text:
Torre de Belém
La torre de Belém foguèt bastida sus las ribas de Tage entre 1515 e 1521 per lo rei Manuel Ièr de Portugal per velhar la dintrada del pòrt de Lisbona. Situada dins lo quartièr de Belém, es marcada sus la lista del Patrimòni Mondial de l'Umanitat en 1983.
La torre de Belém evòca Africa a Lisbona. Jos las terrassas, los balcons e los agachons morescs, aquesta ciutadèla, bastida al sègle XVI per Arruda per abrigar los capitanis del pòrt, vegèt passar las caravèlas cap a las còstas de Guinèa.
Istòria[modificar | modificar la font]
La torre de Belém foguèt bastida per servir de pòrta de dintrada per la vila de Lisbona mai es tanben una pèça del sistèma de defensa qu'apara l'embocadura de Tage e lo monastèri dels Ieronimitas, que constituiguèron d'elements estrategics de la vila. Aqueste sistèma de defensa foguèt començat amb lo rei Joan II de Portugal (1455-1495), que faguèt bastir las fortalesas de Cascais e de São Sebastião da Caparica. Las ribas de Belém foguèron aparadas per la Grande Nau, que foguèt remplaçada per la torre de Belém al cors de las cinc darrièras annadas del reialme del rei Manuel Ier de Portugal.
La torre foguèt bastida entre 1515 e 1521 par l'arquitècte militar Francisco de Arruda, creador de fortalesas bastidas en Marròc, sus de tèrras portuguesas. L'influéncia de l'art Moresc se pòt veire dins las decoracions delicatas de las fenèstras e balcons cintrats, coma amb las copòlas caneladas dels agachons. Es probable que Diogo de Boitaca, primièr arquitècte del monastèri dels Ieronimitas, tanben participèt a la decoracion del bastiment. Las machacoladuras e los merlets son decorats amb de rics ornaments esculturals, tipics de l'estil manuelin.
En 1580, quand Lisbona foguèt envasida per las tropas espanhòlas pendent la lucha pel tròne portugués, la torre combatèt e se rendèt al Duc d'Albe. Dins los sègles seguents, la torre foguèt utilizada coma prison, que las jaulas sosterranhas foguèron regularament inondadas.
Es de notar que la torre foguèt bastida en plen mitan de Tage, e se retrobèt sus la riba, aprèp lo tèrratrem de Lisbona de 1755 e lo destornament de las aigas.
Dins las annadas 1840, jos lo vam de l'escrivan Almeida Garrett, la torre de Belém foguèt restaurada pel rei Ferrand II de Portugal. E a aquesta epòca s'apondèt d'elements decoratius neomanuelins.
Lo bastiment foguèt declarat monument nacional en 1910.
Art e arquitectura[modificar | modificar la font]
La torre de Belém es considerada coma una òbra majora de l'estil manuelin, pr'amor fòrça motius tipicament manuelins coma l'esfèra armillara (simbòl de Manuel Ièr), la crotz de l'Ordre del Crist o las fenèstras d'ogivas elaboradas. Pr'aquò, d'ornaments de la torre son de la restauracion, al mitan del sègle XIX, coma los boclièrs arborant la crotz de l'Ordre Militar del Crist, decorant los merlets e las pichonas clastras. Las decoracions pus trabalhadas son fàcia a Tage.
D'un ponch de vista arquitectural, la torre de Belém se pòt devesir en doas partidas : lo bastion, en forma d'exagòn irregular, e la torre de quatre estatges, en la fàcia Nòrd del bastion. L'ensemble del bastiment figura la proa d'una caravèla.
Lo bastion presenta una pèça arcada, la casamata, amb de duberturas dins las muralhas de 3,5 m d'espessor per los 17 canons de culassa de calibre gròs. Lo tech es dubèrt al centre de la casemata, permetèt la disposicion dels fums dels canons. La plataforma del bastion poguèt tanben servir de posicion per las armas de calibre pus petit. La torre de Belém foguèt la primièra fortificacion portuguesa amb dos estatges de posicions de tir. Als cantons d'aquesta plataforma, coma al naut de la torre, i a d'agachons subremontats de copòlas rapelant l'art moresc. La basa dels agachons mòstra d'imatges d'animals salvatges, qu'un rinocèros qu'es considerat coma la primièra escultura d'aquest animal dins l'art d'Europèa Occidendala. Sus la plataforma fàcia a la torre i a una estatua de la Madòna e l'Enfant de Belém.
La dintrada de la torre es un pòrge decorat amb mai d'un motius manuelins. Tota la torre es decorada de còrdas torsadadas escultadas dins la pèira, que forman un nos sus la faciada nòrd. La torre es subremontada amb d'estatuas de San Vincenç e de Sant Miquèl, e traucada de fenèstras cintradas. La lòtja cobèrta d'estil Renaissença corre sus tota la fàcia sud del primièr estatge de la torre. Los escuts que decòran los merlets son neomanuelin.
La torre (35 mètres de naut), presenta tres estatges e una terrassa amb un ponch de vista sul païsatge environant. La polvera pels canons foguèt conservada al nivèl de la mar. Òm monta amb un escalièr en viseta. Los apartaments del comandant se tròban al primièr e una capèla, que sa decoracion foguèt la crotz de l'Ordre del Crist e l'esfèra armillara, ocupavan lo quatren.


c: text/html

text:
Lengas bantos
Las lengas bantos constituisson una sosbranca tradicionala de las lengas nigèrocongolesas. Existisson aperaquí 250 lengas bantos per critèri d'intelligibilitat mutuala[1], pasmens, la distincion entre lenga e dialècte es sovent pas clara, e Ethnologue compta 535 lengas[2]. Lo banto es parlat largament a l'èst e al sud del Cameron actual; es a dire, dins las regions comunament sonadas Africa Centrala, Africa de l'Èst, e Africa del Sud. Una part de la zòna banto inclutz de lengas d'autras familhas (vejatz la mapa).
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Derek Nurse, 2006, "Bantu Languages", in the Encyclopedia of Language and Linguistics
- ↑ Ethnologue report for Southern Bantoid. The figure of 535 includes the 13 Mbam languages considered Bantu in Guthrie's classification and thus counted by Nurse (2006)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gàllia
Gàllia (o las Gàllias)[1] (del latin Gallia) es lo nom donat per los Romans als territòris, non latin e non german, d'Euròpa Occidentala al nòrd dels Pirenèus.
Los territòris de la Gàllia futura èran englobats dins un grand ensemble continental anant de l'Atlantic fins a Danubi e nomenat « Celtica » per los primièrs testimònis escrits : aqueles dels grècs.
Lo gentilici gal galla (var. gau galla) o gallés -esa (latin Galli) es atestat pel primièr còp per Caton l'Ancian vèrs -168, per designar los abitants de Celtica qu'avián envasit la planura de Pò (la Gàllia Cisalpina). Lo mot gall, en breton e en irlandés modèrne significa "estrangièr pròche".
Al mièg del sègle I abC, Juli Cesar devesís la Gàllia Transalpina en tres partidas : Celtica, Aquitània e Belgica. Tanben, dins sas memòrias de la Guèrra de las Gàllias, Juli Cesar ditz que los pòbles nomenats galleses son diferents entre eles per lo lengatge, las costumas, las leis e que los galleses son separats dels Aquitans per Garona, dels Bèlgas per Marna e Sèina.
La conquista romana de Gàllia se realizèt en tres fasas :
- la conquista de la Gàllia Cisalpina.
- la conquista de Narbonesa.
- la conquista de la «Gàllia Comata».
Cisalpina, integrada a Itàlia sos la Republica, devenguèt una extension de Roma. Narbonesa constituiguèt una « província » romana situada fòra Itàlia (lo nom latin de provincia a donat en occitan « Provença »).
Los noms « Gàllia » e « gal/gallés » restèron en usatge per designar las províncias romanas de la rèsta d'aqueles territòris e lors abitants de cultura galloromana.
Tres definicions de Gàllia pòdon existir :
- Gàllia es lo territòri d'aqueles que se considerèron d'espereles coma Galleses; es lo territòri de Celtica.
- Gàllia dins son ensemble : Celtica, Aquitània e Belgica (definicion de Juli Cesar).
- Gàllia amb las províncias sos autoritats romanas : Celtica, Aquitània, Belgica, Narbonesa e Cisalpina.
Al sègle XIX, Gàllia e los galleses van essèr un mite nacional francés e devenir los avis oficials de França e dels franceses.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Dins la nòrma classica se conselha de dire Gàllia e se desconselha lo francisme Gaula*.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Àustria se dividís en nòu Estats Federats (Bundesländer), cadun d'els amb son pròpri govèrn. La capitala, Viena, constituissi un estat que compren unicament la municipalitat.
L'organizacion politica-administrativa del país subiguèt de grandas modificacions al cors del sègle XX. Primierament a causa de la desintegracion de l'Empèri Austroongrés, pus tard a causa de l'Anschluss e fin finala après los eveniments que seguiguèron a la fin de la Segonda Guèrra Mondiala.


text:
Rugbi de XV
Lo rugbi de XV (apelat rugby union dins los païses anglòfons) es un espòrt collectiu jogat entre doas esquipas de quinze jogaires que pòdon utilizar las mans per portar un balon oval. Es un dels dos còdes del rugbi amb lo rugbi de XIII.
Aquel espòrt es popular en Occitània, en Austràlia, al Reialme Unit, en Nòva Zelanda, en Irlanda e en Africa del Sud. Als Païses Catalans, al Bascoat e en França, lo rugbi de XV es popular solament dins las regions pròchas d'Occitània, çò es los Pirenèus Orientals (Païses Catalans), lo nòrd del Bascoat e qualques vilas del sud d'Arpitània, en Isèra (França). Tanben i a d'esquipas plan bonas en Romania e Moldàvia, en Argentina, en Itàlia, a las illas Fiji e dins d'autres archipèlas d'Oceania.


text:
Saunay
Saunay es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Saunay a traversat de siás n'oèst pel Gault.
Lo vilatge es niché a la cœur del bòsc ; aquela darrièra cobrís una granda part de lo sieu territòri : lo bòsc de Saunay al nòrd-es de la D 474, e lo bòsc de Castell-Renault, a l'oèst d'aquela meteissa rota. Cap al sud la municipalitat se llaura sus una zòna mai agricòla.
La commune de Saunay est traversée d'est en ouest par le Gault.
Le village est niché au cœur de la forêt ; cette dernière couvre une grande partie de son territoire : la forêt de Saunay au nord-est de la D 474, et la forêt de Château-Renault, à l'ouest de cette même route. Vers le sud la commune s'ouvre sur une zone plus agricole.


text:
801
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 801 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Proposicion diplomatica a l'Empèri Carolingian d'un maridatge entre Carlesmanhe e Irèna. L'objectiu èra de restaurar l'Empèri Roman. Aqueu projècte foguèt fòrça mau acceptat per l'aristocracia bizantina, ja gaire favorable a l'emperatritz.


text:
Avienguda Rivadavia
L'avienguda Rivadavia qu'ei un deus eish principaus de la ciutat de Buenos Aires e que's perlonga au delà de l'avienguda de General Paz qui marca (amassa dab l'arriu de la Plata e lo Riachuelo) la termièra de la vila. Que dessepara ua meitat sud e ua meitat nòrd de la ciutat portenha e totas las carrèras e aviengudas be cambian lo lor nom en la traucant (a l'excepcion de l'avienguda de 9 de Julio e de l'avienguda de General Paz.
11 de las 16 estacion de la linha A deu Subte que segueish lo percors de l'avienguda de Rivadavia, qui ei tanben traucada per las linhas D e H e qui ved a rollar 83 linhas de colectivos.
Que neish au ras de l'Ostau Arroset com ua carrèra e que segueish parallèla a l'avienguda de Mayo dinc au Palais deu Congrès de la Nacion Argentina que costeja en bèth vàder avienguda. Que trauca mantuns quartièrs de Buenos Aires abans d'acabà's dens la Província de Buenos Aires a Ituzaingó.
Que s'ei aperada, dehens la ciutat, carrèra de Las Torres o de Los Reynos Del Arriba, puish carrèra de la Plata ; en bèth sortir de Buenos Aires qu'èra lo Camino Real del Oeste puish Facundo Quiroga (deu nom deu caudillo de La Rioja qui lo son còs e ho carrejat dinc a Buenos Aires per aqueth camin) e Federacion.
En 1857 que vadó Rivadavia en aumenatge a l'òmi d'estat e purmèr president d'Argentina Bernardino Rivadavia.


