text:
Agnosticisme
L’agnosticisme o pensada de l'interrogacion es una actitud de pensada considerant la vertat d'unas proposicions al subjècte per exemple de l'existéncia de Dieu o dels dieus coma inaccessibla a l'intelligéncia umana[N 1]: L'agnosticisme es pas obligatòriament incompatible amb l'ateïsme o lo teïsme quitament se d'agnostics refusan trencar[1]. Se lo gra de scepticisme varia segon los individús, los agnostics s'acordan per dire qu'existís pas de pròva definitiva en favor de l'existéncia o de l'inexisténcia del divin, e afirman l'impossibilitat de se prononciar al subjècte de la coneissença e tanben, a vegada, al subjècte de la cresença o la non cresença.
Se los agnostics refusan de se prononciar al subjècte de l'existéncia d'una intelligéncia superiora, balhan, pasmens, o al mens tendon a balhar, pas cap de transcendéncias e pas cap de valor sacrada a las religions (profètas, messias, tèxtes sacrats...) e a lors institucions (clergat, rituals e prescripcions diferentas...). Veson en efièch las religions coma de puras construccions socialas e culturalas qu'aurián subretot per foncion istorica de realizar la coesion e l'òrdre dins las societats umanas tradicionalas amb per exemple la menaça de l'infèrn, la promesa del paradís o encara la nocion de pecat[2] o pel mecanisme del boc emissari. Es a dire que, las religions, al vejaire d'un agnostic, seriá tròp « umanas » segon lors mòde de foncionament e per lors dinamicas antropologicas sus quals se basan (sosten psicologic fàcia a la mòrt, analogia fòrça antropocentrica d'un Dieu bastisseire de l'univèrs...) per que ajan un quin que siá ligam dirècte amb tota forma d'intelligéncia superiora, seriá pasmens possible per d'unes. D'aquí ven interrogacion de contunh pròpria a l'agnostic.
Somari
- 1 Tèrmes pròches
- 2 Etimologia
- 3 Posicions filosoficas
- 4 Religions
- 5 Autras posicions filosoficas sus Dieu
- 6 Criticas
- 7 Nombre d'adèptes
- 8 Mèdias
- 9 Nòta e referéncias
Tèrmes pròches[modificar | modificar la font]
Los tèrmes seguents son pròches, mas pasmens diferents, de l'agnosticisme:
- Lo deïsme: que postula un èsser transcendent – un « dieu » indefinissable – qu'interagís pas amb lo mond, e demorant a l'escart de tota religion revelada e ritualizada. Quitament se pòt considerar que la vertat religiosa se pòt pas cenéisser, lo deïsme pren posicion en favor de l'existéncia d'un èsser suprèma. Es la posicion oficiala de Benjamin Franklin, rebatida per son epitafi[N 2].
- L'ateïsme: que considèra qu'i a pas de dieu, o en tot cas pas de rason de supausar que n'i aja un. Richard Dawkins presenta lo deïsme coma simplament la version politicament corrècta de l'ateïsme, mostrant que concretament se'n destria pas.
- L’antiteïsme es una oposicion activa al teïsme.
- Lo scepticisme filosofic: actitud considerant que la vertat sus çò qu'escapa a l'experiéncia pòt pas èsser coneguda amb certitud. Segon aquela actitud filosofica, e segon la formula de Bertrand Russell « se deu prene posicion pas que sus pròva, e se'n absténer quand la pròva manca »[3].
- L'apateïsme: que considèra que la question de l'existéncia o de l'inexisténcia de divinitats possedís pas d'interés ni d'utilitat practica. Un exemple es la celèbra responsa del matematician Pierre-Simon de Laplace interrogat per Napoleon sus l'abséncia de Dieu dins son sistèma del mond: « Sénher, ai pas agut besonh d'aquel ipotèsi ».
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo tèrme « agnosticisme » ven del grèc aYvwσtιkισuός, agnôstikismós, el meteis de agnôstos (ignorant), la gnòsis essent la coneissença; designa la privacion de coneissença o l'impossibilitat de conéisser çò que sortís l'experiéncia. S'agís donc d'una posicion puslèu epistemologica que questiona eventualament la legitimitat de la metafisica, de la revelacion, de la devinacion, etc. Se cal pas confondre l'agnosticisme amb una oposicion sistematica e especifica al gnosticisme, qu'es una doctrina ligada als començament del cristianisme, mas a un sens fòrça mai general. Abans lo cristianisme, lo mot « agnostic » designava una persona qu'es pas iniciada a la « gnòsi », e a dire a una cresença mistica en un « saber perfièch e absolut ».
Lo mot « agnostic »[4] foguèt fabregat en 1869, per tòca « polemica », per Thomas Henry Huxley (1825-1895) per significar:
« L'antitèsi evocatritz del « gnostic » dins l’istòria de la Glèisa, que professava ne saber tant sus las causas quitament al respècte de las quals èri ignorant… »
Voliá que lo tèrme faguèsse comprene que la metafisica es « vuèja de sens »; coma o pensava ja lo filosòf empirista David Hume que recomanda, a la fin de son « Enquèsta sus l'Entendament Uman », de getar al fuòc los libres de teologia o de metafisica escolastica.
Posicions filosoficas[modificar | modificar la font]
Es aquí la posicion de çò qui pòt èsser nomenat l’APP, o Agnosticisme Provisòri en Practica. L'APP estima que se un o de dieus « creèron » lo mond, lo faguèron en coeréncia amb los principis que regisson « la lor dimension », de biais que lor òbra (donc, l'univèrs) siá « en coeréncia » al respècte de lor intencion, e subretot, que d'eventualas intervencions divinas posterioras a aquela « produccion » iniciala (illustradas per exemple, per « de revelacions e de profètas consignadas dins las Escrituras », « de miracles », « de personas se disent en contacte amb Dieu ») sián de concebre. D'aquel biais, se pòt supausar que l'existéncia d'una divinitat demòra a la portada de la nòstra Rason, e aquela ipotetica existéncia constituís donc una question que la Sciéncia poirà benlèu resòlvre un jorn, per exemple amb l'estudi de las sieunas eventualas intervencions sus nòstra Tèrra. Entretemps, los partisans d'aquel agnosticisme pòdon establir de probabilitats sus l'existéncia de(ls) Dieu(s) se basant suls sols elements de pròvas accessiblas per l'ora (recits, miracles, fossils[N 3]...), e confrontant los arguments de las diferentas posicions. L'APP s'acabarà quand serà donada a la question del divin una responsa scientificament irrefutabla[N 4].
L'ADP, o « Agnosticisme Definitiu de Principi » es una tèsi s'apièja su de fenomèns e paradòxas que la Sciéncia, la logica son uèi incapables d'explicar[N 5], mas subretot sus l'idèa que l'Umanitat vivent sus la planeta Tèrra representa sonque una partida infima de l'univèrs, e tant infima que jamai serà en mesura de concebre totalament e de probar l'existéncia o non de(ls) Dieu(s). Atali, se un o de Dieus avian creat lo mond, sas intencions « divinas » deuriá pas gaire se concentrar sus nosautres, e donc lo nòstre Esperit pòt pas absoludament èsser lo rebat del sieu o dels lors. Mai se realiza la complexitat del mond ont vivèm, mai lo(s) Creator(s) supausats n'èsser a l'origina devon èsser complèxes e poderoses comparats a nosaltres, e mens alara ven probable que l'Umanitat benefícia d'una atencion divina particulara (e encara mens donc un individú). La nocion de pròva ven donc atal completament ridicula: quitament se un cresent argüís de miracles descrich dins sos tèxtes sacrats (e quitament se un profèta ne fasiá la demonstracion), sempre poirà li èsser objectat que s'agís d'una tecnologia desconeguda o mascariá qu'a pas necessàriament de ligam amb una divinitat. L'ADP insistís sus « la vanitat » de l'Òme se cresent capable de respondre a la question de l'existéncia de(ls) Dieu(a). Pels tenents mai extrèmes de l'ADP, la question de l'existéncia de(ls) Dieu(s) es extraracionala e pòt donc pas l'objècte d'un estudi racional e, per aquel quita motiu, de cap de biais pòt èsser discutida[5].
En practica, los tenents de l'APP auràn puslèu tendéncia a gaitar las religions e lors testimònis amb lo meteis scepticisme que d'autras pròvas mai scientificas; lors conviccions essent dubèrtas a tota l'arribada de totas pròva infirmant o confirmant l'existéncia de Dieu. Al contrari, se los tenents de l'ADP partejan la meteissa indecision a subjècte de l'existéncia d'una existéncia superiora (al delà de l'aspècte 'racional'), auràn tendéncia a rebutar totalament e definitivament tot caractèr sacrat de las religions (clergat, libres sacrats, miracles portat dins la liturgia...). E aquò, a l'encòp que considèran aquelas institucions coma de puras construccions socialas mas tanben que, per eles, l'Univèrs es tan immens, tan complèxe e las nòstras capacitats de percepcion e de compreneson tan limitadas, que postular una intervencion divina jos la forma de messias o de profèta es una absurditat, que deuriá d'esperela mos far remembrar lo caractèr umanament bastit e non divinament revelat de las religions. Cal donc destriar plan al sen del debat agnostic la question de l'existéncia d'una intelligéncia superiora, d'aquel del caractèr transcendental o non de las religions e de las institucions religiosas umanas.
Religions[modificar | modificar la font]
La quita concepcion filosofica de l'agnosticisme fa qu'un agnostic pòt pas esprovar d' « animositat » al subjècte d'un cresent. L'agnostic pòt pasmens èsser « critica » al subjècte de precèptes religioses, e al subjècte de las accions dels fidèls que revendican « l'acompliment de la volontat divina ». Mas gaireben totes los agnostics i son totalament indiferents. L'agnosticisme es donc pas antiteïsta. Al contrari, tot ensag de proselitisme a lor subjècte es mal percebut que pas degun pòt pretendre donar la pròva de l'existéncia de Dieu (en l'estat actual de las coneissenças de l'Òme o per jamai, segon los individús). Un cresent crei tant en Dieu coma un agnostic assumís sa concepcion filosofica, quitament s'aquel darrièr la considèra coma mai objectiva. De fach, l'actitud d'un agnostic es subretot foncion del « gra de scepticisme » de sa posicion. Un partisan de l'APP aurà tendéncia a èsser tolerant e comprensiu, que « concep » los arguments dels cresents, e reconeis, mai o mens, la possibilitat de lor posicion. E a l'opausat, un partisan de l'ADP tendrà cap a una actitud mai critica, considerant los arguments religioses coma integralament infondats e irrecevables, e mòstra donc pel melhor pas que de l'indiferéncia, quitament, du mesprés. Los mai radicals encara crida a una restriccion de l'activitat publica de las institucions religiosas, qu'estiman que deurián pas èsser autorizats a veïcular de las teorias cosmogonicas infondadas (uèi, o, per sempre) las presentant coma « vertat absoluda ». L'agnosticisme es donc sovent ligat al concèpte de laïcitat; e, sens èsser antireligiós, reconéis sovent sa conviccion coma essent mai o mens tintat d'anticlericalisme[6].
En realitat, cal saber que l'oposicion entre cresents e agnostics tòca mai la question de l'intervencion de Dieu dins los afars uman qu'aquela de son existéncia. Gaireben totas las religions afirman téner lor saber de revelacion per lor Dieu, çò que ne fa una « coneissença sacrada », fòra de la portada de l'analisi scientifica. Un agnostic d'en primièr pren en compte d'informacions balhada per las sciéncias (es a dire las coneissenças mostradas o provadas) e, malgrat la dificultat per ela d'estudiar o domeni religiós (a causa del principi del NOMA[N 6]), la Sciéncia dona, cada jorn, d'importantas informacions fisablas sus la natura de nòstre environament e nos ensenha a relativizar la plaça de l'Òme dins l'univèrs. L'escart observat tend a venir tan grand que descredita l'ipotèsi de l'ingeréncia dels dieus dins los afars umans, e amb gaireben totas la revelacions que se prevalon las religions. Es envisatjable que lo(s) Dieu(s) de las religions pòscan èsser de natura superiora, mas es inversemblable qu'ajan creat l'Univèrs s'interessant tant a l'umanitat de biais qu'aquò es descrich dons les Escrichs religioses, que fan gaireben sempre referéncia d'un costat a la « creacion » e al « foncionament del mond » e, d'un autre costat, d'intervencions puntualas e localizadas de lor(s) Dieu(s)[N 7]. I a donc un problèma de disproporcion dins los rapòrts Dieu(s)/Òmes coma son descrichs per las religions. En consequéncia, l'agnosticisme tend puslèu a considerar las religions coma de construccions socialas e culturalas, qu'aurián subretot la foncion de permetre la coesion sociala (lo mot « religion » ven entre autres del latin « religare »=religar : Religar Dieu e los Òmes, mas tanben los Òmes entre eles). En l'abséncia de pròva establidas scientificament, l'agnosticisme sosten que se pòt pas prene al seriós las afirmacions de las religions coma d'indicis objectius de l'existéncia de(ls) Dieu(s).
L'agnosticisme pren alara una actitud de « perfiècha neutralitat » per las religions, al mens tan que respèctan los drechs fondamentals de la persona umana. L'anullacion dels sacraments o assimilats (coma lo desbatejar dins lo Cristianisme) es pas necessari pels agnostics, que dona pas d’importància als rites religioses. Las fèstas religiosas, coma Pascas, Nadal, Yom Kippour, o l'Aïd el-Kebir pòdon plan se celebrar. Son percebudas, simplament, coma de fèstas tradicionalas. Tanben, un agnostic pòt dintrar dins d'edificis religioses se vòl, par exemple, per i contemplar l'arquitectura, o per de rasons de convencion sociala. I a pas cap d'interdiccion o doctrina ligada al fach d'èsser agnostic, que seguís, per definicion, pas cap de « precèpte absolut » almens de « seguissètz vòstra rason tan luènh que vos menarà e pretendètz pas que de conclusions son cèrtas quand son pas demostradas o quand son indemostrablas »[7]. Es la causa que l'agnosticisme pòt se conciliar amb una certa practica religiosa; cadun essent liure, per manca de certitud scientifica, de seguir sa fe, coma li agradarà. Per aquò, l'agnosticisme rejonh lo dich de Blaise Pascal: « lo Còr a sas rasons que la Rason coneis pas. Cal donc puslèu assimilar l'agnosticisme a un corrent de pensada filosofic qu'a una religion.
Religions teïstas[modificar | modificar la font]
Aquelas religions son la primièras visadas per la pensada de l'agnosticisme. Son lors concepcions de Dieu que l'agnosticisme d'en primièr estudièron e a partir de las qualas bastiguèt sa pensada. Pasmens, se remarca que las controvèrsias son gaireben totas demoradas limitadas al cristianisme.
Judaïsme[modificar | modificar la font]
Gaireben totes los pensaires e exegètas josieus considèran se pòt capitar a « trobar » Dieu per sa sola rason, l'exemple tipe essent lo patriarca Abraam. Pasmens, segon la Bíblia, Dieu fa de miracles per que se cresca en el e son omnipoténcia, per exemple dins l'Exòdi[ref. necessària].
Cristianisme[modificar | modificar la font]
Las relacions entre le cristianisme et l'agnosticisme son fachas a l'encòp de confrontacions e de toleràncias. L'exemple mai evocator es le debat que se debanèt entre los representants de las Glèisas e los defendeires de la teorias de l'evolucion de Charles Darwin. Après de debats passionats, Le Glèisa catolica reconeguèt la plausibilitat de la teoria (en admetent qu'Adam e Èva podavan èsser de simbòls) d'en primièr coma ipotèsi, puèi coma mai qu'una ipotèsi[8]. Existís pasmens dins los mitans protestants una persisténcia del creacionisme, coma dins los movements evangelics americans, qu'es en totala oposicion amb la concepcion filosofica de l'agnosticisme. En efièch, lo creacionisme se prepausa de donar una valor scientifica a d'afirmacions purament dogmaticas (coma la Creacion del mond en una setmana), relevant de la fe e non d'una caminada inductiva e racionala, com a o relèva la posicion agnostica. L'agnosticisme se mòstra alara tan mai critica que le « creacionisme » se fa copable de confusion entre fe e empirisme (trencat atal amb lo NOMA).
