text:
Saüna
Saüna (Sahune en francés) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son Aseduna, en 1238, Ansaduna, en 1256, Anseduna, en 1284. Dauzat e Rostaing explican lo nom, ambe fòrça incertitud, per un nom latin d'òme Ansius e lo mot gallés dunum, « ciutadèla », en precisant que la finala en -a es anormala [1]. Xavier Delamarre, especialista del gallés, supausa, amb prudéncia, un *Antia-duna, de anto-, « limit, boina », e (implicitament) dunon, « fortalesa ». Seriá donc un « fòrt del cap » e Ausseruna , Anseduna, en 899 [2], seriá lo meteis nom[3]. Saüna e Ausseruna son pas los sols cases que se rencontran dunon (o sa latinizacion, pus coneguda, dunum) ambe una finala en -a e doncas, se supausa, al femenin. I a per exemple Dunas, en Tarn e Garona. Siá la fòrma en -a èra dejà gallesa (acòrdi amb l'element *Antia-, s'es pas al revèrs), siá es una femenizacion posteriora jos l'influéncia de villa agropat al nom (mas perqué un tal accident, puslèu rar, justament dins los dos Anseduna ?). L'evolucion de Saüna e la d'Ausseruna son diferentas. La prumièra sillaba de Saüna a disparegut (aferèsi) e la pèrda de -d- intervocalic (d'origina, çò qu'es lo cas aicí, o segondari) es normala en vivaroaupenc.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Remusat; es ara del canton de Nyons et Baronnies (en francés), donc de Niom e Baroniás.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 582
- ↑ Bulletin de la Société nationale des antiquaires de France, page 153
- ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2003, p. 50


c: text/html

text:
Ortografia
Lo tèrme ortografia ven del grèc orthos (drech) e graphia (letra) ; se referís a la manièra corrècta d'escriure los mots d'una lenga, segon de règlas precisas e convencionalas.
Dins la nòrma lingüistica d'una lenga, cal distinguir:
- l'ortografia o nòrma ortografica (règlas per escriure los sons, per ex. realizar en non realisar*)
- la nòrma orala (règlas per fixar la lenga parlada, per ex. quimia e non chimia*, la vòli seguir e non vòli la seguir*).
Cal pas confondre los concèptes d'ortografia (grafia codificada) e de grafia en general (tot sistèma convergent d'escritura per una lenga donada, comprenent de formas codificadas —o ortografia— e atanben de formas non codificadas).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ligur antic
Lo ligur antic (de pas confondre amb lo ligur romanic actuau) es una lenga estencha que se parlava a l'Edat Antica dins lei regions actualas de Provença e Ligúria e aviá tengut, inicialament, un territòri pus vast.
Segon fòrça especialistas[1], lo ligur antic aperten a la familha dei lengas indoeuropèas. Pus precisament, es dins la branca italoceltica, dins la quala lo ligur antic es un intermediari entre lei lengas celticas e lei lengas italicas. Aquesta classificacion èra pas tant evidenta nimai acceptada avans la fin dau sègle XX perque lei documents son escars dins aquesta lenga.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ SERGENT Bernard (1995) Les Indo-Européens: histoire, langues, mythes, París: Payot


text:
Ludwig Wittgenstein
Ludwig Josef Johann Wittgenstein (Viena, 26 d'abril de 1889 - Cambridge, Anglatèrra, 29 d'abril de 1951) foguèt un filosòf austrian. Trabalhèt especialament dins los domenis de la logica, la filosofia de las matematicas, l'estudi de la filosofia de l'esperit, e la filosofia del lengatge. Ensenhèt la filosofia a l'Universitat de Cambridge de 1939 e 1947 e venguèt famós pel fach qu'inspirèt dos dels corrents filosofics principals del sègle XX: lo positivisme logic e la filosofia del lengatge ordinari.


