text:
Per exemple a Tolosa ont lo Conse Mager Moudenc a fait força causas per nosauts amai siague de l'UMP.
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
municipalas 2008
1 municipalas 2008 le Jeu 13 Sep - 19:19
sanmarti
Occitan Warrior
Per exemple a Tolosa ont lo Conse Mager Moudenc a fait força causas per nosauts amai siague de l'UMP.
2 Re: municipalas 2008 le Jeu 13 Sep - 19:33
Danís
Adjudant
Parier per Rodes, ente lo Censi faguet dau bon trabalh per l'Estivada. Mas pareis que se tronará pas presentar...
Io vòle ben quauqu'un a Bordeu...
3 Re: municipalas 2008 le Jeu 13 Sep - 21:19
joan_cavalier
Trobador !!
sanmarti a écrit:Pensi qu'es ora de pensar a las municipalas de l'an que ven. Som curios de saber ço que van faire los PNO e Partit occitan dins las granas ciutats.
Per exemple a Tolosa ont lo Conse Mager Moudenc a fait força causas per nosauts amai siague de l'UMP.
Aquo me bremba una contesta qu'agueri abans la presidenciala : un pèc me contet que Sarkojoui era per l'occitan e per legalisar la Maria, coma i digueri personalament, quitament se Occitan e Maria son fòrabandits, m'empacha pas de parlar occitan e de fumar Maria.
Aquò dit, la logica es la meteissa per la comuna Moudenc sembla (e te podi diser es pas lo primier atal) fòrça pro occitan, mas de que pensetz, es l'eime occitana o las cartas d'electors occitanas que lo boton atal ? La ciutat mondina conneguet ja aquò amb Baudis (los occitanISTES mondins te diran que Baudis s'interessavia a l'occitan, per de que escriguet libres sus los comtes Raimon (sabetz, los qu'eran capitols-matger de Tolosa de paire en filh)
Amistats
Cedric
4 Re: municipalas 2008 le Jeu 13 Sep - 21:37
Le Guilhèm
Occitan Warrior
5 Re: municipalas 2008 le Jeu 13 Sep - 23:54
Zengi
Trobador !!
Me demandi perqué es curios, n'as pas vist las resultas de las legislatius ?..Pensi qu'es ora de pensar a las municipalas de l'an que ven. Som curios de saber ço que van faire los PNO e Partit occitan dins las granas ciutats.
6 Re: municipalas 2008 le Ven 14 Sep - 18:31
sanmarti
Occitan Warrior
Lo Baudis pot escriure de libres suls Comtes de Tolosa, aquo fa pas trop avançar la causa occitana!
Per repondre al Matieu, legislativas e municipalas son causas totalament diferentas. A las legislativas se trata d'elegir 1 deputat que va passar son temps a l'Assemblada Nationala per discutir de leis, alara qu'a las municipalas s' elegis una cola encargada de menar una comuna al quotidian.
7 Re: municipalas 2008 le Ven 14 Sep - 18:54
Zengi
Trobador !!
Completament d'accòrd sus aqueth punt, mes se lo PÒC hè a push près 0.2% tà las legislativas, pensi pas que va har mei d'1% a las municipaus ..A las legislativas se trata d'elegir 1 deputat que va passar son temps a l'Assemblada Nationala per discutir de leis, alara qu'a las municipalas s' elegis una cola encargada de menar una comuna al quotidian.
8 Re: municipalas 2008 le Ven 14 Sep - 22:21
joan_cavalier
Trobador !!
sanmarti a écrit:Ieu vesi las causas de luenh: som pas a Tolosa, mes me sembla qu' el a fait de causas concretas qu'avian pas fait los autres non?.
Pron, finaiset causas d'aici de diser que las a impulsada es quicòm mai...
Dos polits luòcs de vida, que deurian faire viure un 50nat de degun e que n'en fa par viure que 8 de tot petar..per ieu es mai una vergonha (quitament se aimi fòrça lo monde qu'i travalhan) que non pas na capitada, aprep cadun troba sa rota...
Cedric
9 Re: municipalas 2008 le Lun 17 Sep - 18:43
sanmarti
Occitan Warrior
Dins una eleccion 1% pot cambiar força causas...
10 Re: municipalas 2008 le Lun 17 Sep - 19:03
Zengi
Trobador !!
Dins una eleccion 1% pot cambiar força causas...
11 Re: municipalas 2008 le Mar 18 Sep - 7:47
OstauPM
Steack Cathare
joan_cavalier a écrit:50nat de degun
[Fòra Subjècte]
Aquela emplec dau mòt "degun" es sempre un plaser ! Çò que m'agrada lo mai son lei derivats : degunalitat, degunatge, etc...
Vòli pas endralhar la convèrsa sus d'un autre subjècte mai bòn, siáu passat sus lo siti de Tvist'1 e mi siáu apercebut que compreniáu solament un terç dei mòts emp(l)egats per aquela lenga farlabicada de sabi pas m'onte. E pasmens, ai ges de problèmas per comprene lo gascon, lo lengadocian ò lo limosin. Aqueu "panoccitan" ajuda subretot lei gents un pauc ninòis que vorrián emprendre l'occitan de pas si comprendre ambé lei gents que parlan occitan. Franc d'èstre lingüiste, impossible d'encapar qué que siegue a n'aquesto lengatge esoteric. Lo contrari de sa tòca promiera qué ! Qué pecat de veire tot aquela energia gastada dins un tau projècte volapukesc...
Après que de gents empleguesson de fòrmas arcaïcas o conservatritz de la lenga, mi geina pas, mai de fòrmas alambicadas (es lo mòt just aquita) coma aqueu "degun" substantivat !
Alala Cedric, sabi qu'as la costuma de mesclar un pauc de totei lei dialectes. Tant que s'agís de dialectes occitans passa ben. S'agís fin finala de mòts occitans. Mi geina pas nimai s'emplegues de "paraulas" catalanisantas o ispanisantas, estent que la basa es la mesma que l'occitan e que tot mòt emplegat dins son contèxte pòu èstre de bòn entendre per quaucun acostumat ai lengas latinas. Mai anar pescar un advèrbe coma degun e n'en fabregar un substantiu, es anar un pauc luench dins l'abstraccion. Tè, a Marselha, "degun" es encara fòrça emplegat dins lo lengagi de cada jorn. Pasmens ai jamai ausit degun (!) l'emplegar coma substantiu. Se seriá tan logica aquesta fòrma, vieu pas perqué degun (re!) l'emplegariá jamai encò nòstre.
[/fòra subjècte]
Per quant ai municipalas, serà bessai per ieu lo promier còp qu'anarai votar de ma vida...Gaudin vs Guerini a Marselha, aquò's una batèsta d'elefantàs que la vòli pas mancar !
12 Re: municipalas 2008 le Mar 18 Sep - 16:30
Zengi
Trobador !!
Quin s'apèra dejà lo fadat qu'a inventat aquò ?Aquela emplec dau mòt "degun" es sempre un plaser ! Çò que m'agrada lo mai son lei derivats : degunalitat, degunatge, etc...
Completament d'accòrd da ço que dises.
Tà tornar au subjècte, n'èi tostemps pas comprès ço que cambia lo 1 per cent deu partit occitan !!
Lo resultat ridicule deu candidat a las presidenciau Héraut o sei pas qué dens las annadas setantas, ua periòda totun pro positiva tà l'emergéncia de la "politica politiciana" occitana, que deveré empachar lo monde de s'i tornar !
Plan segur, n'èra pas sonque un candidat federaliste, mes las alianças dab un partit socialiste francés qui, dens la realitat militanta tot com dens lo discors, se fot completament de l'occitan e enqüèra mei d'Occitania, aquò n'ei pas de créder (parli quitament pas deu punt sociau-democrat).
Dernière édition par le Mar 18 Sep - 17:38, édité 1 fois
13 Re: municipalas 2008 le Mar 18 Sep - 17:23
Danís
Adjudant
Matieu a écrit:Quin s'apèra dejà lo fadat qu'a inventat aquò ?Aquela emplec dau mòt "degun" es sempre un plaser ! Çò que m'agrada lo mai son lei derivats : degunalitat, degunatge, etc...
S'apela Arve (Hervé) Cassinhac. Quo es un falord de prumiera, au mens linguisticament (pas umanament, lo coneisse pas personalament).
Mas d'un certe costat, qu'es plan risolier (au segond gras) sas conerias. L'i podem quitament veire una mena de..poesia.
Domatge que tombem sus sos sites a eu quand cherchem daus cors d'occitan sus lo net.
14 Re: municipalas 2008 Aujourd'hui à 23:41
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


c: text/html

text:
Saint-Hellier
Saint-Hellier es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Comuna formada al començament del sègle XIX de la fusion de las tres ancianas parròquias, testificades jos las siás formas latinisées al Mièja Edat, de Sant-Hellier (Sancti Helerii vila en 1137, variante de Sant Hilaire, avesque de Peitieus), La Frenaye (Fraxineta cap a 1240) e de Orival-jos-Bellencombre (Orival cap a 1240).
Ela dépendait del abbaye de Sant-Victor-la-Fresnaye e aperteniá al prieuré de Sant-Laurent-en-Lyons.
Commune formée au début du sègle XIX par la fusion des trois anciennes paroisses, attestées sous leurs formes latinisées au Moyen Âge, de Saint-Hellier (Sancti Helerii cité en 1137, variante de Saint Hilaire, évêque de Poitiers), La Frenaye (Fraxineta vers 1240) et d'Orival-sous-Bellencombre (Orival vers 1240).
Elle dépendait de l'abbaye de Saint-Victor-la-Fresnaye et appartenait au prieuré de Saint-Laurent-en-Lyons.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Passau (275)
Liste des communes
Vilshofen an der Donau
Ville de Vilshofen an der Donau, localité de l'Allemagne de 16 000 habitants.
La mairie de Vilshofen an der Donau a une adresse e-mail et un site Internet.
Pocking
Ville de Pocking, localité de l'Allemagne de 14 000 habitants.
La mairie de Pocking a une adresse e-mail et un site Internet.
Hauzenberg
Ville de Hauzenberg, localité de l'Allemagne de 12 000 habitants.
La mairie de Hauzenberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Bad Griesbach im Rottal
Ville de Bad Griesbach im Rottal, localité de l'Allemagne de 8 400 habitants.
La mairie de Bad Griesbach im Rottal a une adresse e-mail et un site Internet.
Fürstenzell
Ville de Fürstenzell, localité de l'Allemagne de 7 700 habitants.
La mairie de Fürstenzell a une adresse e-mail et un site Internet.
Ortenburg
Ville d'Ortenburg, localité de l'Allemagne de 7 000 habitants.
La mairie d'Ortenburg a une adresse e-mail et un site Internet.
Ruhstorf an der Rott
Ville de Ruhstorf an der Rott, localité de l'Allemagne de 7 000 habitants.
La mairie de Ruhstorf an der Rott a une adresse e-mail et un site Internet.
Bad Füssing
Ville de Bad Füssing, localité de l'Allemagne de 6 700 habitants.
La mairie de Bad Füssing a une adresse e-mail et un site Internet.
Tiefenbach
Ville de Tiefenbach, localité de l'Allemagne de 6 600 habitants.
La mairie de Tiefenbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Salzweg
Ville de Salzweg, localité de l'Allemagne de 6 500 habitants.
La mairie de Salzweg a une adresse e-mail et un site Internet.
Untergriesbach
Ville d'Untergriesbach, localité de l'Allemagne de 6 100 habitants.
La mairie d'Untergriesbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Hutthurm
Ville de Hutthurm, localité de l'Allemagne de 5 900 habitants.
La mairie de Hutthurm a une adresse e-mail et un site Internet.
Wegscheid
Ville de Wegscheid, localité de l'Allemagne de 5 500 habitants.
La mairie de Wegscheid a une adresse e-mail et un site Internet.
Rotthalmünster
Ville de Rotthalmünster, localité de l'Allemagne de 4 900 habitants.
La mairie de Rotthalmünster a une adresse e-mail et un site Internet.
Windorf
Ville de Windorf, localité de l'Allemagne de 4 700 habitants.
La mairie de Windorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Aldersbach
Ville d'Aldersbach, localité de l'Allemagne de 4 300 habitants.
La mairie d'Aldersbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Neuburg am Inn
Ville de Neuburg am Inn, localité de l'Allemagne de 4 200 habitants.
La mairie de Neuburg am Inn a une adresse e-mail et un site Internet.
Thyrnau
Ville de Thyrnau, localité de l'Allemagne de 4 100 habitants.
La mairie de Thyrnau a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Oceanus Procellarum
Oceanus Procellarum (Ocean dei Tempèstas en occitan provençau) es la pus granda mar de la Luna. Es situada dins la partida oest de la fàcia visibla. Es un plan basaltic amb una longor nòrd-sud egala a 2500 quilomètres per una superficia de 4 000 000 km². Dins aquò, lo bacin d'impacte associat amb aquela mar es pas conegut a l'ora d'ara. Unei lacus e sinus son situats ai frontieras de l'ocean qu'es limitròf dei Mare Nubium e Mare Humorum au sud e separat de la Mare Imbrium au nòrd-est per la cadena de montanhas dei Montes Carpatus.
Quatre sondas espacialas Luna 9 (3 de febrier de 1966), Luna 13 (24 de decembre de 1966), Surveyor 1 (2 de junh de 1966), Surveyor 3 (20 d'abriu de 1967) e una mission umana, Apollo 12 (24 de novembre de 1969), foguèron mandadas dins l'Oceanus Procellarum.


