text:
Azilhan lo Comtal
Asilha lo Comtal[1] o Asilhan lo Comtal[2] (oficialament en francés Azille) es una comuna occitana de Lengadòc en Menerbés situada dins lo departament d'Aude e la region Occitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna del Menerbés situada al pè de la Montanha Negra dins l'AOC Vin del país de las Costièras de Peiriac.
Toponimia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
A Asilha se trapan de rèstas de las civilizacions de la preïstòria fins a uèi; las tombas per incinerar de l'Edat del Fèrre, (musèu d'Olonzac), la fòrt bèla villa romana de la serrada de Bilherin, que l'estatua del satir Marcias es expausada al Musèu Arqueologic de Narbona, la recenta descobèrta d'una necropòli visigòta.
A l'Edat Mejana, Asilha èra una de las vilas pus grandas de l'arquidiocèsi de Narbona.
Sant Julian foguèt lo sèti de l'arquipèirat de Menerbés. Al sègle venguèt Asilhan lo Comtal fins al sègle XVI}. Vila liura, foguèt administrada per los seus cònsols elegits.
Al començament del sègle XIII, Asilha coneguèt lo catarisme amb un ostals dels Perfèits. En 1289, Eustache de Lévis fondèt, o restaurèt, lo convent dels cordelièrs fòra los barris. En 1331, sa filha fondèt dins los barris l'Abadiá Reiala de Santa Clara.
A la fin del sègle XIX, amb l'arribada del tren (linha de Mos a Caunas de Menerbés), lo comèrci e l'industria se desvolopèron.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Viticultura: Corbièras
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- La glèisa parroquiala de Sant Julian e Santa Basilissa : la glèisa data del sègle XIV (monument istoric). Es d'estil gotic meridional amb nau unica larga.
- Sant Estève de Tersan a Vaissièra : Glèisa preromanica
- La font Sant Andrieu: giscla dins un edicul gotic del sègle XIV.
- L'Abadiá Reiala de Santa Clara: que se'n pòt veire las rèstas sus la plaça de la glèisa.
- Lo Convent dels Cordelièrs : destruit
- Los barris de l'Edat Mejana : qualques partidas visiblas.
- La cava de Joaras e lo castèl viticòla d'estil neorenaissença, a Floris.
- Restanca de Joana
Personalitats ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
- Francois Sangalli, internacional de rugbi de XV.


c: text/html

text:
Gastrotricha
Anatomia[modificar | modificar la font]
Los gastrotriches son d'animals pichons que despassan pas 4 mm de long, amb simetria bilaterala, recobèrts d'una cuticula ornamentada mas non quitinosa. En defòra de lor farinx e de lor tube digestiu complet, an pas que de protonefridias, i a ni sistèma respiratòri, ni sistèma circulatòri. Per contra, lor sistèma nerviós es plan desvolopat amb un sistèma de sedas sensorialas.
Classificacion[modificar | modificar la font]
Se ne còmpta environ 430 espècias en dos òrdres.
- qualques genres
- Chaetonotus
- Dactylopodola
- Lepidodermella
- Macrodasys
- Tetranchyroderma
- Turbanella
- Urodasys
Ecologia[modificar | modificar la font]
Animals marins o dulçaquicòlas dels intersticis dels depaus sedimentaris.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Paritat
La paritat es un concèpte d'egalitat d'estat o d'equivaléncia foncionala. Aquel concèpte es tanben ligat al nombre dos. S'encontra dins mai d'un domènis:
- en matematicas, la paritat de dels objèctes se pòt estudiar:
- en aritmetica, la paritat dels entièrs,
- en algèbra generala, la paritat de las permutacions,
- en analisi, la paritat de las fonccions realas;
- en fisica, la paritat es una proprietat de la mecanica quantica (simetria P e paritat intrinsèca) ;
- en sociologia e en politica, la paritat designa l'objectiu d'egalitat dels sèxes dins las condicions de trabalh, los salaris e l'accés a las responsabilitats socialas e politicas;
- en informatica, los bits de paritat permeton de detectar e benlèu de corrigir de decas;
- en economia, s'utiliza lo tèrmes de paritat dels taus de cambi, de paritat de poder de crompa e de paritat dels taus d'interés; lo tèrme paritat designa alara una evolucion del parelh;
- en obstetrica (medecina), la paritat correspond al nombre total d'enfants vivents nascuts d'una femna.
Vejatz tamben[modificar | modificar la font]
- Paritarisme, o sistèma de gestion paritària, en drech


text:
Diluns, 16.10.2017 03h00
L’occitan, coma totas las lengas romanicas, coneis una pronóncia esitanta per certans grops de consonantas que se tròban tipicament —mas pas exclusivament— dins los cultismes o mots de formacion sabenta (son de mots preses dirèctament al latin o al grèc e qu’an pas conegut d’evolucion fonetica lenta, prigonda e multiseculara).
Es possible de seguir:
— siá una pronóncia completa (que deuriá èsser la solucion estandard, per defaut).
— siá una pronóncia simplificada (que deuriá èsser una solucion segondària, acceptabla e corrècta).
De bons autors pensan que sola la pronóncia simplificada seriá acceptabla en occitan. En realitat, las enquistas de terren indican que la pronóncia completa es tanben atestada dins l’usatge autentic de fòrça locutors primaris.
La pronóncia completa es pas un francisme, es simplament la pronóncia internacionala que se constata dins la màger part de las lengas romanicas. I a pas de rason de l’enebir en occitan. 1. En lengadocian e en gascon
Remarca — En lengadocian e en gascon, a la frontièra de dos mots, i a d’esitacions foneticas similaras. Los exemples seguents son pas exaustius. 2. En provençal, niçard, vivaroalpenc e lemosin
En provençal, podèm observar que la grafia mistralenca trantalha per notar siá la pronóncia completa, siá la pronóncia simplificada. La grafia classica, ela, preferís una escritura englobanta qu’autoriza totas las pronóncias. 3. En auvernhat
L’auvernhat pareis mai conservator que los autres dialèctes sus aqueste ponch. Sembla de preferir pus sovent la pronóncia completa e presenta mens d’atestacions de pronóncia simplificada. Quand ten una pronóncia simplificada, totun, o fa segon de tendéncias similaras a aquelas del blòc lemosin, vivaroalpenc, niçard e provençal.
*
Certans grops de consonantas an gaireben tostemps una pronóncia simplificada: bd
, gd
, bt
, cm
, tl
, tm
, tn
, mn
, mps
, mpc (+ i)
, mpt
. Se’n parlarà lèu.
Comentaris
13 de novembre 12.56h
''X. — La lettre X est peu employée, car le double son gs, cs, est plus rare en langue d'oc qu'en français: à côté de la prononciation egzémple on trouve “ echémple, esémple, eizemple (cette dernière est provençale). Toutefois, les dictionnaires d'oc mentionnent les mots exemple, exil, expert; au XIVe siècle, on trouve déjà excellen, exceptal, exercici, explicà, expousiciu et au XIe exemple, essemple,
eissemple, eisamen, eissamen.'' Francino aprén la lengo d'oc, gramatico si... Legir la seguida
Valora aquest comentari:
0
0
18 d'octòbre 18.56h
Tè, après lo punt Godwyn, que carré inventar lo punt Goldwater, de decernir tot còp qu’òm diagnostica destrobles mentaus en los dab qui n’èm pas d’acòrd…
https://fr.wikipedia.org/wiki/R%C3%A8gle_Goldwater
—
Aquò rai, ne vei pas tròp on ei lo problèma, puish a que nat ne vòlen impausar arren.
Effectivament la prononciacion de tota lenco qu’evolueish, a petits pos o granas aviadas. Ne pronónciam pas lo francés com Villon nimei com Racine. Los anglés qu’an coneishut au... Legir la seguida
Valora aquest comentari: 3
1
18 d'octòbre 15.03h
#36 A le hèita fin : çò que vòu díser "atestat" ? Dit preus locutors o pescat en quauque tèxte ?
E s'es atestat lo mòt"còishe" en lo mon parlar, lo niçard que'u pòt emplegar, percè qu'auré legit Manciet pr'exemple, tot còp que vòu díser "un enfant" ? E se ditz "lu còishe dau men german" percè qu'a legit lo mòt "german" en un tèxte aranés entà díser "cosin", qu'at pòt díser autanplan, shètz de har çò que puirem aperar "ua fauta de lenga" ?
Per non pas aver estudiat... Legir la seguida
Valora aquest comentari: 7
3
18 d'octòbre 14.37h
Aquel article pertòca le vocabulari internacional de totas las lengas, romanicas de segur e l'anglés mai que mai. Pauc impòrta la pronóncia de las consonantas, la question-clau es l'articulacion de las consonantas, completa o destibada.
L'articulacion completa facilita la comunicacion, l'ortografia, e l'aprendissatge de las lengas estrangièras, gràcia a una grafia etimologizanta.
L'articulacion es inconscienta, e la descripcion de las variantas de destibament es indispensabla.
L'òbra de... Legir la seguida
Valora aquest comentari: 2
0
18 d'octòbre 13.25h
#36
Vòli pas parlar a la plaça de l'amic n°33, mès per jo, ma lenga, coma ec pòdetz véser, es pas lo niçard nimèi l'aranés, mès lo patoès(*) de la ribèira garonesa entre Bordèu e Agen.
(*) Mòt augent per objectiu de hèser herir (frémir en francés) los occitanistas.
Valora aquest comentari: 1
0
18 d'octòbre 12.50h
#35 #33 En occitan modèrne que son hèra plan atestats los dus tipes, "la/era pronóncia" e "la/era prononciacion". Demandatz aus aranés e aus niçards per exemple. Estudiatz un chic mei seriosament la vòsta lenga.
Valora aquest comentari: 4
6
18 d'octòbre 11.25h
#30
Au segur, no, m'agrada pas d'ausir çò que cítatz en francés. Mès la diferéncia es que me cítatz prononciacions naturalas en francés d'oïl. Los exemples que balhèvi correspondrén a gents que dirén en francés ''un ouagnon, une fème, un fillss, un doiggtt'' perque aurén una coneishença sonqu'escrivuda de 'quera lenga. Díser ''la settmane'' es pas una prononciacion naturala, ''la sémmane'' es pas una prononciacion de vielhs dispareishuda desempui 40 ans.
#31
Es vrai qu'aurí... Legir la seguida
Valora aquest comentari: 9
3
18 d'octòbre 11.02h
#33 Existís de possibilitats de se far seguir per d'especialistas per sonhar, ò a tot lo mens, assajar de gaubejar, sa depression.
Valora aquest comentari: 3
7
18 d'octòbre 10.38h
28 Ne dívem pas víver en lo medish monde. Gènts que's disen mòts d'amor en occitan ? Ah... Dejà, que seré bien qu'entinóssitz ua quita paraula en le societat e après, que puirem har poesia... Qui parla occitan dab le soa hemna o òmi ?!
Qui parla occitan, estant neo-locutor com ne dívem estar tots ací, e n'a pas ua cultura de le lenga o ne tribalha pas en ligam dab era ? Un locutor classic d'occitan de mensh de 50 ans qui ne sap pas çò qu'es un subjonctiu imperfèit, ne coneish p... Legir la seguida
Valora aquest comentari: 8
4
18 d'octòbre 10.14h
#25 Solide, la medisha mitologia identitària que buta diferents legedors a díser absurditats tant sus la fonetica provençala coma sus la fonetica gascona. Lo provençau que pòt pronónciar efectivament hèra de consonantas finalas dens la soa varietat mei orientala. E lo gascon que pòt prononciar totas las consonantas finalas dens "bòsc" e "vist".
Valora aquest comentari: 4
0
Comenta
Lo comentari es estat mandat corrèctament


text:
Aprèp l’Equipa Occitana de Foot, es estada creada la FICO Federacion Internacionala Cicliste Occitana. Va organizar lo Torn d’Occitania Ciclista.
Es l’iniciativa de tres amics, Leon, Marcèl e Bernat que va projectar lo ciclisme occitan sul davant de l’actualitat. D’efièit, dins lo mes de julh, pel primièr còp, se va debanar lo Torn d’Occitania Ciclista. Avèm rescontrat Bernat, encargat de comunicacion. Nos explica que lo Torn d’Occitania serà a l’imatge del Torn de França.
« Anam partir de Rueil Malmaison per un contra la mòstra fins a Marne La Vallée. Aquí, prendrem lo TGV fins a Montpelhièr.
La seconda estapa serà Montpelhièr-Palavas.
Puèi la femna nos vendrà quèrre en veitura per nos menar a Beglas. La tresena e darrièra estapa serà Beglas-Bordèu amb arribada a l’esprint sul Cors Victor Hugo. »
La plaça de camisa jauna e roge serà disputada. Marcèl sembla lo mai plan plaçat per sa forma fisica e l’intensitat de sos entrainaments, mas Leon serà favorizat per la qualitat de son material, un B’Twin Triban 500 flame nòu. Sens doblidar Bernat que serà en embuscada, amb lo contengut secret de sa gorda que compta plan dessús per prene lo melhor.
Rendètz vos cada jorn del mes de julh a doas oras de l’aprèp dinnar sus Òc Tele per l’estapa en dirècte.
« Seguiguètz lo Torn d’Occitania Ciclista amb Macarèl, fargaire de camisetas jaunas e rojas dempuèi 2002 »


