text:
Wikipèdia:Comitat d'arbitratge (règlament)
Somari
- 1 Prerequistes
- 2 Règlament
- 2.1 Article 1 : conflictes tractats
- 2.2 Article 2 : demandaire
- 2.3 Article 3 : requèstas d'arbitratge
- 2.4 Article 4 : tractament de las demandas
- 2.5 Article 5 : non participacion d'un arbitre
- 2.6 Article 6 : desenrotlament de l'arbitratge
- 2.7 Article 7 : clausura
- 2.8 Article 8 : decision
- 2.9 Article 9 : eleccions
- 2.10 Article 9-1 : remplaçament
- 2.11 Article 10 : principis
- 2.12 Article 11 : proteccion d'article
- 2.13 Article 12 : litigis individuals
- 2.14 Article 13 : règlas de basa
- 2.15 Article 14 : solucion equitabla
- 2.16 Article 15 : sancion
- 2.17 Article 16 : sancions possiblas
- 2.18 Article 17 : competéncia especifica a prepaus dels administrators
Prerequistes[modificar | modificar la font]
I a 4 arbitres. Son elegits per un an, renovelable. Son renovelats per mitat cada 6 meses.
Règlament[modificar | modificar la font]
Article 1 : conflictes tractats[modificar | modificar la font]
Lo comitat d'arbitratge s'ocupa pas de cap de conflicte abans qu'una demanda d'arbitratge li siá estada adreçada segon la procedura descricha a l'article 3. Las demandas d'arbitratge se pòdon far a tot moment sens condicion, exceptat se lo conflicte ja es en fasa d'arbitratge.
Article 2 : demandaire[modificar | modificar la font]
Tot utilizaire pòt far una demanda d'arbitratge del moment que dispausa d'un compte enregistrat.
Article 3 : requèstas d'arbitratge[modificar | modificar la font]
Las demandas d'arbitratge son fachas sus la pagina Wikipèdia:Comitat d'arbitratge/Arbitrage#Requèstas d'arbitratge. La requèsta resulta de l'inscripcion sus aquesta pagina d'un ligam que remanda cap a una pagina d'arbitratge, construcha sul modèl [[Wikipèdia:Comitat d'arbitratge/Arbitrage/nom del planhent-nom del mes en causa]]. La plencha es inserida dins aquesta pagina d'arbitratge e compòrta obligatòriament un resumit del problèma e l'expausat de las pròvas, especialament jos forma de ligams URL.
Article 4 : tractament de las demandas[modificar | modificar la font]
Article 4 alinèa 1 : mediacion[modificar | modificar la font]
Los arbitres decidisson entre eles a la majoritat s'es necessari de balhar seguida a la demanda d'arbitratge o de la regetar sens examen. La decision es acompanhada se fa mestièr de conselhs en vista de pervenir a una conciliacion o a una mediacion. Per aquò far, los arbitres pòdon aviar un ampèl public a un mediator volontari e fixar las condicions de la mediacion. Se, ulteriorament, un comitat de mediacion èra creat, los arbitres lo poirián sasir d'ofici de la plencha en question.
Article 4 alinèa 2 : classament sens seguidas[modificar | modificar la font]
Los arbitres que decidisson de balhar pas de seguida a una demanda d'arbitratge i pòdon respondre aprèp un examen rapid en declarant qu'i a pas luòc a sancion compte tengut dels elements expausats.
Article 4 alinèa 3 : recevabilitat e coordinator[modificar | modificar la font]
Dins los autres cases, los arbitres declarant que l'arbitratge es dobèrt sus l'afar en question. Dins lo cas que los arbitres se son pas prononciats sus la receptibilitat d'una demanda dins los quinze jorns de sa data d'inscripcion, la demanda es reputada receptibla.
Un arbitre es designat coma "coordinator" de l'arbitratge, per rotlament dins l'òrdre alfabetic, levat s'es pas sufisentament disponible a aquel moment.
Article 4 alinèa 4 : Nombre d'arbitres que tractan un arbitratge "receptible"[modificar | modificar la font]
Per las demandas d’arbitratge receptiblas, lo nombre e la lista dels arbitres que tractan aquelas demandas son daissats a l’iniciativa del comitat d’arbitratge.
Article 5 : non participacion d'un arbitre[modificar | modificar la font]
Article 5 alinèa 1 : abstencion[modificar | modificar la font]
Tot arbitre implicat dins un conflicte somés al comitat d'arbitratge se deu abstenir de participar a aqueste arbitratge e mai a la demanda de receptibilitat (article 4, alinèa 1). L'implicacion d'un arbitre s'aprecia en conformitat amb l'article 13 çaijós e resulta pas ipso facto de sa sola contribucion a l'elaboracion d'un article enciclopedic e prepaus del qual es nascut lo conflicte.
Article 5 alinèa 2 : recusacion[modificar | modificar la font]
Fins a una setmana aprèp la darrièra modificacion de la lista dels arbitres participants, cada partida pòt recusar un arbitre e un sol (per afar), sens motivar sa decision formulada sus la pagina d'arbitratge, es pas necessari de discutir aquesta decision. L'arbitre recusat es remplaçat per un autre arbitre e pòt pas pus participar a l’afar ; sos vòtes eventuals, e mai lors efièches, son anullats.
Article 6 : desenrotlament de l'arbitratge[modificar | modificar la font]
En cas d'urgéncia, se la requèsta es estada declarada receptibla, l'arbitre coordinator de l'afar pòt èsser sasit per una o l'autra de las partidas per prendre totas mesuras temporàrias e conservatòrias de natura siá a permetre lo desenrotlament seren de la procedura d'arbitratge, siá a permetre d'empachar una de las partidas d'agravar lo prejudici que li es reprochat. Aquelas mesuras pòdon en particular consistir en una interdiccion d'edicion parciala o completa d'una partida per un periòde de 5 jorns maximum, renovelable. Dins lo cas d'un blocatge complet, una adreça email deu èsser dobèrta e comunicada per permetre a la persona mesa en causa de se defendre.
Los arbitres examinan çò reprochat e las pròvas del planhent. Sollicitan las explicacions e defensas del mes en causa, e mai sos mejans de pròvas. L'ensemble d'aquestes mejans, explicacions e pròvas figuran sus la pagina d'arbitratge [[Wikipèdia:Comitat d'arbitratge/Arbitrage/nom del planhent-nom del més en causa]]. Quand los arbitres considèran que son sufisentament esclairats sul conflicte e que dispausan dels elements de pròva necessaris, declaran l'afar mes en deliberat. Cap d'explicacion suplementària ni mejan de pròva novèl es pas receptible a partir d'aquel moment.
Çaquelà, s'un element favorable o desfavorable es aportat a la fin del periòde d'instruccion (apòrt de las pròvas), la partida opausada pòt demandar una sosta suplementària per respondre a aquel punt precis, per evitar que las aparéncias joguen un ròtle desfavorable.
Article 7 : clausura[modificar | modificar la font]
La decision dels arbitres deu èsser motivada per explicar lo sens de l'arbitratge. Aquesta decision es transcricha sus la pagina d'arbitratge e l'afar declarat claus.
Article 8 : decision[modificar | modificar la font]
Article 8 alinèa 1 : aplicacion de la decision[modificar | modificar la font]
La decision dels arbitres s'impausa als utilizaires partidas a l'arbitratge. Tot contributor pòt formar una demanda novèla d'arbitratge en cas de violacion manifèsta de la decision arbitrala. Los administators requerits (sysops) pòdon pas refusar lor concors s'aqueste es necessari a la mesa en òbra tecnica de la decision. Dins l'ipotèsi qu'un arbitre tanben es sysop, pòt pas el meteis prendre las disposicions utilas.
Article 8 alinèa 2 : identificacion[modificar | modificar la font]
Lo comitat d'arbitratge pòt requerir l'ajuda dels administrators dels servidors per procedir a l'identificacion de totas las partidas prenentas d'aprèp lor IP. Aquesta mesura a per tòca d'evitar las confusions degudas a l'utilizacion de mantun nom d'utilizaire per cèrtas personas.
Article 9 : eleccions[modificar | modificar la font]
Tot utilizaire enregistrat pòt depausar sa candidatura al comitat d'arbitratge. Sols los utilizaires enregistrats que dispausan d'un compte dempuèi mai d'un mes e qu'an efectuat mai de 50 contribucions dins l'espaci enciclopedic a la dobertura de l'escrutinh dispausan del drech de vòte.
Seràn elegits los candidats arbitres qu'auràn reculhit [estrictament] mai dels dos tèrces de vòtes favorables e qu'auràn amassat almens 5 vòtes [favorables]. S'aquò abotís a un nombre d'arbitres superior a 5, seràn retenguts los 5 primièrs noms qu'an recebut lo màger nombre de vòtes favorables. En cas d'egalitat en nombre de voses favorables, son elegits los candidats qu'an recebut lo mens de vòtes desfavorables.
Article 9-1 : remplaçament[modificar | modificar la font]
En cas de despart d'un arbitre del comitat es lo candidat pas encara designat arbitre qu'a obtengut lo mai de voses favorablas al moment de l'eleccion ordinària o parciala pus recenta que remplaça lo partent, a condicion çaquelà qu'aja obtengut estrictament mai dels dos tèrces de vòtes favorables e acampat almens 6 vòtes favorables. En cas d'egalitat en nombre de voses favorables, es causit lo candidat qu'a recebut lo mens de vòtes desfavorables. Se cap de candidat de l'eleccion ordinària o parciala mai recenta complís pas aquestas condicions, una eleccion parciala es organizada. Lo mandat del remplaçant s'acaba a la data de fin de mandat inicialament prevista pel partent.
Article 10 : principis[modificar | modificar la font]
Los arbitres pòdon tanben s'inspirar dels grands principis del drech. En particular, s'asseguran que los afars son entenduts equitablament e dins una sosta rasonabla. Verifican que lo mes en causa a dispausat del temps necessari per presentar sos arguments, especialament en regard amb los ritmes abituals de contribucion de l'interessat.
Article 11 : proteccion d'article[modificar | modificar la font]
Pendent la durada de l'arbitratge (a partir de l'acceptacion oficiala de l'arbitratge), los arbitres son autorizats a protegir lo o los articles suls quals los editors son en conflicte.
Article 12 : litigis individuals[modificar | modificar la font]
Los arbitres decidisson pels litigis individuals sens edictar de règlas de compòrtament aplicadoiras sul sit, aquesta demarcha que depend de la comunautat del sit. Se los arbitres se referisson als motius o a la solucion d'una decision arbitrala passada, devon explicar en qué l'afar que lor es somés es similar o comparable.
Article 13 : règlas de basa[modificar | modificar la font]
Los arbitres decidisson sus la basa de las règlas adoptadas per la comunautat e en particular de :
- Wikipedia:Règlas
- Wikipedia:Règlas de nomenatge
- Wikipedia:Convencions tipograficas
- Wikipedia:Neutralitat de punt de vista
- Wikipedia:Los falses passes mai corrents
- Wikipedia:Tojorn comentar vòs modificacions dins la boita de resumit
- Wikipèdia:Çò que Wikipèdia es pas
- Wikipèdia:Règlas de saber-viure
- Wikipèdia:Esperit de non violéncia
- Wikipèdia:Règlas d'utilizacion dels imatges
Article 14 : solucion equitabla[modificar | modificar la font]
Dins totes los cases, los arbitres devon recercar una solucion equitabla al conflicte. Quitament fàcia a de violacions caracterizadas de las règlas de la comunautat, pòdon decidir qu'i a pas luòc de prononciar una sancion en se fondant sus de motius d'equitat, qu'explican alara.
Article 15 : sancion[modificar | modificar la font]
Los arbitres decidisson liurament de la sancion aplicabla, se fa mestièr. Son pas tenguts de prononciar una exclusion, ni d'interdire de facultats d'edicion, mas pòdon causir dins totes los cases de prepausar a l'utilizaire sancionat de complir cèrts prètzfaches d'interès general o de prononciar un avertiment amb una sosta d'espròva simpla per una durada que determinan.
- Vejatz tanben : Wikipèdia:Punicion.
Article 16 : sancions possiblas[modificar | modificar la font]
Las decisions presas pel comitat d'arbitratge pòdon consistir en :
- blocatge temporari o fòrabandiment
- restriccion d'edicion sus cèrts articles
- avertiment amb o sens sosta d'espròva
Article 17 : competéncia especifica a prepaus dels administrators[modificar | modificar la font]
Lo desysopatge, temporari o permanent, fa partida de las sancions que pòt impausar lo comitat d'arbitratge a un administrator. "Permanent" vòl dire que l'utilizaire deu tornar passar per un vòte de la comunautat per tornar trobar son estatut.