text:
Enric II de Montmorency
Enric II de Montmorency (1595 - executat a Tolosa lo 30 d'octobre de 1632), filh d'Enric de Montmorency, filhòl d'Enric IV de França.
Foguèt amiral de França a 17 ans, vicerei de Nòva França e governador de Lengadòc. Foguèt maridat amb Marie-Félicie des Ursins. Foguèt marescal de França, e lutèt contra los protestants.
S'aliguèt amb Gaston d'Orléans (fraire del rei Loís XIII) dins una intriga contra lo cardinal de Richelieu sens capita e foguèt executat al Capitòli de Tolosa e sos bens foguèron donats a l'Ostal dels Condé. Aquesta execucion marquèt l'afirmacion del poder reial e central sobre la noblessa.
Lo contèxte[modificar | modificar la font]
L’Edicte de Nantas promulgat lo 15 d'avril de 1598 per Enric IV permetèt d'acabar amb mai de de trenta ans de guèrras religiosas dins lo reialme de França. En Lengadòc, foguèt aculhit amb satisfaccion. Acordava la libertat de culte als protestants dins totes los luòcs ont existissiá en 1157. E lor balhava de mai de plaças seguras : Montpelhièr, Aigas Mòrtas. Los embolhs s’apasimèron.
Lo 14 de mai de 1610, lo rei Enric IV foguèt assassinat per Ravalhac. Los protestants, se sentiguèron alara menaçats, s'amassèron darrièr lo duc de Rohan e tornèron prene lo combat. En 1622, per arrestar los combats en Lengadòc, Loís XIII signèt la Patz de Montpelhièr que confirmava las disposicions de l’Edicte de Nantas.
Al delà de l’interès pels protestants, lo duc de Rohan cercava de satisfar son ambicion politica. Richelieu s'i opausèt. Après aver pres La Rochèla al tèrme d'un sètge que tustèt durament los reformats, venguèt per sometre Lengadòc. Privàs foguèt presa e bassacada, Alès rendèt las armas. L’edicte de gràcia d'Alès (27 de junh de 1629) tirèt als protestants sos dreches politics e las plaças de seguretat. Lo rei de França aviá las mans liuras per combatre los protestants.
La batalha de Castèlnòu d'Arri[modificar | modificar la font]
En 1630, Gaston d’Orleans, lo fraire del rei de França Loís XIII, ensagèt d’organizar un soslevament general dins lo reialme. Enric de Montmorency, influenciat per la reina Maria de Medici (que sa femna, Maria Felicia Orsini n'èra cosina), lo sosteniá. raliguèt los Estats de Lengadòc, que Richelieu aviá ensajat d'i levar lo drech de levada de l'impòst, e ordonèt a En De La Croix, capitani dels gardas sieus, d’ocupar lo fòrt de Brescon, al larg d’Agde. Le 22 de julhet de 1632, la província de Lengadòc faguèt secession del Reialme de França. Una part de la noblessa pichona seguiguèt Montmorency dins la revòlta mas la vila de Tolosa demorèt del costat del rei de França. Carcassona e Narbona refusèron d’aculhir l’armada rebèlla. Una armada reiala se metèt en camin, menada per Enric de Schomberg. Lo rescontre se faguèt davant Castèlnòu d'Arri, le 1èr de setembre de 1632. Schomberg aviá entre 2000 e 2500 òmes, los insurgents pas que 1200 a 1500. L’afrontament durèt pas que mièja ora : nafrat grèvament, lo duc foguèt fach presonièr.
Jutjat pel Parlament de Tolosa presidit pel garda dels sagèls Chateauneuf, foguèt condemnat a mòrt. Après aver demandat perdon al Rei e tornat donar son baston de marescal e son cordilh de l’Òrdre del Sant Esperit, foguèt decapitat dins la cort interiora de la comuna lo 30 d'octobre de 1632.


text:
Chaudèl
Lo chaudèl (en francés, échaudé) es un pastisson triangular d'anís originari de Roergue (Avairon). Lo nom ven d'escaudar (passar per d'aiga calda), que fa referéncia a la siá coseson dobla. La pasta se fa còser dos còps -coma un biscuit- la primièra d'elas escaudada en aiga. Son faches amb de farina, d'anís o de fenolh, d'aiga e de sal. Existisson tanben de variantas amb de mèl, de sucre o d'uòus.[1] Los chaudèls se pòdon manjar amb de causas doças (glacet, confitura, etc), o amb de causas saladas (formatge Rocafòrt o de cabra). Es tipic los trempar amb de vin doç e los manjar plan freg.
S'agís d'una recèpta anciana, ja citada sus un escrich de l'an 1202 que disiá: "panes qui dicuntur eschaudati" (pans apelats escaudats=chaudèls).[2] Una tradicion orala ditz qu'un fornièr d'Albi apelat Joanot foguèt qui aguèt l'idèa d'apondre d'anís als pastissons qu'ofrissiá al rei.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Les chaudèls sus "gateau-aveyron.com" (fr)
- ↑ Histoire de la vie privée des François, Volume 2 pp. 294-295, par Pierre J. B. Le Grand d'Aussy, Laurent-Beaupré 1815. (fr)
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Recèpta dels chaudèls de Roergue(fr)
- Vidéo "L'Echaudé, un biscuit au pliage ancestral". TF1, J.P. Pernaut, Le 13 heures du 7 octobre 2010., videos.tf1.fr. Consultat lo 10 mai 2014 (fr)


text:
Cussac-sur-Loire
Cussac-sur-Loire[1] (Cussac-sur-Loire en francés) z-es una comuna occitana, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situada a la cœur del departament de la Anautita-Loire, aquela municipalitat es limitrophe de la prefectura Lo Puy-en-Velay. S'estend de part e d'autra de la rota nacionala 88, ais #que connècte Lion a Tolosa. Coma lo sieu nom l'indica, la Loire flueix en aquela comuna.
Située au cœur du département de la Haute-Loire, cette commune est limitrophe de la préfecture Le Puy-en-Velay. Elle s'étale de part et d'autre de la route nationale 88, axe qui relie Lyon à Toulouse. Comme son nom l'indique, la Loire coule dans cette commune.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo 5 de setembre de 1969 Cussac pren lo nom de Cussac sus Loire.
Le 5 septembre 1969 Cussac prend le nom de Cussac sur Loire.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Base de donadas toponimicas de l'Institut d'Estudis Occitanas: Cussac-sur-Loire


text:
-206
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -206 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Segonda Guèrra Punica còntra la Republica Romana. En Espanha, lei Cartaginés perdiguèron sei darrierei posicions e Magon Barca e lei subrevivents de son armada se retirèron dins leis Illas Balearas que foguèron rapidament utilizadas per secutar lei Romans dins lo nòrd-oèst de la Mar Mediterranèa.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Après la victòria de 207 avC còntra la dinastia Qin e lo partiment dau poder entre lei venceires principaus de la rebellion e lei generaus Qin raliats, una querèla entre Liu Bang e Xiang Yu entraïnèt una guèrra civila novèla. Es dicha Guèrra Chu-Han mai regardèt tanben d'autrei senhors de guèrra qu'assaièron de conquistar lo poder.
Lei fòrças Chu de Xiang Yu capitèron premier de batre e d'eliminar rapidament lei tropas de Tian Rong que foguèt tuat. De son caire, lei fòrças Han capturèron lei rèis proclamats de Wei e de Yin. Puei, leis armadas Chu e Han se confrontèron a Pengcheng onte lei Han foguèron desfachs e perdiguèron de desenaus de milièrs d'òmes. Pasmens, Xiang Yu mau capitèt d'aprofichar son succès per eliminar Liu Bang e la dinastia Han que ganhèron divèrsei sostèns suplementaris dins lo corrent de l'annada. Ansin, lei Han se redreiçèron a la batalha de Jingsuo e contunièron lo combat (→ 204 av. JC).


text:
L'an 1792 assumiguèt la corona portuguesa, coma regent, ras dels nombroses problèmas mentals de la siá maire, la reina Maria I de Portugal. De desescobèrtas posterioras afirman qu'aqueles parrabastatges foguèron causats per la porfiria, malautiá fòrça comuna entre qualques ostals reials coma la portuguesa, l'anglesa o l'annoveriana consistenta en la barreja de la sang e de l'urina.
L'an 1807 la familha reiala portuguesa, en fugent las tropas de Napoleon Bonaparte qu'avián ocupat Portugal, s'installèt en Brasil, en fasent de la vila de Rio de Janeiro la capitala de l'Empèri Portugués. Dins aquela vila l'enfant Joan de Portugal venguèt un prince de las idèas gaireben liberalas. Mentretant a Portugal, los angleses atenguèron d'expulsar los franceses en 1809 e comencèt l'intrada d'idèas liberalas, pendent dotze ans, los angleses dominèron Portugal coma una autentica colònia. En Brasil, declarèt la libertat de comèrci, dobriguèt los pòrts dins totes los païses e elevèt l'estatut juridic de Brasil fins a l'egalar amb lo de Portugal, en nomenant lo reialme Reialme Unit de Portugal, Brasil e Algarve. Amb la mòrt de la siá maire, en 1816 foguèt declarat rei, lo 16 de decembre de 1815 mas concediguèt a Brasil l'estatut de reialme.


