text:
Sky es lo rei ďEraklion, anteriorament lo prince e eretièr. La siá maire es la reina Samara ďEraklion, fins que Bloom se maride amb el, e lo sieu paire es Erendor, ancian rei ďEraklion qu’abdiquèt volontàriament lo tròn e lo donèt a Sky. El es lo cap del sieu grop ďespecialistas.
Personalitat Edit
El a un fòrt sens del dever que qualques còps met en contradiccion amb Bloom o Riven. El es conscient de la relacion que Bloom aviá amb Andy, mas a pas cap ďantagonisme cap al musician. El vertadièrament s’argaròta coma agís amb Bloom quand son près. El es excellent coma nòvi de Bloom. La siá espasa es transparenta, blava, acabada en punta, amb aire tecnologic. Pòrta tanben un escut de còps, que lo emplega tanben per volar, e un bumerang que li fa jòc amb ľespasa.
Istòria Edit
Abans que ľan escolar comencèt, probablament un an abans dels eveniments de la sason 1, doncas que totes los especialistas èran plan familiarizadas amb cadun en lo moment de la batalha amb Knut dins ľostal de Bloom; se cambièt de luòc amb lo sieu escudièr, Brandon, contra aver mai liberada ďaccion e divergents de totas las menaças contra la siá vida. El aviá abans una nòvia nomenada Diaspro mas talhèt amb ela quand s’enamorèt de Bloom.
Sason 1 Edit
Al començament Sky se coneis amb ľidentitat de Brandon, ľescudièr del Prince Sky, e se sarra a Bloom rapidament. En ľepisòdi 17 (Secrèts dins de secrèts) se revèla qu’el èra lo vertadièr prince e qu’èra compromés amb la princessa Diaspro, en trincant lo còr de Bloom.
Après que las Winx se’n van a una mission a Domino a la recèrca de la Flama de Dragon, Sky e la rèsta dels especialistas (mens Riven) van al rescat de las gojatas. Après tornar a Alfea, Sky va amb Bloom, Brandon, Stella e Knut per s’entrecolar a Tor de Nívols. Après sortir de Tor de Nívols, Sky e Bloom se separan del grop e acaban après perduts al bòsc. Après eles se dividisson e el acaba dins la Vila de Magix, ont un monstre de ľArmada de las Tenèbras ľataca e Bloom lo rescata.
Sason 2 Edit
En aquesta sason, Sky e Bloom contunhan de passar ľestona ľun amb ľautre. Après ďescotar una rumor sus el e Diaspro, Sky assegurèt a Bloom que i aviá pas res entre eles. Pendent la mission de rescat de las Pixies, Sky foguèt nerviós amb Layla, que causèt a Bloom venir amb de gelosiás, malgrat que las accions de Layla cap a Sky èran mai per respècte que per passion. Mostrèt tanben molèstia sus coma Bloom li agradava lo professor Avalon (qu’èra fals en aqueste moment).
A ľepisòdi 10 (La cripta del codèx), foguèt assassinat per Icy, mas foguèt salvat pels poders sanatius de Bloom, e ľacceptèt coma lo sieu nòvi. Sky atenguèt tanben presentar Bloom als sieus parents, qu’anavan amb prudéncia amb ela al començament doncas qu’el èra compromés amb Diaspro. Malgrat que Sky aviá pas mai de sentiments romantics per Diaspro, voliá la salvar de las arpas dels Yoshinoya, en volent pas que sòrta ferida per fauta siá. Quand Lord Darkar convertís Bloom en Escura Bloom, Sky èra decidit a la salvar. Quitament quand totes se paralisèt per un sortilègi, Sky s’atenh metre vertadièrament drech e caminar cap a ľEscura Bloom malgrat la pesada gravetat. Demanda a ľEscura Bloom per desvelhar e tornar de nòu a la gojata qu’aima. La siá confession portèt fin finala Bloom de nòu a se meteissa que derrotèron après Lord Darkar. Pendent la fèsta de celebracion sus Alfea, Sky partegèt un poton amb Bloom, que Lockette o vegèt. Après, Sky e Bloom comicament desordenan las sessions de fòtos a la fin.
Sason 3 Edit
La relacion de Sky amb Bloom sembla anar perfièchament. El aviá ľintencion de far publica a Eraklyon la siá relacion, mas abans que poguèsse, Diaspro metèt una substància de contraròtle en lo sieu esperit proporcionat per Valtor. Se convertiguèt jol contraròtle de Diaspro marcat amb la marca de Valtor, e ditz publicament qu’ara la siá relacion es amb Diaspro en luòc ďamb Bloom. Diaspro comanda Sky atacar las Winx pr’amor que ditz que son aliades de Valtor. Quand Bloom e los autres tractèt de s’infiltrar dins lo castèl de Sy per determinar çò que passa, descobrisson la vertat sus la siá malautiá, doncas que tròban la marca de Valtor sus la siá espatla. Urosament, Stella usèt lo sieu poder de curament per lo revertir de nòu a la normalitat.
Winx Club I : Lo secrèt del reialme perdut Edit
A la primièra pellicula, Sky ajuda Bloom a trobar los sieus parents e descobrís la siá vertadièra identitat. Una jove madama crida Sky per tornar a Eraklyon per quicòm. Mai tard, Sky utiliza ľespasa ďOritel per ajudar a derrotar las mascas ancestralas, en seguint la profecia que solament un rei sens corona podiá traire ľespasa e subreviure. Se revelèt alavetz que Sky foguèt cridat a èsser lo nòu rei ďEraklyon, çò que li permet complir amb lo requisit ďèsser un rei sens corona a la profecia. Pendent la celebracion, Sky demanda a Bloom èsser la siá femna e ela accèpta.
Sason 4 Edit
Sky e los autres especialistas arriban a la Tèrra per ajudar a las Winx trobar ľdarrièra fada dins la Tèrra e derrotar los Mascs del Cercle Negre. Per tal ďestablir una basatz ďoperacions, vendèt lo Sagèth ďEraklyon per aténher un pauc de sòus. El s’estonèt en descobrir que Bloom aviá agut un nòvi, Andy, dins la Tèrra abans del començament de la sèria. El e Bloom aguèt una discussion après que los Mascs del Cercle Negre se retirèron, totun mai tard se reconcílian après daissar defòra de contraròtle las mascòtas. Après Bloom obtenguèt lo sieu Believix. Pendent la sason, el e los autres especialistas trabalhan de crambèrs al Bar Frutti Music jol paire de Roxy, Klaus.
Winx Club II : Ľaventura magica Edit
A la segonda pellicula Sky va se maridar amb Bloom e ela es fòrça erosa. Faguèt conéisser la notícia al sieu paire, Erendor, mas lo sieu paire permet pas Sky se maridar amb Bloom e Sky se vei obligat a talhar lo compromís. Quand Oritel cerca un prince que li cal se maridar amb Bloom, Sky ven desguisat e tracta ďexplicar pr’amor que podiá pas se maridar amb ela. Oritel se n’avisa qu’es Sky desguisat e li enebís dintrar dins lo castèl.
Sason 5 Edit
Sky càmbia lo sieu estil de pel, e a ľintencion de donar lo penjol ďEraklyon a Bloom, mas lo pèrd après salvar los umans ďuna explosion de la plataforma petrolièra. Mai tard, apareis a Alfea après que la rèsta ďďespecialistas, mas un moment après, el remembra la siá pèrda e sòrt de la zòna. Mai tard dins ľepisòdi, se jonh a la baralha amb las Trix e, en salvant Bloom, es atacat per Icy. Aiçò fa que quèigue dempuèi naut, e recep fin finala amnesia. Malgrat aiçò, quand la princessa Krystal ensaja lo guarir, ela ditz que i a quicòm que vòl pas remembrar, que bloquèja los sieus esfòrces. Del temps que Sky remembra pas res, Bloom fa çò melhor que pòt per salvar lo sieu amor. Mai tard, Flora tròba lo penjol ďEraklyon e li dona a Sky, que pòrta de retorn a la siá memòria. Lo li dona a Bloom e li ditz que las Trix an sequestrat la Daphne e ľobliguèt a dire als secrèts del Sirenix.


c: text/html

text:
Santa Túllia
Santa Túllia (Sainte-Tulle en francés)[1] es una comuna e una vila pichona d'Occitània, en Provença, dins lo País de Manòsca. Se situa a quauquei quilomètres au sud de Manòsca, dins la vau de Durença e a l'èst de Leberon. Es dins lo departament deis Aups d'Auta Provença. Sa populacion es de 3230 abitants (2006). .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Santa-Tulle a situat a l'extrèm sud del departament, abans Corbières e la frontièra entre las Bocas-de detlo-Rhône e lo Vaucluse. Lo vilatge a situat a 299 m d'altitud[2].
La commune de Santa Túllia est situé à l'extrême sud du département, avant Corbières et la frontière entre les Bouches-du-Rhône et le Vaucluse. Le village est situé à 299 m d’altitude[2].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Santo Tùli en nòrma mistralenca.
- ↑ 2,0 et 2,1 Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
La Torre.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
-492
Aquesta pagina concernís l'an -492 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Atenas[modificar | modificar la font]
Fugida de Milcíades lo Jove d'Ionia. S'installèt a Atenas onte venguèt un cap dau partit aristocratic gràcias au sostèn d'Aristide.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Aquemenida[modificar | modificar la font]
Temptativa d'ataca còntra Atenas. Pasmens, l'operacion mau capitèt tre son començament en causa d'una tempèsta dins lo nòrd de la Mar Egèa que destruguèt la quasi totalitat de la flòta pèrsa (aperaquí 300 naviris perduts) (→ -491).


