text:
Morgan Fairchild
Morgan Fairchild (n. Patsy Ann McClenny en 1950) es una actritz americana de television.
Biografia[modificar | modificar la font]
Èra filha de la professora d'institut Martha Jane Hartt McClenny e a una sòr qu'es tanben actritz nomenada Cathryn Hartt.[1][2] Dempuèi mainada la siá maire l'apuntèt en classas d'interpretacion e als 10 ans comencèt a agir en foncions de teatre infantil, en esperlongant la siá trajectòria posteriora amb divèrsas òbras en cafès-teatres. Coma donada coriosa, val dire que la siá primièra experiéncia cinematografica la menèt a tèrme coma dobla de Faye Dunaway en qualques scènas de Bonnie y Clyde (1967) d'Arthur Penn.
Inicis en los ans 1970[modificar | modificar la font]
En 1968 se graduèt en l'institut Lake Highland de Dallas e après aparéisser coma extra en la pellicula A Bullet for Pretty Boy (1970), decidiguèt provar astre coma actritz.
En 1973 obtenguèt lo papièr de Jennifer Pace en lo serial Search for Tomorrow, sèria que demorèt fins a 1977. A la fin dels 70 la siá bèla preséncia se faguèt palpabla amb las siás collaboracions en sèrias televisivas coma Kojak, Happy Days, Police Woman (protagonizada per Angie Dickinson), Spider-Man, Barnaby Jones e la legendària Dallas. Va compaginar aqueles trabalhs amb los sieus primièrs papièrs en telefilms coma Escapade (1978), Murder in Music City (1979) e The Memory of Eva Ryker (1980).
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Morgan Fairchild Biography at filmreference.com
- ↑ Family Tree of Morgan Fairchild


c: text/html

text:
Illas Aleutianas
Las illas Aleutianas (Aleutian Islands en anglés) son un archipèla d'illas volcanicas situadas al sud-oèst d'Alaska (Estats Units). Forman un arc dins la mar de Bering. An una superfícia totala de 17 666 km² e 8162 abitants segon lo recensament de 2002, que mens de la mitat ne son inuits o aleutians.
Geografia[modificar | modificar la font]
Forman una cadena d'illas volcanicas al nòrd del Pacific que s'estendon al cors de 1900 km dempuèi la peninsula d'Alaska fins a la de Kamchatka a travèrs de las illas Komandorski. A l'excepcion d'aquelas darrièras illas, qu'apertenon a Russia, la rèsta de l'archipèla es part de l'Estat d'Alaska. Las illas son localizadas al nòrd de la Cencha del Pacific, entre los 52 e los 55 gras de latitud nòrd e los 172 e los 163 gras de longitud oèst.
Istòria[modificar | modificar la font]
Las illas foguèron administradas per Russia dempuèi sa descobèrta al sègle XVIII fins a la venda amb la rèsta d’Alaska als Estats Units en 1867. Pendent la Segonda Guèrra Mondiala totas las illas foguèron ocupadas per Japon.
Economia[modificar | modificar la font]
Las ressorsas alieuticas d'aquela zòna del Pacific Nòrd son excepcionalas. En 2007, 353 000 tonas de produchs de la mar an transitat pels cais de Dutch Harbor, primièr pòrt de pesca dels Estats Units. Dutch Harbor es pas vertadierament una vila, mas gaireben una zòna industriala. La vila vertadièra se tròba a cinc minutas amb veitura, sus l'illa bessona de Unalaska, ligada dempuèi pauc per un pont. De mai en mai d'estrangièrs i venon trabalhar dins las fabricas de condicionament de peis.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Marta de Betània
Marta de Betània (o Tamar) es un personatge biblic, sòrre de Maria e de Làzer de Betània que apareis dins lo Novèl Testament. Es venerada coma santa dins totas las confessions crestianas.
Somari
Marta en Provença[modificar | modificar la font]
Segon las tradicions provençalas, Marta se seriá refugiada, aprèp que Jèsus moriguèsse, en Provença a las Santas Marias amb son fraire Làzer e sa sòrre Maria. Seriá anada tanben a Tarascon ont segon la legenda dondèt la Tarasca.
Tomba de Tarascon[modificar | modificar la font]
Dins la Catedrala de Tarascon se tròba un sepulcre del sègle XV qu'es sonat Tomba de Santa Marta e foguèt escalprat per Francesco Laurana. La realizacion d'aqueste foguèt demandada pel rei Rainier I d'Anjau.
Celebracion de la Santa[modificar | modificar la font]
A mai de la vila de Tarascon, Marta de Betània es la patrona de las localitats seguentas:
Al País Valencian[modificar | modificar la font]
- Vilajoiosa: ont s'i celèbran las Fèstas de "Moros i Cristians" en onor a Santa Marta entre lo 24 e lo 31 de julh.
En Andalosia[modificar | modificar la font]
En Colombia[modificar | modificar la font]
- Santa Marta: que recebèt aqueste nom en onor a la Santa.


text:
Adishatz,
I sèm, manca de l’aver vertadièrament acabat, avèm clavat nòstre “torn de lançada” en França! De setembre a decembre 2017 avèm pedalat mai de 2500 quilomètres, al despart d’Agen e fins a Mâcon en traversant las regions Novèla-Aquitània, País-de-Leire, Bretanha, Normandia, Isla-de-França, Centre-Val-de-Leire et Borgonha-Franc-Comtat. Un camin comol d’aventuras e d’encontres! Per los qu’aurián mancat nòstra vidèo de retrospectiva del projècte pendent l’annada 2017, una annada plan granada amb los meses de construcion de nòstre tandèm, d’animacions e de periple en França, la vaquí :
Alavetz, de que fasèm ara? D’unes ja sabon qu’es pas l’ondada de freg qu’arribèt en França mas sustot una bona oportunitat que nos menèt a clavar aqueste torn de lançada… per anar dins l’Ocean Indian!
La planificacion d’aquela novèla etapa del projècte foguèt modificada mai d’un còp e se èra previst a la debuta de menar nòstre tandèm amb nosautres, aquò se farà pas per de rasons de logistica e de programacion del projècte (passatge dins mantunas islas entre las qualas los transpòrts de cargament son complèxes, de calendièrs escolars diferents sus cada isla als quals nos cal adaptar, etc.).
Portam çaquelà una partida de nòstre material (panèls solars, bateria, material electronic e assisténcia electrica de velò) per poder electrificar un velò dret coma supòrt per nòstras animacions pedagogicas sus plaça.
E lo demai del tandèm demòra doncas en França, a cobèrt dins la caissa que deviá servir pel viatge en batèu, a esperar novèlas aventuras!
A lèu!
La còla SolaR’hythm


text:
610
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 610 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Avars[modificar | modificar la font]
Après uech ans sensa ataca significativa còntra sei vesins, leis Avars organizèron una incursion còntra Friol. Lo duc lombard Gisulf II de Friol reüniguèt sei tropas mai trobèt la mòrt sus lo prat batalhier. Cividale, capitala dau ducat, foguèt presa, destrucha e pilhada e la region conoguèt rapidament un sòrt similar.
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra civila començada en 608. En Egipte, lei fòrças de l'emperaire Focas (602-610) foguèron batudas après de combats fòrça violents. Puei, Heraclius lo Jove ataquèt Constantinòble. L'aristocracia lo proclamèt emperaire e la garda imperiala, comandada per lo generau Priscus, chausiguèt de lo sostenir. Focas foguèt capturat e executat.
Aquelei combats foguèron aprofichats per lei Sassanidas per perseguir son avançada a l'èst. En particular, conquistèron Edessa. De mai, divèrsei caps locaus venguèron independents gràcias au sostèn de populacions abandonadas per lo poder centrau dempuei dos ans. De prepausicions de discussions foguèron refusadas per Pèrsia.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Sassanida[modificar | modificar la font]
Perseguida deis operacions sassanidas en Siria e en Palestina. Desirós de perseguir sei conquistas, lo rèi Cosrau II (590-628) refusèt una prepausicion de discussions ofèrta per l'emperaire novèu, Heraclius, que veniá d'eliminar Focas. Aquò foguèt una error car Heraclius capitèt de tornar organizar l'Empèri Roman (→ 613).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- Focas, emperaire bizantin.
- Gisulf II de Friol, duc de Friol.


text:
Siberia
Siberia (en rus: Cибиpb, Sibir) es la part de la Federacion de Russia situada en Asia : una imensa region d'una surperfícia de 13 1 milions de km² fòrça pauc poblada (39 milions d'abitants siá aperaquí 3 51 abitants au km²). Situada dins l'èst de Russia, s’estend de l'Oral à l'oèst fins a l'ocean Pacific e de l'ocean Artic al nòrd fins als monts d'Altai al nòrd de Cazacstan e a las frontièras mongolas e chinesas. Constituissent la part nòrd d'Asia, Sibéria representa 77 % de la surperfícia de Russia, mas sonque 27 % de sa populacion, e se caracteriza per un clima fred e continental amb un paisatge de relèu moderat traversat de flumes bèls. Longtemps abitada per de populacions pastoralas turcofònas, foguèt progressivament colonizada per l'Empèri rus. Lo regim sovietic i comencèt al sègle XXe l'extraccion minièra, gasièra e petrolièra e contunhèt l'expleitacion forestièra.
Geografia fisica[modificar | modificar la font]
Òm subdevesís generalament Siberia en tres grands ensembles, geologicament desparièrs e separats per los rius Ienisseï e Lena :
- La Siberia occidentala (2 427 000 km2), a l'èst d'Oral fins a la ligne de partage dels rius Ob e Ienisseï, vasta plana de 2 000 km de larg, constituïda de tèrras de febla altitud e mal drenadas, amb fòrça lacs e de paluns.
- Lo plan de Siberia centrala (4 122 000 km2), a l'èst del riu Ienisseï, que culmina entre 300 mètres d'altitud, es entrecopat de gòrjas o de lacs prigonds coma lo lac Baikal. Al sud, s'enauça una nauta cadena montanhosa compausada de l'Altai e dels Monts de Saian amb de somalhs de 3 000 a mai de 4 000 mètres.
- La Siberia orientala, dicha tanben Extrèm Orient rus (mai de 6 milions de km²), a l'èst del riu Lena, constituïda de divèrsas montanhas e s'acabant a l'èst per la peninsula de Kamchatka e sa cadena de volcans actius.
Lo punt culminant de Siberia es lo Kliotchevskoï, volcan actiu situat dins la peninsula de Kamchatka.


