text:
08/06/2016
Dolor daus uelhs per Jan-Peire Reidi
Beauty is in the eye of the beholder
(La beutat es dins los uelhs de lo que ’visa)
Proverbe anglés
Los Anglés disen que quo es an eyesore, « una dolor daus uelhs », quauqua ren de talament òrre dins lo païsatge que los uelhs vos dòlen. Coma las roinas dins nòstres vilatges : teulada esbolhada, murs descrespits e bombats, fenestras sens carreus que an pus nonmas un contravent de bingois, vergiers ganhats per las ortrujas e las romdres… Un paradís per las serps e l’autra sauvagina. Aquí, queraque, los uelhs lur dòlen pas, a ’quilhs Anglés que an ’chaptat una maison benleu vint metres pus loenh dins lo vilatge. Ne’n fan pas de cas, o zo tròben benleu romantic.
Daus còps, rasis ’quilhs pilòts de peiras cuberts de liedra, trobaretz un angard metallic per gardar las balas de fen a l’abric. Los agricultors an quauqua ren mai a pensar que de s’ocupar de çò que marca mau dins lo vilatge. Per las reparacions, van totjorn au pus preissat : clauven de la tòla rolhada sus las pòsts d’un portau de granja que ten enquera, o ben meten un portau galvanizat pendilhat ad una ralha per remplaçar lo vielh que teniá pus. Dirian benleu coma auriá dich granda-mair, mocandiera : « Si quò vos platz pas, setz pas oblijat de zo ’visar ». E perdiu !
A l’entrada dau vilatge, veiretz de las grandas inscripcions sus dau plastic negre : « NON A LAS EOLIANAS », « LOS LAISSAM PAS DESFIGURAR LO PAÍS », « NON A LA TROMPARIÁ ». Comprene pas tròp. Avem desjà las linhas electricas, las estabulacions a la cima daus termes, los angards cuberts de paneus fotovoltaïcs, las machinas que desboigen los bòscs tota l’annada e que apilen au bòrd de la rota daus tròç de bilhas de ’quilhs braves chaisnes… Lo país ne’n passa pas fauta, de ’quilhs elements estrangiers venguts de la societat industriala sens que degun se’n planhe. Mas vòlen pas las eolianas.
Pareis que lo bruch de las eolianas pòt geinar la gent alentorn. Mas – dijatz-me si me trompe – las deven plaçar a mai d’un quilometre de las maisons. Si son pro loenh per desrenjar degun, perque sirian-t-elas pus òrras que lo resta, ’quelas machinas que rapòrten daus sòus aus proprietaris e que fan de l’electricitat pròpa ? Las parciriatz pas las centralas nuclearas de Blàia o de Civaux, rasis nautres, aprep çò que a ’ribat a Chernobul e a Focoshima ?
Benleu que las eolianas son coma los chamins de fer e las usinas : son òrras mai bravas. Una granda gara a de que vos donar lo maucòr, mas ren que de veire un de ’quilhs grands ponts que escambalen las valadas, sentetz quauqua ren coma dau contentament. Benleu que per lo chaminòt abonat a La Vie du rail, lo TGV es l’imatge de la beutat. Per lo que ganha sa vita sus los chamins de fer o dans las usinas, òrre o brave, la question se pausa pas. Ne’n coneissetz beucòp de gent que aguissen lur ustilh de trabalh ? Per ilhs, lo pus òrre, quo es una usina barrada. Quò sirá parier per las eolianas : si nos renden servici, degun pus las trobará òrras.
E ai ren dich de la Tor Eiffel, ten !... La trobatz brava ? Quante damandavan a Maupassant perque anava disnar au restaurant de ’quela Tor Eiffel que trobava tant òrra, respondiá que quo era lo sole endrech de París d’ente se vesiá pas. ’Queu monument es ben la pròva que l’orror fai pas fugir la toristalha. Vos parie que faran parier per las eolianas : las faran visitar !
Quo fai de quò-’quí coma dau resta : lo pus òrre es sovent çò que vesem pas d’ente som… Per far despiech aus ’belhaires coma me, la Comission europenca e lo Senat de la França venen d’autorisar los neocotinoids que tuen las ’belhas e empoisonen los crestians. Veiram pas daus cents de mila de personas davalar dins las ruas e degun plantará de las plancardas au bòrd de las rotas. Mas quò sirá pas nonmas los uelhs que nos dòuran.
A Javerlhac, lo 25 dau mes de mai de 2016
Jan-Peire Reidi
Les commentaires sont fermés.


c: text/html

text:
Ètats de Savouè
Ètats de la Mêson de Savouè
Dês lo XI° sièclo, la Mêson de Savouè rassemblat des tèrritouères dens les Ârpes, avouéc Humbèrt Iér des Blanches-Mans († vers 1056), que possèdâve les Comtâts de Bèlê, de Sion et du Vâl d'Aouta.
Sotegnu per l'emperor Conrad II lo Salico, il ètendét son povêr sur la Môrièna, la Tarentèsa, lo Chablès et lo Piemont. Son fely Odon Iér mariat l'héretiére du marquisat de Turin (que comprend Suisa, Ivrèa et Pignerol). La politica habila que la Savouè at menâ vis-a-vis de ses grants vesins (France, Alemagne, Étalia) lui pèrmetét d'acquerir des tèrritouères dens lo Piemont, asse-ben dens le payis de Vôd et lo Valês. Lo comto Tomâs Iér fesét de Chambèri sa capitâla (1232) ; son fely, Pierro II, dét lo Petiôt Charlemagno, tornat organisar sos Ètats, que pregnant de l'importance.
La mêson sè divisat adonc en doux branches, la seconda obtegnét lo Piemont (1245-1418). Los comtos de Savouè se veriéront vers l'Étalie, aprés que d'avêr enstalâ des frontiéres novèles entre lor payis et lo Dôfenâ, devegnu francês (1355). Pués Amèdê VI et Amèdê VII anèxéront lo Vâlromê, Vèrcely, et achetéront les comtâts de Nice et du Genevês. Amèdê VIII que règnét de 1391 a 1440, fut fêt duc en 1416 et devegnét Papa avouéc lo nom de Fèlix V (1440-1449).
Lo sièclo siuvent fut na pèrioda de dècadence et de tutèla francêsa. Les Confèdèrâs s'emparéront des tèrritouères du Bassin lèmanico (1536), et la France ocupat la Savouè el-mémo, por s'assiurar lo passâjo vers l'Italie. Aprés la victouère de Sent-Quentin (1557), ux fllancs des Èspagnols, et los trètâs du Câtiô-Cambrèsis (1559), de Losena (1557) et de L'Èvian (1569), lo Duc Èmanuèl-Filibèrt recovrat la Savouè, lo payis de Gèx, lo Genevês sen Geneva et lo Chablès. Il acquerét Tenda et Onelya, en Italie, ètablessét sa capitâla a Turin (1562) et instalat un règimo d'absolutismo favorâblo a la Contre-Rèfôrma. Son succèssor, Chârlo-Èmanuèl Iér, conquerét Saluces, mas èchouat a Geneva ("l'Èscalâda", 1602); il devét cèdar a la France, dens lo trètâ de Liyon (1601), lo payis de Gèx, lo Vâlromê, la Brêsse et lo Bugê.
En fèsent un juè dangerox de bascula entre la France et l'Èspagne, les ducs pèrdéront Pignerol, mas acqueréront lo marquisât de Montfèrrat (1631, 1713), Alèxandria et la Sicila (èchangiêe contre la Sardègne en 1720), asse-ben lo titro royâl (1713). Los rês sârdos, que combatéront ux fllancs de la France, pués de l'Ôtrich·e u XVIII° sièclo, s'agrantéront adés u dèsavantâjo de la Lombardia. Tot-un, advèrsèros dècidâs de la Rèvolucion francêsa, pués de Napoléon, ils furont vencus en 1796 et viront lors possèssions continentâles anèxâyes per la France (1799). Lo rê Victor-Èmanuèl Iér, rèfugiê en Sardègne, recovrat sos Ètats, ôgmentâs de Gènova, en 1815. Chârlo-Albèrt de Savouè-Carignan, devegnu rê en 1831, s'oposat u libèralismo, mas tornat organisar lo payis, devegnu la principâla règion endustrièla d'Italie. Lo Piemont aparessêt adonc ux uelys des patriotos italiens coment lo solèt Ètat capâblo de s'oposar a l'Ôtrich•e. Una Constitucion libèrâla fut lé acordâ en 1848, grâce a Balbo et a Cavour. La Lombardia sè rèvoltat, apelat son vesin a l'éde, mas los doux payis furont ècllafâs per l'Ôtrich.e a Novara en 1849. Lo rê abdicat en favor de son fely Victor-Èmanuèl II, que règnét de 1849 a 1878 et rèalisat l'unitât de l'Italie.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Basús
Basús[1],[2],[3] (Bazus en francés) es una comuna lengadociana del Tolosan, situada dins lo departament de la Nauta Garona e de la région Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada a 20 km al Nòrd-Èst de Tolosa
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Glèisa de Basús, monument istoric
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Basús sul site de l'IGN
- Basús sul site de l'Insee
- Site de la Comunautat de Comunas
- Festival rock anal Bazus In France


