lo susvelhe de pròche, l'escote e, pel moment, se'n tira pas tròp mal.
12/08/2009
Cresiái qu'èra una galejada...
Una musulmana que se voliá banhar amb son armura ("burkini", nom ipocrit d'aquela pelha) dins una piscina municipala francesa es anada se plànger a la policia que la volián pas daissar dintrar dins l'aiga coma aquò !
Où ! los calçons tanben son interdits dins las piscinas municipalas ! Amai las raubas a crinolinas ! Caldriá pas butar tròp la mameta dins las ortigas !
Doas solucions per ela : se banha pas (degús es pas encara mòrt de pas se banhar l'estiu a la piscina municipala, nimai endacòm mai, ne sabe quicòm) ; se va banhar dins un riu, a la mar o dins la piscina d'un amic qu'a d'umor. Una darrièira solucion : se va banhar dins la piscina municipala d'un país qu'es pas laïc.
[Comentari d'una filhòta qu'agachava mon blòg : "A ? As metut una Barbapapa ?"]
11/08/2009
Amb d'uèlhs d'enfant
Aqueste ser, me soi meravilhada a agachar la capa del cèl
e sas estelas fialentas, amai se los vòts son pas per ieu.
10/08/2009
Sosten a Clotilde Reiss
Francesa de 24 ans, retenguda dempièi lo 1èr de julhet en Iran per avure pres de fòtòs, après las eleccions, de la reguitnada de l'oposicion a Ahmadinejad, e mandat de mèls content las manifestacions per internet.
05/08/2009
Lo libre de Nadau
Après lo concèrt de l'Estivada, ai comandat lo libre sus Nadau.
1. Es plan polit : polidas fòtòs, polida maqueta.
2. 10 cançons i son espepissadas.
3. L'òm vei cossí Joan de Nadau es un poèta vertadièr (sabètz, un d'aquelses que vos sortisson de causas bèlas amb de mots que vos semblan tant aisits a trobar, veire Brassens), un òme de còr qu'assumís sa cultura, un òme verai-qu'a-pas-besonh-de-Rolex-per-èsser-urós.
4. Nadau es una polida istòria colectiva.
03/08/2009
Escambi amb un vièlh-con-que-se-crei-arribat*
« Ieu, lo patoès, soi contra.
– Contra ? A ? Un : aquò's pas un patoès mès la lenga d'òc. Lenga d'òc / lenga d'oil, n'avètz ausit parlar ? Dos : e ieu que me pensave qu'èretz un intellectual… »
Fin de la discutida.
(*Per çò qu'es ric, qu'a un ostalàs e que fa de recèrcas genealogicas)
Escambi amb un pompièr
« Siás tot jove, 22 ans, aquò's pas un pauc pesuc, de còps, d'arribar sus un accident, quand i a d'enfants, de mòrts ?
– Non pas ! Nimai quand anam davalar de penjats, non... Lo melhor moment, aquò's quand sèm dins l'ostal e que sabèm pas dins qunta pèça es lo penjat... Sèm talament dins nòstre trabalh que pensam pas pus a la vida vertadièira. Al contrari, i a una excitacion ! De còps, quand sèm de garda e que se passa pas res, sèm pas contents. Nos disèm : "Se i podiá avure un bon carton, aqueste ser !"
– ?!? »
Inscription à : Articles (Atom)


