c: text/html

text:
Bangladèsh
Bangladèsh (nom complèt : Republica Populara de Bangladèsh) es un estat sobeiran d'Asia dau Sud e de la Peninsula indiana que sa capitala es Dhâkâ. Situat au nòrd dau Golf de Bengala, es quasiment enclavat per Índia mai a tanben una frontiera pichona ambé Birmania. La màger part de son territòri se situa en zòna tropicala es ocupat per lo dèlta dei fluvis Ganges e Brahmaputra. Es donc fòrça favorabla a l'agricultura qu'a favorizat lo creis de la populacion. Ansin, en 2012, Bangladèsh èra lo 7en país pus poblat de la planeta. Pasmens, son territòri es tanben menaçat per de catastròfas naturalas frequentas coma lei vengudas deis aigas de la monson ò lei ciclòns tropicaus.
Acomencèt sa formacion dins lo corrent dau declin de l'Índia Britanica au començament dau sègle XX. En 1947, lei regions musulmanas de Bengala formèron lo Paquistan Orientau au sen de Paquistan. Pasmens, aquela union resistiguèt gaire a la fin dei tensions entre musulmans e indós indians. En 1971, après sa victòria còntra l'armada paquistanesa, lei nacionalistas bangladeshis, sostenguts per leis Indians e per lei Sovietics, proclamèron l'independéncia dau país. Pasmens, Bangladèsh deguèt rapidament faciar divèrsei dificultats amb una instabilitat politica importanta (quatre còps d'estat en particular en 1975 e en 1981). Dempuei leis annadas 1990, lo país aprofichèt sa man d'òbra a bas còst per començar una creissença economica rapida. Pasmens, la pauretat demora encara fòrça importanta e lo revengut nacionau per abitant es entre lei pus febles de la planeta.
Dempuei 1991, Bangladèsh es una republica democratica parlementària. Pasmens, en causa de tensions socialas importantas, d'un nivèu aut de corupcion au sen de l'administracion, de l'influéncia encara importanta dei fòrças armadas dins la politica nacionala e de l'emergéncia de movements islamistas terroristas, la democratizacion dau país es totjorn fragila. Sa vida politica es dominada per dos partits que son la Liga Awami e lo Partit nacionalista de Bangladèsh.
Lo gentilici es bangladeshi[1] (o bengalin -a).
Somari
- 1 Geografia
- 2 Istòria
- 3 Organizacions politica e territòriala
- 4 Afaires estrangiers e defensa
- 5 Economia
- 6 Cultura
- 7 Liames intèrnes
- 8 Bibliografia
- 9 Referéncias
Geografia[modificar | modificar la font]
Geografia fisica[modificar | modificar la font]
Lei dimensions generalas de Bangladèsh son de 820 km dins son axe nòrd-sud e de 600 km dins son axe èst-oèst. Sa geografia fisica es dominada per lo deltà dei fluvis Ganges e Brahmaputra[2] que forma un plan d'altitud bassa dich Plan bangladeshi que s'estend sus aperaquí 80% dau país. Aqueu plan fa partida de la Vau Bassa de Ganges situada entre Índia e Bangladèsh. Leis altituds superioras a 100 m i son rares e magerament situadas dins lei zònas meridionalas dau plan e la màger part dei relèus an una altitud inferiora a 12 m. En causa dei debits importants de Ganges e Brahmaputra, es una region fòrça umida devesida entre una multitud de braç. N'existís dos principaus (Jamuna e Padma) que forman per la seguida un braç principau unic[3]. La fin d'aqueu dèlta es marcada per un litorau maritim fòrça irregular d'una longor de 580 km. La màger part es ocupada per de mangròvas ò de junglas palunosas[4].
En fòra dau deltà, quatre zònas regions altitud pus autas existisson sus lo territòri bangladeshis au nòrd (còlas de Sylhet e montanhas de Madhupur Upazila, region de Barind) e au sud-èst (còlas de Chittagong). Pasmens, leis altituds d'aquelei zònas demoran relativament feblas e lo ponch pus aut de Bangladèsh aganta solament 1 052 m dins la cadena dei monts Mowdok au dins lo sud-èst[4].
Clima[modificar | modificar la font]
Bangladèsh a un clima de tipe tropicau de monson caracterizat per de temperaturas autas, una umiditat fòrça importanta e de variacions egalament importantas de precipitacions. En causa de la topografia dau país, lei variacions climaticas regionalas son limitadas. Tres sasons climaticas diferentas son generalament definidas :
- de març a junh, una sason cauda e umida[5]. Abriu es generalament lo mes pus caud de l'annada ambé de temperaturas maximalas situadas entre 38 e 41°C.
- de junh a novembre, una sason causa e umida marcada per lei precipitacions importantas de la monson[5].
- de decembre a març, una sason cauda e seca. Geier es generalament lo mes pus freg de l'annada amb una temperatura mejana situada entre 16 e 20°C que pòu demenir fins a 10°C[5].
Lei precipitacions son importantas sus tot lo territòri bangladeshi ambé mai de 2 300 mm sus sa màger part[6]. 80% d'aquelei precipitacions son eissits de la monson.
Riscs naturaus[modificar | modificar la font]
En causa de sa topografia plana, de son altitud bassa, de la preséncia de dos fluvis majors sus son territòri e de son clima tropicau marcat per lei precipitacions importantas de la monson, Bangladèsh es un país fòrça menaçat per lei riscs naturaus e climatics[7]. Lei pus importants son lei vengudas d'aiga causats per la monson, de tempèstas, per de ciclòns ò per de tsunamis. L'aumentacion de la temperatura mondiala mejana, qu'entraïna una aumentacion dau nivèu de l'ocean, e la disparicion d'una partida de la mangròva litorala renfòrçan aquelei riscs en favorizant la montada rapida deis aigas. Ansin, 15% dau territòri es menaçat per una aumentacion d'un mètre dau nivèu de l'Ocean Indian[8] e lo Bangladèsh actuau es regularament tocat per de catastròfas climaticas majoras : ciclòn Bhola en 1970 (500 000 mòrts[8]), destruccion de l'iscla d'Urir Char per un tsunami en 1985 (5 000 mòrts), ciclòn en 1991 (138 000 mòrts[9]), venguda deis aigas de 1998 (1 000 mòrts e 66% de la superficia dau país cubèrta d'aiga)...
Pasmens, lei riscs de vengudas d'aiga son pas l'unic problema dau país. Ansin, dins lo cas d'una monsen febla, certanei regions de Bangladèsh pòdon èstre menaçadas per de secaressas causant una demenicion de la produccion agricòla.
Demografia[modificar | modificar la font]
En 2012, Bangladèsh teniá una populacion estimada a 152,5 e milions d'abitants e èra lo 7en estat pus poblat de la planeta. Fòra de ciutats-estats coma Singapor ò Mónegue[10], es lo territòri ambé la densitat de populacion pus importanta dau monde. Son taus de creissença demografica foguèt fòrça gròs dins lo corrent deis annadas 1960 e 1970 que lo nombre d'abitants aumentèt de 50 milions en 1961 a 90 milions en 1981. A partir de 1980, de politicas governementalas permetèron de limitar e de demenir lo nombre d'enfants. Pasmens, l'efècte demora limitat car la populacion bangladehsi triplèt durant lo periòde 1960-2000 e lo taus de feconditat èra totjorn egau a 2,55 en 2012 (còntra 6,6 en 1970).
En causa d'aquela creissença demografica importanta e d'una esperança de vida de 62 ans en 2012, la populacion de Bangladèsh es relativament jova. 34,6% a un temps inferior a 15 ans e 61,4% entre 15 e 64 ans. Son taus d'urbanizacion es feble (27% en 2009) mai la populacion urbana aumenta rapidament (+ 3,5%/an en 2009).
Au nivèu etnic, la populacion dau país es fòrça omogenèa que lei Bangladeshis representavan 98% de la populacion en 2012. Lei minoritats principalas son eissidas de l'imigracion dempuei Índia (magerament dempuei la region de Bihar) ò son formadas de pòbles autoctòns situats dins de regions frontalieras coma lei còlas de Chittagong. Lei pus importants son lei Chakmas que son estimats a 300 000 personas sus lo territòri bangladeshi.
Lengas[modificar | modificar la font]
La lenga oficiala de Bangladèsh es lo bengalin. Es una lenga indoariana parlada per mai de 98% de la populacion coma lenga premiera[11]. Unei dialèctes existisson especialament dins lei regions frontalieras onte la lenga es en contacte ambé de lengas vesinas coma lo birman. L'anglés es tanben totjorn fòrça utilizat per lei classas superioras de la societat, per l'administracion, per l'universitat, per la màger part dei mèdias e per la justícia. En particular, segon la Constitucion, lei lèis bangladeshis son publicadas en bengalin e en anglés. En fòra d'aquelei doas lengas, existís d'autrei lengas parladas per lei minoritats dei regions frontalieras. An ges d'estatut oficiau.
Religions[modificar | modificar la font]
L'islam (90,4% de la populacion) es la religion principala de Bangladèsh. L'indoïsme (8,2% de la populacion) es la segonda. En causa dei circonstàncias marridas dau partiment de l'Índia Britanica en 1947, un nombre important d'indós bangladeshis quitèt lo país. Dins aquò, pòdon totjorn representar la majoritat deis abitants dins certanei regions dau sud-oèst e dau nòrd-èst dau país. Enfin, existís de minoritats crestianas (0,6%) e bodistas (0,7%) d'importància numerica pus febla. Segon d'estudis menats a l'iniciativa dau govèrn en 2003, la religion es un factor important de la definicion de l'identitat deis abitants de Bangladèsh.
Istòria[modificar | modificar la font]
Fins a 1947, Bangladèsh fasiá partida de la region de Bengala que son istòria es aquela d'Índia.
Après lo partiment de l'Índia Britanica en 1947-1948, Bangladèsh venguèt lo Paquistan Orientau e son istòria foguèt aquela de Paquistan fins a 1971.
Causas de l'independéncia e la guèrra de 1971[modificar | modificar la font]
Lei causas de la lucha independentista dau Paquistan Orientau son nombrosas. De'n premier, la Liga musulmana, movement politic religiós demandant la formacion d'un estat musulman indian, i aviá una influéncia pus febla qu'au Paquistan Occidentau e magerament apareguda dins leis annadas 1940 après lo chaple de Calcuta. Resistiguèt pas ai dificultats intèrnas de l'estat novèu après l'independéncia. Ansin, leis aspiracions politicas dei populacions dei dos Paquistan venguèron rapidament diferentas. Aquò foguèt agravat per la dominacion politica e economica dau Paquistan Occidentau coma l'impausicion de l'ordo coma lenga oficiala qu'entraïnèt l'organizacion d'un Movement per la Lenga en 1952 còntra lo govèrn centrau paquistanés. A partir de 1962, la Liga Awami capitèt d'unificar pauc a pauc lo maucontentament popular. En 1966, son cap Sheikh Mujibur Rahman foguèt arrestat puei liberat après una premiera insureccion en 1969.
En 1970, la catastròfa dau ciclòn Bhola e la reaccion marrida deis autoritats centralas aumentèt aqueu maucontentament que se transformèt en guèrra civila quand lo govèrn paquistanés eissit de l'elèit occidentala dau país empachèt la Liga Awami de formar lo govèrn après sa victòria ais eleccions de 1970[12]. Mujibur Rahman foguèt tornarmai arrestat e una guerilha independentista comencèt la lucha còntra l'armada paquistanesa. La violéncia de la repression causèt entre 300 000 e 3 000 000 de mòrts e causèt lo desplaçament de 10 milions de personas en direccion d'Índia. Lo govèrn indian, inquiet en fàcia d'aquela arribada massiva de refugiats e desirós d'afeblir son advèrsari paquistanés, ataquèt e conquistèt aisament lo Paquistan Orientau en novembre-decembre de 1971 (Tresena Guèrra Indopaquistanesa) permetent l'independéncia de Bangladèsh lo 16 de decembre[12].
Lo periòde de Majibur Rahman[modificar | modificar la font]
Après l'independéncia, Mujibur Rahman formèt lo govèrn bangladeshi en genier de 1972 e averèt leis eleccions de 1973[12]. Deguèt faciar una situacion marrida en causa dei destruccions causadas per la guèrra d'independéncia e per lei pèrdas importantas de l'elèit bengalina dins lo corrent dau conflicte. Ansin, lo poder de la Liga Awami foguèt rapidament contestat e Mujibur Rahman proclamèt l'estat d'urgéncia en 1974 après una famina grèva en 1973-1974. Formèt un regime presidenciau autoritari basat sus un partit unic fins a son assassinat lo 15 de julhet de 1975 per un còp d'estat militar.
Lo periòde de Ziaur Rahman[modificar | modificar la font]
Après lo còp, lo generau Ziaur Rahman s'impausèt coma lo cap vertadier dau país[12]. En 1977, restabliguèt lo sistèma multipartista de 1973 e fondèt lo Partit nacionalista de Bangladèsh (BNP). Averèt leis eleccions e venguèt lo president de Bangladèsh fins a son assassinat durant un novèu còp d'estat militar en 1981[12]. Pendent son periòde de poder, assaièt sensa succès vertadier de restaurar la situacion economica.
Lo regime militar[modificar | modificar la font]
En 1982, lo generau Hossain Mohammad Ershad s'impausèt a son torn coma lo cap de Bangladèsh[9]. Ordonèt l'aplicacion de la lèi marciala e se proclamèt president en 1983. Lo demorèt fins a 1990 après l'organizacion d'eleccions probablament trucadas en 1986 per legitimar son poder. Durant sa presidéncia, s'ocupèt de melhorar l'administracion dei zònas ruralas e preparèt un plan d'investiment industriau. Pasmens, a la fin de la Guèrra Freja, l'abséncia de sostèn estrangier l'empachèt de resistir ai manifestacions entraïnats per la Liga Awami e lo BNP[9].
La democratizacion malaisada[modificar | modificar la font]
En 1991, d'eleccions foguèron averadas per lo BNP e Khaleda Zia, frema dau generau Zia, venguèt lo cap dau govèrn de 1991-1996 puei de 2001-2006. Deguèt faciar l'oposicion de la Liga Awami que son cap Sheikh Hasina, filha de Sheikh Mujibur Rahman, foguèt premier ministre en 1996-2001 e ocupa tornarmai aquela carga dempuei 2009. Aqueu periòde foguèt marcat per d'oposicions politicas violentas ambé l'organizacion de grèvas que bloquèron de partidas majoras de l'economia bangladeshis durant leis annadas 1990[13]. D'autra part, quatre factors diferents menaçan l'estabilitat dau poder actuau :
- l'armada contunia d'aver un ròtle important dins lei gestions deis afaires dau país, especialament dins la repression dei movements sociaus.
