text:
Es una question que Montpelhièr a jamai vista, pausada clarament, car Montpelhièr a pensat en Perpinyà sonque una concurrenta politica partidocrata jacobina.
De las chifras inquetantas, non pas solament per la demesida dels païsans en Catalonha de Perpinyà, sovent locutors naturals de catalan, portador d'una cultura enraiçada dins un contunhum que sembla abandonat pel mercat-Estat-nacion fRança e per la decentralizacion tanben, Montpelhièr fins ara, e alara per la novèla region administrativa francesa, Occitània a Tolosa (se del(e)ga pas a Montpelhièr plan segur) ?
Dins un article del 4 d'abrial 2016, dedins La Semaine du Roussillon, lança una alèrta, una alèrta se dubrís per la novèla region de Tolosa-Perpinyà-Montpelhièr: ligam ; Ara, un Tolsan crompa majoritariament fruchas que nos venon industrials del Sud d'Espanha e de Marròc, e ne mesuram pas la pollucion per la logistica que nos arriba, nimai per l'estòck de pesticid non contraròtlat que nos arriba en boca (e l'Union Europèa ajuda a l'opacitat del problèma). La decentralizacion francesa ajuda pas tanpauc a aver una politica sus aquel sicut, al contrari ; la delegacion de poder per çò que concernís los permís de bastir a destrusit las tèrras agricòlas bonas e prèp de Tolosa o Perpinyà, la novèla capitala d'Occitània (region administrativa francesa) aurà donc dificultat dins l'avenir per minjar melhor, e en quantitat, puèi ecologicament responsable. Perpinyà qu'arriba dins la novèla region a un poder grand sus aquel tèma, mas los CR n'an pas jamai agut consciéncia politica d'aiçò, an daissat far lo lòbi FNSEA, a París e Brussels, sul tèma, ambe coma sola aisina al cap, una pensada jacobina d'aquel grope de lòbiistas agricòls.
Los 15.000 personas que nos arríban a Tolosa per an, devon saber : 1 / que van lotjar dins ostals o apartaments que la defiscalizacion francesa a finançat, edonc a montat aviat, sense responsabilitat ecologica, donc en factura d'electricitat lor costaràn carríssim, e logistica catastrofica per anar al trabalh, 2/ que la basa agricòla de Tolosa es de mai en mai granda, e sobretot elonhada de Tolosa, per rason de la precedenta politica, politica anciana devolgut a la partidocracia que fabrica una gestio na cort tèrmi del territòri administrat, donc minjar plan a Tolosa devendrà de mai en mai car e de mens en mens contrarotlable ecologicament, sanitós d'oblidar.
Las 15.000 personas qu'arríban cada annada se deuràn preparar a viure pauc a pauc coma a París sense n'aver la logistica d'Estat per viure plan.
La gestion francesa, de la decentralizacion o jacobina e centralista, es una catastròfa per Occitània de Tolosa e Catalonha de Perpinyà.


c: text/html

text:
Sant Urcise
Sent Rocise [sen Ruʃize] o Sant Ròc[1] (Saint-Urcize en francés) es una comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre delh territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Atestat Sanctus Ursizius al sègle XI, Sanctus Urcisius e Sanctus Urcissus al sègle XIV[ref. necessària], eissits delh nom de sant Ursicinus que foguèt avèsque de Caors al sègle VI. L'accent tonic a reculat. Lo nom s'explica per la participacion delh sant al IVen Concili d'Auvèrnhe en 590.[2],[3]
Istòria[modificar | modificar la font]
S'i tenguèt lo IVen Concili d'Auvèrnhe en 590 que Urcisinus, avesque de Caors, i participèt.[4]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra delh canton de Chaldasaigas; es ara delh canton de Nòvaglèisa.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- [2] Lo conte de las tres liuras de charn collectat a Sent Rocise.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ [1]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 631
- ↑ https://nominis.cef.fr/contenus/saint/9977/Saint-Ursicin.html
- ↑ https://nominis.cef.fr/contenus/saint/9977/Saint-Ursicin.html

