text:
Sapiéncia es la primièra revista de Sciéncia e Istòria numerica en occitan. La lenga nòstra a d’aver un lòc en totes los tèmas. E en sciéncia e istòria tanben. Mas Sapiéncia es plan mai: una revista amb de seccions coma Tecnologia, Geografia, Lingüistica, Paleontologia, e Divèrses – ont s’i pòt parlar de tot -.
Sèm una equipa amb correctors e redactors d’Occitània tota pr’amor que totas las variantas lingüisticas de l’occitan i an d’èsser: gascon, provençal, lengadocian, aranés, lemosin, auvernhat e tanben vivaroaupenc. Aquesta revista es facha per totes e totas. Aital, se’ns voletz balhar de conselhs o i collaborar, o podetz far en nos enviar un corrièr electronic a redaccion@sapiencia.eu o a travèrs del nòstre formulari de contacte
Desiram que amb Sapiéncia l’occitan pòsca aver la plaça que se merita uèi lo jorn. Una lenga millenària de cultura, amor e…sapiéncia.
La còla de Sapiéncia
Cap Redactor
Sosdirectritz
Giuliana Mulas, Originala de la isla de Sardenha, a recorregut lo sieu camins d’estudis (arts e literatura) e de vida, entre las vilas de Bolonha a Itàlia, Barcelona e Valéncia a Espanha. Passionada per l’art en totas las siás expressions, a trabalhat e collaborat amb diferentas institucions culturalas a Catalonha, ont a tombat amorosa d’aquesta cultura; e als paises valencians.Ara demòra a Tolosa dès d’un an, e aquí a descobèrt lo patrimòni de la lenga e de la cultura occitana, e vòl participar amb fòrça plaser a la seuna difusion.
Corrector
Gerard Joan Barceló es lingüista, professor agregat de gramatica e director de la revista electronica universitària Lingüistica Occitana. Es tanben president de l’associacion Los Amics de Jornalet.
Jusèp Antòni Castet Varela, (Tònho) Vilamòs(Val d’Aran) 1955. Fondador dera Associacion Es Paums tà promòir era musica, era lengua e era cultura aranesa. E tòque er acordeon en Grop Musicau Es Paums. Escriu articles coma opinaire en Jornalet. Amie eth Grop de Convèrsa Occitan/Aranés dera Universitat de Lleida. Collabòre damb era revista scientifica Sapiencia.eu. Collabòre damb er Institut d’Estudis Aranesi, Acadèmia aranesa dera lengua occitana. Forme part deth quadre de tutoratge dera plataforma en linha d’aprenentatge der aranés Club Aranés.
Redactors
Joan-Glaudi Babois, professor de matematicas a la retirada e president de Provènça Tèrra d’Òc-IEO 83. Demòra actualament a Pinhans ont s’es botat, gràcias a Internet, a faire d’escambis amé tota una mena de grands matematicians dau monde entier coma Jaume Oliver Lafont, Paul Lamour, Paulo Ribenboim o Simon Plouffle e Neil James Alexander Sloane (creator de l’enciclopèdia online matematica O.E.I.S), monte a fach 7 contribucions.
En mai d’aquò, Joan-Glaudi Babois a depausat i a gaire de temps doás formulas à prepaus dei coeficients centraus dau binòme, sus lo site Mathematics Stacks Exchanges. Tanben a animat diverses talhièrs matematics coma Viatge au País dei Nombres o Viatge au País dei Formas.
A tambèn escrich de novèlas basadas sobre lei matematicas dins lo Gai saber, Lo Convise, e a participat en una revirada en occitan niçard dei « Sèt messatgiers » de Dino BUZZATI ( Juècs d’Espacis e de Temps, realizada per Reinat Toscano, Editions des regionalismes, 2015 ) amb un sens nombre de nòtas matematicas).
Joan-Cristòu Dourdet, es ensenhaire-cerchaire en linguistica e afogat d’occitan dempuèi sos vint ans. Nascut en Lemosin, ente viu d’enguera, dins lo país aredian, a auvit la lenga occitana dins la familha e la bela familha çò que l’i fai totjorn quauquas enchaisons de las bonas de bargassar coma/emb los beus-parents qu’an l’occitan coma linga prumiera.
Milita per la causa animala e minja pas mai charn que peisson, produchs dau lach o ben uòus (se pòt dire que es vegan), e es per aquò que nos farà lo plaser d’escriure daus articles sus la condicion animala e lo vegetar/lismee las filosofias orientalas. Tanben aima plan l’astronomia e la natura.
Francesc Sangar, nascut en Sabadell, Catalonha, en 1972 demora uèi lo jorn en Puig-reig. De jove estudièt Sciéncias Empresarialas e après a trabalhat coma comptable e tanben coma financièr. Mas la sieuna passion es estada totjorn l’istòria. Ara estudia Umanitats telematicament en la UOC. Se considera un istoriador per bastir. Aima fòrça Occitània dempuèi lo primièr còp que la visitèt.
Michal Čukan, Eslovac romanista de formacion, es un apassionat per las cultura occitana e tanben la catalana. de mai, aima plan totas la culturas de l’America Latina e tanben del mond eslau en interaccion amb sos vesins.
Theò Bajon, nascut en Avinhon en 1998, estudiant en AES – Sciencia Politica / Europa a l’Universitat d’Avinhon e en LLCER Occitan a l’Universitat de Montpelhièr. Felibre, passionat per la lenga nòstra, l’istòria, lei sciencias en generau, la litteratura e la geopolítica.
Remèsi Bòi, Vadut en 1990 tà Pau, estudiant en LLCER Occitan a l’Universitat Paul Valéry Montpelhièr III, regent de calandreta e benevòle a Per Noste. Ahuecat de literatura e d’escritura (SF), d’istòria antica, medievau e sociau e de lingüistica romana.
Gautier Drouin, vadut en Rouen en Normandia, en 1978, que demora uei dens lo Gèrs au ras de L’Isla de Baish. Qu’estudièt l’alemand a l’universitat de Rouen, e devenguèt professor d’alemand au collègi, licèu en França, mes tanben en Alemanha e en Danemarc, dens lo licèu francés de Copenague. Que s’interessa a las lengas estrangèras coma las lengas scandinavas, las lengas romanas e fino-ogrianas. Que s’agrada hèra l’Occitania e sustot lo Gèrs quan lo visitèt lo purmèr còp. Qu’estudia a l’universitat de Tolosa l’occitan. Qu’aima la literatura, l’istòria, la natura e la cultura de la lenga nòsta.
Anthony Walker, es un anglés nascut en 1960, afogat de la lenga occitana. Ja pichon comprenguèt plan l’esperit medieval e l’amor cavaleresc de l’epòca (l’amor qu’es jamai realizat). Membre del Partit Socialista de la Gran Bretanha se declara influït per Marx, Engels, Oscar Wilde, Percy Shelley e William Morris. Amb estudis de l’Universitat de Canturbury e Friborg aprenguèt l’occitan de forma autodidacta e ara revira divèrsas òbras a l’occitan ancian.
Isabelle Piquemal, Originària del parçan occitan de Naut Cosserans, es demorada 13 ans en Andorra. Es estada professora de francès en segon grad a l’Acadèmia de Tolosa e puèi foguèt restacada de mai en mai amb la lenga e cultura occitanas. Uèi trabalha a l’Ostal d’Occitània de Tolosa en tot cercar d’ajudar en lo desvolopament d’aquesta cultura millenària europèa.
Laurenç Revèst, Escrivan, traductor. Dialectològ, Doctor en lingüistica. President onorari dal Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc.
Julien Frison, Nascut en 1985 a Niça, mai de lenga provençala. Es un cercaire precari en fisica teorica, que demòra per lo moment en Japon. Son especialitat es la fisica dei particulas, e mai precisament lo calcul deis interaccions nuclearas fòrtas ambe de poderós supercomputadors.


c: text/html

text:
Ivernacion
L'ivernacion es un estat d'ipotermia regulada pendent de jorns o setmanas, que permet a d'animals de conservar lor energia pendent l'ivèrn. Pendent l'ibernacion lo metabolisme d'aqueles animals ralentís notablament, la temperatura corporala demenís e la frequéncia respiratòria ven inferiora a la normala, dispausant gradualament de las sèrvas energeticas emagazimadas pendent los meses mai cauds.
L’ivernacion es un estat d’inactivitat e depression metabolica caracterizada per la baissa temperatura corporala, la respiracion ralentida e/o un taus metabolica mas baissa. Encara que tradicionalament aquel tèrme es reservat pels animals d'ibernacion prigonda com los rosegaires aquel foguèt tanben utilizat per las reduccions metabolicas especializadas.[1] e mai d'expèrts creson que los processus de torpor jornalièra e de l’ibernacion sont en relacion.
Definicion[modificar | modificar la font]
Alguns animals omeotèrmas sobrevivon a l'ivèrn dintrant dins una mena de sòm prigond, fasent que son activitat corporala venga mai lenta e sa temperatura baissa per economisar l'energia. Lo còr bateja mai lentament e la respiracion se fa tanben mai pausada. La temperatura corporala pot demenir fins gaireben aténher aquela de son entorn, e mai de s'aprochar del punt de gèl. Un exemple es lo sòm dels orses.
Los animals qu'ivernon abitualament cercan de luòcs cauds e segurs per passar l'ivèrn. Las ratapenadas dorman al fons de las balmas, que la temperatura varia pauc. Fòrça rosegaires pichons ivernon jos tèrra, en tutas foradas d'èrba per mantenir la calor.
D'autres animals, coma l'esquiròl terrèstre artic, passa mai de la mitat de sa vida en ivernancion. Los besonhs corporals de l'animal sont al minim, e obten l'energia de la sèrva de la grassa de son còrs. L'ivèrn, aqueles animals devon produire mai d'energia per conservar la calor amb la meteissa eficacitat, alara que l'aliment es escas a son entorn. Qualques animals perdon fins 40% lor pes pendent ivèrne; d'autres, com los amstèrs, gardan una sèrva d'aliment dins la tuta per subsistir pendent l'ivèrn e pendent los meses freds se reviscolan de temps en temps per manjar una pauc.
Los animals de omeotèrmas consumisson d'aliment per produire de calor e mantenir atal sa temperatura corporala mas o mens constanta. Dins aquela produccion de calor necessària per suportar aquel periòde ivernal, interven dins lo mecanisme molecular de la termogenèsi adaptativa.
E mai, dins los païses onte i a una sason cauda e seca, e l'aiga e lo menjar s'escassan pendent l'estiu, fòrça animals dintran dins un estat que sembla fòrça a l'ivernacion, dich Estivacion, per subreviure a la secada e economisar l'energia. fòrça granhòtas e grapauds s'amagan per l'estivacion en tutas subterranas, frescas e umidas.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ id="Watts etal 1981" (en) Mammalian hibernation and the oxygen consumption of a denning black bear (Ursus americanus); Watts PD, Oritsland NA, Jonkel C, Ronald K; jornal:Comparative Biochemistry and Physiology Part A: Physiology{{cite journal; 1981
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en)Hibernation on Demand
- (es)Humano hibernation Projecte d'hivernació per humans
- (en)Brain hibernation

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Slavoj Žižek
Slavoj Žižek (en eslovèn : [ˈslavoj ˈʒiʒɛk] ; Ljubljana, 21 de març de 1949) es un filosòf e critic cultural eslovèn. Es un cercaire a l'Institut per la Sociologia e la filosofia de l'Universitat de Ljubljana e a l'encòp es professor de filosofia e psicoanalisi a la European Graduate School. Sas tematicas son fòrça divèrsas, e incluson la teoria politica, la teoria suls films, los estudis culturals, la teologia e la psicoanalisi.
Žižek obtenguèt una celebritat internacionala coma teorician social en 1989 aprèp la publicacion de son primièr libre en anglés, The Sublime Object of Ideology (l'objècte sublim de l'ideologia).