text:
Creat peu grop Artús, lo labèl de musica que segueish lo tribalh de produccion e de difusion d’òbras singularas, novatoras e transgressivas ; a miei camin enter tradicion e avantguarda. Qu’an ua bèra actualitat per aquestes torns.
Quina bèra tempsada per la creacion musicau en lenga nosta ! De pertot que n’arriban de nautats ! Alidé Sans e Paulin Courtial, Mauresca, Feiz Noz Moc’h, Sourdure, Uèi, lo Bal Brotto Lopez, etc. Que sap bon a l’estiu, aus hestaus e aus concèrts ! E au bèth miei de l’estrambòrd generau, que’vs perpausam un petit estanc deu costat deu labèl gascon Pagans. En efèit, dab a l’encòp sortidas originaus contemporanèas, reedicions d’àlbums ancians o benda originau, Pagans que perpausa uei lo dia un catalòg hèra ric e variat, on l’exigéncia etica e artistica e costejan ua creativitat questionada e arrenovelada après cada parucion, e shens jamei mespresar l’aspècte popular de la musica. Sòrta de palanca enter musica sapienta o experimentau e musica mei arcuelhiva, Pagans qu’ei ua airejada musicau qui, dab tanben La Nòvia, e maneja un empont novator e descomplexat qui perpausa ua lectura diferenta deu noste patrimòni culturau immateriau.
Sourdure : « l’espròva »
Data de sortida : 25 de mai de 2018.
Labèl : Pagans/Les disques Du Festival Permanent
Dus ans après « La virée », Sourdure (Ernest Bergez ) que se’n torna dab ua produccion navèra : « l’espròva ». E maugrat lo títol, ne n’ei pas ua per l’auditor ! En tot cas lo qui a apreciat « La virée ». Qu’ei meilèu ua tumada. Eishuga, au nivèu deu copet. La qui hè minjar la prova. Mes qu’ei bona, aquera prova, totun ! Gostosa ! Concrètament, qu’avem aquiu un OVNI musicau, qu’òm pòt estruçar on volham. « L’espròva », qu’ei l’avantguarda musicau qui desposca e ahisca lo tradicionnau. E qu’ei bon. Lo patrimòni d’Auvèrnha que s’i mescla au mei har dab un rambalh deus diables ! Bricolejadas electronicas, ritmes emberiagants (drin orientaus a còps) qui mian a l’estrànsia. Que sembla a ua cèrca, permanenta, d’ambients e de sonoritats navèths. De confrontacions tanben, on lo contra-natura e vad la nòrma. Com sovent dab las òbras exigentas, l’espròva que s’escota en un còp, sancèr. Pr’amor qu’ei un viatge. Dab lo vriolon qui mia, e lo sintetizader au costat passatgèr. Au darrèr, que partatjam lo sièti dab ua caisha de ritmas, e dens la mala, tròç de hustas, instruments tradicionaus e materiau electro de punta. Lo tot cantat en françés e en occitan. L’efèit qu’ei immediat : pro viste, la humada que s’espandeish, que s’esbarreja e que s’esten. N’i a pas nada cinta, mes òm demora totun. Entà véder on tot aquò e’ns va miar. E aquò rai se n’i pas nat panèu suu camin, ni GPS tanpauc. Òm guarda en cap l’arreproèr : « Qu’ei lo viatge qui compta, pas la destinacion ». Dab aqueth projècte Sourdure, Ernest Bergez ne gaharà pas nat empont de prestigi dens lo hialat occitan, quan serà totun lo mei bon dens la soa dralha. Mes qu’a dejà ua bèra reconeishença deu hialat de las musicas independentas. E probable que n’a pro dab aquò.
Feiz Noz Moc’h : « Atau atav »
Data de sortida : 30 de març de 2018
Labèl : Pagans
Per la definicion deu grop, que’ns podem ahidar au site internet deu son labèl www.pagans.net : « Lo grop que s’emancipa de l’exotisme tà concentrà’s sus ua estetica bruta e enradigada ». Pr’amor Feiz Noz Moc’h, qu’ei prumèr un encontre enter duas identitats musicaus : la de Gasconha e la de Bretanha. Mes tà díser la vertat, ne sauta pas a l’uelh. O a l’aurelha. Precisament perm’or lo grop qu’a deishat de costat l’aspècte consensuau d’aquera sòrta de collaboracion. N’ei pas un escarni, ua parodia, ni mei ua comanda d’Universal Music entà har dançar lo bahurle aqueth estiu. Com ac disen los membres deu grop : « qu’èm lo produit d’un soù non temperat ». Com Sourdure, que van pescar elements tradicionnaus. Mes los deu hons, deu pregond, pas lo folclòr lo mei evident. Qu’an rason : s’ei tròp simple, l’auditor n’aurà benlèu pas enveja d’anar véder, e pensarà que coneish dejà. Aquiu, que podetz estar segurs que descobriratz causas navèras. Que siatz amators de musicas tradicionnaus o mei modèrnas, Feiz Noz Moc’h que compausan ua musica eclectica, enradigada e radicau. E n’ei pas asard se perpausan tanben ua represa (plan escaduda) de « In the pines » coneguda tanben dab lo títol « where did you sleep last night », e qui ei un classic de la cançon folclorica americana. Qu’ei lo medish esperit, lo qui va cavar tostemps mei au pregond de la tasca, entà cercar l’autenticitat. Au finau, lo resultat qu’ei a l’encòp tradicionnau e iconoclasta. E que’n cau d’inspiracion entà maridar aquestes dus ! De bon notar tanben, las reedicions numericas en çò de Pagans deus àlbums deu grop Canicula, en version remasterizada (per Fabien Salabert) e a prètz libre en telecargament. Aquiu çò que disen deu lor prumèr àlbum, « Cantas & Danças de Gasconha », pareishut en 1983 sus Ventadorn / Menestrèrs Gascons : « Fòlc ? Non. Folcloric ? Tanpòc ! Aqueth disc, lo purmèr de Canicula, qu’ei vadut au cap d’ua tropa d’ans de tribalh. La màger part deus èrs sonats aquiu, qu’estón vielhs menestrèrs gascons qui nse’us an ensenhats, autanplan com la faiçon de jogà’us. La riquessa deus sons de la boha, de la sonsaina o deu vriolon per exemple, com lo lor mesclatge, e ns’amuishan tant de navèras vias ! Ne valè pas lo còp d’anar cuélher mei luenh que los instruments popularis gascons. Los qui dançan sus la musica de noste, los qui la cantan o qui la sonan, que troberàn, dab aqueth utís modèrne d’ensenhança - lo disc - ua mascadura navèra a clacar. E que desiram har conéisher aus autes aquera musica tà que’us agrade. Ua musica qui volem la mei vertadèra qui’s poishqui. »
De bon descobrir en linha sus http://pagansmusica.net/, dab tot lo catalòg deu labèl.
Joan Nadau Commères


text:
Richard Wagner
Richard Wagner (Leipzig, Confederacion deu Rin, lo 22 de mai de 1813 – Venècia, Reiaume d'Italia, lo, 13 de heurèr de 1883) que ho un compositor romantic e nacionaliste aleman ; la soa musica que s'inspira ampliament de la mitologia germanica.
Qu'ei un deu compositor los mei interpretats a l'opèra e mantuns deus ròtles de las soas òbras e son considerats com deus mei exigents entaus interprèts.
Qu'ei enqüèra au dia de uei un artista polemic per'mor de la plaça màger qu'aucupa dens l'istòria musicau e culturau de l'opèra aleman en tot demorar un simbòl deu nacionalisme e d'aver sostiengudas idèas antisemitas. Qu'ei atau, per exemple, que l'interpretacion peu purmèr còp d'ua òbra de Wagner en Israèl e devó demorar mantuas annadas e estar l'encausa d'ua polemica de las granas.
Enter los sons opèras mei conegut que's pòt mentàver : Lo Holandés volant (Der fliegende Holländer en aleman), Tannhäuser, Lohengrin, Tristant e Isolda (Tristan und Isolde), L'Anèth de Nibelungen (Der Ring des Nibelungen) e Parsifal.
Vita[modificar | modificar la font]
Lo son pair que's morí deu tifus chic après la soa neishença e que ho lo son pairastre (un actor nomat Ludwig Geyer) qui'u ensenhè la musica e qui' dè lo gost de l'espectacle. Dinc a la mort de Geyer, Richard Wagner que portè lo nom d'aqueth pairastre. Wagner qu'estudiè la musica a l'Universitat de Leipzig e que comencè la soa carrièra de compositor en compausant un purmèr opèra, Las Hadas (Die Feen), qui non hore pas apitat su l'empont abans mantuas annadas. Professionaument, Wagner que ho nomat director de còr a l'Opèra de Würzburg. En 1836 lo son opèra L'Amor vedat (Das Liebesvort) que ho interpretat mes sonque ua vegada a Magdeburg. La medisha annada Richard Wargner qu'esposè ua actritz nomada Mina Planer.
Perseguit peus deutes, lo cople que huejó a Londres puish a París. Non podó totun pas evitar la preson.
En 1842 Wagner que comencè fin finala ad escàder s'i a Drèsda dab l'interpretacion deus sons opèras Rienzi e Lo Holandés volant. Dab aquestes escadudas Wagner qu'estabilizè la soa posicion e que's vedó a perpausar un pòste de director d'orquèstra a Drèsda on apitè tanben sus l'empont Tannhäuser. En 1849, totun, qu'avó d'exilià's per rasons politicas e que s'acasè a Zuric on acabè Lohengrin e lo son manifèst : Opèra e Drama. qu'escrivó tanben lo son ensai antisemita : Lo judaïsme en musica. Lohengrin que ho gavidat per Franz Liszt a Weimar en 1850 e que ho un succès deus grans a maugrat de l'abséncia deu son autor.
A Zuric Wagner que's trobè un còp mei cargat de deutes e, en mei d'aquò, qu'avó ua relacion amorosa dab ua hemna maridada. Aqueth ahar qu'inspirè lo tèma de Tristan e Isolda. Qu'avó de huèger aquesta vegada entà Venècia.
Fin finala, Wagner que proheitè d'ua amnistia en 1860 e lo rei hòu Frederic II de Bavièra que paguè los sons deutes. Que comencè tanben a entertiéner relacions amorosas dab ua auta hemna maridada e hilha deu son amic Franz Liszt : Cosima Liszt von Bülow dab qui avore duas hilhas : Isolde e Eva. En 1866 qu'avó d'abandonar Alemanha un còp mei per'mor de la pujada de l'oposicion. Minna Wagner 'èra morta alavetz e Cosima Liszt que'u podó donc seguir a Tribschen, en Soïssa. qu'avón un hilh, nomat Siegfried, e que's maridèn en 1870 arron que Cosima divorciosse.
Dab l'ajuda deu rei Ludwig II de Bavièra, lo Festspielhaus que ho bastit a Bayreuth sonque entà provesir un lòc capable d'acessar las òbras de Wagner. Lo « cicle de l'anèth » qu'i ho interpretat e Wagner qu'i gavidè tròç de Parsifal chic abans de morí. Qu'ei sepelit a Bayreuth.
- 1000 articles fondamentals
- Paginas amb ligams de fichièrs copats
- Article de qualitat en galician
- Article de qualitat en sèrbi
- Article de qualitat en ebrèu
- Article de qualitat en limborgés
- Article de qualitat en hongrés
- Article de qualitat en anglés
- Article de qualitat en norvegian
- Article de qualitat en esperanto
- Article de qualitat en espanhòl
- Portal:Musica/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Compositor alemand
- Naissença en 1813
- Decès en 1883


