text:
Wavrechain-sous-Denain
Wavrechain-sous-Denain es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- 877, Charles-lo-Chauve dona lo vilatge al Abbaye de Hasnon.
- 1072 Robert-lo-Frison bastís un castèl #que #prene e #destruir Bauduin-lo-Jove amb l'ajuda de l'avesque de Suro
- La vila de Wavrechain va connaitre un important essors amb l'implantacion de las avaleresses (potzes en creusement) n°1 & 2, enfosquits per la Companhiá de las minas de Anzin dempuèi 1892. Aquel creusement pòrta la creacion de la fosse Blignières, nom en provenent d'un administrador de la Companhiá.
- 877, Charles-le-Chauve donne le village à l'Abbaye de Hasnon.
- 1072 Robert-le-Frison bâtit un château que prit et détruisit Bauduin-le-Jeune avec l'aide de l'évêque de Liège
- La ville de Wavrechain va connaitre un important essors avec l'implantation des avaleresses (puits en creusement) n°1 & 2, foncés par la Compagnie des mines d'Anzin dès 1892. Ce creusement porte la création de la fosse Blignières, nom provenant d'un administrateur de la Compagnie.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


c: text/html

text:
lave vaisselle encastrable but lave but 6 pas plan travail lave vaisselle encastrable darty.
lave pas but machine a vaisselle encastrable 45 cm chere miele g 4942 sci in,lave but 3 est la vaisselle encastrable bosch conforama vaiselle integrable boulanger siemens sn636x14me,lave vaisselle encastrable whirlpool tunisie darty bosch smv41d00eu but,lave vaisselle encastrable whirlpool boulanger silencieux darty miele pas,lave vaisselle encastrable whirlpool boulanger mini bosch darty,lave vaisselle encastrable pas cher 45 cm krefel bosch conforama compact 8,lave vaisselle encastrable chez boulanger siemens avec tiroir couverts 45 cm,lave but vaisselle encastrable pas cher conforama whirlpool wic3b16 60 cm,lave vaisselle encastrable miele solde siemens sn636x01ae whirlpool wbo3t123pfx,lave vaisselle encastrable siemens avec tiroir couverts darty brandt bosch conforama full.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Winx Club II : Ľaventura magica, en italian Winx Club 3D - Magica avventura, es la segonda pellicula ďanimacion 3D italiana basada en la sèria de diboishes animats creats per Rainbow S.P.A, Winx Club. La pellicula foguèt estreada en lo 29 ďoctòbre del 2010 a Itàlia.
Argument Edit
Las celebracions de ľinici de ľan escolar s’realizan dins ľescòla de fadas Alfea, quand la fèsta s’interromp bordescament per Icy, Darcy e Stormy, las tres mascas dolentas conegudas coma las Trix. Sens Bloom, las Winx s’an vist obligadas a resòlvre aqueste atac causat per las mascas que, après ďaver espatlat la fèsta, panan una bossòla. Mentretant, Bloom es a Domino, que gaudís de la melhor epòca de la siá vida coma princessa. Trobèt fin finala als sieus parents e Sky li demandèt que se maridèsse amb el. Mas pas tot es color de ròsa, e las tres mascas ancestralas tòrnan per tormentar Stella, Layla, Tecna, Musa, Flora e Bloom. De mai Erendor, paire de Sky, enebís al sieu filh a se maridar amb la princessa Bloom. Un escur secrèt pesa sul Reialme ďEraklyon, e es ara lo moment per Sky coma legitim governant del Reialme, per determinar quin es aqueste secrèt. Malgrat aiçò, amb ľajuda de las Trix, las tres mascas ancestralas s’o fan per trobar ľArbre de la Vida que manten ľequilibri magic entre la magia positiva e negativa. Elas trincan aqueste equilibri amb una magia poderosa e chucan tota ľenergia positiva de Magix. Sens los sieus poders, Bloom e los sieus amics an ďs'afrontar encara un còp a las mascas, simbòl de totes los mals. En ľArbre de la Vida, las ancessoras mascas descobrisson un pauc ďenergia positiva que contunha d'i aver, e remembra donar a Erendor un relòtge de sable amb ľagró dempuèi ľinterior de ľarbre, de sòrta qu'envian las Trix per la recuperar. Sus la Tèrra, las Winx descobrisson la pèrda de los sieus poders e son capables de parlar brèvament amb Faragonda. Ela ditz a las Winx que se demòren dins la Tèrra per un temps.
A Domino, Oritel es furiós, fins que Marion mòstra la confession ďErendor. Oritel e Marion visitan Bloom, Mike e Vanessa. Mike los mòstra un vidèo per li donar una idèa de coma foguèt ľenfància de Bloom, e Oritel decidís parlar amb Bloom. Mentretant, Sky crida a Bloom e li ditz de se trobar a Eraklyon. Bloom tòrna a ľostal, mas pèrd la paciéncia amb Oritel en luòc de parlar, e las Winx partisson de nòu. Sus raklyon, las Winx s’amassan amb los especialistas. Pujan a bòrd ďuna nau volarèla que los portarà a Avram. Pendent lo vòl, Sky explica çò que lo sieu paire faguèt que causèt tanta tension. En escambi de la seguretat ďEraklyon, Erendor permetèt a las mascas atacar Domino, pr’amor qu’el e Oritel avián una aliança. Las mascas destruisson Avram per mostrar lo sieu poder, e per salvar Eraklyon, Erendor accèpta la proposicion de las mascas, li dona alavetz lo relòtge de sable, que servís coma proteccion davant de ľexplosion de ľenergia dins tot lo mond amb qué destruiguèron Domino. Après visitar los desròcs ďAvram, Erendor trinca lo relòtge de sable e se libèra ľagró dels arbres, que se forma coma un cambiament que las Winx cercavan ara.
Après ďuna session ďentrainament pas fisic, las Winx e los especialistas son atacats per las versions dolentas ďeles, creats pels residus de magia negra a Avram. Eles pòdon contunhar de pè. De retorn al palai ďEraklyon, las Trix forçan a Erendor revelar ľubicacion de la flor magica de ľArbre de la Vida.


text:
Eth Museu Diocesà i Comarcal de Solsona a era sua origina er an 1896, quan er avèsque Ramon Riu i Cabanes, possat peth desir de sauvaguarda e difusion deth patrimòni der avescat, inaugurèc eth Musaeum Archaelogicum de Solsona, que se convertic en un des prumèrs musèus diocesans de Catalonha. Era prumèra mitat deth sègle XX experimentèc un gran creishement damb era naua seccion de preïstòria. Plaçat en Palai Episcopau, siguec integrament renauït pendent es ans vueitanta jos eth patronatge der avescat de Solsona, era Generalitat de Catalonha e er Ajuntament de Solsona. Er avescat aportèc eth sòn hons, era Generalitat materiau arqueologic dera comarca deth Solsonès e er ajuntament era sua colleccion etnografica. Conten colleccions pluridisciplinàries deth patrimòni istoricoartistic des comarques qu’intègren er avescat de Solsona, des deth neolitic enquiath sègle XX. I a exponents de variades tecniques artistiques, pintura, escultura, orfebreria, teishits, ceramica, hòrga, metallisteria...
Exposicion permanenta:
Tarifa generau: 4,00 €.
Tarifa redusida: 2,00 €.
Exposicion temporau: consultatz en musèu.
Deth 16 de març ath 14 de deseme: de dimèrcles a dissabte, de 11.00 a 18.30 ores; dimenges e festius, de 11.00 a 14.00 ores; juriòl e agost, dubèrt tanben dimars.
Deth 15 de deseme ath 15 de març: diuendres e dissabte, de 11.00 a 17.00 ores; dimenge e festius, de 11.00 a 14.00 ores.
Dies de barrament: 25 e 26 de deseme; 1 e 6 de gèr.


text:
Fontboscat
Fontboscat (Fonbauzard en francés) es una comuna d'Occitània (Lengadòc) del departament francés de la Nauta Garona (Miègjorn-Pirenèus).
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada dins son pòl urban en banlèga Nòrd de Tolosa. Amb 132 ha es una comuna de la pus pichona conuna de la Nauta Garona (un pauc mai granda que Lorda de Comenge (amb 124 ha) e Trebon de Luishon (amb 80 ha).
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Empat en un partit tamb diuerses alternatiues en marcador. Ena prumèra mietat poques ocasions entàs dus equips. Era U.E. Bossòst en un cornèr, auèc ua bona ocasion quan Liaño tot solet, rematèc per naut det garròt. Er Encausse responèc tamb ua contra de Paya I, eth sòn milhor jogador, que shutèc dehòra. Ena menuta 35 en un desplaçament de Felipe, era pilota passèc per dessùs dera defensa der Encausse e Paba en tot trincar eth dehòra de joc se presentaue dauant deth portèr e shutaue entà daurir eth marcador, 0-1 a nòste favor. Quan semblaue qu’arribàuem ath descans damb aguest resultat, en ua pilota treta dera porteria der Encausse, superaue era nòsta linea defensiua e German igualaue 1-1 abantes deth descans.
Ena dusaua mietat, er Encausse mos dominèc ath començament, damb desmarcades de Paya I e auerem sort qu’eth sòn shut anèsse en garròt. Ena menuta 60 en ua fauta laterau, Servat s’auançaue ara defensa e ath portèr e remataue de cap eth 2-1 a favor der Encausse. Era U.E. Bossòst artenhíe era igualada en ua fauta a Pèir qu’Alex s’ encarguèc de shutar e plaça era pilota ena esquaira der Encausse. Ère eth 2-2 e encara qu ’es dus equips auèrem bera ocasion siguèc eth resultat ath finau deth partit.
Ath finau, empat meritori, dauant un bon equip, domatge d’encaishar er empat a 1 abantes deth descans.
Eth pròplèu partit ei de Copa de Midi en Bossòst eth dissabte 30 d’octobre tàs 20 :00 ores contra er F.C. Pamiers.
Encausse : Paya II, Brana I, Brana II, Bissieres, Dupuy, Brana III, Duclos, Servat, Germa, Masi. Remplaçants: Labat, Noilhan, Suspene.
Tarjetes auriòles: Bissieres (65’).
Trainer: Germain Thierry
U.E. Bossòst: Marcos, Juanka, Miguel, Viló , Felipe, Javi (65’ Javi Castet) , Alex, Gachi (60’ Sergio), Liaño , Pèir e Paba (75’ Madrid) .
Tarjetes auriòles : Miguel (56’).
Trainer: Jordi.
Gols:0-1 Paba (35’), 1-1 German (44’), 2-1 Servat (60’), 2-2 Alex (75’).
Arbitre:Courthieu Patrick.


text:
La fòrma de la forma.
Per far un capèl digne d’un gentleman, cal una forma de fòrma redonda. Sabètz que la fòrma de la forma d’Aubrac non es la fòrma de la forma d’Ambèrt ? E podèm dire a la formatgièra qu’a de polidas formas sense que se’n sàpia mal.
L’assegurança d’èsser en securitat.
Dins aquel establiment public la securitat èra plan assegurada. Aquò me foguèt assegurat pel responsable de la securitat. Malgrat lo sistèma de securitat, lo lòc èra plan assegurat. M’assegurèt que tot èra securizat.
Asortar e abortar.
Quand una femna asòrta, es de segur un acte involontari (lo mot es emplegat tanben pels animals), mas dins lo passat aquel asòrtament podiá èsser provocat dins de condicions perilhosas per una asortaira. Mas, uèi, quand una femna se fa abortar, es un acte medical, un acte abortiu.
L’asoraire e l’adorator.
Sabèm totes que « Dieu sol adoraràs ! » e donc que l’asoraire, lo que prega davant las relíquias o l’estatua d’un sant, non pòt, jos pena d’èsser escumenjat coma idolatra, que venerar l’intercessor.
Lo legidor e lo lector.
Léger fa « legeire », legir fa « legidor », mas lo mai sovent, lo qu’ama « legir » es un « legeire » ! Vist del costat dels editors o dels jornalistas, lo meteis serà un lector. Coma lo que n’es sa foncion, que ne fa son mestièr o qu’es usatgièr de las bibliotècas. Una maquina es tostemps un lector o una lectritz.
Quand çò produit (produch) ven un producte.
Ongan lo mieu òrt a fòrça produit. Lo miracle s’es produit. L’aiga produita per la font es plan sanitosa per mos caulets. Aital pel participi passat e l’adjectiu, los dos de soca semisabenta, mas lo substantiu es arribat qualques sègles après dins la romanitat (quasi) unanima (manca lo francés) e es per aquò que los productors deurián parlar de lor producte coma de lor produccion.
etc.
Mas d’unes pensan que cal defugir los doblets « sabents » que, malaja, revèrtan tròp o pas pro sovent lo francés, e benlèu que, per se salvar de la negada, val mai aver una man estacada dins l’esquina.
J.P.