text:
Lorleau
Lorleau en normand (Lorleau en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La proprietat de Lorleau s'es partejat al fil dels ans entre las familhas de Caqueray (familha nòbla verrière), Maignard, Tilly e Folleville.
En 1924, dels enregistres an permeses de descobrir las traces d'un cementèri franc en una marnière[1].
La propriété de Lorleau s'est partagé au fil des ans entre les familles de Caqueray (famille noble verrière), Maignard, Tilly et Folleville.
En 1924, des fouilles ont permis de découvrir les traces d'un cimetière franc dans une marnière[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Societat normande d'estudis préhistoriques e istorics, Bulletin de la Societat normande d'estudis préhistoriques, Societat normande de arqueologia préhistorique e istorica, Roan, 1893-1968. Gallica.bnf.fr
- ↑ Société normande d'études préhistoriques et historiques, Bulletin de la Société normande d'études préhistoriques, Société normande d'archéologie préhistorique et historique, Rouen, 1893-1968. Gallica.bnf.fr


text:
Aude (riu)
Aude (en catalan Aude, del latin Atax Atacis), es un flume costièr d'Occitània e de Catalonha (ont se tròba sa font); son cors se situa entierament dins la region de Lengadòc-Rosselhon, en França, e es long de 224 km[1].
A balhat son nom al departament d'Aude.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo flume nais dins lo massís de Carlit al lac d'Aude a 2185 m d'altitud, dins la comuna dels Angles (departament dels Pirenèus Orientals) e se geta dins la Mediterranèa, prèp de Narbona, al grau de Vendres (prèp de las Cabanas de Fluris, al limit dels departaments d'Aude e d'Erau.
Del massís pirenenc a Carcassona, son cors es orientat sud-nòrd. Aude presenta alara las caracteristicas d'un riu de montanha, travèrsa Capcir, alimenta mai d'un lac de barratge (Matamala, Puigbalador), s'enfonsa dins de gorgas (las de Sant Jòrdi son las mai pintorescas) a travèrs de terrens ancians.
A partir d'Atsat, aprèp aver recebut las aigas d'Aigueta en riba dreita e de Rebenti en riba esquèrra, lo flume travèrsa las barras calcàrias dels Prepirenèus (frau de Pèira Lis) e asaga una tièra de comunas pichonas Quilhan, Esperasan, Coisan, Alet e Limós. En aval de la bèla ciutat medievala, Aude s'acorba cap a l'èst. Aqueste coide es la resulta d'una captura, Aude avent un còp èra rajat dins la val d'Ers, indici de subrecavatge per una idrologia anciana d'arreu lo joslevament dels Pirenèus. A partir de Carcassona, lo flume, s'apasimant, seguís la bèla rega tectonica que sompartís Pirenèus (Corbièras) del Massís Central (Montanha Negra), recebent d'aquestes relèus una tièra d'afluents que los màgers son Orbiu en riba dreita, Argent Doble e Cèsse en riba esquèrra. D'aicí d'endavant, bordejat per lo canal del Miègjorn, serpentejant al mièg de las vinhas, Aude penètra dins la larga plana alluviala de Narbona, en partida conquerida sus lo golf del Leon e escampilhada de sits d'ancians estanhs, abans de se getar dins la Mediterranèa.
Idrologia[modificar | modificar la font]
Dins son cors superior, Aude presenta un regim nivo-pluvial (amb un maximum a la prima pr'amor de la fonda de las nèus). Puèi, a partir de Carcassona[2] ont son debit atenh 21 m³/s, lo regim deven gaireben exclusivament pluvial (lo debit al Grau de Vendres, quand rescontra la mar Mediterranèa, es pròche de 50 m³/s).
Aude se caracteriza donc, dins son cors inferior, per un regim pluvio-nival de tipe meridional amb d'estiatges sevèrs pendent lo periòde estival (9,8 m³/s en agost a Mossan[3], dins sa bassa plana alluviala, a proximitat de son embocadura, contra una mejana annala de 44,5 m³/s). Las fòrtas pluejas d'auton permeton una remontada rapida del debit qu'atenh son maximum en febrièr (79,8 m³/s) e demòra important a la prima gràcias a la fonda de las nèus del massís pirenenc.
Los aigats de 1999[modificar | modificar la font]
De precipitacions excepcionalas e brutalas, tan caracteristicas del climat mediterranèu a la sason automnala, pòdon èsser a l'origina d'aigats devastators coma aqueles dels 12 e 13 de novembre de 1999. Lo bilanç d'aquestes darrièrs, qu'afectèron la val bassa d'Aude, foguèt catastrofic : 26 victimas, de centenats de personas eliportadas o recuperadas per de mejans nautics, de milieirats d'abitacions, d'entrepresas e de locals comercials pauc o pro endaumatjats, 5000 ha de vinhas pauc o pro devastadas, las rotas, los malhums d'aiga potabla e d'assaniment durament tocats. L'amplor de la catastròfa s'explica per la conjugason de dos fenomèns : de precipitacions auratjosas d'una amplor jamai egalada (fins a 620 mm tombèron en dos jorns a Lesinhan de las Corbièras, es a dire mai que lo total annal) e una fòrta tempèsta sus lo golf del Leon qu'entraïnèron una montada de 80 cm del nivèl de la mar e entrepachèron, conjugadas amb la fòrta ersada e lo vent, lo bon escolament d'aigas ja confladas per las pluèjas diluvianas.[4]
Afluents màgers[modificar | modificar la font]
D'amont cap aval :
- Bruyante (14 km) en riba esquèrra a Rosa
- Aigueta (20 km) en riba dreita a Santa Coloma de Ròcafòrt
- Rebenti (34 km) en riba esquèrra a Sant Martin de Les
- Sou (30 km) en riba esquèrra a Cépia
- Lauquet (37 km ) en riba dreita a Confolenç
- Fresquel (63 km) en riba esquèrra a Carcassona
- Aurvièlh (41 km) en riba esquèrra a Trebes
- Argent Doble (37 km) en riba esquèrra a La Redòrta
- Onhon (23 km) en riba esquèrra a Lonzac
- Orbiu (84 km) en riba dreita a Sant Nazari
- Cèsse (54 km) en riba esquèrra a Sant Marcèl
Istòria o environament[modificar | modificar la font]
Departaments e vilas traversats[modificar | modificar la font]
- Pirenèus Orientals (66) : Matamala, Formiguera
- Erau (34) : Lonzac
- Aude (11) : Atsat, Quilhan, Coisan, Limós, Carcassona, Trebes, Narbona, Corsan
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr) Ficha d'Aude sul sit del SANDRE
- ↑ (fr) Donadas de l'estacion idrologica de Carcassona(Pont-neuf) Entrar lo còde Y1232010 per l'estacion de Carcassona.
- ↑ (fr) Donadas de l'estacion idrologica de Mossan Entrar lo còde Y1612020 per l'estacion de Mossan
- ↑ (fr) Per mai de detalhs, veire lo sit de la prefectura d'Aude


text:
Fouligny
Fouligny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Vilatge situat a la jonction de tres vallées : Nied, Marange, Zondrange. Dépendait De l'anciana província de Lorraine. Plan del abbaye de Longeville #que los consagrats n'èran los sires de Raville, Créhange, Varsberg e Helfedange.
Village situé à la jonction de trois vallées : Nied, Marange, Zondrange. Dépendait de l'ancienne province de Lorraine. Bien de l'abbaye de Longeville dont les voués étaient les sires de Raville, Créhange, Varsberg et Helfedange.


text:
Revòuta dei Turbants Jaunes
La Revòuta dei Turbants Jaunes se debanèt de 184 a 192 dins l'Empèri Chinés. Fuguèt entraïnada per Zhang Jiao, fondator de la secta taoïsta Taiping, qu'organizèt una insureccion còntra la dinastia Han. Sei partisans adoptèron un turbant jaune coma signe de raliment donant son nom a la revòuta.
En causa de l'afebliment dau govèrn centrau en declin dempuei de decennis, lei Han fuguèron rapidament en dificultat. Deguèron donc demandar l'ajuda de generaus e de vassaus poderós que capitèron d'esquichar pauc a pauc la revòuta. La mòrt de Zhang Jiao favorizèt la victòria deis aliats de l'emperaire. Pasmens, lei combats entraïnèron lo partiment de l'Empèri entre lei senhors e generaus venceires que perdiguèt la direccion vertadiera de l'Empèri e dispareguèt en 220.


text:
Veit Stoss
Veit Stoss (vèrs 1448 - 1533) foguèt un escultor alemand major dau periòde gotic tardiu. Foguèt actiu en Polonha deis annadas 1470 ais annadas 1490. I installèt son obrador dins la capitala Cracòvia e realizèt uneis òbras per l'aristocracia e la Glèisa de la vila. Lei pus famosas son lo retaule de la Basilica Santa Maria de Cracòvia e lei jacents dau rèi Casimir IV e d'unei caps dau clergat polonés. En 1496, tornèt s'installar en Alemanha onte trabalhèt sus l'autar de la Catedrala de Bamberg puei sus divèrseis esculturas dins la vila de Nuremberg. Pasmens, aguèt de problemas ambé leis autoritats de la vila e i foguèt estremat en 1506 en despiech dau sostèn de l'emperaire Maximilian. Liberat, trabalhèt sus lo monument funerari de l'emperaire e, a partir de 1515-1520, per un marchand de la vila de Florença.


text:
Puèi, i aviá lo Grand Mèstre Blanc, nòstre Gandalf a totes, Florian Vernet, totjorn tan sexy e intelligent. Li daissèri mos pichòts, istòria que ne sortiguèsson mai intelligents, d'aquesta serada.
Mas, mai que tot, la causa mai VIP de la serada foguèt aquel moment que, sens lo buf e plena de susor, m'apuegèri sus una barricada aprèp una dansa e una femna que coneissiái pas me venguèt veire en me dire "siás Melania?" , ieu pas aimabla "òc" (perque soi pas jamai aimabla amb las femnas que coneissi pas mas que sabon qual soi) e "as pas un blòg?". Quand o vos disi que soi una star e que m'arrèstan per carrièras ara!!!!
E la femna de me lausar tant e mai, que legís mon blòg cada jorn, que, quand lo descubriguèt, lo legiguèt de cap a cima, e que venguèt al concèrt de la Talvera amb l'esper de me rescontrar, de me tocar (e de me copar en secret un bocinon de mon pel castanh per lo metre dins una bostioneta a costat de son lièch). Benlèu vos pensatz que la femna demandava a cadun "bonser, siás Melania?". E ben non, perque es pas colha!
Primièr, aviái cargat mon camisòt "La Talvera" e qu'èri la sola d'aver un camisòt (tacat) La Talvera.
Segond, aviái cargat mas sabatas jaunas amb l'estelada.
E fin finala, Celina, la cantaira mitica de La Talvera que ne soi fan fan fan, diguèt "i a la Melania qu'a pas de cavalièr" en me mostrant dau det. Aquò me faguèt pas venir un cavalièr, rai. Mas me faguèt venir una legeira dau blòg!
Fabiana, grandmercés per tot çò que me diguères :)))
e al plaser de te tornar veire a un concèrt de la Talvera!


