text:
Debats sus la retirada del Reialme Unit de l'Union europèa(Redirigit dempuèi Brexit)
La possibilitat d'una retirada del Reialme Unit de l'Union europèa (UE) es sovent mencionada dins los cercles politics britanics e europèus. Conegut coma lo « Brexit » (compausat dels mots Britain — « Grand Bretanha » e exit — « sortida » : sortida del Reialme Unit de l'Union europèa)[1]. L'oposicion a l'integracion europèa es presenta al Reialme Unit dempuèi lo començament de l'integracion a la Comunautat economica europèa (CEE) dins los ans 1970; mas pren progressivament d'importança pendent las decennias seguentas, alara qu'a la CEE se substituís una estructura mai organizada, l'Union europèa. Una bona partida del debat se fonda sus de donadas e projeccions economiqcas e financièras: una de las questions centralas es aquela de saber se lo Reialme Unit auriá mai de ganhar fòra de l'Union europèa qu'al dedins[1],[2]. Aquela question al sen de la societat britanica se realiza en diferents referendums: un primièr en 1975, ont los Britanics decidisson de se mantenir dins la Comunautat economica europèa (CEE), e un segond en 2016, que los Britanics decidisson de quitar l'Union europèa amb 51,9 % dels vòtes[3] exprimits.
Aquel referendum provòca la demission del Primièr ministre David Cameron (que li succedís Theresa May) e la creacion d'un secretari d'Estat a la sortida de l'Union europèa, qu'a aquel pòste es nomenat David Davis. Jean-Claude Juncker, president de la Comission europèa, confia a Michel Barnier la supervision de las negociacions per venir.
Somari
IstoricModificar
Referendum de 1975 sul manten del Reialme Unit dins las Comunautats europèasModificar
Alara que lo Reialme Unit intègra la Comunautat economica europèa en 1973, un primier referendum i es organizat en 1975 per determinar se lo país deu demorar al sen d'aquel mercat comun, en conformitat al manifèst electoral del Partit trabalhista de 1974[4]. Pasmens se lo govèrn trabalhista d'Harold Wilson sosten oficialament lo manten dins la CEE, amb lo sosten de la partida de l'Oposicion conservatritz dirigéida per Margaret Thatcher — aquela aviá tanben aprovat l'adésion a la CEE[5], los trabalhistas son divisats sus aquela question e fòrça d'entre eles (tanben unes membres del Cabinet) fan campanha pel « non »[4], tanben coma las grandas centralas sindicalas, una partida dels conservators e dels partits nacionalistas coma loe partit unionista d'Ulster o encara lo partit nacional escocés. Lo resultat es fa pasmens pas d'apellacion, que 67,2 % dels votants se pronóncina en favor del « òc »[6].
En 1983, lo manifèst del Labour reclama un retracha de la Comunautat economica europèa; lo partit a dempuèi radicalament cambiat son apròche (pasmens se los Lib Dems demoran fins ara lo partit britanic lo mai proeuroèu)[7].
Referendum de 2016 sus la sortida del Reialme Unit de l'Union europèaModificar
En genièr de 2013, lo Primièr ministre David Cameron prepausa un referendum sul manten del Reialme Unit dins l'Union europèa abans l'an 2017[8] s'es de nòu elegit.
Après la victòria dels Conservators a las eleccions generalas de 2015 (parlamentàrias), la premsa internacionala indica qu'un retrach del Reialme Unit de l'Union europèa se fa mai probable[9],[10],[11]. Es tanben anonciat que Deutsche Bank, mai importanta banca alemanda, estudia fòrça seriosament la possibilitat d'un retrach del Reialme Unit de l'Union europèa[12].
Lo 21 de mai de 2015, lo jornal The Guardian recep çò que pretend èsser una copia de documents intèrnes e secrets de la banca d'Angletèrra que fan estat de las analisis realizadas pel compte d'aquela sus las consequéncias economicas de la retirada del Reialme Unit. Mai, aqueles documents contenon de recomandacions sul biais d'esquivar las questions dels jornalistas[13].
Al primièr trimestre de 2016, David Cameron e son govèrn menan una seria de negociacions amb las institucions europèas sus de concessions que poiriá acordar l'UE al RU, en escambi d'una posicion del govèrn britanic en favor del manten dins l'UE[14]. Un collectiu se formèt per reclaaer un referendum per trencar aquela question: Let Britain decide (« Daissatz la Grand Bretanha causir »)[15].
Lo Partit per l'Independéncia del Reialme Unit (UKIP), un dels partits politics mai eurocepticisme del país, milita activament per sa retirada de l'UE. Lo 19 de febrièr de 2016, de vèspre après 24 oras de debat, le Conselh europèu adòpta un projècte de decision permetent d'autejar un « estatut especial » al RU se demòra dins l'UE[16]. Lo 21 de febrièr de 2016, Boris Johnson, cònse de Londres, pren posicion en favor d'una sortida del RU de l'UE[17]. Lo 5 de març de 2016, John Longworth, director de la Cambra de comèrci britanica pren position en favor de la sortida del RU de l'UE, çò que li val une suspension per violacion de neutralitat a causa de la très granda division dels membres de la Cambra sus aquela question[18],[18]. Lo 9 de març de 2016, lo tabloide britanic The Sun afirma en primièra que la reina Elisabèt II sostendriá lo « Brexit ». Negant aquelas afirmacions e remembrant que la reina es politicament neutra, lo palais de Buckingham sasiguèt sul còp l'instança de regulacion de la premsa après la parucion de l'article[19].
Le segond referendum sul manten del Reialme Unit dins l'Union europèa se debanèt lo 23 de junh de 2016[20],[21].
Lo « Brexit » ganha dins un reialme divisat, los Britanics avent votat à 51,9 % per una sortida de l'Union europèa amb un fòrt contraste geografic e per classa d'edat; se las grandas vilas, l'Escòcia e l'Irlanda del Nòrd an majoritàriament votat per demorar dins l'UE, gaireben totas las regions d'Anglatèrra e del País de Galas se prononcièron per ne sortir. Aquel vòte mena lo Primièr ministre Cameron a demissionar lo 13 julhet de 2016. Al subjècte de las diferentas classas d'edat, los joves en majoritat votèron pel manten, al contrari pels mai vièlhs. Atal 66 % dels 18-24 ans votèron in, 52 % pels 25-49 ans e al contrari, 58 % dels 50-64 ans causiguèron out, e 62 % dels mai de 65 ans[22].
Per Andrew McGill, malgrat de sondatges de las sortidas de las urnas e de l'insistança dels medias a soslinhar un vòte pel brexit de las classas mai vielhas e de revenguts faises e pel remain de las classas mai jovas e de revengut mai nauts, existís de correlacions mai pertinentas. Mòstra que lo rapòrt amb l'edat es teunhe. Pasmens, constata una fòrta correlacion entre lo nivèl d'educacion, la talha de las aglomeracions, la preséncia d'imigrats e lo vòte pel remain. Fa aparéisser tanben que los parelhs maridats avent d'enfants aguèron tendéncia a votar fòrça mai pel brexit que los celibataris[23].
ProceduraModificar
Pas cap de membre jamai se quitèt l'Union europèa (o sos equivalents istorics). En 1975, lo Reialme Unit votèt pel manten al sen de las Comunautats europèas. Tres exterritòris de membres de l'UE pasmens se ne: Argeria (1962), Groenlàndia (1985) e Sant Bartomieu (2012); los dos darrièrs venent de païses e territòris d'otra mar associats a l'Union europèa.
Abans l'intrada en aplicacion du tractat de Lisbona lo 1èr de decembre de 2009, pas cap de disposicion del tractat ne precisava expressament la possibilitat per un Estat membre de se retirar volontàriament de l'UE. Lo tractat de 2004 establissent une constitucion per l'Euròpa aviá previst que tot Estat membre pòt se retirar volontàriament de l'Union europèa; disposicion utilizada en integral dins aquel tractat coma article 50.
Aquel article formaliza la procedura de retrirada establissent que cada Estat membre pòt notificar al Conselh europèu (CE)[24] son desir de se retirar. Un periòde de negociacions comença alara entre l'Estat en retirada e lo Conselh sus las modalitats de separacion. Sens acòrdi efectiu dins los dos ans, los tractats europèus ne son pas pus aplicables a l'Estat, levat se lo CE decidís de biais unanim, en acòrdi amb l'Estat membre, de prorogar aquel delai.
Los Estats constituaissents de l'UE demorants deuran tanben negociar los impactes d'aquela partença suls budgèts, drechs de vòte e politicas europèas.
Enjòcs debatuts avent lo referendum de 2016Modificar
Consequéncias economicas e financièrasModificar
Une bona partida del debat britanic se situa suls efièchs (avantatjoses e inconvenients) qu'una retirada de l'UE auriá sul Reialme Unit. Lo Centre for European Reform publica en genièr de 2014 un rapòrt analisant per exmple los possibles impactes sus las performanças comercialas britanicas se lo Reialme Unit deuriá se quitar de l'Union[2].
Nigel Farage, lo dirigent sortent del Partit per l'independéncia del Reialme Unit, estima que lo RU pòt prosperar economicament fòra de l'Union europèa se lo govèrn britanic adòpta una politica d'imigracion mai restrictiva[25].
L'entrepresa europèa Airbus fa saber que riscariá de tornar sul sieus investiments e capacitats de produccion al RU se vendriá a sortir de l'Union européenne[26]. Ford e BMW tanben avertiguèroon lo govèrn britanic contre d'efièch possibalement fòrça nefasts per l'industria britanica d'una sortida de l'UE[27].
Mai d'una organizacions estiman que sortir de l'Union europèa menariá a un apauriment del Reialme Uni. Lo think tank Open Europe (en) Catégorie:Article contenant un appel à traduction en anglais chifra aquela pèrda a un total de 2,23 % del PIB britanic en 2030[25]. La Confederation of British Industry, organizacion patronala mai importanta del realme, estima que l'apartenença a l'Union europèa representa un benefici de 5 % del PIB britanic[28]. Son representant, Mike Rake, considèra que « per l'ora, pas degun ofriguèt d'alternativa credibla al fach d'èsser membre de l'UE[29]. »
Lo 12 de junh de 2015, l'agéncia de notacion Standard & Poor's (la sola que balha encara al Reialme Unit son AAA) evalua sa perspectiva d'« estable » a « negatiu », indicant que lo referendum sus la sortida de l'Union representa « un risc per las perspectivas de creissença del país[30]. »
Pauc abans lo referendum de 2016 portant sul manten o la retrirada del país dins l'UE e donc de sa plaça al sen de las institucions europèas e las relacions que lo Reialme Unit manten amb los autres Estats membres, lo Tresaur britanic, encargat de realizar de finanças publicas e de politicas economicas, publica un rapòrt sus las consequéncias de cort tèrme d'un « Brexit » (2016-2017)[31], estimant que « aquò provocariá una recession pendent un an [...], sus dos ans, la creissença dels produch interior brut (PIB) seriá reducha de 3,6 punts al respècte de çò qu'auriá estat demorant dins l'UE, 500 000 emplecs serián perduts, la liura esterlina bassariá de 12%, lo prètz de l'immobilièr de 10% e los salaris reals mejans recularián de 3% » [32],[33].
Aquel scenari presenta en conferéncia de premsa lo 23 de mai de 2016 pel cancelièr de l'escaquièr, George Osborne, es la version moderada del rapòrt ont lo pièger scenari misa sus una reculada de 6 punts de PIB e 800000 emplecs destruits en dos ans[34]. Per David Cameron, « lo 23 de junh, los Britanics fa fàcia a una causida clara: la seguretat economica amb un vòte per demorar, o un salt dins lo desconegut que costariá d'emplecs e aumentariá los preses »
Pendent lo somalh de 2016 al Japon, los dirigents del Grop dels Set avertiguèron contra una sortida del Reialme Unit de l'Union europèa, considerant qu'un tal scenari « abocariá la tendéncia a una expension del comèrci mondial e de l'investiment, atal que d'emplecs que crean, e seriá un risc novèl per la creissença[35]. »
Consequéncias diplomaticas internacionalasModificar
Lo ministre als Afars europèus de Norvègia (Estat non membre de l'Union europèa mas fasent partida de l'espaci economic europèu) estima en mai de 2015 que lo Reialme Unit perdriá de son influéncia diplomatica – per exemple sus las negociacions comercialas – s'e se quitariá de l'Union europèa[36].
Los Estats Units d'America, qui son fòrça pròches diplomaticament del Reialme Unit, tanben faguèron saber qu'èran de lors intereses d'aver lo Reialme Unit dins l'Union europèa[37], del meteis pel Japon mejan son primièr ministre, Shinzō Abe[38]. Pels economistas norvegians, país que la populacion per dos còps rebutèt per referendum una adesion a la CEE (en 1972) puèi a l'UE (en 1994), la sortida del Reialme Unit de l'UE lo descargariá pas dels reglaments, directivas e decisions votadas a Brussèlas per poder comerçar amb l'UE, al sen de l'EEE[39].
Lo secretari general de l'OTAN Jens Stoltenberg s'èra prononciat en junh de 2016 contra un « Brexit », estimant que fariá corrir lo risc de « mai d'instabilitat » dins un mond ja marcat, segon el, per « fòrça menaças »[40].
Consequéncia sus l'estatut d'EscòciaModificar
Un argument important dels antiindépendantistas britanics pendent los debats sul referendum d'independéncia d'Escòcia foguèt afirmar qu'una Escòcia venguda independanta seriá exclusida de l'Union europèa e deuriá subir un long procediment per sa reintagracion. aquela afirmacion foguèt confirmada per José Manuel Barroso, ancian president de la Comission europèa. Lo SNP estima donc qu'una retirada del Reialme Unit de l'Union europèa justificariá la tenguda d'un nòu referendum dins l'optica pels Escoceses de demorar o de tornar dins l'UE[41],[42],[43],[44],[45],[46],[47] amb las seguidas qu'aquò implica sus l'apartenença d'Escòcia al Reialme Unit.