Islam[modificar | modificar la font]
L'Alcoran condemna los « mescresents » e tanben los « fals cresents », nomenats los « ipocritas », mas pas especificament los agnostics. Concretament, l'istòria de la teologia musulmana es semenada de dobtes: al sègle VI, Burzoe, ministre del rei sassanid Cosrau Ièr, exprimís sos dobtes al subjècte de la vertat de las religions de son epòca, sopçonant lors ensenhaments d'èsser void de sens, e considerant los cresents coma las victimas d'una illusion. Aquelas pensada influencièt lèu l'Islam, iniciant una tradicion de liura-pensada e de literatura sceptica que menèt al scepticisme dels missionaris ismaelians, e tanben a aquel de Al-Ghazalí al sègle XI e XII[9]. Pasmens, le dobte, en Islam, pòrta pas sus la quita existéncia de Dieu, mas sus la definicion d'una practica de son culte sus Tèrra. Se coma lo pensan de teologians de mai d'una religions e unes filosòfes coma Platon o Plotin lo sentiment del Dieu unic es innat dins la natura umana, i a pas besonh de pròva de son existéncia; las revelacions tocavan alara pas que las modalitats del culte a li far, per gratitud d'en primièr, e accessòriament per obténer una eventuala redempcion dins la vida eternala.
Pasmens, demòra possible que, dins la recerca intellectuala de Dieu, lo dobte al subjècte de sa quita existéncia siá temporàriament tolerat per l'islam (o dins l'encastre de la pensada especulativa, o dins un moment d'angoissa), mas la condicion demòra d'acabar, fin finala, al monoteïsme definitiu, e donc la reconeissença somesa a Allà pel biais dels ensenhaments atribuits a Mahomet son profèta[N 8]. D'aquel fach, son subretot l'ateïsme e l'ADP, es a dire lo refús inebranlable de reconéisser Allá, que son absoludament condemnats. Mahomet conselhava a sos disciples (« sahâba », companhs) de se polarizar pas sus de questions que los despassan. Segon lo libre « At-Targhîb wa At-Tarhîb », Mahomet conselha als sieus companhs: « Meditatz sus la creacion de Dieus, meditetz pas sus son Esséncia, que l'estimatz pas coma cal »[10]. Concretament, aquela idèa foguèt utilizada pels teologians musulmans racionalistas jos la forma d'un « agnosticisme religiós », qu'afirma l'existéncia d'un valat insuperable entre Dieu e sa creacion que transcénda, fasent impossible tota prediccion o coneissença al subjècte. Per aquò, rejonh parcialament l'ADP, que preconiza d'abandonar totalament las reflexions sul divin[N 9]. Aquel agnosticisme parcial, remembrant las limitas conceptualas umanas, s'acòrdan sus aquel punt amb las religion dichas de la revelacion. De fach, la revelacion se definís pas coma un fenomèn objectiu liurament observabla per totes, mas coma una « confidéncia » divina adreçada sonque a una minoritat fòrça restrencha d'umans essent benastruc elegit per recebre de revelacions inaccessiblas umanament, per la gràcia de Dieu. Fòra de la revelacion, persona lo drech dins aquela optica d’afirmar - a fortiori impausar - quina interpretacion que siá al subjècte dels questionaments passant en principi l'entendement uman; de biais que se poirà pas res esperar de l'analisi scientifica e racionala sus aqueles subjèctes.
Religions non teïstas[modificar | modificar la font]
De tradicions religiosas rebutan la cresença en un dieu creator. D'entre las religions non teïstas, son encara practicada uèi practicadas lo bodisme e lo jaïnisme, alara que lo corrent atèu del Sâmkhya o seriá pas mai[11]. Aqueles tres punts de vista non teïstas parejan la meteissa cresença dins la lei del karma, lei de causalitat correspondent a çò que poiriá èsser atribuit a un creator dins lo contèxte teïsta[12]. Aquelas religions son mai dificilas a prene per l'agnosticisme que fan pas referéncia exprèssament a una o de divinitat(s). Mas, se l'agnosticisme s'interèssa a tota religion, se penja mai suls « signes de l'existéncia de Dieu(s) creator(s) e/o intervencionista(s) mejans los fachs alegats per las religions que sus lors contenguts dogmatics, d'ont venon los rites e tradicions (qu'an un aspècte d'en primièr e subretot social). Pasmens, las religions al sens larg, an totas en comun de prononciar una « autoritat » morala que presentan sovent l'origina coma transcendentala a l'Òme, es a dire divine. La vision agnostica consistís sempre a dobtar de la divinitat d'aquela « font d'autoritat ».
Lo bodisme, quitament se venèra pas obligatòriament de dieu, prepausa pasmens una cosmogonia (una organizacion del mond) e una vision de la vida après la mòrt, es a dire d'afirmacions fondadas pas que sus de « dògma », çò que ne pòt far una « religion ». Al sieus subjècte, l'agnosticisme s'interèssa subretot a la nocion de karma, fondamentala dins la pensada bodista; segon que totes los èssers vivents son preses dins un cicle de reïncarnacions perpetualas, ont pòdon « progressar » pas que per la realizacion d'accions vertuosas, e aquò, dins l'esper s'escapa a aquel cicle de reïncarnacions per aténher lo Nirvana. L'agnostic poiriá remarcar que se la progression dels individús es condicionada per la valor de lors accions, aquò significa qu'existís « quicòm » (una entitat transcendenta) definissent lo Ben e le Mal, e regulant los percors dels individús segon la proporcion de Ben e de Mal presents dins lors accions[N 10]. Lo punt de vista agnostic consistís a dobtar de l'existéncia d'aquelas entitats transcendentas, e mens a contestar l'idèa de cicle de reïncarnacion (dificilament formalizable en l'abséncia de definicion clara de l'identitat al moment ont la memòria demòra pas), e tanben las idèas de ierarquizacion e de progression dels èssers tan coma son definidas dins fòrça variantas del tal bodisme a causa dels elements de coneissença actuala (amb una mai o mens granda perspectiva d'acampar de nòus elements segon los vejaires). Al subjècte de l'afiliacion, demòra l'afar de convencion sociala, coma indicat mai naut.
Autras posicions filosoficas sus Dieu[modificar | modificar la font]
L’agnosticisme es, a l’origina, en oposicion a las religions, indusent lo dobte sus la coneissença del(s) Dieu(s), dins lo sens ont dobta de la sieuna (lor) existéncia, abans de dobtar de son(lor) inexisténcia. Va donc, dins un primièr temps, dins lo meteis sens que l’ateïsme. Pasmens, a partir del moment que l’ateïsme afirma l’inexisténcia del(s) Dieu(s), l’agnosticisme pòt pas encara uèi, o per sempre, lo seguir, en l’abséncia de pròvas sufisentas. Al contrari, tanpauc pòt seguir las diverses formas de deïsmes, qu'afirman l’existéncia d’un èsser suprèma, d’un(de) Dieu(s) indefinissable(s), dins lo sens ont pas degun o pas cap de movement religiós pòt se pretendre èsser lo depositari exclusiu de sa volontat; qu'eles tanben afirman sens pròvas. Dins los dos cases, pas cap de certitud es establida, qu'existís pas encara o per jamai fach reconegut e establit scientificament que permetrián d'estatuar sus la question. Al subjècte del cominament de purs rasonaments formulats pels dos partits, son inutils perque impotents per provar que que siá, que ten de la « Rason pura », e pòdon pas, de tot biais, subrepassar la valor, ja insufisenta, de l’argument ontologic.
Pasmens, aquela posicion es pas sonque indiferéncia religiosa (coma es lo cas de l'apateïsme), que l'agnosticisme reconeis malgrat tot l'impacte que poiriá aver l'existéncia d'una divinitat, al mens al tèrmes d'escatologia (son benlèu l'Al delà e l'eternitat que son en jòc). Segon los gras de scepticisme, los partisans demòran mai o mens atentius a l'arribada de tot novèl element sus la question. Concretament, al mens dins l'APP, i a pas vertadièrament d'agnostics que donan personalament una valor egala las doas ipotèsis. Se parlarà d'agnostics atèus per aqueles que penjan en favor de l'inexisténcia del(s) Dieu(s) e d'agnostic teïsta per aqueles que penjan en favor de son(ler) existéncia.
Criticas[modificar | modificar la font]
Un repròche recurrent contra los agnostics es que lor filosofia consistís a demorar dins l'indecision, lo compromés de l'entre-dos, lo mòl cabesier del dobte mencionat per Montanha dins sos Ensags. Refusant de prene posicion sus un subjècte tan sensible que lo divin, cercavan a se malcontentar amb pas degun. Gaireben totas las religions i veson mai una reserva d'incresents de convertit, alara que los atèus los considèran coma blocat dins una progression inacabada cap a l'ateïsme, veire lo qualifican d'« ateïsme feble »[N 11], coma lo rèste de las irreligions, endacòm mai. Aquela trufariá contra una postura dicha de l'« esitacion » simplifica evidentament la non causida agnostica, que s'apròcha puslèu d'una forma de saviesa de la prudéncia fàcia a l'ignorança. Segon l'expression de Bertrand Russell dins sos « Ensags especifics » « L'actitud racionala consistís a admetre pas que sos pròvas, e a suspendre son jutjament precisament ont la pròva manca ».
Segon Friedrich Engels, dins l'introduccion anglesa de Socialisme utopic e socialisme scientific, l'agnosticisme es un materialisme[13] « vegonhós », es a dire que l'agnostic coma Thomas Huxley[N 12],[14] es vergonhós de son materialisme e rebuta moralament lo materialisme[N 13],, atal pel lector anglés de la fin del sègle XIX, « Agnosticisme seriá tolerable, mas materialisme es absoludament inadmissible ».
Nombre d'adèptes[modificar | modificar la font]
639 milions de personas pel mond se declaran agnostics segon l'Atlas de las Religions de La Vida e Lo Mond e de l'estudi Atlas of Global Christianity 2010 realizat per Todd M. Johnson e Kenneth R.Ross de l'Universitat d'Edimborg[15]. Un sondatge de l'institut Harris Interactive[16], publicat pel Financial Times, datat de decembre de 2006, compta 32 % d'agnostics en França e lo meteis nombre d'atèus[17] es a dire 21 milions d'adèptes en França en 2013.
Mèdias[modificar | modificar la font]
Protagoras demorèt celèbre per son agnosticisme avoat e un cèrt relativisme[18].
D'eminents artistas, intellectuals e scientifics se son revendicats agnostics. Per exemple: Blaise Cendrars[19], Charles Darwin[20],[21],[22], Émile Durkheim[23], Thomas Edison[N 14], Albert Einstein[24],[N 15],[25], Charlie Chaplin[26], Carl Sagan[27], Marie Curie[28], Thomas Henry Huxley[N 16],[29], Claude Bernard[30], Émile Littré, Clarence Darrow.
Nòta e referéncias[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ « Persona que profèssa que çò qu'es pas experimental, que l'absolut, es inconeissable, sceptic en matèria de metafisica e de religion », Dictionnaire Dixel, 2010.
- ↑ « Lo còrs de B. Franklin, estampaire, (coma la tampa d'un vièlh libre, que se levèt las fuèlhas, de son títol e de sa dauradura) Repausa aicí, pastura pels vèrms.
- ↑ Los fossils son de rèstes de l'evolucion, que pausa lo principi que la vida se desvelopèt per trantalhs.
- ↑ La question de l'existéncia de Dieu essent pasmens tan complèxa, es pauc probable qu'una pròva venga un jorn a convencre la totalitat dels adèptes.
- ↑ Un exemple evident es aquel del paradòxa de l'Espaci-Temps: Cossí lo Mond pòt existir se l'Espaci e lo Temps son infinidament grands e pichons?
- ↑ "Non-Overlapping Magisteria" ("Non-envasiment dels magistèris"); concèpte enonciat per Stephen Jay Gould dins E Dieu dich: « Que Darwin siá!
- ↑ Pensam per exemple a la revelacions dels profètas
- ↑ L'acte de somission demorant exclusivament reservat a Dieu
- ↑ Encyclopaedia of Islam, THREE
- ↑ Aquela nocion de ben e de mal definís per una entitat transcendenta es pasmens mai pròche del cristianisme que del bodista que supausa pas d'entitat extèrne per definir çò qu'es positiu e negatiu: los resultats son just constatats a posteriori, o las intencions determinadas a priori pel quita actor).
- ↑ Kenny, Anthony (2006).
- ↑ Nòta de l'introduccion d'Engels del Socialisme utopic e socialisme scientific per Paul Lafargue, « Herbert Spencer, Huxley, los filosòfs e los savents del darwinisme, per tustar pas la respectabilitat de lors compatriòtas, se nomenèron agnostics, volent dire, per aquel mòt grèc, qu'èran privats de totas coneissença sus Dieu, la matèria, las causas finalas, la causa en se, etc.
- ↑ Engels, introduccion de Socialisme utopic e socialisme scientific: « De fach, qu'es aquò l'agnosticisme, senon un materialisme vergonhós?
- ↑ (en) Veire la reflexion de Thomas Edison al subjècte de Dieu [Thomas Alva Edison, Columbian Magazine], aquel darrièr metent clarament en dobte son existéncia dins la mesura que pas cap de pròva scientifica foguèt balhada en linh
- ↑ Pasmens unes ans mai tard, Einstein afirmarà: Çò qu'avètz legit sus las mieunas conviccions religiosas essent una messorga, de segur, una messorga que se repetèt sistematicament.
- ↑ Thomas Henry Huxley foguèt descrich pels religioses de son temps coma un atèu, aquel darrièr rebutava aquela qualificacion s'estimant agnostic.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Jacqueline Lalouette, « Agnosticisme et athéisme », in Dictionnaire des faits religieux, éd.
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- ↑ Bertrand Russell, Essais sceptiques, Introduction : la valeur du scepticisme
- ↑ Dawkins 2009, p. 67
- ↑ Dawkins 2009, p. 64-74
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- ↑ Dawkins 2009, p. 68.
- ↑ http://www.hominides.com/html/theories/jean_paul_evolution
- ↑ Erreur et délivrance, Beirut 1969, 12–4
- ↑ modèl {{Ligam web}} : paramètre «
url» mancante paramètre «
titre» mancant
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- ↑ Dalaï Lama 2013, p. 25
- ↑ Lenin in Materialisme e empiriocriticisme: « ... per Huxley, e son agnosticisme es pas que la fuèlha de vigne de son materialisme. » Cap 4.2
- ↑ modèl {{Ligam web}} : paramètre «
url» mancante paramètre «
titre» mancant
- ↑ modèl {{Ligam web}} : paramètre «
url» mancante paramètre «
titre» mancant
- ↑ modèl {{Ligam web}} : paramètre «
url» mancante paramètre «
titre» mancant
- ↑ modèl {{Ligam web}} : paramètre «
url» mancante paramètre «
titre» mancant
- ↑ Bonazzi 2009, p. 49 ; Kahn 1998 ; Poster 2005
- ↑ Cendrars en énigme, sur fabula.org Lire en ligne
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- ↑ Dans la Présentation par Jean-Marc Drouin, Charles Darwin, L'Origine des espèces, Flammarion, Paris, 2008, p. 26
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- ↑ Dawkins 2009, p. 24.
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant.
- ↑ (en) The Religious Affiliation of Charlie Chaplin Lire en ligne
- ↑ Dawkins 2009, p. 64
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- ↑ Dawkins 2009, p. 67-68.
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant.
- (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant.
- (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant.
- (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant - (fr) trad. française de Joseph Ohana, Langage, Vérité et Logique, Paris, Flammarion, 1956.
- (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant.
- Mauro Bonazzi, « Protagoras d'Abdère », dans Jean-François Pradeau (dir), Les Sophistes, vol. 1, Paris, Flammarion, coll. Modèl:Chapitre
- {{{2}}},
- (en) modèl {{Ligam web}} : paramètre «
url» mancante paramètre «
titre» mancant
- (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) Why I am Not a Christian par Bertrand Russell (Mes invalid (mars))
- (en) Why I Am An Agnostic dans le chapitre « The Moral Arguments For Deity » par Robert G. Ingersoll, 1896
- (en) Atheism and Agnosticism Sur le site de plato.stanford.edu
- (en) A primer on negative (weak) atheism Sul site dbskeptic
- Agnosticisme - Agnostique Sul site atheisme.free.fr