text:
Cinq-Mars-la-Pile
Cinq-Mars-la-Pile es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Cinc-Mart-la-Pile es una municipalitat situada una quinzena de quilomètres a l'oèst de Tors, la prefectura de Indre-e-Loire. S'establís al nòrd de la Loire, adossada al serral. A traversat pel Breuil #qu'acaba qualques quilomètres mai luènh la siá carrièra en la Loire.
Cinq-Mars-la-Pile est une commune située une quinzaine de kilomètres à l'ouest de Tours, la préfecture d'Indre-et-Loire. Elle s'établit au nord de la Loire, adossée au coteau. Elle est traversée par le Breuil qui termine quelques kilomètres plus loin sa course dans la Loire.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Vipèra
- Causinae Cope, 1859
Las vipèras son, en sens estricte, las sèrps de la sosfamilha Viperinae, qu'amassa amb los crotals (Crotalinae) fan la familha dels viperids (Viperidae). Son famosas per lor verin, probablament lo pus potent demest los animals presents en Euròpa. Pendent las Guèrras Punicas èran lançadas als vaissèls enemics dins lo cors de las batalhas navalas, e fins al sègle XVII lor emplec coma poison dins las taulejadas foguèt una manièra correnta d'eliminar los rivals politics.
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
La vipèra a un parelh de caissòlas longas e uets dins la partida davantièra de la mandibula superiora que se contractan contra lo paladar quand son pas utilizadas e se pòdon metre rapidament dins la posicion d'atacar la preda, per li injectar un poison mortal qu'ataca la sang e los teissuts. La tèsta triangulara e ampla de las vipèras es generalament cubèrta d'escaumas e lors uèlhs an de pupilhas verticalas. La majoritat de las vipèras *enlhumenon lors creaturas a l'interior del còrs, donc son ovoviviparas.
Abitat[modificar | modificar la font]
Las vipèras vivon dins tot lo mond per lor granda facilitat d'adaptacion al mitan, levat en Austràlia, en Madagascar e dins d'autras illas, e la majoritat d'elas son originàrias d'Africa.
Espècias[modificar | modificar la font]
La familha de las vipèras, coneguda coma del Vielh Mond englòba de vegadas lo grop de sèrps conegudas coma crotals, encara que normalament aquestas s'assignan a una familha separada dintre de las nomenadas vipèras del Novèl Mond.


text:
Lo Lop e La Lèbre, c'est la rencontre de 2 musiciens, l'un de Bordeaux, l'autre de Rome. Ils jouent un répertoire issu des traditions populaires d'Occitanie, plus paticulièrement de Gascogne et du Centre France, mais aussi d'Italie, ainsi que ses propres compositions. Le duo propose 2 formules, le bal ou le concert.
Mario Peperoni : violon, chant, boha, bramatopin
Cathy Castet: violon, boha (cornemuse des Landes de Gascogne), guitare, mandoline, chant
Lo Lop e la Lèbre vòlon vos emportar dins lo bòsc encantat de la musica e de la dança!
Lo Lop e La Lèbre es lo rescontre de 2 musicaires de provenenças geograficas diferentas que an la passion de las tradicions musicalas de las tèrras d'Occitània.
Aqueles musicaires pòdon exprimir dins lo duo lors experiéncias e lors sensibilitats en tot s'inspirant del jòc del musicaires del passat. Lis i agradan fòrça la lenga occitana amai sa musicalitat naturala. Jògan mai que mai de musica per la dança de las tradicions popularas occitanas, un pauc d'Itàlia, e de composicions del duo.
Los instruments emplegats son lo violon, instrument que se pòt trapar dins la màger part de las tradicions europenças; la boha, sansònha de las Landas de Gasconha, guitarra, mandolina, e cants en occitan e dialèctes italians.
Lo Lop e La Lèbre jògan de musica per la dança e per escotar; lo duo prepausa doas formulas: lo bal e lo concèrt.
Lo Lop e La Lèbre vòlon vos emportar dins lo bòsc encantat de la musica e de la dança!


text:
Las cervesas de la Braçariá Gasconha son braçadas a Peçac ( 33) a tocar Bordèu. Que son braçadas en seguir la tradicion de las real ales britanicas mès taben dab los biais de har las cervesas « de guarda » tau com las hèn dens lo Nòrd de França.
Los nostes braçaires qu’an causit aqueths metòdes de braçatge qui ne dan pas lo mei hòrt rendement mes permeten de har béver cervesas qui an qualitats de finessa e de personalitat de las miélhers, permor deu lor caractèr artesanau e rustic.
La Braçariá Gasconha vos presenta cervesas shens ajustadèrs ni conservadors. Ne son pas passadas ni pastorizadas. L’arreborida naturau dens las botelhas produseish depòst de lhevami, pròva de la qualitat e de l’autenticitat deus nostes products.
Que poiratz, se vs’agrada, barrejar aqueth depòst dens lo vòste veire. Aqueth lhevami enhorteish lo gost de la cervesa tot en l’embrumar.
Que’ns avem defoscatat solets las nostas recèptas en nse servir deus products tradicionaus de braçariá : aiga, malt de cerealas (grans germinats corsecats de com cau), tantaravèths amarissents e aromatizats, lhevamis causits plan de com cau e espécias.
L’amenatjament de la nosta cramba de brassatge nse permet de braçar 800 litres d’un còp.
Aqueth materiau avè ja probat sa bona qualitat a l’anciana braçariá Canardou, en Perigòrd.
(Traduction : Albert CASSOU et David ESCARPIT)


text:
03/02/2015
L'invité, lo convidat de Meitat-chen, meitat-pòrc dau diumenc 8 de feurier 2015
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que los convidats de l'emission dau 8 de feurier a 11 oras sur França Blu Perigòrd seran Guilhem Gratiolet e Clamenç Puech per parlar de l'emission Good Morning Occitania de Radio Occitania Tolosa e dau jornau La Setmana.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
21:24 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Lenga d'òc/Lengo d'o : Pèira romana en país rodanenc 3/4 : Nimes / Tè Vé Òc [Èmission audiovisuelle]
Tè Vé Òc. Producteur
Emission dau 12 de mai de 2017
Es la 3ena partida de nòstra seria documentària a l'entorn deis edificis romans. Per aquest' edicion, anam a Nimes per nos interessar de mai pròche a son amfiteatre. I veirètz d'entrevistas d'Eric Dars, istorian, e Lisa Gròs, afogada, sus fons d'imatges dei Grands Jòcs Romans e dau Trofèu deis As. Dins un monument coma aqueste, lei genres d'espectacles son mens tancats dins l'art, e son mai pròches de l'espòrt, au contrari dei teatres antics qu'avèm filmats dins leis emissions passadas. Aquí, l'artista es vengut un combatent, un esportiu.
Un documentari d'Amada Cròs.