Consequéncias sus l'estatut de l'Irlanda del NòrdModificar
Una sortida del Reialme Unit, e donc de l'Irlanda del Nòrd, de l'Union europèa, poiriá aver de consequéncias sus l'acòrdi del Divendre sant, signat en 1998 e acaban lo trobles politics qu'agitèron la província pendet 30 ans. Mai la region beneficièt de mai d'1 miliard d'èuros de fons estructurals europèus destinats a promòure la patz. Lo subjècte demora sensible en Irlanda del Nòrd, ont unes unionistas s'opausèron per la violéncia a tota idèa d'evolucion de l'estatut de la província.
Las relacions economicas entre l'Irlanda del Nòrd e la Republica d'Irlanda venguèron fòrça prigonds, e mai amb de familhas vivent de cada costat de la frontièra. Als axes routièrs màger cal apondre fòrça punts de passatge sus de carrièras pichonas sens pas cap d'indicacion de cambiament d’Estat. Unes observators crenhon un retorn dels contraròtles a la frontièra entre lo nòrd e lo sud de l'illa[48].
Consequéncia sul senhoratge de GibartarModificar
Per que Gibartar se trapa en Euròpa continentala, en cas de « Brexit », lo govèrn d'Espanha prepausa, lo 7 de junh de 2016, que lo territòri benlèu siá plaçat jos un regim de cosenhoratge (coma l'Andòrra) amb lo reialme d'Espanha[49].
Consequéncias sus l'Union europèaModificar
Repercussions sur l'Union europèa e sos membresModificar
Per unes òmes politics europèus, lo « Brexit » fa crénher una possibla « desmembrament del projècte europèu » e testimònia de la reticéncia d'una partia de l'opinion publica e d'uns partits politics e Estats membres a una Euròpa mai federalista[50],[51]. Malgrat son ròtle màger dins la vida politica e economica europèa, lo Reialme Unit participa pas a l'espaci Schengen ni a la zona èuro, nimai l'union bancària e mai la quita partida del govèrn trabalhista oposat a la sortida del Reialme Unit de l'Union se mòstra ostila a l'aument del ròtle de Brussèlas dins lors afars interiors. Aquel sentiment tanben existís dins la pojada dels partits populistas que lo rebut de l'UE, de las sieunas institucions e dels sieus principis venguèt un dels tèmas màger de campanha[52],[53].
Al nivèl economic, lo Reialme Unit es la segonda poténcia europèa reire Alemanha e son comèrci es subretot orientat cap a l'Euròpa continentala; en cas de sortida del país del mercat comun, aquel vendriá desestabilizada e un nòu equilibri dels escambis se deuriá trobar (flus de merças, de servicis, de trabalhadors, d'investiments, eca)[51]. Las grandas plaças financièras europèas poirián beneficiar del transferiment d'activitats de la Ciutat de Londres per exemple cap a Francfòrt de Men e París[53].
Relacions possiblas amb l'Union europèa après lo « Brexit »Modificar
Segon l'article 50 du traité de l'UE, lo Reialme Unit aurián un periòde de negociacion de dos ans a partir de l'anóncia de sa retirada per tornar negociar son accès al mercat comun europèu que comptava per 45% de las exportacions britanicas en 2015[32]. Se los Britanics decidirián de sortir de l'UE, las relacions del RU amb l'UE poirán prene mai duna formas: pas cap associacion particulara, demorar un membre de l'EEE tornent venir membre de l'Associacion europèa de liure escanbi (AELE), o negociar d'acòrdis sectorials independents los uns dels autres, e directament amb l'UE, coma o fa Soïssa[54].
Lo , Jean-Claude Juncker nomena Michel Barnier (ancian vice president de la Comission europèa), negociator en cap responsable del grop de trabalh de la Comission encargada de la preparacion e de la conducha de las negociacions amb lo Reialme Unit al títol de l'article 50 del TUE. Segon los resultats del referendum sus l'apartenença del Reialme Unit a l'Union europèa, Michel Barnier deurà preparer e dirigir las negociacions de la possibla retirada del Reialme Unit de l'Union europèa. Intra en foncions lo 1èr d'octobre de 2016[55].
Lo govèrn britanic indiquèt que comptava invocar l'article 50 del tracta de Lisbona al començament de 2017[56].
Autres enjòcs e subjècte de debatsModificar
La question dels drechs LGBT foguèt abordada pendent la campanha del « Brexit ». Boris Johnson critiquèt per exemple las legislacions d'unes païses d'Euròpa orienala, declarant que la Grand Bretanha deuriá « tornar prene lo contraròtle suls subjècte LGBT coma lo rèste »[57]. Sa posicion foguèt criticada coma especulant sux la paur (Project Fear)[58].
Los tèmas environamentals tanben foguèron mencionats. Un estudi de l’Institute for European Environmental Policy estimèt que l'environament poiriá sofir d'un « Brexit », car las regulations europèas causèron una bassa de la pollution[59]. Al contrari, un membre del programa Energia sostenibla per totes de l'ONU estima dins un op-ed que los ecologistas al Reialme Unit deurián votar per la sortida de l'Union[60].
La sortida de l'Union poiriá afectar la recerca britanica, car lo Conselh europèu de la recerca finança de centenats de projèctes de recerca dins près de 80 universitats. D'un autre costat, la sortiada de l'UE permetriá al RU de s'alunhar d'una regulacions europèas, coma per exemple los ensags clinics[61].
La Norvègia s'oposariá al retorn del Reialme Unit dins l'AELE[62].
Campanha precedent lo referendum de 2016Modificar
Posction dels principals movements politicsModificar
[[Fichier:Boris_Johnson_(cropped).jpg|vinheta|L'ancian cónse de Londres Boris Johnson es una de las principalas figuras politicas britanicas fasent campanha per la sortida de l'UE[63].]] Los diferents partits politics e lobbies britanics prenon posicion progressivament en favor ouen desfavor d'una sortida del Reialme Unit de l'Union europèa[64].
Movements en favor del « Brexit »Modificar
Lo partit UKIP, eurosceptic e membre de l'associacion TEAM, prenguèt posicion obertament en favor d'una sortida del RU de l'UE[65].
Una partida del Partit conservator tanben prenguèt posicion en favor d'una sortida de l'UE; l'ancian cònse de Londres, Boris Johnson, seriá dins una posicion ideala per succedir a David Cameron se lo referendum donariá un « Brexit »[66]. Pasmens, lo 30 de junh de 2016, Boris Johnson renóncia d'èsser candidat a la succession del Premièr ministre Cameron[67].
Lo parti del Respècte, situat a esquèrra, milita en favor de la retirada del RU de l'UE. George Galloway, son representant, estima que l'UE es bastida sus de politicas economicas neoliberalas e insistís sus la necessitat pel Reialme Unit de tornar a sa sobeiranetat[68].
Movements opozats al « Brexit »Modificar
Lo 14 d'abril de 2016 Jeremy Corbyn, cap del Partit trabalhista, s'exprima al nom de son partit en favor del manten dins l'Union europèa. Pasmens se votèt contra l'adesion del Reialme Unit a l'Union europèa en 1975, declara que l'Union protegiguèt los « trabalhadors, consomators e l’environament » e « balhèt d'emplecs, investiment e proteccion als trabalhadors, als consomators e a l’environament »[69].
Los lobbies Britain Stronger in Europe, European Movement-UK, Business For New Europe e British Influence ose creèron per promòure lo ròtle del Reialme Unit e son manten dins l'UE; son per exemple sostenguts e finançats pels mitan dels afars, de la finança e del comèrci que veson dins una sortida del Reialme Unit, de riscs economics e financièrs importants[64].
Los dtz sindicats britanics màger publiquèron un comunicat comun (paregut dins The Guardian del 6 de junh de 2016) e crida lors aderents a votar pel manten, per exemple per causa del naut nivèl de proteccion dels drechs dels trabalhadors fachs pauc a pauc possible al nivèl europèu[70].
« Après fòrça debats e deliberacions, pensam que los avantatges socials e culturals d’un manten dins l’UE l’emportan largament suls avantatges d’una sortida », escrivon los secretaris generals dels detz sindicats, coma los poderoses UNITE e UNISON.
Mouvements divizatsModificar
Lo partit conservator de David Cameron, qu'a la majoritat al Parlament a la seguida de las eleccions de 2015 es el divizat entre los partisans d'una sortida e aqueles preferissent que lo Reialme Unit demore dins l'UE e renegocie sa participacion als diferents projèctes europèus (economics, budgetaris, agricòls, desplaçaments, eca)[71]. D'entre los principals membres del parti, lo Primièr ministre e lo cancelièr George Osborne, qu'aviá fach las negociacions a Brussèlas, presican lo manten dins l'UE. A l'oposat, l'ancian cònse de Londres, Boris Johnson; Michael Gove, lo secretari d'Estat a la Justícia e Sajid Javid, secretàri d'Estat als Afars, al novelum e a las Competéncias adoptèron de posicions mai eurosceptics[64],[72].
Assassinat de Jo CoxModificar
Una setmanas abans lo referendum, Jo Cox deputada britanuca que preconiza que lo RU demore membre de l'UE, foguèt assassinada. La campanha es ajornada en sa memòria pendent tres jorns[73].
Posicions de la premsaModificar
Per tradicion los jornals britanics escrivon un editorial per recomander a lors lectors una posicion a l'escasença d'un vòte popular: The Daily Mirror, The Guardian, The Times, The Financial Times, The Mail on Sunday, The Observer e The New Statesman se pronóncian contra lo « Brexit », The Sunday Times, The Sunday Telegraph, The Daily Telegraph, The Sun, The Daily Mail, The Daily Express e The Spectator conselhon de votar per la sortida del Reialme Unit de l'Union europèa[74],[75].
A la seguida del referendum de 2016Modificar
Consequencias politicasModificar
Mai d'un títold de premsa mòstran de regrets contra de votants favorables a un « Brexit », unes avent per exemple pas anticipat que lo Premièr ministre anava demissionar[76],[77].
Los resultats del vòte causan d'importants canbiaments dins la vida politica britanica: lo primièr ministre David Cameron anóncian sa demission (efective unas setmanas après lo vòte) a la seguida del vòte en favor d'un Brexit[78], la consultacion populara provoquèt tanben una crisi intèrna al Partit trabalhista[79],[80].
Boris Johnson, rival conservator del primièr ministre Cameron e apareguèt coma un dels grands ganhants del vòte, revelèt, segon los sieus, èsser absolusament pas preparat a sa victòria. Chris Grayling, un dels sieud luòctenents, declarèt a la BBC qu'anavan « començar a reünir una equipa » de reflexion. Dins sa cronica setmenala dins The Daily Telegraph, Boris Johnson escriguèt quatre jorns après l'eissida del referendum que « pas re preissa[va] », que lo cors de la liura esterlina èra establa — alara que verai s'esfondrava — e que la Grand Bretanha fasiá « encara partida d'Euròpa » e que gardarà accès al mercat unic[81].
L'eventualitat de l'organizacion un segond referendum sus l'indépendéncia d'Escòcia resorgís après lo vòte, Ecòcia avent largament votat per un manten dins l'UE, al contrari per exemple d'Angletèrra. Nicola Sturgeon, prmièra ministra d'Escòcia actuala, declara unes jorns après lo vòte que « lo Reialme Unit per que Escòcia votè per i demorar en 2014 existissiá pas mai »[82]. Alex Salmond, ancian primièr ministre d'Escòcia, estima possible qu'un referendum escocés se realize dos ans e mièg e vòl l'obertura de discussions amb Brussèlas pel manten d'Escòcia dins l'UE, quitament s'espèra a una oposicion d'Espanha, que crenherà una contagion a Catalònha e Bascoat[83]. La Primièra ministra Theresa May assegurèt ela qu'Ecòcia serà integrada a las negociacions sl Brexit[84], precisant pasmens que la tenguda d'un autre referendum sus l'indépendéncia de la région fasiá pas partir de la question[85].
En Irlanda del Nòrd, lo Sinn Féin, partit republican, reclama un referendum sus la reünificacion de l'illa[86].
Consequéncias economicas e financièrasModificar
Los primièrs résultats anonciats donnant lo « Brexit » ganhant, los mercats asiatics s'agitan. Lo yen esten fòrta aussa e l'èuro merma de tant. Los mercats son surpreses, que lo mond de la finança donava la retiranda perdenta[87]. La liura esterlina cabussa en setembre de 2016 a son nivèl mai bas demuèi fa trente ans[88], e lo mes seguent, après l'anòncia per Theresa May de la retirada del mercat interior, a son nivèl mai bas ldempuèi la mitat del sègle XIX[89].
Las agéncias de notacion Standard & Poor's e Fitch decidisson de bassar la nota del Reialme Unit de AAA a AA[90].
En setembre de 2016, s'evalua a 30 miliards de liuras esterlina se quitèron del Reialme Unit a causa del Brexit[88].
Dos meses après lo vòte, alara que la procedura e las negociacions de sortida encara an pas començat, l'economia britanica es en bona santat e los indicators economics son pas tocas[91]; pasmens, las estimacions del Tresaur britanic estiman que le PIB del RU poiriá mermar 5,4 % a 9,5 % après 15 ans se la retirada de l'UE se fariá sens acòrdi comercial privilegiat mai favorables qu'aqueles prevists per las règlas de l'OMC, es a dire una pèrda de 38 à 66 miliards de liuras sus aquela durada dins las finanças publicas[92].