text:
19.05.2018. Nòva
Mai d’una centena de personas participèron dijòus passat a la serada de solidaritat
17.05.2018. Nòva
Lo ministèri public de Belgica a demandat a la justícia del país que refuse lo mandat
9.05.2018. Nòva
L’èx-deputada occitana del Parlament de Catalonha Mireia Boya compareguèt ièr
13.04.2018. Blòg de Mireia Boya Busquet
Cara Tamara, Non mos coneishem personalaments, ne sò jamès anada tà Viladecans, tath tòn pòble,
11.04.2018. Nòva
Las autoritats de l'estat espanhòl an començat de perseguir los nomenats Comitats de
9.04.2018. Nòva
Dimenge que ven, 15 d’abril, se tendrà a Barcelona una granda manifestacion contra la repression
6.04.2018. Nòva
La justícia alemanda decidiguèt ièr dijòus de daissar en libertat lo president
4.04.2018. Nòva
L'èx-deputada occitana del Parlament de Catalonha, Mireia Boya, es la convidada de País
24.03.2018. Nòva
Los elegits catalans Jordi Turull, Josep Rull, Raül Romeva, Carme Forcadell e Dolors Bassa son tornarmai
3.03.2018. Nòva
Lo president de la Generalitat de Catalonha en exili a depausat una denóncia contra l’estat
3.03.2018. Blòg de Gerard Joan Barceló
L’eisilh bèlga del president de la Republica Catalana, Carles Puigdemont, mena a comparar la situacion
14.02.2018. Nòva
“La justícia espanhòla es a mand de far desaparéisser tota una generacion
14.02.2018. Nòva
L’èx-deputada occitana de la CUP, Mireia Boya, farà uèi sa deposicion davant
13.02.2018. Nòva
L’ex-diputada de la CUP Mireia Boya expliquèt ièr diluns que dimècres 14 de
11.02.2018. Nòva
L’occitanitat se bolega en sosten a Mireia Boya. L’èx-deputada occitana del Parlament
3.02.2018. Nòva
Mireia Boya serà la primièra persona occitana menada davant la justícia espanhòla
27.01.2018. Nòva
Lo movement ciutadan que capitèt a menar a bon tèrme lo referendum d'independéncia
18.01.2018. Nòva
Se constituiguèt ièr lo Parlament de Catalonha, amb l’abséncia d’uèch
5.01.2018. Nòva
D'observadors internacionals an denonciat d'irregularitats dins las darrièras eleccions
22.12.2017. Nòva
L'independentisme resistís en Catalonha e Aran. Los partits independentistas an atench la
21.12.2017. Nòva
Se tenon uèi en Catalonha e Aran d'eleccions insolitas. Se fan après un procès
20.12.2017. Nòva
Qualques eurodeputats protestèron ièr davant la preson d’Estremera, près de
9.12.2017. Nòva
Republica, confederalisme o involucion: es començada la campanha electorala de las eleccions regionalas
3.12.2017. Nòva
Los movements socials an tornat prene lo procès independentista en Catalonha e Aran. Se tenguèt
2.12.2017. Nòva
Los presonièrs politics catalans, valent a dire los dos presidents de las associacions independentistas
26.11.2017. Nòva
Lo Partit Occitan (PÒC) e Euròpa Ecologia Los Verds (EELV) fan una crida a manifestar a
22.11.2017. Nòva
Dissabte que ven, 25 de novembre, se tendrà a Pau una manifestacion en favor de la libertat de
21.11.2017. Nòva
La deputada aranesa e occitanista del Parlament de Catalonha, Mireia Boya, a dich que sa formacion politica,
20.11.2017. Nòva
Lo 21 de decembre que ven auràn luòc d’eleccions al Parlament de Catalonha amb lo
19.11.2017. Nòva
Segon d’informacions paregudas divendres passat, la polícia espanhòla auriá
18.11.2017. Nòva
Lo govèrn espanhòl auriá menaçat lo govèrn de la Generalitat de Catalonha
15.11.2017. Nòva
Ven de se publicar lo dich Manifèst de Tolosa, en sosten a Catalonha. Lo manifèst
12.11.2017. Nòva
De centenats de milièrs de personas (750 000 segon la polícia locala) manifestèron
11.11.2017. Blòg de Gerard Joan Barceló
Dempuèi lo doble eveniment istoric simultanèu e contradictòri de la proclamacion de l'independéncia
10.11.2017. Nòva
La justícia espanhòla contunha de mandar en preson los elegits independentistas catalans.
9.11.2017. Nòva
Catalonha e Aran visquèt ièr una jornada de cauma generala, aqueste còp per exigir
8.11.2017. Nòva
Mai de dos cent cònsols màgers de Catalonha anèron ièr dimarts a Brussèlas
5.11.2017. Nòva
Mai de 180 universitaris politics, intellectuals e elegits d’Euròpa e dels Estats Units
3.11.2017. Nòva
L’Audiéncia Nacionala espanhòla, un tribunal d’excepcion, mandèt aqueste
1.11.2017. Nòva
Lo govèrn legitim de Catalonha manten son activitat e prepara una procedura contra la politizacion
29.10.2017. Nòva
Lo president del govèrn de la nòva republica de Catalonha e Aran, Carles Puigdemont, faguèt
28.10.2017. Nòva
Lo president del govèrn espanhòl, Mariano Rajoy, diguèr ièr de ser que destituiriá
27.10.2017. Nòva
Lo Parlament de Catalonha a proclamat aqueste divendres, a 15h27, la “Republica Catalana”
27.10.2017. Nòva
L’actualitat politica de la jornada d’uèi es centrada sul Senat espanhòl e
24.10.2017. Nòva
Dempuèi lo referendum d’independéncia que, malgrat la repression, se tenguèt
23.10.2017. Nòva
Dissabte passat, en seguida de l’anóncia del govèrn espanhòl de prene lo contraròtle
22.10.2017. Nòva
Lo president del govern espanyol, Mariano Rajoy, vòl destituir lo president de la Generalitat
21.10.2017. Nòva
Los dispensadors d’argent de las principalas bancas coneguèron, divendres passat en Catalonha
21.10.2017. Nòva
E mai l’Union Europèa se siá mostrada favorabla a la repression del govèrn
20.10.2017. Nòva
L’estat espanhòl començarà deman los procediments per aplicar l’article
18.10.2017. Nòva
Son en preson, dempuèi dimars de ser, los presidents de las doas associacions independentistas,
17.10.2017. Nòva
L’Audiéncia Nacionala espanhòla, un tribunal d’excepcion, mandèt ièr
16.10.2017. Nòva
Es uèi lo darrièr jorn de l’ultimatum que lo president del govèrn espanhòl,
14.10.2017. Blòg de Dàvid Grosclaude
Qu’explicarèi un pauc mei luenh aqueh títol qui pòt semblar enigmatic; mes prumèr que voi saludar
13.10.2017. Nòva
Human Rights Watch (HRW) a realizada una enquèsta independenta e internacionala suls faches del
11.10.2017. Nòva
“Assumissi lo mandat del pòble que Catalonha venga un estat independent jos forma de republica”,
10.10.2017. Nòva
Lo president de la Generalitat de Catalonha, Carles Puigdemont, compareisserà uèi a 18h
8.10.2017. Nòva
Lo govèrn espanhòl aprovèt divendres passat d’urgéncia un decret lei
8.10.2017. Nòva
Lo govèrn de la Generalitat de Catalonha publiquèt divendres passat lo resultat oficial
7.10.2017. Nòva
Lo Departament Federal dels Afars Estrangièrs de Soïssa es dispausat a impulsar una plataforma
6.10.2017. Nòva
Lo president de la Generalitat de Catalonha, Carles Puigdemont, faguèt dimècres de ser
5.10.2017. Nòva
Lo secret melhor gardat del referendum d’independéncia de Catalonha e Aran es estat, sens
4.10.2017. Nòva
Catalonha e Aran visquèron ièr una jornada de cauma generala istorica, las principalas
2.10.2017. Nòva
Los ciutadans an resistit a la terror. Lo pòble de Catalonha e Aran a votat majoritàriament
1.10.2017. Blòg de Laurenç Revèst
Nosautres, del bas, del pòble, la règla es rigida. Se sometre a l’òrdre. Son totjorn los pichons
1.10.2017. Nòva
Uèi es lo jorn del referendum d’independéncia de Catalonha e Aran, lo vòte
30.09.2017. Nòva
Las mobilizacions per lo referendum d’independéncia de Catalonha e Aran que se tendrà
29.09.2017. Nòva
La pena de las autoritats espanhòlas per empedir e reprimir lo referendum d’independéncia
28.09.2017. Nòva
A tres jorns pel referendum d’independéncia, la comunautat educativa de Catalonha e d’Aran
25.09.2017. Nòva
Aguèt luòc ièr dimenge en Catalonha e Aran tota una afichada massissa en defensa
24.09.2017. Nòva
Qualques desenats de personas manifestèron divendres passat a Pau lor solidaritat amb lo pòble
23.09.2017. Nòva
Lo president de la Generalitat de Catalonha, Carles Puigdemont, publiquèt ièr un article
22.09.2017. Nòva
Lo blocatge dels comptes de la Generalitat de Catalonha, que l’ordenèt dimècres passat
21.09.2017. Blòg de Gerard Joan Barceló
Despuèi l’anonci del referendum de Catalonha e Aran sus l’independéncia lo 1r d’octòbre, tot
18.09.2017. Nòva
E mai se la comuna de Vielha l’aviá enebit, se tenguèt ièr a Vielha l’acte
15.09.2017. Nòva
Aran TV cancellèt al darrièr moment lo debat televisat previst per dimècres
15.09.2017. Nòva
Lo president de la Comission Europèa, Jean-Claude Juncker, diguèt dijòus passat
14.09.2017. Nòva
Lo procuraire general de l’estat espanyol, José Manuel Maza, a ordenat d’engatjar
12.09.2017. Nòva
Un milion de personas, segon la polícia locala, manifestèron ièr a Barcelona a l’ocasion
8.09.2017. Nòva
Ièr dijòus, l’endeman de l’aprobacion de la Lei del Referendum pel Parlament
8.09.2017. Nòva
Après una sesilha parlamentària maratoniana que permetèt d’aprovar una lei
5.09.2017. Nòva
Lo govèrn espanhòl alça lo ton de sas menaças contra lo referendum d’independéncia
1.09.2017. Nòva
Se presentèt dimècres a Vielha (Castièro) lo Manifèst de Les, que reclama
24.08.2017. Nòva
An mes en linha lo manifèst de Les e una pagina per amassar de signaturas de sosten. Lo manifèst
28.07.2017. Nòva
Lo Comitat d’Afrairament Occitanocatalan (CAÒC) exigís que las bilhetas de vòte
16.07.2017. Nòva
L’Institut d’Estudis Araneses-Acadèmia Aranesa de la Lenga Occitana (IEA-AALO) sosten
15.07.2017. Nòva
D’agents de la Gàrdia Civila espanhòla se presentèron dijòus passat
10.07.2017. Nòva
Aperaquí 60 personas participèron dissabte passat a Les (Quate Lòcs) al primièr
5.07.2017. Nòva
Se presentèt ièr al Parlament de Catalonha los detalhs de la lei del referendum d’independéncia
30.06.2017. Nòva
Dimars passat, la Generalitat de Catalonha decidiguèt d'anullar l’apèl d’ofèrtas
28.06.2017. Nòva
L’8 de julhet que ven, a 19h, la sala d’actes de la comuna de Les (Quate Lòcs) aculhirà
21.06.2017. Nòva
La vila aranesa de Les (Quate Lòcs) aprovèt diluns passat una mocion de sosten al referendum
12.06.2017. Nòva
Divendres passat, lo president de la Generalitat de Catalonha, Carles Puigdemont, anonciava que lo referendum
12.06.2017. Nòva
Aperaquí 40 000 personas assistiguèron a un acte politic ièr dimenge a miègjorn
10.06.2017. Nòva
Lo referendum sus l’independéncia de Catalonha e Aran se tendrà lo 1r d’octòbre
29.05.2017. Nòva
Lo president de la Generalitat de Catalonha, Carles Puigdemont, a convocat una reünion d’urgéncia
15.05.2017. Nòva
Los representants màgers de la Generalitat de Catalonha presentaràn, lo 22 de mai que ven
24.04.2017. Nòva
Totes los compausants del govèrn de la Generalitat de Catalonha signèron divendres passat
23.04.2017. Nòva
Uèi dimenge, 23 d’abril, mentre que la presidenciala francesa atira l’atencion de
6.04.2017. Nòva
Lo referendum d’independéncia de Catalonha e Aran se convocariá dins dos meses, segon
23.03.2017. Nòva
Lo candidat a l’eleccion presidenciala francesa, Jean-Luc Mélenchon, es en favor d’un
20.03.2017. Nòva
La primièra cadena de la television publica eslovèna emetèt dissabte passat una
16.03.2017. Nòva
Lo Secretariat de l'Assemblada Nacionala Catalana (ANC) prepausa que lo Parlament de Catalonha proclame
14.03.2017. Nòva
La justícia espanhòla a condemnat l’èx-president de la Generalitat de Catalonha,
13.03.2017. Nòva
Lo govèrn espanhòl estúdia la possibilitat d’aplicar l’article 116 de
18.02.2017. Nòva
Un raportaire especial de l’ÒNU dels dreches umans mandèt lo 30 de genièr
25.01.2017. Nòva
Los tres representants màgers del govèrn de la Generalitat de Catalonha expliquèron
18.01.2017. Nòva
Lo govèrn de la Generalitat de Catalonha explicarà lo referendum d’independéncia
14.01.2017. Nòva
Un dels eveniments de l’an 2017 es, de segur, lo referendum d’independéncia de Catalonha
9.01.2017. Nòva
Lo referendum secessionista de Catalonha e Aran auriá una participacion del 64%, dont lo 79,4%
30.12.2016. Nòva
Un dels eveniments politics màgers de l’an qu’arriba serà, sens cap de dobte,
29.12.2016. Nòva
Contunha la repression contra los elegits independentistas en Catalonha. Lo conselhièr municipal
24.12.2016. Nòva
Lo referendum d’independéncia de Catalonha e Aran, que se deu organizar l’an que ven,
14.11.2016. Nòva
Aperaquí 80 000 personas, segon la polícia, s’acampèron ièr a
5.11.2016. Nòva
La repression contra lo procès independentista de Catalonha e Aran es pojada d’un escalon
28.10.2016. Nòva
D’estats que reconeisson lor plurinacionalitat E mai se de còps o fan d’un
26.10.2016. Nòva
Aperaquí 150 personas participèron ièr al Collègi Oficial de Doctors e Licenciats
19.10.2016. Nòva
Lo president de la Generalitat de Catalonha a explicat als ciutadans franceses lo procès de Catalonha
11.10.2016. Nòva
“Aran es una nacion, una part de la nacion occitana, amb sa lenga oficiala en Catalonha, qu’es
30.09.2016. Nòva
Lo Parlament de Catalonha a votat aqueste dijòus la fisança al president Carles Puigdemont,
23.09.2016. Nòva
Lo ministre interimari dels afars exteriors espanhòl, José Manuel García–Margallo,
12.09.2016. Nòva
Dins l’encastre de sa fèsta nacionala, Catalonha manifestèt ièr per dire al
11.09.2016. Nòva
302 ans après la pèrda de sas libertats, Catalonha festeja uèi sa jornada nacionala
28.07.2016. Nòva
Catalonha e Aran an començat la “desconnexion” de l’estat espanhòl. Ièr,
20.07.2016. Nòva
Los dos grops independentistas del Parlament de Catalonha Junts pel Sí (JxSí, Amassa per
21.06.2016. Nòva
L’independentisme creis en Catalonha e supèra l’espanholisme per mai de 15 ponches
2.06.2016. Nòva
Lo jornal economic e parisenc La Tribune a publicat un reportatge fòrça larg e complet
28.04.2016. Nòva
Lo Parlament de Catalonha a forçat l’aplicacion de la lei de l’occitan en tot ne refortir
14.04.2016. Nòva
Lo 31 de març passat se presentèt a l’Universitat de Barcelona un manifèst
26.03.2016. Blòg de Mireia Boya Busquet
Aguesta darrèra setmana, era CUP-CC, presentèc era sua prepausa de huelha de rota entath procès constituent
5.02.2016. Nòva
Vilaweb publiquèt ièr una entrevista de Mireia Boya, la deputada occitanista al Parlament
19.01.2016. Nòva
L’abitarèla del monastèri de Poblet (Catalonha) a aculhit fins a dimenge un grop
17.01.2016. Blòg de Mireia Boya Busquet
Tot just hè ua semana, dissabte tà meddia, me prenia er aperitiu damb uns amics en barri de Gràcia
15.01.2016. Nòva
Louis Aliot, vicepresident del Front Nacional, companh sentimental de Marine Le Pen e cap de l’oposicion
14.01.2016. Nòva
L’avanç del procès independentista de Catalonha a Aran poiriá èsser
11.01.2016. Nòva
L’acòrdi de govèrn in extrèmis entre las doas formacions independentistas
10.01.2016. Nòva
L’acòrdi per formar govèrn en Catalonha e Aran arribèt arser in extrèmis.
4.01.2016. Nòva
La manca d’acòrdi per causir un president per la Generalitat de Catalonha menarà
21.12.2015. Nòva
La consultanta environamentala aranesa Mireia Boya, qu’es collaboradora de Jornalet, pòt
4.12.2015. Nòva
Lo Tribunal Constitucional de l’estat espanhòl anullèt dimècres passat la resolucion
19.11.2015. Nòva
Lo ministre de la santat espanhòl, Alfonso Alonso, faguèt una crida diluns passat a “l’unitat
9.11.2015. Nòva
Lo parlament de Catalonha e Aran ven d’aprovar per majoritat absoluda la declaracion de començament
16.10.2015. Nòva
Lo sindic d’Aran, Carlos Barrera, aperaquí quatre cents cònsols de comunas catalanas
29.09.2015. Nòva
La coalicion Amassa per l’Òc (Junts pel Sí), ganhanta de l’eleccion dimenge
28.09.2015. Nòva
Com enes auti territòris catalans, era lista unitària des indenpendentistes, Junts pel
28.09.2015. Nòva
Qu’avoi l’oportunitat de poder anar a la Vath d’Aran com “observador internacionau”
28.09.2015. Nòva
L’independéncia a ganhat dins las eleccions en Catalonha e Aran en un vòte fòrça
25.09.2015. Nòva
Dimenge que ven, los araneses e los catalans del Principat votaràn dins una eleccion fòrça
23.09.2015. Blòg de Bòris Daussat
Lo principi d’autodeterminacion qu’ei un pilar important deus comunistas, Karl Marx qu’apiegè
19.09.2015. Nòva
La primièra proclamacion de la Republica Catalana se produguèt lo 17 de genièr de
17.09.2015. Nòva
La campanha electorala de l’eleccion al Parlament de Catalonha e Aran es arribada als Estats Units.
17.09.2015. Nòva
Lo 27 de setembre, Catalonha e Aran votaràn la composicion del Parlament de Catalonha. Mas çò
16.09.2015. Nòva
La campanha electorala dels comicis del 27 de setembre que ven, en Catalonha e Aran, se prevesiá
12.09.2015. Nòva
Dos milions de personas (1 400 000 segon la polícia) manifestèron a Barcelona
9.09.2015. Nòva
Lo ministre de la defensa espanhòl, Pedro Morenés, a avertit ièr que l’armada
2.09.2015. Nòva
Lo candidat del Partit Popular (PP) a l’eleccion al Parlament de Catalonha del 27 de setembre que
4.08.2015. Nòva
Lo president de la Generalitat de Catalonha, Artur Mas, convoquèt ièr a 21h las eleccions
17.07.2015. Nòva
Los dos principals partits independentistas de Catalonha, Convergéncia Democratica (CDC) e Esquèrra


text:
Projèctes e sortidas
Cantas e comptinas
Produccions d'escriut
sortidas e encontres
Carnaval
Amontanhada
Espectacles
Nadau
Radio Auloron
sortidas e encontres
Qu'envièm los nostes contes au concors "Los calams biarnés" e Chloé, Enzo e Rémi qu'estón premiats !
Lo Baselic d'Enzo
Lo Cohet de Lily e Léa
L'isla deus monstres de Rémi
La montanha de sèt traucs de Lilou e Jules
La bèstia de ueit caps de Paul e Titoan
La bèstia de sèt caps de Laura e Clement
contes mythologie pyrénéenne mitologia pirenenca concours littéraire concors literari calams biarnés escòla école bilingue bilingua Oloron Auloron Pondeilh Légugnon occitan biarnés béarnais
Personne n'a encore laissé de commentaire.
Soyez donc le premier !


text:
527
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 527 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman d'Orient[modificar | modificar la font]
Mòrt de l'emperaire Justin Ièr lo 1èr d'aost. Foguèt remplaçat per son nebòt — e fiu adoptiu — Justinian Ièr qu'èra ja lo cap vertadier de l'Empèri dempuei quauqueis annadas en causa de la malautiá de Justin.


text:
Ástor Piazzolla
Astor Piazzolla (Mar del Plata, l'11 de març de 1921 - Buenos Aires lo 4 de julhet de 1992) que ho un bandoneonista e compositor argentin. Que marquè lo tango tan per la soa virtuositat autan com compositor on empleguè la soa pregonda formacion classica (que ho eslhève de Nadia Boulanger) entà compausar musica classica basada suu ritme deu tango dab orquestracion complèxas. Aquò que valè criticas d'autes musicians de tango (aperats d'un biais generau la "Vielha Guardia") qui consideravan que l'òbra de Piazzolla qu'èra desseparada deu tango.


text:
Edoard Ièr d'Anglatèrra
Edoard Ièr d'Anglatèrra (17 de junh de 1239 – 7 de julhet de 1307) foguèt rei d'Anglatèrra de de 1272 fins a sa mòrt. Escaissat Edward Longshanks (Edoard de las cambas longas) e Hammer of the Scots (martèl dels escosseses).
Èra lo filhs del rei Enric III d'Anglatèrra e d'Alienòr de Provença, [1] Participèt a la Novena Crosada e foguèt lo conquistaire d'Escòcia e del País de Galas.
Participèt rapidament a la gestion deis afaires dau reiaume. Sostenguèt durant un periòde cort lo movement dei senhors reformators dirigit per Simon V de Montfòrt còntra l'autoritat de son paire. Pasmens, cambièt de camp e participèt a la desfacha e la mòrt de Montfòrt a Eversham en 1265. Après la pacificicacion dau país en 1269, dirigiguèt sensa succès vertadier la Novena Crosada (1271-1272). Vengut rèi durant lo retorn de la crosada, decidiguèt d'acomençar una reforma de l'administracion reiala e dau drech comun. Pasmens, s'interessèt tanben ais afaires estrangiers. En particular, ataquèt e conquistèt lo País de Galas entre 1282 e 1283. L'annexèt a son reiaume e bastiguèt un ret de castèus e de colonias anglés per limitar lo risc de revòuta. En 1291, Edoard foguèt tanben reconegut coma rèi d'Escòcia mai son autoritat foguèt contestada e mau segura. Pasmens, leis impòsts creats per finançar sa politica militara entraïnèron l'aparicion d'una oposicion religiosa que va crear una crisi grèva non reglada a sa mòrt.


