text:
-126
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -126 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Part[modificar | modificar la font]
Perseguida dau conflicte còntra leis Escites lòng de la frontiera orientala. Per far fàcia a la menaça, lo rèi Phraates II (132-126 av. JC) assaièt de mobilizar una gròssa armada gropant de soudats parts e grècs. Pasmens, aquò mau capitèt — lei soudats originaris de l'Empèri Seleucida refusèron de combatre — e lo rèi moriguèt sus lo prat batalhier.
Son oncle Artabanus II (126-122 av. JC) li succediguèt. Deguèt perseguir lo combat còntra lei nomadas.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


c: text/html

text:
30-Plumalhon
16 juin 2004 09:22 0 messages
BD-Jep e Fidel
Endavant !
gahat peu quessòt
har au fotbòl
BERNADOTE-Un biarnés e ua marselhesa rei e reina de Suèda
Vi wll ha rein = Que volem la ploja = "Vive la reine !"
Lo rombe, DDescomps, amb lo cotelon
rombe = lausange (anglas pas de caire)
instrument de musica : har ronclar o shiular en hà’us tornajar au cap d’ua còrda
taulòts beròi escultats
— materiau : tauletòta de husta d’ua tista de fruta deu mercat, crescs de nògas, cordonet sople, pèga hòrta
arromerar en tòrcer lo rombe suu cordonet
musique éolienne
rombe à loup
rombe indienne en os
cosina-pizza dab frutas
jòc-la barcassa de l’oncle Leon
de Sanguinet enlà, guinhant a l’orisont lo pielar de La Tèsta
las peças deu velèr
ahromigas cultivatoras
camparòu microscopic : agaric
talhucs de vegetaus
conte-Marcamal de D. Lolhet
illustracions de Anna Sarda
Dans la même rubrique
19 août 2008 – Plumalhon-126
4 février 2008 – Plumalhon-121
21 décembre 2007 – 120-Plumalhon
26 novembre 2007 – 119-Plumalhon
6 novembre 2007 – 113-Plumalhon

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
MOSSUR LO REGENT
Daunas e mestès,
E conéishetz lo libe de Michel Grosclaude : « Le Béarn : Témoignages sur mille ans d’histoire » ?
Que i a trente ans, lo Professor Michel Grosclaude selectionà per ordi cronologic setanta « tèxtes istorics » en biarnés.
Un deus prumèrs tèxtes qu’es la carta de las carnisserias d’Ortès, carta autrejada en 1270.
Que i a tres ans, en aquesta sala de Senta Ursula, que’vs presentèi lo prumèr tèxte oficiau en gascon a Baiona, sia la carta de Ricard Còr de Leon de 1170?, cent ans abans lo tèxte deu Bearn, un sègle abans !
Qu’es díser atau la nosta responsabilitat entà la lenga mairana, responsabilitat de l’Academia Gascona de Baiona e responsabilitat deus Gascons deu Parsan de Baiona.
Uei, que vau presentar « Mossur lo regent », darrèr tèxte deu libe de Michel Grosclaude. Qu’es iva cançon engatjada entau gascon hèita en 1975.. Las paraulas que son de Gilbèrt Naroo, la musica e lo cantar deu grop « Los de Nadau ».
Lo subjècte qu’es l’interdiccion absoluda autasvetz de la lenga mairana a l’escòla, en classa de segur, mes tanben a la recreacion. La punicion qu’èra hèra hòrta : la vergonha e enqüèra la vergonha.
Lavetz ací lo tèxte « Mossur lo regent » :
Bon Nadau a totas e a tots.
Mossur lo regent,
Dens ma lenga vòli parlar.
Mossur lo Regent,
Dens ma lenga vòli cantar.
Vòli parlar de la tèrra e deu cèu,
Vòli cantar la montanha e la nèu.
Arrepic : Pren la vergonha (1)
Es pas ací entà cantar.
Pren la vergonha
Es pas ací tà saunejar.
Pren la vergonha
Es ací entà’t carar.
Es ací tà tribalhar.
Mossur lo Curat,
Dens ma lenga vòli pregar.
Mossur lo Curat,
Dens ma lenga vòli cantar.
Perqué lo Bon Diu non sap parlar que francès.
S’èra lo Bon Diu parlaré en biarnés.
Mossur lo Regent,
Perqué donc la television
Mossur lo Regent,
Non parla pas com parli jo ?
Voi pas audir lo patoès de Paris,
Vòli audir ua votz deu païs.
Lo bonet d’aso,
Regent te’u hicarèi suu cap.
L’arròda vira.
Que’t tornarèi peras au sac.
N’èi pas vergonha.
Lhèu qu’anirèi en transicion
Mès parlarèi tostemps gascon.
Paroles : Gilbèrt Naroo
Musique : Los de Nadau.


text:
Enquiath 8 de gèr non jogaram segurament eth prumèr partit der an.
¡¡¡ Bon Nadau e Erós An Nau 2011 entà toti !!!
dimarts, 21 de desembre de 2010
dissabte, 18 de desembre de 2010
Partit suspenut
Degut ara nheuada d'agèr diuendres s'ha suspenut eth partit de Copa Comminges entre era U.E. Bossòst e eth Miramont.
Tambén s'ha suspenut eth partit dera E.F. Val d'Aran qu'auie de jogar en Vielha contra eth Cazeres.
Publicat per U.E.B. a 17:10 Cap comentari:
dijous, 16 de desembre de 2010
Auançam era ora deth partit
Auançam era ora deth partit de Copa contra eth Miramont a jogar en Bossòst aguest dissabte 18 de deseme tàs 18:00.
De totes maneres era nhèu d'aguest dijaus e es previsions non son guaire bones entà poder jogar eth partit en Bossòst.
Publicat per U.E.B. a 8:13 Cap comentari:
dilluns, 13 de desembre de 2010
Empat a 2: Perdem es prumèrs punts en casa
U.E. Bossòst 2 – Et. Canton St. Martory 2
Prumèrs punts que perdem en casa en un partit que semblaue ben encarrilat e qu’ath començament dera dusaua mietat se mos compliquèc.
Ena prumèra mietat bones ocasions des d’ un començament: Javi Iglesias des de laguens der àrea shutaue enes mans deth portèr. Moha auèc dues bones ocasions entà poder marcar. Eth St. Martory sonque s’apropèc ena prumèra mietat ena porteria de Marcos en un shut de Candani qu’eth portèr aranés desviaue a cornèr. Responèc era U.E. Bossòst: Felipe en un bon cop de cap enviaue era pilota en garròt. Ena menuta 35’, Alex de fauta tirada ràpidament susprenie ara defensa e ath portèr deth St.Martory e marcaue eth 1-0. Ena menuta 40’ , Madrid profitaue ua pilota laguens der àrea entà marcar eth 2-0. Tamb aguest resultat s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat, un inici dolent dera U.E. Bossòst siguèc aprofitat peth St. Martory entà empatar eth partit en dues jogades fòrça semblantes, dempús de shutar ues fautes en qu’era defensa e portèr non estèrem acertadi. Quedàuen 30 menutes entà acabar eth partit e tot podie passar. Eth St. Martory auèc ua bona ocasion en un shut de Khan en que Marcos arturaue molt ben era pilota. D’ aguesta ocasion enquiath finau , domini dera U.E. Bossòst. En un shut de luenh, Javi tocaue eth garròt dera porteria deth St. Martory. Enes menutes finaus Paba e Javi Castet portaren fòrça perilh en àrea deth St. Martory sense poder marcar cap de gol. Ena darrèra menuta, Marc en un shut des de dehòra der àrea podie auer marcat, mès eth portèr Delhaye desviaue era pilota a cornèr.
Ath finau , 2-2 e repartiment de punts en un partit estonant. Açò mos distancie un sinhau des líders dera categoria.
Classificacion: ClaracPointis e SaliesMane 31, B.Luchon 29, U.E. Bossòst 27.
Eth pròplèu partit jogam es 1/16 Copa de Comminges en Bossòst, dissabte 18 de deseme tàs 20 :00 contra eth Miramont.
U.E. Bossòst: Marcos, Marc , Juanka, Viló (20’ Madrid) , Felipe, Javi , Liaño, Alex, Gachi (65’ Paba), Sergio, Moha (65’ Javi Castet).
Tarjetes auriòles: Marc (50’).
Trainer: Adrian.
Et. Canton St. Martory: Delhaye, Rey, Dauban. Benac, Salles, Couderc I, Fourronx, Candani, Khan, Doyen, Couderc II. Remplaçants : Fumery, Piovan.
Trainer : Loncan Fabian.
Gols: 1-0 Alex (35’), 2-0 Madrid (40’), 2-1 Fourronx (55’), 2-2 Khan (60’).
Arbitre: Duprat Philippe.
Prumèrs punts que perdem en casa en un partit que semblaue ben encarrilat e qu’ath començament dera dusaua mietat se mos compliquèc.
Ena prumèra mietat bones ocasions des d’ un començament: Javi Iglesias des de laguens der àrea shutaue enes mans deth portèr. Moha auèc dues bones ocasions entà poder marcar. Eth St. Martory sonque s’apropèc ena prumèra mietat ena porteria de Marcos en un shut de Candani qu’eth portèr aranés desviaue a cornèr. Responèc era U.E. Bossòst: Felipe en un bon cop de cap enviaue era pilota en garròt. Ena menuta 35’, Alex de fauta tirada ràpidament susprenie ara defensa e ath portèr deth St.Martory e marcaue eth 1-0. Ena menuta 40’ , Madrid profitaue ua pilota laguens der àrea entà marcar eth 2-0. Tamb aguest resultat s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat, un inici dolent dera U.E. Bossòst siguèc aprofitat peth St. Martory entà empatar eth partit en dues jogades fòrça semblantes, dempús de shutar ues fautes en qu’era defensa e portèr non estèrem acertadi. Quedàuen 30 menutes entà acabar eth partit e tot podie passar. Eth St. Martory auèc ua bona ocasion en un shut de Khan en que Marcos arturaue molt ben era pilota. D’ aguesta ocasion enquiath finau , domini dera U.E. Bossòst. En un shut de luenh, Javi tocaue eth garròt dera porteria deth St. Martory. Enes menutes finaus Paba e Javi Castet portaren fòrça perilh en àrea deth St. Martory sense poder marcar cap de gol. Ena darrèra menuta, Marc en un shut des de dehòra der àrea podie auer marcat, mès eth portèr Delhaye desviaue era pilota a cornèr.
Ath finau , 2-2 e repartiment de punts en un partit estonant. Açò mos distancie un sinhau des líders dera categoria.
Classificacion: ClaracPointis e SaliesMane 31, B.Luchon 29, U.E. Bossòst 27.
Eth pròplèu partit jogam es 1/16 Copa de Comminges en Bossòst, dissabte 18 de deseme tàs 20 :00 contra eth Miramont.
U.E. Bossòst: Marcos, Marc , Juanka, Viló (20’ Madrid) , Felipe, Javi , Liaño, Alex, Gachi (65’ Paba), Sergio, Moha (65’ Javi Castet).
Tarjetes auriòles: Marc (50’).
Trainer: Adrian.
Et. Canton St. Martory: Delhaye, Rey, Dauban. Benac, Salles, Couderc I, Fourronx, Candani, Khan, Doyen, Couderc II. Remplaçants : Fumery, Piovan.
Trainer : Loncan Fabian.
Gols: 1-0 Alex (35’), 2-0 Madrid (40’), 2-1 Fourronx (55’), 2-2 Khan (60’).
Arbitre: Duprat Philippe.
Publicat per U.E.B. a 11:37 Cap comentari:
divendres, 10 de desembre de 2010
Decision deth partit deth Luchon
Eth Comité de Litiges après era decision surt eth partit deth Bossòst- Luchon. Eth resultat ei partit perdut ath Luchon per penalizacion 3 a 0, a més non sumen eth punt de jogar eth partit. Eth son trainer ei suspenut enquia comparacion en Comité.
Era classificacion deth campionat ei:
ClaracPlaine e Salies 27, U.E. Bossòst e Luchon 25, aguest darrèr equip damb un partit de més que toti es auti.
Publicat per U.E.B. a 14:55 Cap comentari:
divendres, 3 de desembre de 2010
Suspenut eth partit
Eth partit contra eth líder dera categoria d'Excellence eth Clarac Pointis que s'auie de jogar aguest dissabte 4 de deseme tas 20:30 en Bossòst s'ha suspenut pera nhèu. Tamben s'han suspenut es dus partits dera E.F. Val d'Aran -15 e -17.
Eth plòplèu partit serà eth dissabte 11 de deseme tas 20:00 en Bossòst contra er equip St. Martory.
Publicat per U.E.B. a 18:28 Cap comentari:
Subscriure's a: Missatges (Atom)


text:
Argelèrs de Gasòst
Argelèrs de Gasòst ( Argelès-Gazost en francés) qu'ei ua comuna situada en departament deths Hauts Pirenèus e dera region Occitània.
.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- En 1824, Vieuzac (nom francés, benlèu Vieusac) qu'estó annexat a Argelèrs [1].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Demografia Vieuzac (nom francés)[modificar | modificar la font]
- 1793 : 289 abitants
- 1800 : 270 abitants
- 1806 : 293 abitants
- 1821 : 332 abitants