text:
Era “crisi umanitària” des refugiats de païsi coma Síria, Afganistan, Iraq, Líbia o Mali, ei, totun, era crisi der òme d’aué e, atau, ua crisi antropologica, existenciau, sociau, economica e, sustot, etica. Ei era crisi deth món globalizat, d’ençà des païsi a on a lòc er orror dera guèrra enquia er Occident benestant e, per tant, dera vielha Euròpa, un aute viatge, dempús dera barbàrie nazi, en continent a on tant auem pensat sus aguesti encastres umanistes. Era mòrt de Diu qu’anoncièc Nietzsche e qu’a positivizat alègrament era modernitat e, sustot, era pòstmodernitat, ei devenguda ara fin era mòrt der òme, d’aqueth òme de carn e uassi, coma un mainatge fèble e vulnerable, que hug dera devastacion e ven a morir as pòrtes dera indiferéncia, perque ja arren le sosten, n’era possibilitat bona d’un diu volatilizat pera arrogància umana. Eth desbrembe der èster, contra eth que clamaue Heidegger, ei eth desbrembe der òme, deth sòn èster-ací, deth suenh e era dubertura ar aute en relacion fraternau e transcendenta, coma diderie Lévinas. Eth pensador judiu deishèc escrita ua frasa qu’aué ressòne damb especiau emocion: “En er arren que cree eth crim, er èster se condense enquiar estofament”. Non i a pensament ne istòria que poguen subsumir en eres era mòrt injusta des innocents e es victimes, que trenquen es cosedures des sistèmes absolutizadors d’ua dialectica dilhèu insuperabla. Era Totalitat integradora e impersonau, qu’a era sua mielhor metafòra coetanèa en mite dera Globalizacion, s’esbauce damb era compareishença der existent herit, acaçat, mòrt, totaument aute, tanben entad a eth madeish en sòn exili.
(DIARI SEGRE, 5 de seteme de 2015)


text:
neděle 21. srpna 2016
Ocitani Ocitania, 1549
Paolo Coimi, mai conegut jol nom de Paulo Emili, es un istorian padan de la renaissença umanista. Son istòria de França pareis en latin, puèi en traduccion italiana, alemanda e francesa al sègle XVI. Las traduccions caupon, a çò que sabèm al jorn de uèi, las primièras atestacions estampadas dels mots occitans (lo pòble) e Occitània (la tèrra) dins aquelas tres lengas "vulgaras".
La reproduccion de la traduccion italiana ven de l'Internet archive. Es precedida per una reproduccion de la notícia sus Paulo Emili pareguda en 1818 dins lo libre de Luigi Federici, Elogi istorici de piu illustri ecclesiastici Veronesi e tanben per lo tèxte complet d'aquelas atestacions.
“Percio che eſſendo per la morte di Eudone, uenuto quel Ducato in potere del Re di Frãcia, Hunnuldo, e Vaifaro figliuoli di Eudone cominciarono primieramẽte nella prounicia di Narbona à ſollecitare que’ popoli de Viſigotti ch’erano gia ſtati prima chiamati Gotticani, & hora Ocitani ſi chiamano, e piu uolte erano ſtati da Franceſi uniti, ma non anchor domi.”
(f°39, p. 134)
“Egli tutto pien d’ira Carlo attaccò il fuoco, e ſpianò Narbona, Agate, Nemauſo, e Bitterra nobile Colonià de’ Settumani, onde pare, che aueſſe tutta quella contrada il nome, che alhora ſi chiamaua Settimania & hora (come s’è gia detto) in uece di Gotticana, è chiamata Ocitania.”
(f°42, p. 142)
“Gli Ocitani mosſi de la auttorità del Conte di Armignacca, ſenza aspettare di eſſere dal Delfino pregati, disfecero in ſeruigio del Re, tutto l’oro, e gli altri ornamenti de loro donne, e ritor” (f°277, p. 607)
“Gli Ocitani hauendo in Conte di Flußate per gouernatore, ſi trouauano molto di queſto moderatisſimo lieti.” e, mai bas:
“Poſto poi da parte queſto ſdegno de le arme, diede anco ad intendere à gli Ocitani che togließero uolentieri per gouernatore questo zio del Re, e gli deßero obendientia, percho lo ſi hauerebbono fatto beniuolo, e manſueto piu toſto co’l compiacergli, & à fatti d’arme ordinarii uincere” e, finalament:
“Dicono, che queſto Duca fuſſe grande amatore de uirtu, e fautore de gli ingegni, e che ſcancellaſſe, ò copriſſe con le ſue gran corteſie la taccia di auaro, che li ſi daua, e di eſſere inſatiabile ne l’hauere, e che perche no fuſſe, come indegno, e diſutile, mostro à deto, li fuſſe dato il gouerno degli Ocitani, e di quella parte de la Aquitania, che obediua à Francesi:”
(f°292, p. 637)
Lo libre de Paolo COIMI. Historia delle cose di Francia raccolte fedelmente da Paolo Emilio, da Verona, e recata hora a punto dalla latina in questa nostra lingua volgare, es paregut dins la colleccion Primadiers, dedicada als tèxtes ancians sus occitan e Occitània. Coma totas las publicacions de las Edicions Talvera, es disponible a res-non-còst.
pondělí 18. dubna 2016
La colleccion Mistralenc a desenant un numèro ISSN
Avèm recebut de la Bibliotèca Nacionala de França, que baileja l'atribucion dels numèros de
periodics ISSN (segond na nòrma ISO 3297) lo numèro atribuït a nòstra colleccion Mistralenc:
ISSN 2493-1926.
Las edicions per venir auràn doncas aqueste còde, qu'es ja vesedor sus la pagina vèb de la colleccion.
Un tresen volum es en preparacion (un estudi literari sus Nerta ja publicat en 1922, en alemand, per un universitari ucraïnés.
periodics ISSN (segond na nòrma ISO 3297) lo numèro atribuït a nòstra colleccion Mistralenc:
ISSN 2493-1926.
Las edicions per venir auràn doncas aqueste còde, qu'es ja vesedor sus la pagina vèb de la colleccion.
Un tresen volum es en preparacion (un estudi literari sus Nerta ja publicat en 1922, en alemand, per un universitari ucraïnés.
pátek 8. dubna 2016
Lo volapük, qu’es aquò?
Lo volapꞟk nais en 1879 dins la tufa d’un capelan alemand, Johann Martin Schleyer. Coneis un espandiment fòrt pendent una desena d’annadas, puèi morís censat que Schleyer refusa de lo reformar e que l’esperanto qu’arriba es plan mai aisit. Pasmens, qualques irreductibles l’an servat. En 1931, una refòrma radicala a l’aflat d’Arie de Jong a creat un volapük novèl que s’emplega encara uòi dins un cèucle pichon d’afogats.
Aquelas quatre paginas semblan presentar una pichona introduccion del volapꞟk pel parlafrancés. Pasmens, i a un fum de decas e tanben la pronóncia del francés es donada en ‘fonetica volapꞟkiana’. Avèm facha la transcripcion de las paginas amb sonque qualques correccions evidentas sul francés (fleure > fleur ; indicativ > indicatif). Per referéncia, donam tanben un imatge de las paginas d’origina, que venon del sit dels archius nacionals d’Àustria:
http://archiv.onb.ac.at:1801/view/action/nmets.do?DOCCHOICE=2885846.xml&dvs=1459728383653~816&locale=oc&search_terms=&adjacency=&VIEWER_URL=/view/action/nmets.do?&DELIVERY_RULE_ID=1&divType=&usePid1=true&usePid2=true
Aquela brocadura utiliza l’alfabet latin modificat de Schleyer. I a doas polissas qu’afichan las tres letras especialas ꞛ, ꞝ e ꞟ: Everson Mono (editada per Evertype) e Unifont. Dins lo tèxte, aquelas letras son utilizadas a barreja amb sa version mai correnta (ä, ö e ü).
L'alfabet fonetic del volapük utiliza tanben d'autras letras. Las letras m̑ e n̂ son de compausats d’un signe diacritic e de la letra sola. Per l’m, avèm pas pogut utilizar lo circonflèxe, que se centra pas, l’avèm remplaçat per una lunula al revèrs.
Lista de las letras especialas e foneticas:
čtvrtek 31. března 2016
Las lengas de Libor Sztemon
L'òbra de Libor Sztemon es encara vesedoira sus la rantèla, mas de paginas s'avalisson a cha pauc. Nòstra òbra de compilacion e conservacion demòra utila.
Dins la glossopoesia contemporanèa, Libor Sztemon es una excepcion. Abans de morir del cancèr, aquel jove chèc se creèt dins un plamponh d'annadas un nombre de pas creire de lengas, amb las aisinas que li semblavan necessàrias: descripcion fonetica, morfologia, lexic, de còps tanben polissas. La descripcion de las lengas es generalament en anglés.
Èra temps de donar una nòva edicion, emai se la manca de tèmps nos butèt a ne far una censat identica: lo sol cambi es lo format de pagina.
Lo libre de Joan Francés Blanc. Las lengas de Libor Sztemon, es paregut dins la colleccion Lengas bastidas, dedicada a las lengas construchas. Coma totas las publicacions de las Edicions Talvera, es disponible a res-non-còst.
pátek 18. března 2016
La lengo prouvençalo de Mistral
Se parla pas gaire de lenga dins l'Armana Prouvençau. Pasmens, tre la segonda annada, lo futur capolièr Mistral se pensa necessari de presentar sa vision de la lenga provençala. Lo tèxte es cortet, mas benlèu anóncia la decision de 1861 d'escriure lo Tresòr dau Felibritge (acabat de publicar en 1885).
La division de la lenga provençala en quatre parlars (marselhés, rodanenc, lengadocian e gascon) pòt estonar.
Mas se sap que Frederic Mistral siguèt pas jamai un dialectològ: son article “dialèite” dins lo Tresòr destria lo gascon parlat en Carcin de l'aquitan parlat a Bordèu...
Lo tèxte es cortet e, per illustrar lo pes de Mistral (que signa “lou felibre de Bello-Visto”) dins la redaccion de l'Armana, avèm apondut quauqueis autrei contribucions:
-
lo calendièr de l'annada 1856
-
de poèmas e tèxtes corts, coma Li grihet, dedicat a Aubanèu, Li mousco, un tèxte dedicat a Juli Canonge e Joan Rebol, un tèxte al promièr felibrilhon
-
la rubrica necrologica, lo mortuorum de 1855
-
d'estudis geografics e climatics: li terro-trèmo, la nevaiado de 1855
-
un estudi biografic sus Felip de Girard
-
d'assabers – informacion que Roumanille a dobèrt una librariá en Avinhon.
L'Armanac d'origina es disponible sus Gallica a l'adreça:
Una version au format tèxte es disponibla sus lo site dau Ciel d'Oc a l'adreça:
(recampa leis annadas 1855 a 1865).Lo libre de Frederic Mistral. La lengo prouvençalo, es paregut dins la colleccion Mistralenc, dedicada a l'òbra de Mistral. Coma totas las publicacions de las Edicions Talvera, es disponible a res-non-còst.
Přihlásit se k odběru: Příspěvky (Atom)