text:
Reanimacion cardiopulmonara
La reanimacion cardiopulmonara (RCP) qu'ei un ensemble de manòbras lo but de las quaus ei de sauvar ua vita en assegurant l'oxigenacion deus organs quan la circulacion sanguina e s'ei arrestada.
Lo procediment que's debana en duas etapas.
La purmèra etapa que consisteish en arreconéisher l'arrèst. Si'vs trobatz devant d'un pacient esvanit, que cau n'aprochar e ne mautar de las espatlas en dise'u : « E'vs trobatz plan? » « Qué'vs passa? ». Si parlèsse, s'obrisse los uelhs o si's mautèsse, fenitz la vòsta intervencion o, si calèsse, demandatz ajuda. Si non responèsse pas, cridatz tà demandar ajuda. Abans d'arreconéisher l'arrèst, que cau verificar lo pacient que respira. Metent la man mei pròcha deu cap deu pacient suu front, b'enclinatz lo cap a l'endarrèr. Eslhevatz lo menton de la victima dab l'estrem deus dits de l'auta man. Dab la via respiratòria obèrta valoratz la respiracion durant 10 segondas. Observatz si lo torax e's mauta, escotatz los sons respiratòris e sentetz l'aire aledat sus la vòsta gauta. Si respira normalament, que cau metre lo pacient en posicion laterala de seguretat, shens pas jamei deishar-lo sus l'esquia. Si la victima non respirèsse pas normalament o si respirèsse dab aledadas tapatjosas, que's deu forçadament aperar lo 112 en mei de realizar un massatge cardiac.
La dusau etapa que consisteish en realizar lo massatge cardiac. Si lo pacient non respira pas, qu'ei indispensable d'efectuar compressions toracicas. En tot meter lo talon d'ua man suu center deu torax e lo talon de l'auta dessús de la purmèra, hètz pression dab los braç estenuts suber l'esternum deu pacient en tot en·honsar-lo 4 o 5 cm haut o baish. Non hètz pas pression sus la partida superiora de l'abdomèn o l'estrem inferior de l'esternum. Arron de cada compression, arrestatz-vse de prémer suu torax shens retirar las mans. Que cau la compression e la descompression que duren lo medish temps. Qu'ei oportun çò de realizar respiracion artificiau (boca a boca). Dens aqueste cas que's harà duas insuflacions cada 30 compressions. Contunhatz la reanimacion dinc a l'arribada de l'ambulància, que la victima torna aledar o si'vs estareishetz.
La desfibrilhacion precòça associada a la reanimacion cardiopulmonara qu'aumenta hòrtament las possibilitats de subervivença d'ua persona en arrèst cardiorespiratòri qui presenta ua fibrilhacion ventriculara, causa principau de mort subita de l'adult.


text:
Pilar (rugbi de XV)
Lo Pilar es un pòste de rugbi de XV. I a dos pilars dins cada còla, pòrtan los numèros 1 (piliar d'esquèrra) e 3 (pilar de drech). Son de jogaires de primièra linha als costats del talonaire dins la mesclada e son cargats de butar los pilars advèrses dins aquela fasa de jòc.
Los piliers segur còrron mens aviadament que los mai jogaires de la cóla mas jogan un ròtle important dins las mescladas. A causa dels riscs fisics dins aquelas fasas de jòc dins Aquel pòste, sonque d'especialistas son autoriszats a i jogar e a vegadas se fa de mescladas simultanèas per preservar la santat dels jogaires sortits ferrits.
Los jogaires d'aquel pòste son mai sovent los mai pesucs de la còla e son mai pichons que los segunda e tresena linhas: lor centre de gravetat deu èsser mai bas possible per poder jogar melhor la mesclada. Pasmens, un jogaire mens pesuc o massís pòt compensar per la seuna tecnica. Los pilars an tanben per rótle de levar los equipièrs en tòca e participan a las accions en tustant lo primièra ridèl defensiu per ensejar de lo traucar o per concentrar la defensa e dubrir la conclusion de l'accion sus las alas.
En mesclada, los ròtles dels pilars de drecha e d'esquèrra son diferents: lo pilar drech engatja las seunas doas espatlas dins la mesclada e deu contenir a l'encòp lo talonaire e lo pilar esquèrra advèrs alara que lo de drecha engatja pas qu'una espatla (la drecha) e possedís qu'un sol vis-a-vis. Lo pilar drech deu doncas possedir la fòrça fisica que cal per contrar la pression adversa e pel levar. Lo pilar esquèrra deu el poder profeitar de la seuna situacion per rebutar lo pilar drech advèrs, tot en evitant que la mesclada tomba del seu costat.
Qualques pilars: Amédée Domenech(FRA),Jason Leonard(ANG), Wilson Whineray(N-Z),Os du Randt(AFS), Pieter de Villiers(AFS, FRA), Carl Hayman(N-Z), Ewen McKenzie(AUS), Jason Leonard(ANG), Nicolas Mas(FRA), Christian Califano(FRA), Sebastian Bozzi(ARG).


text:
Sebastòple
Sebastòple (en ucraïnian e rus: CeBacToпoлb, Sevastopol’; en tatar de Crimèa: Aqyar) es una vila d'Ucraïna, pus granda vila de la peninsula de Crimèa e pus grand pòrt de la Mar Negra .
Foguèt bastida per Catarina II de Russia en 1783, amb la tòca de donar un pòrt comercial e militar de l'Empèri Rus sus la Crimèa novèlament conquistada.
Sa populacion en 2016 èra de 418,987 estatjants.
Es administrativament una ciutat ucraïnesa de l'estatut especial, destriada de la Republica autonòma de Crimèa. Dempuèi l'annexion russa de 2014 es passada de facto jos administracion de la Federacion de Russia. La situacion geografica del pòrt de la vila faguèt de Sebastòple una ciutat d'importància estrategica a travèrs l'istòria. La vila foguèt la basa navala de la flòta russa de la Mar Negra, e per aquò foguèt considerada coma una vila d'estatut separat de la rèsta de la Peninsula de Crimèa que son imprtància militara ne faguèt una vila tancada.


text: Autres villes proches de REILLON : Blâmont, Marainviller, Avricourt, Moussey, Réchicourt le château, Bénaménil, Avricourt, Thiébauménil, Laneuveville aux bois, Ogéviller, Domèvre sur vezouze, Emberménil, Ancerviller, Domjevin, Herbéviller, Hablainville, Foulcrey, Fréménil, Mignéville, Verdenal, Leintrey, Manonviller, Barbas, Reherrey, Montigny, Autrepierre, Xousse, Igney, Vého, Amenoncourt, Repaix, Vaxainville, Saint martin, Réclonville, Vaucourt, Halloville, Buriville, Pettonville, Blémerey, Gogney, Chazelles sur albe, Remoncourt, Gondrexon,


text:
Ostal Blanc
L'Ostal Blanc (var. Ostau Blanc) (The White House en anglés) es la residéncia oficiala e lo luòc de trabalh del president dels Estats Units. Aqueste bastiment blanc es situat al 1600 Pennsylvania Avenue NW a Washington, DC. Es l'immòble mai visitat del mond amb 5000 visitaires per jorn, 1 825 000 visitaires per an.
A l'origina, aqueste bastiment èra apelat palais presidencial, castelet executiu o castelet presidencial. La femna del president Madison, Dolley Madison, l'apelava lo Castèl del President. Es lo president Theodore Roosevelt en 1901 que bailèt lo nom d'Ostal Blanc a aqueste bastiment.


text:
V-òc-es, i sem, un barbargonejadís° de mai sus l’afar Mela©, boirat mai un pauc de nonitatisme¹ lemosinat. E be non.
D’en prumier, sei benaürós que son afar siàia tornat quilhat d’aplomb (→òc). Coma sei enta² mas pas sens creienças, sacrifiguí mon pece aus noveus dius que son Google© mai Blogger© , disí non a mon torna-mononeda, de las vetz qu’una de las fadas « chapduelhesquèsas » prenguesse lu temps de desbrochar las miserias « melaesquèsas », me prenguí mesma a prejar Sent Marçau, Sent Ròch, Sent Cosme e Sent Martin per qu’ilhs la tiressen d’aquela marda virtuala.
Afè, es ‘chabat aura, l’i a be ‘gut un quauquaren que marchet.
Non, un bilhet per dire que lu temps qu’es pas passat en un cibercaier l’es alhors, non pas sus daus sitís « ics » que lu « x » eisista gaire ne’n lemosin, non, daus « d’òc ».
Fautet ‘nar per eisemple sus lu sití de l’Òmi (→òc) per veire que eu legís daus libres dau TANIZAKI Junichirô, coma sei après lu far ad-aqueu temps de davalada (‘tencion, TANIZAKI es son nom de familha). L’Òmi legís pas los mesma, aürosadament, entau, escrivem pas los mesma bilhets. Trobí dins « la laus dau reirlutz » d’eimatges mai-que-mai pròpches de l’escurita de las meijons lemosinas. Me fau legir aura « la margauda, son mestre e sas doas mestressas ». Descubrissí lu TANIZAKI per far lu chamja daus MISHIMA, KAWABATA o daus MURAKAMI, Ryû mai Haruki, o enquera las « haïjins », las poëtessas japonesas que farjan daus « haïku » tant gentes.
TANIZAKI Junichirô, tirat dau blòg Mollat (→fr)
Autre eisemple de cultura « mainstream » o b’etot de « Melainstream » perquè parlem ‘quí de la nòstra eroina. Bon, a 40 ans estre d’òc e fanatisat per « la guerra de las estialas » es gran originau, laidonc fasetz un pitit trabalh e charchatz sus son blòg (→òc) « Arto PAASILINNA » trobaretz son bilhet sus un libre geniau, ‘na legida d’estiu se me trompe pas. Per segre la mòda, far coma tot lu monde, debutetz per « la lebra dau Vatanen ».
Es luquau qu’escriguet lu libre que me permetet de restar sòu dau temps dau festivau gai de filmes teleramardesques. V-òc-es n’i a daus profs despressius que ne’n mai de babinhar venan far chiar dins la rua per votar per los primates de la gleisa sociatelista, au merchat per far signar lurs reclamadís, au cinema per purar sus lu asard³ que los faguet eissir gais sens degun a aimar. Afè, entau fasent, fase* una apartat que t’i pausse lu barradon còp-sec. ‘Queu libre, un anti Monsur-Mamadòu-que-fai-tornar-meijon-ta-femna-mai-la-Pomponneta es « pichons suicidís dintra amics ». ‘Na meravilhosa miraudia per aver la patz, ad-un punt tau que ‘chaptí « lu servidor bestiau dau Pastor Huuskonen ».
Tot aquò per dire que sabe pas se l’i a ‘na cultura « occitana », me songe personaladament** que non. Fòra la gent de la carta limerò 72 (→fr) de chas Michelin© d’aicijurtà la mar granda dins un sens e lu torilhon rotier « Vichy-Moulins » dins l’autre, ai p’una simpatia per los « occitans ».
L’eimatge ven d’aquí (→fr)
Per lu restant, beleu ‘na fòrma de cultura « mainstream » de la Finlanda au Japon.
Queu-quí o quela-quí que balha la referença culturala conhada dins lu titre titolisador dau bilhet ganha mon estima per la vita.
Nòtas :
° lu mòt eisista pas
¹ es pas de me
² dins lu Tintou = ateu
³ la « z » maitot devriá pas estre usada, nonmàs per las conjugasons.
* entau fasent fase, fase, fase, segur mas : « ieu fau quò que vòle mai mos piaus » Liliana B.
** embonilhescament~adament se v’autres aimatz mielhs, o a deman, tot cort, mas ‘quò vòu pas dire parrier.