text:
Umar
Umar (vèrs 582-591, La Mèca - 7 de novembre de 644, Medina) foguèt lo segond califa musulman entre 634 e 644 après lo rèine d'Abu Bakr as-Siddiq. Son successor foguèt Uthman.
Companhon de Maomet a partir de 616-617 après un periòde d'oposicion iniciau a l'islam, venguèt rapidament un dei caps principaus de la comunautat musulmana e participèt ai conflictes entre La Mèca e Medina. Après la mòrt de Maomet en 632, venguèt un dei conselhiers dau premier califa durant la revòuta de certanei tribús aràbias còntra lei musulmans e per acomençar lo trabalh de compilacion de l'Alcoran e dei tèxtes juridics islamics. En 634, foguèt designat coma successor per Abu Bakr. Sota sa direccion, lo Califat musulman veguèt lo renfòrçament dei poders dau govèrn gràcias a una tièra de reformas administrativas e la contuniacion de l'expansion militara còntra leis Empèris Bizantin e Sassanidas.
Somari
- 1 L'origina e la jovença d'Umar
- 2 Umar durant la vida de Maomet
- 3 Umar durant lo califat d'Abu Bakr
- 4 Lo califat d'Umar
- 5 Assassinat e succession
- 6 Nòtas e referéncias
- 7 Bibliografia
L'origina e la jovença d'Umar[modificar | modificar la font]
Omar nasquèt a La Mèca dins lo clan dei Banu Adi qu'èra cargat d'arbitrar lei problemas entre lei diferentei tribús de la region. Sa data de naissença es fòrça mau coneguda per leis istorians. Se situa entre 582 e 591 segon leis estudis o lei declaracions de l'imam An-Nawari (vèrs 582-583), de l'istorian pèrs Tabari (entre 582 e 591[1]) o d'Omar espereu (584[2]).
Son paire èra dich Al-Khattab ibn Nufayl e sa maire Hintimmah. Fasián partida de la classa mejana de la societat e Umar recebiguèt una educacion avançada per son epòca basada sus l'escritura, leis arts marciaus, la lucha e l'equitacion[3]. Descurbiguèt tanben la literatura e la poesia[4]. Gràcias a aquela instruccion, Umar poguèt succedir a son paire e participar ais arbitratges entre lei tribús[5]. Venguèt tanben marchand e realizèt divèrsei viatges en Euròpa e en Pèrsia. I poguèt estudiar lei societats localas mai seis afaires comerciaus prosperèron gaire e Umar foguèt jamai un marchand riche.
Umar durant la vida de Maomet[modificar | modificar la font]
Lo periòde de son oposicion a l'Islam[modificar | modificar la font]
En 610, quand Maomet acomencèt sa predicacion en favor de l'islam, Umar èra un defensor de la religion politeïsta tradicionala de la populacion de La Mèca. De mai, coma la màger part deis abitants de la tribú Quraych au començament dau sègle VII, aviá per abitud de beure de vin ambé sei companhons e, per eu, l'islam èra una menaça còntra l'unitat de la tribú[6]. Ansin, participèt ai premierei persecucions còntra lei musulmans e faguèt partida deis advèrsaris pus acarnats de la religion novèla. Assaièt tanben d'organizar un complòt per assassinar Maomet[7].
La conversion d'Umar e sei consequéncias[modificar | modificar la font]
La conversion d'Umar a l'islam se debanèt en 616 o en 617, tres jorns après aquela de Hamza ibn Abd al-Muttalib. Foguèt influenciada per lei conversions de sa sòrre, de son bèufraire e de certanei de seis amics. Aguèt una influéncia importanta car Umar teniá de proteccions poderosas dins la societat de La Mèca. Ansin, lei premiers musulmans poguèron abandonar lo secrèt e pregar publicament dins l'encencha de la Ka'ba[8]. Après aqueu succès, Maomet lo carguèt d'arbitrar lei conflictes de la comunautat musulmana[9].
L'exil a Medina[modificar | modificar la font]
Maugrat lei progrès liats a la conversion d'Umar, la situacion dei musulmans dins La Mèca demorèt precària en causa dei persecucions puei de la pèrda de la màger part dei sostèns politics e financiers de Maomet au començament deis annadas 620. En 622, lo Profèta decidiguèt donc de s'exilar ambé sa comunautat dins la vila de Medina onte l'islam èra vengut popular après lo succès d'una mediacion qu'aviá menada entre doas tribús dau relarg de la ciutat en 621. Umar quitèt donc La Mèca e s'installèt a Medina.
A partir de 624, quand la guèrra acomencèt entre La Mèca e Medina, Umar venguèt un deis oficiers principaus de l'armada musulmana e participèt ai combats principaus dau conflicte : batalha de Badr (624), batalha d'Uhud (625), campanha còntra la tribú jusieva dei Banu Nadir (625), batalha dau Fossat (627), campanha còntra lei Banu Qurayza (627) e enfin expedicion de Hudaybiya (628). A la fin de la guèrra, foguèt un dei testimònis de la signatura dau tractat entre lei doas vilas.
Après la patz ambé La Mèca, contunièt una carriera militara e Maomet lo mandèt còntra la tribú jusieva dei Bani Nadir de l'oasís de Khaïbar en 628. L'annada seguenta, participèt amb Abu Bakr ai guèrras menadas per Amr ibn al-As, un aliat de Maomet. Puei, en 630, quand la guèrra acomencèt tornarmai entre Medina e La Mèca, participèt a l'expedicion que conquistèt la vila après negociacions. Totjorn en 630, èra present durant lei batalhas de Hunayn e au sètge de Taif que marquèron lo succès definitiu de Maomet dins la mitat occidentala de la Peninsula Aràbia. Segon la tradicion, auriá pagat una partida gròssa dei despens engendrats per leis operacions còntra Taif.
Umar durant lo califat d'Abu Bakr[modificar | modificar la font]
Après la mòrt de Maomet en 632, Abu Bakr as-Siddiq venguèt lo premier califat musulman fins a 634. Son rèine sus la comunautat musulmana veguèt la repression d'una insureccion organizada per certanei tribús aràbias desirosas de tornar venir independentas e per la fin de la conquista de la Peninsula Aràbia.
Durant aqueu periòde, Umar foguèt un dei conselhiers principaus d'Abu Bakr pendent la lucha còntra la revòuta ambé Khalid ibn al-Walid. Aquela guèrra s'acabèt en 634 per una victòria dei musulmans que poguèron unificar la Peninsula Aràbia sota lo contraròtle d'Abu Bakr. Pasmens, foguèt tanben la fònt d'una garrolha grèva entre Umar e lo generau Khalid ibn al-Walid a prepaus de la mòrt d'un cap rebèl dich Malik ibn Nuwayrah. Aital, après son accession au califat, l'exclusion de Khalid ibn al-Walid dau comandament de l'armada foguèt una dei premierei decisions d'Umar.
En fòra de son ròtle dins la resolucion dau conflicte, Umar s'ocupèt tanben de defendre auprès d'Abu Bakr son projècte de compilacion dei tèxtes sacrats de l'islam per formar l'Alcoran. D'efèct, aquelei tèxtes èran alora memorizats per de personas qu'èran tanben de combatents. Òr, la multiplicacion dei conflictes per espandre la religion novèla aviá entraïnat de pèrdas importantas, especialament durant la batalha d'Aqraba en decembre de 632. Un sistèma rigorós foguèt creat per assegurar l'enregistrament exact dei paraulas de Maomet que va contuniar fins a 647.
Lo califat d'Umar[modificar | modificar la font]
L'accession au califat[modificar | modificar la font]
L'accession d'Umar au califat foguèt l'òbra d'Abu Bakr e dei captaus de Medina. D'efèct, a la fin de son rèine, Abu Bakr, fatigat, decidiguèt d'organizar sa succession e chausiguèt Umar coma successor. Per Abu Bakr, la dificultat pus importanta èra la manca de popularitat d'Umar entre lei caps musulmans. Pasmens, aquela chausida foguèt aprovat per lei captaus e un testament foguèt redigit per la legalizar. La mòrt d'Abu Bakr se debanèt lo 22 d'aost de 634. La succession aguèt luòc sensa dificultat e Umar prenguèt rapidament divèrsei mesuras per aumentar sa popularitat (liberacion de presoniers de la revòuta de 632-634, arbitratges territoriaus...).
Lei reformas administrativas[modificar | modificar la font]
Durant son rèine, Umar creèt una administracion novèla per organizar e dirigir lo Califa. Aquela òbra venguèt rapidament fòrça importanta en causa de l'agrandiment regular de son territòri e va permetre d'assegurar son unitat e la contuniacion dei conquistas militaras. Per aquò, Umar adoptèt un sistèma de division dau territòri en províncas e en districtes e contrarotlèt lei caps de l'administracion e lei foncionaris gràcias a un ensems de lèis e de còdes de conducha. S'ocupèt tanben de melhorar lo foncionament dau govèrn centrau e lo mantenement de l'òrdre public.
Ansin, au nivèu territòriau, lo Califa foguèt devesit en un centenau de districtes e tretze províncias. Lei caps d'aquelei territòris èran generalament lei caps regionaus dei fòrças militaras e de l'administracion. Pasmens, de còps, lei doas foncions èran ocupadas per de personas diferentas. Dins lei districtes, exisitiá un ensems de foncionaris superiors cargats de conselhar lo governador per leis afaires militars, financiers, judiciaris e lo mantenement de la seguritat. Cada cap regionau deviá reconóisser l'autoritat centrala dau califat. Lo pensament d'empachar una revòuta locala èra una caracteristica majora de la politica administrativa d'Umar e lo califa s'ocupava dirèctament de la seleccion dei caps de son administracion e de son armada.
En fòra dei ligams de fidelitat e d'obeïssença entre lo califat e sei governadors, Umar contrarotlèt son administracion superiora gràcias a un ensems de còdes de conduchas. La regla principala d'aquelei còdes èra de venir cada annada durant lo romavatge de La Mèca per escotar lei planhs dei populacions. Un servici especiau d'enquistas existiá tanben per luchar còntra la corrupcion dei foncionaris. Per completar aqueu sistèma repressiu, Umar velhèt de pagar lei salaris dins lei temps e lei governadors tenián lo drech d'aver de parts suplementàrias durant lo partiment dau butin dei pilhatges.
Enfin, au nivèu dau govèrn centrau, Umar renforcèt l'eficacitat gràcias au desvolopament de l'enregistrament escrich deis actes e dei decisions. De ministèris novèus foguèron organizats segon lei besonhs, especialament per s'ocupar dei fòrças armadas e dei finanças de l'Estat. De fòrças de policiá foguèron organizadas. Diferentas dei fòrças armadas, èran cargadas dau mantenement de l'òrdre public. Aquela creacion foguèt acompanhada per lo renfòrçament de la centralizacion de la justiciá e lo començament de la compilacion escricha dei lèis islamicas. Enfin, Umar ordonèt de recensar la populacion de l'empèri.
L'expansion militara dau Califat Islamic[modificar | modificar la font]
L'expansion militara dau Califat aguèt mens d'importància per Umar que lo renfòrçament de son autoritat e dau govèrn centrau. Dins aquò, poguèt aprofichar l'envam militar dei periòdes de Maomet e d'Abu Bakr e d'estructuras militaras fòrça eficaça per espandre son territòri ambé succès. Ansin, lo rèine d'Umar foguèt marcat per de victòrias importantas còntra l'Empèri Bizantin que perdèt lo contraròtle d'Orient Pròche e d'Egipte e còntra l'Empèri Sassanida que perdèt la màger part dau plan iranian e foguèt finalament conquist en 651 quauqueis annadas après la mòrt d'Umar.
D'efèct, sus lo frònt bizantin, lei fòrças musulmanas poguèron aprofichar lo resultat favorable de la batalha de Yarmok per atacar lo sud de Siria e conquistar Damas (634). Puei, après una pausa en causa d'una campanha còntra lei Sassanidas, lo rèsta de Siria foguèt conquist en 636. Après aquelei reviradas, l'armada bizantina cargada de protegir Jerusalèm preferiguèt se replegar vèrs lo sud entraïnant la presa de la vila santa en genier de 637. De 638 a 639, lei combats se debanèron tornarmai en Siria onte lei musulmans deguèron resistir còntra un retorn ofensiu dei Bizantins que mau capitèron de reconquistar Homs e abandonèron la region en 639. Aquela annada, lei musulmans ataquèron Egipte. Lei Bizantins assaièron de resistir a Alexàndria que foguèt finalament conquista en 641. Una còntra ofensiva bizantina entraïnèt la pèrda de la vila que foguèt tornarmai ocupada en 643. Aquò entraïnèt la rompedura dei defensas bizantinas dins lo nòrd d'Africa mai Umar ordonèt a sei generaus de s'arrestar après l'ocupacion de Cirenaïca.
Sus lo frònt sassanida, de combats importants se debanèron a partir de 634. Inicialament venceires a Namariq, lei musulmans foguèron batuts sus l'Eufrates. Pasmens, aquela revirada marquèt pas l'aplant de la progression e lei Sassanidas foguèron tornarmai vencuts a Bowayb e à Bagdad. Pasmens, la batalha decisiva se debanèt en novembre de 636 a al-Qadisiyya. Causèt l'afondrament de l'armada sassanida e la conquista de la capitala de l'empèri, Ctesifont, en 637. L'annada seguenta, lei musulmans ocupèron lo nòrd d'Iraq e acomencèron la conquista progressiva dau plan iranian.
Assassinat e succession[modificar | modificar la font]
Umar foguèt assassinat en novembre de 644 per un complòt dirigit per de Pèrs desirós de venjar la conquista de Pèrsia per lei tropas dau Califat. Lo 3 de novembre, lo califa foguèt bleçats per de coteladas donats per un esclau zoroastrian. Moriguèt finalament en causa de sei bleçaduras lo 7. Lo còrs d'Umar foguèt enterrat dins la mosqueta d'Al-Masjid an-Nabawi ambé Maomet e Abu Bakr. Durant son agonia, Umar mau capitèt de designar un successor. En plaça, creèt un consèu de sièis personas cargadas d'elegir un successor que foguèt Uthman ibn Affan.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr) Tabari (trad. Hermann Zotenberg), La Chronique, Edicions Actes-Sud / Sindbad, coll. « THESAURUS », « Omar, fils de Khattâb », p. 260.
- ↑ (fr) Hassan Amdouni, Les quatre califes, p. 121. Edicions al Qalam (2005).
- ↑ (en) Muhammad ibn Jarir al-Tabari, History of the Prophets and Kings.
- ↑ (fr) Muhammad Husayn Haykal, Al Faroûq, Omar, cap. I.
- ↑ (fr) Muhammad Husayn Haykal, Al Faroûq, Omar, cap. I, pp. 40-41.
- ↑ (fr) Muhammad Husayn Haykal, Al Faroûq, Omar, cap. I, p. 51.
- ↑ (fr) Muhammad Husayn Haykal, Al Faroûq, Omar, cap. I, p. 53.
- ↑ (fr) Les quatre califes, Hassan Amdouni, p. 136. Ed. al Qalam (2005).
- ↑ (fr) Les quatre califes, Hassan Amdouni, p. 135. Ed. al Qalam (2005).