text:
31/12/2013
En 2013
Avèm ajut la crisi (encara), Depardieu qu'a presa la nacionalitat russa e Bardot qu'a menaçat d’o far, Al Assad que nos fa un discors sus una Siria assetjada alara que la revolucion a fach 60 000 mòrts en 2012, l'execucion pels calucs de Dieu, de Denis Allex, ostatge francés en Somalia, Al Qaïda que s'es espandit al Mali e a França qu'a decidit d'adujar los Malians, mai de 80 estudiants d'una universitat d'Alep en Siria, la condamnacion a 5 ans de preson de Gaston Flosse, senator de Polinesia per corrupcion, aquelses novèls manifestaires de drecha (contra lo maridatge omosexual) que descobrisson que manifestar fa pas totjorn plegar un governament [A se tòrcer de rire de los veire indignats coma son. Son pas acostumats, pardí… Per la refòma de las retiradas, i aviá 3 millions de personas dins las carrièiras. Son nombroses a dire qu'es lo prumièr còp que manifestan. De qué ? Son pas devalats dins la carrièira en 2002 quand Le Pen èra al segond torn de la presidenciala ?], Armstrong qu’a reconegut que s’èra dopat, la presa d’ostatges, per de calucs de Dieu, de centenats d’emplegats d’una una rafinariá BP en Algeria [48 ostatges e 32 islamistas mòrts], los 50 ans del Tractat de l’Elisèa entre la França e l’Alemanha, Charles Pasqua qu'es encara davant los jutges (aquí per d'argent tocat del temps de Sadam Hussein en Irac : a totjorn capitat a passar per malhas, aquel, Charles Pasqua (encara) e André Santini qu'an pres 2 ans de preson per destornament de fons de la fondacion d'art Hamon. Marca mal se passeja (enfin) per Pasqua, 86 ans.lo Paris-Dakar (sud-american dempuèi 2009) qu'auriá fach 55 mòrts dempuèi sa creacion en 1979, l'idèa de far dintrar Olympe de Gouges al Panthéon, Nétanyahou qu'es encara prumièr ministre d'Israël, amai se recuola, un gas d’una usina de Rouen qu’enverena de Londres a París, la liberacion de Florence Cassez, embarrada al Mexic dempuèi 7 ans (amai s’avèm pas tot compres, a fach 7 ans de preson e n’i aviá pro), los 10 ans de la mòrt de Françoise Giroud e los 30 ans de la mort de Louis de Funès, lo Reialme Unit que vòl organizar un referendum en 2017 per saupre se demòran dins Euròpa, l'assassinat de l'opausaire tunisian Chokri Belaïd, las discutidas de nauta volada a l'Amassada nacionala sul maridatge omosexual, un tablèu que seriá la cara de L’orgine du monde de Courbet, una caborda qu’escriu sus La Liberté guidant le peuple de Delacroix al Louvre de Lens, l’enverenament provat del monde del foot, l'assassinat de l'opausaire tunisian Chokri Belaïd, las discutidas de nauta volada a l'Amassada nacionala sul maridatge omosexual, l'Euròpa qu'es pas capabla de contrarotlar la traçabilitat de la carn europenca (de caval vendut per de buòu), lo papa Beneset XVI que demissiona per çò qu'es tròp vièlh, la Corea del Nòrd que encanissa tot lo monde amb sas fusadas nuclearas, lo governament que comença de dire que la lei contra lo cumul dels mandats serà fin finala pas que per 2017, lo TPI que jutja Laurent Gbagbo, l'idèa de poder tornar far manjar de farinas animalas als peis en Euròpa, la resulta de las eleccions en Italia qu'es luènh d'èsser una bona novèla per Euròpa, la votacion suissa qu'a decidit de limitar las remuneracions dels patrons, l'abséncia de presa de consciéncia dos ans après Fukushima, la guèrra en Siria que dura dempuèi 2 ans (mai de 70 000 mòrts), la confirmacion de la condamnacion del coble Tibéri dins los afars dels mòrts que vòtan dins lo 5en arrondiment de París (Jean Tibéri qu'es totjorn en plaça), Hollande que ratificarà pas la Carta europenca de las lengas regionalas o minoritàrias alara qu'èra la 56ena de sas promessas de campanha, Jérôme Cahuzac (ministre de Bercy) que demissiona per çò qu'es metut en causa dins un afar de còmpte en Suissa, Chypre que refusa la demanda d'Euròpa de taxar los còmptes bancaris dels rics (sustot los dels Russes qu'i venon enblanquir lor argent, seriá estat la prumièira vertadièira mesura contra un paradís fiscal e auriá calgut o far tanben en Irlanda, al R.U., al Luxembourg, etc), Chypre que va, fin finala, tustar suls rics qu'an metut d'argent dins lors bancas, la justicia que vòl saupre per de qué Bernard Tapie s'es vist balhar gaireben 400 milions d'euròs en 2007 (45 millions pel prejudici moral) per Christine Lagarde (alara ministra de l'economia, ara al FMI) dins l'afar de la venda d'Adidas (dins las mans de Tapie) pel Credit Lionés (1993), l'idèa de suprimir las allocacions familialas a las familhas las pus ricas, l'avançada de la situacion kurda en Turquia (mai de 40 000 mòrts dins un trentenat d'annadas), tot aquel monde, Guaino l'Arlaten-que-se-pren-per-Malraux çò prumièr, que se'n prenon al jutge Gentil per çò qu'a metut Sarkozy en examèn dins l'afar Bettencourt (se'n deuriá venir justificar davant los Franceses, etc, ont sèm ? Dins un Estat de drech ? Serián totes d'arnarquistas ?), lo Medef qu'a pas volgut cambiar sos estatuts per balhar pas a Parisot lo drech de se tornat presentar a la presidéncia, lo grand passacarrièira de Rodés, l'idèa de taxar los clubs de foot a 75 % suls salaris del centenat de jogaires los pus cars, Jerôme Cahuzac, ministre socialista del budgèt, cargat de far la caça a l'evasion fiscala, qu'a mentit pendent de meses (amai davant l'Amassada nacionala) e que reconeis davant los jutges qu'aviá ben un compte en Suissa e un a Singapor, l'ONU qu'a adoptat lo prumièr tractat de regulacion del comèrci inernacional de las armas, l'Iran, la Siria e la Corèa del Nòrd an votat contra, la China e la Russia se son abstengudas, Jérôme Cahuzac que fa saupre que vòl tornar èsser deputat, ara qu'es pas pus ministre, los Alsacians qu'an pas volgut d'una sola Alsaça administrativa, lo Luxemborg que fa un pas cap a la sortida de son estatut de paradís fiscal (a tu Autricha !), la mòstra del patrimòni dels elegits (tant valdriá melhor per l'Estat de garantir – sens dobte possible – lor onestetat sans que lo pòble age besonh de saupre tot), los calucs de Dieu que tenon una partida de l'oposicion en Siria, los Estats-Units que demandan a las bancas que vòlon trabalhar als USA de lor balhar totas las entresenhas sus lor practica americana, la França qu'a votat pel maridatge de personas del meteis sèxe, los terroristas còrses que tuan d'elegits, la mòrt de 1200 paures obrièrs e obrièiras que trabalhavan al Bangladesh dins una usina a cordurar de vestits per las ricas marcas occidentalas, la condamnacion de Berlusconi, los Polinesians qu'an encara portat Gaston Flosse al poder : 81 ans e encara mai de caçòls al cuol (e de condamnacions) que Berlusconi, los Tibéri e los Balkany, Jérôme Cahusac que fa lo gal alara que se deuriá rescondre dins un trauc de mirga, los que fan mina de creire que lo papa novèl seriá mai dubèrt que los autres, lo Conselh constitucional qu'a validada la lei sul maridatge omosexual, los progrèsses de la lucha contra los Paradises fiscals, un mes de preson fèrme prononciat contra Sylvie Andrieux deputada socialista de las Bocas de Ròse per malversacion d'argent public, l'Union europenca que ven de decidir de levar l'embargo sus las armas pels opausants sirians a Bachar el Assad, Obama qu’a pas encara barrada la preson de Guantanamo, Recep Tayyip Ergogan, primièr ministre turc, qu'utiliza la fòrça per sortir los manifestants de la plaça Taksim e òsca a l'apèl a la cauma generala, lo Papa novèl que nos vòl balhar de leiçons sus las leis que votam en França, lo governament grec qu'a barrada sa ràdio-television publica per causa d'austeritat e lo Conselh d'Estat que l'a tornada dubrir, Mahmoud Ahmadinejad qu'es pas pus president de l'Iran, lo projecte de lei sus la tranparéncia del monde politic qu'es pas a l'auçada de çò que s'èra dich, la condamnacion de Silvio Berlusconi a 7 ans de preson (que farà pas par çò qu’es tròp vièlh), lo monde del Bresil que manifestan e fan lo rapòrt entre l'argent metut dins lo foot e lo qu'es metut dins la santat e dins l'educacion, la Croacia que dintra dins l'UE, lo pòble d'Egipte que vòl pas pus de Morsi, Albert II, rei dels Bèlgas, 79 ans, qu'a decidit d'abdicar, la canonizacion d'un tipe qu'èra anat en Africa explicar que se caliá pas servir d'un preservatiu, l'armada egipciana que s'es mainada de sortir Morsi de la presidéncia alara qu'es estat elegit pel pòble, aquelses òrres mascles egipcians que pensan qu'una jòia prigonda se deu acabar per un viòl de femna, la França que refusa de balhar l'asil politic a Edward Snowden, jove american perseguit pels U.S.A. per çò qu'a fach saupre al monde que los Etats-Units escotavan illicitament gaireben totes los paisses (enemics mas tanben amics), aquela fatalitat que fa que totes los opausaires de Vladimir Poutine finisson en preson, l'assassinat de Mohammed Brahmi, opausaire, en Tunisia, l'eleccion, tornar, de Robert Mugabe, dictator de 89 ans, a la presidéncia del Zimbabwe, la condamnacion de Silvio Berlusconi per la Cor de cassacion a 1 an de preson, la refòma penala (mens de preson sistematica) volguda per Christiane Taubira, los calucs de Dieu qu'an fach un chaple dins un centre comercial de Nairobi al Kenia (au mens 70 mòrts), la Grècia que comença de se mainar de luchar contra la montada del partit fascista, Rohani, novèl president de l'Iran, qu'es pas pus dins la rega d'Ahmadinejad, los obrièrs del textil del Bengladech que cauman per çò que vòlon pas pus trabalhar per de nespolas, Berlusconi que, per assajar d'anar pas en preson, fa demissionar los ministres de son partit d'un governament de coalicion qu'es ja guèrlhe, la drecha francesa que pren de mai en mai lo discors del FN (Fillon : entre un FN e un PS, causir lo mens sectari), los senators que vòlon contunhar d'èsser de cumulards, lo Papa Francés I qu'es pas tant papa que n'a la mina (particularament sus la plaça de las femnas dins la Glèisa, metre los refugiats dins los convents voides), la stigmatizacion del pòble Ròm, la justicia que met lo nas dins la familha Dassault, la misèria que buta tant de monde d'Africa dins de batèus de fortuna per venir cercar un monde melhor en Euròpa (300 mòrts pescats a Lampedusa en Italia), una mar de mòrts, lo Tea-party (drecha extrèma als USA) qu'a assajat a blocar lo país per demandar la fin de la seguretat sociala per totes mesa en plaça per Obama, la liberacion de Thierry Dol, Daniel Larribe, Pierre Legrand e Marc Féret, ostatges al Niger dempuèi 3 ans, l'assassinat de dos jornalistas de RFI, Ghislaine Dupont et Claude Verlon, al Mali, la banalizacion del racisme en França : "Son per qual las bananas ? Per la monina." (Christiane Taubina, ministra de la justicia), la liberacion de Mikhaïl Khodorkovski, en preson en Russia dempuèi 10 ans, la liberacion dels Pussy Riot e dels militants de Greenpeace atanben retenguts en Russia, la missanta contagion entre Siria, Liban e Irac.
Son defuntats : J.-B. Pontalis, Nagisa Oshima, Andrée Putman, Olivier Voisin, Stéphane Hessel, Françoise Seligmann, Daniel Darc, Hugo Chavez, Jérôme Savary, Olivier Metzner, André Fontaine, Jean-Marc Roberts, Margaret Thatcher, Fred (Aristidès), François Jacob, Philippe Chaffanjon, Jorge Videla, Henri Dutilleux, Georges Moustaki, Pierre Mauroy, Maurice Nadeau, Alain Mimoun, André Verchuren, André Théron, Henri Alleg, Pierre Fabre, Denys de la Patellière, Valérie Lang, Bernadette Lafont, Jacques Vergès, Julie Harris, Valérie Benguigui, Albert Jacquard, Patrice Chéreau, Daniel Duval, Georges Descrières, Lou Reed, Georges Lautner, Lucien Neuwirth, Nelson Mandela, Pierre Aliker, Edouard Molinaro, Peter O'Toole, Kate Barry, Jean-Louis Foulquier, France Roche.
Decembre de 2013
• Òsca a la liberacion de Mikhaïl Khodorkovski, en preson en Russia dempuèi 10 ans e òsca a la liberacion dels Pussy Riot e dels militants de Greenpeace atanben retenguts en Russia.
• Vergonha a la missanta contagion entre Siria, Liban e Irac.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Nelson Mandela, Pierre Aliker, Edouard Molinaro, Peter O'Toole, Kate Barry, Jean-Louis Foulquier e France Roche.
05/12/2013
Inscription à : Articles (Atom)