text:
Obesitat
L'obesitat qu'es definida com un indici de massa corporau de mei de 35. Se aqueste indici qu'es mei de 40, que parlam d'obesitat mobida.
Somari
L'indici de massa corporau[modificar | modificar la font]
Qu'es un apèr luenh d'estar perhèit, mes que balha totun ua idèa sus la massa grassa de quauqu'un. Qu'es calculat ende destriar la massa per la talha au carrat: M / (T*T)
Epidemiologia de l'obesitat[modificar | modificar la font]
L'obesitat qu'es ua malaudia deus paìs industrializats. Lo minjar qu'es mei aisit a trobar, mes lo minjar lo mens car qu'es lo de mei petita qualitat, labetz, los praubes déven crompar, aliments dab hèra de greisha, de colesteròu, d'acids gras saturats, de sucres.
Causas de l'obesitat[modificar | modificar la font]
- alimentacion: Qu'arriba hens un contexte familhau, ua educacion.
- genetica: n'existesih pas un gène de l'obesitat mes gènes de l'obesitat
- malaudia: tot ipercorticisme, malaudia psiquitrica
Complicacion de l'obesitat[modificar | modificar la font]
Complicacions medicaus[modificar | modificar la font]
- cardio-vasculara: Infart miocardiac, ITA,
- endocriniana: diabete (e totas las soas complicacions), iperandrogenisme, ipotiroïdia
- pulmonara: apnèa deu dròmir, insufeishença respiratòri
- ortopedica: artròsi
- oncologia: mei de cancèrs pr'mor de cuentas ormonalas.
Complicacions sociaus[modificar | modificar la font]
Uèi l'obesitat n'es pas la mòda, los obèses sòfren de discriminacion, que comença jà hens l'escòla e ne vésem pas nat obèse hens publicitat o que son rares hens lo televesaire, qu'es mei mauaist de trobar un trabalh ende un obèse.. Aquò pòt miar entà ua desocializacion.


text:
Lieutadès
Lieutadès es una comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre delh territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son Lhautades, en 1381, Lhautadez, al sègle XIV, Lheutades, al sègle XV, Leotadès, en 1628, Lioutadès, en 1662, Lieutadex, en 1671, Lieutadé, en 1688, Lyoutades, en 1718 [1]. Segon Dauzat e Rostaing, lo nom del vilatge vendriá del nom d'òme germanic Liuthad amb lo sufixe -ès (en realitat -és), del latin -ensem, ajustat tardivament[2]. Mas, segon J. Lacroix dins Les noms d'origine gauloise, derivariá de la tribú gallesa dels Eleutetes qu'es citada per Cesar coma clienta dels Arvèrnes[3]. Lo sol argument es la semblança fonetica. L'IEO Cantal prepausa la grafia Leutadés [4], que las fòrmas ancianas confirman pas.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra delh canton de Chaldasaigas; es ara delh canton de Nòvaglèisa.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496859f7QD1O
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984
- ↑ Jacques Lacroix, Les Noms d'Origine gauloise, reedicion Errance, 2004-2007
- ↑ IEO Cantal, Communes Cantal.xls.pdf


text:
Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya
Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya (FGC) es una entrepresa de la Generalitat de Catalonha que gerís de divèrses servicis de transpòrt public, principalament de camin de fèrre suburban dins l'airal metropolitan de Barcelona, en mai d'una linha regionala dins l'airal de Lhèida e Pirenèus. Gerís tanben cremalleres, coma lo de la Val de Núria o Montserrat, e funiculars. De mai, l'entrepresa es proprietària de las estacions d'esquí de la Val de Núria e la Molina.


text:
Juziers
Juziers es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Yvelines e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situada sul marge nòrd de la Seine, Juziers es un #municipalitat residencial e rural, #que la part nòrd vallonnée e boisée n'es al limit del Vexin francés.
Es limitrophe de Gargenville a l'oèst, de Brueil-en-Vexin e Oinville-sus-Montcient al nòrd, de Mézy-sus-Seine a l'èst. Al sud, la Seine la separa de la municipalitat de Aubergenville. Engloba una part de l'isla de Mézy.
La municipalitat es desservie per la RD 190 #que connècta Limay a Poissy pel marge nòrd de la Seine, e per una estacion de la linha ferroviaire Escomesas-Santas-Lazare-Flaçadas-la-Maca via Conflans-Santa-Honorine.
Située sur la rive nord de la Seine, Juziers est une commune résidentielle et rurale, dont la partie nord vallonnée et boisée est à la limite du Vexin français.
Elle est limitrophe de Gargenville à l'ouest, de Brueil-en-Vexin et Oinville-sur-Montcient au nord, de Mézy-sur-Seine à l'est. Au sud, la Seine la sépare de la commune d'Aubergenville. Elle englobe une partie de l'île de Mézy.
La commune est desservie par la RD 190 qui relie Limay à Poissy par la rive nord de la Seine, et par une gare de la ligne ferroviaire Paris-Saint-Lazare-Mantes-la-Jolie via Conflans-Sainte-Honorine.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- En 978, la comtesse de Letgarde cediguèsse la tèrra de Juziers a la abbaye Sant-Paire-en-Vallée de Chartres.
- En 987, los fraires fondan lo prieuré de Juziers. Aquela bastissa E aurà vendut cossí plan nacionala En 1793.
- En 2009, un projècte de circuit de Formula 1 en la municipalitat de Flins-sus-Seine, lançat pel conselh general dels Yvelines, tròba una viva oposicion de las riverains (90 % de las riverains se sa opausats a aquel projècte en lo moment d'una consulta) e se fin finala abandonat.
- En 978, la comtesse de Letgarde cède la terre de Juziers à l'abbaye Saint-Père-en-Vallée de Chartres.
- En 987, les moines fondent le prieuré de Juziers. Cet édifice sera vendu comme bien national en 1793.
- En 2009, un projet de circuit de Formule 1 dans la commune de Flins-sur-Seine, lancé par le conseil général des Yvelines, rencontre une vive opposition des riverains (90 % des riverains se sont opposés à ce projet lors d'une consultation) et est finalement abandonné.