text:
Nousseviller-lès-Bitche
Nousseviller-lès-Bitche es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Çò Pòble de Nousseviller se situa en lo nòrd del Bitscherland, a sièis quilomètres e mitat de la frontièra alemanda, sus la expedís de Bitche a Volmunster. Situat sus un scenari al relief pauc accidentat, lo pòble e la siá annèxa de Dollenbach possediscan lo un dels mai pichons bans del país de Bitche, en comptant solament 474 ectaras.
Près de la bordure orientala del país descobèrt, lo pòble a pauc evolucionat dempuèi lo mièg del Sègle XVIII, a l'epòca ont la Atlàs topographique del comtat de Bitche a establit, en 1758. Destinat a avalorar las riquesas forestal de la region, presenta ostals pas jointives, dispausadas en òrdre la longitud de la sola carrièra del aglomeracion. Los jardins vorejades per barralhas an representat per hachures esquissées a tecles leugièras. Per çò qu'es dels entèrras labourables, an simbolizat per hachures alternant amb ponches e los pradas per touffes de èrba. Comparada a las mapas actualas e en particulara al cadastre, lo document apareis fisable en lo sieu ensems mas lo relief, retut per ombrejas, demòra pro approximatif.
Le village de Nousseviller se situe dans le nord du Bitscherland, à six kilomètres et demi de la frontière allemande, sur la route de Bitche à Volmunster. Situé sur un plateau au relief peu accidenté, le village et son annexe de Dollenbach possèdent l'un des plus petits bans du pays de Bitche, comptant seulement 474 hectares.
À proximité de la bordure orientale du pays découvert, le village a peu évolué depuis le milieu du Sègle XVIII, à l'époque où l'Atlas topographique du comté de Bitche est établi, en 1758. Destiné à évaluer les richesses forestières de la région, il présente des maisons non jointives, disposées dans ordre le long de la seule rue de l'agglomération. Les jardins bordés par des haies sont représentés par des hachures esquissées à touches légères. Quant aux terres labourables, elles sont symbolisées par des hachures alternant avec des points et les prairies par des touffes d'herbe. Comparée aux cartes actuelles et en particulier au cadastre, le document apparaît fiable dans son ensemble mais le relief, rendu par des ombres, reste assez approximatif.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Çò Pòble a mencionat per las primièras fes en 1298 jos la forma Nussiwilre, del nom d'òme germanique Nosso e del substantiu vilare, weiler, lo pòble. Lo pòble actual remonta pas pas al delà de la fin del Sègle XVII, los primièrs abitants en essent immigrantas luxembourgeois.
Le village est mentionné pour la première fois en 1298 sous la forme Nussiwilre, du nom d'homme germanique Nosso et du substantif vilare, weiler, le village. Le village actuel ne remonte pas au-delà de la fin du Sègle XVII, les premiers habitants étant des immigrants luxembourgeois.


text:
Allactodipus
Lo genre Allactodipus compren una sola espècia de gerbesa :
- Allactodipus bobrinskii. Se tròba aquesta gerbesa en Turcmenistan e Ozbequistan.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Genre :
- Allactodipus dins Mammal Species of the World (MSW) (en)
- Referéncia ITIS : TSN 609721 Allactodipus Kolesnikov, 1937 (en)
- Referéncia AnimalDiversityWeb : Allactodipus (en)
- Referéncia NCBI : Allactodipus (en)
Espècia :
- Allactodipus bobrinskii dins Mammal Species of the World (MSW) (en)
- Referéncia ITIS : TSN 609744 Allactodipus bobrinskii Kolesnikov, 1937 (en)
- Referéncia AnimalDiversityWeb : Allactodipus bobrinskii (en)
- Referéncia NCBI : Allactodipus bobrinskii (en)
- Referéncia IUCN : espècia Allactodipus bobrinskii Kolesnikov, 1937 (en)


text:
Guilhèm Molinièr
Guilhèm Molinièr foguèt un jurista e poeta occitan del sègle XIV, qu'es conegut pel fach qu'escriguèt las Leys d'Amors.
Biografia[modificar | modificar la font]
Guilhèm Molinièr trabalhava dins la vila de Tolosa, ont lo Consistori de la Sobregaia Companhiá dels Sèt Trobadors de Tolosa li demandèt de redigir, entre 1328 e 1337 un manual de gramatica, versificacion e retorica que se sonèt las Leys d'Amors. Aquel tèxt deviá servir de nòrma pels jutges que avián per ròtle d'autrejar los prèmis literaris dels Jòcs Florals. L'òbra reculhís d'aspèctes formals, definís los genres e sosgenres de la poesia trobadoresca e venguèt lo manual obligatori dels que volián venir poètas. Sembla que redigiguèt pas l'òbra solet mas que foguèt ajudat per d'autres conselhièrs coma Bartolomieu Marc. Las Leys de Guilhèm Molinièr coneguèron una granda popularitat e las nòrmas exerciguèron tanben cèrta influéncia dins l'escritura dels poètas catalans, galècs o italians, que lor serviguèt de referent.


text:
Igièna de l'assassin
Igièna de l’assassin (títol original: Hygiène de l'assassin, Igièna de l'assasin dins la version occitana[1]) es lo primièr roman publicat per Amélie Nothomb en 1992 [2]. Es compausat gaireben sonque de dialògs.
Sinòpsi[modificar | modificar la font]
Lo celèbre romancièr Pretextat Tach es malaut d'un càncer dels cartilatges li demòra pas que dos meses a viure. Sulcòp, fòrça jornalistas s'afanan de reculhir prèp de Tach lo testimòni que vendrà exclusiu. Mas aprèp las primièras entrevistas, lo lector percep que Tach es pansarut e un dels mai misantròp, acèrb, intolerant, provocator e misogin, qu'endura pas gaire las questions que li son pausadas sus sa vida privada e capita d'esperel a dirigir los debats e enfonzar sas victimas de la premsa dins una marèa de descòr. Atal, pas cap de las entrevistas s'acaban, sens levar lo talent d'exclusivitat, fins qu’una persona desconeguda dels autres s’impause a son torn coma l’òste malastrat del romancièr. Mas aquel còp, es una femna. Abans, los jornalistas èran sonque d'òmes. Alara, la convèrsa ven un afrontament entre la jornalista e lo laureat del Prèmi Nobel de Literatura, ont aquela desfia, a pòrta tancada tot en mistèris, la misoginia porcassa de Tach e capitat a se far acceptar. Pauc a pauc, seguent las questions e las responsas, Tach es confrontat als demònis de sa vida d’abans.
Personatges[modificar | modificar la font]
Son tres personatges principals : Pretextat Tach, Nina e Leopoldina. E dels autres jornalistas.
Reviradas occitanas[modificar | modificar la font]
- 2009, "Igièna de l'assasin" (en gascon), per Eric Gonzales, per noste, ISBN 978-2-86866-064-0
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Igièna de l'assasin, Per Noste, 2009 (oc)
- ↑ Editor original en francés: Albin Michel


text:
Teatre Libertat
Lo teatre Libertat (en francés Théâtre Liberté) es un teatre situat sus la Plaça de la Libertat a Tolon. Foguèt inaugurat pel cònsol Hubert Falco e lo ministre de la cultura Frederic Miterrand lo 17 de setembre de 2011, après tres annadas d'òbras. Sos directors son los fraires Charles Berling e Philippe Berling.
Compta amb tres salas de talhas diferentas : la sala Albert Camus (la mai granda amb 703 plaças), e en aval, doas salas : la sala Toscan du Plantier (per 150 personas) e la sala Fanny Ardant (per 146).
La programacion 2011-2012 compren d' òbras de teatre (d'òbras de Shakespeare e d'autras mai contemporanèas), de musica (Alain Chamfort, Thomas Dutronc...), de comics (Boujenah, Alévêque...), de dança.


text:
Peiriac de Menerbés
Peiriac de Menerbés ( Peyriac-Minervois en francés) es una comuna lengadociana de Lengadòc en Menerbés situada dins lo departament d'Aude e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Peiriac de Menerbés es un vilatge situat entre la Montanha Negra e l'Alaric sus la D11 a 26 km al nòrd-èst de Carcassona, a una quarantena de quilomètre de Narbona, es al centre del grand vinhal del menerbés.
Lo riu que la travèrsa es l'Argent Doble, Peiriac es sus la riba esquèrra. Son clima es tipicament mediterranèu, ensolelhat amb de vent. .


text:
Marché-Allouarde
Marché-Aloèrde en picard ( Marché-Allouarde en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Fins en 1659, an de la signatura del Tractat dels Pirenèus, Mercat-Allouarde èra una vila frontièra. Èra doncas en primièra linha en lo moment de las guèrras de la ancian Regim.
Jusqu’en 1659, année de la signature du Traité des Pyrénées, Marché-Allouarde était une ville frontière. Elle était donc en première ligne lors des guerres de l’ancien Régime.


text:
Blues
Lo Blues es una forma de musica vocala e instrumentala basada sus l'utilizacion de la nòta blava e sus un motiu repetitiu que seguís mai que mai una estructura de dotze mesuras. Emergiguèt dins las comunautats africanas dels Estats Units a partir de la musica espirituala, de las cançons de prègas, dels cants cantats pels camps de coton, en ritmar las baladas narativas anglesas o irlandesas . L'utilizacion de la nòta blava e de motius de crida - responsa dins la musica e las paraulas, indican l'origina oèst-africana del blues. Lo blues influencièt mai tard la musica populara americana , e venguèt partida dels genres de ragtime, jazz, bluegrass, rhythm and blues, rock, hip-hop, e cançons pop.


text:
Sent Pèir d'Aurelhac
Sent Pèir d'Aurelhac[1] (en francés: Saint-Pierre-d'Aurillac) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, administrada peu departament de Gironda de la region d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ [1] Ortografia "Aurelhac" atestada dens un acte en occitan ancian, de véser subre lo site de la comuna. .


text:
Monisme
Lo monisme considèra l'Òme coma un èsser unitari, format d'una unica realitat e substància. Existisson dos tipes de monisme:
Monisme espiritualista; Defend que l'Òme es solament esperit.
Monisme materialista; Defend que l'Òme es un èsser fisic e material. La posicion materialista que ten la majora importància es lo reduccionisme fiscalista, qu'explica dins los estats mentals coma estats neurofisiologics del cervèl. Es a dire, la relacion entre esperit e còs es pas una problematica, per çò que los estats mentals prenon forma amb aquela teoria dins lo domeni fisic.
Los filosòfs monistas son un ensems de filosòfs grècs anteriors als filosòfs pluralistas qu'a la diferéncia d'aqueles creson que i a un sol element inicial quelqual se creèt el tot (arché).
Qualques monistas son:
- Tales de Milet
- Anaximandre de Milet
- Anaximònes
- Pitagòras
- Eraclit d'Efès
- Xenofanes de Colofon
- Parmenides


text:
Saint-Martin-du-Manoir
Saint-Martin-du-Manoir es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Aquela municipalitat a situat sul marge drech de la Seine, a una quinzena de quilomètres del Havre, en lo costat de Montivilliers.
Los sieus abitants an trucat lo Sant-Martinais.
Cette commune est située sur la rive droite de la Seine, à une quinzaine de kilomètres du Havre, dans le canton de Montivilliers.
Ses habitants sont appelés les Saint-Martinais.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Croàcia (en croat Hrvatska) es un país de l'Euròpa Meridionala, dins lei Balcans, es la pàtria dau pòble croat e tanben forma un estat ont lei croats an una plaça preeminenta. Es en riba de la mar Adriatica au sud-oèst e confronta leis estats d'Eslovènia, Ongria, Serbia, Bòsnia e Ercegovina e Montenegro. A una superfícia de 56 542 km2 e una populacion de 4 496 869 estatjants (2004).
La capitala es Zagrèb.
Lo gentilici es croat -a.
Croàcia èra part de l'anciana Republica Federala de Iogoslavia.
Croàcia es una republica parlamentària. Lo president es lo cap d'Estat, elegit per la populacion per un periòde de cinc ans.
Lo Parlament unicameral (Sabor) se compausa de 100 a 160 membres, elegits per la populacion per un periòde de quatre ans.