text:
Steven Spielberg
Steven Allan Spielberg (Cincinnati, Ohio, 18 de decembre de 1946)[1] es un director, scenarista e productor american, recebèt l'Òrdre de l'Empèri Britanic. La revista Forbes estima la valor neta de Spielberg a 3,1 miliards de dolars[2]. En 2006, la revista Premiere lo cita coma la figura mai importanta e influenta de l'industria del cinèma. Lo Time lo classifica coma una de las 100 personas pus importantas del sègle. A la fin del sègle XX, la revista Life lo nomena la persona mai influenta de sa generacion[3]. Dins una carrièra de quaranta ans, los filmes de Spielberg toquèron totes tipes de tèmas e genres. Los primièrs filmes de sciénciaficcion e aventuras, sovent per un public jove, son considerats coma un arquetipe de las superproduccions de Hollywood. Los ans seguents sos filmes abordèron de tèmas coma l'Olocaust, l'esclavatge, la guèrra e lo terrorisme.
Spielberg ganhèt l'Oscar del melhor director en 1993 per La lista de Schindler e en 1998 per Salvar lo soldat Ryan. Tres filmes de Spielberg, Jaws (1975), ET, l'extraterrèstre (1982), e Jurassic Park (1993), batèron los recòrds de dintrada.
Fondador de la societat de produccion Amblin Entertainment e cofondador dels estudios DreamWorks SKG, tanben creèt la Shoah Foundation Institute for Visual History and Education, amb l'objectiu de recolhir los testimònis de totes los subrevivents de la Shoah.
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Spielberg grandissiá dins la banlèga de Haddonfield (Nova Jersey) e Scottsdale (Arizona). Foguèt totjorn enfachinat per l'industria del cinèma e ja mainat faguèt pagar dintradas per sos filmes ostalencs alara que sa sorre vendiá espets de milh. A 12 ans acabèt sa primièra produccion scenarizada e amb actors. Un an aprèp, a l'edat de 13 ans, Spielberg ganhèt un prèmi per un filme de guèrra de 40 minutas que portava lo títol de Escape to Nowhere. En 1963, a 16 ans, sa produccion de 140 minutas nomenada Firelight, que pus tard s'inspirèt per a realizar Close Encounters of the Third Kind (Encontras amb lo tresen tipe), foguèt presentada al teatre e qu'amb ela ganhèt 100 $.
Aprèp que foguèt refusat a las escòlas de cinèma tradicionalas, Spielberg dintrèt a la California State University de Long Beach per estudiar l'anglés. Obtenguèt un Bachelor of Arts en anglés e estudièt lo cinèma.
Començament de sa carrièra professionala[modificar | modificar la font]
Spielberg comencèt de se far remarcar per sas competéncias tecnicas e se fotgèt una reputacion. Dirigiguèt Joan Crawford dins l'episòdi The Eyes de la seria Night Gallery. Foguèt un dels tres episòdis pilòts d'aquela emission fantastica, jos la direccion de Rod Serling. Tanben dirigiguèt de serias nombrosas, subretot lo primièr episòdi de Colombo: Lo libre testimòni.
Produguèt Amblin', un filme de solament 24 minutas que lo faguèt lo director mai jove a obtenir un contracte amb l'estudio mai grand de Hollywood: Universal. Lo filme obtenguèt un prèst de 15 000 $ porgit per un amic. Amblin' ganhèt divèrses prèmis en diferents festivals e foguèt presentat al Festival de Cinèma d'Atlanta en 1969 e signèt un contracte de 7 ans per la division de la television. Aprèp aver passat 4 ans e aver dirigit una granda varietat de programas de television, dirigiguèt un filme a la television plen de suspens e nomenat Duèl, que foguèt aclamat tant per las criticas coma pel public. Finalament lo filme foguèt presentat als cinèmas.
En 1974, Spielberg optenguèt la realizacion de son primièr long metratge pel cinèma: Sugarland Express. Lo filme tracta d'una istòria vertadièra, conta l'aventura de dos marginalizats (interpretats per Goldie Hawn e William Atherton) e de son ostatge, perseguits per un desplegadament carnavalenc de policièrs e de jornalistas. Lo filme foguèt un fracàs total.
Jaws[modificar | modificar la font]
Pasmens, la meteissa annada, Spielberg dintrèt efectivament dins l'industria del cinèma amb Jaws. Ne faguent lo director lo mai celèbre e important del monde. Dins los burèls de sos productors de Sugarland Express, Spielberg trobèt un manuscrit portant lo títol de Jaws, que significa «maissa» en anglés. Tornant a l'ostal, devorèt lo libre e decidiguèt de ne far l'adaptacion cinematografica. Malgrat lo fracàs de son fime precedent capitèt a reünir un prèst de dotze milions de dolars. Reüniguèt d'actors pauc coneguts a l'epòca (Robert Shaw, Richard Dreyfuss, Roy Scheider), e lo rodatge poguèt enfin començar. Las anecdòtas de rodatge de Jaws son nombrosas e pauc bendisentas: un rodatge laboriós de cent cinquanta cinc jorns, un dels tres peis-cans mecanics foncionava pas tojorn fòrça ben (es perqué se vei pauc lo terrible animal al començament del filme), los tecnicians voliàn solament que lo projècte s'acabèsse, e lo meteis pels actors, e Spielberg el meteis foguèt descoratjat, los capricis de la meteorologia e de l'ocean emmalissent las causas. A la fin d'aquel rodatge laboriós, la paur de l'aiga qu'aviá Spielberg se transformèt en una fòbia vertadièra.
Mas contra tota esperança, lo filme obtenguèt un succès superant. De fach, per las primièras projeccions d'un filme, despassèt cent milions de dolars per aténher finalament dos cents seissanta milions. Grand admirador d'Alfred Hitchcock, utilizèt per Jaws un metòde de presa de vistas creada pel mèstre de Vertigo: lo triple zoom invertit (la camara recuola sus un ralh pendent un rapid zoom endavant).
Close Encounters of the Third Kind[modificar | modificar la font]
Aprèp lo succès de Jaws, Spielberg se lancèt dins un autre grand projècte, que somiava de realizar dempuèi longtemps. Se tracta d'una istòria d'extraterrèstres pacifics que desembarcan sus la Tèrra, per encontrar l'Òme. En 1977 dirigiguèt doncas Encontres de la tresena fasa, filme per que obtenguèt una nominacion a l'Oscar coma melhor director. Lo filme surfís sus l'onda de Star Wars, l'òbra es un succès comercial, lo public s'atropèla per veire aquel novèl filme de sciènciaficcion. Las interpretacions de Richard Dreyfuss e de François Truffaut, del qual Spielberg es admirador, venguèron culte.
Malgrat sos primièrs succèsses, Spielberg faguèt un fracas amb 1941, una comèdia sus la Segonda Guèrra Mondiala. Aprèp aquò se jonguèt amb son amic George Lucas per rodar Raiders of the Lost Ark (los cercaires de l'arca perdida), amb lo personatge de Indiana Jones jogat per Harrison Ford. Lo filme li donèt una autra nominacion a l'Oscar coma melhor director.
Tornant cap a la sciénciaficcion e l'exploracion de vida extratèrrestra, Spielberg dirigiguèt en 1982 ET, l'extratèrrestre, venguèt lo filme amb mai d'intrada del moment e un classic del cinèma, obtenguèt lo prèmi de la National Society of Film Critics coma melhor director e tanben de Los Angeles Film Critics Association Awards coma melhor director e melhor filme.
Primièrs filmes dramatics[modificar | modificar la font]
Aprèp aver dirigit las seguidas d'Indiana Jones (Indiana Jones e lo temple maudit i Indiana Jones e la darrièra crosada), Spielberg dirigiguèt La color porpra en 1985 en responsa a aqueles que pensavan que poiriá pas dirigir un drama, filme ont comença la carrièra d'Oprah Winfrey. Malgrat que foguèt pas un succès comercial, recebèt 11 nominacions als Oscar e obtenguèt lo prestigiós prèmi Irving G. Thalberg en 1987 e lo prèmi Directors Guild of America.
En 1987 rodèt L'Empèri del Sol, Always (Per totjorn) en 1989, e Hook (Capitan Gafet) en 1991, totes aqueles filmes sens grand succès.
En 1993 Spielberg suspren lo monde amb Jurassic Park, una istòria de dinosaures creats per manipulacion genetica, e amb un filme en omenatge a Oskar Schindler, La lista de Schindler. Amb la primièra ganhèt 100 milions de dolars en solament nòu jorns, amb la segonda obtenguèt l'Oscar del melhor filme e del melhor director.
En 1997 Spielberg tornèt la segonda partida de Jurassic Park, Lo monde perdut: Jurassic Park, e tanben dirigiguèt Amistad, per que recebèt una nominacion al Glòbe d'Aur pel melhor director.
En 1998, dirigiguèt Saving Private Ryan, un drama jogat per Tom Hanks e Matt Damon, e lausat per sos imatges realistas del prat batalhièr. Recebèt un autre Oscar coma melhor director.
En 2001 dirigiguèt Artificial Intelligence: AI, amb Jude Law e Haley Joel Osment, filme basat sus la possibilitat que los robòts pòscan èsser tan reals que poirián aver la capacitat de ressentir coma los umans. En 2002 salguèt Minority Report, amb Tom Cruise, un autre filme ont se mescla la tecnologia del futur e la fantasia, ont la polícia pòt arrestar las personas abans que cometan los crimes.
En 2002 dirigiguèt Catch Me if You Can, amb Leonardo DiCaprio e Tom Hanks, basada sus l'istòria vertadièra d'un òme que frauda e engana totes amb divèrsas personalitats.
En 2005, Spielberg totjorn tan prolific rodèt l'adaptacion de La guèrra dels mondes, òbra de H. G. Wells, amb Tom Cruise coma personatge principal, e Dakota Fanning coma sa filha. Lo filme faguèt miranda.
Lo 23 de decembre de 2005 del meteis an, rodèt son filme pus ambiciós, Munich, relata las accions d'un dels escadrons de la mòrt enviats pel govèrn d'Israelian per venjar los assassinats dels atlètas olimpics en 1972. Malgrat sas originas josievas, lo director temptèt de mantenir la neutralitat. Aquela decision li valguèt de criticas de la Comunitat Josieva dels Estats Units d'America. Eric Bana ten lo ròtle principal d'Avner, lo cap de l'escadron de la mòrt, e per Daniel Craig, que joguèt James Bond. Per aquel filme, foguèt nomenat al prèmi Glòbe d'Aur e de l'Acadèmia de Hollywood, al Oscar, coma melhor director; sens pasmens capitar.
Produccions[modificar | modificar la font]
Spielberg prodiguèt Poltergeist, Retorn cap al futur, The Flintstones, Casper, Men in Black, Deep Impact, per las mai conegudas.
Tanben produguèt de filmes d'animacion coma Tiny Toon Adventures e Animaniacs.
En mai de fondar sa pròpria productora (Amblin Entertainment), Spielberg fondèt DreamWorks SKG amb Jeffrey Katzenberg e David Geffen en 1994. Aquel estudio es responsable dels filmes coma American Beauty, Gladiator, Cast Away, Memòrias d'una geisha e lo fime d'animacion per ordenador Shrek, e mai.
Spielberg es tanben reconegut per sas accions de caritat per las organizacions de la Segonda Guèrra Mondiala e la Righteous Persons Foundation (que regropa divèrses projèctes josieus, especialament d'organizacions en memòria de l'Olocaust). Tanben fa partida de la Junta de Conselhièrs de l'Escola de Cinèma-Television de la Califòrnia State University.
Steven Spielberg es maridat amb l'actritz Cate Capshaw, que coneguèt pendent las audicions pel filme Indiana Jones e lo temple maudit.
Filmografia[modificar | modificar la font]
- 1959 - The Last Gun, direccion e montatge
- 1961:
- Escape to Nowhere, direccion, scenario e montatge
- Battle Squad, direccion, scenario e montatge
- 1964 - Firelight, direccion, scenario e montatge
- 1967 Slipstream, inacabada, direccion e scenario
- 1969:
- Amblin', direccion, scenario e montatge
- Night Gallery, fragment Eyes
- 1971:
- 1972 - Something Evil, direccion e distribucion
- 1973:
- Ace Eli and Rodger of the Skies, scenario
- Savage, direccion e montatge
- 1974 - The Sugarland Express, direccion e scenario
- 1975 - Jaws, direccion e distribucion (vòte)
- 1977 - Close Encounters of the Third Kind (Encontra amb lo tresen tipe), direccion e scenario
- 1978 - I Wanna Hold Your Hands, produccion
- 1979 - 1941, direccion
- 1980:
- Used Cars, produccion
- The Blues Brothers, distribucion
- 1981
-
- Continental Divide, produccion
- ''Raiders of the Lost Ark'', (A la recèrca de l'arca perduda) direccion
1982:
-
- E.T. The Extra-Terrestrial, (ET, l'extraterrèstre), direccion
- Poltergeist, direccion (pas mencionat dins los crèdits), produccion, scenario e montatge
- 1983 - Twilight Zone: The Movie, segonda istòria, direccion e produccion
- 1984:
- Gremlins, produccion e distribucion
- Indiana Jones e lo temple maudit (Indiana Jones and the Temple of Doom), direccion e distribucion
- 1985:
- The Goonies, produccion, scenario e montatge
- Retorn cap al futur (Back to the Future), produccion
- Amazing Stories, seria de TV, fins a 1987, produccion
- Lo jove Sherlock Holmes (Young Sherlock Holmes), produccion
- La color porpra (The Color Purple), direccion e produccion
- 1986:
- The Money Pit, produccion
- An American Tail, produccion
- 1987:
- Harry e los Hendersons (Harry and the Hendersons), produccion
- Innerspace, produccion
- Three O'Clock High, produccion
- Batteries not Included, produccion
- L'Emperi del Solelh (Empire of the Sun), direccion e produccion
- 1988:
- Who Framed Roger Rabbit?, produccion
- The Land Before Time, produccion
- 1989:
- Tummy Trouble, cort, produccion
- Dad, produccion
- Retorn cap al futur 2 (Back to the Future Part II), produccion
- Indiana Jones a l'ultima crosada (Indiana Jones and the Last Crusade)
- Always, direccion e produccion
- 1990:
- Joe contra lo volcan (Joe Versus the Volcano), produccion
- Yume, produccion
- Retorn cap al futur 3 (Back to the Future Part III), produccion
- Roller Coaster Rabbit, cort, produccion
- Gremlins 2: La novèla generacion (Gremlins 2: The New Batch), produccion
- Aracnofobia (Arachnophobia), produccion
- Tiny Toon Adventures, seria de TV, fins a 1992, produccion
- 1991:
- An American Tail: Fievel Goes West, produccion
- A Wish for Things That Work, sèrie de TV, produccion
- Hook, direccion
- 1992:
- It's A Wonderful Tiny Toons Christmas Special, produccion
- Tiny Toon Adventures: How I Spent My Vacation, produccion
- The Plucky Duck Show, seria de TV, produccion
- 1993:
-
- Jurassic Park, direccion e produccion
-
- La lista de Schindler (Schindler's List), direccion e produccion
- 1994:
- Tiny Toon Adventures: Spring Break Special, produccion
- Els Picapedra (The Flintstones), produccion
- Yakko's World: An Animaniacs Singalong, produccion
- Tiny Toons Spring Break, produccion
- I'm Mad, produccion
- ER, seria de TV, produccion
- 1995:
- 1996:
- Survivors of the Holocaust, documentari per la a TV, produccion
- High Incident, seria de TV, fins a 1997, produccion
- Twister, produccion
- The Best of Roger Rabbit, produccion
- 1997:
- Men in Black, produccion
- The Lost Children of Berlin, produccion
- El monde perdut: Parc Juràssic (The Lost World: Jurassic Park), direccion e distribucion
- Amistad, direccion e produccion
- 1998:
- Deep Impact, produccion
- The Mask of Zorro, produccion
- The Last Days, documentari, produccion
- Toonsylvania, seria de TV, fins a 2000, produccion
- Pinky, Elmyra & the Brain, seria de TV, produccion
- Saving Private Ryan, direccion e produccion
- 1999:
- The Haunting, produccion
- The Unfinished Journey, cort documentari
- 2000:
- A Holocaust Szemei, documentari, produccion
- Shooting War, produccion e montatge
- 2001:
- Semper Fi, produccion
- Shrek, produccion
- Evolucion (Evolution), produccion
- Parc Jurassic III, Jurassic Park III, produccion
- Band of Brothers, mini seria de TV, produccion
- We Stand Alone Together, documentari, produccion
- Vanilla Sky, distribucion
- Artificial Intelligence: A.I., direccion, produccion e scenario.
- 2002:
- Broken Silence, mini seria documentària de TV, produccion
- Price for Peace, documentari, produccion
- Men in Black II, produccion
- Taken, mini seria de TV, produccion
-
- Minority Report, direccion
- Catch Me if You Can, direccion e produccion
- 2003 - Burma Bridge Busters, documentari, produccion
- 2004:
- Voices from the List, documentari, produccion
- The Terminal, direccion e produccion
- 2005:
- La guèrra dels mondes (War of the Worlds), direccion
- Munich direccion e produccion
- Memòrias d'una geisha (Memoirs of a Geisha), produccion
- 2006:
- Monster House, produccion
- Flags of Our Fathers, produccion
- Cartes des d'Iwo Jima, produccion
- 2007:
- Transformers, produccion
- On The Lot, programa de TV per cineastas, produccion
- 2008:
- Indiana Jones e lo reialme del crane de cristal]] (Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull), direccion
- Eagle Eye produccion
- 2009:
- The Trial of the Chicago 7, produccion
- Transformers: Revenge of the Fallen, produccion
- 2011:
- Lincoln, produccion
- When Worlds Collide, produccion
- Jurassic Park IV, produccion
- The Adventures of Tintin: Secret of the Unicorn, direccion e produccion
- Interstellar, produccion
- Old Boy, produccion
Prèmis[modificar | modificar la font]
Oscars[modificar | modificar la font]
Glòbes d'Aur[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Joseph McBride, Steven Spielberg, ed Faber and Faber, 1997 ISBN 0571191770 p37
- ↑ [http://www.forbes.com/lists/2007/10/07billionaires_Steven-Spielberg_4XKR.html}Steven Spielberg ranks 287 on The World's Billionaires 2007
- ↑ [1] The 50 most influential baby boomers: Top 10
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Senses of cinema: Steven Spielberg
- Steven Spielberg Bibliography (via UC Berkeley)
- Web oficial de Dreamworks
- Survivors of the Shoah Visual History Foundation (founded by Spielberg)
- Time 100: Steven Spielberg
- They Shoot Pictures, Don't They?
- Spielberg at 60 - Empire
- Fansite and forum "Playmountain", the successor of "Spielbergfilms"