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Salzland (089)
Liste des communes
Bernbourg
Ville de Bernbourg, localité de l'Allemagne de 35 000 habitants.
La mairie de Bernbourg a une adresse e-mail et un site Internet.
Schönebeck (Elbe)
Ville de Schönebeck (Elbe), localité de l'Allemagne de 33 000 habitants.
La mairie de Schönebeck (Elbe) a une adresse e-mail et un site Internet.
Aschersleben
Ville d'Aschersleben, localité de l'Allemagne de 29 000 habitants.
La mairie d'Aschersleben a une adresse e-mail et un site Internet.
Staßfurt
Ville de Staßfurt, localité de l'Allemagne de 28 000 habitants.
La mairie de Staßfurt a une adresse e-mail et un site Internet.
Calbe
Ville de Calbe, localité de l'Allemagne de 9 900 habitants.
La mairie de Calbe a une adresse e-mail et un site Internet.
Barby
Ville de Barby, localité de l'Allemagne de 9 200 habitants.
La mairie de Barby a une adresse e-mail et un site Internet.
Könnern
Ville de Könnern, localité de l'Allemagne de 9 200 habitants.
La mairie de Könnern a une adresse e-mail et un site Internet.
Seeland
Ville de Seeland, localité de l'Allemagne de 8 900 habitants.
La mairie de Seeland a une adresse e-mail et un site Internet.
Bördeland
Ville de Bördeland, localité de l'Allemagne de 8 100 habitants.
La mairie de Bördeland a une adresse e-mail et un site Internet.
Hecklingen
Ville d'Hecklingen, localité de l'Allemagne de 7 500 habitants.
La mairie d'Hecklingen a une adresse e-mail et un site Internet.
Nienburg (Saale)
Ville de Nienburg (Saale), localité de l'Allemagne de 6 900 habitants.
La mairie de Nienburg (Saale) a une adresse e-mail.
Güsten
Ville de Güsten, localité de l'Allemagne de 4 500 habitants.
La mairie de Güsten a une adresse e-mail et un site Internet.
Egeln
Ville d'Egeln, localité de l'Allemagne de 3 700 habitants.
La mairie d'Egeln a une adresse e-mail et un site Internet.
Börde-Hakel
Ville de Börde-Hakel, localité de l'Allemagne de 3 300 habitants.
La mairie de Börde-Hakel a une adresse e-mail et un site Internet.
Alsleben (Saale)
Ville d'Alsleben (Saale), localité de l'Allemagne de 2 500 habitants.
La mairie d'Alsleben (Saale) a une adresse e-mail et un site Internet.
Bördeaue
Village de Bördeaue, localité de l'Allemagne de 1 900 habitants.
La mairie de Bördeaue a une adresse e-mail et un site Internet.
Wolmirsleben
Village de Wolmirsleben, localité de l'Allemagne de 1 400 habitants.
La mairie de Wolmirsleben a une adresse e-mail et un site Internet.
Plötzkau
Village de Plötzkau, localité de l'Allemagne de 1 300 habitants.
La mairie de Plötzkau a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
21/05/2016
Raibe negre 22 per Gilbert Borgés
Centre de readaptacion cardiaca. M'an botat dins una chambra dobla. Quò vòu pas dire que es dos còps mai granda. Som dos dedins. Sei coma monsur Gautier. Es eslonjat sus son liech, espadrilhas rojas aus pés, anòraque barrat, capucha sus la testa. A los braç crosats sus lo pitre, las mans enquilhadas jos las aisselas. De temps en temps, las suert per se trapar son I-phone e espiar l'escran d'un aer concentrat. Sabe pas qual atge a monsur Gautier. Es magre. Quò inspira pas confiança, quauqu'un entau magre. Sas jarras son pas mai gròssas que mos ponhets.
M'explica perque es aquí. Dos AVC. Triple pontatge. Es desjá vengut una setmana mas a pas suportat le centre. Puei me parla de sa mòrt. Pendent doas oras. Se 'resta de parlar. Espiá l'I-phone. Se pren lo pol.
- Seissanta-dotze, çò-ditz. Quo es normau ?
Lo rassegure. Tòrna començar. Seissanta-dietz. Espiá un moment l'escran de l'I-phone e sòna l'infirmiera. Li explica que quò li sarra lo parpalh. L'infirmiera li fai un electrocadiograme e li manda lo medecin.
Lo medecin l'ausculta, li pausa tot plen de questions, l'escolta, se calcula, li anonça que quo es de l'angoissa, que vai li donar quauquaren per l'aidar, nos saluda e se'n vai.
Monsur Gautier laissa passar un moment. Se tuca lo còu.
- Quò es tot dure, aquí, çò-ditz en se careçar lo talhon d'adam.
Tòrna sonar l'infirmiera. Li explica qu'a lo còu tot dur e que quò l'estofa. L'infirmiera ditz ren, suert, se'n tòrna e li balha un pitit cachet. Monsur Gautier l'engola emb la meitat d'un gòt d'aiga. L'infirmiera se'n vai.
Monsur Gautier vira la testa devers me.
- Veses : sei malaude e me balhan de las potingas ! çò-ditz d'un aer degostat.
Gilbert Borgés
09:05 Publié dans Cronicas d'autor, Raibes negres e Istòrias minuta de Gilbert Borgés | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
La rubrica d’informacions del 10/06/2016 del NPLD
Lo NPLD (malhum de promocion de la diversitat lingüistica), que l’IEO n’es membre, nos presenta diferents rendetz-vos e accions avenidor per afortir la riquesa lingüistica d’Euròpa.
- Peticion pel multilingüisme dins las sciéncias : mandada a la Presidenta de la Comission Europenca de la Cultura e de l’Educacion, Silvia Costa, e al President de la comission Europenca de l’industria, Jerzy Buzek, aquesta iniciativa es organizada per d’intellectuals espanhòls per limitar las comunicacions scientificas fachas unicament en anglés.
Per legir e signar aquesta peticion (en francés, espanhòl, italian, portugés, alemand et anglés), clicatz aicí.
- Ressorsas en linha sus l’ensenhament intercultural de l’ECML : lo Centre europeu per lo lengatge modèrne de Gratz, en Austria, prepausa sus lo siti d’informacions practicas pels ensenhaires e formators sus l’enseinhament intercultural.
Per accedir als donadas interculturalas de l’ECML, clicatz aicí.
- Conferéncia sus la coneissença e lo multilingüisme a Gand, Belgica, del 11 al 13 de setembre de 2016 : presentacion dels aspèctes neurologiacas de las capacitats multilingüas e de las darrièras avançadas sus los beneficis de la mestrejar de mantunas lengas.
Per en saber mai, clicatz aicí.
- Conferéncia internacionala sus las formas de multilingüisme dins l’ensenhament segondària e superiora a Innsbruck, Austria, del 15 al 17 de setembre de 2016 : centrada sus l’utilisacion exponenciala de l’anglés dins la formacion e la recerca atal coma sus la plaça donada a las autras lengas dins aquestes sectors, subretot per las nocions de "multilingüisme intèrne et extèrne" dins la comunicacion.
Per mai d’informacions, clicatz aicí.
Siti del NPLD : npld.eu


text:
Giovanni Boccaccio
Giovanni Boccaccio (Florença 1313 - Certaldo o Florença, 21 de decembre de 1375), foguèt un escrivan e umanista italian. Escriviá en latin e en italian. Es considerat, amb Dante e Petrarca, un dels paires de la literatura en italian. Son òbra mai coneguda es lo Decameron.
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Filh illegitim d'un comerçant de Florença, Boccaccino da Chellino, e d'una femna umbla, Giovanna. Boccaccio, al luòc de seguir la carrièra comerciala de son paire, estudièt la literatura classica e la poesia a l'Universitat de Nàpols e frequentèt la cort cultivada e rafinada de Roberto d'Angion qu'èra amic personal de son paire. En 1340 deguèt tornar a Florença a causa de la quincanèla dels afars pairals. Entre 1346 e 1348 visquèt a Ravenna e a Forlin, onte foguèt l'òste de Francés II Ordelaffi e dintrèt en relacion amb los poètas Nereo Morandi e Checco Miletto de Rossi.
En 1348 la pèsta negra toquèt Florença (episòdi istoric que se desvolopa lo “Decameron”) e l'an seguent la mòrt del paire s'ocupèt de çò que demorava del negòci familhar. En 1350 faguèt la coneissença de Petrarca que venguèt un grand amic.
Los darrièrs ans de sa vida estudièt a fons las òbras de Dante e comencèt a vida esperituala e religiosa.
Òbras[modificar | modificar la font]
Òbras de jovença[modificar | modificar la font]
- La caccia di Diana (1334-1335)
- Il Filostrato (1335)
- Teseida delle nozze d'Emilia (1339-1341)
- Comedia delle ninfe fiorentine (1339-1340)
- Amorosa visione (1341-1342)
- Elegia di Madonna Fiammetta (1343-1344)
- Ninfale fiesolano (1344-1346)
Òbras de la maturitat[modificar | modificar la font]
Lo Decameron (1349-1351)[modificar | modificar la font]
Per fin de fugir l’epidemia de Pèsta Negra que devasta la ciutat de Florença, dètz jovents (sèt femnas e tres òmes) se recaptan al campèstre pendent qualques jorns. Per s’espaçar, establisson per règla que cadun deurà contar cada jorn una istòria aprochant un tèma qu’aquel que serà estat nomenat rei (o reina) del jorn aurà causit.
Corbaccio (1354-1355)[modificar | modificar la font]
Òbra misogina que son sostítol es Labirinto di amore.


text:
Cliczon (Clisson)
Clisson en francés (Cliczon en galò) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La vila es dins la ribièra de Sèvre Nantaise al jonhent ambe la Moine. Pr'amor d'aquò, patiguèt d'aigats (mai que mai en 1960 e 1983).
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las atestacions pus ancianas son Clizun en 1075 et Clicio en 1152 [1].
L'origina del nom de Clisson seriá :
- siá lo gal *klesiodunon « fortalesa dels glasis »[2]. Òr, glasi se disiá *cladio en gal, tèrme qu'a son origina, coma lo breton kleze(ñv), dins lo celtic comun *cladiio[3] ;
- siá Cliccius, nom latin d'òme, ambe'l sufixe -onem[4]. Lo meteis antroponime se trobariá dins Clécy (Calvados), Cliciacum en 860[5].
Lo nom galò de Clisson, situat sul limit entre lo galò et lo peitavin es : Cliczon (escritura ELG)[6].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2012 : 6633; 2013 : 6662 abitants (590 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albèrt Dauzat e Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France, Ed. Larousse, 1968, p. 1749
- ↑ Magazine de la communauté de communes Vallée de Clisson, numerò 35 – Printemps 2009, p. 22
- ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la langue gauloise, edicions errance, 2003, p. 117
- ↑ Albèrt Dauzat et Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France, Ed. Larousse, 1968, p. 1749
- ↑ Dauzat e Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France, Ed. Larousse, 1968, p. 195
- ↑ {{Lien web|url=http://www.geobreizh.com/breizh/fra/villes-gallo.asp%7Ctitre=Villes bretonnes, noms gallo|éditeur=Geobreizh


text:
Arquetipe
Un arquetipe (dau grèc arkhetupon 'modèl primitiu', per intermediari dau latin archetypum) es, en literatura e en filosofia, un modèl generau representatiu d'un subjècte. Emplegada en psicoanalisi, la nocion d'arquetipe recuerb una significacion pròpria definida per Carl Gustav Jung: "Preformas vuejas qu'organizan la vida instintiva e espirituala, en estructurant leis imatges mentaus (pensadas, fantaumas, sòns...)". Se pòt tanben definir un arquetipe coma un ponch de vista analogic sus una realitat sensibla, susceptibla d'integrar la totalitat dei ponchs de vista que se'n pòt aver (definicion segon lo doctor Michel Mouret).


text:
Onjuku
Onjuku (御宿町, o mai simplament おんじゅく) es una estacion balneària de la Prefectura de Chiba sus l'illa principala de Japon. I demòran un pòrt de pesca e un quartièr de pescaires. L'activitat toristica es plan sasonièra amb, d'estiu, una afluéncia considerabla de visitors. A aquela sason los estatjants lògan crambas de lors ostals e barraquetas de brasucaires se montan sus la quita plaja d'arena. Lo demai de l'annada la vila es frequentada per fòrça joves tokyoitas que venon logar pòstes e combinasons de surf per la jornada.
Es lo cèl estelat d'Onjuku que donèt l'inspiracion a un contaire japonés d'escriure una de las comptinas que totes los mainatges japoneses coneisson. Aquela comptina evòca un prince e una princessa arabis. Una estatua es erigida al centre de la plaja d'Onjuku, per l'arena. Representa los dos personatges sus de dromadaris. La vila d'Onjuku utiliza lo creissent de luna de la cançon coma simbòl toristic.
Un musèu d'art lo long de l'estrada que longa la plaja conta, demest autras causas, l'istòria d'aquela comptina. Un autre musèu evòca l'istòria locala d'Onjuku amb un apròchi mai etnologica e la presentacion d'ancianas aisinas de pesca.
Se pòt tanben trobar un monument de l'amistat nippo-mexicana. Al sègle XVII los estatjants d'Onjuku salvèron los naufragièrs d'un vaissèl mexican. En mai de los aver salvats de l'ocean aurián convencut lo shogun de los far pas tuar coma auriá degut èsser lo cas amb d'estrangièrs. Encara uèi la vila d'Onjuku es afrairada amb Acapulco e lo monument se quilha orgulhosament sul bauç septentrional de la baia d'Onjuku.


text:
Sainte-Jeanne-de-Pont-Rouge
(municipalité)
13.1.1868 - 3.1.1996
[46742 jours d'existence]
* 13 janvier 18681 : Érection de la Paroisse de Sainte Jeanne de Neuville, de la scission de la Municipalité de Pointe aux Trembles, de la Municipalité de Cap Santé, de la de la Paroisse de Sainte-Catherine et de la Paroisse de Saint Basile.* 27 juillet 19572 : Modification au statut ainsi qu'au toponyme de la Paroisse de Sainte-Jeanne de Neuville, qui devient la Municipalité de Sainte-Jeanne de Pont-Rouge.* 15 mars 19693 : Modification au toponyme de la Municipalité de Sainte-Jeanne de Pont-Rouge, qui devient la Municipalité de Sainte-Jeanne-de-Pont-Rouge.* 3 janvier 19964 : Fusion de la Municipalité de Sainte-Jeanne-de-Pont-Rouge et du Village de Pont-Rouge, pour l'érection de la Ville de Pont-Rouge.
Archives | Cartes | Graphiques | Textes

Tous droits réservés 2009-2018 : Institut généalogique Drouin
Textes, recherche et contenu : Janko Pavsic


text:
Paulhac (Gironda)
Paulhac[1] (oficialament en francés Pauillac) qu'ei ua comuna situada dens lo departament de Gironda e la region de Nòva Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
L'atestacion pus anciana data del sègle IV : Pauliacus; es d'Ausòni (Decimus Magnus Ausonius)[2].
Lo nom de Paulhac derivarè deu nom latin Paulius, Paullius, emb lo sufixe d'origina celtica -acos, latinizat en -acum[3]. Bénédicte Boyrie-Fénié consèrva l'explicacion, mès òpta per Paulius.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire étymologique des Communes, Gironde, Institut Occitan, Cairn, 2008
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984


text:
- un
- una, un, uno adj. num. n. et art. un, une. Un aubre, una sebissa : un arbre, une haie. Una que saup tot e l'autra que vòu ren dire : l'une qui sait tout, et l'autre qui ne veut rien dire ; quelqu'un > Es un una qu'es pas dau vilatge : c'est quelqu'un qui n'est pas du village. I a mai d'un mai que d'un que l'avián vist : plusieurs l'avaient vu. — Unei ùni des; quelques, environ, certaines. Unei cisèus : des ciseaux. Unei cadieras : quelques chaises. Unei cinc cents joines esperavan : environ cinq cents jeunes gens attendaient. D'unei legisson, d'unei escotan de musica, d'unei fan sei devers : les uns lisent, les autres écoutent de la musique, et d'autres font leurs devoirs
Diccionari Personau e Evolutiu. 2015.