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dijous, 31 de maig de 2007
Lo lop quan volè se har còier la vianda (Conde de la Lana Grana)
- Tè! ce ditz la bèstia, n'i a que hèn huc, lahòra! Se n'aprofitavas? Qu'as tant entenut díser que la carn de chòca qu'èra mèi minjativa cueita que cruda: adara que vas saber s'es vrai.
E que se sèita aquí suu cuu, tot quilhat, se bota a har arrajar la soa giga, plan parada de cap en 'queth chac de huc. De temps en temps, balhava un nhac.
He! ce disè, tròbi pas guaire diferença. Hèm còier!
E s'i tornava méter. La virava d'un estrem, la virava de l'aut. E totjamèi que gostava. Hit atau ua bèra pausa.
- Bò! bò! ce ditz per la fin, me'n harti! E! Serí enqüera ací doman matin! Tot açò son pegaus. Sui com pair, tant l'estimi cruda com cueita.
E s'avalèt son tròç de vianda, e se n'anot, per sus la lana, cercar d'autas plegas. E qu'a totjamèi contunhat de minjar la vianda cruda.
Crosic-crosac
Mon conde acabat.
Conde arreculhit per Félix Arnaudin, parlar de Labohèira dens la Lana Grana, la gràfia qu'ei de Robert Darrigrand.
Notatz lo preterit perifrastic deu vèrbe avisà's format dab anar: "quan se va avisar" metut per "quan s'avisèt". Aquesta forma deu preterit, tipica deu catalan, qu'ei tanben perfectament correcta en gascon, enqüera que pauc emplegada uei lo dia. Anar + infinitiu qu'indica meslèu un futur pròche: "adara que vas saber s'es vrai". En catalan, l'addicion d'ua "a" enter lo vèrbe auxiliar anar e l'infinitiu permet de distinguir los dus temps: "si no fa res, va a caure" / "va caure del llit quan era jovenet".
Quauquas formas deu parlar lanusquet: lunh: luènh; huc: huèc; vrai: vertat (vrai que vien de verai, paraula classica en gascon), totjamèi: tostemps, sui: soi, sòi, sò...Notatz tanben las formas lanusquetas deu preterit simple: hit (de har), avalèt, anot...
A Sent Sebastian (Donosti), que s'i parlava gascon deu sègle 14 au sègle 19
Aqueste message basco-gascon qu'ei dedicat a l'amic Tederic fondator de la lista G(V)asconha qui ja hèra de personas conéishen.
En 1328, un representant de Sent Sebastian (s'ageish plan de Donosti, la vila basca) que signè un acòrd de patz dab los de Baiona. Lo noste donostiar que s'apèrava...Johan de Fayet. Macarèu! Joan de Fayet, aquò que soa plan de noste! Fayet que hè Faget o Haget en gràfia modèrna! E òc, que s'i parlava occitan a Sent Sebastian. La lenga gascona qu'a quitament deishat traças dens la toponomia deu parçan de Donostia. Per exemple, lo Monte Urgull qui domina la vila qu'èra lo Mont Orguèlh o Orgulh (que i passatz devath per un tunèu tà anar de França de cap tà Cantàbria per l'autopista, a l'entrada deu tunèu que i a un panèu vos ensenhant lo nom de la colina), Miramont qu'ei... Miramont (per segur), lo nom de Pasajes de San Juan qu'ei Pasaia en basco pr'amor que vien deu gascon passatje qui's prononcia passaye en lo parlar maritime de Baiona. Son tanben occitans o d'origina occitana: Hondarribia /Fuenterrabia (Hont arràbia en gascon), Cabo Higuer (Cap Higuer), Molinao (Molin Nau), Sanper (Sant Pèir), Puio (Pujòu), Pabo (Pau), Morlans, Aiete (antigament, Hayet) e possiblament Putzueta (dilhèu derivat de potz/putz, mes ne'n soi pas segur)... E se'ns passejam per las arruas deu "casc" (barri) vièlh de Donostia, qu'encontram las duas carrèras majors d'Embeltràn e de Narrica, que i podem arreconéisher aisidament las particulas onorificas occitanas En e Na (En Bertran e Na Rica). Que i a tanben mantuas ordenanças locaus e de documents notariaus, tots escriuts en gascon, conservats dens los archius de la vila.
Au sègle 19, se parlava enqüera la lenga gascona en Guiposcoa:
"En esta unión de la Gascuña con Castilla debe ponerse al parecer la época y origen de haberse introducido en San Sebastián y pueblos alrededor la lengua gascona, que fué muy corriente y aún se usó en públicos instrumentos: bien que hoy día solo se habla en Pasajes" . . . " (Camino, Diccionario geográfico de la Academia, 1801). Tà v'assabentar mes, que podetz légir l'article de l'Henri Gavel.
Ja que parlam de bascos e de gascons, que vau la pena de visitar la web de Xarnege. Aqueste grop, compausat de musicaires gascons e bascos deus dus costats de la frontèra, que barrèjan las duas tradicions, com ac hasèvan los charnègos (paraula gascona tà designar los "mestís" basco-biarnés; Xarnege/sharnegue en basco). Que cantan en basco e en gascon. E òc, gascons e bascos n'èm pas sonque vesins, qu'èm cosins, arrèrhilhs deus "Vascones"!!!
Chochuarenak (?):
Ua escotisha:
Aqueras montinas,
Que tan hautas son,
M'empéishan de véder
Mas amors on son.
Si savi las véder
O las encontrar
Passerí l'aigueta
Shens pòur de'm negar
Aqueras montinas,
Que tan hautas son,
M'empéishan de véder
Mas amors on son.
Hautas, be son hautas,
Mes s'abaisheran
E mas amoretas
Que pareisheran
Aqueras montinas:
Sorlekuaren minez (en basco: mau de casa. La cançon qu'ei en basco soletin, la u que i ei prononciada a l'occitana e los gasconismes que i son nombrós):
Tà acabar lo men devís de uei, aquiu qu'avetz ua video deu grop donostiarra Korrontzi. Vam!
dimecres, 30 de maig de 2007
Los grops valencians Urbàlia Rurana e la Romàntica del Saladar amassa!
dimarts, 29 de maig de 2007
L'istuèra plan trista de Na Brugimonda
A Tolosa qu'avem ua Rue des Poutiroux / Carrièra dels Potirons qui, antigament, èra la carrièra de Na Brugimonda. Que'm soi tostemps demandat per quin maishant embroishadís la prauba dauna Brugimonda s'ei trobada transformada en potirons. E bèth prumèr, qu'ei aquò exactament, un potiron? L'ahèr de la prauba Brugimonda qu'ei donc doblament misteriós! S'avetz ua explicacion per aquèths potirons, que'n soi prenedor!
Le potiron (en francés) que's ditz coja, tuca o cogorda en lengadocian, cuja en gascon, carbassa en catalan. La carbassa en lengadocian que designa meslèu "la courge" (en francés), o sia la cogorda o la cocurla en gascon, lo catalan non hè pas tròp de diferéncias enter las duas "carbasses", ce'm sembla.
Felicitats, Paco!!!
E sabetz, lo Paco qu'ei plan mes qu'un simple (e excellent) politician: que sap tanben hèr bramar lo topin, que joga de l'acordeon diatonic e que canta en lenga nòsta (qu'ei tanben la soa) ! La pròba? "Clicatz acitau!
dilluns, 28 de maig de 2007
Sonadors de la Guaita
divendres, 25 de maig de 2007
Soi partit per quauques dias
dijous, 24 de maig de 2007
Lo grop valencian l'ham de foc que hè tindar la musica occitana en Norvègia
Que'vs prepausi d'escotar un trocet de musica deu país titolat "tocs occitans" qui joguèn en public en Norvègia. Ah! Qu'acaban de crear un grop navèth aperat..."oc", tot simplament!
E l'entervista a Oc-TV quan viengon a dar un concèrt a la Moneda a Tolosa:
dimecres, 23 de maig de 2007
E la Marina Rosell que hè cantar lo Jòrdi Moustaki en catalan
RODAMÓN
Per què te'n vas a córrer món
amor absent
per què has de ser el meu rodamón
eternament
— vaig on la meva ànima em duu
aquí o allà
fins que algun dia em porti a tu
potser demà
tots els camins que fem, després
es trobaran
per què t'allunyes més i més
a cada instant
— mai no he pogut trobar aquell gest
que ens acostés
el temps que em queda, si tu hi ets
et buscaré
tant esperar temps i més temps
m'hauré cansat
i el nostre amor endut pels vents
s'haurà esborrat
— ell ja no va saber què dir
i se'n va anar
amb la seva ombra a l'infinit
o més enllà
ella l'espera amb tot el cor
per si tornés
l'esperarà fins a la mort
inclús després
— i un dia, allí on es fon l'estel
amb la foscor
ells s'uniran com terra i cel
a l'horitzó
Bé, francament, soi pas fanatic d'aqueste rodamón, jo. E sèi pas se èra ua tan bona idea de hèr cantar lo Jòrdi, finaument...Mès, qué voletz, la Marina qu'ei la Marina (non, pas la soissa, voi díser la Rosell !)
L'Angelo Branduardi qu'assaja de cantar en occitan (vièlh)
A l'entrada del temps clar (Anonime de l'edat mejancèra)
A l'entrada del temps clar, eya
Per jòia recomençar, eya
E per jelòs irritar, eya
Vòl la regina mostrar
Qu'el'es si amorosa
A la vi', a la via, jelòs,
Laissatz nos, laissatz nos
Balar entre nos, entre nos.
El' a fait pertot mandar, eya
Non sia jusqu'a la mar, eya
Piucela ni bachalar, eya
Que tuit non vengan dançar
En la dansa joiosa.
A la vi', a la via, jelòs,
Laissatz nos, laissatz nos
Balar entre nos, entre nos.
Lo reis i ven d'autra part, eya
Per la dança destorbar, eya
Que el es en cremetar, eya
Que òm no li vòlh emblar
La regin' aurilhosa.
A la vi', a la via, jelòs,
Laissatz nos, laissatz nos
Balar entre nos, entre nos.
Mais per nïent lo vòl far, eya
Qu'ela n'a sonh de vielhart, eya
Mais d'un leugièr bachalar, eya
Qui ben sapcha solaçar
La dòmna saborosa.
A la vi', a la via, jelòs,
Laissatz nos, laissatz nos
Balar entre nos, entre nos.
Qui donc la vezés dançar, eya
E son gent còrs deportar, eya
Ben pògra dir de vertat, eya
Qu'el mont non aja sa par
La regina joiosa.
A la vi', a la via, jelòs,
Laissatz nos, laissatz nos
Balar entre nos, entre nos.
Lo "laissatz nos, laissatz nos" prononciat "léssé nos, léssé nos" per l'Angelo, aquò qu'ei tròp! Soi tostemp estat en contra de la pena capitau, plan segur, mès aqueth cas, que'u poderí véder com ua excepcion de considerar :-D!
E la s deu praube "reis" non deveré pas sonar, plan segur (los trobadors metèvan de las s pertot, "per far bel"!). E la r finau deus infinitius? E la o? Anem, aquò rai, dèishem la reina gaujosa dançar dab los sons joens convidats en l'absencia deu vièlh rei gelós, son marit, qui era's hè un gran plaser d'irritar!
PS: Laissar = daissar. Lo diccionari de l'Institut d'Estudis Catalans non coneish pas aqueste mot, mès qu'ei classic en catalan com en las autas lengas d'òc ("lexant a part l'estil dels trobadors..." com ac escrigó lo poèta valencian Ausiàs Marc) e me pensi qui lo verbe lleixar i ei enqüera viu dens quauques parlars, au mens en Rosselhon e possiblament dens las islas). En gascon, leishar n'ei pas corrent pertot, mès qu'ei enqüera plan emplegat.
La reina "se amorosa a la via", qué vòu dίser aquò?. "Via" qu'ei escriut per "vida", probable (un francisme de l'escriban o d'un copista?) Donc, ad aquesta reina, que li agradava hestejar dab los "bachelars": qu'aimava la vita, qué!
diumenge, 20 de maig de 2007
TV3 a Tolosa, ara mateix!
Si el govern valencià de Francisco Camps (PP) no vol pas del repetidor de TV3 (quina bestiesa més danyosa, pobre de nosaltres!), nosaltres, a Llenguadoc, el volem! Volem un repetidor de TV3 a Pech David, aquí, a Tolosa! Ara mateix!
De qué fan Convergéncia Occitana e l'I.E.O? Se plànhon (amb tota la rason) qu' avem pas cap de TV occitana...Mas TV3 existís plan e la recebon coma cal a Perpinhan! Perqué pas a Tolosa ? Recebem plan TVEi aicí, vertat? Deu pas ser tròp complicat de far venir TV3 aicí tanben! E sense necessitat de tancar lo repetidor de Valéncia, ben segur! A nosautres, Occitans, cal pas nos prene per d'ases, nos costarià pas brica d'entendre lo catalan, qualques oras d'immersion televisuala intensiva e pro! Al mens per los qui parlan la lenga nòstra, plan segur! Pels autres, aquò lor trigarà un pauc mai de temps...Mas es possible. Alavetz?
Afirmam la nòstra solidaritat totala amb l'Eliseu Climent e tots los de l'Accion Culturala del País Valencian (proprietari del repetidor de Shishòna/Xixona) per defendre lo dreit de recebre TV3 alà. E felicitacions al pòble valencian que an sabut defendre lo lor dreit! (de véser: la video de la manifestacion pacifica per tal d'evitar que los foncionaris del govèrn valencian tanquen lo repetidor).
..E per acabar: Calelha de Palafrugel, te'n remembras? los lhaguts (laüts: barcas), lo cremat, la mar e...lo meu "avi" (pepin), plan segur!
El meu avi (havanera escrita pel regretat Josep-Lluis Ortega Monasterio, que la dediquèt a la memòria de son pepin, Manuel Deschamps, capitan del "Català" durant la guerra de Cuba).
El meu avi va anar a Cuba
a bordo del "Català"
el millor barco de guerra
de la flota d'ultramar.
El timoner i el nostre amo
i catorze mariners
eren nascuts a Calella
de Palafrugell.
Quan el "Català" sortia a la mar
els nois de Calella feien un cremat
mans a la guitarra solien cantar:
Visca Catalunya. Visca el "Català!
Arribaren temps de guerres
de perfídies i traïcions
i en el mar de les Antilles
retronaren els canons.
I els mariners de Calella
-el meu avi enmig de tots-
varen morir a coberta,
al peu del canó.
Quan el "Català" sortia a la mar
cridava el meu avi:
Apa, nois, que és tard!
però els valents de bordo
no varen tornar,
tingueren la culpa els americans
Òc-ben, abans de plegar per auèi, vòli dedicar aquesta video d'en Pep Gimeno "Botifarra" a tots los amics de Valéncia. Grandmercés al Vicent Damià per aqueste present! L'immens Pep Botifarra e son grop nos interpretan aquí una Jota de sa vila, Xàtiva /Shàtiva. La descarga triga fòrça, mas val la pena d'esperar. Las paraulas, nòvas (e d'actualitat!), son d'en Feliu Ventura:
Dos alcaldes es barallen
per un hortet que tinc jo
per a fer xalets de luxe
i plantar-me un camp de golf.
Vés tranquil·leta filleta,
no em picarà pollastret,
que la terreta dels iaios
no la vendré a un foraster.
Ma mare m'envia a escola
per a aprendre valencià,
i ara que ja sé parlar-lo
ningú me'l deixa parlar.
La de la panxa pelà
ja no la vorem més.
S'ha fet nòvio a Mallorca
i parlen per internet.
L'ofici de cantaor:
passar gana i tindre set.
Apague el mòbil senyora
i destape'm el vinet.
A ton pare l'han vist
en el barranc de l'assut
amb les cames obertes
i pelant un tramús.
dissabte, 19 de maig de 2007
Sol i Serena qu'acaba de sortir lo son prumèr CD, miladius!
La Marta:
Deu CD, que'n podem escotar quate troç de tira:
En Tet del Vi: l'istoèra plan trista :-D deu praube Tet (que l'aperavan en Tet del Vin), que li agradava un pauc tròp shucar e que's morí esglachat per un carret de barricas de vin mentre qui s'en tornava cap a l'ostau...
Lo Guilhem:
La Gata i el Belitre (La Gata e lo Can barruèr)
En catalan normalizat, un belitre qu'ei un vauarren. En aquesta cançon, lo mot que designa un can barruèr. En gascon, lo mot belitre (belitro en Biarn) e lo son derivat verbau belitrar qu'an practicament desapareishut de la lenga parlada actuau. Mès pas completament ! D'ua persona qui pacanteja (qui non fot pas arren), que disem enqüera: "que hè Sent Belitro".
Tà légir las paraulas d'aquesta cançon, que podetz clicar suu titòu, que i èi hicat un ligam.
Lo Jòrdi "Peligro":
Aigua de la Mar
Lo Jòrdi "Kamelh":
Harri ta herriaren fandangoa (lo fandango de la pèira e deu país)
Lo Panshito:
Info : la bressolada que's debanarà lo dimenge 27 de mai a Perpinhan !!! (clicatz sus l'imatge / cliqueu sobre l'imatge)
dijous, 17 de maig de 2007
Curset 1: com cal pronunciar l'occità?
La o sense accent o amb accent agut (ó) es pronuncia com una u catalana. Bofar en occità es pronuncia com en català bufar (bufà).
La o oberta (ò) es pronuncia com en català.
La a atona final es pronuncia generalment com una o oberta, a vegades com una a clara o fosca, o com la e del mot francès je, això depen de les parles. Doncs si la pronuncieu a la catalana, anirà bé, podreu explicar que és ben així que es pronuncia a casa vostra (que no serà mentida).
"Lo vent bofa fòrt" en llenguadocià central es pronuncia generalment més o menys com (lu bén bufo fòr).
Lh i nh en occità sonen igual que ll i ny en català:
Ma filha m'a dit que lo vent bofava fòrt a la montanha.
En llenguadocià central (llenguadocià "estandard"), la m final sona n. Guilhem = Guillen. No és pas el cas amb les parles llenguadocianes pirinenques del Donesanès (Arièja), del País de Sault (Auda) i del Fenolledès (Pirineu oriental), que ja són mig catalanes. No es tampoc el cas amb el gascó, que és la llengua principal d'aquest bloc. En totes aquelles parles, la m final queda ben pronunciada com en català.
La n final que el català no nota (pà, mà, molí etc) es nota sempre en occità: pan, man, molin. En gascó i en llenguadocià, pot o no ésser pronunciada, això depen de les parles. Quan la n és pronunciada, sona més o menys com les "ng" de parking en anglès. Aquesta n final mai és pronunciada en les formes plurals, al contrari del català, encara que és anotada igual que en català: mans (pronunciat mas), pans (pas), molins (mulís)...
I per acabar, aquí teniu un trosset de lectura en gascon, un text redigit i llegit pel difunt Rogèr Lapassada (Aussavièla a prop d'Ortès a Bearn):
Bé, és tot per avui. Fins a la propera, per un altre curset!
Un blogaire marselhés qui s'espia lo melic
Gèr, qu'avoi la bona idea d'anar en ço deu Tam-Tam, que'm hè tostemps plaser de legí'u. E mes, aquò m'a permetut de hèr la coneishença de l'emboligol. E de qu'ei aquò, un emboligol? Nosatis Gascons ne n'avem pas cap, d' emboligol, praubets qu'èm! Totun, ne'ns podem pas plànher, se n'avem pas nat emboligol, qu'avem lo melic, lo monilh, l'embonilh, l'embonic, lo meguron, lo bendilh, l'ombric ... En lenga gascona, los mots non mancan pas tà designar aqueste petit sovier anatomic de la vita d'abans la naishença! Los Catalans, eths, qu'an lo llombrígol, mes qu'an tanben lo melic com nosatis. Los Lengadocians qu'an l'embonilh e lo monilh. Bon, tà abracar aqueste meli-melòc, vòli sonque hornir: a cadun lo son melic!
PS1 Lo Tam-Tam e l'emboligol: dus blòcs provençaus qui son de fòrça bon léger! Non vos los manquetz pas!
PS2 Lo Polo, qui vedetz sus la foto, s'estima mes hè's bronzejar lo melic que non pas espià'u!
dilluns, 14 de maig de 2007
sex, fish (& chips) !
Deu temps qui èri (mes) joen, que podèvam causir enter au mens tres o quate gràfias diferentas tà escríver lo gascon: la de l'Escole Gastoû Febus, la de L'Escolo deras Pireneos dab la sua varianta aranesa, e, fin finau, la de l'Institut d'Estudis Occitans (I.E.O.). Quauques ans a, l'Escole Gastoû Febus que deishó completament la sua pròpia gràfia tà adoptar la de l'I.E.O e que vadó l'Escòla Gaston Febus. Ara la gràfia normalizada de l'I.E.O. qu'ei l'unica qui s'emplega dens Reclams, la revista literària de l'Escòla, se escartam los quauques articles en catalan qui i encontram de temps en quan.
Alavetz, on ei passada l'Escolo deras Pireneos? Desapareishuda totaument, e'm sembla, e la sua gràfia qu'estó enterrada dab era (enfin, pas completament, que n'avetz encara un exemple sus l'escut de Sèish acitau, per "son de Sèish, cap de pòur/pàur!"). Desempuish la reforma adoptada peu Conselh Generau d'Aran, la gràfia de l'I.E.O que i ei oficiau e, de fèit, emplegada pertot. Bon, me diseratz, que va plan, qu'avem enfin ua gràfia unificada, normalizada, qu'ei un prumèr pas de cap tà la normalizacion tan esperada. E non, Diu me dau! Aquò que seré tròp simple e sens condar dab l'esperit frondaire deus Gascons! L'Enstitut Biarnés e Gascoun, miat per Jean Lafitte, que s'a inventat duas gràfias (duas, òc-plan). Ua qu'ei "neo-febusiana", l'auta qu'ei inspirada de la de l'I.E.O. e shens que, que s'inspira tanben de la gràfia personau qui Joan Coromines utilizè dens lo son libe "El parlar de la Vall d'Aran, gramàtica, diccionari i estudis lexicals sobre el gascó". Jean Lafitte que defen l'usatge de las x, ix e tx tà remplaçar las sh, ish e ch de la gràfia nòsta. Que compreni perfèitament la rason d'aquesta causida, que v' explicarèi lo perqué après. Totun, que soi plan solide qui no'ns hè pas hrèita d'arretocar la gràfia, e no'm convien pas briga que cadun escriga a la sua mòda. D'acòrd, la gràfia nòsta que hè un pauc "fish and chips", mès jo que pensi qui vau mes ua gràfia fish and chips clara e oficiau que non pas un grapat de gràfias personaus e divergentas. La gràfia nòsta que convien perfeitament entà l'usatge qui hèm de la lenga, n'avem pas nat besonh de cambiar-la, ce'm pensi.
Ara, perqué la causida de las x e tx? Simplament pr'amor aquesta manièra d'escríver qu'ei (o èra) perfeitament tradicionau peus parçans pirenencs. La trobam en mantuns noms actuaus e oficiaus deu piemont com de la montanha madeisha, de mar a mar, que lo parlar e i sia catalan, lengadocian, gascon o basco. En Arièja, a on se parlan lengadocian (Comtat de Foish) e gascon (Coserans), la lista que compren Casteix (bon, aquò que comença malament, ja que casteix hè castèth en gràfia modèrna), Benaix, Foix (plan segur, lo capdulh deu comtat!), Seix, Soueix (en francés, mès que seré Soeix en occitan), e mes a l'oest, en Bigòrra e en Biarn: Tarasteix, Baleix, Baudreix, Mirepeix (Mirapeix)...Me n'èi desbrombat, probable. Que poderem tanben mencionar lo nom de familha Dupleix qui trobam a costat de Duplech (Deuplèish en gascon, e non pas dupleks!)...La transcipcion de Mirepeix en Mirapeish que'm sembla de questionar, totun: lo pèish en question non n'ei pas cap, solide que non, qu'ei meslèu un puèg o pèg (lo "puig" deus Catalans), com lo Mirapeish d'Arièja (Mirepoix en francés). Aquò rai. Bon, b'ei clar que la gràfia anciana ei malaisida, sustot taus qui non comprenen pas la lenga. En francés, Foix soa com noix (fwa, nwa), en occitan, que soa plan com cau: Foish. Seix que soa "sex" en francès (cecs), e òc! pas seish com en gascon ! B'ei clar que la gràfia de l'I.E.O. ei hòrt mei... clara. Tà acabar lo men devís, que harèi arremarcar qu'a la val d' Aran, la sh hè força "mès país" que non pas la x, per'mor deu catalan (caisha de Sabadelh ;-D, sens parlar de shiular, pèish, conéisher eca...).
dissabte, 12 de maig de 2007
Un paseo colombian a la mòda catalana
(fififi fififi fififi, sabetz?). Los ritmes deu vallenato que son quate: lo paseo (lo mes popular de totis), lo merengue, lo son e la puya. La troba kung-fú qu’a contribuit a popularizar lo vallenato en Catalonha. Que'vs prepausi d'escotar un paseo, titolat dansa d'amor, compausat e interpretat peu Joan Garriga acompanhat peus sons companhs de la Troba.
Non ves manquetz pas de visitar lo lor siti, que i poderatz descargar cançons, véder videos eca: un siti hòrt plan hèit e tostemps renovelat. Lo CD de la troba kung-fú que's titola Clavell morenet. Tà crompà'u, s'ètz en dehòra d'Espanha, que’m sembla qui vau mes evitar los sitis espanhous de venta on-line de CDs com fnac.es, pr'amor de las còstas de pòrt escandalosament caras qui s'aplican tà l’estrangièr. Vau mes comandà'u en Soïssa aquiu.
Enfin, se voletz escotar paseos deus vertadièrs (que'n soi fan, jo), que podetz clicar ací!
divendres, 11 de maig de 2007
Urosament avem totjorn la Talvera: anem, Danielon!
LA TALVERA A CASTRAS (81)
Granmercés a anpoluta
dijous, 10 de maig de 2007
Era hèsta deth sanglièr (Salardú)
dimecres, 9 de maig de 2007
Un messatge relaxant
Parlar gascon e catalan qu'ei plan beròi, mès a còps los circuíts neuronaus que s'entermesclan de mala faiçon e feneishen per hè's nodets e çò qui sòrt de tot aqueth mescladis n'ei pas mes ni l'un ni l'aute. Que'm brembarèi tostemps d'ua borricada que hasoi, o miélher dit, que digoi, un còp qui anèi tà Barcelona, bèth temps a. Qu'èri a l'otèl e que demandèi a la minhòna de la recepcion: "No hi ha cap messatge per a mi?". La gojata que'm mirè ua estoneta, un shinhalon suspresa, e, prenguda d'un hami a penas retengut d'arríder, ce'm hasó: "em sap greu, no som nosaltres els qui s'encarreguen dels massatges en aquest establiment". Jo que vadoi mes arroi que la tavalha de la tanta Maïté. Mès que'm podetz créder, adara si que sèi quin se cau díser!
Lou Dalfin fa bolegar Occitània!
Lou Dalfin, un grop qui'ns vien de las valadas occitanas d'Itàlia e qui sap quin hèr tà hèr bolegar lo monde! No'vs manquetz pas las suas videos sus myspace o youtube!
dilluns, 7 de maig de 2007
Na Segolena, reina de Gasconha
Totis los paisis gascons qu'an elegit Ségolène tà presidenta! Bon, Aran n'a pas votat en aquesta eleccion, ben segur, mès que votarà tà las locaus lèu. E doncas, visca Gasconha e totis los paisis gascons! E granmercés a Ségolène! Lo mendre qui poscam díser ei que los elefants deu PS non l'ajudèn pas guaire durant la campanha...Mès sembla plan que l'istòria dab Ségolène non hè pas que començar, a maugrat deus elefants...Ac jogam?
blòg o blòc?
diumenge, 6 de maig de 2007
Xazzar, un grop de musica catalano-klezmer
Xazzar (x que's prononcia coma la sh gascona e la r finau que sona clar) que'ns hè musica d'inspiracion clarament klezmer o balcanica. Aqueste grop de joenis musicaires catalans n'a pas enqüera grabat cap de disc e qu'ei totaument desconeishut en França. Mès que podetz escotar las lors cançons sus lo hialat. L'internet que ns'ajuda tà descobrir lo monde! Jo qu'aimi ço qui hèn e qu'ac volèvi compartir dab totis vosatis.
Lo siti web de xazzar demora en construccion. Notatz que's pòt escotar ua entervista de duas musicairas d'aquest grop a l'emission línia folk de icatfm (emission deu 11 de gèr de 2007). Que s'i pòt descargar lo podcast correspondent. Espèri que v'agrade a vosatis tanben! Hètz beròi e a lèu!
divendres, 4 de maig de 2007
E ara qué?
Après la manif de Besièrs, e las responsas deus "candidats presidents" a la question de la ratificacion de la carta europèa deus drèits de las lengas, qu'èi decidit de crear un blòc. En gascon. O, pas grana causa. Simplament tà servir la lenga. La lenga nòsta que s' ac amerita. Se n'avem pas cap de TV en occitan, au mens qu'avem l'internet. E qu'ei de la nosta responsabilitat, nosatis los occitanofònes nadius o navèths, de hèr espelir la lenga pertot. Doncas, aquí qu'avetz un nau blòc en lenga nòsta!
PS lo Sàrko non vòu pas ratificar la carta, la Ségo qu'ac vòu hèr. Ja ei plan temps qu'elegiam ua dauna tà presidenta, non vos sembla?