- una agitacion sociala regulara causada per lei salaris febles e lei condicions de trabalh fòrça marridas, especialament dins l'industria tèxtila, que causa de movements populars d'amplor en favor de l'aumentacion dei salaris e dau melhorament dei condicions de vida dins leis usinas. De tensions importantas existisson tanben dins lei zònas ruralas en causa de l'aumentacion dau nombre de paisans sensa tenement. En 2007, entraïnèron una suspension de la constitucion e dei drechs fondamentaus prononciat per lo govèrn fins a la repression definitiva dau movement de protestacion d'aquela annada.
- de movements islamistas terroristas que luchan còntra l'estat bangladeshis (per exemple, atempats de 2005[14]).
- una corupcion fòrça estenduda en particular au sen de l'administracion qu'es un objectiu major dei govèrns bangladeshis dempuei 2007[14].
Organizacions politica e territòriala[modificar | modificar la font]
Organizacion generala dei poders[modificar | modificar la font]
Bangladèsh es una republica democratica parlementària multipartita qu'aplica lo principi de separacion dei poders dempuei 2007. Es dirigit per un president de la Republica que son ròtle es subretot simbòlic e per un Premier Ministre que tèn la màger part dau poder executiu. Lo poder legislatiu es tengut per un parlament monocamerau. Enfin, lo sistèma judiciari es dirigit per una Cort Suprèma.
La Constitucion foguèt adoptada en 1972 e emendada 14 còps. Proclamèt quatre principis fondamentaus per l'organizacion dau país qu'èran lo nacionalisme, lo socialisme, la democracia e la laïcitat. Lo darrier principi impausa un limit important ai movements politics religiós que dos foguèron enebits en 2005.
Lei dos partits politics principaus son lo Partit nacionalista de Bangladèsh (BNP) e la Liga Awami (AL). Lo premier es un partit conservador liberau. Lo segond es un partit sociaudemocrata laïc.
Poder executiu[modificar | modificar la font]
Lo poder executiu es formalament dirigit per un president de la republica elegit per cinc annadas au sufragi indirècte. Pasmens, en fòra dei periòdes de transferiment dau poder e de l'organizacion deis eleccions, aquela foncion a un ròtle magerament ceremoniau. La realitat dau poder executiu es tenguda per un premier ministre chausit per lo president au sen de la majoritat parlementària.
Entre dos periòdes de govèrn basat sus la majoritat de l'assemblada, se pòu formar un govèrn transitòri dirigit per un premier ministre provisòri nomat per lo president. Lei ministres d'aqueu govèrn dèvon èstre neutres dins lei debats politics bangladeshis e pòdon demorar en plaça per una durada de tres mes.
Poder legislatiu[modificar | modificar la font]
Lo poder legislatiu es tengut per un parlament monocamerau de 350 deputats elegits per un mandat de cinc annadas au sufragi universau dirècte. En 2009, 50 sètis èran reservats ai fremas.
Poder judiciari[modificar | modificar la font]
Lo poder judiciari bangladeshi es dirigit per una Cort Suprèma que sei jutges son nomats per lo president de la republica. Es lo poder pus feble de Bangladèsh car son independéncia foguèt solament confirmat en 2007. De mai, demoran quauquei lèis adoptadas per lei militars que son totjorn en fòra dau camp de contraròtle de la Cort.
Organizacion territòriala[modificar | modificar la font]
Bangladèsh es organizat en divisions, districtes, upazilas ò tanas (sota-districtes ò commissariats en occitan), parishads e vilatges. Lei divisions, lei districtes e leis upazilas son d'entitats administrativas que son dirigits per de foncionaris nomats per lo govèrn. En revènge, ai nivèus pus febles de l'administracion, i a d'eleccions per designar lei caps locaus de l'administracion. Dins lei zònas urbanas, lei metropòlis pus importantas an tanben una administracion comunala elegida per leis abitants que pòu se cargar d'afaires importants.
Simbòls nacionaus[modificar | modificar la font]
Lo drapèu bangladeshi foguèt adoptat oficialament lo 17 de genier de 1972 mai foguèt utilizat tre lo 3 de març de 1971. Lo roge representa la sang dei Bangladeshis tuats dempuei 1947 dins lei combats còntra Paquistan e lo vèrd representa la vitalitat, la jovença e lei terras agricòlas dau país. L'emblèma foguèt tanben adoptat en 1972 après l'independéncia. Es format d'un nenufar, representant lei rius dau país, enquacrat de garbas de ris simbolizant lo manjar de basa de la populacion. L'imne nacionau es Amar Shonar Bangla compausada per Rabindranath Tagore (qu'es tanben l'autor de l'imne indian). Enfin, Bangladèsh a ges de devisa.
Afaires estrangiers e defensa[modificar | modificar la font]
Afaires estrangiers[modificar | modificar la font]
Bangladèsh fa partida de la màger part deis organizacions internacionalas coma l'ONU ò lo Commonwealth dempuei 1974. En particular, participa activament a divèrsei missions dei Nacions Unidas (RDC, Timòr Èst...). A tanben un ròtle important dins d'organizacions regionalas asiaticas coma l'Associacion sud-asiatica per la cooperacion regionala (ASACR).
Au nivèu diplomatic, lei relacions pus importantas de Bangladèsh son aquelei amb Índia, Paquistan e Republica Populara de China. Lo premier país es fòrça importanta car l'armada indiana ajudèt d'un biais decisiu lei movements independentistas bangladeshis durant la Tresena Guèrra Indopaquistanesa e car Índia es quasiment l'unic estat frontalier de Bangladèsh. Inicialament bònas, coneisson una desgradacion progressiva dempuei 1975 e la bastida de la restanca de Farakka que causa una demenicion dei quantitats d'aiga disponibles per la populacion bangladeshis e de degalhs environamentaus importants[15]. Puei, d'autrei dificultats apareguèron coma de tensions a prepaus dau traçat de la frontiera (escaramochas armadas en 2001) e dau passatge d'un flux important de d'immigrats entre lei dos país (bastida d'una barriera per lo govèrn indian).
Per equilibrar lei relacions amb Índia, Bangladèsh desvolopèt pauc a pauc sei relacions ambé Paquistan e subretot ambé China. Aquelei liames regardan magerament lo desvolopament de cambis economics e militars.
Fòrças armadas[modificar | modificar la font]
En 2012, lei fòrças armadas bangladeshis èran compausadas de 400 000 òmes devesidas entre tres fòrças regularas terrèstra, navala e aeriana e doas fòrças paramilitaras de doana cargadas de protegir e de contraròtlar lei frontieras e lo litorau. Son budget èra de 2,5 miliards de dolars, ço que representava 1,8% dau PIB nacionau. Foguèron creadas a partir dei fòrças bangladeshis que luchèron còntra Paquistan pendent la Tresena Guèrra Indopaquistanesa en 1971. Dempuei aqueu conflicte, l'armada de Bangladèsh menèt ges de guèrra majora. Pasmens, organizèt divèrsei còps d'estat intèrnes entre 1975 e 1982. Es tanben venguda un actor major deis operacions de l'ONU e participèt a un conflicte frontalier amb Índia en 2001.
Economia[modificar | modificar la font]
Bangladèsh es economicament un país pauc avançat en desvolopament rapide dempuei leis annadas 1990 amb un PIB de 122 miliards de dolars en 2012 en valor bruta e de 311 miliards en paritat de poder de crompa (44en reng mondiau). Aquò representava donc solament 1 500 $/ab,ço qu'èra un dei nivèus pus febles de la planeta. Pasmens, aqueu PIB conois una creissença importanta (6% en 2008) gràcias a l'installacion d'industria deslocalizada dempuei lei país desvolopats, especialament dins l'industria tèxtila qu'es venguda lo motor de l'economia bangladeshi.
Sector primari[modificar | modificar la font]
En 2008, lo sector primari representava 17,5% dau PIB bangladeshi e emplegava 45% de la populacion activa. Èra donc lo centre d'activitat de la màger part deis abitants. Lei produccions principalas son destinadas a la consomacion nacionala e tanben a l'exportacion. Gràcias au melhorament dei tecnicas d'aigatge[16], au desvolopament de l'utilizacion d'engrais e d'insecticidas entraïnant e a la generalizacion de crèdits ruraus, l'agricultura bangladeshi a realizat de progrès importants dempuei l'independéncia. Pasmens, en causa de sa populacion importanta, es totjorn pas capable de contentar sei besonhs nacionaus e dèu importar una partida significativa de son alimentacion de basa. Aqueu problema pòu venir grèu dins lo cas de precipitacion febla car l'agricultura bangladeshi es fòrça dependenta de la preséncia sufisenta d'aiga[7]. De mai, en fòra d'aquelei tensions alimentaras, i a tanben de tensions environamentalas causat per la pollucion d'aiga (egalament causada per la concentracion demografica importanta)[3] ò per l'aumentacion dau nivèu de l'ocean.
Lo ris es la premiera produccion nacionala (4en reng mondiau en 2009). Lo jute (2en reng), lei trufas (6en), lo lach de cabra (2en), lei mangas (8en) e la carn (cabras ò bovins) èran leis autrei produccions de remarca. Lo problema principau de Bangladèsh es la feblessa de sa produccion de blat qu'es lo produch agricòla pus importat.
Lei ressorsas naturalas dau país son raras levat deis idrocarburs. En particular, Bangladèsh tèn de resèrvas importantas de gas naturaus[17] [18]. Son esplecha es encara limitada ai besonhs de l'economia nacionala mai acomencèt d'interessar divèrsei companhiás estrangieras.
Sector segondari[modificar | modificar la font]
En 2008, lo sector segondari bangladeshi representava 28,5% dau PIB nacionau e 30% deis emplechs. Dempuei leis annadas 1990, es un sector que conois una expansion importanta gràcias a l'implantacion d'industrias aprofichant la man d'òbra pauc qualificada a bas còst fòrça nombrosa dins lo país. Aquela industria es magerament destinada a l'exportacion. Es dominada per lo sector tèxtil que foguèt implantada per lei Britanics e que conoguèt divèrsei modernizacions per se diversificar de l'industria unica de jute vèrs la fabricacion de vestiments. En 2009, lo domeni tèxtil representava 80% deis exportacions bangladeshis e agantava lo segond reng mondiau après China. Leis autreis industrias de remarca en 2009 èran la siderurgia, la produccion de medicaments, lo sector dau bastiment, l'informatica e l'industria electronica.
Sector terciari[modificar | modificar la font]
En 2008, lo sector terciari representava 53,9% dau PIB e 25% de la populacion activa. Es un sector en expansion rapida, especialament dins lei domenis de transpòrt, de comunicacion e d'energia.
Cultura[modificar | modificar la font]
Bangladèsh a una cultura anciana e rica eissida de l'anciana region indiana de Bengala que sa mitat orientala correspond au territòri bangladeshi actuau. Ansin, coma Índia, Bangladèsh presenta una literatura e una musica fòrça rica e anciana[11] [19] qu'apareguèron dins lo corrent deis estats dispareguts de la peninsula indiana. Lo tèxte pus ancian conegut data dau sègle VII. Fins au sègle XIX, lei tematicas religiosas bangladeshis e lei traduccions d'autreis òbras d'originas indianas dominèron la literatura de Bengala. Puei, a partir dau sègle XIX, se desvolopèt de tematicas novèlas, especialament dins lo domeni de la poesia ambé Rabindranath Tagore (Prèmi Nobel de Literatura en 1913) e Kazi Nazrul Islam. Aparegut au començament dau sègle XX dins l'Índia Britanica, lo cinèma a una popularitat gròssa amb una produccion anuala de 80 films.
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ masculin & femenin...
- ↑ (en) Syedur Rahman, Historical Dictionary of Bangladesh, Scarecrow Press, 2010, paginas xxxiii-xxxiv.
- ↑ 3,0 3,1 (en) Thomas Streissguth, Bangladesh in Pictures, Twenty-First Century Books, 2008, p. 12.
- ↑ 4,0 4,1 (en) Thomas Streissguth, Bangladesh in Pictures, Twenty-First Century Books, 2008, p. 11.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 (en) Thomas Streissguth, Bangladesh in Pictures, Twenty-First Century Books, 2008, p. 14.
- ↑ L'excepcion principala es la region occidentala de Rajshahi que lei precipitacions i agantan 1 600 mmm
- ↑ 7,0 7,1 (en) Syedur Rahman, Historical Dictionary of Bangladesh, Scarecrow Press, 2010, pagina xxxiv.
- ↑ 8,0 8,1 (en) Syedur Rahman, Historical Dictionary of Bangladesh, Scarecrow Press, 2010, pagina xxxv.
- ↑ 9,0 9,1 9,2 (en) Syedur Rahman, Historical Dictionary of Bangladesh, Scarecrow Press, 2010, pagina xxiv.
- ↑ (en) Syedur Rahman, Historical Dictionary of Bangladesh, Scarecrow Press, 2010, pagina xxxvi.
- ↑ 11,0 11,1 (en) Syedur Rahman, Historical Dictionary of Bangladesh, Scarecrow Press, 2010, pagina xxxviii.
- ↑ 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 (en) Syedur Rahman, Historical Dictionary of Bangladesh, Scarecrow Press, 2010, pagina xxiii.
- ↑ (en) Syedur Rahman, Historical Dictionary of Bangladesh, Scarecrow Press, 2010, paginas xxiv e xxv.
- ↑ 14,0 14,1 (en) Syedur Rahman, Historical Dictionary of Bangladesh, Scarecrow Press, 2010, pagina xxvii.
- ↑ (en) Syedur Rahman, Historical Dictionary of Bangladesh, Scarecrow Press, 2010, paginas xxxiv-xxxv.
- ↑ (en) Syedur Rahman, Historical Dictionary of Bangladesh, Scarecrow Press, 2010, p. 151.
- ↑ (en) Syedur Rahman, Historical Dictionary of Bangladesh, Scarecrow Press, 2010, p. 218.
- ↑ (en) Thomas Streissguth, Bangladesh in Pictures, Twenty-First Century Books, 2008, p. 16.
- ↑ (en) Syedur Rahman, Historical Dictionary of Bangladesh, Scarecrow Press, 2010, p. 183.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rott (Bas Ren)
Rott en alemannisch (Rott en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La localité fa partida de la region naturala En mai de-Bòsc[1].
La localité fait partie de la région naturelle Outre-Forêt[2].
Istòria[modificar | modificar la font]
La tèrra de Rott aperten al monastèri de Weissenburg e se truca Chrodo en l'an 745 cf lo Cartulaire del cloître de Weissenburg per K.Glöckner E Anton Doll, chartes de 661 a 864
La terre de Rott appartient au monastère de Weissenburg et s'appelle Chrodo en l'an 745 cf le Cartulaire du cloître de Weissenburg par K.Glöckner et Anton Doll, chartes de 661 à 864
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ « En mai de-Bòsc », in Alsace, Gallimard, París, 2007, pàg. 212
- ↑ « Outre-Forêt », in Alsace, Gallimard, Paris, 2007, p. 212