c: text/html

text:
Parietaria officinalis
La Paredalha es una planta erbacèa de la familha de las urticacèas.
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo nom, que deriva del latin paries (muralha, paret), fa referéncia al biais que creis la planta sus de parets o murs vièlhs.
Ecologia[modificar | modificar la font]
S'encontra en Euròpa Centrala e Meridionala, nòrd d'Africa e Asia Occidentala. Creis sobre murs, parets, esclats de ròcas, terrens per bastir, ostals vièlhs o broas de camins. Preferís los sòls nitrificats, per aquò apareis sovent ont i a de preséncia umana o d'animals.
Descripcion[modificar | modificar la font]
Es una planta vivaça (las partidas aerianas son annalas e las sosterranhas son persistentas). Ten una forma de mata pauc compacta amb una basa lenhosa, de 20 a 50 cm d'alçada, las tijas son fòrça ramificadas e son cobèrtas de pels non urticants (fissan pas) malgrat que la planta apertenga a la familha de las urticacèas coma las ortigas. Las fuèlhas son altèrnas amb peciòl e de forma ovoïda acabadas en punta, presentan dos parelhs de nèrvis laterals e son cobèrtas de pels (pubescentas) coma tota la planta. S'agafan aisidament als vestits. Las flors apareisson de març a octobre, son verdas e se presentan agropadas en inflorescéncias globularas (glomeruls) que las del centre son femes e la rèsta ermafroditas. Son pollèn provòca de reaccions allergicas : es l'allergèn mai important de la còsta mediterranèa. Lo fruch es oval de color negre brilhant que s'agafa fòrtament als vestits o als pels dels animals, çò que contribuís a sa propagacion e li permet de colonizar rapidament los ermasses pro nitrificats. Es una planta rica en potassi que s'utiliza contra las malautiás de las vias urinàrias per sas proprietats diüreticas.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia ITIS : TSN 19168 Parietaria officinalis L. (en)
- Referéncia NCBI : Parietaria officinalis (en)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sonsaina
La sonsaina (tanben aperada vièla, reg. sansònha, velha o vièna) qu'ei un instrument de musica de còrdas hregadas au mejan d'ua arròda e jogat au mejan d'ua manivèla qui hè virar l'arròda e d'un clavièr qui prem las còrdas.
- Caracteristicas generaus : arquet, pontet, barra d'armonia, amna, colofònia
- Ajòus : Rebec • Lira da braccio • viela
- Familha deu vriulon : vriulon • vriulon piccolo • vriulon alto • vriulon tenor • violoncèl • violoncèl piccolo
•Vriulon barròc •Pochette •Vriulon de Stroh •Norvègia : Hardingfele •Vriulon de Stroh
- Viola pomposa
- Arpeggione
- Familha de la viòla de gamba
- Contrabassa • octobassa
- Bariton
- Trompeta marina
- Sonsaina


text:
1665
Aquesta pagina concernís l'an 1665 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Anglatèrra[modificar | modificar la font]
Epidemia de pèsta fòrça importanta en Londres (dicha Granda Pèsta de Londres). Foguèt probablament entraïnada per l'arribada de naviris olandés contaminats e faguèt son aparicion a la fin de l'annada 1664 dins lei quartiers paures. Aquò empachèt sa deteccion rapida — la premiera victima oficialament enregistrada moriguèt lo 12 d'abriu — e donèt una amplor importanta a l'epidemia. En julhet, aperaquí 700 abitants moriguèron cada jorn e la familha reiala preferiguèt abandonar la capitala fins a febrier de 1666. Ambé l'arribada de l'ivèrn 1665-1666, l'intensitat de l'epidemia demeniguèt pauc a pauc. Pasmens, sa disparicion definitiva se debanèt — d'un biais paradoxau — qu'en setembre de 1666 gràcias au Grand Incendi de Londres. Lo nombre totau de victimas de l'epidemia es estimat entre 75 000 e 100 000 personas (siá aperaquí 20% de la populacion).


text:
Alexander Graham Bell
Alexander Graham Bell (n. en 1847, m. en 1922) foguèt un scientific e inventor escocés. Es considerat l'inventor del telefòn a mai aquesta atribucion siá discutida.
Biografia[modificar | modificar la font]
Alexander Graham Bell, fisician e inventor, nasquèt lo 3 de març de 1847 a Edimborg (Escòcia) e estudièt a las Universitats d'Edimborg e de Londres. Emigrèt a Canadà en 1870. Arribèt puèi als Estats Units en 1872.[1]
Als Estats Units comencèt per donar de corses als sords-muts en divulgar lo sistèma nomenat lengatge visible. Aqueste sistèma èra estat desvolopat per son paire, l'educador escocés Alexander Melville Bell. En 1872, A.G.Bell fondèt una escòla per sords-muts a Boston (Massachusetts), que s'integrèt puèi dins l'Universitat de Boston ont Bell venguèt professor de Fisiologia Vocala.[1] En 1882 obtenguèt la nacionalitat nòrd-americana.
Tre sos 18 ans, Bell trabalhava l'idèa de la transmission de la paraula. En 1874, mentre que trabalhava sus un telegraf multiple, desvolopèt las idèas basicas de çò que vendriá lo telefòn. Sas experiéncias amb son ajudaire Thomas Watson capitèron son foncionar lo 10 de març de 1876.[1]
Una demostracion aquel meteis an pendent l'Exposicion del Centenari a Filadelfia (Pennsilvània), lancèt son invencion dins tot lo mond e lo menèt a metre en pès en 1877 La Companhiá de Telefòns Bell. En 1880, França li concediguèt lo prèmi Volta, amb una recompensa de 50 000 francs, per son invencion.
Bastiguèt d'autras invencions coma: lo fotofòn, l'audiomètre e la balança d'induccion e pausèt las basas del gramofòn modèrne.
Foguèt a mai un dels cofondaires de la National Geographic que ne foguèt president entre 1896 e 1904. Tanben fondèt la revista Science.
Se moriguèt lo 2 d'agost de 1922 a Cape Breton Island (Canadà) ont estivava. Lo govèrn canadian sèrva un musèu que encabís fòrça de sas invencions originalas.
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Patrimòni Oral e Immaterial de l'Umanitat
La Convencion per la proteccion del patrimòni mondial, cultural e natural, adoptada en 1972 per l'Organizacion Educativa, Scientifica e Culturala de las Nacions Unidas (UNESCO) concernissiá solament la preservacion del patrimòni material.
Puèi, apareguèt un interès per salvar las tradicions oralas, qu'es un patrimòni cultural immaterial, per exemple : saber-far artesanal de transmetre, lengas e culturas en dangièr, tradicions de salvagardar.
En 1997, a Marraquèsh, i aguèt una amassada d'expèrts, qu'i foguèt definit lo concèpte de « Patrimòni Oral e Immaterial de l'Umanitat » e decidit d'establir una promocion per la preservacion e la mesa en valor dels Caps d'òbras d'aqueste patrimòni.
Aquesta promocion, sonada « Proclamacion dels Caps d'Òbras del Patrimòni Oral e Immaterial de l'Umanitat », foguèt autrejada lo primièr còp en 2001, après l'estudi d'una tièra de patrimònis prepausats pels Estats. Una lista novèla es creada après 2 ans per una jurada internacionala. Los caps d'òbras proposats devon èstre una espremida culturala viva o en dangièr. Devon tanben èsser l'objècte de programas de preservacion e de promocion, perqué la lista de l'UNESCO garantís pas una proteccion totala.
En 2003, los Estats membres de l'UNESCO adoptèron la Convencion per la Salvagarda del Patrimòni Cultural Immaterial[1]. Foguèt aplicada en abril de 2006, e la primièra Amassada Generala se tenguèt en junh de 2006[2].
L'occitan, Patrimòni Mondial Immaterial[modificar | modificar la font]
La Chambra d'Òc lancèt un ampèl en 2008, annada proclamada annada de las lengas per l'ONU, perque l'occitan venga Patrimòni Immaterial de l'Umanitat[3]. L'apèl foguèt sostengut per Georges Frèche, president de la Region de Lengadòc-Rosselhon, e per la Region de Piemont[4]. Un viatge de 70 jorns a travèrs Occitània foguèt organizat per defendre l'apèl, Occitània a Pè. Aquel projècte contunha en 2009, es sonat Chaminem per òc[5].
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) (fr) (es) Sauvegarde du patrimoine culturel immatériel, sul site de l'UNESCO
- ↑ (en) (fr) (es) Assemblée générale des États parties à la Convention de 2003, sul site de l'UNESCO
- ↑ (oc) (it) Occitània a Pè - Apèl de la Chambra d’Òc - LENGA D'ÒC PATRIMÒNI MONDIAL DE L'UMANITAT
- ↑ Sostenitors de l’apèl de la Chambra d’Òc (41KB) (PDF)
- ↑ (oc) (it) Chaminem per òc, sul site de la Chambra D'Òc


text:
Traenheim
Tränheim en alemannisch (Traenheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Traenheim Es un vilatge al sud de Wasselonne e de Saverne.
Qualques distàncias de Traenheim :
- Molsheim : 8km
- Obernai : 18km
- Estrasburg : 25km
- París : 468km
Traenheim a situat a 22km de l'aeropòrt de Entzheim e a 8km de l'estacion la mai prèpa (Molsheim)
Traenheim est un village au sud de Wasselonne et de Saverne.
Quelques distances de Traenheim :
- Molsheim : 8km
- Obernai : 18km
- Strasbourg : 25km
- Paris : 468km
Traenheim est situé à 22km de l'aéroport d'Entzheim et à 8km de la gare la plus proche (Molsheim)


text:
Castelar (Provença)
Castelar [1] (Castellar en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo primièr vilatge de Castelar (Provença) - Vièlh Castelar (Provença) - se trobava sus un esperó rocós situat al nòrd-es del vilatge actual.
Lo nom de Castelar (Provença) apareis per las primièras fes lo 19 de genièr de 1258 en un acte de cession del territòri del comte de Vintimille al comte de Provence, [[Charles Ier de Sicile|Charles Sègle I d'Anjau]].
En 1261, lo comte Guillaume-Pierre de Vintimille se #maridar amb Eudoxie Lascaris, de la familha imperiala de Byzance. Los descendents pòrtan alavetz lo nom de Lascaris.
Lo castèl a citat l'an 1302 e i auriá #èsser bastit pel municipe de Peille.
1388, dédition de Niça. Lo comtat de Niça passa jol contraròtle dels comtes de contunh ducs de Savoie.
Las menaças d'agarrissèm per las Sarrasins en avent amendrit, una convencion es passada lo 30 de setembre de 1435 dintre Louis e Henrion Lascaris, de senhors de Gorbio e del Castelar (Provença) amb los abitants en indicant : A permés a aqueles darrièrs de transporter lo pòble a un endroit mai comòda sul tuc de Sant Sebastian e d'i bastir a lo sieu còst, en l'espaci de cinc ans, vint-nòu ostals de meteissa nautor e largeur, dels fortificar per una enceinte exteriora e de las habiters amb las siás familhas en òmes liges e féaux d'afars.
Aquela fondacion del nòu Castelar (Provença) explica la disposicion regular del pòble la longitud de carrièras drechas e parallelas.
Los senhors de Castelar (Provença) apertenon totes a la familha Vintimille-Lascaris.
Le premier village de Castelar (Provença) - Vieux Castelar (Provença) - se trouvait sur un éperon rocheux situé au nord-est du village actuel.
Le nom de Castelar (Provença) apparaît pour la première fois le 19 janvier 1258 dans un acte de cession du territoire du comte de Vintimille au comte de Provence, [[Charles Ier de Sicile|Charles Sègle I d'Anjou]].
En 1261, le comte Guillaume-Pierre de Vintimille se maria avec Eudoxie Lascaris, de la famille impériale de Byzance. Les descendants portent alors le nom de Lascaris.
Le château est cité en 1302 et aurait été construit par le municipe de Peille.
1388, dédition de Nice. Le comté de Nice passe sous le contrôle des comtes puis ducs de Savoie.
Les menaces d'agressions par les Sarrasins ayant diminué, une convention est passée le 30 septembre 1435 entre Louis et Henrion Lascaris, seigneurs de Gorbio et du Castelar (Provença) avec les habitants indiquant : Il est permis à ces derniers de transporter le village à un endroit plus commode sur la colline de Saint-Sébastien et d'y bâtir à leur frais, dans l'espace de cinq années, vingt-neuf maisons de même hauteur et largeur, de les fortifier par une enceinte extérieure et de les habiters avec leurs familles en hommes liges et féaux sujets.
Cette fondation du nouveau Castelar (Provença) explique la disposition régulière du village le long de rues droites et parallèles.
Les seigneurs de Castelar (Provença) appartiennent tous à la famille Vintimille-Lascaris.