text:
Vauquois
Vauquois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Vauquois Es un pichon vilatge del departament de la Meuse, situat a 35 quilomètres al nòrd-oèst de Verdun. A dominat per una butte anautita de 290 mètres e que # abans la Primièra Guèrra mondiala, se trobava sus el lo pòble.
Vauquois est un petit village du département de la Meuse, situé à 35 kilomètres au nord-ouest de Verdun. Il est dominé par une butte haute de 290 mètres et sur laquelle avant la Première Guerre mondiale, se trouvait le village.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
L'aucupacion del luòc data de l'epòca gallo-romaine.
Lo vilatge es sustot celèbre per la siá batalha, dicha batalha de Vauquois, #que se #desenrotllar pendent gaireben tota la Primièra Guèrra mondiala, de 1914 a 1918 (4 ans e 2 jorns exactament) e #que #opausar los #armada franceses e americanes contra l'armada alemanda.
Lo pòble i aviá bastit sus la butte del meteis nom #çò que ne fasiá un luòc estrategic per las armadas en preséncia. N'efièch, en dominant la plana de la nautor de la siá 290 m, aquela posicion permetiá d'aver una vista imprenable sus las vias de comunicacions de Verdun e Santa-Menehould e permetiá de dirigir los tirs de artillerie contres las posicions enemiques. Anautit-luòc de la guèrra dicha de las minas que # cada adversari creusait de prigondas galariás (minas) e i enterrava pendent el de tonas d'explosius amb la fin de parlar d'importantas dégâts en superfícia abans de lançar un assaut. Terrible afrontament ont la paur de sautar èra constantament a l'esperit dels combatents. Los prigonds cratères encara visibles testifiquen de la violéncia dels combats e forman una prigonda tranchée a la reünion de la butte. La linha de tèsta i aguèt perforat pels Americanes en lo moment d'una ofensiva de granda envergadura l'an 1918. Lo futur president american Harry Truman o lo futur general Patton #combatre en lo sector. Demòra pas mai cap de traça de l'ancian pòble.
E mai se classificat en zòna roja, del fach dels munitions e de cadavres escampilhats dessús e en la butte, los abitants se réinstallèrent al pè d'aquela ont #èsser bastit lo pòble actual. La municipalitat serà alavetz apadrinada per la vila de Orléans n'en agost 1919 mercés a l'intervencion del general Desprez, procedent del pòble. Divèrses regiments compausats de Orléanais avián combatut a Vauquois. Una souscription publica i i aurà lançat. Mas lo nòu pòble i aurà pas compausat, pendent de nombroses ans, #que de baraquements, lo primièr ostal en pèira en essent pas bastit #qu'en 1923. Un monument « als combatents e als mòrtes de Vauquois » a inaugurat l'an 1925 a la reünion de la butte #que ven un luòc de contunh un monument istoric. La carrièra principala del nòu pòble a cristianat carrièra de Orléans.
L'occupation du site date de l'époque gallo-romaine.
Le village est surtout célèbre pour sa bataille, dite bataille de Vauquois, qui se déroula durant presque toute la Première Guerre mondiale, de 1914 à 1918 (4 années et 2 jours exactement) et qui opposa les armées françaises et américaines contre l'armée allemande.
Le village était construit sur la butte du même nom ce qui en faisait un lieu stratégique pour les armées en présence. En effet, dominant la plaine du haut de ses 290 m, cette position permettait d'avoir une vue imprenable sur les voies de communications de Verdun et Sainte-Menehould et permettait de diriger les tirs d'artillerie contres les positions ennemies. Haut-lieu de la guerre dite des mines durant laquelle chaque adversaire creusait de profondes galeries (mines) et y enfouissait des tonnes d'explosifs afin de causer d'importants dégâts en surface avant de lancer un assaut. Terrible affrontement où la peur de sauter était constamment à l'esprit des combattants. Les profonds cratères encore visibles témoignent de la violence des combats et forment une profonde tranchée au sommet de la butte. La ligne de front fut percée par les Américains lors d'une offensive de grande envergure en 1918. Le futur président américain Harry Truman ou le futur général Patton combattirent dans le secteur. Il ne reste plus aucune trace de l'ancien village.
Bien que classé en zone rouge, du fait des munitions et cadavres dispersées sur et dans la butte, les habitants se réinstallèrent au pied de celle-ci où fut construit le village actuel. La commune sera alors parrainée par la ville d'Orléans en août 1919 grâce à l'intervention du général Desprez, originaire du village. Plusieurs régiments composés d'Orléanais avaient combattu à Vauquois. Une souscription publique y sera lancée. Mais le nouveau village ne sera composé, pendant de nombreuses années, que de baraquements, la première maison en pierre n'étant construite qu'en 1923. Un monument « aux combattants et aux morts de Vauquois » est inauguré en 1925 au sommet de la butte qui devient un site puis un monument historique. La rue principale du nouveau village est baptisé rue d'Orléans.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Vauréal
Vauréal es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Vauréal tiraria son nom del latin "vallis regalis": la "val reiala". Establiment uman dempuèi lo neolitic, a broa de la ribièira Oise. Li dison " Lieux" entrò la Revolucion. D'en primièr, masatge de Jouy-Le-Moutier, ven una parròquia en 1252 mercé a sa populacion de vinhairons. Los angleses creman la primièra glèisa en 1432. Lo tenement senhoral es desmantelat a la Revolucion e vendut coma ben nacional. Al sègle XIX,lo castèl novèl se bastis,uèi es vengut una institucion per l'ajuda sociala a l'enfança. Al sègle XX, l'arboricultura e l'ortolatge que provesisson Pontoise e Paris, remplaçan la vinha, puèi s'escantisson atanben. Dins lo darrièr quart d'aquel sègle, la comuna dintra dins l'aglomeracion de Cergy-Pontoise e sa populacion, benlèu encara uèi pus jove de França, passa de 800 a 16.500 abitants.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Cementèri dels angleses " Cimetière-aux-Anglais", andana cuberta unes 2500-2700 abs J.C. Glèisa "Notre Dame de l'Assomption" del sègle XVI. Lavadors de la "rue de Puiseux", e "des Dames Gilles" del sègle XIX. Viaduc de l'ancian camin de fèrre de Poissy a Pontoise qu'adusia d'ortolalha e devia en 1910 ajudar lo creis economic d'aquel costat de la vòlta d'Oise.
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
François-André Michaux (1770-1855), botanista, explorèt l'America del Nòrd. Foguèt cònsol de Vauréal. Amédée de Caix de Saint-Aymour (1843-1921),linguista, istorian e arqueològ, crompèt e excavèt lo Cementèri dels Angleses, sepultura collectiva del Neolitic en forma d'andana cuberta.
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
fònt bibliografica : le patrimoine des communes du Val d'Oise coll. le patrimoine des communes de France. FLOHIC-EDITIONS 1999. tòm I p.372-374.


text:
Eth Centre d’Entrepreses Innovadoraes CEI Val d’Aran de Casau comence eth pròplèu mes d’abriu eth nau cicle de corsi e capsules formatiues gratuïtes adreçades ara poblacion en generau qu’organize damb era collaboracion de GLOBALleida, damb eth supòrt deth Conselh Generau d’Aran e dera Deputacion de Lhèida.
Eth CEI Val d’Aran a principauments dues linhes de trabalh. Per ua banda, dar era oportunitat de desvolopament de naues activitats empresariaus en tot acuélher enes sues installacions enterpreses innovadores o restacades damb es naues tecnologies, e d’autra banda sostier ath teishut empresariau deth territòri mejançant era transferéncia tecnologica e melhora des hilats de cooperacion entre enterpreses e particulares, qu’ei a on s’includís era aufèrta de corsi e capsules formatives.
Era naua prepausa de corsi e capsules entath 2018 contemple corsi de creacion de botigues online mejançant WordPress e Wocommerce, hilats sociaus e marqueting digitau entà comèrci e negòcis, aufèrta de servicis a trauès de web, atau coma de formacion sus era excelléncia ena atencion ath client, convertir era passion en profession o conéisher es tendéncies deth mercat laborau entà èster un candidat competitiu, e d’autes adreçades dirèctaments as autonòms sus coma gerir es impòsti e sus coma redusir còsti.
Eth prumèr des corsi començarà eth 19 d’abriu er orari de maitin des 10 as 14 ores, sus creacion de botigues online damb WordPress+Wocommerce, que debanarà enes installacions deth CEI Val d’Aran, Plaça Naua, 1 de Casau.
Trobaratz tota era informacion sus era aufèrta formatiua, eth calendari e de coma inscriuer-se as corsi e capsules en http://www.ceivaldaran.org/ca/properes-capsulas-i-cursos/
Eth CEI Val d’Aran aufrirà enguan un totau de 10 corsi que comencen eth mes d’abriu e finalizaràn eth mes de noveme de 2018.


text:
En 2016, Catherine Bonafé es venguda al CIRDÒC per consultar los archius del Teatre de la Carrièra.
L'ancian membre de la companhiá teatrala qu'es, acceptèt de balhar son testimoniatge sus l'istoric de la companhiá (enregistrament accessible aquí) e sus los documents accesibles dins lo fons d'archius (enregistrament accessible çai-contra).
En 2016, Catherine Bonafé es venguda al CIRDÒC per consultar los archius del Teatre de la Carrièra.
L'ancian membre de la companhiá teatrala qu'es, acceptèt de balhar son testimoniatge sus l'istoric de la companhiá (enregistrament accessible çai-contra) e sus los documents accesibles dins lo fons d'archius (enregistrament accessible aquí).


text:
Catalonha que's proclama Estat independent
- Escriut per Setmana
- Publicat dens International
Partits separatistas que depausèn ua resolucion entà proclamar Catalonha com un Estat independent davant lo Parlament catalan.
La resolucion qu'estó presentada e sosmetuda au vòte en tenguda plenaria uei. Despuish quauquas minutas, Catalonha qu'ei un Estat independent qui pren la forma d'ua Republica.
A Madrid, los deputats, puish lo Senat que devèvan votar entà aviar l'article 155 de la Constitucion espanhòla de 1978 qui deu hicar la mesa devath tutèla de Catalonha. « si ua comunautat autonòma non respècte pas las obligacions qui'u son impausadas per la Constitucion o per d'autas leis, o ageish d'ua manièra qui hè domau a l'interès generau d'Espanha, lo govèrn que poderà adoptar las mesuras necessàrias entà l'obligar a respectar las ditas obliacions, o tà la proteccion de l'interès generau ». Aqueth acte que destituirà Carles Puigdemont, president de l'executiu catalan.


text:
Gregamp-ar-Feunteunioù
Gregamp-ar-Feunteunioù en breton (Grandchamp-des-Fontaines en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Tèxte biarnés de 1643, botat en grafia normalizada. S’agís d’una verificacion de virginitat.
XXIVe de genèr, enter Arnaud de CUPIT deu lòc de Gavaston e Bertomiu deu Ber (Vèrn?) deu medish lòc.
EN FÈIT : Lodit CUPIT a declarat que los mesprètz que Bertomiu avè deu contrat de maridatge passat enter la hilhòta eretèra deudit CUPIT e Joanon hilh deudit Ber, après s’estar prometuts en maridatge, dat la promessa de har esposalícias lo terç mes permèr vienent, qu’aqueth temps passat e vist lo hredoliquèr deusdits Ber, pair e hilh, qu’a dat au soberdit CUPIT d’aperar en Cort a las fins de ne plus retardar las esposalícias demandant que sian hèitas dimartz prosmar vienent en la glèisa de la parròpia on sa hilhòta se trobarà vestida de blanc e flocada a dètz òras deu matin, fauta de que lodit Ber sia condamnat en mila florins de domatges, interèsts e despens.
D’auta part, Bertomiu deu Ber present, a declarat que Joanon, son hilh, avè granas resons per non préner a molhèr ladita hilhòta eretèra deudit CUPIT, que s’èra apercebut que bèth dimenge matin, en guardant las vacas, lo long deu costat de Gavaston, la hilhòta deu Ber s’èra leishada barrejar sus l’èrba per un joen mossur com si volèn har au truca-melic, que tau infidelitat au son pretendant qui ei de maison aunèsta seré de cornalut prejudici a soa reputacion, per que sos parents lo renegarén.
Per consequent, eth demanda,entà saber si la pèça noviau de ladita hilhòta ei estada desgauchida e desmantibulada, que sia visitada per qüate matronas deu lòc de Morlans qui solas at coneisheràn en las fòrmas acostumadas, rendudas qui seràn au lòc de Gavaston, en l’ostau de la hilhòta eretèra de CUPIT entà procedar a l’averament, vista e examinada la pèça noviau de la hilhòta eretèra de CUPIT, per, si lo cas ei, anullar lo contrat passat e condamnar lo soberdit aus despens.
NOS, los dotze Barons, sedents en la domenjadura deu lòc de Vesin(h?), audidas l’ua e l’auta partidas, abans díser dret, averat per qüate matronas deu lòc e vila de Morlans e qui’s seràn portadas en l’ostau aperat CUPIT, au lòc de Gavaston on ei la hilhòta eretèra deu CUPIT, serà hèit averament de l’estat de la pèça noviau de la hilhòta eretèra, en tau fin que, sus çò qui seré vist e reportat per lasditas matronas, per nos sia hèit dret a las partidas aishí que de rason, despens reservats incò lavetz.
Açò repòrtan las matronas : NOS Jana Anfrèra, Arnauda Fossoton, Bernadina Lagualheta, Bertomila Condoret, matronas deu lòc e vila de Morlans, per mandament de la Cort Major, sedent au lòc de Vesin(h?), nos èm transportadas au lòc de Gavaston, en l’ostau deud. CUPIT, on arribant audit lòc, avem trobat la dauna Arnaudina deu CUPIT qui hielava devant la pòrta, a la qüau avem demandat on èra sa hilhòta eretèra ; era nos a responut qu’èra au solèr fens [hens] son lheit. Autanlèu, nos avem avitat nostes cièrges e qu’èm montadas au solèr on avem trobat au lheit la hilhòta, lo ridèu estremat e lo mandament de la Cort mentavut, avem arrecomandat a la hilhòta d’arrevirar l’apriga, de’s botar l’ua cama ençà, l’auta enlà de tau manèira que sa pèça noviau de plan se presentasse, a çò que la hilhòta a aubedit. Lo tot examinat e sens mautocassejar, avem reconegut que los peluchòts de la dita pèça noviau èran arrevirats, lo viravidau desviat, lo mantelet espaparit, çò qui nos a dat a conéguer que i avèn hodilhat e que la pèça noviau èra desgauchida e desmantibulada.
En fe de que, NOTUM SIT, que la Cort Major, vist lo reportat per lasditas matronas, de lasqüaus las paraulas non pòdin estar que vertadèras, per çò qui coneishen plan çò qui’s sèg deu jòc de truca-melic, decida de prononciar que lo contrat de maridatge entre Joanon de Ber e l’eretèra deu CUPIT ei e serà anullat, que cada partida se maride dab tota auta qui volha, los despens compensats.
E los Barons an signat.