text:
Tractats de Vestfàlia
Lei Tractats de Vestfàlia representan una tièra de tractats de patz entre lei participants principaus de la Guèrra de Trenta Ans : d'un caire a Münster, entre País Bas e Espanha e entre França e Sant Empèri Roman Germanic e d'autre caire a Osnabrück entre Suècia e Sant Empèri Roman Germanic.
Lei consequéncias territorialas principalas foguèron :
- L'independéncia oficiala dei Províncias Unidas.
- La reconeissença oficiala de l'independéncia de Soïssa.
- L'annexion oficiala dei vilas de Metz, Toul e Verdun, de la region d'Auta Alsàcia, de Brisach e de Pineròl per França.
- L'annexion per Suècia de la Pomerània Occidentala e de territòris sus lei bocas d'Oder, d'Èlba e de Weser.
- L'annexion de l'Aut Palatinat per Baviera.
Una organizacion novèla foguèt mesa en plaça per l'Empèri. D'efèct, leis estats e lei vilas imperiaus obtenguèron un vòte au conseu novèu, dich Dièta, creat per dirigir l'Empèri a prepaus dei declaracions de guèrra, dei signaturas de patz, deis impòsts, dei construccions militaras... etc. Ansin, l'Empèri èra devesit entre aperaquí 350 estats que podián participar ai decisions marcant donc la fin de l'influéncia deis Habsborg. Au nivèu religiós, lei patz de Passau e d'Augsborg foguèron confiermadas e estendudas ai Calvinistas.


