text:
La generalitat de Catalonha ven de publicar 4 estudis sus l'Aranés e l'Occitan general, lo tèxt se pòt telecargar aicí.
Aquí çai jos un extrach de l'estudi de Patrici Pojada ont l'autor torna sus la plaça de l'aranés dins lo domèni occitan (pagina 7) :
Aranés e occitan general
L’apartenéncia del territòri aranés al domeni lingüistic occitan es pas de desmostrar. Un ramat d’estudis, ancians o mai recents, ja n’an parlat e, dempuèi “totjorn”, la Val d’Aran es considerada coma una tèrra gascona, doncas una tèrra d’òc. Ara plan, çò que nos sembla una evidéncia lingüistica pòt trucar amb los sentiments dels locutors e - l’un e l’autre essent ligats - amb una subrevalorizacion de diferéncias idiomaticas tengudas coma pròprias e/o identitàrias, sovent en rason de l’existéncia d’una frontièra politica e de la rompedura de las vièlhas e estreitas relacions umanas. D’aquel fenomèn, la Val d’Aran n’es un exemple màger, d’ont mai que lo territòri es petit (620 km2) e coneis un desvolopament economic e una creissença demografica fòrts que ne capviran tota la vida relacionala e las solidaritats ancianas. En mai d’aquò, la siá lenga - l’occitan aranés - es reconeguda coma una de las tres lengas oficialas de la Val - e la primièra lenga introdusida a l’escòla, per aprene a legir e escriure - e, a costat, l’occitan (sens autra precision: “Era lengua occitana, denominada aranés en Aran, ei era lengua pròpria d’aguest territòri e ei oficiau en Catalonha [...]”, article 6-5 de l’estatut d’autonomia de Catalonha, acceptat per referendum del 18 de junh de 2006) venguèt oficial dins Catalonha sencera en agost de 2006.
A partir d’aquí, una tension mai fòrta s’entrevei entre lo manten d’una forma locala de lenga (oficiala per solament 620 km2 e unes 8 000 estatjants) e una forma generala de la meteissa lenga (un occitan “larg”, “general”, “estandard”, “referencial”, etc.), non reconeguda enlòc mas que poiriá concernir los 200 000 km2 e los 15 000 000 d’estatjants d’Occitània : tot d’un còp, l’escala càmbia. L’escomesa es que los araneses se considèren pas mai coma un isclòt al mièg dels Pirenèus qu’auriá conservat una identitat pròpria contra los autres, mas coma una partida d’aquel ensemble lingüistic e cultural vast que donèt los Trobadors a l’Euròpa medievala e un Prèmi Nobel a la literatura mondiala (Frederic Mistral, 1904). Aquela tension que ne parlavi adès se pòt resumir per un questionament: quina forma d’occitan serà oficiala en Catalonha ? La locala d’Aran o una mai “generala” ? E dins la Val d’Aran ela meteissa, quin estatut auràn las diferentas formas ? Aquò a d’implicacions importantas ja que se pausa lo problèma de çò que la Generalitat, al moment de definir de prioritats de finançament, causirà de sosténer... La forma locala d’Aran pr’amor que la Val es en Catalonha e que, se l’occitan es oficial en Catalonha es per qu’es parlat en Aran ? Una forma “generala” pr’amor que concernís mai de personas e un territòri mai bèl ? Del meteis biais qu’es lo francés general qu’es oficial en Belgica o al Quebèc e pas un “dialècte” local o l’alemand en Soïssa (mas los parlars alemanics locals i son presents dins la vida publica e son vius). Las doas ?... Concrètament, la question se pausa a l’escasença de la realizacion d’un traductor occitan-catalan-occitan. Es vertat que la Generalitat acceptèt de ne finançar doas versions: una en occitan-aranés e una en occitan “general”. Mas poiràn èsser doblas totas las autras publicacions ? Sabèm que la situacion lingüistica, sociolingüistica e subretot socio-politica de l’occitan “obliga” los editors a preveire mantunas versions d’un meteis producte (cf. las revistas pels mainatges Plumalhon e Papagai, per exemple), al detriment d’una diversitat de produccions. Es una obligacion o respond a una idèa que nos fasèm de la lenga ? Una idèa que nos fasèm de la lenga e que los lòcs ont es ensenhada (Calandretas, classas bilingüas de l’Educacion nacionala francesa) fan pas res per cambiar ? I auriá pas, almens dins una cèrta mesura, la possibilitat de cercar - e de trobar - una distància mendre entre las causidas retengudas per tala o tala autra forma de lenga ? Fonciona o fonciona pas, l’occitan, coma una lenga es a dire un sistèma que permet a totes los que l’emplegan de se comprene al delà de las diferéncias constitutivas de tota lenga ?
Alavetz, lo cas aranés e del traductor catalan-occitan-catalan illustra la question e seriá interessant de l’estudiar. Dins un cas, avèm de nòrmas ortograficas mesas al punt i a unes 25 ans, per una comission d’expèrts que prenguèron coma basa la grafia classica de l’occitan - dins un contèxt dificil e fòrça oposicions -, çò que permetèt d’ancorar l’aranés dins una istòria plan longa - qu’es tanben la siá, coma o veirem mai bas - e una practica d’ensenhament, de mèdias, de preséncia publica, d’oficialitat, etc., mai o mens plan establida. Dins un autre cas, avèm una comission d’expèrts venent de l’ensemble del territòri occitan (ont l’occitan, çò mai sovent, a pas cap d’estatut legal e es pas reconegut oficialament) qu’ensajan de reténer las formas mai apropriadas per un traductor automatic. Se las concepcions lingüisticas e l’amira dels membres de la comission son, globalament, las meteissas (malgrat qualques divergéncias de vista...), demòra, pr’aquò, un risc d’alunhar (benlèu artificialament) la lenga introdusida dins lo traductor “occitan general” e la introdusida dins lo traductor “aranés”. Per estudiar la question, me prepausi, per començar, de veire çò que n’es de l’aranés dins l’ensemble gascon, puèi en relacion amb aquel nomenat “occitan referencial” (dins lo sens de referéncia causida dins lo traductor). Me permeti tanben, per donar mai de prigondor a l’estudi e tanben per aver una vision amb mai de recul e d’elements, de far una incursion istorica e, doncas de capvirar l’estructura que nos èra prepausada. D’aquí, veirem quinas proposicions pòdon èsser faitas per evitar, dins cada costat, l’esclatament e lo bocinejament de la lenga. E tot aquò serà fait sens cap de pretencion exaustiva qu’es pas possible de far un inventari complèt de la situacion.