text:
1935
Aquesta pagina concernís l'an 1935 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
- 2 d'abril - Inauguracion de la linha d'avion entre París e Argièr.
- 26 d'abril - Primièra transmission oficiala de television.
- 2 de mai - Tractat d'assisténcia mutuala entre França e l'Union Sovietica.
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 16 de març - Adolf Hitler anóncia lo rearmament d'Alemanha, en violacion del Tractat de Versalhas.
- 27 d'abril - Inauguracion de la primièra linha del mètro de Moscòu
- 29 d'abril a 15 de mai - Primièra edicion de la Vuelta a España, competicion de ciclisme amb 3425 km de percors total.
- 5 de julhet - António de Oliveira Salazar deven dictador de Portugal.
Union Sovietica[modificar | modificar la font]
Aparicion dau stakhanovisme ambé lei valentiás dau minaire Alekseï Stakhanov. Aquò marcava la mutacion prefonda de la classa obriera sovietica qu'èra venguda una massa importanta de trabalhaires venguts dei regions ruralas e qu'avián ges de tradicion obriera (11 milions d'obriers en 1928, 38 milions en 1938). Ansin, lo govèrn sovietic decidèt de leis enquadrar d'un biais estrict (sindicat oficiau, Partit...) e de crear una elèit formada per d'obriers estrambordats per compensar la manca de qualificacion de la man d'òbra.
Mond[modificar | modificar la font]
- 21 de març - Pèrsia es renomenada Iran.
- 31 de mai - Tèrratrem a Quetta (vila de l'actual Paquistan) causa 40 000 mòrts.
- 2 e 3 d'octobre - Invasion d'Etiopia per de tropas italianas.
- 9 d'octobre - Inauguracion de la linha d'avion entre Argièr e Antananarivo.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Energia[modificar | modificar la font]
Construccion dau premier motor fusada (un motor de monergol) per l'engenhaire Helmuth Walter (1900-1980). Permetiá de desvolopar 100 kg de possada.
Fisica[modificar | modificar la font]
Premiera formulacion de la fòrça nucleara fòrta dins una teoria dau fisician japonés Hideki Yukawa per explicar d'un biais novèu la coesion dei nuclèus atomics. I postulèt tanben l'existéncia dei mesons, especialament aquela dau pion. Aqueu trabalh li permetèt d'obtenir lo Prèmi Nobel de Fisica 1949.
Fotografia[modificar | modificar la font]
Invencion dau premier film fotografic color per la companhiá estatsunidenca Kodak. Dich Kodachrome, èra format d'una emulsion de tres jaç respectivament sensibles au roge, au verd e au blau. Lo desvolopament èra relativament complèx e necessitava de tractar lei jaç a cha un. Pasmens, en despiech d'aquelei dificultats, lo Kodachrome favorizèt la popularizacion de la fotografia en America e en Euròpa (→ 1936).
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 8 de genièr - Elvis Presley, musician e cantaire american (m. 1977)
- 25 de genièr - António Ramalho Eanes, president de Portugal
- 31 de genièr - Kenzaburo Oe, Kenzaburo Oe, escrivan japonés, Prèmi Nobel
- 11 de febrièr - Gene Vincent, Gene Vincent, cantaire e musician american (m. 1971)
- 11 de febrièr - Alberto Lysy, violonista argentin (m. 2009)
- 3 de març - Zhelyu Zhelev, president de Bulgaria
- 26 de març - Mahmud Abbas, president de Palestina
- 31 de març - Richard Chamberlain, actor american
- 19 d'abril - Dudley Moore, actor britanic (m. 2002)
- 27 d'abril - Theo Angelopoulos, cineasta grèc
- 20 de mai - José Alberto Mujica, president d'Uruguai
- 13 de junh - Samak Sundaravej, primièr ministre de Tailàndia
- 6 de julhet - Tenzin Gyatso, , 14(en) dalai-lama, Prèmi Nobel de la Patz
- 9 de julhet - Mercedes Sosa, musiciana e cantaira argentina (m. 2009)
- 14 de julhet - Ei-ichi Negishi, quimista japonés, Prèmi Nobel
- 17 de julhet - Donald Sutherland, actor canadian
- 18 de julhet - Benjamin Vautier, artista niçard
- 18 d'agost - Hifikepunye Pohamba, president de Namibia
- 7 de setembre, Abdou Diouf, president de Senegal
- 29 de setembre - Jerry Lee Lewis, musician american
- 12 d'octobre - Luciano Pavarotti, cantaire italian (m. 2007)
- 9 de novembre - Alain Delon, actor francés
- 14 de novembre - Rei Hussein de Jordania (m. 1999)
- 1 de decembre - Woody Allen, actor e director de cinèma american
- 7 de decembre - Armando Manzanero, musician, actor e compositor mexican
- 25 de decembre - Susana Rinaldi, actritz e cantaira argentina
- 30 de decembre - Omar Bongo, president de Gabon (m. 2009)
- Artur Rasizade, president d'Azerbaitjan
- Ada Deer, activista politica e escrivana amerindiana
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 28 de febrièr - Chiquinha Gonzaga, musiciana brasilièra (n. 1847)
- 16 de març - John James Richard Macleod, mètge escocés, Prèmi Nobel (n. 1876)
- 12 de mai - Józef Piłsudski, cap d'Estat de Polonha (n. 1867)
- 21 de mai - Jane Addams, trabalhaira sociala americana, Prèmi Nobel de la Patz (n. 1860)
- 24 de junh - Carlos Gardel, cantaire argentin (n. 1890)
- 3 de julhet - André Citroën, fondator de Citroën (n. 1878)
- 12 de julhet - Alfred Dreyfus, militar francés (n. 1859)
- 20 d'octobre - Arthur Henderson, òme politic escocés, Prèmi Nobel de la Patz (n. 1863)
- 30 di novembro - Fernando Pessoa, escrivan portugués (n. 1888)
- 4 de decembre - Charles Robert Richet, fisiologista francés, Prèmi Nobel (n. 1850)
- 13 de decembre - Victor Grignard, quimista francés, Prèmi Nobel (n. 1871)
- 17 de decembre - Juan Vicente Gómez, president de Veneçuèla (n. 1857)
- Bernat Sarrieu, lingüista gascon (n. 1875)


text:
Apep
Apep (egaument aperat Apofis peus grècs) qu'ei ua sèrp monstruosa qui nada sus la Nom (la mar grana divina de l'Egipte antica). Cada ser qu'ei combatuda per Ra (lo diu deu só) suu son naviu e dab l'ajuda deu diu Seth. Cada ser Ra qu'ei victoriós e l'auba que's torna lhevar quitament se, de quan en quan, Apep que ganha brèvas victòrias qui's hen paréisher eclipsis de só. Uei lo dia que conservam cèrtas representacions graficas d'un gat escanant ua sèrp dab un cotèth qui lo Libe deus Morts mentau com un simbòu de la victòria de Ra suber Apep.


text:
Julhet de 2011, lei ròms son fòrabandits un còp de mai...
Aièr, ai vist lo film -Welcome- !
8 oras de matin, pus possible ara de s'enquilhar dins la carrièra Commandant Mages per quitar lo parcament de Chanterelle, l'i a 8 camionètas de CRS que se son amolonadas dins aquesta carrièra e que tapan l'intrada dau terrenc.
-Excusez moi Monsieur, comment dois je faire pour sortir, je vais travailler !
-C'est quoi le problème, passez de l'autre côté... me respònd lo CRS tot agolopat de cròia emai d'autoritat.
-Il n'y a pas de sortie de l'autre côté, la seule, c'est là. Les fourgons ont tout bouché...
Fau benlèu ren dire de l'afaire, plegar un chut sus ce que leis a fach venir aquí... valènt a dire lo desmenbrar dau campament ròm. E pasmens :
-Pourquoi tous ces fourgons en fait ?
Ai pas pòugut m'empachar, me lo fau demandar pasmens, que l' i a gaire de mond de la premsa o dau mitan deis associacions.
Estièu triste, vesi qu'es a estremar sei causas la jova frema de la cherpa encolorida (remeti aquelei flors de sa cherpa que lei veguèri promier a Praha, un motièu totjorn parier), e leis òmes... leis autrei qu'an plegat sei tibanèus de fortuna d'acatons, sensa mudar, e d'autrei fremas qu'an estremat sa bugada estenduda. Van patusclar... per decision de justicia e degun entre elei sembla faire lo morre, semblan pas manco estomagats tant coma son abituats a d'anar-venirs dins sa vida de grata-camins.
Morre de justicia, onte siás ?
-On est en train de démanteler le campement des roms, ça se passe tranquillement. Le tribunal de grande instance a prononcé leur expulsion, ils sont au courant depuis un moment.
Tranquilllle... terrain vague, vague à l'âme.
Lo tractò-pèla es a faire son òbra, tot serà rasclat d'aquestei vidassas ! Avem gaire ben sachut leis aculir aquelei caracas que crosaviam d'en pertot. Eran quasi 200 familhas vengudas de Romania. Lei poders publics an agut de reguinhadas d'una partida de la populacion : an mandat de lètras ai politics per se planher de tot un fais de causas, d'unei benlèu qu'an agut raubat emai dei malautiás, la ronha que tòrna... e mai que mai aquesta granda paurilha sota leis uelhs...
Per dire lo verai, en Provença... èran dins lo temps camarguencs entre lei camarguencs, lei ròms, pòple nomade que barrutlava d'en pertot, amb sei verdinas de bòumians. Que vergonha !
Ara, coma acarar aquesta flicalha, aquelei gabians clafits de cròia ? N'en sabi ren. Son regdes que regdes, segurs de son bòn drech, varlets ais òrdres dei captaus de la Comuna e de la Pòrcfectuira, ais òrdres de la drecha, d'aquesta pron dura, seca que seca.
Aquelei bòumians : leis aviáu rescontrats mai d'un còp, bèu premier en Romania emai tanben lèu fach en Bulgaria, pròche la rota, entre Sofià e la montanha de Pirin. Eilà tanbèn èran de faidits, formigas de la lenga muda, avián de verdinas amb la chaminèia subre la teulissa, me rementi.
En Romania rapresentan quasi 2 dau 100 de la populacion, son tanbèn un mond a despart, a la talvera e sensa gaire de drechs, de gents fòrabandits, la minoritat la pus mespresada, anequelida. Son istòria es pesuga que dins lo temps èran d'esclaus e despuei sa liberacion, an jamai capitat colectivament de se faire una plaça vertadiera dins la societat romanesca. Es pas rare de legir una anoncia a Bucarest amb de -Cercam un portier levat un caraca-. E pasmens d'unei entre elei, venguèron richàs menant a bèus uelhs vesents sa gròssa Mercédès onte que siágue, grands peirins de la Mafià. Per la mager part, èra la paurilha, l'ignorancia e lo caumatge... Vivon en familha mai es la familha mai qu'alargada amb un grand paratge entre leis uns e leis autrei, d'una generacion l'autra. Sa lenga es lo romaní, una lenga mai que mai de l'oralitat. Sa tradicion es pas de s'aplantar a n'un ròdol, de l'i plantar cavilha e de bastir l'ostau, nani. D'ostaus, soventei fes n'an pas e seis enfants, de mai en mai d'aquelei darriereis annadas, an virat l'esquina a l'escòla. Lo nivèu d'escolarizacion dei jovei generacions a baissat a rapòrt dei mai ancianas.
Lo cineaste Tony Gatlif que leis a mes a l'onor mai d'un còp ditz d'elei que son d'òmes e de fremas libres, de mond que fan targa, que son pas lests de renonciar, que crenhon ren ni degun... Dins son film -Mondo- tirat dau roman de Le Clézio, Gatlif aviá mes una cançon en occitan, me rementi, es pas un azard.
Aquí, dins lo barri, son en cèrca de metaus, leis ai crosat de contunh qu'èran a tirassar sa possèta d'un er galòi, la cara virada vers lo container dei pobèlas a triar, a espepissar leis escobilhas
-Mon fraire lo bòumian , mon amic, lo caraca- cantava lo Beltrame a la fin deis annadas setantas, es lunh.
Es lo 15-enc còps en 2 mes qu'aquelei ròms se fan gisclar de son camp aquí a Chanterelle, son abituats. L'i son venguts quand an fugit la Pòrta de s'Ais onte eilà, son estats agarrits, d'unei venguèron li picar dessus a còps de barras de ferre. E ara, l'i son tornats.
-Où aller ? diguèt una jova maire. A l'azard Bautazar fatalament, d'eicí, d'eilà.
Temps marrit, la maganha que fai pensar ai annadas sornas dau govern de Vichy, d'aquestei fachòs que secutavan a l'encòp lei jusièus, lei comunistas, leis anarchistas emai lei francs-maçons e lei caracas...
E pasmens tot aquò es pas una fataliat, la solucion se dèu carcular a l'escala d'un continent, va cresi : benlèu que lei van mai remandar en Romania leis autoritats francesas en disent que son pas pron asatats, que se meton pas a la lenga francesa e qu'asatats va seràn jamai, que refusan l'escolaritat per seis enfants, que son passatemps es que de mendicar, enfin lei fremas... bota aqueleis imigrants son ara aquí, meme que siágon de lònga en transit, an vòugut senjat de vida, mòuguts per son desir d'alhors meme se s'agissiá pas de batre l'antifa per elei... E pasmens son d'europencs alòrs coma faire ? Leis organizacions romanas que leis aparan meton Paris en garda de còntra de rapatriments ilegaus. Se tòrnan en Romania, vòlon que lo govern romanesc ague una polictica au nivèu locau per lei recebre en dignitat. Demandan per elei se tòrnan eilalin de condicions mai umanas que soventei-fes, aquelei ròms vivián eilà dins de comunautats dau campèstre ont l'i a ren coma estructuras, espitaus per exemple, onte seis enfants avián pas pres l'abituda d'anar a l'escòla, alòrs ara, revendican l'escòla per elei, per leis aduldes que siágon formats quora an ges d'obratge, que vengon un pauc qualificats per se trobat un pretzfach au mens e que siáguesson pus dins aquesta cultura de mendicar.
A Nantes o a Bordèus, quora leis autoritats leis an fòrabandits d'un campament ilegau, son estats lotjats puei e non remandats per carrièras. Se volem leis aculir en dignitat e legalament, segur que faudriá quichar per qu'aprenguesson la lenga premier mai li fai mestier de melhorei condicions de vida, d'igiena, de cagadors premier e perqué pas a ressalha, emai de containers per garçar sei bordilhas e tanben la possibilitat de trobar d'aiga, segur que li fan besonh de mèstres d'escòla tanbèn per sei pichòts... Emai leis ajudar benlèu a organizar son travalh. La problematica es europèa de segur mai se vòlon pas un pauc aprendre la lenga dau país d'acuelh e mandar sei pichòts a l'escòla, prendre en carga sa santat, previèu un avenir mai que negre per elei, onte que siágue. Aicí tant coma eilà !
Ai fach de fotos après l'auvari...