c: text/html

text:
Sèti de Bèucaire
Lo Sèti de Beaucaire foguèt un dels conflictes militars mai importants de la crosada dels albigeses. Marquèt una etapa fondamentala pel comte de Tolosa Ramon VII e per sas gents en general que l'ofensiva foguèt ganhada per las tropas occitanas e se produsiguèt una inflexion que seriá desfavorable puèi a las armadas del rei de França capitanejadas per Simon de Montfòrt/
Antecedents del conflicte[modificar | modificar la font]
Quand s'acabèt lo IVen concili de Latran, lo 14 de decembre de 1215, castiguèt sevèrament lo comte Ramon VI de Tolosa en lo desapoderar de sos territòris. La màger part de las possessions de Ramon (comtats de Tolosa, Agenés, Roergue, Carcin e Lodeva) èra estada autrejada a Simon IV de Montfòrt mentre que lo marquesat de Provença èra destinat al filh del comte, Ramon VII de Tolosa, e, cas que s'opausèsse pas a la coalicion del rei de França e del papa.
Aprèp qualques meses, Simon de Montfort se'n tornèt en França e s'endralhèt cap a París per far omenatge de ses nouvelles tèrras a Felip II August per las tèrras que se n'èra apoderat. Ramon VI s'èra refugiat a Genoa, amb son filh e dempuèi aquela vila, lo comte e son enfant decidiguèron de tornar recuperar lo marquesat de Provença. Debarquèron a Marselha e lai ajudèront la populacion de la ciutat e lo cònsols qu'èran a luchar contra l'avesque de Marselha. Per mercejar l'intervencion de las tropas tolosanas, los marselheses formèron sulpic una armada que lor permetèt de desliurar lo marquesat de Provença.
Quand lo papa Innocent III aviá decidit de tirar totes sos bens a Ramon VI, aviá pas mençonat la ciutat de Bèucaire. La vila aparteniá als arciavesques d'Arle e n'avián fisat lo contraròtle als comtes de Tolosa. En 1215, l'arciavesque l'aviá recuperada e fisada a Simon de Montfòrt, que i aviá laissat una garnison comandada per Lambèrt de Limós. Coma èra pas estada exprèssament mençonada dins la senténcia del papa, Simon de Montfòrt la considerava coma sia. La situacion de la vila còsta Ròse ne fasiá una ciutat plan importanta estrategicament per totes.
Lo sèti de Bèucaire[modificar | modificar la font]
Acompanhat d'una armada de provençals, Ramon VII partiguèt a la fin del mes de mai de 1216 a Bèucaire ont los abitants, estrambordats per sa venguda, li dobriguèron las pòrtas de la vila. Lambèrt de Limós ensagèt de s'opausar a las tropas occitanas, mas la superioritat numerica de sos adversaris e l'enemistat dels abitants de Bèucaire l'obliguèt a s'amagar amb sos soldats dins lo castèl e s'i trobèt assetjat pro rapidament. Aguèt pasmens pro de temps per poder mandar de messatges a Simon de Montfòrt, qu'encara se trobava en França e mai al fraire d'aqueste Guy de Montfòrt, qu'èra el a Tolosa.
A partir d'aquel moment, Simon de Montfort acumulèt las errors en exacerbar la cruseltat qu'aviá ja exibit abans. Exigiguèt de garantias e fòrça moneda a la vila de Tolosa e transformèt aital l'animositat anteriora en òdi visceral.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Au mes de mai de 2005, los mainats elegits au CMJ de La Tèsta seràn invitats a plantar pins petits sus un terrenh municipau pròishe de la pista 214. Reportatge en març.En savoir plus »
En rota cap a la Bigòrra. Aquesta setmana, un trentenat d’estagiarians e regents d’istøria, d’occitan... a la CCI per un encontre de qualitat. deu temps de las flabutasEn savoir plus »
Passejada-descoberta de la vila de La Tèsta una botiga de l’arrua deu pørt : art e geometriaEn savoir plus »
Dissabte lo 10 de seteme de 2005 maquetas lo concèrtEn savoir plus »
Las engarçadas de Frosina, lo Scapin gasconisat Sheis calandrons son anats escotar la pèça jogada per los Comelodians de Saut de Navailles dissabte de vrespe, lo 3 de seteme, a Lochats dab familha e regentas. Pausa dens l’arriu Los (...)En savoir plus »
setmana I-2 1) Cercar lo nom de las plantas e deus aubres, l’escriure per cad imatge : 2) comparar dab l’erbièr deu bòsc de casso de l’escòla 3) l’aiga es roja, perqué ?En savoir plus »
estupa-huec, dimars lo 26/04/05 setmana I-1 exercici de har en classa sol o a dus cicle 2 : escriure lo títol d’un imatge e cargar lo document cicle 3 : escriure lo descriptiu de dus imatges e cargar los documents dens lo tèxte. La grande (...)En savoir plus »
A l’initiative du service municipal des espaces verts, les élus du Conseil Municipal des Jeunes ont été invités à participer à la conception d’un massif de fleurs à l’entrée du parc Jean Hameau, au coeur de la ville. Après avoir expliqué aux enfants, au (...)En savoir plus »
Passejada au parc, per Adèla Dijaus, anèm au parc Jean Hameau. Francèsa nos contè l’istòria deu pescaire e deu peish. Tanben hasèm un demi-circ. Tanben prenóm flors en fotò e dintrèm a l’escòla.En savoir plus »
0 | 10