text:
« Comunicar » qu’ei un besonh fondamentau de l’Òmi. Ne podem pas non pas comunicar. Qu’ac hèm de manièra verbau o non-verbau d’aulhors. Tà çò qui ei de la manièra verbau, despuish la preïstòria dinc a la nosta èra, los supòrts de comunicacion que’s son multiplicats entà neurir l’interactivitat. Com tot, que mian dab eths, bons e maishants costats.
Los supòrts e mòdes de comunicacion qu’an evolucionat au briu de l’istòria. Abans internet, l’Òmi que comunicava de manièra orau, puish via las pintruras com en testimonian las qui estón trobadas dens lo periòde de la preistòria. Las purmèras escrituras que datan de 6 000 ans. L’escritura que s’ei desvolopada en divèrs supòrts com l’afica, l’estamperia (sègle XVau), la premsa (sègle XVIIau), lo telegrafe (sègle XVIIIau), lo telefòne (en França a comptar de 1879), lo cinèma (fin deu sègle XIXau), la ràdio (evolucion a partir de 1841 e l’arribada deu telegrafe electric e lo còdi dit Mòrse), e la television (retransmission publica de television en dirècte en 1926). Aviada d’internet Lo 2 de seteme de 1969, lo professor Len Kleinrock de l’University of California Los Angeles, e la soa equipa d’estudiants que s’escadón a escambiar dadas enter dus ordenadors ligats per un cable de 4,5 mètres. Aquesta experiéncia qu’estó considerada com l’aveniment fondator d’Arpanet (Advanced Research Projects Agency NETwork), hialat a l’origina de l’Internet arribat oficiaument en 1983. L’aviada de l’internet en França que’s debanè a partir de las annadas 2000.
En deceme de 2014, l’exagòne que comptava 26 milions d’abonaments internet haut debit e 80,7 % deus larèrs qu’an accès a l’internet. Los supòrts de comunicacion mei utilizats uei lo dia en matièra de comunicacion que son las discutidas oraus, los SMS, lo telefonet e çò qui pòts miar internet com los mèls, los hialats sociaus (Facebook e Twitter) e los messatges instantanèus (los « Chats »). Generacion « poçeta » Dens lo son ensai « Petite poucette » (Ed. Le Pommier, 2012), lo filosòfe e istoria de sciéncias Michel Serres que parla de « l’aveniment de Petita poçeta », « Que l’èi subernomada quan las navèras tecnologias son vadudas comunas (1985-1990). Qu’ei la mainatja d’Internet e deu telefònet. Per era, l’ordenador n’ei pas qu’un utís, que hè partida integranta de la soa vita. [...] Ne s’ahida pas mei a las ancianas apartenéncias : la parròpia, la comuna e quitament la nacion. Que crea apartenéncias navèras, ligams sociaus navèths, que honha lo rapòrt au saber e lo rapòrt a l’autoritat. Que basteish un navèth monde ». E lo filosòfe d’ajustar que Petita Poçeta e tien d’ara enlà en man los lòcs mercés au GPS, totas las informacions mercés a Wikipédia e d’autes motors de recèrca e totas las personas que pòt aperar drin pertot dens lo monde.
Infobesitat e videos
La video qu’ei un supòrt mei anar mei presat per la comunicacion sus la tela e que correspon a l’evolucion de la societat. Qu’escrivem mei anar mensh e qu’espiam e que postam tostemps mei d’imatges e de videos en linha. Los joens e los mensh joens que vòlen consumir tostemps mei e viste. Que’s parla d’aulhors « d’infobesitat ». Que sia publicitat o com mejan de difusion d’informacion, nombrós son los qui passan drin a drin a la video. L’un deus hialats sociaus mei importants, Facebook, qu’estó lo lòc numeric qui arcuelhó las purmèras videos « Brut ». Lançat i a mensh d’un an, qu’ei ua navèra auhèrta d’informacion dab videos bracas e eficaças, quan seré d’estar un drin basicas. Qu’estó creat per Guillaume Lacroix (Studio Bagel) e lo productor Renaud Le Van Kim. Lo lor avantatge ? La lor reactivitat. A quauquas òras d’un eveniment, lo joen mèdia qu’averà desgatjat divèrs angles e hèit un resumit d’ua minuta qu’aurà hicat en linha de hiu. En quauques mes, Brut qu’averà vist lo nombre deus sons abonats sus Facebook passar de 2 800 a 150 000, e mei que mei 60 milions de vistas.
Cultura Viva, la tele en occitan niçard
Las lengas « ditas » regionaus n’an pas mancat de profieitar de la frinèsta obèrta per sites de videos en linha com Youtube, entà har la promocion de la lenga e la difusar au mei gran nombre.
Internet qu’ei un mejan deus bons de difusion de las lengas ditas regionaus, qu’ac sabem. E la video que hè partida deus utís emplegats entà difusar-las. Eveniments culturaus com lo Carnaval Biarnés qui’s debana cada annada a Pau, que veden dens la video un apèr deus interessants. Includidas dens la campanha de comunicacion deu Carnaval, que permeten d’atisar la curiositat deu public suu sens de l’eveniment en tornar préner l’istòria deu personatge principau, Sent Pançard. L’an passat, un còp hicadas en linha, las videos vadudas popularas qu’avón ua mejana de 1000 vistas suu site web d’aubèrgament de videos Youtube. Youtube qu’ei lo dusau site mei visitat peus internautas francés, arron lo motor de recèrca american Google. Nombrós son los qui profieitan d’aquesta frinèsta obèrta suu monde entà difusar videos e crear cadenas, com lo Carnaval Biarnés. Cultura Viva qu’ei ua navèra cadena Youtube, creada peu duo d’amics David Assas-Silveri, infografista e estampaire, e Patrici Arnaudo, professor de lenga occitana au licèu deu Parc Imperiau de Niça, i a drin mensh d’un an. Un trentenat de videos que son de visionar suu site uei lo dia. Sostitoladas, las videos que permeten au monde de familiarizà’s dab la lenga e la cultura nostas. La Setmana que voló en saber mei au près d’un deus creators, David Assas-Silveri (Fòto DR).
La Setmana — D’on ei vienuda aquesta enveja de crear ua cadena TV en lenga nissarda ?
David Assas-Silveri — Aquesta envuèia de créa un media en lenga nissarda es venguda de la voulountà de faire sourtì la lengà e la cultura nissardas dei clichet de la dansa e dau cousta « folklore » tròu souventifes assouciada malurouamen a la cultura d’aquí. Aven la voulenta mé Patrici Arnaudo de faire un media que tràta de la vida d’ancuèi e soubretout ben en lou siéu tems. Aven chausit Youtube per una rasoun simpla, si sian rendut cunte que li vista de facebook soun cuntadi de maniera un pòu a la basta que sigue. Dounca aven fach la chausida d’anà sus Youtube per desfouloupà la cadena en toucant un pùblicou interessat. Aven ben segur gardat la pagina sus Facebook per coumunicà alentour de la cadena. Es mot à dire la reclama, li band’anounça etc... Lou « Tutos coiffure » d’Eva Fumaroli qu’es la tersa persouna a participà da Cultura Viva es per iéu un bòn isemple de l’aproupriacioun de la siéu lengà. Sian a moustrà justamen qu’es poussible de parlà de la vida de cada jou en Nissart o ben en Oc. Quant de gens ai audit dire « je le comprends le Niçois mais je le parle pas et puis ça sert à rien mais je me sens Niçois hein... », es daumage. Bessai que de rendre mai de visibilita gauch ai outils d’ancuèi pòu ajudà da faire caminà la lenga e de noun aspera un an la festa dei Mai per si sentì Nissart e d’utilisà mai lou Nissart per coumunicà. Dounca efetivamen sian a prouvà de nourmalisà lou Nissart.
LS — Quaus son los programas dejà hicats en linha ? Voletz partatjar programas de tot tipe, que sia de musica, filmes e emissions/ reportatges ?
DAS — Aven fach de « playlist » sus la cadena doun li gens poudon trouvà de retrat sus li persounage d’aqui que fan boulegà li cauva au travès de li siéu activita. Dei repourtage sus dei quartié, dei luec de souciabilita, dei repourtage sus la mùsica finda. Li a tamben li regina que soun de jouveneta pròpi moutivadi per faire descurbi de festa, la traversado. Dei vidèo sus de receta de couhina. Pis aven fach una « playlist » dau festenal audiovisual Nissart d’en Daluis per presentà touti li vidèo que soun estat mounstrà a l’oucasioun d’aquèu festenal. Sensa denembrà Eva Fumaroli que va faire pulèu de « tuto » sus dei tèma ben prechis.
LS — Que podem véder filmòts gessits deu Festenal audiovisual d’En Daluis. Çò qu’ei ?
DAS — L’idea d’aquèu festenal es vengut mé un amic que si souòna Thomas Barthelemy e aquèu jouve es ouriginari dau vilage d’en Daluis en la valada dau Var après lou Puget e Entrevaus. La tècoula èra de faire una journada damount dedicada a la cultura Nissarda e Gavouòt. Es coum’acò qu’es vengut l’idea de faire un festenal per durbì la journada e per una proumiera tout acò a ben caminà estent qu’aven augut dès vidèo da presentà. Pis la journada s’es debanada mé lu juec de la countéa mes a l’ounour, la mourra e lou vitou, iniciacioun ai dansa per lou baléti e aven finit mé un councert de Nux Vomica. Ma la nouvita pròpi èra de faire un festenal audiovisual en lengà estent qu’a la miéu couinoussença li a jamai augut un evenimen coum’acò per li vidèo aqui en la countéa.
LS — Tot lo monde e pòden enviar videos tà Cultura Viva per ua mesa en linha après verificacion deu contiengut ? Ei participatiu ?
DAS — Toui lou mounde poudìon mandà de vidèo a partì dau moumen que respoundìon ai criteri qu’aven mes en plaça mé Patrici Arnaudo. Aven counstituat una jurada per l’oucasioun e es la vidèo d’Eva Fumaroli, qu’es fin finala un ver « court metrage », qu’a gagnat.
LS — Avetz retorns, avís de monde qui an espiat Cultura Viva ?
DAS — Ai touplen de retour sus Facebook o per mail. En general es toujou pousitiéu. Ai de gens que soun toucat d’audi parlà Nissart o ben de li siéu quartié. Li a finda de gens que m’an dich qu’avion emparat doun venia lou noum « baia dei ange » mé lou pichin repourtage qu’aviavan fach sus l’ouriginari d’aquela noumenàia per isemple.
LS — Quin definiretz la preséncia de la lenga occitana dens l’audiovisuau e suu web ?
DAS — Mi pensi justamen que li a pas proun de presença de lengà sus lou oueb e parli mancou de media en general doun li a ren dau tout que representa la lengà d’Oc, fouòra Vaqui sus France 3.
LS — Avetz enternut a parlar de la manifestacion deu 8 de noveme a Tolosa tà aver mei d’occitan a la television ? Si quiò, çò que’n pensatz ?
DAS — Noun, ai mancou audit parlà d’aquela manifestacioun sus Tolosa. N’en pensi basta dau ben, es una bouòna cauva e ahura que lou sabi, prouveren mé la chorma de Cultura Viva de vénì.
Inf. : https://www.youtube.com/channel/UC0_0jRVaCqrD2EYNHsDu4pQ
Eva Fumaroli, autora d'un tuto cohadura en occitan !
Eva Fumaroli, l’autora deu « Tuto cohadura » de Cultura Viva, qu’a creat ua auta cadena Youtube sus la cultura niçarda aperada « Li Regina ! » : « M’occupii ieu de la cadena youtube “ Li Regina ! ”, doun la Regina dei Mai e li siou Misé d’onour fahioun de tuto, de vlogs e de sketch. Es au mes de jun qu’aven mesclat Cultura Viva et Li Regina. Fin finala, din Cultura Viva ahura, li a doui demarcha diferente : aquela de David [Assas-Silveri] e Patrici [Arnaudo] que voulioun faire de video en nissart e qu’an chausit YouTube per develoupà aqueu proujet, e aquela de la Regina 2016 e de ieu que vouliavan metre un pòu de cultura nissarda sus YouTube, perqué sien jà abituadi d’aqueu média en francés, s’en sierven, e la lengua es venguda apré. Per esemple, a la debuta lou mieu tuto touorsa devìa estre en francés, ma cour’ai vist que David e Patrici fan tout en nissart, mi siou dich que seria pa mau de mi metre finda, dounera un “ plus ”… Apré, devi dire que senti una volountà de faire de caua en nissart, finda per poudé pratiquà la lengua. Per poudé m’ameliourà, e, acò es segur, per la metre mai en la mieu vida de cada jou, e en aquela de tout aqulu que lou vouoloun. Counouissi una frema, una jouva, lou sieu paire li a soulamen parlà en oussitan en la sieu vida, en un parlà que li a escasi plu degun que l’emplegua. Ela n’en garda una grana fiertà. Ma ahura s’es maridada, a de pichoui e emplega plu la lengua. Lu sieu pichoui capissoun lou dialete ma lou parloun pa. Ieu, es pa cenque vouoli, a partì dòu moumen qu’aven fach la chausida d’emparà una lengua loucala, es per poudé l’utilisà, mai amic, en familha, m’un travai, o me d’outil diferent couma YouTube, perqué es pa coum’una lengua fourestiera, aquela se l’utilisen pa nautre, se li dounen pa un utilità, li a pa de pais doun si parla mai e doun pouden anà per l’emplegà coura voulen ».
Las videos Youtube com supòrt educatiu
Tà d’autes, Youtube que serveish de mejan de comunicacion « segondari ». Qu’an dejà ua platafòrma en linha e que hican las lors creacions suu site de videos entà tocar mei d’internautas. Qu’ei lo cas de Tè Vé Òc, l’associacion de produccions audiovisuaus qui a un site internet a l’adreça www.teveoc. com e tanben ua cadena Youtube on se pòt arretrobar tots los reportatges e entervistas filmadas per l’equipa de Nimes. La societat de doblatge de filmes, dessenhs animats e documentaris en lenga nosta, Conta’m, que’n profieita tanben tà har conéisher las òbras sus quaus e tribalhan. Darrèrament, qu’a hicat en linha un extrèit de « Heidi » (realizat per Alain Gsponer) e de « Sénher Ram » (realizat per Daniel Snaddon e Jeroen Jaspaert). La web tele Òctele qu’a un site internet suu quau se pòt espiar plan segur la webtele en dirècte. Totun, qu’utiliza Youtube com platafòrma a podcast, en har accessiblas dessús totas las videos difusadas sus la cadena. Au briu de las nostas recèrcas, qu’avem descobèrt que lo Collègi Calandreta de Gasconha (basat a Pau, 64) avèva creat ua cadena Youtube l’an passat. Peu moment, un quinzenat de videos, realizadas peus collegians, que son linha. Julian Bayssac, professor d’occitan dens l’establiment que’ns digó mei sus l’utís qu’ei Youtube.
La Setmana — E pensatz qu’aqueth tipe de platafòrma en linha ei un bon utís tà la promocion de la lenga nosta en çò deus joens ?
Julian Bayssac — De segur qu’ei un utís deus bons per la promocion de la lenga, e sustot entaus joens. Youtube, que’n coneishi hèra qui son tots los dias dessús entà cercar a videos, tutos o autes.
LS — Avetz utilizat aqueth mejan per un tribalh dab los collegians ? Quau ei lo lor sentit ? E se’n trufan o se son amusats a jogar lo jòc ?
JB — Òc, que l’èi utilizat l’an passat per difusar las duas videos de familha de lengas quan tribalhèm las similaritats enter las lengas romanicas e germanicas. Los joens que son hèra ubèrts sus aquò. Qu’amuishan estrambòrd. Que pensi que Youtube e pòt ajudar, com tots los autes mejans modèrnes e numerics, a sociabilizar la lenga e la cultura nostas. E vertat qu’ei, entaus joens, que fonciona de plan.
Inf. : Cadena Youtube, cercar a « Lo collègi Calandreta de Gasconha »