text:
Vièlha Tolosa
Vièlha Tolosa[1][2] (oficialament en francés Vieille-Toulouse) es una comuna occitana de Lengadòc (parçan de Tolosan) situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus. Vièlha Tolosa fa partida de la comunautat d'aglomeracion de Sicoval.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada dins son pòl urban en banlèga sud de Tolosa, a gaireben 8 km del centre vila.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo site seriá estat abitat dempuèi los sègles VIII e XIII ab. C., benlèu pels Ibèrs. A partir del sègle III ab. C. foguèt ocupat pels Vòlcas Tectosages[3]. Lo luòc venguèt Tolosa Tectosagum, una ciutat activa amb de telièrs d'artesans, dos temples e d'importantas relacions comercialas, en particular pel vin importat d'Itàlia. Los Romans aquí s'establiguèron al sègle I ab. C. e ne faguèron un emporium, plaça comerciala ont passavan las monedas e las merças de gaireben tota Euròpa. Al sègle I, lo site foguèt abandonat al profièit de la novèla vila romana en plaça del centre vila de Tolosa.
Lo vilatge actual, Veterem Tolosam al sègle XII, se desvolopèt a l'èst de l'ancian site.
Administracion[modificar | modificar la font]
La comuna fa una partida de la tresena circonscripcion de la Nauta Garona
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Glèisa romanica de Sant Joan Baptista del sègle XIII amb un campanar-mur.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Anne Le Stang
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Anne Le Stang, illustracion: Catherine Piskiewicz, Histoire de Toulouse, col: Histoire des villes illustrée, ed: Le Pérégrinateur, 2006, 221p, ISBN 2-90352-44-7}}


text:
Primier gran acamp Europa Ecologia - Tolosa
Lo primier gran acamp Europa Ecologia se debanara lo 8 d'avriu a 8 òras deu sèr a la hala al gran, a Tolosa.
Los caps de tièra seran aquiu : Danièl Conh-Bendit, Eva Joly, Harry Durimel, Yannick Jadot, Miquèla Rivasi, Joan-Pau Besset, Sandrina Belier, Elena Flautre e dab :
- Catarina Greze, n° 2 Sud-Oest, presidenta dels verds mondiaus
- Gerard Onesta, eurodeputat sortent deu grop Verds/ALE, vici-president deu Parlament europeenc
E en presencia de personnalitats politicas europeencas :
- Cecila Duflot, secretari nacional dels Verds, porta-paraula deu Recampament
- Monica Frassoni deputada europeenca italiana, co-presidenta deu grop deus Verds/Aligança Liure Europeenca. Es en carga de : environament, energia, transports e infrastructuras, drèts e immigration, questions institutionalas.
- Raül Romeva i Rueda, catalan e espanhau e deputat europeenc Verd, membre deu Partit Iniciativa per Catalunya-Verds en Catalunia
- Isabelle Durant, senatriç belga, membre deu partit ecolo de Belgica e candidata a las eleccions europeencas
La serada sera animada dab Nadau Mamère


text:
François Hollande
François Gérard Georges Nicolas Hollande (Roan, lo 12 d'agost de 1954) es un politician francés, membre del Partit Socialista. Es dempuèi lo 15 de mai de 2012 l'actual president de la republica francesa.
Biografia[modificar | modificar la font]
François Hollande es lo filh cabdet del doctor Georges Gustave Hollande, un mètge otorrinolaringològ e de Nicole Frédérique Marguerite Tribert, una trabalhadora sociala. Son paire foguèt candidat sus una lista d'extrèma drecha durant las eleccions municipalas de Roan en 1959 e en 1965. Hollande passèt una bèla part de son enfança a Bois-Guillaume, una zòna residenciala de la banlèga de la capitala normanda, e foguèt escolan a l'internat Jean-Baptiste-de-La-Salle de Roan. Pr'amor de las posicions politicas del paire qu'èra favorablas a l'OAS e a sa proximitat amb Jean-Louis Tixier-Vignancour la familha aguèt de partir de la vila lo primièr trimèstre de 1968. Aprèp la venda de totes sos bens e la clinica que teniá dins la ciutat, lo paire e tota la familha s'installèron a Neuilly-sur-Seine, ont entamenèt un comèrci immobiliari.
François Hollande estudièt al licèu Pasteur de Neuilly-sur-Seine, e puèi després dintrèt a la Facultat de drech de París, ont obtenguèt una licéncia de drech. Contunhèt los estudis a HEC de la capitala francesa e puèi a l'Institut d'Estudis Polítics, ont militava a l'UNEF-Renouveau, un sindicat estudiant pròche del Partit Comunista Francés. En 1980 foguèt lo 7en melhor estudiant de la promocion Voltaire de l'Escòla Nacionala d'Administracion.
Foguèt primièr secretari del Partit Socialista (1997-2008), cònsol de Tula (2001-2008), deputat de la primièra circonscripcion de Corresa (1997-2012) e president del conselh general de Corresa (2008-2012). Lo 16 d'octobre de 2011 foguèt designat candidat del Partit Socialista a l'eleccion presidenciala de 2012, lo 6 de mai de 2012 ven lo seten president francés de la cinquena republica.
Vida personala[modificar | modificar la font]
Foguèt lo companh de Ségolène Royal pendent 30 annadas ; an quatre mainatges: Thomas (1984), Clémence (1985), Julien (1987) e Flora (1992). Entre 2007 e 2014 aguèt una relacion amb Valérie Trierweiler.
- Carta grafica pas indicada
- Portal:Politica/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam vèrs portal
- President de la Republica Francesa
- Naissença en 1954
- Ancian escolan de Sciéncias Po
- Ancian escolan de HEC París
- Personalitat del Partit Socialista (França)
- Enarca
- Cònsol
- Personalitat de la Cinquena Republica


text:
Priskieg
Priskieg en breton ( Princé en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La parròquia a citat dempuèi la Modèl:S- malgrat aiçò las primièras traces de Princé son mai anciana.
La municipalitat a traversat per doas vias romaines :
- del nòrd al sud per la via romaine d'Angieus a Avranches,
- de siás n'oèst de Jublains a Corseul
La paroisse est citée dès le Modèl:S- cependant les premières traces de Princé sont plus ancienne.
La commune est traversée par deux voies romaines :
- du nord au sud par la voie romaine d'Angers à Avranches,
- d'est en ouest de Jublains à Corseul


text:
Microbiologia
La microbiologia es la sciéncia qu'estúdia los microorganismes.
Los microorganismes constituisson un grop fòrça variat; existisson a l'estat de cellula isolada o en grop e son de talha pichona.
Cossí distinguir las cellulas microbianas de las plantas o dels animals? Las cellulas animalas e vegetalas son incapablas de viure a l'estat isolat dins la natura; son sempre a l'estat multicellular. Los virus son pas de microorganismes pr'amor que son pas autonòms, e se pòdon pas reproduire sens utilizar la maquinariá cellulara d'un autre individú.