text:
Savana
La savana es un biòma terrèstre. Es un tèrme originari de l'America Centrala que se referís en principi a un tipe d'ecosistèma caracterizat per una espandida erbacèa de graminèas amb preséncia d'arbres pron pichons e espaçat de tal biais que la canopèa siá pas tancada.
Clima[modificar | modificar la font]
La savana es una prada de clima tropical. S'i tròba d'arbres e arbrilhons dispersats mas domina la vegetacion erbacèa.
Lo clima caud de la savana a un deficit idric mai o mens agut. Malgrat que las precipitacions annalas pòdon èsser màger que l'evaporacion atmosferica. I a normalament una sason seca, que dura un minimum de uèit setmanas, ont la pluviometria es fòrça bassa o inexistenta e una sason umida amb pluèja sufisenta pel creissement de la vegetacion. Lo total de pluèja es fòrça variable entre 250 e 2000 litres per an. Qualques savanas son aigadas temporàriament pel drenatge lent o per la pujada de rius o de lacs.
Las temperaturas de las savanas son fòrt nautas amb pauc de variacion lo long de l'an (i a mai de variacion entre lo jorn e la nuèch). Es a la fin de la sason seca que fa pus caud. La pluèja cai amb una temperatura fòrça elevada e çò que fa baissar mai la temperatura es la nebulositat. Dins las planuras de mai de 2000 mètres, las temperaturas demenisson a pauc près de 0,5 °C cada 100 mètres.
Vegetacion[modificar | modificar la font]
Las èrbas de la savana son de graminèas de dimensions variablas e apertenon a genres (Andropogon, Paspalum, Axonopus etc.) diferents de las pradas de clima temperat.
Qualques genres comuns de las savanas africanas coma Hyparrhenia e Andropogon se tròban tanben dins las regions mediterranèas.
Se tròba d'arbres, palmièrs e arbrilhons de familhas e genres de distribucion exclusiva tropicala (Curatella, Bowdichia Acacia). Qualques arbres pèrdon las fuèlhas en sason seca e florisson un pauc abans l'arribada de la sason umida.
Fauna[modificar | modificar la font]
La vida animala de la savana es dominada pels erbivòrs que se pòdon desplaçar en grandas migracions en recèrca de pasturas frescas e entre totas las espècias s'establís una cadena trofica completa e autoregulada.
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
Las savanas son fòrça tocadas pels incendis a la fin de la sason seca que sovent son volontaris per que la nòva èrba cresca abonida per las cendres.
Qualques savanas son de formacions naturalas e alara an un païsatge intermediari entre lo bòsc tropical e l'estèpa e an per origina principala lo clima. D'autras s'explican per la preséncia d'un jaç impermeable de pauca prigondor coma los Llanos de Veneçuèla). Fin finala d'autras savanas son eissidas de l'accion umana (antropicas).


text:
Fòto : Participants al rencontre Festo 2010 davant lo musèu Tolosa-Lautrec
Cors d'esperanto :
Prepausats per l'Universitat Per Totes del Tarn e l'associacion Tarn Esperanto amb le sosten de l'associacion Esperanto Miègjorn-Pirenèus.
Objectiu : minimum nivèl B1 del CECRL al cap de l'annada escolara (possibilitat de validar per un examèn). Amb la resèrva d'un nombre suffisent d'inscrits.
Contactatz Olivièr : 05 63 34 54 59
contact @ pistilcircus point com
Junh 2012 : L'espectacle" espéranto" en virada in"tarn"acionala
Damiatte : Pistil arrive en ville
Fòto : talhèr cosina a l'ocasion de la visite d'esperantistas russes e suedeses (Agost 2010)
Talhèr/cors lo dimècres al ser
Contactatz Daniel
05 63 58 71 67
daniel_maynau @ yahoo point fr
Fòto: Repais à l'ocasion de la visita d'un cople d'esperantistas cubans (Belcastel, Octobre 2009)
Un estagi d'initiacion foguèt prepausat en julhet 2012 dins le quadre del 5e festenal de poesia actuala


text:
Mai que mai conegut per son òbra poetica e son ample trabalh de recèrca sus la literatura occitana, Felip Gardy alarga un còp mai son camp d’accion amb la parucion d’una partida de sa pròsa.
Las edicions Trabucaire recampan en efièit aquí un trentenat de racontes corts qu’una bona mitat (...)
(...) es inedita e la rèsta èra esparpalhada en revista dempuèi 25 ans.
Quand ai agut lo libre dins las mans ne sabiái pas tròp de que esperar : entre una cobèrta grisassa e una polissa dels temps passats (luènh, luènh…) m’auriá pas estonat de descobrir un tèxte void, sense singularitat, prèst a costejar de prèp lo panteon dels libres occitans que servisson sonque a faire que la lenga visca, que la lenga morisca pas.
Mas bon, èra Felip Gardy ; mas bon, ja coneissiái sa poesia, ja coneissiái sa pensada tant esclairada sus la literatura occitana tras los sègles. Doncas coma disem « quand cal i anar, cal i anar » (sabes quand t’enganas encara amb la plaça d’aquel fotut « i » o « me » o « te » eca.).
Aqueles racontes son -totjorn- a la primièra persona, se legisson rapidament, coma una entrada dirècta dins las questions existencialas que preocupan l’autor e cadun de nosautres. Coma dinstinguir los pantaises de la realitat ? Coma acceptar sa finituda ? Coma trobar l’equilibri entre rason e passion ? Mas sustot, çò que nos interèssa, nosautres locutors occitans, es aquela question que travèrsa lo libre e que nos demanda coma pòt viure un òme, una cultura, una literatura a la marge ? Coma rendre tangible un quicòm que sembla de còps existir sonque en fantasme, que s’amaga (auriatz comprés que parli aquí de l’occitan) ? Coma comblar aquesta manca, aquela abséncia ?
Segur que trobam pas aquí de responsas a las nòstras preocupacions linguisticas nevroticas, segur que sèm pas mai avançat qu’aquò a la fin del libre mas çò qu’es segur -e es aquò que compta- es que poiretz pas demorar insensibles fàcia als mondes oniriques que crèa Gardy per nos possar a nos pausar encara mai de questions ; un pauc a la manièra d’un conte filosofic, levat la morala. L’escritura es fluida, florida, negra o solelhada mas totjorn justa.
Coma l’astronòm del darrièr raconte que dona son nom a aquel recuèlh, Gardy vos agacha dreit dins los uèlhs e vos demanda : « Mai la manca, coma la trobar, coma saber ont s’es nisada, puèi qu’es pas per definicion que negacion ? » (p.137).
P.M


text:
De decembre a febrièr, que siegue dins un encastre sacrat ò profan, lei santons se multiplican dins lei belems provençaus. Es una causa de leis acampar en cò de sieun mai es una autra de crear lei personatges e son environament.
Amada Cròs anèt au Salon dei Santonièrs d’Arles, ont i entrevistèt lo president de l’associacion organizatritz, Felipe Brochier.
Se tracta d’una veirina colorada qu’acampa cada an professionaus e amators.
Au biais d’un musèun i crosarètz un molon de personatges, tancats e vius, que son lo rebat d’un ideau universau.
Benvenguda en tèrra de santons, liura dins sa tradicion !


text:
Aquesta annada l’installacion de L’Estivada, manifestacion musicala e culturala occitana pan-occitana dempuèi 18 annadas, es estada cambiada radicalament. Lo dangièr del cambiament de luòc es estat desplaçat pels organizadors, organizadors que son de granda qualitat de professionalisme, e sábon far ambe totas los frens potencials, cal que L’estivada damorèsse al centre d’Occitània ; lo còr i es e la volontat militanta tanben. L’Estivada 2011 serà* (escivi a dos jorns de la fin del festenal) un succès a totes los nivèls pels organizadors, çaquelà la populacion qu’a dempuèi tempses plan associat l’imatge de la vila, del pòble de Rodés ambe la manifestacion, la populaicon es inquitieta de l’elonhament del centre de la ciutat.
Cal notar los problèmas per ne trapar solucions, e serà urgent per las sobrevida del festenal, de l’encontre nacional de musica e canta d’Occitània. La fòrça de L’Estivada es que, partit d’una volontat politica clara (Marc Censi que cal mercejar per aver agut l’idèa politica e l’aver installat a Rodés – o escrivi perqué mantunes o vòlon pas recordar) capita d’èstre una clau economica per Rodés, capita d’èstre un punt important qu’i caldrà èstre al nivèla poltiic per aver un èime reconeguda pel país nòstre e al nivèl de l’Estat dich republican francés.
Los problèmas de L’Estivada, es pas que la populacon a pas encara demandat de signaletica en occitan dins la vila, non brica, es que lo sistèma de transpòrts collectius (titolat “navette”) es pas al nivèl de l’eveniment europèu qu’es L’Estivada. De mai una “naveta” que s’arresta als arrests de bus, es pas una naveta. Caldrà que los politicians de Rodés venguèsson a Tolosa veire çò qu’es una navette electrica per se passeja dins la vila per ajudar lo comèrç de se desvolopar, al de tota fòrça una naveta occitana, que passa cada 10 minutas entre Onet, la gara, Borran, e lo centre de Rodés. Una naveta cada 10 minutas son 25 a 30 minutas pels festivalièrs, zo cal plan notat, car cal èstre clar. Donc, es forçadament un abandon d’una partida del programa per los que vòlon tot veire –e sembla ques la manifestacion fosquèsse faita per aiçò- es impossible a Borran. Perqué 30 minutas, perqué, un festivalièrs, coma tot lo pòble occitan digne e conscient, es un ciutadan que parla … vaquí donc lo festivalièr que arriba a l’estacion de la “navette”, segur li cal una granda chança per arribar una minuta abans la naveta, mas concretament arriba a 9 minutas de la naveta següent. 10 minutas de transpòrts, 5 minutas per anar a l’estacion, abséncia d’arreste coërent per l’amfiteatre, 10 a 11 minutas de mai per zo trobar, avèm aital lo compte : 5 + 9 minutas d’espèra + 10 minutas de transpòrts + 11 minutas de marcha per trobar l’amfiteatre = aquò farà 35 minutas… un espectacle que clava a16h30, e l’autre debuta a 16h30 … es impossible, cal far de causidas.
Es plan clar que L’Estivada es una capitada, mas pas simplament per rason de federacion de las creacions occitanas en un sol luòc geografic (Rodés-Borran-Amfiteatre-Musèus), mas perqué lo sistèma economic de la vila es solidari ambe tot eventuala pression-repression per demesir un fara cultural E lingüistica, L’Estivada. E quora escrivi de la vila, es manièra de dire qu’es tot lo Roergue (que los Franceses díson Aveyron), qu’es concernit per l’afar. Se vei : l’arcuelh es de granda qualitat quora disèm que sèm aquí per L’Estivada. I a una mena de solidaritat estantanèa qu’es donada aital al torista qu’arriba per L’Estivada.
De mai dels problèmas de logistica dels desplaçaments dels estivalièrs, i a la causida del luòc, dabans la pòrta de l’espital. Aquò zo podèm pas concebre, es clarament una enormitat de pas comprendre, per anar del centre de Rodés a l’espital, cal passar per la plaça causida per la municipalitat, e donc arribar al puslèu (es o seriá una urgéncia), e virar al entorn del luòc de L’Estivada, ambe una securitat que sap pas qu’i a l’espital darrièra l’installacion de L’Estivada. Es pas de creire que la mucinipalitat qu’a l’uèlh sobre tot lo sistèma “servici public” que l’Estat UMP vòl destrusir, qu’aguèsse pas vist aquò. Zo comprèni pas.
Elonhat del centre de Rodés, L’Estivada s’installa donc a Borran (pels Franceses Bourran), lo barri es simpatic, devendrà popular se las animacions occitanas s’i fan tota l’annada, e seriá una plan bon idèa, tot l’an e tanben ambe una Estivada 2012 plaçada al centre de Rodés e tanben a Borran ; car… al concèrt de Nadau, 11.000 personas segon los organizadors (i soi estat las chifras son la realitat, incredibla realitat, mas pas estonant), quin bordèl per ne sortir ! a las 1 ora de la nuèch, nuèit, nuòch (farai dins lo pan-occitan !). Totes los locutors occitans de Rodés estíman L’Estivada, e alara del centrevila qu’i èran acostumats, a Borran que devon suportar (bars voides, òtels elonhats, restaurants pauc frequentats, botigas d’estiu, abséncia de signaletica reala, abséncia d’informacion a l’ofici de torisme dins la lenga del país, ara avèm una fotografia qu’es pas gaire comprès la realitat de L’Estivada), pòdon pas anar a L’Estivada se las dichas navetas s’arrestan de circular a las 19h30 … Mas una causa segura, l’occitan es la clau a Rodés per las rasons politicas (fau de filosifia politica aquí, las rasons), e quora se li parla occitan, a la mamèta del cap del pont, la mamèta respond en occitan e parla … fòrça mai qu’en francés. Ai retengut per vos, al cap de 3 setmanas de pleja a Rodés, L’Estivada arriba e lo solelh tanben mas dimècres èra pas segur, alara cresi melhor la paraula qu’ai poscuda entendre en version originala e fòra la comuna : «per l’Estivada, a Rodés, sempre que fa bèl temps», mas se n’aprendrà segur mai, e pòdi pas tot notar aquí. L’occitan es l’amna de la vila de Rodés e lo revelador d’un ciment collectiu, perqué vóler l’elonhar del centre ciutat ?… La platja lingüistica es pas agradiva a quí ? Quí vòl castigar L’Estivada, quina es aquesta fòrça amagada e que se vòl grandament amagar, que non vòl pas del festenal ? Quina es la fòrça aquela ?
Aprèp totes aqueles sentiments, afortit per una participacion de terrenh, sobre Rodés, vos vòli informar de las paginas Internet que fan unas linhas sul festenal :
Midi Libre, un jornal local a Rodés, es un partenari important de L’Estivada, pas pas esclusion. Cada maitin a pas cap problèma per emplenar las doás paginas… en lenga francesa. E benlèu qu’un jorn a L’Estivada i aurà un jornal tot en occitan per exprimir l’actualitat e se vendre dins la vila. Al moment de L’Estivada, per debutar.
Zo cal escriure, los productors locals son implicats, grandament, e aquesta annada 2011, la solidaritat ambe lo festenal es estada clarament exprimida pendent l’inauguracion en preséncia d’un personal politic bèl, e pas totes implicats coma Martin Malvy o Guilhem Latrubesse sul tèma… La solidaritat es estada exprimida tanben de totes los nivèls, L’Estivada es un endreit que totas las revendicacions s’i devon fa veire, «la revòlta es l’èime occitan» (me sembla aver plan entendut), totas las revendicacion occitanas e pas simplament occitanistas. Es donc un festenal que lo personal politic de l’Estat francés, los Franchimands de tot escantilh, aurián de visitar abans totas las eleccions. La “CGT spectacle” zo faguèt e los “jeunes agriculteurs” tanben. Los ostelièrs zo faguèron a cada estivalièr.
E per clavar sul bilhet aqueste, e lo francés es tanben utile per ensenhar lo camin a mantunes politicians de Rodés, l’urbs occitan al mitan d’Occitània, e pas gaire dins lo «milieu occitan» (ai après a Rodés qu’i a una mafià occitana – edr !), vaquí donc las ensenhas francesas que cal comprendre aital melhor:
Rodés Las Novèlas… presentarà en francés ambe un títol dins lo patois novèl parisenc, Rodez News, l’importança de l’afar. L’Estivada es devengut un simbòl de la renaissença occitana, sense cap d’ostracismes politics o etnics. E quora zo escrivi es qu’ai mantunas rasons que d’unes zo vòlon far creire…
De mai, L’Estivada debuta una entrada dins la premsa la mai venduda en fRANÇA, la premsa feminina :
Ai notat las preséncias de France Info, Sud Radio, totas las webtv regionalas, la Dépêche du Midi, Centre Presse totparier, Totem, etc.
L’Estivada es estada e serà sempre un festenal exigent, e lo politic es sa primièra exigéncia ; la dignitat per l’occitan passa per L’Estivada, e alara serà sa segonda exigéncia.
Serà pas lo sol bilhet sul tèma… avizatz-vos : n’i aurà d’autres aquí totparier, e zo podètz far circular farà de plan bon ben a mantunes d’o saber legir.