text:
Bastissas e d'elements qu'an de besonh èsser recuperats sens recebre marrit, e dels que cal daissar constància de lo sieu estat. Principalament a travèrs del LFT de la UPC, e amb fotogrametria d'objèctes prèps, per la coneissença de monastèris, muralhas, glèisas, poblats, castèls, dels darrièrs 3.000 ans.
Fòrça de las nòstras bastissas fan partida d'un patrimòni protegit e/o catalogat que cal per el una sensibilitat especiala, una analisi prealabla e una intervencion amb resp``ecte non solament amb l'estetica mas tanben amb la qualitat dels materials e evitar la possibilitat de damatges al que i a ja.
Una proposicion d'intervencion dins una bastissa patrimoniala implica conéisser e, s'es necessari, intervenir tanben en lo sieu entorn, o en aqueles espacis qu'an agut istoricament relacion amb l'ensems bastit. Estona tanben que de trabalhs començats pendent epòcas d'estudianta tòrnen ara coma trabalhs de recèrca en prigondor amb la disponibilitat de nòus esturments.


text:
Chaspaires de maneta, picanhaires de botons, balhaires de jòia a stick e esportius de canapè, adiussiatz !
Aaaah… me rapèli de landas sècas rascladas pel vent caud, de tucs ennevats trevats de ietis sanguinaris, de tòlas rovilhadas de fabricas abandonadas a de piratas consanguins… mas mai que mai me rapèli de la folia d’aquel monde, que tocava tot, òmes e bèstias, e daissava pas res de senat a mila lègas de distància. Se passava sus Pandòra, la planèta que, un còp descobèrta, se n’escapavan totes los demònis dels òmes e del monde dins un deluvi de balas, de renècs e de blagas de cuol. E francament, m’a agradat.
Una alenada fresca dins un registre de jòcs qu’acaban totes per se semblar, aquel dels FPS, los First Person Shooters. Parli aquí de Borderlands, e mai precisament del 2, que se lo numerò 1 pausèt las basas del monde que vos vau descriure, aguèt pas la pregondor de son successor. Pandòra es una planeta un pauc rufa, pas tròp aculhenta mas los òmes i anèron perqué sabrondava de ressorças minièras. T’i an fotut un rambalh de pas creire e, evidentament, son jamai los mai fins dels mercenaris que son mandats « pacificar » un terrenh ostile. Es dins tot aquel merdièr pòst-apocaliptic que fa fòrça pensar a Mad Max e un pauc a Starship Troopers qu’evoluiretz, e seretz pas francament mai fin que la mejana dels capbords pandorians.
E al contrari quitament, que l’istòria vos butarà pas tròp a soscar, mas puslèu a las sortir per la pausar sus la taula e a la vos mesurar amb tot çò que vos passarà davant los uèlhs. Parlavi, precisi pels esperits desvirats que m’escotan, de vòstras armas, lo nèrvi de la guèrra dins Borderlands, e seretz totjorn en tren d’en cambiar per aver la melhora, que lo jòc ne compta de millions, e òc, de millions, que son generadas automaticament amb de caracteristicas diferentas. Un jòc de falord fach per de falords, doncas, es a aquel tipe de detalhs que se vei. E lo falord en cap d’aqueste monde baug s’apèla lo Bèl Jack. Lo veiretz casiment jamai mas sas intervencions frequentas sus vòstra ràdio après qu’aja ensajar de vos tuar vos podràn pas daissar freg. Es talament megalò, absurde, excessivament afrós que plan sovent daissaretz escapar un rire al plen mitan d’una fusilhada, quitament se sètz a la perdre. Un missant tant carismatic, qu’es en mai doblat per Christophe Lemoine, la votz d’Eric Cartman dins la seria South Park, ne tornariam damandar !
Mas z’ai dich, es pas lo sol personatge alucat, es simple : o son totes. Un ròbot totjorn content a ne venir cagant, un mecanician qu’a de problèmas de consanguinitat, un metge qu’a pas exactament lo diplòme, un vendeire d’armas sens complèxe, un vièlh Lord pas tant digne e un molon d’enemics psicopatas dins totes los senses del tèrmi, sens oblidar de bestiòlas òrrament ridiculas. Tot aquel bestiari malsan mas risolièr es servit per un cel-shading de bona factura, es a dire d’imatges de sintèsi tractadas coma de bendas dessenhadas, que balhan un aspècte cartoon brica realista qu’afortís lo costat folastre e descadenat.
Es talament n’impòrta que que n’arribam a se trufar del scenariò, qu’es interessent, sens èstre tanpauc completament novator, e que se permet de rebombidas agradivas de temps en temps. Tot es talament dins l’excès, la desmesura, l’escalada, la subredicha, amb cinisme e un umor talament negre que se prenèm al jòc. Çò que se passa aquí dedins seriá estat truquent dins un autre FPS mas, del còp, aquí, tot deven simple, risolièr, leugièr e s’integram pauc a pauc a l’ambient dessenat. Borderlands es un excellent jòc per se daissar anar, se desfolar, qu’a l’ambicion de se prene pas al seriós e convida a far parièr. E, evidentament, pòt èstre encara mai saborós a mai d’un, amb, plan segur, una bona dòsa de marrida fe de cada costat, istòria de pegar a la cultura locala pandoriana.
Bon, vos daissi, qu’es ora per ieu d’anar tuar de… d’anar trempar dins l’acida de… raaaah, vesètz, es aquò lo problèma amb Borderlands, voliái acabar sus una galejada calhòla o negra coma fau d’acostuma mas ai ben l’impression que que que posqui dire, farà de tot biais, a costat d’aquò, tròp Potonors. Fa cagar…