text:
I a pas de consensus suls critèris per qu'un contributor siá eligible. Atal, totes los contributors enregistrats pòdon accedir a l’estatut d'administrator.
Mas al vist dels resultats recents sembla recomandat, quand òm se presenta :
- d'aver una bona coneissença de la sintaxi wiki, de las règlas e del foncionament de wikipèdia,
- d'aver participat al minimum a d'òbras de mantenença,
- d'aver almens 1000 contribucions, amb almens 2 meses (non necessàriament consecutius) d'activitat al delà de 100 contribucions significativas per mes.
Totes los contributors enregistrats se pòdon prononciar quant a la causida d'un administrator.
Çaquelà, lo votant deuriá aver almens :
- 1 setmana d'existéncia abans la dobertura del vòte
- 20 contribucions significativas a son actiu al jorn de la creacion de la pagina de vòte
Los candidats a l’estatut d'administrator son convidats a s'instruire sul ròtle al qual aspiran, sus çò que la comunautat espèra d'eles, e suls resultats dels vòtes ancians, en consultant en particular aquestes articles :
Per qu'una candidatura siá valida, es imperatiu de respectar los punts del règlament citats çai jos. Per mai d'informacions sul subjècte, es possible de se referir al règlament de l'administrator.
Cal declarar vòstra candidatura en dos exemplars :
- sus la pagina aicí-meteis (vejatz çai jos pel costat tecnic),
- sus la pagina d'anoncis de Wikipèdia.
Tanben se recomanda de la declarar :
- sul Tavèrna,
- sus la lista de difusion occitana (wikioc-l), e
- sul Modèl:Anoncis vòtes (en s'avisant de respectar la sintaxi precisa)
Lo tèxt de declaracion es liure, s'i pòt escriure çò qu'òm vòl. D'abitud, aqueste anonci es pro formal, e conten çaquelà un ligam dirècte vèrs la pagina de vòte.
Durada del vòte e mòde de nominacion[modificar la font]
La practica vòl que lo vòte per l'accès a l’estatut dure quinze jorns. Al cap d'aquestes quinze jorns, dins lo cas que los vòtes serián favorables a l'accès a l’estatut, lo candidat serà nomenat administrator. Res es pas estat decidit quant a la definicion vertadièra de « favorable » (quin ratio de per/contra), mai, en cas de consensus, l'estatut es aquerit. Dins los faches, aquesta nominacion depend del poder discrecionari dels burocratas.
En practica, l'estatut d'administrator es pas acordat qu'als candidats recolhissent una majoritat fòrça larga de vejaires favorables. En fach, lo pes dels vejaires desfavorables se pòt considerar coma fòrça mai important que lo dels vejaires favorables, e se recomanda vivament d'emetre pas un vòte d'oposicion a la leugièra e d'acordar una importància tota particulara a la justificacion d'aquesta oposicion.
Los punts çai jos son pas obligatòris, mas de los respectar facilita la vida de los que van emetre un vejaire sus la candidatura. Atal, auràn pas de prendre de temps per finalizar tecnicament la candidatura o de recercar d'informacions sul candidat.
Un candidat serà pas penalizat per aver pas seguit aquestes usatges e conselhs.
Tecnicament, per realizar una proposicion corrèctament, cal respectar las etapas seguentas :
- Creacion de la pagina Wikipèdia:Administrator/VòstreEscais (remplaçar « VòstreEscais » per vòstre escais utilizat per vos autentificar sus la Wikipèdia occitana) :
- Escriure dessús « {{subst:Proposicion de vòte}} », e salvagardar.
- Reeditar la pagina, remplaçaz los camps « Títol » per « [[Utilizaire:VòstreEscais|VòstreEscais]] » e « Presentacion del vòte » per vòstre tèxt de candidatura, e salvagardar.
- Ajust de la candidatura aicí meteis :
- Editar la seccion #Candidaturas d'aquesta pagina, inserir « {{Wikipèdia:Administrator/VòtreEscais}} », e salvagardar.
Qualques conselhs als futurs candidats[modificar la font]
- Siatz pas ni tròp cort ni tròp long (podètz totjorn crear una pagina especifica — per exemple : Utilizaire:VòstreNom/Candidatura — mas sa lectura serà facultativa, vòstre tèxt de candidatura sus la pagina de vòte devent se bastar a el-meteis)
- Ajustatz un ligam vèrs la pagina de discussion dedicada a vòstra candidatura : [[Discussion Wikipèdia:Administrator/VòstreNom|discutir]]
- Ajustatz un ligam vèrs la pagina de vòstras contribucions : [[Special:Contributions/VòstreNom|mas contribucions]]
- Asseguratz-vos d'aver fach la procedura sus la pagina d'editcount se vos ne servissètz coma d'un argument.
- E doblidetz pas d'explicar perqué desiratz d'èsser administrator !


text:
Tourig
Tourig en breton ( Thourie en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Thourie Ven sembla del latin turricula (pichon torn).
Thourie A citat en un acte escrich dempuèi 845. Un cèrt Raginbaldus fa donation al Abbaye Sant-Salvador de Redon del domeni de Munera, la Minèra. La parròquia de Thourie dépendait antany de la ancià évêché de Roazhon.
De la Modèl:S- fins a la fin de la Modèl:S-, la distincion de Thourie levava de la châtellenie de Rougé (uèi en Loire-Atlantica). Per succession, la distincion de Thourie échoit a François de Laval, baron de Châteaubriant, de contunh en 1539 a Anne de Montmorency, oncle del amiral de Coligny, e fin finala als princes de Condé fins a la Revolucion.
Thourie vient semble-t-il du latin turricula (petite tour).
Thourie est cité dans un acte écrit dès 845. Un certain Raginbaldus fait donation à l'Abbaye Saint-Sauveur de Redon du domaine de Munera, la Minière. La paroisse de Thourie dépendait autrefois de l'ancien évêché de Rennes.
Du Modèl:S- jusqu’à la fin du Modèl:S-, la seigneurie de Thourie relevait de la châtellenie de Rougé (aujourd'hui en Loire-Atlantique). Par succession, la seigneurie de Thourie échoit à François de Laval, baron de Châteaubriant, puis en 1539 à Anne de Montmorency, oncle de l'amiral de Coligny, et enfin aux princes de Condé jusqu’à la Révolution.


text:
Abric de la Magdalena
L'abric de la Magdalena es un jaciment preïstoric de Tursac, en Sarladés, dins la region istorica de Peiregòrd e lo departament de Dordonha.
Es lo site eponim del Magdalenian. A servat un grand nombre d'objèctes d'art mobiliari de la fin del Paleolitic Superior. Foguèt descobèrt e excavat per Edoard Lartet de 1863 a 1865.
Fa partida dels « sites preïstorics e caunas ornadas de la Val de Vesera » inscriches dins lo Patrimòni Mondial de l'UNESCO.
-
-
Propulsor « de l'ièna serpanta », de bana de rangièr
-
-
Edat Mejana[modificar | modificar la font]
Lo site foguèt ocupat a l'Edat Mejana. Una glèisa parcialament cavada dins la ròca e las roïnas d'un castèl dominant lo site demòran coma testimòni d'aquel vilatge trogloditic.
-
-
-
Lo donjon del Castèl de Petit Marzac


text:
Diapason
Un diapason qu'ei ua horca metallica qui, quan òm la truca, e produseish ua nòta referenciau dab un son natre.
Qu'ei tradicionaument utilizat peus musicians entà acordar los instruments de còrdas e peus cantaires entà poder començar las loas interpretacion dab la nòta justa.
Uei lo dia los diapasons de metau que son concurrenciats peus diapasons electronics e peus acordadors electronics (qui muishan la frequéncia de las nòtas qu'òm los hè audir).
Los diapasons ancians que dan ua idèa deus biais d'acordatge deus instrument de musica deu temps d'autes còps.