text:
France
França
Rèpublica francêsa
République française (fr)
La Rèpublica francêsa dedens lo mondo.
Partia eropèèna de la France, apelâye France mètropolitana, permié l’Union eropèèna (vèrd cllâr).
La France, des côps asse-ben la França et pués oficièlament la Rèpublica francêsa (France et République française en francês), est un Ètat transcontinentâl sôveren, que sè trôve surtot en Eropa cuchientenche[Nota 6],[4], mas que presente avouéc de tèrritouèros dedens los ocèans Endien[Nota 7], Atlantico[Nota 8] et Pacefico[Nota 9] et pués sur lo continent sud-amèriquen[Nota 10]. La France est na rèpublica constitucionâla unitèra qu’at un règ·imo mié-prèsidenciâl. La vela de Paris est sa capitâla, la lengoua oficièla lo francês, la monéya oficièla l’erô et lo franc Pacefico sur sos tèrritouèros de l’ocèan Pacefico. La devisa de la France est « Libèrtât, Ègalitât, Fratèrnitât », et pués son drapél est constituâ de três bendes drêtes règuliéres blua, blanche et roge. L’himno nacionâl est La Marselyêsa.
La France est un payis formâ u comencement de l’Hôt Moyen Âjo, que tire son nom des Francs. Dês lo comencement du XVIIo siècllo tant qu’a la premiére mêtiêt du XXo siècllo, el at un vâsto empiro coloniâl. Dês los ans 1950, el est yon des actors de la construccion de l’Union eropèèna. El est la trêsiéma pouessience nuclèâra mondiâla, yon des cinq membros pèrmanents du Consèly de sècuritât de les Nacions unies et yon des membros de l’OTAN. El est asse-ben membro du G7, du G20, de la zona erô, de l’Èspâço Schengen, de la Comission de l’ocèan Endien et pués abrite la sièta du Consèly de l’Eropa, du Parlement eropèen et de l’UNÈSCÔ. La France at un’enfluence cognua en matiére politica, èconomica, militèra et culturâla en Eropa et dedens la résta du mondo.
Solèt payis u mondo a ègzèrciér sa sôverenetât sur de tèrritouèros distribuâs dessus três ocèans et doux continents[5],[Nota 11],[Nota 12], sa presence g·eopolitica est importanta u nivél mondiâl, s’apoye sur na baragne d’ambassades et de consulats ètendua, la seconda u mondo dèrriér cela des Ètats-Unis, et pués at de bâses militères sur tôs los continents. La France at la seconda ples granta zona èconomica èxcllusiva (èspâço maritimo) u mondo, qu’y s’apond un’èxtension du platél continentâl de 579 000 km² en 2015[6], et sè renge premiére pouessience maritima mondiâla per sa divèrsitât et sa biodivèrsitât.
La France est, en 2014, la trêsiéma pouessience èconomica eropèèna dèrriér les Alemagnes et lo Reyômo-Uni, et pués est la siésiéma pouessience èconomica mondiâla per FDB nominâl (nôviéma a paritât de povêr d’emplèta), et afiche un nivél de via « rudo hôt » [[Lista des payis per EDH|(Modèlo:20o u cllassement EDH en 2014)]]. Figure permié los numerôs yon mondiâls dedens los sèctors de l’agroalimentèro, de l’aèronôtica, de l’ôtomobila, de les marchandies de luxo, du tourismo et du nuclèâr. U 1ér de janviér 2016, la populacion totâla de la France est de vers los 65,8 milyons d’habitents, d’aprés les èstimacions publeyêes per l’Insee, que 63 697 865 dedens les règ·ions mètropolitanes et 1 866 891 dedens les règ·ions ultramarenes en defôr de Mayota et pués 217 091 a Mayota (recensement 2012). Per alyor 604 400 vivont dedens les colèctivitâts d’outre-mar et en Novèla-Calèdonia.
La France est lo second payis lo ples poplâ de l’Union eropèèna dèrriér les Alemagnes. El est avouéc lo ples vâsto de l’Union eropèèna et lo trêsiémo payis lo ples vâsto d’Eropa[7]. Vielye pouessience coloniâla, sa cultura et sa civilisacion sont èpatâyes per los payis francèyants a travèrs lo mondo, unis dedens l’Organisacion entèrnacionâla de la francèyancie. Lo francês est la diéziéma lengoua matèrnâla la ples prègiêe u mondo et pués est yona de les lengoues avouéc la ples granta difusion, tradicionalament empleyê coment lengoua de la diplomacia. El est yona de les siéx lengoues oficièles et yona de les doves lengoues d’ôvra avouéc l’angllès de l’Organisacion de les Nacions unies, et pués lengoua oficièla ou ben d’ôvra d’un mouél d’organisacions entèrnacionâles ou ben règ·ionâles. Lo francês est asse-ben yona de les três lengoues d’ôvra de l’Union eropèèna — avouéc l’alemand et l’angllès.
Somèro
G·eografiaChangiér
Localisacion et frontiéresChangiér
La part eropèèna de la France est apelâye France mètropolitèna et est sitâye a l'una des èxtrèmitâts occidentâles de l'Eropa. Ele est bordâye per la mar du Nord u nord, la Manche u nord-ouèst, l'ocèan Atlantico a l'ouèst et la mar Mèditèrranê u sud-èst. Ele est frontalièra de la Bèlg·ique et du Luxembôrg u nord-èst, de l'Alemagne et de la Suisse a l'èst, de l'Étalie et de Monaco u sud-èst, de l'Èspagne et de l'Andora u sud-ouèst. Les frontières u sud et a l'èst du payis corèspondont a de massifs montagnôx, los Pirènês, les Arpes et lo Jura, la frontièra a l'èst corèspond u revâl du Rin. La frontièra nord et nord-èst ne sè fonde sur gins d'èlèment naturél. La France mètropolitèna comprend plusiôrs îles, notament la Corse et les îles de la couta. Ele est comprêsa entre les latitudes 42°19'46" N et 51°5'47" N, ense que les longitudes 4°46' O et 8°14'42" E. Sa partia continentâla s'ètend sur u torn de 1 000 km du nord u sud. La France est ègâlament composâye de tèrritouèros nombrôx situâs en-defôrs du continent eropèen, curament apelâs France d'utre-mêr, que li pèrmètont d'étre prèsenta sur tuis los ocèans du mondo fôrs l'ocèan artico. Celos tèrritouèros ant de statuts variâs dens l'administracion tèrritoriâla de la France et sè situont :
- sur lo continent sud-amèriquen : la Guyana ;
- dens l'ocèan Atlantico : Sant-Pierro-et-Miquelon et, dens los Antilyes, la Goadeloupe, la Martinica, Sent-Martin et Sant-Bartelomél ;
- dens l'ocèan Pacifico : la Polinèsie francêsa, la Novèla-Calèdonie, Wallis-et-Futuna et Clipperton ;
- dens l'ocèan Endien : la Rèunion, Mayota, les Iles Èparses, l'Arch·ipél des Kerguelen, l'Arch·ipél des Crozet et les Iles Sent-Paul et Novèla-Amsterdam ;
- sur lo continent antartico : la Tèrra-Adèlie.
La France possède ègâlament de frontières tèrrèstres avouéc lo Brèsil et lo Suriname en Guyana, ense qu'avouéc los Payis-Bâs via la part francêsa de Sant-Martin. La supèrficie totâla de la France mètropolitèna ocupe 551 500 km2 et los ôtros tèrritouèros 30 904 km2. Cela supèrficie ne comprend pâs la Tèrra Adèlie sur laquinta la soverènetât francêsa est contèstâye. Cen est lo 42o ples grant payis du mondo per sa surface tèrrèstra. Est tôt pariér lo ples grant d'Eropa aprés la Russie et l'Ukrèna, ou lo dousièmo se encluont los dèpartements ultra-marens et lo ples grant de l'Union eropèèna. L'ètendua de son litoral, utre-mar enclus, est de 8 245 kilomètros.
G·eologia et relièfChangiér
CllimatChangiér
Payisâjos et enveronanceChangiér
ToponimiaChangiér
HistouèreChangiér
La France mètropolitèna actuèla ocupe la ples granta partie des anciènes Gôles cèltiques, conquêses par Jules Cèsar u 1ér sièclo dev. J.-C., mas ele trâye son niom de los Francs, un poplo gèrmanico que s'y enstalat a partir du Ve sièclo. La France est un Ètat a l'unificacion ancièna et fut l'yon de los premiérs payis de l'època modèrna que tentat un'èxpèrience dèmocratica.
Prèhistouère, protohistouère et AntiquitâtChangiér
La prèsence humèna sur lo tèrritouèro de la France actuèla remonte u Palèolitico enfèrior ; les ples anciènes trâces de via humèna dâtont d'el y at u torn de 1 800 000 ans. L'homo est adonc confrontâ a un climat dificilo et variâblo, marcâ per plusiors ères gllacières que modifiont son câdro de via. La France compte un nombro importent de bârmes ornâyes du Palèolitico supèrior, avouéc l'una de les ples cèlèbres a Lascaux en Dordogne, (u torn de 18 000 ans dev. ora). Vèrs 10 000 ans, a la fin de la darrièra èra gllacièra, lo climat s'adocét. A partir de 7000, l'Eropa occidentâla entre dens lo Nèolitico et sos habitents sè sèdentarisont, ben que l'èvolucion sêye difèrenta a l'encan de les règ·ions. Aprés un fôrt dèvelopement dèmografico et agricolo ès IVe et IIIe milènèros, la mètalurgie fât son aparicion a la fin du IIIe milènèro, d'abôrd avouéc lo travaly du fér u VIIIe sièclo. En 600 dev. J.-C., de Grècos origènèros de la vela de Focêa fondont la vela de Massalia, la futura Marsèlye, u bôrd de la Mèditèrranê ; a la mèma època, quârques poplos cèltos pènètront dens lo tèrritouèro de la France actuèla, mas ceta ocupacion ne sè gènèralise a la totalitât du tèrritouèro qu'entre los Ve et IIIe sièclos dev. J.-C. La nocion de Gôla, « ΓaλaTίa » en grèco, aparèt alors ; ele corèspond ès tèrritouèros de poplament cèlto comprês entre lo Rin, les Pirènês, l'Atlantico et la Mèditèrranê. Los Hèbrèos l'apèlont « Tzarphat ». La Gôla est alors un payis prospèro avouéc sa partia mèridionâla de ples en ples somêsa a les enfluences grèques et romènes.
A partir de 125 dev. J.-C., lo sud de la Gôla est pou a pou conquês per la Rèpublica romèna, que y fonde les veles d'Ax-en-Provence, Tolosa et Narbona. En 58 dev. JC, Julo Cèsâr sè rue a la conquèta de la rèsta de la Gôla, et venc en 52 dev. J.-C. una rèvolta menâye per lo chièf gôlês Vèrcing·ètorix a Alèsia (houé la vela d'Alise-Sainte-Reine en Borgogne). Los tèrritouèros novèlament conquês sont devesâs per Augusto en nôf provinces romènes, desquintes les principâles sont la Narbonêsa u sud, l'Aquitèna u sud-ouèst, la Liyonêsa u çantre et a l'èst, et la Bèlg·ique u nord. De nombrôses veles sont fondâyes durent la pèriôda galo-romèna, permi lesquintes Liyon en 43 dev. J.-C., que devindrat la capitâla de la Gôla romèna ; celes-lé sont conciues a l'émâge de les citâts romènes avouéc un forum, un tèâtro, un circo, un amfitèâtro et de tèrmos. La relig·ion romèna sè superpôse ès cultos gôlês sen los fâre disparètre, les divinitâts sè confondont pou a pou dens un mèmo sincrètismo. U IIIe sièclo, la Gôla romèna cognèt una crisa grâva, lo limes, frontièra fortifiâye que protèj·âve l'Empiro de les encursions barbares, est franchi a plusiôrs reprêses per los Barbaros. Lo povêr romen, pendent cetu temps, semble gangalar : un Empiro de les Gôles est proclamâ en 260 et èmâque a la tutèla romèna tant qu'en 274. Mas la situacion s'amèlyore dens la premièra mêtiât du IVe sièclo, qu'est una pèriôda de renovél et de prospèritât por la Gôla. En 312, l'emperor Constantin Iér sè convèrtét u cristianismo ; los crètiens, persècutâs tant qu'ique, sè multipliont. Mas les envasions barbares recomençont a partir de la segonda mêtiât du IVe sièclo ; lo 31 dècembro 406, los Vandalos, Suèvos et Alans franchéssont lo Ren et travèrsont la Gôla tant qu'en Èspagne. U mêten du Ve sièclo, los Alamans et los Francs, doux poplos payens, s'instâlont u nord-èst de la France d'ora et ègzèrçont una fôrta pression sur los gènèrôx romens que sont en pôsto dens lo nord-èst de la Gôla.
Politica et administracionChangiér
Divisions administrativesChangiér
Règ·ions de la France mètropolitana :
- Alzace-Champagne-Ardèna-Lorrêna (sè devrêt apelar Grant-Levant a l’avegnir)
- Aquitania-Limosin-Pouètô-Charantes (sè devrêt apelar Novèl’Aquitania a l’avegnir)
- Bise-Pâs-de-Calês-Pecardie (sè devrêt apelar D’Amont-de-France a l’avegnir)
- Borgogne-Franche-Comtât
- Bretagne
- Centro-Vâl de Lêre
- Corsa
- Ila-de-France
- Lengouadoc-Rosselyon-Mié-jorn-Pirènês (sè devrêt apelar Occitania a l’avegnir)
- Normandie
- Ôvèrgne-Rôno-Ârpes
- Payis de Lêre
- Provence-Ârpes-Couta d’Azur
Règ·ions d’outre-mar :
Populacion et sociètâtChangiér
DèmografiaChangiér
LengouesChangiér
ReligionsChangiér
ÈducacionChangiér
SantâtChangiér
MèdiâsChangiér
Vôgues et jorns de fétaChangiér
ÈconomiaChangiér
Cultura et patrimouènoChangiér
Arch·itècturaChangiér
PinturaChangiér
LitèraturaChangiér
MusicaChangiér
CinèmâChangiér
SciencesChangiér
Bôna-chiéraChangiér
SportsChangiér
Francês ben cognusChangiér
Codes payisChangiér
Galeria d’émâgesChangiér
Vêre avouécChangiér
VêreChangiér
Notes et rèferencesChangiér
NotesChangiér
- 551 806 km2 por la France mètropolitana, 89 491 km2 por los DOM-ROM et 31 072 km2 por los ôtros tèrritouèros d’outre-mar (COM, Novèla-Calèdonia, TOAF et Clipperton). La tèrra Adèlie (432 000 km2) est betâye defôr de cél dècomptio.
- U 1ér de jouen 2016, 64 590 000 gens vivont en mètropola et 2 120 000 dedens los dèpartaments d’outre-mar (Mayota avouéc), ou ben 66 710 000 habitents. Se rapondont dedens asse-ben los 604 364 habitents de les colèctivitâts d’outre-mar (Polinèsia francêsa, Sant-Pierro-et-Miquelon, Valis-et-Futunâ, Sant-Martin et Sant-Bartelomél) et de Novèla-Calèdonia, la populacion de l’ensemblo des tèrritouèros francês avenge enveron 67,3 milyons.
- Cela valor regârde tota la France : mètropolitana et dèpartaments d’outre-mar. La densitât de populacion en France mètropolitana est de 115,8 hab./km2.
- Franc Pacefico dedens les colèctivitâts du Pacefico :
1 000 XPF = 8,38 EUR tot justo, ou ben 1 EUR ≈ 119,3317 XPF enveron (sôrsa oficièla IEOM).
- .gp, .mq, .gf, .re, .pm, .yt, .tf, .wf, .pf et .nc por los dèpartaments, règ·ions et colèctivitâts d’outre-mar, et pués .eu (partagiê avouéc los ôtros payis de l’Union eropèèna).
- Règ·ions de France mètropolitana, apelâ d’aprés lo drêt entèrnacionâl Tèrritouèro eropèen de la France.
- La Rèunion, Mayota et les Tèrres ôstrâles et antartiques francêses.
- Sant-Pierro-et-Miquelon, Sant-Martin, Sant-Bartelomél, Goadeloupe et Martinica.
- Novèla-Calèdonia, Valis-et-Futunâ, Polinèsia francêsa et l’Ila de Clipperton.
- Guyana.
- France-sur-Mer, un empire oublié de Philippe Folliot et Xavier Louy.
- La France est presenta sur los continents eropèen et sud-amèriquen (Guyana) et pués dedens los ocèans Atlantico (Goadeloupe, Martinica, Sant-Martin, Sant-Bartelomél, Sant-Pierro-et-Miquelon), Endien (La Rèunion, Mayota, TOAF) et Pacefico (Novèla-Calèdonia, Polinèsia francêsa, Valis-et-Futunâ, Clipperton).
RèferencesChangiér
- Erreur Lua dans Module:Biblio/Comon à la ligne 270 : attempt to index global 'Commun' (a nil value)..
- (fr) Modèlo:Pdf "Classement à l’IDH", dês la pâge 157, sur lo seto undp.org.
- (fr) Seto de l’ONU.
- Erreur Lua dans package.lua à la ligne 80 : module 'Module:Biblio/Ôvra' not found..
- (fr) Erreur Lua dans Module:Biblio/Comon à la ligne 270 : attempt to index global 'Commun' (a nil value)..
- (fr) Erreur Lua dans Module:Biblio/Comon à la ligne 270 : attempt to index global 'Commun' (a nil value)..
- (fr) Modèlo:Pdf Rapôrt sur lo dèvelopament de l’homo 2010, sur lo seto de les Nacions unies.
- Erreur Lua dans Module:Biblio/Comon à la ligne 270 : attempt to index global 'Commun' (a nil value)., Erreur Lua dans Module:Biblio/Comon à la ligne 270 : attempt to index global 'Commun' (a nil value)., Erreur Lua dans Module:Biblio/Comon à la ligne 270 : attempt to index global 'Commun' (a nil value)..


