text:
Dammarie-sur-Saulx
Dammarie-sur-Saulx es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Es a Dammarie-sus-Saulx – al luòc-dich Chinel – que la Òrdi se tira en la Saulx.
C'est à Dammarie-sur-Saulx – au lieu-dit Chinel – que l'Orge se jette dans la Saulx.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Aquel vilatge s'estend entre la Saulx (ont s'es bastit la forja) e la glèisa perchée a qualques centenats de mètres del riu, sus la nautor #que domina lo bourg.
Se o tròba citat, dempuèi 96, jol nom de " Domna Maria" , " Madama Marida ", al sens de madama sobirana, en designant la Vèrge, en una donation de la avesque de Toul #que dépendait lo pòble. Dels substructures ancians al luòc dich "Possesse " testifiquen de la ancienneté de l'aucupacion del luòc.
Un prieuré bénédictin i i aguèt fondat a Modèl:La s- per Geoffroy de Joinville. El dépendait de la granda abbaye de Clunhic e se #desvolopar pendent tot l'ancian regim. Ne'n demòra qualques vestigis prèps de la glèisa. S'i obsèrva doas elegantas fenèstras géminées a las linteaux armoriés. En la tempèsta revolucionària de 1792, lo prieuré #desaparéisser. Los sieus bens aguèron vendut al nom de la nacion e M.J.B. Vivaux #Èsser acquéreur del monastèri #que ne demòra encara qualques abitacions de la Modèl:S2- e la grange dîmeresse. La glèisa del prieuré es vengut la glèisa paroissiale. Lo sieu bastiment remonta a 1478, aital coma la testifica l'inscripcion gotica en figurant sus un de las piliers. I aguèt emprés pel prieur Jean Lefèvre #que #far édifier lo chœur, lo abside e lo transept. La nef e los sieus dos basses-costats aguèron acabat a Modèl:La s-. Las doas capèlas jouxtant lo chœur datan tanben de la fin de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. Se se tròba aital davant una bastissa d'una granda homogénéité architecturale, en un estil gotic flamboyant pel abside, las capèlas e lo transept. Los voûtes ogivales e la nef a las sàvias nervures ramifiées, las piliers cylindriques, la pèira ocrée e clara ofrisson a l'aficionat un polit exemple del exubérance de l'art flamboyant, inscricha en la pèira pels mèstres maçons de Dammarie. Un decrèt del 15 de julhet de 1901 l'a classificada coma monument istoric. Las tres campanas sonan respectivament, per òrdre de grosseur, ré, mi, e fa dièse. A la fin de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, lo torn del campanal #èsser surélevée e surmontée d'una anautita fletxa octogonale.
Dempuèi 1590 un foguet a fondre lo minaré existissiá a Dammarie, #qu'utilizava lo minaré del vilatge e dels pòbles environnants. En 1751 i aguèt bastit un anautit foguet en produsint de la fonte utilizada per moulages en la fonderie.
Aquela indústria métallurgique se #desvolopar a Modèl:La s- jos la impulsió dels fraires Vivaux de contunh de la familha Salí. Subsisteix Encara de los nòstres jorns, especializada en la produccion de gròssas pèças de fonte.
Près de las bastissas de la fabrica, los proprietaris #far bastir en 1861 lo castèl del foguet. A partir d'un còrs d'abitatge rectangulaire se desligan doas cuertas alas en retorn de équerre, jos un tet de pissarra a croupes. La façada a fenèstras rectangulaires surmontées de frontons a coronat per una ordenada de lucarnes
Ce village s’étend entre la Saulx (où s’est construite la forge) et l’église perchée à quelques centaines de mètres de la rivière, sur la hauteur qui domine le bourg.
On le trouve cité, dès 96, sous le nom de " Domna Maria" , " Dame Marie ", au sens de dame souveraine, désignant la Vierge, dans une donation de l’évêque de Toul dont dépendait le village. Des substructures antiques au lieu dit "Possesse " témoignent de l’ancienneté de l’occupation du site.
Un prieuré bénédictin y fut fondé au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle par Geoffroy de Joinville. Il dépendait de la grande abbaye de Cluny et se développa pendant tout l’ancien régime. Il en reste quelques vestiges proches de l'église. On y remarque deux élégantes fenêtres géminées aux linteaux armoriés. Dans la tourmente révolutionnaire de 1792, le prieuré disparut. Ses biens furent vendus au nom de la nation et M.J.B. Vivaux fut acquéreur du monastère dont il reste encore quelques habitations des Modèl:S2- et la grange dîmeresse. L’église du prieuré est devenue l’église paroissiale. Sa construction remonte à 1478, ainsi que l’atteste l’inscription gothique figurant sur un des piliers. Elle fut entreprise par le prieur Jean Lefèvre qui fit édifier le chœur, l’abside et le transept. La nef et ses deux bas-côtés furent achevés au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. Les deux chapelles jouxtant le chœur datent aussi de la fin du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. On se trouve ainsi devant un édifice d’une grande homogénéité architecturale, dans un style gothique flamboyant pour l’abside, les chapelles et le transept. Les voûtes ogivales et la nef aux savantes nervures ramifiées, les piliers cylindriques, la pierre ocrée et claire offrent à l’amateur un bel exemple de l’exubérance de l’art flamboyant, inscrite dans la pierre par les maîtres maçons de Dammarie. Un décret du 15 juillet 1901 l’a classée comme monument historique. Les trois cloches sonnent respectivement, par ordre de grosseur, ré, mi, et fa dièse. À la fin du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, la tour du clocher fut surélevée et surmontée d’une haute flèche octogonale.
Depuis 1590 un fourneau à fondre le minerai existait à Dammarie, qui utilisait le minerai du village et des villages environnants. En 1751 fut construit un haut fourneau produisant de la fonte utilisée pour des moulages dans la fonderie.
Cette industrie métallurgique se développa au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle sous l’impulsion des frères Vivaux puis de la famille Salin. Elle subsiste encore de nos jours, spécialisée dans la production de grosses pièces de fonte.
À proximité des bâtiments de l’usine, les propriétaires firent construire en 1861 le château du fourneau. À partir d’un corps de logis rectangulaire se détachent deux courtes ailes en retour d’équerre, sous un toit d’ardoise à croupes. La façade à fenêtres rectangulaires surmontées de frontons est couronnée par une rangée de lucarnes


c: text/html

text:
08
set
Trad'à l'ail e Nadau al festenal Voca'folies
Del : 08 setembre 2017 21:00
Al : 01 genièr 1970 01:00
Luòc : 1 Rue des Arènes, 40800 Aire-sur-l'Adour, France
Tipe : Concèrt
Airal lingüistic : Gasconha
i
Voca Folies son 3 jorns de fèsta amb d'unes concèrts, aubadas e repaisses musicals.
Un eveniment organizat per Aire Singing a Aire los 8, 9 e 10 de setembre.
Programacion del 8/09
- 1èra partida : Trad'à l'ail
Jove formacion vesina (Lo Vinhau) de musica tradicionala occitana que se produirà pel primièr còp sus una scèna tan bèla e dins un luòc tan prestigiós coma las arènas d'Aira.
- Nadau :
Un còp èra, Nadau. Tarba, fin 1973, lo grop « Los de Nadau » nais del rescontre de Miquèu Maffrand, Jacqueish Roth e Ninon Palomet. La novèla cançon occitana existís ja, amb Marti, Patric, e los Caminaires d'Òc en Lengadòc, Delbeau en Gasconha, Verdier en Lemosin. Aprèp l'explosion de 1968, fòrça joves se virèron cap a lors raices. Las salas son comolas, lo Larzac en lucha, los espers grandasses. Un eslogan comença de resclantir dins tota Occitània : « Volèm viure al país ! » Lo primièr disc sortís a l'estiu 1975 : Monsur lo regent, cançons revendicativas, mas tanben d'amor. Lo grop acompanha las luchas viticòlas e obrièras, aquò's lo temps de la cançon « engatjada ». Plan lèu sortisson « La venta a las enchèras », en 1976, e « l'immortèla » en 1978, cançon fara que vendrà un imne occitan. En 1980 espelís a Pau la primièra Calandreta. Nadau serà totjorn als costats de Calandreta dins la batèsta que mèna per la lenga. S'implica tanben dins las primièras ràdios liuras, dins lo jornal « Pays ». Dempuèi ? Pas mens de tretze albums, dos DVD, quasi cent mila discs venduts, mai de mila concèrts, tres Olympias e...de milierats de gents per tornar prene en còr ! Quaranta ans fa que Nadau remonta lo percors de la memòria coma un salmon remonta lo riu en nos parlant de nòstra lenga, de nòstre país, de nosaus, intimament, coma dins lo cròs de l'aurelha...
Informacions practicas
Site del festenal
Tarifas : 18€ sus reservacions // 20€ al portanèl // gratuit pels mens de 10 ans // reservacions e entresenhas al 07.82.31.87.23 (Aire Singing) o a la Fornariá-Pastissariá Larrieu, 55 rue Carnot à Aira

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sant Laurenç de Verdon
Sant Laurenç de Verdon (Saint-Laurent-du-Verdon en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge a situat a 468 m d'altitud[1].
Le village est situé à 468 m d’altitude[1].
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo territòri de la municipalitat a freqüentat al paléolithique e al neolític[2].
Qualques vestigis gallo-romains an #èsser trobats sus la comuna (conduchas de plomb, fondacions) aital coma dels cavòts en tegulae, al Plànol Pelissier[3]. Davant lo castèl e près de la glèisa, d'unes autres cavòts del Modèl:IVe sègle an #èsser mesas a jorn l'an 1961[4].
La localité apareis per las primièras fes en las chartes al Sègle XIII (Sanctus Laurentius)[5]. Los senhors principals del vilatge son los Vintimille (Modèl:XIIIe-Modèl:XVe), de contunh los #Barrar (Modèl:XVIe-Modèl:XVIIIe)[5]. A Modèl:La s, las Esparron son de senhors del luòc, fins a #çò que çò comte de Provence Raymond Béranger V confisqui lo castèl a Guillaume de Esparron en la primièra mitat de la Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle. Dona alavetz la mitat de la distincion mai la distincion màger a las d'avesques de Risètz[6] #que son doncas coseigneurs de 1234 a 1631. Los autres posseïdors d'una part del fief son los Pontevès, las de Agoult, las Castelana, las Villeneuve, e fin finala las Mazenod (Modèl:XVIIIe, darrièrs titulars).
D'aquela division, Sant-Laurent tira armoiries complicadas, écartelées e en portant un castèl en cœur[7].
Pendent la Revolucion, la municipalitat compta una societat patriotique, creada après la fin de 1792[8]. Per seguir lo decrèt de la Convencion del 25 vendémiaire an II #que convida las municipalitats, #que los noms ne pòdon remembrar los remembres de la royauté, de la féodalité o de las superstitions, als remplaçar per d'unas autras denominacions, la municipalitat càmbia de nom contra Laurent[9] o Saluber[10].
Le territoire de la commune est fréquenté au paléolithique et au néolithique[11].
Quelques vestiges gallo-romains ont été retrouvés sur la commune (conduites de plomb, fondations) ainsi que des tombes en tegulae, au Plan Pelissier[12]. Devant le château et à proximité de l’église, d’autres tombes du Modèl:IVe siècle ont été mises au jour en 1961[13].
La localité apparaît pour la première fois dans les chartes au Sègle XIII (Sanctus Laurentius)[5]. Les seigneurs principaux du village sont les Vintimille (Modèl:XIIIe-Modèl:XVe), puis les Barras (Modèl:XVIe-Modèl:XVIIIe)[5]. Au Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle, les Esparron sont seigneurs du lieu, jusqu’à ce que le comte de Provence Raymond Béranger V confisque le château à Guillaume d’Esparron dans la première moitié du Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle. Il donne alors la moitié de la seigneurie plus la seigneurie majeure aux évêques de Riez[6] qui sont donc coseigneurs de 1234 à 1631. Les autres détenteurs d’une partie du fief sont les Pontevès, les d’Agoult, les Castelana, les Villeneuve, et enfin les Mazenod (Modèl:XVIIIe, derniers titulaires).
De cette division, Saint-Laurent tire des armoiries compliquées, écartelées et portant un château en cœur[7].
Durant la Révolution, la commune compte une société patriotique, créée après la fin de 1792[14]. Pour suivre le décret de la Convention du 25 vendémiaire an II qui invite les communes, dont les noms peuvent rappeler les souvenirs de la royauté, de la féodalité ou des superstitions, à les remplacer par d'autres dénominations, la commune change de nom pour Laurent[15] ou Saluber[10].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 et 1,1 Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
La Torre.
- ↑ Modèl:Collier-Anautita-Provence, p 8
- ↑ Raymond Collier, op. cit., p 20
- ↑ Raymond Collier, op. cit., p 21
- ↑ 5,0, 5,1, 5,2 et 5,3 Modèl:Atlàs istoric de la Provence, pàg. 196 Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « AHP » est défini plusieurs fois avec des contenus différents
- ↑ 6,0 et 6,1 Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
archeo-provence.
- ↑ 7,0 et 7,1 « XVen jornada archéologique », en Anals d'Anautita-Provence pas 308, Modèl:2e trimèstre 1989, p 13 Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « 15-JourneeArcheo » est défini plusieurs fois avec des contenus différents
- ↑ Patrice Alphand, « Las Societats popularas», La Revolucion en las Bassas-Alpes, Anals d'Anautita-Provence, bulletin de la societat scientifica e literària de las Alpes-de-Anautita-Provence, pas 307, 1er trimèstre 1989, 108en an, p 296-298
- ↑ Jean-Bernard Lacroix, « Naissença del departament », in La Revolucion en las Bassas-Alpes, Anals d'Anautita-Provence, bulletin de la societat scientifica e literària de las Alpes-de-Anautita-Provence, pas 307, 1er trimèstre 1989, 108en an, p 113
- ↑ 10,0 et 10,1 Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
Cassini.
- ↑ Modèl:Collier-Haute-Provence, p 8
- ↑ Raymond Collier, op. cit., p 20
- ↑ Raymond Collier, op. cit., p 21
- ↑ Patrice Alphand, « Les Sociétés populaires», La Révolution dans les Basses-Alpes, Annales de Haute-Provence, bulletin de la société scientifique et littéraire des Alpes-de-Haute-Provence, no 307, 1er trimestre 1989, 108en année, p 296-298
- ↑ Jean-Bernard Lacroix, « Naissance du département », in La Révolution dans les Basses-Alpes, Annales de Haute-Provence, bulletin de la société scientifique et littéraire des Alpes-de-Haute-Provence, no 307, 1er trimestre 1989, 108en année, p 113