text:
Reptilia
Los Reptils son los animals de la classa Reptilia. Son caracterizats per alenar d'aire, pondre d'uòus, e aver la pèl cobèrta d'escatas. Los reptils an generalament un metabolisme de sang freda. Son tetrapòdes (tenon quatre membres o son los descendents d'aujòls de quatre membres). Los reptils son uèi presents per totes los continents levat Antartida, e se classan en quatre òrdres vivents:
- Crocodilia (crocodils, gavials, caimans, e alligators): 23 espècias
- Sphenodontia (tuataras de Nòva Zelanda): 2 espècias
- Squamata (cernalhas, sèrps, e amphisbaenia): aperaquí 7900 espècias
- Testudines (tartugas): aperaquí 300 espècias


text:
1966
Aquesta pagina concernís l'an 1966 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Botswana[modificar | modificar la font]
Independéncia dau protectorat britanic de Bechuanaland lo 30 de setembre. Prenguèt lo nom de Botswana. Seretse Khama, fondator dau Botswana Democratic Party (BDP) e negociator important dau procès d'independéncia, n'en foguèt elegit president.
Lesotho[modificar | modificar la font]
Fin dau protectorat britanic e independéncia dau país lo 4 d'octòbre.
America[modificar | modificar la font]
Barbados[modificar | modificar la font]
Independéncia dau país lo 30 de novembre.
Guyana[modificar | modificar la font]
Independéncia dau país lo 26 de mai.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
- Començament de la Revolucion Culturala a la Republica Populara de China.
- 9 de mai - Explosion de la primièra bomba d'idrogèn de la China.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 5 de genièr - Matthias Blazek, jornalista e òme politic alemand
- 13 de genièr - Mike Tyson, pugilita american
- 17 de genièr - Shabba Ranks, cantaire jamaican
- 19 de genièr - Stefan Edberg, jogaire de tennis suedés
- 29 de genièr - Romário, fotbolaire brasilièr
- 6 de febrièr - Rick Astley, cantaire britanic
- 11 de febrièr - Dieudonné, umorista, actor e militant politic francés
- 20 de febrièr - Cindy Crawford, modèl americana
- 2 de març - Joël Bartholomeeussen, fotbolaire bèlga
- 11 d'abril - Lisa Stansfield, cantaira britanica
- 5 de mai - Sergei Stanishev, primièr ministre de Bulgaria
- 8 de mai - Cláudio Taffarel, fotbolaire brasilièr
- 16 de mai - Janet Jackson, cantaira americana
- 2 de junh - Pedro Guerra, cantaire espanhòl
- 6 de junh - Faure Gnassingbé, president de Tògo
- 27 de junh - Aigars Kalvītis, primièr ministre de Letònia
- 28 de junh - John Cusack, actor american
- 20 de julhet - Enrique Peña Nieto, president de Mexic
- 20 d'agost - Enrico Letta, primièr ministre italian
- 27 d'agost - Juhan Parts, primièr ministre d'Estonia
- 2 de setembre - Salma Hayek, actritz mexicana
- 6 de setembre - Emil Boc, primièr ministre de Romania
- 8 de setembre - Carola Häggkvist, cantaira suedesa
- 18 de setembre - Gabino Diego, actor espanhòl
- 29 de setembre - Bujar Nishani, president d'Albania
- 9 d'octobre - David Cameron, primièr ministre del Reialme Unit
- 28 d'octobre - Andy Richter, actor american
- 30 d'octobre - Zoran Milanović, primièr ministre croata
- 30 de novembre - Mika Salo, pilòt finés de Formula 1
- 7 de decembre - Lucía Etxebarria, escrivana espanhòla
- 8 de decembre - Sinéad O'Connor, cantaira irlandesa
- 14 de decembre - Helle Thorning-Schmidt, primièra ministra danesa
- 21 de decembre - Kiefer Sutherland, actor canadian
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 1 de genièr - Vincent Auriol, president de la França (n. 1884)
- 15 de genièr - Abubakar Tafawa Balewa, primièr ministre de Nigèria (n. 1912)
- 27 de genièr - Víctor Català, pseudonim de Caterina Albert, escrivana catalana (n. 1869)
- 1 de febrièr - Buster Keaton, actor e realizator american (n. 1895)
- 10 de febrièr - Lal Bahadur Shastri, primièr ministre d'índia (n. 1904)
- 26 de febrièr - Emiliano Chamorro Vargas, president de Nicaragua (n. 1871)
- 10 de març - Frits Zernike, fisician neerlandés, Prèmi Nobel (n. 1888)
- 13 d'abril - Abdul Salam Arif, president d'Iraq (n. 1921)
- 15 de mai - Maximiliano Hernández Martínez, president de Lo Salvador (n. 1882)
- 15 de mai - Venceslau Braz, president de Brasil entre 1914 e 1918 (n. 1868)
- 5 de julhet - George de Hevesy, quimista ongrés, Prèmi Nobel (n. 1885)
- 24 de julhet - Montgomery Clift, actor american (n. 1920)
- 6 d'agost - Cordwainer Smith, escrivan american de ficcion (n. 1920)
- 6 de setembre - Hendrik Verwoerd, primièr ministre d'Africa del Sud (n. 1901)
- 14 de setembre - Cemal Gürsel, president de Turquia (n. 1895)
- 21 de setembre - Paul Reynaud, primièr ministre de la França (n. 1878)
- 28 de setembre - André Breton, actor francés (n. 1896)
- 8 d'octobre - Célestin Freinet, pedagòg francés (n. 1896)
- 23 de novembre - Sean Thomas O'Kelly, president de la Republica d'Irlanda (n. 1882)
- 6 de decembre - Juan Natalicio González, president de Paraguai (n. 1897)
- 15 de decembre - Walt Disney, cinematògraf e entrepreneire american (n. 1901)
- Juan Antonio Iribarren, president de Chile (n. 1885)


text:
Anhanguera
Anhanguera siguèc un pterosaure que demoréc en eth miei deth cretacèu. Apertenguéc ara familha des Anhangueridae. Es sues trobalhes fogueren trobades en Brasil e era sua longada d'ales éra de quate metres.
En 1951 eth brasilièr L.I.Price descriguéc eth prumèr pterosaure sud-american. Es trobalhes éran ossi fossils d'un gran pterosaure damb ua longada d'ales d'aperaqui 3,5 metres. Price madeish diguéc qu'aguestes éran es restes d'ua esqueleta de pterosaure ena Formacion de Santana, en eth nòrd-est deth Brasil.
Aguesta Formacion de Santana tien 200 m més ei sonque ena part superior que se formaren fossils hè 115 milions d'ans, en eth lèu cretacèu, en un lòc pròche dera còsta.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
The Illustrated Directory of Dinosaurs and other prehistoric creatures, Greenwich Editions, 2005.


text:
Còn Sud
Lo Còn Sud qu'ei lo nom dat a la partida meridionau d'America deu Sud en rasond e la forma geometrica d'aquesta region qui vad cada còp mei estreta dinc au Cap de Hòrn.
D'un punt de vista de la geografia politica qu'includeish sancerament e tostemps los estats d'Argentina, d'Uruguai e de Chile ; lo sud de Brasil qu'ei generaument considerat com inclúus dehens lo Còn Sud mes, se los estats de Paraná, de Santa Catalina e de rio Grande do sul que son naturaument inclús, las afinitats culturaus e urbanas que hèn sovent inclúser l'estat de São Paulo. Paraguai qu'ei en partida inclús dens aquesta zòna geografica e associat dab los sonc escambi culturaus e economics. Dens ua mendra mesura, ua partida de Bolívia tanben.
D'un punt de vista economic, lo Còn Sud qu'amassa e qu'associa ua per de metropòlis com São Paulo, Buenos Aires o Santiago de Chile.


text:
Mikhaïl Gorbachov
Mikhaïl Serguéievitx Gorbatxov (en rus: Mиxaи́л CepréeBич ГopбaчëB, AFI: [gərbəˈtɕof]) (Privólnoie, Russia, URSS, 2 de març de 1931 - ) es un òme politic sovietic qu' exercèt coma secretari general del Partit Comunista de l'Union Sovietica entre 1985 e 1989, e coma president executiu de l'Union Sovietica entre 1989 e 1991.
Resolgudament reformator, Gorbachov inicièt las reformas del modèl comunista sovietic conegudas coma glasnost e perestroika, cap a una liberalizacion economica, culturala e politica. Sa politica exteriora menèt a la fin de la guèrra Freja e per aquò, en 1990 foguèt guerdonat per lo Prèmi Nobel de la Patz.