text:
Dimenge, 17 de setembre de 2017, 03h00
L’11 de mai passat, nasquèt en Bretanha lo pichon Fañch. Aquel enfanton es a subir ara l’umiliacion qu’an patit d’autres enfants nomenats Jòrdi, Ròsa, Alaís, Loís o Martí. Lo petit Fañch es dempuèi sa naissença una autra victima de la repression lingüistica de l’estat francés, que li permet pas d’oficializar son prenom après quatre meses de batalhas judiciàrias. La justícia francesa permet pas a l’enfanton de portar lo caractèr “ñ” dins son prenom. La decision remanda a un supausat respècte de la lenga francesa. La justícia seguís la decision de l’estat civil, qu’anoncièt, tanlèu que Fañch foguèt nascut, qu’èra “impossible d’enregistrar lo prenom” perque “l’estat francés reconeis pas la letra ñ dins los prenoms”.
Aquelas consideracions, tant de l’estat civil coma de la justícia francesa, nos an daissats esglasiats. Asseguran que la reconeissença d’un caractèr tipografic e lo respècte de la lenga francesa son superiors als dreches de l’enfant. Asseguran que los ciutadans franceses son someses a cèrtes limits quand devon causir los prenoms de lors enfants, e qu’es l’administracion de l’estat que jutjarà se la causida dels parents es confòrma a la lenga francesa, e mai se vòlon causir per lors enfants —amb tota rason e dignitat— un prenom alsacian, arpitan, basco, breton, catalan, còrs, flamenc o occitan.
Lo caractèr que l’estat francés refusa, es de bon escriure. Vejatz: “ñ”. L’avèm escrich! Un còp de mai: “ñ”, e ara una cordelada “ñññññññññ”. Se la redaccion de Jornalet pòt escriure sens cap de problèma aquesta letra, perqué l’administracion francesa o pòt pas? Benlèu es pas un problema tecnic, mas una intolerància envèrs tot çò qu’es pas francofrancés. Aquel darrièr fach demostrariá que l’administracion francesa asira e umília una partida considerabla de sos abitants en rason de la lenga que parlan.
Al sègle XXI, quand la multiculturalitat es una valor positiva, ont las ressorsas tecnologicas coma Unicode facilitan l’escritura en absoludament totas las lengas autoctònas de la Republica Francesa, e quitament dins la majoritat de las lengas del Mond, lo jacobinisme nos mòstra, tornarmai, qu’es un afar del passat. D’un passat escur e trist que devèm superar se volèm viure al país dins la nòstra cutura en libertat e dignitat.
#19 Segon wikipedia, es enebit de balhar un nom non-italian en Italia.
Me demandi se los que dison aquò per França i an soscat : pas mai de Magali ni d'Estelle, de Sarah ni de David, d'Antony, de Léo nimai de Léa, d'Eric, d'Arthur o de Maël, la quita Mariana se carga dos nom d'origina semita !
Benlèu que la collèga voliá parlar dels noms de la Bíblia o dels noms dels sants catolics, mas cresi qu'una reflexion tant piòta pòt pas nàisser d'una reflexion plan pregonda.
La mentalitat francesa! Una collega de trabalh, en evocant l'afaire, me ditz qu'en frança devèm enebir de donar à un enfant un nom estrangier ò regionau... Cadun sei conviccions, me dirètz...
Pasmens, aquesta collega li díson Audrey (nom anglés d'origina germanica) e sa pichòta, l'a batejada Manon (nom provençau, me sembla...).
#15 entendi plan pel 64, e encara que... Mès endacòm mai en França...
Sabi de monde que demandan las É o È amb fòrça dificultats, e mai qu'es legal...
I'a pas que de desgordits del clavièr e pas que de fonccionaris que pican de noms.
I'a tanben lo cas dels estrangièrs...
Los anglosaxons se complican pas! De véser la grafia de las adreiças internet...
La ñ basc ven de la lenga unificada, creada costat espanhòl.
#15 entendi plan pel 64, e encara que... Mès endacòm mai en França...
Sabi de monde que demandan las É o È amb fòrça dificultats, e mai qu'es legal...
I'a pas que de desgordits del clavièr e pas que de fonccionaris que pican de noms.
I'a tanben lo cas dels estrangièrs...
Los anglosaxons se complican pas! De véser la grafia de las adreiças internet...
La ñ basc ven de la lenga unificada, creada costat espanhòl.
#14 #15 pas besonh de cambiar de clavièr o de picar sabi pas quantas de tòcas a l'encòp:
Alt+164 aquò fa un ñ
e Alt+165 aquò fa un Ñ
Baste que cadun aja aquò notat endacòm (per pas passar temps a aprendre de caractaris qu'utilizaràn benlèu pas qu'un còp dins lor vida) e fai tirar!
#14
E quin hèn los fonccionaris deu 64 quan los parents en vienen declarara un Iñaki?
De mei que sufeish d'instalar un clavèr occitan (que pren a puish près 1 minuta) sus un ordenator entà pòder picar, dab dus dits, un ñ, un ó, un ò, un í, un ú, un Ó, un Ò, un Ñ, etc...
#8 suggeri que l'editorialista de Jornalet essaje de picar la ñ amb un clavièr AZERTY de França.
Comprendi plan qu'on s'engane, mès cal s'entestar pas.
Amistósament
S'escotam los mèdias franchimands, la primièra qualitat de "nòstre" president es que parla plan mai lo globish que sos predecessors. Es a dire que contribuïs a endralhar lo francés cap a la patesisacion. E "en même temps" -sa tissa de lengatge-, parla de patés per las lengas autras que lo francés dins l'exagòn. Es a dire que, "en même temps", es un revisionista jacobin e un piòt de primièra borra.
S'escotam los mèdias franchimands, la primièra qualitat de "nòstre" president es que parla plan mai lo globish que sos predecessors. Es a dire que contribuïs a endralhar lo francés cap a la patesisacion. E "en même temps" -sa tissa de lengatge-, parla de patés per las lengas autras que lo francés dins l'exagòn. Es a dire que, "en même temps", es un revisionista jacobin e un piòt de primièra borra.
#9 :
La mei grana miaça per la nosta lenga e la nosta cultura n'ei pas lo multicuturalisme, mes mei que mei lo jacobinisme linguistic e la vergonha que miè los locutors naturas a non pas transméter la loa lenga aus sons mainats (e en mei d'aquò lo manca de media de massa en lenga nosta).
Per çò qui ei de la censura que denoncias suu Jornalet, tot lo monde que podó constatar que los xenofòbs de tota traca e de tot escantilh que's podèn exprimir librament e barrejar la loa merda dens lo... Legir mai


text:
Lo Camèl, es l'animal totemic de la vila de Besièrs. Desfila per las carrièras de la vila a doas escasenças : per las fèstas de Sant-Afrodisi lo 28 d'abril e per las fèstas de las Caritats que se fan lo jorn de l'Ascension.
Per perpetuar lo sovenir del camèl, e los actes de caritat qu'enròdan aquesta legenda, un camèl de fusta foguèt bastit e desfila per las carrièras de Besièrs cada a la meteissa data per las celebracions de la Sant-Afrodisi. Lo camèl, enòrma maquina de fusta bolega gràcias a quatre personas abrigadas dins sos flancs. Es cobèrt de grandas cortinas e de telas pintradas sus las que figuran mantunas inscripcions : « Ex antiquitate renascor » e « Sen Fosso ». La primièra expression en latin significa « respelissi de l'Antiquitat » e fa referéncia al caractèr secular d'aquesta manifestacion. L'inscripcion « Sen Fosso » es, ela, una expression en occitan lengadocian que significa « sèm nombroses, sèm fòrça », integrant una nocion de coesion per la fòrça del nombre. Aquesta maquina a tanben de maissas grandas de fèrre, las « Gnico-Gnaco » que clacan tot de long del passa-carrièra. Lo Camèl es guidat per la vila pel Papari, son gardian, seguit de totas las corporacions de mestièrs de la vila. Una pausa es obligatòria davant l'ostal del potièr, ont una ofrenda, la civada, es remesa al Camèl. La parada fa tanben una pausa davant l'estatua de Pepesuc, un autre personatge legendari de Besièrs, carrièra Francesa. Lo desfilat compausat del camèl menat pel Papari, son gardian, seguits de personas emmascadas de « salvatges » de las tèstas cobèrtas de brancas verdas de sambuc e subremontadas d'un pan. En mai de las diferentas confrariás e corporacions de mestièrs participan tanben al passa carrièra de dançaires que s'arrèstan mantun còps pendent lo desfilat per interpretar de danças tradicionalas. Es de costuma de dançar la dança de las trelhas e la dança dels pastres pendent lo passa carrièra. Lo Camèl de Besièrs es tanben de sortida per las fèstas de las Caritats, lo jorn de l'Ascension, que de pichòts pans, las còcas, èran distribuits per la vila als mai paures. Aquesta fèsta era tanben un moment de jòia que tota la populacion locala desfilava per carrièras en distribuir bonbons e doçors. A l'ora d'ara, un concors ven recompensar l'artesan qu'a fait la melhora còca. A la fin del concors, de parts son distribuidas a la populacion.
La legenda conta que Sant-Afrodisi, primièr avesque de Besièrs seriá arribat d'Egipte amb son camèl per evangelizar la Gaula. Seriá estat condemnat a mòrt pel governador roman en rason de sa tròp granda activitat. Decapitat carrièra Sant Jacme, amassèt sa tèsta e tornèt dins la cauma que i viviá, uèi glèisa Sant Afrodisi. Sus son camin, d'estatjants getèron de cagaròls sus son passatge mas lo sant s'acontentava de los rasejar, sens los escrachar. Se conta tanben que de talhaires de pèiras diguèron de fòl a Afrodisi e foguèron transformats en pèira sulpic. Se podiá veire lors morres petrificats sus la flaçada de l'anciana abadiá del Sant Esperit, carrièra de las Tèstas. Aprèp la mòrt d'Afrodisi, una familha de potièrs de Besièrs reculhiguèt son camèl e li provesiguèt manjar e dormir. Quand Afrodisi foguèt reconegut coma sant, la comuna de Besièrs decidiguèt de prene a sa carga l'entreten del camèl. Un fèu destinat a l'entreten del camèl foguèt creat. A la mòrt del camèl, lo fèu foguèt destinat a la caritat publica e servissiá a finançar la fabricacion de pichòts pans donats als paures aprèp èsser estats benesits per l'avesque de Besièrs.
Si lo Camèl de Besièrs es plan inscrit dins las costumas localas e sembla aver d'originas ancestralas, foguèt destrusit e enebit mantun còps. L'efigia del camèl foguèt brutlada pendent las guèrras de religion puèi lèu reconstituida. En 1793, amb la Revolucion Francesa, foguèt tanben destrusida en plaça publica amb totes los títols feodals e son fèu foguèt suprimit. En 1848, lo camèl novèlament construit foguèt tornamai demolit e tanlèu reconstituit per la populacion locala, fòrça estacada a son animal totemic. La tèsta del Camèl que desfila a l'ora d'ara per las carrièras de Besièrs sembla datar del sègle XVII e l'estructura de son còs es, ela, fòrça mai recenta mas inspirada de las ancianas representacions de l'efigia del Camèl. Tradicionalament dotat d'una sola bòça, l'armadura del Camèl se'n vegèt apondre una segonda al moment de sa refeccion dins las annadas 1970. Fàcia al malcontentament dels besierencs, la segonda bòça foguèt levada per tal de tornar a l'animal son aparéncia legendària.