text:
Dimenge, 10 de setembre de 2017, 03h00
La rintrada es arribada. Cada an, de centenats de milièrs d’enfants e de joves tornan emplir las salas de classa e devon quitar la pigresa de l’estiu còp sec. Cal tornar prene lo fil educatiu, conéisser de mèstres nòus e retrobar los companhs. E las familhas rescontran los meteisses problèmas: la coabitacion de la vida al trabalh amb la vida en familha, los oraris escolars e las activitats extrascolaras, los manuals escolars, l’abilhatge nòu, los vestits d’espòrt e, dins fòrça cases, demandar d’ajuda als grands; siá d’argent, siá per anar quèrre los mainats a la sortida de l’escòla. Son totes aqueles los problèmas abituals de las familhas francesas, mas tanben de las familhas de pertot.
Ça que la, las familhas occitanas, o una bona partida d’elas, an encara un problèma de mai: l’escolarizacion dins la lenga del país, es a dire en occitan. Impòrta pas se se causís una Calandreta o una escòla publica qu’ensenhe l’occitan. Lo problèma es la causida d’una escòla occitana e las dificultats qu’aquò compòrta per las familhas. Dins qualques cases cal percórrer mai de quilomètres e dins d’autres cal pagar mai de sòus. E al delà, cal totjorn balhar d’explicacions a la familha per aver causit la legitima opcion, e qualques escolans an la sensacion que lor opcion es minoritària e, en consequéncia, en defòra de la normalitat. Uèi lo jorn, se cal pas enganar, d’educar los mainats en lenga del país contunha d’èsser una causida de militantisme e de consciéncia.
Mas es justament aquel militantisme qu’a fach avançar lo país dins lo domeni educatiu. Sens los ensenhaires e las familhas que fondèron la primièra escòla occitana, d’autras serián pas vengudas. Cal totjorn de vam per far venir normalas aquelas proposicions que semblavan utopicas.
L’administracion francesa seguís la meteissa politica lingüistica ara, en 2017, qu’en 1970, 1950 o 1930. Ven de o demostrar lo fach que los estalvis de Macron fan perilhar la continuitat de cèrtas escòlas Calandreta, especialament Lo Lis e Agen, consequéncia efectiva del refús per França de l’article 30 de la Convencion dels Dreches de l’Enfant. Es per aquò que cal contunhar de militar e de far pression sus las administracions estatalas, regionalas, departamentalas e localas. Atal o an fach mai d’una centena e mièja de personas a Pau, que se son acampadas per exigir de solucions rapidas per la Calandreta en remetent un dorsièr dirèctament al primièr ministre francés. Òsca per aquela accion!
Los parlars naturals se transmetèren sens escòlas, e l'escòla remplaça pas jamai la transmission.
La transmission se pòt far dins tota mèna d'activitats extrascolaras, mai que mai esportivas.
Perqué i a pas de seccions occitanas dins las activitats de leser, jovens e adultes?
Tot se passa coma se la transmission e la practica èran sostractadas a l'escòla.
Sembla desmission o abandon...
Fa pas besonh?
A Bordèu, en las annadas 60 / 70 , vivèvan fòrça Português immigrats. De segur los dròlles anavan a l'escòla francesa. Mès eths lo dijaus organisèvan una "escoleta portuguesa" on ensenhavan los dròlles : parlar e escríver la lenga, cants , danças , legendas, tradicions, istòria e geografia deu Portugau, e la fiertat d'èstre portugués ( quan èran tan mespresats los praubòts !) . Segur los parents a casa parlavan portugués . E la vida associativa culturala d'aquet... Legir mai
#4 E òc- Ieu tanben soi espaventat de véser cossi se pèrd l'accent tant d'aviat. De mon temps, sortit dels emigrats del Nòrd, s'endevinava l'origina sociala dels dròlles a l'accent- los qu'anavan a las escòlas privadas, etc, e los que se'n cresian. Ara te tròbas sovent cap e cap amb un mainatge aimable coma tot, que tota la familha parla francés amb l'accent, e que, el, ponjugueja!
Pensi- mas aquò son pas que d'idèias que me venon- e s'ameritaria d'estudis sociò-linguistics seriose... Legir mai
Estrach : "Mas quina es la lenga pròpria dels enfants en Occitània : l'occitan?... avèm besonh, totes, d'un bocin mai de luciditat e de realisme facia a l'estat de la lenga, e de bastir una argumentacion benlèu diferenta, mas solide e coerenta, e non pas apevada sus de fantasmes..."
Argumentacion, segur ! Mès desfolament e valorizacion de la basa per sa conscientizacion, emb dals locutors que demòran, emb dals marcaires identitaris que demòran : grand pretzfach dau terrenh sociau !
Solam... Legir mai
L'article 30 de la Convencion dels Dreches de l'Enfant dis : "...Un enfant autoctòn pòt pas ésser privat del drech....d'emplegar sa lenga pròpria..."
Mas quina es la lenga pròpria dels enfants en Occitània : l'occitan?
Contra-argumentar a-n-aquel pretendut argument es pas complicat !
Solide qu'avèm besonh de nos batre per l'escòla en occitan, que la creacion de las Calandretas demòra l'accion del moviment occitanista la pus concreta e portaira d'avenir d'aquestas darrièiras... Legir mai
Dimarts, qual va a la manifestacion nacionala contra las contra-reformas de Macron, la supression de la ajudas a l'emplec e lo problema de las calendretas?
Cap d'agression sense respòsta !