text:
Trith-Saint-Léger
Trith-Saint-Léger es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1170, lo vilatge establit suls dos marges del Escaut se trucava Pont-de-Trith (de trajectus, passatge de cors d'aiga). Un vièlh pont recebiá un camin descendent de Famars e en remontant dirèctament cap al masatge caseriu de Sant-Leugièr #que portava lo nom del martir #que i #sofrir.
Aquel passatge important se trobava defendut per una fortalesa #qu'ocupavan de poderoses senhors. Entre eles, Rénier de Trith #que #participar als crosadas de Constantinople. Es per las siás nautors fachas d'armas en Orient que los descendents de Renier de Trith #portar en los sieus armoiries « un creissent de cara en un camp de sòus ».
Es a la s-|XI|e}} #qu'a fach mencion de Trith #que los senhors n'èran de parelhs del comtat de Valencianas. Rics e poderoses, #èsser longtemps en guèrra amb aqueles de Aulnoye fins a #çò que Baudouin V, Comte d'Enaut, los obliga a renonciar a las siás disputas en 1171.
A la fin del Sègle XII, lo castèl de Trith passa a la familha de Roeulx de contunh al Comte de l'Enaut.
La houille, #que se cercava ja a la fin del Sègle XVIII e #que s'espeta en 1826, façonne de contunh la cara de Trith-Sant-Leugièr, aital coma la sidérurgie.
La fosse « Ernest » i aviá dobèrt en 1826 a Trith (actual territòri de la Sentinelle). Se pòt legir en una estatistica de 1832 : « existís a Trith sèt fòssas a carbon de las minas de Anzin e… un establiment considerable en contenent forgis e laminoirs a l'anglesa, ont se étire las fèrres; mai una fonderie ont se flueix de pèças en fonte del pes de 12 a 15 000 libres. » Aquel establiment i aviá #èsser creat en 1823. Lo « Ostal César Sirot », uèi Laminés Vendeires Europèus, societat presa pel grop Beltrame e ArcelorMittal, i a #èsser creada en 1875.
La municipalitat, coma fòrça d'autras d'aquela region, a #èsser durement tocada per las sequèlas economicas, socialas e mieiambientalas de la mina, las sequèlas de doas guèrras mondialas de contunh de la crisi de la sidérurgie (ex : clausura del luòc métallurgique de Usinor, #qu'en tèrmes de trabalh a pas #èsser que fòrça partiellement compensada per l'installacion de la fabrica PSA Peugeot-Citroën, e #qu'a daissat de sòls pollués sus aperaquí 30 a[1] (gazomètre (uèi destruit), ancian crassier sidérurgique #qu'una part n'a ocupat per la aciérie LME (USINOR - LME) #qu'a tanben « espetat una descarga intèrna pel stockage de poussières de aciérie fins junh 99 ») [2]. Aqueles luòcs son a l'origina d'una contaminacion de la capa de las alluvions per metals pesats (plomb, chrome, arsenic issus de déchets industriales especiales, e dels hidrocarburs aromatiques polycycliques (HAP).
La municipalitat se lèva progressivament d'aquelas crisis, en sostenent lo desvolopament cultural e en integrant los principis del desvolopament durable e del bastiment de anautita qualitat mieiambientala en las siás nòvas inversions.
En 1170, le village établi sur les deux rives de l'Escaut s'appelait Pont-de-Trith (de trajectus, passage de cours d'eau). Un vieux pont recevait un chemin descendant de Famars et remontant directement vers le hameau de Saint-Léger qui portait le nom du martyr qui y souffrit.
Ce passage important se trouvait défendu par une forteresse qu'occupaient de puissants seigneurs. Parmi eux, Rénier de Trith qui participa aux croisades de Constantinople. C'est pour ses hauts faits d'armes en Orient que les descendants de Renier de Trith portèrent dans leurs armoiries « un croissant de gueule dans un champ d'argent ».
C'est au Modèl:S- qu'il est fait mention de Trith dont les seigneurs étaient pairs du comté de Valenciennes. Riches et puissants, ils furent longtemps en guerre avec ceux d'Aulnoye jusqu'à ce que Baudouin V, Comte de Hainaut, les oblige à renoncer à leurs querelles en 1171.
À la fin du Sègle XII, le château de Trith passe à la famille de Roeulx puis au Comte du Hainaut.
La houille, que l'on cherchait déjà à la fin du Sègle XVIII et que l'on exploite en 1826, façonne ensuite le visage de Trith-Saint-Léger, ainsi que la sidérurgie.
La fosse « Ernest » était ouverte en 1826 à Trith (actuel territoire de La Sentinelle). On peut lire dans une statistique de 1832 : « il existe à Trith sept fosses à charbon des mines d'Anzin et… un établissement considérable contenant des forges et laminoirs à l'anglaise, où l'on étire les fers; plus une fonderie où l'on coule des pièces en fonte du poids de 12 à 15 000 livres. » Cet établissement avait été créé en 1823. La « Maison César Sirot », aujourd'hui Laminés Marchands Européens, société détenue par le groupe Beltrame et ArcelorMittal, y a été créée en 1875.
La commune, comme beaucoup d'autres de cette région, a été durement touchée par les séquelles économiques, sociales et environnementales de la mine, les séquelles de deux guerres mondiales puis de la crise de la sidérurgie (ex : fermeture du site métallurgique d'Usinor, qui en termes d'emploi n'a été que très partiellement compensée par l'installation de l'usine PSA Peugeot-Citroën, et qui a laissé des sols pollués sur environ 30 ha[3] (gazomètre (aujourd'hui détruit), ancien crassier sidérurgique dont une partie est occupée par l'aciérie LME (USINOR - LME) qui a aussi « exploité une décharge interne pour le stockage de poussières d'aciérie jusqu'en juin 99 ») [4]. Ces sites sont à l'origine d'une pollution de la nappe des alluvions par des métaux lourds (plomb, chrome, arsenic issus de déchets industriels spéciaux, et des hydrocarbures aromatiques polycycliques (HAP).
La commune se relève progressivement de ces crises, en soutenant le développement culturel et en intégrant les principes du développement durable et de la construction de haute qualité environnementale dans ses nouveaux investissements.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Basa de donada sòls pollués
- ↑ Basa de donada BASOL (Descarga intèrna LME)
- ↑ Base de donnée sols pollués
- ↑ Base de donnée BASOL (Décharge interne LME)


text:
Gasconha
Gasconha qu'ei ua region istorica: lingüisticament e culturaument que hè partida d'Occitània; politicament qu'ei partejada entre França (per guaireben tot lo son territòri) e Espanha (per la Vath d'Aran). Qu'ei limitada per l'ocean Atlantic (Mar Grana) a l'oèst, per l'estuari de Gironda au nòrd, per la part centrau de Garona a l'èst e peus Pirenèus au sud. Qu'èra a la Hauta Edat Mejana un principat puish mei tard, tanben que vadó un fèu d'Anglatèrra e ua part deu reiaume de França. Mentre que lo Ducat de Gasconha e s'aprima a partir de 1032 entà desaparéisher coma entitat politica, ua identitat culturau gascona que subsisteish a travèrs deu Regim Ancian e dinc aus nòstes dias. Dens la particion administrativa actuau Gasconha que se tròba dividida entre la region d'Aquitània e de Mieidia-Pirenèus.
Lo caplòc istoric de Gasconha qu'ei Aush.
Lo gentilici qu'ei gascon -a.
Departaments[modificar | modificar la font]
Gasconha que compren los departaments :
- de Gers
- deus Hauts Pirenèus
- de las Lanas
e en partida los :
- d'Arièja
- de Gironda[1]
- de la Hauta Garona
- d'Òlt e Garona
- deus Pirenèus Atlantics
- de Tarn e Garona.
La Val d'Aran, enqüèra que sia en Espanha, que hè part lingüisticament de Gasconha.
Ciutats[modificar | modificar la font]
Las ciutats principaus que son :
- Aush, lo son caplòc istoric
- Banhèras de Bigòrra
- Banhèras de Luishon
- Baiona-Anglet-Biàrritz (conurbacion deu Baish Ador)
- Bordèu
- Dacs
- Lorda
- La Tèsta
- Lo Mont
- Tarba
- Pau
- Vielha, lo caplòc de la Val d'Aran
Figura emblematica[modificar | modificar la font]
- Lo gascon mei conegut a travèrs deu mond ei lo celèbre d'Artanhan, deu son nom vertadèr Carles de Batz Castèlmoro.
Banèra[modificar | modificar la font]
La soa banèra (basada sus ua crotz de sant Andriu) qu'estó balhada peu papa au parat de la Tresau Crosada. Mès que cau plan díser que la banèra de la crotz de Sant Andriu n'ei pas jamei estada tròp populara ni d'usatge fòrça espandit. Recentament, ua banèra totaument nava, dita banèra de la Dauna, qu'estó prepausada coma simbèu modèrne deus País Gascons (la Gran Gasconha lingüistica). La banèra de la Dauna qu'ei compausada de dus triangles complementaris roge e blanc qui son las duas colors deus carrats deus festaires. Lo triangle roge qu'evòca lo triangle aquitan de la Gasconha lingüistica. La banèra qu'amuisha tanben un cap de dauna de perhiu, la de la Dauna de Brassempoi, ua escultura gravetiana de 25 000 ans d'atge, haut o baish, trobada a Brassempoi en Shalòssa. La Dauna simboliza l'estacament eternau a la tèrra e a la lenga de la Gran Gasconha. Lo drapèu de la Dauna qu'estó adoptat per ua majoritat en un sondatge organizat per Aquitaineonline e qu'aparescó oficiaument peu prumèr còp a l'Ostau de Vila de Baiona a l'estiu de 2008. Lo blason arborant leons e espigas de blat qu'ei tanben utilizat oficiaument (sus las façadas deus ostaus de comunas, coma a Baiona).
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
- Gascon, lenga vernaculara
- Gascons, pòble
- Basset blau de Gasconha, raça canina
- Ophrys de Gasconha, varietat d'orquidèa
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ La lemita òc/oïl es constituada per las comunas de Borg, Tauriac, Prinhac e Marcamps, Sent Gervasi, Virsac, Aubia e Espessàs, Salinhac, Molhac, Verac, Vilagoja, Salhans, Liborna, Pomirau, Semelion, Sent Cristòli das Bardas, Sent Genés de Castilhon, Pèisseguin, Taiac, Pèinormand, Sent Saurin d'Eila, Sent Antòni d'Eila.