text:
Albar
L'albar, o sause blanc, es un arbre de fuèlhas caducas de la familha de las Salicacèas. Lo nom latin Populus alba ven de la color blanca argentada del revèrs de las seunas fuèlhas. Aquel pibol es originari d'Euròpa centrala e miègjornala e d'Asia occidentala e centrala.
Somari
Descripcion[modificar | modificar la font]
-
Lenticèlas lausangicas sus la camba
-
-
Catons mascles
-
Aparelh vegetatiu[modificar | modificar la font]
Es un arbre que rebotat podent vivre de 200 a 400. La seuna rusca blancha, lissa, ven grisa e rufa amb los ans, puèi acaba per cretat en lenticèlas en forma de lausanges. Las fuèlhas son fòrça polimorfas, palmadas o subovalas, a vegada gaireben romboïdalas, de bòrd sinuós o lobat dentada. Son blancas tomentosas al revèrs, verd escur dessús. Lo petiòl a une seccion transversala arredondida.
Aparelh reproductor[modificar | modificar la font]
Aquela espècia es dioïca. La florason se fa de març a abril, abans l'apareison de las fuèlhas. L'inflorescéncia es un caton mascle o feme. Cada flor es portada per un periant en forma de copa e aparada per una bractèa dentada e cilièa. La flor mascle compren 8 etaminas rogencas; la flor feme un ovari unilocular, de doas carpèlas, susmontada de 4 estigmatas jaunas disposadas en crotz. La pollinizacion es anemogama.
Lo fruch obtengut aprèp fecondacion es una capsula bivalva, ovoída, de granas provesida d'una tufa blanca que la disseminacion es anemocòra.
Abitat e reparticion[modificar | modificar la font]
Aquela espècia viu en Euròpa centrala e miègjornala, mas tanben en Asia occidentala e centrale e en Africa de Nòrd. Se trapa aquela espècia dins gaireben tota Occitània e en França metropolitana, Corsega compresa e tanben en Catalonha[1].
Quitament se l'albar preferís las broas de rius o les luòcs umids, supòrta los mitans moderadament sècs. Presenta tanben una cèrta tolerància als embruns marins o una leugièra salinitat del sol. Es un arbre eliofil que preferís los sols neutres o basics[2]. Buta mai sovent a una altitud inferiora a 900 m.
Aquela espècia es caracteristica de las associacions vegetalas de las selvas ribairencs, o selvas e bartasses fòrça umids. Es caracteristica de las selvas mediterranèas dels grands Sauses (associacion Populetalia albae) mas tanben de las selvas mediterranèas de pibols, olms e fraisses (associacion Populion albae). Es una de las espècias secondàrias de l'associacion Querco-Ulmetum minoris[3].
Sistematica[modificar | modificar la font]
Descripcion[modificar | modificar la font]
Aquela espècia foguèt descricha pel primièr còp en 1753 par Carl von Linné, naturalista suedés, dins son Species plantarum (vol 2).
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo tèrme latin alba significa "blanc" e fa referéncia a la rusca blancosa de l'arbre.
Utilizacion[modificar | modificar la font]
Fusta[modificar | modificar la font]
Sa fusta pauc densa se trabalha aisidament, mas se polís mal. Se fa subretot de pasta de papièr, d'aluquetas, d'embalatges o contraplacats, mas es tanben utilizat en menusariá o fustariá. Autrescòps, èra utilizat per fabricar de meirams, de carrugas e carriòlas, o de pòsts per lad pinturas d'òli[4].
Es un combustible fòrça mediòcre, que produís pauc de calor a la combustion, e produís un carbon de paura qualitat[5].
Autres usatges[modificar | modificar la font]
- Plantat a titre ornamental, aquel arbre pòt tanben servir de paravent.
- Sa rusca contien de salicina e foguèt utilizada coma febrifug[6] e per fabricar l'aspirina
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Populus alba L. Association TELA BOTANICA sus tela botanica
- ↑ rmd
- ↑ (fr) Forêts riveraines, forêts et fourrés très humides Corine Biotope sus kaliop ed: Natura 2000}}
- ↑ rmd>(fr)Flore forestière française: Région méditerranéenne; Jean-Claude Rameau, Dominique Mansion, Gérard Dumé; ed: Forêt privée française; 2008; isbn 2904740937 en linha
- ↑ rmd
- ↑ rmd


text:
Projècte:Citatz vòstras fonts
Citatz vòstras fonts : es pas un comandament, mas una recomandacion de simple bon sens per l'enriquiment del projècte, sa fisabilitat e lo respècte del lector.
Lo principi de neutralitat impausa de presentar los punts de vistas sens prendre partit sus la veracitat d'un o l'autre. Aiçò implica que se pòsca atribuir un punt de vista a una font (per exemple « Joan Martin afirma que »). Pasmens, aquò engatja pas a considerar que totas las fonts sián equivalentas, es possible d'indicar las caracteristicas de la font, en particular celles liées a sa pertinéncia. Atal, se recomanda de diversificar las fonts, tot balhant al lector las claus que permeton de jutjar de lor objectivitat.
Somari
Notatz vòstras fonts[modificar | modificar la font]
Quand de fonts exterioras son consultadas pendent l'escritura o au cours de la verificacion d'un article, apparaît indispensable de fournir una lista de referéncias, libres, articles, o sites internet. S'un article traite d'una organizacion o d'un personatge, donnez l'adreça de lor site. Lo pus simple es certainement de relever e de metre de côté l'identitat de ces fonts au moment même où vous les consultatz. Cela aidera les lecteurs a trobar mai d'informacion o a verificar l'exactitud del contengut de Wikipèdia, tout particulièrement se lo subjècte es controversiat, coma l'Islam, o se l'article es un resumit concis - ce qui est souvent lo cas dels sujets historiques o techniques.
Organizatz una lista[modificar | modificar la font]
Organizatz la lista de las ressorsas: se deuriá recampar las referéncias, bibliografias, fonts o ligams exteriors a la fin de l'article, en los separant clarament del contengut pròpriament dich. Lo pus important est de fornir las indications d'un biais legible - las abreviacions especializadas son pas recomandadas - e utilizable.
Uniformizatz la presentacion[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben convencions bibliograficas, convencions filmograficas e les convencions tipograficas
Las nòrmas seguentas se pòdon aplicar utilament:
- Per un obratge :
- Per exemple :
- Michel Pastoureau, Una histoire symbolique del Moyen Age occidental, Seuil, coll. « La Librairie del Modèl:XXIe siècle », Paris, 2004.
- Per un article :
- Per exemple :
- Jean-Pierre Rumen, « Per una clinique de l'expertise », dans Journal français de psychiatrie, Modèl:Numéro13 (2001), p. 46-49.
- Per un filme :
- Per exemple :
- Les Fraises sauvages (Smultronstället) d'Ingmar Bergman, Suède, 1957
- amb Victor Sjöström, Bibi Andersson.
- Per una pagina Web signée o facilement attribuable a son auteur : Prénom Nom, Títol de la ressorsa, date del document. (date de la consultation)
- Per exemple :
- Norman Spinrad, Quand « La Guerre de las étoiles » devient réalité, juillet 1999 (pagina consultée lo 5 avril 2004)
- Per una pagina Web anonyme o localisée sul site Web d'una institucion : Mencion del tèma de font : nom de domeni, se possible data del document, (data de consultacion),
- Per exemple :
- Sus las bonas practicas administratives : site de l'Union Europèa, pagina del mediator europèu a www.euro-ombudsman.eu.int, (pagina consultada lo 12 d'avril 2004),
- Per renvoyer a un autre article Wikipèdia : indicar simplament lo nom de l'article entre doas parentèsis carradas. [[Amour]] donnera Amour.
Se vòstra font conten l'expression d'un punt de vista minoritari dins sa disciplina o se fa lo reflet d'una tèsi, pòt èsser interessant de la mencionar entre parentèsis.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Las preconizatcons de l'ENS Lettres e Sciences Humaines
- Las preconizatcons de la MLA (Modern Language Association)
- Un punt intéressant amb de ligams sus d'autres sites sus la pagina Cerise (Conseils als Estudiants per una Recèrca d'Informatcon Especializada Eficaça) de l'Unité Régionale de Formation a l'Information Scientifique e Technique de Paris.
- E tanben las nòrmas bibliograficas de la Revista d'histoire del XIXe siècle
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Sul subjècte : Discussion Wikipèdia:Citatz vòstras fonts e l'article bibliografia.
Sus las autras recomandacions d'escritura e d'edicion :
- Wikipèdia:Verificabilitat
- Modèl:Referéncia necessària
- Modèl:Citacion necessària
- Recomandacions de seguir
- Convencions suls títols d'articles
- Convencions d’estil
- Convencions tipograficas
- Ortografia
- Totjorn comentar vòstras modificacions dins la boita de resumit
- Limitatz l'usatge de la color dins los articles
- Règlas de savoir-vivre
- Crear d'articles utils e pertinents
- Ajuda:ligams extèrnes
- Evitatz los neologismes
- Contengut evasiu
- Metòde de travail
- Usatge rasonat de las fonts de premsa


text:
Dius egipcians
Los cultes deus dius egipcians (var. dieus egipcians) que conegón evolucions durant la longa istòria egipciana hèita de temps de prosperitat e de crisi, d'unitat e de division, de victòrias e d'invasions, de coabitacion e de conflictes dab d'autas culturas e de cambiaments de dinastias e de capitalas.
Lo panteon egipcian que muisha ua pletora de dius qui lo lor culte e lo poder deus lors prèstes e hon mei o mens dominants segond las epòcas. Dens aqueth politeïsme que i avó totun practicas comunas, dius qui lo lor culte b'èra mei difusat, comun e partatjat. Atau qu'èra lo cas de Ra e Òrus. Certes cultes, a còp, que s'apropièn dinc au punt de fusionar ; aquò que ho lo cas de Ra e Amon en bèth vàder Amon-Ra. D'autes còp que i avó conflictes enter cultes com enter los Òrus e Seth qui poden estujar, darrèr las loas legendas, conflictes mei ancians e desbrembats enter Haut e Baish Egipte.
Aquesta complexitat e imprecision b'invita a tornar pensar a l'oposicion enter monoteïsme e politeïsme. Au delà de las practicas cultuaus de cap a un diu locau e a las soa idolas (tot escás, mantuas religions moteïstas e practicas cultes locaus ligats a locs de pregàrias, verges o omis sants o destacats) lo monoteïsme que pòt conservat ua relacion mei generala de cap a la creacion. En egiptologia que's discutís aquesta relacion religiosa enter l'un e lo multiple.
Fin finala, que cau mencionar lo brèu mes hèra famós conflicte religiós de l'istòria egipciana : l'imposicion deu culte d'Aton peu faraon Amenofis IV (tanben conegut con Akhenaton e com espós de Nefertiti e probable pair de Totankhamon) e la bastida d'ua navèra capitala vodada ad aqueth culte.
De véder:


text:
Struthioniformes
Los estrutionifòrmes o Ratits son un grop d'ausèls incapables de volar, que la màger part son actualament desapareguts. Un cèrt nombre de caracteristicas los distinguisson dels autres ausèls, çò que tend a confirmar lor origina comuna. Los estrutionifòrmes se reconeisson per l'abséncia de paleta sus lor esternum. La paleta constituissent una ancòra fòrta pels muscles de las alas, los estrutionifòrmes poirián pas volar quitament se desvolopavan las alas apropriadas.
Gropes[modificar | modificar la font]
I a quatre gropes existents d'estrutionifòrmes. Aquestes se pòdon tractar coma d'òrdres separats, gropats dins dos òrdres o coma un sol òrdre, dins aqueste cas los gropes principals devenon alara de sosòrdres :
- Familha dels Estrutionids : estruci (2 espècias e 6 espècias atudadas)
- Familha dels Reids : nandós (2 espècias subreviventas e 2 atudadas)
- Familha dels Casuariids : casoars (3 espècias)
- Familha dels Dromaiids : emeu (1 espècia subreviventas e 2 atudadas)
- Familha des Apterigids : kiwis (5 espècias)
Gropes atudats
- Familha Aepyornithidae : aepyornis (4 espècias atudadas)
- Familha Dinornithidae: moas (10 espècias atudadas)
Exemples[modificar | modificar la font]
Espècias viventas :
Espècias atudadas:
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Struthioniformes dins la Lista d'Alan P Peterson (en)
- Referéncia ITIS : TSN 174372 Struthioniformes (en)
- Los Estrutionifòrmes dins « Field Guide to the Birds on the Web »