text:
Dijòus, 17 de mai de 2018, 03h00 Internacional,Politica
Lo jutge del tribunal de primièra instància de Belgica o a comunicat al conselhièr catalan en exili Toni Comín a l’exterior del Palais de Justícia
Lo ministèri public de Belgica a demandat a la justícia del país que refuse lo mandat d’arrèst europèu dictat pel jutge espanhòl Pablo Llarena que los acusava de rebellion. Segon lo ministèri public, lo mandat d’arrèst europèu a un defaut de forma e es tot plen d’errors. Per tant, los tres elegits catalans exiliats en Belgica seràn pas extradits. Lo jutge del tribunal de primièra instància de Belgica o a comunicat al conselhièr catalan en exili Toni Comín a l’exterior del Palais de Justícia.
“Pòt semblar un problèma estrictament formal, mas aicí i a un problèma de fons. L’estat espanhòl deu quitar d’abusar del drech penal e dels mandats d’arrèst europèus. N’i a pro, aquò o fa pas una democracia madura”, çò diguèt Comín als mèdias.
Ara lo jutge retirarà las mesuras preventivas que tocavan los conselhièrs exiliats: d'efièch, podián pas sortir de l’estat bèlga sens permission e devián comunicar a la justícia tot cambiament de demorança.
Lo president en exili, Carles Puigdemont, de Berlin estant, escriguèt un messatge de felicitacion sus Twitter tanlèu conéisser la nòva.
Bona notícia de Bèlgica! Felicitats companys @PuigGordi , @toni_comin i @MeritxellSerret https://t.co/cJ6jMmyBbI— Carles Puigdemont (@KRLS) 16 de maig de 2018
Aürosament que lo Puigdemont aguèt lo nas de sustot pas se refugiar en França, que la parisencalha macroniana s'aguessèsse fach una jòia de lo livrar pes e punhs ligats a Madrid !
#3 Es vertat que nos son de manca sas colhonadas.
Eh bé, eh bé, hombre, pas ges de reaccion de nostre popular amic Carles, lo valeros aparaire de la "legalitat" espanhòla ?
La mesura immediata que deu èstre presa en Espanha es de levar dei responsabilitats lei personas qu'an menat an aqueu poiriment de la situacion. E de li demandar de còmptes davant la Justícia internacionala.
E per subrepés, lo Llarena es un jutge incompetent!
Deu aver capitat sos estudis de drech coma la Cifuentes, o coma lo Casado, qu'a obtengut sa licéncia de en 4 meses. Es que los cervèls del PP son de primièra borra.
O benlèu an agut un paire o un avi qu'a fach un servici al Caudillo, coma lo paire de Rajoy qu'enterrèt lo cas Matesa ont lo Nicolás Franco, fraire del Generalísmo, èra banhat fins la mesolha.


text:
Exposicion universala de 1873
L'Exposicion Universala de Viena (1873) (en alemand: Wiener Weltausstellungse) se debanèt de l'1 de mai al 31 d'octobre de 1873 a Viena, Empèri Austroongrés.
Lo tèma d'aquela exposicion foguèt "Cultura e educacion". Demest los bastiments nombroses que foguèron construïts per l'exposicion, dins lo parc vienés de Prater, se remarcava la Rotunde, una construccion emblematica qu'aviá la copòla mai granda del mond durant aquela epòca.
Grelh de l'exposicion[modificar | modificar la font]
Tre 1857 se publiquèron divèrses documents per botar en plaça l'estructuracion d'una exposicion industriala per tal de ne promòure l'aspècte economic. A partir de 1862, s'integrèron a l'estructura organizativa l'Associacion de de Comèrci e la Cambra de Comèrci e d'Industria de la Bassa Austria. Los expausaires que who could already show some success soslinhèron los beneficis immenses que podriá portar l'eveniment. De resolucions imperialas per afavorir l'organizacion foguèron publicadas entre 1866 e 1868, pasmens los problèmas que causèt la guèrra en 1866 emperilhèt la realizacion de l'exposicion.


text:
-433
Aquesta pagina concernís l'an -433 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Atenas[modificar | modificar la font]
Atenas acceptèt d'ajudar militarament Còrcira, colonia de Corint en revòuta còntra sa metropòli. Coma Corint èra una poissança navala majora de Grècia, una flòta fòrça importanta foguèt mandada. La premiera batalha se debanèt a Sybota e s'acabèt per un resultat indecís. Atenas e Còrcira i perdiguèron 70 naviris còntra solament 30 mai la flòta de Corint ausèt finalament pas desbarcar sus l'illa de Còrcira e preferiguèt se retirar.
La tension demorèt viva entre Corint e Atenas que s'afrontèron tornarmai en 432 avC entraïnant la Guèrra de Peloponès. D'efèct, a la fin de l'annada, Atenas deguèt s'ocupar de la revòuta de Potidèa, èx-colonia de Corient e membre de la Liga de Delos. Li ordonèt de destrurre sei fortificacions, liurar d'ostatges e expulsar lei magistrats corintians presents dins la vila. Dins aquò, la ciutat refusèt. Mandèt una ambaissada oficiala a Atenas per assaiar d'aplanar lei dificultats e una mission secrèta a Corint e a Esparta per negociar una ajuda militara còntra la flòta atenenca.


text:
Salas d'Aude
Salas d'Aude (oficialament en francés Salles-d'Aude) es una comuna de Lengadòc, situada dins lo departament d'Aude e la region d'Occitània. Lo vilatge, qu'aparten al canton de Corsan, comptava 2.833 abitants en 2010.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Salas d'Aude se tròba dins un país de plana, pas tròp luènh pr'aquò del Massís de la Clapa, una sèrra calcària de 15.000 ectaras que s'espandís sus una porcion del litoral que va dempuèi Grussan a Fluris. La localitat se situa prèp de grands centres urbans, es a 14 km al nòrd-èst de Narbona e a 19 km al sud-oèst de Besièrs.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo vilatge existissiá ja al sègle X que son nom apareis dins un document de 966 jos la forma latinizanta Salae.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- L'ostal de la comuna amb son relòtge particular qu'indica 24 oras, fach en 1912 per un relotgièr de Jura, Cretin-l'Ange.
- Lo Castèl del Puèg de Celeiran.


text:
A partir de 2018 Orange plaçarà pus de telefònes comutats en França. Puei, tre 2021, suprimirà, region per region, son malhum de Ret
Telefonica Comutada (RTC) au benefici dau telefòne numeric, qu’es mai que majoritari despuei d’annadas.
Lo RTC èra lo malhum istoric dau telefòne en França. Son principi màger es qu’una continuitat electrica existisse entre dos terminaus telefonics, via un commutator. serà mes au ravan
. Lo sistèma actuau eu es IP, (per Internet Protocòle).
A partir deis annadas 1990, lo telefòne fixe numeric a començat de prene sa plaça, am’eu un sistèma de modem (modulacion-demodulacion). A chapauc
es aqueu qu’a suplantat lo vièlh sistèma.
Mai se l’Autoritat de Regulacion dei Telecòms (Arcep) a autorisat Orange a metre fin au RTC, es amé l’obligacion d’en avisar lo monde pertocat au mens cinc ans avans la supression.


text:
Skip to content
Aué dissabte 26 de mai, auram un maitin pro assolelhat damb quauqui intervaus de bromes. Pas s'escarte quauqua fèbla precipitacion, qu'anarie acompanhada de hanga, donques que seguiram damb povàs en suspension. Pera tarde se formaràn bromalhs d'evolucion damb probabilitat mieja-baisha de tronada. Vents fèbles deth sud damb quauqua bohada moderada, sustot en zònes nautes.Temperatures d'ostiu (10°/25° en Vila; 9°/23° en Garòs).Eth dimenge 27, pendent eth maitin s'alternaràn bromes nautes e miegess damb quauqui clari; pas s'escarte bèra precipitacion. Pendent era tarde se tornaràn a formar bromalhs d'evolucion damb probabilitat mieja-nauta de tempèsta. Encara auram quauquarren de calima.Temperatures maximales en descenuda (10°/20° en Vila; 9°/19° en Garòs).
Aué diuendres 25 de mai, pendent eth maitin s'alternaràn bromes nautes e miegess damb quauqui clari, pas s'escarte quauqua fèbla precipitacion. Pera tarde se desvoloparàn bromalhs d'evolucion intercaladi damb clari e damb probabilitat mieja-baisha de que se produsisque quauqua tempèsta fèbla. Tanben aurà un shinhau de povàs en suspension que provocarà ambient entrebolit. Vents fèbles de sud-est.
Temperatures nautes entara epòca (11°/23° en Vila); 9°/21° en Garòs).
Eth dissabte 26, serà assolelhat encara que pera tarde se formaràn quauqui bromalhs d'evolucion, que poderien deishar bèra precipitacion a darrères ores. Vents fèbles deth sud.
Temperatures en leugèr ascens (12°/24° en Vila; 11°/22° en Garòs).
Eth dimenge 27, pendent eth maitin auram nivolositat de tipe naut e miei intercalada damb quauque clar. Pera tarde se formaràn bromalhs d'evolucion damb probabilitat mieja-nauta de tempèsta.
Temperatures maximales que demoraràn quauquarren mès cuertes qu'es jornades anteriores (12°/20° en Vila; 11°/19° en Garòs).


text:
Dins MMMETROPOLITAN uei, un torn per Fabregas.
A l’oest de Montpelhièr, la comuna acuelha un barri sonat Ecoparc, que sa vocacion es de prepausar de bastiments eco-responsables. Simbeu d’aqueleis entrepresas, la societat Izuba Énergies, pròcha de l’associacion Negawatt, que sosca a de scenarii de transicion energetica per fin d’abandonnar lo nucleari.
La micion d’Izuba Énergies es de conselhar lei constructors immobiliers, publics tant coma privats, per que bastiguesson d’ostaus eco-responsables. Pròva per l’exemple, son bastiment setut a Fabregas : ossatura en fusta, renforçada émé de palha, lo seti de la societat es tanben dich a energia positiva, equipat en paneus fotovoltaïcs que produson d’energia venduda a EDF.
A l’ora deis annoncias sus la transicion energetica, lei comunas de mai en mai tendon a sostener aqueleis iniciativas economicas e vectritz d’emplecs.
Rescòntre émé Eduardo Serodio, ingenior termician en cò d’Izuba Énergies.
Los Palhassas de Cornonterralh, mai qu’una tradicion, son los vertadièrs simbòls de la comuna. Cada annada per carnaval, lo vilatge conèis una tantossada de folia, quand los palhassas tòrnan prèner las carrièras a la perseguida daus òmes en blanc. Originária de l’edat mejan, aquesta fèsta demòra plan viva encara grácia aus estatjants que ne transmetan lo sens e l’istòria aus novèls arribants.


text:
D'uòi es
ton anniversari. Per aquò te voliái dire tot çò que t'ai jamai
dich e mai se legiràs pas aquelas linhas. Escriure aquí, es coma
dire al mond, que demoraràs per sempre dins ma vida. Ai franquit la
pòrta de ton ostal un estiu de 2008. Dintravas just de l'espital e
podiá pas pus te desbrolhar tot solet malgrat ton apartament
pichonet. Rai qu'èra estrech, e escur, e vièlh. Mas tu n'èras tant
fièr. Es lo patron que te l'aviá pagat, quand prenguèt ta
retirada. Dintrèri doncas per lo primièr còp e m'avisèri de
suita qu'aviás de besonh de ieu. A-n'aquel moment, deviás èsser
sus ta cadièra, ataulat dins la cosina coma a l'acostumada.
Probable. M'as parlat dins ton lengatge que traparai pas jamai
endacòm mai. Una mescladissa fosca de patoés e d'espanhòl qu'es
pas de creire. Es per aquò que la dòna de l'associacion m'a mandat
a ieu, me pensèri. Es per aquò atanben que m'agradères lèu. Me
mandèt de ressons : lo parlar de mos grands. Pr'aquò pauc cha
pauc compreniái mièlhs e m'acostumèri a ton parlar tant
particular. Pendant las doas oras qu'aviái cada jorn a cò teu,
balhavi tot mon vam e mas fòrças. Voliái que siágues plan. Voliái
qu'ajas besonh de pas res. Es que lo meritavas... Nasquères lo 04
d'abriu de 1918 a Murcia, dins lo vilatge de Caravaca. Me contavas
sovent qu'ères amorós d'aquela polida filha que sa maire volguèt
pas cap de tu. Mas foguèt apelat per la guèrra. Quand s'acabèt,
cerquères de trabalh dins lo país vesin , qu'aviá besonh
d'una man d'òbra a la vinha, endacòm a costat de Lagamàs. Aquí,
as rescontrat la que venguèt ta femna, espanhòla atanben. Ta vida
foguèt pas que trabalh. E mai lo ser, aprèp lo rasim, ton òrt
t'esperava. Lo regretas encara ton pichòt canton d'arbres e de
legums. Era una fiertat per tu, per que possedissiá. Perque fasiá
créisser la vida per lo sol poder de tas mans. Aquela vida, me l'as
liurada. De còps, èri preissada e escotavi pas totjorn çò que me
disiás...Per me far perdonar, te portavi de cambajons, de turron, de
vins, de cervesa e mai de cartas. Tant de causas que te rapelavan ton
país. Quand fasiá pas tròp caud, nos passejavem dins Sant-Joan
mentre que tu, contunhavas de me contar tos remembres e aquela
societat d'uòi que no vale na. T'escotavi. Compreniái pas
totjorn. Pasmens podiái sentir ta languison. Alavetz redoblavi
d'esfòrces per que siágue content. Tu tanben te fasiás de laguis
per ieu. Doblidavas pas de me demandar per mon amorós. E d'apondre
fin finala que s'aviás agut quaranta ans de mens, m'auriás esposada
sulpic. Risiam.
Mantes còps
sès tombat malaut. Me precipitavi a ton costat. Mas te requinquèt
tornarmai. N'aviás vistas d'autras... Mas un jorn qu'èri luònh de
tu, mon telefon sonèt. Era ta dròlla...
Del temps
passat amb tu, ne vòli servar pas que de bons sovenirs. Me pensavi
qu'aviás de besonh de ieu. Sai qu'èra lo contrari. Mercés a tu, me
soi un pauc garida de l'abséncia de mos grands que revertavas tant.
Ponctuavas tas frasas d'aquel touyour que me fasiás tant rire
e m'apelavas La Barbara amb aquel accent que m'agrada tant.
Quantes còps t'ai volgut sarrar dins mos braces quand anava pas.
N'aguèri pas totjorn lo coratge pr'amor de tot lo respècte qu'aviái
cap a tu. Es per aquò qu'èri la sola a te vovejar. Uòi te disi tu,
per te dire Juan, que jamas t'olvidaré e touyour me quedaràs.
Es
un buen tipo mi viejo
que anda solo y esperando,
tiene la tristeza larga
de tanto venir andando.
Yo lo miro desde lejos,
pero somos tan distintos;
es que creció con el siglo,
con tranvía y vino tinto...