Segon los analistas, Londres demorrà que que siá la primièra plaça financièra europèa, entre autre a causa de son caractèr internacional (primièra plaça mondiala pel mercat dels cambis, segonda plaça rèire Nòva York pels emprunts internacionals) e dels sieus atots (cadre juridic e fiscal propici als afars)[93].
Consequéncias suls indicatorsModificar
L'OCDE arrèsta de publicar sos indicators[94].
Repercussions diplomaticasModificar
Lo 24 de junh, l'endeman del referendum, José Manuel García-Margallo, ministre dels Afars estrangièes espanhòl, demanda que Gibartar faga l'objècte d'un cosenhoratge un temps abans que siá tornada al reialme d'Espanha[95]. Gibartar aparten a l'Angletèrra dempuèi 1713 (tractats d'Utrecht).
Lo « Brexit », possible escasença per l'Union europèa?Modificar
Lo resultat del vòte en favor del « Brexit » se pòt analisar coma una bona escasença sul futur de l'Union europèa sens lo Reialme Unit. La patença del Reialme Unit satisfach aqueles que vòlon qu'Euròpa ane en avant cap a mai « d'integracion e de federalisme que representa lo sol avenir d'Euròpa se vòl èsser quicòm mai qu'un grand mercat comun[96]. »
Lo belge Guy Verhofstadt, president del grop « Alliança dels democratas e dels liberals per l'Euròpa » al Parlament europèu, estima que lo Brexit pòt èsser una escasença per reformar prigondament l'Euròpa politica[97].
En tèrmes economics, la retirada poiriá èsser a mejan tèrme una escasença quitament de las bonas pels autres païses de l'UE. Atal, lo PDG de la borsa Euronext estima que la retirada es una escsença economica pels mercats dels capitals de la zona èuro[98]. La retirada britanica poiriá tanben far benefici a unas plaças financièras europèas continentalas, coma París, Francfòrt o Luxemborg[99].
Possible manten dins l'UE malgrat lo vòteModificar
Malgrat los resultats del referendum, es possible que lo Reialme Unit se quite pas l'Union europèa[100]. Lo secretari John Kerry faguèt de déclaracions dins aquel sens[101].
Une peticion sul site del parlament britanic reclamant que se tenga un auter referendum passa en tres jorns tres milions de signaturas[102]. Una autra peticion, demandant l'independéncia de Londres en cas de Brexit per que la capitala pòsca demorar dins l'Union europèa, obten près de 200 000 signaturas[103].
Lo 30 de junh, lo ministre dels Afars estrangièrs d'Eslovaquia, país que pren l'endeman la presidéncia viradissa del Conselh de l'Union europèa, declara que « respècta lo resultat del referendum mas qu'apiiejarà tota mesura podent far cambiar d'avís lo pòble del Reialme Unit »[104].
Lo pes simbolic del referendum consultatiu es fòt, mas a pas cap de constrencha juridica e obliga pas los deputats britanics[105],[106]. La cambra de las comunas actuala es puslèu desfavorabla a una retirada del RU de l'UE, e las autoritats britanicas volent sortir de l'UE aurián un cert nombre d'obstacles juridics de passar[107].
Fin d'agost de 2016, un universitari britanic pronostica qu'una sortida efectiva del Reialme Unit de l'Union europèa benlèu se realizarà pas, jutjant lo procediment de retirada « tròp complèxe »; escomés sus la tenguda d'un segond referendum dins l'avenir[108].
Acòrdi economic e comercial globalModificar
Lo Reialme Unit, aliat important del Canadà pendent las negociacions per l'AECG, superpausèt lo calendièr de l'Acòrdie conomic e comercial global, e aquel que dins l'encastre de las relacions entre lo Reialme Unit e l'Union europèa envisatja un ipotèsi de sortida del Reialme Unit de l'Union europèa. La realizacion d'aquel tractat èra previst per lo començament de 2017[109]. Los Britanics subretot rassegurèron Alemanha e França al subjècte dels mecanismes de règlament de contèstas[109].
Lo 13 d'agost de 2016, lo Reialme Unit anóncia voler se substituir a las ajudas financièras balhada a l'Union europèa per l'agricultura lo novelum. Çò que representa 4,5 miliards de liuras cada an finsa a 2020[110].
En agost de 2016, lo think tank Bruegel publica un dels primièrs rapòrts pòstretirada ont preconiza una collaboracion politica e economica entre lo Reialme Unit e l'Union europèa[111].
FontsModificar
ReferénciasModificar
- ↑ 1,0 et 1,1 La Tribune - 27 avril 2014.
- ↑ 2,0 et 2,1 Springford et Tilford 2014.
- ↑ « Le Premier ministre britannique David Cameron démissionne », sur Le Point.fr, (consulté le 24 juin 2016)
- ↑ 4,0 et 4,1 BBC - UK and Europe.
- ↑ Jean-Louis Thiériot, Margaret Thatcher, de l'épicerie à la Chambre des Lords, Éditions de Fallois, (ISBN 978-2877066129), p. 116
- ↑ Meyer 2005.
- ↑ (en) Rajini Vaidyanathan, Michael Foot : What did the 'longest suicide note' say ?, BBC, 4 mars 2010
- ↑ Wilkinson et Prince 2015.
- ↑ Ducourtieux et Stroobants 2015.
- ↑ Hunter et Blitz 2015.
- ↑ Euronews - 8 mai 2015.
- ↑ Le Figaro - 19 mai 2015.
- ↑ Inman 2015.
- ↑ Cécile Ducourtieux, « Brexit » : dernière ligne droite pour une négociation à très haut risque, sur Le Monde, (consulté le 29 janvier 2016).
- ↑ (en) « Let Britain decide! » (lire en ligne).
- ↑ « Brexit : Un accord au finish », sur Bruxelles2 (consulté le 22 février 2016)
- ↑ Marine Forestier, « Boris Johnson chez les « pro-Brexit », revers pour Cameron », sur Le Monde, (consulté le 1er avril 2016).
- ↑ 18,0 et 18,1 «Brexit»: le patron de la Chambre de commerce britannique aurait été suspendu - Europe - RFI, sur rfi.fr (consulté le 6 mars 2016)
- ↑ Bernard 2016
- ↑ (en) « EU referendum : Cameron sets June date for UK vote », sur BBC, .
- ↑ (en) « European Union Referendum Bill (HC Bill 2) », Publications.parliament.uk, 28 mai 2015 (lire en ligne).
- ↑ Brexit : qui a voté pour, qui a voté contre ?, Le Figaro, 24 juin 2016
- ↑ (en) Who Voted for the Brexit?, theatlantic.com, 25 juin 2016
- ↑ www.dexpert.chez.com
- ↑ 25,0 et 25,1 Matt 2015.
- ↑ « Airbus met en garde contre un Brexit », Le Figaro, 21 mai 2015 (lire en ligne).
- ↑ (en) Richard Blackden, « Ford and BMW warn against UK exit from EU as David Cameron readies historic speech », The Telegraph, 22 janvier 2013 (lire en ligne).
- ↑ Harris 2014.
- ↑ « Le « Brexit » inquiète les patrons britanniques », sur Le Temps, (consulté le 24 mai 2016).
- ↑ (en) « Standard & Poor's cuts its outlook for the UK economy », 12 juin 2015, BBC (lire en ligne).
- ↑ Un précèdent rapport sur les conséquence à long terme d'un « Brexit » mettait en avant les éléments négatifs sur l’économie, le commerce international, l'immobilier, les finances publiques, etc.
- ↑ 32,0 et 32,1 Eric Albert, « En cas de « Brexit », le Royaume-Uni entrerait en récession, selon Londres », sur Le Monde, (consulté le 23 mai 2016).
- ↑ (en) Katie Allen, « George Osborne's post-Brexit economy is a fantasy land », sur The Guardian (consulté le 23 mai 2016).
- ↑ (en) « HM Treasury analysis : the immediate economic impact of leaving the EU », sur HM Treasury (consulté le 23 mai 2016).
- ↑ Chateau 2016
- ↑ (en) « Norway's Minister for EU Affairs: Britain will lose influence on TTIP, foreign policies with Brexit », EurActiv, 7 mai 2015 (lire en ligne).
- ↑ Cohen 2013.
- ↑ « Brexit » : le premier ministre japonais « préférerait que le Royaume-Uni reste dans l'UE », sur Le Monde, (consulté le 23 mai 2016).
- ↑ (en) Kieran Corcoran, « No escape : Norway warns UK that Brexit won't free us from EU meddling », sur Express.co.uk (consulté le 3 juin 2016).
- ↑ « Un Brexit fait courir le risque de « plus d'instabilité » (Otan) », Le Figaro, 6 juin 2016
- ↑ (en)Journal The Independant 22 avril 2015.
- ↑ « L'Ecosse voudra l'indépendance si les Anglais disent non à l'UE », sur L'Obs (consulté le 23 février 2016)
- ↑ « L'Ecosse réclamera l'indépendance si les Anglais votent contre l'UE-Salmond », sur www.boursorama.com (consulté le 23 février 2016)
- ↑ L'essentiel, « L'essentiel Online - Le référendum sur le Brexit aura lieu le 23 juin - Europe », sur L'essentiel (consulté le 23 février 2016)
- ↑ « L'Ecosse se réjouit de l'interview de Tony Blair sur Europe 1 », sur Europe 1 (consulté le 23 février 2016)
- ↑ « Brexit : "si le Royaume-Uni sort de l'Europe, l'Ecosse sort du Royaume-Uni" prévient Tony Blair », sur Atlantico.fr (consulté le 23 février 2016)
- ↑ « Brexit.
- ↑ http://www.20minutes.fr/monde/1877855-20160630-brexit-irlande-nord-spectres-conflit-refont-surface
- ↑ « En cas du Brexit, le royaume d'Espagne propose la Cosuzeraineté de Gibraltar », sur 7s7 (consulté le 29 juin 2016).
- ↑ Benjamin Masse-Stamberger, « Brexit : le dernier mirage des fédéralistes », sur Le Figaro, (consulté le 24 mai 2016).
- ↑ 51,0 et 51,1 Gaël Vaillant, « Pourquoi le Brexit, la sortie du Royaume-Uni de l'UE, fait peur », sur Le JDD (consulté le 24 mai 2016).
- ↑ Coralie Delaume, « Montée des « populismes », Brexit, migrants : par quel bout l'Europe va-t-elle exploser ? », sur Le Figaro, (consulté le 24 mai 2016).
- ↑ 53,0 et 53,1 Pierre de Lauzun, « Quelles conséquences du Brexit pour l'Europe ? », sur Contrepoints (consulté le 24 mai 2016).
- ↑ (en) « Leaving the EU – RESEARCH PAPER 13/42 » [PDF], House of Commons Library, (consulté le 19 mai 2015).
- ↑ Europa - 27 juillet 2016
- ↑ « Le Brexit pourrait être reporté à fin 2019, selon la presse », sur boursorama.com, (consulté le 30 août 2016).
- ↑ Wilson 2016.
- ↑ (en) « Boris Johnson has urged gay people to vote to leave the EU », sur The Independent (consulté le 3 juin 2016).
- ↑ (en) « Study suggests UK environment would be 'vulnerable' after Brexit », sur BBC News (consulté le 3 juin 2016).
- ↑ Liebreichn 2016.
- ↑ (en) Daniel Boffey, Toby Helm et Lisa Bachelor, « What would Brexit mean for everyday life in the UK ? », sur The Guardian (consulté le 3 juin 2016).
- ↑ « Brexit : la Norvège s'opposerait au retour des Britanniques dans l'AELE », La Tribune, (lire en ligne).
- ↑ Philippe Bernard, « Boris Johnson se présente en champion d’une sortie du Royaume-Uni de l’Union européenne », Le Monde, 21 février 2016
- ↑ 64,0, 64,1 et 64,2 (en) Cath Levett, « Taking sides in the EU referendum : who wants in and who wants out? », sur The Guardian (consulté le 1er avril 2016).
- ↑ (en) Robin Cottle, « Brussels terror attack proves we need Brexit, says Ukip », sur The Dailystar (consulté le 1er avril 2016).
- ↑ Bennett 2016.
- ↑ Julie Connan, « Coup de théâtre au Royaume-Uni: Boris Johnson renonce à briguer la succession de Cameron », sur lefigaro.fr, .
- ↑ PoliticsHome.com, « George Galloway: Why I'm backing Brexit », (consulté le 24 juin 2016)
- ↑ Le Monde, « Royaume-Uni : Corbyn sort du silence pour défendre le maintien dans une UE « protectrice » », Le Monde, (lire en ligne)
- ↑ « Brexit » : les syndicats britanniques appellent leurs adhérents à voter pour rester dans l'UE, sur Le Monde, (consulté le 6 juin 2016).
- ↑ (en) David Lea, « U.K. Conservative Party Division Over Brexit », sur Bloomberg (consulté le 1er avril 2016).
- ↑ (en) Jane McIntosh, « Rifts develop in ruling UK Conservatives ahead of Brexit vote », sur Deutsche Welle (consulté le 1er avril 2016).
- ↑ Brexit : la campagne redémarre progressivement après le meurtre de Jo Cox, France24, 19 juin 2016
- ↑ « Brexit » : la position des journaux britanniques, Le Monde, 15 juin 2016
- ↑ (en) Gavin Cordon, EU referendum: Which papers are backing Brexit and Remain?, The Independent, 19 juin 2016
- ↑ « Brexit regret » : des Britanniques déchantent et regrettent déjà d’avoir voté « Leave », sur Le Monde, (consulté le 29 juin 2016).
- ↑ (en) « The Brexit-Backers Who Regret Not Voting Remain After EU Referendum Results », sur The Huffington Post (consulté le 29 juin 2016).