text:
Granda Sinagòga de Bordèu
La Granda Sinagòga de Bordèu es una de las màgers sinagògas d'Euròpa. Es lo sèti de la comunautat sefardita e lo principal luòc de culte israelita de la metropòli gascona. Venguèt « monument istoric » en 1998.
La preséncia d'una comunautat josieva à Bordèu data de fòrça sègles enrè. Cresquèt considerablament après la promulgacion del Decret d'Alhambra (31 de març de 1492), pel qual los Reis Catolics decidiguèron la percaça dels josieus de la Peninsula Iberica. Fugissent las persecucions de l'Inquisicion, fòrça d'eles decidiguèron de s'installar mai enlà dels Pirenèus, constituissent una comunautat activa e prospèra en Occitània e en França. La comunautat josieva bordelesa floriguèt al cors dels sègles, en tot balhar mantun grand nom dins los domenis de la literatura, de las arts, del comèrci e de la politica (Gradis, Raba, Nunés Pereyra, Pereire, Mendès...).
A la creacion del Consistòri Central per Napoleon, se creèt un consistòri regional a Bordèu en 1808. Un an mai tard, se fondèt a son iniciativa una granda sinagòga dins la carrièra Cauçaroja. Dessenhada per l'arquitècte Arnaud Corcelle, s'inspirèt liurament de l'arquitectura orientala. Centre neuralgic del quartièr josieu, aquela bastissa monumentala foguèt victima d'un terrible incendi al cors de l'an 1873.
En seguida d'aquel sinistre, los representants de la comunautat decidiguèron de bastir un santuari novèl, que sa realizacion foguèt confiada a l'arquitècte André Burguet, puèi, après la mòrt d'aqueste darrièr, als arquitèctes Charles Durand e Paul Abadie filh. Las òbras començèron oficialament en 1877 e acabèron en 1882. Lo 5 de setembre del meteis an, siá lo 21 d'Elol de 5642 del calendièr ebrieu, la Granda Sinagòga de Bordèu foguèt inaugurada e dobèrta al culte.
Durant l'ocupacion alemanda, la sinagòga, saquejada, foguèt lo luòc d'embarrament dels josieus qu'avián pas capitat de s'enfugir a temps. Prèp de 1 600 familhas i foguèron empresonadas abans d'èsser deportadas vèrs los camps d'exterminacion de Dachau e d'Auschwitz-Birkenau.
Uèi per uèi, se quilha dins una carriereta (carrièra del grand rabin Josèp Cohen) leugièrament vèrs la carrièra de Santa Catarina e demòra un dels paumons de la comunautat josieva bordelesa. Los servicis del matin e del ser s'i tenon cada jorn.
Arquitectura[modificar | modificar la font]
L'estil atretzena l'estetica neogotica e las corrents orientalistas alavetz en vòga dins una partida d'Euròpa. Lo vaissèl mesura 36 m de longor e 26 m de largor. La façada monumentala es cantonada de doas torres. Lo projècte inicial prevesiá que foguèsson perlongadas per dos bulbes de basa octogonala, mas aquò fasent pas l'unanimitat (qualques unes dels membres de la comunautat i vesián una influéncia crestiana pro manifèsta), se suprimiguèron los fons destinats a lor acabament.
L'interior dispausa de plan basilical antic e se compausa d'un vaissèl principal separat dels collaterals per una seria de catòrze colomnas de Corint (sèt de cada costat). Al nivèl superior se tròban las tribunas (mekhitsa), espaci tradicionalament reservat a las femnas.
Al fons del santuari, se situa l'Arca Santa (Heikhal), plaçada dins una granda arcada en arc ultrapassat. Una cortina de velós (Parokhet) de color granada li servís d'escrinh.
La partida centrala de la sinagòga es ocupada per una estrada (Tebah) ont ofícian los ministres del culte. Es precedida d'un monumental candelièr de sèt brancas (menorah) de prèp de 4,5 m de nautor.
La cobèrta de l'edifici es una estructura metallica en tòla rivetada, òbra dels talhièrs de Gustave Eiffel. Aquela palastra metallica es amagada per una vòuta de quèrba de panièr bordada de breçòls transversals e l'ensems s'elèva a mai de 16 m. Aquesta disposicion permet un espaci interior de granda amplor qu'intensifica l'efièch de monumentalitat de l'edifici.


text:
Molagnies
Molagnies es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Antany Sant-Mennevieux de contunh Sant-Menevieux-Molagny
http://www.archive.org/stream/documentspourser02sommuoft/documentspourser02sommuoft_djvu.txt
-. 311 — MOLiGNIES (Seine-Inferior)
Archiu de la Soma. — B. 308.
Quasèrn semblable a aquel de Bazancourt (Tome II, pagina 164), mai l'article seguent :
Article 24. Que la reconstruction dels ponts suls rius, #que condusís a las grandas rotas d'un vilatge a l'autre, o dins una vila mar- chande, siá a la carga dels senhors a #qu'aperten los digatz de rius.
Signat : Denis Boitel syndic, François Leroux, Nicolas-An- toine Langlois, deputats, ïaconnet greffier, Jean-Baptiste Fond- taine, Charles Warin, Denis-François Danjou, Pierre Leroux, Claude Leroux, Jacques Carpentier, Jacques Fossé, Pèira De- monchj, Pierre Josse, Philippe Peigné, André Douvillé, Jean BoLilIanger, Siraphorien Carmont, Louis Fillieux, Louis Dupuis, Adrien Conard, Claude- Bénigne Thierry, Nicolas Placet, Jean Langlois, Pierre Camus, Jean Lesage, Pierre Beaudoin, Ostal- Catherine Dubus, Mennevieux lo gendre, V. Pàg. Béthemine, Jacque Fossé.
Procès-verbal,
Comparants : Denis Boitel syndic, François Lo Roux, deputat, Nicolas- Antoine Langlois, deputat, Nicolas- Antoine Taconnet, Jean-Baptiste Fontaine, Charles Warin, Denis-Fran- çois Danjou, Pierre Lo Roux, Claude Lo Roux, Jean Bectarte, Louis Fillieux, Louis Dupuis, Adrien Conar, Claude-Bénigne Thierry, Nicolas Placet, Jean Langlois, Pierre Camus, Jac- ques Carpentier, Jacques Fossé, Pierre Demonchy, Pierre Fossé, Philippe Paingné, André Douvillé, Mennevieux lo gendre, Jean Lesage, la veusa Pèira Belhomme, Symphorien Carment, Pierre Beaudoin, Jean Forner, Jean-Baptiste Houpain.
DEPUTATS : François Lo Roux, Nicolas- Antoine Langlois, laboureurs.
Autrefois Saint-Mennevieux puis Saint-Menevieux-Molagny
http://www.archive.org/stream/documentspourser02sommuoft/documentspourser02sommuoft_djvu.txt
-. 311 — MOLiGNIES (Seine-Inférieure)
Archives de la Somme. — B. 308.
Cahier semblable à celui de Bazancourt (Tome II, page 164), plus l'article suivant :
Article 24. Que la reconstruction des ponts sur les rivières, qui conduit aux grandes routes d'un village à l'autre, ou à une ville mar- chande, soit à la charge des seigneurs à qui appartient les dites rivières.
Signé : Denis Boitel syndic, François Leroux, Nicolas-An- toine Langlois, députés, ïaconnet greffier, Jean-Baptiste Fon- taine, Charles Warin, Denis-François Danjou, Pierre Leroux, Claude Leroux, Jacques Carpentier, Jacques Fossé, Pierre De- monchj, Pierre Josse, Philippe Peigné, André Douvillé, Jean BoLilIanger, Siraphorien Carmont, Louis Fillieux, Louis Dupuis, Adrien Conard, Claude- Bénigne Thierry, Nicolas Placet, Jean Langlois, Pierre Camus, Jean Lesage, Pierre Beaudoin, Marie- Catherine Dubus, Mennevieux le gendre, V. P. Béthemine, Jacque Fossé.
Procès-verbal,
Comparants : Denis Boitel syndic, François Le Roux, député, Nicolas- Antoine Langlois, député, Nicolas- Antoine Taconnet, Jean-Baptiste Fontaine, Charles Warin, Denis-Fran- çois Danjou, Pierre Le Roux, Claude Le Roux, Jean Bectarte, Louis Fillieux, Louis Dupuis, Adrien Conar, Claude-Bénigne Thierry, Nicolas Placet, Jean Langlois, Pierre Camus, Jac- ques Carpentier, Jacques Fossé, Pierre Demonchy, Pierre Fossé, Philippe Paingné, André Douvillé, Mennevieux le gendre, Jean Lesage, la veuve Pierre Belhomme, Symphorien Carment, Pierre Beaudoin, Jean Boulanger, Jean-Baptiste Houpain.
DÉPUTÉS : François Le Roux, Nicolas- Antoine Langlois, laboureurs.


text:
Apostròf (tipografia)
L’apostròf es un signe tipografic de pontuacion, un diacritic, veire une letra. Eissida d’una pontuation de l’alfabet grèc qu'indica l’elision, foguèt empruntada per d’autres escrituras, que l’alfabet latin subretot.
Somari
Uèlhs de l’apostròf[modificar | modificar la font]
L’apostròf a la forma d’una virgula plaçada en nautor. « Una virgula liberada de la pesantor que la clavava sus la linha de basa », segon Jean-Pierre Lacroux[1]. En alemand, dins lo lengatge corrent o popular, es nomenada Hochkomma, literalament « virgula nauta ».
A causa de las contrenchas tecnicas dels clavièrs de maquinas d'escriure, puèi ara dels ordinators, es sovent traçada coma una barra verticala drecha dins los documents electronics. Aquel apostròf se nomena apostròf dactilografic ou drecha. Segon los usatges dels tipografes, deuriá pas èsser emplegada.
Signes pròches de l’apostròf[modificar | modificar la font]
Dins l’Alfabet fonetic internacional una linha verticala corta en nautor pròcha de l’apostròf drecha davans la sillaba portant un accent tonic.
L’apostròf es tanben un signe tipografic vengut d'en primièr de l’alfabet grèc, que donèt naissança a un diacritic d'aquel alfabet], la corònis, de forma similara, e que se deu pas confondre amb los esperits, semblables, respectivament, a un apostròf e un apostròf culbussada mas d’origina diferenta.
Tipografia[modificar | modificar la font]
Las taulas seguentas mòstran los tipes d'apostròfs e simbòls semblants:
En occitan[modificar | modificar la font]
En occitan, l’apostròf servís de signe tipografic marcant l’elision de las vocala finala a, e, o de qualques mots. L’elision se fa quand aqueles mots sont seguits d'un mot començant per una vocala. Atal i a: lo + aucèl → l’aucèl, se + es → s’es, que + es → qu’es, la + ababiá → l’abadiá, ne + èsser → n’èsser.
E especialament se + ne → se’n, , lo + 11 de genièr → l’11 de genièr.
Los mots que s'elidan son lo, la, de, me, ne, te, se, que
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ "Lacroux">(fr) Orthotypographie, per Jean-Pierre Lacroux