text:
Tango
Lo tango es la musica e dança mai populara e internacionala d'Argentina. Es una dança qu'evòca en general la passion e l'amor. Las abilitats de sos dançaires son plan avaloradas pels que ne sabon.
A maugrat d'estar conegut peu son ritme e per las soas figuras de dança, lo tango qu'acessa un univèrs sancèr : ua varietat de ritmes caracterizats, ua poesia e un univers literari dab autors famós (com Manzi, Discépolo, Cadícamo), compositors populars e academics, ensembles instrumentaus (la orquesta típica e lo sexteto de tango) e ua lenga pròpia (lo lunfardo, castelhan de Buenos Aires hargat dab arcaïsmes e dab un lexic impregnat per lengas amerindianas e per mantuns dialèctes europèus).
Lo tango qu'ei donc indissociable de l'univers urban de Buenos Aires e de la soa istòria (que's parla de "folclòre urban") au maugrat d'evocar tanben pro sovent la cultura itàliana e la ciutat de París e tanben d'aver conquestat un succès deus grans dens autes país com Japon e Norvègia (que's pòt considerar lo "tango norvegian" com un genre a despart deu "tango argentin").
L'instrument de musica mei emblematic deu tango qu'ei lo bandoneon. La flabuta e la mandolina que hon emplegadas dens las purmèras tempsadas deu tango ; lo vriulon, la guitarra e lo piano que son, après lo bandoneon, los instruments generaument mei emplegats ; la contrabassa, totun, que possedeish un son d'ua expressivitat plan adaptada au tango qui hè atau partida deu son repertòri (caracteristicas plan expleitadas dens Contrabajeando d'Astor Piazzolla). Que cau soslinhar que lo tango qu'expleita recors de la musica contemporanèa dens lo cas, per exemple deu piano e deu vriulon (com trucar lo piano dab la man com se hosse un instrument de percussion o gratar las soas còrdas dab las unglas, o prémer l'arquet deu vriulon entà prodúser un son esglaishat entà, aquiu tanben marcat un ritme).
Lo poeta Enrique Santos Discépolo que dè ua definicion vaduda famosa deu tango com « ua pensada trista qui's dança ».
En 2009 lo tango que ho marcat per l'UNESCO com partida deu Patrimòni Immateriau de l'Umanitat.
Somari
Nom e etimologia[modificar | modificar la font]
L'origina deu mot tango qu'ei mau documentada. La soa sonoritat, l'origina africana deu ritme (qui remonta a las hèstas negras de l'ancian Buenos Aires d'abans l'arribada massiva d'emigrants europèus durant la segonda meitat deu sègle XIX) e l'influéncia africana suu lunfardo que torna mei que probabla ua origina justament ligada au continent negre.
Etimologias aberrantas que hon perpausadas deu quíchoa tambo (lòc d'acès) e deu latin taguere ("tocar").
En lunfardo verré (a l'envèrs donc) que's dit tanben Gotán.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo ritme deu tango qu'ei 3 còps d'origina africana : que vadó au miei de las celebracions afroargentinas, que ho influénciat per lo ritme de l'abanera e tanben peus ritmes afro-uruguian (com lo candombe).
Lo tango espeliguèt dins la banlèga e lo pòrt de la vila de Buenos Aires a la fin del sègle XIX, al mitan d'un ambient que aquela ciutat argentina èra a se transformar en una granda metropòli per encausa de l'immigracion e del progrès economic. La barreja dels immigrants, negres e gauchos que arribavan a la ciutat an fach del tango un produch multicultural unic dins lo mond.
Al començament, las cançons èran unicament instrumentalas, interpretadas per de trios de guitarra, violon e flaüta, e los parelhs dançavan entrelaçats. Mai tard, foguèt integrat un instrument d'origina alemanda sonat bandoneon que donariá doncas al tango son son caracteristic que fa que siá reconegut sulpic dins lo mond entièr.
Pendent sas primièras annadas, se jogava e dançava dins los bordèls e, per aquesta rason, las paraulas de sas primièras cançons èran vulgaras e grotescas.
Lo tango que s'exportè en Euròpa on e ho au còp plan arrecebut e consemnat peu Kaiser Guilhen II e peu Vatican per'mor de la soa sensualitat. L'oligarquia e la borgesia argentina per aquesta rason que'u regetè dinc au son trionf en França (qui èra la soa referéncia culturau). Au son torn lo ritme deu tango qu'evoluí dab variantas inspiradas peus ritmes europèus com la valsa o la polka.
Los grands poètas de tango espeliguèron tre lo segond decenni del sègle XX, quand Pascual Contursi escriguèt "Mi noche Triste", e narrèt los sentiments d'un òme abandonat per sa femna.
L'occitan Carlos Gardel, autor per excelléncia del tango, enregistrèt aquesta pèça en 1917 e aital nasquèt çò que mai tard se sonariá lo tango cançon.
L'orquestracion, la composicion e l'interpretacion qu'evolué enter las annadas 40 e la fin deu sègle XX. Lo compositor Astor Piazzolla que'u virè de cap a ua forma academica e mei complèxa a còps regetada peu puristas mes arreconeguda e canonizat dens lo monde musicau academic deu monde sancèr.
Demest lo grand nombre d'autors d'aquesta disciplina, cal citar a mai del tolosan Carlos Gardèl, Roberto "Polaco" Goyeneche, Edmundo Rivero e Juan de Dios Filiberto.
Artistas famós[modificar | modificar la font]
Musicians[modificar | modificar la font]
Cantaires[modificar | modificar la font]
- Carlos Gardel : figura mei emblematica deu tango, vadut a Tolosa e mort joen dens un accident d'avion abans d'arrecéber funeralhas nacionaus.
- Agustín Magaldi : entrat tanben dens l'istòria politic en bèth ajudar la futura Evita adolescenta a començar ua carrièra artistica a Buenos Aires.
- Alberto Castillo
- Sofía Bozán : chafrada la Negra.
- Alberto Marino
- Floreal Ruiz
- Roberto Rufino
- Miguel Montero
- Edmundo Rivero
- Roberto Goyeneche : chafrat el Polaco.
- Hugo del Carril : actor de cinèma e militant peronista qui enregistrè la Marcha peronista.
- Alberto Castillo : mètge de formacion.
- Tita Merello
- Julio Sosa : cantaire uruguaian.(El Varón del tango)
- Susana Rinaldi
- Rubén Juárez
- Raúl Lavié : chafrat el Negro.
Bondoneonistas[modificar | modificar la font]
Violonistas[modificar | modificar la font]
Cap d'orquèstra[modificar | modificar la font]
- [[Juan D'Arienzo]´
- Anibal Troilo "Pichuco")
Tematica literària[modificar | modificar la font]
La tematica deu tango qu'ei urbana com la soa lenga e ligada dab la realitat sociala e istorica de Buenos Aires : la soletat devuda a l'immigracion.
La votz poetica deus tèxtes de tango qu'ei atau sovent nostalgica (Te acordás hermano), dab lo regret deu temps qui passa, deu monde urban qui's transforma lèu (Buenos Aires que pravè tot d'un còp hèra viste dab l'immigracion) en bèth escobar la vila anciana de la joentut. Lo tango que hè a còps lo balanç de la joentut passada e de las ocasions perdudas (Uno, Cafetín de Buenos Aires, Sueños de barrilete).
Sovent que lamenta lo cinisme e la manca d'onestetat deu monde (Yira yira, qu'ei a díser "Que vira, que vira" au maugrat de tot, Qué sapa señor ?, Al mundo le falta un tornillo, Cambalche) e qu'evoca lo personatge deu gil (Chorra), òmi vençut per'mor d'estar onèste e expleitat peus autes mei astuts e shens vergonha. Dens aqueth contèxte lo tango qu'evòca sovent hemnas fataus qui an sabut expleità's un gil (Aquel tampado de armiño, Yvette). Au contre deu gil be i a lo bacán (Garufa) qui eth, e expleita ua hemna. Lo tango qu'evoca sovent las lamentacions deus qui son estats expleitats, abandonats o enganats (engaño qu'ei ua paraula hèra emplegada) com Madame Ivonne.
L'immigracion qu'ei tanben evocada dab la nostalgia d'un vilatge (italian sovent - la Violeta) qui no's tornerà pas jamei véder. La nostalgia qu'inclusèish la referéncia aus pairs (lo pair - dens Antiguo reloj de cobre - e mei que mei la mair com sola hemna onesta - Pobre mi madre querida - ) qui non son pas mei.
A maugrat d'aquesta lamentacion, lo tango que's vòu optimista per flegma (Ríe payaso), la sofrença qu'ei apasimada a maugrat de l'amarumi. Lo cap d'orquèstra argentin Daniel Barenboim que soslinhè que l'acòrd finau deus tango qu'ei doç per aquesta rason.
Per aquestas rasons tanben, l'interpretacion deu tango que chic favorabla au bel canto academic o a ua interpretacion en grop o per un còr ; qu'ei l'expression d'un sentiment individuau e interior virat de cap a un passat qui no's pòt pas adobar.
Buenos Aires, lo son pòrt e los sons quartièr praubes e immigrats deu sud (Arrabal, Caminito', Silbando), lo sons cafés (Viejo Tortoni) que son de temas de tango : Buenos Aires, Los cien barrios porteños, e un regret dens lo tango Anclao en París (qui evoca los regrets d'un argentin praube qui viu luenh shens poder tornar).
Fin finala, lo tango, qu'ei a còps un tema autoreferenciau de tango : Tango argentino, Así se baila el tango, La canción de Buenos Aires.


text:
Comunautat autonòma d'Espanha
Espanha es devesida en 17 regions, apeladas comunautats autonòmas. Son de menas d'Estats federats dispausant d'un cèrt gra d'independéncia, quitament se las competéncias acordadas per l'Estat central pòdon variar en foncion de l'istòria de caduna de las entitats. Las comunautats autonòmas se compausan d'una o mai d'una província. De mai, doas vilas an un estatut especial.
Las 17 comunautats autonòmas son (veire (es) [1]) :
- Galícia
- Astúrias
- Cantàbria
- Comunautat Autonòma Basca
- Navarra
- Aragon
- Catalonha
- Castelha e Leon
- La Rioja
- Madrid
- Extremadura
- Castelha-La Mancha
- Valéncia
- Balearas
- Andalosia
- Region de Múrcia
- Canàrias
- Las doas ciutats autonòmas:


text:
Lei cordèlas
Lei cordèlas es una cançon, un aire e una dança (subre un pas de polka) de Provença onte lei dançaires, filhas e garçons, "teisson" (enrollan) de cordèlas autorn d'un mast.
Paraulas[modificar | modificar la font]
Premier coblet :
Siam filhas de cordelier,
Fasèm de cordèlas,
E dins nòstre bèu mestier,
Servèm fòrça bèla ;
Dins nòstra botiga ven
De tota sòrta de gent,
Mai lei pus polidas
Son lei mielhs servidas.(bis)
Segond coblet :
Nòstrei reires, dins son temps,
Fasián de cordèlas,
Chasca maire se'n soven,
Filha riserèla !
Car segur an pa' oblidat
De se faire cordelar
Per de fin compaires
que se lanhan gaire (bis)
Tresen coblet :
Lei cordèlas que fasèm
Son bònas e comòdas,
E se fau, vos provarem
Que son a la mòda...
Mai jovent, aprochatz pas !
de nòstre gaubi dobtaz ?
Se podèm pas plaire
Leis anam defaire. (bis)
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Dubrana - Lafargue. Le trésor des danses provençales. Roumanille : Avinhon.


text:
Polisacarid
Los polisacarids son de polimèrs d'òsas, los que son jonchs per de ligams glucosidics. Aquestes compausats arriban a aver un pes molecular fòrça naut, que depend del nombre de residus o unitats de monosacarids que participan a son estructura. Aqueste nombre es gaireben totjorn indeterminat, variable dins de marges, a diferéncia de çò qu'arriba amb los biopolimèrs informatius, coma l'ADN o los polipeptids, qu'an dins lor cadenas un nombre fixe de pèças, en mai d'una sequéncia especifica.


text:
Anjelica Huston (n.8 de julhet de 1951 a Santa Monica, Califòrnia) es una actritz, directritz e productritz americana de cinèma. Es la filha del director John Huston e la felena de l'actor Walter Huston. Creissèt en Irlanda. Las doas primièras pelliculas que i apareis, Sinful Davey (1969) e A Walk with Love and Death (1969), foguèron dirigidas per lo sieu paire e mai se voliá pas que faguèsse de cinèma.
Huston Se convertiguèt en la tresena generacion de la siá familha que ganhèt un Oscar per la siá accion a Prizzi's Honor (1985), en se jonhent aital amb lo sieu paire, John, e pepin, Walter. Mai tard foguèt nominada los ans 1990 e 1991 per Enemies, a Love Story e The Grifters, respectivament. Entre los sieus ròtles, joguèt Morticia Addams dins La Familha Addams (1991) e Addams Family Values (1993), e foguèt nomenada al Prèmi Glòbe d'Aur pels dos films.


text:
1619
Aquesta pagina concernís l'an 1619 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Astronomia[modificar | modificar la font]
Publicacion per Johannes Kepler de la tresena lèi que porta son nom dins Harmonices mundi (en occitan L'armonia dau mond).


text:
Nicolaïsme
Lo nicolaïsme designa, dins lo cristianisme, e en particular dins l'Egleisa Latina de l'Atge Mejan, l'incontinéncia (maridatge, concubinatge...) daus clergues astrenchs au celibat.
Lucha contra lo nicolaïsme[modificar | modificar la font]
Sos l'influéncia patristica, los autors de la Reforma gregoriana popularizèren lo terme aus segles XI e XII per designar l'« incontinéncia » daus clergues. En fach, a 'quilha epòca, lo maridatge daus preires era enguera licit, dins l'Egleisa Greca coma l'Egleisa Latina, sos quauques condicions: un clergue se podiá maridar s'aviá pas de las òrdres minoras.


text:
Portal:Botanica
Partida integranta de la biologia, la botanica es la sciéncia consagrada a l'estudi dels vegetals (grèc Botάvn « èrba, planta »). Presenta mantuna faceta que la restaca a las autras sciéncias del vivent.
La botanica, que sas originas remontan a l'Antiquitat grècoromana, foguèt longtemps un annèxe de la medecina ; l'estudi de las plantas èra alara sustot motivat per lors proprietats medicinalas o quitament magicas. Posteriorament, se consagrèt essencialament a la classificacion de las plantas, la sistematica, al punt que se trobèt caricaturada coma essent « l'art d'insultar las plantas en latin ». Al cors del sègle XX , aquesta sciéncia s'es diversificada en un grand nombre de disciplinas de mai en mai especializadas, anant de la fisiologia a l'ecologia vegetala, en passant entre autras per la genetica e la fitosociologia.
Ensag d'estructuracion del contengut disciplinari de la Botanica
-
... l'etnobotanica ! Es la sciéncia de l'estudi de las relacions entre l'òme e la planta : las diferentas utilizacions al cors dels tempses, las practicas tradicionalas de cultura, la descobèrta de las proprietats de las plantas, etc. ne saber mai...
Categorias
Arborescéncia de las categorias
Indèx
Listas
- Familhas de plantas de flors
- Lista d'abreviacions d'autor en taxinomia vegetala
- Lista de jardins botanics
- Lista de botanistas per país
- Lista de las espècias vegetalas desaparegudas
- Lista de plantas
Ligams extèrnes
Aqueste tèma vos interèssa e avètz de coneissenças de partejar, alara venètz participar al projècte botanica.


text:
Segonda Guèrra Messeniana
La Segonda Guèrra de Messenia se debanèt durant l'Antiquitat Grèga pendent la premiera mitat dau sègle VII avC. Foguèt la consequéncia de la Premiera Guèrra de Messenia que s'èra acabada per l'instauracion de la dominacion espartenca sus la region. Pasmens, aquela dominacion èra solament parciala e una revòuta aguèt luòc au començament dau sègle VII avC. Inicialament en dificultat còntra la falange messeniana, leis Espartens capitèron finalament de reprendre lo contraròtle de la region.