text:
Eth pòble de Les celebre eth pròplèu 12 de mai era Shasclada deth Haro, ua hèsta tradicionau des der an 2000, laguens des actes des hèstes deth huec d’enguan.
Pendent eth maitin es participaires ar acte baisharan eth haro der an que ven enquiara plaça, dempús d’arrosegar-lo pes carrèrs, e començaràn a shasclar-lo, treiguer-li era pela entà que se pogue secar, e daurir-lo damb cunhes.
Un viatge qu’era soca ei shasclada, se deisharà secar, e se sauvarà enquiara hèsta de Sant Pere, quan serà plaçada en centre dera Plaça deth Haro, damb era actiuetat coneishuda coma era Quilha deth Haro. Entà Sant Joan der an 2019 que serà cremat.
Eth programa dera hèsta tanben conforme un dinar populara entà toti, concert de tarde e un balh de net.


text:
En Ondas sus la vòsta ràdio en modulacion de frequéncia un miei dotzenat – se s’escad que demoratz a l’entorn de Radio Temps, Radio Verdon, Radio Occitania, Radio Saint Affrique, Pirenèus Ràdio, Radio Larzac mei ua web radio, Hapchòt radio.
Que nse chepicam de revistas literàrias en aqueth numèro d’En Ondas e que devisam de las dificultats espravadas per cadua de las revistas occitanas Oc (ocrevista@yahoo.fr), Lo Gai saber (lo.gai.saber@free.fr) e la dogana Reclams (reclams@wanadoo.fr). Au parat de la sortida deu numèro 842 que recebem a Sèrgi Javaloyès. Que profieitèm de l’encontrar juste abans l’amassada generau extraordinària de Reclams edicions en julh passat per har lo punt sus las revistas literàrias en occitan, tanben suu contèxte qui vivem cap a la lectura e l’opression de la lenga occitana e enfin sus l’actualitat qui ei la soa a las edicions In8 on pareisherà d’ací quauquas setmanas Viral un navèth roman en francés, e mei que ns’entertienem d’un deus projèctes suu quau e tribalha d’aquesta passa.
Dab Oc, Lo Gai saber e Reclams, revistas literàrias, la lenga nosta qu’ei autanplan rica de revistas d’informacion qui cau emparar autanplan : dqu’avem La Setmana, Aquò d’aquí, País gascons, e de magazines taus mainats Plumalhon e Papagai… lista non exaustiva solide.
Las musicas d’En ondas :
-
Le traité des songes de Chabenat e Papazian a l’entorn de l’imprimeria maquinas e sonsainas
Un bruit de machine et d’eau
Lexique
In Octavo
-
Nous sommes cernés par les cibles Serge Pey & André Minvielle
Lageneria
La Margarita
-
sonau : Interludi de Libèrim


text:
Las aventuras de Pinòqui. Istòria d'una mariòta (Le avventure di Pinocchio. Storia di un burattino en italian) es un roman escrich per Carlo Lorenzini, deu son nom de calam Carlo Collodi. Publicat en italian en 1883, es demèst las òbras mai reviradas al monde. Lo roman racònte las aventuras d'una mariòta, Pinòqui.
Se compta pas mai lo nombre de reviradas o adaptacions del libre dins d'autras lengas. De sites especializats ne donan mai de 220. Existís una revirada en occitan escrita per Renat Silhòl que foguèt publicada en 1984 dins la colleccion A Tots.
.


text:
Derby
Derby es una ciutat e autoritat unitària dins lo comtat ceremonial de Derbyshire, en Anglatèrra. S'estend en riba del riu Derwent dind lo sud de Derbyshire, que n'èra tradicionalament la capitala (county town). Al recensament de 2011, la ciutat aviá una populacion de 248,700 personas e de 1,543,000 amb l'airal metropolitan.
Uèi, Derby ten una fama internacionala coma centre industrial dins lo domeni dels transpòrts, gràcia la preséncia del segond fabricant mondial de motors d'avion, Rolls-Royce plc, e de Derby Litchurch Lane Works, lo darrièr constructor de trens al Reialme Unit. Lo fabricant d'automobilas Toyota Manufacturing UK's a tanben son sèti al sud de la vila a Burnaston.


text:
Cuers
Cuers (oficialament en francés Cuers) es una comuna occitana de Provença administrada per lo departament de deaprtament dins la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Danjoutin
Danjoutin es una comuna francesa, situada dins lo departament del Territòri de Belfòrt e la region de la Franca Comtat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat, cap de-luòc del costat de Danjoutin, a situat al sud de la vila de Belfòrt sus la RN 437, a costat de Belfòrt.
La commune, capluòc du canton de Danjoutin, est située au sud de la ville de Belfort sur la RN 437, à côté de Belfort.
Se situa al Sud e fòrça aprop de Belfòrt, capital del departament.
Se situa al Sud i molt aprop de Belfort, capital del departament.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Descripcion
Dins una lenga simpla e aisida, Andrieu Lagarda a recampats pels enfants de racontes agradius tirats de la tradicion populara occitana coma Lo conte de la dentilha, Quequerequet, Lo lop penjat, la lèbre e l’eiriçon, La fava de Sant Pèire, Lo pòt de la mèl, Las crabidetas… o d’autras tradicions d’Euròpa coma La galineta roja, Lo cèl tomba, Saurineta e los tres orses, Poleta rosseta, L’òrre tironet, Los sèt corbasses…
Un libre dedicat als escolans de las calandretas coma de las escòlas publicas.
Acompanhat d’un lexic.
Dins lo CD, la contaira Maria Odila Dumeaux legís los contes d’Andrieu Lagarda, risolièrs o misterioses, d’una votz clara, fidèla e agradiva : un encantament vertadièr.


text: Lo milh o lo milhòc (tanben apelat blat turc, lo turquet, blat de Turquia, l'indon, lo blat d'Espanha, lo blat de Barbaria, lo blat roge, lo gròs blat, lo bigarran, lo bigarroelh segon las regions), o atanben Zea mays (nom scientific), es una planta de la familha de las graminèas (bauca) que pòt aver sièis mètres d'altitud, mas normalament atenh dos mètres. Las fuèlhas, pus grandas que la majoritat de las graminèas, enròdan la cana. Fa de flors masculinas e femeninas, e de grans dins de cariopsi dispausats en linha. Cada fila pòt variar entre uèch e trenta grans. Lo milhòc es originari d'America, e foguèt la basa alimentària de las civilizacions precolombinas de clima tropical o subtropical.