text:
16/12/2015
Deux nouveaux visages à la Calandreta Pergosina
Mathieu Pragout et Charlotte Delage, respectivement directeur et enseignante à la Calandreta de Périgueux font partie de la nouvelle équipe de 6 personnes mise en place en septembre dernier. Ils nous dévoilent leurs parcours et leurs projets.
« Ai 42 ans, sei nascut a Perigüers, ço-ditz Mateu, mai ai viscut 12 ans a l'isla de la Reunion. Fagui daus estudis d'arquitectura a Montpelhier, entau comenci ma vita professionala coma arquitecta. En mesme temps me sei interessat a la musica de carnaval en lengadocian, en provençau. Chante e juegue de la gralha, una mena de autbois catalan, de la contrabassa e de la trompeta. Apres quauquas annadas, ai vougut chanjar de mestier, que per io era vengut tròp administratiu, laidonc ai seguit una formacion per esser regent de calandreta a Besiers, puei sei devengut regent a Montpelhier. L'enveja de tornar au pais me prenguet, ço que fagui a la darriera rentrada, per venir far lo regent e lo director a la Calandreta Pergosina ».
Et pour Charlotte ?
« Sei nascuda a Perigüers, ai 29 ans, ai una licencia de letras modernas e ai seguit la formacion de l'IUFM a Perigüers. Ai trabalhat coma AVS au collegi, coma professor au liceu e aura sei en charja de la mairala, 12 goiassons. Aime plan l'ambiant e la pedagogia Freinet de l'escòla ».
Charlotte est tout de suite entrée dans le bain et Mathieu avoue avoir eu fort à faire pour réussir ce qu'il faut bien qualifier de nouveau départ :
« A la rentrada, la situacion era fòrça complicada. Tota l'equipa pedagogica era novela manca una animatriça. Sem 6 personas en tot, per 28 mainatges de la mairala au CM2 : 3 regents, una Atsem, una animatriça periescolaria e una ajuda. Mai los parents, de segur, dins lo bureu associatiu plan motivats e positius. Julien Ganiayre, pair de 2 eslevas es co-president e nos sem plan ajudats per Joan Ganhaire qu'es mon tutor. I a vertadierament un noveu vam. Sem en tren de trabalhar un project sur la festa occitana, subretot lo Carnaval, los parents tenen un estand au merchat de Nadau, Micheu Chapduelh vai venir divendres 18 per contar de las istòrias aus goiassons... Nos sentem sostenguts. E quò me fai plaser d'esser tornat au pais » dit en conclusion Mathieu Pragout.
L'équipe semble être sur les bons rails et bien soutenue, ce qui est essentiel pour les élèves et la pérennité de l'enseignement bilingue par immersion à Périgueux.
Denis Gilabert.
Les commentaires sont fermés.


text:
Era estudiant aranesa Lourdes Bruna, de dètz-e-sèt ans, a demanat hèr es pròves des PAU en aranés pr’amor qu’ei lengua oficiau en Catalonha, e pr’amor que cre qu’ei eth sòn dret. Aguest serà eth prumèr còp ena istòria qu’un estudiant realize es pròves d’accès ara universitat en aguesta lengua, en tot arrespóner as qüestions en aranés.
Lourdes prenec aguesta decision quan hec eth trabalh de recèrca (TDR) en aranés e vedec qu’ère capaç de hèr es pròves en aguesta lengua.
En convèrsa damb Aran Nau Digitau, Lourdes Bruna, estudiant dera Val d’Aran, qu’a corsat eth bachillerat francés, a explicat que s’examinarà, entà pujar nòta, des matèries optatives de matematiques e fisica en aranés, ua situacion excepcionau que li servirà entà reivindicar eth dret de hèr es PAU ena sua lengua, encara que non sap se li corregiràn es pròves.
Lourdes Bruna qu’a corsat eth bachillerat francés s’examinarà, entà pujar nòta, des matèries optatives de matematiques e fisica en aranés
En aguest sens, er institut de Lourdes a enviat ua carta en tot explicar eth cas e eth sindic d’Aran, Carlos Barrera, a aufrit dus lingüistes entà ajudar a arrevirar es responses e que se poguen corregir es examens. Era Universitat de Lhèida pera sua part estúdie s’es examens se corregiràn ena madeisha universitat o peth contrari acceptaràn era aufèrta deth sindic d’Aran.
Eth darrèr mes de març eth Conselh Generau d’Aran tornèc a demanar sense èxit qu’es enunciats des pròves d’accès ara universitat siguessen tanben en aranés.


text:
885
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 885 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Francia Occidentala[modificar | modificar la font]
En junh, l'emperaire Carles III lo Gròs, elegit regent dau Reiaume après la mòrt dau rèi Carloman II, recebèt lo jurament de fidelitat dei vassaus principaus de Francia Occidentala. Negocièt tanben la fin de la guèrra entre lei Carolingians e Boson de Provença que s'èra proclamat rèi e aviá format un reiaume centrat sus Provença. En cambi d'un omenatge simple, li laissèt son títol reiau e sei fèus permetent de restablir la patz dins lo sud-èst de la França actuala. Pasmens, dins lei fachs, Provença, Daufinat e lo sud de Borgonha èra d'ara endavant en fòra de la zòna d'autoritat dei Carolingians.
Puei, a partir d'octòbre, l'emperaire deguèt faciar una incursion fòrça importanta dei Vikings (entre 20 000 e 40 000 òmes ambé 700 naviris segon lei fònts istoricas) dirigida còntra la region de París. Capitèron de rompre lei diferentei fortificacions de Seina e acomencèron lo sètge de la vila que refusava de pagar un tribut ais envaïsseires. Pasmens, se turtèron a una defensa acarnada dei tropas dau còmte Audoïn car, dempuei l'incursion vikinga de 876, la ciutat parisenca èra estada protegida per de fortificacions importantas.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
— Vos qu'anen dina à l'Estaco, nous regala de pèis de mar?
— Anen ié!
E'm'acò prenen lou tran à vapour e anan dina vers Mistrau, lou famous oste de L'Estaco. Aqui aguerian d'abord uno soupo de fielat, que s'arrapavo i rougnoun; pièi un bon boui-abaisso, qu'un pastre emé soun bastoun l'aurié pas sauta; pièi un saumoun à la remoulado; pièi uno bello solo, em'un merlan marsihès, pèr chascun, vous dise qu'acò.... quàuqui boutiho de vin blanc, d'aquéu de Cassis, qu'espòusso li lende; basto! un repas d'ataco! à desliga la courrejo tout lou tèms!
Em'acò quand aguerian pres lou cafè e lou pichot vèire, paguerian, e anerian prene un pau l'èr de la mar,en atendènt que lou tran nous entournesse à Marsiho.
Ero justamen l'ouro ounte li pescadou meton soun bòu en terro e se trouvavo aqui pas mau de peissouniero, qu'esperavon li bèto pèr ié croumpa lou pèis.
— Vos que riguen? me diguè Martin.
E, s'aprouchant d'uno di banasto, qu'uno di peissouniero èro en trin de paga, e qu'èro clafido de capelan:
— Veguen se la co ié boulego, me vèn moun cambarado.
E se permet de li senti, pèr vèire se passavon pas.
— Tè! subran fai la femo en se boutant lou poung sus l'anco e 'n s’adreissant à si coumaire, lou vias aquelo espèci de passi, de secan, que vèn nifla moun pèis! Es pu fres que tu, arlèri! que, crucefis dei Grègo! mourre d'estoco-fi! facho de malo-mouert! ravaio! pinto-mòfi!
— Vesènt Martin dins lou jambin, vouguère sauva la situacioun:
— An! ié fau, sian pas eici pèr se disputa, nous fau parti... Quant es d'ouro, bravo femo?
— Ah! voulès saupre quant es d'ouro! tè, me fai en se picant sus lou tafanàri, tè! metès-mi 'no paio aqui e regardarés l'oumbro!
Urousamen lou tran passè... Autramen, que vous dirai! entre tóuti bessai nous garçavon dins la mar.
— Es egau, me diguè Martin en se tenènt li costo dóu rire, l'avèn escapado bello!
— Mai tambèn, qu'anaves senti! Aviés regrèt dóu boui-abaisso?
— Oh! noun, dis, simplamen vouliéu un pau aprene lou prouvençau de Marsiho!
de Moulegés
Extrait
Lou Jacoumar - 1901
.


text:
J-1, dissabte totes a 8 oras plaça de l'Euròpa a Tolosa
Deman , dissabte, anirem Farà bèls temps, qué l'esperem, se lo volem Caltem nos, d'aquel batèu de mòrt! Que pòt pas nos trobar un pòrt. Nos los muts de la lenga occitana. Nos emmascats e castrats e pintats de paraulas? tals de pipachs roginèls e magres , al cade assadolats , Coma bons-òmes de l'estrecha carra, Escartairats , l'espasa dins lo còr. Caltem lèu , caltem d'aquel vaissèl, Que capvira al solelh d'una madraga aroinada. La boca plena d'escruma e d'amarum. Caltem nos urós, daissem aquel vaissèl. Sèm pas mai passatgièrs d'utopia Deman la mar apasimada alisarà, Ta man sus la meuna pèl. Caltem nos, cal daissar la barca D' Ulisse qué non tornarà pas. Las paraulas s' atudan al bèc d'un gàbian, Arrestaràn lèu de ressontar los mormolhs, de las etèrnas amors ancianas ..


text:
Maximin I
Maximin Ièr (vèrs 173 - abriu de 238) foguèt lo premier emperaire roman de l'« Anarquiá militara » romana dau sègle III. Succediguèt a Sever Alexandre lo 20 de març e reinèt fins a son assassinat. Foguèt remplaçat per Maxime Pupien e Balbin.
De 235 a 236, capitèt de replegar de temptativas d'invasions dins lei regions de Ren e de Danubi. Pasmens, en 238, deguèt faciar l'ostilitat dau Senat que reconoguèt l'autoritat de Gordian Ièr e de son fiu Gordian II proclamats emperaires dins lei províncias africanas. Aquela insureccion foguèt esquichada mai entraïnèt a Roma la proclamacion de dos coemperaires novèus a Roma, Maxime Pupien e Balbin. Situat vèrs Danubi durant aqueu periòde, Maximin Ièr decidiguèt de reconquistar la capitala e acomencèt lo sètge d'Aquilèa. Pasmens, en causa de la manca d'avitalhament, sei soudats organizèron un complòt e l'assassinèron.


text:
Lingòt
Un lingòt (var. barra, lingon) es una massa definida de metau colada per formar un blòt solid. Dins l'industria, lei lingòts son utilizats per lo transpòrt e la preparacion dei metaus avans transformacion. Pòdon agantar un pes de plusors tonas e una talha de plusors mètres. Per lei metaus preciós (aur, argent...), lei lingòts son generalament pichons (de quauquei centenaus de gramas a quauquei quilogramas). Son totjorn utilizats per transportar lo metau avans transformacion mai pòdon tanben èsser gardats coma resèrva monetària.


text:
Dimars, 28 de març de 2017, 03h00 Espòrt
Dobla aficha aqueste dissabte 1r d’abril a Brutus: Lesinhan/Dragonets en Elèit 1 (15h) e Dragons Catalans/Gats-Fèrs de Wakefield en Superliga (18h)
Lo cambiament d’ora mena qualques esquipas a èsser en avança e d’autras en retard. E quand se sap l’importància del cronomètre per mesurar la durada de las partidas!
Superliga: novèla decepcion catalana
Pas de miracle a Castleford: al cap de 12 minutas, los Dragons menavan 14-0 e puèi, la maquina s’arrestèt e los Catalans perdèron (un còp de mai): 43-26.
Dijòus, Wakefield, que jogarà dissabte a Brutus, batèt Leigh: 28-24. Quatre partidas se debanavan divendres: Leeds ganha a Huddersfield: 28-12; Salford va passar un 46-10 a Widnes; los Lops de Warrington pèrdon encara: 31-6 a St Helens; Hull-FC capita de ganhar a Wigan: 22-20 ont Escarré manca la transformacion de l’egalitat.
En Championship, lo Tolosa Olimpic capita de s’impausar cò de l’un dels gròsses de la competicion: los Featherstone Rovers: 34-26. Novèl viatge en Anglatèrra aqueste dimenge 2 d’abril: partida de jogar a Rochdale.
NRL: Las Làmias manjan las Anguilas
En Austràlia, los campions (las Làmias de Cronulla) se mòstran sens pietat per Parramatta: 20-6. Los Poletons ganhan lo dèrbi de Sudney contra los Lapinons: 20-6 e prenon lo cap del classament en companhiá de la Tempèsta de Melbourne(venceira cò dels Tigres de l’Oèst: 22-14). De notar, las largas victòrias de Penrith sus Newcastle: 40-0 e de Manly suls Dògols: 36-0.
Elèit 1: partida al cotèl a Avinhon
Aqueste dissabte, en tèrra provençala, la partida foguèt plan disputada entre Avinhon e los Canaris de Carcassona. Los vesitaires menèron 10-0, mas Avinhon passèt davant a 7 minutas de la fin: 15-10. A la 77a minuta, l’arrièr Miloudi tustava al pè al ras de la pelena e lo centre Vincenç Albèrt èra lo primièr a puntar. Gressèque transformèt e Carcassona ganhèt: 16-15!
A Vilanòva, Palau resistiguèt una ora abans de s’inclinar 30-10. A Albi, los Bròncos tolosans obtenguèron lor quatren punt de bònus defensiu de la sason en perdent 32-20.
Dimenge, dins la partida cap d’aficha, los limosencs passèron a la molineta los Dragonets: 50-22, alara que Lesinhan s’envolava dins lo darrièr quart d’ora fàcia als Orses de Sent Gaudenç: 72-26.
Al programa de la primièra dimenjada d’abril: dissabte, Lesinhan-Dragonets se jogarà a Brutus en dobertura de la partida de Superliga; Carcassona reçauprà Vilanòva e Limós jogarà a Tolosa; dimenge, se jogaràn St Gaudenç-Avinhon e Palau-Albi.
L’emocion al rendètz-vos
Lo còp passat, vos anoncièrem la mòstra dels Archius Departamentals de Tarn sul XIII. Bravament de mond prenguèron part a l’estrena aqueste divendres 24. A costat dels panèus de las explicas claras que mesclan lo raconte seriós e d’istorietas agradivas, se pòdon descobrir las afichas vièlhas, los balons de cuèr a 4 panèus, los crampons d’un còp èra, los malhòts de la primièra Copa del Mond… Una cabussada dins l’istòria granda e pichona de nòstre espòrt popular que justifica per caduna e cadun un passatge per Albi d’aicí lo 17 de junh!
Preparar deman
Los sovenirs, aquò es plan, mas cal tanben pensar a deman. E lo Challenge Grégoire, organizat per la MJC-Carcassona XIII, que ramosèt 1200 mainatges aqueste dimenge al pè de Ciutat es un bon exemple de l’òbra de menar per la formacion dels joves tretzistas.
Alan Roch