text:
Roiasc (parlar)
Lo roiasc es un dialècte de transicion entre l'occitan e lo nòrd-italian (ligur), revendicat en generau coma occitan, mas tenent de trachs estructuraus sobretot ligurs. Si parla dins l'auta Vau de Ròia e dins de tèrras adjacenti, escambarlat qu'es sobre l'estat francés e l'estat italian. Lo brigasc es una varietat locala de roiasc qu'a aquerit una cèrta notorietat.
Somari
Classificacion
- Dau ponch de vista dei representacions, lu estatjants e li associacions culturali de l'Auta Ròia revendican volontiers la sieu apertenéncia a l'occitan (sensa negar totun li sieus afinitats emb lo ligur). Dau band italian, li comunas dont si parla roiasc si declarèron "comunas de lenga occitana" dins l'encastre de la Lei de proteccion dei minoritats lingüistiqui (nº 482, 1999).
- Dau ponch de vista estructurau, totun, lu trachs dau ligur son mai fòrts que lu trachs de l'occitan. Mas lo roiasc es un parlar de tipe ligur alpenc (emb lo parlar vesin de Pigna) que si distinguisse dau ligur de tipe genoés, quasi omnipresent dins la rèsta dau domeni ligur.
Localizacion
Lo roiasc si parla dins li localitats seguenti:
- Dins l'estat francés, dins lu Alps Maritims: Tenda, La Briga, Fontan, Saorj, Brelh de Ròia.
- Dins l'estat italian:
- Dins la província de Coni: La Viosena (comuna d'Ormea), La Briga Auta.
- Dins la província d'Impèria: Reaud e Verdeja (comuna de Triòra), Auriveta.
Lo parlar brigasc
Lo brigasc es una varietat de roiasc parlada dins la Tèrra Brigasca, a La Briga (estat francés), La Briga Auta, Reaud e Verdeja (estat italian). S'illustra emb la revista locala R'Ni d'àigura [R^ Ní d'áigüra], qu'a una especialitat etnologica, e emb la revista A Vastera.
Bibliografia
- BOTTON Charles, & GABER Jean, & BIANCO Albert (2000) Eu Saoueudjinn: le parler de Saorge, Brelh de Ròia: Éditions du Cabri
- DALBERA Joan Felip (1984) = DALBERA Jean-Philippe, Les parlers des Alpes Maritimes: étude comparative, essai de reconstruction [tèsi], Tolosa: Université de Toulouse 2 [ed. 1994, Londres: Association Internationale d’Études Occitanes]
- DALBERA Joan Felip (2003) = DALBERA Jean-Philippe, “Les îlots liguriens de France” [CERQUIGLINI Bernard (2003) (dir.) Les langues de France, París: Presses Universitaires de France / Ministère de la Culture et de la Communication-DGLFLF: 125-136]
- LANTERI Deidier (2005) = LANTERI Didier Dictionnaire français-brigasque. Grassa: Tac Motifs
Vejatz tanben
- Lengas romanicas
- Vau de Ròia
- Lingüistica


text:
Villars-Saint-Georges
Villars-Saint-Georges es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Villars-Sant-Georges se trucava la Municipalitat a Bonfruit pendent la periòde revolucionari del [final XVIIIe / començament XIXe sègle].
Villars-Saint-Georges s’appelait la Commune à Bonfruit pendant la période révolutionnaire du [fin XVIIIe / début XIXe siècle].


text:
Of Mices and Men
J Steinbeck
o (revirada occitana)
Mirgas e Masclas
Pintradura inspirada de De La Tour
Se revirèt a la pòrta e sortiguèt, e sos coides èran encara lèugièrament plegats.
Jòrdi l’agachèt partir, puèi se virèt al vièlh.
-diga me, de que li faguèt a aqueste ? Lennie li faguèt pas res.
Lo vièlh fintèt la pòrta pacientament per èstre segur que degun escotava pas.
-aquò’s lo filh del patron, diguèt suaudament. Curley es un òme adrèch. S’es un pauc trachat de bòxe. Foguèt pès lèugièr e es fòrça adrèch.
-Ben, vòli plan que sia aluserpit diguèt Jòrdi. A pas besonh se’n prendre a Lennie. Lennie li faguèt pas ren. Per de que ne’n vòl a Lennie ?
Lo vièlh sosquèt :
-Ben … Me’n vau te dire. Curley reverta a un fum d’òmenons. Li agrada pas los grandasses. Passa lo temps de se perpinhar amb los grands. Coma se dis, aquò lo fot en rabia d’èsser pas gaire grand. Totis n’avètz plan conescut d’òmenòts d’aquela mena non ? De longa cerca bregas.
-Ò ! de segur, diguèt Jòrdi. N’ai plan conescut un brave molon d’aisses. Mas lo tèu Curley , fariá plan de se remembrar de se mesfisar, sul compte de Lennie . Benlèu que Lennie es pas adrèch, el, mas aquel salopardas se fará esquintar , se se mescla d’embèstiar Lennie.
-empacha pas que Curley es un tipe rusadas diguèt lo vièlh ambe septicisme. Me pareguèt jamai juste a ièu. Una suspausicion que Curley sauta sus un grandas e li fote una rosta, alara tot lo monde diran que Curley es un òme que sab i far. E suspausètz que faga la meteissa causa , e, que siaguèsse el que trapa la rosta, alara tot lo monde diran , que lo grandas auriá degut se batre ambe un de sa talha , e se se tròba, sautaran totes sus lo grandas per li fotre una rosta. Me pareguèt jamai juste a ièu. Semblariá qu’ambe Curley , òm aje pas jamai lo sòrt de son costat.
Jòrdi susvèlhava la pòrta. Diguèt en mormolhejant.
-en tot cas, fará plan de se mesfisar de Lennie, Lennie es pas un boxaire, mas Lennie es fòrt e destrigat, e, coneis pas las règlas.
S’aduguèt a la taula carrada e se metèt sus una caissa. Trapèt qualquas cartas e las batèt.
Lo vièlh se seitèt sus una autra caissa.
-Diga pas al Curley que te diguèri aquò.
Me fotriai defòra. El se’n chauta . Òm pòd pas lo fotre defòra, per qu’es lo filh del patron.
Jòrdi copèt las cartas e començèt de las revirar, las fintant l’una aprèp l’autra, e , ne'n fasent a molons. Diguèt :
-lo Curley reverta plan un enfant de puta. Aima pas los pichòts japaires.
Me pareis qu’es vengut pièjer dempuèi qualques temps diguèt lo vièlh. Fa una quinzenada , se maridèt. Sa femna estaja ailabàs , a çò del patron . Amai,pareis que Curley ven de mai en mai fat , dempuèi que se casèt.
Jòrdi rondinèt
-aquò’s per far d’esbrofa davant la femna.
Lo vièlh s’interessèt a l’idèa.
-as vist lo gant que pòrta a la man esquèrra ?
-òc l’ai vist.
-ben, aquel gant es emplenat de vaselina.
-de vaselina ? Per de qu é far ?
-Ben zo te vau dire … Curley dis qu’aquò’s per se servar aquesta man , plan doça , per la femna.