text:
Lo pòdi portar se demoratz dins un triangle Tolosa Perpinyà Marselha.
dimarts, 29 de maig de 2012
Caton
Doni un caton, un mascle, color : ros e blanc, nascut lo 15 d'abril, pròpre e desmamat, acostumat als chins. Es disponible sul pic.
Lo pòdi portar se demoratz dins un triangle Tolosa Perpinyà Marselha.
Lo pòdi portar se demoratz dins un triangle Tolosa Perpinyà Marselha.
EDIT: lo que s'apelava fins ara "Ubu" se'n va viure a Cornonterralh, de l'autre costat de la montanha, se dirà "Romegaire" e conviurà amb un autre gat ros e un chin tot borrut!
3 comentaris
dilluns, 28 de maig de 2012
Novèlas pas frescas : Escala a Seta (1)
Ai pas agut lo temps de vos parlar de LA dimenjada memorabla d'Escala a Seta! Mas i anatz pas escapar.
Veguèretz de fòtos del primièr jorn, e ara, cal que vos parle del segond jorn, mai exactament del matin del segond jorn que foguèt memorable.
La star d'Escala a Seta èra un velièr enormàs, lo segond velièr mai gròs del mond, un batelàs rus que m'a calgut mièja ora per trobar lo nom sus Google de tant que lo prononciavi mal : lo Krusenstern.
M'o cal plan avoar, ieu me'n batiái un pauc del batelàs rus. Çò que m'interessava d'Escala a Seta èra mai que mai la musica, lo manjar, lo beure e l'ambient e non pas visitar de batèus-recòrds-mondials.
Divendres de ser, lo pròf me diguèt : "se venes vestida de blanc e amb l'autbòi, montaràs sul batelàs."
Divendres, a 10h, èri sul cai d'Algièr, vestida de blanc, amb l'autbòi e fièra coma un bar-tabat.
A 10h sul cai d'Argièrs, i aviá ja una coa de cent mètres (exagèri pas) per anar visitar lo batelàs.
Mas los autbòis e tamborns passèrem davant tot lo mond per anar jogar sul batelàs. Ieu aviái vergonha de passar davant tot aquel mond que fasián la coa dempuèi mièja-ora, mas dins la vida, i a los VIP e los que fan la coa. Per un còp que soi dins la primièra categoria!
E amont, joguèrem pels marins russes. Èra lo primièr còp que jogavi per una "aubada"... e davant de marins en rengueta tanben! Lo moment que un dels marins, caucasian, se botèt a dançar a sa mòda demorarà dins los sovenirs de totes los autbòis e tamborn qu'eriam amont.
Lo primièr que ditz que faguèri de playback a mitat perque coneissiái pas completament los tròces serà fòrabandit del blòg per traïson.
Visitèri pas perque aviái paur de perdre la còla, de pas mai sortir d'aquel batelàs e que los russes m'emportèsson perque tot lo mond o sap que los marins russes fantasman grèu sus las autboissairas (o lo contrari)
Ne coneissi de mond que s'i serián regalats de far de fòtos...
Aprèp l'aubada sul batèu, i aviá lo passa-carrièra per las ajustas. Aquò tanben èra lo primièr còp.
Un mot : Ò 'FANT!!!!
Pasmens, ai la costuma de jogar d'autbòi per carrièras, mas aquí èra completament diferent! Eriam una tropelada d'autbòis e tamborns e dins lo public, i aviá de mond A BODRE per carrièras, quichats suls trepadors, passaviam al mitan del mond e lo mond nos portavan, t'i aviá un estrambòrd... En mai d'aquò, veses los setòris qu'espèran los autbòis e que cantan çò que jògas, que coneisson lo repertòri... Sentisses la fòrça d'una tradicion e d'una identitat.
Aprèp lo torn de vila, arribèrem a la Criée, e aquí, l'orgasme : los ajustaires alinhats un en fàcia de l'autre, las lanças crosadas e los autbòis e tamborns que i passam dejós.
Aquel passa-carrièra foguèt per ieu un grand moment e una revelacion : vòli far aquò. Ai lo temps, soi pas preissada, mas tranquillona, me vau trabalhar tot lo repertòri setòri per tornar passar jos las lanças das ajustaires.
Un grand mercés plan calorós al Mèstre Charrié de nos dubrir la pòrta a totas aquelas aventuras, e un brave mercés als autbòis e tamborns que s'adaptèron al parelh d'autboissaires començaires que sabián pas totes los tròces :) Una polida transmission de tradicion.
3 comentaris
diumenge, 27 de maig de 2012
Ont me fau raubar la vedeta per una estela de l'X (la salopassa!!!)
Ei! Tòrnan parlar de ieu dins l'Occitan pels nulasses!
Se vei que los dos mascles èran tot contents qu'aguèsse parlat d'eles dins lo blòg, al mens tant coma ieu quand parlèron de mon blòg dins son emission.
E dijòus, parlèron de ieu tornar. Èran tot cauds de la fava, e ieu èri tota isterica de los ausir tot escarrabilhats. Urosament que n'aviái pas mesas de braietas... que las auriái banhadas!
Mas en escotant la seguida de l'emission, comprenguèri perque èran escaufats de la fava aqueles dos mascles plen de testoterònas : èran anats veire lo sit internet de Celine Bara, l'actritz X que se presenta a las eleccions en Arièja, sit ont i a tota sa filmografia a disposicion... (lo sit marcha pas , plan fach, banda de porcasses!)
Bon, la causa que me rassegura (o pas) es que las nòvas porcassas del Joan, las coneissiái totas ja :D
Arnaud, m'agradariá un dedicadís especial amb la votz de Manu Theron, mai que mai que Manu Theron es lo cantaire mai sensual d'Occitània que m'agrada de li tocar lo pitre quand lo vesi.
Lo poton, fantons :)
0 comentaris
dissabte, 26 de maig de 2012
Ecologia Primièr Flòc - Fenhantitge 5en dan
E ben mon pichòt plaser a ieu quand la calor comença de far patir es de me beure un Panaché plan fresc. (e de te far lo rotàs just aprèp)
Alara, l'autre jorn que fasiái las crompas en mai de ma Còca Còla costumièra e de mon aiga que pica preferida, me crompèri un pack de panachats en me congostar per avança.
Meti lo pack dins lo carreton.
E aquí, ulhauç.
Se crompi de panachats en botelha, aquò vòl dire que me caldrà carrejar aquelas putas de botelhas vuèjas fins al contenedor-per-reciclar-lo-veire qu'es al tron de Dieu.
Mièja-vòlta express amb lo carreton!
Tornèri lo pack a sa plaça e ne prenguèri un amb de canetas dedins.
Canetas qu'escamparai dins mon contenedor jaune pas gaire luènh de mon transat.
Homeeeeeeeeeeeerrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr!
2 comentaris
dijous, 24 de maig de 2012
Enriqueta, mas cu es Enriqueta?
Coneissètz lo jornal La Marselhesa?
E ben cada dijòus i a una pagina en occitan que se ditz Mesclum.
E cada dijòus dins la pagina Mesclum, i a la rubrica "provèrbi".
E cada setmana lo reprovèrbi es "comunicat per Enriqueta Gibelin, de Niça".
Lo primièr còp que legiguèri la rubrica Mesclum, èra en 1998, lo reprovèrbi èra ja a l'epòca "comunicat per Enriqueta Gibelin, de Niça".
Fa mai de quinze ans que i a una vièlha que cada setmana "comunica" un provèrbi per aver son pichòt encadrat dins Mesclum.
Mas es benlèu pas una vièlha.
Benlèu Enriqueta Gibelin es un nom de còdi coma Eric Dampierre e i a un molon d'Enriquetas Gibelins que mandan caduna son torn un reprovèrbi.
Benlèu que l'Enriqueta la collectèron fa vint ans, qu'èra una vielhòta que coneissiá de reprovèrbis a bodre e que registrèron totes los reprovèrbis e benlèu qu'es mòrta e que ara flipan perque lor demòra pas que quatre reprovèrbis inediches e que se càmbia la provenéncia e que nos marcan "comunicat per Andrieu de Gavaudan, de Barbasta", los legeires ne poirián petar, òm cambia pas vint e sièis ans de reprovèrbis comunicats per Enriqueta Gibelin de Niça coma aquò sens far un comunicat per anonciar que los provèrbis seràn pas mai comunicats per l'Enriqueta, òu.
Benlèu Enriqueta es una femna qu'existís vertadièrament e que te pond un provèrbi cada setmana coma la Pitia de Dèlfas sas senténcias incomprensiblas.
Benlèu Enriqueta a un email o un compte Facebook. Enriqueta, se legisses aquò, I want to meet you, you are my idòla, i want to take an erootic fòto of your feet with my feet.
(o foot, ai pas jamai sachut de qu'èra lo singular e de qu'èra lo plural)
6 comentaris
dimecres, 23 de maig de 2012
Margarida Ter
La Bruèissa me diguèt que me caliá pas far una fixacion sus Margarida, que benlèu descobririái lo ligam margaridesc mai tard. Aquò's las bruèissas, t'escampan una conariá que te va angoissar pendent de setmanas, que vas enquestar per trobar la solucion, que ne faràs de cachavièlhas puèi te ditz "non, mas òm se'n caga de çò que te disi". Urosament que la pagui pas la consultacion, ten!
Mas soi segura qu'avètz pas comprés de qu'es lo "ligam margaridesc tardièr". Explicacion per l'exemple: te pòdi aver una relacion amb una Kevina e, al cap de trenta-cinc ans de maridatge, me trachar que sa mameta aviá dich a sa maire que la poirián sonar Margarida e que doncas dins una autra dimension, Kevina se ditz Margarida. Avètz comprés? Oè, es bastard.
Doncas ara, en mai de saber lo pichon nom, me cal saber se son rèire-oncle se ditz pas Margarit, se dins una vida anteriora se disiá pas Margareth o se quand èra pichona aviá pas una pepeta o una cata nomenada Margarida.
Vòli pas dire è, mas amb un mascle, es plan mai aisit : lo titolet dins lo trauc e fai-tirar Marius!
7 comentaris
dimarts, 22 de maig de 2012
Soi una star! (mas pas de l'X)
Dins l'emission excellenta de CFM L'occitan pels nulasses, de mascles parlan de ieu! (yesssss, dos mascles parlan de ieu!)
Ra, coma soi tròp tròp tròp contenta!
(yesssss, dos mascles parlan de ieu!)
Podètz escotar l'emission en cliquant aquí, la podètz podcastar e l'afichar dins vòstra cambra.(yesssss, dos mascles parlan de ieu!)
E veiretz coma a un moment, lo bravet que comença de parlar de mon blòg meravilhós (poton a tu, ieu tanben t'aimi) se fa copar la paraula per l'autre que li fa "ta gueule le mongolien, parles pas d'aquò".
Raaaa, fuck la censura sud-avaironesa!
Mas nooooon!
Lo sud-avaironés es finòt : èra per parlar mai
de ieu de mon blòg mai tard dins l'emission en dire qu'aquò's super, qu'aquò's genial. Vos disi pas coma me sentissi pas mai pissar.
Lo sud-avaironés es finòt : èra per parlar mai
Mercés Fantons :)))))
E se tu tanben, cèrcas sus Google lo sit de Tripou Postal, soi disponibla dissabte per me maridar amb tu.
10 comentaris
dilluns, 21 de maig de 2012
sus un pilièr setòri...
6 comentaris
diumenge, 20 de maig de 2012
un còp de mai
Armas sensiblas, legiscatz pas la seguida.
Ièr de matin, me levèri que i aviá un tren d'arrestat davant l'ostal. En general, aquò's pas bon signe.
E veguèri passar lo contrarotlaire, los pompièrs e la gendarmariá.
Quauqu'un a decidit d'arrestar aquí son camin e a causit lo biais que manca pas.
Mas a causit lo biais tanben mai crudèl pels autres.
Pensi al menaire del tren que vei una persona morir jos sos uèlhs sens poder faire pas res mai que klaxonar tant e mai puèi barrar los uèlhs e las aurelhas.
Pensi al mond dins lo tren que sentisson lo chòc del còs contra la maquina. E pòdon pas res faire que subir.
Pensi a aquela paura dròlla qu'èra d'astrencha per aquesta dimenjada de l'Ascencion. Sus sa gileta fluorescenta scnf èra marcat "cap d'incident local". Li auràn dich sos caps "te'n fagas pas, tot se passarà plan".
S'arrestèt davant mon ostal e me demandèt cossí s'anava sus la via. Per la pòrta. Avètz la clau? Quina clau? Mas sabètz, lo còs es pas aquí, es mai luènh. Mas lo tren es aquí. Òc, vertat, lo tren es aquí, mas lo còs es mai luènh. Lo tren frena, tusta e s'arrèsta plan mai luènh aprèp l'accident. A bon? Mas ont me cal anar alara? Li expliqui mai o mens ont deu èsser lo còs, que veirà los pompièrs. Se'n va lèu-lèu. Li cridi "bon coratge".
Me'n vòli de l'aver pas prevenguda de çò qu'anava trobar.
Me'n vòli de l'aver pas preparada. De li aver pas anonciat qu'anava veire un chaple sens nom. Qu'anava trobar de bocins de carn. Qu'anava veire de causas que la van rosegar pendent de temps...
Quant de temps aviá aquela "cap d'incident local"? 25 ans al maximum. Sortissiá de la fac, de las faudas de sa maire. Semblava pas prèsta per veire aquò e aguèri pas lo reflèxe de la preparar.
Ièr de matin, una persona deciguèt de morir.
Ièr de matin, me manquèri.
Ièr de matin, una jovenòta prenguèt un brave tust a l'èime.
Jovenòta-cap-d'incident-local-per-la-dimenjada, benvenguda dins la vida.
2 comentaris
dissabte, 19 de maig de 2012
Margarida bis
Vos sovenètz de l'istòria que vau rescontrar Margarida, la femna de ma vida?
E ben l'autre jorn dins una serada, arriba una femna que coneissiái pas.
Del genre "masclàs".
E sola.
Mon còr fa tifa-tafa.
Mon pichon ieu comença de virar en redond dins mon cap a 450km/h en se dire "ò mila dieus e s'es Margarida??? E se se ditz Margarida, qué fau?"
Arriba.
Me fa lo poton.
Fau la tecnica de "disi mon nom mentre nos disèm bonjorn".
Ela fa parièr.
S'apèla Delfina.
Pfffff!
7 comentaris
divendres, 18 de maig de 2012
Futura estèla de l'X
L'autre jorn, passèri a la television.
Just aprèp, lo telefòn tindèt.
Just aprèp, lo telefòn tindèt.
- T'avèm vista a la telé.
- A cool, t'a agradat?
- Oè, vesiam pas que tas popas.
3 comentaris
dijous, 17 de maig de 2012
minuta militanta
Lo rectorat de Montpelhièr a pas res comprés. Fan lo contrari dels autres. Quand las regions Aquitània e Miègjorn Pirenèus balhan de mejans a l'ensenhament de l'occitan (dubertura de classas, borsas per preparar lo concors de regents, etc).
Las darrièras nòvas son òrras : un retorn a 25 ans enrè per çò qu'es de l'ensenhament public de l'occitan dins l'acadèmia.
Una peticion es estada mesa en linha. Es urgent de la signar abans la fin del mes de mai. Signatz-la!
0 comentaris
Margarida
Dempuèi que devi rescontrar Margarida, me fau dragar grèu, grèu, grèu.
E per d'òmes.
Bon, calmem-nos, la màger part son de caramentrants, pas bikables e encara mens maridables.
Entre l'ensucat, l'ibronhàs, lo fumaire, lo sarkozista e lo fenhant, risqui pas de tirar un còp per festejar la prima ieu.
Mas lo tipe de l'autre ser que me parlèt un brave moment e que segon la Nassa, quitava pas de m'agachar quand parlavi a quauqu'un mai, semblava ni ensucat, ni ibronhàs, ni fumaire, ni sarkozista, ni fenhant, semblava plan simpatic e francament bikable.
Mas lo Monta-Mametas me diguèt qu'èra una femnassièr. E ieu lo MOnta-Mametas, li fau fisança (cadun monta çò que pòt).
Sequenon, i a l'autre-del-risolet-que-tuga que disi pas res sus el se per cas legiguèsse aquel blòg, que semblava que l'interessavi pas. Quane conàs!
Mas de qué branda aquela colha de Margarida?
Sequenon, i a l'autre-del-risolet-que-tuga que disi pas res sus el se per cas legiguèsse aquel blòg, que semblava que l'interessavi pas. Quane conàs!
Mas de qué branda aquela colha de Margarida?
1 comentaris
dimecres, 16 de maig de 2012
Cronica respiratòria
Ai passat tot l'ivèrn e tota la prima a tossir. Vau del siròp expectorant (vos cal pas prene del vèrd, es pas bon!) al VicksVaporub o a las pastillas que cal chucar. Tot aquò per de principis a la con : vau pas al metge s'ai pas 39º de febre. Me rabali amb ma tos e mon raumàs dempuèi sièis meses. Ma maire que cada còp que me vei o m'a al telefòn m'ausís tossir coma se fumèsse dos paquets de Gitanes per jorn me crida d'anar al metge, qu'acabarai amb una bronquiti cronica e que serai plan avançada, ten.
Googlizi "bronquiti cronica".
Es totjorn complicat de demandar a Google de te sortir de diagnostics. Amb internet, te tròbas de malautiás qu'existisson pas. Òc, ieu tanben soi un briconèl ipocondriaca...
Tròbi sus Doctossimo-le-site-pour-les-masos las causas de la bronquiti cronica:
1) Lo tabat. Fumi pas e ai pas jamai fumat. Mas viviái amb un paire, una maire e un fraire que fumavan a l'ostal (banda de conasses, vos foti un procès se n'ai una de bronquiti cronica).
2) La pollucion atmosferica e la pollucion professionala. Pròche de la mar, l'aire es netejat... Non?3) Lo climat umid. Rai.
4) L'ipersensibilitat allergica. Non.
5) Las infeccions respiratòrias a repeticion. Aquò's tossir?
6) Lo sèxe masculin. È?
Lo sèxe masculin?
Ont?
Dins la boca?
Margarriiiiiiiiiiida, te cal arrribar lèu!
7) quicòm mai qu'ai pas comprés.
Bon, lo problèma de tossir, a despart de to have or not to have a cronica bronquiti, es que pòdi pas anar al teatre o al cinèma, que, al catequisme m'ensenhèron de pas faire als autres çò que vòli pas que me fagan. E ieu, lo conàs que tossís al cinèma, ai totjorn enveja de li dire "puta, mas vai crebar mai luènh".
De còps que i a, manqui d'empatia.
De còps que i a, manqui d'empatia.
2 comentaris
dissabte, 5 de maig de 2012
Rebat d'una velha de segond torn
Trobat uèi dins Libé :
Me fa pensar a ma maire, lo jorn del primièr torn, que, sul mercat, faguèt un esclandre que manquèt de se castanhar amb una autra vièlha que disiá a qual o voliá plan ausir d'anar votar per Lepen. Ma maire li rebequèt :
A despart que la dicha Maria fariá melhor de pensar a son percors abans de voler de fascistas al poder, tròbi escandalós que se pòsca trobar quicòm coma l'expression joslinhada dins un jornal coma Libé. Banalizar aquela mena de clichés es favorizar un racisme e un mesprètz que vòlon pas dire son nom e que son de terranha per de mond qu'an agut ja tròp de vòtes al primièr torn. Es de la mena de "los arabs son de raubaires", "dins lo Sud, son de fenhants", "los negres pudisson", o "los asiatics l'an pichòta". Benlèu que lo jornalista s'es volgut venjar de las idèas pudentas de la Maria? E ben es pas una rason. O alara un biais de nos dire que los immigrats d'un còp èra son contra l'immigracion actuala? Quora l'Insop, l'ipsee o los autres faràn un sondatge sus aquò?
***
Me fa pensar a ma maire, lo jorn del primièr torn, que, sul mercat, faguèt un esclandre que manquèt de se castanhar amb una autra vièlha que disiá a qual o voliá plan ausir d'anar votar per Lepen. Ma maire li rebequèt :
- E volètz votar per Lepen, sètz pas francesa solament!Es lo dialòg que me contèron, me diguèron pas la seguida que ma maire acabèt lo raconte per un "de tot biais, es una conassa aquela".
- Si, madama, soi francesa ieu!
- Oè, t'apèlas Carmen Rodríguez, arribères d'Espanha una man davant una man darrièr e vòles votar LePen? Mas que siás colhassa ma paura.
***
Al telefòn :
- òu Mamet, votères per Melenchon?
- Non, per Hollande.
- (Decepcionada) Vertat ?
- Mas Papet votèt per Melenchon el
- Aaaa (L'onor es sauvat), e ben ieu tanben
- Ben ieu aviái tan paur que passèsse pas que votèri per el. Mas bon fin finala, plan de mond votèron per Melenchon, es plan! E deman tornarai votar Hollande, segur.
- Solide, ieu tanben votarai per el.
- Avèm ja preparadas las envolopas per deman! Cal que ganhe, òu. N'i a pro d'aquela drechassa.
La telefonada que me botèt de bona umor :)
Ma familha que demòra dins Gard fa pas partida dels mai de 30% que votèron pel front nacional. Of!
Per contra, dempuèi lo primièr torn, parli pas mai a mon fraire.
1 comentaris
dijous, 3 de maig de 2012
la vida que m'agrada
0 comentaris
dimecres, 2 de maig de 2012
Lectura ivernala : Anna Odinzowa
Es mon Corrector tant aimat que me mandèt un e-mail en me dire "ooooo, legiguèri aqueste libre, te lo cal legir". Ai pas besonh de mai per lo comandar en tres clics (oè, o sabi, internet es la mòrt de las librariás independentas e cada clic que fau sus Amazòn es una escotelada dins l'esquina dels libraris e a totes mos principis!). L'étrangère aux yeux bleus de Youri Rytkhéou (fa quauques punts al scrabble aquò!) que lo títol de la version originala es Anna Odinzowa, lo nom de la protagonista. Mas perqué los traductors càmbian los títols? Perqué lo tipe a pas servat lo títol original? Aquò fonciona pas sul mercat literari francés d'aver coma títol lo nom d'un personatge? Pasmens, sens soscar : Thérèse Raquin, Le Docteur Pascal, Anna Karénine, Nana, Germinal, Le Père Goriot.... ok, èra a la mòda al sègle XIX... Blanche-Neige, Raiponce...
E ben aviá rason mon Corrector tant aimat - de tot biais, a totjorn rason aquel òme, el Diablo sabe mas por viejo que por Diablo. Lo quitèri pas lo libre... Pasmens, i cresiái pas gaire quand lo comencèri.
L'istòria: Anna, russa occidentala, blonda dels uèlhs blaus, estudianta, desbarca al fin fons de l'autre band del país, alai, al Detroit de Bering, just en fàcia d'Alaska (a oè, n'aprenèm sus la geografia russa...), sa tòca: viure amb los aborigèns d'alai, los Tchouktches (es lo mot francés, en anglés es Chuckchi, parièr en espanhòl, Ciukci en italian), un pòble nomad qu'abalís los rèns, vòl viure amb eles, coma eles, parlar lor lenga, vòl èsser una mai de son pòble. Per aquò far, e ben se va maridar amb un d'eles. Lo foncionament del pòble es patriarcal : es una familha gròssa (lo paire, sos enfants, sos felens) que viatja amb sos rèns. La dròlla se marida amb un dels filhs del patriarca. Dins la familha, i aurà d'unas reticéncias fàcia a aquela estrangièra del fisic completament diferent : Anna es l'etnotip de la russa coma las imaginam nosautres, polida, blonda, dels uèlhs blaus, de la pèl blanca mentre que los Chuckchis revertan los Inuits. S'ai fach mon caprici a la debuta del pòst contra la causida del traductor es perque me sembla que sa causida resumís lo personatge a sa diferéncia fisica, e lo títol original, amb son nom, englòba tota sa personalitat e sa vida, excepcionala. Es etnografa e tota la primièra part del libre, sentissèm son ambicion de venir la referéncia dins sa disciplina : serà the etnografa qu'aurà capitat de comprene melhor lo pòble chuckchi perque aurà viscut amb eles e serà una d'eles. Mas, fin finala, las causas evoluisson... Ne vòli pas tròp contar per pas vos gastar lo plaser de descubrir las aventuras, perque, d'aventuras, de rebombiments, d'amor e de suspens n'i a a bodre dins aqueste huis clos al bèl mitan de la tondra. Dos o tres mots juste sus çò qu'èra tras qu'interessant! Ja, descubrissèm un pòble, son biais de viure e sas cresenças, lo chamanisme (dedicadís especial a mon amiga la Bruèissa), al passatge, descubriguèri que i aviá una vida alai... ieu cresiái qu'èra un pauc coma sus Mars.
Tanben, lo "chòc de las culturas", pas entre Anna e sa nòva familha, non pas, mas entre lo regim sovietic e lo pòble Chuckchi : dins lo libre, sèm a una epòca que lo regim vòl far de saipasquékoz ont se comunautarizarián los rèns, ont lo mond viurián e trabalharián ensem, un biais de far pas gaire compatible amb lo biais dels Chuckchis que d'unes "desèrtan" e fugisson dins la tondra per contunhar sa vida, la qu'an totjorn aguda, i son caçats, per èsser castigats, per de chuckchis raligats a la bona causa del govèrn que pensan qu'es tan modèrn e melhor de far lo rus que d'èsser chuckchi...
E fin finala, aqueste libre agradarà al mond que legisson los romans per las istòrias, volètz d'amor, auretz d'amor, volètz d'aventuras e de reviraments de situacion, n'auretz mas i trobaretz tanben un contengut istoric plan interessant. I creguèri tant, es tan plan bastit lo libre, que cresiái qu'èra una istòria vertadièra, mas non, trobèri pas enluòc la mencion "basat sus de faches reals".
A despart de la vida estrambordanta d'Anna Odinzowa, Youri Rytkhèou nos conta un moment de la vida de son pòble : la debuta de la fin.
Evidentament, tota semblança amb una situacion mai pròcha geograficament seriá pas que coïncidéncia.
L'Etrangère aux Yeux Bleus, Youri Ritkhéou, Actes Sud, 2001, colleccion Babel.
2 comentaris
dimarts, 1 de maig de 2012
Vòli pas pagar
Profiechi d'aqueste jorn especial per vos far resson d'una rebellion ciutadana qu'es a crèisser en Catalonha e qu'ai pas res legit aquí dessús dins la premsa non-catalana, tròp ocupats que son totes a parlar dels Guinhòls : lo No Vull Pagar ("vòli pas pagar").
Los Catalans vòlon pas mai pagar los peatges de l'autorota. Un comencèt. Arribèt al peatge. Li diguèron "fa tant", lo tipe diguèt "vòli pas pagar". E publiquèt aquò sus internet en dire que se totes fan parièr, arrestaràn d'èsser raubats per aquelas autopistas. E ara, de centenats d'automobilistas prenon l'autorota, e, un còp al peatge, dison aimablament "vòli pas pagar".
Perqué vòlon pas pagar? Ja sul principi, sèm totes d'acòrdi que nos fa mal al cuol a cada còp que pagam l'autorota. Mas an mai d'arguments... : a la basa, los peatges èran aquí per amortizar lo còst de las autopistas, e, o cal plan dire, son amortizadas dempuèi bèl brieu. Mas mai que mai, Catalonha es la sola comunautat autonòma d'Espanha ont cal pagar l'autorota. Per exemple, dos tèrces del malhum autorotièr catalan es pagant contra 3% de las autorotas de la comunautat de Madrid. Veiretz las chifras e d'autras rasons per "vòli pas pagar" aquí.
Se son organizats lo mond per saber de qué riscavan a pas pagar l'autorota, e ben riscan pas res.
Podètz veire a aqueste article de Vilaweb las vidèos del monde qu'an dich de non.
E se ne volètz saber mai, podètz consultar los sits novullpagar.cat, proupeatges.cat e l'indispensable Vilaweb.
E ben aquel moviment ciutadan non organizat qu'a montat en poténcia me daissa plan admirativa dels catalans. A un moment, èsser pro de dire non per arrestar çò que nos sembla injust. Aver las colhas e/o l'intelligéncia de dire basta. E o far totes ensem.
7 comentaris
Subscriure's a: Missatges (Atom)