text:
Lo 1èr jòc de sèt familhas en gascon « 7 camins » qu’ei en venta dens totas las escòlas Calandreta deu Bearn e tanben dens librarias, espacis culturaus… (véder lista deus punts de venta mei baish).
Qu’ei s’ageish d’un caishon dab un jòc de 7 familhas a l’entorn deus personatges de la mitologia pirenenca, un liberet explicatiu en occitan (fichas deus personatges) e un CD dab ressorças pedagogicas (fichas deus personatges en PDF, imatges, contes oraus e escriuts, bibliografia…). Familhas deus « èstes estranhs », de las « hadas », deus « gigants », de las « bèstias » etc…tot un monde mitic a descobrir !
Presentacion deu jòc en video.
Lista deus punts de venta :
Dens cada escòla Calandreta deu Bearn…
Mes tanben a l’Ostau bearnés, suus sites de Vistedit e Macarel, a la botiga Bozo-Bozo e las librarias Tonnet e Marrimpouey a Pau.
Enfin, qu’ei disponible aus espacis culturaus Leclerc de Pau, Ortès, Auloron e Tarba.
… D’autes punts de venta que son a viéner…
Fichas : Pierre Salles
Illustracions : Isabelle Morlaàs-Lurbe
Concèpte : regents de cicle 2 de calandreta
Concepcion, realizacion : CAP’ÒC
Co-edicion : Federacion Regionau d’Aquitània de las Escòlas Calandreta e lo CAP’ÒC.