text:
Bulgar
Lo bulgar (Бълrapckи = Bǎlgarski) es la lenga principala de Bulgaria, e sa lenga oficiala. Lo bulgar es una lenga qu'aperten al grop de las lengas eslavas meridionalas de la familha de las lengas indoeuropèas, e es fòrça pròche del macedonian que d'unes considèran coma un dialècte del bulgar. La lenga a 12 milions de locutors. Tanben foguèt la primièra lenga eslava que produguèt una literatura, e la forma del primièr estadi d'aquesta lenga serviguèt de lenga eclesiastica per la Glèisa Ortodòxa. Lo bulgar s'escriu amb l'alfabet cirillic, amb pasmens qualques diferéncias a respècte del rus. Se compausa en efièch de 30 letras, e la prononciacion del bulgar es pro diferenta d'aquela del rus.
Lo bulgar es un cas particular dins l'ensems de las lengas eslavas, amb doas especificitats: es l'unica lenga del grop que possedís pas de flexions de cas, e es l'unica lenga del grop que possedís un article (postpausat). Aquela darrièra particularitat ne fa un dels membres de l'union lingüistica balcanica amb lo romanés, lo grèc e l'albanés. Ça que la lo bulgar a conservat tota la complexitat del sistèma verbal que caracteriza las lengas eslavas.


text:
Los Setmanèrs : qu’es aquò ?
Un moment d’immersion setmanèra entà un aprentissatge regular.
- E desiratz parlar l’occitan ?
- Apréner a l’escríver e a’u léger ?
- Batalar e escambiar en aquera lenga ?
- Apréner-la entà ajudar los mainats vòstes escolarizats a Calandreta ? en classa bilingua ?
- E desiratz apregondir la cultura d’origina vòsta ?
- E v’agradaré d’anar a la descobèrta de quauques trèits de la cultura de la region vòsta ?
- E desiratz passar los Diplòmas d’Escapolaire-A2, B1, B2 e C1 ?
Los Setmanèrs que son hèits tà vos !
Un cors setmanèr deu CFPÒC Novèla Aquitània qu’ei ua òra e mieja de cors entà un aprentissatge en immersion cada setmana !
Lo CFPÒC Novèla Aquitània que’vs perpausa cors en petits grops. Que seguiratz un metòde eficaç, basat sus la practica. Deu nivèu començant dinc au confirmit, lo Centre de Formacion Professionau Occitan que’vs perpausa cors variats dab la mira d’aquesir las basas entà poder seguir ua conversacion de la vita vitanta :
- Leçons tematicas tà aquesir vocabulari
- Gramatica e conjugason
- Apercebut de la literatura (presentacion de libes, extrèits d’òbras), de la cultura occitana e la soa istòria.
Començar de l’annada de cors : diluns lo 25 de seteme de 2017.
Qu’èm presents sus sites nombrós en Biarn, Lanas o enqüèra en Gers :


text:
I avia pas que la lum d'un calelh, del
clara brun,
Sus la plaça estrecha, plegada
d'escurina e d'amarum.
Tombèron d' estelas atudadas de fum, e
de tristesa
Coma las belugas d'un fuòc de cosina
de joinesa.
A pron pena se los vegèri los
fachilhièrs, estranhes
Ambe son cap emplenat de messorgas,
mentre tant
Quora chucavi a la tia pèl las
lagremas de sal, e d'escruma
Una gota feruna per cada pota, gelada
dins sa rosal,
Coma la que te tomba, cada ser per son
nadal de barena
Venètz , venètz monde, levatz per
saludar; la copa plena
lo gòt, dusca 'l front sens ren nos
avidar , ajudatz nos
Avètz pas que de capejar, los reis
tornan a son poder
Que nos l'aviam, l'avèm cregut, mas
butatz vos, nos dison,
A ma drecha los paures estequits , a
l'esquèrra los nècis ,
Solide nos i deuriam trobar un jorn
que l'autan bufa .
Ten coma dison los borgeses , los
paures i sufís la pauresa ;
Ten lor dona un dèt e te prena lo braç
e la camba, lo demai;
Comprenguèri que nos volián tornar a
la nòstra bestiesa
L'ausiguèri parlar del plond de la
cambra ,dins ma solesa .
Me levèri d'un saut per lo trapar al
còl, sens agantar la rauba
Mas lo paure , enchifrenat de seda ,
se cambièt en cagaròl.
La morala d'aquela istòria es coma la
vitz sens fin d'un potz.
A mai cercatz , a mai i trobatz los
mejans de la libertat.


text:
Divendres, 10 d'agost de 2018, 03h00 Sciéncia
Es un nòu estudi scientific polemic que, de segur, provocarà fòrça discussions dins la comunautat scientifica e al delà. I a de mètges que defendon qu’a una cèrta edat es melhor per la santat de far mens d’exercici fisic. Sustot a partir de 60 ans. D’autres totun aparan çò de contrari. E ara arriba un estudi polemic: 6 ans d’exercici fisic malgrat l’edat demesisson las atacas cardiacas.
Es plan sauput que la conclusion medicala serà pas gaire aimada per las personas sedentàrias. Mas las donadas son aquí per èsser utilizadas e melhorar la santat de las personas. L’estudi soslinhèt qu’aquò se produtz mai que mai se l’exercici fisic es fach amb moderacion e pendent l’edat mejana de las personas: las atacas cardiacas an luòc perque que lo còr es pas arribat de pompar la sang de manièra cronica. E de far d’exercici fisic pendent 6 ans entre las edats de 50 e 70 ans a de beneficis sens nombre per la santa umana.
“I de mai en mai de personas que patisson d’atacas cardiacas pr’amor que vivon mai longtemps —çò diguèt Roberta Florido, del Centre Johns Hopkins per la Prevencion de las Malautiás Cardiovascularas–. La medecina pòt pas ajudar a prevenir la lucha contra las atacas de còr abans que se produgan. E los medicaments qu’existisson son per ajudar a sonhar las personas après una ataca cardiaca, pas abans. Per ansin es tant important de far d’exercici fisic malgrat l’edat”.
Un estudi qu’a esperat 19 ans
L’estudi es estat fach amb mai d’11 351 benevòls qu’avián en mejana 60 ans, e comencèt se far en 1989. Los participants foguèron observats pendent 19 annadas a travèrs d’enquèstas regularas qu’analisavan lor nivèl d’activitat fisica.
Segon las resultas de l’estudi, las personas que diguèron d’aver fach mai d’exercici fisic pendent aquel periòde avián reduch lo risc de patir una ataca cardiaca del 31% per rapòrt a aqueles que reconeguèron qu’avián una febla activitat fisica regulara.
Aquò tanben pòt èsser dich d’una autra manièra: las personas que diguèron d’aver reduch amb l’edat l’activitat fisica regulara pendent aqueles ans patiguèron un risc aumentat de fins al 18% de patir una ataca cardiaca. (Legissètz la seguida).
Fasètz l'amor amb moderacion. Se recommenda le pòrt del cardiometre al lieit...
#1 Ciorantonet, obludatz quauquaren filh de lop, e se suicidar ? Sei d'avis que tot enfant que nais, li deurián balhar una pilula de cianura per cas que puesche pas sufrir quela vita, çò que se pòt aisadament compréner de tant la vita, qu'es suvent 'na brava merda. Totparier, los que viven, segur qu' aiman mai viure tant en bona santat tant coma possible, manca que mancan suvent de coratge per far de sòrta e, non pas far d'exercici, te cresen trobar daus palliatius per taschar mejan de 'n... Legir mai
Las doás causas que mièlhas demesisson lo risc d'atac cardiac son :
1) D"èsser pas jamai nascut
2) D'èsser ja mòrt, esportotiu o non


text:
Estranglament (art marciau)
Leis estranglaments (chokehold o stranglehold en anglés, shime-waza dins lo budo japonés) son de tecnicas redobtablas. I a dos tipes d'estranglament :
- Sanguin : copar l'arribada dau sang au cervèu d'un adversari en li esquichant leis artèrias carotidas.
- Respiratòri : empachar lo renovelament de l'oxigèn dins lo sang en esquichant la traquèa.
Aquelei tecnicas si practican dins fòrça arts marciaus, espòrts de combat, en self defensa e sistèmas de combat militars.
Son de tecnicas consideradas coma perilhosas. D'efèct, se la presa si manten tròup longtemps, pòu adurre la pèrda de coneissença puei lo decès per asfixia.