text:
Víktor Ianokòvych
Víktor Fedorovych Ianokòvych (en ucraïnian: BikTop ФeдopoBич ЯHykoBич = Viktor Fedorovych Ianukovych, Ienàkiieve, Província de Donetsk, 9 de julh de 1950) es un engenhaire mecanic e politician ucraïnian, menaire del Partit de las Regions. Foguèt president d'Ucraïna del 25 de febrièr de 2010 fins a sa destitucion lo 22 de febrièr de 2014. Foguèt anteriorament governador de la Província de Donetsk de 1997 a 2002, e primièr ministre d'Ucraïna en dos periòdes dempuèi lo 21 de novembre de 2002 fins al 31 de decembre de 2004, e puèi del 4 d'agost de 2004 al 16 de novembre de 2007, quand renoncièt après las eleccions del 2007.
Foguèt lo segond candidat pus votat quand se faguèron las eleccions presidencialas ucraïnianas de 2004 e lo sieu partit lo mai votat durant las eleccions legislativas de 2006 e 2007.
Aprèp las manifestacions EuroMaidan e la mediacion de politicians de l'Union Europèa qu'enfortiguèron l'oposicion, lo president ucraïnian fugiguèt de Kyiv lo 22 de febrièr de 2014. Mai tard dins la meteissa jornada, foguèt destituit de sa foncion. Dins una entrevista facha probablament dempuèi l'èst d'Ucraïna, lo president fugitiu anoncièt qu'aviá pas l'intencion de demissionar e que s'agissiá d'un còp d'estat en comparar çò que s'èra passat amb lo nazisme. Ensagèt de fugir cap a Russia a partir de Donetsk abans de se refugiar en Crimèa aprèp sa destitucion. Fa actualament, dempuèi lo 24 de febrièr l'objècte d'un mandat d'arrèst emés per las autoritats ucraïnianas.
Aprèp que foguèssen trobats maites documents escampats dins lo lac de sa residéncia presidenciala que provavan de despensas colossalas (per exemple 30 milions d'èuros per de lustres-candelièrs en aur), una corrupcion enòrma e una susvelhança del mond de la premsa, de jornalistas e activistas ucraïnians creèron lo 24 de febrièr un sit sus Internet inspirat de Wikileaks e sonat YanukovychLeaks ont se pòt aver accès public a tota la documentacion recuperada. Es actualament refugiat en Russia, probablament a l'entorn de Rostòv de Dòn, vila del sud del país e pro pròcha de la frontièra ucraïniana, e faguèt divèrsas conferéncias de premsa ailà en clamar l'illegitimat del govèrn actual de Kyiv.


text:
Sant Laurenç (riu)
Sant Laurenç (en mohawk: Kaniatarowanenneh, en francés: fleuve Saint-Laurent e en anglés: Saint Lawrence River) es un long fluvi d'America del Nòrd que raja del sud-oèst cap al nòrd-èst, en religar los Grands Lacs amb l'Ocean Atlantic. Travèrsa e dessepara las províncias canadencas de Quebèc e Ontàrio e constituís tanben una partida de la frontièra entre Canadà (Ontàrio) e los Estats Units (Estat de Nòva York).
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo riu Sant Laurenç a per origina l'embocadura del lac Ontàrio, entre las vilas de Kingston, al nòrd, e Cape Vincent, al sud. A partir d'aquí, passa per Gananoque, Brockville, Morrisburg, Ogdensburg, Massena, Cornwall, Montreal, Trois-Rivières e Quebèc abans de desembocar al golf de Sant Laurenç, en un dels estuaris mai grand del mond.[1]
Lo riu fa 3.058 quilomètres dempuèi de la font mai alunhada e 1.197 si se ten compte la sortida del lac Ontàrio. La font mai alunhada se tròba a North River, Minnesòta. Son bacin idrografic, ont se tròban los Grands Lacs que constituisson lo major sistèma de lacs d'aiga doça, ten una superfícia de 1.344.200 km², dels quals 839.200 km² se tròban en Canadà e 505.000 km² als Estats Units. Lo bacin engloba una part de las províncias canadencas d'Ontàrio e Quebèc e dels estats d'Illinois, Indiana , Michigan, Minnesòta, Nòva York, Ohio, Pennsilvània, Vermont e Wisconsin.
Principals afluents[modificar | modificar la font]
Los principals afluents són: Ottawa, Saint-Maurice, Richelieu, Saint-François, Chaudière, Saguenay, Manicouagan e Outardes, entre d'autres.
Debit[modificar | modificar la font]
Lo debit mejan al nivèl del riu Saguenay es de 16.800 m³/s, a Quebèc es de 12.101 m³/s, mentre que pus amont, al lac Ontàrio, es 7.410 m³/s.
Debit mejan mensual a l'estacion idrologica d'Ogdensburg, Nòva York
(en m³/s e calculat entre 1860-1972)[2]
Istòria[modificar | modificar la font]
E mai que diverses marins europèus, coma John Cabot e Alonso Sánchez durant lo sègle XV e los vikings 500 ans abans, exploren lo golf de Sant Laurenç, lo primièr europèu que se sap que naveguèt pel pel riu Sant Laurenç foguèt Jacques Cartier, durant son segond viatge a Canadà en 1535, amb l'ajuda dels dos filhs del cap iroqués Donnacona. Arribèt a l'estuari lo jorn de la Sant Laurenç, causa per la quala Cartier decidiguèt de batejar l'endrech Golf de Sant Laurenç.[3] Las tèrras a l'entorn del riu èran abitadas d'aquel temps pels Iroqueses del Sant Laurenç. Lo riu Sant Laurenç passa pels Estats Units, e es lo sesen toponim europèu pus ancian que i demòra encara .[4]
Fins a la debuta del sègle XVII los franceses van utilizar lo nom Rivière du Canada per designar las aigas del riu Sant Laurenç amont de Montreal e lo de riu d'Ottawa a partir d'aquel punt. Lo Sant Laurenç serviguèt coma via principala per l'exploracion europèa de l'interior de l'America del Nòrd, iniciada per l'explorador francés Samuel de Champlain.
Lo contraròtle del riu foguèt primordial dins l'estrategia britanica per capturar la Nòva França durant la Guèrra de Sèt Ans. Après d'aver capturat Louisbourg en 1758, los angleses navegaràn lo riu amont fins a Quebèc l'an seguent gràcias a las mapas ellaboradas per James Cook. Las tropas britanicas foguèron transportadas a travèrs del Sant Laurenç per atacar la vila per l'oèst, causa que capitèron a la Batalha de las Planas d'Abraham.
Degut als rabeges, quasi impossible a passar nomenats Rabeges de Lachine, lo Sant Laurenç èra navegable d'un biais continú sonque fins a Montreal. Lo canal de Lachine, inaugurat el 1825, foguèt lo primièr que va permetre als vaissèls de passar aquestes rabeges. Un sistèma bèl de canals e resclausas, conegut coma la via maritima del Sant Laurenç (Saint Lawrence Seaway), foguèt inaugurat oficialament lo 26 de junh de 1959 per la reina Elisabèt II (en representacion de Canadà), e lo president Dwight D. Eisenhower (en representacion dels Estats Units) e que permet lo passatge de grandas naus fins al lac Superior.
Durant la Segonda Guèrra Mondiala, la batalha del Sant Laurenç veirà un nombre d'accions de sosmarins e anti-sosmarins pel cors bas del riu e tot lo golf de Sant Laurenç, l'estrech de Belle Isle e l'estrech de Cabot, de mai a octobre de 1942, en setembre de 1943 e d'octobre a novembre de 1944. Durant aquel temps de sosmarins alemands enfonsèron tres naviris de guèrra canadencs e un grand nombre de vaissèls mercants.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Edicions INRS-Océanologie: {{{title}}}. ISBN 2-9805922-0-X. OCLC 49155809.
- ↑ Le fleuve Saint-Laurent à Ogdensburg, N.Y.
- ↑ William Henry Johnson, ''French Pathfinders in North America'' (Project Gutenberg)
- ↑ Los noms espanhòls Florida, Dry Tortugas, Cap Canaveral, Appalatxia e Califòrnia apareisson abans.....Del raconte de l'istorian espanhòl Antonio de Herrera y Tordesillas, publicat en 1601 -- {{{title}}}.


text:
Limont-Fontaine
Limont-Fontaine es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situada entre Maubeuge e Avesnes-sus-Helpe, entre Val de Sambre e Avesnois (sul territòri del Parc natural regional del Avesnois).
Située entre Maubeuge et Avesnes-sur-Helpe, entre Val de Sambre et Avesnois (sur le territoire du Parc naturel régional de l'Avesnois).
.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo territòri èra antany dividit en dos parròquias : Limont e Fontaine. Lo caseriu de Fontaine a conservat lo sieu glèisa, anciana capèla del monastèri. Proprietat de la Abbaye de Hautmont, la glèisa de Limont èra una parròquia del décanat de Avesnes del temps qu'aquela de Fontaine fasiá partida del décanat de Maubeuge.
En 1654, lo vilatge #èsser dévasté per las tropas francesas de la garnison de Guise.
Le territoire était autrefois divisé en deux paroisses : Limont et Fontaine. Le hameau de Fontaine a conservé son église, ancienne chapelle du monastère. Propriété de l'Abbaye d'Hautmont, l'église de Limont était une paroisse du décanat d'Avesnes tandis que celle de Fontaine faisait partie du décanat de Maubeuge.
En 1654, le village fut dévasté par les troupes françaises de la garnison de Guise.


text:
Dadaïsme
Lo Dadaïsme, conegut tanben coma dadà, foguèt un movement intellectual, literari e estetic d'avantgarda, desvolopat entre 1916 e 1925, precedent immediat del surrealisme. Lo movement se caracterizèt per una postura nihilista, anarquica, irracionala e primitivista, e per un questionament de las convencions totas e una oposicion violenta a las ideologias, l'art, e la politica tradicionals.
Son líder dadà foguèt Tristan Tzara.
Lo movement dadà influïguèt de manièra prigonda e clara d'unes movements posteriors e pus recents coma lo neodadaïsme, l'Art brut o lo Pop Art.


text:
Piero della Francesca
Piero De Benedetto Dei Franceschi de nom compler Piero di Benedetto de Franceschi o encara Pietro Borghese (Sansepolcro, Toscana, 1416-1492) èra un pintre del Quattrocento italian conegut per l'escai Piero della Francesca. Tanben èra geomètra e matematician. Es un dels principals e fondamentals personatges de la Renaissença que trabalhèt pels Medicis, e, pasmens, passèt sonque un an a Florença.
Biografia[modificar | modificar la font]
Piero della Francesca es un personatge itinerant: se trobèt a Ferrara entre 1447 e 1448 trabalhant amb Lionello d’Este, a Rimini trabalhant per Sigismundo Malatesta a l'entorn de 1450, a Roma jols òrdres del Papa Piu II entre 1458 e 1459 e a Urbino trabalhant per Frederic III de Montefeltro en mai d'una ocasions. Dins la seuna itinerança l'acompanhava Leon Battista Alberti.
Nasquèt a Borgo San Sepolcro (Nord de Florença, dins la zona d'Ómbria) en 1416. Aquel territòri dins la primièra mitat del sègle XV canbièt de sobiraniá en diverses ocasions: d'en primièr dins las mans de Rimini, aprèp dins aquela de republica florentina e mai tard passèt jos la possession del papat. Per causa qu'èra un territòri frontalièr.
L’autor ven d’una familha de mercands, e d'aquò ven que sabiá l'aritmetica, lo calcul, l'algebra, la geometria e comptar amb l’abac. Aprèp l'aprendissatge que recebèt per tenir lo negòci familiar foguèt format amb un mèstre local que se nomenava Antonio di Anghiari per venit pintre. D'en primièr, entre 1432 e 1436, trabalhèt coma collaborador amb lo seu mèstre .
En 1438-39 trabalhèt a Florença, quand Masaccio veniá de morrir. Dins aquels moments existissián fòrça estils: encara èra al vam lo linealisme e lo lirisme de Fra Angelico, Panozzo Gonzolo o Filippo Lippi, e d'un autre caire veniá lo realisme geometric de Paolo Uccello. Dins la biografia de Piero es dificil de ligar la seuna vida de pintre amb la seuna vida de teorician. Segons Vasari, Piero, dins los seus darrièr 30 ans seriá estat cèc, e per aquò abandonèt la pintura dins aquel periòde, per se dedicar exclusivament a l’escriptura de tractats jos la dictat.
Piero escriguèt 3 tèxtes fòrça importants (dels mai cientifics del sègle XV e que foguèron la font basica per Da Vinci): un sul calcul amb l’abac, un sus la perspectiva pinctoriala e un autre sus la geometria.
Òbra[modificar | modificar la font]
La seuna òbra se caracteriza per una dignitat classica, coma Masaccio. Lo tractament dels personatges es fòrça volumetric e se percep un estudi anatomic, e una certa monumentalitat. Remarcam l'inexpressivitat e frejor dels personatges, amb de personatges que semblan èsser fòrça estatics, coma congeladas e calhats dins los seus pròpis moviments. Se percep tanben la volontat de construccion d'un espaci racional e coerent. Piero s'interessèt fòrça als problèmas del clarobscur e de la perspectiva, coma lo seu contemporanèu Melozzo da Forli.
La lutz dins los seus quadres es fòrça diafana, amb un tractament unifòrme, sens intensitats ni gradacion luminosa (leugièrament arcaïca, coma aquò de Fra Angelico). Arriba a donar la sensacion que los seus personatges son modelats dins de material dotat de lutz pròpia, intima, radianta. Las frescas coma la Legenda de la Santa Crotz, dins l'absida de la glèisa de San Francesc, Arezzo, son una òbra d'art de luminositat.
La perspectiva lineària èra la seuna caracteristica principala, se la pòt apreciar dins totes los seus quadres, que se distinguisson basicament pels seus colorits luminoses e un suau mas un traçat fèrme dels personatges.
A un estil pinctorial fòrça particular e es alara aisit d’identificar. Utiliza una lutz de plan jorn e de colors fòrça brilhantas, que li venon del seu contacte amb Domenico de Venezziano. Dins la seuna òbra totjorn es present lo pes de la geometria, qu'implica, d'un caire utilizar la perspectiva lineària e mermar los personatge a l’essencial.
Los personatges de Piero della Francesca son fòrça estetics, pauc emotius, çò que va al revèrs de las mai pinturas de la renaissença de Florença, qu'amb lo temps venián cada còp mai dinamics.
Longhi , quand parla de Piero, ditz que los seus personatges son de "columnas". Piero viu al meteis temps amb lo novelum de la Renaissença e l’evolucion de la pintura flamenca (realisme fragmentari). Piero della Francesca viatjèt pas en Flandra, mas ne visquèt fòrça pròcha e dins aquela influéncia: fa una mena de simbiòsi entre la renaissença italiana e la pintura flamenca.
Òbras celèbras[modificar | modificar la font]
- Trionf de la Castetat
- Poliptic de Sant Antòni
- Nativitat
- Madonna del parto
- Conversacion sacrada
- Maria Magdalena
- Lo baptisme del Crist, 1450, National Gallery de Londres.
- Flagellacion del Crist
- Verge de Misericòrdia
- Legenda de la Crotz Vertadièra