c: text/html

text:
Mondigny
Mondigny es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Mondigny A #èsser una de las distincions de la familha de Arras de Haudrecy.
Mondigny a été une des seigneuries de la famille d'Arras d'Haudrecy.
Mondigny A #èsser una de las distincions de la familha de Arras de Haudrecy.
Mondigny a été une des seigneuries de la famille d'Arras d'Haudrecy.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
dissabte, 30 de setembre de 2006
3637- Gòbiton: Ajuda: una femna per Figura de Gòbi!
Alara, Figura de Gòbi cerca una femna:
- que fumèsse pas
- entre 40 e 60 ans
- pas tròp laidassa
- simpatica
Akò son sos critèris a el, mos critèris a ieu per la femna de Figura de Gòbi:
- que demorèsse dins lo canton, entre Seta e Montpelhièr ( perque vòli pas que se'n anèsse viure luènh)
- que siaguèsse pas pesolh revengut
- que m'aimèsse plan
- que s'ocupèsse plan d'el e que lo faguèsse rire al mens tant coma risèm totes dos
- que siaguèsse independenta
- que mangèsse pas totes los campairòls
Presentacion de Figura de Gòbi:
- es un òme (aviatz compres...),
- 60 ans
- brave que non sai
- polit (francament , fisicament ten plan la rota, vos o disi ieu, qu'aimi los vièlhs)
- fa rire
- o sap tot faire a l'ostal mas tot: alisa, neteja, cosina regde plan (èra cosinièr abans), per çò qu'es del bricolatge, es capable de te desmontar un ostal e de te lo tornar montar en encara melhor que çò qu'èra,
- tre que te pòt ajudar, te balha un còp de man
- a de conversacion
- es plan pròche de la natura
- es d'akí, parla montpelhierenc
- fuma pas.
- beu pas gaire (levat de muscat sec quand ven a l'ostal).
Ieu disi qu'es l'òme ideal.
Las interessadas, contactar lo blòg que farà passar :)
Podètz tornar trobar Figura de Gòbi akí, akí , akí, akí, akí, , akí, akí, o akí e lo mancaretz pas se vos passejatz sovent pels bòsques de SAnt Pons o pels canals de Seta.
divendres, 29 de setembre de 2006
Òbra de Joinessa
A la discotèca
Aquesta nuèch serà terribla! Mon fraire me mena a la discotèca! Anam al Nit, la melhora del canton, ont i a de filhas polidas e un fum de musicas. Espèri que nos daissaràn passar qu’ai pas l’atge de m’anar embriagar. Pas de lagui, mon fraire e sos amics son d’acostumats.
Matiàs, un amic de mon fraire, se regala de me far biscar. Me ditz qu’aquí las filhas an de raubas cortetas e lo fuòc al cuol, e quand van al cagador, es pas per cagar. Me carpinha sus ma pubertat., s’ai lo “material” per anar veire las filhas… De tot biais, m’an dich que al Nit, i a de que beure e de que manjar per aver la santat. Espèri que serai pas tròp crebat.
Doas oras del matin. Ai enveja de desgobilhar. M’an balhat una potinga, pel mal de cap, que m’an dich. E mesclat amb de oisqui-iranja, de qué dona? Espèri. Fau tapissariá coma se ditz… Es pas uèi que lo perdrai. Fa pas res. Almens ai ma botelha de JB.
Vesi mon fraire, es un pauc fosc, deu èstre lo jòc de lums. Es a calinhar una pof cubèrta de pinturas. Matiàs m’a dich qu’anam partir, “qu’aqueste ser es mòrt, i a pas brica d’ambient”. Lo Matiàs tanpauc es pas gaire clar!
Lo parcatge. D’èr fresc. Mas cal dintrar. 25 quilomètres d’aquela rota. Mon fraire aviá lo carri. Cap a l’ostal!
Matiàs me fa cagar! “As furat? As furat? Te podràs totjorn faire la dama blanca qu’espèra los menaires ibronhas!” De qu’es aquela istòria? Se ditz qu’es una femna qu’espèra los carris, los arrèsta, dintra dedins e se buta a cridar al viratge d’aprèp lo pont; son carri seriá sortit de la rota…. Conariás de vièlhs e d’ibronhasses!
Ai lo cap que me dòl. Se vei pas gaire la rota. Tornarmai aquela enveja de racar. O disi a mon fraire. El s’espeta de rire dempuèi que siam partits. Lo pont. I es pas aquela femna. O sabiái qu’èra pas uèi qu’o perdrai. Mon fraire a un biais estranh de menar. La rota vira, bolega. Compreni pas. Mon fraire ritz, lo cais grand dubèrt. Se tracha pas pus de la rota. Gausi pas dire quicòm. I a una platana que se sarra, de que nos vòl aquela platana?
Bram del Matiàs.
Per que veguessiatz ma non-evolucion, escriguèri akò per mos estudis, jos la menaça encara un còp. Anatz conclure que sabi parlar sonque de cuol....
dijous, 28 de setembre de 2006
Quand Figura tròba un campairòl...
Quand tròbi un cèpa coma un ase, apèli Figura de Gòbi qu'arriba , e vakí çò que fa:
Malastrosament, i a pas lo son sus mon aparelh fòto, mas sequenon, ausiriatz: "òu, agacha se i a pas son fraire tanben". E de còps tròbi la familha tota, e de còps, tròbi pas res mai. Començi d'aver l'uèlh! Qu'ara te vesi los campairòls dempuèi la veitura...
Una autra videoneta... perque aimi fòrça las 3 darrièras segondas :)
dimecres, 27 de setembre de 2006
quand la Pomponeta s'incrusta sul blòg...
Li donam doncas la medalha de la melhora tarta.
Mas çò que se merita plan la Pomponeta, es un oscar per aquesta video:
dimarts, 26 de setembre de 2006
Mort aux vaches! non, als RATS, perdon!
Ben , una setmana aprèp, caliá anar agachar un pauc los efièches de ma mission. Diluns o dimars de ser, aviam ausit un rambalh pas possible e de gisclets que fasián plan paur. Alara, se disiam qu'anavi trobar plan de mòrts amont!
Montèri, akeste còp amb de bralhas longas e un lum mai bèl, e trobèri pas res... Rai, akò pudissiá un pauc la mòrt, mas pas mai. Mos molonets de granòtas avián plan demesit e i aviá, en mai, de molonets de pecòlas. Tornèri emplenar los molonets (los de granòtas, è, pas los autres!)
E akeste còp, prenguèri de fòtos de pè... o puslèu, Pomponeta prenguèt de fòtos de pè!:
Te prenguèt los seus sus l'escala qu'èra mon coach dempuèi lo trauc que servís de pòrta per dintrar al granièr:
e lo mèu davant l'arma dels crimis:
Podètz veire tanben l'evolucion de mas cauçaduras... cf akí o akí
Akeste blòg es genial , oaf oaf oaf
dilluns, 25 de setembre de 2006
Dinnar d'un dimenge
Èra plan bon:
Ieu vos o disi: AKÍ SÈM PLAN!
diumenge, 24 de setembre de 2006
Seta, Seta, akí Seta (4)
Perque? cf akí
Òu, francament, lo nòstre estanh?
dissabte, 23 de setembre de 2006
Dinnar d'un dissabte...
E quand tu siás un pauc mai caluga, dises a Marineta e Pomponeta "Òu, disèm a Figura de Gòbi de demorar dinar mas es el que fa la cosina?!" Marineta e Pomponeta aplaudisson de sas quatre mans.
Telefonas a Figura de Gòbi qu'acepta. Lo tipe, en mai de te portar los campairòls trobats la velha, passa al Carrof del canton, e te pòrta de terrina, lo vin, lo formatge, lo rit - nosautras aviam las patatas- e t'o cosina tot.
Akeste òme es meravilhós, vos o disi.
Akò donèt akò:
E coma lo blòg es mondialament conegut (mai que mai per aqueste ostal), an totes pres la pausa per la fòto pel blòg. Coma o podètz veire, Marineta e Pomponeta an plan comprés l'èime de blòg: pès, pès e pès!
Ara , i podrem apondre la mangiscla...
Per manjar, Marineta e Pomponeta levèron los pès de la taula.
OF!
divendres, 22 de setembre de 2006
Brèva de professora...
Alara, a la fin de son primièr cors, li disi "ben , n'auras de causas de li contar a ton papet"
M'agacha, amb un risolet: "Es mòrt".
Primièr cors e mòrta de rire. Akò fa pas seriós, trobatz pas?
dijous, 21 de setembre de 2006
Aresquièrs
Poguèri pas m'empachar de m'arrestar e de sortir l'aparelh.
Akò's la platja dels Aresquièrs. Es mon país de totjorn:
A! coma soi brava, vos ai facha una videoneta... e I A MOS PÈS!!!
Podrètz admirar mas basquets de racalha ;). Akò mancava una video de mos pès, trobatz pas?
dimecres, 20 de setembre de 2006
definicion
dimarts, 19 de setembre de 2006
Seta, Seta, akí Seta (3)
dilluns, 18 de setembre de 2006
Seta, Seta, akí Seta (2)
diumenge, 17 de setembre de 2006
per un dimenge a miègjorn
A miègjorn, amb Pomponeta e Marineta, sèm anadas a la platja. Te fasiá un ventàs! Pasmens, las tres calugas qu'èran dins l'aiga, ben, eriam nosautras!
Akò fa de ben de se banhar!
per un dimenge de matin, me passejavi....
A, me cal arrestar lo raconte.
De k fasiái levada a 9 oras un dimenge de matin? Non, èri pas tombada del lièch... Me levèri a 7.30 (o juri! - ne jurez pas Marie Thérèse- Thérèse , je te prends, je te retourne.... ) que lo frèg me desrevelhèt. Perque cal pas creire, a seta, a 7 oras del matin , fa un frèg que pela!!
Tòrni prene:
Akeste matin, a 9 oras del matin, anèri veire jols teules de l'ostal. Me disiái que coma èra dimenge, èra un jorn per batejar los teules... I montèri amb un casco de bicicleta que m'obliguèt de cargar la Pomponeta, un lum pichonel, d'aiga benesida, d'alh, un cristo, de granas rojas, mas baskets, mas bralhas cortas del fotbòl, mon camisòt violet estivada/caissa de l'eskiròl.
Nota bene per mai tard: preveire un lum mai gròs, de bralhas longas. E Pomponeta me faguèt passar l'aparelh k'aviái doblidat, perque se vos o conti, me cresètz pas:
Doncas, i montèri pas per batejar los teules, soi colha, mas pas a aqueste punt (los qu'an cregut l'istòria, sètz fòrabandits del blòg per 4 generacions). I montèri pas perque sabiái ont anar passejar de bon matin. I montèri que Pomponeta e Marineta ausisson de rats. De rats dins lo granièr.
E qual es qu'a pas paur dels rats dins aqueste ostal??? Alara qual es que deguèt montar s'acarar als rats per lor explicar que, òu, n'i a pro de far de bruch. Los que seguissètz un pauc avètz compres que montèri ieu, foguèsse pas montada ieu, ne parlariam pas sul blòg de tot biais.
[Generic de Mission Impossible on]
Vòstra tòca se l'aceptatz serà de daissar de molonets de granas rojas crompadas dissabte a Moussu B per maites endreches del granièr. Per akò far, vos caldrà prene l'escala, butar lo frigò, dubrir la trapa, metre l'escala, montar a l'escala, arribar amont e plorar qu'aimatz pas brica la lana de vaira que lo granièr n'es tot plen. Puèi vos caldrà demandar a la proprietària cossí marchar akí dessús, e vos explicaràn que cal pas marchar pel sòl, cal metre de laissas entre las bigas gròssas per poder caminar, caminar es un mot bèl que i a pas un metre del sòl als teules... Gratipautas que gratipautaràs, arribarètz a faire 25 metres e daissar 4 molonets de granas rojas. Puèi, tornaretz a la dubertura de la trapa, en doblidant pas de far seguir lo lum, las granòtaa rojas que demòran e las laissas per poder avançar.
[generic de Mission Impossible off]
Moralitat:
- Ai lo drech de cantar lo generic de Fort Boyard tota la jornada
- Soi dispensada d'escoba pels 4 ans de venir (bon, ok la setmana de venir)
- Pomponeta me faguèt akò:
S'avètz de rats dins vòstre garatge, òrt, granièr, Ratexterminatritz es akí!
dissabte, 16 de setembre de 2006
Seta, Seta, akí Seta (1)
Rebèla
Lo ser, amb Pomponeta, decidissèm de netejar quicòm amb de Javel (vos fau pas lo detalh que balhariá lo vòmit a mon lectorat femenin). Pomponeta, brava, me ditz que vòl pas que mos vestits prenguèsson de javel. Respondi que me'n foti , que son los vestits per rabalar a l'ostal... e li sortissi "As vist ma super tecnica per dragar Figura de Gòbi?!?" (lo tipe ven cada jorn me veire, e ieu lo recebi coma akò). Seretz d'acòrdi amb Pomponeta per dire qu'òm draga pas un òme amb de vestits coma akò, rai... Mas ai mon explicacion, e doncas expausi ma teoria digna de Confucius a Pomponeta, teoria que se resumís a una frasa: Quand aimas quauqu'un quand es laidàs e malaut, l'aimaràs quand serà polit e en bona santat.
Responsa de Pomponeta:
- SIÁS MALAUTA???!?!?!?!
E çò pièger dins l'istòria, es que partissiá d'un bon sentiment...
divendres, 15 de setembre de 2006
Forever Polida
Tatou, t'aimi , ara es oficial. De qué? Es pas recipròc? A merda...
Tatou i èra per la promocion de son disc novèl, Forever Polida:
Auriái pogut metre una fòto de Tatou e ieu, mas coma soi pas forever polida ieu, ben vos meti Tatou solet e forever polit...
Sens doblidar akela fòto d'akí
Bon, tre que crompi l'album e que compri d'espaci per estocar los mp3, vos ne meti un parelh d'extraches.
Lo sit oficial: MOUSSUT.OHAIME.COM
dijous, 14 de setembre de 2006
Reclama de las vièlhas (6)
dimecres, 13 de setembre de 2006
Mon primièr cèpa
Pròche d'el, Figura de Gòbi ne trobèt un parelh mai. Alara contunhèrem de cercar dins akeste bòsc. E torna, vira coma un pòrc malaut, monta, davala, finta que fintaràs. Ieu ai pas brica lo sens de l'orientacion, ai una fisança totala en Figura de Gòbi per akò, e finti plan de lo perdre pas de vista (lo primièr còp me faguèt "mmm, daissa-me que vòli anar pissar..." ara, lo finti d'un pauc mai luònh...). Al cap d'un brieu, me fa : sai pas ont es la veitura, m'orienti pas mai. A merda, es con akò. Lo seguissi. Ensagi de reperar un pauc. Tornam viram. E decidissi de prene las causas en man... E vakí, tornèri trobar la Maeva... soi tròp fòrta o sabi. Emai Figura de Gòbi ne demorèt bocabadat. Alara, mèfi, comencèssetz pas de criticar lo cercaire oficial de campairòls d'akeste blòg, se perdèt dos còps dins sa vida: un jorn dins Avairon e ièr! e los dos còps en causa de la nèbla!
Rai que i aviá un fum alucinant... e virèrem dins los bòsques una ora e mièja abans d'arribar a la Maeva... Me fasiái pas tròp de lagui, qu'èran sonque 9 oras del matin, e qu'aviái de ret sul telefonet... mas quand meme, es pas brica agradiu de se perdre per un canton perdut ont un arbre reverta un arbre, ont un feuse reverta un feuse....
Video de la nèbla que i aviá a 11.00, video facha dempuèi Maeva. Los nòstres bosques èran plan mai escurs...
Mas... de fach, èra lo Blairwitch project akò!!!!
Per se'n tornar metre, partiguèrem a la Salvetat, Figura de Gòbi crompèt de k manjar e dinèrem assetats sus l'èrba d'un prat per las vacas. Coma o podètz veire sus la fòto, èra lo pè!!!
dimarts, 12 de setembre de 2006
Los pès dins las nívols!
Necro: the Crocodile Hunter is dead
Aimavi plan akeste òme k'aviá un bon morre, k sorisiá de longa, que me fasiá rire e k fasiá paur. Era calugàs coma totes los australians, mas aviá un kikonet d'inocéncia, d'uèlhs d'enfant, e una coneissença dels reptils impressionanta que sabiá far passar.
ben, es mai mòrt.
Mai d'infos here, akí, ici.
Sopar de l'11 de septembre...
Del còp, avèm manjat defòra, avèm descongelat de rit confit (raubat a mon fraire mas chuuuuuuut), un còp de vind e Caurs, e fai tirar!
Marineta èra mòrta de rire, Pomponeta acabèt pompeta, e ieu acabèri ma sièta (akò estona pas degun):
La serada s'acabèt en danças amb una escotisha amb Pomponeta que del còp foguèt pas mai pompeta...
Alara, NON, festejaviam pas res. MAs aviam de cèpas!
Per informacion, perque aqueste blòg de còps i a es cultural (de còps que i a , mas pas gaire), l'11 de Septembre es la festa nacional de Catalonha, que festeja la casuda de Barcelona... (pffff).
Informacions akí.
Podètz agachar akí tot çò k se pòt festejar un 11 de Septembre, mas bon se'n fotèm un pauc.
dilluns, 11 de setembre de 2006
Vida de Vilatge...
Mélanie pren lo pan pel restaurant de son fraire. Sortís de la fornariá, rescontra una restauratritz del vilatge. Las doas charran dabans la fornariá.
La fornièra (que crida): - Mélaniiiiiiiiiie
Mélanie (que respond)- Òu?!?
La fornièra - Telephone! C'est ta mère. (silenci, aurelha al telefon). Que tu passes à la maison prendre les habits de ton frère.
Rires generals de totes
Torista (franchimanda, de la vila, neoretirada perque a akeste epòca de l'an, los toristas son de retirats) - C'est ça la vie de village!
diumenge, 10 de setembre de 2006
del perqué de l'abséncia de textes sus akeste blòg
Alara perqué? Perque, ieu, me la pausèri la question del perqué escrivi pas mai sul blòg... E l'ai trobada la responsa (o cal plan dire , soi un gèni). Doncas, la responsa es que ara ai de mond per escotar mas conariás. Arribi a l'ostal, m'asseti pas mai a l'ordenador per agachar mos mails e actualizar mon blòg. Non. Arribi a l'ostal e conti a Marineta e/o Pomponeta ma jornada, çò que me dison lo mond, çò que disi, vesi, pensi.
Se i a pas mai de tèxtes sul blòg, es la fauta de Marineta e Pomponeta. Vakí, es dich.
dissabte, 9 de setembre de 2006
Al menut aqueste ser...
E çò melhor es que aquesta nuèch li daissèri dins sa bóstia un present, akeste libre, e dins la dedicaça aviái escrich: Mercés per las oradas passadas a m'aprene de causas. Merci pour ta patience, ton sourire et ton savoir champignonesque que tu vas pouvoir agrandir avec ce petit livre. Au plaisir de goûter ton carpaccio de cèpes... Akeste colhon te trobèt lo libròt, mas veguèt pas la dedicaça!!! Coma o ditz Marineta, les grands esprits se rencontrent...
N'i a qu'an d'astre....
Seriái-ti pas emmascada???
fòtò presa amb lo portable de Figura de Gòbi...
dijous, 7 de setembre de 2006
Als campairòls, tornarmai
Formigueta...
dimecres, 6 de setembre de 2006
Los bòsques de l'Espinosa dempuèi la veitura
Es mon aniversari!
Mas doas cologairas (se ditz coma akò?), Marineta e Pomponeta (òc, se dison coma akò) me faguèron una suspresa de las bèlas a 7.30 akeste matin:
26 ans...
pels quatre que, coma ieu, sabon pas comptar, una candèla bèla= 10 ans.
Lo pastisson èra plan bon, lo present me faguèt plan plaser...
Question de Melania:
- Mas... avètz botat un CIRI de MESSA??????
NB:
D'escotar dins la radio blòg la cançon de Georges Brassens....
dimarts, 5 de setembre de 2006
Reclama de las vièlhas (5)
dilluns, 4 de setembre de 2006
Païsatges de pas gaire luènh...
diumenge, 3 de setembre de 2006
Reclama de las vièlhas (4)
Mos pès e Goldorac
dissabte, 2 de setembre de 2006
Rescontres d'una autra epòca...
Lo sit del trip: http://www.vespenologiche.com/
divendres, 1 de setembre de 2006
Campairòl, ont siás?
Foguèt una jornada fabulosa, de caminadas, d'explicas saberudas, de rires, mas pas gaire de campairòls fin finala qu'èran pas sortits.
Una fòto de pès amb Figura de Gòbi:


text:
Laneuville-au-Rupt
Laneuville-au-Rupt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Aquela municipalitat #que lo ponch en culminant n'es fòrça venté acuèlh un parc de cinc eolianas.
Cette commune dont le point culminant est très venté accueille un parc de cinq éoliennes.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
04/06/2016
Una bèstia estranha, per Micheu Chapduelh
Devinez donc cet animal étrange et pourtant familier. Que quo es ? Qu’es aquò ?
Quela bèstia a dos pès, mas quo es pas un uman.
Quela bèstia a dos braç que vos tend, mas quo es pas per vos embraçar.
Sos dos pès son pas faits per marchar, que marcha sus la testa. Sos dos pès son faits per se pausar ela, e sos dos braç per vos far trabalhar, vos. E sa testa li vira quand marcha.
A un grand ventre qu’es sovent voide e una granda fam. Es pas dificila e emplís son ventre de tot çò que pòt conhar dedins : de l’erba, daus chauls, de la frucha, e mai de las quitas peiras. E mai de la merda, dau fems. Quò a pas d’importància : tota faiçon, tòrna tot regolar.
E beu de l’òli. Quand a pas pro d’òli, es malauda e se planh.
Avetz pas trobat ? E ben, quo es la rodilha ! Enfin, chas io disen la rodilha, mas d’autres disen la bariòta, la boreta, lo carriòl…la brouette en français.
E sabiatz pas çò que ditz quand se planh ?
Un òme, una nuech, aviá pres sa rodilha per anar l’emplir de las legumas de son vesin. Quo era un gròs fenhant que fasiá res e son vesin teniá un plan brave vergier. Coma era eisanhe, sarrat de la borsa, caga-menut, aviá pas donat a sa rodilha pro d’òli per beure. E tot lo long dau chamin, la rodilha janglava : « Te veirán ! Te veirán ! » Quò esvelhet lo vesin que, per sa fenestra, a l’azard, dins la nuech, tiret dos còps de fusilh : Pin ! Pau ! Lo raubaire aguet paur e s’enfugiguet en butir sa rodilha voida. E queste còp, la ròda mau graissada disiá : « Zo t’aviá ben dich ! Zo t’aviá ben dich ! »
Quo es dempuei que disen d’un fin raubaire (quo es dire d’un que se fai pas prener) que sap plan bien graissar la ròda de sa rodilha.
Micheu Chapduelh
09:45 Publié dans Bestiari, animaus, La Vita en òc ( archivas DL papier) | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
1219
Aquesta pagina concernís l'an 1219 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Comtat de Tolosa[modificar | modificar la font]
Sus lo frònt de Lengadòc, tiera de victòria dei fòrças occitanas còntra lei Crosats que culminèt a la batalha de Basièja. D'efèct, gràcias a una accion coordenada, la cavalariá pesuca dei Montfòrt i foguèt quasi anientada e lei renfòrç regulars recebuts au començament de cada annada per lei Crosats poguèron jamai remplaçar lei pèrdas. Aquò donèt un avantatge decisiu ai fòrças de Ramon VII de Tolosa, de Rogièr Bernat II de Fois e dei chivaliers faidits.
Dins aquò, lei venceires poguèron pas aprofichar aquel avantatge avans l'annada seguenta car un còrs francés fòrça importanta dirigit per lo prince Loís. Lei rasons dau mandadís d'aqueu còrs son mau conegudas car lo rèi Felip August èra gaire un partisan de la Crosada au contrari de son fiu que comandava l'expedicion. Se supausa uèi una volontat de mòstrar sa fòrça tant ais Tolosencs qu'ai Crosats. Pasmens, dins lei fachs, Loís prenguèt totalament lo partit de la Crosada e ataquèt lo territòri tolosenc per l'oèst. Après un sètge malaisat, conquistèt la vila de Marmanda que seis abitants foguèron chaplats. Dètz ans après lo chaple de Besièrs, aquò renforcèt mai l'ostilitat dei Tolosencs còntra lei Francés e favorizèt la resisténcia de la vila au sètge organizat per Loís (17 de junh - 1èr d'aost). Après aquela desfacha, l'armada francesa se retirèt e intervenguèt plus dins lo conflicte fins a 1226.
França[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Crosada deis Albigés dins lo sud dau reiaume. Après la mòrt de Simon IV de Montfòrt au sètge de Tolosa (→ 1218), la revòuta se generalizèt còntra lei Crosats que comencèron lo sètge de Marmanda. Gràcias a l'ajuda dau prince Loís que capitèt d'obtenir l'autorizacion de son paire de participar a la crosada, la vila foguèt presa e sa populacion chaplada. Puei, lei Francés e lei Crosats assaièron de conquistar Tolosa. Pasmens, Loís e sei còmtes avián descubèrt l'embolh de la Crosada e se retirèron tre la fin de sa quarantena. Privat dei fòrças reialas, Amalric de Montfòrt deguèt tornarmai levar lo sètge de la vila. En parallèl, lei senhors occitans ataquèron en direccion de Lengadòc. A la batalha de Basièja, capitèron de destrurre la màger part de la cavalariá pesuca crosada. Aquela pèrda foguèt jamai remplaçada e lei Crosats perdiguèron d'ara endavant l'iniciativa dei combats (→ 1224).
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Mongòl[modificar | modificar la font]
Començament de l'invasion dau Sultanat de Khwarezm après la rompedura de 1218.
Empèri de Nicèa[modificar | modificar la font]
Utilizant lei poders liats a sa pretencion au títol de basileus, Teòdor Lascaris donèt l'autocefalia a la Glèisa de Serbia, probablament en cambi d'un sostèn politic dins lei Balcans. Sa direccion ne'n foguèt fisada a Rastko Nemanjić, lo futur Sant Sava.
Sultanat de Khwarezm[modificar | modificar la font]
Ataca dau sultanat per lei Mongòls de Gengis Khan. Tròp dispersadas per aprofichar sa superioritat numerica, lei fòrças de Ala ad-Din Muhammad poguèron pas organizar una repòsta importanta e divèrsei garnisons foguèron blocadas.