text:
Val-d'Isère
Val-d'Isère en arpitan (Val-d'Isère en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Charles Diebold #qu'a creat, après los Vòges, la primièra escòla d'esquí a Val de Isère,
Charles Diebold qui a créé, après les Vosges, la première école de ski à Val d’Isère,
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
14/11/2009
L'occitanisme dans le Val d'Aran et l'identité nationale / L'occitanismo nella Val d'Aran e l'identità nazionale / L'occitanisme en Aran e l'identitat nacionala
[fr] Esquèrra Republicana Occitana (ÈRO, Gauche républicaine occitane), mouvement politique occitan basé dans le Val d'Aran, répercute le communiqué d'Iniciativa per Occitània sur l'identité nationale. Esquèrra Republicana Occitana agit en connexion avec le mouvement catalan ERC: elle défend les intérêts du peuple occitan dans le Val d'Aran, dans la région autonome de Catalogne et dans l'État espagnol. Visitez leur blog!
[it] Esquèrra Republicana Occitana (ÈRO, Sinistra Repubblicana Occitana), movimento occitano basato nella Val d'Aran, riprende il comunicato di Iniciativa per Occitània sull'identità nazionale. Esquèrra Republicana Occitana agisce in connessione con il movimento catalano ERC: difende gli interessi del popolo occitano nella Val d'Aran, nella regione autonoma di Catalogna e nello stato spagnolo. Vesita il suo blog!
[oc] Esquèrra Republicana Occitana (ÈRO), movement politic occitan basat en Aran, difusa lo comunicat d'Iniciativa per Occitània sus l'identitat nacionala. Esquèrra Republicana Occitana ageish en connexion dab lo movement catalan ÈRC: que dehen los interès deu pòble occitan dens la Vath d'Aran, dens la region autonòma de Catalonha e dens l'estat espanhòu. Vesitatz lo lor blòg!
15:02 Publié dans Politique | Lien permanent | Commentaires (0) | Tags : identitat nacionala, identité nationale, identità nazionale, val d'aran, esquèrra republicana occitana
26/12/2008
Per una cultura politica nòva
Quatrena partida del manifèst d'Iniciativa Per Occitània : "Per una cultura politica nòva"
Las menaças contra la cultura d'òc cabon especialament dins las ideologias dels estats francés, italian e espanhòl.
Per aquò, nòstre primièr adversari es l'alienacion que ne patís la populacion occitana. Aquesta alienacion, prigondament enrasigada, cresèm que se pòt combatre, mas amb d'espleches adaptats. En particular, volèm menar una granda ofensiva ideologica contra las pensadas unencas dels estats. Aital desiram de permetre a las populacions occitanas d'assumir serenament lor personalitat e lor futur.
a) L'Occitània Granda subís la politica de l'estat francés; aquel es una estructura regda que son ideologia embarra los ciutadans dins un encastre de pensada plan definit. S'acompanha d'un aparelh ipercentralizat a París: monopoliza los grands mèdias, tota l'intelliguèntzia e las ressorsas creativas. Aital formata los ciutadans amb una pensada unenca. Laidonc la manca d'engatjament politic ven de la fòrça de l'estat francés que descoratja tota iniciativa civica e que condiciona los ciutadans cap a l'inèrcia: pauc de mond son politizats e sindicalizats dins l'estat francés, en comparason amb d'autres estats.
La confusion entre la “republica” e la “nacion” es una granda impostura intellectuala de l'estat francés. D'efièch, la “republica” es un mòde de govèrn que se pòt aplicar universalament, dins de païses divèrses e de culturas diferentas. La “nacion”, al contrari, es una comunitat umana e culturala ligada a un territòri. L'impostura es de nos far creire, los occitans, que se volèm aderir a las valors de la “republica”, deuriam aderir tanben als traches culturals de la “nacion” francesa e en particular a la lenga francesa. Denonciam aquel amalgama e afortissèm que las valors de la “republica”, en essent universalas, tot bèl just s'identifican pas a cap de nacion ni de lenga en particular. Los occitans sèm capables de cultivar las valors d'una “republica” amb nòstra cultura occitana pròpria, sens passar per l'apertenéncia obligatòria a França e sens èstre obligats d'abandonar nòstra lenga d'òc. La “republica” pòt prosperar dins la “nacion” occitana.
Prepausam que las regions occitanas de l'estat francés adòpten una politica regionala de mai en mai autocentrada, que revendiquen mai d'autonomia e que se libèren de la mentalitat provinciala. Volèm ajudar nòstres elèits regionals e nòstres elegits a èstre fièrs de lor cultura. Las regions d'Occitània se devon concebre coma lo còr de l'Euròpa latina, son foncionalament lo nòrd-oèst de la Mediterranèa, lo sud-oèst d'Euròpa e lo còr de l'Arc Atlantic. Devon cessar de se concebre coma lo “Miègjorn”, lo “Sud” o lo “Centre” de França, coma la “Província” o coma un terren de jòc exotic de la vida parisenca.
Una reorganizacion del territòri deu refortir l'escalon de la region e suprimir l'escalon del departament qui la concurréncia. Los limits administratius an de se tornar dessenhar en respectant los critèris culturals. Mai que mai, a las cinc regions occitanas principalas – Provença, Auvèrnhe, Lemosin, Aquitània, Miègjorn-Pirenèus, Lengadòc – , prepausam de restacar las parts occitanas de Ròse-Alps, de la region Centre e de Peitau-Charantas.
Per aquelas regions occitanas de l'Exagòn, revendicam lo drech a l'autodeterminacion e la possibilitat de se federar entre elas e amb las autras zonas occitanas d'Euròpa: Valadas Occitanas, Aran e Mónegue.
Es necite de refondar lo sistèma “republican” en sortir del sistèma estatal francés, pesant e centralizat, per tal de liberar l'energia civica dels ciutadans e lor nivèl d'engatjament politic e sindical. Dins una fasa de transicion abans l'independéncia, butam cap a una VIa Republica Francesa que confís e qu'es a ran de velhar. E mai la republica se deu melhorar, que n'a grandament de besonh. Çò qu'es pas lo cas dins lo quadre de l'estat nacional francés, engrepesit qu'es dins lo bonapartisme que foncionar los grands “còsses de l'estat” d'un biais censat oculte e encara mai regde que lo prefèctes. La retombada culturala n'es lo fetichisme, ritualizat e comunitarista, de la lenga francesa.
Denonciam lo concèpte de l'”excepcion francesa”. Es un eufemisme que masca lo chauvinisme francés e que justifica mantas aberracions endarrieridas coma lo centralisme e la negacion de las minoritats. Abotís a faire de l'”Exagòn” un carcan ideologic e geografic qu'estofa las regions occitanas e las isòla de la rèsta d'Euròpa e del Mond.
Desmontam lo discors francés pervèrs que confond “egalitat” e “uniformitat”. Es un pretèxt fallaciós per refusar de dreches collectius a las minoritats. L'estat francés aquí a un retard democratic grèu a respècte des estats vesins. Afortissèm al contrari que las minoritats – coma los occitans – an besonh d'èsser reconegudas e de recebre de dreches collectius per s'aparar de la discriminacion culturala.
L'exclusion cap pas dins la defensa de las minoritats. Al contrari, lo factor d'exclusion es ben lo centralisme francés amb son refús de reconéisser las minoritats e amb sa mèuca dins l'integracion sociala dels immigrats. Coma alternativa, lo patriotisme occitan es a la poncha de la lucha contra totas las exclusions e es capable de crear un modèl novèl de societat, toleranta e integratritz, amb una ideologia mai dobèrta vèrs las diferéncias culturalas.
b) Las Valadas Occitanas, dins l'estat italian, benefícian d'una lei de proteccion per las minoritats qu'implica qualques mesuras en favor de l'occitan. Pasmens aquela lei, e mai positiva, basta pas per que la lenga nòstra retròbe totas sas foncions socialas en fàcia de la dominacion de l'italian.
En mai d'aquò l'estat italian escartèla las Valadas Occitanas entre las regions Piemont e Ligúria. Aquò facilita la desorganizacion de las Valadas e lor desertificacion economica e demografica en profièch de la planura de Pò.
Revendicam un estatut de region autonòma per las Valadas Occitanas (identic al de Sardenha e de Trentin-Aut Adige), amb l'oficialitat e la promocion completas de la lenga occitana, un desvolopament economic autocentrat, lo drech a l'autodeterminacion e la possibilitat de se federar mai aisidament, ansin, amb la rèsta d'Occitània.
c) La Val d'Aran, inclusa dins l'estat espanhòl e la region Catalonha, benefícia d'una autonomia locala e de l'oficialitat de la lenga occitana. Aquelas avançadas positivas se devon perseguir desenant cap a mai d'autogovèrn. Prepausam que la Val d'Aran venga una comunitat autonòma a part entièra (distinta de Catalonha), que l'occitan i siá la lenga oficiala principala e qu'Aran obtenga lo drech a l'autodeterminacion per se poder federar puèi amb la rèsta d'Occitània. Tanben, lo desvolopament toristic d'Aran se deu pas pus concebre coma “la Petita Soïssa Espanhòla” mas coma la promocion autentica de la personalitat aranesa, amb tota sa dimension gascona e occitana.
d) Lo Principat de Mónegue es lo sot estat independent d'Occitània. La vocacion de Mónegue es de pilhar consciéncia del ròtle geopolitic que pòt jogar dins l'emergéncia d'Occitània, en se plaçant a la tèsta dels interèsses del pòble d'òc, en oficializant sas doas lengas istoricas – l'occitan niçard e lo ligur monegasc – e en s'afortissent coma un modèl novèl de desvolopament social, ecologic e economic.
Se Mónegue o vòl, pòt venir la veirina e lo centre de gravitat politica de l'Occitània futura.
12:48 Publié dans Politique | Lien permanent | Commentaires (0) | Tags : occitània, projècte politic, bonapartisme, ofensiva ideologica, regions occitanas, mónegue, val d'aran


text:
An Erge-Vras
An Erge-Vras en breton ( Ergué-Gabéric en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
- Las altituds minimas e maximalas de Ergué-Gabéric son respectivament de 4 m e 140 m.
- L'altitud mièja es de 72 m.
- La superficie de Ergué-Gabéric es de 39.87 km² siá 3 987 ectaras.
Environada per las municipalitats de Kemper, Briec, Landudal, Elliant, Sant-Yvi e Sant-Évarzec, Ergué-Gabéric a situat a 5 km al Nòrd-Es de Kemper, la mai granda vila dels environs. Lo fleuve Odet, lo riu Jet son los principals corses d'aiga #que travèrsan la comuna.
- Les altitudes minimum et maximum d'Ergué-Gabéric sont respectivement de 4 m et 140 m.
- L'altitude moyenne est de 72 m.
- La superficie d'Ergué-Gabéric est de 39.87 km² soit 3 987 hectares.
Entourée par les communes de Quimper, Briec, Landudal, Elliant, Saint-Yvi et Saint-Évarzec, Ergué-Gabéric est située à 5 km au Nord-Est de Quimper, la plus grande ville des environs. Le fleuve Odet, la rivière Jet sont les principaux cours d'eau qui traversent la commune.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
« En 2010, tots los francés coneitràn la Criiisi. » Cristina L., ministra
« La Criiisi es sociala, ecologica, democratica ! » Olivièr B., revolucionari
« En 2010 La Criiisi serà mondiala ! » Domergue S-K., president daus Foteires de Merda Internacionaus
« La Criiisi salvarà Occitània » Jiròni K., trader tolzan
« La Criiisi es la fin dau capitalisme financièr ! » Nicolas S., emperador
La Criiisi sanitària : « Auriá pas degut bicar totas ‘quelas polas ! » Guston, ganhon mexican
La Criiisi en Belgica : los ministres flamencs vòlen pas prestar lor jornau occitan preferit aus ministres valons
La Criiisi aus Estats-Unis : « Yes we can … nos abonar ! » Baraque O., president
La Criiisi en America Latina : « Barra ta gola… e passa-me mon jornau occitan preferit » Juanka de B e B, rei, a Ugo C. PetroLibertador
La Criiisi climatica : a Copenaga p’un governament voliá far lo bilanç carbòni de son jornau occitan preferit
« De que ? Aviatz pas auvit parlar de la Criiisi ? » Pauleta, la vesina de ta granda
-
Darrièrs articles
Comentaris recents
Archius
Categorias
Mèta
Advertisements


text:
Acronim
L'acronim (del grèc ἄkpov, akron, "extremitat" + ὄvuua, onyma, "nom"), es una paraula, una abreviacion formada a partir de las letras o las sillabas inicialas dels mots d'una frasa o d'una definicion.
Generalitats[modificar | modificar la font]
Son los acronims un fenomèn lingüistic recent, venguts corrents pendent lo sègle XX subretot dins l'ambient de la lenga anglesa e tanben del francés. Dins d'autras lengas l'emplec dels acronims pòt èsser mens popular coma per exemple en italian, a mai se d'unes son coneguts internacionalament coma FIAT.
Dins d'autras lengas l'estructura del mot fa de mal crear d'acronims coma dins lo cas del berbèr.
Los acronims s'emplegan fòrça dins los domenis tecnics, e aital d'unes mots qu'èran a la debuta d'acronims son venguts de mots de cada jorn e l'origina de son nom es estada doblidada. Es lo cas de lasèr (Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation inicialament) o de radar (de l'anglés Radio Detection and Ranging) per exemple.
Los acronims venon de mai en mai emplegats dins la vida de cada jorn per designar las novèlas realitats administrativas, tecnicas o scientificas que nos environan. Dins l'estat francés qualqu'un pòt venir un SDF (Sans Domicile Fixe) aprèp un PACS (Pacte Civil de Solidarité) pas gaire capitat, demandar puèi lo RMI (Revenu Minimum d'Insertion) abans d'anar a l'ANPE (Agence Nationale pour l'Emploi).