text:
1626
Aquesta pagina concernís l'an 1626 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Instauracion de la supremàcia de la Glèisa de Roma sus la Glèisa Etiopiana per lo prèire jesuista Afonso Mendes. Aquò entraïnèt l'adopcion d'una tiera de reformas liturgicas majoras coma la condamnacion dau sabbat. Una partida de la populacion acceptèt sensa dificultat de se convertir car la sciéncia e lo mòde de vida estricte dei jesuistas avián produch una impression favorabla a respèct de l'aflaquiment dei mors au sen de la Glèisa Etiopiana. Pasmens, la màger part i èra opausada e divèrsei mesuras fòrça impopularas (adopcion de la messa en latin, fin dau culte dei sants etiopians... etc.) agravèron la situacion e entraïnèron d'insureccions encoratjadas per lo clergat locau dins tot lo país.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Telomèr
Los telomèrs que son las regions deus cromosòmas situadas au lor cap. Que son constituits de sequéncias d'ADN hèra repetitivas. Com l'ADN polimerasa b'a pas la capacitat deus copiar dinc au cap, que pòden abracà's de division cellulara en division cellulara miant quitament a la loa disparicion e a la mort de la cellula (puish qu'après, eth, qu'ei l'ADN codant qui ei destrusit).
Un heish de teorias que son estudiadas suber las consequéncias deu hat e de l'entertien deus telomèrs e mantua que los liga dab lo vielhiment de la cellula, la soa degenerecéncia e los cancers.
Un enzim, aperat telomerasa (e qui assegura ua foncion de transcriptasa inversa), qu'ei encargat de restaurar los telomèrs. Qu'ei particularament actiu en çò de las cellulas qui's divisan un heish de vegadas a la seguida (com, per exemple, las cellulas socas deus embrions). Dens las cellulas on la telomerasa b'ei mens actiu, la mermada deus telomèrs que constitueish un arrelòtge biologic condamnant las cellulas a la mort arron d'un certe nombre de divisions.


text:
Gaudonvila
Gaudonvila[1][2][3],[4],[5] (oficialament en francés Gaudonville) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, situada dens lo departament de Gers e la region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre deu territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom es atestat Galdanvilla en 1180. Gaudonvila es compausat, dins l'òrde germanic determinant-determinat, d'un nom germanic de hemna, Walda, e de vila, nom de propietat puei de vilatge vengut deu latin villa [6],[7]. Dauzat causeish Walda meilèu qu'un nom masculin Waldo pr'amor deu vocalisme de l'atestacion deu sègle XII. Com que sia, Gaudonvila èra probablament ua propietat rurala de l'Antiquitat tardiva o de la Hauta Edat Mejana.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sent Clar; es adara deu canton de Fleurance-Lomagne (en francés), donc de Florença-Lomanha.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Glèisa de Sent Miqueu rebastida au Sègle XV amb un cloquièr-mur de cinc arcadas e duas campanas.
- Tor deu relòtge (Sègle XII), reliquat de l'encenta de fortificacion.
Personalitats ligadas damb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Gaudonvila sus lo sit de l'Institut Geografic Nacionau
- País Pòrtas de Gasconha
- Comunautat de comunas Còr de Lomanha
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana Comission Toponimica Occitana de l'Institut d'Estudis Occitans, IEO.
- ↑ « Grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon » del siti oficial del departament de Gers. (fr)
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 312
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 180


text:
Alabastre
L’alabastre es un material natural blanc utilizat dins la talha de pèira e en escultura. Existís doas fòrmas d’alabastre plan diferentas, correspondent a doas espècias mineralas diferentas: l’alabastre calcari e l’alabastre gipsós son respectivament compausat de calcita e de gip. A causa de lor facultat de prene un bèl polit foguèron inclusits dins los marbres antics fins a la casuda de l'Empèri roman. Tornèron vèrs lo sègle XII subretot a la Renaissença, e perdèron de lor importança al benefici dels marbres modèrnes.
Son nom ven del latin alabaster, venent del grèc ancian aλάϐaσtpoς / alabastros, que designava un vas sens ansa, l'alabastre essent utilizat per realizar de vases de perfum sens ansa.
Somari
Diferéncia fisicoquimicas[modificar | modificar la font]
Alabastre calcari[modificar | modificar la font]
L’alabastre calcari o Marbre onix dels ancians ou alabastre egipcian o alabastre de la Bíblia o encara alabastre oriental, car los primièrs objèctes que coneissèm alabastre ven d'Orient extrèma.
Es una calcita, ou calç carbonatada compacta, que fa efervescéncia amb l’acid nitric, los compausants principals son lo carbonat de calci e lo carbonat de magnesi. Es pro dur per entamenar lo marbre blanc. Presenta totjorn a sa superfícia d'espècias d’ondulacions d’un jaune mèl mai o mens escur, anent a vegada cap al roge escur. Es fòrça rare de trobar d’alabastre calcari d’un blanc perfièt.
Sa fractura es cristallina e estriada, çò que dona una miègtransparéncia, car la lutz a un accés fòrça mai aisit dins l’espaissor d'aquela pèira tan compausada, que dins aquela d’un marbre, per exemple, que l’interior presenta una infinitat de pichonas lamèlas que trenca los rais luminoses sens lor permetre d’intrer. plan polit pereis al marbre.
Alabastre gipsós[modificar | modificar la font]
L’alabastre gipsós o alabastritas dels ancians, es una varietat de gip, es a dire de la calç sulfatada compacta. Fa pas cap efervescéncia e pòt se daissar raiar amb l’ongle (duretat Mohs 1,5 a 2). Es ordinariament d’un blanc lechenc e sa fractura es granelós e sovent tèrne. Son sistèma cristallin es de tipe monoclinic. Aquela varietat de gip de grans fin es extracha subretot dins de peirièras anglesas o de Toscana. L'alabastre es emplegada coma pèira d'ornamental. Sa tendor permet de l'escultar en formas elaboradas. E mai, a causa de sa solubilitat dins l’aiga, deu èsser utilizar a l’interior. Pèrd sa transparéncia, son brilhant e sa soliditat quand es expausat al fuòc, es a dire que ven de gip (sulfat de calci o sulfat de calç) .
Originas geologicas[modificar | modificar la font]
A la diferéncia del marbre, ròca se formant a de quilomètres o desenas de quilomètres de prigondor (es una ròca metamorforica) e que l'aflorament a la superfícia demanda lo desclapatge e l'erosion d'una espècia pila de ròcas, l’alabastre se forma en superfícia o fòrça pròche de la superfícia sus d'escalas de temps se comptant en desenas d'ans o unes sègles. L’alabastre calcari ten a emplir las balmas o las excavacions, transportada per las aigas que s’infiltran dins la tèrra passant de jaças calcàrias e ferruginosas, se cargant de tot çò que pòt dissòlvre dempuèi lor partença de la superfícia del sol fins al plafon de las caunas. Atal la calcita es dissolguda per l'aiga acidificat pel gas carbonic donant de bicarbonat de calci. Aquel pòt se decompausar dins lo sens contrari, donnant de gas carbonic e del carbonat de calci insoluble que cristalliza en calcit e, al tèrme d’un temps, fòrma una concrecion. Las gotas d'aiga venent del plafon donan sus plaça una estalactita que créis, donc, de naut cap al bas. Lo rèsta tomba al sol formant de bas cap al naut una estalagmita. Aquelas doas concrecions pòdon acabar per jónher e formar una colomna. La calcita cobrís tanben las parets e lo sol d'aquelas caunas, que se trapa dins gaireben totes los païses rics en calcari. Son ara de luòcs de visitas, a causa lor diversitat de colos e de formas, alara qu’èran de luòcs d'expleitacions dins l'antiquitat alunhada, e fasián d'abrics pels preïstorics.
Istòria[modificar | modificar la font]
- En Iraq: l’alabastre es conegut dempuèi longtemps e l’òme l’utilizèt per sa beutat e sa mesa enòbra facil. Los objèctes mai ancians en alabastre trobats datan del milèni VI AbC, coma los vases e figurinas, escavats sul site de Tell es Sawwan en Mesopotamia.
- En Iran: de bustes sumerians (Lovre) del Millenni III AbC.
- En Siria antica, a Tell Brak, foguèt trobat de tèstas esculptadas de la meteissa epòca.
- En Crèta: al millenni III AbC (edat del bronze), la civilizacion minoena produisián de bèls vases en alabastre calcari. Ne foguèt trobat quaranta sul celèbre site de Knossos.
- En Egipte, l'alabastre èra tanben emplegat pels vases canòpis e d'autres tipes de vases sacrats o funeraris contenent los organs del faraon, de bòstias penchas, coma aqueles trobats dins la tomba de Totankhamòn. Un sarcofag esculptat d'un sol tenent dins de calcita figura tanben dins las colleccions del musèu Sloane, a Londres. Foguèt descobèrt per Giovanni Belzoni en 1817 dins la tomba del faraon Sethi Ièr, près de Tèbas. Foguèt crompat per Sir John Sloane aprés que foguèt preposat, sens succés, al British Museum. La pèira èra extracha près de Tèbas, a Armana, vila que los Grècs nomenèron Psinaula o Alabastron.
Talhat en fulhets prims, l'alabastre es pro transparent per èsser utilizat coma veiral per de fenèstras pichonas. Es tan transparent que Neron faguèt bastir un temple pichon sens fenèstra, ont lo jorn passava mejans lo quita marbre que formava las parets (conegut coma Marbre blanc cappadocian). Foguèt emplegat per sa transparéncia dins de glèisa medievalas, subretot en Itàlia, coma per las fenèstras del mausolèu de Galla Placidia a Ravena.
A lor seguida los Assirians, los Etruscs e los Grècs desvolopèreon un important artesanat. Puèi los Romans l'utilizèron jos la forma Alabastrum, que venguèt Alabastre. Foguèron expleitat de jaces en Espanha, en Itàlia (Volterra), en França, en Alemanha, als Païses Basses e subretot en Anglatèrra ont prosperèt un artesanat fòrça atractiu.
A la Renaissença e a l'edat modèrna, es utilizat per la fabricacion de veirals coma dins la Glòria de la basilica de Sant Pèire de Roma o pels veirals de la basilica Sant Paul Fòra dels Barris de Roma.
Mai recentament, foguèt fòrça utilizat per la catedrala Nòstra Dama dels Àngels de Los Angeles, consacrada en 2002. Un dispositiu especific de refregiment permet d'empachar los panèls de venir opacs amb la calor.
De tipes d’alabastre[modificar | modificar la font]
Alabastres units[modificar | modificar la font]
- Alabastre calcari d’Aracena en Andalosia, blanc nebulós de pasta pura e prima que conten de venas jauna auròra.
- Alabastre calcari blanc antic.
- Alabastre blanc jaunenc o alabastre oriental, d’un blanc un pauc ros.
- Alabastre de Siena, jaune mèl, gaireben transparent.
Alabastres venats o florits[modificar | modificar la font]
Es lo marbre onix dels ancians;
- Alabastres de Malaga en Espanha, jaune cera.
- Alabastre de Saguna en Sicília, brun escur amb de venas mai claras.
- Alabastre de Monreale en Sicília, venat roge viu mesclat a de bendas jaunas mai o mens escuras.
- Alabastre de Caputo en Sicília, venat de jaune clar e blanc lord.
- Alabastre du mont Pellegrino (Palerme) en Sicília, venas estrechas, una jaune e l’autra negre fòrça escur.
- Alabastres de Malta, una variatat jauna clar venat de blanc, una autra ondat de negre, de brun e de blanc.
- Alabastre de Bastia en Corsega, rubanejat de jaune clar o mai escur.
- Alabastre de Montmartre (París), jaças ondada de color rossenca, mesclada de venas blanc lord.
Alabastres pigalhats[modificar | modificar la font]
- Alabastres de Ròcabruna en Langadòc, roge brun amb tacas de diferentas grandors
Alabastritas[modificar | modificar la font]
- Alabastrita antica d’un blanc lechenc, venent la vila d’Alabastre en Egipte per far de recipients de perfum.
- Alabastrita, blanc lechenc de las Bassas Pirenèus, blanc perfièch, gran prim sarrat, fractur granada.
- Alabastrita, blanc lechenc de Boscodon près d’Ambrun, blanc, compacte, recep un bèl polit.
- Alabastrita de Volterra en Toscana, conegut per sa blancor lechenca, translucida.
- Alabastrita del fluvi Niso en Sicília, gris fòrça clar amb de tacas verdas e jaunencas.
- Alabastrita de Taormina en Sicília, ondat de roge e de jaune escur.
- Alabastrita de Riquewihr en Alsàcia, blanquinós.
- Alabastrita de l’illa de Gozo près de Malta, jaune clar ondat de blanc, fòrça translucid.
- Alabastrita de Château-Salins en Mosèla, blanc, pren un polit brilhant.
- Alabastrita de Lagny-sur-Marne près de París, blanc jaunenc, miègtransparent.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Fonts[modificar | modificar la font]
- Extrachs en partida de la « Minéralogie appliquée aux arts », par C.P. Brard, t2, 1821.