- ↑ « Les Britanniques quittent l'UE et provoquent un séisme mondial, Cameron démissionne », sur L'Obs (consulté le 29 juin 2016).
- ↑ Marc Roche, « Après le Brexit, le Labour joue sa survie », sur Le Point (consulté le 29 juin 2016).
- ↑ « Après le Brexit, plus de 29 hommes et femmes politiques quittent le Labour », sur LExpress.fr (consulté le 29 juin 2016).
- ↑ « Brexit » : l’incroyable impréparation du vainqueur Boris Johnson, sur Le Monde, (consulté le 29 juin 2016).
- ↑ « Sturgeon : "Le Royaume-Uni pour lequel l'Écosse a voté pour rester en 2014 n'existe plus" », sur France 24 (consulté le 29 juin 2016).
- ↑ « Le « Brexit », « un élan en faveur de l’indépendance » écossaise », sur Le Monde, (consulté le 29 juin 2016).
- ↑ http://www.rtbf.be/info/dossier/brexit-or-not-brexit/detail_brexit-cinq-questions-chaudes?id=9397727
- ↑ http://www.ouest-france.fr/europe/brexit/gb-may-exclut-un-veto-ecossais-sur-les-negociations-du-brexit-4529020
- ↑ http://www.lefigaro.fr/international/2016/06/24/01003-20160624ARTFIG00372-en-irlande-du-nord-le-sinn-fein-reclame-un-referendum-d-union-avec-le-sud.php
- ↑ lefigaro.fr, « Référendum au Royaume-Uni : le camp du «Leave» en tête » (consulté le 24 juin 2016)
- ↑ 88,0 et 88,1 Sandrine Voizot, « Brexit : le prix à payer de l’isolationnisme », sur La Croix.com, (consulté le 26 septembre 2016).
- ↑ Philippe Bernard, « Le discours post-Brexit de Theresa May fait plonger la livre sterling », sur lemonde.fr, (consulté le 13 octobre 2016).
- ↑ « Brexit: S&P et Fitch dégradent la note du Royaume-Uni », (consulté le 28 juin 2016)
- ↑ Philippe Weachter, « Pourquoi le Brexit n'a pas encore commencé », Les Échos, 23 août 2016
- ↑ Press Association, « Hard Brexit will cost Treasury up to £66bn a year, ministers are told », sur The Guardian (consulté le 12 octobre 2016) : « The Treasury estimates that UK GDP would be between 5.4 % and 9.5 % of GDP lower after 15 years if we left the EU with no successor arrangement, with a central estimate of 7.5%.
- ↑ « Sommet européen post-Brexit : pourquoi Londres ne perdra pas la City », sur Le Figaro, (consulté le 12 octobre 2016).
- ↑ « Perturbée par le Brexit, l'OCDE suspend ses prévisions et se met en vacances », sur Le Figaro, (consulté le 12 octobre 2016).
- ↑ Mathieu de Taillac, « Après le Brexit, l'Espagne soulève la question de Gibraltar », Le Figaro, (lire en ligne)
- ↑ « Le Brexit est une chance pour l’Europe, mais saura-t-elle la saisir ? », sur france24.com,
- ↑ Verhofstadt : "il faut voir le Brexit comme une opportunité", Europe 1, 24 juin 2016
- ↑ (en) Brexit is an Opportunity for European Markets, Euronext CEO says, Bloomberg, 2 juillet 2016
- ↑ Paris, Francfort, Luxembourg : qui profiterait d’un Brexit ?, Les Échos, 15 juin 2016
- ↑ Royaume-Uni : le « Brexit » peut-il ne pas se produire ?, Le Monde, 27 juin 2016
- ↑ (en) « Brexit » may never happen, says US Secretary of State John Kerry, The Independent, 29 juin 2016.
- ↑ Royaume-Uni : plus de trois millions de signatures pour un nouveau référendum, Le Monde, 24 juin 2016
- ↑ Brexit: une pétition pour l'indépendance de Londres récolte près de 200.000 signatures, Le Figaro, 27 juin 2016
- ↑ (en) Slovakian Foreign Minister (Miroslav Lajčák): I will support any measure to stop « Brexit », The Guardian, 30 juin 2016.
- ↑ (en) Brexit and Article 50 : no need for a messy divorce from Europe : Sam Leith, The Evening Standard.
- ↑ (en) Can the law stop « Brexit »?, BBC News, 30 juin 2016
- ↑ « Faute d’un accord de retrait entre le Royaume-Uni et l’Union, le “Bremain” pourrait s’imposer », Le Monde, 12 juillet 2016
- ↑ (en) Rachael Pells, « UK will never leave EU because Brexit process 'too complex', says academic », The Independent, 29 août 2016 (lire en ligne)
- ↑ 109,0 et 109,1 « Brexit : quel avenir pour l’accord de libre-échange Canada-UE?
- ↑ (fr) lefigaro.fr et A. F. P. agence, « Brexit: Londres veut verser les mêmes subventions que l'UE », Le Figaro, (ISSN 0182-5852, lire en ligne)
- ↑ Cécile Ducourtieux (Bruxelles, bureau européen), « Une étude propose un partenariat « continental » entre l’UE et Londres », Le Monde.fr, (ISSN 1950-6244, lire en ligne)
BibliografiaModificar
- (en) « 1975: UK embraces Europe in referendum », sur BBC
- (en) Jan-Henrik Meyer, The 1975 referendum on Britain's continued membership in the EEC, CVCE, (lire en ligne)
- (en) Roger Cohen, « Hold the Referendum », The New York Times, (lire en ligne)
- (en) John Springford et Simon Tilford, The great British trade-off: The impact of leaving the EU on the UK's trade and investment, Centre for European Reform, (lire en ligne [PDF])
- (en) John Harris, « This way to the Brexit: what would happen if Britain left the EU? », The Guardian, (lire en ligne)
- (en) Denis MacShane, « Brexit, How Britain will Leave Europe », I.B. Tauris,
- (en) Nicholas Matt, « Thinktank tells Ukip departing from EU could cost UK economy £56bn », The Guardian, (lire en ligne)
- « Brexit : les folles conséquences économiques annoncées par un think tank allemand », La Tribune, (lire en ligne)
- (en) « Cameron's re-election paves the way for a Brexit », Euronews, (lire en ligne)
- (en) Michael Hunter et Roger Blitz, « UK election sentiment threatened by European and Scotland worries », The Financial Times, (lire en ligne)
- Cécile Ducourtieux et Jean-Pierre Stroobants, « Bruxelles cherche à contrer la menace du « Brexit », Le Monde, (lire en ligne)
- « Deutsche Bank anticipe un « Brexit » », Le Figaro, (lire en ligne)
- (en) Michael Wilkinson et Rosa Prince, « When is the EU referendum? », The Telegraph, (lire en ligne)
- (en) Phillip Inman, « Secret Bank of England taskforce investigates financial fallout of Brexit », The Guardian, (lire en ligne)
- Philippe Bernard, « Brexit, Queen and Sun : Elizabeth II porte plainte », Le Monde, (lire en ligne)
- AFP et Le Figaro, « Les pays du G7 alertent sur le « choc » que provoquerait un Brexit », Le Figaro, (lire en ligne)
- (en) Asa Bennett, « The EU referendum could make Boris Johnson the next Conservative leader », The Telegraph, (lire en ligne)
- (en) Michael Liebreichn, « Why British environmentalists should vote for Brexit », The Guardian, (lire en ligne)
- (en) Jeremy Wilson, « ‘Out and proud’ : Boris Johnson made this confusing Brexit video about gay rights », Business Insider, (lire en ligne)
- Pauline Chateau, « Pour le G7, le Brexit constitue «un risque grave» pour la croissance », Le Figaro, (lire en ligne)
- « Le Président Juncker nomme Michel Barnier Négociateur en chef chargé de la préparation et de la conduite des négociations avec le Royaume-Uni au titre de l'article 50 du TUE », sur Europa,
ComplementsModificar
Per anar mai luènhModificar
- « Le pourquoi du référendum et pourquoi les Britanniques vont probablement rester européens », sur Angleterre.org.uk (lire en ligne)
- (en) David Charter, Au Revoir, Europe: What If Britain Left the EU?, 2012 (ISBN 978-1849541213)
- (en) « Leaving the EU », Research Paper 13/42, Bibliothèque de la Chambre des communes, 1er juillet 2013.
- (en) « Eight of ten UK firms say EU exit 'bad for business' - Confederation of British Industry », The Telegraph, 13 septembre 2013 (lire en ligne)
- (en) « The economic consequences of leaving the EU », Centre for European Reform, juin 2014 (lire en ligne[PDF])
- (en) « Why, and how, Britain might leave the European Union », The Economist, 29 avril 2015 (lire en ligne)
Articles conèxesModificar
- Adesion del Reialme Unit a la Comunatat economica europèa
- Relatcons entre lo Reialme Unit e l'Union europèa
- Retirada de l'Union europèa


c: text/html

text:
https://static.googleusercontent.com/external_content/picasaweb.googleusercontent.com/slideshow.swf
Quauques prumèras fòtos de Ny’Òc Trobadors, la creacion de Joan Francés Tisnèr, Jakes Aymonino, Nicole Peyrafitte, Pierre Joris e Domenja Lekuona.
(NYC Manhattan Poets house 10 river Terrace 23/11/2013 complet)
Fòtos © Gilmour Spears, Catherine Fletcher, Domenja Lekuona
Like this:
Like Loading...
En Ondas de Domenja Lekuona dijaus lo 14 a 8h lo ser e dimenge lo 17 de noveme a 11h sus Ràdio País.
Encontres deus dus penents
I. Loubère & T. Baudoin, P.-J. Catinchi & Rotland Pecot
Las musicas d’En Ondas
* D’en Haut T. Baudoin R. Colautti Au miei deu bòsc i a nau ausèths
* L’occidentale de fanfare Omar le chauve Courant d’air
* André Dion (Achiary Cavaillé Coulomb Tisnèr e Nh Daban) Le dernier sonnailleur Epilogue
* Du Bartas Tant que vira Fadòli de petròli
* Max Rouqueta Audemard Rotland Pecot Rasims de luna La maire dels vents
* Max Rouqueta Audemard Rotland Pecot Rasims de luna Lo bon de la nuòch
* Tinariwen Amassakroul Amidini
* Rabhi Abou Khalil Morton’s foot
Sonaus de Joan Francés Tisnèr Crane airways deu disc Transpòrts Tisnèr S.A. e lo remix de Francés Dumeaux tà sortir de l’emission.
Like this:
Like Loading...
E n’ètz d’avís ? Ideas e experiéncias de simplicitat volontària a partatjar per Domenja Lekuona
Difusion lo divès sus escota en dirècte Ràdio País a 9h30 e lo dissabte a 5h lo vrèspe
De l’usatge corrècte de la SALADA
Like this:
Like Loading...
En Ondas de Domenja Lekuona dijaus lo 7 a 8h lo ser e dimenge 10 de noveme a 11h.
« Que cau har las lengas e siin musica tà que non siin pas barrandas »
Las musicas d’En Ondas
* Francis Lassus In&dit Nougaro La vie, la vie* Francis Lassus In&dit Nougaro Les mots rebelles* He, he, ho (inedit) No Passaràn (Lassus – Sclavis – Tisnèr)* Les élégantes machines Tambour danseur* Francis Lassus In&dit Nougaro Les Tilleuls
* Francis Lassus In&dit Nougaro Voix de femmes* SUU VIU entà En Ondas Francis Lassus In&dit Nougaro Le globe bleu
• Sonaus de Joan Francés Tisnèr Crane airways deu disc Transpòrts Tisnèr S.A. e lo remix de Francés Dumeaux tà sortir de l’emission.
Like this:
Like Loading...
Que contien 13 cantas : Vira vira la ròda deJòrgi Reboul ; A Sant Jan ; Carrièra plana ; De vila vielha a la nòva ciutat ; Anaís ; Cançon de l’òume ; Galant de ta mestressa + Tèma de la sirèna ; Linhana ; Olivièr fòra la sason ; Poèmas sus tres danças e mila camins de Rotland Pecot ; Cançon de Marius Jehan.
Los musicians Jan Maria Carlòtti (autor-compositor, votz, guitarra, saz, calumet), Jean-Guy Coulange compositor-guitarrista electroacoustician, Bruno Chevillon
contrabaisha, Michel Marre
trompeta-tuba-saxhorn-piano, Gérard Siracusa percussions, Joël Allouche percussions–bateria, Patric Valhant
compositor mandòla-mandolina-vriulon-guitarra- flabuta-ocarina, Alex Regis marimba, Isabelle Bouteille vriulon, Daniel Severac saxofòne
Supòrt originau : disc viníl 33 torns 1984 e editat tornar en disc compacte 1997 a l’Empreinte digitale
Jòclong : difusion e presentacion de musicas non trobaderas en ràdio (quitament sus Ràdio País) : espectacles concèptes, enregistraments en integralitat o espectacles en viu, principaument de musica occitana.
A 2h lo vrèspe lo dijaus e 4h lo vrèspe lo dissabte.
Produccion e presentacion Domenja Lekuona.
Like this:
Like Loading...
E n’ètz d’avís ? Ideas e experiéncias de simplicitat volontària a partatjar per Domenja Lekuona
Difusion lo divès a 9h30 e lo dissabte a 5h lo vrèspe
Essajatz a Enercoop
: deishatz l’electricitat nucleara d’EDF !
Like this:
Like Loading...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Meteo Lerrain:
Sera: Cielo nuvoloso con piogge moderate che potranno assumere carttere nevoso sopra la quota di 2800 metri. Temperatura minima a 15 °C mentre le massime si assesteranno intorno a 20 °C. Venti da Nord Nord Est di debole intensità, raffiche a 5 km/h. Zero termico intorno a 1600 m.