text:
Vieux-Lixheim
Vieux-Lixheim es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Vièlh-Lixheim deu la siá origina a un prieuré bénédictin fondat al XIIe s.
- Fasiá partida de la principauté de Lixheim
- Pas luènh, lo comte Palatin #fondar un nòu Lixheim al XVIIe s.
- Vilatge destruit al cors de la guèrra de Trenta ans.
- Parròquia dempuèi 1830.
- Vieux-Lixheim doit son origine à un prieuré bénédictin fondé au XIIe s.
- Faisait partie de la principauté de Lixheim
- Non loin, le comte Palatin fonda un nouveau Lixheim au XVIIe s.
- Village détruit au cours de la guerre de Trente ans.
- Paroisse depuis 1830.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Kremenchuk
Kremenchuk (ukrainian: KpeMeHчyk) es un cité in Ucraina. It es situat in centre del land in li Oblast Poltava e it es li administrativ centre del Districte Kremenchuk. Li cité es situat al rive del fluvie Dnipro.
Kremnenchuk have 230.185 (2006) habitantes e un area de 96 quadrat-kilometres.
Li cité es un important industrial centre. It es un centre del construction de automobiles e del petroleo-perlaborant industrie. In Kremenchuk es situat li petroleo-rafinería Ukrtatnafta. Supra del cité es situat un grand barrage con un hidroelectric station.
Sport[modificar | redacter fonte]
Li cité es li hem del hockey sur glacie-HC Kremenchuk quel lude in li Ukrainian Vyscha Liga


text:
aide à domicile dans la Haute-Marne
Offres d’emploi Personnes disponibles
Offres d'emploi
Aucune offre d’emploi correspondant à votre recherche
Personnes disponibles
Nos villes:
ageville - aigremont - aillianville - aingoulaincourt - aizanville - allichamps - ambonville - andelot blancheville - andilly en bassigny - anglus - anneville la prairie - annonville - anrosey - aprey - arbigny sous varennes - arbot - arc en barrois - argentolles - arnancourt - arnoncourt sur apance - attancourt - aubepierre sur aube - auberive - audeloncourt - augeville - aujeurres - aulnoy sur aube - autigny le grand - autigny le petit - autreville sur la renne - avrainville - avrecourt - bailly aux forges - baissey - balesmes sur marne - bannes - bassoncourt - baudrecourt - bay sur aube - bayard sur marne - beaucharmoy - beauchemin - belmont - bettaincourt sur rognon - bettancourt la ferree - bettoncourt le haut - beurville - bienville - biernes - biesles - bize - blaise - blaisy - blancheville - blecourt - blessonville - blumeray - bologne - bonnecourt - bourbonne les bains - bourdons sur rognon - bourg - bourg ste marie - bourmont - bouzancourt - brachay - brainville sur meuse - braucourt - braux le chatel - brennes - bressoncourt - brethenay - breuil sur marne - breuvannes en bassigny - briaucourt - bricon - broncourt - brottes - brousseval - brouthieres - buchey - bugnieres - bussieres les belmont - busson - buxieres les clefmont - buxieres les froncles - buxieres les villiers - ceffonds - celles en bassigny - celsoy - cerisieres - chalancey - chalindrey - chalmessin - chalvraines - chamarandes - chamarandes choignes - chambroncourt - chameroy - chamouilley - champcourt - champigneulles en bassigny - champigny les langres - champigny sous varennes - champsevraine - chancenay - changey - chanoy - chantraines - charmes - charmes en l angle - charmes la grande - charmoilles - charmoy - chassigny - chateauvillain - chatenay macheron - chatenay vaudin - chatoillenot - chatonrupt sommermont - chaudenay - chauffourt - chaumont - chaumont la ville - chevillon - chezeaux - choignes - choilley dardenay - choiseul - cirey les mareilles - cirey sur blaise - cirfontaines en azois - cirfontaines en ornois - clefmont - clinchamp - cohons - coiffy le bas - coiffy le haut - colmier le bas - colmier le haut - colombey les choiseul - colombey les deux eglises - condes - consigny - corgirnon - corlee - coublanc - coupray - cour l eveque - courcelles en montagne - courcelles sur aujon - courcelles sur blaise - courcelles val d esnoms - creancey - crenay - culmont - curel - curmont - cusey - cuves - daillancourt - daillecourt - dammartin sur meuse - dampierre - damremont - dancevoir - dardenay - darmannes - dinteville - domblain - dommarien - dommartin le franc - dommartin le st pere - domremy landeville - doncourt sur meuse - donjeux - donnemarie - doulaincourt saucourt - doulevant le chateau - doulevant le petit - droyes - echenay - eclaron braucourt ste liviere - ecot la combe - effincourt - enfonvelle - epinant - epizon - eriseul - esnoms au val - esnouveaux - essey les eaux - essey les ponts - euffigneix - eurville bienville - farincourt - faverolles - fayl billot - fayl la foret - fays - ferriere et lafolie - flagey - flammerecourt - flornoy - fontaines sur marne - forcey - foulain - frampas - frecourt - fresnes sur apance - fresnoy en bassigny - froncles - fronville - genevrieres - genrupt - germaines - germainvilliers - germay - germisay - giey sur aujon - gillancourt - gillaume - gilley - gonaincourt - goncourt - gourzon - graffigny chemin - grandchamp - grenant - gudmont villiers - guindrecourt aux ormes - guindrecourt sur blaise - guyonvelle - hacourt - hallignicourt - harmeville - harreville les chanteurs - harricourt - haute amance - heuilley cotton - heuilley le grand - hortes - huilliecourt - humbecourt - humberville - humes jorquenay - illoud - is en bassigny - isomes - joinville - jonchery - jorquenay - juzennecourt - la genevroye - lachapelle en blaisy - lafauche - laferte sur amance - laferte sur aube - laharmand - lamancine - lamargelle aux bois - lamothe en blaisy - landeville - laneuvelle - laneuville a bayard - laneuville a remy - laneuville au bois - laneuville au pont - langres - lannes - lanques sur rognon - lanty sur aube - lariviere arnoncourt - latrecey ormoy sur aube - lavernoy - laville aux bois - lavilleneuve - lavilleneuve au roi - lavilleneuve aux fresnes - le chatelet sur meuse - le pailly - le puits des mezes - le val d esnoms - lecey - lecourt - leffonds - lenizeul - les loges - lescheres sur le blaiseron - leuchey - leurville - levecourt - lezeville - liffol le petit - longchamp - longeau - longeau percey - longeville sur la laines - louvemont - louvieres - louze - luzy sur marne - maatz - maconcourt - magneux - maisoncelles - maizieres - maizieres sur amance - malaincourt sur meuse - mandres la cote - manois - marac - maranville - marault - marbeville - marcilly en bassigny - mardor - mareilles - marmesse - marnay sur marne - mathons - maulain - melay - mennouveaux - merrey - mertrud - meures - meuvy - millieres - mirbel - moeslains - montcharvot - montesson - montheries - montier en der - montigny le roi - montlandon - montot sur rognon - montreuil sur blaise - montreuil sur thonnance - montsaon - montsaugeon - morancourt - morionvilliers - mouilleron - musseau - mussey sur marne - narcy - neuilly l eveque - neuilly sur suize - neuvelle les voisey - nijon - ninville - nogent - noidant chatenoy - noidant le rocheux - nomecourt - noncourt sur le rongeant - noyers - nully tremilly - occey - odival - orbigny au mont - orbigny au val - orcevaux - orges - ormancey - ormoy les sexfontaines - ormoy sur aube - orquevaux - osne le val - oudincourt - outremecourt - ozieres - palaiseul - pancey - parnot - parnoy en bassigny - paroy sur saulx - pautaines augeville - peigney - percey le pautel - percey sous montormentier - perrancey les vieux moulins - perrogney les fontaines - perrusse - perthes - piepape - pierrefaites - pierrefontaines - pierremont sur amance - pisseloup - planrupt - plesnoy - poinsenot - poinson les fayl - poinson les grancey - poinson les nogent - poiseul - poissons - pont la ville - pouilly en bassigny - poulangy - prangey - praslay - pratz - prauthoy - pressigny - prez sous lafauche - prez sur marne - provencheres sur marne - provencheres sur meuse - puellemontier - rachecourt sur marne - rachecourt suzemont - ranconnieres - rangecourt - ravennefontaines - recourt - rennepont - reynel - riaucourt - richebourg - rimaucourt - riviere les fosses - rivieres le bois - rizaucourt buchey - robert magny laneuville a remy - rochefort sur la cote - roches bettaincourt - roches sur marne - roches sur rognon - rochetaillee - rolampont - romain sur meuse - roocourt la cote - rosoy sur amance - rouecourt - rouelles - rougeux - rouvres sur aube - rouvroy sur marne - rozieres - rupt - sailly - santenoge - sapignicourt - sarcey - sarcicourt - sarrey - saucourt sur rognon - saudron - saulles - saulxures - sauvage magny - savigny - semilly - semoutiers montsaon - serqueux - sexfontaines - signeville - silvarouvres - sommancourt - sommerecourt - sommermont - sommeville - sommevoire - soncourt sur marne - soulaincourt - soulaucourt sur mouzon - soyers - st blin semilly - st broingt le bois - st broingt les fosses - st ciergues - st dizier - st eulien - st geosmes - st loup sur aujon - st martin les langres - st martin sur la renne - st maurice - st michel - st thiebault - st urbain maconcourt - st vallier sur marne - ste liviere - suzannecourt - ternat - terre natale - thilleux - thivet - thol les millieres - thonnance les joinville - thonnance les moulins - torcenay - tornay - treix - tremilly - troischamps - troisfontaines la ville - tronchoy - vaillant - val de meuse - valcourt - valdelancourt - valleret - valleroy - vals des tilles - varennes sur amance - vaudrecourt - vaudremont - vaux la douce - vaux sous aubigny - vaux sur blaise - vaux sur st urbain - vauxbons - vecqueville - velles - verbiesles - verseilles le bas - verseilles le haut - vesaignes sous lafauche - vesaignes sur marne - vesvres sous chalancey - vicq - vieux moulins - vieville - vignes la cote - vignory - villars en azois - villars montroyer - villars santenoge - villars st marcellin - ville en blaisois - villegusien le lac - villemervry - villemoron - villiers aux bois - villiers aux chenes - villiers en lieu - villiers le sec - villiers les aprey - villiers sur marne - villiers sur suize - violot - vitry en montagne - vitry les nogent - vivey - voillecomte - voisey - voisines - voncourt - vouecourt - vraincourt - vroncourt la cote - wassy -


text:
Dimars, 9 d'octòbre de 2018, 03h00 Internacional,Politica,Societat
Las principalas vilas d’Euròpa manifestèron dissabte passat en sosten del vaissèl Aquarius, e de las operacions de salvament en mar Mediterranèa. Los manifestants seguissián la crida de SOS Méditerranée que demandava a totes los estats d’Euròpa de far respectar lo dever d’assisténcia a las personas en perilh en mar e d’assumir lors responsabilitats estatalas en establissent un vertadièr modèl de salvament. Las molonadas demandèron un pabalhon per l’Aquarius per que poguèsse menar d’operacions de socors sens èsser perseguit, e denoncièron “l’inaccion criminala” dels govèrns europèus.
“I a pas res de mai silenciós qu’un òme que se nèga. Nòstra tòca es uèi de far de rambalh”, çò explicava una benevòla de SOS Mediterranèa als mèdias de Montpelhièr.
A Marselha, unas 3500 personas s’acampèron al Pòrt Vièlh, ont se tròba amarrat l’Aquarius. A Montpelhièr èran aperaquí dos milièrs. SOS Mediterranèa aviá apelat a manifestar dins mai d’una vila d’Occitània: Bordèu, Marselha, Moans e Sartòu, Montpelhièr e Tolosa. Tanben i aguèt de manifestacions dins divèrsas vilas arpitanas coma Lion, Grenòble e Sant Estève; de Bretanha coma Brest, Kemper, Konk-Kerne, Montroulez, Nantas e Roazhon; e d’autras vilas d’Euròpa coma Berlin, Brussèlas, Madrid, Palèrme, París e Valéncia.
A mai, de collectius ciutadans avián cridat a manifestar dins un fum de vilas de l’estat francés. En Occitània i aguèt d’acamps a Avinhon, Biàrritz, Briançon, Caors, Carcassona, Mende, Milhau, Narbona, Nimes e lo Puèi de Velai. De mençonar lo recampament de Calais, ont un centenat de personas manifestèron malgrat que la comuna aguèsse enebit la protèsta.
Dempuèi lo començament de las operacions de l’Aquarius, en febrièr de 2016, la nau a salvat 29 500 personas en aperaquí 200 operacions de socors.
Marée orange à #Marseille, où des milliers de manifestant·e·s se sont réuni·e·s en soutien à l’#Aquarius, le bateau humanitaire qui secourt des exilé·e·s et réfugié·e·s en Méditerranée. pic.twitter.com/UKlRTXuWsk— AJ+ français (@ajplusfrancais) 7 d’octubre de 2018
Hier, des milliers de personnes formaient une #VagueOrange dans plus de 70 villes de #France et d'#Europe pour sauver l'#Aquarius et le sauvetage en mer !— SOS MEDITERRANEE France (@SOSMedFrance) 7 d’octubre de 2018
MERCI à tous !
La mobilisation continue ! PARTAGEZ la pétition https://t.co/MRXDZCR0aE#SaveAquarius #SaveRescueAtSea pic.twitter.com/CSQDgyzGp0
#12 Òu ! "Lo Filh del Paire" ?!
Perdon, Senhor, que vos ai pas coneissegut. Mès de qué çai venètz faire dinc Jornalet ?
A... Davalar au mitan dals òmes per lurs escriure vòstras pensadas...
Mès... savètz, fasiá pas besonh que vos desplacessiatz per nos pondre vòstra teoria dau "fenomèn". Vos solet, ne'n sètz un adejà !
#10 Perdut, pauròt ! Era pas lo Max, ma bona raiòla, mas l'Ives. Alara, contenta ?
Lo contengut d'aqueste comentari es amagat perque los legeires l'an considerat inapropriat
Mòstra-lo
Lo contengut d'aqueste comentari es amagat perque los legeires l'an considerat inapropriat
Mòstra-lo
#6 Avètz bravament rason. Jornalet devria s'interrogar sus aquel fenomen.
Lo contengut d'aqueste comentari es amagat perque los legeires l'an considerat inapropriat
Mòstra-lo
Lo contengut d'aqueste comentari es amagat perque los legeires l'an considerat inapropriat
Mòstra-lo
#5 un còp mei los comentaris de uèi amuishan com Jornalet après s'aver desseparat de son purmèir nuclèu de lectors, es pas mei legit sonque per un brave ligòt de reaccionaris de tota traca.
Cresi que salvar vidas es una causa molt honorable. Mas que porten als emigrants a los ports d'Europa botant-se las fronteras naturals, es una altra causa.
Lo contengut d'aqueste comentari es amagat perque los legeires l'an considerat inapropriat
Mòstra-lo