text:
Americans dens los pinhadars
Dempuish tres ans adara se parla pro, haut o baish, de la memòria de la “Grana Guèrra”, l’òrra Permèira Guèrra mondiau qui ensagnosèt Euròpa e quitament lo Monde dab la mobilizacion de la man d’òbra o de las tropas coloniaus dont las armadas de l’Estat francés hadóren gran usatge. Capvath lo territòri exagonau que tròban associacions qui hèn un bèth tribalh per organizar exposicions sus las consequéncias deu conflicte dens las vilas de nòste o dens las campanhas, sagnadas per la gran mortalha. Pr’amor de la pèrta deus òmis joens tombats dens las trencadas de Verdun, dens las montanhas deu Front d’Orient o sus Camin de las Damas au primtemps de 1917, pro de comunas, capvath Gasconha o alhors, desapareishóren quauquas annadas après 1918: tròp de vedoas e d’orfanins, exòdi rurau, arregropament administratiu...
Que cau saludar, per exemple, lo tribalh hèit, en las Lanas girondinas —a Belin-Beliet exactament— per Gilles Rosière e Bernard Chapuzet e los valents de l’associacion Courant Alternatif. Dempuish aost 2014 que hican en linha las letras de l’extraordinària correspondéncia entre Armand Mano, paisanòt de la Gran Lana, e la soa hemna, Louise, de 1914 a 1918. L’òmi qu’estó mobilizat en aost 14 a maugrat qu’estossi un “vielh” de trenta ans. La joena hemna, dejà mair d’ua mainadeta, qu’avó a miar la bòrda mentre que lo son òmi èra partit au front. Los qui publican aqueras letras, meten tanben en linha un haish d’articles de premsa d’epòca, de mapas deus combats, de reclamas pègas (bandas moletièras, camas o bras artificiaus, potingas miraculosas per “nostes soldats”) e quauques petits dossièrs sus la vita landesa pendent aqueras annadas de sofrença. N’es pas grana literatura, solide, mes que s’amerita un bèth còp de capèth percé qu’aqueras letras sòrten deu desbromb la vita deus “Peluts”, los “petits, los qui cargats de tèrra, e marchavan tostemps shens comprener perqué…”, com dens la tirada escrivuda per lo felibre bearnés Jan deu Sabalòt (Jean-Baptiste Gastellu-Etchegorry, 1896-1981), dens la soa pèça de teatre titolada Marieta l’auseròta, e hicada en musica peu grop Los de Nadau dens los ans 1980…
Hami de bòi
Dens lo departament de las Lanas, un aspècte particular de la Grana Guèrra a mobilizat quauques cercaires, la preséncia de soldats boscassièrs canadians e sustot estatsunidencs arribats entà copar milierats e milierats de pins. Qu’es en particular lo sénher Michel Boquet, de Mamisan (País de Bòrn) qui a tribalhat lo subjècte. Engenhaire retirat de l’industria espaciau, qu’a lo sens de la precision e de l’exactitud; qu’a donc putzat dens las archivas, susquetot estatunidencas, per trobar ua rica documentacion[1].
Quan, a la fin de 1914, s’acaba la guèrra dita “de movement”, las armadas s’entèrran. Dens la pèira e la hanga de las termièras de Champanha e de Lorena, suus platèu de Picardia, dens las paluds de Flandras o quitament dens las seuvas d’avets de Vòges, que cavan trencadas e bastivan “cagnas” (mot tirat deu vietnamian: abrics rudimentaris dens lo jargon militari). Que cau pro de husta e de bòi en generau per fabricar caishas de municions, taulats d’artilheria, planchats, traps e piteraus, ponts e pontics de fortuna, margues d’atrunas, cròças de fusilhs, carretas o …tahucs.
Los Estats Units deu president Wilson s’engatjan dens lo conflicte en abriu 1917. Com las tropas deu Reiaume Unit qui an dejà mobilizats boscatèrs canadians, especiaument pro de “Canadians francés” de Quebèc, l’US Army manda unitats de l’Engèni boscassièr en França on ne mancan pas las bèras seuvas. Los pinhadars de las Lanas de Gasconha, largament espandits dempuish las annadas 1850-1870, representan ua resèrva màger. Sus uns 19 700 boscatèrs americans vienuts en França en 1917-1919 (los darrèrs que deishan lo sòu european evidentament quauques mes après l’Armistici deu 11 de noveme 1918), quasiment la meitat son en las Lanas de Gasconha. Lo quartièr generau es establit dens las …arenas monumentaus de Dacs. N’es pas lo temps d’organizar corridas de toros bravos a la mòda espanhòla suu sable de las arribas d’Ador! L’estat major e los simples boscatèrs “aliats” campan dens tendas a duas “aigas”, las famosas tendas “canadiennes” deu camping de l’epòca eroïca deus començaments deu torisme en plen aire.
Gargantas anglofònas
Lo territòri lanusquet es dividit en companhias e districtes de Forestry Engineers. Dens lo sol País de Bòrn, 4800 òmis estacionan dens camps importants a Parentís (quartièr Eslèirs), a Pontens (lòcdit Bellevue), a Mamisan, a Aurelhan (batejat O’Ryan per las gargantas anglofònas) o a Senta Aulàdia (“Sainte-Eulalie” comuna batejada Ukulele per las medishas gargamèlas). Per aquera darrèra petita comuna, tròban dens las archivas un filmòt on veden boscatèrs americans qui hèn dravar los bilhons suu “corrent” de Senta Aulàdia, l’arriu que junh los estanhs de Biscarròssa-Parentís e d’Aurelhan. Qu’i avè quitament ua pinassa bricolejada que, de Mamisan estant, partiva recuperar las troncas au miei de las andadas de la Mar Grana… Dens la petita comuna de Biars (Bias, en francés) èra estacionada la sola unitat compausada de boscatèrs negres americans, mentre que, quan comencèt la formacion de las companhias forestièras (32 camps de preparacion suu territòri deus Estats Units), lo comandament volè unicament engatjats o GI blancs…
Horrugant dens las estatisticas, lo sénher Michel Boquet calculèt que sus 1,5 million de pins abatuts dens las Lanas, 495 000 n’estóren dens lo País de Bòrn. De Mamisan, dependèvan tanben petitas unitats deu costat de la Gran Lana (Sabres, Sòra) on machavan boscatèrs d’Otra-Atlantic alimentant las seguerias mobilas.
Las companhias de l’engèni boscassièr de l’US Army aplicavan evidentament los metòdes de l’engenhaire Frederick W. Taylor (1856-1915), conceptor de l’organizacion scientifica deu tribalh. Eficacitat americana (vapor e sustot electricitat, petits camins de hèr, passapertots o arpans mei eficaç e segas circularas dab caishaus amovibles…) e rendament assegurat! De que enlobar e har sauejar los industriaus e proprietaris landés – notables o “Mossurs” en majoritat – qui hadóren bèths ahars, devath lo contraròtle deu comitat especializat deu Ministèri de la Guèrra. Qu’an comptat decap a 600 contractes de “grat a grat “signats en País de Bòrn. L’un deus mei grans obradors qu’estó lo gessit de la brusla (incendi) memorable deus 5 e 6 de seteme 1918. Lo huec cramèt 12 000 ectaras de pinhadars a Pontens, Gastas, Parentís… Consequéncia indirècta de tota aquera intensa expleitacion: pro de pins gemats , en produccion, dispareishóren. Vertat que pro d’òmis, gemièrs de profession (bordèrs-gemièrs o obrièrs d’estat dens las seuvas domaniaus de la còsta) èran suu “front”, luenh deu país.
Que calè quauques distraccions taus òmis: que parlan de bòxa, de basket ball, de jazz, cò disen, de teatre… Enfin, qu’i avó quauquas neishenças, quauques mes après, o quitament quauques maridatges. Lo charme d’aqueths boscatèrs americans, prims e gualhards, ne desplasèva a las gojatas lanusquetas.
Joan-Jacmes Fénié
[1] Qu’a publicat un bèth article dens lo Bulletin de la Société de Borda (1r trimestre 2016) e que harà ua conferéncia lo divés 15/09 (18 h) aus Archius despartamentaus de las Lanas, au Mont de Marsan.


text:
20 ans aprèp la sortida del primièr vòlume del libre, « Turlututú 2 » arriba. Aquel album pedagogic compren 40 cançons de creacion e 24 comptinas en occitan. Foguèt realisat amb lo sosten del Departament de Tarn, de la Region Occitània/Pirenèus-Mediterranèa e de la DRAC Occitània. Lo libre serà presentat oficialament lo divendres 8 de decembre a 18 oras a la sala Jean Jaurès de l'ostal del Departament a Albi, en preséncia de Thierry Cintas, presiddent e de Daniel Loddo director de l'associacion CORDAE-La Talvera atal com Christophe Ramond, President del Conselh departamental de Tarn e Catherine Rabou, conselhièra departamentala del Tarn, delegada a l'occitan.
Retrobatz l'entrevista de Daniel Loddo sul trabalh de creacion del « Turlututú 2 » dins lo numerò a venir de La Setmana, que pareisserà lo 8 de decembre !


text:
Gemaingoutte
Gemaingoutte es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Gemaingoutte es un pichon vilatge rural bastit essencialament la longitud de l'anciana rota en portant de Ban-de-Laveline a Wisembach, sus la ubac de la vallée del Blanc Ru, un jos-afluent de la Fave. Lo traçat de la RN 59 — venguda D 459 — evita partiellement lo centre. Se lo vilatge es de talha modèsta, la municipalitat possedís un vast domeni forestal, bòsc del Beulay e de la Cude, #que lududes fa jouxter la municipalitat alsacienne de Sant-Ostal-a las-Minas entre lo caulet homonyme e lo Cap del Violu, lo sieu ponch culminant. La superficie totala del pòble incluant la bòsc es de 390 ectaras, #que 234 de bòsc. Ne fa partida del Parc Natural regional de las Pilòtas de las Vòges. La siá altitud vària entre 446 m e 995 m per la part la mai anautita #que se tròba al luòc-dich del "Violu". Important luòc de passatge pendent los tres conflictes mondiales, de nombroses sentiers balisés permeton de far de agréables de passejadas.
Gemaingoutte est un petit village rural bâti essentiellement le long de l'ancienne route menant de Ban-de-Laveline à Wisembach, sur l'ubac de la vallée du Blanc Ru, un sous-affluent de la Fave. Le tracé de la RN 59 — devenue D 459 — évite partiellement le centre. Si le village est de taille modeste, la commune possède un vaste domaine forestier, bois du Beulay et de la Cude, qui lui fait jouxter la commune alsacienne de Sainte-Marie-aux-Mines entre le col homonyme et la Tête du Violu, son point culminant. La superficie totale du village incluant la forêt est de 390 hectares, dont 234 de forêt. Elle fait partie du Parc Naturel régional des Ballons des Vosges. Son altitude varie entre 446 m et 995 m pour la partie la plus haute qui se trouve au lieu-dit du "Violu". Important lieu de passage pendant les trois conflits mondiaux, de nombreux sentiers balisés permettent de faire d'agréables promenades.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
A existit un sire de Gemaingoutte #que l'ostal fòrt li caliá se trobar al extremitat del camin de la Gravelle. D'après Gravier, lo pòble de Gemaingoutte (Gemeingut, Chemingoutte, Germaingoutte) deuriá lo sieu nom e lo sieu origina a una colònia alemanda #que #venir se fixar en aquela contrée. En 1385, se tròba lo nom de Hennemans, genet, senhor de Gemaingoutte. En 1398, Conrad siás sire de Gemaingoutte ; las siás hereves Barba e Madeleine de Fénétrange épousèrent Nicolas, comte de Morís e de Saverne, e Ferdinand de Neufchâtel, #lo que #venir de senhors de Gemaingoutte : los se vei designats aital en 1478. Lo 26 de març 1618, Jean de la Crotz #donar las siás reversales per l'anautita justícia de Gemaingoutte-lès-Sant-Dié. Aquel pòble èra çò cap de-luòc d'una comuna. En lo moment del passatge dels Suedeses, lo pòble de Gemaingoutte a #èsser incendiat e los escrits municipales destruits. Se sona qu'en la vallée de la Cude, près del caulet de Sant-Ostal un combat acarnissat a #aver luòc entre los Suedeses e los soldats del pòrti de Lorraine #que se trobavan dins lo Castèl del Faîte. Existís encara al fons del vallon una crotz en portant lo millésime de 1704, e #que i auriá #èsser elevada, dicha-se, a la memòria d'un coronèl suedés aucit en lo combat. Aquela crotz pòrte l'inscripcion : Vosautres #que passatz, pregatz pels trépassés. La comuna e l'escòla mixte, an #èsser bastidas en 1874.
Il a existé un sire de Gemaingoutte dont la maison forte devait se trouver à l'extrémité du chemin de la Gravelle. D'après Gravier, le village de Gemaingoutte (Gemeingut, Chemingoutte, Germaingoutte) devrait son nom et son origine à une colonie allemande qui vint se fixer dans cette contrée. En 1385, on trouve le nom de Hennemans, écuyer, seigneur de Gemaingoutte. En 1398, Conrad est sire de Gemaingoutte ; ses héritières Barbe et Madeleine de Fénétrange épousèrent Nicolas, comte de Meurs et de Saverne, et Ferdinand de Neufchâtel, lesquels devinrent seigneurs de Gemaingoutte : on les voit désignés ainsi en 1478. Le 26 mars 1618, Jean de la Croix donna ses reversales pour la haute justice de Gemaingoutte-lès-Saint-Dié. Ce village était le capluòc d'une mairie. Lors du passage des Suédois, le village de Gemaingoutte a été incendié et les écrits municipaux détruits. On dit que dans la vallée de la Cude, près du col de Sainte-Marie un combat acharné a eu lieu entre les Suédois et les soldats du duc de Lorraine qui se trouvaient au Château du Faîte. Il existe encore au fond du vallon une croix portant le millésime de 1704, et qui aurait été élevée, dit-on, à la mémoire d'un colonel suédois tué dans le combat. Cette croix porte l'inscription : Vous qui passez, priez pour les trépassés. La mairie et l'école mixte, ont été construites en 1874.


text:
Linthes
Linthes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo nom de Linthes proven dels latines «limits». Lo sieu nom a testificat jos aquela forma en 813. S'explica pel fach que Linthes i aviá situat sul limit dels diocèses de Châlons-sus-Marna e de Tròias[1]
Le nom de Linthes provient du latin «limites». Son nom est attesté sous cette forme en 813. Elle s'explique par le fait que Linthes était situé sur la limite des diocèses de Châlons-sur-Marne et de Troyes[2]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Stéphane Gendron, Los noms de la frontièra en : Lo Archéologue, en octòbre-en novembre 2011, pàg. 71
- ↑ Stéphane Gendron, Les noms de la frontière dans : L'Archéologue, octobre-novembre 2011, p. 71


text:
Dins lo matin blave, en gara d’Avenhon, i’a monde a l’espera dau promier TGV. Lo diluns, son tot aquelei que l’ordinator en bricola e la maleta de l’autra man, partan per trabalhar a Paris. L’ai ben remarcat, son totjorn lei memes , una vertadiera familha d’omes solets que quitan pais, familha e nistons per passar sa setmana a s’afanar dins son trabalh de cadre, de baile , de responsable de sabe pas que. Mai centralisme que centralisme, es a Paris e deman a Bruxelles que son lei manetas de comendament. Alor, lo diluns, la pompa dei cervèus mijornaus tira a plen TGV. Tornaran ‘mbe lo trin de dijou de vespre , una fortuna despièi que i’a lei VSD, la setmana a quatre jorns. Mai quant d’oras van passar dins sei burèus ? Se n’en chalan. Sa nuech parisenca, la passan pas au lido o au Crazy Horse mai a l’ostalaria somiant au TGV que rascla devers lo miegjorn chasque fin de setmana.
Lo diluns de matin, en gara d’Avenhon, sus l’autre quèi, i’a aquelei que cade jorn davalan per trabalhar a Marselha. Aquelei d’aqui, an pas drech a un endrech per s’aparar de la cisampa e esperan, conglaçats, sota la marquisa lo trin que dins una mieja, lei vuejarà tot endormits dins la gara Sant Carle. Tornaran a nuech plombada, uros enca se leis enfants son pas enca endormits.
Avant, lei gens eran d’un pais, d’un endrech onte trabalhavan, se trobant sus lo mercat o dins lei boticas, coidejant au cafè, blagant davant l’escola, partajant per la festa aquela convivencia qu’a cha pauc passa per malha dins nostei vidas espeçadas. E pamens, si siam jamai autant parlat. Mai per @mail o sus lo telefone- barrutlaire.