text:
Abbans-Dessous
Abbans-Dessous es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Del nom d'òme germanique Abbo e suffixe germanique -ing.
Du nom d'homme germanique Abbo et suffixe germanique -ing.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Articles
Affichage des articles du novembre, 2012
Clemença uèi t'escrivi, per te dire qu' aici tot va plan.França es la mai granda democracia del monde. La pròva : que van nos donar una cadena de tele : la tres. Te passi los detalhs.... Aquò's lo CSA de Baldis ( l'autor sus Ramon de Tolosa, socialista de paire en filhs) d'acòrdi ambe l'acadèmia , ambe los sabents, los filosòfes francés , los medecins , los notaris , lo conselh de l'òrdi de cadun, que compta tot aquò , que son intrandolables tre que s'agis de libertat. Se crèban de nos aparar . Cansats, acabats . No? Isn't it? Non sabi pas se legirà la meuna letra deman. Mas ja te pòdi dire que d'òmes coma , M Serras de la cervèla aguda , l' umaniste filosòfa, M Rascard lo privatisaire de Renault , sabètz la societat que paga pas cap de talhas dins Franca dempuèi un sègle, (coma Total Elf) , Mossur Charaire lo socialista vengut ( o passat) de(a) l'UMP , an dich en seguida e respètivòment e siuplet: que levat lo fach, que la l…
Passatge
- Obtenir le lien
- Google+
- Autres applications
La Tèrra , posca d'estèlas e de solelhs mòrts.... Lo remembre del òmes, e sa paraula atudada . Deman la Tèrra seca e palla coma sa Luna. Deman l' oblid, dins la tebesa lusor de la mòrt. E la sentida de la vida gelada per l' eternitat L'espandi , posca d'estèlas e de traucs negres....
Lo sovenir del òmes, e sa lenga arroïnada .
Deman la Tèrra blanca o grisa coma d'argent .
Deman lo vial estrech, de la Tèrra a l'infèrn.
La crida espaventabla que raja druda e crudèla .
Tèrra, coma una batèu bastit d'un solelh mòrt.... Lo remembre del òmes, e sa paraula muda . Deman la Tèrra seca e palla coma una Luna. Deman l' oblid, dins la tebesa lusor de la mòrt. Mentre que dançan los òmes, las femnas ... Totjorn, deman...Dançam la ronda , la Tèrra es redonda
Lo sovenir del òmes, e sa lenga arroïnada .
Deman la Tèrra blanca o grisa coma d'argent .
Deman lo vial estrech, de la Tèrra a l'infèrn.
La crida espaventabla que raja druda e crudèla .
Tèrra, coma una batèu bastit d'un solelh mòrt.... Lo remembre del òmes, e sa paraula muda . Deman la Tèrra seca e palla coma una Luna. Deman l' oblid, dins la tebesa lusor de la mòrt. Mentre que dançan los òmes, las femnas ... Totjorn, deman...Dançam la ronda , la Tèrra es redonda
naissença e........
- Obtenir le lien
- Google+
- Autres applications
Lo chaple de Murèth oblidat...
- Obtenir le lien
- Google+
- Autres applications
Sem fièrs de vos presentar la dictada occitana de 2013 . La dictada serà coma un remembre del chaple de Murèth? Non? Benlèu , serà la causida d'un remembre ... Sabètz coma lo sovenir d'un buf de l' aimada pel còl. Enfin que non serà pas lo rebat d'un chaple. L'unitat occitana coma lo sòmi dolc de Ventador , a la tardor de Tripòli, per una comtessa . A consi las associacions occitanas lotjan polidament e subretot eficaçament amassa. Cadun per se, e Dieus per totes ? Que los que volràn pensar al chaple o poiràn far ! Coma pel remembre de 14 18. Sèm liures la France es lo pais dels dreches de l'esquèrra de l'òme, subretot los de dreches. Levat que l'esquèrra arriba pas jamai al poder, que mentretant, es venguda de drècha. Cal pas criticar , aquò's la vida , la paga , las plaças , lo piston. La vida es dura ara. 30000 tolosans crebats, tuats, dusca a Loge e Garona e 25 arquevesques que fintavan , en bramant, en setembre 2013, lo chaple,…
Los Dius se calan
- Obtenir le lien
- Google+
- Autres applications
LOS FONDAMENTALISTES ISLAMISTES S'EN PRENONtotjorn ALS INNOCENTS..... chariah
Que s'en prengan als copables ????
De la misèria dels pòbles , s'en chautan...
Mas que son crusèls los aiatolas de totas menas de totas las religions... D'òmes sens Dius ? Se pòt
Mas los Dius son muts.... O mòrts.... de tota eternitat....O del costat del rei
Que s'en prengan als copables ????
De la misèria dels pòbles , s'en chautan...
Mas que son crusèls los aiatolas de totas menas de totas las religions... D'òmes sens Dius ? Se pòt
Mas los Dius son muts.... O mòrts.... de tota eternitat....O del costat del rei
Trop beaux les rois français de la république
- Obtenir le lien
- Google+
- Autres applications
Franca lo pus grand del pais democratica del monde entre Belgica e Pirenèus . Entre Alps e mar Atlantica ... Franca parla e cadun se cala : los sons , los tons son los mai bels del mond conegut . Pert de qué? Nos l'explican de longa sus los medias. E lo primièr con vengut de l'acadèmia, (pr'aquò son fòrças) o lo negre con nascut del plond de l'AOF , de l'AEF, de Madamascar , o l'emigrat quitament de Roma o de Barcelona cridan CEBA al repic e dison : arrestatz ambe la vòstra lenga tròp bèla , es subrenaturala, ambe los seus sons dieusencs. Que se dison tant clarament, alara que nosautres fasèm pas de patesejar , de grognar , de mormolhejar . Mon dieu que lo francés es bèl . Coma tinda clar . Merces dieus , merces Francescò , merces Jaumes , merces Nicolai, merces Carles , merces Innocent III , merces Lois XIV, per de qué èrem de bèstias? Tant colhas? Coma es divenca a nosautres pòrcs mal-ensenhats de la parlar sens vergonha.... Quitament sens…
Franca en estat de mòrt cerebrala
- Obtenir le lien
- Google+
- Autres applications
Franca de totjorn. La filha ainada de la glèisa... Un pais que crei fòrca de s'èstre enaucat tot sol, e nascut de ren , ambe l'ajuda de son engenh...Alara que lo vam primièr es lo de la gleisa, quand volguèt se desliurar del poder de l'emperor germanica... Uèch sègles mai tard e qualques milions de mòrts aprèp, mantunas guèrras, vesèm que l'Euròpa es comandada per Angela Merquels..... Franca es un país anestesiat , cloroformat de totjorn e de longa, pels enfants de Petain, guèrra d'Algéria, guèrra d'Indochina, guèrra de Madamascar . Guèrra dins AOF , guèrra dins AEF, un païs que ne finis jamai ambe las seunas guèrras colonialas , un païs que son esquèrra empachèt ren de ren , al nivèl, dels pòbles oprimits , qu'arribèt gaireben al poder se que non per s' amagar , s' en chautar e gemegar . Un pais que s' esmoguèt pas mai, quand van far la guèrra al Tchad, al Mali , dins Libia, dins Afganistan, dins Còsta d'Ivòri dins Iraq, de…


text:
Liste des communes
- Communauté de communes du Pays de Bière : Site de la communauté de communes du Pays de Bière
- Mairie de Chailly : Site officiel de la commune de Chailly en Bière
- Mairie d'Arbonne : Site officiel de la commune d'Arbonne la forêt
- Mairie de Barbizon : Site officiel de la commune de Barbizon
- Mairie de Cély : Site officiel de la commune de Cély en Bière
- Mairie de Perthes : Site officiel de la commune de Perthes en Gatinais
- Maire de St-Martin : Site officiel de la commune de Saint-Martin en Bière
- Mairie de St Sauveur : Site officiel de la commune de Saint-Sauveur sur Ecole
- Mairie de Villiers : Site officiel de la commune de Villiers en Bière


text:
Audèths de heurèr
15/02/06
18 février 2006 09:01 0 messages
Dimècres lo 15 de heurèr, un vertiadèr jorn d’ivern, hred e gris, mes ...
Valèria es arrivada en díder : "Am entenut las gruas au cèu testut !"
Aldjia es arrivada en díder : "Am vist un estorniu !" dens lo nòste casau de La Hume, peu purmèr còp.
- estornius adultes
Com, dinc adara, am sonque vist estornius de lunh, en grops grans, au-dessus de camps de las lanas, am hèit una petita recerca sus internet sus aquèth audèth mes totas las informacions vienèvan deu libe "Audèths d’Euròpa" de Delachaux e Nestlé.
Totun i avè mantuas fotòs dab lo nom deu fotograf ... e am decidit d’escriure la fica en occitan .
modèle de fica a Condom
lo bistornèth
Dans la même rubrique
3 septembre 2006 – Frutas de sason
18 mars 2006 – Mervelhas
18 mars 2006 – Lo temps deu mimosà
8 mars 2006 – Rospic o lança-pèira
7 décembre 2005 – Le kaki


text:
Avès toutis entendu parla de la capello de Sant-Jan qu’es dins lou terraire de Banoun [1] e sus un coulet que raport d’aco, l’apèlon lou cap de Sant-Jan. Sabès peréu que se ié vai en pelerinage lou 24 juin ; mai ço que sabès belèu pas es qu’aquelo capello jamai an pouscu la teni sarraiado ; an bèu ié metre uno sarraio à double tour, emai uno clau furaiodo [2], es toujour dubèrto.
Or veici à causo d’aco, ço que s’es passa dins aquelo capello, un fèt que m’an counta à ieu, e que iéu vous baie coume me l’an baia.
Uno vièio femo d’Izoun, abihado encaro à l’antico : soulié plat, coutihoun court, grand fichet estendu sus li espalo e que fasié teni davans em’uno grosso espinglo jauno [3], em’un capèu d’anis [4] : avié estaca sa cabro à n’un dis aguilent que soun pas liuen de la capello de Sant-Jan, dou tèms qu’elo rabaiavo un fais de bos, pèr faire sa soupo lou souar.
Tout à n’un cop, quand se siguè un pau escartado, partiguè un gros loup que tirè dre sus la cabro. La pauro bereto, quand veguè aquèu loubatas, aguè’no pou terriblo e tirè talamens sus sa cordo que la caviho se derrabè e la cabro foutè lou camp à la travèsso, emè lou loubatas après.
Justamen anè passa vers la capello de Sant-Jan ; e, en vesènt la porto dubèrto, se ié fourrè dedins. Mai lou loup que la tenié de près la seguiguè ; e li vaqui, a travès la capello à courre tant que n’en podon derraba.
La cabro passo darrié l’autar e rebrousso en bas, dou tèms que lou loup ié passo perèu, e touti dous à grand cousso mai devès la porto.
Mai, en passant, la cordo rabaio la porto e sarro dedins moun loubatas, qu’ourlavo d’uno façoun à espouta li muraio eli-memo. « Oh, vai pos rena, mèstre loup ! ». La cabro tiravo tant que poudié e la caviho, que n’èro crouchetado en-dedins, riscavo pas de se derraba ;
Quand pamens la vièio femo aguè feni soun fais de bos, venguè vèire se sa cabro aviè pasturga. Mai siguè bèn nèco quand la veguè plus mounte l’avié estacado. Tout-à-n’un cop l’entendiguè brama devères la capello de Sant-Jan.
« Tè ! bereto ! Tè ». Sono que sounaras ! jamai la cabro venié.
Ié mountè alors pèr veire ço que la retenié, e la veguè que tiravo tant que poudié sènso pousqué se destaca. Alors, sèn mai de bestour, la vièio butè la porto ; mai lou loup qu’esperavo lou cop de tèms, se lanço en-avans passo entre li cambo de la vièio e l’emporto à travès lou bos, li gravias e li roucas.
Aquelo pauro diablo, pecaire ! en se vesent empourtado ansin sutilamen sèns aquè lou tèms de crida : « Ai ! » e escambarlado davans darriè sus aquèu loubatas, se crèi perdudo sèns ressourço. Quand, tout à-n’un cop soungié à soun espinglo jauno. La tirè de soun fichet, e amirant lou rode dou … tafanari dou loup, iè la plantè talamens fort que l’espinglo iè restè. Mai, sout la sutilita dou cop, lou loup ferniguè, s’esquichè, e leissè ma vièio drecho sus si cambo senso un pèu de mau… Vous laisse à pensa se siguè countento.
Mai s’empacho pas que s’èro estado uno autro femo jouino, o uno fiho e qu’aguèsse ges agu d’espinglo jauno, belèu sarié encaro escambarlado sus loup.
[1] Banoun - le typographe vauclusien, ne connaissant pas les noms de nos villages, n’a pas su lire Balloun – comme il avait entendu parler de Banon, la confusion fut vite faite…
[2] Le Tresor dóu Felibrige de Frédéric Mistral donne « clau furado » pour clé forée mais pas de clé « furaiodo » – s’agit-il d’une coquille, d’un mot local ? Faites-nous part de votre avis.
[3] En 1898, suffisait-il d’écrire épingle jaune pour que tout le monde comprenne de quel métal ou alliage était faite l’épingle ?
[4] anis : le Tresor dóu Felibrige donne ce mot, venant du dialecte dauphinois, comme équivalent à « agnin = laine agneline, toison d’agneau ».