text:
Guèrra d'Aceh
La Guèrra d'Aceh se debanèt de 1873 a 1904 durant la colonizacion d'Indonesia per lei País Bas. Foguèt la consequéncia de l'invasion dau Sultanat d'Aceh, situat au nòrd-oèst de Sumatra, per lei Neerlandés. Fòrça lòng, s'acabèt per una victòria neerlandesa e l'annexion dau sultanat ais Índias Neerlandesas.
Somari
Causas e preparacion diplomatica[modificar | modificar la font]
Lei causas dau conflicte son liadas ai rivalitats colonialas dins lo sud-èst asiatic entre lo Reiaume Unit e lei País Bas. En 1824, un premier tractat definiguèt leis influéncias respectivas dei doas nacions dins la region. Lo Sultanat d'Aceh fasiá partida de la zòna neerlandesa mai una clausa assegurava son independéncia per de rasons comercialas. D'efèct, Aceh contrarotlava la mitat de la produccion mondiala de pebre e lei Britanics i avián d'interès economics importants. Pasmens, aquò entraïnava de tensions car lei marchands britanics se planhián de temptativas de redurre leis influéncias estrangieras dins lo Sultanat de part dei Neerlandés. En 1871, Londres deguèt donc acceptar un acòrd novèu permetent la conquista neerlandesa d'Aceh en cambi d'una afirmacion clara de la libertat comerciala dei Britanics dins leis Índias Neerlandesas.
Debanament de la guèrra[modificar | modificar la font]
Après l'agradament dau Reiaume Unit, lo pretèxte de l'invasion foguèt trobat en 1873 ambé l'acomençament de discussions entre lo sultan e de diplomatas estatsunidencs. Dins aquò, lo sultanat s'èra preparat a una guèrra dempuei leis annadas 1860. Aviá crompat d'armaments modèrnes e assaiat sensa succès d'obtenir una ajuda militara de l'Empèri Otoman, dau Reiaume Unit ò de França. Aumentèt tanben rapidament sei fòrças de 10 000 a 100 000 òmes. Aquò li permetèt d'arrestar una premiera expedicion, mau preparada, de l'armada reiala neerlandesa.
En novembre de 1873, lei Neerlandés organizèron una segonda ofensiva ambé 13 000 òmes ben organizats que prenguèron rapidament la capitala. Pasmens, lei combats coïncidiguèron amb una epidemia de colerà que causèt la mòrt de milièrs d'abitants e de soudats. Lo 28 de genier de 1874, lo sultan Alauddin Mahmud Syah II moriguèt a son torn de la malautiá e lei Neerlandés pensavan aver ganhar la guèrra. Faguèron signar un tractat au sultan novèu, Alauddin Muhammad Da'ud Syah II, acceptant oficialament l'annexion. Pasmens, lo pòble e l'aristocracia refusèron de capitular e obliguèron lo sultan de perseguir la resisténcia. Lei soudats neerlandés deguèron alora faciar una lònga guerilha sostenguda per lo clergat musulman que declarèt la guèrra santa e de princes dau sultanat, oficialament aliats mai finançant discretament l'insureccion.
En 1884, l'amplor de la resisténcia èra venguda fòrça importanta e lei Neerlandés deguèron se retirar dins de reduchs fortificats centrats sus lei vilas pus importantas dau sultanat. A partir deis annadas 1890, d'espions permetèron ai Neerlandés de comprendre lo ròtle insignificant de Alauddin Muhammad Da'ud Syah II dins la gueriha e se concentrèron sus lei caps tradicionaus e religiós. A partir de 1898, s'apielèron sus lei captaus que li èran fidèus per devesir la guerilha. Adoptèron tanben de tacticas novèlas basadas sus l'infantariá leugiera e destrugèron d'un biais sistematic certanei centres de resisténcia, compres de vilatges entiers. La guerilha perdiguèt ansin pauc a pauc sei sostèns e sei caps principaus capitulèron en 1903. L'annada seguenta, la màger part dei movements de resisténcia èran destruchs ò avián cessat lo combat. Pasmens, lei regions pus isoladas de l'illa contunièron de resistir e certaneis endrechs foguèron jamai contraròtlats per lei Neerlandés.
Consequéncias[modificar | modificar la font]
La guèrra d'Aceh permetèt ai Neerlandés d'annexar lo darrier estat independent important de l'archipèu. Pasmens, l'intensitat e la longor dei combats avián roïnat la region e entraïnat la mòrt d'aperaquí 60 000 a 70 000 civius e combatentd dau sultanat d'Aceh. De son caire, l'armada neerlandesa perdiguèt 37 000 tuats durant la guèrra.