text:
Françoise Barré-Sinoussi
Françoise Barré-Sinoussi (n. 1947) es una metgessa francesa premiada amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina l'an 2008 per los sieus trabalhs sul lo virus del SIDA.
Biografia[modificar | modificar la font]
Nasquèt lo 30 de julhet de 1947 dins la vila de París, ont estudièt las sciéncias biomedicalas a la Facultat de Sciéncias de La Sorbona. Se doctorèt l'an 1974 en aquel meteis centre e en 1975 dintrèt a l'Institut Nacional de la Santat e la Recèrca Medica de la capitala francesa (INSERM).
Recèrca scientifica[modificar | modificar la font]
Comencèt la siá recèrca scientifica a l'INSERM e posteriorament a l'Institut Pasteur, ont lèu la siá investigacion se centrèt sus un grop particular de virus, los retrovirus. Las siás coneissenças en aquel camp la portèron a descobrir lo VIU, que condusís a la SIDA, l'an 1983 amassa amb lo sieu collèga Luc Montagnier. Aquela descobèrta botèt en evidéncia lo besonh urgent de pròvas de diagnostic per controtlar la malautiá. Contunhèt la siá recèrca a l'entorn de l'impacte de las defensas innatas de l'aculhida en lo contraròtle de VIU / SIDA e mai en la transmission d'aquela malautiá per la via maternoinfantila.


text:
Premiera batalha de Marna
La Premiera batalha de Marna o pus simplament Batalha de Marna se debanèt entre lo 5 e lo 12 de setembre de 1914 durant la Premiera Guèrra Mondiala. Opausèt leis Aliats, principalament l'armada francesa, ais Alemands e foguèt una victòria importanta per França que capitèt d'arrestar lo plan alemand Schlieffen. Pasmens, lei dos camps èran tròp escagassats per contuniar leis operacions de movement. Ansin, la batalha de Marna foguèt lo començament de la guèrra de posicion sus lo frònt oèst.


text:
U.S.
Cazères 4 - U.E. Bossòst 2
Partit damb gols eth disputat
en casa deth dusau classificat. Ena prumèra mietat joguèrem fòrça milhor qu’ eth
Cazères, mès non profitèrem es clares ocasions. As 20 menutes en ua bona jogada,
Àlex, passaue era pilota a Soufi qu’entraue laguens der àrea entà mercar eth
1-0 en un shut ras a tocar deth garrot. Auérem dues oportunitats iguals qu’ era deth gol, mès es
shuts de Moha sigueren paradi o desviadi entath cornèr peth portèr francés. Ena
gessuda d’un shut de corner, Soufi remataue e era pilota anaue a tocar eth
garrot dera porteria de Mepor. Eth Cazères solet auie shutat entara porteria
aranesa en dues fautes. Enes dues darrèrs menutes dera prumèra mietat mos
anauen a remontar eth mercador. Prumèr en un lançament de cornèr
Couzinet I, remataue tot solet en punt de penalty de cap entà mercar un polit
gol. Ara seguida en un
error dera defensa aranesa eth madeish jogador se quedaue dauant de Marcos entà
shutar ath costat deth garròt e mercaue eth 0-2, resultat en que s’arribaue ath
descans.
Ena dusaua mietat,
sonque començar eth Cazères podie auer mercat en ua jogada en que Marcos
paraue eth shut deth delanter francés. Era U.E. Bossòst responie damb
un shut de volea de Soufi que gessie per naut dera porteria. En un shut long de
Miquel, Àlex anaue a suspréner ara defensa francesa e en posicion de dehòra de
joc driblaue ath portèr e mercaue eth 2-2. Pòc mos durèc era joia, ara seguida er arbitre anaue a
compensar eth son error fiulant un penalty en àrea aranesa que Couzinet I anaue
a shutar entà mercar eth 3-2. Encara quedaue temps, er equip aranés sajèc
d’empatar eth partit e auançèc es sues linhes. Açò profitèc Manenq en ua pilota
longa entà mercar a pòrta ueda, dempús de driblar a Marcos: ère eth 4-2,
resultat ath finau des 90 menutes.
Ath finau: domatge
de derròta. Ena prumèra mietat auíem d’auer anat ath descans damb ua ventatja
fòrça gran ath nòste favor mès perdonèrem es ocasions e estèrem mau enes dues
darrèrs menutes; ena dusau mietat en un joc mès igualat, mos fautèren un sinhau
es fòrçes.
Eth pròplèu partit, jogam d’açiu dues dimenjades, dissabte 21
de mai tàs 20 :00 en Bossòst contra er equip der Encausse.
U.S. Cazères : Mepor,
Levasseur, Mehhouti, Coutanceau, Dega, Rosa I, Rosa II, Couzinet II, Manenq,
Couzinet I, Alhama. Remplaçants : Knockaert, Buades, Montanel.
Tarjetes auriòles : Buades
(50’),
Levasseur (56’)
Trainer : Pina Pascal
U.E. Bossòst: Marcos, Abraham, José
Ramón, Felipe, Peiro, Miquel, Paba, Àlex,
Moha e Soufi. Remplaçants: Gachi.
Tarjetes auriòles: Gachi (65’), Àlex (70’).
Trainer: Xavi.
Gols : 0-1 Soufi (20’), 1-1 Couzinet I (44’), 2-1 Couzinet I (45’), 2-2 Àlex (65’), 3-2 Couzinet I (67’ p.), 4-2 Manenq (80’).
Arbitre: Micheau Andre.


text:
F.C. Mabroc 5 - U.E. Bossòst 0
Darrèr partit deth campionat eth
disputat aguest dissabte en Martres Tolosane. Eth Mabroc se jogaue eth descens
dera categoria e ère fòrça mès motivat que nosati entà jogar aguest partit.
Ena prumèra mietat partit
igualat sense guaire arrribades de cap des dus equips. Ath finau dera prumèra
mietat eth Mabroc mercaue eth 1-0 en un shut des de laguens que Miguel non
podie acabar d’arturar. Damb eth 1-0 s’arribaue ath descans.
Eth partit se suspenec pendent 45’ pera forta tronada que
queiguec en descans deth partit. Es jogadors profitèren entà campar era finau
dera Champions. Quan
er arbitre fiulèc entà tornar a jogar ja se veiguec que mos costèc fòrça entà
arribar ath terren de jòc. Aguesta arturada desconectèc ar equip deth partit,
causa que profitèc molt ben eth Mabroc entà mercar enquia 5 gols entà asegurà-se
era permanència, causa qu’ena prumèra mietat non ac auie bric clar.
Ath finau, derròta contundent en un partit que sobrèc era
dusaua mietat.
De totes maneres objectiu aconseguit pera U.E. Bossòst
d’arténher era permanència abantes dera darrèra jornada deth campionat.
F.C. Mabroc : Baboulene,
Bresteau I, Hamdi, Casimir, Hritane, Feuillerat, Khan, Nadal, Rouquette, Gomes,
Bresteau II. Remplaçants : Dominguez, Girard, Mary.
Tarjetes auriòles : Nadal
(35’).
Trainer : Lamalch Rachid.
U.E. Bossòst: MIguel, José Ramón,
Borja, Miquel, Felipe, Peiro, Uri, Soufi, Àlex, Jonathan e Moha. Remplaçants: Abraham,
Luis e Javi.
Trainer: Xavi.
Arbitre: Hubert Marc.