text:
Las darrèras videos en linha suu site d’ÒCtele aqueste estiu !
Las darrèras videos en linha suu site d’ÒCtele aqueste estiu !
Qu’ei l’estiu, totun los programas d’ÒCtele ne dèishen pas. Que podetz doncas trobar suu noste site las nostas darrèras emissions.
Lo D’ÒC Show
Entau trentau D’ÒC Show, l’equipa d’ÒCtele que balhè rendetz-vos aus sués convidats en Corrèsa, dens lo polit vilatge de Sainte-Fortunade. Lo restaurant l’Etape que ns’arcuelhè entà partatjar un repaish a l’entorn de las especialitats gastronomicas corresianas : las farçaduras, lo milhasson.
Los convidats : Yves Lavalade, Pèir Beune, Ghislaine Pouget, Stéphane Roudier, André Lagarde, Robert Faurie, Jean-Pierre Lacombe.
Deu costat de la musica, que podetz arretrobar los dus passatges d’Olivier Payrat qui canta Bernat de Ventadorn.
L’emission qu’ei tanben pontuada de tres reportatges : « Lo conservatòri deus legumes ancians deu Bearn », »La fabrica d’acordeons de Maugein » e « Víver de la sua produccion : ua bòrda en Corrèsa »
Aqueth D’ÒC Show qu’èra tanben lo darrèr deu presentator Silvan Carrère, lo parat de tornar vivér en video aquestes quate ans de dirècte !
Cara e Cara
L’emission d’entervistas « Cara e Cara » qu’ei de retorn entà cinq numeròs rodats au Pont deu Gard dens l’encastre deu Forum euroregionau « Culturas popularas en dialòg » organisat peu Cirdòc.
Fanny Lartigot qu’ei cara a Sandra Juan, Claudi Alranq, Joan-Ive Agard, Lise Gros e Jean-Jacques Casteret entà escambiar a l’entorn de subjèctes variats : projèctes interregionaus, teatre, economia, torisme, cultura, tradicions, PCI, mèdia …
Escrivans
La seria literària produsida per l’InÒC Aquitània, « Escrivans », que continua aqueste estiu dab dus navèths escrivans qui parlan de las loas actualitats, inspiracions e influencias : Esteve Ros e Jacme Fijac.


text:
E ben òc es desapareguda...
aqueste article se trapa tanben sul Jornalet
Qual a tuat la Setmana e perque ?
Es amb tristessa e amarum qu’ai apresa la mòrt de la societat Vistedit, es a dire de la Setmana, e de las revistas Plumalhon e Papagai. Amb elis es la premsa papièr en occitan, pels adults e pels mainatges, que desapareis… La Setmana acompanhèt mon camin dins l’occitanisme : me balhava dins la lenga d’informacions que trobavi pas endacòm mai, me permetiá tanben, quora zo voliái, d’exprimir liurament mon vejaire. Me ramenti tanben amb tendresa e un chic de nostalgia l’abonament de mon filh a Plumalhon, quora èra en Calandreta a Mureth e Lemòtges... I pòdi pas creire, tant la causa me sembla grèva e desesperanta. Pòdi pas creire tanpauc que ne pòt surtir quicòm de bon, amai de melhor per la lenga e la cultura occitanas.
Es çò pr’aquò que semblava dire, al mes de mai passat, dins una terribla lenga de fusta e en francés, lo comunicat de l’Ofici public de la Lenga Occitana (vaquí sul site de l’Ofici) per justificar sa decision de pas mai ajudar Plumalhon e Papagai ; e aquò èra una condamnacion a mòrt, amai se l’Ofici se disiá dispausat a far una excepcion per una eventuala ajuda a La Setmana. Mas a l’evidéncia La Setmana es partida al cementèri amb las autras doas. Dins una pròsa d’estile administratiu, l'Ofici respond negativament a la demanda formulada dins lo nº 1101 de La Setmana de cambiar sa decision letala e reprocha a la pichona còla de Vistedit (sonque doas personas a la fin se m’enganni pas), de pas aver saput se bolegar dins lo sens qu’auriá volgut l’Ofici per tocar mai de legeires e èsser mens deficitaris (se parla de « manca de reactivitat », o de reaccions tardièras, de preconisacions non seguidas, d’« estrategia comerciala... », etc.). Mas tot aquò demora completament opac per ièu e, çò me pensi, per la màger part dels legeires de basa de la Setmana. Çò que vesèm solament es la disparicion de l’unica rendetz-vos setmanièr possible amb l’actualitat d’Occitania e d’endacòm mai, en occitan e sus papièr. Soi fòrça impliquat dins la publicacion en linha, mas lo papièr deuriá poder çaquelà demorar : la sola preséncia fisica de numeròs de La Setmana dins de librarias, de bibliotècas, d’escòlas e tant d’autres luòcs portava de monde a legir e escriure l’occitan que jamai ne’n aurian aguda l’idéia se La Setmana foguèt venguda un jornal exclusivament en linha.
L’argument de Vistedit, dins l’anoncia de sa disparicion, « que seriá estat mai aisit de tornar bastir quicòm de nòu sus d’unas basas ancianas, amb l’experiéncia de mai de vint ans dins lo domeni de l’edicion de premsa », sembla rasonable, e lo biais causit de se justificar per l’Ofici, una mena de retorica de licenciment amb un fum de josentenduts qu’avèm pas los mejans d’entendre, daissa augurar lo piètge per las accions a venir d’aquesta institucion publica en carga de la lenga occitana. Aqueste comunicat de Vistedit, del 18 de julhet, se trapa sul Jornalet e tanben sus la pagina facebook de La Setmana, que lo quite site de la revista es ara tampat : ai quitament pas pogut legir l’editorial post-mortem d’Andriu de Gavaudan. E aqueste site tanben es una gròssa perdia per nosautres.
Farai pas cap aquí d’analisa critica sus aquelas vint-e-tres annadas de trabalh intensiu dels jornalistas e collaborators de La Setmana, vòli dire sus las formas e suls contenguts, nimai sus la lenga (a ièu la preséncia fòrta del gascon m’agradava, mas farèm lo bilanç un autre còp...) perque dins aquesta situacion seriá completament indecent. Çò que m’importa d’exprimir es mon incompreension e ma colèra : La Setmana es mòrta e es estada ajudada a morir per los responsables occitanistas en carga d’ora endavant de la lenga e los cal s'exprimir clarament sul sicut e sul perque del cossí.
Ai recebut tanben, me pensi coma un fum d’autres, per la pòsta electronica, lo messatge del 19 de julhet de Brigitte Bouncer, « geranta » de Vistedit, una pagina autobiografica en francés sus son trabalh de vint-e-un ans a la revista e sus sos ligams personals amb l’occitan (la se trapa sus la pagina facebook de La Setmana, qu’es tot çò que nos demora del jornal). Aquesta femna, que coneissi pas personalament, explica que, filha d’un Kabile que l’i aviá pas apresa sa lenga, se trobèt un pauc per astre, a trabalhar per e amb l’occitan, lenga que coneissiá pas gaire a la debuta. Nos ditz tanben son amarum, plan legitim… E acaba per doas frasas que me faguèron bravament soscar. Ditz (reviri en òc) : « sabi que vau encara far viure aquesta lenga occitana pel biais de la dança tradicionala, que m’apassiona e del cant que m’agrada escotar. L’escriure e la parlar me sarà, me pensi, malaisit ». Se aguèsse trabalhat per una revista francesa, plan segur, aquesta darrièra frasa auriá pas brica agut de sens, perque, amai al cap de totas la desillusions editorialas, la lengua s’impausa a cada minuta e digus pòt pas se pagar lo luxe de la parlar pas, o alara li cal emigrar… L’occitan el, se pòt tranquilament decidir de lo parlar pas mai sens cap de problema de comunicacion. Es una lenga que cal voler far viure per l’escriure e la parlar. Amai sufís pas de zo voler, cal trobar d’interlocutors e de legeires e ai l’impression qu’aquò ven cada jorn mai malaisit, subretot per parlar, que lo silenci nos espera, enfin lo silenci dins aquesta lenga, que de tot biais, lo francés pren quasiment tota la plaça, amai dels escambis entre occitanistas. Aquò zo cal dire tanben, vist qu’es la vertat. Lo militantisme occitanista en francés m’a totjorn fach pietat. Mas alara perque s’obstinar a parlar occitan ? Ben, en primièr perqué nos far plaser de zo far, un plaser de tissar de relacions dins aquesta lenga, perque se parla pas una lenga per la parlar, se la parla amb d’autres per fargar amassa un malhum de relacions qu’an aquesta especificitat d’èsser, almens per una part, dins aquesta lenga, e que forçadament mobiliza una cultura que se pòt pas fondre e confondre, del quite fach del medium lingüistic, amb una autra. Es aquò lo plaser d’escambiar dins una lenga, lo plaser de mobilizar, d’entretener e d’inventar una o maites cultura(s) sociala(s) presa(s) dins aquesta lenga. Ma, per nosautres occitanofòns, es qu’aquò es encara possible ? O sèm arrivats al punt ont se parla encara (un pauc) de la lenga sens (quasiment) pas mai la parlar ?
Joan Pèire Cavalièr