text:
Ajuda:Girgon
Aquò es lo glossari del girgon o argòt utilizat sus Wikipèdia, sustot dins la linha de resumit. I podètz ajustar los tèrmes que ne voldriatz aver la definicion, qu'un « iniciat » escriurà de segur.
- Prerequerits : girgon informatic.
A[modificar | modificar la font]
Administrator[modificar | modificar la font]
- Designa las personas que pòdon escafar definitivament una pagina o la protegir, e blocar un utilizaire anonim o enregistrat. Tota persona qu'a contribuit pendent un cèrt temps o pòt devenir, sufís de demandar e qu'i aja pas d'oposicions legitimas. Vejatz Wikipèdia:Administrator. De còps abreujat en "admin". Sinonim : "sysop".
- Membre del Conselh d'administracion (Board of Trustees) de l'associacion americana Wikimedia Foundation m:WMF/A_prepaus_de_Wikimedia#Lo_conselh_d'administracion
- Membre del Conselh d'administracion de l'associacion francesa "Wikimedia France" [1]
AdQ[modificar | modificar la font]
- Abreviacion de "Article de Qualitat". Vejatz tanben Wikipèdia:Qu'es un article de qualitat ?, Wikipèdia:Proposicion articles de qualitat.
Àmha, àmha, amha, ama[modificar | modificar la font]
- Abreviacion del francés "à mon (humble) avis", çò que significa en occitan: "a mon (umil) vejaire". En anglés : IMHO (in my humble opinion).
Arbitre[modificar | modificar la font]
- Membre del comitat d'arbitratge.
Article[modificar | modificar la font]
- Un article fa referéncia a una pagina de Wikipèdia consacrada a una dintrada enciclopedica. Son reconeissibles a la color blanca de lor fons, mentre que las paginas de discussions, las paginas meta e las paginas d'ajuda son de colors respectivament jaunas, grisas e rosas.
B[modificar | modificar la font]
Balisa[modificar | modificar la font]
- Còde informatic qu'apareis jos forma de parelh coma aquò :     e qu'agís subre los elements que son plaçats entre los dos. Per exemple un tèxt plaçat entre las balisas   e   serè escrich en caractèrs fins.
Quelques balisas practican lo celibat; en particular, es lo cas de la balisa  , que remanda la seguida del tèxt a la linha.
Bendèl[modificar | modificar la font]
- Zòna rectangulara e colorada plaçada en general a la fin d'un article per mejan d'un modèl e que conten qualques ligams importants (per exemple un ligam vèrs un portal), çò que ne fa un sinonim de #Bandièira o un messatge d'avertiment (article de qualitat o al contrari prepausat a la supression).
Bandièira[modificar | modificar la font]
- Bendèl que prepausa al lector de ligams importants. Tira son nom de drapèu o bandièira que s'i vei sovent. Quand una bandièira pren de proporcions voluminosas, ven una paleta.
Blanquir[modificar | modificar la font]
- Se referís a l'accion de vojar entieirament una pagina de çò qu'i caup. Ven alara una pagina blanca, d'aquí lo verb blanquir.
Tap (fr. Bouchon) (obsolet)[modificar | modificar la font]
- Traduccion aproximativa de l'anglés Stub. Esbòs es plus usitat.
Bot[modificar | modificar la font]
- Ven del mot Robot. Dins lo quadre de Wikipèdia, lo tèrme fa referéncia als programas utilizats per la modificacion automatica de paginas. Vejatz Wikipèdia:Bot
Burocrata[modificar | modificar la font]
- Dins los sits e projèctes Wikimedia, un burocrata es un administrator que ten a posita la possibilitat tecnica de donar als utilizaires los dreches d'administrator. Vejatz Wikipèdia:Burocrata.
C[modificar | modificar la font]
CAr[modificar | modificar la font]
- Abreviacion per comitat d'arbitratge.
- De notar qu qu'existís tanben l'abreviacion eissida de l'anglés : Arbcom (per Arbitration Comitee)
Cassage d'istoric[modificar | modificar la font]
- Efectuar una operavion que fa pèrdre l'istoric d'un tèxt, violant ansin la licéncia GFDL. Transportar un tèxt per una operacion de copia-pega al luòc de passar per l'onglet "renommar". Vejatz tanben : Desplaçar una pagina.
Cat[modificar | modificar la font]
- Dins un resumit de modificacion, indica que l'editor ven d'ajustar una categoria a l'article. Dins lo cas d'una modificacion de categoria, indicarà en general recat coma comentari.
CET, CEST, UTC[modificar | modificar la font]
- CET vòl dire Central European Time - ora d'Euròpa centrala. Es egala a UTC + 1, es a dire a l'ora del meridian de Greenwich aumentada d'una ora. Levat en estiu, que CET se transforma en CEST, siá Central European Summer Time - ora d'estiu d'Euròpa centrala.
- Quant a UTC, aquò vòl dire temps universal coordenat, siá Coordinated Universal Time.
- De sits en francés [2] e en anglés : [3]
Checkuser[modificar | modificar la font]
Estatut donné a cèrts utilizaires afin de vérifier l'éventuelle concordance entre una adreça IP e un compte utilizaire.
Il permet de vérifier s'un utilizaire es un faux-nez d'un autre sus la Wikipèdia occitanofòna (uniquement). En l'utilizant, es possible de :
- déterminer amb quelles adreças IP un utilizaire a contribué sus lo wiki,
- déterminer les contributions faites sus lo wiki per una IP donnée (même enregistrée).
L'expression francisée es vérificateur d'adreças IP.
La nominacion de las personas que pòdon efectuar aquesta verification es del domaine del comitat d'arbitrage.
Veire : Wikipèdia:Vérificateur d'adreças IP
Comitat d'arbitratge[modificar | modificar la font]
Lo comitat d'arbitratge es un grop de personas, causidas per la comunautat, qu’es encargat de reglar los conflictes entre los participants.
Comentari[modificar | modificar la font]
- Morceau de tèxt placé dins lo tèxt source, visible lorsqu'on édite la pagina mais invisible del lector. On utilise les symboles   de part e d'autre del tèxt mis en commentaire.
Contributeur[modificar | modificar la font]
- Toute personne qui contribue a la création (les initiateurs), la rédaction d'articles, e, dins una moindre mesure, qui apporte lor grain de sel en mettant en forme, discutant, corrigeant, relisant les articles. On parle tanben de « participant », de Wikimédien, de Wikipedian, de Wikipedista. Lo tèrme de contributeur s'oppose a celui de lector.
Copyvio[modificar | modificar la font]
- copyright violation : violation de copyright, utilizacion sens autorizacion d'un contenu protégé per lo drech d'autor.
Coquille[modificar | modificar la font]
- Una coquille es una error minima laissada dins un tèxt. Lo libellé coquille dins lo resumit d'una contribution indica qu'una erreur minime a été corrigée.
D[modificar | modificar la font]
Defcon[modificar | modificar la font]
- Niveau d'alerte de vandalisme. Vejatz Defcon.
Desplaçar la pagina[modificar | modificar la font]
- Tèrme d'informatician. Lire en réalité « renommer la pagina ». En practica, aquò renomme l'anciana pagina (e mai la pagina de discussion associada), consèrva l'istoric d'edicion, e crea una redireccion dempuèi l'ancian article vèrs lo novèl.
Dev[modificar | modificar la font]
- Vejatz ci-dessous : développeur.
Développeur[modificar | modificar la font]
- Informatician encargat del desvolopament de mediaWiki e mai de la maintenance dels serveurs. Vejatz Wikipèdia:Développeur.
Diff[modificar | modificar la font]
- Faire un diff, es comparar deux versions d'una pagina en ne fasent ressortir les différences. Per aquò on utilise lo bouton "comparer les vèrsions sélectionnées" dins l'onglet "istoric". Se pòt tanben clicar sus lo ligam "diff" présent sus chaque linha de Special:Recentchanges o de sa Liste de suivi personala.
- Un ligam diff apparaît tanben dins lo message d'avertissement de color orangée mentionnant la présence d'un nouveau message sus sa pagina de discussion d'utilizaire, permettant ainsi de lo lire directement sans aver a chercher dins la pagina où il se situe.
E[modificar | modificar la font]
Esbòs[modificar | modificar la font]
- En anglés: stub.
- Article très court. Ces tèrmes peuvent soit désigner de'articles créés uniquement per y placer un ligam vèrs un autre article (bouchon) o des articles ne contenant encore que très peu d'informations (esbòs). Vejatz Wikipèdia:Categorias d'esbòsses, Wikipèdia:esbòs, Wikipèdia:Esbòsses de completar.
Eclipsi, Eclipsar[modificar | modificar la font]
- Un subjècte d'article eclipsa un autre subjècte omonim s'es pus important. Se renomma alara l'article eclipsat en ajostant una precision entre parentèsis. Vejatz omonimia.
Editar[modificar | modificar la font]
- Significa a l'encòp « modificar un article » e « créer un nouvel article ». Es lo sens del vèrbe anglais to edit e lo sens del verbe français editar dins lo domaine de l'edicion critique.
Editor[modificar | modificar la font]
- Vient de l'anglais editor, « contributor a Wikipèdia ». Vejatz wikipedians.
en[modificar | modificar la font]
- Un préfixe, parmi de nombreux autres coma fr, de...
- Fait referéncia a las Wikipèdias en foncion de la lenga utilizada; "en" désigne l'anglés (english). Se ditz de còps tanben "wiki-en", o "en:". Lo ligam en: (sintaxi : [[:en:]]) conduit a la pagina d'accueil anglophone. Lo francés es, quant a lui, noté "fr". Se tracta del còde de doas letras identificant la lenga segon la nòrma internacionala ISO 639; En voici quelques autres exemples (vejatz lo sit http://www.loc.gov/standards/iso639-2/ per la liste complète) :
af = « afrikaans », ar = « arabi », bs = « bosniaque », ca = « catalan », cs = « tchèque », cy = « galés », da = « danés », de = « alemand », e = « estonian », el = « grèc », es = « castelhan », eo = « esperanto », eu = « basco », fi = « finnois », fy = « frison », ga = « gaélique irlandais », gl = « galicien », hr = « croat », he = « hébreu », ia = « interlingua », it = « italigam », ja = « japonés », ko = « corean », la = « latin », lv = « leton », lt = « lituanian », hu = « ongrés », mi = « maori », ml = « malayalam », nl = « neerlandés », no = « norvégien », pl = « polonés », pt = « portugués », ru = « rus », sl = « eslovèn », sr = « sèrbe », sv = « suedés », tr = « turc », uk = « ukrainien », vn = « vietnamien », vo = « volapük », wa = « wallon », zh = « chinés ».
- Vejatz tanben Ajuda:Ligam interlenga
Espaci[modificar | modificar la font]
- En tipografia, un espaci es un blanc entre deux caractèrs. Vejatz Espaci tipografic.
Espace de noms[modificar | modificar la font]
- Sus Wikipèdia, son los espaces de rédaction autres que los articles enciclopedics, servant al suivi del projècte. Lo tipe d'espace precedís lo titre de l'article dont es séparé per « : ». Nous sommes aicí dins l'article « Girgon » de l'espace « Ajuda », d'où la notacion « Ajuda:Girgon ». Vejatz la lista dels espacis de noms dins Ajuda:Espaci de noms.
F[modificar | modificar la font]
faux-nez[modificar | modificar la font]
Un faux-nez o sock-puppet (marionnette en chaussette en anglais), es un nom d'utilizaire supplémentaire utilizat per un(e) Wikipedian(ne). De còps employé per des objectifs légitimes (plusieurs listes de suivi, per exemple), il l'es sovent per abuser, tromper, per exemple per votar plusieurs fois
Veire : Wikipèdia:Faux-nez
Occitanocentrisme[modificar | modificar la font]
- Travèrs que consistís a axar la redaccion d'un article sus l'Occitània Jos administracion francesa, en oblidant lo rèsta del mond e en particular los autres territòris occitanofòns.
from scratch[modificar | modificar la font]
- Expression couramment utilizat en informatica, tirada de l'anglés; significa reprendre al començament, repartir de zèro, per oposicion a repartir d'una sauvegarde.
G[modificar | modificar la font]
GFDL[modificar | modificar la font]
- Signifie GNU Free Documentation License. Es la licéncia de Wikipèdia. Vejatz Project:Copyright e GFDL per mai d'informacion.
Guèrra d'edicion[modificar | modificar la font]
- Modificacions e anullacions de las modificacions d'un meteis article per un o plusieurs contributors a plusieurs reprises sovent dins un but polémique. A éviter e résoudre rapidement en se servant de la pagina de discussion de l'article. Vejatz tanben Wikipèdia:Guèrras d'edicion.
H[modificar | modificar la font]
Istoric[modificar | modificar la font]
- Ensemble des changements qu'a subi una pagina. Consultar l'istoric d'una pagina permet de ne seguir l'evolucion dempuèi sa creacion jusqu'a las darrièras modificacions. L'istoric permet tanben de retrobar una vèrsion anciana d'una pagina afin de la restablir en cas de vandalisme.
I[modificar | modificar la font]
Infobox[modificar | modificar la font]
- Bostia plaçada dins un article, amb un resumit, de caracteristicas o d'autras informacions condensadas sus l'article. Vejatz Infobox. Contràriament a la palette qu’es fixa, l'infobox es parametrada e los ligams que i appareisson cambian en foncion de l'article. Vejatz tanben taxobox.
Initiateur[modificar | modificar la font]
- L'Initiateur d'un article o d'una section es l'editor qui a créé l'article o la section. Es celui qui en es l'origine.
Interwiki[modificar | modificar la font]
- Ligam d'un article vèrs un article similaire dins una autre lenga. Vejatz : Ajuda:Ligam inter-lenga
J[modificar | modificar la font]
Jnspj[modificar | modificar la font]
- Je ne suis pas juriste... mais la personne se permet quand même de donner un conselh juridique.
M[modificar | modificar la font]
Màj[modificar | modificar la font]
- Acronyme de Mesa A Jorn
Mediawiki[modificar | modificar la font]
- Es lo logicial que permet a Wikipèdia de foncionar. Vejatz mediawiki. De pas confondre amb Wikimedia.
meta, meta[modificar | modificar la font]
- Meta-Wiki : coordination de tous les projèctes Wikimedia [4]
- Paginas meta : vejatz Wikipèdia:Paginas meta ; vejatz tanben ci-dessus #espace.
Modèl[modificar | modificar la font]
- Motif créé dins la tòca de lo reproduire sus plusieurs paginas. Vejatz Ajuda:modèl.
Monobook[modificar | modificar la font]
- Monobook es l'apparence (l'habillage des paginas : colors, polices, etc.) per défaut de Wikipèdia. Vejatz Wikipèdia:Personnaliser monobook e Ajuda:preferéncias per causir una autra aparéncia.
N[modificar | modificar la font]
Nauc de sabla[modificar | modificar la font]
- Pagina utilizada per d'ensages. Son adreça es Wikipèdia:Nauc de sabla. Es remesa en forma periodicament al cors d'una operacion apelada « ratissatge ».
Neutralizar / Neutralizacion[modificar | modificar la font]
- Un article pòt èsser neutralizat se son punt de vista es pas neutre o se son estil s'aluènha de la forma enciclopedica. Se rencontra dins los comentaris e las discussions. Vejatz Wikipèdia:Neutralitat de punt de vista.
NDPV - PdVN[modificar | modificar la font]
NDPV son las inicialas per neutralitat de punt de vista e PdVN es l'abreviacion de punt de vista neutre. Notar tanben l'abreviacion anglesa NPOV (per Neutral Point Of View), utilizada a la creacion de Wikipèdia e per qualques irreductibles...
O[modificar | modificar la font]
Orfanèla[modificar | modificar la font]
- Una pagina orfanèla designa un article que cap d'autra pagina puncha vèrs el. La lista es consultabla aicí.
Ortho[modificar | modificar la font]
- Se rencontra dins los resumits (comentaris) de modificacion e significa: Ai fach una o plusieurs correccions ortograficas.
OTRS[modificar | modificar la font]
- Vejatz Wikipèdia:OTRS
P[modificar | modificar la font]
PdeS[modificar | modificar la font]
Abreviacion per Paginas de suprimir
Pagina brèva o Pagina corta[modificar | modificar la font]
- Pagina corta o article brèu designa coma lo nom o indica un article de talha pichona. Un article cort es de còps un pauc mai long qu'un esbòs. Pagina corta (o article brèu) designa tanben de còps la lista de las paginas brèvas dins las paginas especialas. Aquesta lista es mesa a jorn environ un còp per setmana. La lista, classada per òrdre creissent, se tròba aicí
Pagina sul camin d'enlòc[modificar | modificar la font]
- Una pagina sul camin d'enlòc es un article qui ne possède aucun ligam menant vèrs un article ja existant. Aquesta pagina ne comporte donc pas de [[]] o tous les [[]] mènent vèrs des articles non encore créés. Donc, lorsqu'un lector arrive sus una pagina en impasse, « sa promenade de ligam en ligam se trouve en quelque sorte bloquée ». La liste (mesa a jorn environ un còp per setmana) se trouve ici.
Pagina longa[modificar | modificar la font]
- Pagina longue o article long désigne coma lo nom l'indique un article de grande taille. La liste, mise a jour environ una fois per semaine e classée per ordre décroissant, se trouve ici.
Paginas les plus demandées[modificar | modificar la font]
- Paginas non encore rédigées, vèrs lesquelles des ligams hypertextes son d'ores e ja prévus dins les articles ja rédigés. Plus ce nombre de ligams hypertextes es grand, plus ces paginas son demandées. Son tanben connues jol nom de paginas attendues. Vejatz : Special:Wantedpaginas.
[modificar | modificar la font]
- Tableau de bord présentant de façon ergonomique des renvois vèrs des articles connexes. Vejatz : Ajuda:Palettes de navigacion. Una palette de format mince e allongé s'appelle una bannière. Una palette paramétrée changeant en fonction de l'article es una infobox.
PdD[modificar | modificar la font]
Una PdD es una Prise de Décision communautaire. Un vote sanctionne les discussions préalables. Son consignées sus aquesta pagina : Wikipèdia:Prise de décision. Elles doivent être annoncée sus lo Bistro ainsi que sus la pagina d'annonces Wikipèdia:Annonces.
PDVN o NPOV[modificar | modificar la font]
- Ven de l'anglés Neutral point of view que significa « neutralitat de punt de vista ». Es una filosofia fondatritz de Wikipèdia. Los contributors a Wikipèdia devon ensajar de la respectar. Vejatz Wikipèdia:La neutralitat de punt de vista.
PDV o POV[modificar | modificar la font]
- Ven de l'anglés Point of view que designa una opinion o un punt de vista, e que, dins lo quadre de Wikipèdia, sosentend una opinion non neutra o biaisée. Vejatz Wikipèdia:Neutralitat de punt de vista.
Piranha[modificar | modificar la font]
- Concentration (bénéfique) grégaire des efforts, suivant un effet de mode, en general a partir del ligam Wikipèdia:Modificacions recentas. Participant a ces modificacions.
- Vejatz Wikipèdia:Effet piranha.
Portal[modificar | modificar la font]
- Pagina presentant en un seul coup d'œil una collection d'articles sus un tèma donné. Vejatz Wikipèdia:Liste dels portals.
Préfixe[modificar | modificar la font]
- Notacion simplifiée qui permet de raccourcir la sintaxi des ligams vèrs des Wikipèdia en d'autres lengas, vèrs d'autres projèctes Wikimedia, e vèrs certains sites externes. On en trouve deux listes incomplètes ici e là. Lor utilizacion es expliquée dins trois paragraphes : ligams vèrs les autres lengas, ligams vèrs les autres projèctes Wikimedia, ligams vèrs les sites extérieurs. Lo préfixe seul conduit a la pagina d'accueil, per exemple : de:, es:, it:.
Purger (una pagina)[modificar | modificar la font]
- Action de mettre a jour una pagina en vidant lo cache de son navigateur o en utilisant una sintaxi spéciale lors de l'appel de la pagina. Lo cargament e la mise a jorn de totes los modèls incluses dins la pagina son forçats.
Q[modificar | modificar la font]
Quarto[modificar | modificar la font]
- Wikimedia Quarto, o Quarto tout court, es lo bulletin d'informacion trimestral de la fondacion Wikimedia. Se pòt consultar en linha a aquesta adreça.
R[modificar | modificar la font]
Raccourci[modificar | modificar la font]
- Moyen rapide d'accéder a certaines paginas, en ne dactylographiant que qualques letras al lieu d'un long titre. On en trouve la liste sus Raccourci. Son de còps utilizats tels quels dins la convèrsation, formant ainsi un tèrme de girgon (per exemple PàS)
Ratissatge[modificar | modificar la font]
- Nettoyage de la zòna d'essais de Wikipèdia — autrament dich : restabliment de la version de basa de la pagina.
- Veire Nauc de sabla.
Resumit[modificar | modificar la font]
- Linha de tèxt amb laquelle l'editor résume la modificacion qu'il s'apprête a rendre définitive. Lo resumit apparait ensuite dins l'istoric de la pagina. Il donne lieu a l'emplec d'abréviations : cat, en, ortho, recat, typo, [[]].
RC, RecentChanges[modificar | modificar la font]
- Modificacions recentas. RecentChanges (o RC) fait referéncia a la pagina accessibla dins lo menu "navigacion" onte son listées totas las modificacions racentas apportées a las paginas del Wikipèdia occitanofòn. Es tanben accessible ici : Special:Recentchanges.
Recat[modificar | modificar la font]
veire #Cat
Redirect, Redireccion[modificar | modificar la font]
- Una pagina de redireccion o redireccion es una pagina qui redirige automatiquement lo visitor sus una autra pagina.
Veire Ajuda:Redireccion.
Reversion, revert, rv, révocation[modificar | modificar la font]
- Opéracion consistent a anuller la o las darrièras modificacions d'una pagina en chargeant, depuis l'istoric, una version mai anciana considerada coma pus corrècta, e en ré-enregistrant aquesta anciana version. Il s'agit la plupart del temps d'annuler lo vandalisme.
S[modificar | modificar la font]
s/XXXX/YYYY/[modificar | modificar la font]
- Dins lo resumit d'una modificacion de pagina, "s/XXXX/YYYY/" signifie que l'on a remplacé lo mot o la chaîne de caractèrs XXXX per YYYY. Exemple : s/méson/maison/ signifie que lo mot méson a été remplacé per lo mot maison. Aquesta sintaxi s'utiliza en particular dins l'outil d'edicion sed, très répandu sus les systèmes dont la base es UNIX.
Sock puppet[modificar | modificar la font]
- Compte supplémentaire d'un utilizaire.
- Vejatz faux-nez e wikipèdia:faux-nez
Sourcer[modificar | modificar la font]
- Fournir la source d'una assertion. Per exemple : ouvrage, article de presse, ligam internet, ...(vejatz : Wikipèdia:Citez vos sources)
Stub[modificar | modificar la font]
- Vejatz esbòs.
Steward[modificar | modificar la font]
- Sus Wikipèdia, les stewards son d'utilizaires que pòdon créer/modifier/supprimer l’estatut des utilizaires sus tous les wikis del projècte Wikimédia. Vejatz Wikipèdia:Steward.
Subst[modificar | modificar la font]
- Faire un subst, consistís a ajustar lo paramètre "subst" dins la sintaxi d'un modèl. Vejatz dins Ajuda:Modèl las consequéncias qui en découlent.
Sysop[modificar | modificar la font]
- Vejatz administrator.
T[modificar | modificar la font]
Taxobox[modificar | modificar la font]
- Tableau regroupant las informacions filogeneticas per totes los articles del domeni del vivent. Es un cas particular d'infobox. Vejatz Projècte:Carta grafica/Utilizacion dels taxobox.
Troll[modificar | modificar la font]
- Persona, o grop de personas, participant a un espaci de discussion (de type forum), que cherche a détourner malicieusement lo subjècte d'una discussion per générer des conflits en incitant a la polémique stérile e en provocant gratuitement los autres participants. Vejatz l'article complet sus aquel subjècte.
Typo[modificar | modificar la font]
- Se rencontre dins los comentaris (resumits) de modificacion e signale : « J'ai fait una o plusieurs correccions dins la tipografia de l'article. »
V[modificar | modificar la font]
Vandalisme[modificar | modificar la font]
- Modificacions apportées als articles de la Wikipèdia amb una volonté de nuire a l'article, al subjècte de l'article o a la Wikipèdia. Ne pas confondre vandalisme e guèrra d'edicion : dins ce dernier cas, les protagonistes pensent agir per un mieux (en général...). Vejatz vandalisme e que faire en cas de vandalisme
Verificator d'adreças IP[modificar | modificar la font]
Vejatz Checkuser.
W[modificar | modificar la font]
Wikidémicien[modificar | modificar la font]
- Spécialiste del langage e de l'origine des mots ; editor del Wiktionnaire.
Wiki fr[modificar | modificar la font]
- Désigne la déclinaison française de la communauté wikipèdia qui réalise l'ouvrage encylopédique de aquesta communauté décrit dins l'article wikipèdia. Quand la confusion entre la communauté e l'enciclopèdia existe, on précise communauté wiki fr. Per l'origine de l'abréviation "fr", vejatz en.
Wikifier[modificar | modificar la font]
- Vejatz wikification
Wikificacion[modificar | modificar la font]
- Ajout des ligams internes a Wikipèdia o pus generalament adaptacion d'un article als formats descrichs dins Wikipèdia:Règles. La wikificacion es sovent senhalada per lo comentari « [[]] ». Vejatz wikipèdia:wikification.
WikiGnome[modificar | modificar la font]
Modèl:Boîte Utilizaire Lo wikignome es un utilizaire wiki qui fait des modificacions mineures e utiles sans réclamer trop d'attention per lui-même. Les gnomes wiki travaillent dins l'ombre per corriger des ligams brisés, retrouver « l'auteur qui a dit ça », e simplement faire mieux fonctionner les wikis. D'autres exemples de compòrtaments « WikiGnome » inclusent corriger les coquilles e la mauvaise grammaire, ajustar de ligams o de categorias utilas a d'articles ja existents, etc.
Bref, un travailleur discret qui fait avancer Wikipèdia. Vejatz tanben la categoria des wikifées.
WikiLove[modificar | modificar la font]
- Vejatz Wikipèdia:WikiLove e categoria:WikiLover
Wikimania[modificar | modificar la font]
- Manifestation annuelle qui regroupe les Wikimédiens del monde entier. Vejatz : la pagina d'accueil sus meta.
Wikimedia[modificar | modificar la font]
- Fondation américaine sans but lucratif dont les statuts son déposés dins l'État de Floride. Elle possède una branche loi de 1901 française : "Wikimedia France", ainsi que dins divèrs pays : vejatz Local_Wikimedia_chapter. Ne pas confondre amb mediawiki. Veire Wikimedia.
Wikimédien[modificar | modificar la font]
- Contributeur qui participe a l'un o l'autre des différents projèctes de la fondation Wikimedia. Correspond al mot anglais wikimedian.
Wikipause[modificar | modificar la font]
- Tanben appelé Wikibreak, consiste a s'éloigner un temps de Wikipèdia, que ce soit per faire retomber la pression, per se consacrer a una autre activité o per récupérer des heures de sommeil. Certains Wikipedians partent quelques jours, d'autres quelques mois.
Wikipèdia[modificar | modificar la font]
- Aquesta enciclopèdia. Certains disent la Wikipèdia (coma una enciclopèdia) e d'autres disent lo Wikipèdia (coma un sit internet) ; lo genre n'a pas encore été fixé formellement. Veire tanben Doit on dire lo, la ... Wikipèdia ?
Wikipedians[modificar | modificar la font]
- Vejatz "Wikipedian/ne/s". On parle tanben de « participant/e/s », d'utilizaires. Vejatz tanben Wikipèdia:Comment je suis devenu wikipedian. Deux écoles s'affrontent quant a l'appartenance o non des rédacteurs inconnus a la categoria "wikipedians".
Wikipédiholique[modificar | modificar la font]
Wikipédiholisme[modificar | modificar la font]
- Vejatz Wikipèdia:Wikipédiholisme.
Wikipedista[modificar | modificar la font]
- Plus o moins synonyme de "Wikipedian", listé ci-dessus. Vejatz Wikipèdia:Wikipedista.
Wiccionari[modificar | modificar la font]
- Projècte fraire de Wikipèdia, qui visa a construire un diccionari en linha mentre que Wikipèdia es una enciclopèdia. Un article cort que se resumís a una definicion precisa, mas sens estenduda enciclopedica pòt per exemple èsser propausat al Wiccionari, pasmens ben mai orientat vèrs lo mot meteus (traduccion, etimologia, prononciacion, sinonims, omonims...). Òm rencontra tanben de còps lo tèrme anglés de Wiktionary.
- Vejatz Wiccionari.