text:
De susprèsa en susprèsa, aquela Estivada 2011, i aviá tanben una brava representacion occitana per Ardècha e Droma, per defendre la lora preséncia a Rodés, lo còr d’Occitània.
Visatz aquel document que presenta l’occitan e lo francoprovençal, en pagina centrala avèm una mapa que me sembla fòrt instructiva, vist qu’es una territorializacion de doás lengas dins la region la mai espandida de fRANÇA e ambe la segonda vila de fRANÇA , Lyon sembla vóler portar la pèira a l’edifici de la dignitat lingüistica en fRANÇA per doás lengas mesprezadas, occitan e arpitan o francoprovençal.
la promocion se farà çaquelà a dimension redusida, contrariament a l’Espaci Occitan, que totes los mejans i son plaçat per aver l’occitan coma instrument de promocion exteriora. Aquí l’Institut d’Estudis Occitans aviá d’estauviar los document. E çaquelà èran plan fait, simple mas pedagogic.
Un document qu’esplica an mena d’editorial que «lo 8 de julhet de 2009, lo Conselh Regional (Ròse-Alps), pel primièr còp de la seuna istòria, adoptava una debidaracion en favor de las doás lengas regionalas de Ròse-Alps : lo francoprovençal e l’occitan» Se sembla qu’èra important d’o tornar dire.
E p♫9di aital apondre, que msque París, i a un problèma ambe las lengas ! París es lo sol endreit, ambe benlèu Lille, per refusar la diversitat lingüistica. Nos podèm alara questionar sobre las dificultat parisenca de fa foncionar lo neurònes del meteis biais que pertot sul planèta, question : perqué ? Ai un fum de responsa, e segur un bilhet positiu se dèu pas èstre enegrit per la pensada parisenca sul tèma.
Lo document recòrda, de faiçon generosa, que las «doás lengas son al còr de la region» administrativa francesa. L’elegit en carga d’aquela promocion lingüistica es un elegit de Europe-Écologie-Les-Verts, e amai es tanben lo president del Congrès Mondial Amazigh. A L’Estivada nos a explicat l’estonament dels elegits d’esquèrra quora «l’òme de la diversitat» a decidit de prendre en man la comission qu’a portat a la lutz las doás lengas, sense realament debutar una politica de grand dimension. Uèi a Rodés a assegurat qu’aviá una clara intencion de desvolopar una poltiica lingüistica per l’occitan e pel francoprovençal o arpitan. La volèm clarament aficada, coma per exemple l’Espaci Occitan en çò dels vesins del Piemont alpenc (veire bilhet següent).
lo document editat en francés aurà segurament una melhora difusion en Ròse-Alps, l’esperèm.


text:
Licourt
Licourt en picard ( Licourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
{{Image label|x= 6.93
Istòria[modificar | modificar la font]
Tanben estonant #que #encobrir poscatz paraitre, lo rei Louis XIV, màger de 16 ans, es vengut, amb lo Tribunal, prene una collation dins lo vilatge de Licourt, lo 13 d'agost de 1654, en tornant de la paissièra de Stenay.
Aussi surprenant que cela puisse paraitre, le roi Louis XIV, âgé de 16 ans, est venu, avec la Cour, prendre une collation au village de Licourt, le 13 août 1654, en revenant de la prise de Stenay.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Burgenland (084)
Liste des communes
Weißenfels
Ville de Weißenfels, localité de l'Allemagne de 41 000 habitants.
La mairie de Weißenfels a une adresse e-mail et un site Internet.
Naumbourg
Ville de Naumbourg, localité de l'Allemagne de 34 000 habitants.
La mairie de Naumbourg a une adresse e-mail et un site Internet.
Zeitz
Ville de Zeitz, localité de l'Allemagne de 31 000 habitants.
La mairie de Zeitz a une adresse e-mail et un site Internet.
Hohenmölsen
Ville d'Hohenmölsen, localité de l'Allemagne de 10 000 habitants.
La mairie d'Hohenmölsen a une adresse e-mail et un site Internet.
Lützen
Ville de Lützen, localité de l'Allemagne de 9 200 habitants.
La mairie de Lützen a une adresse e-mail et un site Internet.
Elsteraue
Ville d'Elsteraue, localité de l'Allemagne de 9 100 habitants.
La mairie d'Elsteraue a une adresse e-mail et un site Internet.
Teuchern
Ville de Teuchern, localité de l'Allemagne de 8 800 habitants.
La mairie de Teuchern a une adresse e-mail et un site Internet.
Freyburg
Ville de Freyburg, localité de l'Allemagne de 4 900 habitants.
La mairie de Freyburg a une adresse e-mail et un site Internet.
Nebra-sur-Unstrut
Ville de Nebra-sur-Unstrut, localité de l'Allemagne de 3 500 habitants.
La mairie de Nebra-sur-Unstrut a une adresse e-mail et un site Internet.
Laucha an der Unstrut
Ville de Laucha an der Unstrut, localité de l'Allemagne de 3 100 habitants.
La mairie de Laucha an der Unstrut a une adresse e-mail et un site Internet.
Bad Bibra
Ville de Bad Bibra, localité de l'Allemagne de 2 800 habitants.
La mairie de Bad Bibra a une adresse e-mail et un site Internet.
Kretzschau
Ville de Kretzschau, localité de l'Allemagne de 2 700 habitants.
La mairie de Kretzschau a une adresse e-mail et un site Internet.
Osterfeld
Ville d'Osterfeld, localité de l'Allemagne de 2 600 habitants.
La mairie d'Osterfeld a une adresse e-mail et un site Internet.
Eckartsberga
Ville d'Eckartsberga, localité de l'Allemagne de 2 400 habitants.
La mairie d'Eckartsberga a une adresse e-mail et un site Internet.
Droyßig
Ville de Droyßig, localité de l'Allemagne de 2 000 habitants.
La mairie de Droyßig a une adresse e-mail et un site Internet.
Karsdorf
Ville de Karsdorf, localité de l'Allemagne de 2 000 habitants.
La mairie de Karsdorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Gutenborn
Village de Gutenborn, localité de l'Allemagne de 1 900 habitants.
La mairie de Gutenborn a une adresse e-mail et un site Internet.
Wetterzeube
Village de Wetterzeube, localité de l'Allemagne de 1 900 habitants.
La mairie de Wetterzeube a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
15/01/2011
Òsca al pòble coratjós de Tunisia
3 commentaires:
- Florenci Salesas a dit…
-
Òc. M'arriba a ieu exactament lo meteis. Esperi qu'aquel país siá liure, mas me preocupa coma pòt acabar la situacion de la femna. Acostuman a m'angoishar aquelas manifestacions en las que i a pas de femnas. A Tunisia se'n son vistes qualques. Caldrà veire que passa. Crosam los dits...
- 15/01/2011 17:51
-
-
Se capitan, Algeria e Maròc segràn, ne soi segura. Es istoric ! E la condicion de la femna se melhorarà, veiràs ! I cresi. Las tunisianas aimaràn melhor viure coma las Francesas puslèu que coma las dels Emirats. :) Soi optimista, totjorn. :)
- 15/01/2011 18:33
- Maime a dit…
-
Per respondre a la question dau tipe, ne'n avia vud un autre : Georges Frêche. Mas, benleu avia rason, lo monde votavan per se... :-D
- 15/01/2011 22:07


text:
Cyrus Farivar
Cyrus John Farivar (Santa Monica, Califòrnia, 2 de genièr de 1982) es un jornalista e escrivan iranoamerican. Especializat dins lo jornalisme tecnologic a escrich dins divèrses jornals e revistas prestigioses coma The Economist, Slate, The New York Times, PC World o Wired e es estat redactor assistent a la revista Macworld. Es actualament redactor de la revista electronica Ars Technica.
BiografiaModificar
Cyrus Farivar nasquèt en 1982 dins una familha de classa mejana a Santa Monica. Es l'ainat dels dos enfants de Mehrdad Farivar, un avocat iranian e de Sydney Hadsell Farivar, una ensenhaira. Dins l'encastre de sos estudis d'economia politica que comencèt en 2000 a l'Universitat de Berkeley, visquèt entre 2002 e 2003 a Senegal qu'i estudièt a l'Universitat Gaston Berger de Ndar. Obtenguèt son B.A. en 2004 abans de cambiar de dralha e de s'orientar cap al jornalisme. Estudièt de 2004 a 2005 a l'Universitat de Columbia ont capitèt un M.S. en jornalisme.
ÒbrasModificar
- The Internet of Elsewhere (2011)


text:
Era Val gahe ua auta forma, uns auti colors; linhes clares e ludentes diboishen es contorns dera sua fisionomia paisatgistica, quan eth solei comence a cauhar ena tèsta e alendades renauides de primauera s’escampilhen coma rumors que brotoen de laguens dera tèrra. A despièch der heired maitèr e es nheudades re.hètes, arren non ei bric igual. O aquerò semble… Mès ores de lum, mès vida tà víuer. Ei coma un renèisher intens ath mon que t’entore, te balhe respècte e posse a ua dignificacion pròpria, en mar de montanhes desafiantes ara exploracion estival, qu’ara, adocides de nhèu, contrasten era agonia damb eth capinaut, autant de transitòri, deth “vèrd paradís” que nèish en hons. Tot concludirà eth sòn cors e en començarà un aute. Mès ei aguesta emocion deth començar de nau, en etèrn retorn, eth que da era mesura deth plaçament de cada causa que s’acuelh ena Val, perque aquerís sentit, forma e contengut. Tot ac trauèsse e estaque un hiu invisible, en un circumlòqui de diuèrses formes e contenguts. Non i a arren parion, e tot ei exactament igual, a despièch deth risc de confóner era part peth tot, perque demore en estat permanent de transicion, de pas, e dempús d’un pas en ven un aute… Era nhèu delida descurbís eth camin que disposam a passejar tranquils. Li sabíem e non i ère. Ben pògues causes i a de definitives, mès ara aguesta claror semble concludenta, e ara, e ara, e ara? Era Val mos abrigalhe, e semblen diuèrsi es hius invisibles que tèishen eth mon qu’entore, diuèrses es expressions de natura e diuèrsi es mars que mos sauven coma en ua ièrla. Era Val ei ara eth mon.
(Diari Segre, 10 d’abriu de 2010)


text:
Monswiller
Monsweiler en alemannisch (Monswiller en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Monswiller Se situa a l'intrada es de Saverne e a Unitat|40|km {{}} a l'oèst aperaquí de Estrasburg. Meses a despart las vilas e pòbles vesins, Monswiller a environat de bòsques e de camps.
- Comunas limitrophes
Monswiller se situe à l'entrée est de Saverne et à 40 km à l'ouest environ de Strasbourg. Mis à part les villes et villages voisins, Monswiller est entourée de forêts et de champs.
- Communes limitrophes


text:
Sigolsheim
Sigolsheim en alemannisch (Sigolsheim en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sigolsheim en patois roman Savamont e Sant-Vaumont es un vilatge en fasent partir del costat de Kaysersberg, environat de fèrtils e excellentes vignobles e situat sus la Weiss e la rota de las Vòges.
Sigolsheim en patois roman Savamont et Saint-Vaumont est un village faisant partir du canton de Kaysersberg, entouré de fertiles et excellents vignobles et situé sur la Weiss et la route des Vosges.