text:
Racing Club de Avellaneda
Lo Racing Club de Avellaneda, dens la província de Buenos Aires (Gran Buenos Aires), qu'ei un club de fotbòl fondat lo 12 de mai de 1903 e susnomat l'Academia (la Academia e castelhan).
Qu'ei lo gran rivau d'Independiente, auta equipa de fotbòl d'Avellaneda, çò qui hè que las loas rescontras que son designadas com "classics d'Avellaneda" e que's debanan dens un contexte deus tienuts.
Lo seu nom qu'èi un omenatge au Racing Club de France
Racing qu'ei un deus 5 Grans deu fotbòl argentin.


text:
Sarlat e La Canedat
Sarlat e La Canedat [ʂɒr'la] [lɒkɒne'da] (Sarlat-la-Canéda en francés) es una comuna occitana, que se tròba en Perigòrd (departament de Dordonha e region d'Aquitània). Las doas comunas de Sarlat e de La Canedat fusioneron en març de 1965.
D’origina preceltica, lo nom de Sarlat remembra la configuracion dels luòcs onte la vila fuguèt bastida. Lo prumièr element es lo preceltic °serr-, volent dire « mont, linha de crestas », tornat prene en bas-latin puei ajant donat l’occitan serra (cf. Sarlanda, Serras e Mont Guiard mai tots los luòcsdichs « (La) Serra »). Lo segond element, pus escur, seriá un determinant preceltic o bas-latin, volent dire «alongat» o «larg». L’origina del nom de La Canedat es mens segura. L'ipotèsi de l’occitan caneda («luòc plantat de canas, molhièra») es sedusenta, mas correspond pas brica a la topografia (lo vilatge es bastit sus un costal sec e sablonós). Dels autors que i a penseron que lo toponim veniá de la vila cretesa de La Canea, lo ligam podent èsser un mostièr estacat a un òrdre de Creta.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La vila se tròba dins lo Peiregòrd Negre.
Demografia[modificar | modificar la font]
Comuna sola :
Airal urban : (15 comunas)
Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles
Istòria[modificar | modificar la font]
Personalitats[modificar | modificar la font]
- Aimeric de Sarlat, trobador (fin del sègle XII o debuta del XIII)
- Gabrièl de Tarde (1843-1904), sociològ, psicològ e criminològ.
- Esteve de La Boetiá
- Lo general Fournier-Sarlovèze
- Marc Delbruèlh (sègle XX), felibre.
Monuments e luòcs toristics[modificar | modificar la font]
La vila es classada vila d'art e d'istòria. Es coneguda per aver la pus granda densitat de monuments istorics classats o inscrichs dins lo monde.
- Lantèrna dels mòrts (sègle XII) de gaireben 10 m de naut
- Glèisa de Senta Maria, convertida en mercat crubert e espaci cultural per l'architecte Joan Nouvel
- Catedrala de Sent Sacerdós (sègle XII al sègle XIV)
- Capèla dels Recolets, çò-dicha dels penitents blancs (sègle XVII)
- Jardin dels arcosòlis (sègle XIV al sègle XVI)
- Tor del Borrèl e vestigis parcials dels ancians barris
- Ancian avescat qu'aciala l'Ofici de Torisme e de las salas d'exposicion
Bessonatge[modificar | modificar la font]
- Sarlat es bessonada coma Ashland (Oregon, Estats Units d'America)
Ligams externes[modificar | modificar la font]
- Wikimedia Commons
- www.sarlat.fr/ Site oficial de la vila de Sarlat
- Ofici de torisme
- Informacions toristicas sus Sarlat e lo Perigòrd Negre
- Portal dels comercis de Sarlat
- Festival dels juecs del teatre
.


text:
Brueissariá
La brueissariá (var. broisheria) o la mascariá designa un ensems de practicas tradicionalas de magia que la sieuna fin es de dire o de getar de sòrts, de sortilègis o de maleficis.
La persona que l'exercís se considèra coma investida de poders subrenaturaus e se sòna brueis -ssa (var. bruèis -ssa, broish -a), belin -a (o embelinaire -a), fachilhier -iera, fachinier -iera (var. -ièr -ièra, -èir -èira, haitilhèr -a), masc -a (o emmascaire -a), poisoniera (var. posoèr -a), sorcier -a (var. -ièr -ièra, -èir -èira).[1]
Aquel art foguèt considerat coma suspècte per quauquei culturas. Lei religions monoteïstas, fondadas caduna sus una revelacion divina, la condemnèron sovent coma erètja (pasmens, la glèisa catolica declarèt lo catarisme coupable a l'encòp d'eretgia e de brueissariá). A l'Edat Mejana, demest lei catolics e lei protestants, foguèt assimilada a una forma de « culte dau Diable ». En 1484, Innocenci VIII promulguèt la bulla « Summis desiderantes affectibus »[2] autorizant l'Inquisicion a agir en matèria de brueissariá.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ TDF: Cf. l'entrada "sourciero".
- ↑ « En desirant ambé fervor suprèma ».


text:
Dolores Ibárruri
Dolores Ibárruri, chafrada la Pasionaria, que ho ua hemna politica basca e espanhòla membre deu Partit Comunista d'Espanha.
Que vadó en Biscaia dens ua familha de minors carlistas e, a maugrat de las soas originas modestas, qu'arrecebó ua educacion pro avançada, e que comença estudis de magisterio.
Que militè dens la Joentut Socialista puish dens lo Partit Comunista Espanhòu (en bèth participar a la scission deu PSOE) qui vadore lo Partit Comunista d'Espanha.
E participè a la Grana grèva generau de 1917 e que comencè a emplegar lo chafre de Pasionaria en bèth signar un article dens lo jornau militant El minero vizcaíno, en 1918.
En 1933 que fondè l'Union de las Hemnas Antifascistas; en 1936 que ho elegida deputada en Asturias e que vadó presidenta de las Cortes republicanas en 1937.
Personalitat activa e destacada durant la Guèrra Civila Espanhòla contra l'insurreccion anticonstitucionau de membres de l'armada, qu'ei era qui prononciè la famosa frasa "¡No pasarán!».
Arron de la guèrra qu'avó d'exilià's en Union Sovietica, acerà que gavidè lo Partit Comunista d'Espanha enter 1942 e 1960 ; lo son unic hilh (qu'avó tanben seis hilhas) que's morí en bèth pelejar per Stalingrad contre las òsts alemanas nazi.
A maugrat de la soa fidelitat de cap a l'Union Sovietica, que critiquè publicament l'invasion de Checoslovaquia en 1968.
La mort deu dictator galèc d'Espanha Francisco Franco que la dè lo parat de tornar hens lo son país e de crubar lo son sèti de deputada asturiana.
Que's morí en 1989.


text:
Leo Stern
Leo Stern (Brighton, lo 5 d'abriu de 1862 – Londres, lo 10 de seteme de 1904) que ho un violoncelista anglés famós per aver interpretat peu purmèr còp lo concerto per violoncèl d'Antonín Dvořák (a maugrat qu'avosse compausada aquesta òbra entà violoncelista e amic Hanuš Wihan ).
Que vadò dens ua familha de musicians : lo son pair qu'èra un violonista e cap d'orquèstra alemand e la soa mair ua pianista anglesa.Qu'estudiè la quimia en purmèr abans de virà de cap au violoncèl qu'estudiè hens la Royal Academy of Music dab Carlo Alfredo Piatti com professor. Que continuè a Leipzig dab Julius Klengel e Karl Davidov.
Qu'avó ua carrièra de concertista e que joguè entà la reina Victòria dens las soas residéncias reiaus.
Qu'interpretè lo concerto de lo 19 de març de 1896 au Queen's Hall devath la direccion deu compositor. Qu'interpretè aquesta òbra arron a Praga, en Alemanha puish au Estats Units d'America.
Stern que jogava, enetr autes, dab lo stradivarius deu generau Kyd e lo stradivarius de Baudiot.


text:
Reglament (UE)
Dins lo drech de l'Union Europèa, un reglament es obligatòri dins totes los elements dempuèi la publicacion. Se pòt doncas pas aplicar d'un biais incomplèt o selectivament. Es dirèctament aplicable sens cap de mesura de transcripcion nacionala, al contrari de la directiva qu'es un objectiu de l'Union que se deu transpausar dins lo drech nacional dins un delai determinat. S'aplica de biais simultanèu e unifòrme dins cada Estats membres de l'Union. Se dich qu'es d'aplicacion imediata. Lo règlament a una portada generala, es publicada al Jornal oficial de l'Union europèa.
Clasificacion[modificar | modificar la font]
Dempuèi la dintrada en vigor del Tractat de Lisbona en 2009, e segon los articles 289 a 291 del TFUE,[1] existisson, amb los meteisses caractèris precitats, tres tipes de reglament que se distingan formalament (segon l'autoritat que los dicta), foncional (per la foncion qu'es asignada) e ierarquicament:
- lo reglament legislatiu, qu'emana de la autoritat legislatritz del Parlament Europèu e del Conselh (segon lo procèssus legislatiu de l'Union Europèa) o d'una d'aquelas doas institucions (procèssus legislatius especials), que l'adoptan dins exercici del poder legislatiu comunautari, se prononciant sus una prepausa de la Comission. Los actes juridics atal formats constuisson un acte legislatiu de l'Union.
- Lo reglament delegat, que se fa mejans lo mandat o abilitacion contenenguda dins un acte legislatiu, per que la complete o modifique, dins los elements non esencials, l'aplicacion d'aquel, per aquela norma d'aplicacion generala e d'aplicacion dirècta. Los actes legislatius delegats « delimitarán de forma expresa los objetius, lo contengut, l'espandiment e la duraada de la delegacion dels poderes. La regulacion dels elements esencials d'una portada será reservada al acte legislatiu e, pasmens, poirá pas èsser l'objècte d'una delegacion de poderes » (art. 290.1 TFUE). Lo reglament delegat deurá exprimir aquela natura dins lo seu títol, e no tornará pas sus la natura d'un acte legislatiu.
- Lo reglament d'execucion, que la Comission o, dins de cases especifics e degudament justificats, lo Conselh, poirán adoptar dins exercici de las seunas foncions executivas quand será preferable una aplicacion uniforma d'un acte de fòrça juridicament obligatòria de l'Union (de quina natura que siá), en substitucion de quin que siá los mecanismes nacionals. Dins lo títol d'aqueles actes non legislatius deurá figurar la quita expresion d'execucion.
Cal notar qu'aquela meteissa graducion o escala dels actes legislatius e actes non legislatius, delegats o d'execucion, es tanben aplicabla als autres dos tipes de normas juridicas comunautàrias obligatòrias, la directiva e la decision, tanben los efèctes serán pròpi a caduna d'elas.
E mai, dins la non abotida Constitucion Europèa lo reglament de fasa legislativa se seriá nomenat "Lei europèa", alara que en las mai doas aurián gardat lo nom de "Reglament delegat" o "Reglament d'execucion".