text:
Grandas descobèrtas
Las grandas descobèrtas constituisson un periòde que comencèt al sègle XV e que contunhèt fins al sègle XVII, que las naus europèas percorrián lo mond a la recerca de nòvas rotas e eissidas comercialas pel provesiment del capitalisme naissent en Euròpa. Dins aquel vam, los europèus trobèron d'autres civilizacions e pòbles, e creèron de mapas de tèrras que los èran desconegudas. D'entre los exploradors mai celèbres del periòde i a: Cristòl Colomb, Vasco da Gama, Ferrand Magellan,...
Las grandas descobèrtas son lo fondament de las nòvas tecnologias e de las nòvas idèas que sorgiguèron a la Renaissença que d'innovacions en cartografia, navegacion e la construccion de vaissèls. Aquelas nòvas naus se desvolopèron a partir dels dessenhs europèus medievals amb d'elements arabs. Foguèron los primèrs vaissèls capables de sortir de la mar Mediterranèa cap a l'ocean Atlantic amb seguretat.
Somari
Exploracion terrèstra[modificar | modificar la font]
Lo preludi de l'èra de las grandas descobèrtas es una seriá d'expedicions europèas cap a Asia per la tèrra pendent l'Edat Mejana. Alara que los mongòls avián menaçat Euròpa de sègles abans, tanben avián unificat tota Eurasia mejans la creacion de rotas comercialas e de linhas de comunicacion que s'espandián de l'Orient Mejan fins a China. Qualques europèus profeitèron d'aquelas rotas per realizar d'exploracions cap a l'èst, la majoritat èran italians fins a que lo comèrci entre Euròpa e Orient Mejan siá contrarotlat gaireben en totalitat pels comerçants de las ciutats-estats italianas.
Lo primièr d'aqueles explorators èra Giovanni de Plano Carpini que viatjèt cap a Mongolia de 1244 a 1247. Mas lo viatge mai celèbre es aquel de Marco Polo, que percorrèt Asia de 1271 a 1295. Lo recit del seu viatge venguèt una de las òbras mai legidas d'Euròpa fins ara.
Mas aqueles viatges aguèron un efècte limitat fins a que l'Empèri Mongòl s'esfondrèt aviadament e la rota cap a l'èst tornèt èsser fòrça perilhosa. La Pèsta Nègra del sègle XIV tanben limitèt lo comerci e las comunicacions. La rota terrèstra cap a l'èst venguèt fòrça dangierosa, costosa e controtlada pels empèris musulmans, subretot que la naissença de l'Empèri Otoman limitava las possibilitats comercialas europèas.
Lo començament de las exploracions: Portugal[modificar | modificar la font]
Amb l'invencion de la carraca e de la caravella los reialmes de la Peninsula Iberica avián l'escasença de tornar de l'Orient Extrèm. Las exploracions avián diversas causas. Los monetaristas creson que la principala rason sostenent aquelas expedicions es la manca d'aur e d'argent en Euròpa. L'economia europèa dependiá fòrça d'aqueles metals per realizar los cambis comercials e la manca provoquèt en Euròpa una granda recession. Un autre factor seriá lo conflicte entre los pòbles iberics e los musulmans del sud. Los pòbles iberics aqueriguèron d'importantas coneissenças scientificas e tecnologicas dels seus vesins arabs, amb que perfeccionèron las naus e las coneissenças geograficas d'Africa e Asia, Atala podián prepar los viatges pel mar.
La primèra onda d'expedicions comencèt amb Portugal amb lo prince Enric lo Navegador. Viatjant cap a l'Atlantic descobriguèt las illas de Madeira en 1419 e dels Açòres en 1427, que venguèron de colonias portuguesas. L'objectiu principal d'Enric lo Navegador èra l'exploracion de la còsta occidentala d'Africa. Pendent de sègles las unicas rotas que connectavan l'Africa Occidentala amb la mar Mediterranèa passavan pel desèrt del Sahara e èran contrarotladas pels estats musulmans del nòrd d'Africa, rivals de Portugal. Los portugueses esperavan trobar un passatge per mar que los permetirián de comerciar dirèctament amb l'Africa Occidentala. D'en primièr l'avaçada foguèt lenta, mas, en 1434 arribèron al cap Bojador. En mens de dos decenis la barrièra del Sahara aviá estat vencuda e lo comerci de l'aur, de l'argent e dels esclaus comencèt sus un territòri que venguèron correspond a l'actual Senegal. Pauc aprèp bastiguèron los fòrts d'Elmina e São Tomé e Príncipe venguèt la primièra colonia productriça de sucre. En 1482 una expedicion capitanejada per Diogo Cão arribèt al reialme del Congò. L'expedicion mai importanta foguèt aquela de Bartolomeu Dias qu'arribèt al cap de Bona Esperança, demostrant que la rota cap a l'Índia per mar èra possible. En 1498 Vasco da Gama realizèt aquela entrepresa.
Descobèrta d'America[modificar | modificar la font]
Castelha, rival de Portugal comencèt las seunas exploracions maritimas qu'èra de contunh a la fin del sègle XV, a l'ora los navegators castelhans començavan la competicion amb los nivigators portugueses. La primièra mòstra foguèt la lucha pel contraròtle de las Illas Canàrias, que foguèron presas per Castelha. Amb l'union de Castelha e Aragon, e acabada la Colonizacion d'al Andalús, lo reialme utilizèt aquela escasença e los recorses per la recerca de las nòvas rotes e l'establiment de nòvas colonias oltramar. En 1492 los governats de Castelha e Aragon patronizèron lo viatge de Cristòl Colomb amb l'intencion d'arribar en Índia navegant cap a l'oèst.
Mas Colomb arribèt pas en Asia, mas al Mond Nòu. En 1501 lo tor portugués Pedro Álvares Cabral tanben descobriguèt lo Mond Nòu, l'estat actual de Brasil. Demandèt l'intervencion papala per definir los airals d'influéncia en 1494 data que se signèt lo Tractat de Tordesillas que divisiá lo Mond entre las doas poténcias. Los portugueses recebèron "tot" çó que se trobavariá a l'oèst d'Euròpa e a l'èst d'una linha a 270 lègas de Cap Verd; atal obtenguèt lo contraròtle d'Africa, Asia e la region orientala de l'America del Sud. Los espanhols recebèron "tot" çò que se trobavariá a l'oèst d'aquela linha, un territòri qu'èra desconegut e fòrça grand: lo rèste del continent american e les illas de l'ocean Pacific.
Colomb e los mai explorators europèus foguèron decebuts per las descobèrtas. A la diferència d'Africa e Asia, los abitants de las illas de la Cariba avián fòrça pauc a comerçar amb los navegators espanhols. L'atrach de las illas, pasmens, seriá la man d'òbra e la produccion que s'i poiriá realizar mejans la colonizacion. Mas quand los conquerents arribèron al continent descobriguèron de jaciments d'aur e d'argent al Mexic e Peró. Aprèp la conquèsta de l'Empèri Asteca e de l'Empèri Inca, las pandemias europèas e l'esclavatge devastèron los pòbles natius americans.
En 1519, an meteis que Cortés arribèt al Mexic, la corona castelhana financièt l'expedicion de Ferrand Magellan, un portugués, que la mission èra de circumnavegar lo mond e arribar en Asia navegant cap a l'oèst del continent american. Magellan capitèt l'empresa e tornèt en Espanha tres ans aprèp.
Lo declin del monopòli portugués[modificar | modificar la font]
L'exploracion e la colonizacion portuguesas contunhèron malgrat la rivalitat d'Espanha. Los portugueses venguèron los primièrs occidentals a comerçar amb Japon. L'estrategia portuguesa èra basada sus la construccion de fòrts que los permetiguèron de contrarotlar las rotas comercialas mai importantas de l'èst. Fòrts e nòvas colonias foguèron establidas per la còsta africana, a Luanda, Moçambic, Zanzibar, Mombassa, Socotra, Ormuz, Calcuta, Goa, Mumbai, Malaca, Macau e Timòr. Los portugueses tanben contrarotlavan Brasil, que foguèt descobèrt en 1500 per Pedro Álvares Cabral, perque la region se trobava sus l'airal portugués del Tractat de Tordesillas.
Portugal enfrentèt divèrses problèmas amb l'espandiment del seu territòri al delá dels establiments. Amb lo temps la nacion aguèt pas pro de recorses nimai las armadas per administrar las empresas. Los fòrts qu'avian bastit pel mond podavan pas tenir fácia a las autras poténcias europèas que menaçavan lo seu iempèri e lo seu monopòli comercial. L'egemonia comerciala portuguesa de l'èst s'afliquissiá amb l'arribada dels explorators neerlandeses, franceses e britanics qu'ignoravan la division papala del mond. En 1580 lo rei Felip II de Castelha tanben venguèt rei de Portugal, coma eretièr de la corona aprèp que lo seu cosin Sebastian morriguèt sens descendéncia. Atal, jos Felip, ambedos empèris s'unifiquèron, e lo nòu e immens empèri venguèt pro grand per resistir a las menaças de las colonias britanicas e neerlandesas. Mumbai foguèt cedida als britanics, alara que Macau, Timòr, Goa, Angòla e Moçambic, e tanben Brasil, que la preséncia portuguesa èra efectiva, tornèron coma territòris portugueses aprèp lo retorn del Reialme de Portugal, independent d'Espanha. Pasmens los neerlandeses ensagèron de conquerir Brasil e per un breu temps capitèron a contrarotlar gaireben la mitat del territòri, mas, se retirèron.
Los païses nòrd-europèus[modificar | modificar la font]
Las nacions al nòrd-ibericas, refusèron de reconeisser lo Tractat de Tordesillas. França, los Païses Basses e lo Reialme Unit, amb de fòrtas tradicions maritimas e tecnologicas, entreprenguèron de viatges de colonizacion. La primièra d'aquelas missions, de Joan Cabot, en 1497, foguèt financiada pel Reialme Unit, e foguèt la primièra d'una seriá de missions d'exploracion britanicas e francesas cap a l'America del Nòrd. Espanha aviá ignorat la region mai septentrionala del Nòrd d'America perque la populacion èra fòrça mendra e amb mens de riquesas (aur e argent) que lo rèsta de las Americas del Nòrd, Centrala e del Sud. En 1525 Giovanni da Verrazzano venguèt lo primièr europèu (aprèp los vikings) a visitar la Còsta Èst del territòri actual dels Estats Units d'America. Las espedicions de Cabot, Jaques Cartier (1534) e d'autres se realizèron d'en primièr amb l'espèr de trobar un Passatge al Nòrd-Èst que connectariá las rotas maritimas d'Euròpa amb las riquesas d'Asia. Jamai trobèron lo passatge, mas mejans lors espedicions d'autres possibilitats comercialas venguèron e a partir del sègle XVII comencèron a establir de colonias per la còsta èst l'America del Nòrd.
Venguèron, aquelas nacions nòrd-europèas, los primèrs rivals de Portugal en Africa e dins l'Ocean Indian. Naus neerlandesas, francesas e britanicas comencèron a saquetjar lo monopòli portugués e fondèron de fòrts e colonias pròpias. De contunh, lo duopòli espanhol e portugués declinava. Foguèron los estats nòrd-europèus que los primièrs explorèron las regions desconegudas de l'Ocean Pacific, l'Oceania e la còsta oèst nòrd-americana. Los exploradors neerlandeses, coma Willem Jansz e Abel Tasman qu'èran los primièrs a explorar las còstes d'Austràlia. Lo sègle XVIII l'explorador britanic James Cook foguèt lo primièr a traçar las mapas de la Polinesia.
Fin de l'èra de l'exploracion e los seus efèctes[modificar | modificar la font]
Pendent de millennis l'economia mediterranèa aviá estat la mai poderosa e videnta; las regions d'Itàlia e Grècia avián estat las mai ricas e poderosas. Amb las grandas descobèrtas, la nòva economia atlantica, contrarotlada pels estats de l'Euròpa Occidentala, coma Franca, Reialme Unit, Espanha e Portugal, venguèt la mai florissenta e poderosa del mond d'alara, al meteis temps que las economias mediterranèas dintrarèron dins un periòde de declin. Alara que s'explorava lo Mond Nòu, Russia venguèt una poténcia europèa amb lo tsar Pèire lo Grand e la conquèsta de Siberia.
Aquel periòde de las grandas descobèrtas s'acaba al començament del sègle XVII. Los vaissèls europèus podavan per quina que siá la region del mond. Pasmens, la quita exploracion contunhèt: las regions artica e antàrtica seràn pas exploradas abans la fin del sègle XIX. Encara, los europèus prenguèt de temps per arribar a l'interior dels continents american e african.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) Ricardo Duchesne: The Faustian impulse and European exploration, The Fortnightly Review