text:
Ingmar Bergman
Ingmar Bergman (Ernst Ingmar Berman per l'estat civil suedés, nascut a Uppsala lo 14 de julhet de 1918 e defuntat dins l'illa de Fårö, Gotland lo 30 de julhet de 2007) foguèt un cineasta, teleasta, escrivan [1] e meteire en scèna de teatre suèc.
L'òbra siá, d'una excelléncia remirabla, durant mai de 50 ans d'activitat entremièg platèls e emponts, ne fa d'el de segur un dels autors mai importants, exigents e egrègis de la cinematografia amai la scenografia occidentalas de la segonda mitat del sègle XX.
Somari
- 1 La Vida
- 2 L' Òbra
- 3 Los Caps d'òbra
- 3.1 Crisi 1946
- 3.2 La Set 1949
- 3.3 Cap al gaug 1950
- 3.4 Jòcs d'estiu 1951
- 3.5 Un estiu amb Monika 1953
- 3.6 La Nuèch dels forencs 1953
- 3.7 Una leiçon d'amor 1954
- 3.8 Risons d'una nuèch d'estiu 1955
- 3.9 Lo Seten sagèl 1957
- 3.10 Las Majofas 1957
- 3.11 Caratge 1958
- 3.12 La Sorga 1960
- 3.13 L'Uèlh del diable 1960
- 3.14 En pel miralh 1961
- 3.15 Lutz d'ivèrn 1963
- 3.16 Lo Silenci 1963
- 3.17 Persona 1966
- 3.18 L'Ora del lop 1968
- 3.19 La Vergonha 1968
- 3.20 Lo Rite 1969
- 3.21 Una passion 1969
- 3.22 Lo Ligam 1971
- 3.23 Crits e chitadetas 1972
- 3.24 Scènas de la vida de parelh 1973
- 3.25 La Flaüta emmascada 1975
- 3.26 Cara e cara 1976
- 3.27 L'Uòu de la sèrp
- 3.28 Sonata d'auton 1978
- 3.29 De la vida de las mariòtas 1980
- 3.30 Fanny e Alexandre 1983
- 3.31 Los Dos Benaüroses 1986
- 3.32 Sarabanda 2003
- 4 Citacions
- 5 Resson critic & influéncias
- 6 Prèmis e guerdons
- 6.1 Victòrias
- 6.2 nominacions
- 7 Filmografia
- 8 Teatrografia
- 9 Bibliografia
- 10 Vejatz tanben
- 11 Ligams extèrnes
- 12 Ligams videografics
- 13 Nòtas & referéncias
La Vida[modificar | modificar la font]
Enfantesa...[modificar | modificar la font]
Nascut en 1918 , filh de n' Erik, pastor rigorista luterian, e na Karin Akerblom, eissida d'una familha aisada d'Estocòlme [2] Se va passar las primièras annadas en seguir los divèrses mudadisses pairals, de parçans en ostals parroquials. Aguèt un fraire en Dag,lo siu ainat de dos ans e una sorreta de 4 ans pus jove, na Margareta se disiá.
entremièg repression...[modificar | modificar la font]
Ne va èsser "educat" amb los concèptes religioses mai rigids e fondamentalistas de pecat, confession, castigar, perdon e gràcia, que quitament los sevicis corporals fasián partida d'aqueles ensenhaments integristas que non sai.
e evasion[modificar | modificar la font]
Non pas tot èra tan negre pr'aquò... que lo band femenin de la siá familha d'un cèrt biais s'ateunhèt per l'Ingmaronel l'estultícia machista del siu genitor.
Demercé la siá granda d'Uppsala, descubriguèt cinèma e teatre.
Quitament lo sieu paire lo se daissèt visitar e descubrir los estudios cinematografics suedeses de Råsunda ran Estocòlme... que ne foguèt per el s'adintrar lo paradís.
Una siá parenta fortunada li oferiguèt per Nadal (als dotze ans...) una lanterna magica que li n'ajudèt fòrça per poder resistir a aquel ambient familial tan rigorós, frustradís e menet... e se n'escapar alavetz en d'unes viatges miraudioses de personala creacion.
Ne serà estat tant important per el aquel present per sa vida tota que se ne titolara lo quite el lo sieu libre de memòria autobiografica Laterna magica en 1987.
Autras experiéncias[modificar | modificar la font]
Descubriguèt la barbariá nazi tre 1934 durant una viatjada en Alemanha, en Turíngia.Lo traumatisme que foguèt puèi la descubèrta de l'olocaust e dels chaples inumans e desparaulables dels camps, lo se faguèt aluenhar d'a la politica (quitament se dins L'Uòu de la sèrp lo sicut n'es lo nazisme coma sorga de tot çò aule, lo grand malastre universal.)
Adolescéncia entre teatre e universitat...[modificar | modificar la font]
En 1936, muda lo jove Ingmar a Estocòlme ont s'inscriu a l'Universitat, en istòria e literatura... d'unes estudis fòrça d'aviada interromputs per s'entrevar de teatre (d'òbras d'Ibsen e Shakespeare entre autres autors...) dins l'obrador teatral d'un ostal de joves , lo Mâster Olofsgården, quitament coma actor d'a vegadas, contacte primièr que lo se faguèt endralhar mai tard cap a mesa en scèna amai director d'actors.
Una relacion amorosa amb una jove actritz mai un desir descabestrat de libertat lo se farà definitivament daissar la lar familiala per la vida dins la capitala mas sens acabar sos estudis que los clavarà pas jamai.
los debuts professionals[modificar | modificar la font]
En 1939, va començar de trabalhar a l'Opèra Real d'Estocòlme coma soflaire per l' Orfèu als Infèrns d'Offenbach.La relativa seguretat financièra (amb un salari de 13 coronas per cada serada...) li va permetre d'escriure, en dos ans, dotze dramas e un opèra. Lo sieu primièr mentor va èsser en Ragnar Hyltén-Cavallius, cineasta e scenograf pro conegut en aquela epòca.
Esclata la Segonda Guèrra Mondiala (que Suècia demorarà neutra...) e deu far lo sieu servici militar mas ne serà pro aviat desmobilizat per encausa d'una ulcèra.
En 1942, met en scèna la siá òbra pròpia La Mòrt de Pulcinello, molt inspirada per l'òbra de n'August Strindberg.
a la Svensk Filmindustri...[modificar | modificar la font]
Va conéisser alara en Carl Anders Dymling, director de la Svensk Filmindustri e na Stina Bergman, directritz del servici dels scenaris, que li prepausan un trabalh regular per n'escriure o corregir los scenaris produsits per la societat, per un contracte de cinc cents coronas al mes. Lai va rescontrar en Gustav Molander que li va prepausar de mostrar lo siu scenari de Hets a n'Alf Sjöberg.
O va tot far en Bergman per participar al rodatge, que li trobèron una mena de pòste fintís de script-boy.
N'acabarà per rodar qualques plans de la fin de l'òbra, una satira amagada de l'autoritarisme absolut d'un òme de poder - un professor - envèrs los sieus escolans - lo pòble? - que n'es plan aisit far lo parallèl amb democracia e nazisme, pro d'actualitat en aquela epòca quitament dins un país neutre coma Suècia.Se trachava tanben alavetz del primièr filme de tria amb participacion bergmaniana que ne foguèt seleccionat aquel filme a la Mòstra de Venècia.
Per poder pagar las despensas d'espitalizacion de la siá molhèr n'Else Fisher, malauta ela coma lo siu nenin, nascut a la fin de 1943, de tuberculòsi, ne va encadenar mesas en scèna e scenaris.
Va tanben acceptar l'ofèrta de la comuna d'Helsinborg per venir director del siu teatre municipal que n'es a mand de far quincanèla. Contunharà de se n'entrevar en tot realizar los sieus primièrs filmes coma cineasta e autor.
vertadièrs debuts coma cineasta[modificar | modificar la font]
Après lo siu primièr filme en 1946, Kris / Crisi que serà un fracatge comercial malgrat de qualitats ja plan bergmanianas coma l'estudi de la crisi entre las generacions, ne contunharà lo siu trabalh al teatre municipal d'Helsinborg.
Dirigirà los sieus tres filmes seguents fòra la Svensk Filmindustri, amb lo productor independent en Lorens Marmsted.Se tracha de Det regnar på vår kårlek / Plòu sul nòstre amor 1946, Skepp till India land / Un batèl per l'Índia 1947 e Musik i Morker / Musica dintre la foscor 1948...
Ne seràn, maldespièch los lors defauts, coma los borrolhons malbiaissuts e un chic comercials, del sieu aprenentatge de vertadièr cineasta.
Lai podem notar subretot una violenta revòlta contra religion e familha dins un biais de cinematografiar fòrça inflenciat pel cinèma del realisme poetic francés de las annadas 1930 e d'en Marcel Carné bèl primièr.
Ne serà estat molt actiu durant aquel periòde que contunhèt de trabalhar pel teatre o escriure de scenaris per en Gustav Molander Kvitan utan ansikt / La Femna sens cara en 1947.
Aprèp dos filmes ja importants dins la siá cinematografia en formacion, Hamnstadt / Ciutat portuària 1948 e Fängelse / La Càrcer 1949, poguèt enfins realizar e menar a tèrme un projècte vertadièrament personal Törst / La Set en 1949.
Se ne pòt dire amb certesa qu'es a partir d'aiceste filme que l'òbra del mèstre suèc prenguèt la siá volada definitiva per mai de trenta ans de caps d'òbra o almens òbras de màger importància dins l'istòria dels cinèmas suedés e mondial.
L' Òbra[modificar | modificar la font]
Los Caps d'òbra[modificar | modificar la font]
Crisi 1946[modificar | modificar la font]
- veire l'article Crisi (filme 1946)
La Set 1949[modificar | modificar la font]
- veire l'article de La Set
Cap al gaug 1950[modificar | modificar la font]
- veire l'article Cap al gaug
Jòcs d'estiu 1951[modificar | modificar la font]
- veire l'article Jòcs d'estiu
Un estiu amb Monika 1953[modificar | modificar la font]
- veire l'article Un estiu amb Monika
La Nuèch dels forencs 1953[modificar | modificar la font]
- veire l'article La Nuèch dels forencs
Una leiçon d'amor 1954[modificar | modificar la font]
- veire l'article Una leiçon d'amor
Risons d'una nuèch d'estiu 1955[modificar | modificar la font]
- veire l'article Risons d'una nuèch d'estiu
Lo Seten sagèl 1957[modificar | modificar la font]
- veire l'article Lo Seten sagèl
Las Majofas 1957[modificar | modificar la font]
- veire l'article Las Majofas
Caratge 1958[modificar | modificar la font]
- veire l'article Caratge
La Sorga 1960[modificar | modificar la font]
- veire l'article La Sorga
L'Uèlh del diable 1960[modificar | modificar la font]
- veire l'article L'Uèlh del diable
En pel miralh 1961[modificar | modificar la font]
- veire l'article En pel miralh
Lutz d'ivèrn 1963[modificar | modificar la font]
- veire l'article Lutz d'ivèrn
Lo Silenci 1963[modificar | modificar la font]
- veire l'article Lo Silenci
Persona 1966[modificar | modificar la font]
- veire l'article Persona (filme)
L'Ora del lop 1968[modificar | modificar la font]
- veire l'article L'Ora del lop
La Vergonha 1968[modificar | modificar la font]
- veire l'article La Vergonha
Lo Rite 1969[modificar | modificar la font]
- veire l'article Lo Rite
Una passion 1969[modificar | modificar la font]
- veire l'article Una passion
Lo Ligam 1971[modificar | modificar la font]
- veire l'article Lo Ligam
Crits e chitadetas 1972[modificar | modificar la font]
- veire l'article Crits e chitadetas
Scènas de la vida de parelh 1973[modificar | modificar la font]
- veire l'article Scènas de la vida de parelh
La Flaüta emmascada 1975[modificar | modificar la font]
- veire l'article La Flaüta emmascada
Cara e cara 1976[modificar | modificar la font]
- veire l'article Cara e cara
L'Uòu de la sèrp[modificar | modificar la font]
- veire l'article L'Uòu de la sèrp
Sonata d'auton 1978[modificar | modificar la font]
- veire l'article Sonata d'auton
De la vida de las mariòtas 1980[modificar | modificar la font]
- veire l'article De la vida de las mariòtas
Fanny e Alexandre 1983[modificar | modificar la font]
- veire l'article Fanny e Alexandre
Los Dos Benaüroses 1986[modificar | modificar la font]
- veire l'article Los Dos Benaüroses
Sarabanda 2003[modificar | modificar la font]
- veire l'article Sarabanda
Citacions[modificar | modificar la font]
- I a pas res mai aisit que s'espantar l'espectator.Lo se pòt de verai far venir baug, que la màger part del mond t'an endacòm dins lo sieu èsser una paur a mand d'espelir.
- Ieu ne soi pas cap un cresent.Quina que ne siá forma de salvacion aprèp la mòrt me sembla un blastèmi.
- Es quand pregui que me cresi que ne soi cresent.
- Avèm la sòrt de viure dins aqueste mond, s'agachar una flor, una nívol a la descisa, de nos escotar un aucèl, lo chibitejar dels espics dins un camp de milh, de nos remirar los trachs d'una persona, las lors tendéncias, lo lor alen mai prigond.
- Çò primièr que devon aprene los escolans d'art dramatic es pas cap l'embriaguesa del teatre mas las exigéncias de la profession.
- Sola la musica me balhèt l'oportunitat de desvelar mas emocions.
- Es l'ombra de la mòrt que li pòrta relèu a la vida.
- Se far vièlh es coma pojar una montanha nauta:mentre ne montas se ne demesisson tas fòrças mas l'agachar es mai liure, la vista mai ampla e serena.
- La paur nos fa cercar un imatge salvador e aqueste imatge es Dieu. [3]
- I a gessa forma d'art coma lo cinèma per se trucar la consciéncia, se segotir las emocions e s'ajónher los estancis mai secretoses de l'arma.
- Lo cinèma coma sòmi, lo cinèma coma musica.Cap art se n'atravèrsa coma si-ben lo cinèma e dirèctament que non sai la nòstra consciéncia diürna, per se tocar los nòstres sentiments, al fons de la cambra luscrala de nòstra arma.
- Cal rodar cada filme coma se lo darrièr foguèsse.
- En realitat ieu vivi de contunh dins la miá enfantesa: ne viri a tengut en pels apartaments solombrats, me passegi en per las carrièras silentosas d'Uppsala e m'aplanti davant la Sommarhuset per escotar l'enòrme beç de dos troncs, me ne movi segonda a segonda, e sempre abiti lo miu sòmi: de temps en temps li ne fau visita a çò real. [4]
- Cal rodar cada filme coma se lo darrièr foguèsse.
Resson critic & influéncias[modificar | modificar la font]
en Suècia[modificar | modificar la font]
en pel mond entièr[modificar | modificar la font]
Prèmis e guerdons[modificar | modificar la font]
Victòrias[modificar | modificar la font]
Oscar[modificar | modificar la font]
- 1960: Melhor filme de lenga estrangièra per La Sorga
- 1961: Melhor filme de lenga estrangièra per En pel miralh
- 1971: Prèmi commemoratiu Irving G. Thalberg per la carrièra
- 1983: Melhor filme de lenga estrangièra per Fanny e Alexandre
Berlinale[modificar | modificar la font]
- 1957: Os d'Aur del melhor filme per Las Majofas
- 1961: Prèmi OCIC per En pel mitralh
BODIL[modificar | modificar la font]
- 1957: Prèmi Bodil del melhor filme europèu per Risons d'una nuèch d'estiu
- 1959: Prèmi Bodil del melhor filme europèu per Las Majofas
- 1974: Prèmi Bodil del melhor filme europèu per Crits e chitadetas
- 1979: Prèmi Bodil del melhor filme europèu per Sonata d'auton
Festenal de Canas[modificar | modificar la font]
- 1956: Melhor umor poetic [7] per Risons d'una nuèch d'estiu
- 1957: Prèmi de la jurada per Lo Seten sagèl
- 1958: Prèmi de la mesa en scèna per Sul lindal de la vida