text:
25/02/2016
Las reguitnadas de la Vielha, per Micheu Chapduelh
Las "reguitnadas de la Vielha" son los tres prumiers jorns de març. Au sense prumier, una "reguitnada", quo es lo movement que fai lo chavau per se desbarrasar d'un cavalier que l'embèstia o se defendre de quauqu'un o d'una bèstia en li lançar sos pès de darrier per un chais o per lo morre. Au sense figurat, quò vòu dire refusar se segre la penda que nos es impausada. "Ruer dans les brancards", se ditz en francés.
La "Vielha", avem desjà parlat d'ela dins los darriers jorns de genier emb los "jorns dela Vielha". Avem aquí una varianta (o una seguida) qu'es gaire coneguda en Perigòrd mas que se tròba tanben en Lengadòc, en Provença, en Daufinat… onte per contra se parla gaire daus "jorns de la vielha".
En quilhs temps donc, lo mauplasent Feurier, que 'viá pus nonmàs vint e uech jorns, arribava a sa fin e la Vielha era totjorn quí, totjorn tant galharda e desavenha. Se virant darrier davant, devers le mes que veniá de se ’chabar, li disset :
Adiu, Feurier,
ton paubre geu
Non m’a fait rufar la peu
Ni mai pialada.
(Adieu, Février, ton pauvre gel n’a pu me gercer la peau ni me faire peler).
Alaidonc, Feurier damandet a Març que veniá de li prestar tres jorns per fin de jalar la Vielha, quela pretenciosa, e de la far se pialar ! Març disset de òc. Quo es entau que, l'annada que vos dise, feurier aguet trenta e un jorns e març comencet nonmas lo quatre! Mas la vielha fuguet jalada.
Feurier tenguet sa paraula e tornet los tres jorns a març. Mas dempuei, los tres prumiers jorns de març se remarcan per un retorn dau freg. Quo es quò las "reguitnadas de la Vielha" e la granda paur daus vinhairons que la Sent-Aubin es lo prumier de quilhs tres jorns. E que sent Aubin es lo patron daus vinhairons dau Lengadòc ( onte "Aubin" se pronóncia coma "Au vin!" ) e que quo es eu que presida a la qualitat e a l'abonde de las vendenhas de l'annada.
Micheu Chapduelh
Chasteus, de Jan-Peire Reidi
La toristalha que vesita los chasteus en Perigòrd oblueda benleu que ’quelas tors nautas, redondas, dau segle XV eran pas fachas per se defendre contra un enemic armat d’espasas, d’arcs e de flechas, mas que, a l’epòca que fugueren bastidas, aguessan tengut gaire de temps contra una armada equipada de canons. D’alhors, quauques chasteus de plasença, coma lo de Pueg Guilhem, eran pas enjucats sus daus tuquets bien nauts o ben sus daus rochiers vertiginos que, coma a la fortaressa de Bainac, tomben drech dins la Dordonha. Los murs redonds, espes de benleu dos mestres, autorn de peças carradas servian pus per sostener un sieti ; eran l’eiretage d’un passat militar per de la gent que sabian nonmas chaçar e far la guerra, o gaire mai. Las arcabusieras eran sovent tròp mau plaçadas per puescher far bien de mau aus assietjaires e las bravas fenestras de maineus eran fachas per donar de la clardat.
Inutilitat militara, dominacion sociala. Tots los pitits senhors dau Perigòrd avian lors tors, doas, tres, daus còps nonmas una, que marcavan lo poder dau mestre e disian aus paisans que, si avian idéia de se revoltar, riscavan de ’massar un còp de fusilh tirat dempuei la tor de gach. Eran pus au temps que lo senhor de l’Atge Mejan se fasiá un dever de metre sa populacion a l’acelat darreir sos murs en cas d’ataca. A-quò d’alhors jamai existat ? Lo vilatge era dins lo reir-lutz dau chasteu. Lo chasteu senhorejava sus lo vilatge coma la catedrala sus la vila. Era vut de loenh e permetiá a tot moment de veire los paisans que trabalhavan per lo senhor.
Quand chas nos trobavan que una lei o ben una taussa eran pas justas, avian costuma de dire : « Som tornats au temps daus senhors ». Era-quò l’escòla republicana que lor aviá parlat de ’quela epòca d’avant la Revolucion, o ben ne’n avian-t-ilhs gardat la memòria d’una generacion a l’autra, una memòria renforçada per la meissonja e l’illusion bonapartista au segle dietz-e-nòu ? Benleu que quo era nonmas un biais de parlar e que vesian pas de rapòrt entre los «senhors» de l’ancian temps e los «mossurs» que coneissian, per l’amor que avian gaire de que se plànher de ilhs. Quauques nòbles d’emperaquí agueren quitament la noblessa d’entrar dins la Resistença gaullista en ’43-’44. Los «de», coma disiá ma granda-mair, avian ren a veire dins ’queu temps emb lo chastelan inuman, curetaire e fumelaire que descris Eugène Le Roy dins Lo Molin dau Frau.
Los d’aura – los que coneisse – son pas de la gent mauplasents. An subreviscut a l’abolicion dau drech d’ainat, a l’emigracion e, pus tard, a la fin dau meitadieratge. Coneissen lor genealogia. Coneissen «lor monde». Van a la messa e manifesten contra lo maridatge omosexuau. Aimen gaire paiar daus impòsts. Lors filhs tròben a se plaçar. Son dins la banca e l’assegurança, dins la diplomacia. Saben las pòrtas ente fau tustar, mas an-t-ilhs solament mestier de tustar ?
Los noveus mossurs venguts vilauds pensen benleu pus aus chasteus de lors reires que òm veu en fotò dins las davanturas daus merchands de bens (Pretz : nos consultar). Los bastiments siran ’chaptats per daus òmes d’afars estrangiers que i vendran benleu uech jorns dos còps per an. L’erba sirá nauta au mes de mai ente era lo parc «a la francesa». Siran benleu desfigurats per quauqua societat que ne’n fará un centre de repaus dins la natura, una natura aer-condicionada equipada de jacuzzis, piscinas, tenis, salas de musculacion…
Elí Nogaret, lo monier dau Molin dau Frau, era plan content de veire lo chasteu tant aguit s’avalir. La roina de la bastissa marcava la fin de l’opression dau pòble de la campanha que voliá enfin liure, fier e mestre de sa destinada. Tot un pòble que avem conegut, aüei remplaçat en partida per los Anglés e los neo-ruraus. Nautres, quò nos fai despiech de veire los murs s’esbolhar, las persianas descoloradas tombar de bingois, las romdres ganhar la cort, las vachas daus agricultors pacatjar dins lo parc «a la francesa»…
Quo es que, son braves ’quilhs chasteus plan maridats emb lo país. Nos fan pus paur. Monten naut e dònen enviá de montar. Laissen veire lo país alentorn. Abranden l’imaginacion. De l’orguelh de los que los fagueren bastir, de la majestat que impressionava un pòble espaurit o esmiraudiat, demòren nonmas per nautres la beutat de l’edifici, tesmonhatge de l’engenh daus òmes que ne’n som los eiretiers. Auran de la chança, ’quilhs chasteus, si tomben entre las mans d’un òme riche e intelligent que rencurará pas sos sòus per los entretener sens los ’bismar. Quò sirá un miracle si un eiretier dans ancians mossurs a agut los mejans de gardar lor chasteu, de far ’dobar las charpentas e crubir los mila de metres carrats de teulada. Li donaran de las subvencions. Drubirá los vargiers aus vesitaires per la jornada dau patrimòni. Aimará benleu mielhs passar l’ivern dins una pita maison plan chaufada que non pas dins son chasteu ente son enquera pendilhadas aus murs de las testas de cerv e de pòrcs singliers. Un eiretier legau que a l’eime, la volontat e pro argent per far viure son ben : que damandar de mielhs ?
A Javerlhac, lo 19 de genier de 2016
Jan-Peire Reidi
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission de diumenc 28 de feurier a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Patric Ratineaud de l'Union Occitana Camila Chabaneu per parlar de « l'Enchantada », la jornada dau chant que se debanara lo 10 de març a Nontron.
Meitat-chen, meitat-pòrc, chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
18/02/2016
Ritz-quand-pleu, par Micheu Chapduelh
En voilà un qui sait bien ce que sont les dialectes, variantes d’une même langue. Qu’en Périgord du sud il soit PICATAL, en Périgord du centre PICATAU et en Périgord du grand nord PICHATAU, il sait bien qu’il est le même et que ces trois variantes sont d’une même langue. Ajoutons-y PICHATAL et nous aurons fait le tour de tous les possibles, le tour complet d’Occitanie.E eu, lo picatau, parla tanben mai d’un dialecte.
Coneissetz benleu queu proverbi : « Los picataus, quo es coma la gent : per dire que tomba de l’aiga, n’i a que disen que quò plòu e d’autres que disen que quò pleu. »
E fau dire que a la reputacion de l’aimar, l’aiga que tomba dau ciau ! Au punt que sap res dire de mai que (totjorn en s’envolar) « Plòu ! plòu ! plòu ! » o « Pleu ! pleu ! pleu ! » . Disen que quo es que a set e que vòu de l’aiga. En temps de sechiera, lo monde aiman plan l’auvir, disen que ditz que la sechiera vai ‘chabar. L’aiman mens quand ‘resta pas de ploure dempuei un mes. Li lançan de la peiras en credar « Esbòlha lo picatau ! » Pareis que quò empaichariá de ploure ! Quo es li donar bien dau poder !
E chanta pas quel auseu. Disen que ritz. Quo es per quò que l’an chafrat (surnommé) Ritz-quand-pleu.E chafrat per chafrat, lo monde que son chafrats « Picatau », quò laissa pensar que… an totjorn set, mas benleu pas d’aiga. O que son magres, que pareis qu’un picatau es totjorn magre. E quand un òme es chafrat Ritz-quand-pleu, quo es benleu que a totjorn set, benleu que quo es un grand sec tot magre. Quo es tanben qu’es un pauc bada-graula. Mas bon, me plante aquí que uei vos voliá parlar dau picatau e pas de la graula.
Micheu Chapduelh
Raibe negre 13 per Gilbert Borgés
Marche sus la rota. Marche jos lo solelh. Chaud. Tròp chaud. Mau de pés. Mau de chambas. Testa que vira. Quò monta. Sente lo son de mos talons sus lo godron me 'ribar dins los timpans. Chalor. La suor me cosina los uelhs. Un autre bruch de pas a ma drecha. Combier. Marcha a mon costat. Sos piaus gras pejats sus lo crasne. Sufris, lo paubre diable. Es pus fach per entau marchar. Presque cent-cinquanta quilòs de portar en plen solelh. De mai, emb son diabete e son colesteròl…
Ditz ren. Bufa. De tot biais, ditz jamai ren, lo Combier. Fai daus risons a tots los que li parlan. O que l'espian. Pas un grand comunicaire, lo Combier. Pas tròp bien dins sas suchas, lo Combier. Me fai un rison e me presenta una ponhada de cereisas en parchar.
Sabe pas çò que fai dins la caumassa de quela rota que monta. Se's pendolhat dins sa granja, au mes de mai.
Gilbert Borgés
15:22 Publié dans Raibes negres e Istòrias minuta de Gilbert Borgés | Lien permanent | Commentaires (0)
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission de diumenc 21 de feurier a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Guilhem Lopez dau duò Cyril Brotto-Guilhem Lopez per la surtida de lor noveu CD : « Le bal- Adiu, Miladiu ».
Meitat-chen, meitat-pòrc, chasque diumenc a 11 oras sur França-Blu Perigòrd!


text:
Montbellet
Montbellet es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Montbellet Es una municipalitat del Nautor-Mâconnais traversada per la Bourbonne e dividida en caserius. S'estend dels primièrs tucs del Mâconnais a la Saône.
E mai se en portant lo nom de Fleurville, lo pont éponyme se situa en la comuna (aital coma en aquela de Pont-de-Val costat Ain).
Montbellet est une commune du Haut-Mâconnais traversée par la Bourbonne et divisée en hameaux. Elle s'étend des premières collines du Mâconnais à la Saône.
Bien que portant le nom de Fleurville, le pont éponyme se situe dans la commune (ainsi que dans celle de Pont-de-Vaux côté Ain).
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Berceau Dels senhors de l'ostal de Montbellet.
Berceau des seigneurs de la maison de Montbellet.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Merten
Merten es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge de Merten se situa en una ampla vallée del Warndt, a qualques centenats de mètres solament de la frontièra franco-alemanda, e mai particularament entre la Lorraine e la Sarre. La localité sarroise vesina es Bisten. Lo pichon vilatge de Bibling es annèxa de la comuna.
Le village de Merten se situe dans une large vallée du Warndt, à quelques centaines de mètres seulement de la frontière franco-allemande, et plus particulièrement entre la Lorraine et la Sarre. La localité sarroise voisine est Bisten. Le petit village de Bibling est annexe de la commune.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo nom de la localité derivariá d'aquel de Rosmerta, deessa gallo-romaine de la fertilité e de l'abondància.
Dépendait De l'anciana província de Lorraine. Incorporat a la Prusse l'an 1815, #tornar a la França en 1827.
Lo pòble vesin de Villing ven annèxa de la municipalitat dintre 1974 e 1981, data del restabliment de lo sieu estatut de comuna independenta.
Le nom de la localité dériverait de celui de Rosmerta, déesse gallo-romaine de la fertilité et de l'abondance.
Dépendait de l'ancienne province de Lorraine. Incorporé à la Prusse en 1815, revint à la France en 1827.
Le village voisin de Villing devient annexe de la commune entre 1974 et 1981, date du rétablissement de son statut de commune indépendante.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Lexic francés-occitan « Las claus de la hèsta » (gascon bearnés) / CFPÒC-Aquitània en partenariat dab l'InÒc-Aquitània
CFPÒC Aquitània
InÒc-Aquitània
Aqueth lexic qu'estó realizat peu CFPÒC Aquitània e l'InÒc Aquitània au parat de Hestiv'Òc de 2015. Qu'i trobam las civilitats, lo vocabulari tà béver e minjar, interjeccions correntas, lo lexic deu cant e de la dança, o enqüèra quauquas expressions tà contar floreta...
Consultar lo lexic :
Aubrir/Telecargar lo lexic en .pdf sul site de l'InÒc-Aquitània.