text:
Rabastens
Rabastens[1][2] ( Rabastens en francés) es una comuna lengadociana en País d'Albi, situada dins lo departament de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
- 1 Geografia
- 2 Istòria
- 3 Demografia
- 4 Administracion
- 5 Luòcs e monuments
- 6 Personatges celèbres de Rabastens
- 7 Vejatz tanben
Geografia[modificar | modificar la font]
La comuna es desservida per la Gara de Rabastens-Confolèuç. de las linhas Tolosa - Rodés via Albi, e Tolosa - Capdenac, via Tessonièra
La superfícia de la comuna (6629 ectaras) ne fa una de las pus grandas del departament. En 1834, En 1834, Grasac alara masatge venguèt comuna distinta.
Istòria[modificar | modificar la font]
Las originas anticas[modificar | modificar la font]
Dempuèi l'Antiquitat, las costièras de Rabastens èran pobladas coma ne testimònian los vestigis (a 1 km de la vila) d'una vila galloromana a Las Pèiras. Una primièra campanha d'excavacion, de 1840 per Gustave de Clausade descobriguèt una mosaïca e de tambors de colomnas de marbre esculptadas d'escènas de cabals (expausadas al Musèu de Sant Ramon de Tolosa). Una segonda campanha dins los ans 1970 descobriguèt una fòrça bèla mosaïca expausada dempuèi al Musèu del País Rabastinés.
Los abitants de la vila galloromana se serián refugiats sul caire rocassut constituit pels rius Rotavolp e Tarn al moment de l'arribada dels visigòts e la destruccion de la vila. Lo refugi faguèt pauc a pauc lo primièr castrum, quartièr nomenat uèi lo castèl. Lo castrum permetiá de contrarotlar un ga sus la rota de Tolosa a Lion.
Crosada dels Albigeses[modificar | modificar la font]
Al començament del sègle XII, la ciutat foguèt dirigida par una cosenhoriá. La familha de Rabastens èra aliada amb los Comtes de Tolosa: Ramon de Rabastens èra evesque de Tolosa de 1200 a 1205 e Pèire Ramon èran dins lo conselh de Ramon VI. En 1210 los cosenhors abandonèron lors dreches de justícia al comte de Tolosa qu'aparava los abitants. Lor balhèt libertats e privilègis. Situada prèp de Lauragués, epicentre del catarisme, Rabastens aviá la reputacion d'èsser un "nis d'eretics". La fidelitat de Rabastens pels Comtes de Tolosa, subretot de Pelfòrt de Rabastens, li costarà car. En aplicacion del Tractat de París (1229), la ciutat deguèt destruire los barris. La ciutat venguèt un consulat pendent aquel periòde.
La prosperitat[modificar | modificar la font]
Quand la patz tornèt, Rabastens coneguèt al fin del sègle XIII un periòde astrat mercé al vinhal de Galhac, alara mai espandit del galhaqués. La qualitat del vin de Rabastens èra estimada. Las gabarras, naus de fons plan, descendián Tarn amb de barricas de Rabastens fins a Bordèu. A l'epòca, l'urbanisme se desvelopèt segon lo dessenh de las bastidas. La ciutat de Rabastens s'organiza doncas a l'entorn del Borg Mejan. La glèisa de Nòstra Dòna del Borg foguèt fortificada entre 1230 e 1260 e patronizada pels monges benedictins de Moissac, presents al priorat al sègle XII. Es de nau unica e vasta, rectangulara, de quatre travadas voltadas d'ogivas e tota de bricas segon lo modèl de la Catedrala de Sant Estève de Tolosa. Al sègle XIV, lo prior Bernart La Torre decidèt d'apondre a la nau un còr poligonal. Essent situada sul camins de pelegrinatge del Puèi de Velai cap a Compostèla, la glèisa profeitèt. La vila de Rabastens èra estapa pels pelegrins: l'espital de Sant Jaume e lo patrimòni de la vila ne testimònian.
La Guèrra de Cent Ans[modificar | modificar la font]
Qualques ans aprèp lo començament de la Guèrra de Cent Ans (1337), los pastorèls ataquèron las comunautats josievas. En 1381, de milièrs d'òmes foguèron massacrats dins Rabastens per Gaston Febus, Comte de Fois e Bearn. Es aquela vision qu'auriá provocat las revelacions de Constança de Rabastens. Los degalhs de la Pèsta Negra de 1348 s'ajustèron a los de la guèrra.
La Renaissença[modificar | modificar la font]
En 1450, es la fin de la Guèrra de Cent Ans. La cultura del pastèl faguèt la prosperitat d'Albigés e de Lauragués. Le pastèl èra l'objècte d'un comèrci important en Euròpa. L'indigòt, pus economic, lo remplacèt al sègle XVI. Le pastèl faguèt la riquesa dels negociants albigeses que se faguèron bastir de bèls ostals de familha.
En 1561, pendent la primièra guèrra de religion, los protestants prenguèron Rabastens e tuèron de franciscans. En 1562, los catolics, jol cap de Blasi de Monluc, tornèron contrarotlar la vila aprèp un brèu sètge e de memòria ont foguèron tirats prèp de uèi cent còps de canon contra la punta extrèma de la ciutat -nomenada lo castèl- e qu'èra separada de la vila per un valat prigond e de defensas eficaças. L'assalt es contat en detalh dins los Comentaris de Monluc que foguèt gravament ferit al visatge d'un còp d'arcabusa. Benlèu per venjar lor prestigiós – mas vielhissent – cap que pensavan ferit a mòrt, los soldats de Monluc, un còp mèstres del castèl, getèron pel naut d'una de las torres una partida dels defensors. Las femnas, perque avián participat a la defensa, foguèron passadas per l'espasa. E lo cap dels protestants, Francés Delhèrm, foguèt menat a Tolosa per èsser penjat. La patz d'Amboise (19 març de 1563) acabèt provisòriament lo conflicte. Un Chaple de Sant Bertomieu (24 d'agost de 1572 a París) tanben se faguèt a Rabastens lo 5 d'octòbre[3].
Una epidèmia de pèsta fragilizèt la populacion en 1631. Per isolar la vila, los pestiferats son lotjats dins lo barri de Murèl, o quartièr dels pestiferats.
Pendent de sègles los mercants rics s'aucèron dins la societat. E al sègle XVII e XVIII. Venguèron "avocats e conselhièrs del rei" al Parlament de Tolosa fins a Capitols. Foguèron anoblits. Mantenguèron o bastiguèron d'ostals rics a Rabastens. Al començament del sègle XIX: Rabastens prenguèt son aspècte d'uèi: los valts foguèron aterrats per ne far de passejadas e Liças, un pont suspendut foguèt bastit sus Tarn en 1835 e la faciada de Nòstra Dòna del Borg foguèt acabada amb l'apond d'una segonda torre. Los tèissiers e cordonièrs de l'Edat Mejana balhèron la plaça als ebenistas e fabricants de mòbles. La cava cooperativa creada en 1953 dinamizèt l'economia de Rabastens.
Demografia[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Ostal de vila, ancian priorat. Torreta del sègle XVI.
- Musèu del País Rabastenés dins l'ostal de la familha La Fita de Pèlapòrc de Gordasdel.
- Lo campanar, situat a la sortida de la vila, dins un pargue
- Ostal de la Castanha (actuala escòla liura Puègsegur). Ancian ostal del Comte Loís Pèire de Castanet de Puègsegur.
- Glèisa dels penitents blancs
Glèisas[modificar | modificar la font]
La comuna, perque es espandida, compta fòrça parròquias del Regim Ancian:
-
Camins de Sant Jaume. Naut luòc del patrimòni jaumèire, la glèisa conten de frescas qu'illustran diferents episòdis de la vida, reala o legendària, de Sant Jacme lo Màger
- Nòstra Dòna del castèl
- Sant Pèire dels Penitents blancs
- Sant Amans
- Sant Joan de Puègcabal
- Sant Andrèu de Marèus
- Sant Genest de Lausefan
- Sant Jòrdi de Sant Jèri
- Sant Joan de Blonac
- Sant Martin de Guiddal
- Sant Martin (Sant Estève) de Teissoda
- Sant Martin de Mors
- Sant Massal (annèxe de Raust)
- Sant Miquèl
- Sant Pèire de Raust
- Sant Pèire de Sant Caprés
- Sant Pèire de Vertus
- Sant Robèrt de las Filhas
- Sant Salvi de Bèlmontet (o de la Recòsta)
- Sant Jòrdi de Meserac
- Nòstra Dama de la Recòsta
- Sant Sinforian de Laden
e mai las parròquias de l'actuala comuna de Grasac
Personatges celèbres de Rabastens[modificar | modificar la font]
- Augièr Galhard, escrivan occitan del sègle XVI
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Miquel, Guerres de religion, p 287
- Elie-A. Rossignol, Monographies communales ou Étude statistique, historique et monumentale du département du Tarn. Tome IV, Canton de Rabastens, Toulouse, Delboy, 1864
- Raymond Picou, Aperçus préhistoriques sur Rabastens, sa région et le menhir de Vieux en Albigeois, 1924
- L'Écho de Rabastens, organe des veillées rabastinoises, 1948-
- La toponimia de Rabastens foguèt estudiada per l'abat Negre (Toponymie du canton de Rabastens, 1959).
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Comunautat de comunas
- Rabastens sul site de l'IGN
- Fotografia panoramica de la glèisa de Nòstra Dama del borg a Rabastens


text:
Aviso: Esta noticia tiene más de un año. Última actualización: 07/09/2012
BARCELONA, 7 Sep. (EUROPA PRESS) -
Eth conselhèr d'Economia e Coneishement dera Generalitat, Andreu Mas-Colell, a afirmat aguest diuendres qu'eth projècte Barcelona World qu'acabe d'anonciar eth Govèrn ei "incompatible" damb era escomesa que s'auie hèt per Eurovegas peth solet hèt des condicions qu'impausaue eth promotor, Las Vegas Sands.
Mas-Colell a explicat en arròda de premsa que Las Vegas Sands auie impausat coma condicion "ua congelacion de cap de tipe de licéncia de jòc a compdar d'aguest moment; se respectaue eth que ja existie " mès no se podien concedir autes licéncies d'aguest tipe.
Per contra, Barcelona World oc aurà casinòs, maugrat que Mas-Colell a demanat "no obsessionar-se" qu'aguesti equipaments que seràn en projècte recent anonciat, ja que seràn ua ofèrta mès des plan qu'includirà.
A assegurat que Barcelona World ei un projècte plan diferent d'Eurovegas, que se basaue ena industria deth jòc, e qu'ei incompatible damb er aute, maugrat qu'a dit qu'eth contacte damb Las Vegas Sands "a estat ua bona relacion" e les a desirat sòrt.
Ath delà, eth conselhèr d'Economia a arrebrembat qu'era Generalitat dèc a Las Vegas Sands eth limit deth 30 d'agost per decidir-se: "Com no se comprometec per Barcelona, amiam entà dauant damb açò".
"ERA COMPETÉNCIA EI ERA COMPETÉNCIA
Sonque damb presentar-lo (Barcelona World), entre en contradiccion" damb Eurovegas, a dit Mas-Colell, e a hijut que no li compren qu'era promotora estatunidenca age prenut encara ua decision.
"Es decisions de Las Vegas Sands van en tot posposant-se, entara setmana que ven o eth mes que ven; quan prenen era decision ja veiram", a hijut.
Pel que fa ara possibilitat que s'acabe en tot installar a Madrid, a dit: "Era competéncia ei era competéncia, e volem èster es prumèrs" e garantir des dera Generalitat que Catalonha age eth prumèr lòc ena industria toristica.
A nuançat que "Catalonha no se barre a parlar damb arrés en futur" e ei dubèrta a atrèir inversions de tota sòrta, maugrat qu'a exemplificat que no ei eth madeish auer un casinò damb un complèxe ath cant, qu'un complèxe damb un casinò.
Sus aguest punt, eth conselhèr delegat dera enterpresa impulsora ath cant de La Caixa, Veremonte, Xavier Adserà, a explicat que no cerquen ath "jogador professionau", senon que se quauquarrés va damb era familha, pogue jogar se li platz.
Eth conselhèr de Territòri e Sostenibilitat, Lluis Recoder, a senhalat que mentre que se negociaue Eurovegas, arribèc era proposicion de Veremonte en aligança damb La Caixa, e s'a daurit negociacion en parallèl, peth que se tracte d'un projècte "elaborat e reflexionat".
A repassat qu'encastre damb es plans dera Generalitat, estrategic e damb eth supòrt deth territòri, "sense cuiqui", perque no demane cambis legislatius com oc hè Las Vegas Sands, damb un terren que ja ei urbanitzat e qualificat.
"Èm contents, era proposicion que presentem credem qu'ei eth més bon", a incidit, dempús respectar uns terminis e condicions damb Las Vegas Sands.
"Un còp qu'eth compromés credem qu'a arribat ara fin, auem elegit eth projècte que credem qu'ei eth més bon, qu'ei eth de Veremonte e La Caixa," a resumit.
Eth conselhèr d'Enterpresa e Trabalh, Francesc Xavier Mena, a postil·lat que "i a projèctes que no se haràn ne aciu ne en cap de lòc perque an besonh finançament e ara no i a; aguest oc que se harà --Veremonte preve captar era inversion de recorsi pròpris damb es empresaris que s'impliquen en projècte--, e aurà tornada".


text:
Chaudèl
Lo chaudèl (en francés, échaudé) es un pastisson triangular d'anís originari de Roergue (Avairon). Lo nom ven d'escaudar (passar per d'aiga calda), que fa referéncia a la siá coseson dobla. La pasta se fa còser dos còps -coma un biscuit- la primièra d'elas escaudada en aiga. Son faches amb de farina, d'anís o de fenolh, d'aiga e de sal. Existisson tanben de variantas amb de mèl, de sucre o d'uòus.[1] Los chaudèls se pòdon manjar amb de causas doças (glacet, confitura, etc), o amb de causas saladas (formatge Rocafòrt o de cabra). Es tipic los trempar amb de vin doç e los manjar plan freg.
S'agís d'una recèpta anciana, ja citada sus un escrich de l'an 1202 que disiá: "panes qui dicuntur eschaudati" (pans apelats escaudats=chaudèls).[2] Una tradicion orala ditz qu'un fornièr d'Albi apelat Joanot foguèt qui aguèt l'idèa d'apondre d'anís als pastissons qu'ofrissiá al rei.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Les chaudèls sus "gateau-aveyron.com" (fr)
- ↑ Histoire de la vie privée des François, Volume 2 pp. 294-295, par Pierre J. B. Le Grand d'Aussy, Laurent-Beaupré 1815. (fr)
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Recèpta dels chaudèls de Roergue(fr)
- Vidéo "L'Echaudé, un biscuit au pliage ancestral". TF1, J.P. Pernaut, Le 13 heures du 7 octobre 2010., videos.tf1.fr. Consultat lo 10 mai 2014 (fr)