- 1960: Mencion especiala per La Sorga
- 1973: Grand prèmi tecnic [8] per Crits e chitadetas
- 1997: Palma de las palmas especiala cinquantenari del Festival...
- 1998: Prèmi de la Jurada Ecumenica per l' òbra sencera
Mòstra de Venècia[modificar | modificar la font]
- 1971: Leon d'aur per la carrièra
Golden Globe Awards[modificar | modificar la font]
- 1960: Melhor filme estrangièr per Las Majofas
- 1961: Melhor filme estrangièr per La Sorga
- 1975: Melhor filme estrangièr per Scènas de la vida de parelh
- 1976: Melhor filme estrangièr per Cara e cara
- 1978: Melhor filme estrangièr per Sonata d'auton
- 1984: Melhor filme estrangièr per Fanny e Alexandre
Césars del cinèma[modificar | modificar la font]
Festenal David di Donatello[modificar | modificar la font]
- 1974: David del melhor realizator per Crits e chitadetas
- 1984: David del melhor realizator per Fanny e Alexandre
- 1984: David del melhor scenari per Fanny e Alexandre
- 1984: David del melhor filme estrangièr per Fanny e Alexandre
Autres guerdons e onors[modificar | modificar la font]
- 1961: Membre onorari estrangièr de l' American Academy of Arts and Sciences...
- 1995: Prèmi Dorothy e Lilian Gish
nominacions[modificar | modificar la font]
Oscar[modificar | modificar la font]
- 1957: melhor scenari original per Las Majofas
- 1960: Melhor scenari original per La Sorga
- 1961: Melhor scenari original per En pel miralh
- 1974: Melhor scenari original per Crits e chitadetas
- 1974: Melhor filme de lenga estrangièra per Crits e chitadetas
- 1974: Melhor realizator per Crits e chitadetas
- 1977: Melhor realizator per Cara e cara
- 1979: Melhor scenari original per Sonata d'auton
- 1983: Melhor scenari original per Fanny e Alexandre
- 1984: Melhor realizator per Fanny e Alexandre
BAFTA Awards[modificar | modificar la font]
Berlinale[modificar | modificar la font]
- 1961: Os d'aur per En pel miralh
Césars del cinèma[modificar | modificar la font]
- 1976: Melhor filme estrangièr per La Flaüta emmascada
- 1979: Melhor filme estrangièr per Sonata d'auton
- 2005: Melhor filme de l'Union europèa per Sarabanda
Filmografia[modificar | modificar la font]
realizacions[modificar | modificar la font]
- 1946: Kris Crisi
- 1946: Det regnar på vår kärlek Plòu sul nòstre amor
- 1947: Skepp till India land Un batèl per l'Índia
- 1948: Musik i mörker Musica dintre la foscor
- 1948: Hamnstad Ciutat portuària
- 1949: Fängelse La càrcer
- 1949: Törst La Set
- 1950: Till glädje Cap al gaug
- 1950: Sånt händer intded här Se n'escairiá pas cap aicí
- 1951: Sommarlek Jòcs d'estiu
- 1952: Kvinnors väntan L'Espèra de las femnas
- 1953: Sommaren med Monika Un estiu amb Monika
- 1953: Gycklarnas afton La Nuèch dels forencs
- 1954: En Lektion i kärlek Una leiçon d'amor
- 1955: Kvinnodröm Sòmi de femnas
- 1955: Sommarnattens leende Risons d'una nuèch d'estiu
- 1957: Det sjunde inseglet Lo Seten sagèl
- 1957: Herr Sleeman kommer (television)
- 1957: Smultronstället Las Majofas
- 1958: Nära livet Sul lindal de la vida
- 1958: Venetianskan (television)
- 1958: Rabies (television)
- 1958: Ansiktet Caratge
- 1960: Jungfrukällan La Sorga
- 1960: Djävulens öga L'Uèlh del diable
- 1961: Såsom i en spegel En pel miralh
- 1963: Nattvardsgästerna Lutz d'ivèrn
- 1963: Tystnaden Lo Silenci
- 1964: För att inte tala om alla dessa kvinnor Totas aquelas femnas
- 1965: Don Juan Dòm Juan (fulheton television)
- 1966: Persona
- 1968: Vargtimmen L'Ora del lop
- 1968: Skammen La Vergonha
- 1969: Riten Lo Rite (television)
- 1969: En Passion Una passion
- 1969: Fårö-dokument L'illa de Fårö (television)
- 1971: Beröringen The Touch Lo Ligam
- 1973: Visknkingar och rop Crits e chibiteges
- 1973: Scener ur ett äktenskap Scènas de la vida de parelh
- 1974: Misantropen Lo Misantròp (television)
- 1975: Trollflöjten La Flaüta emmascada
- 1976: Ansikte mot ansikte Cara e cara
- 1977: The Serpent's Egg L'Uòu de la sèrp
- 1978: Höstsonatten Sonata d'auton
- 1979: Fårö-Dokument 2 L'illa de Fårö 2 (television)
- 1980: Aus dem Leben der Marionetten De la vida de las mariòtas
- 1982: Fanny och Alexander Fanny e Alexandre
- 1983: Hustruskolan L'Escòla de las femnas (television)
- 1984: Karins Ansikte Lo Caratge de Karin (telefilme cort)
- 1984: Efter repetitionnen Aprèp la repeticion (television)
- 1986: Dokument Fanny och Alexander (television)
- 1986: De Två saliga Los Dos benaüroses (television)
- 1992: Markisinnan de Sade La Marquesa de Sada (television)
- 1993: Las Baccantas Las Baccantas (television)
- 1995: Sista striket (television)
- 1997: Larmar och gör sig till En preséncia d'un clown (television)
- 2000: Bildmakarna (television)
- 2003: Saraband Sarabanda (television)
scenaris[modificar | modificar la font]
- 1944: Hets / Torments d' Alf Sjöberg
- 1947: Una femna sens cara / Kvinna utan ansikte de Gustav Molander
- 1948: Eva / Eva de Gustav Molander
- 1950: Mentre la vila dormís / Medan staden sover de Lars-Eric Kjellgren
- 1951: Divòrci / Frånskild de Gustav Molander
- 1956: Lo darrièr parelh defòra / Sista paret ut de Alf Sjöberg
- 1957: Lutz de nuèch / Nattens ljus de Lars-Eric Kjellgren
- 1961: Lo Jardin dels plasers / Lustgården de Alf Kjellin
- 1970: La Messorga / Reservatet de Jan Molander (television)
- 1970: La Messorga episòdi de la seria Play for Today d'Alan Bridges (television)
- 1973: La Messorga / The Lie d'Alex Segal (television)
- 1990: Una pichòta musica de nèuèch / A Little Night Music de Scott Ellis (television)
- 1992: Las Melhoras intencions / Den Goda viljan de Bille August
- 1992: Los Mainats del dimenge / Söndagsbarnde de Daniel Bergman
- 1996: Parladissas privadas / Enskilda samtal de Liv Ullmann (television)
- 2000: Infidèla / Trolösa de Liv Ullmann
Teatrografia[modificar | modificar la font]
Òbras teatralas jogadas al Teatre Dramatic Reial d'Estocòlme (Kungliga Dramatiska Teater) (o d'autres teatres del país...) e mesas en scèna per l'autor de Persona... :
- 1951: Dret lyser i kåken de Björn-Erik Höijer amb Maj-Britt Nilsson
- 1955: Tråmålning d'Ingmar Bergman amb Bibi Andersson
- 1961: La Gavina (Måsen) d'Anton Chekhov amb Eva Dalbeck
- 1963 Qual a paur de Virginia Woolf? (Vem är rädd för Virginia Woolf?) d'Edward Albee amb Bibi Andersson
- 1963: Sagan de Hjalmar Bergman amb Erland Josephson, Bibi Andersson
- 1964: Tre knivar från Wei de Harry Martinson
- 1964: Hedda Gabler de Henrik Ibsen
- 1965: Dòm Juan (Don Juan) de Molière
- 1966: L'instruccion (Rannsakningen) de Peter Weiss amb Erland Josephson, Anita Björk
- 1966: L'escòla de las femnas (Hustruskolan) de Molière amb Erland Josephson, Bibi Andersson
- 1969: Woyzeck de Georg Büchner
- 1970: La Soscadissa (Ett Drömspel) d' August Strinberg amb Allan Edwall, Max von Sydow
- 1971: Show de Lars Forssel amb Harriet Andersson, Allan Edwall
- 1972: L'aneda salvatja (Vildanden) de Henrik Ibsen amb Max von Sydow, Erland Josephson, Harriet Andersson
- 1973: Sonata de las trèvas (Spöksonaten) d' August Strindberg amb Harriet Andersson
- 1974: A Damasc (Till Damaskus) d' August Strinberg
- 1975: La Nuèch dels reis o Çò que voldretz (Trettondagsafton) de William Shakespeare amb Bibi Andersson
- 1984: Lo Rei Lear (Kung Lear) de William Shakespeare amb Jarl Kulle, Lena Olin, Peter Stormare
- 198(: Domaisèla Julia (Fröken Julie) d' August Strindberg amb Peter Stormare, Lena Olin
- 1986: La Soscadissa d' August Strindberg amb Lena Olin
- 1986: Hamlet (Hamlet) de William Shakespeare amb Peter Stormare
- 1988: Long Viatge de cap a la nuèch (Lång dags färd mot natt) d' Eugene O'Neill amb Peter Stormare, Jarl Kulle, |Bibi Andersson
- 1989: La Marquesa de Sada (Markisinnan de Sade) de Yukio Mishima amb Anita Björk
- 1989: Un ostal de monaca (Ett dockhem) de Henrik Ibsen amb Erland Josephson
- 1991: Peer Gynt de Henrik Ibsen
- 1991: Domaisèla Julia (Fröken Julie) d' August Strindberg amb Peter Stormare, Lena Olin (represa)
- 1993: Sista skrikert d' Ingmar Bergman (adaptat puèi per la television en 1995... )
- 1993: Lo Temps e la cambra (Rummet och tiden) de Bodho Strauss amb Erland Josephson
- 1994: Las Variacions Goldberg (Goldbergvariationer) de George Tabori] amb Bibi Andersson, Erland Josephson
- 1994: Lo Conte d'ivèrn (Vintersagan) de William Shakespeare amb Bibi Andersson, Pernilla August
- 1995: Lo Misantròp (Misantropen) amb Jarl Kulle
- 1995: Ivona, princessa de Borgonha (Yvonne) de Witold Gombrowicz amb Erland Josephson
- 1996: Las Baccantas (Backanterna) d' Euripides amb Erland Josephson, Anita Björk
- 1998: Bildmakarna de Per Olof Enquist amb Anita Björk (adaptat puèi per la television en 2000)
- 2000: Sonata de las trèvas (Spöksonaten) d' August Strindberg] amb Erland Josephson
- 2000: Maria Stuart (Maria Stuart) de Friedrich von Schiller amb Pernilla August, Erland Josephson
- 2002: Las Tornas (Gengångare) de Henrik Ibsen amb Pernilla August
Bibliografia[modificar | modificar la font]
òbras de n'Ingmar Bergman[modificar | modificar la font]
en suedés[modificar | modificar la font]
en anglés[modificar | modificar la font]
- Ingmar Bergman:The Magic Lantern... revirat per Joan Tate, Nòva York Viking Press 1988
- Ingmar Bergman: Images: my life in film... revirat per Marianne Ruuth idem Arcade Pub. 1994
en castelhan[modificar | modificar la font]
en francés[modificar | modificar la font]
- Ingmar Bergman: Oeuvres... primièr volum, revirat e adaptat del suèc per C.G. Bjurström e Maurice Pons (amb una introduccion de n'Ingmar Bergman) editat per Robert Laffont 453 pp 1962 (amb los scenaris de Jòcs d'estiu, La Nuèch dels forencs, Risons d'una nuèch d'estiu, Lo Seten sagèl, Las Majofas e Caratge... )
- Ingmar Bergman: Une trilogie... revirada e adaptacion de J.Robnard idem 271 pp 1964 ( amb los scenaris de En pel miralh, Los Comuniants e Lo Silenci...)
- Ingmar Bergman: L'Oeuf du serpent... revirat per C.G. Bjurström & Lucie Albertini, Gallimard 1978
- Ingmar Bergman: Laterna Magica... idem 1987
- Ingmar Bergman : Les meilleures intentions... id 1992
- Ingmar Bergman : Images... id id
- Ingmar Bergman : Fanny et Alexandre id 274 pp 1998
en italian[modificar | modificar la font]
- Ingmar Bergman: L'uovo del serpente Einaudi 1974
- Ingmar Bergman: L'immagine allo specchio (Ansikte mot ansikte) idem 1977
- Ingmar Bergman: Fanny e Alexander Ubulibri 1982
- Ingmar Bergman: La lanterna magica Garzanti 1990
- Ingmar Bergman: Nati di domenica idem 1993
- Ingmar Bergman: Il settimo sigillo (Det Sjuncde inseglet - 1957) Iperborea 1994
- Ingmar Bergman: Con le migliori intenzioni Garzanti 1994
- Ingmar Bergman: Conversazioni private id 1999
- Ingmar Bergman: Il quinto atto id 2000
- Ingmar Bergman: Tutto il teatro Ubulibri 2000
- Ingmar Bergman: Il posto delle fragole (Smultronstållet - 1957) Iperborea 2004
- Ingmar Bergman: Sarabanda (Saraband - 2003) Iperborea 2005
- Ingmar Bergman: Tre diari (revirada italiana de Tre Dagböker 2004) Iperborea 2008
òbras a l'entorn de l'artista e de l'òbra[modificar | modificar la font]
en suedés[modificar | modificar la font]
- Jörn Donner: Djåvulens ansikte - Ingmar Bergmans filmer... 1962
- Stig Björkman, Torsten Manns & Jonas Sima: Bergman om Bergman: Intervjuer med Ingmar Bergman 1970
- Maaret Koskinen: I begynnelsen var ordet - Ingmar Bergman och hans tidiga författarskap... 2002
- Henrik Sjögren: Lek och raseri - Ingmar Bergman teater 1938-2002... 2002
- Mikael Timm: Lusten och dåmonerma: boken om Bergman 2008
en anglés[modificar | modificar la font]
- Stig Björgman, Torsten Manns & Jonas Sima: Bergman on Bergman: Interviews with Ingmar Bergman... revirat per Paul Britten Austin, Simon & Schuster Nòva York 1973
- Filmmakers on filmmaking: the American Film Institute seminars on motion pictures and television (edited by Joseph McBride). Boston, Houghton Mifflin Co., 1983.
- Images: my life in film, Ingmar Bergman, Translated by Marianne Ruuth. New York, Arcade Pub., 1994.
- The Magic Lantern, Ingmar Bergman, Translated by Joan Tate New York, Viking Press, 1988.
en castelhan[modificar | modificar la font]
- Ramón Company & Juan Miguel: Ingmar Bergman, buscador de perlas Ediciones Cátedra Madrid 1990
- Pedro Jesús Teruel & Ángel Pablo Cano: Ingmar Bergman, buscador de perlas. Cine y filosofia en la obra de un maestro del siglo XX... Morphos ediciones Murcia 2008
en francés[modificar | modificar la font]
- Francis Guyon & Jean Béranger: Ingmar Bergman... revista Premier Plan Lion 1964
- Olivier Assayas: Conversation avec Bergman... ed. Cahiers du Cinéma París1990
- Joseph Marty: Ingmar Bergman, Une poétique du désir... Éditions du Cerf idem 1991
- N.T. Binh: Ingmar Bergman, Le Magicien du Nord... Découvertes Gallimard id 1993
- Jacques Aumont: Ingmar Bergman: Mes films sont l'explication de mes images Cahiers du Cinéma/Auteurs id 2003
- Jean Narboni: En présence d'un clown, de Bergman Edicions Yellow Now Brussèlas 2009
en italian[modificar | modificar la font]
- Guido Aristarco: I sussuri e le grida... Sellerio editore 1988
- Stig Björkman & Olivier Assayas: Conversazione con Ingmar Bergman... Lindau 1990
- Sergio Trasatti: Ingmar Bergman... Il Castoro Cinema 1993
- Sergio Arecco: Ingmar Bergman.Segreti e maqgie... Le Mani 2000
- Aldo Garzia]: Fårö, la Cineccittà di Ingmar Bergman... Sandro Tetti editore 2001
- Fabrizio Marini: Ingmar Bergman.Il settimo sigillo... Lindau 2002
- Sergio Trasatti: Ingmar Bergman... Il Castoro Cinema n. 156 Editrice Il Castoro 2005
- Alberto Corsani: Il libro che affiora.Suggestioni dal cinema di Ingmar Bergman... Edizioni SEB 2008
- Francesco Netto: Ingmar Bergman.Il volto e le maschere... Edizioni Ente dello Spettacolo 2008
- Antonio Costa: Ingmar Bergman... Marsilio Collana ''Sequenze d'autore'' a cura di Paolo Bertetto Venècia 2009
- Aldo Garzia: Bergman.The Genius... Editori Riuniti University press Roma 2010
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) (sv) Fondacion n'Ingmar Bergman
- (en) (fr)(en) Ingmar Bergman sus l'Internet Movie Database
- (en) Bergmanorama
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]