text:
Istòria e missions
Lo CIRDÒC es l’establiment public a vocacion interregionala cargat de la salvagarda, de la promocion e de la difusion del patrimòni e de la creacion occitans.
Lo CIRDÒC, de la « bibliotèca internacionala d’iniciativa populara » a la fabrica de la cultura occitana del sègle XXI
« Çò qu’impòrta es qu’una vertadièra bibliotèca siá absoludament consacrada als libres d’òc… Atal seriá restituida a la França una part luminosa de son raionament. »
Max Rouquette, Per una bibliotèca nacionala occitana, 1945.
A las originas del CIRDÒC, lo « borbolh creatiu » dels ans 1970
Lo CIRDÒC es pas una institucion coma las autras. Lo projècte vei en efièch lo jorn dins lo borbolh cultural e militant que caracteriza l’Occitània dels ans 1970 : l’escrivan Yves Rouquette, alara professor a Besièrs, somia de veire se concretizar lo vièlh projècte, noirit per de generacions de cercaires, d’artistas e de militants dempuèi lo mitan del sègle XIX, de granda bibliotèca entièrament dedicada a la lenga e a la cultura occitanas.
Lo public dels ans 1970 sap pas encara gaire que lo tresaur de la lenga parlada dins lo Miègjorn de França dempuèi de sègles es sa literatura e qu’aquesta literatura fascina los especialistas e los poètas del monde entièr dempuèi ja longtemps. La literatura occitana es en efièch a l’origina, amb los trobadors dels sègles XII e XIII, d’una revolucion lingüistica e culturala qu’influencièt durablament la cultura europèa.
Se l’art del trobar occitan èra plan conegut dels filològs dempuèi lo mitan del sègle XVIII, al començament dels ans 1970, se redescobrissiá a pena, gràcia al desvolopament d’una recèrca universitària occitana a l’entorn de Charles Camproux, Robert Lafont o encara de Pierre Bec, que la lenga occitana aviá pas jamai daissat d’èsser una lenga viva de creacion, de pensada, de produccion e difusion dels sabers, en provesissent atal, dempuèi mai de dètz sègles, de milierats d’òbras e d’escrivans a la civilizacion europèa.
Lo Centre internacional de documentacion occitana (1975-1995)
Per tal que lo pus grand nombre pòsca aver accès e s’apropriar aquel tresaur del patrimòni cultural autant regional qu’universal, Yves Rouquette e un collectiu de cercaires, d’escrivans, d’artistas e de militants fondan a Besièrs en 1975 lo « Centre internacional de documentacion occitana » (CIDO), al qual atribuisson las missions d’una bibliotèca de tipe nacional :
- d’una part constituir una colleccion de referéncia, enciclopedica e que testimònie de l’ensemble de las expressions artisticas, intellectualas, scientificas, socialas occitanas dins l’istòria e de lor actualitat ;
- d’autra part menar de chantièrs collectius amb l’ensemble de las institucions e associacions que detenon de colleccions occitanas o productors de sabers novèls per tal de constituir d’aisinas de recèrca de referéncia, que participan als grands chantièrs documentaris e scientifics nacionals e internacionals.
Tre la creacion del CIDO, los dons e legats afluisson de França e de l’Estrangièr per tal de constituir aquesta granda bibliotèca universala occitana d’iniciativa populara.
A la fin dels ans 1990, la region Lengadòc e Rosselhon e la Vila de Besièrs decidisson d’inscriure aquesta bibliotèca dins la durada e crèan l’establiment public del Centre interregional de desvolopament de l’occitan (CIRDÒC), primièra institucion publica en França integralament dedicada a una lenga non oficiala.
Lo CIRDÒC uèi : las missions de la granda bibliotèca de la lenga e de la cultura occitanas
Lo CIRDÒC, vengut pòl associat de la Bibliotèca nacionala de França en 2006, cap de ret de mai de 90 collectivitats, institucions, universitats, centres de recèrca e associacions partenaris en França e a l’estrangièr, òbra per l’ensemble de sas accions e aisinas a la salvagarda, la coneissença e la valorizacion del patrimòni cultural occitan dins tota sa riquesa, sa diversitat, son actualitat.
Salvagardar :
Amb mai de 150’000 òbras e documents de l’Edat Mejana a nòstres jorns, lo CIRDÒC es una granda bibliotèca patrimoniala e de recèrca de nivèl europèu que respond als besonhs d’informacion e de documentacion d’un larg public regional mas tanben internacional via sos servicis a distància e en linha. Sas colleccions ancianas e retrospectivas s’enriquisson cada annada de crompas nombrosas, dons, legats e depaus. Lo CIRDÒC aquesís o collècta tanben la totalitat de la produccion d’expression occitana actuala (libres, jornals, revistas, brocaduras, particions, CD, DVD, afichas, fulhets, etc.) per sa conservacion a long tèrme, son referenciament dins las basas de donadas nacionalas (Sudoc, Catalòg collectiu de França) e internacionalas (Worldcat). D’exemplars suplementaris son tanben aquesits per los metre a la disposicion dels publics dins lo quadre de sa mediatèca o de sa ret de bibliotècas e centres de documentacion partenaris.
Conéisser :
En tant que pòl associat de la Bibliotèca nacionala de França e institucion de referéncia interregionala, lo CIRDÒC mena tanben fòrça chantièrs tecnics e scientifics en cooperacion amb sos partenaris publics e associatius e qu’an coma tòca de melhor conservar, inventoriar, senhalar, valorizar lo patrimòni occitan, qual que siá sa forma o sa localizacion, e lo rendre accessible a totes via d’aisinas collectivas (Répertoire du patrimoine culturel occitan, Repertòri del patrimòni cultural occitan, catalòg internacional de la documentacion occitana, programa interregional de numerizacion del patrimòni occitan, etc.).
Difusar :
Una mediatèca enciclopedica dobèrta a totes prepausa de descobrir, d’aprene, d’estudiar, de practicar l’occitan amb mai de 10’000 documents recents en accès liure, libres, revistas, CD, DVD, etc. que testimònian de la vivacitat e de la riquesa de la creacion, la recèrca e la pensada d’expression occitana.
Lo CIRDÒC desvolopa de contunh sos servicis per tal de permetre l’accès del mai grand nombre a las òbras, als sabers, a son ofèrta d’informacion e de documentacion, via de servicis a distància, d’accions de cooperacion territoriala e cap a l’en defòra, e plan segur un important programa de numerizacion de sos servicis.
Innovar :
Lo CIRDÒC òbra uèi a la promocion e al desvolopament dels sabers e practicas culturalas occitanas via las novèlas aisinas de comunicacion, en particular lo portal Occitanica qu’amassa progressivament l’ensemble de las informacions, ressorsas educativas, scientificas o culturalas en occitan.
L’innovacion compren tanben l’enjòc de conservacion, referenciament, estudi de las expressions occitanas numericas, en particular lo desvolopament d’aisinas e d’expertisas en matèria d’archivatge numeric.


text:
Li a una mena d’injusticia a veire lei pioniers dau desvolopament duradís laissar la plaça ai capitalistes que s’en garçavon i pas gaire.
Es coma aquò que la granda distribucion utilisa despuei pauc d’annadas sei capacitats per tractar de produchs biòs, que son despuei si platafòrmas, esparpilhadas ais ipermarcats. Despuei 2011 mai de la mitat d’aquelei son venduts per la granda distribucion en França, qu’ara suplanta lei magasins biòs qu’avian descampassits
lo terrenc despuei leis annadas 1970.
Vaquí que son lider provençau, Pro Natura, a Cavalhon, trepeja
per lo premier còp, eu qu’èra acostumat de far créisser son chiffre d’afairas despuei dètz ans. Sièis dei 140 emplegats se son meme ennanats. E lo fondator, Henri de Pazzis, a passat la man a la fin de genier.