text:
Lo bilhet Nissart es enfin estat inaugurat diluns 11 de decembre a 19 oras a "L'Esstra", restaurant e espiciaria de produchs locals bio! L'inauguracion s'es acompanhada d'un concèrt dau grop de fòlc occitan "Lu Barbalucos".
Es amb granda pena e pietat qu'avèm constatat la creacion d'un novèl imne per la region dicha "Occitanie", interpretat per lo promier còp a Narbona lo 30 de novembre passat a l'escasença d'un rescòntre de rugbí.
Non contenta d'aver usurpat lo nom "Occitanie" e de l'aver confiscat ai país occitans fòra Lengadòc, la region de Tolosa-Montpelhièr es anada encara mai luenh dins l'abominacion en se dotant d'un imne au títol particularament afrós: "L'ADN Occitan". Coma se l'occitanitat dau pòble foguèsse una question de genetica.
E pièger, sei autors, autoproclamats "trobadors dei temps modèrnes" sens paur dau ridicul, an causit d'escriure lei paraulas exclusivament en francés "per qu'aqueste cant siágue un imne dobèrt a totei e tornat devèrs l'avenir".
Avèm aquí lo resumit perfiech de la natura de la nòva region dicha "Occitanie": una estructura tecnocratica francesa, centralizada a Tolosa e amb una vision tipicament jacobina de l'identitat occitana reducha au terraire, a l'istòria e au passat. Per ela, l'avenir es lo francés, v'avèm ben comprés: "Se canta lei racinas d'Òc en lenga d'Òil"...
La Republica Federala Occitana a totjorn denonciat aquela mascarada promouguda per certans militants occitanistas qu'an pas esitat de traïr seis ideaus per oportunisme politic e per fin de veire lo nom "Occitanie" figurar sus lei mapas, quiti d'exclurre leis autrei país occitans sens consideracion, e mai de pactizar amb lei secessionistas lingüistics antioccitans de Provença que i an vist una oportunitat qu'èra pas d'esperar per legitimar enfin sa vision erronèa de la "pluralitat dei lengas d'Òc".
Ara la Republica Federala Occitana es la soleta entitat que pretend representar administrativament tota l'Occitània granda, aquela que va de Mentan a Bordèu, de Lemosin ai Pirenèus, e que lo solet imne legitim es lo "Se Canta", cantat exclusivament en occitan.
Au contrari d'una estructura jacobina, centralizada e tornada devèrs París, l'RFÒC propaua la construccion d'un Estat federau que favoriza lo mai la gestion locala. Dins aquesta logica s'es fondada en 2010 la República de Nissa, promiera republica federada, que va inaugurar aqueste mes sa promiera moneda locala "lo Nissart".
Dins la dralha d'una construccion d'Occitània granda tròç per tròç, encoratjam la creacion d'autrei republicas occitanas localas.
***
Prètz, Larguesa e Paratge
***
REPUBLICA FEDERALA OCCITANA
Provença, OC – 84120 PERTUS
Tel.: +33 (0)6 46 62 74 93
E-mail : info@occitania-oc.com
Site : www.occitania-oc.com
Lo dijòus 2 de novembre de 2017, en plen còr d'Euròpa, la justícia d'un país membre de l'Union Europèa (Espanha) a ordenat l'incarceracion de 9 membres dau Govèrn Catalan, elegits democraticament per lo pòble catalan.
La Republica Federala Occitana (RFÒC) condemna vigorosament l'estat espanhòu per aquel acte que jutja particularament indigne d'una democracia e que constituís un atac grèva còntra lei libertats lei mai elementàrias.
Per remembrança, es pas lo primier còup que l'estat espanhòu comet una violacion de la libertat d'opinion: lo 16 d'octòbre passat, lei dos presidents d'associacions independentistas Jordi Cuixart (Omnium Cultural) e Jordi Sanchez (ANC) èran plaçats en detencion preventiva per delicte d'opinion. Çò que pòrta a 11 lo nombre de presoniers politics catalans en Espanha.
L'RFÒC exigís per consequéncia la liberacion immediata dei membres dau Govèrn Catalan e dei dos Jordi, e demanda a l'Union Europèa qu'intervengue per denonciar e n'acabar emb aquest viratge autoritari adoptat per lo govèrn de Rajoy.
La Republica Federala Occitana es solidària dau Govèrn Catalan que vòu bastir la República catalana, democraticament vouguda per la nacion catalana.
***
Prètz, Larguesa e Paratge
***
REPUBLICA FEDERALA OCCITANA
Provença, OC – 84120 PERTUS
Tel.: +33 (0)6 46 62 74 93
E-mail : info@occitania-oc.com
Site : www.occitania-oc.com
La Republica Federala Occitana reconeis la República Catalana.
La República de Nissa (federada a la Republica Federala Occitana) espèra que la Val d'Aran (territòri occitan dins la República Catalana) devengue tanben un república federada a la Republica Federala Occitana.
Uèi, lo 27 d'octòbre de 2017, lo Parlament Catalan a votat e proclamat l'independéncia de Catalonha sota forma de República, en conformitat amb la volontat dau pòble catalan que s'èra exprimit per una esquichanta majoritat (90%) en favor de l'independéncia mentre lo referendum dau 1r d'octòbre, menat democraticament e regularament maugrat la repression policiera de l'estat espanhòu.
La Republica Federala Occitana pren acte d'aquesta proclamacion istorica, tant per Catalonha que per Occitània e Euròpa tota, e reconeis solemnament l'independéncia de Catalonha.
De ligaments frairaus e solidaris an totjorn existit entre Catalonha e Occitània. Per remembrança, en Val d'Aran, pichin territòri occitanofòn de la Generalitat de Catalonha, l'occitan aranés a obtengut en lo 1990 l'estatut de lenga oficiala (cas unic dins Occitània tota), estendut a tota la comunautat autonòma en lo 2006 puèi renforçat per una lei catalana en lo 2010.
Visca Catalunya ! Viva Occitània !
***
Prètz, Larguesa e Paratge
***
REPUBLICA FEDERALA OCCITANA
Provença, OC – 84120 PERTUS
Tel.: +33 (0)6 46 62 74 93
E-mail : info@occitania-oc.com
Site : www.occitania-oc.com
Lo 1er d'octòbre de 2017, mentre qu'organizava una manifestacion davant lo Viceconsulat d'Espanha a Nissa, la Republica Federala Occitana mandava tanben a Barcelona una delegacion oficiala, compausada dau Promier Ministre federau Cristòu DAURORE, dau Ministre de l'Economia Felipe BONNET e de l'ambassadritz d'Occitània en Catalonha Assompció AMAT, per fins de sostenir lo referendum sus l'independéncia de Catalonha.
Encuèi 1er d'octòbre de 2017, la Republica Federala Occitana a organizat una manifestacion davant lo Viceconsulat d'Espanha a Nissa en sosten au referendum sus l'autodeterminacion de Catalonha e en denóncia de la repression policiera que mena l'Estat espanhòu còntra aqueste referendum.
Dementre, lo president de la República de Nissa, Cristòu Daurore, es actualament a Barcelona emb d'autres membres dau govèrn per sostenir sus plaça lo referendum !
Non a la dictatura neofranquista ! Visca Catalunya !
Diménegue 1er de setembre de 2017 a 14 oras, la Republica Federala Occitana e la República de Nissa que li es federada organizeràn una amassada davant dau Consulat d'Espanha de Nissa (4, bd Joan Jaurès, a costat de la plaça Garibaldi) per sostenir lo Referendum de Catalunya.
La Republica Federala Occitana (RFÒC) pòrta tot son sosten a Catalonha dins sa lucha per son independéncia !
Actualament, l'Estat espanhòu es a menar una politica repressiva per fin d'empedir lo referendum sus l'independéncia de Catalonha que deu se debanar lo 1r d'octòbre de 2017.
L'RFÒC condemna emb vigor lei pressions e intimidacions deis autoritats espanhòlas còntra Catalonha, e denóncia la deriva autoritària dau govèrn madrilenc, a cu demanda exprèssament de respectar lo drech dau pòble catalan de decidir de son avenir, en faguent remembrar que l'autodeterminacion es un principi fondamental reconegut per lo Drech Internacionau.
La Republica Federala Occitana entreten despuei totjorn de ligams diplomatics e culturaus fòrts emb Catalonha e còmpta dins son govèrn un ministre catalan (Xavier BADA, ministre de la justícia) e una ambassadritz d'Occitània en Catalonha (Assompció AMAT).
De mai, Occitània es fòrça concernida per la situacion de Catalonha vist que lo territòri d'aquela conten una entitat occitana: lo Vau d'Aran.
Viva Catalunya ! Viva Occitània !
***
Prètz, Larguesa e Paratge
***
REPUBLICA FEDERALA OCCITANA
Provença, OC – 84120 PERTUS
Tel.: +33 (0)6 46 62 74 93
E-mail : rfoccitana@gmail.com
Site : www.occitania-oc.com