text:
jeudi, 08 janvier 2009
820 annadas de comuna democratica a Tolosa
Aprèp Marselha, Bordèu, Cáurs, etc... Tolosa a obtengut aprèp una batalha politica fòrta los dreits que França li a panat dinca la dicha revolution de 1789... Mas uèi encara los elegits de las comunas occitanas an pas encara près las libertats ganhadas abans l'arribada de França, per exemple sábon pas integrar la lenga que faguèt lo serment del Comte de Tolosa pels dreits novèls tolsans.
Avètz aquí l'article de la DDM de Tolosa
Caldrà remarcar que l'Institut d'Estudis Occitan es devengut talament famós dins la redaccion de la DDM, que l'Institut d'Estudis Istoric n'es oblidat ! E i a de trabalh per l'IEI, sobretot dins las escòlas de la republica francesa, per ensenhar l'istòria del país, aital benlèu se farà mens escòla de l'Estat e mai escòla del pòble (aquí lo pòble occitan).
Aprèni uèi de la boca d'un istorian african, que mantunes istorians europèus pensan l'istòria a partir dels escriches, e pas dels racontes istorics, de la paraula del pòble. Bon, mas sem pas en Africa, en Occitània, l'Istòria nòstra es considerada coma un raconte istoric, coma una granda afabulacion, un fantasme d'occitanistas, e que la redaccion de la DDM n'es fortament convençuda... donc la DDM es encara manipulada per París. Car en Occitània, avem mantunes escriches de la dominacion francesa e de son organizacion politica.
D'aquesta commemoracion caldrà notar tanben, que malgrat los vòts populars, los elegits d'Occitània son encara manipulats per aquestas premsas localas que lísan las sabatas de las pensadas parisencas, encara ! E donc, an pas integrat realament una pensada politica digna per lor país, pel país nòstre.
08:00 Publié dans Actualités | Lien permanent | Commentaires (0) | Tags : istòria, occitània, tolosa, comuna, dreits, democràcia | Facebook


text:
Joan Baptista Van Loo
Joan Batista Van Loo (n. 14 de genièr de 1684, m.19 de decembre de 1745) foguèt un pintor occitan del començament del sègle XVIII. Nasquèt a Ais de Provença, e foguèt portat a l'art de la pintura per son paire Loís Abraam Van Loo. Ja, pro jove, en avent executat de tablèus per la decoracion de la glèisa e d'autres edificis publics d'Ais, foguèt emplegat per de trabalh semblant a Tolon, que abandonèt per fòrça aprèp lo seti de 1707.
Passèt puèi jos la proteccion del princi de Carinhan, que lo mandèt a Roma, ont estudièt amb Benedetto Luti. Dins aquela vila l'emplegavan per far de tablèus de glèisa, e realizèt mai particularament un Scourging of Christ, que foguèt aclamat, per Santa Maria a Monticelli. A Turin pintrèt Carles Emmanuel II, Duc de Savòia e maites membres de sa cort. Puèi se mudèt a París, ont foguèt elegit coma membre de l'Académie Royale de Peinture et de Sculpture, realizèt mai d'una òbra d'autar e restaurèt las òbras de Francesco Primaticcio a Fontainebleau.


text:
Reiaume de França
Lo Reiaume de França (var. Reialme de França) qu'èra un estat monarquic feodau fondat per Uc Capet en 987 e qui s'acabè en 1791 dab l'instauracion de la Monarquia Constitucionau Francesa après la Revolucion Francesa, devath lo regnat de Loís XVI de França.
Lo Reiaume de França que ho establit sus lo territòri de la Francia Occidentau, era medisha gessida de la particion de l'Empèri Carolingian qui èra estat partajat e dividit enter los eretèrs de Carlesmanhe. Uc Capet que succedí a Loís V de França (en vertat "Rei deus Francs") e, durant lo periòde conegut com l'Ancian Regim, los sons descendents que regnèn suu reiaume (qui hore vertadièrament aperat Reiaume de França sonque quauques generacions adarrond).
Durant aqueth periòde, los descendents d'Uc Capet que's succedín en tres dinastias : los Capecians dits "dirèctes", los Valés e los Borbons.
Lo Reiaume de França que ho associat dab lo Reiaume de Navarra devath lo regnat de Felip IV de França e deus son successors dinc au rei Carles IV de França ; que tornèn definitivament a s'associar après lo coroament deu Noste Enric (Enric III de Navarra e IV de França) ; que constuín atau lo Reiaume de França e de Navarra.


text:
Benvenguts
Diouloufet eis une pichoto vilo, dins la valeio dou Jabrou, environna de mount que li fan centure.
Ei renouma per soun bouan air, per sa terraio et soun froumage dé chabro, que li disoun « lou picaudou ».
Es un estacionclimatico ounte lei gens venon se requinca.
Se li trouvo une vido associativo fouarto, forço activita. Les noumbrous touristes pouan se proumena dins lou village ancien « la Vialo » et lei draio lei menaran au mitan deis champs dei lavando et dei renassièrei.
Coume se dit à Diouloufet : « Diou la fagué et lou fagué ben ! ».


text:
Carcassona. Ièr, que i èri, que i manifestèi en companhia d'un grop d'Aranés e d'autes Gascons, que i cantèm en gascon e en occitan non-gascon, qu'èri content d'i participar. Lo hèit que n'anèi pas tà Besièrs lo còp passat e m'avè deishat dab un gost de mala consciéncia. Podem díser aqueth blòg qu'estó creat coma conseqüéncia de Besièrs. Lo men militantisme qu'ei blogaire de fòrma. Quan lo creèi, aqueth blòg, quant de blògs en occitan i avèva? Dilhèu quate o cinc, guaire mes. Ara son fòrça mes. Non cau pas enterrar l'occitan tròp de d'òra.
I a moments on cau saber arretrobà's sus çò d'essenciau, e la manifestacion de Carcassona n'ei un, plan evidentament. Lo combat occitan tà recuperar la dignitat e la normalitat, que'n soi e a 100 %. Ja sabetz que m'aparti sensiblament de la vision unitària de la lengua occitana, non la tròbi a correspóner guaire dab la realitat e sustot qu'arrefusi l'estatut de lengua "imperfèita", de "gairebé una llengua (en catalan dens la version originau)" o de "dialècte" tau gascon que daubuns lo volerén dar. La mea lengua qu'ei gascona, doncas lo gascon qu'ei ua lengua, e pro. Totun, non soi pas pro cretin ni pro vergonhós tà confiar la defensa deu men sentiment a Charasse, personalitat jacobina qui non ns'a pas jamés ajudats a quin nivèu que sia. Que m'i calèva èster, a Carcassona, en companhia deus 20000 autes Occitans qui's son desplaçats de tot lo territòri. A Carcassona, que i èri, e que i èri a casa.
PS2 La Lutz que m'a hèit signar ua peticion tà que las anóncias en occitan continuen dens lo metro tolosan. Se n'avetz pas enqüèra signat aquesta peticion, contactatz-la, sense vos comandar!


text:
Foameix-Ornel
Foameix-Ornel es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Foameix-Ornel vei lo jorn jos la siá forma actuala lo 1er en genièr 1973 per la fusion de las municipalitats de Foameix e de Ornel. I a encara un cònsol delegat per Ornel.
La commune de Foameix-Ornel voit le jour sous sa forme actuelle le 1er janvier 1973 par la fusion des communes de Foameix et d'Ornel. Il y a encore un maire délégué pour Ornel.