text:
22/01/2017
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 22 de genier 2017 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Sebastian Girard dau Conselh Departamentau de Dordonha per parlar de las manifestacions que van se tener en feurier, maitot la Dictada Occitana qu'es prevuda per lo 4 de feurier a Perigüers.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
e lo programa de la dictada occitana: dictée occitane 2017.pdf
08:35 Publié dans Actualitats, Cultura e literatura en òc, Musica e chançon | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
15/12/2017
L'enneviat, conte lemosin
'Quela istòria se 'via passat, i a longtemps... bien longtemps...Qu'era un ser de velhada.. La Jana e lo Jan avian 'nat chas daus vesins un pauc eslonhats. Apres aver platussat, minjat quauques grilhons e chastanhas, begut dau citre, se 'vian plantat davant la chamineia per prener un pauc de chalor avant de se'n tornar a pè dins la nuech.
Jana e Jan se'n tornavan sens ren dire, dins lo chamin blanc de nevia. Se 'vian maridats dempuei mai de dietz ans. Avian pas 'gut de pitit. Qu'era pas fauta d'aver consultat tots los metges-surciers dau país, prejat tots los Sents de la contrada, 'nat beure l'aiga de las fonts e tucat los barruelhs de las pòrtas d'egleisas... totjorn ren !... zò rencureren mas ne'n parleren pus.
'Queu ser, a la caforcha daus chamins, un pitit goiat de nevia se teniá 'qui plantat, façonat dins la jornada per daus goiats dau vilatge. Lusissiá jos lo rai de la luna... semblava los convidar a s'aprupchar... Jana se quintet, passet la man sus sa jauta, sus son espanla, sus son braç... semblava far un rison e se botet de bujar. Qu'era pas de creure ! Eu los seguet.
Un còp 'ribats a la maison, placeren lur tresaur dins la chambra la mai freja per qu 'eu siá uros...Tot lo monde venian lo veire. Qu'era 'na miraudia. L'ivern passet, venguet la prima... De mai lo solelh era lusent, de mai lo pitit era triste.
'Ribet la St-Jan. Sos amics vengueren lo querre per far 'na ronda autorn dau fuòc.
Per far coma los autres, eu s'eslancèt e sautet sus la flama mas a 'queu moment, i aquèt coma 'na gerba de lunons... « demorarai per totjorn dins vòstres còrs » disset-eu avant de s'eszublir dins una reclana. Demoret juste quauqua gota d'aiga dins la man de sos amics.
Lo jorn lo pus cort l'aviá menat e lo jorn lo pus long l'aviá emportat.
°°
Per 'quela 200a rubrica en òc, , tòrne drubir, emb beucòp d'emocions e de nostalgia, lo grand classor dau « Bòsc dau Leberon » preparat coma lo Piare Rapeau, qu'avia pinturat , dins las annadas 90, una quarantena de personatges de nòstres contes lemosins sus las vielhas cabòrnas de chastenhs de 'queu bòsc rasis Ajac, per « un propchen libre » que voliam far editar... mas sabetz coma lo temps se'n vai... Lo Piare partiguet en 2007. N'aviá pus ausat lo drubir.
Alaidonc, per 'quela 200a paja, ai envia de partatjar 'queu conte lemosin de Nadau qu'aviá l'abituda de dire per las visitas dau Bòsc... conte trobat chas Georges Emmanuel Clancier dins « la vie quotidienne en Limousin qu XIXe s. » Ed. Hachette.
Jaumeta Beauzetie
Lo merchat de botareus a Sent-Saud e La Cossiera sur Viure Al Pais
L'emission occitana de França 3 a fach un reportatge sur lo massar e lo merchat de botareus de Sent-Saud e La Cossiera. En occitan de segur!
De veire sur : https://france3-regions.francetvinfo.fr/occitanie/emissio...
emission dau 29 d'octòbre 2017.
Un Nadau dau tresesme millenari, per Patric Ratinòc
Ashley e sos frairs Brendon e Bryan, tres pitits peirigòrdins* bien de chas nos (son daus pitits noms que ne’m veu corament dins nautres escòlas, aura, damandetz…) an estat « gastats » per ’queu Nadau 2017, lurs parents maitot, vesetz :
- Una Play Station (la PS 4 emb la maneta Dual Shock e lo volant Racing Wheel) e demai : dos DVD de juècs : « Starwars Fighters » e « Copa dau monde de Quidditch de Harry Potter » per los dos goiats. Bryan auriá mielhs aimat la Game Cube (que fau dire « Guesm Kiob ») de chas Nintendo... ;
- Una Game Boy color DS (Dual Screen) e una Barbie Fashion per Ashley ;
- Una clau USB MP3 (Universal Serial Bus ; Media Player 3) per Brendon emb la Star Academy 6 desja enrejistrada dessus (Si es-plan : z’an fai !), et un Action Man « Army » per Bryan ;
- Un portable Samsung que fai foto, WAP (Wireless Application Protocol) e que a la sonaria HiFi (Hi Fidelity) per Brendon que ven nonmas de ‘ver dietz ans.
- E per tots tres, una Web Cam per lo PC** de la familha (desjà conectat a la ’rantela -Internet- via lo servaire « Wanadoo*** » de (France ?) Télécom) ;
- Un « systema Home Cinema Hi Fi » per lors parents emb lo lector DVD/DivX (Digital Video Disc Digital Video eXpress) emb lo « Bass Boost » ; un GPS (Global Positionning System) per lo 4x4 de la familha, desja equipat de l’ABS (Antilock Brake System) e l’ESP (Electronic Stability Program) ;
- Per ela tota sola, Ashley a ‘gut la TV (que fau dire « tivi ») dins sa chambra (en fin : a ueit ans, l’èra la sola de sa classa que ‘viá pas la télé dins sa chambra !): una pita « Soundwave » que a tot parier un tube LCD (Liquid Crystal Display) !
- E lo lendeman, tota la familha a festat quò-quí en anar au Drive In dau Mac Do apres ‘ver fach le plen de comissions au Lidl****…
Nautres ‘vam pas tardar a tots estre americans, ‘qu‘es segur !…
* : Podetz remplaçar « Peirigòrdins » per la contrada de França que vos plai : quò marcha totparier…
** : « PC » aquí vòl pas dire « Papier per lo Cuòu », mas « Personal Computer »... e tanben « CD » vòl dire « Compact Disc » e non pas « Disque Compact ». Vos parlarai pas de « NTSC », « WMA », « ID3 Tag », and so one !
*** : Qu’es que, vesetz, « France Télécom » an degut donar un nom estasunian a lur servaire de ‘rantela : ‘quò fai mai serios per la clientela !!!
( « Wanadoo » es ‘na contraccion de « I want to do » en american : « Vòle far » o « Vòle vos las bofar» )
**** : « Lidl » es pas un mòt inglès, « Anglo-saxon »… es solament saxon !
Patric RATINÒC.
14/12/2017
Peiraguda e Cocanha sur Viure Al Paìs
L'emission occitana Viure Al Paìs de França 3 faguet un reportatge plan interessant sur Peiraguda per lo concert que faguèren a Sarlat los 13 e 14 d'octòbre 2017, emb de las intervistas daus convidats Francis Cabrel, Jan de Nadau, Los Pagalhòs o Daniel Chavaròcha, mai daus extrachs dau concert.
Emission dau 12/11/2017 sur lo site de l'emission:
https://france3-regions.francetvinfo.fr/occitanie/emissio...
Dempuei queu temps un DVD surtiguet, "Peiraguda, le concert des 40 ans" , 2 oras 25 de concert e 25 chançons, en venda dins las librarias e magasins de Dordonha au pretz de 17 €.
De veire dins la mesma emission lo clip de Cocanha, "Dempuèi Auriac"
08:54 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
11/12/2017
Rubrica en òc fête sa 200ème
A cette occasion, la rubrique occitane du lundi et son blog marquent le coup et vous proposent plusieurs textes originaux d'auteurs...et de saison. Daniel Chavaròcha nous amuse sur le nom de la rubrique ; Joan Ganhaire nous emmène au commissariat de Maraval où même le commissaire Darnaudguilhem et son équipe ont le droit de fêter Noël ; Micheu Chapduelh nous rappelle que l'hiver est bien la saison de l'homme. Toute la semaine, d'autres textes de Patric Ratinòt et Joan-Claudi Dugros seront proposés sur le blog. Bona legida a tots !
Denis Gilabert


text:
Version française à la suite
La segonda Dintrada de l’occitanisme politic, s’es tenguda aqueles dissabte e dimenge 24 e 25 de setembre. Co-organizada pel Partit Occitan e l’Aliança Liura Europèa, aculhiguèt un vintenat d’intervenents, coma Ana Miranda, deputada europèa de Galícia (BNGa) , Christian Troadec, candidat a l’eleccion presidenciala de 2017, e François Alfonsi, conse d’Osani en Corsega e ancian deputat europèu.
Amb l’intervencion de Gérard Tautil, los debats an permés de denonciar los darrièrs bilanç de la dreita extrèma en Occitània e d’apelar a la necessària mobilizacion dels militants contra çò que poiriá representar un reculada de las grèvas per la democracia. Amb un programa economic simplista, un discors fòrça nationalista, de tancadura, la dreita extrèma ganha de terrenh sul plan electoral en Occitània. Aquel fenomèn es pas unic dins l’istòria occitana, pel passat ja coneguèt de resultats electorals importants en cò nòstre coma a Aurenja, mas foguèt pas jamai una solucion als problèmas.
La question del centralisme dins los transpòrts foguèt evocada tanben, amb Eric Boisseau, representant regional de la Federacion Nacionala dels Usatgièrs dels Transpòrts (FNAUT) que recomanda un modèl de desvolopament dels transpòrts regionals que siá mai en relacion amb los besonh dels viatjaires quotidians. Aquel modèl es una alternativa als projèctes faraonics de las linhas novèlas de granda velocitat, que sedusís d’elegits pr’amor son en manca de projèctes. Pasmens aquel modèl es economicament perilhós dins son foncionament.
La necessitat d’avèr un luòc d’escambi e de trabalh comun a l’occitanisme es un punt fòrt de las conclusions d’aquesta Dintrada, e fa resson al ressentit de l’an passat. Es un besonh en Occitània, mas tanben a l’escala europèa amb las autras culturas minorizadas, per assegurar le respècte de la democracia dins nòstres territòris, e far valer nòstres dreits culturals. La Dintrada permés de mesclar de temps de debats estructurats mas tanben de crear un fum d’escambis informals, entre militants d’una causa occitana comuna. Lo problèma de la geografia fa que se rencontran pas sovent mentre que calriá mai de dialògues e de concertacion.
Se la primièra edicion se trobava dins lo temps electoral de las regionalas, aquesta segonda edicion a puslèu virat a l’entorn de la question de la presidenciala. A-n aquel títol, la candidatura de Christian Troadec, sostenguda per la federacion Regions e Pòbles Solidaris que recampa les partits regionalistas en França, es estada aplaudida. Sollicitat per de militants d’EELV sus la possibilitat de presentar un candidat comun a l’eleccion presidenciala, lo director de campanha de Christian Troadec, David Grosclaude, remembrèt qu’en defòra de la region « Occitanie », cap acòrd aviá pas pogut èsser trobat per las eleccions regionalas. Las escasenças de se raprochar per las eleccions venentas son pas estadas sasidas pel partit ecologista.
L’estat del trabalh de las politicas linguistica e culturala interregionalas foguèt presentat per Patric Roux, conselhièr regional dins la Region Occitanie, e completat per de testimònis d’elegit-da-s aquitans o provençals. Patric a mes en davant l’utilitat de la creacion de l’Ofici Public de la Lenga Occitana e n’aprofitèt per evocar las avançadas que se pòdon prevèire gràcias a la configuracion administrativa e politica novèla de la Region.
Le public de la Dintrada èra constituit en bona partida per de personas que son pas encartadas dins de partits politics. Nòstra volontat de dubertura es recompensada, quitament se nos demòra le regret d’aver pas pogut mobilitzar encara un pauc mai d’actors exteriors. Avèm d’efeit qualques enemics declarats de nòstra democracia, de nòstras lengas e de nòstras culturas, e conven de s’unir se volèm avançar.
Foguèt un polit ambient d’escota e d’escambis que siá dins los debats e pels moments informals de convivéncia, çò que fa dire, uèi ja, als organizators que i aurá una Dintrada 2017, amb una recèrca espandida d’actors novèls, militants e partenaris per l’ edicion venenta .
Version française
La deuxième Dintrada, la rentrée de l’occitanisme politique, a eu lieu ces samedi et dimanche 24 et 25 septembre. Coorganisée par le Partit Occitan et l’Alliance Libre Européenne, elle a accueilli une vingtaine d’intervenants, parmi lesquels Ana Miranda, député européenne de Galice, Christian Troadec, candidat à l’élection présidentielle 2017, ainsi que François Alfonsi, maire d’Osani en Corse et ancien député européen.
Avec l’intervention de Gérard Tautil, les débats ont permis de dénoncer les derniers bilans de l’extrême droite en Occitanie et d’appeler à la nécessaire mobilisation des militants contre ce qui pourrait représenter un grave recul pour la démocratie et une grave menace pour le développement des cultures régionales et au-delà. Avec un programme économique simpliste, un discours très nationaliste de fermeture, l’extrême droite gagne du terrain sur le plan électoral en Occitanie. Ce phénomène n’est pas unique dans l’histoire occitane, déjà par le passé l’extrême droite a connu des résultats électoraux importants chez nous comme à Orange mais elle n’a jamais été une solution aux problèmes.
La question du centralisme dans les transports a été également évoqué avec Eric Boisseau, représentant régional de la FNAUT qui prône un modèle de développement des transport régionaux correspondant aux besoins réels de transport de voyageurs. Ce modèle vient en alternative aux projets pharaoniques de lignes nouvelles, séduisant parfois des élus en manque de projet mais représentant un gouffre financier dans le fonctionnement.
La nécessité d’avoir un lieu d’échange et de travail ensemble est ressorti comme un point fort de cette Dintrada, et fait écho au ressenti de l’an dernier. C’est un besoin en Occitanie, mais aussi à l’échelle européenne avec les autres cultures minorisées pour assurer le respect de la démocratie dans nos territoires et faire valoir nos droits culturels. La Dintrada permet de mêler des temps de débats structurés mais aussi de créer beaucoup d’échanges informels, entre militants d’une cause occitane commune mais souvent éloignés géographiquement et peu enclins à se rencontrer souvent.
Si la première édition se situait dans le temps électoral des régionales, cette deuxième édition a plutôt abordé la question des présidentielles. A ce titre, la candidature de Christian Troadec soutenue par la fédération Régions et Peuples Solidaires qui regroupe les partis régionalistes en France a été applaudie. Sollicité par des militants d’EELV sur la possibilité de présenter un candidat commun à l’élection présidentielle, le directeur de campagne de Christian Troadec, David Grosclaude a rappelé qu’en dehors de la région Occitanie, aucun accord n’avait pu être trouvé lors des élections régionales. Les occasions de rapprochement pour les prochaines échéances n’ont pas non plus été saisies par le parti écologiste.
L’état des travaux de la Région et des politiques linguistiques et culturelles interrégionales a été présenté par Patric Roux, conseiller régional dans la région Occitanie, et complété par des témoignages d’élu-e-s aquitains ou provençaux. Patric a pu mettre en avant l’utilité de la création de l’Ofici Public de la Lenga Occitana et a saisi l’occasion pour évoquer des avancées envisageables grâce à la nouvelle configuration administrative et politique de la région.
Le public de la Dintrada a été encore constitué en bonne partie par des personnes ne souhaitant pas s’encarter dans des partis politiques. C’est donc réussi pour notre volonté d’ouverture de cet événement même s’il nous reste comme regret de ne pas avoir pu mobiliser encore un peu plus d’acteurs extérieurs. Nous avons en effet quelques ennemis déclarés de notre démocratie, de nos langues et de nos cultures et qu’il convient de se serrer les coudes si nous souhaitons avancer.
Cependant, la bonne ambiance générale des débats et des moments de convivialité est à souligner, ce qui fait dire d’ores et déjà aux organisateurs qu’il y aura une Dintrada 2017,avec une recherche accrue de nouveaux acteurs, militants et partenaires pour la prochaine édition.