- Portal del cinèma
-
- ↑ Se consideram la qualitat absoluda dels sius scenaris e dialògs originals coma d'òbras de verai literàrias, equivalentas d'òbras teatralas per exemple o sas quitas peças de teatre... idem son jornal personal e sas reflexions generalas... Çò ne tormarem mencionar.
- ↑ La siá maire naturala fin finala se ne disiá Hedvig Sjöberg...
- ↑ Dins Det sjund inseglet / Lo Seten sagèl 1957...
- ↑ Dins Laterna magica, autobiografia... op cit
- ↑ Dins Tystnaden / Lo Silenci 1963...
- ↑ Decernit per una jurada de critics daneses dempuèi 1948...
- ↑ Sic !
- ↑ Sic e tornar sic !!!
- ↑ id est British Academy Films and Television Awards...


text:
1543
Aquesta pagina concernís l'an 1543 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Au començament de l'annada, lo 21 de febrier, l'armada etiopiana dau negus Galawdewos (1540-1559) e lei subrevivents dau còrs expedicionari portugués ataquèron lei fòrças dau Sultanat d'Adel qu'ocupavan la màger part d'Etiopia dempuei 1534-1535. La batalha s'acabèt per la mòrt de l'emir Ahmad ibn Ibrahim e per de pèrdas importantas dins lei rengs de l'armada musulmana que se dispersèt totalament. Aquò permetèt la reconquista aisada dau país e marquèt la fin de la guèrra. Pasmens, Etiopia èra roïnada après quinze ans de guèrra.
America[modificar | modificar la font]
Civilizacion maia[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra entre Espanha, sostenguda per unei pòbles maias, e lei ciutats-estats maias desirosas de demorar independentas. Après lei victòrias espanhòlas de 1541-1542 e la somission dei Cocomes, lei Maias Cupules, que ganhèron l'aliança dei Cochuahs, ataquèron la vila novèla de Valladolid fondada lo 24 de mai dins lei roïnas de Chauac Ha. Leis Espanhòus e seis aliats maias foguèron rapidament en dificultat.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Astronomia[modificar | modificar la font]
Publicacion quauquei jorns avans la mòrt de son autor de la teoria eliocentrica desvolopada per lo prèire polonés Nicolau Copernic en 1513. Maugrat d'errors fòrça importantas, aquela teoria anava permetre l'abandon dau modèl de Ptolemèu e favorizar l'aparicion de la sciéncia modèrna.
Matematicas[modificar | modificar la font]
Publicacion de The Grounde of Artes, teachings the Worke and Practise, of Arithmeticke, both in whole numbers and fractions dau matematician galés Robert Recorde (vèrs 1512-1558). Premier obratge d'algèbra escrich en anglés, favorizèt la difusion de l'algèbra dins leis Illas Britanicas.
En Itàlia, lo matematician Niccolo Fontana Tartaglia (1499-1557) publiquèt una traduccion deis Elements d'Euclides qu'anava permetre de melhorar la difusion de la geometria en Euròpa.
Medecina[modificar | modificar la font]
Publicacion de De Corporis Fabrica, òbra majora dau mètge brabançon Andreas Vesalius (1514-1564). Èra un obratge tractant de l'anatomia umana d'aperaquí 700 paginas que son influéncia foguèt quasi similara a aquela de la teoria eliocentrica de Nicolau Copernic (cf. supra) gràcias a de descripcions e d'illustracions fòrça precisa.
En Espanha, foguèron tanben publicadas doas òbras majoras de la medecina de la Renaissença : lo Dispensarium (« La farmacopèa ») e lo Dioscoride-Materia Medica dau mètge e teologian espanhòu Miguel Servet (1511-1553). Tiera de commentaris medicaus sus lei practicas dau periòde, conoguèron un succès important en despiech de la condamnacion de son autor per l'Inquisicion.