text:
Dimars, 9.10.2018 03h00
Entre duas lengas vesinas, se ditz sovent qu’i a “intercompreneson” (o pas, com se ditz), aquò vòu díser qu’un locutor d’una lenga pòt comprénguer (o pas) çò que ditz un locutor de l’auta. Aquesta idèa me sembla a cada còp mès teorica. Depen de mantuns factors, de las lengas, solide, de las personas que parlan, mes tamben, ac descobriscoi recentament, de l’epòca.
Me brembi plan de çò que me condèc un amic sus vielhs valencians que tornavan díser a tira-qui-pòt: “No entenem el català”, lavetz que deishavan pas d’espiar TV3 tota la jornada, sense de comprénguer ren, doncas, qu’ac supausi.
Me brembi plan tanben d’aqueste vielh estatjant de Crimèa que’s planhèva de çò que comprenguèva pas los documents oficiaus que recebèva dempuèi qu’Ucraïna èra estada independenta, pr’amor qu’èran escrits en ucrainian. A l’epòca, pensavi qu’exagerava e que hasèva pas pro d’esfòrces.
O encara aqueste lorenc que’m condèc com, i a pas guaire, passava la termièra dambe los amics ende passar la dimenjada en Alemanha e totis parlavan la medisha lenga dambe los monde “de l’aute costat” a l’entorn d’una bona cervesa. Aquò’s ara acabat, los joens se comprengon pas mès.
Mes lo testimoniatge mès susprenent èra aqueste d’una eslovaca d’un quarantenat d’annadas que’m digoc la setmana passada que, se deu temps de son joenèr viatjava en Chequia on parlava l’eslovac lavetz que lo monde le responèva en chèc e tot se debanava de plan, lavetz a l’ora d’ara los joens chècs la comprenguèvan pas mès.
Çò que hè que lo monde compren los autes (o pas, desencusatz ende la repeticion) depen doncas de mantuns elements, deus quaus solide nòsta formacion e nòsta educacion. Semblaré que mès anar mès, lo monde son ensenhats d’un biaish que l’intercompreneson se hasca mauaisida.
Au contra, dens l’istòria, lavetz que lo monde viatjavan mens (çò qu’es de temperar totun), se podèva comprénguer entre lengas vesinas mès aisidament que non pas a l’ora d’ara. Lo quite Molière a botat dens sa pèça “Monsieur de Pouceaugnac” tròces de tèxte en italian, occitan e picard e sembla pas que sus l’empont los actors sian estats subertitolats quan la jogavan.
L’encausa d’aquò es pas de bon trobar. Benlèu la normalizacion de las lengas oficialas desacostuman lo monde de hèr l’esfòrç de comprénguer un devís drin diferent, quitament un drinòt. L’aurelha es formada au parlaire de la television e las pichonas diferéncias d’un vilatge a l’aute (accent, vocabulari, expressions) son boishadas.
De tot biaish, aquò’s pas qu’una part de l’empraubiment culturau de nòsta planeta. La mondializacion de l’informacion nos permet d’un costat d’estar mès en contacte dambe las autas culturas, mes tamben impausa las culturas mès poderosas e hèr desaparéisher las autas. Caleré reequilibrar per un trabalh personau, mes qui ac hè?
Pel chèc e per l'eslovac, i a doas rasons:
1) del temps de l'estat comun, lo principi èra lo bilinguisme passiu (a la television, los jornalistas parlavan chèc o eslovac, los filmes èran doblats en chèc o en eslovac, sens barreja de lenga dins los films, etc.) Ara encara existisson d'emissions de television comunas (las versions localas de The Voice) e un fum de musicaires viran dins un país e dins l'autre sens problèma.
2) la lenga evoluís, lo chèc populari parlat a Praga pren a cha... Legir la seguida
Un exemple significatiu es çò que se passa en Espanha d'aquesta passa ont d'espanhòls a l'encòp dison que l'italian lor es de bon entendre e bavejon de ràbia quad entendon lo catalan en bramant que i encapon pas res.
Intercompreneson e intercomprensibilitat romanica
L'intercompreneson romanica (e intraoccitana) de las gents es una tòca mais que desirable, en un monde a l'un-còp dobert e lingüisticament clausonat.
L'intercomprensibilitat objectiva es una condicion necessària, mais non pas suffisenta a l'intercompreneson, manca de connoissència, interès, e mai que mai de metòde.
En primièr, s'agís de passar de de la reconnoissència visuala grafica a la reconnoissència audiala fonetica del lexic co... Legir la seguida
L'intercomprensibilitat orala romana, del lexic commun similar, depend de la reconnoissència fonetica, que necessita interès, esfòrç e practica (entrainament). L'obstacle n'es l'indifferència o mai le refús.
Le prestigi e la fonetica de la lengua de l'autre son de factors importants.
Me remembri ieu de Valencians que m'afortissián "parlar una autra lenga que lo catalan" en ne discutir amb ieu que lor parlavi sonque en occitan (dins un lengadocian aproximatiu, claufit d'arcaïsmes medievals e de gasconismes) fa un vitenant d'ans. Non aurián entendut res al catalan… e se declaravan "occitans" en rason de l'intercompreneson de ma lenga e de la lor.
Me remembri tanben, a Tolosa, al sortir d'un concèrt de musica occitano-persana, d'aver discutit tres quarts d'ora amb un Ar... Legir la seguida


text:
Pendent eth mes de mai de 2017 comencèc era prumèra fasa de trabalhs de desplegament dera fibra optica en pòble de Vielha, enes quaus se realizèren era adeqüacion dera centraleta de Telefónica e deth cablejat deth nau hilat de nauta velocitat.
Enguan eth desplegament dera fibra optica arribe enes Entitats Municipaus Descentralizades deth municipi, en tot connectar des dera centraleta de Vielha es pòbles de Aubert, Betlan, Casarilh, Casau, Escunhau, Gausac, Mont, Montcorbau e Vila. Es trabalhs d ’implementacion ena EMD d’Arròs e Vila se realizarà progressivaments, en tot començar es accions a Vila e en tot finalizar-les en Arròs, un còp connècten damb era subestacion de Telefónica deth terçon de Lairissa.
Cau destacar qu’es pòbles mès petiti èren es mès afectadi pera “bretxa digitau” de tot eth municipi. A compdar d’ara, aguesti, gaudiràn exac-taments des madeishes condicions que Vielha. Era arribada dera fibra optica presentarà un impuls entà emprenedors que generarà naues oportunitats economiques.
Hònt: Ajuntament de Vielha e Mijaran