text:
dissabte, 28 d’abril de 2007
Dins ton morre, conàs!
9 comentaris
dimecres, 25 d’abril de 2007
Interdit aux Conos!
2 comentaris
dilluns, 23 d’abril de 2007
Videoneta de la Talvera a Castras
LA TALVERA A CASTRES 81
granmercés a l' anpoluta (encara el mila dieus ;) )
0 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: cançons, musica, talvera
dissabte, 21 d’abril de 2007
La Talvera: romavatge a Castras
Me'n vau passar la tantossada e la serada a Castras per la festa bela de la sortida de Bramadís.
Coma Tarn es luènh, fau lo plen de CD, e mon cramaire/gravaire de CD me fa quauques compils dempuèi totara:
La Talvera, Brassens per principi e per cambiar de las compils qu'ai ja dins la Cagona
E uèi, faguèri 2 CD amb Pastorius, Django, Bobby Mc Ferrin, Petrucciani Trio e Miles Davis (sai pas s'akò's de bon escotar dins la veitura... veirem!)
.
Coma Tarn es luènh, fau lo plen de CD, e mon cramaire/gravaire de CD me fa quauques compils dempuèi totara:
La Talvera, Brassens per principi e per cambiar de las compils qu'ai ja dins la Cagona
E uèi, faguèri 2 CD amb Pastorius, Django, Bobby Mc Ferrin, Petrucciani Trio e Miles Davis (sai pas s'akò's de bon escotar dins la veitura... veirem!)
.
1 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: musica
dilluns, 16 d’abril de 2007
La Talvera: disc novèl!!
CD DE LA TALVERA
Bramadís
Bramadís
Lo novel CD de la Talvera ven d'espelir.
NE SOI TOTA TREBOLADA!!!!
L'ai pas encara, mas escoti tota la jornada los 4 tròces que podètz anar escotar akí!
Vakí soi fan fan fan!
Alara, serai a Castras DISSABTE 21 d'ABRIAL tota la jornada e una bona part de la nuèch per la presentacion del disc!
Vos parli del CD tre que l'aurai!
See you a Castras!
- talvera.org
- myspace de la Talvera mercés a l'Anpoluta (encara el mila dieus!)
E coma soi segura que çò que sètz a escotar sul sit myspace vos agrada,
.
2 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: cançons, musica, talvera
diumenge, 15 d’abril de 2007
Fòto
2 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: fòtos
Holidays Fugain: Camins
0 comentaris
Seaquarium
Anèrem amb l'exmonamorós e los enfants al Seaquarium del Grau.
Es fòrça plan fach! Pendent una ora, siás dins un autre mond. E i a tot plen de causas previstas pels enfants (jòcs, devinhòlas, passatges per èsser al mièg de l'aquarium, eça). D'akí la quantitat de dròlles que i aviá!!!
La dintrada es de 10€ pels adultes e de 7€ pels enfants entre 6 et 15 ans (un pauc car pels enfants, non?), e val francament lo còp.
Mas mèfi! Nosautres arribèrem abans 2 oras e dintrèrem sul pic. Partiguèrem a 4 oras, e t'i aviá una coa a la caissa!!!! Doncas mèfi, que en plena sason, lo Grau es afrós (ja que en invèrn... bon me cali)....
Prenguèri tot plen de fòtos, mas son totas trebolas... (flash enebit)
Videoneta :
Segon l'exmonamorós, es quicòm que se vei pas gaire.
Autra Videoneta:
:)
Lo sit oficial: seaquarium.fr
A la sortida del Seaquarium, i a lo "Musèu de la Mar" que tòrna prene l'istòria del Grau e de la pesca, un pauc "Grau and sea story". Lo Seakuarium tot modern polit e plan fach daissa la plaça a un musèu limit poscós... Que s'i tròba tot plen d'occitan escondut darrièr un "nom local"... grrrrrrrrrr
Las fòtos amb los noms occitans dels peisses e las tecnicas de pesca, se n'i a qu'aquò interessa:
(cal clicar sus las fòtos per legir)
Es fòrça plan fach! Pendent una ora, siás dins un autre mond. E i a tot plen de causas previstas pels enfants (jòcs, devinhòlas, passatges per èsser al mièg de l'aquarium, eça). D'akí la quantitat de dròlles que i aviá!!!
La dintrada es de 10€ pels adultes e de 7€ pels enfants entre 6 et 15 ans (un pauc car pels enfants, non?), e val francament lo còp.
Mas mèfi! Nosautres arribèrem abans 2 oras e dintrèrem sul pic. Partiguèrem a 4 oras, e t'i aviá una coa a la caissa!!!! Doncas mèfi, que en plena sason, lo Grau es afrós (ja que en invèrn... bon me cali)....
Prenguèri tot plen de fòtos, mas son totas trebolas... (flash enebit)
Videoneta :
Segon l'exmonamorós, es quicòm que se vei pas gaire.
Autra Videoneta:
:)
Lo sit oficial: seaquarium.fr
A la sortida del Seaquarium, i a lo "Musèu de la Mar" que tòrna prene l'istòria del Grau e de la pesca, un pauc "Grau and sea story". Lo Seakuarium tot modern polit e plan fach daissa la plaça a un musèu limit poscós... Que s'i tròba tot plen d'occitan escondut darrièr un "nom local"... grrrrrrrrrr
Las fòtos amb los noms occitans dels peisses e las tecnicas de pesca, se n'i a qu'aquò interessa:
(cal clicar sus las fòtos per legir)
2 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: musèu, occitan, visitas
dissabte, 14 d’abril de 2007
Trailer: JAWS.
0 comentaris
Holidays Fugain: Fòtos de l'estanh
1 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: fòtos, pès, vacanças
divendres, 13 d’abril de 2007
Holidays Fugain: akí, se manja plan!
5 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: cosina, vacanças
dijous, 12 d’abril de 2007
Quid?
4 comentaris
Holidays Fugain: Pausa a Aumont-Aubrac
Partiguèri quauques jorns dins lo trauc del cuol de la region Centre...
Cal tornar metre en plaça lo dakòs: l'exMonAmorós aguèt un problema e doncas anèri la primièra setmana de las vacanças m'ocupar de sos enfants e d'el (òc, o sabi, soi tròp brava). Per me granmercejar, decidiguèt de partir quauques jorns en vacanças. Ieu èri tras que contenta, perque passejar, akò m'agrada.
Alara, dins la Berlingòta de l'Exmonamorós, carguèrem los enfants, lo chin, l'exmonamorós, ieu. Direccion l'A75 cap a Clarmont d'Auvernha. Deviam partir a 08.00, mas los òmes son los òmes, e l'exmonamorós es francament una calamitat (qui se ressemble.... ) e partiguèrem a 10.00. Per las lengas de pelha, ieu èri dochada, vestida, assetada davant la pòrta a 07.15.
Coma soi organisada, aviái previst de qué manjar sus la rota, mas l'Exmonamorós qu'es cagant, calamitós e un indecís de primièra borra, trantalhava entre lo restaurant o manjar sus l'èrba... Ieu voliái manjar sus l'èrba perque merda, aviái preparat lo dakòs. Mas non, l'òme causís d'anar al restaurant.
Pausa a Aumont Aubrac per trobar un restaurant.
L'Exmonamorós romega que i a sonque de restaurants per toristas tres estelas. Tiram.
Puèi vesi "restaurant astruc", li fau, tè, astruc, akò's un nom coma cal, anem veire. Plat del jorn: pasta e dauba. Zo!
E akí comença la tièra de "oooooo, as vist akò? agaaaaaaaaacha, de kand data akò?".
Cal tornar metre en plaça lo dakòs: l'exMonAmorós aguèt un problema e doncas anèri la primièra setmana de las vacanças m'ocupar de sos enfants e d'el (òc, o sabi, soi tròp brava). Per me granmercejar, decidiguèt de partir quauques jorns en vacanças. Ieu èri tras que contenta, perque passejar, akò m'agrada.
Alara, dins la Berlingòta de l'Exmonamorós, carguèrem los enfants, lo chin, l'exmonamorós, ieu. Direccion l'A75 cap a Clarmont d'Auvernha. Deviam partir a 08.00, mas los òmes son los òmes, e l'exmonamorós es francament una calamitat (qui se ressemble.... ) e partiguèrem a 10.00. Per las lengas de pelha, ieu èri dochada, vestida, assetada davant la pòrta a 07.15.
Coma soi organisada, aviái previst de qué manjar sus la rota, mas l'Exmonamorós qu'es cagant, calamitós e un indecís de primièra borra, trantalhava entre lo restaurant o manjar sus l'èrba... Ieu voliái manjar sus l'èrba perque merda, aviái preparat lo dakòs. Mas non, l'òme causís d'anar al restaurant.
Pausa a Aumont Aubrac per trobar un restaurant.
L'Exmonamorós romega que i a sonque de restaurants per toristas tres estelas. Tiram.
Puèi vesi "restaurant astruc", li fau, tè, astruc, akò's un nom coma cal, anem veire. Plat del jorn: pasta e dauba. Zo!
E akí comença la tièra de "oooooo, as vist akò? agaaaaaaaaacha, de kand data akò?".
First of all, la topina de mostarda, dempuèi quora Amora fa pas mai akò???
Prenguèri pas en fòto las botelhas de vin amb las estelas, sabètz, las consignadas, las represas, se'n tròban encara??
Bon, ara lo repais, madeincantine:
Mancan lo platèu de formatges (èra booooooooon lo Cantal) e los glaçets (dins una topina de plastic). E tot akò per sonque 11€!
Quitament lo servicial èra una peça de musèu, semblava MisterBean, version aubrac.
Ara, la minuta qu'esperatz totes, la minuta escatologica:
Aprèp 2 o 3 oras de rota, aviái enveja de pissar, lo MisterBean loseròt me senhala la pòrta, dubrissi:
Alara, ieu, cal que vos diga, ai paur dels cagadors turcs.
Pòdi pas.
Non ai pas paur de me pissar sus las bralhas e las cauçaduras, akò m'en foti (perqué cresètz que i a pas de fòtos de pès?)
Non. Ai totjorn paur de tombar dins lo trauc.
Alara, SABI que lo trauc fa 10 cm de diametre, SABI que mon cuol fa plan mai que non pas 10 cm, e qu'es FISICAMENT impossible que tombèsse dins lo trauc.
Mas es aital.
Bon, pissi quand meme.
Torni a la taula, la pichòta de l'exmonamorós qu'a 6 ans vòl anar pissar.
Disi a son paire mèfi es un cagador turc. Sa sòrre l'ajudarà.
Dinnam trankillament.
A la fin del repais, la pichòta fa lo torn de la taula, e me demanda a la chut-chut:
- Per far caca , es parièr?
Vòli pas dire, mas per d'unes tèmas, soi una persona referenta.
.
6 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: bridget jones, cosina, monamorós, vacanças
dilluns, 2 d’abril de 2007
Espace Georges Brassens
Anèri ENFIN a l'espaci Brassens!
Una sola causa: es genial.
Un sol regret: d'i èsser pas anada abans!
Dintras, te donan un audio-sai-pas-de-qué e te dison que te cal pas res tocar que marcha solet. Veses un ridèu negre, as l'impression de dintrar dins lo trin fantauma de la festa de Palavàs... E akí arribas dis una sala negra que Brassens te parla dins ton audioguidabrassenic e veses de fòtos de la Seta d'un còp èra e de Brassens abans que montèsse a París. Puèi Brassens que te conta que sa maire cantava delonga de cançons napolitanas e que te conta tot plen de causas de sa vida a Seta. Tu, agachas las fòtos, escotas, te viras e veses que lo ridèu negre laidàs, finalament... ben es akò:
Càmbias de sala amb zo mai de fòtos de Seta e Brassens que parla totjorn...
Jeanne e son Auvernhat... París, l'escritura, la debuta dels concerts, la debuta de succés...
Una sola causa: es genial.
Un sol regret: d'i èsser pas anada abans!
Dintras, te donan un audio-sai-pas-de-qué e te dison que te cal pas res tocar que marcha solet. Veses un ridèu negre, as l'impression de dintrar dins lo trin fantauma de la festa de Palavàs... E akí arribas dis una sala negra que Brassens te parla dins ton audioguidabrassenic e veses de fòtos de la Seta d'un còp èra e de Brassens abans que montèsse a París. Puèi Brassens que te conta que sa maire cantava delonga de cançons napolitanas e que te conta tot plen de causas de sa vida a Seta. Tu, agachas las fòtos, escotas, te viras e veses que lo ridèu negre laidàs, finalament... ben es akò:
Càmbias de sala amb zo mai de fòtos de Seta e Brassens que parla totjorn...
Jeanne e son Auvernhat... París, l'escritura, la debuta dels concerts, la debuta de succés...
Al bel mitan davant l'estanh de Thau, un espaci de musica liura, de nòtas de musica amagan los nauts-parlaires que cadun canta una cançon diferenta... Cacofonia?Non... escotas, agantas un mot d'una cançon que coneisses... te congostas... agantas un autre mot d'una autra cançon....
Puèi arribas a l'espaci sus las femnas... Panèus transparents amb las paraulas de las cançons d'amor a la femna....
Una paret consacrada a la femna que Brassens passèt sa vida amb ela, Pupchen.
Puèi tot plen de causas encara!!e a la fin, dins las aurelhas, la Supplique amb las paraulas qu'apareisson pel sòl...puèi arribas a la pòrta de sortida...
Un espaci simple, complet, plan fach, modern que i veses pas lo temps passar , que i ausisses de longa Brassens o parlar o cantar...
Ligams:
4 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: Brassens, musèu, visitas
Subscriure's a: Missatges (Atom)


text:
Distribucion deth pressupòst deth Departament d'Ensenhament, destinat ara gestion de politiques educatives, as despenses de personau d'ensenhament e diuèrses fondacions.
S'encargue dera politica educativa non universitaria, era organizacion des estudis, era avaloracion deth rendiment escòla, era gestion des centres.
Documents que especifiquen l'escenari de futur que es vol aconseguir i les accions que es volen portar a terme per arribar-hi en l'àmbit de l'ensenyament.
Tota la informació sobre els centres i serveis educatius, els estudis a Catalunya, el professorat i l’FP dual amb les empreses.
Portau web damb tota era informacion sus es estudis, era preinscripcion, era orientacion des estudiants e era omologacion des títols.
Era Xarxa Telemàtica Educativa de Catalunya ei un estrument entà escolans e professors que permet inscriuer-se a corsi, consultar certificats, e arrecuelh recorsi entar ensenhament.
Portau dirigit ar alumnat des escòles e instituts catalans damb recorsi des estudis de toti es airaus, coma seguretat en Internet, educacion, aplicacions, videojòcs o dispositius mobils.
Catalòg de productes audiovisuaus dirigidi a escolans e professors de diuèrsi tipes: TV educativa, emissores de ràdio, cinèma, fotografia e naui formats.
Portau web que promò era implicacion e eth compromís dera familha en procès escolar e educatiu des hilhs.
Eth Mapa de programacion dera aufèrta educativa permet accedir ara informacion relativa ara distribucion territoriau dera aufèrta d'ensenhaments entath cors següent.


text:
dijous, 7 de novembre de 2013
Aurai pas qu’un mot, sénhers patrons : una granda capelada.
Aquò’s bèl, aquò’s fabulós : capitar a far entendre « bota per barral » als salariats bretons.
E coma a Guiclan faire aplaudir la demolicion d’un portic d’eco-taxa al nom de la defensa de l’emplec, es extrordinari, un pauc maquiavelic benlèu, mas grandaràs. Òsca als patrons locals e al MEDEF nacional, e tanben a sos representants de la dreta extrèma e de l’UMP, mascarats pel còp en aparaires de la classa obrièra, segur o caliá gausar, mas coma disiá Audiart : « Les cons ça ose tout ». Aquels braves salariats venguts caumaires que se passejan jos l’uèlh trufandièr de sos patrons licenciaires, lo cap cargat de la meteissa boneta roja, aquò auriá pogut èsser esmovent s’èra pas tan triste.
Meteissa boneta roja, mas aquí encara, se podiá veire la diferéncia entre lo salariat licenciat e lo patron licenciaire, que la boneta del patron portava encara lo riban, marca del present del patron d’Armor Luxe, boneta porgida a gratis, mentre que la boneta del salariat portava encara l’etiqueta penjanta del prètz pagat (entre 5 e 12 euros).
E òc, totes amassa per desrabar los portics d’eco-taxa, mas per çò qu’es de l’emplec, aquò’s coma per la boneta, i a lo prètz de la neciesa.
Subscriure's a: Missatges (Atom)


text:
Ua Val atlantica
Era Val d’Aran se trape ena part centrau dera sarrada pirenenca e a era particularitat d’èster ua val d’aiguaversant atlantic. Era suaestenuda ei de 620 Km2, tèrmie ath nòrd tamb França(Arièja), ath sud damb era Alta Ribagorça e Aragon, ar èst tamb eth Pallars Sobirà e ar oèst un aute còp tamb Aragon e França (Nauta Garona). Eth sòn arriu principau, era Garona, trauèsse evertèbre tota era Val e desbòque en Atlantic (Bordèus). Aguest emplaçament geografic, ei a díder era sua orientacion naturau cap a tèrres occitanes, amassa damb era manca ath long des sègles d’ues bones comunicacions tamb Catalonha e Aragon, an hèt qu’era Val d’Aran age clares diferéncies tamb es autes vals e contrades catalanes tant en aspècte fisic com culturau. Era pròva mès clara d’aguesta diferéncia se manifèste en hèt d’auer coma lengua pròpia er aranés.
Era populacion censada ena Val d’Aran er an 2007 ei de 10221 abitants e era sua economia ei complètament orientada tath sector des servicis.


text:
28 août 2017
Un òmi qui sapia parlar a las hemnas / Un homme qui sache parler aux femmes...
Aqueth ser quan arribèi au Garatge, que trobèi un companh men, Sachà, a's béver la pinta de Guinness en tot prosejà's dab ua gojata qui'm pareishó d'aviada mei joena que nosauts, e de quant. Un còp pausada la vèsta au vestiari que hasoi los adishatz aus coneishuts e que prenoi plaça au taulèr on me gahèi a la descarar entant qui'ns parlava. Prendiva, saura e anerada de pèu, qu'èra beròja per estar drin aurelhaquilhada. Que s'aperava Julia, qu'èra annada de 28, qu'èra emplegada dens las admenistracions... [Lire la suite]


text:
Theuville (Eure et Loir)
Theuville es una comuna francesa administrada per lo departament d'Eure et Loir de la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Theuville compren divèrses caserius, Baigneaux, houssay,Rosay al val, Vovette e Nicorbin mai 2 granjas isoladas Louasville e Ledeville.
La commune de Theuville comprend plusieurs hameaux, Baigneaux, houssay,Rosay au val, Vovette et Nicorbin plus 2 fermes isolées Louasville et Ledeville.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En mai 1537, Michel Bernard, prètre, natiu de Nicorbin, #dotar d'una capèla lo luòc de la siá naissença, parròquia de Theuville
En mai 1537, Michel Bernard, prètre, natif de Nicorbin, dota d'une chapelle le lieu de sa naissance, paroisse de Theuville


text:
Aprèp unas jornadas d’Estivada a Rodés. Mas aquò farà çaquelà un briu qu’ai remarcat l’aumentacion de la frequéncia d’emplec del ‘coma aquò’ dins la boca de mantunes de Gasconha a Niça, de Guarat a Leucata. Mas perqué ?
La causa m’estona, alara qu’avèm AITAL, ATAL, ATAU, ANSIN que son aquí per multiplicar los plasers d’audicion de la lenga occitana.
Atal suportam l’abséncia de diccionari de sinonimes per la lenga occitana, e pels antonimes es tot parier.
Alara pensatz aital que cal variar la lenga vòstra e emplegar totas las jòias de l’occitan, i a tantes sinonimes. La musica de la lenga deurà ansin se perségre tal que los aujòls l’an pensada, multpla e adaptativa a cada grope, a cada tombada, a cada canton, a cada país d’Occitània. AITAL, ATAL, ATAU, ANSIN zo volèm.