text:
Liez
Liez es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendèa e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Ligatz, del ancià archiprêtré de Ardin, es una pichona municipalitat del costat de Maillezais #que, d'après Lacurie (Istòria de Maillezais), deuriá la siá origina a un fraire italian #que viviá al commencement de la XIen sègle. Aquel fraire en avent guéri d'una malautiá violenta lo pòrti de Aquitaine Guillaume V, #demandar per recompensa lo permís de bastir dins l'isla de Maillezais una capèla e una cellula a l'entorn #que se'n serián de contunh agropats divèrses ostals. La curació de Ligatz levava de la évêché de Maillezais #que li informava a el 400 libres. Existissiá tanben dins la glèisa N.-D. De Ligatz una capèla de las Pallardy, a la mantenença #que la familha dels fondators ne concedissiá una intrada de 400 libres. Aquelas de las Tèrras, mesa jol patrocini del curé de Maillezais, valiá 50 libres. Quand l'Assemblada preliminar dels delegats de las vilas, bourgs e de comunitats del Bas-Peitau s'amassa a Fontenay-lo-Comte lo 6 de març de 1789 en vista de las eleccions dins los Estats Generales, la parròquia de Ligatz, #que comptava alavetz 105 fuòcs, #nomenar per la representar a aquela Assemblada Louis Thibaudeau, syndic e Pierre Ristor. (Archiu de Fontenay, T. VI, pp. 49 a 74)
Liez, de l'ancien archiprêtré d'Ardin, est une petite commune du canton de Maillezais qui, d'après Lacurie (Histoire de Maillezais), devrait son origine à un moine italien qui vivait au commencement du XIen siècle. Ce moine ayant guéri d'une maladie violente le duc d'Aquitaine Guillaume V, demanda pour récompense la permission de bâtir dans l'île de Maillezais une chapelle et une cellule autour desquelles se seraient ensuite groupées plusieurs maisons. La cure de Liez relevait de l'évêché de Maillezais auquel elle rapportait 400 livres. Il existait aussi dans l'église N.-D. de Liez une chapelle des Pallardy, à l'entretien de laquelle la famille des fondateurs allouait un revenu de 400 livres. Celles des Terres, placée sous le patronage du curé de Maillezais, valait 50 livres. Lorsque l'Assemblée préliminaire des délégués des villes, bourgs et communautés du Bas-Poitou se réunit à Fontenay-le-Comte le 6 mars 1789 en vue des élections aux États Généraux, la paroisse de Liez, qui comptait alors 105 feux, nomma pour la représenter à cette Assemblée Louis Thibaudeau, syndic et Pierre Ristor. (Archives de Fontenay, T. VI, pp. 49 à 74)


text:
L’ostal de la comuna de Pàmias es installat dins un bastiment ancian : es l’avescat* construsit al sègle XVII per Monsenhor François-Etienne de Caulet. Es aprèp la Revolucion francesa qu’i foguèt installat la primièra municipalitat, mas serà tornamai l’avescat en 1823. Cambièt encara de proprietaris (la vila, puèi la « Banque de France ») . Finalament, la vila de Pàmias lo crompèt tornar en 1975 e sos servicis administratius i son dempuèi 1981.
Es pas luènh de nòstra escòla.
* Un « bisbat » en catalan.


text:
Me soi demandat s'èri pas a mand de venir cabord.
Totes subte, o parlavan occitan , dins las carrièras , dins lo jornal , dins la tele, a mai dins los sindicats , Malvy tanben al conselh constitucional, regional, , dins academia. del costat de la liga , dels dreches de l'òme , de la femna , dels cavals. Me soi dich lo país es fotut. Dins los partits politics o ressegavan . Qualques paures mots de francés escapats , esquintats qualques còps dins la familha. Demorava pas pus ren de la lenga de Moliera, de la Ginesta e la del riu de la Combarèla. .
Lo quite cat m'agachèt passar e miaulèt occitan.
A la tele la còla occitana de rudbi que ganhèt los galeses , vestits de blau , quitament totes nacionalisats , totes contents, tal una còla de conscrichs de las annadas 50 quand gulavan per las carrièras pintats a la cala , o bandats a la clau : « bon per las filhas » . Imaginatz ; totes lo cuol a l'èr que pausavan ja , afogats, per lo calendièr de Maria Clara, e que lofavan quitament dins occitan.
Sicre passèt sus un carri urós de la nacionalizacion de l'occitan. Avia perdut lo cap.
Alara sortiguèri marchar per me cambiar las idèas.
Marchèri un brave briu.
Cal dire qu'èra lo primièr solelh de la fin de l'ivèrn...
D'un moment me venguèt d'estelonèlas davant los uèlhs. Coma se m'èri passat dins la quatrena dimension. Puèi las belugas . Enfin de liaçes...
Que vesiái davant ieu, a l'abroa de la rota?
Un panèl amb' escrich: « Mureth, occitans davant al meu co'mandement »
Pel còp me diguèri que lo conse ne'n fasiá mai que tròp.
Ja lo nom de las carrièras , lo drapèu occitan sus l'ostal de la comunas , un jornalet titolat : La Despacha» tradusit en òc, catòrze libres en òc , dins la bibliotèca, dins un canton , rengat jos titol rai: « òbras dins las lengas originalas» , ambe los angleses , los germanics, los espanhòls e totes los autres . Tròp es tròp. E los enfant quitament forçats d' aprendre las lenga dels aujòls. Mas ont èra la libertat? Lo drech de se causir las raices? Son sòmi d'identitat
Ja que se parla occitan dins lo metro .
Pel còp me sentiguèri lo vomit arribar.
M'en tornèri a l'ostal en bramant com'un ase : anem enfants de la patria . lo jorn de glòria per veolia , contre nos de las caganhòlas , caldra plan se metre fuca ... Caldra plan se metre fuca ...
Los vesin m' aconsiderèron sornament , tal un traïdor, levat un qu' i tornèt, ambe ieu al repic :
Anem anem, qu' ambe l'UM-PS serem lèu aroinats ... Tsoin tsoin tsoin ...
Un brieu que totes sortiguèrem le drapèu de la crotz occitana .
Los occitans cantavan liurament per las carrièras ... Per dire...
Savi plan qu'aquel jorn vendrà... Diguèt Bodon. Vertat qu'arribèt . Coma m' o diguèt encara ièr, l'infirmièra de espital...


text:
Ada Deer
Ada Deer (Keshena, Wisconsin, 1935) z-es una activista e escriveira menominee. Se graduèt en trabalhs sociaus a l'Universitat de Columbia el 1961, e s'uniguèt au movement menòmini de restauracion de la resèrva e suk it bithy de la proprietat tribau en 1972. En 1993 fuguèt nomenada assistenta dau Burèu daus Afaires Indians, e en 1997 primièra femna indiana directritz d'aquel Burèu. Z-a escrit Speaking out (1970).
Liam extèrne[modificar | modificar la font]
ada deer iz wak e and dont knwo wut she iz doin and she iz really good at giving blow jobs lol