text:
1876
Aquesta pagina concernís l'an 1876 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Otoman[modificar | modificar la font]
Divèrsei crisis se debanèron au sen de l'Empèri dins lo corrent de l'annada. La premiera foguèt l'insureccion de Bulgaria que se revoutèt en abriu que foguèt reprimida d'un biais saunós en mai. La violéncia de la repression entraïnèt de reaccions fòrça negativas en Euròpa e ais Estats Units. D'aqueu temps, Abdulaziz deguèt faciar una crisi financiera en causa de la manca de mejans per contuniar de pagar leis interès dau dèute dau país. Quasiment plaçat sota la tutèla de l'ambaissador rus, foguèt reversat lo 30 de mai e rapidament executat.
Son successor Murad V demorèt en plaça solament tres mes e foguèt remplaçat per Abdulhamid II après una crisi de foliá. Lo sultan novèu deguèt faciar l'ostilitat de Russia, d'Àustria e de l'Empèri Britanic après lo chaple dei revòutats bulgars. Una conferéncia foguèt organizada a Constantinòple onte lei poissanças europèas exigiguèron l'autonòmia dei territòris crestians. Per s'aparar còntra la menaça de desmembrament de l'Empèri, lo sultan novèu preferiguèt adoptar una constitucion e transformar l'Empèri en monarquia constitucionala. Lei Britanics acceptèron aisament aquela chausida mai lei Rus preparèron una guèrra novèla.
America[modificar | modificar la font]
Mexic[modificar | modificar la font]
Còp d'estat de Porfirio Díaz que prenguèt lo poder. Capitèt d'estabilizar la situacion politica mexicana fins a 1911 e l'afondrament de son regime.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
- 7 de març - Alexander Graham Bell inventa lo telefòn.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 3 de genièr - Wilhelm Pieck, president d'Alemanha Orientala (m. 1960)
- 5 de genièr - Konrad Adenauer, cancelièr alemand (m. 1967)
- 23 de genièr - Otto Paul Hermann Diels, quimista alemand, Prèmi Nobel (m. 1954)
- 26 de febrièr - Agustín Pedro Justo, president d'argentina (m. 1943)
- 2 de març - Papa Piu XII (m. 1958)
- 4 d'abril - Maurice de Vlaminck, pintor francés (m. 1958)
- 22 d'abril - Robert Bárány, mètge ongrés, Prèmi Nobel fisiologia o medecina (m. 1936)
- 17 de mai - Andreas Michalakopulos, primièr ministre de Grècia (m. 1938)
- 2 de julhet - Wilhelm Cuno, cancelièr alemand (m. 1933)
- 7 d'agost - Mata Hari, dançaira neerlandesa, executada per espionatge (m. 1917)
- 6 de setembre - John James Rickard Macleod, mètge e fisiologista escocés, Prèmi Nobel (m. 1935)
- 18 de setembre - James Scullin, primièr ministre d'Austràlia (m. 1953)
- 23 de novembre - Manuel de Falla, compositor espanhòl (m. 1946)
- 22 de decembre - Filippo Tommaso Marinetti, poèta italian (m. 1944)
- 25 de decembre - Adolf Otto Reinhold Windaus, quimista alemand, Prèmi Nobel (m. 1959)
- 25 de decembre - Muhammad Ali Jinnah, fondator del Paquistan (m. 1948)
- 29 de decembre - Pau Casals, violoncelista catalan (m. 1973)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 21 de junh - Antonio López de Santa Anna, dictator de Mexic (n. 1794)
- 1 de julhet - Mikhaïl Bakunin, anarquista rus (n. 1814)
- 5 de setembre - Manuel Blanco Encalada, president de Chile (n. 1790)
- 30 de novembre - Antonio González y González, primièr ministre d'Espanha (n. 1792)


text:
Laurence Pernoud
Laurence Pernoud ( lo 13 d'octobre de 1918 - lo 2 de genièr de 2009) foguèt una jornalista e escrivana francesa. Trabalhèt per la United Press a Nòva York. Aviá de maitnages mas coma trobava pas de libres subre los maitnages, n'escriguèt un. Sos libres son "best-sellers", tradusits dins 40 lengas e estant dins mai de 70 païses francofòns.
Òbras[modificar | modificar la font]
- J'attends un enfant, 1956.
- J'élève mon enfant, 1965.
- Il ne fait pas bon être mère par les temps qui courent, 1981.


text:
Boicòt
Lo boicòt es lo refús de comerçar amb un individu o una entrepresa, o amb un sector social, polític o economic, per l'isolar o que cèsse l'activitat, o amb l'intencion d'o desacreditar, constrénher o castigar.
Somari
Origina del mòt[modificar | modificar la font]
Boicòt es un eponim e un anglicisme, que ven del nom del capitan Charles Cunningham Boycott, administrador, a la mitat del sègle XIX, de las tèrras d'un proprietari absent, lo comte d'Erne (Comtat de Mayo, Irlanda).
Dins l'encaste de la "Guèrra Agrária" (ans 1870-1890) per capitar una redistribucion de las tèrras e melhorar la situacion dels borièrs en renda, l' Irish Land League prepausèt una baissa de las rendas que l'administrador rebutèt, expulsant en seguida los membres de la Liga de las tèrras. Lo seu president, Charles Parnell, suggeriguèt una alternativa non-violenta per obligar lo capitan a cedir: suspendre tot tipe de rapòrt amb el. Los jornalièrs refusèron de culhir o trabalhar per el, los comerces a vendre de noiritura (que deguèt importar) e lo postièr local li portèt pas mai lo corrièr. Per culhir deguèt far venir de trabalhadors del nòrd d'Irlanda amb milierat de policièrs e de soldats d'escòrta, per que corren pas de dangièr fisic; Boycott, totjorn mai isolat, realizèt en novembre que los esforces èran vans, perque lo còst de la culhida èra de 10.000 liuras, plan mai que la seuna valor. Aquel meteis mes, The Times utilizèt pel primièr còp per descriure la nòva fòrma d'accion lo tèrme «boycott», inventat pel Fr. John O'Malley de Mayo, que trobèt mai aisit a prononciar pels protagonistas. (Michael Davitt, The Fall of Feudalism in Ireland).
L'1 de decembre de 1880 lo capitan Boycott fugiguèt amb la seuna familha al Suffolk, Anglatèrra, ont moriguèt en 1897.
Istòria[modificar | modificar la font]
Alara que lo tèrme èra encara pas inventat, la practica aviá de precedents almens en 1830, quand la National Negre Convention incitèt a boicotar de productes fabricats pels esclaus.
En 1915 en l'Índia, Mohandas Karamchand Gandhi cridèt al boicòt contra totes los productes britanics e revitalizèt atal las indústrias localas, dins la primièra de les seunas accions non-violentas que permetèron, en 1947, de ganhar l'independéncia de l'Índia, el meteis teissiá amb filaira e talhièr domestic.
L'1 de decembre de 1955, a Montgomery (Alabama, Estats Units d'America), Rosa Parks, una cordurièra nègra, refusèt de cedir lo seu sèti a un blanc dins un autobús. Lo conductor apellèt la polícia e l'arrestèron. Los lidèrs del Moviment afroamerican pels drechs civils organizèron un boicòt de la companiá d'autobuses metent en proscèna lo pastor Martin Luther King. Lo boicòt aguèt un succès retronant tant per la companiá que pels comerçants del centre que patiguèron de grandas pèrdas, e en responsa, lo 30 de genièr de 1956 bobardèron los ostals de Martin Luther King e d'autres dirigents coma Jo Ann Robinson. Los lidèrs negres portèron la question als tribunals, mas alara demandèron en mai d'una disminucion de la segregacion, como o fasián pendent las negociacions amb la companiá, mas l'abolicion. Lo 13 de novembre de 1956, la Cort Suprèma dels Estats Units d'America declarèron inconstitucional la segregacion dins los autobuses, e lo boicòt s'acabèt, amb una victòria manifèsta, lo 21 de decembre, quand lo mandat de la Cort Suprèma foguèt comunicat a Montgomery.
Vaqui qualques cases celèbres de boicòt:
- En Alemanha, lo director de premsa del Senat d'Hamburg, Erich Lüth (1902-1989), cridèt en 1950 al boicòt del filme del realizador Veit Harlan, a causa de la collaboracion d'aquel amb lo nazisme. Lo productor del filme presentèt una demanda civila contra Lüth e l'afar arribèt fins al Tribunal Constitucional Federal aleman, qu'emparèt Lüth considerant que l'incitacion del boicòt constituissiá un exercici lícit del drech a la liure expression, indicant qu'aquò deuriá èsser pres en compte pels tribunals de la jurisdiccion ordinària.
- Lo sindicat Farm Workers of America, adoptèt lo principi de non-violéncia e promouguèt lo boicòt dels rasims de Califòrnia.
- Al començament de 1995 lo Burèu Internacional Permanent per la Patz èra en oposicion als ensags nuclears dins la Polinesia Francesa. L'industria viticòla francesa patiguèt del boicòt. Fin finala, lo president de la Republica francesa, Jaume Chirac, signèt un Tractat de prohibicion totala dels ensags nuclears, ratificat per França en abril de 1998.
De boicòts son celèbres a causa de lor durada. Lo boicòt mai long durèt dotze ans contra Ford Motors iniciat pel Comitat Nacional Irlandés. S'acabèt en 1998, quand l'entrepresa acceptèt de metre en practica los principis McBride, que las entrepresas nordamericanas financaren pas la discriminacion contra los catolics de l'Irlanda del Nòrd.
Tipes de boicòt[modificar | modificar la font]
Se pòt triar los boicòts en diferents tipes:[1]
Segon los objectius[modificar | modificar la font]
- pels drechs umans: sobretot los boicòts contra los regims opressors o racistas.
- pacifistas: contra las entrepresas que produson d'armas nuclearas, o aquelas que produson d'armes joguinas; o contra d'entitats financièras qu'oganizan aquelas accions.
- pels drechs sindicals: campannhas dels trabalhadors per sostenir de caumas o agarriments concrèts.
- ecologistas: contra los rebondaments dels rebuts, en defensa dels espacis naturals (per exemple, la selva pluviala).
- en defensa dels animals: per exemple: per protestar contra la tuariá dels dofins.
- de castig: per una accion determinada.
Segon l'estructura de foncionament[modificar | modificar la font]
- Boicot reactiu
- S'organisa per demostrar una oposicion a una politica o a una accion (o una declaracion) determinada d'un grop, d'una region, d'un Estat o, alara, d'un representant d'aquel. A pas d'objectius clars mas a per tòca de demostrar la colèra e tentar de portar tòrt al opausant.
- Boicot de consciéncia
- Se fa totjorn, quitament se se sap que i a pas ges de possibilitats de victòria, perque fòrça personas de prenga de decsions economicas en coeréncia amb las valors tocadas. Es lo cas del refús de comprar de joguinas de guèrra e boicoar e las entrepresas que las produson.
- Boicot estrategic
- S'organisa per véncer e sonque s'organisa se se considèra que i a bonastre de succès. En aquel cas las entrepresas de boicotar son seleccionadas amb suenh, los aspèctes organizacionals son plan estudiats e se lança la campanha amb la màger difusion possibla.
Referéncias[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- [http://ctb.ku.edu/es/tablecontents/seccionprincipal33.17.aspx (es) Organizar un boicot, Phil Rabinowitz y Kate Nagy, ed:Caja de Herramientas Comunitarias. Universidad de Kansas