text:
Estrech de Bering
L'estrech de Bering (en anglés Bering Strait, en rus БepиHroB пpoлиB, Béringov proliv) es lo passatge marin situat entre lo cap Dejnev en Asia extèma orientala, e lo cap del Prince de Galas, qu'es lo punt mai occidental d'America; es a dire que dessepara Siberia d'Alaska, o çò qu'es parièr, Russia dels Estats Units.
Ten una largor de 85 km e una fonsor de 30 m a 50 m. Religa la mar de Chuktchi (part de l'ocean Artic), al nòrd, amb la mar de Bering (part de l'ocean Pacific), al sud. Al mitan de l'estrech se trapan las illas Diomedes.
Recep son nom de l'explorador rus d'origina danesa Vitus Bering, que foguèt lo primièr que lo traversèt en 1728.
Segon una ipotèsi, lo primièr poblament uman d'America venguèt d'Asia en traversar l'estrech de Bering, durant la darrièra epòca glaciaria.
Existís un projècte de bastir un pont (nomenat Pont Intercontinental de la Patz) o un tunèl sosmarin per religar Siberia e Alaska a travèrs de l'estrech.


text:
Pour l’instant, il n’y a pas de résultat de : petits appartements de proprietairesen location à Sant Josep de sa Talaia
Petits appartements de proprietairesen location à Sant Josep de sa Talaia
Lo más buscado en location
- Location petits appartements bon marche Sant Josep de sa Talaia
- Location petits appartements luxe Sant Josep de sa Talaia
- Location petits appartements nouvelle construction Sant Josep de sa Talaia
- Location petits appartements banques Sant Josep de sa Talaia
- Location petits appartements occasion Sant Josep de sa Talaia
- Location petits appartements Terrasse Sant Josep de sa Talaia
- Location petits appartements Piscine Sant Josep de sa Talaia


text:
Le Mesnil-Caussois
Le Mesnil-Caussois en normand (Le Mesnil-Caussois en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat es a l'oèst del Bocage virois, entre Sant-Sever-Calvados al sud-oèst e Landelles-e-Coupigny al nòrd. Lo bourg es a 11 quilomètres a l'oèst de Vire.
Lo ponch en culminant (196 m) se situa al sud, al mont Cavelon. Lo ponch mai bas (98 m) correspond a la sortida del territòri de la Cunes, jos-afluent de la Vire per la Drôme, al nòrd-es. La municipalitat es bocagère.
La commune est à l'ouest du Bocage virois, entre Saint-Sever-Calvados au sud-ouest et Landelles-et-Coupigny au nord. Le bourg est à 11 kilomètres à l'ouest de Vire.
Le point culminant (196 m) se situe au sud, au mont Cavelon. Le point le plus bas (98 m) correspond à la sortie du territoire de la Cunes, sous-affluent de la Vire par la Drôme, au nord-est. La commune est bocagère.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://www.geoportail.fr/visu2d.Don?ter=metropole modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant
- ↑ « Géoportail (IGN), couche « Limites Administratives » activée »


text:
Gasteropelecus
Lo genre Gasteropelecus concernís pas que tres espècias de peisses americans de la familha dels Gasteropelecidae.
Aqueles peisses son comunament apelats « peisses-pigassons » a causa de lor forma caracteristica. Vivon essencialament juste en dejós de la surfàcia de l'aiga.
Lista de las espècias[modificar | modificar la font]
- Gasteropelecus levis - (Eigenmann, 1909)
- Gasteropelecus maculatus - Steindachner, 1879
- Gasteropelecus sternicla - (Linnaeus, 1758)
Referéncias[modificar | modificar la font]
Referéncia ITIS : Gasteropelecus Scopoli, 1777 (fr) (+ version anglesa (en))


text:
Erinaceus europaeus
Eriç comun en mitan natural
Erinaceus europaeus
Linnaeus, 1758
244px
LC : Preocupacion menora
L'eriç europèu, Erinaceus europaeus, es un pichon mamifèr omnivòr de la familha dels Erinaceids.
Es una bèstia pichona amb lo morre ponchut , que se noirís de fruta e d'insèctes e que l'esquina es cobèrta d'espinas longas que se quilhan quand se met en bòla per se protegir d'un dangièr.
L'eïriç vei pas plan mas a una sentita e una ausida plan desvolopada.
Animal totemic[modificar | modificar la font]
L'eriç es l'animal totemic de la vilòta de Rojan (departament d'Erau)
Referéncias[modificar | modificar la font]
- Erinaceus europaeus Linnaeus, 1758 dins Mammal Species of the World (MSW) (en)
- Referéncia Brainmuseum : Erinaceus europaeus (en)
- Referéncia Catalogue of Life : Erinaceus europaeus Linnaeus, 1758 (en)
- Referéncia Fauna Europaea : Erinaceus europaeus (en)
- Referéncia GISD : espècia Erinaceus europaeus (en)
- Referéncia Fossilworks Paleobiology Database : Erinaceus europaeus Linnaeus 1758 (en)
- Referéncia ITIS : Erinaceus europaeus Linnaeus, 1758 (fr) (+ version anglesa (en))
- Referéncia Animal Diversity Web : Erinaceus europaeus (en)
- Referéncia NCBI : Erinaceus europaeus (en)
- Referéncia UICN : espècia Erinaceus europaeus Linnaeus, 1758 (en) (consultat lo 20 mai 2015)
- Referéncia CITES : taxon Erinaceus europaeus (sul site del ministèri françés de l'Ecologia, del Desvelopament durable, dels Transpòrts e del Lòtjament) (fr) (consultat lo 20 mai 2015)
- Referéncia Fonds documentaire ARKive : Erinaceus europaeus (en)
- Referéncia : http://www.cnrtl.fr/lexicographie/h%C3%A9risson


text:
Le Sappey-en-Chartreuse
Nom desconegut en arpitan (Le Sappey-en-Chartreuse en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat s'estend jols falaises de Chamechaude (2 082 m), lo ponch culminant del massís de la Chartreuse.
Lo vilatge possedís una station d'esquí familiale amb cinc téléskis sus las pendentas del Mont Sant-Eynard.
La commune s'étend sous les falaises de Chamechaude (2 082 m), le point culminant du massif de la Chartreuse.
Le village possède une station de ski familiale avec cinq téléskis sur les pentes du Mont Saint-Eynard.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement administratif de Haute-Argovie (169)
Liste des communes
Langenthal
Ville de Langenthal, localité de la Suisse de 14 000 habitants.
La mairie de Langenthal a une adresse e-mail et un site Internet.
Herzogenbuchsee
Ville d'Herzogenbuchsee, localité de la Suisse de 5 500 habitants.
La mairie d'Herzogenbuchsee a une adresse e-mail et un site Internet.
Huttwil
Ville d'Huttwil, localité de la Suisse de 4 600 habitants.
La mairie d'Huttwil a une adresse e-mail et un site Internet.
Aarwangen
Ville d'Aarwangen, localité de la Suisse de 4 100 habitants.
La mairie d'Aarwangen a une adresse e-mail et un site Internet.
Niederbipp
Ville de Niederbipp, localité de la Suisse de 3 800 habitants.
La mairie de Niederbipp a une adresse e-mail et un site Internet.
Roggwil
Ville de Roggwil, localité de la Suisse de 3 700 habitants.
La mairie de Roggwil a une adresse e-mail et un site Internet.
Thunstetten
Ville de Thunstetten, localité de la Suisse de 2 900 habitants.
La mairie de Thunstetten a une adresse e-mail et un site Internet.
Lotzwil
Ville de Lotzwil, localité de la Suisse de 2 300 habitants.
La mairie de Lotzwil a une adresse e-mail et un site Internet.
Wiedlisbach
Ville de Wiedlisbach, localité de la Suisse de 2 200 habitants.
La mairie de Wiedlisbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Madiswil
Ville de Madiswil, localité de la Suisse de 2 000 habitants.
La mairie de Madiswil a une adresse e-mail et un site Internet.
Wangen an der Aare
Village de Wangen an der Aare, localité de la Suisse de 1 900 habitants.
La mairie de Wangen an der Aare a une adresse e-mail et un site Internet.
Wynau
Village de Wynau, localité de la Suisse de 1 500 habitants.
La mairie de Wynau a une adresse e-mail et un site Internet.
Oberbipp
Village d'Oberbipp, localité de la Suisse de 1 400 habitants.
La mairie d'Oberbipp a une adresse e-mail et un site Internet.
Melchnau
Village de Melchnau, localité de la Suisse de 1 400 habitants.
La mairie de Melchnau a une adresse e-mail et un site Internet.
Niederönz
Village de Niederönz, localité de la Suisse de 1 400 habitants.
La mairie de Niederönz a une adresse e-mail et un site Internet.
Rohrbach
Village de Rohrbach, localité de la Suisse de 1 400 habitants.
La mairie de Rohrbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Eriswil
Village d'Eriswil, localité de la Suisse de 1 400 habitants.
La mairie d'Eriswil a une adresse e-mail et un site Internet.
Seeberg
Village de Seeberg, localité de la Suisse de 1 300 habitants.
La mairie de Seeberg a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Aucels et compania : lo projecte de cicle 2 en 2012-2013
Par Calandreta Castanet - cicle 2 - Lien permanent
Elsa Ornitolog
La tanta de Guilhem es venguda nos explicar som mestier d'ornitholog. Aprenguisem cossi reconeisser e classar los ausels.
Faguerem un questionnari ont calia recaptar los ausels dins lors familha. Elsa nos daisset tanbem de revistas de la LPO
Domani dels Ausels a Mazeresaqui co que conteron los calandrons de lor viatge a Mazere :
Arribada al domani dels ausels de Mazeres. L'escassa blanca es lo smbol del domani perque es la primiera que venguet se reprodusir aqui.
Avem dejunat e manjat a costat del colombier, fasia polit temps. Lamya e Gauillaume nos acompanheron.
Sem anats dins los observatoris per agachar los aucels ambe las longas vistas que thomas notre guide, nos prestet
Vegerem d'escassas blancas, d'aucas, de bernats pescaires e tanbem de cavaliers cuols blancs , de tirons, de cigonhas
Jean Louis nos accompanhet per co mentar nostra visita en occitan e nos monstret lo museu sus la vida d'abans a la campahna
Vegerem tambem las bestias de la borda pedagogica
Tornarem al bureu de thomas e agacherem cca que las cameras filman e los aquarium
Lo viatge a Leucate
En junh, los calandrons de cicle1 e 2 aneron a Leucate per 2 jorns. Aqui comenca lo viatge en bus
Nos arresterem per dejunar
Un cop arribats, avem visitats lo centre amb loulou e nanard puei avem manjat.
L'aprep miegjorn sem anats al bord de l'estanh de Leucate per pescar a pe.
Prenguerem un orsin, dos rancs, d'escagarols, un bernat l'ermita, de cauquilhatges, un cogombre e d'estelas de mardi
Al centre i avia de jocs, nos agradet forca
Lo ser nos passejerem sus la plaja, nanard nos contet l'istoria d'un pescaire.
Avem plan dormit dins nostras cambras.
L'endeman matin, aprep las consinhas de nanard, anerem observar los ausels del litoral.


c: text/plain

text:
MASCARET E MULET - Yantin déu Chapelot
Reclams 1978 - 1 - p.30
En cade endret que- y tienè û hort pa de boeus, péu de roumen, baduts à case e masedats dab lo gran arrascle. A nouste, lous darrès qui aboun qu'èren mascarèts, coulou de brase, pesans e segus enta-u tribalh.
Mascarèt lou dretè e mulèt lou gauchè que hasèn segui de hortes cargues sus lous mey grans penéns. Per la sesou de las batères que tiraben à la caus enta muda la gran batuse... Més péus machans parsâs, bèt soubèn, que calè arrehourni très ou quoate pas de méy enta ha corde.
Aquéres courdioles de bestia que maneyaben à gran brut l'utis de la batère. Per tan de passadés e de bouteclots qui traucabe, la batuse que seguibe...
Aquets boéus qu'abèn quauqu'arré de beroy.lous ûs qu'èren dretès, lous autes gauchets, quauques-us que tiraben a tout cap, més û cop beroy yunguts, que-s desbroubaben la tume bielhe. Au loc de s'embraca, e per tan machante qui estésse la mousque, que-s en abienèn coum cau enta ha de beroy tribalh amasse.
Despuch quauque tems, hens toutes las coumunes qu'an tournat atela la gran batuse, mayres e adyoens à la caus, dab touts lous counselhès enta ha corde. Adare, enta-us qui soun à l'ateladére, tira que cau !