text:
Sant Chafrei
Sant Chafrei[1] (AFI: /sã tʃaˈfʁɛj/) (oficialament en francés: Saint-Chaffrey) es una comuna occitana de Daufinat, situada administrativament dins lo departament dels Auts Aups e la region Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Toponimia Occitana e Senhalizacion bilingüa. Actas del Congrés d'Aush, 2007, publicat pel CROM, mapa aparegut a la pagina 77


text:
Krautergersheim
Krautergersheim en alemannisch (Krautergersheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Krautergersheim a situat en lo arrondissement de Sélestat-Erstein e del costat de Obernai.Lo vilatge a situat près de la via rapida A 35 en direccion de Barr e Estrasburg. Existís dos principals terroirs :
- a l'oèst, las terrassas loessiques pòrtan de ricas culturas vivrières : los choux, la poma de tèrra e la dacsa.
- A l'èst, lo Bruch del Andlau, país de las pradas humides, dels bòsques, dels landes humides, mas tanben de la cultura del canabàs e del lli.
Los abitants an trucat los Chouvillois e los Chouvilloises.La municipalitat ocupa una superficie de 6,4 km². Los pòbles mai prèps son Meistratzheim, Innenheim, Hindisheim, e a 12 km al Sud-Oèst, Illkirch-Graffenstaden la mai granda vila la mai prèpa.
Krautergersheim est situé dans l'arrondissement de Sélestat-Erstein et du canton d'Obernai.Le village est situé à proximité de la voie rapide A 35 en direction de Barr et Strasbourg. Il existe deux principaux terroirs :
- à l'ouest, les terrasses loessiques portent de riches cultures vivrières : les choux, la pomme de terre et le maïs.
- à l'est, le Bruch de l'Andlau, pays des prairies humides, des forêts, des landes humides, mais aussi de la culture du chanvre et du lin.
Les habitants sont appelés les Chouvillois et les Chouvilloises.La commune occupe une superficie de 6,4 km². Les villages les plus proches sont Meistratzheim, Innenheim, Hindisheim, et à 12 km au Sud-Ouest, Illkirch-Graffenstaden la plus grande ville la plus proche.
Istòria[modificar | modificar la font]
Los vestigis de la civilizacion romaine e de las quès mérovingiennes testifiquen de l'aucupacion del luòc de Krautergersheim. Pel continuament aquel son los Alamans #que se fixan als alentours de la Vida e del Modèl:VIIe sègles. Qualques actes escriches mencionan la possession del pòble per divèrsas abbayes: en 735 pel abbaye de Murbach, en 778 del çò Abbaye de Hohenbourg (Mont Santa-Odile) e en 1050 pel abbaye de Baumgarten.
Lo pòble serà dévasté en 1587 en lo moment de la guèrra de Religion; a incendiat per mercenaires de passatge. Pendent la Guèrra de Trenta Ans las tropas del general Ernst von Mansfeld al servici dels en protestants saquegen e saccagent las glèisas e las abbayes, en mautractant las paysans, e en cremant lo pòble. En 1632 aquel son los Suedeses del Rei Gustave II Adolphe, venguts al auxili dels protestants alemands, #que penetren en Alsace, en ocupant totas las vilas fortificades #que Benfeld e ne meton a sac Krautergersheim. En 1634, dos ans après la mòrt de lo sieu rei, los Suedeses abandonan lo Alsace, mas lo sieu remembre demòra fòrtament enrasigat en la memòria collectiva. A partir del Sègle XIV, divèrsas familhas seigneuriales se partejan lo pòble. La familha Berckheim possedís un castèl #que i aurà crompat mai tard per Bernard-Frédéric de Turckheim e la siá esposa Lili Schoenemann - l'amor de Goethe - Al començament del Sègle XVI, lo préfixe Kraut a apondut al nom de la localité per la distinguir de lo sieu homonyme, situat près de Molsheim lo pòble testifica del ancienneté de la cultura intensiva del chou e de la fabricacion de la choucroute. En lo moment de la casuda de la Empèri, de las unitats austrianas ocupan Krautergersheim pendent tres ans.
Las activitats del pòble se partejan entre la cultura de la poma de tèrra, la fabricacion industriala de la choucroute, la indústria del bastissa e un fòrt sector artesanal e comercial.
Les vestiges de la civilisation romaine et des tombes mérovingiennes attestent de l'occupation du site de Krautergersheim. Par la suite ce sont les Alamans qui se fixent aux alentours du VIe et du Modèl:VIIe siècles. Des actes écrites mentionnent la possession du village par diverses abbayes: en 735 par l'abbaye de Murbach, en 778 du l'Abbaye de Hohenbourg (Mont Sainte-Odile) et en 1050 par l'abbaye de Baumgarten.
Le village sera dévasté en 1587 lors de la guerre de Religion; il est incendié par des mercenaires de passage. Durant la Guerre de Trente Ans les troupes du général Ernst von Mansfeld au service des protestants pillent et saccagent les églises et les abbayes, maltraitant les paysans, et brûlant le village. En 1632 ce sont les Suédois du Roi Gustave II Adolphe, venus au secours des protestants allemands, qui pénètrent en Alsace, occupant toutes les villes fortifiées dont Benfeld et mettent à sac Krautergersheim. En 1634, deux ans après la mort de leur roi, les Suédois quittent l’Alsace, mais leur souvenir demeure fortement enraciné dans la mémoire collective. À partir du Sègle XIV, plusieurs familles seigneuriales se partagent le village. La famille Berckheim possède un château qui sera acheté plus tard par Bernard-Frédéric de Turckheim et son épouse Lili Schoenemann - l'amour de Goethe - Au début du Sègle XVI, le préfixe Kraut est ajouté au nom de la localité pour la distinguer de son homonyme, situé à proximité de Molsheim le village témoigne de l'ancienneté de la culture intensive du chou et de la fabrication de la choucroute. Lors de la chute de l'Empire, des unités autrichiennes occupent Krautergersheim durant trois années.
Les activités du village se partagent entre la culture de la pomme de terre, la fabrication industrielle de la choucroute, l'industrie du bâtiment et un fort secteur artisanal et commercial.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Main-Tauber (128)
Liste des communes
Wertheim
Ville de Wertheim, localité de l'Allemagne de 23 000 habitants.
La mairie de Wertheim a un site Internet.
Bad Mergentheim
Ville de Bad Mergentheim, localité de l'Allemagne de 22 000 habitants.
La mairie de Bad Mergentheim a un site Internet.
Lauda-Königshofen
Ville de Lauda-Königshofen, localité de l'Allemagne de 14 000 habitants.
La mairie de Lauda-Königshofen a un site Internet.
Tauberbischofsheim
Ville de Tauberbischofsheim, localité de l'Allemagne de 13 000 habitants.
La mairie de Tauberbischofsheim a un site Internet.
Weikersheim
Ville de Weikersheim, localité de l'Allemagne de 7 400 habitants.
La mairie de Weikersheim a un site Internet.
Boxberg
Ville de Boxberg, localité de l'Allemagne de 6 900 habitants.
La mairie de Boxberg a un site Internet.
Igersheim
Ville d'Igersheim, localité de l'Allemagne de 5 600 habitants.
La mairie d'Igersheim a un site Internet.
Külsheim
Ville de Külsheim, localité de l'Allemagne de 5 400 habitants.
La mairie de Külsheim a un site Internet.
Niederstetten
Ville de Niederstetten, localité de l'Allemagne de 5 200 habitants.
La mairie de Niederstetten a un site Internet.
Creglingen
Ville de Creglingen, localité de l'Allemagne de 4 600 habitants.
La mairie de Creglingen a un site Internet.
Großrinderfeld
Ville de Großrinderfeld, localité de l'Allemagne de 4 000 habitants.
La mairie de Großrinderfeld a un site Internet.
Freudenberg
Ville de Freudenberg, localité de l'Allemagne de 3 800 habitants.
La mairie de Freudenberg a un site Internet.
Grünsfeld
Ville de Grünsfeld, localité de l'Allemagne de 3 700 habitants.
La mairie de Grünsfeld a un site Internet.
Werbach
Ville de Werbach, localité de l'Allemagne de 3 400 habitants.
La mairie de Werbach a un site Internet.
Königheim
Ville de Königheim, localité de l'Allemagne de 3 100 habitants.
La mairie de Königheim a un site Internet.
Ahorn
Ville d'Ahorn, localité de l'Allemagne de 2 200 habitants.
La mairie d'Ahorn a un site Internet.
Assamstadt
Ville d'Assamstadt, localité de l'Allemagne de 2 000 habitants.
La mairie d'Assamstadt a un site Internet.
Wittighausen
Village de Wittighausen, localité de l'Allemagne de 1 700 habitants.
La mairie de Wittighausen a un site Internet.