text:
Unicòrn (constellacion)
Monoceros (Unicòrn en occitan) es una constellacion de l'emisfèri sud definida en 1624 per l'astronòm alemand Jakob Bartsch (vèrs 1600 - 1633). Son nom es la forma latina d'un mot grèc ancian que sa significacion èra unicòrn. Ocupa l'espaci situat entre lei tres estelas dau Triangle de l'Ivèrn (Sirius, Betelgeuse e Procyon).
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Monoceros es una constellacion relativament modèrna que foguèt suggerida per lo premier còp en 1612 ò 1613 per lo Neerlandés Petrus Plancius (1552-1622) e definida en 1624 per l'Alemand Jakob Bartsch (vèrs 1600 - 1633). Aquò èra lo prolongament d'una idèa apareguda au sègle XIII de traçar un cavau a partir deis estelas gaire lusentas situadas au sud dei constellacions dau Càncer e dei Geminis. D'astronòms persans semblan aver agut la meteissa idèa.
Estelas principalas[modificar | modificar la font]
Monoceros es una constellacion malaisada d'observar car totei seis estelas de la constellacion, compres lei pus importantas, an una luminositat febla :
- B Monocerotis (dicha Cerastes) es l'estela pus lusenta amb una magnitud aparenta de 3,76. Es un sistèma triple situat a aperaquí 690 annadas lutz format d'estelas de color blanca ò blava.
- a Monocerotis (dicha Lucida ò Ctesias) a una magnitud aparenta de 3,94. Es una naneta jauna situada a 144 al de la Tèrra.
- Y Monocerotis' (dicha Tempestris) es una giganta arange situada a 645 al. Sa magnitud es de 3,99.
- δ Monocerotis' (dicha Kartajan ò Kargadan) es una estela blanca de la sequéncia principala que tèn una magnitud de 4,15 e qu'es situada a 375 al.
Objècts celèsts de remarca[modificar | modificar la font]
Monoceros tèn plusors objècts celèsts de remarca :
- M 50 es un amàs dubèrt descubèrt en 1772 per Charles Messier (1730-1817). Compta aperaquí 200 estelas e son temps es estimat a 78 milions d'annadas.
- Nebulosa de la Roseta qu'es una nebulosa difusa situada a 4 900 al de la Tèrra. A una magnitud aparenta de 6 e un diamètre d'un centenau d'annadas lutz.
- NGC 2264 que gropa un amàs dubèrt (Amàs de l'Aubre de Nadau) e una nebulosa difusa (Nebulosa dau Còne).
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Mapσύaς2 ou Marsyas2 : la voie ou la voix de la résistance, ... Resistaren, sian encaro aqui !!!
"ESCRIVI COUMO LOU POPLE PARLO, ES PER ACO QUE ME COUMPRENI." A. MACABIES - janvier 1935
"Hâte-toi, hâte-toi de transmettre ta part de merveilleux, de rébellion, de bienfaisance." . - René Char (in Commune présence)
"ESCRIVI COUMO LOU POPLE PARLO, ES PER ACO QUE ME COUMPRENI." A. MACABIES - janvier 1935
"Hâte-toi, hâte-toi de transmettre ta part de merveilleux, de rébellion, de bienfaisance." . - René Char (in Commune présence)
samedi 10 mai 2014
Peireto Berengier : Tartarin, un bretoun - Tartarin, est-il breton?
Tartarin, un bretoun
Sabèn tóuti de quant li tres rouman de Tartarin fuguèron pau presa à Tarascoun. « Tartarin de Tarascoun » proumié, mai peréu « Tartarin sus lis Aup » mens couneigu e lou tresen, « Port Tarascoun », qu’es pas soulamen à Tarascoun que s’enverinèron contre. D’efèt, Daudet se ié trufarié dóu Felibrige, de sis titre, de sa ierarchìo, de si simbèu. D’ùni meme se ié couneiguèron. Fau pamens pas óublida que Daudet se foundè subre-tout sus un afaire que de soun tèms faguè la uno di journau : l’afaire de Port-Bretoun. Acò lou sabian deja, mai aquel afaire n’en couneissian pas proun bèn lou debana.
I’a quàuquis an pareissié « L’odyssée de Port-Breton , le rêve océannien du Marquis de Rays » que soun autour Daniel Raphalen, fasié lou poun coumplèt sus aquel afaire.
Lou Marquis de Rays, un marquis belèu pas tant marquis qu’acò, mandè dins uno isclo vers la Nouvello-Guinèio, dins li sièis cènt persouno sus quatre navire, pèr ié founda uno coulounìo. Vendié de terro que lis avié jamai croumpado, sènso ges d’autourisacioun, dins un endré que ges d’uman ié poudié resta (meme pas li gènt de la regioun). Avié jamai fa lou viage sus plaço mai lausavo la fertilita di terro e li proufié espetaclous que mancarien pas d’endrudi li courajous coulounisatour. Malurousamen la mage-part mouriguè e quàuquis-un soulamen se pousquèron establi en Australìo o rintra en Europo.
Lou proucès faguè grand brut. L’ome èro esta cubert e proutegi pèr un mouloun de maufatan espagnòu e de representant dóu Liberia. Pantaiaire ilumina o escroc counsciènt, belèu un pau di dous, de tout biais aquel afaire fuguè un drame pèr li vitimo.
Sus plaço, li maufatan avien de titre glourious e Daudet se foundè dounc pas soulamen sus lou Felibrige. Lou « marqués », tóuti si bèn fuguèron vendu e quouro sourtiguè de presoun anè mouri dins un vilage vesin dóu siéu… Eisa de recounèisse lou paure Tartarin eisila à… Bèu-Caire.
Aquel oubrage di mai serious, presènto li doucumen autenti, lou coustat istouri, poulitic e soucioulougi de l’afaire. L’autour a fa un travai entre l’enquisto journalistico e lou travai de recerco universitàri. Uno bello resulto.
Nous rèsto que de relegi « Port-Tarascoun » emé d’àutris iue!
Peireto Berengier
*+*+*
Publicat per Marsyas II en Avignoun à 05:10
Lous temes dinc aquèu articlè : actualités, conte, essai, félibres, français, pays d'Arles, Peireto Bérengier, prose, Provence, XIXème, XXI ème siècle
Aucun commentaire:
Inscription à : Publier les commentaires (Atom)


text:
Rimling
Rimling es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Domeni reial a Modèl:La s.
- Situat sus la rota de las Flandres cap a Estrasburg.
- #Passar a la distincion de Bitche.
- Lo castèl seigneurial se trucava « Lorraine ».
- Ocupada pels Alemands pendent la Segonda Guèrra mondiala, de violentes combats an #aver luòc pendent la Desliurança (operacion Nòrdwind), la linha de tèsta en i avent stagné pendent divèrses meses pendent l'ivèrn 1945. Luòc estrategic per las siás nautors, luòc d'observacion per la artillerie e amb Erching darrièra vila abans l'Alemanha, Rimling serà definitivament liberada lo 15 de febrièr de 1945.
- Domaine royal au Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle.
- Situé sur la route des Flandres vers Strasbourg.
- Passa à la seigneurie de Bitche.
- Le château seigneurial s'appelait « Lorraine ».
- Occupée par les Allemands durant la Seconde Guerre mondiale, de violents combats ont eu lieu durant la Libération (opération Nordwind), la ligne de front y ayant stagné durant plusieurs mois pendant l'hiver 1945. Lieu stratégique par ses hauteurs, site d'observation pour l'artillerie et avec Erching dernière ville avant l'Allemagne, Rimling sera définitivement libérée le 15 février 1945.


text:
Publicacion per l’IEO Edicions de La Miugrana entre-duberta de Teodòr Aubanel
La Miugrana entre-duberta es prepausada en grafia classica dins la colleccion dels Classics occitans, amb una introduccion en francés de Claudi Liprandi (e amb lo sosten de la region Occitanie-Pyrénées-Méditerranée).
Teodòr Aubanel (1829-1886) es, amb Romanilha e Mistral, l’un dels pilars del Felibritge. La Miugrana entre-duberta, lo son recuèlh de poèmas lo mai conegut, a un acuèlh entosiasta al moment de sa parucion en 1860. Es lo son amor per " Zani ", un amor impossible, qu’es a l’origina de lo son inspiracion.
De son vivent, publicarà un segond recuèlh de poésias, Li Filhas d’Avinhon. A comptar de 1880, aprèp de malentenduts amb Romanilha, s’alonharà del Felibritge.
Parucion : 28/02/2017
ISBN : 9782859105686
148 paginas
13 x 23 cm
16.00 €
Per comandar aquel recuèlh de poésias, clicatz aicí.


text:
Seguissen es nheuades ena Val d'Aran.
Pendent era jornada d'aué deluns 16 de gèr, contunharàn es precipitacions entre moderades e intenses pendent eth maitin damb còta de nhèu ath torn des 1000 m. A compdar de meddia s'afebliràn es nheuades e era còta descenerà cap as 800 m.
Acumulacions d'entre 35 cm a 45 cm en Baquiera 2500.
Vents fòrti tamb quauqua bohada fòrça fòrta de compausanta nòrd e noroest.
Temperatures qu'an anat pujant pendent era maitiada e que se mantieràn estables pendent tota era jornada, en tot descéner a darrères ores(1°/4° en hons de val) (-8°/-4° en còta 2.000).
Eth dimars auram quauques brumes que se alternaràn tamb solei, sustot cap ath meddia. Se poderie produsir quauqua fèbla precipitacion que serie de nhèu en totes es còtes. Vents moderadi de compausant nòrd damb quauqua seguida fòrta.
Fòrt descens des temperatures (-5°/-3° en hons de val) (-17°/-14° en còta 2.000).
Eth dimèrcles serà assolelhat. Temperatures fòrça heiredes en tot provocar que sigue era net mès heireda der iuèrn (-10°/-2°).