text:
Salardú celebra sus Fiestas Mayores en honor a Santa Creu.
Actividades diurnas y nocturnas para niños y adultos.
DIUENDRES 28 D’ABRIU.
15:00: Començam era hèsta potents damb era MAUTA DETH SANGLIÈR! Aguest an mos acompanhe era XARANGA DIGA’LS-HI INQUIETS. Passejada peth pòble en tot barar e parant pes bars deth Pòble, que mos aufriran un còctel. Rebrembam que es menors de 18 ans auràn de vier acompanhats per un adult. I aurà prèmi entath millor còctel.
17:00: Mainatges e mainades! Ei era vòsta oportunitat entà demostrar-mos qu’auríetz d’èster en ‘GOT TALENT’! Vos demoram en Poliesportiu de Salardú damb eth PLAYBACK INFANTIL! Brembatz-vos de portar era cançon abantes des 17:00 en un CD o un PenDrive.
18:30: Exhibicion de ball COUNTRY que mos aufrirà eth grup SANGLIÈRS D’ARAN COUNTRY DANCE!
19:30: Ets toti benvengudi ara actuacion de ‘’Baile de Salsa’’ que mos aufrís el MIRALL ena Sala Polivalenta.
00:00: Eth prumèr Ball de Net comence fòrt! Demoram era vòsta asistència en Poliesportiu de Salardú damb era espectacular espectacle de Jorge de la suerte DJ Enric Font de màxima FM!! (Entrada GRATUÏTA entà toti es assistents)
DISSABTE 29 D’ABRIU.
10:30: Caçaires e tiradors, vos tòque a vosati .Ena Rivèra d’Aiguamog, com cad’an, se dara lòc ath RECORREGUT DE CAÇA organitzat pera Associacion de Caça e Pèsca deth Naut Aran. Ep! Entàs hemnes tanben i a, TIR ARA DIANA! Moria quina pòur!
16:30: Contunham damb activitats entà es petiti ,es CUCANHES aurán lòc ena Plaça dera Querimònia, demoram era vòsta participacion enes jòcs mès diverits dera Hèsta.
00:00: Arribe era gran net! Auràm eth plaser de gaudir de dues des millors orquestes que se recomanen! PASARELA e NUEVA ALASKA, que mos daràn canha enquia ben entrat eth dimenge! (Entrada GRATUÏTA entà toti es assistents)
DIMENGE 30 DE MAI
10:30: Petiti vos aufrim es COLCHONETES, com cada an, ena Plaça dera Querimònia.
13:00: Demoram que vengatz a participar ena Talhada de Sòcs annau e ara seguida es Jòcs de Corda e Titius.
15:30: ES AUBADES son barades de Tredòs a Canejan non i a cap dues de iguales en tota era Val d’Aran.. tra-la-lara tralara la-la-ra.. ena Plaça Major.
20:00: SOPAR POPULAR en Poli damb eth CONCURS de TRUEITES E PASTISSI. I aurà premi entà toti es participants en concurs.
22:00: “Eeeel quince, la niña bonita. Veintidos, dos dos, los dos patitos. Eeel noventa, el abuelo. Sesenta y cinco, el prejubilado. El sesenta y siete, seis siete el jubildado..” GRAN LOTO BINGO.
00:00: Tornam damb eth BALH DE NET orquesta Cocktail e Premium.(Entrada GRATUÏTA entà toti es assistents).
DELUNS DIA 1 DE MAI
10:00: E entàs non tan petiti,eth concurs de WII, que aurà lòc ena Sala Social, venguetz a guanhar es premis!
13:00: Auem prepanit caucarren nau..LASER TAG!! Haurá lòc en pavelhon!!
15:30: Amants deth jòc, eth CONCURS DE BOTIFARRA ei entà vosati !Vos i demoram ena Sala Sociau, podetz vier e demostrar era vòsta agilitat mentau!
16:00: Tirada d’arc popular e professionau damb eth Club d’Arquers d’Aran en Ombrèr de Salardú!!
17:00: Era RECERCA DETH TRESÒR! Formarám equips e…a cercar!! Qui arribarà prumèr? Ena Plaça dera Querimònia.
DIMARTS DIA 2 DE MAI
10:30: COLCHONETES, com cada an, ena Plaça dera Querimònia.
16:30 E petiti ,entà vosati ena Sala Sociau vos aufriràm eth CINÈMA INFANTIL!
18:30 Taller de manualitats ena sala sociau!!
DIMÈRCLES DIA 3 DE MAI
10:00: AMASSADA DE CREUS en aunor a Santa Creu damb era xaranga LOS HELVETICOS!
11:00: MISSA en aunor a Santa Creu e ara seguida es Gripets deth Naut Aran mos auferiran un seguit de BALHS ARANESI.
13:00: Coma cad’an en Sala Polivalenta vos i demorara eth APERITIU aufrit per Ajuntament deth Naut Aran e ara seguida eth CONCURS DE DIBOISH RÀPID entà es més petiti.
17:00: Coma va era vòsta punteria? Venguetz a probar-la en Concors de Quilhes ena Plaça dera Querimònia.
19:30: Exibicion damb eth grup The Flaming Shakers eth milhor tribut a The Beatles d’Europa!!
Utilizamos cookies propias y de terceros para mejorar nuestros servicios y mostrarle publicidad relacionada con sus preferencias mediante el análisis de sus hábitos de navegación. Si continua navegando, consideramos que acepta su uso. Puede cambiar la configuración u obtener más información ‘aquí’.
Utilizamos cookies propias y de terceros para mejorar nuestros servicios y mostrarle publicidad relacionada con sus preferencias mediante el análisis de sus hábitos de navegación. Si continua navegando, consideramos que acepta su uso. Puede cambiar la configuración u obtener más información ‘aquí’.