text:
dijous, 1 de març de 2007
barraduro
L AGENCI DE VIAGE ME MANDO EN RUSSIO PER QUINGE JOUR. LOU TAM SARA BARRA. TOURNARAI APRES. A LEU.
Sorgo: Li foto en negre e blanc de la Russio soun sus:
Clicas dessus, es forço bèu!
diumenge, 25 de febrer de 2007
buster keaton au pont dau gard
Una fuelha morta esperant a l'entrada dau Pont dau Gard la projeccion dau filme.
Lo siti dau pont dau Gard coma una BD de Schuitten
Leis aubres esperan tanben la projeccion.
Rendut-compte dau film
Bòna serada au Pont dau Gard onte avèm descubert Lei Tres Atges de Buster Keaton. Lo film es estat presentat sota una forma modèrna. Un grop de musica electronica situit a senestra de l’ecran blanc dins una sala bela dau monument èra encargat de faire l’ilustracion sonora coma a passa-temps. L’avián ilustrat de mesclatges interessants.
L’istòria dei Tres ages :
Es l’istòria simpla de l’amor en tres temps : lo temps preistoric, lo temps antic, lo temps modèrn. Avisatz-vos un pauc dei variacions que posquèt faire lo Buster Keaton en traucant leis atges ! Lei vestits (aquèste de l’òme dei cafornas vau lo còp amé una capeladura qu’auriá pas desagradat a Mirelha Matieu vò Jana D’Arc…), lei decòrs negres e blancs, leis animaus ( un faus leon e un dinosaur en plastic dins lo biais « pixilacion »). Lei tres tablèus son montats en parallèle amé d’anacronismes flames. E levat un pichòt vela sus la pelicula, l’umor dau filme foncciona totjorn.
Una performancia de Circ :
Es degut a la prestacion tarribla e corporala de l’actor realizator. Coneissèm totei l’istòria dau Buster Keaton que fasiá tombar d’ostaus sus èu. L’imatge èra estat reglat au milimètre près. Sensa aquò l’artiste riscava la mòrt. Sensa filats ! Trobam dins Lei tres atges lo gost de Keaton per lo risc e lo dangier. Lo passatge lo mai espectacular es lo onte son personatge sauta d’un imòble a un autre. Me sembla dins un reportatge sus lo film mut d’aver comprés que tot aquò èra fach en plan sequéncia sensa rompadura e que faliá capitar dau promier còp ! Lei amators de Jackass assajan ara de tornar copiar aquò mai sensa l’ambicion poetica que dona de la valor artistica ais imatges.
Om tròba en cò de Buster Keaton lei qualitats d’un òme de circ. Es un domdaire : l’òme preistoric se fa rebalar per un elefant, lo roman fa abançar son car amé l’ajuda de sei chins (e non pas de chivaus). Per lei faire abançar a estacat un cat a un baston… Quin circ ! Es un magician : lo fau veire desapareisser dins una gabina telefonica per tornar apareisser dins un carri ! Enfin, es un acrobat. Plega, tòrsa son còs coma s’èra de mastagoma. Vò ! Lo mai impressionant es de veire coma l’òme fa de performancias corporalas. Es un dançaire que se laissa jamai anar a l’espectaclós mai se met au servici de l’istòria.
Impressions de mesclatges :
Ara fau parlar de la musica ausida aqueste dissabte de ser. Lo grop Radiomentale acompanhava lo film. Cresiáu, ieu, d’ausir de l’experimentau. E m’apreparave a un marrit moment. Me remembre d’una adaptacion d’un Nosferatu dins un cinèma onte la musica te fasiá pensar a un duò Clayderman-Jarre. E ben aquí… Non ! Era d’una qualitat granda, la musica. E coma lo Keaton, lei musicaires presents se son mostrats au servici de l’istòria muda. Lounge, Jazz, Transa, totei lei particions causidas e seis efiechs èran lei benvenguts. Un dei musicaires jogava amé una boita de ritmes en dirèct per cada cabussada, cascada, e desaparicion de l’actor magic. Lo trabalh lo mai fin èra aquèu dau jòc amé la pelòcha. Cada còp que lo vièlh film (pasmens restaurat e mostrat aquí dins sa version DVD) se grafinhava, se traucava vò se cramava coma un parpalhon de nuech, a cada nafradura dau temps, lo musicaire inventava un son novèu.
Conclusion :
Es sempre un eveniment de veire un film mut dins una sala vertadiera de cinèma amé sei musicians. Per ieu, èra un pantai. Fau dire qu’aquí lo cinèma tòrna prene sa dimension promiera d’art instantanèu e d’experimentacion. Experimentacion de la debuta d’un sègle, lo sègle dau cinèma onte tot èra a trobar, cercar, melhorar e provar. Un art promier e pionier. De la debuta tanben de nòstra epòca onte la musica furna dins un univers de sons electronics que son de lònga dins la cerca abstracha coma ilustrativa. L’experiéncia per lei Tres Atges èra ja estada facha per un grand de l’electrò, l’an passat. S’agissiá de Jeff Mills.
Ficha tecnica :Lei Tres Atges
Un film de Buster Keaton & Edward F. ClineAmé: Buster Keaton, Margaret Leahy, Wallace Beery, Lilian Lawrence, Joe Roberts, Lionel Belmore, Horace Morgan, Blanche Payson.Titre original : Three ages. Durada : 65 minutas.
LO DVD : Edicions DVD MK220 de setèmbre de 2005
L’istòria dei Tres ages :
Es l’istòria simpla de l’amor en tres temps : lo temps preistoric, lo temps antic, lo temps modèrn. Avisatz-vos un pauc dei variacions que posquèt faire lo Buster Keaton en traucant leis atges ! Lei vestits (aquèste de l’òme dei cafornas vau lo còp amé una capeladura qu’auriá pas desagradat a Mirelha Matieu vò Jana D’Arc…), lei decòrs negres e blancs, leis animaus ( un faus leon e un dinosaur en plastic dins lo biais « pixilacion »). Lei tres tablèus son montats en parallèle amé d’anacronismes flames. E levat un pichòt vela sus la pelicula, l’umor dau filme foncciona totjorn.
Una performancia de Circ :
Es degut a la prestacion tarribla e corporala de l’actor realizator. Coneissèm totei l’istòria dau Buster Keaton que fasiá tombar d’ostaus sus èu. L’imatge èra estat reglat au milimètre près. Sensa aquò l’artiste riscava la mòrt. Sensa filats ! Trobam dins Lei tres atges lo gost de Keaton per lo risc e lo dangier. Lo passatge lo mai espectacular es lo onte son personatge sauta d’un imòble a un autre. Me sembla dins un reportatge sus lo film mut d’aver comprés que tot aquò èra fach en plan sequéncia sensa rompadura e que faliá capitar dau promier còp ! Lei amators de Jackass assajan ara de tornar copiar aquò mai sensa l’ambicion poetica que dona de la valor artistica ais imatges.
Om tròba en cò de Buster Keaton lei qualitats d’un òme de circ. Es un domdaire : l’òme preistoric se fa rebalar per un elefant, lo roman fa abançar son car amé l’ajuda de sei chins (e non pas de chivaus). Per lei faire abançar a estacat un cat a un baston… Quin circ ! Es un magician : lo fau veire desapareisser dins una gabina telefonica per tornar apareisser dins un carri ! Enfin, es un acrobat. Plega, tòrsa son còs coma s’èra de mastagoma. Vò ! Lo mai impressionant es de veire coma l’òme fa de performancias corporalas. Es un dançaire que se laissa jamai anar a l’espectaclós mai se met au servici de l’istòria.
Impressions de mesclatges :
Ara fau parlar de la musica ausida aqueste dissabte de ser. Lo grop Radiomentale acompanhava lo film. Cresiáu, ieu, d’ausir de l’experimentau. E m’apreparave a un marrit moment. Me remembre d’una adaptacion d’un Nosferatu dins un cinèma onte la musica te fasiá pensar a un duò Clayderman-Jarre. E ben aquí… Non ! Era d’una qualitat granda, la musica. E coma lo Keaton, lei musicaires presents se son mostrats au servici de l’istòria muda. Lounge, Jazz, Transa, totei lei particions causidas e seis efiechs èran lei benvenguts. Un dei musicaires jogava amé una boita de ritmes en dirèct per cada cabussada, cascada, e desaparicion de l’actor magic. Lo trabalh lo mai fin èra aquèu dau jòc amé la pelòcha. Cada còp que lo vièlh film (pasmens restaurat e mostrat aquí dins sa version DVD) se grafinhava, se traucava vò se cramava coma un parpalhon de nuech, a cada nafradura dau temps, lo musicaire inventava un son novèu.
Conclusion :
Es sempre un eveniment de veire un film mut dins una sala vertadiera de cinèma amé sei musicians. Per ieu, èra un pantai. Fau dire qu’aquí lo cinèma tòrna prene sa dimension promiera d’art instantanèu e d’experimentacion. Experimentacion de la debuta d’un sègle, lo sègle dau cinèma onte tot èra a trobar, cercar, melhorar e provar. Un art promier e pionier. De la debuta tanben de nòstra epòca onte la musica furna dins un univers de sons electronics que son de lònga dins la cerca abstracha coma ilustrativa. L’experiéncia per lei Tres Atges èra ja estada facha per un grand de l’electrò, l’an passat. S’agissiá de Jeff Mills.
Ficha tecnica :Lei Tres Atges
Un film de Buster Keaton & Edward F. ClineAmé: Buster Keaton, Margaret Leahy, Wallace Beery, Lilian Lawrence, Joe Roberts, Lionel Belmore, Horace Morgan, Blanche Payson.Titre original : Three ages. Durada : 65 minutas.
LO DVD : Edicions DVD MK220 de setèmbre de 2005
Genre : Comedia Fantastica .Durada : 1 o 04.Es lo Promier long metratge realizat per Buster Keaton en 1923. Keaton cita lo classic de D. W. Griffith (Intoleréncia virat en 1916) perque son film se compausa en tres moments istorics. Produccion originala : Metro Pictures & Joseph Schenk . Edicion DVD : MK2 . Participacion : CNC (France). Referéncias : EDV 1264 Premsa: MK2 França, Jean-Baptiste Péan (Paris). Siti de crompas internet prepausat : Amazon - Les Trois Âges & Coffret Buster Keaton. Prètz indicatieu : 22 euro.
Lo siti dau Pont dau Gard :
Lo siti dau Pont dau Gard :
Publié par Tam à l'adresse 10:07:00 a. m. 2 comentaris:
Libellés : negre e blanc
Subscriure's a: Missatges (Atom)


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Tony Curtis, nascut Bernard Schwartz (Nòva York, 3 de junh de 1925 - Henderson, Nevada, 29 de setembre de 2010) foguèt un actor american. Actor demest los mai prestigioses e populars dels Estats Units sa carrièra durèt sièis decadas, e mai se son periòde mai gloriós se situèt puslèu durant las annadas 1950 e 1960 gràcias a de films coma Houdini, Some Like It Hot amb Marilyn Monroe o Spartacus amb Kirk Douglas. Durant son temps d'activitat joguèt dins mai de 100 films amb una granda diversitat de ròtles qu'anavan de la comèdia a de d'interpretacions dramaticas.
Èra lo paire de l'actritz Jamie Lee Curtis, qu'aguèt amb sa primièra esposa, l'actritz Janet Leigh.


text:
Medalhièr general de l'atletisme olimpic
Entre los Jòcs Olimpics d'estiu d'Atenas 1896 e los de Pequin 2008, 93 comitats nacionals olimpics (segon l'anciana formula) foguèron medalhats dins las espròvas d'atletisme mas 83 segon lo biais novèl de comptar, a saber après recampament de totas las medalhas istoricas alemandas (Empèri alemand, 3en Reich, Republica Democratica Alemanda e Republica Federala Alemanda...) jos la sola bandièra de l'Alemanha de uèi, las de l'Union Sovietica ( amai l'Empèri Rus o la tras qu'efemèra CEI...) dintre l'actuala Russia, las de Boèmia o Checoslovaquia idem la Republica Chèca, las de l'ex Iogoslavia idem Serbia, las d'Austràlia (amb Australasia) e las de Jamaica (amb las Índias occidentalas).
Garatz aicí doncas lo novèl medalhièr general de l'atletisme olimpic segon aicesta formula de redistribucion de las medalhas olimpicas dins de comitats nacionals unics, sol biais racional de considerar a l'encòp e l'istòria e lo present dins una amira d'avenidor.Tot autre biais de comptar es mèr archivar istoric.
MEDALHIÈR GENERAL[modificar | modificar la font]
Çai n'acabarem tanben amb lo comptatge pèc o lo classament de las equipas... Balharem soncas una idèa de las quantitats de còlas en preséncia en o indicar cada 10... Que d'a la lutz aital nais amai n'eis Lichtatletik!!!
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Cada article (sempre lo meteis modèl... 26 en total) amb pòdis d'atletisme exaustius e medalhièrs particulars d' a Atenas 1896 - Atletisme fins a Pequin 2008 - Atletisme... (Atletisme als Jòcs Olimpics)
amai
- Comitat Internacional Olimpic
- Associacion Internacionala de las Federacions d'Atletisme
- Jòcs Olimpics
- Istòria dels Jòcs Olimpics
- Medalhièr Olimpic General
- Estatisticas olimpicas generalas
e ca
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) (fr) Sit oficial CIO
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]

- ↑ D'impossible classificar o gaireben, n'essent formadas per d'atlètas de nacionalitats o originas divèrsas... e doncas del tot contràrias a la logica de las equipas nacionalas , imperialas e ca etc.


text:
Alairac (Droma)
Alairac (oficialament en francés Aleyrac) es una comuna occitana dau Daufinat situada dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Alairac es un vilatge situat a 7 km de La Beguda de Masenc e a 12 km de Grinhan.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Le diccionari Dauzat e Rostaing cita la fòrma de 1250, Ayleracum. L'etimologia es donc la meteissa que la d'Alleyras, Alairac (Auvèrnhe), totis dos en lo Naut Léger, Alairac (Carcassés), Alairac, comuna de Vindrac e Alairac e un vilatjòt de la comuna de Sautairargues, citat en 804 jol nom de villa Alairanicos. L'etimologia es lo nom d'òme latin Alarius o Hilarius ambe'l sufixe -acum[1]; se tractariá donc de la propietat d'un òme d'aquel nom.
Probable que Ayleracum, citat en 1250, se deu legir Aleyracum. Vòldriá dire que -ai- pretonic èra ja passat a -ei- en Daufinat. Es una evolucion que concernís la mitat nòrd de l'occitan.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984.


text:
Amistat
L'amistat es una relacion afectiva entre doas personas fòra del cercla de la familha, un sentiment convengut amb una autra persona, que se cerca fisança, consolacion, amor e respècte. L'amistat es una de las relacions interpersonalas mai comunas que la majoritat dels èssers umans tenon dins lor vida.
Lo cas mai comun d'amistat qu'interven entre un animal e un uman e lo can; aqueste darrièr se dich èsser lo melhor amic de l'èsser uman. L'amistat se produsís en diferentas estapas de la vida e en diferents gras d'importància e transcendéncia. L'amistat naís quand los subjèctes de l'amistat se ligan entre se, e tròban en eles quicòm de comun. I a d'amistats que naisson en paucas minutas après se ligar e d'autras que trigan d'ans per venir. I a d'amistats que duran unas oras e d'autras que duran tota la vida. I a d'amics que se veson un sol còp en la vida e per d'autres se contunhan veire pendent de decennis.
Somari
Etimologia[modificar | modificar la font]
"Amistat" ven del latin amicus; amic, que se derivèt possiblament de amore; aimar. Tanben se dich qu'"amic" ven del grèc a; privatu e ego; ieu, e alara "amic" significariá "sens lo mieu ieu", que se considèra alara l'amic coma l'autre ieu.
Religion[modificar | modificar la font]
L'amistat es una relacion afectiva entre doas personas e es considerada coma una experiéncia umana de vitala importància; quitament, foguèt santificada per diferentas religions. Al Poèma de Guilgameix -un poèma babilonian que se tròba entre los primièrs trabalhs literaris de l'istòria- se relata l'amistat dins Guilgameix e Enkidu.
Los grecoromans avián, entre autres diferents exemples, l'amistat entre Orestes e Pilades. Aristòtel destriava tres manas d'amistiay (filia): l'amistat pel plaser; l'amistat per interés; l'amistiat dels òmes de ben, semblables per la vertut. Al sègle I Abc, dins son tractat filosofic De l'amistat (en latin Laelius de amicitia), Ciceron definiguèt l'amistiat coma: « Ententa en totas causas divinas e umanas, acompanhada de benvolença e de caritat »
Los evangèlis canonics parlan d'una declaracion de Jèsus: degun possedís pas mai grand amor qu'aqueste, çò de sacrificar sa vida per los sieus amics. (Joan XV: 13).
Dins la cultura[modificar | modificar la font]
Las relacions d'amistat foguèron largament representadas tant dins lo mond de la literatura coma dins lo mond del cinèma e la television, tant que se realizar una lista vertadièrament completa seriá impossibla, es aisit de las identificar dins gaireben totas las òbras.
Lo Quichòte e Sancho Panza, Sherlock Holmes e Watson e los Tres Mosquetaris son d'exemples variats de diferents tipes d'amistats intimas expausada dins la literatura. Dins lo mond del cinèma e la television, se pòt trobar dempuèi los classics coma Laurel e Hardy fins a la seria de television Friends, una comèdia de situacion que virava entièrament a l'entorn de las amistats de sièis personatges.
Teorias sus l'amistat[modificar | modificar la font]
De psicològs prepausèron una teoria evolucionista que considèra que las relacions socialas, mai que mai l'amistat, sorgís d'un besonh d'aperténer a un grop social amb las limitacions e esperanças de l'envestiment en energia sociala per ne recebre un retorn en un futur. Aquela teoria es la Teoria de la comunication de Hall, Jeffrey A.; Davis, Daniel Cochece per exemple.[1] Dins unas d'aquestas teorias se calculèt las orasque cal per formar una amistat comuna (50 oras gaireben) e una amistat fòrta, o se far de melhors amics, (200 oras gaireben).[2]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Jeffrey A., « Proposing the Communicate Bond Belong Theory: Evolutionary Intersections With Episodic Interpersonal Communication », 27
- ↑ Jeffrey A., « How many hours does it take to make a friend? »
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Qüestionari d'amistat de Simon Baron-Cohen. (Castelhan)