text:
Colbie Caillat
Colbie Marie Caillat (Newbury Park, Estats Units, 28 de mai de 1985) es una cantaira, guitarrista e compositora americana de musica pop. Comencèt sa carrièra en 2007 amb Coco, que inclusissiá las cançons que la portèron al succès Bubbly e Realize. En 2008, sa fama cresquèt internacionalament gràcias al títol Lucky, cantada en duo amb Jason Mraz, cançon que lor valguèt un prèmi Grammy. La cantaira puèi sortiguèt un segond album, Breakthrough, en agost de 2009 que foguèt nominat coma melhor album vocal de musica pop durant los Prèmis Grammy de 2010 Grammy. Caillat a vendut mai de sièis milions d'albums dins lo mond entièr e 10 milions de singles. Editèt son tresen album All of You en 2011. L'an seguent, lo 23 d'octobre de 2012, publiquèt son primièr album de Nadal, Christmas in the Sand.
Discografia[modificar | modificar la font]
- Coco (2007)
- Breakthrough (2009)
- All of You (2011)
- Christmas in the Sand (2012)


text:
Per La Talvera
Auèi per curiositat
Ieu vos vau parlar del tabat
Que tot lo monde mai o mens
Pren de tabat de temps en temps
Tabatairas o tabataires
Li cal aquò per se distraire
Pòdon pas viure quitament
Sens prene un bocin d'aliment.
Gara gara que lo tabat
Es una planta apetissanta
Gara gara que lo tabat
A lo juc fòrt embrenat !
La filha qu'aima de fumar.
Cèrca totjorn a s'amagar
A vergonha de far saber
Qu'a tastat a n'aquel plaser
Es encara tròp jovenota
Ne fuma qu'una cigareta
Mas pòt pas téner tròp longtemps
Sens prene un bocin d'aliment!
La femna qu'aima de fumar
Es totjorn de mal contentar
Aprofiecha sovent d'un moment
Per ne prene un suplement
S'a lo bonur d èsser de nòça
Fa la cigareta mai gròssa
Siága l'ivèrn o lo printemps
A totjorn besonh d'aliment !
I a de femnas que qualque còp
Ne fuman pas que de barròts
Quand son balhats per lor espós
Los troban totjorn tròp pichons
E per cambiar de fabrica
Fuman lo cigara d'America
Pòdon pas viure Dieu vivent
Sens totjorn mai d'aliment !
Las atissadas del brulòt
Aiman lo gost dels vièlhs culòts
Quistan totjorn de tot costat
Per trapar un mont de tabat
Se'n van al bal de la Talvera
Se far emplir la tabatièira
Pòdon pas passar un moment
S'an pas quicòm entre las dents !
Femnas filhas o gojats
A maridar o maridats
Prenètz de tabat de temps en temps
Mas prenètz ne rasonablament
Que lo juc de nicotina
Pòt faire coraflar la peitrina
Poriatz trapar o Dieu vivent
Un brave sadol d'aliment !
Vos cal connectar per poder postar de comentaris.
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text:
Madrid se convertic hè uns dies ena plaça der oficiau reconeishement ara identitat aranesa, ara lengua pròpia d’Aran e ath nòste dret a decidir eth nòste futur.
Pendent fòrça ans e estat ua d’aqueres persones qu’a demanat, exigit e reivindicat exportar era nòsta realitat politica, identitària e nacionau dehòra de Catalonha. Ac e hèt perquè èm un cas unic en Euròpa, perquè auem de daurir-mos nacionaument, politicament e economicament. Aqueth dia a arribat! E a arribat dera man deth President dera Generalitat de Catalonha en Madrid. En melhor escenari possible entath reconeishement públic e oficiau.
Ara, ath delà de conèisher nosati çò que hèm e çò que volem, tanben ac coneishen en Barcelona, Madrid e tota Espanha. Gràcies President!
Dera man deth President dera Generalitat de Catalonha auem dat un pas entà deuant fòrça gran e important. Ara non mos podem arturar e era pròplèu estacion de parada a d’èster Euròpa. E ac auem de hèr tamb es madeishi objectius que e nomentat anteriorament, perque auem e auram de besonh dera proteccion d’Euròpa deuant d’ua amenaça evidenta de recentralitzacion que mos pòt hèr perde aquerò que pendent segles es aranesi e araneses auem defenut.
Es partit polítics aranesi auem d’èster egoistament inteligents entà retrobar-mos en benefici deth país e de toti es que i trebalham e i viuem e persutar aguest objectiu. Auem artenhut ua hita istorica, ara comencem a trebalhar entara següenta. Hèsqui ua crida as partits, as polítics, as sectors econòmics, as agents sociaus e demés entà començar a dessenhar un futur d’optimisme entàs mès petits, entàs joeni, entàs adults e era gent grana. Per nosati e pes que vieràn.


text:
Un article de Patric Revellat sus l'òbra de Paul Gayraud extrach de la revista Canta Grelh numèro 36, de junh 1998. Tèxt reeditat dins lo libre Los bilhets del repotegaire Grelh Roergàs, 2013, pagina 21.
Lo 23 de març de 1994, a l'encontrada de la prima, nos quitava pels Aliscamps paradisencs un dels melhors escrivans en lenga d'òc d'aquela fin de sègle, nòstre amic Paul Gayraud, mèstre d'òbra del Felibrige.
Nascut a Severac lo Castèl, en 1898, d'un paire peirièr e d'una maire modista-capelièira, manjava doncas sos 96 ans ; totjorn drech coma un I e l'esperit ponchut coma un fus, sonque l'ausida e, mai que mai, la vista lo fasián patir. Pr'aquò, èra estat grèvament macat dins sa carn a la guèrra de 1914-1918 ; i perdeguèt lo braç drech, remplaçat per una protèsa que lo faguèt escaissar : « Pata de fèrre » dins l'encontrada de Severac e de Vimenet ont teniá un ostal, lo de sa mameta mairala. L'avián ben chafrat, tanben "Lo Repotegaire" rapòrt qu'èra bravament recapi e franc de paraula. Aquò l'empachèt pas de tornar préner las armas pendant la guèrra de 1939-1945, dins la Resisténcia e lo quite Maquís, amb de joves, afogat que n'èra tanben, coma eles ; tal ponch la guèrra acabada, publiquèt Le Commandant René, maquisard de l'Aveyron, en 1945, puèi La Guèrra du Brassard, Maquis du Rouergue, en 1946, en dos libronèls ont caupon fòrças entresenhas a prepaus de la Resisténcia en Roergue.
De son mestièr, Paul Gayraud foguèt foncionari, contrarotlaire puèi recebèire de l'Enregistrament. Aital, dins las annada trenta, estèt una brava passa en Losèra, a Sant Chèli d'Apcher, ont aviá fondat un club de tennis ! Òc-ben-òc ! Amb son braç artificial... pròva de son abeluc e de son testarditge ; ne tirèt d'amistats prigondas e una coneissença menimosa del parlar gabal.
A la retirada desempuèi d'annadas, ivernava al Clapàs (Montpelhièr) ; mas, per Pentacosta, pujava ençamont devèrs son Severac natal. L'estiu assistissiá totjorn a la Sant Justin, fèsta annadièira del Grelh Roergàs, que la fidelitat èra, justament, l'una de sas qualitats màgers ; fidelitat als amics nombroses qu'aviá al Grelh Roergàs, pardi amb l'Escòla Gabala, ont escriviá dins lor revista del País, a l'Escòla del Paratge e dins tot lo mitan occitan. D'aquò ne poiriá testimoniar lo professor Hans Stroh de Munich, en Alemanha, que ensenha lo francés e l'occitan a l'Universitat d'aquela vila. Sens coneisser Paul Gayraud, lo venguèt veire, après aver legit son Libre del Causse, amai se trapèron bons amics que, desempuèi, passa sas vacanças d'estiu pel país severagués.
Tirats los escriches, a prepaus de la Resisténcia e qualques autres libres en francés (Et pourtant elle t'aimait, en 1931 e Les amours de Marius, en 1932), n'es son òbra en occitan que fai sa glòria e nòstre regal. Vos espepissarai pas un trabalh literari abondós ; d'autres mai sabents, se'n entrevan. Avèm poscut legir l'estudi de Yves Rouquette, dins La Revue du Rouergue, numèro 26 : Atot e ratatot : Pau Gayraud coma Enric Mouly, Los romancièrs incontornables, de 1992 ; e s'espèra adara la parucion de la tèsi qu'alestís Colette Cayol : A propos de quelques femmes dans les romans de Paul Gayraud (pareguda en 1996). Dirai, sonca que Paul Gayraud foguèt director de La Campano, del 1937-38, revista que se calèt a l'entrencada de la guèrra de 1939-45. Puèi, cal esperar 1968, dabans que nos balhe çò de sa melhora òbra de romancièr amb la cronica roergassa de la familha Escodornac de Sarnac. Aquí los titols : Lo libre del Causse, Lo segond Libre del Causse ; unes uèch o dètz ans après espeliguèron : Una filha de l'An Quaranta amb Lo Vièlh Estofegaire, Riqueta, Per las Colonas de Tarn, La Sexològa, La Sintaxa Milhaguesa, L'Annada 2065, E se discipol aviá pas passat lo Mèstre, etc.
Tantas pajas regaudisson vertadièirament l'èime, pertal que son escrichas per un Mèstre de la lenga, abeurat a la font ont vai posar sa Trinitat Felibrenca, çò dis : Frederic Mistral, Justin Bessou e Fèlis Remise (lo Grelhet). Mas sa lenga rica e naturala la posa, tanben mai, dins lo mitan païsan del terrador de Severac e Vimenet. En mai d'una lenga requista e d'una sintaxa blosa, avèm aquí dels moments de témoignages vigoureux sur la condition populaire (in Nouvelle histoire de la lirrerature occitane, de Robert Lafont et Christian Anatole).
Per acabar, vos liure una bèla pròva – se besonh n'èra – que Paul Gayraud es un Mèstre de la literatura d'òc e del roman occitan modèrne ; aviá pas encara ciutat que, ja, son òbra afiscava de parladissas saberudas a l'ocasion dels darrièrs collòquis engimbats pel Grelh Roergàs ; comparasons amb Bessou a prepaus de la vida païsana al sègle XIX, o amb Calelhon a respècte dels personatges feminins.
Car Paul Gayraud ! Amb tu s'avalís una generacion tota (Mouly, Vaylet, Seguret, Calelhon, Andrieu, etc.) de bons obrièrs del reviscòl occitan en Roergue ; nos as dubèrta la rega e mostrada la dralha que devèm sègre...
Sit tibi terra levis* e que Santa Estèla te repause.
Patric Revellat
Nòtas :
* Sit tibi terra levis : Que la tèrra te siá leugièra.