text:
occitan. Lo BLOG TOT EN OC du pays Occitan.Langue occitana.Occitan occitanie, occitanesque. Diversite de l'Occitanie culturelle. Differentes formes dialectales.Peintures logiciels informatiques, nouvelles. Commentaires de la mode de l'actualite defini par les mass medias dominants.Poesie. coups de coeur. Politique et diversite. l'unesco e la diversite en France. Hypocrisie de droite et de gauche. Le cancer jacobin. croisade e cathare. Grands massacres.
mercredi 30 septembre 2009
LO GOLAMAS
lundi 28 septembre 2009
Catalunya bela
E que nasqua las libertats...
Multiplas e plondas dusca'l còr de Barcelona e de ......
Tolosa.... Dins sa vista amistadosa de nosautres, los oblidats de l'istòria .
E que grèlhen a l'encòp, d'unas protestas gigantas lo 24 d'octòbre tal un orgasme gauchosament polit sus las torres de Carcassona !
mercredi 16 septembre 2009
MOLEX
mardi 15 septembre 2009
Crudeltat,
Pels òmes que se tuan a France Telecom o endacòm mai....Dins las prisons per exemple que France Telecom seria venguda mai qu'una preson?
Poesia pichona....
A solèlh colc,
Ven me vojar,
Un vin de grèmas.
Sabètz, un dels bons?
A temps passat,
A temps perdut,
Ven me porgir,
una musica capuda,
lèugièra, ambe una ulhet.
Que la man m'alisa la man,
Coma una serp dins la rosal
que lo tèu buf m'alena ,
las bonas nolors.
Ane , ven apiejar lo cap,
sus mon pitre.
Oc perfum, sospirs e rimas
Los d'un doç parladis .
samedi 12 septembre 2009
Sautaboc
Ièu tanben , m'arriva de minjar de tot.
Oc e ambe de la salsa?
E volètz ne contunhar de minjar de tot , d'escotar de tot, de veire totas las colors.
Oc que la mòda es ecologica. Plan polid tot aquò. Baste que los meus pichòts enfants , conegan aquelses mondes en color.
A començar per las lengas , totas las lengas amai l'ingoch , que l'UE envèja d'argent , per far la leçon als russes (entre que França se'n chauta de tota la diversitat), o le turqmene qu'es pas sonque amenaçat de ren lo turqmene.
Non de començar per la lenga d'òc , aquela polida lenga que se degalha . E qu'a pas cap de tele , pas gaire de radiò , pas pronses d'escolans. Se que que non, deman, parlarem pas qu'anglès e dins vingt ans serem madurs pel mandcho.
E comptatz pas sus nosautres per aparar la francofonia amenaçada per ren, e que nos creba dempuèi mai de 1000 ans.
Tot aquò sens malvolénça , e en tota justicia.... Non?
Que los universalistes teoriques jacobinaires françèses an perdut la lutja , de nos far badar las bauduflas .
jeudi 10 septembre 2009
Trader
mardi 8 septembre 2009
Rana malabaricus
La granhòta tòrò africana arriba a 22,5 centimètres de long . Lo mascle es mai grand que la femenèla, çò qu'es pas costumièr per las granhòtas... ( costumièr dins nòstre païs, levat Jacouti ). Aquò's una granhota graissonèla , de la pèl color d'oliva e fòrça plegada longitudinalament . A una boca giganta , que los cunhs n'arriban a las espatlas, la maissa inferiora pòrta tres rengadas dentifòrmas . Las granhòtas africanas , son estarrissairas , dintran acuolhada dins la tèrra e se tancan, aital sebelidas , que daissan pas veire que la punta del nas. Coma las sias amigas americanas , minjan tot çò que se presentan, que que sià, que son conegudas per son canibalisme.. Demòran insucadas entre la sason sèca e ne sorton que per s'aparèlhar , a la sason de las pluèjas.; s'acampan alara dins d'unes lavanhas gaire plondas. Lo cant dels mascles e la poneson se debanan entre la jornada e alara degun gausa lor cercar brègas .
De fach venon malas bestias que sautan sul primièr , que vendra de pausar lo pè dins la sompa , o que se mostrèsse un pauc tròp curios , e lo caissejan maridament .
E cadun sab que l'agantal es fòrça doloros.
Per resumir que la rana malabaricus es una granhòta de la tèrre , afogada per desvelopament durable , ciutadenc , equitable, perene, es a dire qu'es contre la clavadura de las linhas segondairas dels camins de fer, las clavaduras de las agenças postalas o dels districtes EDF -GDF;
Dis la granhòta al jos prefecte qu'estarissa , el tanben lo nas dins lo fangum, que lo deficit de la secu es pas grèu: 12 milliard d'euròs mas de qu'es?
-EDF GDF 12 millards d'euros donat als actionaris en 2009
-ELF TOTAL 40 milliards d'euros donat als actionaris
-ASF 1 millard d'euros cada an donat als actionaris .
-France Telecom arroïnada per una còla de feneants e Orange qu'amassa de profièches qu'es pas de creire
BNP , Credit Agricole Soccietat Generala , Manlèu Lionès quante d'argent donat als actionaris ?
Enfin per acabar i ajèt la fin de l'ISF , las baissas de las talhas pels rics. Que cal pas malcorar los rics , se que non nos donarèm pas ren pus , e d'en primièr tornaron pas al païs, diguèt lo Nicolas .
Nicolas es pas de la Còla .
Que passe un jorn per la sompa e se farà nhacar per las granhòtas buòus, que son pus tarriblas encara que las "malabaricus".
Ne'n oblide un fum sens capitar de me remembrar s'èra socialistes o UMP, los que privatisèron , a bels braçals , los benefices, tot en nacionalisant las pèrdas.
Es aital que soi vengut ara una mena de malabaricus occitan. E que demòra lo cuol dins la boldra, a las quitias sasons de las rainetas...
lundi 7 septembre 2009
aucel desconegut
dimanche 6 septembre 2009
Annada Jaures e TGV
Aièr que passèri pel capitòla per anar crompar un ase , veire un velò, que m'arriba de caminar per las carrièras de Tolosa , qu'ara es quitament pas possible , vist que Tolosa es en passa de trapar lo titol de Reina del Tap , pichons o gròsses, vist subretot que i aurià de monde emplegats a l'ostal de comuna, cargats e pagats per nos enebir de rotlar aisidament dins Tolosa....
Istòria de daissar la veitura.
Coeréncia de la politica perena ; ciutadana , durabla,equitabla, (ouf) te donan de primas per ne crompar de nòvas . Es a dire que te fan creire e esperar, que poiràs rotlar un jorn. Aquò's pas vertat .
E amai van clavar las linhas segondarias de camin de fèrre, o las garas , per exemple la linha , Milhau,Neussargues. Vertat qu'an fach una polida autorouta e un pont Eiffel- Lafage que cal pagar, mas quand dison que volon estalviar de petròli... Me fan petar la jos ventrièra...
Te demòraràs pas que de prendre la veitura , e de pagar la taxa carbona. Son pas cons los élégits. Elses tenon la veitura de fonccion.
Mas te podrà ambe lo TGV montar a Paris en très oras , que per anar a Milhau t'en caldrà quatre o cinq o siès , coma voldratz que serà liure de lo far a pès....
A Paris, Paris las pichonas femnas de Paris , luenh de la sèuna ambe viatge e restaurants e ostalariàs a gratis ....
Bon mas qu'es un autre subject .
Mai grèu. Ai encara vergonha de çò que vejèri sus la parèd de l'ostal de comuna. Fiers d'estre occitans e socialistes .
Mas lo socialiste françès e occitan se dis e definis coma un umaniste , se dis aparaire de la diversitat linguistica, del respect de la democracia , dels drèches dels pòbles , lo de parlar la sia lenga mairala per exemple . L'avètz vist quand esclafa una grèma en parlant de l'universalisme teorica de la republica; ..
Mas son pas d' aici. Aici son per la diversitat de totes , levat l'occitana. Son per la diversitat onte volètz, mas pas aici. De democratas vertadièrs qué! De las nivols ...
Aici son per l'uniformitat françèsa , una sola lenga, una sola religion , un cap pelat darrièr un cap pelat, coma a l'armada .
Es per aquò que son pas gaire , occitans , socialistes , umanistes e mens encara universalistes .
A mai son pas gaire ren . Son coma d'òmes qu'an tant cambiat, qu'an tot oblidat de las raices... Que cantan una cançon de castrat dins une lenga estrangièra. Perduts.
Que Jaurès poguèsse; voldrià pas tornar.
De que li poirà tornar l'enveja d'o far?
Ren
vendredi 4 septembre 2009
MITIS lo cercopiteca
Lo monin Cercopitèca es un cuòlpelat blau. Qu'estaja de pertot . Se sona MITIS . Ten las ussas argentadas, los pès e las mans de color negra . Las raças de l'Africa orientala tenon una gòrja blanca , subretot las femenèlas, las coquinòtas , que lo valon plan.
Son de grands monins tranquilles , que capèjan , o que nasèjan.
Son los mèstres de la selva vèrja , sieguts a la cima dels aubres los pus bèdres, nauts, polids , brancuts .
Espigan d'amont, la selva que se demesis, los òmes que revèrtan las formigas carnivòras . Que los òmes , los predators coma zo dison entre eles, escaraunhan tot ambe la tronçonosa, e raisvan pas que de copar totes los arbres , de tirar lo petròli, e tot çò que se pòd panar a n'aquelses pòbles , de la selva.
Qu'aquò's pas la talha carbona del Rocard , creator de la CSG e autres fotraladas qu'i cambiarà quicòm.. .
Coma diguèt un saberut un jorn :
la dictatura dis : cala te ....... e la democracia ressona : parla a mon cuòl , ai lo cap que me dòl...
L'elegit d' aquelses païs reverta plan los dels nòstres païses . Es anat a l'escòla...
A plan comprès qu'un còp elegit, es aqui per vendre los bens publics , en escambi de qualques avantages, legals , e òc, que coma cadun o sab lo capitalisme apara l'interessament dels trabalhadors , es a dire lo dels traders , dels deputats e senators. De tot biais s'aumentan lo salari regularament, los tipes , quand lo troban tròp menut ..
Es per aquò que lo monin Mitis cercopitèca blau de l'Africa Orientala, un còp èra, sonada « AEF », de son estat de savi e de brave , se rescontrarà jamai dins un corredor del governament . Que lo MITIS es quitament incorruptible ...
Qu'aima la natura e subretot los aubres.
mercredi 2 septembre 2009
Manifestacions occitanas
Cal saupre que lo dimenge 6 de setembre , a Mureth la batalha , a 9 oras , a la sala Alisèa del licèu Aragon se tendrà , lo foròm de las associacions . Cadun podrà s' assabentar sus la lenga occitana.
Cal saupre tanben , que lo 12 de setembre se tendrà prèp de la secu de Mureth l'acamp annadièr del POC31. E totes sètz convidats.
O podètz veire sus las pinturas los occitans caparuts , (ièu e la mia sòrre) que lutchan tanben per l'espelida d'òc...
A mai, lèu se dubrirà le desen festenal OCCITANIA . E ambe la venguda dels gigants catalans a Tolosa.
Que ne'n tornarem parlar....
Enfin al mes d'octòbre i aurà la manifestacion giganta de Carcassona...
Ara cal soscar al 6 e al 12 de setembre.
Que Mureth va venir un far occitan...
mardi 1 septembre 2009
Baïona, Baïona , Baïona
Una cançon que reverta quicòm d'Occitania.
BAÏONA, BAÏONA,
BAÏONA
L'imne remirable del rudbi de
BAÏONA
Mas ont son las paraulas....