text:
30/06/2015
Retorn, per Joan Ganhaire
Lo camion m’a laissat a la surtida de l’autostrada. I a quinze ans, i viá nonmas la pita rota que menava vers lo miegjorn, drech davant. L’aviá engulhada lo còr lord e lo sac leugier, laissant dernier io la vila borgesa, convencionala, mespresanta, cuòu cosuda, ente podiá pus aver l’alen. Au coenh dau pont, m’era desvirat un darrier còp, cronhòla sarrada, grumilhas dins los uelhs, io que auriá cregut aver queu matin lai lo còr leugier e un estufladís a las pòtas. Aviá quitament esbauchat un geste d’adiussiatz. Quo es benleu queu sovenir doleirós que me fai tornar aprep quinze ans d’errança, de misera, de decepcion, de milions de pas que m’an gaire eslonhat de io. Me veiqui. D’en pè au coenh dau pont, io t’enfacie. I a totjorn la lonja davalada de las teuladas mauras vers la riviera, que semblan fugir la nauta catedrala. Me remembre d’ela mai grisa, mas garde enquera lo sovenir de queu campanament un pauc triste que reglava nòstra vita de goiardeus goluts de libertat, que devalavan las ruelas sornas per gisclar en unlant de jòia dins la clardat esblaugissenta dau bòrd de l’aiga. Los quais semblan aura un vaste parquatge ente las autòs an deslogat los quatre chens que s’eschauravan lo ventre a grands bufes de plaser. Riviera, tu, ses totjorn la mesma, lenta, suausa, que solas las chadenas tendudas de quauques gabarots o la tija oblica de tres crespas d’aiga te fan saber vivanta. Eras ‘na amija, riviera. M’as jamai fait de mau. As risolat a mas rebombetas, aculhit mas banhadas frijolantas, daus uns còps acrochat quauque paubre peisson a las espinglas torsudas que t’aviá confiadas. Quo es per tu mon prumier bonjorn… Mon bocin de cigarreta, l’acceptas emb un pitit chuchetament. Veiqui, pòde entrar, aura. Assegure mon sac a l’espatla, testa nauta, passe lo pont cranament e m’enconhe dins las ruas pendosas daus noms ancians que miegjorn fai meitat clardat, meitat reirlutz.
Joan Ganhaire
Texte mandat per l'autor per la centiesma de Rubrica en òc
29/06/2015
Jean-Claude Dugros en dédicace à Bergerac
Samedi 4 juillet à partir de 10 h , Jean-Claude Dugros présentera et dédicacera à la Librairie Montaigne « Chant de la vielle », l'anthologie de l'écrit en Bergeracois bilingue occitan/français qu'il a préparée avec Bernard Lesfargues, ainsi que ses autres livres, notamment ses traductions en occitan des œuvres de Claude Seignolle.
22/06/2015
Joan-Loìs Leveque en dédicace à Leclerc Trélissac
Joan-Loìs Leveque dédicacera son nouveau livre « Périgord, terre occitane » ainsi que ses livres pour enfants à l'Espace Culturel de Leclerc Trélissac samedi 27 juin à partir de 15 h.
Une occasion idéale pour « platusser » en français, en occitan avec l'auteur de nombreuses études de toponymie et de livres de contes pour enfants en occitan ( La legenda daus Vinhairac e La Legenda de Castel Brun) .
Chamin de Copagòrja, le nouveau roman policier de Joan Ganhaire
Après « Vautres que m'avetz tuada » en 2014, Joan Ganhaire fait reprendre du service à l'équipe du commissaire Darnaudguilhem de Maraval pour le quatrième volet de ses aventures policières. Mais cette fois, c'est depuis son lit de convalescence chez ses parents adoptifs à Puegmaurin qu'il conduit l'affaire. Perque, sabetz, lo Sandon se faguet (enfin !) operar de son januelh. Queste còp, l'afar parla d'un òme que faguet set annadas de preison per un murtre que a pas comés. « L'idèia me venguet quante io tanben era a l'espitau e podia ren far, ço ditz l'autor. Quò me balhet un punt de despart e me sei botat a brochar l'istòria. De segur, i a una trama, mas daus un còp, un personatge, una situation imprevisda pòt tot chanhar. Queste còp, quo es un bocin de papier de musica, un grope folclòric... ».L'auteur nous en a confié les premières phrases : « Era quí, d’en-pès en plen solelh a la caforcha de Fontlauriera. L’autobus l’aviá pausat lai e era tornat partit dins un siulament de pòrtas que se barren. Quo era pus lo vielh pilòt de feralha e lo Bertrand que lo menava qua’iment de maison en maison. Queu-qui, Diu sap ente era partit, benleu drech a Maraval. Ne’n aviá raibat de quela caforcha, curiosament mai que de la maison, ente coma la memet, aviá passat mai de quinze ans. Dins sos raibes de libertat, quo era quela plaça que li veniá d’en prumier. Un jorn, serai quí, libre. E queu jorn era ‘ribat. Eran estats plasents que li ‘vián escorcit sa pena de tres ans. Quo era pas estat sens mau, mas aviá talament estat durant quilhs set ans, sens romar, sens se planher, sens la mendra manifestacion de meschanta umor, que avián ren trobat a l’encontre de la requesta de son avocat. Enquera un grand mot… D’alhors, quo era pas lo mesme que per lo procès… Era estat talament bon, queu-qui, que un ‘nava pas tròp lo trobar en dire. Lo noveu era vengut lo veire de temps en temps. Aviá dich que l’autre era partit sap pas ente, e que, eu, era estat mandat per una associacion que s’ocupava daus dròlles de l’ Assistança...».
Une histoire qui trouve son origine trente ans avant les faits. « Chamin de copagòrja », dans la collection Crimis, 15€, IEO Edicions- Novelum, en vente chez votre libraire.
Denis Gilabert
15/06/2015
Périgord, Terre Occitane, pour mieux connaître son lieu de vie
Passer quelques temps ou vivre en Périgord est une chose, en connaître toutes les richesses, les mystères, la culture est l'affaire d'une vie. Car au delà des évidences, du superficiel, il y a le profond, le mystérieux, le fantastique, l'ancestral, le vécu, l'occitan, le caché un peu à la manière du cèpe « testa negra », sous ses feuilles de châtaignier. Un peu comme ces « places » à champignons, les périgourdins n'en parlent pas souvent, pourtant, sans ses racines occitanes qui « mycorizent » la culture de ce pays en profondeur, pas de truffe, juste un brûlis stérile, un « redond de fachiliera ».
Premières clés d'entrée à ces beautés, l'ouvrage de Jean-Louis Lévêque Périgord Terre Occitane dans son édition 2015 lève le voile sur la culture occitane millénaire du Périgord des points de vue historique et culturel , linguistique et pratique. Historique, l'ouvrage vous entraîne des origines de la langue à la période actuelle, en rappelant notamment à notre bon souvenir l'apport culturel des troubadours périgourdins à l'Europe entière et la littérature périgourdine occitane riche depuis le moyen âge jusqu'à nos jours. Les origines de nombreux noms de lieux et de famille y sont présentés avec précision ( l'auteur a réalisé de nombreuses études toponymiques pour certaines communes). La mythologie périgourdine, riche de Lébérous, de Coulobre, de Chaucha-Vielha et de chasse-volante vous donnera envie d'en savoir plus sur ces créatures fantastiques uniques. Et si vous voulez vous mettre à l'occitan ou vous y remettre, l'ouvrage propose un lexique de plus de 300 mots, avec la prononciation, des expressions de tous les jours. Autre nouveauté de cette édition 2015 augmentée et enrichie, la présence d'insertions en anglais pour les anglophones qui veulent eux aussi mieux connaître le Périgord avec un lexique trilingue.Plus qu'un ouvrage de vulgarisation, un passeport pour la compréhension profonde du Périgord.
Denis Gilabert
Périgord, Terre occitane, 102 pages,15€, édité chez Novelum-IEO et disponible chez votre libraire.
19:05 Publié dans Actualitats, actualité, Associacions, Literatura en òc | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
Martèl (espleit)
Un martèl es un espleit utilizat per donar de còps sus un objectiu, causant son desplaçament o sa deformacion. Es comunament utilizat per clavelar o aplatir d'objèctes. Los martèls son sovent destinats a una intencion particulara, e a causa dels seus dessenhs fòrça variats. La forma basica del martèl consistís en un margue (mai sovent de fusta) amb un cap en pesant (mai sovent de metal) al tèrme. Los martèls son utilizats dins fòrça professions e es un dels esplèits mai basics amassa amb lo cotèl. E coma aquel, lo martèl es tanben una arma contondenta. Pendent l'Edat Mejana venguèt popular e es per aquò qu'aparéis dins fòrça jòcs de ròtle que rebaton aquela epòca (mai sovent dins las mans de personatges coma los barbars). Lo dieu Tòr aviá un martèl amb que provava lo tròn.
Los diferents tipes de martèl[modificar | modificar la font]
- martèl de carbonièr
- martèl de fustièr;
- martèl de mecanician;
- martèl de maçon;
- martèl de teulaire;
- martèl d'acordaire;
- martèl de marquetaire;
- martèl de sabatièr;
- martèl de geològ;
- martèl de veirièr o besaguda ;
- martèl de tapissièr;
- martèl de peirièr;
- martèl de traçaire;
- martèl de manescal ferrant;
- martèl d'escalada;
- martèl reflèx utilizat en medecina;
- martèl d'enquantaire o de jutge;
- martèl desrabaclavèl;
- martèl de pairolièr ;
- martèl de ciselar.
-
Martèl de tapissièr garnidor de punta imantada.
-
-
Lo martèl dins la cultura[modificar | modificar la font]
Lo martèl es associat a diversas divinitats, coma Efèst, dieu grèc de l'infèrn, o Tòr, de la mitologia nordica. Aqueles martèls simbolizavan la fòrça de la natura e lo mond divin e per aquel motiu dins diverses luòcs del nòrd d'Euròpa se trapa dins las tombas, per defendre los cadavres del marrit.[1]
Amb la falç, fasiá partit de la bandièra sovietica (e dels autres païses comunistas) coma allegoria del trabalh manual o industrial, es a dire, lo simbòl del proletariat.
- Escuts:
-
Escut de Graulhet
-
Escut de Sant Juèri
- Presentat amb un enclutge, lo martèl simboliza sovent una farga sus las medalhas e las monedas.
- Lo martèl associat amb una fauç constituís un simbòl grafic utilizat per presentar lo comunisme. Mòstra lo martèl del proletariat obrièr e la fauç dels païsans; lor joncion simboliza l'union entre los trabalhadors agricòlas e industrials. (Vejatz Fauç e martèl.)
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Chevalier, Jean.


text:
Romeièr
Romeièr (oficialament en francés Romeyer) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament de Droma e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Romeyer es situat a 5 km al nòrd-es de Die (cap de-luòc del costat).
Romeyer est situé à 5 km au nord-est de Die (chef-lieu du canton).
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Balha noms de comunas de l'airal.


text:
Armari 3
Mon sòcle pren dau temps per sechar, tant melhor, lo mortier prendra mielh en s’i boirar. Monte un prumièr niveu.
Me balhe compte a queste moment que : d’un quò avança tròp e ma dubertura fai mai 1m75 que pas 1m80 ; de dos lo mortièr se fendilha entre lo crépi e mon blòc e quò ne’n vòle pas. Chausisse de chavar n’eissagniera, lo long de la paret existenta queste còp.
…quò permet de constatar que l’enduch que i a sus la brica es estat emplenit dau vielh platre a mesura que trapèren daus traucs.
Aprèp quò se monta…
Una responsa
-
[…] pr’amor qu’el posquèsse anar començar las parets de la cambra (reperatge, bastison, seguida del bastison, lintèl…) M’agradèt plan coma job […]


text:
`Queu bilhet es la taula per persentar e rinjar los bilhets sus ‘na tematica lemosina. N’i a pas d’autras ambicions que de nurir ma cultura personala mai-que-mai assada per ma vita daus jorns d’auèi, e coma totjorn sus ‘queu cibercaier, me far plaser°.
‘Laidonc una fòrma de « cleda culturala » que frotjará au fiau daus bilhets dins los domenis liats.
- Literatura…
- Tradicions
- cosina(liam que mena a la categoria d’aqueu joèb)
- patrimoni
- .
- .
- ‘bilhament
- .
- .
Per ‘chabar ‘queu bilhet de persentacion, vau parlar un pauc dau drapeu Lemosin. Mai d’una vetz, viguí la « blancha ermina » remplacada per las ancianas armas lemosinas. ‘Las an pertant jamai grán estadas usadas segond d’Hozier (lu prumier qu’aranget l’istòria de la genealogia d’un punt de vuda scientifica). Emai l’ermina siguesse lu mesma drapeu que per los bretons°°, i a pas mestier de chamjar un simbole reconegut e adoptat per un chause mai-que-mai dobtós, tot aquò au nom d’una ideològia tirada per los piaus ente faudriá se deisassemblar daus bretons per se ‘prueimar « del sud ».
Lu drapeu de la provinça dau Lemosin es tirat d’una meijon de Bretanha, aquela daus Penthièvre « d’hermine à la bordure de gueules », despuèi Guy VII, viscomte de Lemòtges, filh d’Artur II, duc de Bretanha e de Maria de Comborn. La tresesma familha vicontala de Lemòtges portet donc dins sas armas l’ermina.
Aqueu drapeu se legís : d’ermina a la bordura de gola.
Se ditz qu’una vetz, ‘na blancha ermina fuguet perseguda per un chaçor. Aquela bestiòla se trobet davant un trauc emplit de gaulha. Màs, non pas bolar per fugir e ‘restar la persuita, ‘la aimet mielhs se far tuar.
Entau son blanc manteu demoret nete.


text:
Giordano Bruno
Giordano Bruno (Nola, Campània 1548 - Roma 17 de febrièr de 1600) èra un filòsof italian executat per eretgia.
Son nom de naissença èra Filippo, nascut a Nola, prèp de Nàpols, filh del soldat Giovanni Bruno. Prenguèt lo nom de Giordano quand venguèt fraire dominican al monastèri de Sant Domenico prèp de Nàpols. En 1572 foguèt ordenat capelan.
S'interessèt a la filosofia, amb una memòria excepcional, foguèt atirat per las idèas qu'alara se tornèt descobrir d'Ermès Trismegist, e Platon.
En 1576 deguèt partir de Nàpols per evitar la Inquisicion. Fugiguèt Roma pel meteis motiu, e tanben daissèt l'ordre dels dominicans. Viatgèt cap a Gènoa, venguèt calvinista, abans d'èsser excomunicat, e forçat a anar an França, ont demorèt pendent fòrça ans, jos la proteccion de poderoses protectors. En aquela epòca publiquèt vint libres, que Cena de le Ceneri (1584), e De l'Infinito, Universo e Mondi (1584). En aquela darrièra òbra defend las teorias de Copernic.
En 1586, aprèp una violenta disputa sus "un instrument scientific", abandonèt França per anar a Alemanha, e a Helmstadt foguèt excomuniat pels Luterians. En 1591 acceptèt una invitacion a Venècia, ont fogièt arrestat per l'Inquisicion, jutjat, e transportat per un procès a Roma, en 1593, ont demorèt sièis ans abans d'èsser jutjat. Lo procès lo capitèt lo Cardinal Bellarmine. Refusèt de se retractar, e foguèt declarat erètge, e liurat a las autoritats secularas lo 8 de genièr de 1600. Moriguèt cremat lo 17 de febrièr de 1600, al Campo dei Fiori, una plaça popular de Roma, ont una estatua remembra l'eveniment.
Somari
La cosmologia a la mitat del sègle XVI[modificar | modificar la font]
A la mitat del sègle XVI, las teorias de Copernic, se difusavan pas rapidament. Lo primièr filosòf que i aderiguèt foguèt Giordano Bruno, que va obtenir d'aquelas teorias un ensemble de consequéncias que, segon lo punt de vista de la cosmologia del sègle XX, son extrèmament davancièras. Aquelas novetats se podián interpretar coma una contradiccion amb las idèas tradicionalas que consideravan lo cèl coma immudable, incorruptible, e superior a la region terrèstra. Pasmens, l'astronomia de Copernic foguèt solament admesa per fòrça pauc astronòms, que, amb prudéncia, los alemands Michael Maestlin (1550-1631), e Cristoph Rothmann. L'anglés Thomas Digges, autor d'A Perfit Description of the Caelestial Orbes, en que i aderiguèt amb entosiasme. Galilèu (1564-1642) e Kepler (1571-1630) èran tròp joves a l'epòca, e tanpauc Giordano Bruno, èra pas estrictament un astronòm, mas un filosòf, l'unic qu'acceptèt las tèsis copernicianas a la segonda mitat del sègle XVI. Dins sas òbras, publicadas entre los ans 1584 e 1591.
Segon Aristòtel e Platon l'Univèrs èra finit e esferic. Aviá coma darrièr tèrme l'esfèra del primum mobile, subjècte del motor diürne que se transmetiá a l'interior de l'Univèrs, e que li foguèt conferit per una intelligéncia transcendenta e extraterrèstre (Dieu o lo primièr motor immobil). Totes las estelas fixas èran en una esfèra, e totes a la meteissa distància de la Tèrra, immobila, e centrale; Ptolemèu los atierèt, fins a un nombre de 1.022, e las gropava en 48 constellacions. Las Planetas èran dins d'esfèras (o òrbas) solidas, e se mòvon i essent fixadas. Copernic conservava l'idèa de las esfèras solidas de las planetas, mas atribuiguèt a la Tèrra totes los movements estellars, immobilizant las estelas fixas, e lo Solelh ven lo novèl centre immobil. Daissava als filosòfs lo problèma de determinar se la partida superiora de l'estelum es finit o infinit.
Las idèas de Giordano Bruno[modificar | modificar la font]
Bruno sostenguèt l'idèa que se la Tèrra seguís un movement de rotacion, lo movement diürne estellar torna en una illusion, e i a pas mai de motiu de pensar que las estelas demòran eqüidistantas del centre, e que l'estelum siá finit. Thomas Digges ja arribèt a la meteissa concluson en 1576. Mas segon el, l'estelum infinit es lo lar de Dieu, los àngels, e los benaüroses. Digges perseguèt dins l'idèa de las esfèras de las planetas, e mostrava que la Tèrra es l'unic luòc ont se produsiá la naissença e la mòrt; e, per consequéncia, coma un luòc imperfièch al respècte a la immutabilitat dels cèls, e a la beatitud estellara. En 1584 Bruno publiquèt dos importants dialògs filosofics ont elimina las esfèras planetàrias abans que lo faguèsse Cristoph Rothmann, en 1586, e Tycho Brahe, en 1587. Concebèt l'idèa d'un cèl fluid, plen d'una substància (aire pur, etèr, o spiritus) qu'opausa pas de resisténcia al movement dels astres, que se mòvon per sa pròpia impulsion. Abandonèt l'idèa de ierarquia dins l'Univèrs. La Tèrra es un astre pas mai. Dieu pas mai a una relacion especiala amb aquela region, mas la meteissa dins totes las regions, e considerèt l'Univèrs coma infinit , per qualitat pròpia. Bruno afirmèt tanben que l'Univèrs es omogenèu, remplit dels quatre elements (aiga, tèrra, fuòc, e aire), que compausan tanben los astres, e sometèt la matèria a una unica lei universala e necessària. Mas se i a pas de diferéncias entre los astres, e entre la Tèrra e lo cèl, entre lo Solelh e las estelas, aquò implica que lo Solelh es un estela mai, e las estelas son de solelhs. Se l'Univèrs es omogenèu, coma ditz Bruno, los autres estelas tanben an de planetas. Atal l'Univèrs ven omogenèu, e infinit, tant dins l'espaci coma dins lo temps. Atal doncas, aquela concepcion va encontra de la concepcion crestiana. Contradich l'idèa d'un jutjament darrièr, amb un l'Univèrs estable e permenant fin alara. L'idèa de Dieu es immanent dins un Univèrs infinit.
L'ensemble format pel Solelh e las planetas es l'unitat fondamentala de l'Univèrs infinit. Segon Bruno, la poténcia infinida d'un Dieu infinit crèa necessàriament un Univèrs infinit, format per un nombre infinit de sistèmas solars, separats per de vastas regions plenas d'etèr, perque l'espaci vuèit existís pas. Bruno arribèt pas cap al concèpte de galaxia. Las Cometas son una partida del synodus ex mundis, astres, e pas - coma lo sostenon d'autres autors – de creaturas efemèras, instruments divins, qu'anòncian la providéncia. La cometa es un monde, es a dire, un astre permenant, format pels quatre elements. Sa concepcion cosmologica es marcada per l'infinit, l'omogeneïtat, e l'isotropia. L'unitat es lo sistèma planetàri. La matèria es unida a un principi actiu animista, e intelligent, d'estructura discontunha, facha d'atòms. Amb aquela perspectiva materialista e animista, infinidista e atomista, Giordano Bruno anticipèt los tèmas essencials de la cosmologia del sègle XX.
Las idèas de Giordano Bruno, e la Glèisa Catolica[modificar | modificar la font]
Se ditz que foguèt cremat per son Copernicanisme, mas atal es pas segur, perque son pensament teologic èra sufisentament divergissent de la teologia de la Glèisa Catolica, que deuriá èsser, de fach, jutjat per docetisme. Totas sas òbras èran citadas dins l'Index Librorum Prohibitorum, en 1603.
Quatre cents ans pus tard, la Glèisa Catolica jol papat de Joan Pau II, exprimiguèt la reconeissença d'una error quand aviá condemnat Bruno.
En 1600, quand moriguèt cremat per l'Inquisicion, per un afrontament entre questions teologicas e scientificas, las idèas medievalas sortiguèron feridas a mòrt. Quand foguèt anonciada la senténcia, que seriá executat "piosament, sens efusion de sang" (de fach tuat pel fuòc) diguèt: "Ai mai paur per vosautres que venèm de prononciar la senténcia que per ieu ven de l'entendre", significant que la Glèisa Catolica sabiá lo crime contra l'umanitat qu'estava de cometre en creant un martir de la pensada.