Bar-le-Duc, Epinal, Metz, Nancy.
Ahéville, Attigny (Vosges), Avillers (Vosges), Bains-les-Bains, Bainville-aux-Saules, Baudricourt, Bazegney, Bazoilles-et-Ménil, Begnécourt, Belmont-lès-Darney, Belrupt, Bettegney-Saint-Brice, Biécourt, Bleurville, Bocquegney, Bonvillet, Bouxières-aux-Bois, Bouxurulles, Bouzemont, Brantigny, Chauffecourt, Chaumousey, Circourt, Claudon, Damas-et-Bettegney, Darney, Derbamont, Dombasle-devant-Darney, Dombasle-en-Xaintois, Domèvre-sous-Montfort, Domjulien, Dommartin-aux-Bois, Dommartin-lès-Vallois, Dompaire, Domvallier, Escles, Esley, Estrennes, Évaux-et-Ménil, Fomerey, Fontenoy-le-Château, Frénois (Vosges), Gelvécourt-et-Adompt, Gemmelaincourt, Gigney, Girancourt, Gircourt-lès-Viéville, Gorhey, Grandrupt-de-Bains, Gruey-lès-Surance, Gugney-aux-Aulx, Hagécourt, Haréville, Harol, Harsault, Hautmougey, Hennecourt, Hennezel, Hymont, Jésonville, Jorxey, Juvaincourt, La Chapelle-aux-Bois, La Haye (Vosges), La Neuveville-sous-Montfort, Le Clerjus, Le Magny (Vosges), Légéville-et-Bonfays, Lerrain, Les Ableuvenettes, Les Vallois, Les Voivres, Lignéville, Madecourt, Madegney, Madonne-et-Lamerey, Maroncourt, Martinvelle, Mattaincourt, Mazeley, Mazirot, Ménil-en-Xaintois, Mirecourt, Monthureux-le-Sec, Monthureux-sur-Saône, Montmotier, Nonville (Vosges), Oëlleville, Offroicourt, Pierrefitte (Vosges), Pont-lès-Bonfays, Poussay, Provenchères-lès-Darney, Racécourt, Ramecourt (Vosges), Rancourt (Vosges), Rapey, Regnévelle, Regney, Relanges, Remicourt (Vosges), Remoncourt (Vosges), Rouvres-en-Xaintois, Rozerotte, Saint-Baslemont, Saint-Menge, Saint-Vallier (Vosges), Sans-Vallois, Senonges, They-sous-Montfort, Thiraucourt, Thuillières, Totainville, Trémonzey, Ubexy, Uzemain, Valfroicourt, Valleroy-aux-Saules, Valleroy-le-Sec, Varmonzey, Vaubexy, Velotte-et-Tatignécourt, Ville-sur-Illon, Villers (Vosges), Vincey, Vioménil, Vittel, Viviers-lès-Offroicourt, Vroville.


text:
Lo passatge Pommeray de Nantas sembla tot drech surtit d’una òbra de steampunk o d’un roman de Jules Verne. Tot l’i fai e l’i sent lo segle 19 e n’oblidariam qu’es (enquera) una galariá marchanda talament lo Passatge ten de la meravilha architecturala. Lo dich Pommeray, Louis de son pitit nom, que chafret lo passatge, n’en diriá benleu pas tant, qu’es conegut per…aver far falhita en causa de son òbra.
Pita noveutat notabla per l’espòca (1840) : fuguet decidat d’esclairar lo passatge au gas, una prumiera francesa que venguet complicar un pauc mai las òbras, tant coma las expropriacions que se passavan pas totjorn dins ‘na granda doçor…


text:
Jornada dedicada al cinema en lenga nòstra a Aurenja. Aquela jornada es organisada en collaboracion amb los liceans de las opcions cinema e provençal del licèu de l’Arc e l’associacion Ben Lèu, qu’òbra a la defensa de la lenga occitana provençala dins la vila d’Aurenja. En mai de las projeccions de la serada, l’eveniment als accents del sud comportarà de projeccions pels escolans del licèu qui estudian lo cinema e lo provençal. A 9 h 30, projeccion « escolara » amb lo filme « Les 4 saisons d’Espigoule » de Christian Philibert. Es lo primièr long metratge del realizator, filmat dins son vilatge natal en 1999. A 14 h, projeccion escolara de « Massilia Sound System - Le Film » (2017). A 18 h 30, novèla projeccion de « Les 4 saisons d’Espigoule », seguida a 20 h d’un repais provençal al restaurant Monteverdi, sus reservacion. Puèi, a 21 h, novèla e darrièra projeccion de « Massilia Sound System — Le film ».
Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e
Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr


text:
Captain fantastic qu'ei un filme american dramatic escriut e realizat per Matt Ross, qui ei sortit lo 8 de julhet de 2016. Dab Delphine Furnari los 5aus qu'anèn véder lo film au Meliès en octobre.
Dens las sèuvas deu nòrd oeste de l'America, Ben qu'isòla los sons mainats de la societat e que'us apren a víver dab la natura. Un pair devoat a consacrar la soa vita sancèra a har deus sons 6 mainats extraodinaris adultes. Mes quan lo hat truca la soa familha, que deven abandonar aqueth paradís qui avè creat tad eths. La descobèrta deu monde exterior que'u va obligar a questinà's sus los sons metòdes d'educacion e tornar hicar en causa tot çò qui'us a aprés.
Estève e Antoine


text:
Onduras
Onduras (var. Honduras) es un Estat de l’America Centrala que confronta Guatemala a l’Oèst, Lo Salvador al Sud-Oèst, e Nicaragua a l'Èst. Al Nòrd es bordat per la Mar Cariba e al sud per l’Ocean Pacific.
La capitala es Tegucigalpa.
Lo gentilici es ondurenc -a.
Somari
- 1 Istòria
- 2 Geografia
- 3 Economia
- 4 Cultura
- 5 Liames intèrnes
- 6 Bibliografia
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo periòde precolombian[modificar | modificar la font]
Poblat per d'èssers umans dempuei aperaquí 22 000 ans, lo territòri ondurenc faguèt partida de l'airau de desvolopament de la civilizacion maia. En particular, lòng de la frontiera ambé Guatemala, se tròban lei vestigis de la ciutat-estat de Copán que foguèt una dei vilas maias pus importantas dau periòde classic (sègles III-X). Fondada probable au sègle XII av. JC, comencèt de venir una poissança importanta a partir de 250 ap. JC. Agantèt son apogèu durant lo sègle VII que li permetèt d'establir son egemonia sus l'ensems maia. Pasmens, en 738, una desfacha còntra Quirigua entraïnèt lo declin de la ciutat dins un contèxte de crisi politica (contestacion dei « senhors divins » a la tèsta de la ciutat) e economica (problemas agricòlas e còst tròp important dei construccions ordonadas per lo poder). Au començament dau sègle IX, lo poder reiau dispareguèt dins de circonstàncias desconegudas. Pasmens, au contrari deis autreis estats maias dau periòde classic, lo declin de Copán foguèt que la vila assostava encara 12 000 au sègle X (còntra lo doble un sègle aperavans). La data precisa de l'abandon definitiu de l'endrech es desconeguda mai se situa avans lo sègle XIII.
Lo periòde coloniau[modificar | modificar la font]
Descubèrt per leis Europèus en 1502 durant lo quatren viatge de Cristòl Colomb, Onduras foguèt colonizat per Espanha a partir de 1523. Lei populacions indigènas i opausèron una viva resisténcia, especialament lei Misquitos que demorèron independents fins au sègle XIX. Pasmens, après la revirada d'una insureccion menada per lei Lencas en 1537-1538, lei conquistadors èran pron poderós per fondar la vila de Comayagua. La ciutat venguèt la capitala ondurenca e un centre minier que son esplecha decimèt lei populacions localas e necessitèt rapidament l'importacion d'esclaus africans. Aquela industria favorizèt tanben lo desvolopament de Tegucigalpa fondada en 1578. Pasmens, l'activitat periclitèt rapidament en causa de la manca de capitaus e la populacion de la colonia demorèt finalament limitada. A partir dau sègle XVII, lo norrigatge extensiu i venguèt l'activitat e Onduras foguèt finalament negligit per leis autoritats.
L'independéncia[modificar | modificar la font]
La revirada de la Federacion dei Províncias Unidas d'America Centrala[modificar | modificar la font]
Dins l'encastre dei guèrras d'independéncia d'America dau Sud, Onduras proclamèt son independéncia en 1821. Brèvament integrat au sen de l'Empèri Mexican d'Augustin Ièr (1821-1823), jonhèt la Federacion dei Províncias Unidas d'America en 1823. Devesida e afeblida per de conflictes recurrents entre liberaus e conservators, la Federacion foguèt dirigida de 1829 a 1838 per lo generau ondurenc liberau Francisco Morazán. Pasmens, en 1838-1839, Guatemala, la Còsta Rica e Nicaragua proclamèron son independéncia marcant la fin de l'union. Morazán foguèt tuat en 1842 durant una temptativa per tornar formar lo país e sei successors a la tèsta dau govèrn ondurenc mantenguèron oficialament sa volontat de reunificacion coma l'objectiu premier d'Onduras fins a la Premiera Guèrra Mondiala.
Una independéncia dins l'orbita estatsunidenca[modificar | modificar la font]
Après 1839, Onduras conoguèt una evolucion similara ais autrei país d'America Centrala amb una vida politica devesida entre lei liberaus de Tegucigalpa e lei conservators de Camayagua. Aquò entretenguèt una instabilitat politica permanenta ambé 112 cambiaments de govèrns entre 1824 e 1933 e 156 insureccions entre 1900 e 1933 solament. Lei liberaus prenguèron pauc a pauc l'avantatge e transferiguèron la capitala a Tegucigalpa en 1880. Favorizèron tanben lo desvolopament de la produccion de cafè.
Pasmens, lo beneficiari principau d'aquelei conflictes foguèron sustot leis Estats Units d'America que placèron lo país dins son esfèra d'influéncia dins lo corrent dau sègle XIX. D'efèct, a partir de 1899, la United Fruit Company i aquistèt de proprietaris immens per i crear de plantacions de bananas. Aquò entraïnèt mai d'una intervencion militara de Washington dins lo país per i restablir l'òrdre e i protegir leis interès de sei companhiás. En particular, l'armada estatsunidenca ocupèt militarament Onduras en 1924-1925. Puei, après lei dificultats economicas liadas a la crisi economica de 1929, i sostenguèt la dictatura de Tiburcio Carías Andino que reprimiguèt d'un biais saunós de manifestacions organizadas a San Pedro Sula, còr de la region bananiera, en 1944. Abandonat per leis Estatsunidencs, perdiguèt lo poder en 1949 au profiech de Juan Manuel Galvez que lo gardèt fins a 1954.
Aquela annada, una grèva generala fòrça dura permetèt l'adopcion de reformas e una aumentacion dei salaris deis obriers de la United Fruit Company. Lo liberau Ramon Villeda Morales venguèt la figura principala d'aqueu periòde mai sei projèctes de reformas agràrias entraïnèron finalament sa destitucion per lo coronèu Oswaldo López Arellano en 1963. Levat d'un brèu periòde entre junh de 1971 e genier de 1972, López Arellano gardèt lo poder de 1963 a 1975 e establiguèt un regime autoritari sostengut per lei conservators dau Partit Nacionau e leis Estats Units. Durant sa presidéncia, de tensions ambé Salvador a prepaus de l'arribada creissenta d'immigrats entraïnèron una brèva guèrra frontaliera en 1969 (la Guèrra de Cent Oras).
De còps d'estat en 1975 e en 1978 donèron lo poder ai generaus Melgar Castro (1975-1978) e Paz Garcia (1978-1983). Aprofichant una situacion economica pus favorabla, poguèron melhorar leis infrastructuras dau país. Pasmens, deguèron laissar leis Estats Units utilizar lo territòri ondurenc per i installar lei basas de la Contra, movement còntrarevolucionari nicaragüenc que luchava còntra lei sandinistas. En parallèl, lo regime militar deguèt acceptar en 1980 l'eleccion d'una assemblada constituenta. Après la fin de sei trabalhs, lo liberau Roberto Suazo Cordova foguèt elegit a la presidéncia. Sota lo mandat de son successor, José Simon Azcona, d'acòrds de patz permetèron d'acabar lo conflicte en Nicaragua que s'acabèt ambé la desfacha dei sandinistas.
Onduras dempuei la fin de la Guèrra Freja[modificar | modificar la font]
Dempuei la fin de la Guèrra Freja, Onduras conoguèt un periòde de democratizacion amb una alternància au poder entre lei conservators dau Partit Nacionau e lei liberaus dau Partit Liberau. En 1998, lo país foguèt ravatjat per lo ciclon Mitch que laissèt 5 000 mòrts, 1,5 milion de refugiats e 3 miliards de dolars estatsunidencs de degalhs.
En 2009, la democratizacion dau país conoguèt un reculament important ambé la destitucion dau president Manuel Zelaya. D'efèct, elegit en 2005, aqueu president se raprochèt dau Veneçuèla bolivarian de Hugo Chávez. En 2008, Onduras jonhèt ansin l'Aliança Bolivariana per leis Americas (ALBA). Inquieta, l'oligarquia organizèt un còp d'estat per reversar lo president lo 28 de junh de 2009. L'operacion, sostenguda per Washington, permetèt d'expulsar Manuel Zelaya e de lo remplaçar per un president pus favorable ais interès de l'elèit economic. Puei, en 2010, d'eleccions novèlas permetèron l'eleccion dau conservator Porfirio Lobo a l'eissida d'un escrutinh non reconegut per la màger part de la comunautat internacionala.