text:
Bibliotèca
Una bibliotèca es un airal qu'i se tròba una colleccion de libres o de documents e que permet l'emmagazinatge ordenat de libres ancians e modèrnes. Las bibliotècas publicas permeton la consulta e lo prèst de libres als usatgièrs de la bibliotèca. Lo nom de bibliotèca ven del grèc biblion (libre) e tekes (caissa), ont la paraula "caissa" se compren generalament coma bastissa o cambra.
Uèi las bibliotècas emmagazinan d'autras menas de documents, pas solament de libres, mas tanben qual mejan multimèdia que siá. Se parla puslèu de Mediatèca.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
L'existéncia de bibliotècas pròpiament dichas data dels tempses lunchencs de l'Empèri Assirian (mai de 30 sègles a. J-C) segon las exploracions arqueologicas en Mesopotamia, principalament a Larsa, Uruk, Ur, Sippara, Kalah e Niniva, que de lors roïnas foguèron extraches per milièrs los famoses malons cobèrts d'inscripcions. La màger part d'aqueles fan uèi la riquesa del British Museum. La bibliotèca mai celèbra de totas foguèt descobèrta a Koyundjik dintre de las roïnas del palais de Senaquerib, fondada o agrandida per Assurbanipal .
Egipte e Grècia[modificar | modificar la font]
Son escassas las informacions sus las bibliotècas, que los istorians ofriscan o que las exploracions scientificas ajan reveladas. Diodòr de Sicília fa referéncia a la d'un faraon que nomava Osymandyas (probablament, Ramsès II) e que se trobava dins la vila de Tebas, que los exploraires Champolion e Wilkinson i descobriguèron d'unas traças d'una bibliotèca que deguèt existir catòrze sègles abans J-C. Ça que la, la mai coneguda entre totas èra la bibliotèca grecoegipciana d'Alexandria, que capitèt de possedir mai de 700 000 volums. Per ela, Ptolomèu II (285 a. J-C) faguèt tradusir la Bíblia Sacrada dels josieus, de l'ebrèu al grèc, traduccion coneguda coma Version de la Setanta. Aquel centre foguèt destrusit per la conquista araba de la vila en 641 al dire dels istorians, e mai se ja al temps de Juli Cesar, patiguèt d'una autra destruccion per part dels soldats del meteis. Èra tanben celèbra la Bibliotèca de Pèrgam que comptava d'unes 200 000 volums abans d'èsser transportada per Octavi August a Alexàndria.
Roma[modificar | modificar la font]
La primièra bibliotèca publica de Roma foguèt fondada a l'Atrium libertatis sul mont Aventin. L'Emperaire Octavi August fondèt la segonda al temple d'Apollon sul mont Palatin. Abans la creacion de las bibliotècas publicas, i aviá de colleccions privadas que los nòbles romans crompavan a grand prètz o que fasián portar de las vilas grègas conquistadas. E aquel afar contunhèt activament pendent los autres sègles de l'Empèri. La primièra colleccion foguèt la de Pau Emili, en 160 abans J-C. Al sègle IV, Roma aviá 29 bibliotècas publicas que l'invasion dels barbars destruiguèt gaireben completament, e sens dobte que dins d'autras vilas romanas se trobavan tanben de colleccions magnificas de libres pr'amor qu'a Herculanum per exemple, ne foguèt descobèrta una amb mai de 1800 pèças de papirus que deguèron compausar d'unes 800 rotlèus.
Quand los crestians poguèron se consacrar a las letras, fondèron tanben lors bibliotècas pròprias.
Tot aquò, sens comptar las colleccions de volums sacrats que totas las Glèisas possedissián. L'Emperaire Constantin amassèt mai de 6900 volums dins la bibliotèca que fondèt a Constantinòple, bibliotèca que comptava 1 000 000 volums a la mòrt de l'Emperaire Teodòsi, mas foguèt cremada en 477.
Edat Mejana[modificar | modificar la font]
A partir de l'invasion barbara, las sciéncias e las letras se refugiguèron dins los monastèris e las catedralas que venguèron los centres unics del saber d'aquela epòca, e cal doncas anar dins aqueles per trobar de bibliotècas en Euròpa Occidentala fins a la fin de l'Edat Mejana. Los documents dels sègles IX, X e XI parlan frequentament de las colleccions de libres que los evesques daissavan per testament a las bibliotècas de glèisas e de monastèris. E notòria es la sollicitud que los monges desplegavan per las conservar e las enriquesir. Mas de talas bibliotècas comptavan en general pas gaire d'exemplars. La primièra mencionada en Espanha foguèt la de sant Martin de Braga dins lo sieu monastèri de Dumis (uèi part de Portugal) a l'entorn de l'annada 560 ; seguiguèron pendent lo sègle VII la d'Isidòr de Sevilha e la de Brauli de Saragossa. Al sègle XIII prenguèron d'importància las bibliotècas dels palais de reis e magnats, aquò contunhava de crèisser de sègle en sègle, e foguèron celèbras las de Alfons X de Castelha, de Jaume II d'Aragon e de sos successors.
Edat modèrna[modificar | modificar la font]
Tre l'invencion de l'estampariá lo nombre e l'agrandiment de las bibliotècas es anat en aument. Pas res qu'a París al moment de la Revolucion Francesa i aviá mai de 1000 bibliotècas publicas.
Edat contemporanèa[modificar | modificar la font]
Aprèp 1789 se fondèron un grand nombre de bibliotècas dins cada país. A l'ora d'ara, fòrça d'aquelas bibliotècas pòdon èsser consultadas a travèrs d'Internet.
Font[modificar | modificar la font]
- (ca) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en catalan intitolat « Biblioteca ».
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
- lo CIRDOC, Centre Interregional de Desvolopament de l'Occitan, situat dins lo centre de Besièrs.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- (oc) (fr) Site oficial del CIRDÒC
- (oc) (en) (fr) Occitanica, la mediatèca virtuala occitana
- (oc) Lo blòg de la Bibliotèca del Departament d'Occitan de l'Universitat Montpelhièr III


text:
Ne’n ai auvit parlar ‘queu mieijorn dins l’emision de París-Inter, criscreumbeul, aquela ente i a totjorn ‘na goiata per s’esjacinar sus los darniers indians :
« Haaaan, mais dites-donc, cette peuplade indienne de Patagonie avait quelques 40 mots pour définir l’herbe, hihan, dites-donc, c’est tout bonement incroooooooooooyaaaaaaaaaableeeeeeeeeeeu tant de richesse ! Ils sont tous morts ! C’est doooooooomaaaaageeeeeeu ! »
Per l’emision d’auèi, la presentacion dau site « errorist QWX » aviá pour but de nos far comprendre que la gent dau govern turc, daus meschents islamistes vut de París, ‘quela gent voudrián ne veire qu’una sòla linga dins l’administracion, los mediàs, sus los paneus de propaganda (NDR : Totas semblanças… asard).
QWX son de las letras qu’esistan pas dins l’alfabet oficiau de la linga turca, mas ‘las son presentas dins las autras lingas minorisadas : armenian, curde, sens obludar la linga daus gitans… (NDR : Dins la presentacion, la Elisabeth LERMINIER faguet mesma pas lo liam dintra « castellano » e espanha :p ).
Las far ne pas eisistar visualament es un biais de las pas far eisistar tot cort (NDR : Totas semblanças… asard). D’autant mai que la gent qu’usan d’aquelas tres letras, QWX, riscan de passar per daus separatistes e aquò en Turquia es l’object de persuitas judiciaras (NDR : per restar consensuau coma-se-ditz).
Un collectiu de monde d’aquelas minoritats de Turquia a montat lo project « errorist QWX » per protestar sens se far tustar dessus. Lo collectiu damanda a la gent concernat per aqueu dení de linga de se far fotografiar aprep… tirar la lenga.
Dau concret, fòra mandar un corièl a la Crissa, pense montar un joèb ‘pelat « errorist KWY » e vau damandar a la gent de se far fotografiar lenga tirada. Perque KWY ? Fau ‘quò far un dessenh ? (NDR : o benleu far un joèb ‘pelat TUB-KWY, TUB per Testa d’Uòu Bulhit, lo faça-boc occitan, e KWY per las letras qu’eisistan pas dins nòstre alfabet. La gent prenen una fotografia emb un uòu).
- Autre bilhet sus la Turquia sus ‘queu joèb.


text:
Per de rasons foneticas de las bonas, lo diccionari TeG qu'adapta lo manlhèu perigordin o lemosin "chabròt" (deu latin capreolus: cabiròu) en "shabròt". Los occitans non-gascons, deu lor costat, que hèn quaucòm semblant en adaptant lo manlhèu gascon "capdèth" (deu latin capitellu-) en cabdèt (fòrma deu mot en occitan non-gascon).
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dimecres, 28 de setembre de 2016
Un shin shinés que shebitejava en préner-se'n un chicòt shens chuc ni muc.
Per de rasons foneticas de las bonas, lo diccionari TeG qu'adapta lo manlhèu perigordin o lemosin "chabròt" (deu latin capreolus: cabiròu) en "shabròt". Los occitans non-gascons, deu lor costat, que hèn quaucòm semblant en adaptant lo manlhèu gascon "capdèth" (deu latin capitellu-) en cabdèt (fòrma deu mot en occitan non-gascon).
dimecres, 7 de setembre de 2016
Frasas gasconas de l'abat Césaire Daugé (en gràfia de l'autor): quauques punts de gramatica gascona.
Aquiu qu'avetz quauques frasas tiradas de la pèça de teatre "Lou Bartè". Se son occitanas aquestas frasas? Lhevada la 6au, probable que non, se crei lo tribalh de tèsi deu praube Robèrt Lafont consagrat justament a la frasa occitana. En tot cas, que son totas plan gasconas. Aquesta caracteristica de la pèrda possibla deu mot "que" en quauques cas plan precís qu'ei ignorada - a gran tòrt- per la gramatica gascona occitanista de Bianchi-Romieu. La gramatica gascona de P. Guilhemjoan, mei recenta, que la restableish com a perfèitament corrècta, que cau saludar la clarvedença deu gavidaire de l'associacion Per Noste. De notar tanben l'abséncia de "de" en las frasas 2, 7 e 9, ua possibilitat gramaticau non mencionada hens las gramaticas occitanistas. Aquiu, la frasa gascona non s'assembla guaire a l'occitana tau com descriuta hens la tèsi de Lafont.
Adonc, las frasas:
1- M'estouna ne sàbis pas aquò.
2- So que hè lou toun pay pas esta partit?
3- Be l'y cau téms, oéy, enta s'arranja lou peu, ne-n a pas banlèu juste mey brigue tabé coum jou, e qu'a bère pause n'é pas mey nôbi enta damoura ores e ores deban lou miralh.
4- Que cau dise cauquecops mama qu'a paciénce coum un gat coan s'escoude.
5- Mes lou toupin qu'a lou tems de bouri dinc'a Papa que tourni dab lou porc qui bo croumpa.
6- De bert o de sec, que boulè qu'èren au cabinet.
7- B'éy doun aco abejiu calé ana a la heyre e arriba a l'ore.
8- Que sèi lou Bartè que croumpera.
9- Que-m at an dit, qu'at sèy tout e que-t abèy plan arrecoumandat nou pas hicà-y lous pès.
En la frasa 1, lo mot "que" n'i ei pas emplegat entàd evitar la combinason incorrècta "*que ne pas" o "*que non pas". "M'estona que non sàbis aquò" e "m'estona ne sàbis pas aquò" que son corrèctes., mentre *"m'estona que ne/non sàbis pas aquò" qu'ei d'evitar.
De notar tanben l'emplec, beròi caracteristic en gascon, de la h aspirada entà desolidarizar duas sillabas enter si, com en "la-hens" (la + en +s adverbiau), "dehens" (variantas: "laguens"", deguens), la-haut (d'on haut, varianta de aut, arren a véder dab un germanisme, l'ipotèsi deu germanisme qu'ei ua borida e arreborida pòc versemblanta en gascon, la fòrma haut per aut estant d'atestacion sonque modèrna en gascon), gahús, sahuc, lahut etc etc. Aquesta h aspirada que's pòt quitament ajustar a la debuta d'un mot quan se vòu desolidarizar la prumèra sillaba deu mot de la darrèra deu mot d'abans . Aqueth usatge, probablament d'origina indigèna ("vascona") pr'amor autanplan ben basco, qu'ei desconegut en occitan non gascon. Qu'ei au còp popular e literari en gascon. Aquiu que n'avetz dus exemples.
Lo prumèr qu'ei ua cançon populara tirada deu Bartèr. En aqueste exemple, "hayne" que i vesia dab "ayne".
M'èy troubat lo pè de l'ase
So que lou loup n'a pas boulut
O pè, praube pè,
Pourteràs pas mei souliè,
Ne souliè, ne soulieroun,
Hayne, mon ayne,
Ne souliè, ne soulieroun,
Hayne, moun aine, moulieroun.
Aqueste emplec qu'ei plan classic en gascon, que'n trobam un aute exemple en aqueth vèrs de Guilhem de Sallusti deu Bartàs (sègle 16):
Clare haube deu jour, bet escoune de grassie,
etc
Aqueste usatge de la h aspirada qu'ei ua caracteristica de la lenga ignorada peus qui assimilan tròp rapidament lo gascon a l'occitan. Qu'an gran tòrt.
Segon los lòcs e los mots o l'emplaçament deu mot "i" per rapòrt au vèrbe (que non segon los dialèctes), la j que's pòt prononciar com la j francesa (notada j en la gràfia de Daugé) o com un iòd (notat y): gouyate, beroja, que j'a (= que i a) , de j'anar (= de i anar), hicà-y (hicà'i). D'un vilatge tà l'aute, la prononciacion que pòt cambiar. N'ei pas un tret diferenciador deu gascon occidentau versus lo gascon orientau, las duas manèiras de prononciar qu'existeishen plan hens los dus maines (cf. los enregistraments de las enquestas de l'ALG), en contra de çò qui podem léger en ua revista digitau, non tostemps hidabla, de lingüistica occitana (Sumien, Ling. Oc, 7, Sept. 2007).
Exemple 1 : Enta jou, que j'a mau dat. Cauque jelous (Retranscriut, que haré: entà jo, que i a mau dat. Quauque gelós).
Exemple 2 : -JULIE, hort - Ah, moun Diu!
- POULETE - Que j'a mama?
Exemple 3: n'èy pas besouy de j'anar, que souy maridat.
Exemple 4: Tu, gouyate, arresque e porte beyres
Exemple 5: Beroje madama, en abé lo Bartèr pec atau.
Exemple 6: Bertat, que j'a ue ore que-n anam.
A prepaus de l' exemple 6, qu'ei de notar Daugé que hè diser aus sons personatges "que j'a" o, a còps, "que i a" (segon los cas), que non jamei *qu'i a. L'elision n'i ei pas jamei ací, quitament en registre de la lenga parlada. Per aquesta rason, jo que pensi, com d'autes, n'ei pas corrècte impausar aquesta elision en gascon escriut, sauv en cas de versificacion o de paraulas cantadas. Pr'amor d'aquò jo qu'escrivi "que i a", que non *qu'i a.
Enrà clavar, qu'èi aprenguts las expressions e mots qui segueishen:
De bert e de sec : de verd e de sec, o sia a tot hòrt (fr. à tout prix).
Arresque: ahresca. de ahrescar, sinonime de refresquir. (fr. rincer).