text:
La situacion en Crimèa sembla a-n aquò :
- 1 – una minoritat d’extremistas que son causits pel poder de la federacion russa (3 % de vòts), son militaristas, per accedir al poder en Crimèa e sobretot als pòrts militars de la Mar Nègra ; la particion volguda pels poders moscovits es una particion etnica o en foncion de la lenga parlada ; aquestes pòrts de Crimèa son evidentament importants per Ucraïna perqué son unes elements de la negociacion entre Russia e Ucraïna, negociacions comercialas sus la factura del gaz (per exemple) ; l’Estat rus es una federacion, mas lo sistèma economic es una oligarquia pòst-sovietic que lo mercat es lo militarisme rus, vigent e expansionista.
- 2 – son las tropas russas installadas sul pòrt russe logat al poder d’Ucraïna-Kyiv que son sul terrenh dins la capitala politica de Crimèa, Simferopòl ; la populacion russa que viu d’aquesta installacion militara a forçadament páur, páur de tot perdre ambe la politica menada per Moscòu, politica de tot o res. e donc vòlon lo tot, lo tot rus ; es normal, es un conservatisme politic plan conegut per las populacions qu’an un risc de perdre quicòm.
- 3 – Avètz remarcat las bandièras dels moviments politics russes en Crimèa ; aquò m’estonariá pas de saber que son autanplan extremistas que los supausats extrèmistas de la plaça Maïdan, a Kyiv ; totes los qualificatius emplegats aquí, al paragrafe, son sortits de la manipulacion actuala que nos arriba dels sindicats d’esquèrra e nacionalistas franceses ; i a una peticion que la CNT tolzana que se fabrica actualament devant los luòcs publics per acreditat l’extremisme dels Ucraïnians de Maïdan.
Tot levat una patz qu’es esperada en Euròpa, quitament sus la Mar Nègra.
E i a una minoritat de lenga tatara qu’es enpaurida actualament ; se poguèt entendre sus arte-tv al jornal aqueste vrespe.
Lo problèma es que Crimèa deuriá èstre un Estat independent e la teoria diplomatica de l'intengibilitat de las frontièras es una estupiditat dels regimes imperialistas ancians ; e de los que en Africa o en Euròpa an páur de la volontat dels pòbles de poder s’organizar el-meteis coma l’aviá volgut un Woodrow Wilson ambe lo dreit dels pòbles a l’autodeterminacion e la societat de las nacions de Ginèbra. Se Crimèa vòl èstre independent (la nacion tartara estent la basa de la ciutadanetat e del juridic), lor cal un referèndum PUNT... mas sense violéncia ni armada russa, a l'imatge de las tropas francesas en 1860 per Niça ...
Car la tecnica es coneguda en Occitània, en 1860 ; aprèp la creacion d’Itàlia e la destruccion del reialme de Piemont (Savòia, Piemont, Comtea de Niça) es la meteissa tecnica d’invasion que l’imperialisme francés, vengut de Provença e Lyon, a emplegat, per la Comtea de Niça e lo Reialme de Savòia. Lo sistèma economic francés pòst-revolucion de 1792 èra una oligarquia pòst-terreur que lo mercat èra lo militarisme bonapartista, vigent e expansionista ; ne damora encara lèsca dins la formacion universitària e las escòlas de pensada Jules Ferry. Podèm clarament confirmar que lo sistèma rus a pas cambiat dempuèi los Tsars, e malgrat lo sovietisme, o que lo sovietisme a agreujat lo fenomèn, l’a rendut mai violent (veire en Siria), mai militaristas ambe d’armas que son mai poderosas que los camps de concentracion. Cal pas oblidar que la Mar Nègra es tanben lo nòrd de la Turquia, Estat que recept l’oposicion al poder sirian actual ; la crimèa es estada un luòc important per l’impèri bizantin e lo comèrci de la Turquia laïca.
Al entorn d’aquesta mar Nègra avèm lo meteis fenomèn qu’abans la guèrra de 14/18 en Euròpa, coma se las leiçons del passat èran pas encara dintradas dins los caps dels poders moscovits.
Non podèm damorar mut sus aquel tèma. Aprèp la Georgia, mai abans un territòri de l’Armènia, ara es la Crimèa. La federacion russa jòga ambe lo fuòc dempuèi bravament longtemps, e sul meteis tèma los ancians tsars, o sul meteis tèma que los bonapartistas del Napoleon III. Per Napoleon III s’acabèt ambe la revòlta de 1848, e sobretot la desfaita de Sedan… la debuta del problèma europèu pels bonapartistas.
Es evidentament interessant d’entendre las opinions publicas dels Païsses Baltes, malastrosament son pauc difusadas.
La democracia, es dire la patz pels pòbles europèus, es en dangièr dins aquesta zòna entre Est-Euròpa e extrèma-Oèst d’Asia.


text:
Arròs e Vila
Arròs
ARRÒS
Aguest pòble deth Miei Aran aubèrge un des tresaurs istorics mès apreciadi dera Val: eth sòn archiu public. Er archiu deth Conselh Generau d’Aran ei integrat per documents publics que son amassadi en Çò deth Senhor d’Arròs, ua des cases pairaus que hèn part der auviatge arquitectonic aranés.
VILA
Eth pòble ei plaçat a un nivèu un shinhau mès naut qu’Arròs, en madeish vessant dera montanha de Mariagata, près deth barranc de Sant Martin. Aufrís un conjunt tipic, e ua polida panoramica deth bòsc de Baricauba, Montcorbison e es cims dera Entecada. Hège part der ancian municipi de Arròs e Vila mès qu’en 1970 s’incorporèc ath de naua creacion de Vielha - Mijaran.


text:
Lo Pojòl
Lo Pojòl (Le Poujol-sur-Orb en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom de la vilòta es atestat en 1060, Podiolum. Lo mot pojòl es format de puòg/puèg (del latin podium), mot qu'a un sens oronimic mai que mai en occitano-romanic, e del sufixe diminutiu -eolum [1]. La varianta pujòl, probablament pus espandida, s'explica per una ipercorreccion al moment del passatge de la prononciacion de u de [u] a [y] : dins los airals que faguèron aquel passatge tard, la prononciacion [y] s'espandiguèt dins de cases qu'èra pas etimologica (per puòg/puèg, la preséncia de -u- s'explica autrament, per una diftongason condicionada per iòd).
Istòria[modificar | modificar la font]
A la revolucion, la comuna del Pojòl pren la seguida de la comunautat del meteis nom, levat las tèrras forencas que venon la comuna de Combas. Pojòl es tanben lo sèti d'un canton qu'es suprimit en 1801.
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sant Gervais; es ara del canton de Clarmont d'Erau.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 523


text:
Per dire la vertat, voliá me la jugar : « dau temps de la névia »,« coma i aviá 20 cm »,« sei estat barrar chas me 15 jorns » e far un pauc lu fièr.
Per solidaritat coma la neu, e maitot dins ‘na fòrma de pensada surcilièra, una analogia mimetica dirián los francés, passí 3 jorns a legir daus libres que venen dau fred, non pas dau refrigerator, mas daus país freds coma la Suèda (►su)o lu Danemarc (►da).
Maj Sjöwall e Per Wahlöö « le policier qui rit (►fr) » : dins un autobus, una nueit de pluèia, un tipe massacra uech personas. Martin Beck, lu superintendant de la poliça de Stockholm (►su) menerá ‘n’enquesta ben elunhada daus imatges propets que podem aver sus la Suèda. Trobí los 3 prumiers chapitres mauaisats de legir, mas après, siguí jaspit a ma legida coma la gaulha aus botilhons.
L’autre libre « freg », afè, los dos autres perquè ne’n mangí dos, son dau Jørn Riel « la passion secrète de Fjordur (►fr) » e « un curé d’enfer (►fr) ». Son de las pitas novelas que los eròis sautan l’una-l’autra, un ‘nivers de névia, de bestia, d’òme maitot, tant e mai que a la debuta los pensava gais, mas non, son daus masles dins ‘na stacion dau Grønlands(►ka-da-en). Non pas vos dire de las legir per rire un còp, vau taschar de ne’n revirar un bocin d’una, entau v’autres vos farjaretz un eivís pròpri.
E puèi me rendí compte de ma conaria tan de voler per la legida gardar la neu, tan de bargassar coma se n’autres eriam los mai a planher. Adonc, un bilhet per vos conselhar la legida de « la décroissance (►fr) » limerò 75. Fau segur legir l’analisa dau partit « Euròpa-Ecologia-los Verds », n’i a un avenir dins lu plaçon per los vielhs fonccionaris 🙂 , fau legir las paginas sus la mira dau monde sens limita de l’informatica, mas subretot lu bilhet sus lu « buen vivir (►fr) », la descreissença golarda (►es), lu benaise coma ‘quò poriá se dire ne’n lemosin.
Tot blocat qu’eriá dins lu nòrd, ai ren legit d’Alberto Acosta o d’Esperanza Martinez, vau solament revirar daus bocins dau bilhet.
Pablo Davalos : [tota] creissença economica vida de lur contengut, las istòrias e las culturas daus pòbles desparriers e los emplissen de tot ‘quò qu’es jutjat coma valide segond la logica de la rentabilitat […]
David Choquehuanca : […] Per los pòbles indigènes, n’i a pas mai la concepcion de la pauvretat coma un manca de gatge materiau o de la richessa liada a un pro […]. Los bens materiaus son pas los sous criterís, i a d’autras valors : la reconaissença sociala, culturala e mesma spirituala dins la relacion dintra la societat mai la natura, las valors umanas […]


text:
dimarts, 27 d’abril de 2010
La variant de Vielha
dilluns, 12 d’abril de 2010
Eth Conselh projècte bastir en Casau un centre d’innovacion tecnologica e empresariau
Eth Govèrn aranés i invertirà 1,2 milions d’èuros
Eth Conselh Generau d’Aran a dubèrt eth concurs entà adequar er antic otèl de Casau e convertir-lo en un centre de transferéncia tecnologica e d’innovacion empresariau. Eth Govèrn aranés i prevé invertir 1,2 milions d’èuros, destinadi ara remodelacion dera bastissa e era sua transformacion en un centre foncionau, polivalent e damb capacitat entà acuélher un vivèr d’empreses dedicades ara innovacion toristica e empresariau.
Eth sindic d’Aran, Francés Boya, a explicat qu’eth Govèrn aranés bastirà en Casau “un espaci de transmission deth coneishement, basat eneth supòrt as naui emprenedors e es nòsti joeni”. Era propòsta contemple era installacion de diuèrses aules entà desvolopar-i projèctes relacionadi damb era aplicacion des naues tecnologies ena administracion e era empresa.
diumenge, 11 d’abril de 2010
San Benet del Bages
divendres, 9 d’abril de 2010
reunió de treball mesh (SJD-PN-GSF)
a les 5:00 PM