text:
-
CONTRA ERA SUSPENSION DERA LEI DER OCCITAN, ARANÉS EN ARAN (oc)Par movoc dans [Archives] Enternacional le 20 Septembre 2011 à 21:43
Eth Tribunau Constitucionau espanhòu (TC) qu'a admetut a tramit eth recors deth govèrn espanhòu contra era lei der occitan,aranés en Aran. Per aquerò n'a suspenut era sua aplicacion e laguens un termini de cinc mesi eth TC ratificarà o treirà. Eth TC qu'a enviat es documents ath Congrès des Deputats, ath Senat espanhòu, ath Govèrn e ath Parlament de Catalonha, qu'an quinze dies entà personar-se en procès e formular es allegacions que considèren oportunes. Eth govèrn espanhòu recorrec aguesta lei eth passat mes de junhsèga. Eth govèrn de José Luís Rodríguez Zapatero se basaue ena senténcia contra er Estatut d'Autonomia de Catalonha deth TC entà impugnar diferenti articles dera lei dera nòsta lengua pr'amor que considerèc qu'ère inconstitucionau autrejar ar occitan un caractèr preferent ena Val d'Aran. Eth Partit Popular, qui inicièc eth recors contra er estatut de Catalonha a on se declare era oficialitat dera nòsta lengua, se base er eth article 3.1 dera Constitucion, a on er espanhòu ei era lengua oficiau der Estat.
Auem, donques, un atac ara soleta lei que protegie era nòsta lengua ena Val d'Aran e ena comunitat autonòma de Catalonha, inspirat en recors anticatalan deth PP, mès amiat a tèrme peth PSOE. Era Lei der occitan, aranés en Aran qu'ei ua lei deth Parlament de Catalonha. Alavetz, non s'agís sonque d'un atac contra era Val d'Aran e Occitània en generau e tanben contra Catalonha. Libertat! Esquèrra Revolucionària d'Occitània demanam as govèrns de Catalonha e Aran qu'arriben enquiàs darrères conseqüéncies entà preservar era nòsta legalitat lingüistica, se cau, en tot partir d'Espanha. Qu'exigim tanben era trencadura immediata de relacions des partits aranesi damb aguesti dus partits espanholistes qu'ataquen er aranés, ei a díder es relacions qu'Unitat d'Aran a damb eth PSOE e es pactes que Convergéncia Democratica Aranesa a damb eth PP. NON ARA CONSTITUCION ESPANHÒLA, ÒC ARA QUERIMÒNIA! Libertat! Esquerra Revolucionària d’Occitània, seccion Val d’Aran, 19 de seteme 2011
-
CommentairesAucun commentaire pour le moment
Suivre le flux RSS des commentaires
Ajouter un commentaire


text:
Fèlix Ier
Fèlix Ièr (mòrt lo 30 de decembre de 274) foguèt lo 26en evesque de Roma dau 5 de genier de 269 au 30 de decembre de 274. Succediguèt a Dionisi (259-268) e foguèt remplaçat per Eutiquian (275-283).
Son pontificat se debanèt dins lo corrent dau rèine de l'emperaire Aurelian qu'ordonèt de persecucions novèlas còntra lei crestians. Pasmens, avans son arrestacion e son execucion en 274, poguèt mandar de missionaris per evangelizar Gàllia e adoptar divèrsei rites coma la celebracion de la messa sus lei tombas dei martirs.


text:
Banh turc
Un banh turc o Hammam (Hammim), es una mena de banh de vapor qu'a l'encòp neteja lo còs e relaxa. Aguèt un ròtle important dins las culturas de l'Orient Mejan essent un luòc d'encontra sociala, pel ritual de l'igièna e constituissent un element arquitectonic d'importéncia. Los europèus los coneguèron mejans los contactes amb los otomans e en Euròpa orientala fugeron popularizats pendent Èra Victoriana.
Lo banh turc es una varianta umida del sauna, encara mas es eissit de las practicas dels tèrmes romans. Prene un banh turc demanda d'en primièr una relaxaion dins una sala tebesa caufada per un flus continú d'aire caud que permet que lo banhaire respira liurament. Aprèp, pasa dins una sala caudassa abans de s'immergir dins una piscina d'aiga freja. Aprèp se fa lavar lo còs de complet e recep un massatge; fin finala se retira dins la sala de refrescament per un temps de relaxacion.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Los banhs turcs venon dins la continuïtat dels tèrmes romans que demorèron dins la cultura orientala e se popularizèron mai que mai amb l'Empèri Otoman. Agradèron als europèus que visitavan aqueles países e los transportèron cap a Euròpa que venguèron populars.
Los banhs turcs foguèron introdusits dins las Illas Britanicas per David Urquhart, diplomata e membro del Parlament de Stafford, que per de rasones politicas e personalas desirava popularizar la cultura turca. En 1850 escriguèt The Pillars of Hercules, un libre contant los seus viatges en Espanha e en Marròc en 1848, ont descriu lo sistema de caufatge de l'aire dels banhs qu'alá se faguèron, e dins l'Empèri Otoman, qu'èran venguts fòrça populars a l'epòca romana amb de cambis leugièrs.
En 1856, Richard Barter, qu'aviá legit lo libre d'Urquhart e trabalhèt amb el a la construccion dels banhs, obriguèt lo primièr banh turco modèrne en Grand Bretanha dins l'Establimient d'idroterapia de St. Ann cerca de Blarney, County Cork, Irlanda. L'an seguent, se n'obriguèt un a Manchester, e l'idèa leu s'espandiguèt al nòrt d'Anglatèrra. E a Londres en julhet de 1860 Roger Evans n'obriguèt un, Carrièra 5 Bell, Aprèp de Arc de Marbre.
Del nom arabi al-ḥamma (الحمّة) deriban los toponims espanhòls «Alhama» e portugueses «Alfama».
Efèctes[modificar | modificar la font]
L'accion principala d'aquel banh es una importanta vasodilatacion produsent una relaxation plan eficaça[1].
- Lo banh turc se recomanda aprèp una activitat musculara. Procura una relaxacion intensa que desnosa las tensions musclaras, solatja (o preven) las macaduras e dolors ligamentàrias. Lo benefici per las recuperacion lo fa recomandar per l'entraïnament dels esportius de naut nivèl[2].
- Per la relaxacion que procura, lo banh turc induch un assopiment benefic al sòm.
Contraindicacions[modificar | modificar la font]
- Evitar d'anar al banh en fasa de digestion: se recomada d'esperar tres oras aprèp un repais copiòs.
- Evitar de se rasar aquel jorn: la pèl pòt irritar, mai que se difusa de vapors de Pin e d'eucaliptus amb de proprietats urticantas.
- Lo banh turc indusent una bassa de la tension arteriala se desconselha a las personnlas sofrent d'ipotension. (E per la meteissa rason quand son jos l'empresa de l'alcoòl)
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ "lequipe-Hammam"L'équipe Mag, « RELAXEZ-VOUS », sur http://www.lequipe.fr/
- ↑ "lequipe-Hammam"
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Geffrier Jacques; L’architecture du hammam au rythme des rites; École d’Architecture de Belleville; París; 2005
- (fr)Gouvion Colette; Les bains dans le monde; ed:Aubanel ; París ; 2006 ; ISBN 9782700604369
- (fr)Meunier Pascal; Hammams; Dakota éditions; París; 2005; ISBN 9782846401487
- (fr)Meunier Pascal; Les derniers bains du Caire; ed: Le bec en l'air; París; 2008 ISBN 9782916073378


text:
Qu’er espaci polític s’està desplaçant ei ua realitat. Qu’es partits polítics s’estàn desplaçant ideologicament ei tanben ua realitat. Era pròva mès evidenta s’a produsit aguesti darrèri dies tamb era actuacion d’Unitat d’Aran ena Diputacion de Lleida. Unitat d’Aran a manifestat que cèrque un acòrd d’estabilitat tamb eth govèrn de CiU ena Diputacion de Lleida.
Mès, non ère CiU un pàrtit corrupte? Non ère CiU ena dreta politica? Non ère CiU, era qu’auie pòca sensibilitat tamb eth municipalisme? Que non ei CiU ja independentista? Que n’auem sentut de díder “animalades” e “mentires” referents a CiU. E ara? Ja mos auem tornat boni? Me’n alegri. Bona notícia!
Ei evident qu’era Diputacion de Lleida, governada per CiU, a hèt tanben mèrits entà qu’aguesta situacion se produsisque. Es dues mès granes subvencions a Ajuntaments aranesi an estat tàs Ajuntaments de Les e de Vielha e Mijaran, curiosament governats per Unitat d’Aran. Aguest hèt, demòstre que CiU non ei sectària, que non guarde qui govèrne. Suposi que i seratz d’acòrd toti es lectors vertat? En sò segur que quan acabe era legislatura era Diputacion de Lleida tanben aurà guardat e prioritzat a Naut Aran, Es Bòrdes, Vilamòs, Arres e era resta.
Feliciti a Unitat d’Aran perquè cèrque un acòrd d’estabilitat que s’apròpe as tesis nacionalistes, s’apròpe ath Dret a decidir e s’apròpe ath centre polític. Igual ei eth moment de plantejar un Congrès der Aranesisme entà potenciar eth País, era sua identitat, era sua lengua, eth sòn autogovèrn e marcar es linhes comunes de futur que beneficiaràn a toti es aranesi e araneses.
Credetz que mos diràn que òc? Ac demoram!


text:
O L'ALMANAC DE LA ROQUETIA.
Per dire tot çò de mancar pas dins lo rèire país clapassièr e endacòm mai, una pagina occitana que serà çò que ne faretz.
Nòvas de segur, mas tanben contes de ma grand-la-bòrnia, sornetas de ma tanta Nina de Niana, galejadas e bajocadas, pròsas e poesias, opinion, fòtos o vidèos,...
Acabatz de mandar.
cercle.occitan.max.roqueta@gmail.com
dimanche 17 janvier 2016
To be or not to be
Topina or not topina, vejaquí la question.
Es que i a pas per la pança, mai de paratge a sofrir los gargolhaments e la malparada d’una fortuna insolentanta, que de se quilhar contra ela per sarrar la mecanica d’aquel flume de dolors ? Morir. Dormir ; aquò es tot ?
Apasimar enfin, çò dison, dins la sòm, lo cant de sas tripas e daissar son ventre empegat a son esquina ; un engorgament dau papach seriá pas mai devotament desirat ? Morir, dormir, -qual dòrm, dina ?-dormir… somiar benlèu ?
Aquí l’alh ! E, se non jamai dins aquela sòm dau trespàs, escapats de la carnalitat terrenala e de la vidassa vidanta, nos venguèsson trevar sòmis de pols e de polardas, de rausts e rostits, fricassèas e saucissas, porcelons a l’ast, cabrits ben salats, singlars ben pebrats… !
Pro ! Aquel rasonament esperlonga la malanha de la vida. Que, se que non, qual patiriá d’una astrada de regardèlas, qual sofririá de se prene d’ela bofa o escòrna, qual endurariá los torments dau borrèl, l’insoléncia dau pesolh revengut, la sopa de morre d’un amor que fai la pòta, las enganas d’una justícia dels cataus, la cròia, las cracas e las messorgassas d’un Estat non causit, lo mesprètz, fin finala, que los meritoses encontran totjorn alprèp dels indignes, alara que, saique, un bon còp de maissa o per lo mens quauque caçolet (de Gineta) se venjariá de tot aquò !
Per memòria:
Èsser o pas èsser, vejaquí la question.
Es que i a pas per l’arma, mai de paratge a sofrir los trucs e los patacs e la malparada d’una fortuna insolentanta, que de se quilhar contra ela per metre lo fren a aquel flume de dolors ? Morir. Dormir ; aquò es tot ?
Apasimar enfin, çò dison, dins la sòm, mon baticòr afrós; quina conclusion dels mals ereditaris seriá mai devotament desirada? Morir, dormir ; dormir… somiar benlèu ?
Aquí l’alh ! E, se non jamai dins aquela sòm dau trespàs, escapats dels ligams carnals, nos venguèsson sòmis …
Pro ! Aquel rasonament esperlonga la malanha de la vida. Que, se que non, qual patiriá de l’ astrada pics o escòrna, torments dau borrèl, insoléncia de l’orgulhós, afres de l’amor desdenhat, enganas de la justícia, cròia dels oficials, lo mesprètz, fin finala, que los meritoses encontran totjorn alprèp dels indignes, alara qu’un còp de poncha se venjariá de tot aquò !
Lo Montamametas
Inscription à : Publier les commentaires (Atom)