text:
Petite seccion
Barbara PIQUEMAL
Es la classa de la benvenguda à l escòla, amassa fasèm los nòstres primièrs passes à la CALANDRETA. En charrar, en jogar dins los diferents cantons, en participar a de talhièrs dirigits, descobrissèm cada jorn de novèlas nocions e n afortissèm d autras. Descopar, pegar, modelar, colorar, dessenhar, pintrar, comptar, cantar, sautar, correr, dançar, se pausar, aquí un escapolon de çò que podèm far dins la classa.
Mejana e granda seccion
Gert PEYRAS
Aquí començam ja l’aprendissatge de la lectura al sens larg: reconeissença de las letras, qualques sons, de pichòts mots. Puèi un trabalh bèl en grafisme per s’aprestar a l’escritura en ligat qu’a la fin de la granda seccion escriurem ja qualques mots en estacat.
En descubèrta del mond fasèm de matematicas:comptar, se reperar dins l’espaci, e lo temps, reconeissença de las formas… E puèi fasèm las primièras descubèrtas scientificas.
Per çò que son las institucions, aquí començan de prene sens e forma pels enfants. Lo conselh, lo Qué de Nòu e la presentacion de causas son de moments reclamats pels enfants e forman de moments claus dins la classa. Sens oblidar la moneda , lo mercat e los mestièrs que servisson a regular lo fonccionament de la classa en matèria de la cooperacion.
La classa de CP-CE1
Julia Roiron
Aqui, aprenèm a legir e a escriure a partir de la produccion dels enfants : lo dessenh « contat », que deven pauc a cha pauc un tèxt illustrat va èsser causit per la classa per i trabalhar dessús : un tèxt, una frasa-clau, un mot, de letras, de sons. Aqueles tèxts van èsser recampats dins lo jornal de la classa, amb d’articles de çò que la classa aurà decidit de parlar al consèlh. La regenta velha a çò que cada moment de classa aja un sens per l’enfant que apren, e grandís.
Classa multi-nivèl : CE1, CE2, CM1, CM2
Olivier GROLLEAU
Sèm la classa dels Gats salvatjes.Una classa multi-nivèl: CE1,CE2, CM1, CM2. Aprèp aver realisat l’espectacle « dança del chivalet » , sèm d’aprene un molon de cançons en òc mai tamben en Italian e dins pauc de temps en Catalan.Avèm de fasmes bèls( son plan noirits de roncas grassas e frescas), dins gaire de temps aurèm un ou dos conilhs. Las nòstras jornadas son ritmadas pels calculs de caps, d’expausats, de cenchas, de lectura , de creacions matematicas, d’expression liura, de poësias , consèlhs ,de cant, de Trabalh Individual, d’espòrt e s’acaba totjorn pel Bilanç.


text:
Lo mètge de Cucunhan
Qué cal far, mon dieu, per se ganhar la vida ! Gara aquí que ieu, Bernadon, entèrra-mòrt, garda-campèstre, campanièr, caça gosses, tot òbra en fin de Cucunhan, me vesi sul ponch de passar lèu desenterraire de ressuscitats !
Dotze mestièrs, tretze misèrias ! Aquò es aital. Sus la tèrra, cal que cadun tròbe l'estèc per far bolhir son ola... E n'i a de mai a plànher que ieu, a Cucunhan.
Pensi a aquel paure Mèstre Lapurga, nòstre paure mètge, que dempuèi dos ans qu'es aicí,a pas encara una sola practica... Qué volètz ? Aquò es pas de sa fauta. Per qué donc se passeja totjorn amb un libre a la man ? Deu pas saber, grand causa, d'abòrd qu'estúdia sens relambi. S'estúdia es per aprene; se a de besonh d'aprene, es que sap pas; se sap pas, qu'es vengut faire a Cucunhan?
Tanben, quand aicí i a qualque malaut, es pas el que van quèrre, anatz! Paure Mèstre Lapurga! Ganha pas l'aiga que beu. Se compren que siá las d'èsser un calelh sens òli, e s'es enfin decidit a far parlar d'el. Ièr delà, me faguèt trompetar dins totas las carrièras que se cargava, non solament de garir un malaut, mas de ressuscitar un mòrt. Òc, un mòrt, un mòrt enterrat !
Extrach tirat de : « Lo Mètge de Cucunhan » de Jan de La Roca (Prosper Estieu), Societat d'Edicion Occitana, Castelnaudary, 1926.


text:
Cort dels Comptes Europèa
La Cort dels Comptes Europèa foguèt instituida pel Tractat de Brussèlas del 22 de julhet de 1975, e entrèt en foncion en octobre de 1977. Son sèti es a Luxemborg.
Foguèt elevada al reng d'Institucion Europèa, le 1èr de novembre de 1993, amb l'entrada en vigor del Tractat de Maastricht.
Ròtle[modificar | modificar la font]
Es una Institucion Superiora de Contraròtle (I.S.C.) que contraròtla la gestion financièra de l'Union Europèa, e de sas institucions :
- Comission Europèa
- Parlament Europèu
- Conselh de l'Union Europèa
- Cort de Justícia Europèa
- Banca Europèa d'Investiment
- sos organs annèxes
- los beneficiaris de las ajudas europèas
La Cort dels Comptes Europèa permet a l'Union Europèa de dispausar d'un organ de contraròtle extèrne independent, destriat dels responsables de la gestion financièra al sen meteis de las institucions.
La Cort dels Comptes examina la leialtat e la regularitat de las recèptas e de las despensas de l'Union Europèa, e s'assegura de la bona gestion financièra dels fons comunitaris (respècte de la règla de las 3 "E" : Economia, Eficiéncia, Eficacitat). Los rapòrts de la Cort (Rapòrt Annadièr e rapòrts especials) constituisson, certament, un biais de pression sus las institucions e autres organs administratius per qu'asseguren una bona gestion dels fons. Concretament, l'autoritat budgetària (Parlament Europèu e Conselh Europèu) se fonda en particular sus las apreciacions del Rapòrt Annadièr de la Cort per balhar (o non) a la Comission descarga de la seuna gestion.
Quand la Cort identifica de mancaments, d'irregularitats e de cases de fraudas potencials, avisa las administracions e organs competents per qu'agiscan en consequéncia.


text:
Dimars, 8 de març de 2016, 03h00 Espòrt
L’arrièr Gigot marca un ensag pels Dragons
Lo revenge del canari
Dimenge, a Carcassona, l’ASC èra en apèl de son eliminacion en Copa a Lesinhan fa una quinzenada. Las donadas èran diferentas. Las formacions èran modificadas en rason de nafraduras e un pauc experimentalas e forçadas; de tres-quarts en segonda linha, de juniors incorporats... E se Lesinhan dobriguèt la marca, la seguida foguèt del tot en tot carcassonesa: 8 ensages amb tres per l’alièr Alexis Escamilla e cinc transformacions de Maxime Gressèque dessenhèron la larga victòria locala: 44-4. Dimenge, novèl dèrbi de tria: Carcassona anarà rendre vesita a Limós, lo jorn del jutjament de Carnaval!
En pola 2, los Dragonets se mostrèron sens pietat a Albi 64-4 e, en pola 3, Palau s’impausa a Vilanòva: 31-24. Aquesta dimenjada, los Dragonets recebràn Avinhon e Tolosa recebrà Vilanòva.
Lo Dragon sap viatjar
L’an passat, los Dragons capitèron pas de ganhar una sola partida a l’exterior. Per la sason novèla e per sortir del mal sòrt, desmarrèron fòrt a Wakefield per menar 26 a 0, a la 25a minuta. Aquí, los Gats-Fèrs sortiguèron las urpas per tornar a 26-12 a la pausa e a 26-22 a la represa. Mas tres ensages, l’un del mesclanha Miller e dos de l’arrièr Gigot, tenián los angleses a distància: 42-28, aprèp lo darrièr ensag de l’èx-Dragon Simon per Wakefield. Dissabte, gròssa partida en prevision a Brutus amb la venguda dels Lops de Warrington que ganhèron dijòus a Salford mercé a un tombat a la darrièra segonda: 31-30.
Divendres, victòria tanben d’un punt de Wigan en cò d’Hull-FC: 26-25 e Leeds signèt sa primièra victòria de la sason fàcia a Huddersfield: 20-16.
Tolosa entuta los Orses
Granda primièra, en Liga Un, pel Tolosa Olimpic aqueste dissabte de vèspre sus l’estadi de Blanhac amb una larga victòria suls Coventry Bears: 54-6. Novèla recepcion aqueste dissabte a 6 e mièja del vèspre amb la venguda dels Hemel Stags.
Los Lapinons son d’ataca
En Austràlia, se tenguèt la primièra jornada del campionat NRL. Dijòus, la primièra partida de la sason vegèt la victòria de Brisbane a Parramatta: 17-4. Divendres, los campions Vaquièrs se deguèron emplegar per batre las Làmias 20-14. Dimenge, dins lo grand dèrbi de Sydney, los Lapinons-Rabbitohs se mostrèron sens pietat pels Gals-Roosters: 42-10.
Alan Roch


text:
Diluns, 30.10.2017 03h00
Leis aigas termalas d’Ais de Provença
© Aquabella
Leis aigas termalas de Dacs
© Sourcéo
Leis aigas termalas de la Vila d'Ax
© Lei banhs dau Colobret
Tres vilas occitanas an de noms qu’evòcan l’aiga: Ais de Provença, Dacs e la Vila d’Ax. Nos òfron l’escasença d’evocar un molon de questions passionantas en lingüistica occitana.
Leis aigas termalas a Ais de Provença
Aquelei noms de vilas venon dau latin Aquis, un mot declinat a l’ablatiu plurau, que sa forma de basa es aqua “aiga”.
Ais de Provença (en francés Aix-en-Provence) se fondèt en 122 abans lo Crist quand lo cap militar roman Gai Sèxtius Calvin —o Sèxtius— i fixèt la populacion deis alentorns. Abans, lei gents vivián dins la pichona ciutadèla ligura d’Entremont que se pòt vesitar, uei, coma sit arqueologic.
Lo nom latin primier d’Ais de Provença foguèt Aquae Sextiae, çò que significa “leis aigas de Sèxtius”, en referéncia ais aigas termalas e au fondador roman. La forma declinada Aquis, a l’ablatiu plurau, significava exactament “provenent deis aigas”. Èra tan frequenta que s’impausèt coma lo nom pus abituau de la vila en latin popular.
A partir de la forma Aquis apareguèt una forma Aics [ˈajks] en occitan primitiu. Se simplifiquèt en Ais [ˈajs] tre l’occitan medievau e s’es mantenguda ansin fins en occitan modèrne. La forma francesa Aix [ɛks] es ren qu’una lectura de l’occitan primitiu Aics. En 1932 creèron oficialament la forma lònga dau nom: Ais de Provença (en francés oficiau: Aix-en-Provence).
Leis abitants d’Ais de Provença s’apèlan lei sextians (en francés: les Aixois), un mot culte qu’evòca lo fondador Sèxtius. Es desconselhat d’escriure sestians*.
Leis aigas termalas a Dacs
La vila gascona de Dacs (en francés Dax) possedís tanben d’aigas termalas. Son nom ven dau latin de Aquis, ont Aquis es l’ablatiu plurau de Aquae Tarbellicae “leis aigas tarbèllas”, çò es, “la vila termala dei tarbèls”, populacion antica de la region.
Leis aigas termalas a la Vila d’Ax
Parier, la ciutat lengadociana que li dison la Vila d’Ax (en francés Ax-les-Thermes) es una vila termala. Son nom ven identicament dau latin Aquis. Lo lingüista Patrici Pojada m’a indicat que de formas coma Ax e Ax de las Tèrmas son desconegudas dins l’usatge.
Lo lingüista Loís Alibèrt, maugrat sei grandei qualitats en generau, a agut escrich la forma erronèa Ax dels Tèrmes*.
Se i a un tèxte medieval interessant sul Carlesmanhe e sa capitala, soi interessat.
Se i a d'autres tèxtes istorics pauc coneguts e en occitan que justjatz interessants per d'escolans de seccions bilinguas, mercés d'o senhalar tanben.
Grandmercés de l'Educacion Nacionala e sos servicials
#24 Que òc: aquela forma 'Aics la Capèla' fa partida de la documentacion, tanben.
Mercés Matieu, anarai legir aquò. (e farai pas de comentari sus ta descobèrta).
Domergue, sabi pas de qué respondre a ta remarca. Solament que vau ensajar de pas mai comentar tos escriches per pas te desrengar per te permetre " un pauc de serenitat". Vesi pas çò que pòdi far mai. E benlèu me fa sonhar s'es çò que semblas preconizar.
Pagine 148 :
"Que ad Aycxs la capela se devi' albergar"
L'esperavi pas aquesta. :o
https://books.google.fr/books?id=T24_AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=Der+Roman+von+Fierabras&hl=ca&ei=av-6TtK_CIK5hAeo__zGBw&sa=X&oi=book_result&ct=result&redir_esc=y#v=snippet&q=Aycxs&f=false
#22 Mèfi la version occitana sus lo liame donat partís a pauc pres de la pagine 70.
#20 Bessai dins la cançon de Ferabraç ?
As un liame dins l'article WP sus lo subjècte :
https://oc.wikipedia.org/wiki/Ferabr%C3%A0s
(bòn coratge per lo destoscar ;) )
#20 Emmanuèl. Te mesprèsi pas, te vòli pas ges de mal. Fa d'annadas qu'as un comportament lunatic. Vòli solament èsser tranquil.
#19 Soi completament en acòrd amb çò qu'escrives. Per ma part, coma ensenhaire d'istòria en occitan, utilisavi "Aachen" en explicant que se disiá "Aix-la-Chapelle" en francés.
Sumien afirma que "Lo nom occitan medievau es Aquisgran o Aisgran o Ais". Supausi que s'apieja sus de documents, e coma los coneissi pas li demandi de referéncias per poder utilisar aqueles documents amb los escolans que seràn contents de legir de documents autentics en occitan sus Carlesmanhe e sa capitala (supau... Legir la seguida
#17 Per ma part, sabi pas s'es de besonh d'anar cercar de documents medievaus per justificar de l'emplec actuau d'Aquisgran per Aachen en occitan.
La toponimia internacionala es soventei fes arbitrària e correspònde en de directivas normativas, subretot per una lenga coma la nòstra que degun pòu denegar que l'usatge popular sofriguèt d'una influéncia particularament fòrta d'una autra lenga.
Amai, estent una ciutat estrangiera, mi pensi pas que l'aguèt un usatge massís en occitan de n... Legir la seguida
#14 Ai pas lo vòstre biais. Lo còp que ven vos farai passar ma question e la pausaretz!