text:
28/01/2015
Bona annada, per lo talhier de lenga de Sent-Cubran
Veiqui un texte del talhier animat per Pauleta André.
°°
Bona annada a tot lo monde
A los que s'aiman
A mos amics e a mos vesins
A ma vesina qu'es de tant bon far per iò...
Bona annada als lops-garons e als leberons
A totas las bèstias
A mon chen e a mon caton que duermon dins lo canton
A mon borricòt e a mos auselons...
Bona annada als ortalièrs
A tots los arbres e totas las flors
A tota las fadas de totas las fonts
Bona annada, bona annada...
Bona annada a vosautres tots
A tots, mas pas a mon collèga
A tots los papets e las mametas que vòlon demorar jòines
Bona annada...
Bona annada als occitanistas del Sarladès
A tots los musicaires que fan dançar los amorós e los que zo son pas
A los que son luònh e los que son rasís
Bona annada, bona annada...
Bona annada a tots los que demòran sols
A totas las maires e tots los petits nenets
A tots los òmes de la tèrra e totas las femnas
A tots los qu'aiman far la fèsta e los autres tanben...
Bona annada a tots los que son partits luònh e qu'espèran tornar lèu
A los que son malauts e que vòlon se'n sortir
Al mond perduts suls batèus abandonats
A los que son al caud e un bon fuèc per los que son defòra...
Bona annada a los de Sant-Cibran e los d'endacòm mai
A los que m'aiman pas e qu'una ventada los empòrta
Bona annada a tots los qu'avèm oblidats
Bona annada, bona annada...
Bona annada a tots los que se baton contra l'escurantisme
A tots los que denoncian lo fanatisme
A tots los que trabalhan per l'escolarisacion de tots los dròlles dins lo monde
A tots los que prenon lo temps de soscar un pauc.
Bona annada als petits vièlhs
E als ausèls
Al chocolat e als cats
Quò's tròp complicat
Per far rimar
Ne'n pòdi pus
Bona annada a cadun !
Lo talher de lenga de San Cibran
Les commentaires sont fermés.


text:
Harold en Italia
Harold en Italia (o Sinfonia en quate partidas dab alto principau « Harold en Italia », op. 16 o H 68) qu'ei ua sinfonia d'Hector Berlioz escrivuda entà har estinglar l'alto (çò qui la hè d'un genre particular enter sinfonia e concerto).
Istòria[modificar | modificar la font]
Dens los sons Memòris las circonstàncias particularas de la soa composicion : lo violonista Niccolò Paganini que seré anat trobar Berlioz entà eth comandar la soa composicion per'mor de la soa aquesida d'un vriulon alto stradivari e que sentiva la manca de musica entà lo jogar ; quan Berlioz e presentè lo son tribalh, Paganini no'u voló pas interpretar, decebut de la part tròp modesta vodada au son instrument. Totun, en l'audir que s'anè tornar véder Berlioz entà'u testimoniar la soa immensa admiracion que soslinhé en eth auherir 20 000 francs qui Berlioz arrecebé en ua tempsada qui'us s'avèva efectivament besonh.
Aquesta òbra qu'ei literariament inspirada peu roman en vers de Lord Byron Childe-Harold's Pilgrimage (lo « Romiatge de l'enfant Harold ») e musicaument per las camadas de Berlioz dens los Abruç durant lo son sejorn en Italia.
Que ho interpretat peu purmèr còp lo 23 de noveme de 1834 au Conservatòri de París per l'altista Chrétien Urhan.
Estructura[modificar | modificar la font]
Harold en Italia que's compausa de quate movements :
- Purmèr movement : Harold hens las montanhas (Harold aux montagnes)
- Dusau movement : La marcha deus romius (La marche de pélerins)
- Tresau movement : Serenada (Sérénade)
- Quatau movement : Orgia de bandolèrs (Orgie de Brigands)
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
- [1] Serenada de Harold en Italia sus youtube.


text:
Art rupèstre
L'expression d'art rupèstre designa l'ensemble deis òbras d'art realizadas per l'òme subre ròcas, lo pus sovent en plen aire. Correspond a l'expression anglesa rock art e la majoritat deis autors l'opausan uei a l'art parietau (art subre parets de baumas o cave art) mai tanben a l'art mobiliari (que se pòt desplaçar). Aquesta forma d'art ocupa una partida màger dins l'art preïstoric. Es pas lo fruch d'una etnia o d'una cultura particulara, mai s'es espandit dins lo mond en seguissent una distribucion universala.
Segon lo preïstorian Emmanuel Anati, i auriá 45 milions de pinturas rupèstras subre ròcs e dins de baumas, dins 170000 sits de 160 país.