text:
Arnaut de Vilanòva
Arnaut de Vilanòva (1238 - 1311) foguèt un mètge, alquimista, teologian e astrològ famós del sègle XIII. Es considerat coma lo pus egrègi mètge del seu sègle.
Lo luòc de sa naissença es pas conegut segurament, mas de recercas recentas[1] lo fan nàisser a Villanueva de Xiloca en Aragon. Estudièt la quimia, la medecina, la fisica, e tanben la filosofia aràbia. Foguèt mètge a la cort d'Aragon, successivament d'En Pèire III, Anfós III, e Jaume II. Residiguèt a Valéncia entre 1286 al 1289. Ensenhèt mantuna annada a l'escòla de medecina de Montpelhièr fins a 1299. Durant aquel periòde, publiquèt divèrses tractats de teologia en latin influenciats per Joaquim de Fiore e l'ideologia dels beguins, en particular per la reforma de la Glèisa. Foguèt puèi enviat per Jaume II coma ambaissador a París, ont s'i faguèt una reputacion considerabla; pasmens sas idèas sus la venguda de l'antecrist l'expausèron a l'enemistat del clergat e, condemnat per l'Universitat de la Sorbonne foguèt forçat de fugir l'inquisicion. Fin finala se faguèt assostar en Sicília pel rei Frederic II. Cap a 1313 foguèt convocat a Avinhon pel papa Clamenç V, qu'èra malaut, mas moriguèt durant lo viatge.
Òbras[modificar | modificar la font]
En latin:
- Breviarium practicae (probablament)
- Tractatus de tempore adventus Antichristi
- De sigillis
- De cymbalis ecclesiae
- Philosophia catholica et divina
- Allocutio christiani
- Expositio super Apocalypsi
En catalan:
- Confessió de Barcelona
- Lliço de Narbona.
- Raonament d'Avinyó.
- Informació espiritual.


text:
1846
Aquesta pagina concernís l'an 1846 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Portugal[modificar | modificar la font]
Trèbols dins lo nòrd dau país entraïnats per una famina.
America[modificar | modificar la font]
Estats Units d'America[modificar | modificar la font]
Lo 24 d'abriu, una escaramocha frontaliera entre un còrs mexican e una patrolha estatsunidenca dins la region contestada de Tèxas entraïnèt lo començament de la Guèrra Americanomexicana. Après quauquei dificultats inicialas en causa de l'inferiotat numerica dei tropas desplegadas en Tèxas, leis Estatsunidencs capitèron de reünir de tropas importantas e ben armadas. Lo 9 de mai, ganhèron la batalha de Resaca de la Palma qu'entraïnèt l'afondrament de l'armada mexicana dins lo nòrd e permetèt l'invasion dirècta de Mexic. Aquò permetèt ai fòrças estatsunidencas de conquistar Monterrey après una batalha saunosa que se debanèt dau 21 au 23 de setembre. En parallèl d'aquela invasion dei regions centralas de Mexic, una expedicion estatsunidenca ataquèt Califòrnia que foguèt aisament ocupada dins lo corrent de l'estiu. Pasmens, la populacion de Los Angeles se revoutèt lo 13 d'aost e reprenguèt lo contraròtle de la vila.
Mexic[modificar | modificar la font]
Lo 24 d'abriu, una escaramocha frontaliera entre un còrs mexican e una patrolha estatsunidenca dins la region contestada de Tèxas entraïnèt lo començament de la Guèrra Americanomexicana. Mobilizant de tropas pus importantas equipadas d'un armament melhor, leis Estatsunidencs prenguèron l'avantatge e intrèron sus lo territòri mexican après la batalha de Resaca de la Palma (9 de mai). Afeblida per lei divisions intèrnas dau país — lei conservadors sostenguèron l'invasion estatsunidenca — l'armada mexicana subiguèt de pèrdas importantas e deguèt abandonar Monterrey dins lo corrent de setembre (21-23).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Astronomia[modificar | modificar la font]
Premiera observacion de la planeta Neptun per l'astronòm prussian Johann Gottfried Galle a partir dei calculs dau matematician francés Urbain Le Verrier lo 23 de setembre. Aquò entraïnèt una polemica entre França e lo Reialme Unit car lo matematician britanic John Couch Adams aviá tanben previst l'existéncia d'aquel objècte. Pasmens, lei campanhas de recèrca menadas per leis astronòms anglés avián donat ges de resultat. Lo debat se calmèt pauc a pauc. Lo 10 d'octòbre, descubèrta d'un satellit naturau dich Triton per William Lassell.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 5 de genièr - Rudolf Christoph Eucken, escrivan alemand, Prèmi Nobel (m. 1926)
- 26 de març - José Castulo Zeledón, ornitològ còstarican (m. 1923)
- 4 d'abril - Comte de Lautréamont, escrivan uruguaian-francés (m. 1870)
- 5 de mai - Henryk Sienkiewicz, escrivan polonés, Prèmi Nobel (m. 1916)
- 23 de junh - Gaston Maspero, egiptològ francés (m. 1916)
- 11 d'octobre - Carlos Pellegrini, president d'Argentina (m. 1906)
- Enric Pelisson, poèta bearnés (m. 1912)


text:
Belloy-en-Santerre
Bello-in-Santérre en picard ( Belloy-en-Santerre en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Una Fotografia aeriana de 1967 relòtge sul luòc de Belloy una villa gallo-romaine a long tribunal rectangulaire orientada al sud.
Une photographie aérienne de 1967 montre sur le site de Belloy une villa gallo-romaine à longue cour rectangulaire orientée au sud.


text:
Valèri Bernard
Valèri Bernard (en francés: Valère Bernard; Marselha, 10 de febrièr de 1860 - Marselha, 6 d'octobre de 1936) foguèt un pintor, gravador e escrivan occitan de Provença.
Biografia[modificar | modificar la font]
Sa familha èra sortida d'Avinhon. A 15 ans, s'inscriguèt a l'Escòla de las Bèlas Arts a Marselha, abans de contunhar a estudiar la pintura a París amb Alexandre Cabanèl e Pierre Puvis de Chavannes. Dins la capitala francesa venguèt amic de mantun felibre occitan coma Pau Arena, Raols Ginèsta e Maurici Faure entre d'autres e collaborèt a la Revue Félibréenne qu'aviá fondada Pau Marieton.
Venguèt Majoral del Felibritge en 1894, e ne foguèt puèi Capolièr de 1909 a 1919. Pauc a cha pauc, se virèt cap a una concepcion globala de la lenga occitana (que per el inclusiá lo catalan), e compausèt alara La legenda d'Esclarmonda dins aquel parlar mixte, que voliá unificador per totes. De 1930 a sa mòrt, foguèt president de la Societat d'Estudis Occitans.
Òbras paregudas[modificar | modificar la font]
- Li Balado d'Aram, 1883.
- Li Cadarau, 1884
- Guerro, ambe 11 gravaduras de l'autor, 1893
- Bagatóuni, roman, 1894
- La Pauriho, poèmas, 1899
- Long la Mar Latino, poèma, 1908
- L'Aubre en Flour, poèmas, 1913
- La Legenda d'Esclarmonda, poèma en dotze cants, 1925
- Lugar, 1925


text:
Matieu a écrit:Ei pas la nosta fauta se los bordalés an l'accent deu nòrd quan parlan francés ..
Que que sia.... Benleu avem pas l'accent des bearnes mas avem l'accent del miegjorn ,pas del nord!
que te conti ço que m'es arribat quand eri un pichon amb un professor del nord:
a volgut nos far far un exercice de fonetica...
L'exercice era sus los sons "é, è" e "ô,o"...
Quin gran problem per me! perque coneissi que le son "é" e "o" !!!
des exemples: le lait, poulet, très, prononci "le léé, poulééé,tréé"
alara qu'es (per los francimands) : "le lèèè, le poulèèè, trèèè"
ou encore , mai conegut : rose , prononci " rause"
alara qu'es (per els): "rôse"
aquest jorn , ai res compres! per la primiera cop , ai una marrida nota en frances!
e quand tornavi a l'ostal, avi enveja de plorar, perque ai agut vergonha e perque avi una marrida nota.
Mas quand ai contat aquo a ma maire, m'a dich que fa res, le professor es un m'as colhonat, es tot!
m'a contat qu'a l'escola, i ava un professeur francimand que se trufava de son accent taben.
tot aquo per te dire, que , non , sem pas parisens a bordeu, et non, avem pas l'accent du nord, los francimands o nos remembrar tot lo temps, podes me creire, mil diu!
per aver una vertadiera conscienca communa, nos cal començar per arestar de nos divisir (sud est/ sud ouest, bearn:/ bordeaux, etc...), perque ,conneisses la frasa: divisir per mielh regnar?
Tan que serem divisat, los francimands se trufaran de nos autres, e poiran far ço que volan de nostre pais...
(escusatz me se i a des pecas)


text:
"Meddia aranés": Era Hèira de Vielha acuelherà eth XIII Concurs morfologic de shivau pirinenc català
Ua ueitantea de shivaus dera raça pirinenc català participaran en XIII Concors Nacionau Aranés que s'harà en Vielha aguest dissabte en tot coïncidir damb era Hèira Ramadèra. Ne parlam damb eth president dera Associacion de Criadors de Shivau Pirinenc Català dera val d'Aran e detalham es activitats dera de Hèira Les. Repassam tanben es estrees cinematografiques dera setmana. Una vuitantena de cavalls de la raça pirinenc català participaran en el XIII Concurs Nacional Aranès que es farà a Vielha aquest dissabte, coincidint amb la Fira Ramadera. En parlem amb el president de l'Associació de Criadors de Cavall Pirinec Català de la Vall d'Aran i detallem les activitats de la Fira de Les. També repassem les estrenes cinematogràfiques de la setmana.