text:
Dinamo
La dinamo (abreviacion de maquina dinamoelectrica) es un aparelh que produtz de corrent continú (CC), convertissent l'energia mecanica en electrica, mejans l'inducion eletromagnetica. Es constituida d'un imant e d'una bobina. Amb l'energia mecanica (d'un riu, per exemple) se fa tornejar un axe qu'es dotat d'un imant, fasent alternar los pòls nòrd e sud dins la bobina e per induccion produtz l'energia electrica e un camp magnetic. Lo contrari es possible, es a dire, la bobina se plaça sus l'axe e al mudar se desvolpa lo camp. Las dinamos pòdon tirar l'energia mecanica de las turbinas, que siá a frej (dins lo cas de las tombadas d'aiga) o a caud (dins lo cas de la vapor d'aiga).
Las polaritats de l'imant son invertidas cada 180 gras de rotacion atal la dinamo produtz un corrent continú, al contrari dels alternators, que transforman l'energia del moviment en energia eletrica alternativa, es a dire, fasent de pausas, mas aquelas son tan rapidas que son pas detectablas.
A l'interior de la dinamo, i a un fial condutor en espirala, e d'imants de meteissa polaritat dirigits cap a l'espirala. Quand los imants son en moviment circular, lo seu camp magnetic atira los eletrons del condutor, de biais qu'aqueles eletrons passen d'una partida a l'autra del fial. Dins lo cas de la preséncia d'un metal, los eletrons "traches" provòcan una Diferéncia de potencial (DDP), e atal, una tension inducha.
Donadas istoricas[modificar | modificar la font]
Istoricament, mercé a Étienne Œhmichen, la dinamo foguèt utilizada per produire l'electricitat dins los automobils fins als ans 1960. Los progresses dins l’electronica e las diòde fiablas e compactas permetèt d'utilizar un ensems alternator + redreçador mai compacte e fiable[1].
- En 1861, Anyos Jedlik formula lo concèpte de dinamo autoexcitatritz.
- En 1866, Werner Siemens descobra lo principi de la dinomoelectrica.
- En 1868, l'anglés Wilde realiza la primièra maquina dinamoelectrica o dinamò. Remplaça, après la òbras de Werner Siemens, l'imant permanent per un electroiman alimentat per una maquina auxiliara.
- En 1869, l'inventor belga Zénobe Gramme, faguèt possible la realizacion de generadoira de corrent continú creant lo collector. Melhora las primièras versions arcaïcas d'alternadors (1867) e venguèt celèbre en tornant al principi de l'induch en anèl de Pacinotti.
- En 1871, presenta a París la primièra generadoira industriala de corrent continú, la machine de Gramme, e que constituís çò que vendrá magneto[2].
Galariá[modificar | modificar la font]
Dinamo d'Hippolyte Pixii (1836).
Dinamo de Zénobe Gramme (1871).
- ↑ L'usura dels "carbons" obligavan a cambiar sovent sos pena de degradacion fins a la destruccion del collector
- ↑ (fr) Frédéric Sarrat, (fr)Contribution à l'étude générale des dynamos auto-excitatrices à courant continu, París (notice BnF no FRBNF31299615).