text:
http://www.youtube.com/watch?v=FCQwAQovitQ
jeudi 16 décembre 2010
Aquò me confla...
Dempuèi qu'aprenguèri a reconéisser la diglossia, e que me diguèron que los occitans coneguèron una diglossia de conflicte, agachi de tot costat per observar la vida de las lengas minoritàrias. Seguissi tanben de prèp l'evolucion del catalan e de l'occitan en Catalonha espanhòla, subretot perque sèm pas fotuts en França d'avançar sus aquel subjècte. Crèsi ara que nòstra lenga serà deman une lenga apresa e que ne'n demorarà pas gaire de locutors de la lenga mairala, mai l'essencial es de salvar quicòm, es per aquò mai que mai que la lenga deu pas desaparéisser de l'environament (panèls de vilas, de carrièras,...). Aprenguèri tanben tot lo mau que se donèt l'Estat per suprimir lo bilinguisme e recampar las lengas regionalas al pus prigond de l'istòria. Mai ara me fa cagar qu'aquel Estat poguèsse far apréner qualques jorns que venon, una lenga importada sus lo territòri francés. Me diretz de qué vòl dire lo Joan-Luc amb totes aqueles rasonaments. E ben...pecaire ...vos cal anar sus aquel ligam
http://www.youtube.com/watch?v=FCQwAQovitQ
http://www.youtube.com/watch?v=FCQwAQovitQ
per escotar un politic qu'assegura que cal apréner deman l'arab tre la debuta del collègi per que aquela lenga es pro parlada dins lo monde, mas tanben per pas que los locutors d'aquela lenga que demòran en França o que vendran deman se sentiguèsson pas perduts e que poguèsson discutir amb aqueles colhons de franceses que pel moment comprenon pas res a l'arab. Mas benlèu que comprenguèri pas tot, la solucion es que nos cal transformar en immigrants, e nos cal dire que comprenèm pas res al francés, e que per nos ajudar, tot lo nòrd de França, teni pas res contra los parisians, los chti e los autres, deurà seguir un ensanhament en lenga d'òc per ajudar nòstra integracion qu'es pas terminada. Mas cresi que m'engani, non...
Bon tot aquò per dire que nòstres parents an trapat de bofas a l'escòla per arrestar de parlar patés, e qu'ara nòstres enfants van trapar de bofas a la meteissa escòla per apréner l'arab. I compreni pas res, ten... me'n vau far un torn de bicicleta aquò me calmarà.
Adieu e al còp que ven.
Bonas festas de fin d'annada a totes.
mercredi 8 décembre 2010
letra al paire Nadal
Paire Nadal
Aquò fa un brave moment que vos escriguèri pas pus, sabetz a mon atge ai pas mai quicòm a demandar, soi pro grand per m'assegurar. Mai ara, dempuèi l'an passat qu'anèri a la Facultat de Letras Pau Valeri de Montpelhièr, cambièri de vida, e de còps me cal butar lo cuòl per seguir los corses en lùoc de far de bicicleta, de golf e de bons repais asagats de rosat amb los collègas ...Segur qu'aquela novèla vida m'agrada plan, mai vos cal m'adjudar e subretot per faire plasèr a la profesora de « Practica de la lenga »...que se sona la Melania (se voletz veire son blog (pas trop serios, mai lo cal veire), l'adreça es: http://melanizetofre.blogspot.com/)
La bicicleta m'assegurèt totjorn una bona forma olimpica, que i a pas un jove que me pòt pas seguir dins la montada del Mont Aigoal (25 km), e lo golf me pemetèt de conservar mon flèuma britanic, mai amb l'atge perdiguèri qualques neurònas.
Doncas vos demandi de m'ajudar per arrengar un pauc mas notas del primièr semestre e me faire passar dos neurònas per me permetre:
de pas jamai prononçar la R a l'infinitiu
de pas pus mesclar la primièra, la segonda e la tresena persona del singular.
de pas jamai prononçar la R a l'infinitiu
de pas pus mesclar la primièra, la segonda e la tresena persona del singular.
Una liurason a la fin de l'annada me sufís, pòdi passar aprèp los enfants, mai de segur vos cal venir a l'ostal abans lo 27 de genièr de 2011 qu'aquel jorn me cal anar a Radiò Lengadòc amb los autres estudiants (sabetz La Laurencia, la Carlota, la Manon e l'Arviè) per enregistrar una emission e me cal pas enganar, senon mèfi a la Melania...que benlèu me tirara las aurelhas ...per lo pel se pòt totjorn correr perquè soi rasat de près...
Subretot compti sus vos, e vos merceji plan.
Bonna fin d'annada e bonas festas!!!
signat: lo Joan-Luc
PS: Benlèu podretz ajustar un neuròna de mai que me servira pus tard qu'aquela segonda annada me pren lo cap...Traparetz a costat de la chiminèia una bona botelha de rosat...es per vòstre...
vendredi 3 décembre 2010
la tineta
Fins a las annadas 60, i aviá pas cap de tot a togat e pas mai de ministeri de l'ecologia... Cada matin, una tineta fasiá lo torn dels vilatges per recuperar las aigas usadas...de la nuèit. Un cabal tirava aquela tineta. Era un biais d'escampar de salopariás, mai tanben un moment de convivialat entre vesins, las femnas amb lors ferrats d'una man e lors pichons de l'autra charravan entre elas quora esperavan la tineta.
I a un fum d'istòrias a l'entorn d'aquela tineta. Vos ne'n propausi una que me contèt mon grand.
Teodòr l'escobaire èra un personatge celèbre del vilatge que lo teniá coma un sòu nòu. S'atemava a son trabalh. Lo matin passava amb la tineta, l'aprèp-mièjorn escobava las carrièras, e recampava las escobilhas.
Son equipament èra fornit per la comuna. Aviá una pala, una escoba, una tineta e un cabal pas tròp jove que s'apelava «Timonièr ». Lo grand problèma de Teodòr èra son lengatge quora parlava a son cabal. La causa èra pas ordenari. Per faire arrestar lo cabal, sufisiá de dire « hò ». Mai per lo faire avançar, èra un problèma. Podiatz dire « hu », « Timonièr » avançava pas. Doncas, Teodòr sortissiá un lengatge tant grossièr qu'o pòdi pas dire, e lo cabal tirava sul còp la tineta.
Las devòtas del vilatge escriguèron al conse. Aquel faguèt pas res. Un jorn, lo rector sonèt Teodòr e li diguèt: « Teodòr sès un brave òme, mai fai mèfi al lengatge, es pas un modèl per los pichons e tanben per las gents. Cal cambiar lo biais de faire avançar lo cabal ».
Mai, Teodòr faguèt veire al capelan que lo cabal avançava pas quora disiá « hu ». Aprèp qualques « macarèl » e autras grossieretats lo cavalh se partiguèt. Alara, lo capelan diguèt à Teodòr de metre una campanèla sul tamborèl.
Dempuèi, dins lo vilatge quora la campanèla sona, las femnas dentran los enfants et las devòtas se tancan las aurelhas.
Adieu e al còp de ven, sens oblidar lo rosat...
vendredi 26 novembre 2010
puòg Sant Lop
Cada annada, lo mond dels vilatges a l'entorn del puòg Sant Lop montavan a la cima lo dètz-e-nòu de març, jorn de la San Josèp. Èra lo grand jorn de l'annada e una tradicion. Cadun avia sa tòca, se passejar, faire un bon repais, o faire devocion. Mas per totis èra una festa.
Lo dètz-e-uèch dins la serada, sentissia bon lo polet rostit, las salssissas grasilhadas, cadun preparava sa saqueta per l'endeman, sens oblidar lo vin.
Lo dètz-e-nòu de matin, tot lo monde èra al rendètz-vos, joves et vièlhs, e la montada començava. De cada vilatge a l'entorn del puòg, la marcha se perseguissiá fins a la Croseta, crosada dels camins de Sant Mateu, de Sant Joan, e de Cazavielha.
A la Crozeta i avia une crotz, primièra estacion del camin de Crotz. Los pelegrins los pus fervent recitavan lo camin de Crotz fins a la granda crotz clavada a la cima. Per los estajants dels vilatges del puòg Sant Lop, aquela crotz èra lor torre Eiffel, lor estatua de la Libertat, lor Crist de Rio, èra lo centre del país.
Un còp ailamont, i avia la messa. Pas dins la capèla, perque i avia tròp de monde. Se ditz que la messa èra celebrada sus un peira consacrada que pesava catòrze kilos, montada dempuèi la Croseta per una sola femna que voliá pas èstre ajudada.
Los non-praticants anavam cercar d'espargues:
« Justin, vas a la messa? »
« Non, vau amassar d'espargues, remplis mai lo ventre... »
Aprèp la messa, la costuma èra de prendre lo repais entre estajants d'un meteis vilatge. Quora lo vent bufava del nòrd, los òmes escampavan lors capèls dins lo precipici. Lo capèl pres dins un revolum, s'envolava e tornava...mai pas totjorn...alara adiu lo capèl...
I avia una autra costuma, aquela del clavèl... Las filhas que se volian maridar dins l'annada, tocavan lo clavèl de coire clavat a la cima, e prononçavan:
« Bon, Sant Lop
vòli un espos
brave coma Sant Josèp
Santa Maria
l'aimarai
tota ma vida. »
Ara, la tradicion a desparèissuda e lo darrier romavatge data de mil nòu cent sesenta dos.
Vau pas dire un còp de mai que tot se fot lo camp, perque n'i a que van deprimir...
Vau pas dire un còp de mai que tot se fot lo camp, perque n'i a que van deprimir...
Adieu e al còp que ven e bona santat amb un còp de rosat...
vendredi 19 novembre 2010
vendredi 12 novembre 2010
samedi 6 novembre 2010
las vendémias
L'autre jorn anèri saludar mon oncle d'Ovelhan, nascut en 1927, que visquèt dins una familha ont se parlèt solament « patés » amb los ainats, es atal que sonavan los vièlhs. Charrèrem de las vendémias amb força melanconiá perque aquela generacion coneguèt una revolucion dins lo trabalh de la vinha e subretot dins los mejans de faire la vendémia, la maquina tuèt totas las tradicions. Per aquò, l'oncle faguèt aquel poèma:
« Las vendémias, vesètz es coma la colica
un missant moment a passar
mon papeta sabètz aviá bona replica
e es venguda l'epòca de plan se'n assegurar.
Totis los grands poètas contèron a lor faiçon...
un poèta, un artista es aquí per cantar
es pas aquí subretot per faire la leiçon
son cap es plan de sòmis e se pòt pas acaptar.
Lo torn de ren, lo genolh que fa mal
lo còp de secator o lo còp de serpeta
a pas jamai viscut aquò es plan fatal
ni mai la quichada amb la camba regda.
Ieu oblidarai pas lo temps de las vendémias
e la preparacion d'aquel grand jorn de l'an
quand lo cèl se levava al dessús de las trelhas
e que de la culhida, la cooperativa aviá balhat lo ban.
Lo bruch del martèl que torna sarrar los cercles
las semals que s'estancan e que forman un temple
lo vilatge que viu, s'enflama et que s'apassiona
los colars dels cavals que tindan e campanejan
lo botelh plan banhat que garda l'aiga fresca
lo matin de bona ora la còla totjorn prèsta
lo tròp plen de la raca que fa marcar lo pas
ara de poesia ne vei pas cap de traça
de la jòia e des cants ne vesèm pas cap de raça
es lo bruch dels motors que se pòt escotar
la vida es faita atal, cal pas repotegar...
mai al mes de setembre i podèm pas pus téner
e se la fin del mond veniá a arribar
qu'espere un moment e que nos daisse vendemiar! »
vendredi 29 octobre 2010
la bruta e lo menut
Sabètz totis que cada dimenjada de bon matin vau far de bicicleta. Es un moment de sofrença dins las montadas, mai sul planièr es un moment de charrada. Alara se contan entre ciclistas d'istòrias que degun sap pas se son vertadièras o messorguièras.
L'autre dimenge, un ciclista originari de Pòlhas dins Èrau, contèt aquela istòria:
« Un jorn, la bruta e lo menut se'n van adobar lo palhèr de la bruta. Alara, totes dos començan lo trabalh, e la bruta ditz al menut : anam portar un pauc de palha a Pechar mon chaval. Lo menut davala, la bruta pren un molon de palha, e abans de l'escampar per la fenèstra, crida :
- i a degun ?
E lo menut de li respondre:
- non... i pòdes anar !
Mas aquel colhon demòra plantat aqui e se pren lo molon sul cap ! »
- i a degun ?
E lo menut de li respondre:
- non... i pòdes anar !
Mas aquel colhon demòra plantat aqui e se pren lo molon sul cap ! »
vertadièra o messorguièra aquela istòria, quin sap...sabètz de colhons..n'i a de pertot...
adieu brave monde e al còp que ven
dimanche 24 octobre 2010
lo pintaire
òria que trobèri dins « l'almanac narbounes »:
« Un vièlh pintaire va consultar un medecin. Aquel, aprèp l'aver auscultat, virat e revirat, li ditz:
- Mon amic, vos recomandi de beure mai d'aiga que de vin...
- Nostre Sènher...Cossi volètz que faga? Me demandatz aqui quicòm d'impossible.
- E perqué?
- Segur, cossi volètz que bega mai d'aiga que de vin...Bevi ja tres litres de vin per jorn... »
Doncas, per vendre le vin, cal que qualqu'un lo bega...e per prene sa retirada cal que qualqu'un la pague...
Adissiatz brave monde...e al còp que ven...
lundi 18 octobre 2010
la domaisèleta de Canbardat
L'autra dimenjada, èri invitat dins un mas per un amic. La jornada se passèt a far de brasucadas de saucissas e de castanhas. A l'entorn del fuòc se beviá de bon vin et se charrava. Un invitat, originari de Montalban, contèt aquesta istòria que dempuèi la darrièra guèrra teniá de sa mamèta:
L'autre jorn, passavi en la vila de Canbardat
e me mitèri a cridar
pairòl rot madomaisèla
pairòl rot racomodat!
una pichona domaisèleta
metèt lo cap a la fenestreta
e me diguèt: Monta, monta l'auvernhat
que parlarèm dal mercat,
montèri, montèri,
quora foguèri montat
m'envitèt a me caufar,
me caufèri, me caufèri,
quora foguèri plan caufat
m'invitèt a dinar,
dinèri, dinèri
quand aguèri plan dinat
m'invitèt a anar al lièch amb ela,
e anèri, anèri
quand foguèri en lièch
arribèt un grand vièlhardat
amb un grand capèl e un palanc
que me faguèt saltar la pèl del cuol
coma d'escuts de cinc francs,
me faguèt davalar los escalièrs
un o un, dos a dos, tres a tres,
me faguèt passar per un trauc de rat
que n'èra pas trop ben redond ni trop ben carat
abotiguèri dins un pilòri d'ortis
que m'ortiguèron totis!
l'an tornat passavi dins la même vila de Canbardat
e me mitèri a cridar
pairòl rot madomaisèla
pairòl rot racomodat!
la même domaisèleta metèt
lo cap a la fenestreta, e me diguèt
monta, monta l'auvernhat
que parlarèm dal mercat !
fotra ! que tornarai pas montar
coma l'an passat.
Adiu e al còp que ven...
dimanche 10 octobre 2010
Pechserguièr
Nasquèri dins un pichon vilatge del Lengadòc que se sona Pechserguièr e que se tròba entre Besièrs e Menèrba. Son castèl qu'existís totjorn coneguèt de moments tragics pendent la Crosada dels Albigeses. Après lo grand mazel de Besièrs le 21 de julhet de 1209, Simon de Montfort daissèt dos cavalièrs e un cinquantenat de soldats dins lo castèl de Pechserguièr. Le 10 de novembre de 1209, Trencavel moriguèt dins sa preson de Carcassonna e per téner lo país Simon de Montfort s'alièt qualques vassals de Trencavel coma Guiraud de Pepieux. Dins l'ivèrn, un cavalièr francès tuèt l'oncle de Guiraud de Pepieux. Montfort lo faguèt enterrar viu. Mas, Guiraud s'estimèt pas satisfach; gronhèt e s'enrabièt. Un jorn, sens cridar gara, amb sos gens, tuèt la garnison francesa , estralhèt Pechserguièr e l'abandonèt en fuòc.
(sorgas: La Canso de la Crosada)
adieu e al cop que ven per d'aventuras pus gaias.
ps: per visitar lo castèl de Pechserguièr cal anar sul siti http://www.aresp.blogs.lindependant.com
samedi 2 octobre 2010
l'almanac Narbounes
Trobèri dins las archius de la familha una vielha revista que se sona "Almanac Narbounes" amb la data 1928, aquel almanac qu' èra publicat per l'ochena annada, pòrta la marca dels "Felibres de la cigalo narbouneso". Costava 40 sòus.
Dins aquesta revista se troba en primièr un calendièr de l'annada 1928. Puèi trobam un fum d'informacions coma las fèstas e las devocions del Narbonés. Las fèstas èran principalament al mes d'agost e l'ivèrn de novembre a genièr. Las devocions nos aprenon que caliá anar pregar a Nostra-Dama de Liessa a Fluris, per de que "Nostra-Dama de Liessa, i dona una plena bressa". Puèi se troba las fièras e mercats dins lo Narbonés e dins las principalas vilas d'Aude. Enfin, i a un canton "del jardinièr amator" amb lo calendièr dels semenats.
Ja en aquesta epòca, una revista aviá besonh de finanças. La publicitat es pas absenta d'aquesta publicacion. Trobam de reclamas per un fum de magasins remplaçats uèi per las grandas surfaças. Per una publicitat de vin, "los Felibres de la cigalo narboneso" faguèron un pichon poèma que ditz:
"Poutounejem a pleno bouco
Lou vi, notre grand majoural
Vielhs, Jouvents, al tot dal barrat
Beguèm lo lach de nostro souco".
Bon, me diretz, en defora d'aquel tròç de poèma ont es la cultura de creacion aquí dedins? Mas es pas totalament absenta per de que se tròba una peça de teatre en verses que se sona "Ni gras ni magre" que conta l'istoria d'una filha a maridar que tròba amb son paire un biais de causir contra l'avís de la maire que volía que la filha causiguèsse entre dos cosins, un gras et l'autre magre... Mai la filha èra amorosa del medecin, e le paire faguèt lo malaut per lo faire dintrar dins la familha...
Doncas avètz compres qu'aquela revista èra pas trop seriosa e se termina amb qualques istòrias. Causiguèri aquel sermon d'un curat per vos: "Mous caris fraires, disio un curat, i coumpreni pas res. Quand vesi tant de belorio sus caps de las femnos, tant de bèlos raubos, tant d'automobilos dins lou vilage, me demandi out soun lous paures. E quand fau la quisto me demandi ount soun lous riches". Uèi quora vèsi las manifestacions contra la reforma de las retiradas me demandi ont son los rices... a creire que n'i a pas que de paubres...
adiu e al còp que ven
lundi 27 septembre 2010
mercredi 22 septembre 2010
Bonjorn a totis
Descobriguèri ma regionalitat quora montèri a Paris per trabalhar dins la foncion publica al mitan de las annadas setenta. Dins aquesta vila i avia mai d'occitans qu'a Bèsiers ont nasquèri. Aquela occitanitat èra un biais per se trobar de relacions e contunhar de faire viure lo pais a 700 km de distància. Puèi aquela regionalitat se'n anèt al moment que davalèri a Montpèlhier. Un còp al pais, i avia pas de rasons de continuar a èstre occitan, mai aquo èra una fauta e ara que soi a la retirada decidiguèri de retrobar las rasigas et me soi inscrit a la Facultat de Letras de Montpèlhier en Licéncia d'Occitan, ont aprenguèri un fum de causas sus Occitània, e ont contunhi los corses per ne saber totjorn mai.
al còp que ven
amistats a totis
Joan-Luc
Inscription à : Articles (Atom)