text:
Blattaria
Las babaròtas constituisson l'òrdre dels blattoptèrs (Blattaria — tanben Blattodea —).
La babaròta es un insècte de l'òrdre dels blattoptèrs que qualques espècias vivon en comensals amb l'òme, principalament dins las cosinas ont se noirisson de rèstas, rebuts e provisions.
N'i a environ 4000 espècias repartidas altorn de la planeta, que varian en forma, color e talha. Apareguèron sus la Tèrra, fa aperaquí 400 milions d'annadas.
En França, existisson quatre espècias introduchas en Euròpa al cors dels sègles darrièrs:
- la babaròta germanica (Blattella germanica),
- la babaròta raiada (Supella longipalpa),
- la babaròta orientala (Blatta orientalis),
- la babaròta americana (Periplaneta americana).
Somari
- 1 Classificacion
- 2 L'animal el meteis
- 3 Santat
- 4 Lucha contra las babaròtas
- 5 Ligam extèrne
Classificacion[modificar | modificar la font]
Òrdre: dictioptèrs Familha: blattidats
L'animal el meteis[modificar | modificar la font]
Morfologia[modificar | modificar la font]
La talha dels adultes pòt variar d'1 a 5 cm. Lor còrs a una forma ovala, aplatida dorsoventralament.
Lor coloracion pòt anar de jaunastre a negre. Lo cap pòrta d'antenas longas e finas formadas d'un grand nombre d'articles. Las pèças bucalas son de tipe trissador. Lo torax es recobèrt al davant pel pronotum. Las babaròtas pòrtan dos parelhs d'alas, mas en general, se desplaçan sustot en corrent sul substrat. A l'extremitat posteriora de l'abdomèn, se tròba dos apendixes sensorials : las cercas.
Alimentacion[modificar | modificar la font]
La matèria vegetala mòrta es un element fondamental de lor noiridura, quitament lo papièr. Pòdon çaquelà èsser omnivòras.
Totas denadas, en particular las substàncias sucradas e los feculents las interèssan. Daissan una odor desplasenta suls aliments qu'embrutisson. Lor agrada la sang fresca o dessecada, los excrements, los escopits. Las babaròtas son susceptiblas de se noirir als despens de teissuts, de papièrs, de cadavres de lors congenères. Pòdon doncas trobar de noiridura dins los immòbles d'abitacion, e dins los locals ont s'estòca o se manipula de denadas.
Reproduccion[modificar | modificar la font]
La femèla pond fins a 8 pòchas contenent caduna fins a 40 uòus. Los uòus son incubats entre 20 e 28 jorns. La femèla pond alara de 1 a 4 ootècas (o còcas), podent conténer fins a 35 ninfas. Las larvas venon adultas en un centenat de jorns.
Vida[modificar | modificar la font]
A las babaròtas lor agrada l'escuritat. S'amagan quand lo jorn (la lutz) apareis. Dins los apartaments, recèrcan los recantons escurs cauds e umids. Sortisson lo ser per se noirir. Doncas, quand d'individús apareisson fortuitament descobèrts, en preséncia del jorn, lor nombre es grand, l'infestacion es avançada! A totes los estadis son omnivòrs e las larvas tant voraças coma los adultes. I a pas d'estadi larvar dins la babaròta perque es emimetabòla.
Particularitats[modificar | modificar la font]
Las babaròtas vivon dins los apartaments; son d'insèctes gregaris. Produson una feromòna d'agregacion. S'agís d'una substància odoranta incitant los individús d'una meteissa espècia a se recampar. De recèsses ont lors excrements son abondants apareisson. A aqueste endrech, los insèctes son en securitat. L'abondància dels excrements e de la feromòna indica a las babaròtas que lor amagatal es pas encara estat descobèrt per lors enemics (los abitants del lòtjament). Experimentalament s'obsèrva que las babaròtas se desvolopan mens lèu quand son isoladas. De mai, se noirisson plan mai en preséncia d'aquesta feromòna.
Las babaròtas vivon en grops pichons de tipe familial. Aquestes grops se compausan d'individús de meteissa edat e probablament nascuts de la meteissa maire. Dins las abitacions, aquestes grops s'acampan per formar de comunautats grandas de centenats o quitament de milièrs d'individús. Çaquelà, lo concèpte de ierarquia o d'especializacion dels prètzfaches es inexistent. Cada individú es autonòm.
Santat[modificar | modificar la font]
Medicaments[modificar | modificar la font]
Las babaròtas èran utilizadas dins la Grècia e la China anticas, coma medicaments.
Agents patogèns retrobats dins las babaròtas[modificar | modificar la font]
d'aprèp N.R.H. Burgess (1984)
Lucha contra las babaròtas[modificar | modificar la font]
Las babaròtas an una capacitat d'adaptacion fortassa, e s'acostuman de generacion en generacion als divèrses poisons prepausats per l'òme per sos repaisses. Cèrtas tendas utilizan l'odor de la femèla per atraire los mascles.
Modificacion de l'abitat[modificar | modificar la font]
Per contra-rotlar sul tèrme long la proliferacion de las babaròtas, cal redusir al maximum las fonts de noiridura, d'aiga e de recès necessaris a lor subrevida. Los locataris d'un immòble devon collaborar al programa de contra-ròtle per assegurar son succès. En efièch, los tractaments massisses amb d'insecticidas pòdon far migrar la màger part de las populacions vèrs los lòtjaments vesins.
Dins las bibliotècas (en defòra de las abitacions)[modificar | modificar la font]
Los produches fito-sanitaris regulators de creissença (RCI) e los insecticidas remanents pòdon èstre aliats. Lo RCI aplicat als luòcs infestats per las babaròtas, transforma lo darrièr estadi ninfal en un adulte qu'a las alas tòrtas e qu'es esteril. Lo metoprèn (Dianex) e l'idroprèn (Gencor) son correntament utilizats uèi.
Los atraches quimics son utils.
La màger part de las babaròtas son atrachas eficaçament per : l'atrach al propoxur (atrach Baygon a 2 % per babaròtas) e la pasta d'acid boric (MRF 2.000 Blue Diamond).


text:
-638
Aquesta pagina concernís l'an -638 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
Arribada de colons grècs dins la Peninsula Iberica. Aquò entraïnèt una reaccion dei Fenicians que comencèron de s'opausar a l'expansion grèc. Cartage venguèt rapidament lo centre principau d'aquela resisténcia.


text:
Hello there! Welcome to our weekly digest of Wikipedia activity.
Articles
Aquela setmana, 31 autors an fach 351 cambiaments a 262 diferents articles. los 20 melhors articles de la setmana:
- Carles Guilhaumon (5 cambiaments per 2 autors)
- Roman (5 cambiaments per 1 autors)
- Carles Samaran (4 cambiaments per 1 autors)
- Cravencèra (4 cambiaments per 2 autors)
- Chastèu e Vilavielha (4 cambiaments per 1 autors)
- Marchastèl (Cantal) (4 cambiaments per 1 autors)
- Sent Astier (Òlt e Garona) (4 cambiaments per 1 autors)
- Lista dels presidents de Grècia (4 cambiaments per 2 autors)
- Vilanuèva de Duràs (3 cambiaments per 1 autors)
- Crampanhan (3 cambiaments per 1 autors)
- Karolos Papoulias (3 cambiaments per 2 autors)
- Olià (3 cambiaments per 2 autors)
- Le Touquet-Paris-Plage (3 cambiaments per 1 autors)
- Paulhenc (3 cambiaments per 1 autors)
- Pomairòls (3 cambiaments per 1 autors)
- Arvieus (3 cambiaments per 1 autors)
- Lobèrs e Bernac (3 cambiaments per 1 autors)
- Joan Jaurés (3 cambiaments per 1 autors)
- Senta Ostàsia (3 cambiaments per 1 autors)
- Nalzenh (3 cambiaments per 1 autors)
Articles novèls
Los dètz articles modificats mai activament creats la setmana passada
- Carles Samaran (4 cambiaments per 1 autors)
- La Ròca de Taur (2 cambiaments per 1 autors)
- Lançac (omonimia) (1 cambiaments per 1 autors)
Discussions
Las discussions mai activas:
Estadisticas
Qualques chifras de la setmana passada:
- 22 membres enregistrats e 9 membres pas enregistrats an fach 351 cambiaments a 262 articles
- Los membres pas enregistrats an modificat 17 12 articles
- 2 que los robòts an fach 4 cambiaments a 4 articles
Qu'es aquò
Aquèste projècte recupera una lista dels cambiaments recents de la setmana mercé als Wikimedia Tool Labs, e distribuís de messatges electronics amb MailChimp. Còde e mai disponibles sus GitHub. Creat per Stephen LaPorte i Mahmoud Hashemi.


text:
Dissabte, 20 d'abril de 2013, 03h00 Libres
Es l’istòria d’una psicòsi, la d’un tipe que vòl netejar Tolosa de totes sos marginals. Dich atal òm poriá pensar que Raimond Guiraud s’es pas traucat la palhassa per se trapar un scenari a son roman. Òm poriá quitament dire que l’idèia es ja estada cavada, amai prigondament, per d’autres (bravament pel cinemà). Mas justament, siem aquí dins lo monde de Raimond Guiraud e de son famós commissari Casal, un monde vertadièrament especial, unic e original. Un monde ont las causas viran e reviran e cent a l’ora e “a la Casal”. Los qu’an legit los primièrs libres de l’autor sabon la dinamica de sa pròsa, la finesa de son umor e de son esperit. Sabon tanben l’ardidesa e l’aisidesa de son escritura que raja vertadièrament coma çò que i a de mai mellicós dins la lenga nòstra.
La lenga de Raimond Guiraud, parlem-ne! Es una lenga clara, neta e precisa coma la que se pòt ausir sul mercat de Puèglaurenç un dimecres de fièra o dins los cafès de Roergue aprèp un concors de quilhas. Un occitan popular qu’acabarai pas jamai de lausenjar, tan sembla a lo qu’ai sempre ausit e lo que sempre presi ausir. Es tanben l’occitan que parli cada jorn en familha.
Aquò’s aquò l’estile inimitable de Raimond Guiraud e de sos personatges: una parladura directa e un pauc verda, quand ne vira, per veicular una filosofia de bon-sens. Una filosofia que carrèja a bèlas ondadas l’èime occitan. Las scenas son descrichas menimosament, amb lo pensament del detalh. L’autor sembla aver passat sa vida dins la polícia, e benlèu-ben dins la polícia scientifica. Çò qu’es pas lo cas segon los elements biografics que ne dispausam.
Mai que totes los autres, los romans policièrs de Raimond Guiraud porián servir de scenaris a una eventuala produccion cinetografica occitana. Los dialògues son meravelhoses de simplicitat e de justesa tant l’autor coneis plan la societat dins laquala fa evoluir sos personatges. Totes los autors de romans policièrs son en general de monde en presa amb la societat dins la qual vivon, es tanben vertat per Raimond Guiraud que trabalha son escritura en perfièch sociològue. Res li escapa pas dels travèrses e de las tissas de sos contemporanèus. Se n’amusa e no’n regala. Avem aquí una literatura populara de tria que s’ameritariá un public plan mai alargat que çò qu’es pel moment. Nos demòra pas mai qu’a esperar una industria del cinèma occitan.
Que siá de negranuèch o a la raja del solelh, siem d’aise dins la Tolosa que nos prepausa l’autor. La metropòli a pas cap de secret per el, e los tolzans auràn plaser de se reconéisser dins la descripcion dels barris de lor ciutat. Los personatges van en venon entre Sant Çubran, los Minimes, Matabuòu, Bonafe, etc… Jos la pluma de Raimond Guiraud Tolosa vendriá mitica se ja l’èra pas. Dins aqueste libre la tension psicologica nos ven embelinar a mesura qu’avançam dins la narracion. A culherons pichons, Raimond Guiraud capita a estillar a cò del legeire, l’ànsia que puja fins a la casuda de l’istòria. Se pòt dire que Raimond Guiraud mèna son afar de man de mèstre. D’ont mai va e d’ont mai aproficham del mèstièr de l’autor dins l’escalcida de sos romans negres.
Tanlèu rabatudas las tampas del libre, nos atriga ja d’aver lo “guiraud” venent dins las mans. Me demandi s’aquèl autor es pas en passa de venir un fonomèn de popularitat dins la literatura occitana? S’es pas encara lo cas, pensi que s’ameritariá d’o devenir. A dire de virar las paginas de sas òbras, me’n lèqui los dets. Per planes costats me fa pensar a Gui Vialar, qu’a partir de Castras, nos gratifiquèt, el tanben, de mantunes romans policièrs.
Pòdi pas acabar la presentacion d’aqueste libre sens regretar, ça que la, qualquas incoëréncias dins la grafia de nòstra lenga nacionala. L’òbra de Raimond Guiraud, un dels melhors autors occitans de romans negres –tornem z’o dire– s’ameritava una melhora atencion dins l’edicion de sas òbras. Mas aquí lo problèma ven pas tant de l’editor que de las qualquas institucions que tòcan d’argent public per se trachar de la normalisacion de la lenga nòstra. Ont son los correctors de l’I.E.O., del Congrès Permanent de la Lenga Occitana, l’Institut Occitan? Òm pòt pas demandar als escrivans d’o far tot.
Sèrgi Viaule
_____
GUIRAUD, Raimond. Le netejaire. Edicions Princi-Negre, 2002. 180 paginas.