text:
Mousterioù
Mousterioù en breton ( Moutiers en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge a situat sus la Seiche #que i forma lo étang de Carcraon.
Moutiers A situat a 3 km de La Guerche-de-Bretanha, a 13 km de Argentré-de detlo-Plessis, a 18 km de Vitré e a 24 km de Cossé-çò-Vivián.
La parca de Retiers, situada a 17 km, es la mai prèp del pòble.
Le village est situé sur la Seiche qui y forme l'étang de Carcraon.
Moutiers est située à 3 km de La Guerche-de-Bretagne, à 13 km d'Argentré-du-Plessis, à 18 km de Vitré et à 24 km de Cossé-le-Vivien.
La gare de Retiers, située à 17 km, est la plus proche du village.


text:
Cobla (canso)
Una cobla es una estròfa amassan los vers d'una canso dins la poesia lirica trobadorenca. Emai que generalament una cobla èra pas compausada soleta, dins fòrça cas, es tot çò que demora de çò qu'èra a l'origina un poema complet. Cada cobla d'una cançon èra generalament jogada subre la meteissa melodia, mas d'unas cançons avián una musica contunha , non repetitiva. Una cobla sola èra nomenada cobla esparsa.[1]
Quand las estròfas seguisson lo meteis modèl de rimas mas que lor son differís, se dison coblas alternadas Quand lo son de la darrièra rima d'una cobla ven lo primièr de la seguenta se dison coblas capcaudadas Quand la darrièra paraula d'una rima d'una estròfa apareis dins la primièra linha de la seguenta , se dison coblas capfinidas Quand lo plan de rima e los sons de rima son los meteisses per cada estròfa, son sonadas coblas unissonans Quand lo plan de rima cambia pas jamai mas que los sons de cada estròfa son diferent se dison coblas singulars Quand lo plan de rima cambia jamai mas que lo son cambia cada doas estròfa son apeladas coblas doblas. Quand lo plan de rima cambia jamai mas que lo son cambia cada tres estròfa son apeladas coblas ternas. Quand las rimas cambian de posicion segon un algoritme s'apelan coblas retrogradadas.[1]
Un escambi de coblas es una forma de tensó o partiment ont un trobador escriu una cobla simple a un autre, que respond del meteis biais.[2]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 et 1,1 Simon Gaunt and Sarah Kay, edd. (1999), The Troubadours: An Introduction (Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 0 521 574730).
- ↑ Martín de Riquer (1964), Història de la Literatura Catalana, vol. 1 (Barcelona: Ariel), 509ff.


text:
Maurice Maréchal
Maurice Maréchal (Dijon, 1892 - París, lo 19 d'abriu de 1964) que ho un deus màgers violoncelistas francés deu sègle XX.
Qu'estudiè au Conservatòri de París abans d'estar mobilizat durant la Purmèra Guèrra Mondiau. Durant lo conflicte los sons camaradas que'u frabriquè un violoncèl nomat lo Pelut dab caishas de municions.
Après la guèrra que he partida deus Concerts Lemoureux puish que perseguí la soa carrièra ua tempsada aus Estats Units d'America.
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
- [1] Enregistrament de Maréchal sus youtube.com.


text:
Accolans
Accolans es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Coteaux boisés. Gouffre De Combe-Ainée (considerable) : 75 m de prigondor. Pâturages, céréales. Bovins. Cooperativa laitière.
Coteaux boisés. Gouffre de Combe-Ainée (remarquable) : 75 m de profondeur. Pâturages, céréales. Bovins. Coopérative laitière.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La Distincion de Granjas aperteniá a las Montbéliard dempuèi la Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle.
La Seigneurie de Granges appartenait aux Montbéliard depuis le Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle.


text:
L’Amassada Genarala de la FELCO se tendrà lo dissabte 9 de decembre de 2017 a Montpelhièr (Universitat Paul Valéry – Montpellier 3, bastiment A, sala 105) a partir de 13h30.
ÒRDRE DEL JORN
- 1. Rapòrt financièr – discutida e votacion – quitús al clavaire
- 2. Rapòrt moral – discutida e votacion
- 3. Rendut-compte del collòqui FLAREP
- 4. Situacion de las academias
- 5. Accions de menar en 2018
- 6. Questions divèrsas
- 7. Eleccion del CA
- 8. Eleccion del burèu pel CA
Las proposicions de questions a abordar en questions divèrsas son de faire parvenir al secretariat (mjvb@orange.fr e sandre-arnaud@orange.fr) abans lo 26 de novembre.
Las candidaturas al CA e al burèu son de faire parvenir al secretariat abans lo 26 de novembre.
Se podètz pas venir, pensatz de balhar una procuracion sus papièr o per corrièr electronic a un participant a l’Amassada Generala.
PROGRAMA DE LA JORNADA
10h : Reunion del burèu e dels presidents o representants mandatats de las associacions academicas
12h : repais en comun tirat de la saqueta
13h30 : Amassada generala
15h30 : Amassada generala estatutària
Consultar los estatuts amb los cambiaments prepausats : 1711-09-Modificacion estatuts FELCO proposicion burèu-1


text:
-171
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -171 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Part[modificar | modificar la font]
Annada probabla de la mòrt dau rèi Phraates Ièr (176-171 av. JC). Son rèine permetèt de perseguir l'expansion dei Parts en direccion de l'oèst (somission deis Amardians, conquista d'una partida d'Assiria). Designèt son fraire Mithridates Ièr (171-132 av. JC) coma successor.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- Phraates Ièr, sobeiran de l'Empèri Part.


text:
Gramont (Lomanha)
Gramont es ua comuna gascoa de Lomanha administrada peu departament de Tarn e Garona dens la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son màgerment en latin : Bernardi de Acromonte, en 1275, castrum Acrimontis, en 1285-95, Acrimontis, en 1343, dominus de Gramonte, en 1374, Agromonte, en 1381 e 1428, Grandimonte, en 1532, Sanctus Hilarius de Acrimonte, en 1741, Gramont (Cassini) [1].
Dauzat, que probable coneishèva pas las fòrmas ancianas, interprèta lo nom atau : grandis mons [2]. En realitat, cau explicar lo nom d'origina per acrem montem : *Agremont, au sens ancian de « mont ponchut », com los lòcs nommats Montagut o Montesquiu, donc perilhós, de mau atacar. Après, lo sens estó pas mei comprés e l'adjectiu cambiè, passè a gran, d'aquí Gramont [3].
- Sent Sauvi, anciana parròquia, remembra Salvius, avesque d'Albi au sègle IV (un nom de la familha de salvus, « sauv » e de salvare, « sauvar ») [4]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de La Vit; es ara deu canton de Garonne-Lomagne-Brulhois (en francés), donc de Garona Lomanha Brulhés.
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Bastiments remarcables[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas damb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Paul Burgan, André Lafon, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Association Antonin Perbosc, 2006, p. 181
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 328
- ↑ Paul Burgan, André Lafon, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Association Antonin Perbosc, 2006, p. 181-182
- ↑ Paul Burgan, André Lafon, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Association Antonin Perbosc, 2006, p. 182
- ↑ http://www.annuaire-mairie.fr/ancien-maire-gramont.html


text:
Marcèu Ier
Marcèu Ièr foguèt lo 30en papa de la Glèisa Catolica Romana de 308 a 309. Succediguèt a Marcellin (vèrs 296-304) après quatre annadas de vacança de la papautat e foguèt remplaçat per Eusèbi (309-310).
Elegit dins lo corrent d'un periòde de persecucions importantas còntra lei crestians durant lo rèine de Dioclecian, deguèt reorganizar lo culte dins de bastiments provisòris après la destruccion d'unei glèisas e s'ocupar dei crestians apostats. Capturat, foguèt reduch a l'esclavatge per l'emperaire Maxence.
Es un sant de la Glèisa Catolica Romana.


text:
Marly-le-Roi
Marly-le-Roi es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Yvelines e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Marly-lo-Rei se situa a aperaquí quinze quilomètres a l'oèst de París, a mens de dètz quilomètres al nòrd de Versailles e egalament mens de cinc quilomètres al sud de Sant-Germain-en-Laye. A bastit sus una sòrta de promontori en contrebas e al nòrd del scenari del Cœur-en Volant al bòrd #que se'n trobava çò castèl de Marly uèi desaparegut. Ledit promontori Domina d'aperaquí 150 mètres la vallée de la Seine mai al nòrd. L'urbanizacion a concentrat en la mitat nòrd del territòri communal, la mitat sud en essent majoritairement tampa per la bòsc domaniale de Marly.
Las municipalitats limitrophes de Marly-lo-Rei son Lo Pòrt-Marly al nòrd-es, Louveciennes a l'èst, L'Aquela-Sant-Cloud al sud-es, Bailly al sud, La Étang-la-Vila a l'oèst, Mareil-Marly al nòrd-oèst e Lo Pecq al nòrd.
La municipalitat es longée, en lo sieu limit es, per la rota nacionala 186 #que connècta Versailles a Sant-Germain-en-Laye, traversada per la expedís départementale 7 #que permet de prene, al nòrd, Lo Pecq de contunh Sant-Germain-en-Laye e, al sud, Bailly de contunh Sant-Cyr-l'Escòla e longée, en lo sieu limit oèst, per la expedís départementale 161 #que connècta Sant-Germain-en-Laye al Étang-la-Vila e Villepreux.
Al plànol ferroviaire, la municipalitat es desservie pel Transilien Escomesas Santas-Lazare en parca de Marly-lo-Rei, situada sus la linha Escomesas-Santas-Lazare-La Defensa-Sant-Nom-la-Bretèche.
La municipalitat compti cinc quartièrs :
- lo Vièlh Marly-Ombreges-Monbâti, amb otèls particulars del Sègle XVIII e la glèisa Santa-Vigor, édifiée al Sègle XVII ;
- lo Scenari-Òrtas-Vauillons-Bòsques Martin, amb los sieus ostals individuales, e lo parc Jean Witold ;
- las Grandas-Tèrras, quartièr residencial ;
- Montval, amb lo sieu gymnase, lo sieu grop escolar e la siá bibliotèca ;
- Los Coteaux, en comprenent l'ancian masatge caseriu de Montval.
La commune de Marly-le-Roi se situe à environ quinze kilomètres à l'ouest de Paris, à moins de dix kilomètres au nord de Versailles et également moins de cinq kilomètres au sud de Saint-Germain-en-Laye. Elle est bâtie sur une sorte de promontoire en contrebas et au nord du plateau du Cœur-Volant au bord duquel se trouvait le château de Marly aujourd'hui disparu. Ledit promontoire domine d'environ 150 mètres la vallée de la Seine plus au nord. L'urbanisation est concentrée dans la moitié nord du territoire communal, la moitié sud étant majoritairement couverte par la forêt domaniale de Marly.
Les communes limitrophes de Marly-le-Roi sont Le Port-Marly au nord-est, Louveciennes à l'est, La Celle-Saint-Cloud au sud-est, Bailly au sud, L'Étang-la-Ville à l'ouest, Mareil-Marly au nord-ouest et Le Pecq au nord.
La commune est longée, dans sa limite est, par la route nationale 186 qui relie Versailles à Saint-Germain-en-Laye, traversée par la route départementale 7 qui permet de rejoindre, au nord, Le Pecq puis Saint-Germain-en-Laye et, au sud, Bailly puis Saint-Cyr-l'École et longée, dans sa limite ouest, par la route départementale 161 qui relie Saint-Germain-en-Laye à L'Étang-la-Ville et Villepreux.
Au plan ferroviaire, la commune est desservie par le Transilien Paris Saint-Lazare en gare de Marly-le-Roi, située sur la ligne Paris-Saint-Lazare-La Défense-Saint-Nom-la-Bretèche.
La commune compte cinq quartiers :
- le Vieux Marly-Ombrages-Monbâti, avec des hôtels particuliers du Sègle XVIII et l’église Saint-Vigor, édifiée au Sègle XVII ;
- le Plateau-Vergers-Vauillons-Bois Martin, avec ses maisons individuelles, et le parc Jean Witold ;
- les Grandes-Terres, quartier résidentiel ;
- Montval, avec son gymnase, son groupe scolaire et sa bibliothèque ;
- Les Coteaux, comprenant l'ancien hameau de Montval.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo luòc a conegut dempuèi 676, jos Thierry III.
Marly Es proprietat dels senhors de Montmorency fins a lo sieu aquesiment per Louis XIV en 1676 #que i fa bastir per Jules Hardouin-Mansart « lo sieu » castèl de Marly, mai intime que Versailles e ont poirà consagrar-se a los plasers personals. Lo castèl, situat sul scenari del Cœur en Volant, es alimenté ne de aiga per la maquina de Marly e la aqueduc de Louveciennes e la extremitat nòrd a adornat d'una conca, en contrebas, al nivèl del pòble, e d'un immens abreuvoir ont los cavalièrs pòdon dintrar amb las siás muntures ! Aquela conca i aurà adornat, jos Louis XV, pels dos celèbres cavals de Marly sculptés en 1745 per Guillaume Coustou. En 1789, lo castèl a saquejat pels revolucionàrias e daissat a l'abandon.
En 1794, lo vilatge a rebatejat per la Revolucion Marly-la-Maquina (e mai se aquela i aja situat sus la municipalitat de Bougival) e los cavals son « subtilisés » per èsser installats a París sus la met de la Concòrda de contunh meses a l'intrada de la avenguda dels Camps-Élysées en 1795. Uèi, se tròban a l'abric dels intempéries al musèu del Louvre en lo tribunal Marly de l'ala Richelieu.
En 1799, un industrial, Alexandre Sagniel, crompa lo castèl a l'abandon e installa de talhièrs de filature en los comuns. Mancat, aquel industrial en trobant pas pas a cedir lo castèl dins l'estat de délabrement avançat, lo desmantella e ne vend las pèiras coma pèiras a bastir[1]. En 1806, lo domeni passa entre las mans de l'administracion de las Aigas e Bòsques.
Lo periòde impressionista vei lo pòble, en sollicitant d'aqueles de Bougival, Louveciennes o Croissy, atraire los pintors coma Sisley o Pissarro aital coma de poètas, escrivans e escultors.
- Lo nom de Marly a #èsser donat a una automobila bastida l'an 1956 per la societat Simca, lo break Simca Marly.
- Lo nom de Marly a #èsser donat a un plan "La Timbale Marly", (un salpicon), barreja a basa de légumes, de fruchas, de peis e de carn. Los ingrédients an talhat finement...
Le lieu est connu dès 676, sous Thierry III.
Marly est propriété des seigneurs de Montmorency jusqu'à son acquisition par Louis XIV en 1676 qui y fait construire par Jules Hardouin-Mansart « son » château de Marly, plus intime que Versailles et où il pourra s'adonner aux plaisirs personnels. Le château, situé sur le plateau du Cœur Volant, est alimenté en eau par la machine de Marly et l'aqueduc de Louveciennes et l'extrémité nord est agrémenté d'un bassin, en contrebas, au niveau du village, et d'un immense abreuvoir où les cavaliers peuvent entrer avec leurs montures ! Ce bassin sera agrémenté, sous Louis XV, par les deux célèbres chevaux de Marly sculptés en 1745 par Guillaume Coustou. En 1789, le château est pillé par les révolutionnaires et laissé à l'abandon.
En 1794, le village est rebaptisé par la Révolution Marly-la-Machine (bien que celle-ci soit située sur la commune de Bougival) et les chevaux sont « subtilisés » pour être installés à Paris sur la place de la Concorde puis placés à l'entrée de l'avenue des Champs-Élysées en 1795. Aujourd'hui, ils se trouvent à l'abri des intempéries au musée du Louvre dans la cour Marly de l'aile Richelieu.
En 1799, un industriel, Alexandre Sagniel, achète le château à l'abandon et installe des ateliers de filature dans les communs. Failli, cet industriel ne trouvant pas à céder le château en l'état de délabrement avancé, le démantèle et en vend les pierres comme pierres à bâtir[2]. En 1806, le domaine passe entre les mains de l'administration des Eaux et Forêts.
La période impressionniste voit le village, à l'instar de ceux de Bougival, Louveciennes ou Croissy, attirer les peintres comme Sisley ou Pissarro ainsi que poètes, écrivains et sculpteurs.
- Le nom de Marly a été donné à une automobile construite en 1956 par la société Simca, le break Simca Marly.
- Le nom de Marly a été donné à un plat "La Timbale Marly", (un salpicon), mélange à base de légumes, de fruits, de poisson et de viande. Les ingrédients sont coupés finement...
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Avenguda dels Combatents se pòt veire moellons de marbre ròsa en un mur de clausura.
- ↑ Avenue des Combattants on peut voir des moellons de marbre rose dans un mur de clôture.