text:
Segon France 3 lo provençau serà plus ensenhat au collègi Barbara Hendricks d’Aurenja. Son lei gents d’escolans que defendon lo cors de sisena que devriá èstre suprimit tre l’an que vèn, per aplicar la reforma dei colègis. Una peticien a déja acampat mai de doas cents signaturas.
La supressien dei cors en sisena, puei dins lei autrei classas dau collègi, fariá una rompedura entre l’aprendissatge de la lenga occitana a l’escòla elementàri Calandreta, e lo liceu de l’Arc, dins la muma vila.
La principala dau collègi a pas vòugut s’exprimir davant la camera de France 3
. A l’ora d’ara, lo colègi acampa quatre classa de 18 colegians en mejana.


text:
Ben diferenta es la tòca de Jòusèp Deulofeu. Lo linguista ara retirat de l’Universitat a assajat, amé la creatritz d’Eurom, Claire Blanche-Benveniste (1935-2010) de desvelopar un sistèma d’aprendissatge simultanèu dei lengas romanas. « Am’aqueu auriam l’astre de poder entendre l’autre quand parla sa lenga pertot en Euròpa dau Sud coma en America dau Sud, onte lo « globish » sembla pas necite. »
Tonin Olles, un professor, retirat tanben, fai lo còmpte d’aquelei paraulas, qu’en mitan professionau, sei collègas t’an trobat ; bòrd que lo francés podiá pas donar de solucion.
Senher Morar, ancian consul de Romania, a menat aquí joinei dançaires e cantarèla fòrça investida, totei en vestits tradicionaus. Sembla venir d’un autre monde , Stefano, lo baile
dau grope valadenc « Lou Seriol » me ditz qu’eu, sa mission premiera es ben de jugar e cantar pèr lo monde de sa valada, la Vau Stura d’Italia, mai qu’es impressionat chasque còp que passa una frontiera, de s’avisar coma nosautres, qu’ amé l’occitan, avèm un tau mejan de comunicacion entre Italia, França e Espanha, onte es anat pèr lo premier còp jugar a la Vall d’Aran, fa pauc.
Se parlar, s’entendre, entre Europencs (e perqué non Americans ?!) dau Sud, vaquí la tòca d’aqueu premier Fest’Aquí, onte segur, artistas e associatius an ben sotalinhat tres còps coma la musica e la sieta podián nos acampar. Es qu’entre lo vin particulier dau plan dau Cengle, sota Venturi, e leis òlis d’òulivas que fasiá tastar Danis Roux, un afogat de Ceiresta, avián de que partejar, dau costat culturau, aquelei Romans.