text:
Lorraine
Author: admin | Posted in Notrebellefrance No comments
La Lorraine est une région du nord-est de la France dont le nom est hérité du duché du même nom. La Lorraine regroupe quatre départements : la Meuse, la Meurthe-et-Moselle, la Moselle et les Vosges.La carte des Châteaux et Monuments de la Lorraine La carte des plus beaux villages de la Lorraine La carte des sites touristiques de la Lorraine La carte des sites naturels de la Lorraine
Lac de Lispach et Tourbieres |Rodemack |St Quirin |l’Arche d’Erbsenfelsen |Le Chêne des Suédois |Le Grand Steinberg |Grottes de la Falouse |Pelouses de Génicourt |Rocher de Dabo |Cascade du Géhard |Champ de Roches |Lac des Corbeaux |Lacs de longemer et de Retournemer |Cascades de Tendon |Saut des Cuves |Sources de la Moselle |Lac de Pierre-Percée |Château de Gombervaux |Château fort d’Hattonchâtel |Château de Thillombois |Château de Cons-la-Grandville |Palais des Ducs de Lorraine |Château de Fléville |Château d’Haroué |Château des ducs de Lorraine |Château de Malbrouck |Forteresse de Châtel-sur-Moselle |Château de Dieulouard |Château de Gerbéviller |Château de Jaulny |Château de Lunéville |Château de Montaigu |Château de Moyen |Château de Prény | Château de Saulxures |Château de Commercy |Château des Monthairons |Château d’Aulnois |Château de Craincourt |Château de Hombourg-Budange |Château de Pange |Château Saint-Sixte |Château d’Epinal |Château de Failloux |Château de Girecourt-sur-Durbion |Le Hohneck |Le Lac de Blanchemer |Zoo d’ Amnéville |Musée de l’Ecole de Nancy |Jardin botanique Jean-Marie Pelt |Musée Lorrain |Jardin des Plantes de chez nous |Parc archéologique européen de Bliesbruck |Jardin pour la Paix |Parc Animalier de Sainte-Croix |Grotte de Walscheid |Musee du pays de Sarrebourg |Citadelle de Bitche |Musée de l’Image |Musée départemental d’art ancien et contemporain |Abbaye des Prémontrés |Aquarium d’Amnéville |Château de La Grange et Jardin des Prairiales |Muséum Aquarium de nancy |Fraispertuis-City |Musée des beaux-arts de Nancy |Walygator Parc |Complexe Piscine Loisirs |Thermapolis |Gérardmer |La Bresse Hohneck |Saint Maurice sur Moselle |Ventron |Patinoire de La Bresse |Centre Pompidou Metz |Citadelle souterraine de Verdun |Basilique Notre Dame d’Avioth |Musée des Poupées Petitcollin |Bar le Duc |Cathédrale Saint-Étienne de Metz |Eglise fortifiée de Saint-Pierrevillers |Domrémy, le pays de Jeanne |La butte de Montsec |Cascade de la Pissoire (Haut du Tôt – Vosges) |Cascade de Charlemagne à Xonrupt Longemer dans les Vosges |La Place Stanislas, trésor de l’Unesco |Ossuaire de Douaumont |Musée de la Bière |Fort de Vaux |Mémorial De La Bataille De Verdun |Musée de la Cour d’Or |Écomusée des mines de fer de Lorraine |Fort de Queuleu |Hautes-Mynes du Thillot |Musée du textile des Vosges |Site archéologique de Grand |Le Jardin de Berchigranges |


text:
Carles Gascón Chopo es un dels mai importants investigadors dels Bons Òmes a Catalunya. A publicat una granda quantitat d’articles suls Bons Òmes e las luchas de poder feudal al Naut Pirenèu occidental catalan e a recebut lo Doctorat “Cum Laude” per l’UNED per la siá tèsi doctorala “La disidencia cátara y sus bases sociales en la Catalunya de los siglos XII al XIV”. Collabora amb l’Arxiu Comarcal de l’Alt Urgell e es Tecnician de Patrimòni Cultural.
Redaccion.- L’epicentre principal dels Bons Òmes foguèt a Occitània, mas lo movement s’escampèt pels païses vesins. Abans de la Crosada, aviá de Bons Òmes a Catalunya?
Carles Gascón.- A la miá tèsi defendi, coma argumentava tanben l’istorian catalan Jordi Ventura, la preséncia de Bons Òmes abans de la batalha de Murèth amb documents. Èra benlèu una preséncia escassa mas reala, a comptar de mejans del sègle XII. S’agiriá d’una arribada logica, que marcava una continuitat en l’expansion dels Bons Òmes. L’assentament d’una estructura de la Glèisa dels Bons Òmes a Catalunya benlèu seriá posterior a la batalha de Murèth.
R.- Opinas que podián aver de Bons Òmes catalans al Concili de Sant Felitz de Lauragués l’an 1167?
C.G.- Es complicat saber la realitat, mas sabèm qu’aviá un avesque catar a Carcassona nomenat Bernat Català, mas sabèm pas s’èra vertadièrament catalan. Sabèm qu’al Concili de 1167 aviá un representant aranés.
R.- Fa un temps se produsiguèt un debat sus la possibilitat d’un avescat dels Bons Òmes a l’Aran.
C.G.- En lo mieu article “La carta de Niquinta y la Ecclesia Aranensis” defendi qu’es possible qu’existiguèsse; foguèt benlèu una glèisa de vida brèva, mas reala. La polemica vendiá perque qualqu’uns defendián que l’expression “Aranensis” èra un error de transcripcion d’un copista del sègle XVII e fasiá referéncia a la vila d’Agen. Mas es complicat qu’un copista, acostumat a transcriure tèxtes, poguèsse cometre aquel error.
Image de Vielha, a l’Aran
R.- Quinas circonstàncias socialas favoriguèron la difusion del movement dels Bons Òmes a Catalunya?
C.G.- A la miá tèsi voliá examinar de quines factors intèrnes ajudèron aquela difusion, perque ieu considèri qu’amb lo factor de vesinatge entre Catalunya e Occitània sufsiá pas. Qualques nòbles (pas gaires) simpatizavan amb la fe dels Bons Òmes pels sieus afrontaments amb la Glèisa catolica, abitualament per reparticions de rendas, coma per exemple lo vescomte Arnau de Castellbò e la siá lucha amb l’avescat de la Seu d’Urgell.
La Glèisa catolica, amb lo sieu poder ideologic e religiós, menaçava la noblesa en aquelas disputas amb l’excomunicacion, e una manièra d’evitar aquel “estigma”, èra s’aderir a una Glèisa alternativa, coma èra la dels Bons Òmes.
Lo Catarisme a Catalunya se consolidèt basicament a nivèl urban, mejançant la propagacion per una sèria de vilas a la Catalunya interiora, fòrça dinamicas e en expansion, coma Puigcerdà, Berga, Lleida (fòrça important), Cervera, Agramunt… amb una classa burgesa comerciala fòrça activa, que voliá participar dins lo govèrn municipal e de la Glèisa, mas l’estament eclesiastic se barrèt a aquela dubertura. Per contra, la preséncia a la Catalunya litorala aguèt pauca repercussion.
A las comunitats de montanha los Bons Òmes tanben s’establiguèron, tant al nòrd (Cerdanya, Alt Berguedà) coma lo sud (Serra de Prades) de Catalunya. Aquelas comunitats èran estadas tanben prejudiciadas per l’expansion eclesiastica catolica, sustot de monastèris coma Poblet o Santes Creus, que prejudiciavan amb las siás vegadas transumantas las pasturas de las vegadas autoctònas d’aquelas comunitats. Aquela enemistat amb los monastèris catolics provoquèt que los abitants d’aquelas comunitats montanhudas cerquèsson d’autras opcions religiosas, coma los Bons Òmes.
R.- L’arribada de Bons Òmes après la desbranda de Murèth l’an 1213, signifiquèt de cambiaments per la societat catalana?
C.G.- L’arribada de Bons Òmes e d’occitans a Catalunya existissiá fòrça abans de la batalha de Murèth. Foguèt pas una fugida massiva, mas que contunhèron d’arribar los meteisses contingentes de populacion qu’arribavan abitualament. Las aportacions demograficas occitanas son totjorn estadas fòrça importants. Pensam que, après la Pèsta Negra al sègle XIV, sens l’arribada posteriora d’immigrants occitans, Catalunya seriá demorada despoblada.
R.- Un de los tieus articles s’intitula “Muret. Un hito en la sedentarización del catarismo en Catalunya”. Perqué aquel títol?
C.G.- Amb aquel article voliá reinterpretar l’importància de la batalha de Murèth en lo Catarisme a Catalunya, en superant los discorses istoriografics abituals que ligavan l’inici del Catarisme catalan a Murèth. Ieu someti una preséncia anteriora, cossí avèm comentat abans, que se detecta en capítols coma la conquista de Tortosa o Lleida.
Mas tanben vertat es que la desbranda de Murèth influencièt, amb la sedentarizacion d’una Glèisa Catara a Catalunya. Anteriorament, venián predicadors catars itinerants e avián la sedença a Occitània. A comptar de 1213, s’establiguèt una Glèisa Catara fixa a Catalunya, amb unes “sieus” conegudas coma Castellbò, Josa del Cadí e als bòsques del sud de la Sèrra de Prades, ont s’establiguèt pendent dos ans lo diaca Pere de Corona. Ara los Bons Òmes catalans sabián que podián recórrer a aqueles “sieus” quand avián de problèmas.
La vila catalana de Castellbò
R.- Qué opinas de l’utilizacion comerciala e toristica del Catarisme a Occitània?
C.G.- E mai se podèm trobar de tot, es vertat que s’a produsit una cèrta banalizacion dels Bons Òmes, qu’a creat un produch fòrça potent a Occitània a comptar de 1990. Mas a aportat de manièra positiva un interès istoriografic pel tèma qu’a normalizat los estudis, non solament a Occitània, mas tanben a Catalunya.
R.- Cossí son uèi aqueles estudis suls Bons Òmes tant a Catalunya coma Occitània?
C.G.- S’a superat urosament la relacion entre lo Catarisme e l’Ocultisme, la pseudo-istoria… Ara lo grand debat que se produsís a Euròpa es conéisser se lo movement dels Bons Òmes existiguèt vertadièrament o foguèt un bastiment de la Glèisa qu’aviá de besonh un enemic. Ieu defendi la siá reala existéncia, coma una glèisa alternativa que criticava lo comportament de la Glèisa Catolica.
A Catalunya los tèmas mitics de l’istoriografia catalana (“Guèrra dels Segadors”, “Guèrra de Succession”…) an eclipsat los estudis suls Bons Òmes, benlèu amb l’excepcion dels Pirenèus, ont l’istòria del Catarisme es sentida coma una epica pròpria.
R.- Qualques grops actuals defendon que los Bons Òmes serián los predecessors d’inventes de la societat actuala coma lo veganisme, l’egalitat entre òmes e femnas… Èran vertadièrament fòrça modèrns ideologicament?
C.G.- Quitament, qualqu’uns parlan que los Bons Òmes èran estats los primièrs democratas. Existís aquela volontat de se rebatre en lo Catarisme, mas nos cal los contextualizar. Eles manjavan pas carn, mas autres collectius avián fach lo meteis anteriorament. Tanben los catolics fasián de dejuns, fòrça rigoroses. E encara qualques catolics manjan pas uèi carn los Divendres de Quaresma. Qualques cresents practicavan la castedat sexuala, cossí fasián tanben qualques catolics.
Los Bons Òmes mantenián una màger consideracion cap a las femnas. Un distintiu fòrça important e pas pro avalorat es que los Bons Òmes consideravan que la femna èra capacitada per salvar la siá arma. Fins alavetz, solament qual possedissiá una bona capacitat economica podiá salvar la siá arma en crompant de messas: es a dire, d’òmes. La femna possedissiá pas patrimòni, mas qu’èra gerit per l’òme de qui dependiá (marit, paire, filh). Mas las Bonas Femnas podián decidir èsser cresentas e aiçò salvava la siá arma. Èra una capacitat de decision inedita fins alavetz.
Mas pensam qu’a la Glèisa dels Bons Òmes aviá pas femnas avesques ni diacas, e la siá preséncia en la predicacion èra anecdotica. Lo sieu prètzfach fondamental èra s’ocupar dels “ostals catars”. L’egalitat entre ambedós sèxes èra pas tan efectiva coma nos poiriam pensar.
La vila catalana de La Seu d’Urgell
R.- L’aparicion del movement dels Bons Òmes sorgiguèt espontanèament o èra ligat al Bogomilisme de l’Euròpa Oriental?
C.G.- Ni una teoria ni una autra. Lo Catarisme coma un movement de dissidents religioses aguèt una origina exclusivament occidentala, amb un primièr nuclèu a la Rheinland alemanda (Köln, Bonn…), per unes motius intèrnes a la politica de la Glèisa catolica latina. Pensam als afrontaments entre lo Papat e l’emperaire germanic. Es justament dins aquelas vilas alemandas ont apareisson los primièrs predicadors catars.
Mas desbrembam pas tanben qu’en lo concili de Sant Felitz de Lauragués de l’an 1167 aguèt una importància principala, gaireben mitica, lo prelat Niquinta que proveniá de l’Euròpa Orientala, e la siá preséncia legitimèt las comunitats cataras occidentalas.
R.- Qué podèm aportar uèi los Bons Òmes a la societat actuala?
C.G.- Los discorses de l’egalitat entre sèxes (e mai se cossí avèm pas comentat foguèt aital exactament), la liura pensada… Se los Bons Òmes aguèsson trionfat, benlèu pas aurián preservada aquela bona image qu’an mantenguda, pels efièches de lo sieu extremisme en qualques tèmas. Aquelas sectas actualas que se definisson coma “neocataras”, cresi pas que pòscan aportar res de positiu.
L’image positiva qu’avèm dels Bons Òmes nos a empedit sovent los estudiar en lo sieu pròpri contèxt. Mantenián una exclusivitat salvadora en lo sens que se n’ès pas un Perfièch, podiás pas te salvar. S’èras un simple cresent, solament te poiriás reencarnar nauament en persona o animal. Aquela inventa d’exclusivitat salvadora èra identica a l’existenta en fòrça monastèris catolics dels sègles X e XI. S’èras pas membre de la comunitat monastica, te podiás pas salvar.
R.- As escrich sus toponimia, l’espleitacion del fèrre, los formatges… de las comarcas del Naut Pirenèu occidental catalan.
C.S.- Arribèri als Bons Òmes perque voliá conéisser melhor l’istòria d’aquelas comarcas. Sustot las luchas feudalas entre la Glèisa catolica e los senhors nòbles (Arnau de Castellbò). Ai realizat tanben d’estudis suls sègles XVI e XVII, los “Pariatges” (o “Constitucions”) d’Andorra… M’agradariá agropar en un futur totes aqueles tèmas en una istòria del Naut Pirenèu e Aran.
R.- Amb los estudis de Carles Gascón podèm obténer una vision fòrça completa del movement dels Bones Òmes e de l’istòria del Naut Pirenèu catalan.