text:
21 août 2015
Quinquanèla lemosina
Jan Marc Simonin, illustracion per Melhau, Petit e Simeonin, Glòria de la mòrt, Plein Chant, 2002 Corta istòria d’una tentativa mancada per reviscolar la reivindicacion occitanista en Lemosin (septembre de 2013-julhet de 2014) De còps que i a, sens censura particulara, d’iniciativas collectivas qu’an fach quinquanèla s’escafan de la memòria talament regde regde que los quites actors se podon demandar se quicòm es estat vertadièrament, o s’èra pas un sòmi. ... [Lire la suite]
10 octobre 2014
Jan-Peire Reidi, retorn a Vilajalet
Jan-Peire Reidi, retorn a Vilajalet Jan-Peire Reidi (Jean-Pierre Reydy) ven de sortir un libre novel a las edicions Lo Chamin de Sent Jaume : es un recuelh de tèxtes que lo titre n’es Chaucidas dins los blats (nos autres diriam « caucidas » o « caucits »). Aprèp une vida de professor d’anglés, mai que mai a Châtellerault, Reidi es ara tornat demorar ont èra nascut, a Vilajalet, a costat de Nontron, en Peirigòrd verd. Aquí s’encontran, çò ditz Reidi, « la freschor dau... [Lire la suite]
04 janvier 2013
Camisets revolucionaris
Made in Lemosin En Lemosin, sèm pas de capons, sèm pas de colhas mòlas, òc, avèm una armada clandestina de liberacion : la Comunautat Revolucionària Independentista dau Lemosin, la terribla e valorosa CRIL, esconduda dins l’escurina, presta a sorgir per afrancar Occitania ! Enfin, aquò es l’idèa luminosa qu’un jove tipe trobèt i a dos o tres ans per vendre de camisets e de casquetas a Lemòtges e dins tota la... [Lire la suite]
21 septembre 2012
Benvenguts al nòrd
Vaquí una reaccion a una discussion que se debanèt pendent l’Estivada de Rodès, que la Setmana ne’n faguèt lo compte rendut. L’ai escrita per la Setmana, que l’a publicada en linha. I traparètz tanben l’ensemble del dorsièr. Chabatz d'entrar : broderie Anny Arnaud Benvenguts al nòrd Lo jornal la Setmana faguèt dins son n. 880 (20 del mes d’agost) lo compte rendut d’una taula redonda aparentement (i èri pas) fòrça... [Lire la suite]
28 janvier 2012
Alfred Marpillat, satirista lemosin
"Enfi! que vous dirai ? Ai cregut un moumen veire moun vielh Toanet, tant ilh vous ressemblava." Per s’esclafar Alfred Marpillat, Per s’esclafar. Poésies limousines avec traduction française, éd. Robert Joudoux, Lemouzi, 6e série, n° 199, 2011. La revista Lemouzi, gaireben la sola a presentar lo patrimòni literàri lemosin, torna publicar lo libre d’Alfred Marpillat, felibre vadut a Tula, Per s’esclafar. Recueil de poésies limousines avec traduction française en prose rythmée, paregut a Paris en 1897 dins... [Lire la suite]
02 novembre 2010
Un tapon de fichas bristòl
The Original Of Laura. Las fichas bristòl de Nabokov Un tapon de fichas bristòl L’autre jorn ai recebut un messatge electronic d’un amic lemosin, que me faguèt una granda impression. Balharai pas aquí son nom (e mai s’es d’accòrdi per me daissar publicar sa letra), perque sa modestia, prigondament, patologicament lemosina, ne sofririá tròp. Dins aquel messatge me parla de son diccionari en cantièr, un diccionari fargat d’un biais original coma veiretz, e me conta l’istòria de son ligam amb la... [Lire la suite]
02 avril 2009
Poësia pels Moïcans : Benedicta Bonnet
landa de Sent Laurenç Poësia pels Moïcans Benedicta Bonnet, De Bruja a ciau. De bruyère à ciel, Poemas, Novelum-ieo, 2008. Me cal confesar qu’al primier agach, aquel titre me faguèt un pauc paur : De Bruja a ciau, de "bruga a cèl", çò diriam nosautres… Per ièu, aquò t’aviá un perfum de pastorela lemosina en vestit folcloric sus una landa de carton-pasta, amb cotilhons e barbichet. Me cal apondre per ma defensa, qu’aviaí pas legit los precedents recuèlhs de la Benedicta... [Lire la suite]
26 septembre 2007
L'Alsacia en Limosin
Vaquí la presentacion deguda a l’amic Claudi Assemat d’un crane libre que conta la « delòcalisacion » forçada d’una escòla normala alsaciana a Solinhac (Solignac en francés) en Limosin pendent la guerra, e parla dels ligams que se sont aital creats, per tota una vida, entre aquels « desplaçats » e una region tant diferenta de lor país natiu. JP C Vista de Solinhac, fòto P. Rivière LE TEMPS D’APPRENDRE A VIVRE Monique Grandjonc Los comentaris e la revirada en occitan son del... [Lire la suite]
06 décembre 2006
Roulet et Siméonin : drôles d’oiseaux
Autour de Joan-Glaudi Rolet, Auseus, illustracions Jan-Marc Simeonin, Las edicions dau Chamin de Sent-Jaume, 2006. Il y a presque vingt ans (en 1987 pour être précis), J.-Cl. Roulet faisait paraître aux toutes nouvelles éditions dau Chamin de Sent-Jaume, un recueil de courtes proses, modeste par sa facture, magnifique par son contenu : Flors (Fleurs). Il faut dire en deux mots, pour aborder le nouveau recueil, ce qu’étaient, ce que sont restées (car les mots ne fanent pas) ces fleurs : moins des champs, et moins encore... [Lire la suite]
10 juillet 2006
Un lengadocian en lemosin : Lemosin’s blues
Yves Rouquette Un lengadocian en lemosin Iva Roqueta, Lemosin’s blues, Letras d’òc, 2005[1] L’uèlh e la votz d’Ives Roqueta sul Lemosin es l’uèlh e la votz del vesin. Nos parlam sens pas res nos dire tant nòstra cultura es la mèma : mèmas conoissenças e mèmes saupre-far, mèmas espèras e mèmes dobtes même infinit precari. Pr’aquò las diferéncias mancan pas : Lo vin blanc del matin E lo vèspre lo vin roge Que lo darrièr que dintra pagarà. Dins aquel recuèlh pichonel lo poèta, sortit de Seta e... [Lire la suite]