text:
915
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 915 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Acabament de la campanha de l'emir Munis al-Muzaffar en Egipte còntra leis armadas fatimidas qu'avián atacat lo país en 914.


text:
Estrambòrd a la XX Dictada Occitana de Barcelona
Dissabte 28 de genièr de 2017 s’es debanada a Barcelona la XX DICTADA OCCITANA, dins la sala de conferéncias del Departament de la Cultura de la Generalitat de Catalonha (Rambla de Santa Mònica, 8).
A balhat la planvenguda a totes la Directora General de Política Lingüística de la Generalitat de Catalunya, Ester Franquesa e la vicepresidenta del CAOC, Meritxell Pueyo. I an participat ueitanta (80) personas.
Òm ausiguèt d’en primièr un messatge e una salutacion de Bernat Vernhièras, professor d’occitan, seguida de la lectura de la dictada pel professor Vernhièras. És alara que comencèt lo concors, amb doas lecturas del tèxt de la Dictada faitas pels professors d’occitan del CAOC Jaume Figueras e Pere Jiménez.
Demèst los participants a la Dictada en Barcelona i èra Xavier Moral, lo cap d’afars occitans de la Generalitat de Catalonha; Ernest Rusinés, lo cap del Servici Lingüistic de CCMA (medias audiovisuals de Catalonha); e Pere Mayans, lo cap del Servici d’Immersion e Acuèlh Lingüistic de Catalonha.
La Dictada finida, una jurada compausada pels professors e pels ensenhaires d’occitan faguèt la correccion dels trabalhs dels participants. Après la Dictada, los participants poguèron gaudir d’un vespralh. A la seguida, lo cantaire Joan Codina, membre del grop de musica Mirabèl faguèt un concert de cançó e musica occitanas.
Fin finala, arribèt lo moment de conéisser los ganhants d’ongan. Los representants de la jurada legiguèron los noms dels diferents premiats, que son:
ADULTES
Primièr prèmi: Núria Pacheco
Segond prèmi: Joan Calsapeu
Tresen prèmi: Mariona Miret
DRÒLLES
Primièr prèmi: Pau Bofill
Segond prèmi: Joana Calsapeu
Tresen prèmi: Maria Garcia
PROFESSIONAL
Primièr prèmi: Jordi Ortiz
Lo primièr ganhants adult ganhèt, en mai dels prèmis balhats a aquel moment, una borsa per assistir a l’EOE ongan, e los altres classificats del concors aguèron de prèmis especials.
An collaborat a aquela edicion de la Dictada Occitana los Departaments d’Ensenhament e de Politica Lingüistica de la Generalitat de Catalonha, Edicions Barcanova, Fent País, Productes de la Terra, Espai Vilaweb, Pagès Editors, Publicacions de l’Abadia de Montserrat, Diari Ara, La Vanguardia, Fundació Enciclopèdia Catalana, Ara Llibres, Sàpiens, Plataforma per la Llengua, Òmnium Cultural, CNPL Gràcia, Casa Graupera e Cerveses Moritz.


text:
21 juillet 2014
L’escrivan sarladés plan conegut presentarà son libre novèl divendres 25 a 11 oras a l’Estivada. Es un libre escrit a la seguida de collectatges efectuats en Aquitània, Peitau-Charentas e Lemosin.
Lo darrièr libre de Micheu Chapduèlh se deviá sonar a l’origina « Mites e Legendas peiregordins ». Mas, amb la reforma novèla de las regions, e per poder contunhar de tocar d’ajudas del conselh regional, li an demandat d’alargar sas recèrcas a la region novèla tota. (suite…)
4 avril 2014
Una equipa de collectaires que vien d’arretrobar, dens un bordalat de la Vath d’Aussau, la version originau deu « Bèth cèu de Pau ». Que’s disè en hèit « Bèth só de Pau ».
A l’origina, la canta qu’estó compausada per un bearnés au mes de seteme, quan lo bèth temps desaparéish tà onze mes. Qu’èra ua cançon de degrèu tau só. Mes las paraulas ne balhavan pas un imatge atractiu de la vila. Los lobbies toristics deu parçan que decidín doncas d’espandir ua version mei publicitària deu cant.
(suite…)


text:
Eth dissabte tres de deseme se celebrèc en Centre de Cultura Contemporània de Barcelona (CCCB) era 17ª edicion dera mòstra de television de qualitat, mès coneishuda coma Miniput. Es reproduccions son documentaus que denoncien situacions reaus ignorades pera societat. Toti es videos mòstren que pera pantalha nèra deth nòste minjador tanben i a lòc tà programes diferents des que cada dia s’enpòrten tota era audiència e que qualifiqui de: neurodegeneratius.
Era prumèra reproduccion –era que mès m’agradèc–, ei un judici fictici, ja que non se celebrèc, sus era expolsion –a plec de braç– des sues cases des vesins de Cleveland pes patrons de Wall Street que an crompat es bastisses. De quí ei eth tòrt? Es bancs dauen ipotèques que eth pòble non podie pagar, e families der èst dera ciutat eren eroses per auer un losat dejós deth quau minjar e dormir. A miejans des nauanta, eth govèrn yankee daue ajudes economiques tà baishar er indèx de praubesa entà que tot eth país -eth país dera libertat- aguesse ua propietat ath sòn nòm.
Damb eth tipic avocat jueu defenent eth pòble, e un nòrd-american gròs e barbut, eth judici fictici compde damb era preséncia de testimònis dirèctes sus er abandon massiu en èst de Cleveland. Un peleja, en es jutjats, interessanta e plia de nuds capviradi.
Ena realitat non i auèc cap senténcia, perqué es capmèstres de Wall Street sauvèren era celebracion deth judici. Un exemple de que non totes es persones son iguals deuant dera lei.


text:
Espartac
Espartac [1] (Spartacus en son nom latin d'esclau ... mòrt en 71 avC) èra un gladiador, un esclau roman e lo cap d'una revòuta majora dicha Tresena Guèrra Servila entre 73 e 71 avC.
D'efèct, en 73 avC, acomencèt una revòuta dins una escòla de gladiators. Lo movement se desvolopèt rapidament e Espartac n'en venguèt un dei caps principaus.
Capitèt de vencre uneis armadas romanas mandadas còntra la rebellion.
Pasmens, foguèt blocat dins lo sud d'Itàlia per la traïson d'una flòta pirata devent permetre lo passatge en Sicília e per l'armada de Crassus.
Leis esclaus foguèron finalament batuts e Espartac tuat durant una batalha.
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]

- ↑ ... en lenga nòstra d'esclaus liberats!!!