text:
Campings à la une
- Filtrer par :
- Départements
- EureSeine-Maritime
- Villes
- Allouville bellefosseAlvimareAmbourvilleAmbrumesnilAmfreville la mi voieAmfreville les champsAnceaumevilleAncourtAncourteville sur hericouAncretieville victorAncretteville sur merAngerville bailleulAngerville l'orcherAngerville la martelAngiensAnglesqueville l'esnevalAnglesqueville la bras loAnnevilleAnneville ambourvilleAnneville sur scieAnnouville vilmesnilAnquetiervilleAnvevilleArdouvalArgueilArques la batailleAssignyAubeguimontAubermesnil aux erablesAubermesnil beaumaisAuberville la campagneAuberville la manuelAuberville la renaultAuffayAumaleAuppegardAuquemesnilAuthieux ratievilleAuthieux sur le port st oAutignyAutretotAuvilliersAuzeboscAuzouville auberboscAuzouville l'esnevalAuzouville sur ryAuzouville sur saaneAvesnes en brayAvesnes en valAvremesnilBacqueville en cauxBailleul neuvilleBailloletBailly en riviereBaons le comteBapeaume les rouenBardouvilleBarentinBaromesnilBazinvalBeaubec la rosiereBeaumont le harengBeaurepaireBeaussaultBeautotBeauval en cauxBeauvoir en lyonsBec de mortagneBelbeufBellencombreBellengrevilleBelleville en cauxBelleville sur merBelmesnilBenarvilleBenesvilleBennetotBenouvilleBermonvilleBerneval le grand BernieresBertheauvilleBertrevilleBertreville st ouenBertrimontBervilleBerville sur seineBettevilleBeuzeville la grenierBeuzeville la guerardBeuzevilletteBezancourtBiervilleBihorelBiville la baignardeBiville la riviereBiville-sur-merBlacquevilleBlainville crevonBlangy-sur-bresleBlossevilleBois d'ennebourgBois guilbertBois guillaumeBois heroultBois himontBois l'evequeBoissayBolbecBollevilleBonsecoursBoosBordeaux st clairBornambuscBosc berengerBosc bordelBosc edelineBosc guerard st adrienBosc hyonsBosc le hardBosc mesnilBosc roger sur buchyBosvilleBoudevilleBouellesBourdainvilleBourg dunBourvilleBouvilleBrachyBracquemontBracquetuitBradiancourtBrametotBreauteBremontier mervalBreteville du grand cauxBretteville laurentBrunvilleBuchyBullyBures en brayButotButot en cauxButot venesvilleCaillevilleCaillyCallengevilleCalleville les deux eglisCampneusevilleCanehanCanouvilleCanteleuCanville les deux eglisesCany barvilleCarville la folletiereCarville pot de ferCatenayCaudebec les elbeufCaudebec-en-cauxCauvilleCidevilleClaisClasvilleClaville mottevilleCleonCleresCleuvilleClevilleCliponvilleCollevilleColmesnil mannevilleCompainvilleContevilleContremoulinsCottevrardCrasville la malletCrasville la rocquefortCressyCriel-sur-merCriquebeuf en cauxCriquetot le mauconduitCriquetot sur longuevilleCriquetot sur ouvilleCriquetot-l'esnevalCriquiersCritotCroisy sur andelleCroix mareCroixdalleCropusCrosville sur scieCuvervilleCuverville sur yeresCuy st fiacreDampierre en brayDampierre st nicolasDancourtDarnetalDaubeuf servilleDenestanvilleDerchignyDeville-les-rouenDieppeDieppedalle croissetDoudeauvilleDoudevilleDouvrendDrosayDuclairEcalles alixEcrainvilleEcretteville les baonsEcretteville sur merEctot l'auberEctot les baonsElbeufElbeuf en brayElbeuf sur andelleEletotEllecourtEmanvilleEnvermeuEnvronvilleEpinay sur duclairEpouvilleEpretotEprevilleErmenouvilleErnemont la villetteErnemont sur buchyEsclavellesEslettesEstevilleEstouteville ecallesEtaimpuisEtainhusEtallevilleEtalondesEtouttevilleEtretatEuFallencourtFauville en cauxFecampFerrieres en brayFesquesFlamanvilleFlamets fretilsFlocquesFongueusemareFontaine en brayFontaine la malletFontaine le bourgFontaine sous preauxFontaine-le-dunFontenayForges-les-eauxFoucarmontFoucartFranqueville st pierreFreauvilleFreneuseFreslesFresnay le longFresne le planFresnoy folnyFresquiennesFreullevilleFrevilleFrichemesnilFrobervilleFryFultotGaillefontaineGainnevilleGancourt st etienneGanzevilleGerponvilleGervilleGlicourtGodervilleGommervilleGonfreville caillotGonfreville l'orcherGonnetotGonneville la malletGonneville sur scieGonzevilleGouchaupreGoupillieresGournay en brayGournay en cauxGouyGraimbouvilleGrainville la teinturiereGrainville sur ryGrainville ymauvilleGrand campGrand couronneGrandcourtGravalGregesGremonvilleGrenyGreuvilleGrigneusevilleGruchet le valasseGruchet st simeonGrugnyGrumesnilGuervilleGuetteville les gresGueuresGueuttevilleGuilmecourtHarcanvilleHarfleurHattenvilleHaucourtHaudricourtHaussezHautot l'auvrayHautot le vatoisHautot st sulpiceHautot sur seineHautot-sur-merHebervilleHenouvilleHericourt en caux HermanvilleHermevilleHeronchellesHeugleville sur scieHeuquevilleHeurteauvilleHodeng au boscHodeng hodengerHoudetotHouppevilleHouquetotHugleville en cauxIlloisImblevilleInchevilleIngouvilleIntravilleIsneauvilleJumiegesLa belliereLa bouilleLa cerlangueLa chapelle du bourgayLa chapelle st ouenLa chapelle sur dunLa chausseeLa criqueLa ferte st samsonLa feuillieLa folletiereLa fontelayeLa frenayeLa gaillardeLa hallotiereLa hayeLa houssaye berangerLa londeLa mailleraye sur seineLa maineLa poterie cap d'antiferLa remueeLa rue st pierreLa trinite du montLa vaupaliereLa vieux rueLambervilleLammervilleLandes vieilles et neuvesLaneuville chant d'oiselLanquetotLe bocasseLe bois robertLe catelierLe caule ste beuveLe fosseLe grand quevillyLe hanouardLe havreLe heronLe houlmeLe mesnil durdentLe mesnil esnardLe mesnil lieubrayLe mesnil reaumeLe mesnil sous jumiegesLe petit appevilleLe petit quevillyLe thil riberpreLe tilleulLe torp mesnilLe traitLe treportLes cent acresLes essartsLes essarts varimpreLes grandes dallesLes grandes ventesLes ifsLes logesLes petites dallesLes trois pierresLestanvilleLillebonneLimesyLimpivilleLindebeufLintotLintot les boisLondinieresLongmesnilLongroyLongueilLonguerueLongueville sur scieLouvetotLucyLunerayMalaunayMalleville les gresManegliseManehouvilleManiquervilleManneville es plainsManneville la goupilMarommeMarquesMartainville eprevilleMartignyMartin egliseMassyMathonvilleMaucombleMaulevrier ste gertrudeMaunyMauquenchyMayvilleMelamareMellevilleMenervalMenonvalMenthevilleMesanguevilleMesnieres en brayMesnil follempriseMesnil maugerMesnil pannevilleMesnil raoulMesnil valMeulersMilleboscMirvilleMolagniesMonchaux sorengMonchy sur euMont cauvaireMont de l'ifMont st aignanMonterolierMontignyMontivilliersMontmainMontreuil en cauxMontrotyMontvilleMorgny la pommerayeMorienneMortemerMorville sur andelleMottevilleMoulineauxMuchedentNesle hodengNesle normandeuseNeuf marcheNeufboscNeufchatel-en-brayNeuville ferrieresNeuville les dieppeNevilleNointotNollevalNormanvilleNorvilleNotre dame d'aliermontNotre dame de bliquetuitNotre dame de bondevilleNotre dame du becNotre dame du parcNotre-dame-de-gravenchonNullemontOcquevilleOcteville sur merOffranvilleOhervilleOisselOmonvilleOrivalOsmoy st valeryOuainvilleOudalleOurville en cauxOuville l'abbayeOuville la rivierePaluelParc d'anxtotPavillyPenlyPetit couronnePetivillePierrecourtPierrefiquesPierrevalPissy povillePleine sevePommereuxPommerevalPonts et maraisPreauxPretot vicquemarePreusevillePuisenvalQuevillonQuevreville la poterieQuibervilleQuievrecourtQuincampoixRaffetotRainfrevilleRealcampRebetsRetonvalReuvilleRicarvilleRicarville du valRichemontRieuxRivilleRobertotRocquefortRocquemontRogervilleRollevilleRoncherolles en brayRoncherolles sur le vivieRonchoisRosayRouellesRouenRoumareRoutesRouvilleRouvray catillonRouxmesnil bouteillesRoyvilleRySaane st justSahursSainnevilleSaint leger du bourgSaint-antoine-la-foretSaint-aubin-sur-merSaint-jouin-brunevalSaint-leonardSaint-martin-aux-buneauxSaint-martin-en-campagneSaint-pierre-en-portSaint-valery-en-cauxSandouvilleSassetot le malgardeSassetot-le-mauconduitSassevilleSauchaySaumont la poterieSauquevilleSaussaySausseuzemare en cauSenneville sur fecampSept meulesSerqueuxServaville salmonvilleSevisSiervilleSigy en braySmermesnilSommerySommesnilSorquainvilleSotteville les rouenSotteville sous le valSotteville-sur-merSt aignan sur rySt andre sur caillySt arnoultSt aubin cellovilleSt aubin de cretotSt aubin epinaySt aubin le caufSt aubin les elbeufSt aubin routotSt aubin sur scieSt clair sur les montsSt crespinSt denis d'aclonSt denis le thiboultSt denis sur scieSt etienne du rouvraySt eustache la foretSt georges sur fontaineSt germain d'etablesSt germain des essourtsSt germain sous caillySt germain sur eaulneSt gilles de cretotSt gilles de la neuvilleSt hellierSt honoreSt jacques d'aliermontSt jacques sur darnetalSt jean de follevilleSt jean de la neuvilleSt jean du cardonnaySt laurent de brevedentSt laurent en cauxSt leger aux boisSt lucienSt maclou de follevilleSt maclou la briereSt mardsSt martin au boscSt martin aux arbresSt martin de boschervilleSt martin du becSt martin du manoirSt martin du vivierSt martin l'hortierSt martin le gaillardSt martin omonvilleSt maurice d'etelanSt michel d'hallescourtSt nicolas d'aliermontSt nicolas de bliquetuitSt nicolas de la haieSt nicolas de la tailleSt ouen du breuilSt ouen le maugerSt ouen sous baillySt paerSt pierre benouvilleSt pierre de mannevilleSt pierre de varengevilleSt pierre des jonquieresSt pierre en valSt pierre lavisSt pierre le vieuxSt pierre le vigerSt pierre les elbeufSt quentin au boscSt remy boscrocourtSt riquier en riviereSt riquier es plainsSt romain de colboscSt saensSt saireSt sauveur d'emallevilleSt sylvainSt vaast d'equiquevilleSt vaast dieppedalleSt vaast du valSt victor l'abbayeSt vigor d'ymonvilleSt vincent cramesnilSt wandrille ranconSte adresseSte agathe d'aliermontSte austrebertheSte beuve en riviereSte colombeSte croix sur buchySte foySte genevieveSte helene bondevilleSte marguerite sur duclaiSte marguerite sur fauvilSte marguerite sur merSte marie au boscSte marie des champsTancarvilleTherouldevilleTheuville aux maillotsThiergevilleThietrevilleThil mannevilleThiouvilleTocqueville en cauxTocqueville les mursTocqueville sur euTorcy le grandTorcy le petitTotesTouffreville la cableTouffreville la corbelineTouffreville-sur-euTourville la chapelleTourville la riviereTourville les ifsTourville sur arquesToussaintTremauvilleTriquervilleTrouville alliquervilleTurretotVal de la hayeVal de saaneValliquervilleValmontVarengeville sur merVarneville brettevilleVassonvilleVatiervilleVattetot sous beaumontVattetot sur merVatteville la rueVeauville les baonsVeauville les quelleVenestanvilleVentes st remyVergetotVeules-les-rosesVeulettes-sur-merVibeufVieux manoirVieux rouen sur bresleVillainvilleVillequierVillers ecallesVillers sous foucarmontVilly le basVinnemervilleVirvilleVittefleurWanchy capvalYainvilleYebleronYervilleYmareYportYprevilleYpreville bivilleYquebeufYvecriqueYvetotYville sur seine
- Zones touristiques
- Parc Naturel des boucles de la seine normandeCôte d'AlbâtrePays de Caux-Vallée de SeinePays du plateau de Caux maritimePays de Caux-AustreberthePays Le Havre-Pointe de Caux-EstuairePays des Hautes FalaisesPays Bresle-YèresPays dieppois-Terroir de CauxPays de BrayPays entre Seine et Bray
Filtrer selon les disponibilités :
3 Camping(s) partenaire(s)
Seine-Maritime
87 emplacements
camping calme et verdoyant, à la campagne, en pleine nature, dans le petit village de le bourg dun. la mer à moins de 3 km, la plus grande plage de sable de la région (à marée descendante). sur le terrain des emplacements...
120 emplacements
A 3 km de la plage, au coeur de la campagne normande, et à proximité de dieppe, ce camping calme et confortable, situé dans un cadre verdoyant bordé par une rivière, vous séduira dès votre arrivée.
100 emplacements
Au coeur de la route de l'ivoire et des epices, veules les roses et ses chaumières vous feront découvrir des endroits insolites. traversez le village en suivant le circuit du plus petit fleuve de france et découvrez les moulins...