text:
Divendres, 12.1.2018 03h00
Jurament dels elegits còrses sus la Constitucion Paolina
© Yannick Graziani
L’actualitat politica internacionala d’aquestas darrièras setmanas es estada rica en bonas e en marridas nòvas, de las qu’interessan los movements occitanistas: la proclamacion de la Republica Catalana a levat d’èrsas d’entosiasme, seguidas d’una davalada crusèla amb lo putsch militar franquista. L’eleccion de l’Assemblada de Corsega dels 3 e 10 de decembre de 2017 a confirmat l’ancoratge d’aqueste país dins una dinamica nacionala. Es una nòva excellenta non solament per Corsega senon qu’o es per totes los pòbles europèus en luta contra los imperialismes estatals.
La victòria politica e democratica del nacionalisme còrse es pas tombada del cèl. Es la consequéncia de sègles de resisténcia e de decennis de luta, tant sul plan clandestin coma sul plan social e democratic. Lo país mediterranèu a degut traversar un molon d’episòdis doloroses per n’arribar aquí. Uèi, l’arribada d’una assemblada unenca nacionalista permet d’imaginar l’avenidor amb mai de confiança. Avèm pas res inventat de melhor pels pòbles e per la democracia que de se governar de per se. Los sols nívols que poirián escuresir lo cèl còrse son los que venon de França. Acceptarà l’estat francés una evolucion institucionala que permetriá a Corsega d’accedir a mai d’autonomia? Es permés de’n dobtar. Fins ara, lo dialòg entre l’estat e la collectivitat es estat penós e las avançadas an pres un temps indecent. La nominacion d’una “Madame Corse”, eissida del MODEM e directament estacada a l’executiu francés es una bona nòva dins lo sens que los elegits còrses ja tenon un interlocutor unenc (es lo “guichet unique” car als adèptes del liberalisme administratiu volgut per Macron!). Mas tanben lo percors personal d’aquesta Madama ja pòt fa pensar que tendrà ela de crispacions quand s’agirà de discutir sus las evolucions institucionalas de Corsega. En efièit es coneguda per de presas de posicion conservatrises. Tanben nos podem interrogar sul fait que, coma milionària, arribarà ela a comprene las problematicas economicas d’un dels territòris mai paure de l’estat francés? Una de las siás primièras presas de posicion sul dorsièr còrse es estat de refusar d’entrada l’oficializacion de la lenga còrsa, e d’o far sens cap d’argument. D’alhors, quin argument poiriá téner? Non parla pas la lenga còrsa çò que la desqualifica totalament a èsser competenta per trabalhar sus aqueste subjècte.
Lo camin serà long e dificil per arribar a l’autonomia, puèi a l’independéncia. Mas res non es impossible. Qui auriá cregut fa dètz ans que los nacionalistas serián majoritaris en Corsega? Aquesta escasuda politica es un senhal d’esperança extraordinari per Occitània, una Occitània rosegada del defòra e del dedins pel francisme. Lo President Talamoni, vengut a las Assisas de l’occitan de Pau fa qualques meses çò disiá d’Occitània: “Cresi que i a una presa de consciéncia. Es la primièra fasa e en aquò es fòrça interessant. Nosautres tanben, dins un primièr temps, sèm passats per la presa de consciéncia. Ara es acabada. Aquí tanben en Occitània i es, mas aquò es pas pro: nosautres, malgrat la presa de consciéncia contunham de recuolar perqué avèm pas encara obtengut los mejans juridics e financièrs per salvar e desvolopar nòstra lenga”.
La dinamica occitanista tròp longtemps a campat dins lo domeni cultural o educatiu e a pas reussit a conténer l’alienacion que nos gangrena. La via nacionala dubèrta en Corsega, portaira d’esper pels còrses, deu èsser una font d’inspiracion per Occitània.
#5 le roje-clicaires pòden pas negar d'un alinhament de planetas, le moment vengut...
Cresi que l'istòria a de moments universals imprevibles de transformacion.
"Aquesta escasuda politica es un senhal d’esperança extraordinari per Occitània, una Occitània rosegada del defòra e del dedins pel francisme."
Se legisse bien entre las linhas, l'occitanisme occitan vau lo nacionalisme còrse ? Es a dire que se esperem un envam novèl per la Tèrra d'òc, es de l'occitanisme que vendrà ? L'occitanisme tau que lo coneissèm a l'ora d'ara e tau coma es defendut per la maja part dals comentaires sus aqueste blòga ?
Pensatz qu'un sol occitanisme siágue p... Legir la seguida
Especificitat del còrse estandard
M'i coneissi pas, mès me sembla que la lenga còrsa es un paradòxe lingüistic:
- d'escritura latinista italianizanta,
- e de lectura occitanizanta.
Se poiriá mai escríver d'occitan, a la mòda còrsa, sens problèma.
Çò significa qu'an superat las variantas insulàrias, amb un estandard grafic ultra-compatible e sens dualisme formas popularas/cultas.
De meditar costat occitanista...
Malastrudament Cosega es pas Occitània e Catalonha es pas Occitània. E plan s'en manca e a tot nivèl !
La question es de saber se d'aqueles paísses despariers de nosaus, amai qu'aguessem una sembla amira, n'en podem tirar d'ensenhas, de biais de far, benlèu qualques esquemas de fonccionament? Qual sap ?
Tanben, far treslusir lo paradís pòt èsser plan, de còps que i a, ambe la reserva qu'es pas un mòda de fonccionament normal. Cal trobar quicòm mai..... la cresença s'abena lèu s... Legir la seguida
Insularitat/continentalitat
Cal pas neglíger l'especificitat insulara de Còrsega de rapòrt als separatismes continentals


text:
20/01/2013
Lo grope Peiraguda a Manzac de Vern lo 1er de febrier.
Peiraguda reprend la route à Manzac sur Vern!
Lo famòs grope perigòrd de Joan Bonafon e Patric Salinié van tornar prener la rota en 2013 emb un noveù espectacle , mescladis/boiradis de chançons dau repertòri de Georges Brassens ...e de Peiraguda !
Lo grope d'anuech es compausat de :
Patric Salinié - votz, guitara, chant
Joan Bonafont - votz, guitara, chant
Jaquesh Gandon - votz, guitara, chant
Lorent Chopin - percus
Patric Descamps - bassa e accordeon
Tierri Ròques - accordeon
La prumièra serenada se passara à Manzac de Vern lo divendres 1er de febrier a 21 oras.Lo concert es organisat per le Club de Gym volontaire de Manzac de Vern.
Per reservar , telefonar a 05 53 54 28 30 o bentot 05 53 54 24 40 o bentot 05 53 54 27 42 jusqu'au 30 de genier.
Pretz : mainatges 6€ , adultes 12€
Lo portisson sera drubert lo 1er de febrier dempuei 19 oras.
En esperar de los veire sur la scena , podetz cliquar sur lo ligam:
http://vimeo.com/15302234.
...per los auvir chantar "Me languissi d'enlà", una revirada en òc de la chançon de Cabrel "je m'ennuie de chez moi".
A leu !
14:24 Publié dans Actualitats, Musica e chançon | Tags : peiraguda, chanson occitane, jean bonnefon, joan bonafont, patrick salinié, jacques gandon, laurent chopin, patrick descamps, thierry roques, brassens, club de gym de manzac sur vern | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
Categoria:Realizator
Aquesta categoria recensa los realizators masculins de cinèma. Existís tanben una categoria per las realisatrises. Las abséncias se pòdon ajustar a la lista de las paginas mancantas concernent lo cinèma.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 2 soscategorias, sus un total de 2.
*
- ► Realizator per recompensa (2 C)
R
- ► Realizator per nacionalitat (13 C)
Articles dins la categoria « Realizator »
Aquesta categoria conten los 6 articles seguents.


text:
Melhenga/mesenga sarralhièra (e derivats), lardièra, semblan los noms occitans mai espandits.
Veire a la fin de la ficha la tièra de noms amb las referéncias.
Òrdre : Passeriformas
Familha : Paridats
Angl. : Great tit
Fr. : Mésange charbonnière
It. : Cincia llegra
Esp. : Carbonero común
Cat. : Mellerenga carbonera
Etimologia :
Major, en latin : lo mai grand.
Charbonnière perdequé es de cap, de còl e de cravata negra.
Es sonada sarralhièr, sèrrafina en referéncia a son cant que recòrda la ressa o la lima del sarralhièr.
La senseringaia, La sinserimbalha : aquelas paraulas designan tanben una causa de pauc de prètz.
Grand de 14 cm, aquel aucelon es de tèsta e de garganta negras amb las gautas blancas, lo dejós es jaune amb una benda negra al mitan (una mena de cravata). L’esquina es jauna verdàs dessús e grisa al gropion. Lo bèc es negre, las patas d’un blau grisàs. Lo dejós de la femèla es mai palle.
Se ten dins los bòsques, los òrts, los pargues. Nisa dins los traucs d’aubres e de parets e tanben dins los nisadors. Una o doas coadas l’an, de 6 a 14 uòus tre lo mes de mai, coats per la femèla.
En çò nòstre lo sarralhièr ivèrna ; pòt migrar se trapa pas per manjar.
Se noirís de granas, d’insèctes, de baias. Li agrada fòrça la graissa (d’aquí que la sonan lardièra).
Tièra de noms (veire la bibliografia aicí) :
Lo sarralhièr (Alibèrt)
Lo sarraié (Gard : Vezian ; Provence : Galtier ; Languedoc ; Provence ; Savoie)
Lo sarrayié (Languedoc, Provence, Savoie)
La saralièro (Languedoc : Chalaniat)
La sarralhèro (Rouergue)
La serro-fino, la serafino (Provence : Galtier)
Lo cap negre (Haut Languedoc ; Roèrgue : Alibèrt)
Lo carboner (Pyr. Orientales : Companyo)
Lo vira-lenga (Haut Languedoc)
La grosso chincharro (Toulon : Pellicot)
La lardièra (Alibèrt)
La lardiera mouneghetta (Nice : Risso)
Lo lardie (Provence : Galtier)
La mesengo (Provence : Galtier)
La melhenguino (Gascogne)
La sinzilho (Limousin)
La senseringaio, La sinserimbalho (Languedoc)
Lo pimparin (Provence : Galtier)
Joan Loís Segondy
E aicí, en cercant lo mot «mésange» a esquèrra, trobaretz una autra tièra amb las localizacions.
Per veire l’article sus aquela melhenga, clicatz aicí.


text:
Sector de l’auta val Ròia anexat a la Republica de França despui dau 1947. Castèl e vila anciana de Tenda, avansh o còl de...
Laus dins l’auta valaa de Vesubiá, dins lo Pargue dal Mercantor. Luec de passeaas interessantes per los amoroses de la...
Espaci naturau
Çò que ne dis wikipèdia: Camarga es un espaci sanhós de 145 000 ha format per lei dos braç majoraus de Ròse, en riba de la mar Mediterranèa. En son centre se tròba l’Estanh dau Vacarés, la part situada lòng de la mar es bordada d’estanhs salats. Es celèbra per sei paluns, sa cultura dau ris e de la sau e per sei noirigatges de taures e de cavaus qu’an engenerat, amb lei gardians e la bovina, una cultura particulara illustrada per l’escrivan Josèp d’Arbaud. Camarga es un luòc important de pelegrinatge dei gitanos ai Santei Marias de la Mar (o Lei Santas) per celebrar sa santa patrona, Sara, la Verge Negra. Una retenença naturala nacionala de 13 117 ha se creèt en 1927 e lo Pargue Naturau Regionau de Camarga en 1970 per preservar la fauna e la flòra dau...
Parc Naturau Regionau de Volcans
Los famós volcans d’Auvèrnha son mei de ueitanta dòmas e craters alinhats sus quanranta quilomètres, qu’èran en erupcion entre 100 000 e 7 000 ans. Aquesta formacion geologica es unica en Euròpa e senhoreja Clarmont d’Auvèrnha. Son somiu es lo Puèi de Dòma que culmina a 1 465m. Èra una montanha sacrada peus romans e ara es classat au miei deus « Grands site de...
Sant Carles de la Ràpita
Lo Trabucador quò-es un istme de sièis quilomètres qu’unís lo Delta de l’Ebre e la Punta de la Banya. Quò-es un espaci natural plan fragil nascut de l’amolonament de sabla marina portada pels corrents. Quand tempèsta es envasit per l’aiga marina e s’i dubrisson de passes que connectan la mar amb la Baia dels Alfacs e talhan lo Camí del Trabucador (lo monde del Delta de l’Ebre dison lo e non pas el coma en catalan estandard), la rota que mèna a las Salinas de la...
Chasteu, Edifici religiós, Festenau, Montanha, Museu, Parc naturau, Vilatge d'interès
Laca, Montanha, Parc naturau
Parc naturau
Parc naturau
Parc naturau