text:
Qin Shi Huang
Qin Shi Huangdi (-259 - -210), en chinés : 秦始皇, èra un rèi de l'estat chinés Qin de 246 a 221 avC a la fin dau Periòde dei Reiaumes Combatents, puei lo premier emperaire de la dinastia Qin de 221 a sa mòrt. Premier sobeiran chinés que capitèt d'unificar lo país, ocupèt donc una plaça fòrça importanta dins son istòria e son organizacion intèrna gràcias au renfòrçament de l'autoritat imperiala e au començament d'una politica de bastida (Granda Muralha, canaus, rotas...) que va prefondament marcar lo territòri.
Somari
- 1 Nom de Qin Shi Huangdi
- 2 Naissença e familha
- 3 Rèi de l'Estat Qin
- 4 Emperaire de l'Empèri Qin
- 5 Mòrt e succession
- 6 Familha e descendéncia
- 7 Ligams intèrns
- 8 Nòtas e referéncias
- 9 Bibliografia
Nom de Qin Shi Huangdi[modificar | modificar la font]
Significacion de son títol[modificar | modificar la font]
A partir dau començament dau periòde Zhou en 1045 avC, lei caps deis estats chinés èran dichs Wang, títol que va pauc a pauc significar cap o rèi. Foguèt lo títol iniciau dau futur Qin Shi Huangdi quand comencèt son rèine sus l'estat Qin. Pasmens, sa victòria de 221 e l'unificacion dau país entaïnèt un cambiament major au nivèu politic e un besonh de legitimar l'òrdre novèu. Per aquò, lo venceire decidiguèt de crear un títol per marcar sa diferéncia e sa poissança novèla. Adoptèt donc lo títol de Premier Emperaire Sobeiran Qin que va donar lo nom Qin Shi Huang [1][2] :
- Qin èra l'estat d'origina de l'emperaire.
- Shi significa « premier ». Ansin, lei successors de Qin Shi Huang foguèron dichs segond emperaire, tresen emperaire... etc.
- Huangdi èra eissit dau nom d'un periòde istoric de l'Antiquitat chinesa dicha « Periòde dei Tres Sobeirans e dei Cinc Emperaires ». L'objectiu èra donc d'associar dirèctament son nom ambé lo periòde mitic de l'aparicion de la civilizacion chinesa.
Usatge[modificar | modificar la font]
Doas formas son utilizadas dins lo Shiji escrich per l'istorian chinés Sima Qian : Qin Shi Huangdi dins lo capitól cinc e Qin Shi Huang dins lo capitól sièis. La premiera es generalament considerada coma la forma corrècta car lo mòt Huangdi es lo resultat de la fusion dei tèrmes Huang (imperiau) e Di (sobeiran) que permet de crear lo títol d'emperaire.
Naissença e familha[modificar | modificar la font]
Segon Sima Qian, Qin Shi Huangdi nasquèt vèrs 259 avC. Èra lo fiu ainat de Zhuangxiang, rèi de l'Estat Qin[3]. Sa maire èra una concubina de Zhuangxiang. A sa naissença, recebiguèt lo nom dau clan reiau Qin (Zhao) e lo nom personau de Zheng. Après sa mòrt e la presa dau poder per la dinastia seguenta, leis emperaires Han assaièron de descredibilizar lo fondator de la dinastia Qin. Ansin, se creèt lo racònte de l'illegitimitat de la naissença de Qin Shi Huangdi que son paire vertadier será un marchand conselhier de Zhuangxiang. Aquela teoria foguèt considerada coma possibla durant lei periòdes de l'Empèri Han e dei dinastias seguentas[3]. Pasmens, a l'ora d'ara, sa validitat es contestada en causa d'incoeréncias cronologicas[4].
Rèi de l'Estat Qin[modificar | modificar la font]
Jovença[modificar | modificar la font]
Lo rèine de Zhuangxiang durèt solament tres annadas e Zhao Zheng venguèt rèi en 246 avC. La succession foguèt contestada per una revòuta dins la region de Tunliu d'un autre fiu de Zhuangxiang. Pasmens, lo sobeiran novèu poguèt aprofichar lo sostèn de Lu Buwei, conselhier de son paire, que venguèt premier ministre e dirigiguèt l'Estat Qin durant la jovença de Zhao Zheng. La revòuta de Tunliu foguèt donc rapidament reprimida, sei caps executats e lo poder novèu definitivament installat.
Còp d'estat de Lao Ai[modificar | modificar la font]
La temptativa de còp d'estat de Lao Ai foguèt la segonda crisi importanta dau rèine de Zhao Zheng. Se debanèt de 238 a 235 avC e s'acabèt per un succès dau rèi, l'eliminacion dau premier ministre Lu Buwei e lo començament dau rèine personau de Zhao Zheng. L'origina dau complòt foguèt la crenhença de Lu Buwei d'una descubèrta per Zhao Zheng de sa liason secrèta ambé la maire de son rèi. Per s'aparer, decidiguèt de rompre aquela relacion. Aquò se debanèt sensa dificultat e Lu Buwei capitèt de favorizar una liason novèla entre la maire de Zhao Zheng e un noble dich Lao Ai. Pasmens, aqueu darrier aviá tanben seis ambicions pròprias. En 238 avC, aprofichèt un viatge de Zhao Zheng en província per assaiar de prendre lo contraròtle dau palais reiau. Gràcias au sostèn de l'armada e de Lu Buwei lei partisans de Lao Ai foguèron vencuts. Dins aquò, Lao Ai capitèt de s'escapar e la repression de sa revòuta foguèt lònga fins a sa captura e son execucion. Maugrat son succès militar, la responsabilitat de Lu Buwei dins leis eveniments foguèt finalament descubèrta. Son influéncia declinèt e, en 235 avC, lo premier ministre se suicidiguèt per defugir l'umiliacion d'un exil[5].
Temptativas d'assassinat[modificar | modificar la font]
En 227 avC, Zhao Zheng deguèt faciar la temptativa d'assassinat menada per un cortesan de l'estat Yan dich Jing Ke. Aqueu projècte foguèt ordonat per lo rèi de l'estat Yin en guèrra còntra l'estat Qin. La temptativa mau capitèt e lo rèi capitèt de se defendre[6]. L'execucion de Jing Ke entraïnèt una segonda temptativa d'assassinat dirigida per lo musician Gao Jianli qu'èra un amic de Jing Ke. Coma lo premier còp, lo complòt mau capitèt e Gao Jianli foguèt executat.
Premiera unificacion de China[modificar | modificar la font]
L'unificacion de China foguèt l'òbra politica principala de Zhao Zheng de 230 a 221 avC. Acomencèt a partir de 229 avC quand Qin Shi Huangdi aprofichèt lei degalhs causat dins l'estat Zhao per un tèrratrem per atacar e conquistar aquela region entre 229 e 228 avC[7]. Aqueu succès encoratjèt Qin Shi Huang de continuar sa politica estrangiera agressiva. Sei fòrças prenguèron lo contraròtle de l'estat Yan dins lo nòrd de China en 226 avC e de l'estat Wei dins lo centre dau país en 225 avC. Puei en 223 avC, se debanèt l'etapa pus decisiva de l'unificacion quand una guèrra novèla permetèt d'anientar l'estat Chu qu'èra lo rivau principau dau principat Qin[8]. Enfin, en 221 avC, la conquista de l'estat Qi marquèt la fin finala dau Periòde dei Reiaumes Combatents e la formacion de l'Empèri Chinés.
Emperaire de l'Empèri Qin[modificar | modificar la font]
Après la fin de l'unificacion militara de l'Empèri Chinés, la politica de Qin Shi Huangdi foguèt magerament regardada per lo pensament de consolidar l'estat novèu. Ansin, la segonda mitat dau rèine foguèt marcada per l'importància donada ais afaires administratius, economics e frontaliers.
Organizacion administrativa[modificar | modificar la font]
L'objectiu principau de la politica administrativa de l'emperaire foguèt d'evitar la division de l'empèri e de limitar l'influéncia dei fòrças independentistas dins lei regions conquistas. Aital, una administracion novèla foguèt creada segon dos principis novèus. Lo premier foguèt l'adopcion d'unitats territorialas novèlas e fòrça diferentas dau sistèma feodau dau Periòde dei Reiaumes Combatents per escafar lei frontieras ancianas[9]. Lo territòri foguèt devesit en trenta-e-sièis puei quaranta comandariás. Una comandariá èra tanben devesida en en districts e en comtats. Lo segond principi foguèt de reformar lei condicions d'intrada dins l'administracion de l'estat per demenir l'influéncia dei familhas ancianas e crear una elèit novèla favorabla ais interés de Qin Shi Huangdi. Ansin, l'emperaire adoptèt un sistèma de concors nacionau per venir foncionari en plaça de la succession ereditària tradicionala.
Aquel òbra administrativa aguèt un succès important car va venir la basa de l'administracion imperiala fins au sègle XIX. En revènge, foguèt pas capabla d'empachar la fin rapida de la dinastia Qin, minada per lei complòts dei ministres e dei conselhiers imperiaus, après la mòrt de Qin Shi Huangdi. Tre 206 avC, una revòuta generalizada sostenguda per l'aristocràcia anciana dei Reiaumes Combatents entraïnèt la casuda dei Qin. Pasmens, lei Han aprofichèron la soliditat deis institucions creadas per Qin Shi Huangdi per formar tornarmai l'Empèri Chinés après solament quauqueis annadas de trebols.
Politica economica[modificar | modificar la font]
L'objectiu principau de la politica economica de Qin Shi Huangdi foguèt pron similar a aqueu de sa politica administrativa : consolidar l'unificacion de l'empèri novèu e limitar lo risc de revòutas. Per aquò, lo govèrn de Li Si s'ocupèt d'estandizar lo sistèma de mesuras e l'escritura chinesa per favorizar lei cambis comerciaus e renfòrçar la capacitat de contraròtle de l'administracion. Tanben per desvolopar l'economia, lo govèrn acomencèt la bastida d'un ret de rotas e de canaus.
Renfòrçament dei defensas e dei comunicacions de l'Empèri[modificar | modificar la font]
En fòra de seis interés economics, lo melhorament dei comunicacions entre lei províncias de l'empèri aguèt tanben de renfòrçament militar. D'efèct, après son succès de 221 avC, l'importància deis afaires militars dins la politica de Qin Shi Huangdi demeniguèt pas. Divèrsei guèrras se debanèron, especialament en direccion dau sud còntra leis estats de la region de Vietnam e lei fòrças chinesas conquistèron quauquei regions suplementàrias. Pasmens, aqueu periòde foguèt tanben marcat per lo renfòrçament dei defensas de l'Empèri còntra leis enemics interiors o exteriors.
Ansin, lo ret de rotas e de canaus permetiá tanben de favorizar la mobilizacion e lo desplaçament de tropas per luchar còntra una revòuta intèrna o un enemic estrangier. De mai, Qin Shi Huangdi decidiguèt de luchar còntra la menaça representada per lei tribús Xiongnu situadas au nòrd e au nòrd oèst de l'Empèri. Per aquò, après divèrsei campanhas sensa resultat decisiu, acomencèt la bastida d'un ensems de muralhas e de barris per protegir la frontiera nòrd que será a l'origina de la Granda Muralha.
Complòt de Zhang Liang[modificar | modificar la font]
En 218 avC, Qin Shi Huangdi foguèt victima per lo tresen còp d'un complòt que son objectiu èra d'assassinar l'emperaire. Foguèt dirigit per un noble Han desirós de venjar la desfacha de son reiaume durant lo periòde dei guèrras d'unificacion de 230-221 avC. Son idèa èra d'aprofichar un viatje d'inspeccion de l'emperaire per mandar un projectil d'un centenau de quilogramas sus sa veitura. Pasmens, en causa d'una informacion erronèa, lo projectil esquichèt pas la veitura de l'emperaire. Leis assassins capitèron de s'escapar e aqueu complòt foguèt la darriera temptativa importanta d'eliminar Qin Shi Huangdi.
Destruccion de l'istòria dei dinastias precedentas[modificar | modificar la font]
La fin dau rèine de Qin Shi Huangdi foguèt marcada a partir de 213 avC per una politica de destruccion sistèmatica dei libres pertocant l'istòria dei dinastias precedentas[10]. La possession de certanei libres enebits foguèt condamnada per la pena de mòrt[11]. La rason oficiala èra d'empachar de comparasons entre lo rèine de Qin Shi Huangdi e lei senhors precedents. Pasmens, permetiá tanben de consolidar lo poder de la dinastia en plaça e certanei reformas coma l'unificacion de l'escritura chinesa. En revènge, entraïnèt la pèrda d'un nombre important d'òbras.
Mòrt e succession[modificar | modificar la font]
Recèrca de l'immortalitat[modificar | modificar la font]
La fin de la vida de Qin Shi Huangdi foguèt marcada per la paur de sa mòrt e la recèrca de l'immortalitat. Ansin, s'organizèt divèrseis expedicions per recercar una pocion de vida o de mascs conoissent lo secrèt e l'emperaire realizèt mai d'un romavatge dins de luòcs sants supausats enausir son vòt. Se lo secrèt de l'immortalitat foguèt pas descubèrt, aquela obsession permetèt de melhorar lei conoissanças geograficas chinesas e d'encoratjar lo desvolopament de l'alquimia.
Mòrt e tomba de l'emperaire[modificar | modificar la font]
Qin Shi Huangdi moriguèt lo 10 de setembre de 210 avC durant un viatge d'inspeccion en China Orientala. Sa mòrt foguèt probablament causada per l'ingestion repetida de pilulas de mercuri preparadas per leis alquimistas de la Cort per protegir l'emperaire còntra la mòrt. Lo decès foguèt escondut per lo Premier Ministre Li Si per empachar una revòuta generalizada e preparar una succession favorabla a seis interés gràcias a l'eliminacion dau fiu ainat e eiretier de l'emperaire.
Lo mausolèu e la tomba de Qin Shi Huangdi son situats dins lo district de Lintong. Descubèrts en 1974, son venguts d'endrechs fòrça famós gràcias a la preséncia d'una armada de soudats d'argiela de 6 000 òmes supausats protegir lo còrs de l'emperaire còntra leis esperits marrits. La bastida d'aquel ensems acomencèt en 215 avC e mobilizèt entre 300 000 e 720 000 segon lei fònts istorics. Lo secrèt de la localizacion de la tomba demorèt fins au sègle XX e es totjorn encara sarrada. En revènge, una partida dau mausolèu foguèt cavada per leis arqueologistas chinés.
Complòt per la succession[modificar | modificar la font]
En causa de sa paur de la mòrt, Qin Shi Huangdi aviá pas preparat sa succession entraïnant divèrsei complòts organizats per sei ministres e conselhiers, especialament son Premier Ministre Li Si. Ajudat per l'eunuc Zhao Gao, Li Si capitèt de fabricar un faus òrdre de suicidi signat per Qin Shi Huangdi per eliminar lo fiu ainat e eiretier supausat Fusu e lo generau Meng qu'èra son sostèn pus important e un enemic dei dos òmes. Aquò capitèt e un autre fiu de Qin Shi Huangdi venguèt emperaire sota lo contraròtle dei dos caps dau complòt. Pasmens, la novèla de la mòrt de l'emperaire entraïnèt divèrsei revòutas e la dinastia QIn s'afondrèt en 206 avC, tres annadas après la disparicion de son fondator.
Familha e descendéncia[modificar | modificar la font]
Durant sa vida, Qin Shi Huang aguèt un nombre fòrça important de concubinas, un cinquantenau d'enfants e tanben un cinquantenau de felens. En revènge, nomèt jamai d'emperatritz oficiala. Entre seis enfants, lei pus importants foguèron Fusu que foguèt son eiretier supausat e Huhai que venguèt son successor sota lo nom de Qin Er Shi.
Ligams intèrns[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) Frances Wood, China's First Emperor and His Terracotta Warriors, Edicions Macmillan (2008), pp. 23-24 e 26.
- ↑ (en) Jeaneane Fowler, An Introduction to the Philosophy and Religion of Taoism: Pathways to Immortality, Edicions Sussex Academic Press (2005), p. 132.
- ↑ 3,0 et 3,1 (en) Records of the Grand Historian: Qin Dynasty, Ssu-Ma, Ch'ien. Sima, Qian. Edicion University Press (1996), pp. 35 e 59.
- ↑ (en) John Knoblock e Jeffrey Riegel, The Annals of Lü Buwei, Edicions Stanford University (2001), p. 9.
- ↑ (en) Adeline Yen Mah, A Thousand Pieces of Gold : Growing Up Through China's Proverbs, Edicions HarperCollins (2003), pp. 32-34.
- ↑ En 227 avC, lei cortesans avián pas lo drech de tenir una arma en preséncia dau rèi. Zhao Zheng deguèt donc se defendre espereu còntra son agressor.
- ↑ (en) Stephen G. Haw, Beijing a Concise History, Edicions Routlege (2007), pp. 22-23.
- ↑ (en) Sima Qian: The First Emperor, Traduccion de Raymond Dawson, Edicion Oxford University Press (2007).
- ↑ (en) Gregory Veeck e Clifton Pannell, China's Geography: Globalization and the Dynamics of Political, Economic, and Social Change, Edicions Rowman & Littlefield publishing (2007), pp. 57-58.
- ↑ (en) Lisa Rosenlee Li-Hsiang, Roger T. Ames, Confucianism and Women: A Philosophical Interpretation, Edicion SUNY Press (2006), p. 25.
- ↑ (en) Frances Wood, China's First Emperor and His Terracotta Warriors (2008), p. 33.