text:
Saint-Étienne-au-Temple
Saint-Étienne-au-Temple es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo pòble, aital coma d'autras als alentours, a lo sieu nom, per part, de possessions templières. A Modèl:La s, aquela distincion dépendait de la commanderie de la Neuville[1],[2]. S'i connait un molin templier l'an 1133, desaparegut de los nòstres jorns. Lo luòc dich Tèrme de las Hitas fachas allusion de las hitas mesas per las Templiers per limitar las siás tèrras. Los toponymes actuales coma Tèrme del Verroir, de la Carelle, de las Hâves de Dampierre, de Vavrelle, dels Camps Henry, dels Hivards, del Mont Verain (Vérin), dels Tournants, de las Francas Hâves, de Colteres, la Finette, del Mont de l'Arbre, de las Anautitas Tournières, de las Maises, de la Barralha Goblet, de la Nautor de Chanteraine, del Pré Durand, e del Bas de la Noue de Bòsc an de raïses ancianas avérées per escrits de la XVIIIensègle.
Le village, ainsi que d'autres aux alentours, tient son nom, pour partie, de possessions templières. Au XIIIen, cette seigneurie dépendait de la commanderie de La Neuville[1],[3]. On y connait un moulin templier en 1133, disparu de nos jours. Le lieu dit Terme des Bornes fait allusion à des bornes placées par les Templiers pour limiter leurs terres. Les toponymes actuels comme Terme du Verroir, de la Carelle, des Hâves de Dampierre, de Vavrelle, des Champs Henry, des Hivards, du Mont Verain (Vérin), des Tournants, des Franches Hâves, de Colteres, la Finette, du Mont de l'Arbre, des Hautes Tournières, des Maises, de la Haie Goblet, du Haut de Chanteraine, du Pré Durand, et du Bas de la Noue de Forêt ont des racines anciennes avérées par des écrits du XVIIIensiècle.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 Modèl:Google Libres, Hélène Maigret : La commanderie de la Neuville-a lo-Temple (Marna). Edicions del CTHS, 1999, pagina 31. Error de citacion : Invalid
tag; name "Maigret" defined multiple times with different content
- ↑ Modèl:Labor
- ↑ de Barthélemy,


text:
Categoria:Relacions internacionalas
Las relacions internacionalas son las relacions entre Estats. Se descompausan entre relacions bilateralas e relacions multilateralas.
D'un biais general, es important d'exclure los articles sus las guèrras. En efièch, en temps de guèrra, los Estats son pas pus pròpriament en relacion mas en conflicte.
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 4 soscategorias, sus un total de 4.
C
- ► Conflicte frontalièr (2 P)
M
- Ministre dels Afars Estrangièrs o equivalent (3 C, 2 P)
O
- Organizacion internacionala (6 C, 11 P)
T
Articles dins la categoria « Relacions internacionalas »
Aquesta categoria conten los 3 articles seguents.


text:
Paul Auster
Paul Auster (Newark, Nòva Jersey, 3 de febrièr de 1947) es un escrivan american.
Biografia[modificar | modificar la font]
Paul Auster nasquèt a Newark, en 1947 dins una familha originària d'Euròpa centrala e de confession jusieva. Lo seu contacte ame los libres foguèt fòrça prematur gràcias a la bibliotèca qu'un oncle sieu, traductor, li daissava consultar. Entre los escrivans que preferissiá dins sa joventut se trapan: Fiódor Dostoievski, Edgar Allan Poe, Miguel de Cervantes e Samuel Beckett. Comencèt a escriure quand aviá 12 ans, quitament abans de descobrir lo beisbòl, un espòrt plan recorrent dins sas òbras. Entre 1965 e 1967 estudiet a l'Universitat de Colúmbia las literaturas francesa, italiana e anglesa. Mai tard, comencèt a traduire d'autors franceses e viatgèt fins a París, ont capitèt pas l'examen de dintrada a l'Institut des Hautes Etudes Cinématographiques. Tornèt als Estats Units en 1967 e durant los deu ans seguents, trabalhèt dur. Escriguèt d'articles per divèrsas revistas, comencèt las primièras versions del Viatge d'Anna Blume e de Lo palatz de la luna, trabalha dins un petrolier. Durant aqueles ans collaborèt a mantuna publicacion coma The New York of Books e a Harper's Saturday Review. Posteriorament, tornèt cap a França ont demorèt tres ans (1971-1974) merces a las seunas traduccions de Stéphane Mallarmé, [[Jean-Paul Sartre o Georges Simenon, escriguèt tanben de poesias e d'òbras de teatre.
Lo 1979, aprèp que divorcièsse amb sa primièra esposa, l'escrivana Lydia Davis, e d'ensajar sens capitada de publicar un roman policièr jol pseudonim de Paul Benjamin (Bala falsa), la mòrt de son paire li procuèet un pichon eiretatge que li permetèt de sortir dels problèmas economics e li inspirèt la creacion de L'invencion de la solitud (1982), son primièr succès literari, considerat per fòrça gents coma una òbra autobiografica.
Se maridet per segona vetz ambe l'escrivana Siri Hustvedt en 1981.
Foguet pas duscas la publicacion de Trilogia de Nòva York (1985-1986), que recebèt una reconeissença internacionala. S'agis d'una sèrie de tres contes, que avançarian la publicacion lo seu primier roman, Lo pais de las darrieras causas (1987). A aguesta, seguisson autras titres coma Lo palatz de la luna (1989) e La musica de l'azar (1990), feta filme per Philip Hass. Lo 1992 merces a la seuna obra Leviatan trapet l'èxit total e recebet lo premi Medici (1993).
Entre 1973 e 1974 demoret en Occitania (Moissac) onte coneguèt la realitat occitana, sensible a la question occitana, ne parla dins lo seu Diari d'Ivern, onte emplega lo mot occitan 'estrangers' diversas vegadas.


text:
-351
Aquesta pagina concernís l'an -351 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Aquemenida[modificar | modificar la font]
Acomençament de l'expedicion egipciana qu'èra en preparacion dempuei aperaquí doas annadas. Pasmens, Egipte e son aliat grèc Tebas capitèron de suscitar de revòutas importantas dins lei províncias mediterranèas de l'Empèri, magerament Fenicia e Chipre. En despiech d'aquela menaça, lo rèi Artaxerxès III chausiguèt de perseguir son ataca (→ -350).