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Garni (Գառնի en armeni) es una comuna d'Armenia situada dins la província de Kotaik.
-
Lo vilatge vist dempuei lo santuari de Sant Sarkis
-
Mapa de Garni e daus environs
-
Lo temple de Garni, dedicat au dieu solar Mitra: los 24 pilars simbolizan las oras dau jorn
-
Egleisa de Mashtots Hayrapet (segle XII)
-
Lo bauç de Garni apelat « sinfonia de las pèiras »
-
Lo complexe monastic de Havuts Tar situat a l'autre costat dau bauç de Garni
-
Roïnas dau monastèri d'Aghjots Vank (segle XIII)


text:
Oxygers que prepausa deu 16 au 22 de julhet ua demorada culturau, lingüistica e esportiva qui mesclarà activitats de montanha e descobèrta de la lenga e la cultura occitana.
La demorada que's harà a Àrreu, dens los Hauts Pirenèus, en pension completa. Que i aurà duas miejas jornadas de VTT, dus dias de randolejadas, ua mieja jornada sus l'aiga viva e un dia en Vath d'Aran, on l'occitan ei lenga cooficiau. Que s’i prepausarà tanben activitats manuaus, jòcs collectius dab tèmas, jòcs esportius, velhadas...


text:
-462
Aquesta pagina concernís l'an -462 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Atenas[modificar | modificar la font]
Cimon capitèt de convéncre lei ciutadans atenencs de mobilizar una armada per sostenir Esparta en lucha còntra una revòuta deis Ilotes. Pasmens, Esparta se maufisèt de la tropa de Cimon e l'expedicion s'acabèt per un refús umiliant de la prepausicion d'ajuda atenenca. Aquò entraïnèt l'ostracisme de Cimon l'annada seguenta.
Esparta[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra còntra la revòuta deis Ilotes acomençadas en 464 avC. Pasmens, Esparta se maufisèt d'una expedicion d'ajuda atenenca que foguèt refusada d'un biais umiliant. Aquò entraïnèt l'ostracisme de Cimon, cap de la faccion favorabla ais Espartencs au sen de la democracia atenenca, l'annada seguenta e lo començament d'un periòde de tensions amb Atenas qu'anavan entraïnar una guèrra en 457 avC.
Roma[modificar | modificar la font]
Prepausicion de la lèi Lex Terentilia per lo tribun de la plèba Gaius Terentilius Harsa. Aquela lèi demandava d'escriure lei drechs dei dos cònsols romans e se turtèt a l'oposicion dau patriciat menada per Ceson Quinctius. Fins a 454 avC, foguèt a l'origina d'un conflicte politic fòrça important entre lo patriciat e la plèba.


text:
01
Mai
Mai que mai - Edicion de 2016
Lo festenal Mai que Mai es dedicat a la cultura occitana jos totas sas formas. Dempuèi 2008, se desròtla cada annada al mes de mai sul territòri del Parc Natural Regional del Naut Lengadòc.
Los espectacles proposauts son accessibles a un public familial, sensible a la cultura en general, e a la cultura occitana en particular. Lo festenal Mai que Mai vòl montrar per sa programacion, la riquesa, la qualitat e la varietat d'una cultura occitana viva e contemporanèa, aquò a travèrs d'expressions artisticas tan divèrsas coma lo conte, la musica, lo teatre, la dança, las arts plasticas, la literatura, lo cinèma, etc...
L'edicion 2016 se desrotlarà del 1èr al 8 de mai dins las comunas de Colombièiras d'Òrb, Prumian, Sant Martin de l'Arçon, Mons la Trivalle e Olargues. Poiretz i descobrir lo dimars 3 de mai a Prumian, lo filme Bufa lo Cerç e raja l'Òrb d'Hélène Morsly, realizat en 2015 dins lo quadre del programa d'educacion artistica e culturala Los Passejaires de Pesenàs. Una residéncia artistica al licèu Jean-Moulin de Pesenàs, mesa en plaça per Languedoc-Roussillon Cinéma e lo CIRDÒC-Mediatèca occitana, finançada per la DRAC LR, e un film produch per l'associacion Maremar.
Programacion de la setmana :
Dimenge 1er de mai
Colombièiras d'Òrb
- 15H30 : Rencontre literari amb Jean-Claude Carrière.
- 16H30 : Teatre "Le vin bourru" de Jean-Claude Carrière amb Gilles Buonomo Cie Itinéraire Bis34.
Dimars 3 de mai
Prumian
- 20H00 : Filme Bufa lo Cerç e raja l'Òrb d'Hélène Morsly
- 20H45 : Cinèma « Marius et Jeannette » de Robert Guediguian
Dimècres 4 de mai
Colombièiras d'Òrb
- 10H00- 12H00 : Exposicion « La Retirada » - Consèlh General d'Erau.
- 21H00 : Grand Balèti, carta blanca a Tafanari
Dijòus 5 de mai
Colombièiras d'Òrb
- 09H00 : Excursion-espectacle, installacions artisticas
- 16H30 : Rencontre e debat amb los plasticians del caminòl.
Sant Martin de l'Arçon
- 18H30 : Lo p'tit bal de l'apéro amb lo duò Lagrange Rutkowski
- 21H00 : Concèrt amb Renat Jurié e Jean-Pierre Lafitte « Chants sacrés et chansons profanes des pays d'Òc »
Divendres 6 de mai
Mons la Trivalle
- 10H00-17H30 : Estagis de cant, d'improvisacion e de flaüta irlandesa.
- 18H30 : Lo p'tit bal de l'apéro amb Jojo à l'accordéon
- 21H30 : Percors musical « Lignes de fuite » amb la Cie Le Bus Rouge
- 22H30 : Balèti amb Le Bal du Bus e Jojo à l'accordeon
Dissabte 7 de mai
Colombièiras d'Òrb
Passejada « los aucèls », exposicions, jòcs.
- 13H30 : Estagi danças de Gasconha
- 15H30 : Clown amb la Cie dels Jibuls
- 17H00 : Teatre – conte « Dona de Peire » amb Yves Durand e Sergio Perera
- 18H30 : Lo p'tit bal de l'apéro amb los Musicaires d'Aici
- 21H00 : Grand Balèti amb lo Triò Cocanha
- 23H00 : Grand Balèti amb Rosa Combo
Dimenge 8 de mai
Olargues
Fèsta de la Bariòta (Brouette), mercat de las plantas, musica Branka Bodegaires
- 14H30 : Cafè-Tchaches amb Yves Durand
- 16H00 : Rencontre literari amb Floriant Vernet
- 17H00 : Lo p'tit bal de l'apéro amb Branka Bodegaires
Descobrir tot lo detalh del programa sul site del festenal.


text:
Colomèrs
Colomèrs[1][2], dins lo parlar local qu'es d'occitan gascon tolosan (oficialament en francés Colomiers e en occitan lengadocian Colomièrs) es una comuna d'Occitània (Gasconha) del departament francés de la Nauta Garona (Miègjorn-Pirenèus).
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
Es joens e adolescents hèn part d’un collectiu dera societat vulnerables e fòrça escadences ath sòn entorn e per aguest motiu ei de besonh aplicar politiques juveniles de prevencion. Ua des accions mès importantes ei era creacion d’un espaci d’amassada, a on es joens poguen desvolopar-se coma ciutadans.
Actuauments, en Vielha e Mijaran i a mes de 20% dera poblacion que son joeni d’edats comprenudes entre es 10 e es 30 ans. Entà arténher un corrècte desvolopament d’aguest collectiu, credem essenciau aufrir-les un espaci permanent en quau poguen desvolopar activitats culturaus, ludiques o professionaus. Era instauracion aguest locau sociau entà joeni, ath delà de considerar-se ua aufèrta ludica, tanben ei un metòde de prevencion pr’amor qu’es joeni de Vielha e Mijaran non degalhen es sues ores en carrèr o en tot exercir activitats perjudiciaus coma eth botellon. Un aute factor fòrça important a tier en compde en nòste territòri ei era climatologia, que limite es activitats d’òci un còp arribe era nhèu.
Per toti aguesti motius, aué 24 d’octobre, er Ajuntament de Vielha e Mijaran a signat un convèni de collaboracion damb era Òbra Sociau “La Caixa” en quau se promò era realizacion deth projècte deth locau sociau entà joeni e destine 15.000€ que s’invertiràn en mobiliari de besonh dera sala e tanben en materiau audiovisuau pr’amor qu’es joens poguen realizar es sues activitats. Atau madeish tanben se signarà a inicis eth pròplèu an, un aute convèni dera madeisha quantitat que s’invertirà de nau en Centre Juvenil.
Segontes Juan Antonio Serrano, baile de Vielha e Mijaran “èm fòrça content e arregraïdi ara Òbra Sociau “La Caixa” pera sua implicacion en aguest projecte qu’ei tan de besonh entà Vielha e Mijaran”. Ath delà Serrano soslinhe que “ei de vitau importància qu’es joeni agen un lòc entà eri en quau poguen realizar es sues activitats d’òci e quitament auer un lòc en quau poguen promòir es sues inquietuds e interèssi professionaus o empresariaus”.
Entà Joaquim Macià, director banc d’Institucions de CaixaBank en Catalonha, “des dera Òbra Sociau “La Caixa” contunham trabalhant entà arténher ua societat damb mès oportunitats, en tot impulsar iniciatiues sociaus com ei eth cas d’aguest locau, en tot invertir ena recèrca e educacion e en tot difóner cultura e sciéncia. E tot, entà seguir ajudant a d’aqueri qu’ac an mès de besonh”.
Hònt: Ajuntament de Vielha e Mijaran


text:
Universitat
L'universitat (dau latin universitas, -atis) es un bastiment o ensems d'unitats educativas consacradas a l'ensenhament superior e la recèrca. L'universitat decernís de gras academics e de títols professionaus.
Istòria[modificar | modificar la font]
Se crean a l'Edat Mejana europèa. La premiera institucion d'aquest tipe es l'Universitat de Bolonha, que servirà pus tard de modèl ais autrei centres educatius pariers, encara que dins l'Antiquitat i aguèt tanben de centres superiors d'ensenhament e de reflexion.
Inicialament evoluiguèron dempuei lo modèl dei corporacions artesanalas e coma gaireben tot a l'Edat Mejana, èran fòrça ligadas a la Glèisa. Inicialament, lei disciplinas prepausadas s'inspiravan dei sèt arts liberaus (lo trivium e lo quadrivium):
- Lo Trivium: gramatica, logica e retorica.
- Lo Quadrivium: aritmetica e geometria, astronomia e musica.
D'aquí venon lei divisions actualas entre lei disciplinas literàrias e lei scientificas.
Organizacion[modificar | modificar la font]
Internament, una universitat se dividís generalament en de campus situats dins de luòcs diferents. Cada campus a de facultats e d'escòlas universitàrias (majoritariament consagradas a l'ensenhament), e tanben de laboratòris, departaments e instituts de recèrca, que pòdon partejar una seria d'infraestructuras (bibliotèca, salas d'estudi, gimnasi...). Cada facultat o escòla es liada a un o plusors estudis universitaris que i s'aprenon.
Lo representant superior d'una universitat es lo rector, que dirigís l'universitat amb l'ajuda de l'equipa de vicerectors e d'autreis organs: lo conseu de govèrn, lo conseu sociau...
Societat de la coneissença[modificar | modificar la font]
L'universitat es lo motor vertadier dau desvolopament economic, pr'amor que compartís la coneissença, fa de recèrcas d'una maniera analitica, projècta a tèrme lòng; sa tòca es de publicar lei recèrcas e genèra de coneissença pr'amor qu'es impulsada per la curiositat.
L'entrepresa, au contrari, protegís o escond la coneissença a la concurréncia, resòuv de problèmas, projècta a tèrme cort, e a per tòca l'obtencion de beneficis economics.


text:
Guèrras Napoleonencas
Las Guèrras Napoleonencas qu'estón la seria de guèrras qui avón lòc en Euròpa durant lo Purmèr Empèri de Napoleon Bonaparte en França. Que son en part lo resultat de las guèrras engendradas per la Revolucion Francesa de 1789. N'existís pas de consensus suu lor punt de partença. Mei d'un que considèra que comencèn quand lo generau Bonaparte pren lo poder, en noveme de 1799. D'autes que prolongan las guèrras de la Revolucion Francesa dinc a 1802, e qu'estiman que la declaracion de guèrra enter França e lo Reiaume Unit en 1803, après lo cort periòde de patz qui seguís lo Tractat d'Amians (1802), qu'ei lo punt de partença de las Guèrras Napoleonencas. Que s'acaban lo 20 de noveme de 1815, après la des·hèita de Napoleon a Waterloo e dab lo Dusau Tractat de París.
-
Napoleon Bonaparte retratat per Jacques-Louis David en 1801.
-
-
Batalha de Trafalgar (1806)
-
-
-
Empèri Napoleonenc au començament de 1811
-
-
Retirada de l'Armada Grana de Russia (1813)
-
Napoleon e Józef Poniatowski, cap de las fòrças polonesas dens la Batalha de Leipzig (1813)
-
L'armada russa entra a París (30 de març de 1814)
-
Batalha de Waterloo (18 de junh de 1815), darrèra batalha de Napoleon e la soa des·hèita definitiva
-
L'Emperaire Napoleon, òbra de Jean Auguste Dominique Ingres


text:
Dimars, 3 de febrièr de 2015, 03h00 Societat
Auvèrnhe > Auvèrnhe > Castanhau
Lo tribunal correccional d’Orlhac (Castanhau) condamnèt dijòus passat un esplechaire forestièr a tres ans de preson per trafec d’èssers umans. Se tracta d’un òme de 45 ans, ciutadan francés d’origina marroquina, qu’aviá sequestrat, extorquit e reduch a un estat dee quasi-esclavatge dos joves de 21 e 22 ans de son vilatge natal de Marròc. Lo filh del sequestrator l’an tanplan condemnat a un an de preson per complicitat de raubament de persona e d’extorsion amb violéncia.
Segon çò que rapòrta l’AFP, aquel afar comencèt en març d’arunan. Lo condemnat faguèt venir los dos joves, qu’avián plan enveja d’anar trabalhar en Euròpa. Mas quand arribèron en Auvèrnhe, l’òme lor confisquèt los passapòrts. Segon la declaracion dels sequestrats, assistits per un interpèt, èran obligats de trabalhar 10 oras per jorn, totes los jorns de la setmana, a arrancar de gençana. Lo salari mandat sur lor compte èra immediatament reversat a lor emplegaire. Èran lotjats dins de condicions indignas dins un estudi d’Orlhac e patissián las violéncias, las intimidacions e lo cantatge.
De son costat lo condemnat nèga los faches. “Volián pas trabalhar. Caliá ben que me remborsèsson las despensas d’avion, d’immigracion e las cargas de l’apartament”, çò diguèt.
En setembre passat, los acusats menèron los dos joves en Marròc. Anavan quèrre 7000 èuros que las familhas dels joves sequestrats devián pagar a l’esplechaire en escambi d’aver menat los dos joves en Euròpa amb un emplec. Mas en traversant l’estat espanhòl, un dels joves capitèt a fugir e anèt còp sec a Orlhac per far sa denóncia. La polícia arrestèt los esplechaires en decembre.
Al domicili dels acusats trobèron los passapòrts confiscats dels dos joves e de documents verges que las victimas aurián signat, menaçadas d’un cotèl.
Dins lo jutjament s’entendèt de causas esglasiantas. D’un costat los joves declarèron que vivián dins la paur, mentre que lo substitut del procuraire expliquèt la duretat del trabalh que fasián: “cal qu’un salariat arranque 180 quilos de gençana cada jorn per que siá rendable. Es enòrme coma trabalh. Degun o vòl pas faire”.
De son costat, l’avocat que defendiá l’esplechaire forestièr insistiguèt sus las “insufisenças de la procedura”. “Levat las declaracions dels salariats, avèm pas cap d’element material”, çò diguèt.