text:
Estadi Tolosenc
L' Estadi Tolosenc (en francés Stade toulousain) es un club occitan de rugbi de XV de la vila de Tolosa. Lo club foguèt 19 còps campion de França: 1912, 1922, 1923, 1924, 1926, 1927, 1947,1985, 1986, 1989, 1994, 1995, 1996, 1997, 1999, 2001, 2008, 2011 e 2012.
Es estat tanben 4 còps venceire de la Heineken Cup (campion d'Euròpa): 1996, 2003, 2005 e 2010.
Jòga pel moment dins la primièra division francesa professionala de rugbi de XV : Top 14.
Somari
- 1 Lo palmarès
- 2 Istòria
- 3 Competicions màgers
- 4 Las personalitats del club
- 5 Estructuras del club
- 6 Bibliografia
- 7 Documents audiovisuals
- 8 Vejatz tanben
- 9 Ligams extèrnes
- 10 Ligams videografics
- 11 Nòtas & referéncias
Lo palmarès[modificar | modificar la font]
Es estat tanben finalista del Campionat de França en 1903 (amb lo nom de SOE Tolosencs), 1909, 1921, 1969, 1980, 1991, 2003, 2006, 2011 e 2012
Es mièg-finalista del campionat dempuèi 1994, çò es 19 còps adereng, seria actuala e rècord europèu.
Ganhèt tot parièr la Copa d'Euròpa de rugbi en 1996, 2003, 2005 e 2010.
Ganhèt lo Challenge Yves du Manoir (competicion de màger importància entre clubs exagonals, organizada entre 1934 e 1996, venguda puèi " Copa de França " entre 1997 e 2000, " Copa de la Liga " de 2001 a 2003, " Challenge Sud-Ràdio " en 2003, per n'acabar ara competicion reservada a las escòlas de rugbi e patronada per lo Racing Club de France vengut puèi en 2001 lo Racing Métro 92, de París) en 1934, 1988, 1993, 1995, 1998, n'èssent lo finalista en 1971 e 1984.
D'autras victòrias de notar son las de 1946, 1947 e 1984 dins fu la Copa de França de rugbi (competicion anciana que se disputèt entre 1943 e 1951, puèi de 1984 a 1986, per se fondre fin finala aprèp n'èsser estada nomenada " Copa de França-Trofèu Yves du Manoir " dins la " Copa de la Liga " çai-sus mencionada...), finalista en 1949 e 1985, e la tanben dispareguda Copa de l'Esperança en 1916 (competicion creada pendent la Primièra Guèrra Mondiala, entre 1915 e 1919 per remplaçar lo campionat mas que sos títols son pas considerats oficials per la Federacion Francesa de Rugbi (FFR).
E la cal pas cap confondre amb lo Challenge de l'Esperança , competicion creada en 1953 per ambedós clubs occitans de Tula , lo SCT o Sporting Club tulista e lo TOEC, çò es lo Tolosa Olimpic Emplegats Club, lo club dels emplegats de la comuna a la debuta e que lo grand segonda linha occitan, nascut a L'Isla de Baish, en Gasconha, n'Elias Cester, ne foguèt lo jogaire mai famós e emblematic..., reservada ara als clubs de Federala 1, tresena division del rugbi exagonal, darrièr las doas divisions professionalas que son lo Top 14 e la Pro D2...), finalista en 1917.
Obtenguèt enfins lo Trofèu dels Campions en 2001.
Istòria[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Competicions màgers[modificar | modificar la font]
Bloquièr de Brennus[modificar | modificar la font]
Heineken Cup[modificar | modificar la font]
Autras competicions[modificar | modificar la font]
Las personalitats del club[modificar | modificar la font]
Jogaires màgers[modificar | modificar la font]
Entrainaires màgers[modificar | modificar la font]
Dirigents màgers[modificar | modificar la font]
autras personalitats[modificar | modificar la font]
Estructuras del club[modificar | modificar la font]
Installacions e patrimòni[modificar | modificar la font]
Dempuèi 1982, l'Estadi Tolosenc joga a domicili dins l'Estadi Ernest Wallon que se situa dins lo quartièr dels Sèt Denièrs près de Blanhac al Nòrd Oèst de Tolosa. Ofrís 19 500 plaças.
L'equipa jogava al Prada dels filtres fins a que, en 1907, lo president Ernest Wallon decide de balhar una ensencha al club amb l'Estadi dels Ponts Bessons.
Per las encontras grandas l'Estadi joga sovent a l'Stadium de Tolosa.
la formacion[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
istòria de l'Estadi Tolosenc[modificar | modificar la font]
istòria del rugbi[modificar | modificar la font]
Documents audiovisuals[modificar | modificar la font]
- Jacques-Alain Raynaud: 100 ans de finales, caisseta VHS (Blanc e negre & color, 115'), INA, distribucion Fox Video, 1993 (en francés)
- Jean Abeilhou, Jean-Paul Cazeneuve & Marc Guillaume: Stade toulousain: 3 ans de règne :
- I / Stade toulousain: 1994, la belle année ;
- II / Et de 12...: Brennus en rouge et noir ;
- III / 1996, année de légende...,
- Jean Abeilhou, Jean-Paul Cazeneuve & Marc Guillaume: Stade toulousain: 3 ans de règne :
cofret de 3 caissetas VHS, edicions France 3 Sud, 1996 (id)
- Gérard Fournie: Les maîtres du jeu: Quatorzième titre de champion pour le Stade toulousain, caisseta VHS, id 1997 (id)
- France 3 Sud: Stade toulousain 1999: 15 du siècle, caisseta VHS, edicions Montparnasse, id 1999 (id)
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Sit oficial Estadi Tolosenc...
- Sit associacion Estadi Tolosenc... rugbi
- Sit Suportaire de STADE TOULOUSAIN a París - 16ème Homme TOULOUSAINS 2 PARIS
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
-
- sus YouTube... mai de 3270 documents subre l' Estadi Tolosenc en picar coma clau stade toulousain
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


text:
1556
Aquesta pagina concernís l'an 1556 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Chinés[modificar | modificar la font]
Lo 23 de genier, se debanèt lo tèrratrem de Shaanxi que tuèt entre 820 000 e 830 000 personas (aperaquí 60% deis abitants de la region). La quasi totalitat dei vilas e dei vilatges de la província de Shaanxi foguèron destruchs. A l'ora d'ara, es encara lo tèrratrem pus murtrier de l'istòria umana.
Khanat d'Àstrakhan[modificar | modificar la font]
Après sa victòria de l'annada precedenta, lei Rus placèron Dervish Ali Astrakhani a la tèsta dau Khanat. Fins a sa disparicion l'annada seguenta, lo Khanat demorèt vassau dau sobeiran rus.
Empèri Mogòl[modificar | modificar la font]
Mòrt de Humayun, son fiu Akbar foguèt impausat per lo generau Bairam Khan coma successor.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Geologia[modificar | modificar la font]
Publicacion d'un obratge revolucionari De re metallica (« De la causa metallica ») escrich per lo sabent alemand Georgius Agricola (1494-1555). Aqueu libre gropava la quasi totalitat dei conoissenças dau periòde sus la metallurgia e prepausèt una classificacion novèla dei mineraus coneguts qu'èra diferenta dei concepcions misticas de l'alquimia. Permetèt de desvolopar l'estudi scientific dei mineraus e dei metaus e marquèt la fondacion de la mineralogia e de la geologia modèrnas.