text:
S'es fòrça escrich sul nombre 13, un nombre aparentament normal coma quin autre que siá. Se passa qu'aquel nombre aguèt lo malastre d'èsser plaçat justament après lo perfièch nombre 12, çò qu'es a l’origina d’una tièra de supersticions long de l'istòria que, coma podèm constatar, son arribadas fins als nòstres jorns.
Tot comença dins l'anciana Mesopotamia —que l'excluguèt del còde d'Hammurabi— e dins l’Antiquitat, quand Esiòde avertís de las fatalitats de semenar durant los jorns 13. La meteissa causa arriba amb las legendas nordicas que comptan 13 esperits marrits, o dins lo cristianisme, puèi que lo capítol 13 de l'Apocalipsi correspond a l'Anticrist. En mai d'aquò, 13 es lo nombre de taulejaires de la Cena, e la crucifixion de Jèsus-Crist a luòc un divendres 13.
Mas es tanben verai qu'una seguida d'eveniments istorics an contribuit mai encara a sa marrida reputacion. Tal es lo cas de l'istòria plan coneguda escasuda lo divendres 13 d'octòbre de 1307, quand lo papa Clamenç V e lo rei de França Felip IV ordenan l’arrestacion de Jacques de Molay, darrièr grand mèstre de l'Òrdre del Temple e de totes los cavalièrs templièrs, jos l'acusacion de sacrilègi contra la Santa Crotz, simonia, eretgia e idolatria envèrs Bafomet e Lucifèr.
Jacques De Molay e los cavalièrs templièrs foguèron encarcerats e someses a de torturas barbaras e inumanas fins que la majoritat dels acusats se declarèsson colpables. Ça que la, Jacques de Molay se retractèt pus tard e, per ansin, lo 18 de març de 1314 foguèt cremat viu davant la catedrala de Nòstra Dòna de París. Aquí, abans d'èsser executat, maldiguèt los colpables d'aquela conspiracion amb los mots seguents: "Clamenç, e tu tanben Felip, traïdors a la paraula donada, vos convòqui a totes dos davant lo Tribunal de Dieu!... Tu, Clamenç, abans quaranta jorns, e tu, Felip, abans un an...”
Azard o malefici? Lo papa Clamenç moriguèt lo 20 d'abril, abans 40 jorns, e Felip IV de França defuntèt lo 29 de novembre, abans que se compliguèsse un an. Tre alavetz, lo divendres 13 es considerat definitivament coma una data de malastre dins lo Mond occidental fins al ponch que maitas ostalariás e carrièras eludisson aquela chifra e passan dirèctament del 12 al 14.
Ça que la, lo nombre 13 a un autre caire mens conegut e justament de bon astre: a son origina, aquel nombre foguèt considerat coma lo de la Divessa Maire universala que representava la coneissença secreta e la sexualitat sagrada. Aital, dins las istòrias ancianas se tròba en sa forma originala e es lo nombre sagrat de tot l'Univèrs.
En Orient, dins qualques cultes, se considèra coma un nombre mistic e la chifra perfiècha per aténher la transcendéncia. De fach, los ancians egipcians pensavan que lo 13 èra lo nombre de la nòva existéncia dins lo mitan dels dieus. Aital èra tanben considerat dins la mitologia grèga e romana. Per tant, l'Olimp èra format de 12 dieus e un paire suprèm (Zèus), çò es de 13 divinitats. Foguèt tanben la chifra d'Ulisses, que poguèt escapar viu de la Guèrra de Tròia e tornar san e salve après las innombrablas peripècias que l’imcombiguèron. Egalament dins los mites del rei Artús que, al costat de sos cavalièrs, èran 13 a l'entorn de sa taula redona. Segon la legenda, 13 èran los tresaurs de la Grand Bretanha que servava Merlin, 13 las doctrinas dels bardes, e tanben èran 13 los segments dels acòrdis sagrats dels druidas. Mas, s'aquò èra pas pro, la pus bèla de las divessas nordicas, Freia, divessa de l'amor, de la maternitat e de la poesia lirica, que possedissiá la facultat de se transformar en un gat negre, portava justament lo nombre 13.
Per aquela rason, dins la numerologia basada suls estudis de Pitagòras, lo 13 es la chifra de la creissença e de l'evolucion. La meteissa causa se produtz dins la Cabala, ont lo nombre 13 es la clau mèstra que dobrís las pòrtas de la coneissença.
En tot cas, e mai se las supersticions son pas mai que de cresenças sens cap de pròva scientifica, es possible tanben que la sciéncia pòsca pas explicar dins sa totalitat lo concèpte e fondament d'aquelas cresenças ancestralas basadas sus la pensada magica qu'acompanha tradicionalament l'èsser uman dempuèi la nuèch dels tempses.
Griselda Lozano


text:
MADRID, 21 Oct. (EUROPA PRESS) – Er alcalde de Valladolid, Javier de la Riva, a senhalat sus eth nomenament de Leire Pajín coma ministra de Sanitat qu’ei “ua gojata preparadíssima, hàbil e discreta”, que “repartirà condons a tort i a dret” e era “…
BARCELONA, 21 Oct. (EUROPA PRESS) – Era propietària dera botiga d’electronica Traxtore de Barcelona, Ana María Méndez, qu’impugnar era senténcia que la condemnaue a pagar 48.000 èuros ara Societat Generau d’Autors e Editors (SGAE), a confessat ag…
BARCELONA, 21 Oct. (EUROPA PRESS) – Era 10% des hemnes an depressió dempús dar a lum, en tot auer en compde qu’er embaràs ei un “moment de naut risc” entara salut psíquica, a explicat era psiquiatra der Espitau Clinic de Barcelona Lluïsa García-…
OVIEDO, 21 Oct. (EUROPA PRESS) – Eth migcampista Xavi Hernández acudirà finalment en representacion deth FC Barcelona ara entrega dera seleccion espanhòla de fotbòl deth Premi Príncep d’Astúries des Espòrts 2010, que se remeterà aguest diuendr…
BARCELONA, 21 Oct. (EUROPA PRESS) – Eth secretari generau d’ICV, Joan Herrera, a reclamat aguest dijaus ara conselhèra d’Accion Sociau e Ciutadanetat, Carme Capdevila, que convòque era comission de seguiment deth Pacte Nacionau pera Immigracion qu’a…


text:
Lengas nostraticas
Las lengas nostraticas serián una superfamilha de lengas que recamparián mantuna familha de lengas d'Eurasia : las lengas indoeuropèas, oralicas, altaïcas, dravidas, sud-caucasencas (georgian, esvan, laz, etc.) e afroasiaticas. La validitat d'aqueste recampament es contestada per una partida dels lingüistas. Aquelas lengas serián totas de descendentas d'una lenga non-atestada que li dison lo protonostratic.
Dos eveniments marquèron l'estudi del nostratic en 2008: la mesa en linha del Nostratic dictionary de Dolgopovsky[1] e la publicacion per Allan Bomhard deus dus volumes de Reconstructing Proto-Nostratic[2]
- (pl) Stachowski, Marek, "Teoria nostratyczna i szkoła moskiewska".(pdf) – LingVaria 6/1 (2011): 241-274.


text:
Pèiralata
Pèiralata (en occitan tradicional Pèiralata o, per influéncia francesa probabla, Pierlata; en francés: Pierrelatte) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament de Droma e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Pèiralata es situat a l'extrèm sud-èst de Droma, dins la vau de Ròse a respectivament 70 km e 25 km au sud de Valença e de Montelaimar, e a 60 km au nòrd d'Avinhon. Pèiralata es limitròf dei departaments d'Ardecha a l'oèst e de Vauclusa au sud. La vila se situa en plen entre lo canal Donzèra-Montdragon e Ròse.
Las municipalitats mai prèpas son Lo Borg Sant Andiòu, La Garda d'Aimar, Donzèra, La Palús, Sant Pau de Tricastin e Sant Marçau de Valença.
Pèiralata es una Vila Fleurie de tres flors.


text: Es foné baléà formava un cos d'etzèrsit pròpi de s'Edat Antiga, integrad per indígenas de sas Baléàs, presens tant a sas tròpas cartaginesas còma romànas. Ja estiguéren presens a sas guèrras contra es grègs a Sicilia, desde finals d'es siggle V y IV aC, axí com a sa Segona Guèrra Púnica. Posteriorment varen serví còma tròpas auxilias d'infantería jujéra a móls de combats, entre es que cab mensionà sa presènci a sas legions d'en Julio César a sa Guèrra de sas Galias. Sa provisió de soldads mercenaris sê feya per levas voluntaris.


text:
Miquèu Baris, professeur de gascon, vice-président de la LGBA : l’association Ligam Gascon deu Baish-Ador
Micheu Chapduelh (prononcer: [sa’dyɛj]) est un écrivain et chansonnier occitan né le 7 janvier 1947 à Agonac en Dordogne où il habite encore. C’est un des premiers écrivains occitans-limousins à avoir utilisé la graphie classique. Il participe à la revue Lo Leberaubre consacrée à la littérature fantastique avec Jan dau Melhau. Son œuvre est un mélange d’humour noir et de fantastique. Il écrivit de nombreuses chansons, comme pour Joan-Pau Verdier. Il présida longtemps Novelum, la section périgourdine de l’IEO. Il est membre du conseil linguistique du Congrès Permanent de la Langue Occitane.
Micheu Chapduelh (prononciar: [sa’dyɛj]) es un escrivan e chançonier occitan nascut lo 7 de genièr de 1947 a Agonac en Dordonha ente demòra enquera. Es un daus prumiers escrivans occitans-lemosins a aver utilizat la grafia classica. Participa a la revusda Lo Leberaubre consacrada a la literatura fantastica emb Jan dau Melhau. Son òbra es un boiradís d’umor negre e de fantastic. Escrivet de nombrosas chançons, coma per Joan-Pau Verdier. Presidet longtemps Novelum, la seccion peirigòrda de l’IEO. Es membre del conselh lingüistic del Congrès Permanent de la Lenga Occitana.
Pèire Pessamessa est né en 1931 à Marseille. Il est écrivain, homme politique et romancier en occitan provençal. Il commence à écrire dans la revue occitano catalane Vida Nova et dans la revue catalane Serra d’Or. Il reçoit le Prix Occitan aux Jeux Floraux de l’Alguer en 1962. Il est aussi critique littéraire et réalise diverses émissions de radio et films en occitan. Il reçoit le prix Batista i Roca en 2005. Il fût maire de Buoux (Provence) pendant 28 ans.
Pèire Pessamessa (10 de decembre de 1931, a Marselha) es un escrivan, òme politic e romancier occitan contemporanèu en provençau.
Comencèt a escriure dins la revista occitanocatalana Vida Nova e puèi dins la catalana Serra d’Or. Recebèt lo Prèmi Occitània als Jòcs Florals de l’Alguer en 1962. Es tanben critic literari e a realizat divèrsas emissions de ràdio e mai de filmes en occitan. Recebèt lo Prèmi Batista i Roca en 2005. Foguèt cònsol de Buòus (Provença) durant 28 ans. Es dempuèi fòrça temps membre del CAOC occitan que ne venguèt president lo 30 de novembre de 2002.
Marie Rouanet (Maria Roanet), née en 1936, à Béziers d’un père mécanicien, est une femme de lettres, une ethnologue française, auteur compositeur et chanteuse en langue d’Oc, historienne, chroniqueuse et réalisatrice de huit films documentaires sur les phénomènes religieux.
En 1995, elle quitte sa ville natale pour s’établir à Camarès dans le Rouergue d’où est originaire son mari Yves Rouquette. Elle y écrit La Cuisine amoureuse, courtoise et occitane1, première version du Petit traité romanesque de la cuisine et une apologie de la vie citadine dans La Douce chair des villes.
Marie Rouanet (Maria Roanet). Filha d’un mecanician, foguèt recebuda a l’Escòla Normala en julh de 1952 e venguèt regenta. S’interessèt a l’etnologia e l’istòria del país d’òc, de tal biais que cap a 1954 comencèt a escriure sos primièrs poèmas e las paraulas de sas cançons en occitan. Foguèt membre de la Nòva Cançon (coma Patric, Joan-Pau Verdier, Rosina de Pèira e d’autres). En 1976 venguèt delegada del patrimòni a la vila de Besièrs e i demorèt 24 ans. En 1978 celebrèt son maridatge civil amb Ives Roqueta en occitan, malgrat las reticéncias del deputat del departament d’Òlt e Garona, Garosta.[1] En 1995, arribada la retirada, partiguèt viure amb son marit a Camarés. Qualques disques sieus sortiguèron de l’ostal discografic Ventadorn e dempuèi la mitat de las annadas ochanta s’es mesa a escriure en francés.
Florian VERNET (Béziers, 1941) est un linguiste, pédagogue et écrivain occitan. Ancien professeur d’occitan à l’Université Paul Valéry de Montpellier, il est également membre de l’Acadèmia Occitana-Consistòri del Gai Saber et aussi du conseil linguistique du Congrès Permanent de la Lenga Occitana.
Florian VERNET (Besièrs, 19 d’abril de 1941) es un lingüista, pedagòg e escrivan occitan. Foguèt professor d’occitan a l’Universitat Pau Valèri de Montpelhièr abans de prendre la retirada en 2006. Es tanben un dels membres de l’Acadèmia Occitana-Consistòri del Gai Saber e a l’encòp del conselh lingüistic del Congrès Permanent de la Lenga Occitana.


text:
Connexion
Prumèra visita sus aqueste site ?
Adishatz. Per un accès complet als cors, prenètz ua minuta per vos crear un compte personau sus aqueste site.
Cada cors pòt tanben necessitar ua clau d'inscripcion d'usatge unic que n'avètz pas besonh pel moment.
Ací las etapas de seguir :
- Completar lo formulari compte navèth.
- Un messatge vos que serà adreçat immediatament per corrièr electronic.
- Recuperar aqueste messatge e clicar suu ligam Web que conten.
- La vòsta inscripcion que serà alara confirmada e seretz connectat.
- Puèi poiretz causir lo cors au quau vos voletz inscriure.
- Se ua clau d'inscripcion vos qu'ei demandada, utilizatz la que lo vòste ensenhant vos aurà comunicada.
- Auretz alara un accès au cors complet. A vòstra visita seguenta vos sufirà d'entrar los vòstes nom d'utilizaire e senhau (dens lo formulari çaicontra) per fin de vos connectar e d'accedir a tots los cors als quals seretz inscrit.