text:
Marròc
Marròc (en arabi المغرب = Al Maghrib o Al Maghrib al Aqsa "l'extrèm Oèst") es un estat d'Africa del Nòrd. Es limitat per la mar Mediterranèa al nòrd e per l'ocean Atlantic a l'oèst. Confronta Argeria a l'èst. Al sud, l'estat de Marròc revendica, possedís de fach e estima coma una part de son territòri lo Sahara Occidental, malgrat de contestacions localas e internacionalas.
La capitala es Rabat.
Lo gentilici es marroquin -a.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Politica[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
De veire: Economia de Marròc


text:
Sant-Owen-Reoger
Sant-Owen-Reoger en breton ( Saint-Ouen-la-Rouërie en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sant-Ouen-la-Rouërie a situat a 47 km al nòrd-es de Roazhon e a 21 km al sud del Mont Sant-Michel dins lo país de Fougères, en bordure de la Normandie.
Las municipalitats limitrophes son Sacey, Montanel en lo departament de la Mange e Coglès, Tremblay, Antrain en Ille-e-Vilaine.
Saint-Ouen-la-Rouërie est situé à 47 km au nord-est de Rennes et à 21 km au sud du Mont Saint-Michel dans le pays de Felger, en bordure de la Normandie.
Les communes limitrophes sont Sacey, Montanel dans le département de la Manche et Coglès, Tremblay, Antrain en Ille-et-Vilaine.


text:
Oliana es una municipalitat de la comarca de l'Aut Urgèl (Catalonha), que s'estend entre l'esquèrra del riu Segre, entre la sèrra de Turp e lo congost dels Espluvins. Oliana es la segonda municipalitat en nombre d'abitants de l'Aut Urgèl. Lo nuclèu ancian es assentat aut d'un tuc, al marge esquèrre de l'ampla val e al quite pè dels primièrs contrafòrts dels Pirenèus: lo massís de Sant Honorat e las Sèrras de las Canals, d'Oliana, d'Aubenç e de Turp. La vila d'Oliana es traversada per la rota C-14, que jonh (pel sud) amb Ponts e amb la Seu d'Urgèl (pel Nòrd).
Lo pòble es conegut pel fach d'aculhir la palun que pòrta lo meteis nom: palun d'Oliana.


text:
Lantheuil
Lantheuil es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a traversat per dos cors d'aiga, la Thue #que se tira en la Seulles a Amblie, la Gronde en venent de Coulombs #qu'alimenti las pèças d'aiga del castèl de Manneville e los dos ancians lavoirs del vilatge abans de se pèrdre en la Thue al masatge caseriu de Pierrepont.
La commune est traversée par deux cours d'eau, la Thue qui se jette dans la Seulles à Amblie, la Gronde venant de Coulombs qui alimente les pièces d'eau du château de Manneville et les deux anciens lavoirs du village avant de se perdre dans la Thue au hameau de Pierrepont.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Origina del nom : de la paraula Lantos, patronyme d'un cap gaulois e del lengatge gaulois ialo, « clar, camp ». Lantheuil Es doncas « lo clar de Lantos ».
Situat a parièra distància de Can e de Bayeux, lo vilatge a benlèu #èsser un luòc de guèrra, de meteissa que Vaussieux, ont un camp i aviá establit. Dempuèi lo començament de la Modèl:S-, la localité manten de relacions estrechas amb la familha de Turgot, lo castèl de Manneville en essent pendent longtemps un luòc important dins lo pòble. Coma freqüentment en la region, los òmes son çò de mès sovent jornalers, la principala activitat en essent l'agricultura, o tailleurs de pèira, del temps que las femnas son per la majoritat dentellières. Fins en 1790, lo domeni de Lantheuil, a l'oèst, a establit en parròquia, del temps qu'aquel de Pierrepont, a l'èst, ont un coan laïc a #èsser fondat per un curé de Lantheuil, es una succursale de la parròquia de Amblie. Aqueles dos domenis, erigits en municipalitats son la Revolucion[3],[4], an amassat en 1835 per Louis Target, prefècte del Calvados. A Modèl:La s-, l'indústria es practicament absenta, a l'excepcion de doas o tres fabricas de allumettes. A la fin de la Modèl:S-, l'agricultura es mens importanta #que per endavant, la majoritat dels actius en trabalhant sus Can.
Origine du nom : du mot Lantos, patronyme d'un chef gaulois et du langage gaulois ialo, « clairière, champ ». Lantheuil est donc « la clairière de Lantos ».
Situé à égale distance de Caen et de Bayeux, le village a peut-être été une place de guerre, de même que Vaussieux, où un camp était établi. Depuis le début du Modèl:S-, la localité entretient des relations étroites avec la famille de Turgot, le château de Manneville étant pendant longtemps un lieu important dans le village. Comme fréquemment dans la région, les hommes sont le plus souvent journaliers, la principale activité étant l'agriculture, ou tailleurs de pierre, tandis que les femmes sont pour la plupart dentellières. Jusqu'en 1790, le domaine de Lantheuil, à l'ouest, est établi en paroisse, tandis que celui de Pierrepont, à l'est, où un couvent laïc a été fondé par un curé de Lantheuil, est une succursale de la paroisse d'Amblie. Ces deux domaines, érigés en communes sont la Révolution[3],[4], sont réunis en 1835 par Louis Target, préfet du Calvados. Au Modèl:S-, l'industrie est quasiment absente, à l'exception de deux ou trois fabriques d'allumettes. À la fin du Modèl:S-, l'agriculture est moins importante qu'auparavant, la majorité des actifs travaillant sur Caen.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ {{{Títol}}}
- ↑ Géoportail (IGN), couche « Limites Administratives » activée
- ↑ 3,0 3,1 Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « {{{titre}}} », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 5 de junh 2011
- ↑ 4,0 4,1 Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « {{{titre}}} », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 5 de junh 2011


text:
Tincques
Tincques es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat en lo Artés, a 27 km a l'oèst de Arras en direccion de Hesdin.
A traversat per la RD 939 e per la via ferrée Arras - Sant-Pol-sus-Ternoise (parca de Tincques)
La commune est située dans l'Artois, à 27 km à l'ouest d'Arras en direction de Hesdin.
Elle est traversée par la RD 939 et par la voie ferrée Arras - Saint-Pol-sur-Ternoise (gare de Tincques)
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La localité de Tenques a mencionat dempuèi 1170.
La localité de Tenques est mentionnée dès 1170.


text:
Châtenois
Châtenois puede referirse a:
- Châtenois, comuna francesa en el departamento de Jura.
- Châtenois, comuna francesa del Alto Saona.
- Châtenois, comuna francesa del Bajo Rin.
- Châtenois, comuna francesa de los Vosgos.
Véase también[editar]
- Châtenois-les-Forges, comuna francesa del Territorio de Belfort.
- Châtenoy, comuna francesa de Loiret.
- Châtenoy, comuna francesa de Sena y Marne.
- Châtenoy-en-Bresse, comuna francesa de Saona y Loira.
- Châtenoy-le-Royal, comuna francesa de Saona y Loira.


text:
Jardin de l'Edèn
Segon l'Ancian Testament (Genèsi, capítols segond e tresen) l'Edèn es lo luòc ont foguèt establit Adam e ont creèt Èva. Èra un paradís situat en l'orient plen d'arbres agradables de mirar e bons per menjar (Gen, 2:9), al mièg i aviá dos arbres especials: l'Arbre de la vida e l'Arbre de la coneissença del ben e del mal.
Somari
Recit biblic[modificar | modificar la font]
Del jardin ne sortiguèron un riu per l'assagar que se devesa en quatre braces nomenats:
- Pishon, qu'enròda lo país d'Havila ont se trapa l'aur
- Guibon, que banha lo país de Cosh
- Tigre, que corrís en orient d'Assiria
- Eufrates
Dins aquel endrech, Adam e Èva vivian tranquiles, sens crénher rés, sens aver de trabalhar e en mai, envielhissián pas. Sol avián una avertiment: De totes los arbres del jardin, ne podètz menjar, mas de l'arbre de la coneissença del ben e del mal, ne mengetz pas, perque se un jorn ne manjariatz, siatz segur que moriretz. (Gen, 2:16-17)
Un jorn, una sèrp apareguèt a Èva e li expliquèt que se manjariá de l'arbre proibit moriràs pas mas que seràs coma Dieu. Alara, la femna ne menja e ne dona a Adam, que tanben ne tasta. A l'instant Dieu apareguèt, maldiguèt la sèrp a expulsèt lo parelh del jardin de l'Edèn. (Pasmens se la Bíblia especifica pas quin es lo fruch proibit, l'iconografia o fixèt coma una poma.)
Cal apondre que segon la tradicion islamica, la sèrp enganhèt Adam e Èva al meteis temps, repartissent alara la culpa del pecat original entre ambedos.
Après l'enganh, Dieu plaça de querubins a l'intrada amb una espasa flamejanta per evitar atal que s'i entren e s'i acosten de l'Arbre de la vida, que donava l'immortalitat.
Las Autras tradicions[modificar | modificar la font]
Segon lo Testament d'Adam (libre apocrif del sègle IV), pauc abans de morir, Adam transmèt la Cabala a Sèt. L'ancian, espaventat per la seuna mòrt (que será la primièra de l'istòria levat de l'assassinat d'Abèl), demandèt al seu filh Sèt que torne al Jardin de l'Edèn e culhisca lo fruch de l'Arbre de la vida, que donava l'immortalitat.
Sèt seguèt las indicacions del paire e arribèt a l'intrada del Jardin. Alà se topèt amb l'Arcàngel Sant Miquèl que fasiá la guardia. Sèt li expliquèt lo motiu del seu viatge e l'àngel lo daissèt passar. Quand arribèt a l'Arbre de la Vida, Sèt culhiguèt tres fruches e tornèt a cò d'el, ont aprenguèt que lo paire acabava de morir. Immediatament, Sèt cavèt una fòssa, palcèt los fruches de l'Edèn a dins la boca del paire e l'enterrèt.
Après un temps, a aquel endrech cresquèron tres arbres que seràn pas talhats fins al començament del sègle I quand foguèron fabricadas las tres croses qu'apareisson a la Passion de Jèsus.
L'Edèn dins l'istòria[modificar | modificar la font]
La situacion del jardin en legendària, malgrat la referéncia a dos rius asiatics reals. Pr'amor pendent l'istòria s'intentessèt a trobar la seuna localizacion. Atal, se pensèt que se situariá en Armenia, Mesopotamia o Jerusalèm, coma al revèrs l'intrada de l'infèrn.
Originas Possiblas[modificar | modificar la font]
En gaireben totas las culturas e religions del mond i a un tipe de recit o legenda similar sus l'origina del mal dins lo mond. Dins los mites egipcians, per exemple, es evocat una edat d'aur perduda e la mòrt causada per "l'aujòla de las femnas" e la sèrp. Las legendas indianas explican que Brama foguèt temptat per Shiva perque creguèt que la flor de l'arbre de la coneissença li donariá l'immortalitat. Dins la mitologia grèga la bòstia de Pandora es un exemple celèbre. La Bíblia se basa sul recit d'Adam e Eva.
Una origina possibla del Jardin de l'Edèn poiriá èsser lo mite mesopotamian del paradís que se nomena Enki e Ninhursag, poèma mitic semblant al recit biblic e fòrça mai ancian.
Dins la tradicion grèga trobèm lo Jardin de las Esperidas que tanben a de similituds amb lo recit biblic. L'arbre de la vida e la sèrp o drac Ladon dins aquel mite i son presents, mas lo recit es diferent.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Casuda de l'òme
- Lo cilindre de la temptacion
- Aaru Lo paradís egipcian.
- Jardin de las Esperidas
- Paradís


text:
Metzervisse
Metzervisse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Metzervisse Se tròba près de Mètz a aperaquí vint minutas e se situa tanben a l'èst de la França.
Metzervisse se trouve près de Metz à environ vingt minutes et se situe aussi à l'est de la France.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Fief luxembourgeois, Partejat entre quatre senhors : Meilbourg, Distroff, Daundorf, Trèves.
Cedit a la França en 1659.
- Fief luxembourgeois, partagé entre quatre seigneurs : Meilbourg, Distroff, Daundorf, Trèves.
Cédé à la France en 1659.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
Modèl:Portal Église Saint-Jean-Baptiste.


text:
797
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 797 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Après una desfacha novèla còntra leis Arabis, Constantin VI, fòrça descreditat per lo desastre militar de Marcellae (792) e per la repudiacion de sa premiera frema (795), foguèt reversat per un complòt dei partisans de sa maire. Irèna venguèt la premiera emperairitz de l'Empèri Roman. Son fiu foguèt emborniat e estremat dins un monastèri. La data de sa mòrt es desconeguda mai situada avans 805 d'un biais segur. Lo poder novèu decidiguèt d'adoptar una politica de sostèn ai marchands pus importants per restaurar l'activitat comerciala.
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Per assaiar de reglar la crisi dei províncias africanas, lo califa Harun ar-Rachid nomèt l'emir Ibrahim ibn al-Aghlab cap dei regions de la mitat orientala de Magrèb. I adoptèt una politica militara activa ambé la bastida d'un ret de fortificacions e l'organizacion de campanhas còntra sei vesins. Pasmens, poguèt pas reglar la question dei tensions religiosas e etnicas intèrnas. De mai, son poder entraïnèt la demenicion rapida de l'influéncia abbassida dins lo nòrd-oèst d'Africa.
Dins lo corrent de l'annada, 3en romavatge dau califa Harun ar-Rachid a La Mèca.