text:
Domergue SUMIEN (Ais de Provença) (p. 1-55)
Classificacion dei dialèctes occitans
La classificacion dei dialèctes occitans presenta de modèls parcialament divergents entre lei melhors especialistas. En associant la dialectogia amb la sociolingüistica, conven d’explicitar aquelei modèls perque pòdon entraïnar de representacions imprevistas dins lo movement renaissentista occitan. Es tanben l’escasença de prepausar una terminologia armonizada.
1. Comparam lei classificacions successivas de F. Mistral, J. Ronjat, P. Bèc, X. Ravièr, J. Gl. Bouvier, R. Lafont, P. Nauton, J.F. Dalbera, J. Alhèras e H. Goebl.
2. En perseguir la vision de Pèire Bèc, prepausam, per lo diasistèma occitanocatalan, una sintèsi detalhada de la “classificacion dialectala” (nòrd-occitan, sud-occitan, gascon, catalan).
3. Puei precisam l’“estructuracion supradialectala” segon un modèl renovat: arvèrnomediterranèu (transoccitan, niçardoaupenc; arvèrnolemosin, occitan orientau; parlars protestants de Velai, sud-vivarés), preïberic (occitan centrau, aquitanopirenenc).
4. Recensam lei varietats de transicion entre l’occitan e leis autrei lengas, tant dins l’occitan (bas-fenolhedés e pèirapertusés, creissentés, rumanés, occitan gris, roiasc, mentonasc, occitan monegasc), coma dins lei lengas vesinas (ligur monegasc, peitavin-santongés, capcinés, benasqués).
5. Ramentam lei problèmas relatius a de varietats mau conegudas (judeooccitan, calò occitan, dialèctes urbans…).
6. Desmontam certanei classificacions non scientificas que tenon quauque impacte dins lei movements culturaus e politics.
7. Enfin, analisam d’enjòcs d’identitat dialectala que lei dialectològs an sovent negligit, en particular per sortir dau malaise nòrd-occitan e mai per desmontar certanei pretensions annexionistas liguras e catalanas.
Patrick SAUZET (Tolosa II) – Guylaine BRUN (CNRS Niça) (p. 57-81)
Una lei fonetica fossila : la palatalizacion de [-a] final atòn en occitan central
Dins un airal l’occitan centrase tròban de formas amb [-e] pòsttonic luòga de [-o] esperat. Lo fenomèn se relèva dins los Atlasses linguistics e mai dins de tèxtes literaris. Aital en cò de Molin : la dalhe, la calhe, las iranhes… La rejoncha sufís a suggerir la palatalizacion de –a pòstonica (assimilacion atestada endacòm mai). Pasmens lo fenomèn es pas regular enlòc. Nos trobam doncas davant la paradòxa d’un fenomèn qu’a las aparéncias d’un cambiament fonetic, sens n’aver la regularitat.
Pausam l’esquèma d’explicacion seguent :
(1) La palatalizacion d’a pòsttonica (PAL) es estada regulara quand l’occitan ignorava la labializacion d’-a pòsttonica, çò que donava :
abelha /abeʎa/ [aBˈeʎe] vs vèspa /bɛspa/ [bˈɛspa]
(2) La labializacion non condicionada d’-a pòsttonica (LAB) s’apondèt e donèt lo tablèu seguent :
abelha /abeʎa/ [aBˈeʎe] vs vèspa /bɛspa/ [bˈɛspɔ]
Aquesta situacion es pas atestada e tot se passa coma se la derivacion seguenta podiá pas foncionar :
Pausam que, d’èsser venguda opaca, la palatalizacion desapareguèt coma règla activa. Los noms en [e] < /-a/, foguèron siá la regularizats (en [ɔ] /a/), siá lexicalizats amb una –e finala :
- agulha /agyʎa/ [aYˈyʎe] (non atestat) → /agyʎa/ [aYˈyʎɔ] (regularizat)
- abelha /abeʎa/ [aBˈeʎe] (opac) → /abeʎe/ [aBˈeʎe] (transparent, -e lexicalizada)
Notem que la reanalisi supausa la pèrdia de l’analisabilitat morfologica, amb /a/ marca de femenin. Prepausam que siá la clau de la curiosa subrerepresentacion dins los femenins en –e dels noms de pichòts animals salvatges. Lo fach que son de referents sexuables mas non sexuats s’acomodariá melhor d’un genre morfologicament non analisable.
Aquestes faches occitans presentan un modèl interessant de pèrdia istorica d’una règla fonetica (que dona l’aparéncia d’un cambi irregular). Permeton tanben de melhor comprene lo foncionament morfologic e semantic del genre gramatical.
Mots claus : occitan, geografia linguistica, fonologia, palatalizacion, opacitat, diacronia, morfologia, nom, genre,.
Francesc GONZÁLEZ I PLANAS (Universitat de Girona) (p. 83-98)
Cartografia de les posicions de subjecte en gascó
Amb l’objectiu de contribuir a la localització de les diferents posicions de subjecte en les llengües romàniques pro-drop, i més concretament en l’occità gascó, s’ha analitzat l’efecte dels subjectes preverbals — quan no reben la interpretació de Focus — en la distribució de les partícules enunciatives que i e en les oracions subordinades del gascó. Les dades han permès comprovar que la partícula que apareix en oracions en què el subjecte rep la interpretació d’Aboutness-shift Topic (tema de l’oració), mentre que la partícula e apareix en oracions en què el subjecte rep la interpretació de Familiar Topic (Tòpic Familiar). Aquestes dades s’han contrastat amb la col·locació dels clítics pronominals de l’asturià en els mateixos contextos, de manera que s’ha corroborat l’existència d’aquestes dues posicions de subjecte, les quals se situen en punts diferents de la perifèria esquerra oracional (CP).
Mots clau : Posicions de subjecte, paràmetre del subjecte nul, partícules enunciatives, clítics pronominals, occità gascó, asturià.
Fabrice BERNISSAN (Paris IV – La Sorbonne) (p. 100-105)
Présence du gascon dans des documents fonciers des 17e et 18e siècles. Répertoire des emprunts et observations à propos de certains choix graphiques (Preséncia del gascon dins de documents fonzièrs dels sègles XVII e XVIII. Repertòri dels manlèus e observacions a prepaus de certanas causidas graficas)
L’estudi d’una dotzena de libres terrièrs pertocant una zòna situada prèp de Rabastens de Bigòrra a donat luòc a una seria d’observacions de tipe filologic.
Nòstra comunicacion presentarà una lista de regionalismes relevats dins de documents fonzièrs que sa datacion s’escalona entre 1600 e 1780.
Nos interessarem, dins un segond temps, a la classificacion d’aqueles regionalismes.
Evocarem enfin qualques transformacions graficas significativas qu’avèm observadas en diacronia. Utilizarem los materials toponimics gascons largament representats dins nòstre còrpus per tal d’illustrar per dos exemples lo passatge d’una scripta gascona normada a una grafia francesa qu’es a s’elaborar.
Loís GRANGÉ (p. 107-117)
Lo lexic iberic de l’occitan utilizat dens lo Reiaume de Navarra entre los sègles XIIIau e XVau
A l’Edat Mejana que’s desvolopè dus ordis de scriptae occitanas dens lo Reiaume de Navarra. La purmèra qu’èra estacada a l’estatut privilegiat deus Francos, poblants deus borgs naus de las ciutats de la Hauta Navarra. L’auta qu’èra lo gascon qui emplegava l’elèit de la societat d’otrapòrts.
La lenga d’aqueras scriptae qu’èra lo rebat de las realitats de la societat e de las estructuras de la Navarra medievau qui pertanhè clarament a l’aira culturau iberica. Aquera inclusion que’s coneish a travèrs deu vocabulari estrictament d’origina iberica qui saupica los tèxtes occitans de Navarra.
Hòrt de maines que son tocats, autanplan lo lexic administratiu, familiau, agricòla com lo religiós etc. E comparar lo fenomèn dens las duas scriptae que permet d’un punt de vista linguistic d’estudiar la part de l’emprunt e la de la contaminacion.
Maugrat l’unitat politica deu Reiaume, la varietat de tractaments qui s’obsèrva qu’ei la consequéncia de situacions geograficas e socioculturaus d’utilizacions de l’occitan plan distintas deus dus costats deus monts.


text:
Fons Europèu d'Investiment
Lo Fons europèun d'investiment (FEI), creat en 1994, es una institucion europèa filiala de la Banca Europèa d'Inverstiment (BEI) espécializada per melhorar la creissença economica e la reduccion del caumatge dins l'Union Europèa. Lo FEI sosten entre autre las pichonas e mejanas entrepresas ne balhant de fons pròpris a de fons de capital risc o per d'acòrdis amb las bancas financiant las PME.
Composicion e foncionament[modificar | modificar la font]
Lo foncionament del FEI es basat sus un partenariat entre la Banca Europèa d'Inverstiment , la Comission Europèa e de las institucions financièras dels diferents Estats membres de l'Union.
Es compausat:
- d'una Assemblada generala dels actionaris
- d'un Comité financièr
- d'un Conselh de susvelhança
Domèni d'intervencion[modificar | modificar la font]
L'accion del FEI s'espandis als Païses Membres de l'Union Europèa e als Estats candidats a l’adesion (Croàcia, Turquia, e los tres païses de l'AELE: Norvègia, Islàndia, Lichtenstein).
Interven principalament per sostenir:
- de projèctes d'infrastructuras coma en matèria de transpòrt, d'energia e de telecomunicacions.
- las entrepresas pichonas e mejanas del sector de l'industria e del comèrci
Ligams extèrne[modificar | modificar la font]
- (en) site del FEI