text:
Per Mans de Breish, paraulas de Joan Bodon
Es sus la talvèra qu’es la libertat,
La mòrt que t’espèra garda la vertat.
Cal segre l’orièra, lo cròs del valat,
Grana la misèria quand florís lo blat.
Es sus la talvèra qu’es la libertat…
Per passar l’encisa te revires pas :
D’autan o de bisa pren lo vent sul nas,
Una peira lisa, l’avenc es al ras.
Ont la sèrp anisa se fondrà lo glaç.
Per passar l’encisa te revires pas ;
Estelas sens luna ne veirem la fin :
Ne perdrem pas una, cercam lo camin.
Lo cel tot s’engruna del ser al matin,
La bèstia feruna pudís lo canin…
Estelas sens luna ne veirem la fin .
Fraire contra fraire tiram lo cotèl :
Enfant de ta maire que val la tia pèl ?
La mia val pas gaire : un espet de fèl.
Quin aucèl becaire nos picarà l’uèlh ?
Fraire contra fraire tiram lo cotèl .
Es sus la talvèra qu’es la libertat.
D’orièra en orièra pòrta la vertat.
La vida t’espèra de cròs en valat :
Bolís la misèria quand grana lo blat.
Es sus la talvèra qu’es la libertat…
Vos cal connectar per poder postar de comentaris.
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text:
Farces et moralités
Farces et moralités es una seleccion de sièis comèdias en un acte de l'escrivan francés Octave Mirbeau, publicada en 1904. Se tròban dins lo volum : L'Épidémie , Vieux ménages , Le Portefeuille , Scrupules , Les Amants e Interview.
Un teatre modèrne[modificar | modificar la font]
Aquestas pichonas òbras teatralas son de farsas, en que l'estil es comic e los personatges se compòrtan de manièra excessiva ; e son tanben moralitats, en que l'espectador li cal traire de leiçons generalas e los personatges son personificacions de tipes socials.
Mirbeau amie tanben la revuelta al seno del lengatge, pr'amor qu'es l'instrument de totas las messorgas. Se pòdon aital veire, en aquestas farsas didacticas, d'anticipacions del teatre de Bertolt Brecht, Marcel Aymé, Harold Pinter e Eugène Ionesco.
[modificar | modificar la font]
Mirbeau desmitifica radicalament la lei (Le Portefeuille), la monogamia (Vieux ménages), la premsa (Interview) e las institucions socialas injustas e absurdas (Le Portefeuille, Scrupules).
De mai lo dramaturg anarquista ridiculiza lo discors dels politics (L’Épidémie), dels jutges (Vieux ménages), de la publicitat (Interview) e lo lengatge ipocrita de l'amor dins las classas superioras (Les Amants).
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Octave Mirbeau, Farces et moralités (en francés).
- Pierre Michel, « Octave Mirbeau, Ionesco et le théâtre de l'absurde », Cahiers Octave Mirbeau, n° 13, 2006, p. 163-174 (en francés).


text:
Lana de Varetons
Lana de Varetons (Landa en basco, Lanne-en-Barétous en francés) qu'ei ua comuna bearnesa dera vath de Varetons.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Vladimir Vysotzkii
Vladimir Semionovich Vysotzkii (en rus: BлaдиMиp CeMëHoBич Bыcoцkий) (Moscòu, lo 25 de genèr de 1938 e lo 25 de julhet de 1980) que ho deus cantaires de varietat sovietic màger deu sègle XX. Que ho tanben actor de cinema.
Hilh d'un oficièr sovietic d'origina judiva e d'una interpreta russa, son parents que divorcien chic après la soa naissença e que s'anè víver dab lo son pair e sa mairastra dens la sector sovietic de Berlin. Qu'abandonè los sons estudis d'engenheria entà víver de la musica e qu'aquesó ua renomada de las granas en Union Sovietica, perpetuada après dens la cultura russa.
Que's morí d'ua ataca cardiaca devuda a la soa consomacion de drògas durant los Jòcs Olimpics organizats en Union Sovietica e mantuns espectadors qu'abandonèn alavetz l'estadi entà anar véder lo son atahut. A maugrat d'aver hèita la soa carrièra a despart deus mejan deu poder politic, que ho onorat dab la medalha d'Artista de Merit de l'Union Sovietica.
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
- [1] Vysotzkii sus youtube.com
- Vladimir Vysotsky in different languages


text:
L'Assemblada Nacionala Occitana (ANÒC) es una associacion de lei 1901 qu'a per objectiu de recampar totas las fòrças vivas de la societat occitana, que sián aquelas de tota mena de collectius, entitats, grops, laboratòris d’idèas, movements, organizacions, partits politics, autras estructuras, o que sián individualas, per complir las finalitats que son:
L’Assemblada Nacionala Occitana es pas un parlament simbolic!
Es una associacion que regula sas activitats en acòrdi amb sos estatuts e amb aqueles que regís la lei del 01/07/1901 e lo decret del 16/08/1901.
L’Assemblada Nacionala Occitana es pas un partit politic!
Demòra totalament independenta de quin que siá partit politic e a pas vocacion de se presentar a las eleccions.
L’Assemblada Nacionala Occitana es pas un collectiu culturalista!
Son objècte es clarament politic.
L’Assemblada Nacionala Occitana es pas una entrepresa!
Sa tòca es pas lucrativa.
La participacion a l’ANÒC se fa a títol individual.
Per devenir sòci de l'ANÒC, vos podètz marcar sus aquel sit, en picant dejós:
L'Assemblada Nacionala Occitana es una associacion qu'a per tòca d'amassar totas
las fòrças vivas de la societat occitana per restaurar la dignitat nacionala occitana.
Residéncia Bèla Auròra
18 bis Carriera Santa Estela
13090 AIS DE PROVENÇA
Sit: www.assemblada.org
E-mail: info@assemblada.org
Telefòn: +33 6 46 62 74 93