text:
Bauma d'Altamira
La bauma ornada d'Altamira embarra un deis ensembles picturaus paleolitics pus importants de la Preïstòria europèa. Sei pinturas e gravaduras paleoliticas son associadas au Solutrean e au Magdalenian. Son estil artistic correspònd a l'apelat art preïstoric francocantabric, caracterizat en particular per lo realisme dei representacions e per sei tèmas d'animaus. Se dobrís a Santillana del Mar en Cantàbria.
Somari
Istoric de la descubèrta e de la reconeissença d'Altamira[modificar | modificar la font]
Lei pinturas d'Altamira foguèron descubèrtas en 1879 per Marcelino Sanz de Sautuola. La bauma èra coneguda dempuei 1868 e Sanz de Sautuola i fasiá de visitas dempuei 1876. Aviá observat la preséncia de dessenhs geometrics subre lei parets sens lors atribuir d'importància mai sa filha Maria, alara annada de uech ans, foguèt la premiera que remarquèt la preséncia de « buòus » dessenhats au plafon. Sanz de Sautuola publiquèt en 1880 sei conclusions en Nòtas brèvas sus quauqueis objèctes preïstorics de la Província de Santander (Breves apuntes sobre algunos objetos prehistóricos de la Provincia de Santander).
Istoricament, Altamira es doncas lo premier ensemble picturau preïstoric important que siá estat descubèrt e publicat. Una descubèrta d'aquel òrdre explica la polemica que faguèt nàisser ja que metiá en question plusors idèas scientificas de l'epòca. En fach, dempuei lo començament, lo realisme dei scenas representadas faguèt dobtar de son autenticitat. La reconoissença coma una òbra artistica facha per d'òmes dau Paleolitic se faguèt a l'eissida d'un procèssus lòng que permetèt de definir mielhs la vision de la Preïstòria.
Lo premier que defendèt aquelei pinturas foguèt lo que leis aviá descubèrtas e publicadas, Marcelino Sanz de Sautuola. Son autenticitat ça que la foguèt admesa qu'après sa mòrt, un còp confirmada per l'abondància d'autreis òbras artisticas semblablas trobadas dins de nombrosei baumas europèas. A la fin dau sègle XIX, subretot en França, se descubriguèt de pinturas parietalas liadas sens dobte en d'estatuetas, en d'esculturas muralas, e en d'òsses escauprats qu'apertenián en de nivèus arqueologics paleolitics, tot en acompanhant de rèstas d'animaus desapareguts, aumens dins la region, que visquèron pendent lo Quaternari au Pleistocèn (mamot, rangier, bisont deis estèpas...).
Lo preïstorian marselhés Emili Cartalhac foguèt un dei pus grandeis adversaris de l'autenticitat d'Altamira. A partir de 1895, la descubèrta de gravaduras e de pinturas dins lei baumas de la Mota, dei Combarèlas e de Font de Gaume ais Aisiás de Taiac en Dordonha, li faguèron reconsiderar sa posicion. Après aver visitat lei baumas, escriguèt dins la revista L'Anthropologie (1902) un article titolat La bauma d'Altamira. Mea culpa d'un sceptic (La grotte d'Altamira. Mea culpa d'un sceptique). Après aquest article lo caractèr paleolitic dei pinturas d'Altamira foguèt universalament reconegut.
Dins aquesta reconoissença, cau soslinhar tanben lo ròtle de l'abat Breuil, per sei trabalhs sus l'art parietau, presentats d'en premier en 1902 au Congrès de l'Associacion Francesa per l'Avançament dei Sciéncias, onte revolucionèt lo biais de veire dei cercaires de l'epòca.
Un còp establida l'autenticitat dei pinturas lo debat se desplacèt sus sa significacion e seis implicacions. Lei divergèncias entre cercaires viravan a l'entorn de la datacion cronologica exacta, de sa tòca misteriosa e de sa valor artistica e arqueologica. Aquestei questions pertoquèron pas solament la bauma d'Altamira, mai l'art preïstoric tot.
Leis òbras d'Altamira[modificar | modificar la font]
Amb una longor de 270 m, la bauma d'Altamira es relativament pichona. Presenta una estructura simpla, formada d'una galariá d'escassei ramificacions. Se pot distinguir tres zonas:
- la premiera, formada per un vestibul grand, esclairada per la lutz dau jorn es estada un luòc d'abitacion privilegiat dempuei lo començament dau Paleolitic superior.
- la segonda es una sala granda famosa per sei pinturas policròmas.
- fin finala, la rèsta de la cavitat compòrta de salas e de corredors que sei manifestacions artisticas son mens espectaclosas.
L'aspècte de la sala granda dei bisonts a evoluit fòrça dempuei que Maria Sautuola la veguèt per lo premier còp. Mesura 18 m de lòng subre 9 m de larg, mai sa nautor originala (entre 1,10 e 1,90 m) foguèt aumentada en baissant lo sòl per facilitar l'examen dei pinturas.
L'animau pus representat es lo bisont deis estèpas. La composicion ne còmpta 16, variant per sei dimensions, sei posturas e sei tecnicas de realizacion. Son acompanhats de chivaus, de cervids, de dos singlars (animau escàs dins l'art paleolitic) en mai de diferentei signes tectifòrmes... Leis artistas d'Altamira trobèron de solucions per representar lo realisme anatomic, lo volum, lo movement e la policromia.
La sensacion de realisme es obtenguda en tirant profiech dei relèus naturaus dau plafon de la bauma, que crèan una illusion de volum, mai tanben gràcias ai colors vivas (roge, negre, jaune, bruns) que cuerbon lei superfícias interioras deis animaus e gràcias ai tecnicas dau dessenh e de la gravadura, que delimitan lei contorns dei subjèctes.
Lo « bisont acoconat » es una dei pinturas mai expressivas e mai admiradas de tota la composicion. Foguèt realizada subre un dei ressauts dau plafon. L'artista saupèt plaçar l'imatge dau bisont acoconat en plegant sei patas e en forçant la posicion dau cap vèrs lo bas. Tot aquò denòta de facultats d'observacion naturalista de l'artista e una immensa fòrça expressiva de la composicion.
La « granda cèrvia », lo pus grand de totei lei subjèctes representats, atenh 2,25 m de lòng. Testimònia una granda mestria tecnica. L'estilizacion deis extremitats dei membres, la fermetat dau trach gravat e lo modèl cromatic li conferisson un grand realisme. Totun, acusa una cèrta deformacion, per sa factura leugierament pesanta. Aquò es sens dobte liat a la tròp granda proximitat de l'artista per rapòrt a la paret. Sota lo còu de la cèrvia se tròba un bisont pichon de trach negre.
Lo « chivau òcra », situat dins d'una deis extremitats dau plafon, foguèt interpretat per H. Breuil coma un dei sujèctes mai ancians de la composicion. Aquest tipe de chivau a degut èsser relativament frequent subre la cornisa cantabrica; es tanben representat dins la bauma de Tito Bustillo, descubèrta en 1968 a Ribeseya en Astúrias. Per son estil, evòca çò de representat dins la bauma dei Casares a Riba de Saelices dins la província de Guadalajara.
Edat dei pinturas[modificar | modificar la font]
Una sèria de datacions dirèctas deis òbras d'Altamira fachas amb de carbon de fusta es estada realizada gràcias au metòde dau carbòni 14. Aquelei datas son compresas entre 13 500 e 15 500 avC e correspòndon au Magdalenian inferior.
Visitas de la bauma[modificar | modificar la font]
Au cors deis ans 1960 e 1970, lei nombrós visitaires qu'aguèron accès a la bauma alterèron son microclima e meteguèron en perilh la conservacion meteissa dei pinturas. La clausura de la bauma au public faguèt l'objècte d'un debat e aguèt fin finala luòc en 1977. Dubriguèt ren qu'en 1982, amb un nombre jornadier de visitaires estrictament limitat.
Lo nombre important de personas desirant de veire la bauma e la longor dei tèrmes d'espèra (mai d'un an) rendèt necessari la realizacion d'una replica. Dempuei 2001, lo Musèu nacionau e centre de recèrca d'Altamira se tròba près de la bauma que i acuelh una replica de la bauma, apelada « neobauma ».
Altamira foguèt inscricha en 1985 dins lo Patrimòni Mondiau de l'Umanitat de l'UNESCO. En 2008, lo Comitat dau Patrimòni Mondiau alarguèt aquela declaracion a 17 autrei baumas ornadas dau Principat d'Astúrias, de Cantàbria e de la Comunautat Autonòma Basca, sota lo nom de « bauma d'Altamira e art rupèstre paleolitic dau nòrd d'Espanha ».


text:
Canal de Panamà
Lo Canal de Panamà es un canal maritim, que traversa l’istme de Panamà en America Centrala, en religar l’ocean Pacific e l’ocean Atlantic. Sa bastison foguèt un dels projèctes d’engenhariá mai dificils jamai realizats. Son impacte sul comèrci maritim foguèt grandàs, pr'amor que fa pas pus mestièr per las naus de far rota pel cap Hòrn e pel passatge de Drake, a la punta australa d’America del Sud. Una nau anant de Nòva York a San Francisco pel canal percor 9500 km, mens de la mitat dels 22 500 km del viatge per lo cap Hòrn[1].
Lo concèpte d’un canal a Panamà remonta a la debuta de sègle XVI, mas la primièra temptativa de bastison comencèt pas qu'en 1880, jos l’impulsion francesa. Après lo fracàs d'aquesta temptativa, lo trabalh foguèt acabat pels Etats Units d’America jos la direccion de G.W.Goethals, e lo canal dobriguèt en 1914. La bastison dels 77 km del canal se faguèt amb fòrça problèmas, malautiás coma lo paludisme e la fèbre jauna, o lisaments de terren. Es estimat a 27 500 lo nombre d’obrièrs que se son mòrts pendent la bastison.
Dempuèi sa dobèrtura, lo canal aguèt fòrça succès e contunha d’èsser un punt de passatge estrategic per la navegacion. Cada an, lo canal es percorrut per mai de 14 000 naus carrejant mai de 203 milions de tonas de cargason. Fins a 2002, un total de 800 000 naus èran passadas pel canal[2]. D'òbras d'alargament del canal foguèron aviadas en setembre de 2007 e deurian èsser acabadas en 2014, per daissar passar de naus de pus gròs tonatge.
Descripcion[modificar | modificar la font]
Lo Canal de Panamà religa lo Golf de Panamà, dins l’ocean Pacific, a la mar Cariba e a l’Atlantic. La forma de l’istme de Panamà, que serpateja, fa que le canal raja del sud-èst (dempuèi lo Pacific) cap al nòrd-oèst (cap a l’Atlantic). Per evitar tota confusion, las autoritats del canal classan los transits en doas categorias : direccion nòrd (del Pacific cap a l'Atlantic) e direccion sud (de l'Atlantic cap al Pacific).
Lo canal pòt aculhir de batèus de talhas divèrsas, anant dels yachts privats fins a las gròssas naus de comèrci. Los batèus qu'an la pus granda talha admissibla pel canal son designats jos l’apellacion de Panamax ; un nombre creissent de naus despassa aquesta talha: son sonats post-Panamax. En mejana una traversada del canal per un cargo dura aperaquí nòu oras. En 2005, 14 011 naus prenguèron lo canal per un tonatge total de 278,8 milions de tonas, siá una mejana de 40 naus per jorn[3].9° 16′ 41″ N 79° 54′ 47″ O / 9.277994, -79.913006
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ The Americans in Panama, per William R. Scott, Statler Publishing Company, New York, 1913.
- ↑ The Panama Canal, d’après Global Perspectives.
- ↑ [pdf] Trafic del Canal de Panamà — annadas fiscalas 2002-2004, Autoritat del Canal de Panamà.


text:
Purina
La purina es un compausat organic biciclic (format de dos anèls jonches entre els). Se nomenan purinas los compausats derivats de la purina. Doas de las basas azotadas dels acids nucleïcs, adenina e guanina son de purinas. Dins l'ADN aquelas basas, a travèrs de ligams idrogèn se jonhon amb sas complementàrias las pirimidinas; la timina e la citosina. Dins l'ARN, la complementària de l'adenina es l'uracil e pas la timina.
Quand las purinas son metabolizadas produsisson d'acid uric que se cristalliza dins las articulacions, pòt provocar la gota. La pèrda de guanina o d'adenina per l'eliminacion del ligam glucosidic entre la basa e la desoxiribòsa, es una lesion de l'ADN nomenada despurinizacion.


text:
Monastèri de Santa Catarina, mont Sinai
Lo monastèri de Santa Catarina es situat en Egipte, dins la Peninsula del Sinai, a la dintrada d'una gorga inaccessibla al pè del Mont Sinai. Es probablament lo monastèri crestian mai ancian qu'aja foncionat de contunh. Es classat per l'UNESCO coma sit del Patrimòni Mondial de l'Umanitat.
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1884 un brigalh de manuscrit foguèt trobat dins una bibliotèca en Itàlia, provenent d'un monastèri que foguèt bastit a l'entorn de l'an 500. Lo tròç de manuscrit conteniá de partidas d'un jornal de viatge de la "Tèrra Santa" e una descripcion en detalh de la celebracion de Pascas a Jerusalèm. Lo manuscrit foguèt escrich en latin per una femna nomenada Egeria. Aviá visitat fòrça endreches a l'entorn de la Tèrra Promesa e lo Mont Sinai, ont, segon l'Ancian Testament, Moïses recebèt los Dètz Comandaments de Dieu.