text:
La confusion es totala dins los diccionaris per çò qu’es de l’ortografia dels mots, segon que son de formacion populara, semisabenta o sabenta. Aqueste problèma seriá sense interès se non afectava la prononciacion, mas es lo cas. D’unes mots de formacion populara son afiblats (de la fibula del vestit roman) de letras etimologicas que non devon èsser prononciadas. D’autres, de formacion sabenta, se veson suprimir de letras etimologicas qu'o devon èsser. Las contradiccions son nombrosas : commocion e *comutacion (commutatio), commiseracion e *comunicacion (communicatio), commemorar e *comensal (commensalis), *consirós e codors (condorsum), *conflar e cóser (consuere), *confir e cosin (consobrinus)… I son per quicòm, per l’abséncia de la « m » dobla prononciada : l’occitan provençal (refractari a la prononciacion de las geminadas) transcrit dins la grafia felibrenca pel TDF, e lo catalan modèrne que tracta los mots de formacion sabenta coma l’occitan los mots de formacion semisabenta. I son per quicòm pel manten de la « n » etimologica non prononciada : lo francés e tornar mai lo catalan qu’an refait aqueste vocabulari sul modèl sabent.
Los mots en com- amb doas « m » etimologicas
Los de formacion semisabenta son tractats coma de mots de formacion populara, amb une sola « m » : comandar, comun, començar, cometre, comerç…
Los d’origina sabenta, gardan lor « m » dobla : commemorar, commenda, commercializar…
Los d’origina estrangièra demòran coma son arribats, e lors derivats tractats coma de mots d’origina populara o semisabenta : comandita, comòde, commando…
Avèm doncas de familhas de mots de formacion semisabenta : comanda, comandar, comandador, comandament, comandant e comandariá.
D’autras a l’encòp de mots de formacion semisabenta e de mots de formacion sabenta : d’un costat comerç, comerçar, comercejar e comerçant, de l’autre (s. XIX) commerciable, commercial, commercialament, commercialitat, commercializar e commercializacion.
D’autras de mots solament de formacion sabenta : commemorar, commemoracion, commemoratiu, iva.
D’autras encara amb a l’origina de mots de formacion semisabenta (comentar, comentador / comentaire…) mas abandonats tre lo s. XV per de mots de formacion sabenta (commentar, commentari, commentator, tritz…)
D’autras derivadas d’un mot d’origina estrangièra : comandita (ital. accomandita), comanditar e (logicament) comanditaire.
En general, los diccionaris seguisson lo francés : quand la « m » dobla non es prononciada (o pas ausida), escrivon una « m » simpla ; quand la « m » dobla es prononciada, escrivon una « m » dobla.
Los mots en co- e con- amb « n » etimologica.
Los de formacion semisabenta son tractats coma de mots de formacion populara, sense la « n » non prononciada : còssol, cosselhaire, cossirar, coflar, cofir…
Los d’origina sabenta, gardan la « n » prononciada : conduire, concedir, concernir, conclure, concubin, congrès, connotacion…
Los d’origina estrangièra demòran coma son arribats : concèrt, condòr, condòm, confòrt, congolés…
Avèm doncas de familhas de mots de formacion semisabenta : cossirar, cossirièr, cossirós…
D’autras de mots de formacion sabenta : conduire, conductor, tritz, conductible, ibla, conductibilitat, conduccion, conductància, conductivitat…
D’autras de mots de formacion semisabenta e de mots de formacion sabenta : d’un costat cosselh, cosselhar, cosselhaire, de l’autre conselh, conselhièr…
D’autras derivadas d’un mot d’origina estrangièra : confòrt, confortable, confortablament…
D’unas varietats de l’occitan non pronóncian las geminadas, mas las escrivon dins l’ortografia comuna (collaborar, accent, espatla… e commemorar, commutacion). Pel demai, Mistral pòrta dins son diccionari, en ortografia felibrenca, acoussegui, couse, cousin, coussira… e cònsou, counfi, counfin, counseia, counsèu, etc. Dins la primièra tièra son tres mots alunhats dels equivalents franceses e un mot identic : totes son justes. Dins la segonda, totes los mots an d’equivalents vesins en francés : lor prononciacion n’es influenciada.
La question es aquesta : respectar o non las règlas fonologicas de l’occitan.
J. P.


text:
La mòrt del paire seguida novèla_ recaliu.
-Mam ça pegue...
Maman me fa tastar la confitura.
Trempa lo dèt guinhaire dins la confitura e lo me passa suls pòts , dins la boca , e ditz trufarèla - «chuca gargamèla».
Disi:
Vertat que me carri al retorn de
l'escòla . Maman me prepara doas tòstas de confitura que machugi en
bevent un veirat de lach. Raja sus las bragas la confitura , me ven
las bregas labrosas e pegosas . Me soveni de l'estiu subretot e sa lum estranha. Lo solelh
dintra per la fenèstra que se dubrís sul miègjorn.. L'ivèrn es tròp bas, lo
solelh i dintra pas gaire dins la cosina a causa d'una bastissa de ciment.
E ieu m'engola lo pan , en
estudiant lo voide de patz que nais dins mon cap, mentre que finti la nívol de posca que dança dins lo rai.
Qualques còps me pren entre sos braces
e me sarra fòrt contra sas popas e ieu de pensar : dieu baste que dure aquel moment . Ren
de mai mofle al monde que las popas de la maire!
Encara me remembri d'aquela
epòca ont me podiá sarrar de la maire sens que me regèta.
Un jorn me cridèt fòrt.
Un autre jorn me regardèt un bèl briu pensativa
e me diguèt:
Ieu gingolavi. Per de qué me ditz
d'orrors parièiras. De qu' ai fach de mal, per s'ameritar de paraulas tan
crudèlas .
La vertat la podiai pas devinhar. La foliá arribava .
Que la foliá arribèt pas d'un còp.
Venguèt coma un amiga se convidar a la
nòstra taula . A la debuta nos fasiá rire la puta. Maman ausissiá
de votzes vengudas dins sa tèsta . Qualques còps me carpanhava quora
parlavi alara que veniá de nos dire de calar . Metiá sos dets suls pòts. Disiá chut. Disiá que lo monde nos escotava. Los
malvolents.
Lo mètge venguèt de mai en mai
sovent. Un jorn la maire l'acompanhèrem al tren.
Puèi arribèron las letras de
l'espital. Un polit espital dels costat de Niça. La sonhava ame de
l'electricitat . Des electròdas que li empegavan sus la clòsca.
Pareis qu'oblides tot al revelh e mentre las setmanas seguentas .
Nos escriviá que tot se debanava plan
levat après las sesilhas d' electrochòcs , que podiá pas
escriure. Li arribava de començar la letra a la primièra linha
puèi d' alisar dusca a la darrièra , de biais , coma se l'estilò
li s' escapava de la man.
Tot desanèt. Lo paire plorava doçament en se tenent
lo cap. M' agachava tot còp en diguent :
Nosautres èrem coma des naufragièrs .
Aviam pas sonque lo còr de far calfar quicòm. De cosinar pas qu'un
uòu . D' apreparar un repais encara mens . Papa m'envejava crompar
de camembèrt. Me remembri que me comandava de lo prene un pauc
fach, a quaranta cinc del cent de matièira grassa, pas mai .
Manjàvem en silenci sul cunh de la taula, sens escudèla, sus la tela cirada, sens
nos agachar. Cadun son talhon a pausar un tròc de fromatge sul
bocin de pan . E de butar ame un gorjada d 'aiga per ieu o de cafè pel
papa. Aital viviam mentre que la maire li fasián grasilhar la cervèla
ame l'electricitat .
Puèi un jorn que los pibols
desborravan Mam tornèt. Èra venguda magra e teniá de ridas plondas
al front e de plecs a l'airal de la boca. Teniá totjorn son biais de
femna fièra ame lo cap en re .
Cal dire qu' aguèri pas gaire lo temps
de la pegar a la maman , vist qu'ela e lo paire devián aver un molon
de causas a se dire, e la fresa de se trobar sol per se sarrar
melhor. Me potonegèt dos còps secs sul front, lèu fach, e
prenguèron devèrs la cambra. E a ieu me restèt lo talent de m'aremicolar d'ela.
Aviái res compres . Sabiái
pas que lo meu paire èra condemnat , e que la maire podiá pas s 'endurar l'idèa de se trobar veusa,a quaranta ans,
ame un filh de catòrze .
Cresi qu'es aquò que venguèri un òme
subte, dins l'esperit de la maman , vist que se vesiá pas de
m'avidar fins a l'atge vertadièr ont un òme capita o pas d'
amadurar. Un còp èra, las femnas trabalhavan pas . Avian pas cap d'argent. E devián tot al
marit.
Clavèron la pòrta . E poguèri pas
anar me rescondre dins la miá cambra vist que me caliá traversar la
dels parents per i aténger. Non sabiái pas de que far . Sortiguèri
quora m'arribèron de bruches curióses . Papa foguèt totjorn amorós
caluc de sa femna. E l'aimava encara mai dempuèi que sabiá que los
jorns li èran comptats . E s' aimèron fòrt aqueste còp, coma se
n'èran en passa de morir totes dos. .
A ieu prenguèri un pòt de lach de
metal blanc. Traversèri la rota e dintrèri dins
l'establa tebesa. L'odor dels fems me geinava pas . Onorina , la
pagesa acabava de mólzer la Martina , una vaca genta que me daissava
beure dirèctament a la somesa, meteis quora noirissiá son vedèl.
Lo lach rajava fòrt coma un fial blanc de fèrre que tindava al fons del ferrat.
Onorina m'aconsiderèt una segonda e diguèt:
Sabiái pas de que dire.
Puèi vogèt lo lach , sus un linge
blanc . Lo liquid escrumant , emplenava una granda selha . Puèi
trapèt un embut grand e vogèt dapasset lo lach que perfumava
l'aire, e se mesclava a la calor de las bèstias que romiavan davant
las grèpias.
Non sabiái pas consí s' endevenián
la maire e ela per lo pagament. M'en trachèri pas jamai. A ieu mon
prètzfach èra pas que de portar lo lach. Li aviái un rosièr bèl
davant sa pòrta. Honorina s' es pas jamai maridada . Eretèt de la bòria e volguèt pas partir a la vila . Lo temps passèt... Praquò servèt de
longa son aire de joventa. Me remembri que fasiá un burre de
primièira , quicòm que gostèri pas, endacòm mai.
Tornèri traversar la rota embosadas .
Dubriguèri la pòrta . Ausiguèri la radiò. Al mitan de la cosina
papa e maman dançavan . Papa cutava mentre que maman fasià un
balanç dels braces , e que despenchenada tornejava . La musica èra tròp fòrta.
Pausèri lo pòt del
lach d'alumini sul ponde entre mas cambas per espigar lo recaliu, sai que lo
regrelh de lor benastre . Estavan estabordits d'amor , fòls de s'èsser aimats , encara . S' arrapavan coma de negats a l'espèr de lor
maridatge , de lors promessas de joinessa nosadas, de se bastir de parets per s 'aparar lor raive , lo niu dels quatre vents , lo dels sòmis rosigats e de las parets desboseladas.
Pensèri que la jòia tornava . La vida tornava . Anàvem tornar prendre la
vida d'abans. E tot tornariá coma un còp èra. Imaginas , èri la sens poder artèlhar e subte maman
dubrissià los uèls , puèi papa , e me paravan la man . Me
sorisián negats dins un raisve d'amor. E ieu dintrèri dins la
ronda ame elses , correguèri me sarrar d'elses, los aplanponhèri, ambe
mos braces , tròp corts encara, per dançar coma elses, dins lo ceucle, sus la musica
d'un tangò .