text:
Après l’internat a Briva e lo bachilierat, faguèt una annada d’Arts Deco a Lemòtges. Ni per son gost per aquesta formacion, contunhèt pas dins la dralha. Demorèt a la bòria, ont, long de las annadas, e a flor e a mesura de la disparicion, un a cha un, de son monde, se trobèt cargada de tot lo govèrn de la proprietat amb l’estatut d’ajuda familiala.
Sortida d’una familha paisana tradicionala, conoissiá e practicava los biaisses de faire, d’èsser e de dire eiretats de sègles de civilizacion pagana. La consciença d’èsser receptritz d’aquesta cultura la menèt a faire òbra d’etnografa per servar, fauta de transmetre, un saupre viure que lo sabiá a s’acabar. Se contentèt pas de descriure ; donèt lo sens prigond de practicas millenaras. Totjorn èra lèsta a explicar, dire de contes, de cançons.
Çò mai fòrt dins sa vida, que la tenguèt duscas a viure que per aquò, es la poësia. La poësia, que s’i acarèt, s’i tustèt, s’emponhèt amb ela, dins un còrs a còrs permanent. La poësia, en occitan e en francés, non pas en revirada mas coma aquò li veniá, qu’es per la Marcela una expression de l’èsser au monde dins una dimension cosmogonica. Que, per ela, lo poèta es un instrument entre las mans de la poësia, un passaire de la consciença dau monde.
Dins l’òbra delpastriana i cabisson tanben los Memòris, long raconte non pas sonque de sa vida, mas agach distanciat sovent sus los eveniments, lo monde, la societat, pluma poëtica tanben que dona a veire coma un tablèu.
Femna de la tèrra se mainant d’escriure, siaguèt escarnida sovent tant per son vesinatge coma per los mediàs, considerada amb condescendéncia. D’aquela nafra se sauvava amb son sens dau derisòri e son rire de clarina.
Moriguèt paralisada dins lo lièch que sa maire s’i acochèt, qu’i moriguèron lo paire e la grand. L’òbra fai ausir una votz completament originala dins l’escritura d’òc, d’una intensitat e d’una densitat a la nautor d’un destin de femna-poèta que se sacrifiquèt a ela.


text:
Giovanni Pierluigi da Palestrina
Giovanni Pierluigi da Palestrina (Palestrina, lo 4 de març de 1525 - Roma, lo 2 de heurèr de 1594) que ho un compositor italian de la Reneishença de hèra grana influéncia dens l'istòria de la musica occidentau mei que mei per la musica polifonica e religiosa (qu'ei l'autor de nombrosas messas), lo contrapunt e peus sons libes de madrigals.
Que comencè la soa carrièra a Roma com mèste de còr. La proximitat deu Papa e lo contèxte de la Contrareforma e deu Concili de Trent que marquèn la soa musica. En ehèit, dens aqueste contèxte que revolucionè la musica religiosa en tot recercar la composicion d'ua musica mei atractiva e mei clara que non pas la complexitat deu cant polifonic.


text:
Pertrèit d'Estela Masodièr : La lenga en eretatge
Filha d’un contaire e librari occitan, aquela ensenhaira d’Alès contunha de transmetre la lenga...coma l’a recebuda. Se sètz al centre Agora de Nimes d’aquesta passa, l’auretz probablament crosada. Foguèt presenta a l’acuèlh dels participants, mas tanben assetada pendent una conferéncia o lo ser al sèti d’a costat, a profeitar d’unas de las velhadas organisadas dins l’encastre de l’Universitat Occitana d’Estiu de Nimes. Coma vice-presidenta de la MARPOC e presidenta de l’IEO 30, Estela Masodièr aurà portat un grand suènh (amb tota la còla) a la preparacion de l’eveniment.
- Publicat dens Portraits


text:
jeudi, 11 décembre 2008
Vídeo de la visita de País Nòstre al Parlament de Catalunya
08:00 Publié dans Associations | Lien permanent | Commentaires (0) | Tags : parlament, catalunya, autonomia, estudi politic, país nòstre | Facebook
mardi, 09 décembre 2008
Visita en catalan e occitan d'Aran del Parlament de Catalunya
Catalunya vòl dire Principat de Catalonha, es un Parlament qu'organiza las leis del Principat de Catalunya, es un Parlament exemplar per País Nòstre car es un Parlament autonòme, un exemple tanben dempuèi sègles e sègles per l'Union Europèa, un parlament qu'èra tanben lo sistèma que foncionava a Bordèu abans l'arribada dels franceses en 1453.
08:00 Publié dans Associations | Lien permanent | Commentaires (0) | Tags : parlament, catalunya, autonomia, estudi politic, país nòstre | Facebook


text:
Las scènas musicalas
Au travèrs de las numerosas hestejadas que li son dedicadas, la scèna musicala occitana aufrish au public un repertòri ric ont la musica tradicionala s’abarreja a fòrça estiles musicaus.
Au demiei de las manifestacions las mes coneishudas, ne vam pas citar que la hestejada Occitania a Tolosa, Estivada a Rodés o enqüèra Hestiv’Òc a Pau…
Aqueras hestejadas atiran formacions tan eclecticas que Nadau, los Fabulós Trobadors, lo Massilia Sound System, Gadalzen, Dupain, Brotto-Lopez…
Totas hèn descobrir las suas creacions qu’an influéncias divèrsas ; çaquelà, demòran fin finala estacadas a promòver e a difusir ua cultura, ua istòria e ua lenga comunas.
Un pauc d’istòria
L’eretatge musicau occitan tròba en partida la sua origina dins la musica profana* de l’Edat-Mejana, dambe la poesia deus trobadors* tau coma Guilhèm de Peitius, Bertran de Bòrn o enqüèra Marcabrun. Entà disvertir los senhors e las suas corts, aqueths artistas medievaus rivalizavan d’engenh dins l’art de trobar*.
- la cançon* aujòla de la nòsta cançon actuala ;
- lo sirventés* que se pòt tornar trobar auèi dins las cançons engatjadas ;
- la ballada* fòrma musicala enqüèra utilizada auèi ;
- la tenson* presenta dins las tradicions de fòrça musicas deu monde (inuit, Guinea etc.), dins lo rap tanben.
Aqueras poesias cantadas an coma principaus subjèctes l’amor cortés, la satira morala o politica, la cavaleria… Pòden estar acompanhadas d’instruments, coma la harpa o la sonsaina.
Pòrtan tanben la pròva que lo mestissatge musicau ne data pas de ger : la cançon e la poesia hispanò-araba, entà pas citar qu’aqueth exemple, presentan remirablas similituds ligadas a las crotzadas e aus romivatges.
La scèna actuala
Mes d’un paramètre a permés, dempuish la fin de las annadas 1960, ua renavida de la musica occitana :
identitat pregonda
deveng mes que jamès lo mejan d’exprimir ua identitat pregonda. En efèit, en produsir tèxtes de cançons que valorizan l’istòria, la cultura e las ideas, los autors occitans contemporanèus se hèn los pòrta-paraulas d’un pòble estacat a deféner las especificitats de la sua cultura e de tornar a las suas arrasics. Atau, la scèna francesa a vist espelir mantuns artistas occitanofònes coma Claudí Martí, Patric o Los Caminaires.
dimension multiculturala e internacionala
en mes d’aquò, l’influéncia de las musicas popularas americanas (blues, jazz etc.) e l’interés creishent per las musicas deu monde balhan ua dimension multiculturala e internacionala a la musica occitana.
- Nadau (grop vasut a Tarba a la fin de 1973) hè se costejar la guitarra electrica, la bateria, las bohas, lo vriulon o l’acordeon en colorejar atau las suas cançons de sonoritats ròck.
- Los Fabulós Trobadors (grop tolosan format en 1987) abarrejan a la tradicion occitana lo rap, lo beat box, tot aquò sus ritmes brasilians.
- Mes pròche d’auèi, Guilhèm Lopez, musician e cantaire, neurish las suas compausicions de multiplas influéncias (musicas tradicionalas d’Occitania, deu Maghreb, d’Espanha, jazz etc.).
Se los grops occitans desvolopan auèi ua paleta sonòra neurida d’estíles musicaus fòrça variats, demòran en prumèr los ambaishadors d’ua tradicion viva.
Frisa cronologica
Questions
- Quins son los punts comuns entre los trobadors e los artistas occitans actuaus ?
- Quins genres poetics medievaus son a l’origina deu repertòri que podem enténer sus las scènas actualas ?
- Coma la musica occitana s’ei diversificada austanlèu la segonda mitat deu sègle XXau ?


text:
Varize (Mosèla)
Varize es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Anciana província de Lorraine, possession de la abbaye de Santa-Glossinde de Mètz #que la distincion dépendait de Lorraine e de Luxemborg.
- Castèl fòrt dels sires de Varize.
- Archiprêtré Fins a la Revolucion (annèxa : Vaudoncourt).
- En fasent partida de la exclave de Raville, Vaudoncourt n'a amassat al reialme de França dempuèi 1769, quand a cedit pel Àustria.
- Ancienne province de Lorraine, possession de l'abbaye de Sainte-Glossinde de Metz dont la seigneurie dépendait de Lorraine et de Luxembourg.
- Château fort des sires de Varize.
- Archiprêtré jusqu'à la Révolution (annexe : Vaudoncourt).
- Faisant partie de l'exclave de Raville, Vaudoncourt est réuni au royaume de France depuis 1769, lorsqu'il est cédé par l'Autriche.


text:
El Cevenòl
, o "linha de las Cevenas"
corre el risc de tancar-se en els propers mesos degut a la deixadesa de la SNCF. El 2009 ja es va suprimir el Corail París-Marsella
i el 2012 es va tancar el tram Nimes-Marsella
en benefici del TGV.
Ara, els veïns i associacions, s'estan mobilitzant periòdicament per evitar el tancament definitiu de la línia i, si pot ser, aconseguir la reobertura del tram Nimes-Marsella. An tornat manifestar per gardar lo Cevenòl
Qualques centenats de personas protestèron per carrièras dissabte a Ginolhac e dimenge a Langònha per reclamar lo mantenement de la linha ferroviària que va de Clarmont-Ferrand a Marselha
De defensors del Cevenòl, la linha ferroviària que va de Clarmont-Ferrand a Marselha, manifestèron aquesta dimenjada passada per reclamar son mantenement. Las mobilizacions mai nombrosas se tenguèron dissabte a Ginolhac (Cevenas) e dimenge Langònha (Marjarida) ont tres centenats de personas se rassemblèron per defendre lo Cevenòl.
Los manifestants respondián a la crida de l’associacion dels elegits per la defensa del Cevenòl e revendicavan que l’estat perseguissèsse sos engatjments de servici public. La retirada progressiva de l’estat e la degradacion que la patís la linha ferroviària que travèrsa las Cevenas inquietan lo mond. Los defensors del Cevenòl sospièchan que se pren de mesuras per far venir la linha indesirabla. O fa pensar la supression de trens, l’abandon de la mantenença, l’organizacion troncada dels oraris de correspondéncias, o encara la grèva eliminacion de la continuitat del tren fins a Marselha.FONT: Jornalet (text en occità) (vídeo de France3 a l'enllaç)