text:
Montalban del Castèlh
Montalban, dit tradicionalament Montalban de la Frontièra[1] (en francés oficialament Montalba-le-Château, e traduit com Montalban del Castèlh en occitan) es una comuna occitana de Lengadòc dins lo parçan de Fenolhedés o la Fenolheda, situada administrativament dins lo departament dels Pirenèus Orientals e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom ven del latin mons, « montanha », que se pòt aplicar a un puèg o a una tuca, amb l'adjectiu latin albanus, « blanc » [2],[3]; en realitat, lo nom deu èsser d'epòca feudala puslèu que romana.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2013 : 149 abitants (9,4 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ https://ddd.uab.cat/pub/butcenexccat/butcenexccat_a1916m4v26n255.pdf
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, paginas 465 e 472
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007


text:
Pargue Olimpic del Segre
Lo Pargue Olimpic del Segre es un equipament que foguèt bastit a la Seu d'Urgèl pels Jòcs Olimpics de Barcelona de 1992 per aculhir lo piragüisme dins la disciplina d'eslalom. Es situat près del riu de Segre mejançant un canal artificial parallèl de 800 mètres e qu'aquel se bifurca en dos canals d'aigas bravas d'un total de 500 mètres de long. Lo desnivèl d'aqueles canals d'aigas bravas es de 6,5 mètres amb un debit de fins a 15 m3. Lo Pargue del Segre dispausa d'una minicentrala idroelectrica reversibla, que d'un costat, produsís d'electricitat, e de l'autre, en d'epòcas de secada garantís un debit sufisent d'aiga per la siá utilizacion. A tanben un sistèma de remontadors mecanics que t'estàlvia de davalar de l'embarcacion e pujar de nòu a pè.
A l'ora d'ara, de mai de mai, de celebrar de divèrsas competicions d'eslalom, s'espeta pel torisme de la zòna amb divèrsas activitats d'aventura coma lo rafting, lo hidrotrineu, bicicleta tot terren o btt, nordic walking e d'autras.


text:
De França en Catalonha
Que jamei los mens uelhs n'an vist
tan gentilha persona
Afaiçonada de son còs
Estreta de cintura
Qu'a los uelhons com l'esparvèr
la boca de mesura
(Tradicionau gascon)
Tà expressar la suspresa, l’admiracion, la perplexitat, ua emocion o simplament tà pontuar ua frasa, lo gascon (biarnés e bigordans, essenciaument) que s’exclama : Diu me dau ! Aqueste gasconisme que’s pòt enténer com: "a Diu me dau !" (o sia: a Diu be'm balhi!; en catalan : a Déu em dono !), significacion enqüèra mei explicita en la varianta: Au gran Diu me dau! En fèit, aquesta exclamacion Diu me dau! que deriva de l'arneguet medievau : Diu me damn ! Que n'ei ua version "soft", criptica, mei decenta, mensh reprehensibla e mensh arriscada en deishant supausar lo contrari de çò qui significa l'arneguet.
L’emigracion gascona a Catalonha qu’ei un ahar pòc conegut e pòc estudiat.
Los gascons qu'an, en règla generau, deishat traças importantas de la lor preséncia en Espanha. Que podem mentàver, per exemple, la calle gascona, en plen còr de la vila d'Oviedo, qui èra com un «ghetto gascon » a l'epòca medievau- d'aulhors aperat el cal com un ghetto judiu, o enqüèra la calle de los gascones en Segovia, egaument lo vilatge castelhan de Gascones supausat fondat per gascons a l'edat miejana o enqüèra la plaza de los gascones en Salamanca... Totun, arren d'aquò en Catalonha, a despieit d'ua immigracion atestada per cronicaires catalans, per l'onomastica catalana e per la tradicion gascona medisha. Perqué? Dilhèu pr'amor de l'afinitat lingüistica qui existiva enter catalans e gascons. Los immigrants gascons que s'assimilavan rapidament a la populacion catalana, shens arressentir la necessitat de s'aplegar en nada arrua particulara.
Olòt, lo caplòc de la Garròcha dens lo piemont sud-pirenenc de la Catalonha orientau, que devó acuélher mei d'un d'aqueths pastors gascons. Los membres de la gran familha olotina Vayreda per exemple, que pòrtan lo nom d'un vilatjòt d'ua comuna montanhòu de Quate Vaths, enter Comenge e Bigòrra, Veireda (Beyrède en francés). D'aqueth vilatjòt deus Pirenèus gascons qu'èra hòrt probablament originari lo fondator deu linhatge olotin deus Vayredas. Lo nom Veireda estant pròpi d'aqueth vilatge, non pensi pas que's posca trobar aulhors, l'origina gascona deu nom Vayreda (la a e la e atònas que son confonudas en catalan orientau) non hè pas gran dobte. Espiatz lo blason deu vilatge de Veireda ací-devath, tot un simbèu, e lo plan de localisacion deu vilatge en la vath d'Aura, un aute simbèu:
Que'm poish aisidament imaginar los gascons a lançar los lors "Diu me dau!" per las plaças catalanas. Que devón èster imitats peus lors vesins o/e peus lors descendents catalans. En mitan catalanofòne, l'interjeccion que s'i prengó ua forma catalana gramaticaument corrècta, foneticament pròishe de l'originau gascon, enqüèra que vueita de sens: Déu n'hi do!
De las tèrras pirenencas, l'expression que podó arribar dinc a Barcelona dab l'exòdi rurau e l'industrializacion.
Atau qu'ei la mia ipotesi tà explicar l'origina de l'expression Déu n'hi do en catalan.
EDIT: A la seguida que i èi copiat un extrèit deu tèxte hornit en ligam per en Pèp en comentari. No'u coneishèvi pas, aqueth tèxte. Qu'indica los gascons, a la fin deu sègle XV e au sègle XVI, qu'èran un pòc pertot en Principat de Catalonha e pas sonque peus Pirenèus. En 1601, la proporcion de "francesos" (a la debuta essenciaument gascons segon aqueth tèxte) que i podèva representar mes de 40 % deus poblants en dauguns endrets. La Glèisa catalana que s'i interessè a l'epòca per duas rasons: 1- dauguns caperans qu'èran "francesos"e, en las parròpias catalanas, non predicavan pas en catalan senon en lor idiòma, çò qui podèva presentar un dangièr peu bon espandiment de la doctrina 2- la Glèisa que volè evitar los cas de bigàmia (la prumèra hemna estant demorada au país...).
Codina a Les famílies santboianes (segles XIV-XIX) (Ajuntament de Sant Boi i Columna, 1999), formidable treball d'arxiu de primera mà, assevera que el 1601 els occitans i alguns forasters formaven un 44 per cent de la població. La majoria eren fadrins (solters), que feien de bracers, de mossos i pastors i també alguns oficis. Cal repassar altres llibres de Codina sobre demografia com A Sant Boi de Llobregat (segles XIV-XVII) (Ajuntament-ColumLana 2000), amb un capítol sobre els "francesos", i La vida i la mort al delta del Llobregat (segles XIV-XVII) (Ajuntament de Sant Boi-Viena 2002), que subtitula "Qüestions de demografia històrica".
Segons Codina, els primers a arribar, ja a finals del XV, eren gascons, que parlaven entre ells la pròpia llengua, tan afí a la nostra. I tant com a fet religiós com social, formaven confraries pròpies, al Baix Llobregat. Primer vénen homes i després famílies senceres. I són tants que els bisbes de Barcelona i de Vic demanen, quan es volen casar, informació a llurs bisbats d'origen per evitar casos de bigàmia. Hi trobem artesans de la fusta, mestres de cases, teixidors, comerciants, paraires, forners, traginers, moliners, etc., però la majoria són peons agrícoles. Codina al llarg treball La immigració francesa al delta del Llobregat, editat dins el volum de les Assemblees Intercomarcals d'Estudiosos (1985), però llegida el 1980, basant-se en vuit pobles antics de la comarca, hi transcriu uns 1.500 noms d'occitans i explica que alguns clergues forasters feien de rector en llocs com l'Hospitalet de Llobregat i predicaven en occità, fet que inquietava certs feligresos per manca de comprensió total. I hi afegeix que durant el segle XVII molts occitans caps de casa tenien veu i vot en els consells oberts dels pobles. Valentí Gual al llibret Gavatxos, gascons i francesos. La immigració occitana a la Catalunya moderna (El cas de la Conca de Barberà) (Ed. Dalmau 1991) demostra la poca incidència dels occitans a la comarca, llevat de Vimbodí i de Vilaverd, tot i que remarca que no hi ha documentació a Montblanc i Sarral. Gual ha publicat també La família moderna a la Conca de Barberà (Diputació de Tarragona). Abasta els segles XVI i XVII. Cal destacar paral·lelament l'obra de Joan Peytaví, La família nord-catalana. Matrimonis i patrimonis (El Trabucaire, Perpinyà 1996).
Per acabar, fem nostre el títol d'un article de Codina: Un projecte nacional urgent: l'estudi de la immigració francesa a Catalunya durant l'Època Moderna (Revista de Catalunya, gener del 1992). Calen ajuts especials de les universitats, institucions de govern i fundacions per investigar tot el territori català.


text:
1551
Aquesta pagina concernís l'an 1551 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Sultanat de Sennar[modificar | modificar la font]
Mòrt dau sultan Nayil (1534-1551) que foguèt remplaçat per Abd al-Qadir Ièr (1551-1558).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Biologia[modificar | modificar la font]
Acomençament de la publicacion de Historia animalium (« L'Istòria deis animaus ») que s'acabèt en 1587. Òbra de 3 500 paginas escrichas per lo naturalista soís Conradus Gesnerus (1516-1565), depintèt plusors espècias e prepausèt un premier assai de taxonomia qu'inspirèt per la seguida lei trabalhs de Rudolf Jakob Camerarius e de Carl von Linné.
Energia[modificar | modificar la font]
Descripcion d'un modèl rudimentari d'una turbina de vapor per l'engenhaire e sabent turc Taqi al-Din (1526-1585). Pasmens, son invencion trobèt ges d'aplicacion dins lo contèxte tecnologic dau periòde.
Engenhariá[modificar | modificar la font]
Fabricacion dau premier teodolit modèrne per lo matematician Leonard Digges (vèrs 1515 - vèrs 1559).


text:
Ròms
Los Ròms o Romanís, segon lo lor endonim, tanben designats peus exonims de Gitanos, Boemians, Boèmis, Tzingarins o Singaros (var. Síngaros), que son un pòble indoarian e originari d'Índia, esparpalhat dens hèra país, dab tradicions de vida quora nomadas, quora sedentàrias. La lor lenga qu'ei lo ròm (o romaní, gitano, boemian, boèmi, tzingarin, singaro).
Que's cred que quitèn l'Índia a l'Edat Mejana après l'invasion e la repression musulmana.
Que son portadors d'ua cultura universaument famosa mei que mei per las soas musicas ricas deus percors geografics d'aqueth pòble e de la soa coexisténcia desempuish l'Etat Mejana dab mantuns autes pòbles.
Au cors de la los coexisténcias los Ròm qu'enriquín divèrsas culturas autoctònas au punt d'estar pregondament associats dab lo folclòre idealizat peu romantisme de las loas navèras regions (aquò qu'ei, per exemple, lo cas dab lo flamenco e dab las danças sevilhanas en Andalosia e dab la musica d'Euròpa Orientau, çò qui való aus Ròms lo nom de Boèmis - de Boèmia - ). En Occitània que contribuín de segur tanben a enriquir la cultura e mei que mei la musica (com los Manoish de Bearn e las comunautats gitanas de las regions pròchas d'Espanha e de Catalonha) e Lei Santas e Provença son un lòc màger de romiatge deus Ròms.
Com per d'autes grops exogènes, que hon sovent mespresats e l'objècte de mes.hidança qui anèn dinc a acusacions de panatòri, expulsions e exterminacion massiva dehens l'encastre deu genocidi (aperat Porajmos dens l'istòria ròm) dens los camps de concentracion nazis perpetrat per Alemanha e los sons partisans d'extrèma dreta dens los país ocupats durant la Segonda Guèrra Mondiau.
A despart d'Euròpa e de l'Asia occidentau, los Ròms qu'emigrèn tanben de cap a l'America (Estats Units d'America, Brasil e Argentina mei que mei).
Personalitats ròms[modificar | modificar la font]
Musicians[modificar | modificar la font]
Ligam intèrne[modificar | modificar la font]
- Lăutari : musicians tradicionaus ròms de Romania.
- Flamenco
- Lei Santas
- Porajmos


text:
Categoria:Modèl ligam intèrne
Aquesta categoria conten de modèls que crèan de ligams vèrs d'autras paginas Wikipèdia a partir d'un paramètre, en general dins un format especial o amb d'autres ligams vèrs de paginas concernidas (per exemple discussion, paginas ligadas).
Per ajustar un modèl a aquesta categoria, utilizatz lo còde seguent :
[[Categoria:Modèl ligam intèrne|{{PAGENAME}}]]
S'ajustatz aqueste còde a la fin d'un modèl, asseguratz-vos que l'entamenon   comença sus la meteissa linha que lo darrièr caractèr del còde del modèl pròpriament dich. Sembla que cèrts modèls pòdon provocar de problèmas serioses s'òm s'aparta d'aquesta règla.
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 4 soscategorias, sus un total de 4.
C
- ► Ligam categorias (4 P)
F
- ► Modèl de font (8 P)
O
- Modèl d'omonimia (1 C)
R
- ► Modèl remandadís d'article (4 P)
Articles dins la categoria « Modèl ligam intèrne »
Aquesta categoria conten los 23 articles seguents.