text:
Mureth 1213 Chapla o Batalha coma la de Puy Le
Fou .
Mureth 1213 deu pas venir una mena de
Puy Le Fou es a dire una jornada ambe donzèlas e piucèls....
Per ensajar de comprendre, e retrobar
lo luòc , o lo debanament de la batalha me pareis que cal respondre
a qualques questions e admetre qualques evidéncias:
Question primièra :
Lo matin de la batèsta Chapla ; Ramon aconselhèt al rei,Peire II
d'esperar lo nhac darrièr d'unas barrièras del camp. Mas que lo
rei vòl sa batalha dins la prada.... E sap (ambe rason)que Montfort
pòt pas ganhar dins una batèsta leiala es a dire de cavalièrs...
Se sap que Ramon es pas un flac ....
S'agís d'un luòc facil d' aparar. Que sufís d'un parelh d'oras per
fortificar.?????.......... Ont es?????
Ieu cerquèri ..............N ' i a pas
qu'un !!!! ( vos los dirai lo còp que ven...)
Ora de la batalha:
la batalha se debanèt a quicòm pròche a miègjorn, a l'ora de
manjar. Lo rei d' Aragon, las tropas aragonesas, tolosanas,
catalanas son tornadas als camps per minjar. Escrich dins la
cançon de la crosada; e confirmat per exemple per l'o cronicaire de
Montfort Vaux de Cernay .
L'ajuda de la glèisa a Montfort
: un « espion » avertiguèt Montfort que lo rei venia de
passar a taula...( Mathieu de Paris) levat que los envejats dels
evesques( qu'èran mai de vint amb Montfort) quitèron pas de
preissar Peire II de renegar Ramon... Èra los sols que podiam
traversar las linhas e donar la posicion del rei cada moment. E
a poder mostrar lo semdier que mena al camp reial a travèrs la
sanha....
Tota la matinada Montfort e los
avesques fan mina de negociar... Mas la cançon de la crosada ditz
que dempuèi la nuèch Montfort sap plan çò que pòt ensajar e
capitar.
Question doas:
per de qué Peire II serà tuat vestit ambe l' armura d'un autre
cavalièr?
Responsa :
per de qué la suspresa es totala.... E qu'a pas lo temps de metre la
seuna. Pròva que l' espion èra plan ensenhat... Qual podiá aital
parlar de longa al rei e traïr...
Solide
a) qu'a pausada la seuna armura per
anar manjar o se descansar ?
b) e coma se tròba alunhat , a pas
d'autre biais que de passar l' armura d'un autre.
Mas lo rei que se mostrarà sens paur
« soi ieu lo rei» a Guillaume de la Barre »
que lo farà chaplar per los fantassins
Suggestion: l' envejat dels evesques
deguèt mostrar lo rei en bolegant ambe lo capèl roge de Folquet
de Marsèlha .
Lo chapla de Mureth revèrta lo de
Besièrs (ont qualqu'un dubriguèt la pòrta....)
Aicí lo chapla se debanèt a l'ora de
manjar. Qualqu'un donèt lo sinhal que lo rei èra nus coma un
verm e luenh de sa tenda, e mostrèt lo camin . Occitans ,
catalans e aragoneses èran a taula. Monfòrt faguèt mina de partir
per la pòrta de Sales coma se tornavan cap a Autariva .
Qualqu'un encara mostrèt un vial a
travèrs sanhas per tombar sul camp reial per suspresa.
Lo demai foguèt quitament pas una
batèsta , solament un chaple total , amai ambe la benediccion e
l'ajuda de Roma.
França es plan la filha ainada de la
glèisa e Simon de Montfòrt Amaury lor bastard davant l'eternitat.
Nota : aquò's pas per de qué un
chapla es vièlh qu'es perdonable. Un chaple demòra totjorn un
chaple ( S Weil)


text:
En 2013 l’UE coumto uno lengo de mai, lou crouate, mai pas uno souleto lengo minouritàri au dintre deis Estat.
Au coumençamen, en 1958, lei lengo de travai èron lou neerlandés, lou francés, l’aleman e l’italian. Pas màncou l’anglés. Eron segur lei lengo deis Estat qu’avien endraia la coustrucien euroupenco, pas mai.
A l’ouro d’aro, en generau, es l’anglés, lou francés e l’aleman que servon ei prouceduro à la Coumissien Euroupenco, enterin que lou Parlamen tradué dins tóutei lei lengo que sei sòci demandon.


text:
Títol : Accents du Sud à Paris
Quan : los 19 e 20 de mai 2017
On : París (75)
Organizator : Accents du Sud
Tà'n saber mei
Lo divés, qu'i aurà talhèrs, encontres, conferéncias atau com ua passejada gormanda en Party Bus entà encontrar capcosinèrs bearnés.
Lo dissabte que serà un dia de descobèrta dedicat a la cultura, la gastronomia e lo leser en Bearn. Òctele que filmarà lo son D'ÒC Show, pendent lo vrèspe danças e musicas deus Seuvetons que'vs seràn perpausadas e lo ser que sont prevists ua cantèra, lo Ti'Bal Tribal d'André Minvielle e lo grop Du Bartàs.
L'InÒc Aquitània que serà present ad aqueth eveniment, de tres faiçons desparièras :
- l'InÒc Aquitània qu'i tienerà un taulèr on perpausarà de descobrir los sites Internet de valorizacion deu patrimòni culturau immateriau occitan, mei que mei www.sondaqui.com,
- Joan Jaques Casteret, director, e Joan Breç Brana, encargat deu pòle Lenga & Societat que participaràn au tornatge deu D'ÒC Show lo dissabte vrèspe,
- Joan Breç Brana qu'avivarà ua batalèra suu francés regionau parlat en Bearn, a la seguida de Michel Feltin, jornalista a l'Express, qui evocarà "L'accent : un enjòc de poder".


text: Venguem de hestejar en Conselh Generau eth 30au aniversari des Ajuntaments democratics, en especiau reconeishença d’aqueri que possèren era democràcia e era accion publica locaus d’ençà deth prumèr moment, e, encara mès meritable, lèu sense recorsi, mès damb tota era illusion deth món. A toti eri, d’Unitat d’Aran, de Convergéncia, de dretes e de quèrres, les deuem plan, pr’amor qu’an hèt possible era politica dera proximitat. An passat trenta ans e, damb era consciéncia que tot ei mielhorable, sonque cau pensar, per exemple, en encèrt dera promulgacion des Normes Subsidiàries (an 1982), vigentes encara aué. Coma serie Aran sense eres? An ajudat a contier eth creishement massiu e descontrotlat. Se non existissen, se les calerie inventar.


text:
La ret dels CFPO
Compausat dels Centres de Formacion Professionala Occitans de Besièrs, d’Ortés, de Tolosa, e de Saint-Flour, aqueste ret a per tòcas :
L’animacion de talhièrs d’occitan e d’estagis intensius cap als adults, parents de calandrons notadament.
La formacion professionala de formator d’adults en lenga e cultura regionalas.
Lo desvolopament de testes de mestritge de l’occitan en conformitat amb lo Quadre europèu comun de referéncia per las lengas.
En mai los CFPO desvolopan de projèctes de formacion cap a de personals de las collectivitats territorialas, del ostals de retirada o per un public en insercion, e aital fan la pròva que l’occitan representa tanben un avantatge professional de mai en mai important en Occitània.
Enfin lo CFPO Besièrs es gestionari dels fons de la formacion continua dels ensenhaires de las escòlas immersivas en lengas dichas regionalas.
Institut Latinitas
Las escòlas occitanas Calandreta pensan l’aprendissatge de l’occitan coma una dobertura sul mond, e an experimentat pro d’ora l’aprendissatge de mantunas lengas. La soscadissa a l’entorn del bilingüisme actiu aboriu per immersion, e mai los escambis amb d’escòlas d’autres païses endralhèron un trabalh sus las lengas. Aqueste trabalh, menat per de regents, e seguit per d’universitaris interessats, pròva la capacitat dels escolans de se dobrir a las autras lengas, e de dintrar dins las lengas de sa familha de mercé a sas capacitats bilingüas : dins las escòlas immersivas, los enfants se bastisson una representacion lingüistica qu’es pas tancada dins una sola lenga. Desvolopar sas capacitats es l’objectiu del programaFamilhas de Lengas menat pel nòstre Institut cotria amb lo centre de formacion APRENE.
La Poesia
Creada en 1995 per paliar la manca de libres en occitan pels joves, la Poesia es una associacion d’edicion. La Poesia participa activament a l’equipament de las escòlas en espleits pedagogics adaptats.
La Poesia publica de libres escolars e de libres de lésers. Totas las publicacions son en occitan : Gascon, Provençal e Lengadocian.
Bendas dessenhadas : Titeuf, edicion occitana dels n° 7 e 12
Contes de la Cigala : libretons e CD audiò, jòcs e revirada en francés a la fin
Colleccion Belòia : contes pels mai pichons
Colleccion Bib’Òc : colleccion originala de romans pels joves
Libres escolars : libres revirats e creacions pedagogicas realizadas pels regents de Calandreta
Espleits pedagogics : mapamundi, cartas abecedaris, fichièrs pedagogics Palancas e L’estelum
Blog : http://edicionlapoesia.blogspot.com
Lecture e òc
Los objectius de l’associacion son la sensibilizacion e la descobèrta d’obratges occitans, per tota mèna de publics, qual que siá lor nivèl de lenga e lor atge.
Per aquò far LECTURA E ÒC desvolopa mantunas accions :
– De presentacion d’obratges pels aderents.
– L’elaboracion d’aisinas a destinacion de las mediatècas.
– L’enregistrament de cronicas radiofonicas que presentan d’obratges : a escotar sus « Radiolengadòc » nòstre partenari.
– D’accions ponctualas a l’entorn d’un libre.
Per aquò far un animator es estat recrutat per l’associacion.


text:
900 124 124
Mandat: 1993-2004
Siguec escuelhut Sindic de Grèuges de Catalonha eth mes de hereuèr de 1993. En hereuèr de 1998, a propòsta de toti es grops parlamentaris, siguec escuelhut nauament Sindic de Grèuges per un dusau periòde de cinc ans, que s'alonguèc enquiath junh de 2004.
Pendent es onze ans ath capdauant deth Sindic, Cañellas impulsèc era projeccion internacionau dera institucion e potencièc eth papèr des nomentats ombudsman regionaus.
Siguec president der Institut Europèu der Ombudsman (2000-2002) e vicepresident dera Federacion Iberoamericana der Ombudsman (FIO) pendent es ans 1999-2001.
Es contactes internacionaus lo portèren a organizar en Barcelona era prumèra trobada d'ombudsman regionaus dera Union Europèa eth 1997 e era prumèra taula redona d'ombudsnman regionaus d'Euròpa en junhsèga deth 2004 amassa damb eth Consell d'Euròpa.
Damb eth Defensor deth Pòble e eth Collègi d'Avocats de Madrid metec en marcha un programa de cooperacion ena zòna des Balcans.
Tanben pendent eth sòn mandat se designèc era figura der Adjunt tara Defensa des Drets des Infants e se comencèren a hèr es desplaçaments dehòra dera sedença e anar a atier as ciutadans en diferentes localitats catalanes. En 1993 nomntèc coma adjunt Enric R. Bartlett i Castellà e en 1997 a Jordi Cots i Moner coma adjunt d'infants.
Neishut en Barcelona, er an 1923, se liciencièc en Dret ena Universitat de Barcelona. Er an 1947 intervenguec ena fondacion des Joventuts Democratiques de Catalonha e, mès tard, ena creacion dera Societat Catalana d'Estudis Juridics, Economics e Sociaus, filiau der Institut d'Estudis Catalans, e derh Centre d'Estudis Europèus. Tanben siguec secretari e president dera Associacion des Nacions Unides.
Er an 1976 formèc part dera representacion oficiau der estat espanhòu tara signatura per part deth Govèrn d'Espanha des Pactes Politics e Economics des Drets Umans, qu'auec lòc ena ONU.
Siguec deputat en parlament espanhòu en dues ocasions, en 1977 enes Corts Constituentes e en 1979. Formèc part dera Delegacion de Parlamentaris de Catalonha encargada de redactar e negociar era aprobacion der Estatut d'Autonomia de Catalonha de 1979 pes Corts Generaus e, er an 1980, siguec escuelhut deputat deth Parlament de Catalonha, eth quau lo nomentèc senador, enquiar an 1984.
Despús d'aguesta activitat politica, en 1985 siguec nomentat president deth Cosnelh Sociau dera Universitat Autonòma de Barcelona.
Mandat: 1984-1992
Siguec eth prumèr Sindic de Grèuges, escuelhut er an 1984. Reelegit en 1989, aucupèc eth cargue enquiara sua mòrt que siguec eth 23 de noveme de 1992. Coma prumèr Sindic fixèc es bases de foncionament dera institucion.
Nomentèc coma adjunts a Jaume Giné i Daví (1984-1987) e Elies Rogent i Albiol (1988-1993) que siguec sindic en foncions pendent tres mesi entre es ans 1992-93.
Rahola neishec eth 21 de seteme de 1914 en Barcelona. Licenciat en Dret. Trabalhèc en Departament de Finances dera Generalitat pendent es 1936-1938, cargue qu'abandonèc entà anar tar exilh en França. Tornèc tà Barcelona en 1942 e amassa damb eth sòn cunhat, Jaume Vicens Vives, creèren era Editoriau Teide.
Militant istoric d'ERC, en 1977 siguec nomentat conselhèr de Governacion dera Generalitat de Catalonha peth alavetz president Josep Tarradellas, de qui siguec òme de confiança e eth sòn representant en Catalonha des de 1976.