text:
-147
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -147 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Dins l'encastre dau conflicte entre la Liga Aquèa e Roma, emission d'un senatus-consulte per lo Senat roman qu'ordonèt la restauracion de l'independéncia de Lacedemònia. Leis Aquèus acomencèron lèu una guèrra novèla còntra Esparta avans l'arribada de l'armada romana.
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Tresena Guèrra Punica còntra la Republica Romana. Après lei reviradas dei doas premiereis annadas de sètge, lei Romans mandèron de generaus pus competents e lo blocus de la vila acomencèt de venir eficaç en despiech dei còntra-ofensivas menadas per la flòta cartaginesa.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Part[modificar | modificar la font]
Fin de la campanha dau rèi Mithridates Ièr destinada a sometre la region d'Ectabana. Aquò li permetèt de preparar d'autrei campanhas en direccion de Mesopotamia (→ 141 av. JC).


text:
Resulte inversemblant de mantíer era divina equidistància dempús des cara a cara des candidats a president deth govèrn centrau. Zapatero e Rajoy contrapòsen dus projèctes disparions entara governabilitat d’Espanha.
A despièch de qu’eth candidat dera dreta non parle de futur, ei facil endonviar ua prepausa de retraïment (en drets sociaus e civics), que va dera concepcion centralista der Estat a un modèu neoliberau de societat. Aguest modèu incidís ena reduccion dera despena publica, reconeishuda peth madeish Rajoy
en darrèr debat, e a coma principau victima ath ciutadan feble que sonque le demore era politica entà auançar ena vida, coma rebrembe eth sindic d’Aran en sòn blòg
.
En çò que tanh a Aran, cau rebrembar un còp mès qu’eth PP s’a plaçat damb tota claredat contra era nòsta lengua e contra eth nòste país, pr’amor qu’a recorrut en Tribunau Constitucionau es articles que reconeishen era nòsta realitat occitana de territori istoric laguens de Catalonha e era oficialitat der aranés-occitan en ensem de Catalonha. Ei plan grèu aguest posicionament pr’amor que retrotè ar aranés, lengua minorizada, as tempsi en qué se consideraue ua parla e desarme er exercici deth nòste autogovèrn en negar a Aran era obvietat de realitat occitana damb singularitat pròpria. Totun, encara ei mès grèu qu’aguest atac age cobertura politica en ajuntament de Vielha damb es « campeons » deth nacionalisme aranés. ¿Damb quina legitimitat pòt Convergéncia impartir leçons de país quan es sòns sòcis de govèrn mos nèguen exercir er autogovèrn damb normalitat?
Entà Zapatero, eth reformisme constituís era sua mèrca politica. « Integralisme ena finalitat, gradualisme ena aplicacion. Aguesta ei era tèsi deth reformisme sociau », poderie èster eth lèma que la sintetize, segontes es paraules que ja utilizèc Josep Carner en tot parafrasejar un editoriau de La Publicitat qu’analizaue eth programa deth Partit Socialista Unificat d’Itàlia. Deuie córrer er an 1925. « Mès -higie Carner– aquera qu’a d’èster era tèsi de tota politica democratica ». De tota politica sociaudemocratica que, coma eth projècte de Zapatero, mos permet d’auançar damb ua inversion publica pro potenta coma tà qu’es mès fèbles non demoren desprotegidi, en tot estiéner ath còp drets civis e sociaus, graduaument, damb er objectiu « integrau » de garantir era igualtat d’oportunitats.
Eth projècte de gasificacion dera Val d’Aran respon ad aguest objectiu, ja que mos assegure, tanben as aranesi, aluenhadi de tot, era possibilitat de melhorar es servicis publics de cada larèr. Dera madeisha manèra qu’era dubertura deth nau tunèl de Vielha (a despièch des polemiques) e er estudi dera melhora dera N-230 enquia França son uns imperatius que garantissen eth nòste dret a disposar d’ues infraestructures modèrnes e segures. Ath delà, a estat damb eth govèrn de Zapatero qu’eth Conselh Generau a pogut signar eth prumèr convèni bilaterau damb er Estat entà aplicar un plan de desestacionalizacion deth torisme damb era finalitat d’internacionalizar era nòsta ofèrta coma destinacion de montanha. Projèctes que son de besonh de seguir en ensem d’un projècte globau de reformisme sociau e territoriau que sonque mos pòt assegurar aué er equip deth president Zapatero.
Like this:
Like Cargament...


text:
Bondues
Bondues es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
.
Istòria[modificar | modificar la font]
A Modèl:La s-, per refusar los atacs dels pòbles francs » se #elevar a Bondues un fòrt trucada Fòrça del Pòt-de Fèrre. Aquel fòrt i aviá una #torn solida e anautita ; #existir pendent sèt #cent ans. Luòc ont se tròba uèi lo cabaret del Pòt-de Fèrre. A Modèl:La s mini- e a Modèl:La s-, Bondues a conegut per las siás fabricas de llençols e d'aquela meti. A Modèl:La s-, Louis-lo-Hutin, vengut fins a Bondues amb tota la siá armada per far la guèrra als Flamencs , a obligat de décamper d'aquel luòc, perque la siá armada a expausat a perir de fam e de misèria. Cossí pertot en un autre luòc , en la part nòrd de la châtellenie de Lille, Bondues #aver a sofrir d'excursions e de las impiétés de las Gueux de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. Quatre ostals de nòbla origina #possedir lo castèl de Bondues : 1° La familha dicha de Bondues, #qu'apareis dempuèi 1096 fins en 1415 ; 2° La familha de Hames, dempuèi 1415 fins a la segonda part de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle ; 3° La familha Bournonville, dempuèi aquela darrièra epòca fins en 1719 ; 4° La familha Dubosquiel, dempuèi 1719 fins als nòstres jorns.
Abans la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, es pas facha mencion de Bondues en l'archiu. Totun los vestigis de poteries domestics e de tuiles romaines, testifiquen de las siás originas gallo-romaines. Las traces del fòrt d'Extrèm e del Pòt de Fèrre, levats als Modèl:Sp-s per lutar contra las envahisseurs barbaras permeton de supausar una populacion pro importanta per opausar una resisténcia.
Tèrras a blat, las planas alentours son morcelées en fiefs #que possedisson las siás censes, los sieus solares. Cèrts solares auràn trucat de castèls, e mai recentament « baujums ».
Lo fòrt Lobau i aguèt bastit entre 1878 e 1882 e aperteniá a la cenh de labors de militaras destinadas a defendre Lille contra un eventual atac alemand. Paradoxalement, Es a las tropas alemandas que lo fòrt de Bondues servís pendent las doas guèrras mondialas
Qualques episòdis an marcat la vida de Bondues :
Lo un dels mai celèbres tanh aquel de "detlo Ost boueux", #que vei en aquela nuèch del 11 de setembre de 1315, lo rei de França Louis X, dicha lo Hutin, se decidir a abandonar la siá acampada #qu'ocupa sul mont de Bondues, del costat dels Ravennes, e de fugir aqueles Flamencs #que lo harcèlent dempuèi 15 jorns.
1566 es l'an dels gueux e de la granda crisi iconoclaste. Un predica s'a a la cense del verd-bòsc lo 25 de mai. Lo curé es l'objècte de railleries e quolibets. Lo 2 de julhet, la glèisa es ponduda a sac per las zélateurs de la religion nòva[1].
D'unes autres eveniments, #èsser tragiques, coma aquel dels 68 resistentes fusillés en un tribunal del fòrt Lobau e sommairement amortallats. Un mémorial dempuèi 1965, lo Tribunal sagrat e una estatua de Dodeigne en 1986 perpétuent la siá memòria, del temps que lo musèu de la resisténcia, inaugurat l'an 1997, testifica de l'accion dels resistentes.
A partir de 1960, lo vilatge de Bondues a atrach una nòva populacion, #que afortunada o a la comoditat, abandonava la vila de Tourcoing per cercar la verda campanha.
Bondues Es uèi una vila residenciala « cotitzada » del nòrd de Lille, #qu'acuèlh sustot los marcs en mutation e las professions liberalas.
Au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, pour repousser les attaques des peuples francs » on éleva à Bondues un fort appelé Fort du Pot-de-Fer. Ce fort avait une tour solide et élevée ; elle exista pendant sept cents ans. Lieu où se trouve aujourd'hui le cabaret du Pot-de-Fer. Au Modèl:S mini- et au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, Bondues nous est connu par ses fabriques de draps et d' esta mets. Au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, Louis-le-Hutin, venu jusqu'à Bondues avec toute son armée pour faire la guerre aux Flamands , est obligé de décamper de ce lieu, parce que son armée est exposée à périr de faim et de misère. Comme partout ailleurs , dans la partie nord de la châtellenie de Lille, Bondues eut à souffrir des excursions et des impiétés des Gueux du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. Quatre maisons de noble origine possédèrent le château de Bondues : 1° La famille dite de Bondues, qui apparaît depuis 1096 jusqu'en 1415 ; 2° La famille de Hames, depuis 1415 jusqu'à la seconde partie du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle ; 3° La famille Bournonville, depuis cette dernière époque jusqu'en 1719 ; 4° La famille Dubosquiel, depuis 1719 jusqu'à nos jours.
Avant le Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, il n'est pas fait mention de Bondues dans les archives. Toutefois les vestiges de poteries domestiques et de tuiles romaines, attestent de ses origines gallo-romaines. Les traces du fort de Bout et du Pot de Fer, dressés aux Modèl:Sp-s pour lutter contre les envahisseurs barbares permettent de supposer une population suffisamment importante pour opposer une résistance.
Terres à blé, les plaines alentours sont morcelées en fiefs qui possèdent leurs censes, leurs manoirs. Certains manoirs seront appelés châteaux, et plus récemment « folies ».
Le fort Lobau fut construit entre 1878 et 1882 et appartenait à la ceinture d'ouvrages militaires destinée à défendre Lille contre une éventuelle attaque allemande. Paradoxalement, c'est aux troupes allemandes que le fort de Bondues sert pendant les deux guerres mondiales
Quelques épisodes ont marqué la vie de Bondues :
L’un des plus célèbres concerne celui de "l’Ost boueux", qui voit en cette nuit du 11 septembre 1315, le roi de France Louis X, dit le Hutin, se décider à quitter son campement qu'il occupe sur le mont de Bondues, du côté des Ravennes, et de fuir ces Flamands qui le harcèlent depuis 15 jours.
1566 est l'année des gueux et de la grande crise iconoclaste. Un prêche se tient à la cense du vert-bois le 25 mai. Le curé est l'objet de railleries et quolibets. Le 2 juillet, l'église est mise à sac par les zélateurs de la religion nouvelle[2].
D’autres événements, furent tragiques, comme celui des 68 résistants fusillés dans une cour du fort Lobau et sommairement ensevelis. Un mémorial depuis 1965, la Cour sacrée et une statue de Dodeigne en 1986 perpétuent leur mémoire, tandis que le musée de la résistance, inauguré en 1997, témoigne de l’action des résistants.
À partir de 1960, le village de Bondues a attiré une nouvelle population, qui fortunée ou à l'aise, quittait la ville de Tourcoing pour chercher la verte campagne.
Bondues est aujourd'hui une ville résidentielle « cotée » du nord de Lille, qui accueille notamment les cadres en mutation et les professions libérales.


text:
Atau quan l’arròsa ei navèra
Atau quan l'arròsa ei navèra,
Quan ei miei ubèrt lo boton,
Atau qu'avè, sus la maishèra,
Pausat, Filís, lo vermilhon.
Com lo só, clarejanta qu'èra,
Tau medish tendra com l'arrós.
Malaja qu'estosse tan bèra,
E que jo hoi (estossi) tant amorós.
Que m'a banit de sa preséncia,
Que no'm poish estar de l'aimar,
Contra l'amor que pòt l'abséncia ?
Era non hè que l'aumentar.
Pastorets qui n'avetz enqüèra,
Gostat ni plasers ni doçors,
Guardatz-ve, sustot, d'aimar hèra,
Si longtemps, voletz víver urós.