text:
La FELCO foguèt recebuda dijòus, lo 11 de genièr, per Matthieu Lahaye, conselhièr del ministre de l’Educacion nacionala encargat de las lengas regionalas. Lo dorsièr preparatòri, en linha sus aqueste ligam, li èra estat remés lo 21 de decembre.
Pendent aquesta audiéncia d’una ora, la delegacion, constituida de Maria-Joana Verny, co-secretària, e de Yan Lespoux, president, comencèt per tornar rapidament suls blocatges existents : non respèctes dels tèxtes per d’unas instàncias de l’EN, abséncia de declinasons academicas de la convencion Estat/OPLO dins las academias de Tolosa e Montpelhièr, fauta de signatura de las convencions adicionalas.
Insistiguèt tanben un còp de mai sus las inegalitats de tractament de la question de l’ensenhament de l’occitan segon los endreits e rampèlet las declaracions de campanha de M. Macron en responsa al questionari #2017oc ont disiá la necessitat d’una lei per las LR e l’importància de manténer una dinamica de desvolopament de l’ensenhament de l’occitan.
Puèi s’engatgèt la discussion alentorn dels pòstes al concors.
Per l’agregacion, la FELCO exprimiguèt sa decepcion après l’anóncia de la dubertura d’un sol pòste al concors e diguèt cossí aquesta anóncia foguèt aculhida coma un camoflet. Tornèt sul fait que los candidats estent quasi totes de certificats ja afectats sus de pòstes, la dubertura de mai de pòstes a l’agregacion auriá un còst marginal.
M. Lahaye respondèt qu’ausissiá plan aquel argument, mas que la DGRH aviá del dorsièr una vision diferenta, purament tecnica, e que podiá pas anticipar per una agregacion extèrna lo nombre de certificats que se presentarián al concors e capitarián. Apondèt qu’es a partir d’aquel vejaire « tecnic » e dins l’encastre d’una politica « d’emplec zero » e d’estabilitat dels efectius d’ensenhaires que foguèron calculats los pòstes al concors.
La FELCO abordèt aquí la question de la demesida dels pòstes al CAPES e respondèt a M. Lahaye que los arguments del MEN, en particular la letra de M. Pacohil (cap de cabinet del Ministre) de decembre passat – en linha sus aquel ligam – , i semblavan desconectats de la realitat. La FELCO avancèt lo nombre de desparts a la retirada previsibles (d’après las informacions recebudas de Tolosa e Montpelhièr) sens comptar los que i auriá dins las academias per lasqualas aviá pas las informacions, la part dels ensenhaments de valéncia que son donc pas consacrats a l’ensenhament de l’occitan (9 equivalents temps plens, per exemple, sus 59 certificats per l’Acadèmia de Tolosa) e l’agravament regular del deficit de pòstes que met en dangièr de filièras entièras.
Lo sénher Lahaye admetèt que las chifras de la FELCO mostravan una realitat diferenta del vejaire de la DGRH e que los anava estudiar e transmetre.
Totjorn a prepaus de la letra del Ministèri del 21 de decembre, la FELCO apondèt que, contràriament a çò jos-entendut, se cap de candidat èra pas estat classat en lista complementària après las espròvas del CAPES de 2017, èra pas perque la jurada aviá refusat de dubrir aquesta lista, mas perqué lo MEN aviá pas acceptat, malgrat la demanda de la jurada, de ne dubrir una.
La FELCO demandèt puèi que l’agregacion de las Lengas de França, opcion occitan, siá duberta cada annada e amb un nombre de pòstes en rapòrt amb lo nombre d’ensenhaires d’occitan e l’espandida de l’airal concernit.
M. Lahaye sap actualament pas çò qu’es previst, mas a pres nòta de la demanda e dels arguments de la FELCO. Un dels principals arguments del ministèri per pas s’engatjar cap als pòstes – argument représ per çò que tòca a la refòrma del licèu – es que lo fait que las lengas regionalas sián consideradas coma las autras matièras mostrariá que son respectadas e « integradas a l’ecosistèma de l’Educacion nacionala » [sic], çò que seriá una forma de reconeissença.
La FELCO exprimiguèt puèi son inquietud sus l’avenidor de l’occitan al licèu dins l’encastre de la refòrma del licèu e del bachelierat e demandèt d’informacions sus çò previst pel ministèri per nòstre ensenhament.
M. Lahaye respondèt que los ensenhaires d’occitan èran pas los sols que se pausèsson de questions mas que, coma lo MEN èra encara dins una fasa de concertacion, cap de decision èra presa pel moment.
Pasmens, la FELCO demandèt a M. Lahaye de portar la votz de l’occitan e de las LR en general per tal que siagan pas doblidadas dins la refòrma. Butèt tanben un còp de mai sus las inegalitats e la fragilizacion de l’ensenhament de l’occitan creadas per la diferéncia de coeficient en opcion entre LR e LCA e per l’impossibilitat pels liceans que s’engatjan en filièra tecnologica de perseguir un ensenhament d’occitan.
Enfin, la delegacion remetèt a M. Lahaye lo dorsièr de 67 projèctes pedagogics recampats dins las darrièras setmanas alprèp dels collègas. Bravament espantat, M. Lahaye mercegèt la FELCO e diguèt tot lo ben que pensava d’aqueles projèctes. Foguèt l’escasença per la FELCO de li rampelar qu’aqueles projèctes èran possibles perque los ensenhaires d’occitan son de mond engatjats e dinamics, mas que lo ministèri los ajudariá pas gaire a avançar se creava pas de melhoras condicions d’ensenhament, çò que passa en particular per de recrutaments que son necites.
Lo bilanç de tirar d’aquel acamp es d’abòrd que, per rapòrt a las audiéncias precendentas dins l’encastre de la FLAREP (cf. mai que mai en linha, lo RC de l’audiéncia del 21 de decembre : http://www.felco-creo.org/1032-2/), la possibilitat de desvolopar mai aquelas questions amb un nombre redusit d’interlocutors, l’escota recebuda foguèt plan melhora e lo dialòg mens tibat.
Pasmens, i a pas gaire d’engatjaments de la part del ministèri. Se M. Lahaye diguèt que contunhariá d’espepissar los dorsièrs de la FELCO E de faire remontar nòstres arguments e demandas, evitèt tota presa de posicion clara e tota promessa de melhoracion, en particular sus la question dels pòstes als concorses.


text:
Chalautre-la-Grande
Chalautre-la-Grande es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo nom Chalautre-la-Granda proven de la paraula latin calix, en significant « calice », per allusion a la topographie del luòc del pòble. « La Granda » evoca l'estenduda del territòri e l'importància del vilatge pendent la Mièja Edat. Chalautre A situat al void d'un vallon, a ieu-pendent de la "còsta" o "fractura géologique" de Ile-de-França. A partejat entre doas « país » incluant lo Provinois (Scenari briard) e lo Morvois (Vallée de la Seine). Abans l'an mil (vèrs 980), la charte dicha de Letgarde octroie la distincion de Chalautre-la-Granda e las siás dependéncias, i compreses un tèrç del bòsc de Sourdun, al Capítol de la glèisa Sant-Martin-de-Tors. Lo Capítol se fa representar sus luòc per un prévôt dotat de totes poders de justícia e per un "cònsol", parallèlament acceptat pel Comte de Champagne. Una autra influéncia eclesiastica se farà egalament rapidament sentir, aquela de la Abbaye del Paraclet fondada per Abélard. Aquel darrièr i installa Héloïse e los sieus moniales en 1129[1].
La glèisa dédiée a Sant-Georges es particularament considerable. Una glèisa mai anciana a probablament existit doncas que la charte de Letgarde en parlar ja mas l'actuala glèisa es del XIIModèl:Ème sègle e #èsser probablament mai grand. Qualques ruïnes sul posterior an longtemps subsistit. Per bastir l'escòla, cèrtas pèiras i an #èsser extrachas. I aguèt restaurat al XVModèl:Ème e la cœur réaménagé al XVIIModèl:Ème en recebent lo retable magnific #que compren un quadre de Séjourné. Aquel quadre data de 1663 e representa la Vèrge al Temple. A lududes-quitament #èsser restaurat en 1998[1]. La glèisa es la una de las mai ancianas de la region e siá sola meritarà un article dédié[1]. La mapa de Cassini indica que Chalautre #dispausar de fortificacions. Los ancians "fossés" ne son los vestigis. La carrièra de l'estancada i auriá #èsser aital cristianada en cara de la carrièra als mòrtes per testificar luchas portadas e de las "remparts" #que #far cara a las assaillants. Lo Tribunal de Salas #constituir una dels sojorns dels Comtes de Champagne e #aculhir lo Rei de França quand caçava en lo bòsc de Sourdun. A la vespra de la Revolucion, lo Castèl del Torn, possession de la familha Challemaison, senhor del luòc, i aviá ja #èsser destruit. Lo Torn féodale deviá originellement se trobar a la localizacion de l'actuala escòla mas lo Castèl i auriá de contunh #èsser desplaçat en lo Faubourg[1].
Lo Poder jos totas las siás formas mas sustot aquel de Sant-Martin-de-Torn, #èsser totjorn contesté per las Chalautriers. Contestataires, Aiçò èra d'en un autre luòc una de la siá reputacion. Los bens communaux sustot, #èsser l'objècte de desparièrs #qu'an durat fins al XXModèl:Ème sègle. Pòt èsser perdurent eles encara… De los nòstres jorns, malgrat los limits administratius #que fan dependre Chalautre la Granda de #Provenir, la Municipalitat se vira egalament espontanèament e culturellement cap a Nogent-sus-Seine e la Vallée-de-la-Seine[1]. Chalautre #Èsser pel passat mai poblat #que la es pas a l'ora d'ara. La vinha, que çò phylloxéra a décimée, aital coma la produccion d'òli de nòu an #èsser d'activitats importantas del luòc. L'abric natural #que constituissi lo bòsc de Sourdun, l'aiga de la font Santa-Martin e la pèira abondiua an #èsser lo terreau de l'implantacion umana. Los òmes i an trobat e i trobaràn per encara longtemps lo havre d'una vida serena[1].
Le nom Chalautre-la-Grande provient du mot latin calix, signifiant « calice », par allusion à la topographie du site du village. « La Grande » évoque l’étendue du territoire et l’importance du village durant le Moyen Âge. Chalautre est situé au creux d’un vallon, à mi-pente de la "côte" ou "fracture géologique" d’Ile-de-France. Il est partagé entre deux « pays » incluant le Provinois (Plateau briard) et le Morvois (Vallée de la Seine). Avant l’an mille (vers 980), la charte dite de Letgarde octroie la seigneurie de Chalautre-la-Grande et ses dépendances, y compris un tiers de la forêt de Sourdun, au Chapitre de l’église Saint-Martin-de-Tours. Le Chapitre se fait représenter sur place par un prévôt doté de tous pouvoirs de justice et par un "maire", parallèlement agréé par le Comte de Champagne. Une autre influence ecclésiastique se fera également rapidement sentir, celle de l’Abbaye du Paraclet fondée par Abélard. Ce dernier y installe Héloïse et ses moniales en 1129[1].
L’église dédiée à Saint-Georges est particulièrement remarquable. Une église plus ancienne a probablement existé puisque la charte de Letgarde en parle déjà mais l’actuelle église est du XIIModèl:Ème siècle et fut probablement plus grande. Des ruines sur l’arrière ont longtemps subsisté. Pour construire l’école, certaines pierres y ont été prélevées. Elle fut restaurée au XVModèl:Ème et le cœur réaménagé au XVIIModèl:Ème en recevant le retable magnifique qui comprend un tableau de Séjourné. Ce tableau date de 1663 et représente la Vierge au Temple. Il a lui-même été restauré en 1998[1]. La glèisa est l'une des plus anciennes de la région et à elle seule méritera un article dédié[1]. La carte de Cassini indique que Chalautre disposa de fortifications. Les anciens "fossés" en sont les vestiges. La rue de l’arrêt aurait été ainsi baptisée en face de la rue aux morts pour témoigner des luttes menées et des "remparts" qui firent face aux assaillants. La Cour de Salles constitua une des demeures des Comtes de Champagne et accueillit le Roi de France quand il chassait dans la forêt de Sourdun. À la veille de la Révolution, le Château de la Tour, possession de la famille Challemaison, seigneur du lieu, avait déjà été détruit. La Tour féodale devait originellement se trouver à l’emplacement de l’actuelle école mais le Château aurait ensuite été déplacé dans le Faubourg[1].
Le Pouvoir sous toutes ses formes mais surtout celui de Saint-Martin-de-Tour, fut toujours contesté par les Chalautriers. Contestataires, c’était d’ailleurs une de leur réputation. Les biens communaux surtout, furent l’objet de différents qui ont duré jusqu’au XXModèl:Ème siècle. Peut être perdurent ils encore… De nos jours, malgré les limites administratives qui font dépendre Chalautre la Grande de Provins, la Commune se tourne également spontanément et culturellement vers Nogent-sur-Seine et la Vallée-de-la-Seine[1]. Chalautre fut par le passé plus peuplé qu’elle ne l’est actuellement. La vigne, que le phylloxéra a décimée, ainsi que la production d’huile de noix ont été des activités importantes du site. L’abri naturel que constitue la forêt de Sourdun, l’eau de la source Saint-Martin et la pierre abondante ont été le terreau de l’implantation humaine. Les hommes y ont trouvé et y trouveront pour encore longtemps le havre d’une vie sereine[1].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,00, 1,01, 1,02, 1,03, 1,04, 1,05, 1,06, 1,07, 1,08, 1,09, 1,10 et 1,11 http://www.mairie-chalautre-la-gran.com/spip.php?Article30 modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant (consultat en 5 de setembre de 2012) Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « histoff » est défini plusieurs fois avec des contenus différents


text:
Tot lo long de la vita, las emocions qu’an un ròtle màger en lo noste equilibri personau e en la regulacion deus nostes comportaments. Que ns’infòrman suu noste estat e sus çò qu’avem besonh tà estar plan. Que condicionan tanben las nostas relacions dab los autes. Las emocions que ns’expausan tots a ua experiéncia complèxa e envadissenta, sovent de mau compréner, e tanben quan èm adultes.
Per aquò, lo mainat qu’a besonh deu sostien de l’adulte tà las compréner e tà apréner a agir de faiçon apropiada. Ensenhar au mainat a conéisher las emocions, qu’ei convidà’u a hicà’s a l’escota deu son còs tà ajudà’u a mei plan gerir las soas ressorças emocionaus e relacionaus.
Las Emocions. Esmais… e jo, tot partvirat que soi?! qu’ei un obratge destinat au mainat e aus adultes qui l’atorejan tà l’envitar a parlar de las soas emocions.
A léger amassas tà passar un temps de partatge conviviau e constructiu, lo parat tau mainat de s’apropriar nocions importantas tà l’ajudar.
Un àlbum qui ajuda a vàder gran…