text:
Valaas dals Palhons
País Gavòt das Alps Marítimas e Coarasa
PRESENTACION:
La Valaa dals Palhons (tèxt en contés)
La longor dal siu cors es de 36,4 qm. Lo mai aut sorgent de Palhon es a 1300 mètres d’altitud sus de las pendas dal mont Auri, pròche dal còl de Braus, a un trentenal de quilomètres al nòrd de Nissa. Lo siu bacin principal de 250 qm² se divisa en 4 diferents afluents -mas i son de variacions dins l’apelacion dals rius- : Palhon de Levenç, Palhon de Còntes, Palhon de l’Escarèa, Palhon de Laguet (ò riulet de Laguet), per formar, al nivèl de la comuna de Drap, lo Palhon de Nissa. La reünion d’aquels quatre rius en un solet, emb la penda fòrta, en una valaa estrecha rende li sius desbòrds importants e devastators quora arriban en amont de l’aglomeracion nissarda. Lo siu flus pò èstre de 500m3/s per li desbòrds decenals e de 1000 per li centenals. A l’época, la populacion èra alertaa per un sistèma de gàidas a caval galopant sus las ribas als brams de « Palhon ven ! Palhon ven ! ».
L’aiga mestrejaa per de bastardèls, fuguèt desviaa per de galerias de captatge, fachas dins las ribas endigaas per de murralhas. L’aiga de Palhon, alimenta li beals per ajuar a accionar las ròdas dals molins de farina, de tan, de papier, edificis aparats darrier l’endigament.
Palhon es un flume violent e mai s’es sovent quiet (d’estiu es quasi a sec) ce que faguèt dire en d’unes cronicaires que lo Palhon apareisse mesme coma un riu abstrach, secret e mitic.
La valaa es poplaa de quasi 22 000 estatjans e es compausaa de 13 vilatges. 11 comunas practican istoricament l’alpin-gavòt, e doàs lo nissart (dich nissart de las còlas), e mai se en general lo nissart roiga un pauc l’usança dal gavòt. Li son:
[nom francés – nom gavòt (grafia clàssica/ mistralenca) – nomenalha dals estatjans]
- Bendejun – (en alpenc) Bendejun – Li bendejuniers
- Berre-les-Alpes – (alp.) Berra – Li berrencs
- Blausasc – (alp.) Blausasc – Li blausasquiers
- Cantaron – (en nissart) Cantaron/Cantaroun – Li cantaroniers/ Li cantarounié
- Châteauneuf-Villevieille – (alp.) Casternòu Vilavièlha ò Casternòu de Còntes ò Casternòu la Madòmna/ Casternòu Vilavielha o Casternòu de Contes o Casternòu la Madona – Li madonencs/ Li madounencs
- Coaraze – (alp.) Coarasa/ Couarasa – Si coarasiers/ Si couarasiers
- Contes (alp.) – Còntes/ Contes – Li conteses/ Li counteses
- Drap – (niss.) Drap – Lu/li drapencs/ Lu/li drapenc
- L’Escarène – (alp.) L’Escarèa – Li(s) escareascs/ Li(s) escareascs
- Lucéram – (alp.) Luceram, Luceran – Los luceramencs/ Lous luceramencs
- Peille – (alp.) Pelha – I pelhascs
- Peillon – (alp.) Pelhon/ Pelhoun – Li pelhonencs/ Li pelhounenc(s)
- Touët-de-l’Escarène – (alp.) Toet/ Touet – Li toascs/ Li touascs
So luec de Coarasa (tèxt en coarasier)
Al sorgent de sa valaa dal Palhon de Còntes, sa borgaa de Coarasa enauçaa a 650 mètres sus d’un suc, es poplaa de 659 estatjans.
Es parier so vilatge dal solelh que i porrètz veire si relòtge (ò cadrans) solaris de Cocteau, Valentin, Mona Christie, Doukine, Henri Goetz e Ponce de Léon:
Si sius monuments religioses ancians son sa capèla Sant Sebastian, sa glèisa dal sècolo 14en, sa capèla Nòstra Dòna dal Gressier ò sa capèla blua ornaa per so pintre Ponce de Leon:
Dins sei carrieras dal vilatge, porretz gardiar de detalhs d’arquitectura medievala amb de pèiras talhaas : lintals, pòrtas e fenèstras, arc brisat, entraas de cròtas e so famós portal (qu’a desapareissut !).
Si vilatges limitròfes son, en valaa d’en Palhons (Palhon de Còntes e de Pelha) per aquels situats al sud: Bendejun (5 qm), Còntes (10 qm) e Berra las Alps (14 qm), lo vilatge situat al levant es Luceram (17 qm). De s’autre costat dal mont Ferion, si tròba al ponent Levenç (26 qm) e al nòrd Duranús (34 qm).
Per presentar s’occitan dal país, vos prepausam doas mapas trachas de Guy MARTIN e Bernard MOULIN (« Grammaire provençale et cartes linguistiques ». Ed. Comitat Sestian d’Estudis occitans C.R.E.O-Provença difusion Edisud, 1998).
De notar que s’airal de prononciacion d’-S de plural existe fins a Còntes e se retròba mesme a Torreti-Levens ò en riba alpenca de mar a Esa, Gòrbs, fins damont etc. (mas ges Mentan).
Sel’orìgina dal nom de Coarasa
Coaraza vendriá de « Cauda Rasa » autrament dich « Coa rasa ». Mai d’una possibilitat sus sel’origina d’aquel nom son prepausaas. Si ditz que Coarasa vendriá de sel’época de l’Atge Mejan. Sis estatjans de Coarasa portavan si chivuses cortes e avian sa nuca rasaa contràriament a sa mòda de sel’época (si ditz que sis òmes avian si chivuses lòngs). Se ditz parier que sis estatjans de Coarasa aurian capturat so diaul e sel’aurian estacat amb de pega per sa coa. Se seriá pi copat sa coa per si liberar… d’aquela legenda ben populara entre si coarasiers d’aièr e d’encuei es naissut so blason de Coarasa : sus un fond jaune, una lagramua blua que sa siu coa es copaa. Sel’explicacion sa mai simpla es que so vilatge auriá so siu nom dal limbert sensa coa a s’imatge de sa forma dal confluent dal riu dal Gravier amb al riu de Palhon. Per si mai scientifics, Enric Sappia dona una explicacion mai sapienta : « Kos-Ar-Sara », dal radical « Kos » volent dire « aiga » e « Sara » « benda de terra gerpa ».
Sa legenda de sa Regina Joana a Ròca Sparvièra
D’après Guiu Pelhon (Peglion) in Lo Ficanàs de Coarasa (vers 1970)
Sensa dúbito sa mai conoissua e sa mai tràgica es aquela de sa Regina Joana de Nàpol. Contessa de Provença, de Nissa e dal Piemont, succedèt al siu grand Robert d’Anjòu en lo 1343. Sa regina fuguèt traiá per si potents de Nàpol e so siu conhat Loís d’Óngria e deguèt alora fugir so reialme de Nàpol. Se refugièt en so siu castèl de Ròca Sparvièra dominant so Còl Sant-Ròc. Malastrosament si sius enemics retrobèron… sa regina sa velha de Calènas. Aquels marrits enchoquèron so capelan que fuguèt incapable de celebrar sa messa. Sa piosa regina que voliá absoluament assistre en aquela ceremònia, decidèt de calar a sa glèia en Coarasa. Profiechant de sa siu abséncia, sis enemics pilhèron si sius enfants e dals rèstas ne’n faguèron un past.
« Joana tornaa al castèl, afamaa dal frei e de sa fatiga, mangèt ben. Mas al cors dal past, se n’avisèt que si sius enfants avian despareissuts, crièt en quarqu’un per saupre ce qu’èran devenguts. Degun. Al final de córrer dins so castèl tot, trobèt un varlet mieg ensucat que li diguèt sa veritat, aviá manjat si sius enfants… Desesperaa, marchèt dins tot so país en bramant de tot còntra aquels malfatans e aquel triste astre.
Sel’origìna e sa legenda son doàs cauas diferentas mas fan parier part de sa nòstra istòria coarasiera. En realitat sa Regina Joana aguèt mingo enfants e venguèt jamai a Coarasa…
Per mai d’informacions:


text:
WordPress es celèbre per poder èsser installat e prèst a publicar en 5 minutes ! Aquí cossí :
- Telecargatz e descompressatz WordPress se aquò es pas ja fait,
- Creatz una basa de donadas per WordPress sus vòstre servidor Web, de tal biais que MySQL aja totes los privilègis en accès e en modificacion,
- Depausatz los fichièrs de WordPress a l’emplaçament desirat sus vòstre servidor Web :
- Se volètz plaçar WordPress a la raiç de vòstre domeni (per exemple
http://www.example.com/), desplaçatz o telecargatz tot lo contengut del repertòri WordPress descompressat (en excluent lo repertòri el-meteis) dins lo repertòri raiç de vòstre servidor Web.
- Se volètz plaçar vòstra installacion de WordPress dins un sosrepertòri de vòstre site Web (per exemple
http//www.example.com/blog/), renomenatz lo repertòri
wordpressamb lo nom qu’avètz causit pel sosrepertòri e desplaçatz o telecargatz-lo cap a vòstre servidor Web. Per exemple, se volètz que vòstra installacion de WordPress siá presenta dins lo sosrepertòri apelat « blog », vos cal renomenar lo repertòri apelat « wordpress » en « blog » e lo telecargar dins lo repertòri raiç de vòstre servidor Web.
- Se volètz plaçar WordPress a la raiç de vòstre domeni (per exemple
- Aviar l’escript d’installacion en dobrissent l’adreça de WordPress dins vòstre navigador Web preferit. Seguissètz las instruccions de l’installador, e validatz.
Aquí ! Ara, WordPress deuriá èsser installat.


text:
Un còup de mai retalhada, la vaquí lèsta d’èstre jugada. « Lo tèxte es cortet, la pèça pòu èstre montada per d’escolans au licèu, o per d’intermèdis dins d’àutreis espectacles » qu’espèra l’autor.
Per leis illustraciens, es estada messa a contribucien Valentina Schalckens, escolana de l’opcion Arts dau Liceu Raynouard de Brinhòlas.
Lo teatre li agrada segur, bòrd que, après Revira-Mainatge, sa recenta istòria fantasticò-poliçò-niçarda, Mistèri au comissariat es portada au pontin per lo Rodou Nissart dins mai que d’una manifestacien.
Reinat Toscano, qu’a publicat una trentena d’òbras amé son ostau Auba Novèla, s’assaja a tres genres : fantastic, policier e istoric, sensa s’enebir d’òbras diferentas, coma aqueu « Secret de chin » onte un drama familiau rurau es vist amé leis uelhs dau chin d’ostau. E s’es pas manco enebit d’escriure un libre de cosina e una Gramàtica dau niçard.


text:
Isotòp
En fisica nucleara, dus isotòps que son dus atòms diferents d'un medish element.
La diferéncia que ven deus lors nuclèus qui compta ambs dab autan de protons (aquò que defineish lo numèro atomic e la mena d'element) mes dab un nombre diferent de neutrons (çò qui, fin finala, e càmbia la massa de l'atòm).
Dus isotòps qu'an donc lo medish nombre atomic mes ua massa diferenta.
Un exemple d'isotòp conegut qu'ei lo carbòni-14, l'isotòp radioactiu deu carbòni. Aqueth element qu'ei definit peu son nombre atomic de 6, çò qui vòu díser que compta dab 6 protons e 6 electrons ; s'ei aperat « carbòni-14 »: aquò que vòu díser que compta dab 14 nucleons (protons e neutrons) donc dab 14-6 = 8 neutrons. Lo carbòni-13 que compta donc dab sonque 7 neutrons e lo carbòni-12 dab 6 neutrons.
Aute isotòp famós : l'idrogèn que pòt aver un nuclèu pas sonque compausat d'un sol proton (Idrogèn-1) shens nat neutron, un isotòp (aperat deutèri) dab dus elements (un proton e un neutron) e un aute dab tres (lo triti dab un proton e dus neutrons).
Quimicament, a despart de l'oposicion enter « isotòp estable » e « isotòp radioactiu », ua diferéncia d'isotòp que pòt implicar variacions dens las proprietats quimicas. Ua concentracion elevada d'atòms de deutèri dens las moleculas d'aiga produseish aiga pesuga dab proprietats especificas e diferentas de las proprietats de l'aiga.


text:
Lo novèu cors de nissart de Cantaron a rescontrat un grand succès ! Èran un quinzenau d’escolans a venir participar a la sieu dubertura ièr
Catégorie : Culture 06
06/10/2018 – 28n atalhier de coïna nissarda en alpenc a Blausasc [28ème atelier de cuisine niçoise en alpin à Blausasc]
Dissabta 6 d’octòbre a 09o30 a Blausasc, Nissa Pantai e Culture 06 organizan lo 28n atalhier de coïna nissarda en occitan alpenc. L’atelhier si farà a
Lo 23en atalhier de coïna nissarda a Pelhon (Le 23ème atelier de cuisine niçoise à Peillon)
Nissa Pantai e Culture 06 organizavan lo 23 atalhier de coïna nissarda en occitan (nissart e pelhonenc), lo dissabta 21 d’abriu a 9o30 a la sala polivalenta de


text:
Shepsekaf
Shepsekaf que ho un faraon de la IVau dinastia. Qu'èra lo hilh deu faraon Menkaora. Que ho dilhèu lo darrèr faraon de la soa dinastia (au mens - mes aquò b'ei pas provat - qu'un Djedefptah aja regnat après eth).
Grimal perpausa qu'aja esposada Khentkaós I, hilha de Djedefher mes shens cap eretèr dab era ; totun, com aquesta e sembla estar la fondatora de la Vau dinastia egipciana, com tanben Djedefher qu'a aquesit dab las generacions seguentas ua reputacion de gran sabent e com sembla estar estat en conflicte entà la succecion au tròne, que poderé estar lo magician de la ficcion deu Papirus de Westcar. Que cau mentàver totun qu'aqueth raconte qu'ei hèra posterior a l'epòca e que'n crontradiccion dab aquesta teoria, la soa narracion que hè deu magician un simple testimòni de la fin de la dinastia e pas l'ajòu de la seguenta.
De tot biais l'ascendència de Khentkaós b'ei pas clara (qu'ei dilhèus hilha de Menkaora e donc sòr de Sehpsekaf.
Shepsekaf que's destaca per aver acabada la piramida deu son pair mes de s'aver causit com sepultura un mastaba bastit a Saqqara a maugrat que lo son pair, lo son ajòu e lo pair deu son ajòu e siin hèit bastir las tres piramidas de Giza. Que ved dens aqueth hèit e dens d'autes signes ua divergència religiosa dab los sons predecessors.
Titulatura[modificar | modificar la font]
- Lo son nom de Her qu'èra :
- Lo son nom de Nisot-Biti (mentavust dehens la Lista Reiau d'Abidòs) :
Hont[modificar | modificar la font]
- Grimal, Nicolas. Histoire de l'Egypte ancienne. París : Fayard, 1988.
- Shaw, Ian. The Oxford History of Ancient Egypte. Oxford : Oxford University Press, 2000.