text:
Per Patric
Soi un marrit dròlle de raubar ton còr
Mas ieu çò que vòle es anar mai fòrt
Te maridarai amb un occitan
E l’amor lo farem lo farem en cantant
Adieu vergonha me soi maridat
Amb aquela filha aurai un enfant
Ne’n farem un òme d’aqueste pais
Adieu vergonha soi pas un bandit
Soi un marrit dròlle de tuar ton parlar
Te’n farai un autre fòrça bel fòrça plan
E quand parlarem solament l’occitan
L’amor lo farem lo farem en cantant
Adieu vergonha me soi maridat
Amb aquela filha ai un molon d’enfants
Mas ne’n farem d’òmes d’aqueste pais
Adieu vergonha soi pas un bandit
Soi un marrit dròlle de raubar ton còr
Te’n farai un autre per viure mai fòrt
E quand partirem amb lo morre blanc
L’adieu lo farem lo farem en cantant
Adieu vergonha i aviá un bandit
I aviá una filha e tot es fenit
Mas avèm fach d’òmes d’aqueste païs
Adieu vergonha soi pas un bandit
Adieu ma terra bonjorn mon Pais
Vos cal connectar per poder postar de comentaris.
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text:
.
30.12.07
Sarko i la laïcitat republicana
.
1 comentari:
-
-
Adiu,
De la laïcitat "à la française" se n'en podrà escriure qu'en fasem referéncia a l'istòria d'aqueste combat per erradicar l'integrisme catolic de França.
Car es ben aiçò que a matat catares (1229 interdiccion del papa de la Bíblia en occitan), protestants (calvinista e luterians), mai tanben jasenistas... cal se recordar tanben que l'avesque de Lorda a refusat que l'inscripcion en occitan siaguèsse notada sobre l'entrada de la cauna de la Bernadeta de Lorda, e una peticion populara al entorn de la fin del XIXen sègle a capitar d'o far acceptar.
L'integrisme catolic a començat d'èstre tocat per la filosofia dels "Lumières", puèi la revolucion dicha "française" (que asseparava la nacionalitat e la ciutadanetat, èrem subjècte del rei que aviá una administracion basicament catolica, sem devengut ciutadan pendent 3 annadas, puèi lo bonapartisme a capvirat los paradigmes politics per los donar mai pervèrs), puèi la republica a la fin del sègle XIXen a portat l'idèa qu'es estada plaçada en lei en 1905.
S'ataca a aiçò tal que Naboleon Ier zo vòl far es s'atacar als fondaments de la patz en França, cada religion del seu costat e l'Estat podrà se persegre, senon.... L'integrisme serà segurament pas catolic, mas musulman.
Alara, benlèu que mantunes independentistas catalans podràn ne trapar utilitats politicas, mas n'en soi gaire segur, encara mens pels occitanistas politics.
Ben coralament
- 30/12/07 19:31


text:
Era fragilitat dera vida ei mès evidenta quan quauquarrés joen, en ua epòca plan bona en exercici deth sòn mestièr, ath delà reconeishut e respectat, morís de forma abrupta, en un malurós accident de trafic. Atau de patac, sense demorar cap d’avertiment. Eth talh que mèrque eth contorn vitau convertís era finitud en principi dera subjectivitat e, per tant, dera existéncia, a on i auem queigut, lançadi ara mòrt coma era condicion mès pròpria, coma afirmarie, de forma rotunda, quauque filosòf, maugrat que non mos referim pas ua idèa, senon a un hèt ben fotut e brutau, ar hèt de “finar”, d’acabar. Mès enlà trobaram, dilhèu esperançadi, era memòria, eth rebrembe que seram capables de conservar, coma formes de transcendéncia. Non mos coneishíem en persona, mès auíem parlat, bèth còp, per telefon, damb aqueth sòn estil dirècte e seriós que percebia, coma professionau que non pèrd eth temps e sage de desnishar era realitat complèxa deth moment. Aguest n’ei, aumens, eth rebrembe que pogui compartir d’ua experiéncia cuerta, pendent es darrèri ans, ara quau cau híger era familiaritat digitau per miei de Facebook, damb bèth contacte ocasionau. Es institucions s’encarnen fòrça viatges en persones que li balhen ròstre e proximitat, e tà fòrça de nosati, sòns lectors abituaus, quan parlam deth diari SEGRE ei inevitable imaginar-le damb quauqui nòms coneishudi e significadi, entre es quaus i é Jordi Gabernet. Non le trobaram dejà ar aute costat der hiu telefonic, mès òc en frut deth sòn trabalh, que, coma responsable dera seccion de Comarques, li hèc a conéisher era actualitat dera Val d’Aran, des d’a on volem adreçar ues paraules d’afècte, companhia e amistat tant damb era sua familha coma damb era auta dera redaccion e de tot er equip damb es quaus i a prenut part.
(DIARI SEGRE, 9 d’agost de 2014)


text:
-506
Aquesta pagina concernís l'an -506 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
A l'iniciativa dau rèi Cleòmenes Ièr, reünion d'una armada gropant la màger part dei ciutats de Peloponès. Pasmens, lo rèi Demarat e lei tropas de Corint refusèron de contuniar l'expedicion quand Cleòmenes Ièr declarèt Atenas coma buta de l'expedicion que mau capitèt. Aquò entraïnèt una crisi dins lo Peloponès e leis Espartencs deguèron reünir un congrès dei ciutats de la region l'annada seguenta.


text:
Eddy Merckx
Eddy Merckx (Edouard Louis Joseph, Baron Merckx segon l'estat civil bèlga, nascut a Meensel-Kiezegem, Brabant, a l'èst de Lovaina lo 17 de junh de 1945) es un ciclista flamenc professional considerat per totòm, qu'es indenegable lo fach, coma lo melhor de l'istòria tota del ciclisme internacional.
Somari
- 1 La Carrièra
- 2 Victorias màgers
- 3 Autres espets e recòrds
- 4 Lo demai de sa vida...
- 5 Bibliografia
- 6 Documents audiovisuals
- 7 Ligams extèrnes
- 8 Ligams videografics
- 9 Nòtas & referéncias
La Carrièra[modificar | modificar la font]
Amb 525 victòrias al siu palmarès, ne deten lo recòrd absolut, que ganhèt totas las Classicas e Grands torns del calendièr, franc París-Tors e l'ara dispareguda Bordèu-París, 28 classicas e 11 grands Torns.
Designat 3 còps melhor esportiu del mond en 1969, 1971 e 1974, escaisnomat lo Canibal per jornalistas e adversaris, que li ne daissava el als autres sonque las micalhas del festin, aguèt pr'aquò un fum d'adversaris valents e valedors coma, e bèl primièr que primieràs, lo neerlandés Joop Zootemelk (6 còps lo siu segond, davant ganhar enfins lo Tour en 1980), lo francés de Savòia Bernard Thévenet, l'italian Felice Gimondi, l'espanhòl establit dins las Landas, al Mont, Luis Ocaña, lo siu conteiral flamenc Roger de Vlaminck dins las classicas, mai lo grand champion lemosin Raimond Polidor.
Se retirèt en 1978, aprèp mai de 15 ans de carrièra professionala, que la suspicion de dopatge existiguèt (amb de resultats atal, cossí ne seriá pogut èsser estat diferent?) mas ne foguèt pas jamai averada e provada, malgrat las campanhas de premsa orquestradas pels interèsses economics, financièrs, nacionals e esportius de las equipas dels sius adversaris principals.
Victorias màgers[modificar | modificar la font]
D'efièch, trionfèt 5 còps dins lo Torn de França en 1969, 1970, 1972, 1973, 1974.
Idem lo Giro d'Italia, 1968, 1970, 1972, 1973, 1974.
Ne foguèt un còp (sonque...) venceire de la Vuelta a España o Torn d'Espanha en 1973.
Foguèt amai 3 còps campion del mond de ciclisme de l'espròva sus rota en 1967, 1971 e 1974.
Ganhèt 7 còps Milan-San Remo, en 1966, 1967, 1969, 1971, 1972, 1975 e 1976.
5 còps Lièja-Bastonha-Lièja en 1969, 1971, 1972, 1973 e 1975.3 còps París-Roubaix (lo ben nomenat Infèrn del nòrd...) en 1968, 1970 e 1973.
Idem 3 còps París-Niça (La corsa al solelh...) en 1969, 1970 e 1971, mai 3 Flèchas Valonas (1967, 1970, 1972), 2 còps la Ronde van Vlanderen (Torn de las Flandras) en 1969 e 1975, idem lo Giro di Lombardia (Torn de Lombardia) en 1971 e 1972.
Demest autras moltas e tantas victòrias sul circuit mondial.
Obtenguèt tot parièr 7 Super Prestige Pernod International, que designa lo melhor ciclista del mond, adereng, en 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1974 e 1975.
Benlèu (amai de segur gaireben...) lo palmarès mai complèt e remirable de l'istòria tota de l'espòrt mondial, totas disciplinas mescladas.
Autres espets e recòrds[modificar | modificar la font]
recòrd del mond de l'ora[modificar | modificar la font]
Batèt tanben lo recòrd del mond de l'ora al velodròm de Ciutat de Mexic, en altitud, en 1972, amb una performància de 49,431 km.
Lo servarà pendent dotze ans.
Amai de las siás 525 victòrias professionalas (333 fòra critèriums), comptèt moltas victòrias en amator, que la pus importanta ne foguèt lo Campionat del mond amator de ciclisme sus rota en 1964.
un fum d'autres recòrds[modificar | modificar la font]
Deten tot parièr los recòrds del nombre màger de victòrias dins una sola sason (54) idem victòrias d'etapa dins lo Tour (34) idem las corsas classicas (28) idem dins una sola classica (7, la Milan-San Remo), e de victòrias dins los 3 grands Torns (11).
Deten enfins lo recòrd de 96 jorns passats amb lo maillot jaune sus las rotas del Tour de França.
Foguèt lo sol tanben a ganhar la meteissa annada los 3 malhòls distintius del Tour, çò es lo jaune, lo verd (correire mai regular o classament per punts) e lo de peses (de melhor escaladaire).
Lo demai de sa vida...[modificar | modificar la font]
Maridat amb na Sabine Acou dempuèi lo 9 de decembre de 1967, aguèt una filha, Sabrina, e un filh, Axel, nascut lo 8 d'agost de 1972.
Venguèt correire professional de plan bon nivèl mas sempre entrepachat çaquelà per la reputacion e lo palmarès del papà.
Ciclista molt potent e complet, se ganhèt pr'aquò lo Campionat de Belgica sus rota en 2000, 1 etapa del Giro la meteissa annada e la medalha de bronze als Jòcs Olimpics d'Atenas en 2004.
Patiguèt Eddy d'un problèma grèu d'obesitat que sanèt gràcias a una operacion de reduccion de l'estomac...
Creèt una usina de cicles a Meise.
La siá modestia exemplara e tan remirabla ne foguèt pas sovent seguida per molts campionets que i aguèt.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
libres de n'Eddy Merckx en collaboracion[modificar | modificar la font]
- Eddy Merckx & Marc Jeuniau: Plus d'un tour dans mon sac Mes carnets de route 1972... Éditions Arts et Voyages 1972 (en francés)
- ... amb Pïerre Chany: Coureur cycliste... Colleccion Un Homme et son métier ed. Robert Laffont 1974 (idem)
- ... amb Pierre Depré: Ma chasse aux maillots rose, jaune, arc-en-ciel Mes carnets de route 1974... ed. Arts et Voyages id (id)
- ... amb Toon Claes... La passion du vélo... Roularta Books Roulers Belgica 2008 (id)
a perpaus d'Eddy Merckx[modificar | modificar la font]
- François Terbeen: Le phénomène Eddy Merckx et ses rivaux... cò Del Duca París 1971 (en francés)
- Roger Bastide: Eddy Merckx cet inconnu... Marabout Belgica 1972 (idem)
- Marc Jeuniau: Eddy Merckx l'homme du défi... Éditions Arts et Voyages 1977 (id)
- Jean-Paul Ollivier: Eddy Merckx, la véritable histoire Éditions Glénat mai de 1996 (id)
- Théo Mathy: Eddy Merckx, les tours de France d'un champion unique... Éditions Luc Pire mai de 2008 (id)
Documents audiovisuals[modificar | modificar la font]
- Joël Santoni: La course en tête, filme documentari (c) França 1974
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
-
- sus YouTube... mai de 1060 documents subre n' Eddy Merckx en picar coma clau Eddy Merckx
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dissabte, 15 de setembre de 2007
Musica d'Al-Andalós
En Israèl que i a ua comunitat marroquina pro grana, francofòna e, segon las lors procedéncias comunitàrias, arabofòna o ispanofòna (que i parlan lo judeo-espanhòu marroquin o haketiyya, ua varietat de l'espanhóu uei lo dia practicament totaument "recastelhanisada"). En 1994, qu'estó creat l'Orquèstra Andalosa d'Israèl a Ashdòd, vila portuària d'Israèl on i viu ua comunitat marroquina importantissima. Lo projècte d'aquera orquèstra, creada per Motti Malka e lo doctor Yehiel Lasry, qu'èra de tornar apropià's la tradicion arabo-andalosa deus judius marroquins e la hèr conéisher en Israèl. Qu'èra ua jòga pro arriscada, dens un país on tot çò qui vien deus Arabes èra suspècte o despreciat. Mès vedetz: eths que son deus hèra bons, e qu'an agut un succès deus grans, tan en Israèl com au Marròc, on joguèn davant lo rei e on arrecebón un arcuelh triomfau. De notar: la màger part deus violonistas de l'orquèstra que son...rus e de formacion classica. Qu'an degut apréner l'estile e lo frasat arabes, devath la direccion du doctor Avi Eilam Amzallag.
Que podem escotar suu hialat tres cants tirats deu concèrt qui dèn a Yafo/Jaffa au ras de Tel-Aviv. Tres musicians marroquins i èran convidats, dont lo gran "cantador" Abdessalam Sefiani. Abdessalam e lo son grop de musicians qu'estón amenaçats de mòrt peu Hamas durant la lor virada en Israël (1999), ço qui provoquè l'annulacion de mantuns de lors concèrts prevists acerà. La coneria umana non coneish pas cap limit! Abdessalam, en arabe, que vòu díser: servidor de la patz...
Anem! Musica! En prumèr, ua version esplendida, d'estile arabo-andalós, deu magnific cant qui tracta de l'exili ya rayah, compausat peu regretat musician algerian Abderrahman Amrani, mes conegut com Dahmane El Harrachi. Aquí, lo cantaire qu'ei l'israelian Émile Zrihan. "Quina que sia la toa destinacion, un dia o l'aute, que tornaràs tau lòc que vas quitar" que'ns ditz la letra d'aquesta cançon.
Lo dusau tròç qu'ei bint bladi , un cant plan conegut e hèra popular au Marròc.
E lo tresau qu'ei com un dialògue arabo-ebrèu, la part arabe qu'ei cantada per Abdessalam Sefiani, l'ebrèa per Émile Zrihan. La part ebrèa qu'ei un cant deu shabat que la musica n'ei la medisha que lo cant marroquin. Tà escotà-la, que cau clicar ací.
E ara tres videos que'ns mostran ua version redusida de l'orquèstra jogant suu platèu de la TV israeliana.
Yedid Nefesh ("aimador de la mea amna") qu'ei un poèma escriut en ebrèu au sègle 16 per rabbi Eleazar Azkari, un cabalista de la comunitat judeo-espanhòla de la ciutat de Tsfat (Safèd), en Galilèa. Uei lo dia, aquèth poèma que hè partida deus cants deu shabat dens las comunitats tan ashquenasim com sefardim. La musica que n'ei diferenta segon las comunitats. Aquí lo poema qu'ei cantat (en ebrèu) per Benyamin (Benjamin) Bouzaglo sus un aire deu repertòri arabo-andalós, segon la tradicion judeo-marroquina. (Lo Benjamin que nascó e qu'estudiè en França e qu'a las duas nacionalitats, francesa e israeliana.) Los judius marroquins sòlen cantà'u normalment lo divendre ser quan comença la hèsta setmanau deu shabat. Lo dia deu s(h)abat qu'ei... lo dissabte, plan segur, com lo noste mot ac indica enqüèra hòrt plan.
Mancan pas sonque los ioio que son tant deus judius com deus musulmans! A jo, m'agrada hèra la musica arabe! A mes que'vs confiarèi un secret: si viatjatz en Israèl e voletz minjar plan (n'ei pas tostemps facile en aquèth país), hètz-vos invitar en çò de Marroquins! Coscos, tajins e pèishs deus bons, sens parlar deus pastis hèits a casa e deu tè dab menta...e l'ospitalitat magrebina assegurada!
Suu site de l'Orquèstra Andalosa d'Israèl, que podetz escotar d'autes tròç de la lor musica (pas los miélhers, malurosament). Lo site qu'ei en ebrèu, mès lo jogador de mp3 que's ved de plan. Vs'oblidetz pas de clicar sus >> tà hèr desfilar los trossets, n'i a pas sonque un! Si non, qu'avetz tanben la version "americana" deu site! Cercatz, que trobaratz! :D
Tà crompar los lors CDs, que cau cercar "Orchestre andalous d'Israël" e Orchestre andalou d'Israel, dab o sens la s a "andalou(s)". Qu'an produsit tanben tres DVDs. Que'us trobaratz sus amazon.fr e a la FNAC. Que vs'aconselhi particularament los dus CDs titolats "du maghreb avec amour" e "maghreb 2". Que son excellents.
Bon dissabte, shabat shalom ;) !
3 comentaris:
- 優次 (Yuji) ha dit...
-
Son judius i hén ua música que sona, au mens as mies audides, plan arab (o ei era mia ignorància xD)
- 16 de setembre de 2007 a les 0:51
- Joan Peiroton ha dit...
-
Oc, qu'as arrason: los arabes poden estar crestians, musulmans... o judius! Los judius èran dejà presents au maghreb plan abans l'arribada deus colonisadors arabes! Los judius parlavan tamazhgit, la lenga berbèra. Mantuns noms deus judius maghrebins son tamazhgit, per exemple ouaknin (petit jacobo o iago), choukroune (peu rós), eca, eca or hibrid tamazhgit-arab: benichou etc. Encara uei lo dia, que i a tribus toareg (donc de lenga tamazhgit) d'origina judiva que son oficaument musulmans mes que contunhan de practicar quauques rites judius. Los judius qu'eston arabisats peus colons arabes com los autes e ua gran part deus judius maghrebins èran plan arabe e portan noms arabes (per exemple elkabbash: lo boc, elmaleh: lo bon ome). Eran plan de cultura arabe, mès pas musulmans. Au sègle 15 arribènau maghreb les judius expulsats d'Espanha e deu Portugal. Portan noms castelhans (Huerta, Fuentes, Laredo, Castro), bascs (Mendoza), portugués (Fonseca, Furtado, Mendes) o...occitano-catalan (ex. lo gran rabin de França Sitruk< Astruc, Narboni =Narbonés, Geroni = Gironés, Saporta= Laporta, Chicheportiche=Sesportes=Les portes, eca, eca. Los judius maghrebins d'origina iberica que parlan espanhòu.
- 16 de setembre de 2007 a les 8:54
- 優次 (Yuji) ha dit...
-
Plan interessant... Fins l'aute jorn quan vedí era classa sus es conflictes der Autan Miei, non sabia pas que i auien de arabs crestians. Non m'auie arturat a pensar enes libanesi crestians que viuen aciu. E alavetz totòm associa er Islam as arabs (e jo encara è aguesta imatge). Tanpòc no sabia arren sus es judius (sonque açò dera diàspora que s'estudie ena istòria europenca). M'estone que despient de tantes annades entot viuer en disparièrs païsi, encara aué i a ua identitat judia... (pr'amor que es poderia auer acabat redusit a ua simpla religion)
Qu'era istòria dera region ei plan complicada...
- 16 de setembre de 2007 a les 16:27