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo territòri d’Onduras es montanhós (punt culminant, Cerro Las Minas, amb 2 865 m d’altitud), amb d’estrechas planas litoralas e un litoral accidentat: a la còsta caribenha s'obrís lo gòlf d'Honduras e l'estanh de Caratasca, e a la còsta de l’Ocean Pacific i a lo gòlf de Fonseca. Apertenon tanben a Onduras las nomenadas Islas de la Bahía (Roatán, Guanaja e d'autras). Lo clima vària de subtropical dins las tèrras bassas fins a temperat dins las montanhas.


text:
Catalão
Catalão es una vila de l'estat brasilièr de Goiás. Sa populacion èra estimada a 75 623 abitants en 2007. Sa superfícia totala es 3777,8 km².
Istòria[modificar | modificar la font]
La primièra referéncia istorica remonta a l'an 1722, dins lo tèxt "História de Goiás em Documentos", del religiós e istorian espanhòl-brasilièr Luís Palacín Rodriguez, que parla d'un luòc ont s'establiguèt supausadament un clèrgue d'origina catalana, lo que, fòrça probablament en companhiá d'autras personas, produsissiá gach pels explorators qu'anavan cap a las minas d'aur de la Capitania de Goiás.
En 1810 un proprietari nomenat Antônio Manoel cediguèt una part de las siás tèrras per la construccion d'una glèisa consacrada a la Maire de Dieu, per tal d'aténher atraire de poblants dins la region e valorizar las siás tèrras. Serà a l'entorn de la glèisa ont s'establiràn de magazins e de botigas que donaràn luòc a un vilatge, qu'en 1824 aviá 18 ostals.
En 1859 foguèt elevada a la categoria de vila e a la fin del sègle XIX aviá a l'entorn de 200 ostals e un pauc mai de 1000 abitants. Mercé a l'arribada del camin de fèrre dins la region experimentèt una importanta creissença dins lo decènni de 1920, en arribant a èsser la vila pus poblada de l'estat (38 514 abitants). Actualament es la 16ena de l'estat per la populacion.


text:
Maruelh en Perigòrd
Maruelh en Perigòrd es, a comptar dau 1er de genier 2017, una comuna novela d'Occitània situada en Perigòrd e administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La comuna novela de Maruelh en Perigòrd es nascuda dau regropament de las nuòu comunas de Baussat, Champeus e La Chapela de Pomiers, Los Grauges, Lagulhac de Cercle, Maruelh, Montsec, Puei-rainier, Sent Soplesí de Maruelh e Vielh Maruelh. Lo chapluòc es fixat a Maruelh.
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom es lo de la vila de Maruelh emb lo determinant de la region istorica de Perigòrd. Per la toponimia de chasca comuna, veire a Baussat, Champeus e La Chapela de Pomiers, Los Grauges, Lagulhac de Cercle, Maruelh, Montsec, Puei-rainier, Sent Soplesí de Maruelh e Vielh Maruelh.
Istòria[modificar | modificar la font]
Maruelh en Perigòrd es una comuna novela creada lo 26 de setembre 2016 per una presa d'efècte lo 1er de genier 2017 [1].
Administracion[modificar | modificar la font]
Las nuòu comunas vendràn de las comunas delegadas.
Demografia[modificar | modificar la font]
Per l'evolucion demografica anteriora a 2017, veire a Baussat, Champeus e La Chapela de Pomiers, Los Grauges, Lagulhac de Cercle, Maruelh, Montsec, Puei-rainier, Sent Soplesí de Maruelh e Vielh Maruelh.
Lista de las comunas[modificar | modificar la font]
Evolucion demografica[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Veire a Baussat, Champeus e La Chapela de Pomiers, Los Grauges, Lagulhac de Cercle, Maruelh, Montsec, Puei-rainier, Sent Soplesí de Maruelh e Vielh Maruelh.
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Veire a Baussat, Champeus e La Chapela de Pomiers, Los Grauges, Lagulhac de Cercle, Maruelh, Montsec, Puei-rainier, Sent Soplesí de Maruelh e Vielh Maruelh.
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Arrêté portant création de la commune nouvelle de Mareuil en Périgord| http://www.dordogne.gouv.fr/content/download/21277/158803/file/-24-2016-026-%20RAA%20normal%20septembre%202016%20n%C2%B0%202.pdf%7C site=Préfecture de la Dordogne (recueil des actes administratifs)|passage=124-128|data=26 de setembre 2016


text:
Nuclèu Linux
Linux es un nuclèu de sistèma operatiu de tipe Unix. Lo nuclèu Linux es un logicial liure desvolopat per una larga comunautat de contributors. Per mai d'entresenhas suls sistèmas basats sul nuclèu Linux, vejatz las paginas Linux e Distribucion Linux.
Lo nuclèu es lo còr del sistèma, es el que s'ocupa de provesit los logicials d'una interfàcia per utilizar lo material. Lo nuclèu Linux foguèt desvolopat per Linus Torvalds al començament de las annadas 1990 per los compatibles PC, d'arquitectura x86. Dempuèi, foguèt portat sus mai d'una arquitectura coma m68k, PowerPC, StrongARM, Alpha, SPARC, MIPS, etc. Pòt èsser al còr tan d'un ordinator personal coma d'un superordinator, o tanben d'un sistèma embarcat coma un telefòn mobil o un assistent personal.
Sas caracteristicas principalas son d'èsser multitrabalh e multiutilizaire. Respècta las nòrmas POSIX çò que ne fa un brave eiretièr dels sistèmas UNIX.


text:
Antoni Gaudí
Antoni Plàcid Guillem Gaudí i Cornet, mai conegut coma Antoni Gaudí (Reus o Riudoms[1], 25 de junh de 1852 - Barcelona, 10 de junh de 1926) foguèt un arquitècte catalan. Autor de la Sagrada Familha, un dels edificis mai monumentals e emblematics de Barcelona, es reconegut internacionalament coma un dels gènis mai importants de son domeni. Sa contribucion a l'arquitectura es unica, e fòrça caracteristica de l'inventivitat d'aqueste constructor, çò que fa que siá considerat coma un dels artistas màgers del corrent artistic conegut jol nom de modernisme[2]. Un dels elements mai innovadors de son estil foguèt l'emplec d'una tecnica novèla, lo trencadís, fòrça presenta dins sas realizacions, que consistís a utilizar de bocins de mosaïc recuperat per decorar d'un biais colorat e unic sas construccions.
E mai se sa notorietat e prestigi internacionals se devon subretot al Temple de la Sagrada Familha, òbra colossala encara inacabada, Gaudí bastiguèt mantuna autra òbra illustra. La màger part d'aquestas, coma la Casa Vicens, lo Parc Güell, la Casa Batlló, la Casa Milà (tanben escaissada La pedrera) se tròban a Barcelona mas realizèt d'autres edificis que se tròban escampilhats dins divèrsas localitats espanhòlas coma El Capricho a Comillas en Cantàbria, en Castelha e Leon lo Palais Episcopal d'Astorga e finalament la Casa Botines de León.
Gaudí moriguèt tragicament lo 10 de junh de 1926, a l'edat de 72 ans, qualque temps aprèp d'èsser estat percutat per un tramvia dins una carrièra de Barcelona.
Somari
- 1 Biografia
- 2 Las aportacions de Gaudí
- 3 Òbras
- 4 Referéncias
Biografia[modificar | modificar la font]
Enfància e joventut[modificar | modificar la font]
Antoni Gaudí nasquèt lo dimècres 25 de junh de 1852. L'endrech exacte de sa naissença es discutit, segon d'unes, se situa a Reus, ont existís actualament una placa commemorativa sus l'ostal de sa possibla naissença, mentre que per d'autres seriá nascut al Mas de la Calderera de Riudoms, vilatge del Baix Camp, propietat qu'aparteniá a sa familha. Per contra se sap sens cap mena de dobte que l'endeman de sa naissença foguèt batejat dins la glèisa priorala de Sant Pere de Reus.
Antoni èra lo cinquen enfant, lo fraire pichon de Rosa (nascuda en 1844), Maria (en 1845), Francesc (nascut en 1848 e mòrt en 1850) e Francesc (nascut en 1851), del parelh format per Francesc Gaudí i Serra, un pairolièr originari de Riudoms, e Antònia Cornet i Bertran de Reus, sortida tanben d'una familha de pairolièrs de l'airal. Dempuèi qu'èra fòrça menudet lo futur arquitècte patiguèt de problèmas rumatismals, çò que l'empachèt de viure una existéncia normala per son temps, e aquesta feblesa li portèt pena tota la vida. La malautiá foguèt probablament una de las rasons màgers que farguèt son caractèr particular, fòrça introvertit e reservat. Per tal de remediar a son problèma, los mètges avián conselhat que seguiguèsse una dieta vegetariana e que se passegèsse de quant en quant. Foguèt per aquò que Gaudí venguèt vegetarian e tanben un grand caminaire. Per encausa de sa malautiá podiá pas jogar amb los autres enfants e èra sovent absent en cors. Quand anava a l'escòla, i arribava sus l'esquina d'un ase, çò que li laissèt lo temps e li permetèt d'observar e d'examinar en detalh durant d'oras los animals, las plantas e mai las pèiras del camin.
La predisposicion d'emplegar de materials divèrses per far de bastiments se deu probable al fach que tant son paire coma son grand trabalhavan lo metal per ne far de pairòls. Avián un talhièr dins l'ostal de la familha del raval de Sant Francesc de Riudoms. Un autre element que probablament l'orientèt cap a l'arquitectura foguèt que quand èra fòrça jove, amb sos amics Eduard Tosa e Josep Ribera, visitèt sovent las ruinas del monastèri de Poblet que coneissiá d'a fons, ja qu'èra lo periòde de la fin del romantisme.
Gaudí faguèt sos estudis e son bachelierat al collègi dels Escolapis de Reus, ont mostrèt son talent de dessenhador quand se trachèt de las decoracions que devián èsser emplegadas dins las representacions teatralas de l'escòla. Durant aquel periòde tanben realitzèt de dessenhs per la revista El Arlequín, mas n'es pas estat servat cap d'exemplar.
L'arribada a Barcelona[modificar | modificar la font]
Gaudí s'installèt a Barcelona en 1870 per i aprendre l'arquitectura. Estudièt de 1873 a 1878 a l'Escola de la Llotja e puèi a l'Escola Provincial d'Arquitectura de Barcelona; a l'encòp del temps qu'anava pas a l'escòla trabalhava dins mantun domeni, que siá coma pairolièr, o dins diferents burèus d'arquitèctes. A la fin de 1873, o mai a la debuta de 1874, del temps de sa formacion, aviá ja realizat son primièr projècte, lo plan general de la Cooperativa Obrera Mataronense, que vendriá puèi la primièra cooperativa obrièra de tot l'estat, gràcias al reusenc Salvador Pagès i Inglada. Elaborèt tanben la bandièra d'aquela cooperativa.
Los annadas seguentas, entre 1873 e 1878, trabalhèt per Josep Fontserè i Mestre, sul projècte del parc de la Ciutadèla. Las tascas realizadas pel jove Gaudí afectavan subretot la cauna e l'aqüari de la Cascada monumentala e tanben la grasilha que envira lo parc e lo mercat del Born. Coma assistent de l'arquitècte Francesc de Paula del Villar i Carmona, trabalhèt sus l'absis e lo cambril de la Mare de Déu de Montserrat al monastèri benedictin de Montserrat, en 1876. Los trabalhs que realizèt tanben durant aquesta epòca coma delineant per Leandre Serrallach i Mas, foguèron un altar per Masnou, la casa Grabulosa e la vil-l'Arcàdia a Montjuïc.
A partir de 1876 tota una tièra de dramas familials afectèron prigondament Gaudí. Aquel an moriguèron a l'encòp sa maire e son fraire Francesc, e tres ans mai tard los seguiguèt sa sòrre Rosa. Gaudí alara se deguèt trachar de Rosa Egea, la filha andicapada mentalament de sa sòrre Rosa.
Durant son temps d'estudiant elaborèt de dessenhs per maites projèctes ont s'i pòt apreciar son talent de perfeccionista. Exibisson sa capacitat a dominar l'art del dessenh e de l'aquarèla:
Fin finala foguèt pas un escolan particularament brilhant e mai capitèt pas d'obtenir qualques matérias. Pasmens, finalament, lo 15 de març de 1878 obtenguèt son diplòma e títol d'arquitècte.
Las realizacions inicialas (1878-1882)[modificar | modificar la font]
Tre qu'obtenguèt son títol d'arquitècte en 1878, projectèt que sa taula de trabalh de fusta e metal foguèsse realizada pel fustièr Eudald Puntí e per Llorenç Matamala en çò qu'es del metal, dessenhèt sa carta professionala amb son domicili al carrer del Call, 11, 3r.
La primièra etapa de l'arquitectura d'Antoni Gaudí se vegèt pro marcada per la comunion amb l'ideal cooperativista. Contunhèt a trabalhar dins la Cooperativa Obrièra de Mataró sul projècte del Casino recreatiu (1878), que pasmens arribèt pas jamai a èsser realizat, e de dos dels ostals pels trabalhadors (1878), e en 1883 la bascula, la porteria; son trabalh mai remirable de totes los que foguèron realizats dins aqueste ensems: la sala de blanquiment, amb una estructura de la cobèrta facha amb de pèças cortas de fusta fixadas amb de vises que configuran d'arcs parabolics. Ulteriorament contunhèt sos ligams amb lo disseny de l'ensems de la cooperativa amb la creacion de l'estendard de la societat (1884) e la decoracion d'una sala per una fèsta culturala en 1885. Se conserva la sala de blanquiment amb los arcs parabolics e un pavalhon de servicis.