text:
I a causòtas que me fau pas mostrar ;
aital pels vòts parisencs del Jean-Luc Moudenc (deputat e cònsol de
Tolosa, lo cumul reial e republican), pels vòts alprèp dels
« Toulousains de Paris » avèm agut fòtos de l'Òtel de
Tolosa a Paris ; e la confirmacion qu'i a tolzans que creson
encara èstre utile a París melhor qu'al país ; lo cumul dels
mandats assegura un finançament al partit politic jacobin e a la
perseguida d'un sistèma arroinós per Occitània, lo pòble dels
fiscalizats republicans de Comtat republican d'Occitània.
De qu'a cambiat realament dempuèi
l'ancian regime destrusit en 1789, la fiscalitat de segur ; mas
de la fiscalitat del Comtat de Tolosa de qué ne fasián los
delegats (aital enriquits) del rei-dictator parisenc ? Ne donavan
al rei per temps de guèrra, e per las multiplas demandas reialas ne
mandavan a Paris ; mas ne damorava sempre en sobre, car lo
Comtat de Tolosa èra grand e comerçava ambe tota l'Euròpa ;
donc èra un Comtat ric ….D'aquela riquessa fabricava castèls, per
exemple al nòrd de Montpelhièr, que fins ara lo sistèma de la
decentralizacion a pas encara trobat un emplec a sa dimension, o
fabricava representacion a la dimension del Comtat de Tolosa. Avèm
donc l'Òtel de Tolosa, pagat per la fiscalitat comtala, donc pel
trabalh dels subjectes del rei-dictator franc en Comtat de Tolosa,
tèrra estrangièra segon la mapa de 1732.
A la debuta
de 2017, pels vòts autrejats als « Toulousains de París »,
Jean-Luc Moudenc a trobat una dubertura excepcionala ; una
compassion politica autrejada gràcia a una demanda excepcionala dels
« Toulousains de París » alprèp del proprietari actual, al
XXIen sègle, l'imperiala Banca de França, nom oficial en lenga de
l'edicte de Villers-Cotterêt, Banque de France.
E son « gentes » a la
Banque de France
, per los de Tolosa, los immigrats economics e
politics de París, an agut dreit d'emplegar aquela rica aula per far
brilhar lo jacobinisme en aula republicana, dins un discors de
Jean-Luc Moudenc que aital pròba que lo cumul dels mandats es utile.
Mas l'aula rica es una ambaissadriça de la riquessa de la fiscalitat
dels sotmetuts del Comtat de Tolosa, abans la revolucion dels
Parisencs, 1789. Car fau pas oblidar que de revolucion n'i aguèt
maitas quasiment pendent 20 ans abans e principalament en tèrra
comtala, ducat, marquesana, tèrra de lenga occitana ; fau
remembrar lo libre de Jacme de La Magistèra sus las revolucions
abans la dita Révolution française
, jamai re-editat. Una revolucion
multipla per regretar lo pès fiscal, non pas per aver lo pès fiscal
trabalhat sonque a París … Es una causa que la representacion dita
republicana a oblidat. Fau dire que per la gestion son pas mai fòrts
que los ancians representants fiscals del rei-dictator franc, de la
familha dels Borbons – la meteissa familha qu'engraissa la pensada
politica d'un ancian dictator, Franco en Espanha del XXIen sègle. Per la gestion, e serà lo bilhet següent, avèm l'aigat de l'estacion de Sant-Anha (Saint Agne
), que blòca los desplaçaments dels tolzans dempuèi mai de quatre jorns.
E coma d'unes pensan, per ignorança que la novèla region administrativa francesa sembla al Lengadòc, es de dire la majoritat de dreita e del Jean-Luc Moudenc, fau refrescar la memòria istorica dels Tolzans aimador dels cumuls dels mandats representatius republicans, lo Comtat de Tolosa es pas lo Lengadòc, gaitatz la mapa :
Es la partida en jauna qu'a pagat l'Òtel de Tolosa a Paris e qu'alberga generosament a causa deNapoleon Ier, Banque de fRance. Es la fiscalitat de Tolosa qu'ajuda una banca parisenca per s'albergar.


text:
Assinhan
Assinhan (Assignan en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom es atestat en 936, en latin : Asinianum. Assinhan ven del nom d'òme latin Accinius, o Assenius, amb lo sufixe -anum [1],[2]. Assinhan èra donc benlèu una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre Accinius o Assenius.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sanch Inhan; es ara del canton de Sant Ponç de Tomièiras.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 32
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 123


text:
Club Nacional de Football
Lo Club Nacional de Football es un club de fotbòl professional basat a Montevideo, Uruguai. Los bolsos an ganhat quaranta sièis campionats, tres Copa Libertadores d'America e tres Copa Intercontinentau.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo Nacional es fondat en mai de 1899, coma resulta de la fusion dau Montevideo Football Club e dau Uruguay Athletic Club dau quartièr La Unión. Las colors roge, blau e blanc, son aqueras de la bandièra d'Artigas, èroi de l'independéncia uruguaiana. En 1902, Nacional es per lo premier còp campion uruguaian, e l'an seguent l'equipa nacionala d'Uruguai, constituida solament per jogadors de Nacional, trionfa per lo premier còp davant l'equipa d'Argentina.
En 1925, Nacional viatja en Euròpa, jogant trenta uèch partidas, amb vint-sièis victòrias, sèt partidas nullas e cinc desfachas. Lo 29 de març a Bordèu, venç 4 - 0 lo Stade bordelais, campion de la Liga dau Sud-Oèst.
Estadi[modificar | modificar la font]
Le Nacional jòga a l'Estadi Gran Parque Central. Aquel estadi a una capacitat de 26 500 plaças.