text:
Per astre FaceBook fonciona plan !
Aprenèm aital que Paco Boya [lo redactor espanhòl non parla de Francesc Boya (coma el li sembla agradar …)] es l’elegit aranés que serà al Senat espanhòl. Lo redactor espanhòl explica que defendrà l’aranés ; çò qu’es una bona causa, una granda causa politica que caldrà valorizar dins las negociacions ambe los ecologistas e los socialistas per far pujar tanben al Sénat nòstre una lei per l’occitan...
Segur que serà tanben un biais de defendre l’occitan !
Lo jòc de las aliganças, Unitat d’Aran ambe lo PSC-PSOE, a fabricat aquela possibilitat politica ; puèi la resulta basada sobre la proporcionala, resulta de la sortida del franquisme e que serà benlèu plaçat en discutida ambe l’arribada de l’ultramajoritat PP a Madrid. Ambe lo segond element, podèm dire que n’aurèm jamai a l’Estat francés, e al Sénat de representants occitanistas, e segur jamai d’aranistas.
Mas es evident coma l’ai poscut explicar dins lo bilhet següent, val pas un parlament occitan productiu per la democracia qu’avèm mestièr.
Paco Boya es estat lo promotor de l’Acadèmia de la Lenga Occitana, qu’avèm gaire vist foncionar, alara serà urós de veire que l’Acadèmia Occitana fonciona de faiçon independenta e liura, e qu’es grandament publica dempuèi tres jorns.
E soi segur que lo senador espanhòl Paco Boya serà present a la manifestacion epr l’occitan lo 31 de març de 2012.


text:
ACTUALITAT
Miguel Caballero, campion deth Challenge ena Trail Carlac
Dejà a finalizat era Trail Carlac 2017, er eveniment esportiu mès demorat en terçon de Quate Lòcs.
Era Trail Carlac comencèc diuendres 16 de junh damb eth Sprint Verticau nocturn d’1,3 quilomètres, dissabte 17 auec lòc era Montlude Skyrace de 26 quilomètres, mentre qu’ena darrèra jornada s’an realizat era rèsta de competicions: per un costat, era Maraton Quate Lòcs, un totau de 43 quilomètres en tot passar pes quate municipis deth terçon: Bossòst, Les, Bausen e Canejan; per un aute costat, era corsa deth Bòsc de Carlac, 19 quilomètres a on es corredors an pujat enquia Bausen e, en darrèr lòc, era Vila de Les, era corsa de 9 quilomètres de caracter popular, que s’a podut hèr tanben caminant.
Enguan s’an produsit quauques nauetats, coma qu’era gessuda siguesse ena Plaça der Haro e era arribada ath costat dera sala sociau. Era participacion a estat fòrça nauta e a creishut sustot, eth nombre d’hemnes que participauen, especialment ena corsa Vila de Les, a on de 65 inscrits, sonque 20 an estat òmes.
Ena Trail Carlac era pròva mès dura ei eth Challenge, que consistís en superar er Sprint Verticau, era Montlude Skyrace e era Maraton Quate Lòcs, un totau de 71 quilomètres e molt d’esfòrç en sonque tres dies. Eth guanhador d’aguesta pròva a estat, un còp mès, er actuau campion de Trail d’Espanha, Miguel Caballero, que s’a mostrat fòrça satisfèt pera sua victòria.
Dempús de tres dies d’intensa activitat, arribe eth moment de recuperar fòrces de cara ar ostiu e començar a premanir era pròplèu edicion dera Trail Carlac, que mos demore er an que ven damb mès pròves e mès nivèu encara.


text:
Malhana
Malhana (Maillane en francés, Maiano en nòrma mistralenca) es una vila d'Occitània. Es situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur, dins l'ancian comtat de Provença.
En 2006, sa populacion èra de 2092 abitants.
Es la vila onte nasquèt l'escrivan Frederic Mistral, l'ostau ont nasquèt foguèt transformat en musèu per l'omenatjar. .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Malhana es una pichòta comuna situada au sud d'Avinhon.
Las vila vesinas son :
- Graveson
- Sant Romieg de Provença
- Airaga
- Castèurainard
- Mas Blanc deis Aupilhas
- Sant Estève dau Gres
- Ronhonaç
- Marselha
- Tarascon
- Arle
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Frederic Mistral aguèt tres ostaus successius a Malhana, lo mas dau Jutge, l'ostau dau Lesèrt e la qu'es coneguda sota lo nom de Museon Frederi Mistral[1].
Lo mas dau Jutge, un domeni de 25 ectaras, situat entre Malhana e Sant Romieg, venguèt proprietat de la familha Mistral en 1803. Après la mòrt de son paire Antoine, en 1827, François Mistral n'eritèt. Lo paire dau futur poeta èra alavetz veuse de Louise Laville. D'aquèu maridatge èra naissut Louias, mieg fraire de Frederic Mistral[2],[3]. Lo 26 de novembre de 1828, François Mistral, veuse dempuèi 1825, se tornèt maridar ambe Adélaïde Poullinet. Es d'aquela union que naissèt lo 8 de setembre de 1830, Josèp Estève Frederic Mistral, que tota l'enfància e la joinessa se passèron au mas dau Jutge[2],[1],[3].La quitèt pas que per seguir seis estudis a Frigolet, d'en premier, a Avinhon puèi, au collègi reiau, en avent obtengut son bacheleirat, en 1847, venguèt, l'an seguent estudiant a la facultat de Drech d'Ais de Provença. Ne sortiguèt a l'estiu de 1851, ambe una licéncia e tornèt viure au mas dau Jutge. Tres ans pus tard, èra la fondacion dau Felibritge[2].
Frederic e sa maire fuguèron constrench de quitar lo mas dau Jutge, en 1855, après la mòrt de François Mistral. Aquèu toquèt a Louis, lo fiu ainat. Deguèron s'installar dins un pichòt ostau de familha, au sud dau vilatge, que lor èra estat atribuit dins le partage d’eréncia. Frederic li donèt en 1903, lo nom d'Ostau dau Lesèrt après aver fach installar una mòstra de soleu [4]ondrada d'aqueu pichòt reptil. Es ailà qu'acabèt Mirèio, començada au mas dau Jutge, e qu'escriguèt Calendau[1],[2],[3].
Frederic Mistral i demorèt jusqu'en 1875, an que poguèt s'installar dins l'ostau qu'aviá fach bastir a Malhana, just davant l'Ostau dau lesèrt[2]. Un an pus tard, lo 27 de setembre de 1876, esposèt a Dijon, Marie Louise Aimée Rivière. Fuguèt aicí que visquèron. Venguèt, après la mort dau poeta lo 25 de març de 1914 e la de sa veusa, lo 6 de febrier de 1943, lo Museon Frederi Mistral (Musèu Frederic Mistral)[1],[3].
Dins son testament dau 7 de setembre 1907, Mistral aviá legat a sa comuna de Malhana, son ostau « ambé lei terrenhs, jardins, grasilhas, murs, remesa e construccions que l'enròdan o ne dependon... ambé leis objèctes d'art, lei tablèus, lei gravaduras, lei libres e la bibliotèca que conten, afin qu'òm ne faga lo musèu e la bibliotèca de Malhana, e tanben lei mòbles que son dins l'ostau a condicion que ne fugan pas retirats ». Especificava en mai que la comuna ne'n auriá pas possession qu'après la mòrt de son esposa[3].
Lo Museon es classat monument istoric dmepuèi lo 10 de novembre de 1930, son mobilièr dempuèi lo 10 de febrièr de 1931, çò que permetèt a l'ostau de conservar l'aspècte qu'aviá dau vivent de Frederic Mistral[3].
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0, 1,1, 1,2 et 1,3 Frédéric Mistral : ses lieux de vie
- ↑ 2,0, 2,1, 2,2, 2,3 et 2,4 Frédéric Mistral : biographie et bibliographie
- ↑ 3,0, 3,1, 3,2, 3,3, 3,4 et 3,5 Maillane, au cœur de la Provence
- ↑ Ont es gravat:
Gai lesert, béu toun soulèu,
l’ouro passo que trop lèu
e deman plóura belèu.


text:
È descorbit un perfil en isuu.com gràcies a un tweet de @rebregat on i a cinc libes en aranés entà apréner-lo. Que i a es libes que s'empleguen ena assignatura d'aranés en Institut d'Aran, eth libe de prumèr, dusau e tresau d'ESO. Tanben i a eth libe d'aranés de quatau, qu'ei eth madeish que s'emplegue en nivèu C. Apareish tanben un exemplar d'ua revista que se ditz "Èm de Les". E çò mès interessant: eth dusau volum dera Istòria d'Aran, un magnific libe que conde era istòria d'Aran a compdar dera Querimònia.
Eth dimèrcles Nadau toquèc en Barcelona, en Auditòri. Vos dèishi un vidèo d'aqueth dia... i auie mieja Val, en concèrt!
Non vos desbrembetz deth concèrt d'O.K! Brigada Internacional que se debanarà aguest dissabte ena Sala Luz de Gas (BCN), un grop que amasse Catalonha e Occitània, amb musicians des dus païsi: Joan Garriga dera Troba Kung-Fú, Carles Belga, Gigi de Nissa e Stefano de Lou Seriol.