En 1878, foguèt encargat per la municipalitat de la comuna de Barcelona de se trachar de la concepcion de fanals de sièis braces per la plaça Reiala. Los farguèt en s'inspirar de la mitologia romana; aital lo coronament de la part superiora mòstra la representacion del casc del dieu roman Mercuri, e tanben doas sèrps qu'envolopan lo braç central,[3]. Los autres fanals de tres braces son estats plaçats davant lo Govèrn Civil al Pla de Palau.[4]
Lo 14 de mai de 1878 realizèt un dessenh de quiòsc de servicis, una botigueta de flors e un indicador public, de marbre e de veire e amb una marquesina per abrigar del solelh e de la pluèja. La comanda d'Enric Girossi de Sanctis, que pensava de distribuir per la ciutat de Barcelona 20 quiòsques, capitèt pas de se realizar pr'amor dels problèmas economics qu'aviá patit aquel comerciant.[5]
Durant aquel annada 1878, realizèt un projècte d'un teatre per l'entitat recreativa «La familiar del Putxet», dins çò qu'èra en aquel temps la localitat de Sant Gervasi de Cassoles; aquesta obra es desapareguda actualment.
Realizèt, per la gantariá d'Esteve Comella del carrer d'Avinyó, una veirina de fèrre e de veire que foguèt exibída a l'Exposicion Universala de París d'aquel any, ont tanben se mostrèron los plans del Casino de la Cooperativa de Mataró. Quand vegèt la veirina en París, Eusebi Güell li demandèt per son sògre, lo marqués de Comillas, los mòbles per la capèla-panteon del Palais de Sobrellano a Comillas, qu'èra estada un projècte de l'arquitècte Joan Martorell i Montells. la construccion del mobiliari se faguèt dins los talhièrs de Puntí, compren un banc, un reclinatòri e una grandcadièra de dorsièr naut amb de basses relèus escalprats dessús.[6]
Quand se debanèt l'Exposicion d'Arts Industrialas al Foment del Trabalh Nacional, que foguèt inaugurada lo 21 de desembre de 1880 al palais del marqués de Castellvell dins lo carrer de la Canuda de Barcelona, Gaudí escriguèt un article, lo solet que faguèt pas jamai l'arquitècte, en comentar 30 dels 700 objèctes expausats. Lo tèxt, redigit en catalan, foguèt publicat en doas parts dins lo jornal La Renaixensa los 2 e 4 de febrièr de 1881.
Las primièras realizacions de Gaudí foguèron influenciadas per una granda varietat d'estils coma per exemple lo neogotic, lo mudejar o lo barròc, fins qu'arribèt l'espelida en Catalonha del modernisme. Dins aqueste genre capitèt de se bastir un estil pròpri, en utilizar sas observacions e estudis sus la natura e las formes regladas de la geometria, l'emplec de totas las arts aplicadas per la decoracion de sos bastiments e la recuperacion per l'ondrament de la mosaïca anciana transformada per Gaudí en trencadís, en fargar aital una tecnica novèla.
Entre las annadas 1879 e 1881 Gaudí concebèt per la glèisa del convent de religiosas de Jesús e Maria de Sant Andreu de Palomar (qu'es actualatmen la glèisa parroquiala de sant Pacià) lo mosaic roman del pasiment (fòrça semblable al postam emplegat dins un taulèl per la farmacia Gibert realizat aquel meteis an). Ideèt tanben per las religiosas, una custòdia, l'autar e de lums de fusta daurada que simulan de dragons amb de lums tenguts dins sas bocas; aquestas lampas e la part d'un cadierat son estat servats dins lo collègi de Jesús-Maria de Sant Gervasi de Cassoles, mentre que l'autar e la custòdia desapareguèron del temps de la revòlta sonada Setmana Tràgica en 1909. Lo mosaic d'opus tesselatum es conservat a l'la glèisa de sant Pacià perfectament restaurat.[7] Per aquesta meteissa congregacion religiosa e per la capèla del collègi de Tarragona[8] Faguèt un autar de marbre blanc e a l'antipèdi se tròban tres medalhons amb los bustes d'àngels, la part centrala pòrta una crotz e son plaçats sus un fons de veire blau. Realizèt tanben un ostensòri amb una copòla de forma parabolica que foguèt destrucha al meteis moment que los setials de las monjas en 1936.[9]
En 1882 signèt amassa amb d'autres arquitèctes un manifèst en favor del projècte de nòva catedrala de Barcelona de Joan Martorell i Montells, un projècte qu'aqueste aviá realizat amb gredon e que Gaudí se trachèt de deslinhar amb de tencha chinesa. Finalament se construsiguèt la faciada de l'arquitècte Josep Oriol Mestres.
Istoricisme. A la recerca d'un estil pròpri (1883-1900)[modificar | modificar la font]
Durant aquesta etapa Antoni Gaudí utilizèt, amb una forma fòrça liura e personala l'art musulman e los estils gotic o barròc, tot en seguir lo corrent istoricista qu'èra a la mòda en aquel temps, amb un esfòrç per anar mai enlà dels estils istorics e aténher una plastica e de formas estructuralas pròprias. Inventèt alara una quantitat considerabla de mecanismes, sistèmas e elements arquitectonics, e formulèt tanben un lengatge arquitectonic d'una granda simplicitat constructiva, amb lo predomini de la linha drecha sus las corbas.
Se pòdon apreciar las influéncias istoricistas dins sas òbras, coma per exemple l'art mudejar, amb l'emplec dels malons escalonats, la policromia de las rajòlas coma en 1883 quand concebèt sa primièra òbra de cèrta envergadura, la Casa Vicens, dins lo barri de Gràcia a Barcelona, per una familha amonedada proprietària d'una fabrica de ceramica,[10] que s'inspirava de l'arquitectura islamica e orientala. Se destacava de çò abitual en aquel moment per son utilizacion particulara de la pèira, del malon, e de la ceramica. Se remarca l'estil mauresc de la decoracion interiora ont s'i vei un cèl clar, cupular, format per de geis policromat dins la sala del fumador, simplament per tal de formar un espaci misteriós.[11] Segon çò que dison las costumas orientalas una frasa ven mai vertadièra dau mai es repetida. Aital Gaudí utilizèt la decoracion per cobrir los murs o sostres o parets la ceramica, l'estuc o la fòrja repetitiva, coma la grasilha de la casa Vicens, dicha del «margalló», que mai tard installèt tanben dins lo parc Güell.
La construccion orientala foguèt estudiada per Gaudí a partir de colleccions de fotografias qu'aquesiguèt de l'Escòla d'Arquitectura de Barcelona. S'i laissèt inspirar pels elements decoratius de fusta e de ceramica, lo malon vesedor e per l'art extremo-oriental, los dragons, e a l'encòp pel volum e las formas generalas d'exemples d'Índia o Pèrsia.[12]
Aquel meteis an se debanèron dos eveniments que foguèron essencials dins la vida de Gaudí, e totes dos se deguèron a Joan Martorell i Montells, l'arquitècte qu'aviá bastit un ostal a la Rambla per l'industrial Joan Güell i Ferrer, e que venguèt son mentor. Bèl primièr foguèt Martorell que presentèt Gaudí al filh de Joan Güell, Eusebi Güell i Bacigalupi, e d'un autre costat se vegèt cargat, en seguir los conselhs de Martorell, la continuacion de las òbras de çò que vendriá la Sagrada Familha per encausa de divergéncias entre l'arquitècte precedent, Francisco de Paula del Villar, e los promotors, l'Associacion de Devòts de Sant Josep, entitat qu'aviá crompat en 1881 un grand terrenh entre ls carrers de Marina, Provença, Sardenya e Mallorca a Barcelona, per i construire son temple. Aquesta comanda contribusiguèt bèlament a far venir famós un arquitècte començaire dins lo mond de la religion catolica.
Güell e Gaudí, catalanistas totes dos, simpatizèron sulpic, e durant 35 ans, fins a 1918, l'an que Güell se moriguèt, la relacion pervisquèt fòrta e se faguèt tangibla dins mantuna realizacion. De fach, Eusebi Güell intervenguèt parcialament coma son mecènas, encara qu'aguèsse pas que sièis ans de mai que Gaudí. Podiá comptar sus una fortuna doncas aviá eiretat los negòcis de son paire e a mai, s'èra maridat amb Isabel López, una rica eiretièra, filha d'Antonio López y López, lo marqués de Comillas, çò que faguèt d'el l'administrador de las doas fortunas familialas colossalas.
La primièra comanda de Güell foguèt la concepcion del portic de dintrada per un mas rural qu'aqueste aviá crompat a l'exterior de las Corts, Can Cuiàs de la Riera. Gaudí i empleguèt tornarmai l'estil neo-mudejar, realizèt lo mur de maçonariá amb divèrsas pòrtas, que la mai remirabla es la principala que ten una grasilha de fèrre en forma de dragon, amb d'uèlhs de cristal; aquesta figura representariá a Ladon, lo dragon gardian del Jardin de las Esperidas, vençut per Ercules del temps de son onzen trabalh - episòdi qu'es narrat per Jacint Verdaguer dins son poèma L'Atlàntida, dedicat a Antonio López y López, lo primièr marqués de Comillas, que èra lo sògre d'Eusebi Güell, qu'i podèm podèm percebre la possibla origina de la figura de la dintrada als pavalhons-. Sul dragon i a un irangièr fach amb d'antimòni, que remanda tanben a las Esperidas. La forma del dragon correspond a la posicion de las estelas de la constellacion de la Sèrp, en la que se vegèt transformat Ladon per lo castigar del raubatòri dels iranges.
Demest los autres resultats de sa relacion amb Güell, aquela meteissa annada Gaudí realizèt los plans del mas El Capricho a Comillas (Cantàbria) per Máximo Díaz de Quijano, lo conhat d'Antonio López. Aquesta foguèt bastida entre 1883 e 1885, e s'i pòt apreciar la torre fòrça semblabla a un minaret d'Isfahan en Pèrsia. En 1893 faguèt un projècte per una escòla de Tangèr[13] que jamai capitèt pas arribar de se realizar.
Durant aquel periòde, Gaudí, qu'aviá pas que 31 ans, aviá la carta blanca per pensar a un projècte diferent pel Temple Expiatòri de la Sagrada Familha dins los terrenhs de Sant Martí de Provençals, qu'èra encara en aquel temps un vilatge independent del plan de Barcelona. Entre 1883 e 1893 se realizèt la primièra fasa de la construccion del temple, que consistissiá a auborar la cripta, d'estil neogotic (1883-1891) e l'absis (1891-1893).
En 1885, projectèt de far un autar, un reliquiari e un sagrari per l'ostal del promotor de la Sagrada Familha, Josep Maria Bocabella, qu'aviá prealablament obtengut una licéncia papala per sa realizacion. La fusta de totes los elements de l'autar e del retaule qu'èran de caoba, foguèt realizada pel fustièr e modelista Frederic Labòria, amb d'imatges de la Sagrada Familha, Santa Teresa e Sant Francesc de Paula.[14]
Las creacions de Gaudí s'inspirèron en part de las idèas que l'arquitècte francés Eugène Viollet-le-Duc enoncièt dins son llibre Diccionaire Raisonné et Entretiens sur l'Architecture. Dins l'òbra, l'autor i expausavala valor que la natura ten dins l'arquitectura; i indicava que sonque caliá observar e, a partir d'aquel moment, crear.« L'art de l'arquitectura es una creacion umana; mas aquesta es nòstra inferioritat que, per obtenir aquesta creacion, sèm obligats de procedir coma la natura dins sas òbras, en emplegar los meteisses elements, lo meteis metòde logic; en observar la meteissa somission a cèrtas leis, las meteissas tradicions.[15] »
Güell li comandèt un lotjament per son usatge personal, lo Palais Güell que se deviá situar dins lo carrer Nou de la Rambla de Barcelona. L'idèa de l'industrial èra qu'aqueste novèl edifici foguèsse parièr o mai grand que lo Palais Moja, situat a la Rambla, al canton amb la carrièra de Portaferrissa, qu'èra la proprietat de son conhat, Claudi López, lo segond marqués de Comillas. La construccion comencèt en julh de 1886 amb de pèira portada dempuèi las peirièras de son quite proprietari, e amb aqueste material se faguèron las colomnas amb de capitèls iperboloidals. La faciada conten d'elements audacioses de fèrre forjat en luòga de las pòrtas de fusta, qu'èran tras qu'abitualas en aquel temps, e una pèça clau de l'ostal se tròba dins la decoracion del manjador, que presenta de murals del pintor Aleix Clapés i Puig, un amic de Gaudí.[16]
Demest las autras realizacions d'aquela epòca figura lo Palais Episcopal d'Astorga. L'avesque Grau decidiguèt de cargar son amic Gaudí de far la construccion d'un novèl palais episcopal. L'arquitècte se desplacèt pas e demandèt que li foguèssen mandadas de fotografias, e de detalhs sul terrenh. La catedrala d'Astorga èra gotica e Gaudí tenguèt compte de totes aqueles detalhs per tal d'elaborar sos plans. En 1888, quand l'avesque acceptèt de li fisar la construccion, Gaudí viatgèt a l'endrech ont se deviá bastir lo monument e ailà realizèt mantuna modificacion. Confrontat a la mòrt de l'avesque Grau lo 21 de setembre de 1893, a l'incompreneson e als problèmas que li causavan los canonges de la catedrala, Gaudí decidiguèt de renonciar a contunhar, aprèp aver dessenhar l'estèla de son amic eclesiastic.[17]
Qualque temps mai tard, lo paire Enric d'Ossó i Cervelló, del Collègi de las Teresianas de Sant Gervasi de Cassoles, l'endrech principal de l'òrdre teresian a Barcelona, causiguèt Antoni Gaudí per acabar las òbras del Collègi qu'èran estadas començadas per l'arquitècte Joan Baptista Pons i Trabal. L'edifici se bastiguèt amb un caractèr fòrça mai sòbri que las autras construccions contemporanèas que son per exemple lo Palais Güell e lo d'Astorga. L'efièch que capitèt l'arquitècte es d'estil gotic realçat pels gablets estreches. L'interior es devesit en tres naus long del bastiment, al primièr nivèl se tròban de passadisses longs amb d'arcs parabolics que s'espandisson fins ont arriba la vista; aqueles arcs a mai del fach decoratiu an la mission de sostenir de grands peses. La nau centrala es devesida en sèt rectangles amb lo simbolisme extrach del libre Las Moradas o Castillo interior de santa Teresa e la metafòra qu'emplagava de las sèt mansions per descobrir las sèt estratas de la recerca esperitala.