text:
25/10/2017
La formation au DCL occitan: c'est lancé!
Nous l'annoncions le 23 juin dernier , la formation au DCL occitan ( Diplôme de Compétences Linguistiques) vient de commencer chez Novelum à Marsac sur l'Isle. Douze élèves se retrouvent deux matinées par semaine pour des sessions de travail en commun, ils participent aussi à des ateliers de langue et devront également fournir un travail personnel, en tout près de 400 heures de formation. Objectifs, parfaire sa formation en vue d'un projet professionnel ou personnel.
Les stagiaires sont de tous âges, de la vingtaine aux jeunes retraités, mais quels sont leurs profils et leurs motivations ?
Començam per Geri e Pau, jòunes musicaires e chantaires e dançaires. "Coma chantaire,utilise l’occitan dins mon activitat professionala. Mas quante lo monde venen me parlar, sei pas totjorn capable de lor respondre en òc. Sei aquí, per aprener de conversar en occitan". "La musica e la dança me fagueren prendre consciença de la cultura occitana. Quò me parla a l’endedins, laidonc la vòle coneisser un pauc mai".
I a tanben dau monde que trabalhan dins l'ensanhament e se vòlen perfectionar, coma Manon: "Sei aquí per aprener a mestrejar la lenga dins l’idèia d’obtener un pòste en classa bilenga occitan-francés".
N 'i a que vòlen far passar la lenga, coma Joan-Micheu : "Me sei interessat d’aprener la lenga vertadierament aprep aver agut una eslusiada pendent la preparacion de la Felibrejada de Vertelhac. Ai idèia de far quauquaren per transmetre la lenga aus pitits – notadament ma pita filha – e per aquò me fau afortir la pratica".
Sergi e Arvei vòlen l'ensenhar aus adultes "Dempuei la retirada anime un talhier sus Puei ‘Gut e vòle afortir ma pratica". "Aimariá far quauquaren per sensibilisar los parents d’elevas e los convencer d’envoiar lors dròlles aprener l’occitan. Auriá idéia d’organisar un Cafet Òc dins los ranvers de Puei ‘Gut".
Emilia trabalha dins una companhia de teatre occitan : "Mon ròtle dins, en defòra de l’administratiu, es la comunicacion coma los artistas que sovent parlan en occitan. Compreni tot, mas jusca a uei lor responde en francés e per io quò es un problema. Sei aquí per l’eliminar, lo problema !".
Maria Laura, ela, vòu "puescher aver una melhora pratica de la lenga. Per lo moment, fa'm dau teatre per lo repàs daus vielhs a Sent Peir de Còla".
Ana-Laura es passionada de plantas : "Voldriá collectar los usatges en Perigòrd d’utilisacion de las plantas sauvatjas. Me fau la pratica de la lenga per mielhs dintrar en contact coma lo monde paisan".
Una autra Maria-Laura fai de las animacions en maison de retirada "Dempuei un an, perpause de las intervencions, jos fòrma d’animacions, dins las maisons de retirada. L’objectiu es de tornar far parlar dins lor lenga mairala los vielhs. Quò me plai mai que mai, e quo es parier per ilhs!".
Que de motivations pour mieux connaître la langue occitane ! A vous de trouver la votre !
Denis Gilabert, collecté avec l'aide d'Olivier Pigeassou.
L'invité, lo convidat de Meitat-chen, meitat-pòrc dau diumenc 29 d'octòbre 2017
Joan-Pau Verdier e Nicolas Peuch nos informan que los convidats de l'emission dau diumenc 29 d'octobre 2017 sur França Blu Perigòrd seran Laurenç Labadia e Pau Jochmans de Lilo Théâtre, que van parlar de la seconda edicion dau FCCMM( Festival du Court Court Métrage de Mensignac) que se debanara a partir de 6 oras de l'enser dissabde lo 18 de novembre 2017 a Mencinhac.
Per ne'n saber mai, de veire :
https://fr-fr.facebook.com/FestivalCCMM/ et également : http://www.sudouest.fr/2016/11/25/le-festival-du-court-co...
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Per escotar l'emission en directe o en redifusion, clicar sur lo ligam: França Blu Perigòrd
Veiqui lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
e los ligams vers lo sites de Nicolas Puech: www.nicolaspeuch.com e anemtrio.com e facebook.com/nicolaspeuch
10:04 Publié dans Actualitats, actualité, Associacions, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Cronica de toponimia, per Joan-Claudi Dugros
Les mots occitans aire [ʼajre] prononcer /aïré/, et airal [ɛjʼrɒl] prononcer /eyral/ désignent une étendue de terre, l'aire, l'emplacement pour battre les céréales.
On les retrouve dans les toponymes Leyral à St-Capraise-de-Lalinde, le Grand Eyral à Bardou, Les Eyrals à Ste-Alvère (forme ancienne les Ayrals), Leyral à Castelnau-la-Chapelle, et avec les diminutifs Les Eyralets à Saint-Cybranet (disparu) et Les Eyraloux au Coux et à Ladornac (disparus).
Joan-Claudi Dugros
Café òc à Bergerac
Lo Cafè Òc de Brageirac, botat en plaça en març de 2017, torna per una novela annada, lo diluns 23 d'octobre al cafè Rica e d'espòrts (Riche et des sports) plaça Gambetta de 6 oras del ser a 8 oras del ser.
Lo tèma de la sesilha es L'occitan dins las trencadas a travèrs de letras e de cartas postalas de soldats de la guèrra de 14/18 presentat per Ives Rauzier qu'a fach aquestas recercas.
Dins aquela annada de commemoracions de la guerra de 14/18 aquesta conferéncia d'una ora, pòt interessar de monde que parla pas occitan.
De las questions e d'escambis amb lo presentator acabarà la serada.
Lundi 23 octobre de 18h à 20h se tiendra le café oc au café « Le Riche et des sports » place Gambetta à Bergerac. Le thème de la soirée animée par Yves Rauzier sera la présentation de son livre "L'occitan dans les tranchées" écrit à à partir de lettres et de cartes postales de soldats de la guerre de 1914/1918 sur lesquelles l'auteur a fait les recherches. Une présentation par vidéoprojecteur viendra illustrer le propos avant les échanges avec l'auteur.
Information transmise par François Pontalier
09:58 Publié dans Cafès oc e sites internet, Colectatge de paraulas | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
Jòclong numèro 12 12/12/2013
Òmi de familha Artús
Jòclong numèro 13 19/12/2013
Nadal encara Martina, Rosina e Clara de Pèira & Francesa Daga
Jòclong numèro 14 26/12/2013
La Bèla naissença de Patric Valhant, Danielle Franzin, Renat Sette, Bijan Chemirani…
Difusion e presentacion de musicas non trobaderas en ràdio (sus Ràdio País) : espectacles concèptes, enregistraments en integralitat o espectacles en viu, principaument de musica occitana.
A 2h lo vrèspe lo dijaus e 4h lo vrèspe lo dissabte.
Produccion e presentacion Domenja Lekuona.
Like this:
Like Loading...


text:
Dissabte, 16 de junh de 2012, 03h00 Espòrt
En la darrièra edicion de l’Europeada, que se joguèt en 2008, la seleccion nacionala d’Occitània arribèt en quatrens de finala. Ongan, Occitània fa partida d’un grop qu’aurà de far concurréncia amb la minoritat danesa d’Alemanha, amb los cimbres d’Itàlia e amb lo País de Galas. L’esquipa de la crotz e l’estela deurà demorar en primièra posicion per passar a la seguenta eliminatòria.
Coma en d’autras escasenças, los occitans seràn dirigits pel seleccionaire e entraïnaire Deidièr Amiel, que comptarà ongan amb un vinenat de jogaires de totes los parçans d’Occitània, e mai se la majoritat venon de Lengadòc e de Gasconha.
La seleccion occitana arriba en Alemanha après jogar la Viva World Cup en Curdistan, ont a conquistat una plan digna cinquena posicion sus nòu esquipas en competicion. En total, los occitans joguèron quatre partidas, ne ganhèron tres e ne perdèron solament una.
E qunas son las relacions de l'equipa d'Occitania amb l'equipa de Provença ?
I a pas quicòm que truca ?
Òsca per nòstra còla! Amb ela tanben fasèm camin!


text:
Lexic de la corsa landesa
Duperé, Francis. Auteur
Aqueste lexic foguèt realizat per Francis Duperé, ancian conselhèr pedagogic departamental per la lenga e la cultura regionalas. Editat per l'Institut d'Estudis Occitans (I.E.O.), prepausa de recòrds sus lo gascon, sa prononciacion e una corta presentacion de la corsa landesa, un vocabulari franco-occitan sus sièis tematicas especificas a las corsas landesas : la vaca, los òmes, l'arena, la corsa, saber comptar los punts mas tanben un recuelh de cançons occitanas e una mapa de las arenas.
Consultar lo lexic
En consultacion sul site de l'IEO


text:
Amnistia Internacionala
Amnistia Internacionala (AI) (en anglés: Amnesty International) es una associacion internacionala que trabalha per la defensa dels dreches de l'Òme. En 1977 recebèt lo Prèmi Nobel de la Patz per sa ferma luta contra la tortura dins lo monde.
Istòria[modificar | modificar la font]
Objectius[modificar | modificar la font]
Los objectius principals d'Amnistia Internacionala son :
- La desliurança dels presonièrs per motius de consciéncia (aqueles que son estats empresonats per aver exercit lo lor drech a exprimir las soas cresenças politicas o religiosas de faiçon pacifica),
- L'obtencion d'un judici just per los presonièrs politics,
- L'abolicion de la tortura,
- La denonciacion de las disparicions e assassinats politics,
- L'abolicion de la pena de mòrt, coma de totas las formas de tortura e tractaments crudèls per los presonièrs,
- La condamnacion dels abuses fachs pels grops d'oposicion inclusent la presa d'ostatges, la tortura e la mòrt de presonièrs, e mai los assassinats intencionals e arbitraris,
- L'assisténcia als exiliats que son en perilh per que son pas respectats lors dreches dins lors païses d'origina,
- La cooperacion amb d'autras ONG, amb las Nacions Unidas e amb las organizacions intergovernamentalas de caractèr regional,
- L'organizacion de l'educacion als dreches de l'Òme e de programas per crear una consciéncia sus aquel tèma.
Secretaris Generals[modificar | modificar la font]
Articles ligats[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Sit web d'Amnistia Internacionala (en)
- Pagina Oficiala de l'institut Nobel, Prèmi Nobel de la Patz 1977 (en)
- Espanha (es), França (fr) e Itàlia (it).
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ « Istòria – La significacion de la Candela d'Amnistia », Amnistia Internacional (consultat lo 4 junh 2008)


text: Autres villes proches de BERTHENICOURT : Gauchy, Ribemont, Harly, Montescourt lizerolles, Homblières, Essigny le grand, Itancourt, Grugies, Vendeuil, Neuville saint amand, Séry lès mézières, Brissy hamégicourt, Travecy, Urvillers, Thenelles, Achery, Mézières sur oise, Sissy, Alaincourt, Mesnil saint laurent, Rouvroy, Remigny, Brissay choigny, Nouvion le comte, Anguilcourt le sart, Villers le sec, Regny, Benay, Pleine selve, Mayot, Renansart, Marcy, Châtillon sur oise, Ly fontaine, Surfontaine, Cerizy, Gibercourt, Hinacourt,


text:
Georges Cuvier
Georges Léopold Chrétien Frédéric Dagobert Cuvier, baron de Cuvier, (Montbéliard, França, 23 d'agost de 1769 – París, França, 13 de mai de 1832) foguèt un naturalista e zoològ francés.
Foguèt lo primièr grand promotor de l'anatomia comparada e de la paleontologia. Ocupèt de foncions d'importància divèrsas dins l'educacion nacionala francesa a l'epòca de Napoleon Bonaparte e après la restauracion dels Borbons. Foguèt nomenat professor d'anatomia comparada del Musèu Nacional d'Istòria Naturala de França, a París.


text:
José Rizal
José Protasio Mercado Rizal y Alonso Realonda, mai conegut popularament coma José Rizal (Calambá, Filipinas, 19 de junh de 1861 – Manila, 30 de decembre de 1896) foguèt un mètge oftalmològ, escrivan, lingüista e menaire independentista filipin. Considerat coma lo grand eròi de Filipinas, moriguèt fusilhat en decembre de 1896.
Òbras[modificar | modificar la font]
Romans[modificar | modificar la font]
- Noli me tangere (1887)
- El filibusterismo (1891)
Teatre[modificar | modificar la font]
- El consejo de los dioses (1915)
Poèmas[modificar | modificar la font]
- A la juventud filipina (1879)
- Mi último adiós (1896)
- A las Flores de Heidelberg
Jornals[modificar | modificar la font]
- Dos diarios de juventud (1882-1884) (1960)
Zarzuela[modificar | modificar la font]
- Junto al Pasig (1880)