text:
Chaspaires de maneta, picanhaires de botons, balhaires de jòia a stick e esportius de canapè, adiussiatz !
Anèm mòssis, cargatz las velas, levatz lo defès e començatz de cantar una sonsaina sus las amors daissadas que s’en van pas sens mal de las pensadas e los cercadors de glòria envolats amb lor istòria, Big Up Joan de Nadau. Uèi, prenèm la mar, la mar que va, la mar que ven e que li reven, perque pel primièr còp dins aqueste cronica vau parlar d’una seria qu’aviái ja evocada, Assassin’s Creed. Mas n’aviái parlat alara que l’episòdi Black Flag èra pas encara sortit, vergonha sus ieu, que pòrta amb el qualquas noveutats e cambiaments planvenguts al mitan d’un fons de salssa qu’es un pauc totjorn lo meteis.
Lo principi, per far viste, es una periòda istorica explorada pel biais de l’Animus, un aparelh que permet de tornar viure los sovenirs de sos aujols, conservats dins la memòria genetica de l’individu. Cada Assassin’s Creed es doncas l’ocasion de passar del present al passat e justifica lo vestissatge videojòc per la partida passat pel fach que l’interfàcia de l’Animus n’a besonh. Un videojòc dins lo videojòc…me seguissètz ? Aquel episòdi va mai luènh e z’ai trobat, mai que d’acostuma, interessent. Un personatge indeterminat que vesèm pers sos uèlhs es recrutat per Abstergo Entertainment, la branca videojòc de l’escura multinacionala templièra dels opusses precedents. Serà doncas cargat de tornar viure l’atge d’aur de la piratariá, a la debuta del sègle 18, per fin d’amassar de donadas e de videòs que serviràn a l’espelida…d’un videojòc. Coma l’accion se passa a Montreal, aqui-meteis qu’es devolopat Assassin’s Creed per Ubisoft, evidentament s’agís d’una mesa en abisme fòrça biaissuda, excitenta pel fach que balha l’impression al jogaire de participar vertadièrament a la bastison del jòc al qual es presentament en trin de jogar. E se son fachs plaser, los clinhets al monde videoludic, al management a l’americana son legion e se vei qu’Ubisoft comença de mestrejar son subjècte.
Un pauc tròp benlèu, que çò que vesèm dins la partida « passat » de Black Flag es una miraudia, tot simplament. Vos disi pas lo plaser qu’es de comandar un vaissèl pirata que cor sus l’aiga al son de cants de marins en polifonia, de poder atacar los corsaris ingleses e espanhòls, de visitar lo Caribe e de vilas coma L ‘Avana o Kingston, e de costejar de caras conegudas de la flibusta : Edward Teach, aliàs Barba-Negra, Mary Read, Anne Bony, Bartolomew Roberts… Mas mai que dins los episòdis precendents, Ubisoft trantalha entre la vertat istorica, fòrça eslonhada de l’imatge romantic que foguèt pegat al pirata, e l’enveja de far çaquela un produch videoludic de nauta volada. Per un còp lo eròi serà pas un assassin, mas un pirata coma n’i aviá tant a l’espòca : un ancian marin, en general inglés, roinat e traït per la patz relativa menada pel Tratat d’Utrecht sinhat entre los grands estats de l’espòca.
L’imatge del pirata valent, independent, engatjat, ne pren un còp. Son finalament de tipes un pauc perduts, de militaris o de mercands venguts criminals, que pretendon combatre los empèris mas vivon dessus en parasitas, que son incapables, quora n’an la possibilitat, de manejar lor pròpia republica, rosigats que son per de batèstas intestinas, e qu’entretenon sovent una relacion un pauc esquizofrèna amb lors ancians colègas de la Marina Reiala. Aquò balha un jòc que navèga entre doas aigas, entre spectacular e rotina, entre pregondor e superficialitat, vam e malenconia. Evidentament es, per ara, lo melhor jòc sus la piratariá, qu’a pas talament de concurréncia, mas demòra un jòc istoric que nos daissa esperar, un jorn, un videojòc suls piratas que daissariá mai de plaça a l’imagenaire.
Anèm, vos dèvi daissar, l’equipatge m’espèra. Fa de jorns que i a pas un pet de vent, bolegam pas, los viures venon a mancar. Es ora de tirar a la corta palha, per saber qual qual qual serà manjat. Rostit. Amb d’alh. E una salssa d’algas. Se sètz gentes, vos daissarai la recèpta, se per cas avètz previst de prene lo larg un d’aquestes jorns…


text:
483
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 483 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Sassanida[modificar | modificar la font]
En Armenia, la retirada dau generau Shapur Mihran foguèt aprofichada per leis insurgents de Vahan Mamikonian per tornar ocupar la màger part dau país (→ 484). En parallèl, la situacion se desgradèt tornarmai en Asia Centrala amb una aumentacion de la menaça dei nomadas heftalites (→ 484).


text:
Berkut
La "Berkut" (en ucraïnian: БépkyT e oficialament Пiдpoздiл Miлiцiï CпeцiaлbHoro ПpизHaчeHHя «БepkyT») es una unitat especiala de la polícia ucraïniana. Aqueste còs, que ten son nom familièr de l'agla daurada que n'es son emblèma, es lo successor de l'OMON que foncionava del temps de l'Union Sovietica. D'estructura pro semblanta als CRS franceses, depen en part del Ministèri dels Afars Intèrns ucraïnian malgrat sa gestion semiautonòma que fa que siá utilizat tanben pels govèrns regionals o locals. L'emplec d'aquesta formacion es generalament dins lo contraròtle de las manifestacions mas la Berkut es sovent criticada qu'es associada amb lo raquetatge, las intimidacions politicas e sa violéncia excessiva coma dins lo cas de las manifestacions EuroMaidan de novembre a decembre de 2013 e mai tard amb la repression de febrièr que faguèt mai de 70 mòrts sus la plaça Maidan Nezalezhnosti. Aprèp lo succès de l'oposicion e la defeccion de Víktor Ianokòvych, lo govèrn novèl dirigit per Oleksandr Torchýnov prenguèt de mesuras fòrtas contra aquestas unitats. Lo 25 de febrièr lo ministre de l'Interior interin, Arsen Azakov signèt lo 25 de setembre lo decret 144 que anonciava la dissolucion de la Berkut. L'endeman aquel còs policièr existissiá pas mai.