text:
Saint-Armand
(municipalité)
1.7.1845 - 1.9.1847 ● 1.7.1855 - ...
[60439 jours d'existence]
*1er juillet 18451 : Érection de la Municipalité de Philipsburg, d'un compeau jusqu'alors dépourvu d'organisation municipale.* 1er septembre 18472 : Fusion de la Municipalité de Philipsburg, de la Municipalité de Frelighsburg, du Township de Stanbridge, du Township de Dunham et du Township de Sutton, pour l'érection du Comté de Missisquoi.*1er juillet 18553 : Sécession de la Paroisse de Saint-Armand Ouest, de la division du Comté de Missisquoi en cinq entités municipales.* 15 mars 19694 : Modification au toponyme de la Paroisse de Saint-Armand Ouest, qui devient la Paroisse de Saint-Armand-Ouest.* 15 mai 19935 : Modification au statut ainsi qu'au toponyme de la Paroisse de Saint-Armand-Ouest, qui devient la Municipalité de Saint-Armand.* 24 septembre 19946 : Confirmation du statut ainsi que du toponyme de la Municipalité de Saint-Armand, qui demeure la Municipalité de Saint-Armand.
Archives | Cartes | Graphiques | Textes

Tous droits réservés 2009-2018 : Institut généalogique Drouin
Textes, recherche et contenu : Janko Pavsic


text:
Tarsiidae
La familha dels Tarsiidae compren pas qu'un sol genre, los tarsièrs.
Lo tarsièr es un mamifèr de l’òrdre dels primates. Pòt viure de 8 a 12 ans. Viu en Asia e en Oceania, mas es en via de disparicion.
Pesa de 80 a 100 g, e mesura 39 cm de long (amb lo còrs de 16 cm e una coa longa de 23 cm). Pòt pas caminar, se desplaça en sautant. A 34 dents, e d’uèlhs gigantesques que li permeton d’i veire la nuèch : dormís tota la jornada e viu la nuèch. Marca son territòri amb son urina.
Es un animal omnivòr, manja de frucha, de sèrps, d’aucèls, de lausèrts, d’insèctes…
Lo tarsièr es vivipar, es en rut tota l’annada ! La femèla a pas qu’un pichòt a l’encòp.
Es un animal doç e afectuós.


text:
Diluns, 8 de decembre de 2014, 03h00 Societat,Politica,Internacional
Per nòstres compatriòtas occitans dels estats espanhòl, italian e monegasc, l’8 de decembre es un jorn festiu, ligat a la celebracion catolica de l’Immaculada Concepcion, una doctrina fondada sus la tradicion de la Glèisa de Roma segon la quala Maria foguèt concebuda liura del pecat original e poguèt ansin viure sens pecat per donar naissença a Jèsus Crist.
Aquel jorn es tanben important per los còrses, puèi qu’es lor fèsta nacionala. D’efièch, Corsega, nacion independenta al sègle XVIII e en revòlta contra la supremacia genoesa, se metèt jos la proteccion de la Verge Maria e se diguèt ansin que l’8 de decembre, fèsta de l’Immaculada Concepcion, foguèt causit coma fèsta nacionala còrsa. Lo ligam entre lo culte marial e la nacion còrsa se vei tanben encara uèi dins lo fach que l’imne nacional de Corsega, lo Dio Vi Salvi Regina, siá una pregària a Maria.
Coma o senhala aqueste article en lenga còrsa, i a pas nada pròva istorica, totun, que l’8 de decembre foguèt de verai una fèsta nacionala de Corsega pendent los periòdes d’independéncia de l’illa, e après la desfacha militara de 1769 contra França e l’efemèr reialme anglocòrs (1794-1796), l’8 de decembre podiá pas, evidentament, èsser un jorn associat a la nacion còrsa. Sembla doncas mai versemblable que la revendicacion de l’8 de decembre coma fèsta nacionala còrsa siá pro recenta, associada a la despertada de l’autonomisme e de l’independentisme còrses dels ans 1970 enlà.
Cossí que siá, fòrça còrses uèi celèbran aquel jorn e mai demandan que siá festiu dins l’illa. Ongan, l’8 de decembre arriba dins un contèxt particular: la setmana passada, de joves independentistas bloquèron de licèus insulars lo dimars 2, per protestar contra lo jacobinisme de l’estat francés, que contunha de refusar, per exemple, la cooficialitat de la lenga còrsa e l’estatut de resident que l’Assemblada de Corsega demandan, e s’organizèt una manifestacion dimècres passat que s’acabèt amb de susmautas.
Mentretant, sembla pas que i aja de consens dins l’occitanisme per l’organizacion eventuala d’una fèsta nacionala occitana.
#6 Te prèssas d'afirmar aquò coma se te hasosse gai ?!. De tot biais qui coneish l'istòria occitana sap qu'es faus. Quitament se lo nom (e territòri) Occitània remonta pas aus Cròs Manhons, parts d'aquesta entitat an existit regularament capvath l'Istòria. Coma China, India, Itàlia, Alemanha etc., en se hèser la guèrra, en s'aliar... La rotina tè. Per ic saber, fau aver la paciéncia d'estudiar, de cambiar lo punt de vista exagonau per un punt de vista intelligent e aver consciénci... Legir mai
#10- De quora en quora, un comentari de tria, aquò vos pòrta un buf salubre.
Benlèu auriá calgut insistir sul fèit que los "faches de civilizacion" son de qualque manièra los"jutges de patz", son eles superiorament que decidisson de l'existéncia o non d'una istòria comuna o d'una nacion.
#10 Sèm un pòble qu'a oblidat d'èsser una nacion.
#9 -L'i a d'elements que permeton de dessenhar una "istoria comuna" per l'espaci occitan, mas se tracha sobretot de faches de civilisacion (tecnicas agràrias d'avans la revolucion industriala, estructuras familialas) o de mentalitat (precocitat de la sociabilitat e dau sistèma associatiu, raport conflictuau amb las exigéncias de l'Estat) e naturalament culturalas (la literatura, orala o escricha, e encara mai naturalamant, la revendicacion occitanista despuèi lo sègle XIX). En sabent totu... Legir mai
#6
La nacion seriá doncas sonque l'istòria comuna?
Doncas i a pas de nacion francesa, ja que tenem pas cap, nosautres los occitans, d'istòria comuna amb los bretons, o los alsacians.
Tanben me sembla que mai d'un istòrian a escrit l'istòria d'Occitània en fasent la demostracion de tot çò comun (exemple Lafont, Castela) dins la nòstra istòria. Occitània possedís una istòria comuna. Aprèp, segur qu'aquò agrada pas l'escòla francista, mas aquò es una autra istòria....
#6 Auem un concèpte de "nacion" plan desparièr.
Segon Cantalausa: nacion f. comunitat umana conscienta de son unitat etnica, linguïstica e culturala e que vòl existir linguïsticament, culturalament e politicament.
#6
E pr'aquò existís una nacion e un estat francés amb una istòria fòrça desparièra segon las regions. Lo vòstre argument qu'avèm pas d'istòria comuna en Occitània me sembla un pauc flac ça que la ...
I a pas de hèsta nacionala occitana percé qu'i a pas de nacion occitana ! Pus exactament, i a pas d'istòria occitana comuna. Les tèrras de lenga d'òc èran partatjadas entre entitats politicas fòrt diferentas. Donc pas d'evenement fondator comun.
Nosati es occitans demoram eth dia dera independéncia de tot eth país entà hèr d'aquera data era nòsta hèsta nacionau. Mentretant vos prepausi quauques dates que cau commemorar: eth 16 de junh Hèsta d'Aran, que mos tanh a toti es occitans; 24 de junh Sant Joan, hèsta comuna a tot eth país; 13 de seteme, Murèth; e sustot sustot er 11 de nomeve entà non desbrembar jamès er episòdi mès nere dera istòria d'Occitània: era Prumèra Guèrra Mondiau.
Felicitats as còrsi. Bona hèsta a... Legir mai
#3
La francisme, malediccion eternala dels "occitanistas"


text:
Lenga d'òc/Lengo d'o : Trad'Sessions #3 Polifonic System / Tè Vé Òc [émission audiovisuelle]
Gravier, Michel. Metteur en scène ou réalisateur
Cros, Amado.
TèVéÒc. Producteur
Emission dau 16 de decembre de 2016
Dins aqueste reportatge de Miquèu Gravier, i veirètz la 3ena Trad'Session organizada per Le Fil Production a la SMAC Paloma de Nimes. Aquí, l'emission pòrta sus Polifonic System, amb una entrevista de Manu Théron. I parla dau concèrt qu'es pron orientat sus l'album de venir, en prima de 2017, e que se podriá sonar Totem Sismique.


text:
Lo ret dels CFPO a una esperiéncia de la formacion professionala per los salariats e los demandaires d’emplec dempuèi mai de 20 ans.
Forma los adultes en alternància, entre corses teorics en centre e periòdes de formacion professionala en entrepresa. Trabalhan en partenaria amb las Regions Aquitània, Lengadòc e Rosselhon, e Miègjorn Pirenèus o los OPCA (tal coma OPCALIA, UNIFORMATION )
Lo còst de las formacions pòt èsser pres en carga :
- per los salariats : per los OPCA al prèp dels quines las entrepresas cotizan
- per los demandaires d’emplec (obligatòriament marcats a Pôle Emploi) : per la Region Lengadòc e Rosselhon dins lo limit de plaças disponiblas.
Las formacions qualificantas del ret dels CFPO
Per desvolopar sas competéncias en occitan lengadocian modèrne e se formar a un mestièr :
- Formacion intensiva a l’occitan modèrne se debana a Tolosa per lo CFPO Miègjorn Pirenèus.
- Formacion en occitan pels futurs Regents de Calandreta :
La formacion dels futurs ensenhaires dels establiments Calandreta se fa en tres annadas escolaras. La primièra annada es presa en carga pel CFPO de Besièrs. Las doas autras annadas de formacion son presas en carga per l’establiment superior APRENE (per tot complement d’informacion : www.aprene.org).
Objectius de la formacion ?
S’exprimir correntament en occitan a l’escrich e a l’oral (critèr nivèl B2) ; rendre compte de l’istòria de la lenga, de sa dialectologia, e dels principals traches de la cultura occitana ; mestrejar la dialectologia de la lenga occitana ; conéisser los principis fondamentals de la pedagogia institucionala & de tecnicas FREINET ; conéisser los programas oficials de l’Educacion Nacionala.
A qui s’adraça aquela formacion ?
A totes los que, titular d’una licéncia, desira de s’orientar cap al mestièr d’ensenhaire en immersion a l’escòla primari o en mairala per permetre a d’enfants de venir bilingües precòç en occitan e en francés.
- Formacion de formators professionals en lenga-cultura occitana o catalana :
Se debana en 10 meses en alternància entre periòdes de formacion en centre e en entrepresa.
Objectius de la formacion ?
Menar los estagiaris formators del nivèl de basa Escapolaire-A2 del CECRL, al nivèl CI, conéisser l’istòria de la lenga occitana o de la lenga catalana ; conéisser los diferents traches de la cultura occitana o catalana ; mestrejar l’essencial de la didactica de la lenga e la progression generala destinada als adultes ; conéisser las règlas budgetàrias ; los metòdes d’organizacion e de comunicacion de la formacion pels adultes ; èsser capable de concebre, preparar e animar un dispositiu e una sequéncia de formacion en foncion d’un quasèrn de las cargas definit ; èsser capable de participar a la redaccion d’un quasèrn de las cargas d’accions de formacion en lenga e cultura occitanas o catalanas.
A qui s’adraça aquela formacion ?
A totas las personas menadas a trasmetre un saber a d’adultes dins l’encastre de lor activitat, e desiran evoluar cap als mestièrs de la formacion a la lenga occitan o catalana.
- Formacion qualificanta e diplomanta d’Animator(tritz) de Torisme Local (ATL) :
Objectius de la formacion ?
Organizar l’ofèrta toristica d’un territòri ; participar a la competitivitat numerica d’un territòri ; assegurar la promocion toristica d’un territòri.
A qui s’adreça aquela formacion ?
Demandaire d’emplec o public en reconversion (CIF)
- CQP Peri-escolar :
Objectius de la formacion ?
Contribuir a la qualificacion professionala dels animators(trises) peri e extra-escolars ; acompanhar los estagiaris dins un percor formatiu que lor permet d’identificar lors competéncias aquesidas travèrs lors mesas en situacion d’encadrament e d’animacion de grops d’enfants en mitan linguistic immersiu ; permetre als estagiaris de se confrontar a las competéncias esperadas de la professionalizacion dins un mitan educatiu especific.
A qui s’adraça aquela formacion ?
Salariats(adas) de las escòlas Calandreta que menan d’activitats d’acuèlh, d’encadrament de grops d’enfants e d’animacion.
- Tecnician d’Acuèl Toristic opcion Acompanhament :
Objectius de la formacion ?
Aquesir las coneissenças, competéncias e metòdes de trabalh indispensablas a l’exercici del mestièr de Tecnician d’acuèlh en estructura de torisme e de lésers, en club de vacanças, ostalariá de plen aire, en ofici de torisme, sindicat d’iniciativa…
A qui s’adreça aquela formacion ?
Demandaire d’emplec qu’ajan validats un diplòma de nivèl V o IV possedissent un bon nivèl de cultura generala, un bon nivèl d’anglés e qu’aja lo projècte professional ligat als mestièrs del torisme, sens del contacte e de la relacion desvolopada, presentacion sonhada e una bona elocucion, mobilitat geografica e disponibilitat e qu’accepta de trabalhar en oraris decalats, dimenjadas e jorns feriats.