En 1891 recebèt la comanda dels comerciants de teissuts Mariano Andrés e Simón Fernández, los provesidors d'Eusebi Güell, per realizar un ostal a Leon, çò qu'es sonat la Casa de los Botines. Son aspècte es monumental, ja que se tròba situada en plen còr de la ciutat e s'agís d'una ostal a quatre vents, d'estil neogotic, compta un nivèl bas comercial e de lotjament als nivèls superiors, se realizèt amb de pèira calcària e una cobèrta de lausa. Foguèt criticada per mantun professional quand observèron l'estabilitat febla que podriá possedir, ja qu'èra a se construire sonque amb los murs de carga exteriors e de pilars de fosa al nivèl bas. Tre que Gaudí s'assabentèt d'aquelas rumors, diguèt que voliá que s'escriguèssen aqueles comentaris, per las enquadrar e las plaçar dins lo vestibul un còp que seriá acabada l'òbra. Sus la pòrta principala de la faciada foguèt plaçat un Sant Jòrdi amb lo dragon qu'èra estat realizat per Llorenç Matamala a Barcelona. Los plans del bastiment foguèron trobats dins un tub de plomb situat jos l'estatua de Sant Jòrdi, durant una restauracion que se faguèt en 1951 quand aguèt d'èsser desmontada l'escultura.
Son estetica mediterranèa fòrça particular fa que dins l'arquitectura de Gaudí, e mai se pren la natura coma font d'inspiracion, se pause l'imatge de la cultura catalana, en s'apiejar sul lengatge arquitectonic de l'epòca medievala, jos l'impulsion del movement de la Renaissença, pasmens a l'encòp èra mestièr de reconstruire las tradicions amb las necessitats de son temps. Aital manlevèt a l'arquitectura gotica sa verticalitat, mas tot en elaborar un novèl sistèma constructiu que contrarrestèsse lo pes de las vòutas, que Gaudí ne diguèt:« Las vòutas goticas son una falsa susfàcia, que son dos cercles units per una drecha; se un d'aquestes es remplaçat per una ellipsa, la susfàcia resultanta es un iperboloide (la reglada de revolucion); s'aguèssen estat realizadas aital ganharián, car aurián una lei, ara son de susfàcias bastardas.[18] »
Aital Gaudí desenvolopèt dapasset son arquitectura en s'alunhar del goticisme, la corba de la parabòla dona la sensacion de movement. Es dins la construccion de la cripta de Santa Coloma de Cervelló e dins lo Temple de la Sagrada Familha que melhor s'i pòt apreciar.
Durant l'annada 1891 realizèt un viatge a Marròc. En companhiá del segond marqués de Comillas Claudi López i Bru, partiguèt a Tangèr per i veire lo terrenh ont, per comanda de son amic nòble, deviá construire un bastiment per las Missions Catolicas Franciscanas. Comencèt a dessenhar sos plans en 1892 amb un grand estrambòrd e al cap d'un an aviá ja concebut las basas, las nautors, e la rèsta dels detalhs, compreniá una glèisa, un espital e una escola. Lo projècte finalament se realizèt pas, pasmens Gaudí ho va tenir emmarcat son estudi a la vista de totes los visitaires. Aquel projecte serviguèt ulteriorament per poder utilizar qualques unas de las solucions expausadas, dins las torres de la faciada de la Naissença de la Sagrada Familha.[19]
De 1895 a 1901 se bastiguèt per Eusebi Güell, probablament en collaboracion amb Francesc Berenguer, la cava celler de las Bodegues Güell, situada dins la zòna de Garraf prèp de Sitges, dins de proprietats de Güell qu'anteriorament avián apartengut al Cabildo catedralici de Barcelona. Foguèt auborat amb una pichona glèisa e s'i pòt apreciar sus las chemenièras una cèrta semblança amb lo projècte de las missions de Tangèr. Aquel an Gaudí projectèt de bastir un panteon per la familha Güell que se deviá far sus la montanha de Montserrat, que nos n'assabenton sonque només la descripcion que ne faguèt Josep F. Ràfols, que ne vegèt los plans, e comentèt qu'èra una tomba excavada dins la ròca amb un vestibul qu'i deviá far capèla.[20]
Modernisme. Creacion e innovacion amb estil pròpri (1900-1914)[modificar | modificar la font]
La segonda etapa creativa d'Antoni Gaudí coincidiguèt amb lo moment mai naut del modernisme, durant lo moment que se desvolopèt un lengatge personal colorista e gaujós, amb un aprigondiment dins la religiositat, particulalament remarcabla dins lo Temple Expiatòri de la Sagrada Familha.
Lo modernisme se situèt subretot dins los païses que tenián ja un gra pro elevat de desvolopament industrial, e ont se manifestèt tanben, preferentament dins una part del sector intellectual, un desir de renovacion de l'arquitectura. En Catalonha, foguèt gràcias als precedents portats per la Renaissença e la volontat de construire una cultura nacionala catalana, que se produsiguèron de signes pròpris al modernisme. Dempuèi l'Exposicion Universala de Barcelona de 1888 prepausada pel cònsol Francesc de Paula Rius i Taulet, se pausèt la question de l'experiéncia arquitectonica se pensèt, amassa amb lo desvolopament economic, a partir de l'obra que bastiguèt Lluís Domènech i Montaner, lo Cafè-restaurant de l'Exposicion, que venguèt lo primièr exemple del començament de bastiment modernista a Barcelona.[21] Lo cònsol de Barcelona comandèt alara a Antoni Gaudí un plan de reforma interiora de la ciutat. Mas finalament, tot aquò se realizèt pas e Gaudí participèt amb de dessenhs a la Seccion d'Arquitectura e amb la realizacion del pavalhon de la Companhiá Transatlantica dins la Seccion Maritima, s'agissiá d'un remodelatge total que presentèt la Companhiá durant l'Exposicion Navala de Cadis de 1887 e qu'èra un projècte fach per Adolfo García Cabezas.Modèl:Sfn L'arquitècte i apondèt un pòrge e de merlets amb de persianas basculantas que ne cambièron totalament l'aspècte. Dins lo musèu de la Sagrada Familha n'existisson de modèls de geis, ja que lo pavalhon desapareguèt quand se construsiguèt lo passeig Maritim.[22]
Mai tard, en 1904, Gaudí realizèt lo projècte d'un ostal residencial pel pintor Lluís Graner dins lo carrer Nou de Santa Eulàlia de Barcelona, mas finalament ne faguèt sonque la barranha .[23] Pel quite Graner decorèt la Sala Mercè de la Rambla, un local ont s'i fasián d'espectacles de cinèma, e qu'a desaparegut actualament.[24]
Lo 23 d'octobre de 1906 se moriguèt son paire, Francesc Gaudí i Serra, quand aviá 93 ans, dins l'ostal del Parc Güell ont s'èra installat amb son filh l'an anterior. Gaudí demorèt gaireben sol alara, sonque amb la companhiá de sa neboda Rosa Egea, fins que moriguèsse en 1912.
Es d'aquela etapa la Casa Calvet, una de sas òbras mai conservadoras. Foguèt una comanda dels successors de Pere Màrtir Calvet, de comerciants textils, per construire un immòble e i dedicar la part bassa e sosterranèa als afars. La faciada la realizèt a partir de dessenhs sus de plans mas empleguèt tanben una maqueta de geis per poder mostrar melhor la decoracion escultorica. La faguèt bastir amb de pèira de Montjuïc e dins la tribuna principala i son representat de relèus amb de bolets, ja que sénher Calvet èra micològ, en naut de tota la faciada, los bustes dels tres sants patrons de Vilassar de Dalt, d'ont èran los Calvet. Foguèt lo primièr bastiment que se vegèt recompensat per la Comuna durant lo Concors annadièr d'edificis artistics (1900). Per aqueste ostal Gaudí concebèt los primièrs mòbles organics realizats per Casas & Bardés, en fusta de roire e de formas curvilínias amb d'estudis ergonomics que representèron una granda innovacion dins lo domeni del mobilièr. Actualament son encara fabricats per de colleccionaires gaudinians.[25]
La torre Bellesguard (1900-1909), construcha amb de pèira e de malons, presenta fòrça mai de projeccion verticala qu'orizontala, ajudada per una torre troncoconica coronada amb la crotz de quatre braces tan caracteristica de l'arquitectura de Gaudí. Las terrassas amb sos arcs de malon son una demostracion de mestresa dins l'utilizacion d'aqueste material, tal coma se pòt veire tanben dins La Pedrera e dins lo Collègi de Santa Teresa de Ganduixer. Las mosaïcas dessenhadas per Domènec Sugrañes e lo fèrre forjat apondon de fantasiá a l'edifici.
Las aportacions de Gaudí[modificar | modificar la font]
La contribucion d'Antoni Gaudí a l'arquitectura es unica e es unanimament considerat coma un dels representants màgers del corrent modernista. Dempuèi qu'èra jovenet lo futur arquitècte aviá observat amb atencion e paciéncia la natura, que sas formas, sas colors e sa geometria lo pivelavan. Malgrat sa realizacion d'un nombre bèl de bastiments, çò que mai notorietat li a portat mondialament es estat la realizacion, encara inacabada, del Temple de la Sagrada Familha. Pasmens dins Barcelona son nombrosas sas autras òbras coma la Casa Vicens, lo Parc Güell, la Casa Batlló, la Casa Milà (tanben escaissada La pedrera). D'autras òbras siás se tròban escampilhadas dins divèrsas localitats espanhòlas: El Capricho a Comillas (Cantàbria), e en Castelha e Leon lo Palais Episcopal d'Astorga e la Casa Botines de Leon.
Moriguèt lo 10 de junh de 1926 a l'espital de la Santa Creu de Barcelona aprèp d'èsser estat percutat per un tramvia.
Òbras[modificar | modificar la font]
Son enumeradas çai-jos las òbras de Gaudí.[26]
Astorga[modificar | modificar la font]
Barcelona[modificar | modificar la font]
Comillas (Cantàbria)[modificar | modificar la font]
La Pobla de Lillet[modificar | modificar la font]
León[modificar | modificar la font]
Mataró[modificar | modificar la font]
Monistrol de Montserrat[modificar | modificar la font]
Santa Coloma de Cervelló[modificar | modificar la font]
Sitges[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]

- ↑ Existís una cèrta polemica per saber se Gaudí nasquèt a Reus o a Riudoms, localitat fòrça pròcha de Reus d'ont èra originària la familha de son paire. Pasmens la màger part dels especialistas s'inclinan en favor de Reus: «Gaudí nasquèt, segon una granda part de las versions, dins lo carrer de Sant Joan, al costat de la plaça Prim de Reus (...) Pasmens, mai tard Gaudí laissèt maliciosament dobèrtas aquelas pòrtas en laissar pensar que, en realitat, podiá èsser estat nascut dins lo talhièr de son paire, situat tot just quand se dintra dins lo limit municipal de Riudoms». Gijs Van Hensbergen (2002), pp. 33-35.
- ↑ D. Rodríguez (2008) pàg.53
- ↑ Mercuri vegèt doas sèrps que luchavan e las disseparèt pacificament amb lo caducèu.
- ↑ Permanyer, Lluís (1998) Un passeig per la Barcelona Modernista, Barcelona, Ediciones Polígrafa SA. ISBN 84-343-0877-0
- ↑ J. Bassegoda i Nonell (2002) pàg. 50-54
- ↑ J. Bassegoda i Nonell (1984) pàg. 232
- ↑ J. Bassegoda i Nonell (2002) pàg. 68
- ↑ Foguèt dins aquel collègi que recebèt son educacion la neboda de Gaudí, Rosa Egea, a partir de 1879.
- ↑ J.Bassegoda i Nonell (1984) pàg. 233
- ↑ Gijs van Hensbergen (2002) pag. 106
- ↑ J. Bassegoda i Nonell (1984) pàg. 126
- ↑ J. Bassegoda i Nonell (1984) pag. 119
- ↑ Juan José Lahuerta: Verdaguer i Gaudí al nord d'Àfrica Modèl:Ref-web pàg.8
- ↑ J. Bassegoda i Nonell (1984) pag. 236
- ↑ Viollet-le-Duc. Diccionaire Raisonné. Volum VIII, Style, pag. 494
- ↑ J. Bassegoda Nonell (2002) pàg. 126-128
- ↑ Gijs van Hensbergen (2002) pag. 136
- ↑ A. Gaudí (1982) pag.117-118
- ↑ J. Bassegoda (1988) pag. 80
- ↑ J. Bassegoda (1988) pàg. 83-84
- ↑ A. Suárez i M. Vidal (1987) pàg. 95
- ↑ J.Bassegoda i Nonell (1984) pàg. 236
- ↑ Bassegoga, Joan. Graner i Gaudi, una collaboracion pas gaire coneguda. La Vanguardia, 18-07-1969
- ↑ Sant Barjau. Revista BMM, núm. 58 (2002)
- ↑ J. Bassegoda (1988) pàg. 85-88
- ↑ Lista d'òbras completas