text:
30/06/2013
Festivals occitans en Perigòrd en julhet-aust: l'estiu sera òc!
Veiqui los festivaus onte podretz auvir la musica e las chançons occitanas e dançar en Perigòrd pendant l'estiu 2013. Clicatz qui-dejòs per lo detalh de la programacion.
- La Felibrejada, Brageirac dau 05 au 07 de julhet: Lou Dalfin, Jean Bernard Plantevin, Igor, Talabast ...
- Lo festival "Les guitares vertes" ( Jumilhac, Thiviers...) lo 11 de julhet Moussu T e leï Jovents
- Les Tradigordines de Lalinde da 26 au 28 de julhet
- Lo Festenau du Périgord Central dau 3 au 11 de aust :
- La Ranversada de Vergt dau 15 au 17 de aust
e de segur, en defòra de Perigòrd mas emb de la programacion d'artistes de chas nos :
- L' Estivada de Rodez dau 23 au 27 de julhet, coma Talabast là 27 de julhet
- Hestivòc de Pau, dau 22 au 25 d'aust a pau, coma Joan-Pau Verdier le 25 e Talabast le 22.
Ne'n paralrem au flor e a mesura.
Fotò : lo grope perigòrd Talabast
Moussu T e leï Jovents a Tivier lo 11 de Julhet
Dins l'encastre dau festivau "Les guitares vertes" a Jumilhac du 8 au 20 de julhet, lo grope provençau de La Ciotat, Moussu T et leï Jovents, montara sur scena a Tivier lo dijuòu 11 de julhet, partir de 9 oras de l'enser.
Lor musica boira las influenças de la musica de Marselha de las annadas 1930-40, jazz, musica brasilenca, reggae, blues. En occitan o en francés, lors creacions originalas cosmopolitas son fidelas au litorau de Marselha e de la Ciotat: tradicionalas e modernas, localas e universalas, nostalgicas e bolegantas.
Avem sovent l'ocasion de los auvir amb plaser sur Meitat-Chen, Meitat-Pòrc.
Per ne'n saber mai, clicar sur :
- lo site dau festival de Jumilhac
- lo site de Moussu T e leï Jovents que balha una bona ideia de l 'esperit dau grope.
Lo même jorn,
partir de 4 oras de l'apm, projeccion dau film "Lenga d' Amor" de Patrick Lavaud
et de 18 h à 19 h : Médiathèque : Expo + dédicace BD
Pendant plus d’un an, le photographe Nicolas Lux et le dessinateur Gérard Wissang, aidés par l’Agence Départementale Culturelle Dordogne Périgord, sont partis à la rencontre de deux habitants du canton de Verteillac. Un homme et une femme auprès desquels ils ont recueillis des images, des sons, des histoires, des dessins, autant de matériaux qui ont donné naissance, dans un premier temps, à l’exposition “Ce(ux) qui reste(nt)” et seront les bases de la bande dessinée “C’était mieux après”.
Expo du 11 au 30 Juillet. Présence des artistes le 11/07 de 18 à 19 h.
10:23 Publié dans Actualitats, actualité, Cinéma, Musica, chants e dança | Tags : moussu t e leï jovents, festival les guitares vertes de jumilhac, lenga d'amor, patrcik lavaud, nicolas lux | Lien permanent | Commentaires (0)
27/06/2013
"Mémoires de demain" restitution de la collecte à Bergerac vendredi 28 juin
Un rappel important de la part d'Olivier Pigeassou, dans le cadre des animations pré-félibrée.
De pas mancar / A ne pas manquer
Aquel divendres 28 de junh / Ce vendredi 28 juin
A las 5 oras del ser / à 17 H
Soirée de restitution Memòria(s) per Doman / Mémoire(s) de demain
issues de la collecte de la mémoire occitane, suivies d'un débat, du canton de Bergerac . Film en occitan sous-titré en français. Projection gratuite.
au Cinéma Cyrano à Bergerac.
et à 19h45, projection du film "Lenga d' Amor" de Patrick Lavaud
08:21 Publié dans Actualitats, actualité, La lenga e sos dialectes | Lien permanent | Commentaires (0)
L'invité-lo convidat-de "Meitat chen, Meitat pòrc" dau diumenc 30 de junh
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission de questa setmana sera:
Nicolas Peuch per una emission especiala sur los festivaus d'estiu en Perigòrd
...Tot quò-qui sur :
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
08:09 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
"V'autres que m'avetz tuada": lo noveu roman policier de Joan Ganhaire
Un mois après la sortie de « Los braves jorns de Perdilhota » et dans un genre littéraire différent, Joan Ganhaire nous propose son nouveau roman policier en occitan « V'autres que m'avetz tuada »( vous qui m'avez tuée). L'avem rencontrat per nos en parlar. « Quo es un policier classic, coma sovent d'apres una istòria vertadiera que se passa dins una clinica, au jorn d'uei a Maraval . Lo commissari Darnaudguilhem, que coneissem desjà ( de legir « Sorne Trasluc » e « Las tòrnas de Giraudon ») e son equipa de fodinaires an de que migrar. Lo medecin Cabanel, director de la clinica e l'anatòmòpatologista son trobats assassinats. Los inspectors troban lo pistolet du murtre rasis la tuairitz , mas surpresa , la femna es morta ela tanben, fuguet matrassada! Lo misteri s'espessit : qui l'a tuada e perqué ?Quo es ço qu'anem veire... » Coma de costuma, queu libre es plan ben documentat sur queu monde medicau que l'autor coneis tant bien e un còp de mai surprend lo legeire per son realisme e sa richessa de vocabulari. Comment l'auteur s'y prend-il ? « Escrire entau un libre me prend una annada. Comence d'escrire quante ai la fin. Per un policier, fau avançar emb rigor, far de la faussas dralhas, gardar la logica et mantener lo suspense. Mas, i a pas nonmas l'intringa policiera , los personatges an lor importança tanben : los personatges recurants, Le Goff, Riublandon, Masdelbòsc, mas tanben d'autres secondaris o importants. Fau de temps en temps botar una scena risolenta per destendre l'atmosfera, dins una istòria òrra entau ! Ai desjà la matiera per los dos propchans libres. »ço-ditz l'autor prolific.« On peut tout dire et tout écrire en occitan : policier, roman de gare, poésie, chroniques, contes... ». On peut aussi tout lire, commençons par celui-ci ! « V'autres que m'avetz tuada », disponible chez votre libraire ou chez IEO Novelum, 95 route de Bordeaux, 24430 Marsac sur l'Isle au prix de 15€ + frais de port 2,50€.(cf l'extrait sur notre blog).
Denis Gilabert
07:31 Publié dans Actualitats, actualité, Literatura en òc | Tags : joan ganhaire, roman policier en occitan | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
04/01/2013
Lo chastanh- le châtaignier per Denis Gilabert
Uei, anem parlar d’un aubre plan simbolic de nòstre país e plan estimat per sos fruchs e son bois.
Las originas de la cultura dau chastanh se perden dins la nuech daus temps. Pasmens, l’emperaire Charles Manhe encoratget sa cultura dins lo « capitulari de villis ».
La vielhas varietats las mai conegudas an daus noms tipicament occitans : camberona, portalona, montanha e lo « castanea sativa », silvestre, lor serv de pòrta-empeut. Sovent, daus noms occitans fugueren balhats a la novelas varietats ibridas : Migola, Bocha de Betijac, marron de Gojonac…
Au mes de mai, los aubres se cubren de flors odoriferas, idealas per far un miau plan saborós.
A la darrièra, nonmàs quand son madurs, los pelons tomban sus lo sòu e laissan veire de las braves chastinhas, plan lusentas. Quo es lo moment de la recòlta. Autres còps, los viròus eran la basa dau minjar, maitot pendant l’ivern e lo monde los fasián sechar dins los clediers que se pòden enquera trobar dins quauques vilatjons.
Après aver dostat las doas pèus emb lo pialador e l’eschauvador (o lo boirador), los fruchs se pòden utilizar per far la sopa, per companhar la charn…Per çò qu’es de io, prefere las minjar grilhadas dins la padela traucada, emb un veire de nòstre vin.
Après una lonja decadéncia, la chastinha tòrna trobar uei una reviscolada vertadiera, per son gost e per las personas allergicas au glutèn. De las novelas faiçons de preparar naissen e aurá, sem pas mestres de la demanda. Es pas totjorn aisat de trobar de la farina de chastinhas !
Lo chastanh viu mai d’un segle e quand ven vielh, souvent son tronc es cabornut. Quand es tròp vielh o malaude, lo monde lo còpan, la vielhas cabòrnas se fan bornats per las belhas. Mas l’aubre se reviscòla en un talhadís de còdras que, quand seran maduras, vendrán dau meiran per los barricons o bentot los parquets. Los fuelhardiers fasián daus piquets, daus fuelhards per las barricas, los paniers e los pitits muebles …Tot un fum de mestiers son nascuts a l’entorn dau chastanh ! E demai, sabetz ben que, au reirlutz dau chastanh, se troben sovent daus braves botareus !
Oc-es, zo vesetz ben, lo chastanh es brave e generós per qui l’aime e se reviscòla quand cresem que es mòrt. Un pauc coma nòstra lenga !
Les commentaires sont fermés.