text:
-222
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -222 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Perseguida e fin de la guèrra còntra la Liga Aquèa e Reialme de Macedònia que s'acabèt per una desfacha grèva a la batalha de Sellasia. Au mens 5 000 soudats espartencs e lo rèi Eucleidas i foguèron tuats entraïnant — per lo premier còp de l'Istòria — l'ocupacion de la vila per lei fòrças d'Antígon III Doson. Gràcias a son prestigi, Lacedemònia obtenguèt de condicions de patz relativament clementas a respèct de l'amplor de la victòria de seis adversaris. Foguèt principalament obligada d'intrar au sen de la Liga Aquèa e de la Liga deis Aliats que permetián d'assegurar lo mantenement de la dominacion macedoniana sus Grècia.
Pasmens, tota l'òbra de Cleomenes III foguèt annulada e l'òrdre ancian restablit. Cleomenes s'exilèt en Egipte e la monarquia foguèt pas restaurada avans 219 av. JC.
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Dintrada 2016/2017
DINTRADA 2016-2017
DEL CERCLE OCCITAN DE NARBONA
La reünion de dintrada e d’acuèlh dels novèls al Cercle Occitan de Narbona se tendrà dimars 13 de septembre a 18 h 30 al local del Cercle (Maison des Associations Élisée Reclus, 10 carrièra de l’Ancian Pòrt dels Catalans).
Es l’ocasion per los que se vòlon interessar vertadièrament a l’occitan de faire coneissença amb la mai importanta de las associacions occitanas de Narbona en activitat. Lo Cercle se creèt en 1977 e desempuèi a pas quitat de multiplicar sas accions dins de domenis nombroses, dins la linha de la Seccion Departamentala de l’Institut d’Estudis Occitans (creada a Narbona tanben, en 1961). Aqueste an se festejarà lo quaranten aniversari del Cercle.
Una de sas activitats fondamentalas consistís en sos corses setmanièrs gratuits d’occitan pels adultes, de dos nivèls, amb mai d’un « menaire de jòc », d’un biais variat e plen de convivialitat. Quines que sián sos gostes e sos interèsses, cadun i pòt trapa de qué se regalar e ganhar en coneissença e en capacitats.
Lo cors pels « novelaris » se fa cada dijòus a 18 h 30.
Lo pels « avançats » cada dimars, tanben a 18 h 30.
Un còp per mes, una saqueta (repais partejat) contunha lo cors (alternativament un dijòus e un dimars). Es l’ocasion de viure encara mai la lenga occitana en charrant liurament dins l’amistat e la bona umor.
Còst : pas res mai que l’adesion a l’associacion, 15 € per l’annada (après qualques sesilhas d’ensag).
D’autras activitats mobilizan tanben lo Cercle dempuèi quaranta ans : promocion e difusion de la produccion literària e artistica occitana, espectacles divèrses, conferéncias e rescontres variats.
La realitat d’un afogament a de bon, luènh de la quincalha de declaracions tarabastosas.
Per ne saber mai, per participar a la vida del Cercle Occitan de Narbona, venètz a la reünion de dintrada del dimars 13 de setembre (o, se sètz pas disponible, al moment dels corses).
Precision : Lo Cercle Occitan de Narbona fa pas partida de Convergéncia Narbonesa (ni de l’Ostal Occitan) de qué demissionèt per decision de son AG del 30 de març de 2016.
Lire en français
Dimars 13 de setembre,
dintrada del Cercle Occitan.
I aviá un fum de mond l'autre dimars al local per l'amassada de dintrada del CerÒc : per ba dire tot, los responsables avián pas previst pro de cadièras, d'unes calguèt que se levèsson per daissar lor sèti a un vièlh combatent o a una femna gròssa que faguèsse pas las aigas dreita.
Los membres del C.A. aguèron pas pro de plaça al burèu e lo quite president se deguèt apichonar dins un recanton, es per dire...
Se raconta que sul balet, davant la pòrta, de manifestants (dos o tres segon la Polícia Municipala, un brave centenat segon los militants occitanistas) bolegava per demandar la dobertura d'una classa de mai...
Alain SAUZÈL, encargat de l'ensenhament, prometèt d'i soscar e aquò apasimèt los esperits enfogats.
Amb l'ajuda de sos intervenents, lo President CHAPPERT presentèt lo Cercle e sas activitats, mai que mai pels novèls : los corses del dimarç e del dijòus ; las animacions de l'annada, de la Dictada a Total Festum en passant per la Serada, e te sabi ieu...
Quicòm de nòu ongan : son previstas tres intervencions exterioras (una per trimèstre en principi) e se parla : - de la presentacion per Guy SIÉ del darrièr roman de Christian CHAUMONT, en préséncia de l'autor,
- d'un expausat sus l'implantacion dels "Gavaches" en çò nòstre, per Patrick BÉZIAT, istorian de Capestang,
- d'una degustacion de vins animada per nòstre clavaire-adjunt Fr. MARTEL.
Autra noveltat : lo segond dimars de cada mes un talhièr de cant assegurat per J. PORTET.
E coma de tant parlar balha la pepida, tot aquò s'acabèt amb un manja-dreit convivial, copiós e plan asagat (normal, dins aqueles tempses de secada !).


text:
« Èron perfectament alinhats sus lei consinhas de l’Estat Islamic »
a declarat Ramon Espadaler, lo conselhier d’Interior de la Generalitat de Catalonha, convidat per la TV catalana.
E d’ajustar qu’una bòna part deis presoniers èron de musulmans convertits despuèi gaire de temps.
Lo cap d’aquela còla reputada terrorista, es un perruquier
catalan, Tòni Saéz, convertit a l’Islam i a quatre ans.
Segond Ramon Espadaler, la mitat dei cent mosquèas espanhòlas reputadas radicalas son catalanas. « Li a un problèma de formacien deis imams »,
a sotalinhat sus la mema antena Mohamed Rafik Pallarès, un Catalan traductor, ce que pensava pas l’istorian Antòni Segura, de l’Universitat de Barcelona. « Aquéleis imams son catapultats dau defòra onte siguèt pagada sa formacien ».


text:
Israel Kamakawiwo'ole
Israel Ka'ano i Kamakawiwoʻole, conegut tanben coma IZ (Honolulu, 20 de mai de 1959 – Honolulu, 26 de junh de 1997) foguèt un cantaire e musician hawaian. Venguèt celèbre en 1993 sus son isla e mai als Estats Units gràcias a son interpretacion de "Over the Rainbow" e "What a Wonderful World", inclusas dins son album Facing Future. Sas òbras, e mai sas interpretacions acompanhat de son ukulele, an influenciat notablament la musica hawaiana contemporanèa.
Lo cantaire moriguèt en 1997, quand aviá sonque 38 ans, per encausa de son obesitat morbida que l'afectèt una granda part de sa vida.
Discografia[modificar | modificar la font]
- Ka 'Ano'i (1990)
- Facing Future (1993)
- E Ala E (1995)
- N Dis Life (1996)
- Iz in Concert: The Man and His Music (1998)
- Alone in Iz World (2001)
- Wonderful World (2007)
- Over the Rainbow (2011)


text:
... e puèi se’n es tornada en çò de Monsur Seguin per li fotre un còp de bana. Nos a daissat aquel blog malficat, clafit de fautas e d’idèias pas acabadas.
I podretz legir d’analisas finòtas sus l’actualitat locala e nacionala e atal saupretz çò qu’es exactament una lei per la lengas regionalas, auretz la pròva que Mariana a las cambas peludas, comprendretz que lo gas de sistre aquò’s espofidant, aprendretz que lo president del conselh regional de Septimània es un can e coneisseretz enfin las cosinas de provinça de París Hilton. Çò qu’avetz mancat : perqué Pau lo pofre subrevisquèt pas que dos jorns a George Frêche.
I trobaretz tamben d’analisas ponchudas sus l’ors (que vira de longa dins la gàbia), l'orang-otang (sa responsabilitat dins la cagada de 1870), lo lemming (e son comunautarisme suicidari), l’ornitorinc (animal de las tendéncias antisocialas, omosexualas emai patesejantas) e lo cagairòl (la nòstra mascòta nacionala). Çò qu’avetz mancat : la lebre de Pesenàs e lo papà pandà.
Tombaretz tanplan sus de revelacions istoricas a prepaus de la cagada del desbarcament de la baia d’Arcaishon e comprendretz perqué Robert Lafont foguèt pas président de la Republica. Çò qu’avetz mancat : lo rotle del mitan occitanista mondin dins l’explosion d’AZF e l’infiltracion dels servicis secrets libians dins lo colectiu Prouvenço.
I trobaretz encara lo palmares 2009-2010 del famós Prèmi bel de la castanha ©, ont Mélenchon dona la man a Claudi Sicre e ont la Carrièra d’En Causse fa lo poton a Chirac. Los que se’n prenguèron pas una pòdan plan gingolar, la distribucion es acabada ! (PS : Monsur Charassa, arestatz de me secutar si que non sòni la poliça).
E encara un fum d'autras causas : basta clicar a dreita.
Aquel blog es dedicat a Estela e al nenon qu’esperam, l’òme que ven…