text:
Sibiu
Sibiu (en alemand, Hermannstadt, en magyar Szeben, Nagyszeben, en latin Cibinium) es la vila mai granda e lo caplòc del Județ de Sibiu. Sibiu es tanben considerada coma lo centre cultural principal dels Saxons de Transilvania e fins a las annadas 1930 Sibiu èra una vila de majoritat alemanda.
Comptava 137 026 estatjants en 2011. Sa populacion declina dempuèi 20 ans ( 1992-2011: -19%).
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La vila es situada a una altitud mejana de 415 m.
Lo territòri municipal es de 125 km².
Lo clima es continental moderat amb d'estius cauds e d'ivẻrns pro rigoroses.
Istòria[modificar | modificar la font]
Fondacion[modificar | modificar la font]
Los primièrs colons alemands arribèron dins la region en 1143. S’établiguèron subre lo puèg que domina lo riu Cibin e qu'es ara la ciutat nauta. La primièra attestacion d’una implantacion umana se tròba subre una carta[1] de 1191, praepositum Cibiniensem ; un priorat foguèt fondat, e lo nom latin de Villa Hermanni ( revirada latina del nom alemand) es atestat tre 1223. Las rasons que possèron los Alemands a venir s'establesir dins aquelas regions encara salvatjas son legadas a la perspectivas d'obténer de tèrras novèlas e de constituir de ciutats per defendre las termièras luenchencas de l'Occident. D'aquela epòca es nascut aquel image d'un territòri misteriós, image que los Romaneses coneissián pas tradicionalament.
Refondacion[modificar | modificar la font]
En 1241, la ciutat foguèt avalida per la Granda invasion tartara. Los Saxons de Transilvania tornèron bastir la ciutat e, aquest còp, amb de murralhas. Una partida d'aquelas murralhas existís encara e se pòdon visitar.
Las fortificacions foguèron refortidas pauc après per s'aparar de la menaça dels Turcs de l'Empèri Otoman, en plen espandiment a aquela epòca. La ciutat se dotèt d'un tres anèls de murralhas e de 39 torres de susvelhança.
Malgrat aquelas invasions, Sibiu demorèt una ciutat rica e foguèt considerada coma un centre major de la preséncia alemanda en Transilvania (amb Braşov).
Epòca modèrna[modificar | modificar la font]
L'importància economica e militara que prenguèt Sibiu aguèt per consequéncia lo desvolopament cultural de la ciutat.
En 1494, Sibiu a la primièra farmacia e lo primièr relòtge dins una torre de Romania (territòri d'ara).
En 1534, se fabrica pel primièr còp de papièr en Romania (territòri d'ara), a Sibiu.
Los Saxons introduguèron l'estampariá a Sibiu. Amb la conversion dels Saxons al luteranisme, la primièra Bíblia publicada en romanés foguèt estampada, a Sibiu, en 1544. Aquesta Biblia es plan importanta per l'istòria del romanés vist qu'es tanben lo primièr libre estampat en romanés.
La vila es tanben lo centre cultural dels Saxons de Transilvania, Universitas Saxorum.
Amb la fin de la dominacion turca e l'arribada dels Austriacs (1699), la vila es causida per èsser la capitala de Transilvania. De la preséncia austriaca, demòra en particular lo Palatz Brukenthal.
En 1788, lo primièr teatre modèrne de Romania (territòri d'ara) es creat a Sibiu.
Sègle 19[modificar | modificar la font]
Sibiu es una vila que se moderniza rapidament (per comparason amb las ciutats de Valaquia o de Moldavia).
En 1817, lo primièr musèu de Romania i es creat (Musèu Brukenthal). Se pòt encara visitar uèi.
En 1872, la vila a son primièr camin de fèrre e en 1897 la vila es electrificada.
Los Romaneses causisson tanben Sibiu coma un centre important per lors activitats nacionalistas e en 1861, l'associacion ASTRA es fondada. Jogarà un ròtle important dins l'istòria dels Romaneses de Transilvania.
De 1918 fins a uèi[modificar | modificar la font]
En 1918, Transilvania es annexada per Romania.
Tre la fin de las annadas 1930, los Alemands son pas mai majoritaris.
En 2007, la vila es causida coma Capitala europèa de la cultura e beneficia d'ajudas importantas per metre en valor lo patrimòni istoric de la vila.
Demografia[modificar | modificar la font]
Evolucion demografica 1850-2012[modificar | modificar la font]
Aicí l'evolucion de la populacion sibianca segon los recensaments oficials.
- 1850: 12.765
- 1900: 21.465
- 1930: 49.345
- 1941: 63.765
- 1948: 60.602
- 1956: 90.475
- 1966: 109.515
- 1977: 151.005
- 1992: 169.610
- 2002: 155.045
- 2009: 137 026
Reparticion etnica[modificar | modificar la font]
Dins l'espaci d'un sègle, Sibiu es passat de la situacion d'una vila poblada en majoritat d'alemands a la situacion d'una vila completament romanesa.
L'immigracion romanesa comencèt abans l'annexion de la vila. Es deguda al fach que dins lo Județ de Sibiu i aviá de nombroses vilatges romaneses e que la majoritat de la populacion dins lo județ èra romanesa. Aquela majoritat s'es de contunh accentuada dins lo județ après 1921[2].
La vila venguèt majoritariament romanesa a la fin de las annadas 1930 e l'immigracion romanesa ajustada a l'emigracion alemanda a fach que tre 1992 la vila es venguda romanesa a mai de 94% ( de comparar amb 1880: 74% d'Alemands).
Los Ongreses son sempre estats una minoritat segondària dins l'encastre de l'aglomeracion sibianca. En general, en Transilvania, las zònas de poblament ongresas e alemandas èran separadas, cada pòble colonizant d'airals diferents.
Economia[modificar | modificar la font]
Patrimòni istoric e monuments notables[modificar | modificar la font]
Politica municipala[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Karl Reinerth, Die freie königliche St.-Ladislaus-Propstei zu Hermannstadt, în: Deutsche Forschungen im Südosten, 1942.
- ↑ http://www.insse.ro/cms/files/RPL2002INS/vol4/tabele/t1.pdf
- ↑ Varga E. Árpád: Statistici etnice și confesionale pentru Transilvania


text:
Projècte:Servici de Pairinatge Actiu
Lo Servici de Pairinatge Actiu (abreujat familiarament en SPA) es un servici creat sul modèl del programa Adopt-a-User de la Wikipèdia en anglés.
Sa tòca es d'ofrir una ajuda als contributors novèls, sovent inexperimentats e que pòdon aisidament se sentir perduts dins l'enciclopèdia. Aquesta ajuda es ofèrta per d'utilizaires pus experimentats que « pairinan » de novèls, los guidant tot lo long de lor descobèrta del projècte.
La tòca es tanben de demenir lo nombre d'ensages, de temptativas malurosas e de descoratjaments e, perqué pas, de vandalismes.
Se far pairinar per un Wikipedian es simple e risolièr. Vos cal simplament apondre lo modèl {{Pairinatz-me}} en copiant-empegant aqueste tèxt sus vòstra pagina d'utilizaire, çò que va automaticament vos apondre a la Categoria:Wikipedian desirant èsser pairinat.
Qualques jorns aprèp, un utilizaire experimentat comunicarà amb vos per se prepausar coma pairin. Alara poiretz acceptar son ofèrta e venir son protegit o, plan evidentament, refusar se vos conven pas.
Tanben podètz consultar la lista dels pairins e mairinas e prene contacte dirèctament amb un o una d'entre eles, a vòstre convenéncia.
Se conselha, pr'amor de trobar un pairin o una mairina que sos gostes e sos oraris son pròches dels vòstres, de precisar sus vòstra pagina vòstre fus orari (o vòstra vila) e mai vòstres centres d'interès principals.
Per obténer mai d'entresenhas, consultatz aquesta pagina.
Los critèris actualament en plaça per poder èsser un pairin son los seguents :
- aver pro de disponibilitat per ajudar lo pairinat
- aver un minimum de 500 edicions
- èsser pas estat blocat aquestes 6 darrièrs meses
- èsser pas pairinat siá meteis actualament.
Se complissètz aquestes critèris e que volètz pairinar un utilizaire novèl, alara apondètz lo modèl {{Pairin volontari}} o {{Mairina volontària}} sus vòstra pagina d'utilizaire e contactatz simplament una o maitas personas encara listadas dins la categoria Wikipedian desirant èsser pairinat. S'aquesta es voida, esperatz simplament que de contributors novèls i aparescan. Per seguir las entradas e sortidas d'utilizaire dins la categoria, seguissètz la pagina WP:NEW.
Quand prepausatz a qualqu'un de venir son pairin o sa mairina, remplaçatz lo modèl {{Pairinatz-me}} per {{Ofèrta de pairinatge}} e, quand lo pairinatge o mairinatge es confirmat, modificatz-lo per {{Pairinat}} o {{Mairinat}} e apondètz {{Pairin}} o {{Mairina}} sus vòstra pròpria pagina. Tanben podètz plaçar lo modèl {{benvenguda filhòl}} sus sa pagina de discussion.
Per mai d´entresenhas, consultatz aquesta pagina.
-
- 25 d'agost de 2008 : Creacion del projècte
- Utilizaires en espèra d'un pairin (lista mesa a jorn automaticament ; pagina de secors en cas de defalhença dins la mesa a jorn)
- Lista dels pairins e mairinas volontaris (seguit)
Utilizaires que participan al projècte SPA :
- {{Pairinatz-me}} e {{Mairinatz-me}}, pels novèls que voldrián èsser pairinats.
- {{Pairinat|pairin}} e {{Mairinat|mairina}} pels filhòls
- {{Pairin|pairinat}} e {{Mairina|mairinat}} pels pairins e mairinas
- {{Fin pairinatge|pairin}} o {{Fin mairinatge|mairina}} per la fin del pairinatge / mairinatge
Modèl:Fin pairinatge Modèl:Fin mairinatge
- {{Ex pairinat|pairin}} o {{Ex mairinat|mairina}} en sovenir del bon vièlh temps
Modèl:Ex pairinat Modèl:Ex mairinat
- {{Ex filhòl|filhòl}} o {{Ex filhòlq|filhòla}} tanben en sovenir del bon vièlh temps, mas vist de l'autre costat


text:
Ligament
Un ligament es una corta benda de teissut conjontiu fibrós compausat subretot de longas moleculas de collagèn. Es una estructura fòrça solida. Los ligaments connèctan los òsses a d'autres òsses dins d'articulacions e fan partida d'aquelas articulacions (religan pas los muscles als òsses; es la foncion dels tendons). Qualques ligaments limitan la mobilitat de las articulacions, o enebisson qualques movements. Atal, aparan tota l'articulacion de las estòrsas e de las luxacions pendent los movements forçats.
Los ligaments servisson tanben a jónher d'organs entre eles. Per exemple lo ligament arterial fixa l'aòrta descendenta e l'artèria pulmonara esquèrra ensems.
Autre exemple, al nivèl del genolh, existisson 4 ligaments principals, 2 ligaments laterals (intèrne e extèrne) situats de cada costat del genolh, e 2 ligaments centrals nomenats crosats perque se crosan en plan mitan del genolh.
Patologia[modificar | modificar la font]
En patologia, las lesions dels ligaments son de :
- estòrsas (alongament) ligamentàrias
- esquinçaduras (rompeduras) ligamentàrias coma la frequenta e grava rompedura del ligament crosat del genolh
Patologia ligada a la natura e a la textura dels ligaments:
- iperlaxitud ligamentària