text:
lave vaisselle table de cuisson gaz lave vaisselle table de cuisson.
70cm gaz feux 5 plaque de au cuisson,de cuisson plaque gaz ikea distinguac a,feux plaque de 5 cuisson 70cm gaz au, downeasybrewingcom lave pulsat vaisselle cgf beautiful,vaisselle par de un brandt lave cuisson dkh1310ix, avec lave de a plaque offres vaisselle mixte sartrouville cuisson,cuisson table de acmail electrolux gaz en au, encastrable promo electro full vaisselle lave,plaque top cuisson pgn vaisselle de lave combinac, cher pas dacpat electro gaz table.


text:
Programa dera 41au Hesteyade de Bigòrra
13, 14 e 15 d’Abriu de 2018 a IBOS
DIMENGE 15 14h.30 : Vrespada de Hestejada, au prat d’Ibòs.
Presentada per :
- Martine Serres (Ibos)
- Daniel Aguillon (Arrens)
- François Dubarry (Oueilloux)
- Denis Salles (Ibos)
- Yoann Rumeau (Aureilhan)
- ARTHEZ D’ASSON NOSTA AMISTATMontanha
- MAGNOAC ADISHATZQue seram çò qui bastiram
- BENTAYOU LAMAYOU PONTIACQ VILLEPINTE LOS DE L’AYSAAu miei deu bòsc
- BAILINAEn aceras montanhas
- MANILHASCruèla si tu'm vòs aimar
- Jean-Claude Barroumes (64-Sames)De tot e d'arren
- JULOSLa plenta deu pastor
- ARGELES-GAZOSTAmor d'Aussau
- ERAS JUMPADETAS DERAS BARONIASInfidèla
- SARNIGUET LOS ESBERITSHami de víver
- AUCHPirèna
- Alain LalaudeLous quoate laurès
LAS DUAS DE PIRÈNALos uelhs de Cap Ozom
- BATSURGUERELo primtemps qu’ei arribat
- NISTOS ETHS ÒMESLa sauta de Banassa
- CASTELLOUBONCastèth Lobon
- LABASSÈRE ETHS LOSÈRSEn me'n tornant de dalhar
- Pierre Cames (Lannemezan)Eth berret magic
- SOUESLos tons uelhs
- BORDERES SUR L’ECHEZ ETHS CABILATSQuant vòs ganhar
- PONTACQ LES POULETTESBèth chivalièr
- CAPVERN PERQUÉ PASLa hont hadeta
- ORDIZAN ETHS OLATÈRSNonò
- Bernard Dubarry (OueillouxQue'n hètz drin ?
- ETHS AMASSATSAdiu
- AZEREIX ETHS PASTORSL'amor pergut
- VAL D’AZUN ETHS D’ASUNL'auhèr auprès de son aulhèra
- RESCAPATS DE PYRENESauneis de libertat
- ETHS MICALETSSent Vincenç
- Tots amassa Bigòrra
- Félix Grangé (Escaunets)
Ua de l’enclava
- OSSUN LOS DETH QUINZE
Adiu Sauge
- BAISH LAVEDANCruelle Mélanie
- SENAC CANT’ASTARACEra canta de Jan
- SERS ETHS ARROSTISLa Barégeoise
- ARAGNOUETAranhoet
- Marcel PoullauL’omi de gaucha
- GERDE ETHS CANTADOUSPensadas de Filadèlfa
- AVISATZ-VEPer un sendèr pergut
- BAGNERES de B. (Clair Vallon)Plan beròias
- AYROS-ARBOUIX QUI D’EIO Maria, bèra Maria
- BORDERES SUR L’ECHEZ ETHS CANTADORS CABILATSL'estela deths aulhèrs
- Henri Tramont (Oursbelille)Histoire d’en rire
- TARBES (Conservatoire Henri-Duparc) ETHS GOJATSMonsegur 1944
- MAZEROLLES 64 LOS HARDIDETSAmistat
- PINAS LES BERETS BLEUSQu'em çò qui em
- SOSTRADALa-haut sus la montanha
- BAROUSSE ETHS MAJORAUSNosta Varossa
- Daniel Aguillon (Arrens)Peguesses e colhonadas
- BARONNIESEth bandolet deras Baronias
- HITTE ETHS DETHS COSTALATSLos Amics
- TARBES (Conservatoire Henri-Duparc) ERAS GOJATASAquesta neit qy'èi hèit une rève
- SEMEAC SEMIAC EN BIGÒRRALo conscrit deu Lengadòc
- VIC EN BIGORRE AMISTATLo clar de lua
- Jean-Claude Mialocq (64-Villenave d’Arthez)L’istòria que breteje
- MARSAC LOS LURONSJan Petit
- TARBES (Conservatoire Henri-Duparc) TRIO ATAUL’aute jorn dins l’òrt
- GER EN BEARN LA BRANAÒ libertat
- OURSBELILLE BALAD’OURSÒ, beròias amoretas
- SIA-LES ASTÈS LES PETITS CHANTEURS A LA CROIX DE SIAIl y a sept ans
- IBOS ETHS PLANTAGULHASNoste omprèr


text:
20/01/2015
L'invité, lo convidat de Meitat-chen, meitat-pòrc dau diumenc 25 de genier 2015
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que l'emission dau 25 de genier a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera consacrada a Marceu Esquieu emb la difusion de son intervista de 2006 a l 'Estivada de Rodes, mai Ive Roqueta emb la legida d'un de sos contes « Los tres gendres del paubre òme ».
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
06:27 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Anuradhapura
Anuradhapura èra una vila de Sri Lanka. Fondada dins lo centre de l'illa entre lo sègle X av. JC e lo sègle V av. JC, ne'n venguèt lo centre politic e religiós principau dins lo corrent dau sègle IV av. JC e lo demorèt fins a 993. Foguèt abandonada durant lo sègle XI en causa de l'invasion chola e lo poder foguèt transferit a Polonnaruva.
Cubèrts per la jungla, sei monuments foguèron protegits de la destruccion. Foguèron inscrichs au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat de l'UNESCO en 1982.


text:
Saut amb pèrga
Lo saut amb pèrga (var.saut dab pèrja; saut ambé pertega) es una especialitat atletica que consistís a passar per subre d'una barra oritzontala situada a granda auçada sense la far caire, en s'ajudant d'una pèrga, una barra flexibla, d'aperaquí 5 metres de long, que l'atleta ten dins sas mans. Es l'ochena espròva del decatlon.
Lo saut amb pèrga de naut nivèl necessita las quatre qualitats de l'atletisme : la velocitat per la corsa de vam, la fòrça per apiejar sus la pèrga, la soplessa per efectuar los movements en l'aire e la qualitat de pè al moment de l'impulsion.
L'ucraïnian Sergueï Bubka, primièr òme a passar la barra dels sièis mètres e detentor del recòrd del mond pendent gaireben 30 ans, es lo sautaire amb pèrga mai conegut. Uèi, la disciplina es dominada, entre autres, pel francés Renaud Lavillenie, actual detentor del recòrd del mond, los alemands Björn Otto e Raphael Holzdeppe e lo canadenc Shawnacy Barber. Costat féminin, la russa Yelena Isinbayeva, que batèt vint e uèit recòrds del mond[1], e l'americana Jennifer Suhr sonlas solas femnas d'aver passat los 5 mètres.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ « 28e record du monde pour Yelena Isinbayeva à la perche », sur www.swissinfo.ch (consultat en 26 de febrièr de 2012)


text:
Animals de tela
Estil : Régions
Sector : Literatura
Airal lingüistic : Lengadòc
Annada de parucion : 2011
Creator: Achard, Claude, Castan, Rémy
Editor : Atelier Tintamarre
Costuma estranha aquela que consistís a bastir de carcassas, al principi de fusta, cobèrtas de tela, per crear d'animals. Cal plan avoar que los caps sols rementan d'animals reals. Nòstra region se saupriá pas passar de la preséncia d'aquelas bèstias dins caduna de nòstras fèstas. Son un mejan vengut indispensable per las animar, e un joguet per adultes desiroses d'afirmar l'identitat de lors comunas. Vaquí un inventari gaireben complet d'aqueles animals en i comptar las creacions mai recentas.
Colleccion Tribulations d'un bestaire magique


text:
Categoria:Personalitat del Regim Ancian
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 11 soscategorias, sus un total de 11.
- ► Personalitat francesa del sègle XIV (4 P)
- ► Personalitat francesa del sègle XVIII (3 C, 2 P)
1
- ► Personalitat francesa del sègle XVI (2 C, 10 P)
- ► Personalitat francesa del sègle XVII (3 C, 10 P)
G
- ► Grands feudals (8 C, 5 P)
P
- ► Par de França (3 P)
- ► Personalitat politica del Regim Ancian (1 C, 2 P)
S
- ► Senescal (1 P)
Articles dins la categoria « Personalitat del Regim Ancian »
Aquesta categoria conten los 11 articles seguents.


text:
Letònia
Letònia (en leton Latvija) o oficialament la Republica de Letònia es una republica de l'Euròpa del Nòrd. Bordada par la Mar Baltica, Letònia es coneguda coma un dels Païses Baltics, amb Estònia e Lituània, que la delimitan al nòrd e al sud, respectivament. A l'èst, parteja sas frontièras amb Russia e Bielorussia.
Sa capitala es Riga.
Lo gentilici es leton -a.
Somari
- 1 Istòria
- 2 Govèrn e politica
- 3 Organizacion politico-administrativa
- 4 Geografia
- 5 Economia
- 6 Demografia
- 7 Cultura
- 8 Bibliografia
- 9 Vejatz tanben
- 10 Ligams extèrnes
- 11 Nòtas & referéncias
Istòria[modificar | modificar la font]
Article principal: Istòria de Letònia
De l'evangelizacion ai conquistas suedesa e polonesa[modificar | modificar la font]
L'istòria de Letònia es mau coneguda avans lo començament de l'èra crestiana. Lo tèrme « Letònia » eu meteis apareguèt dins lo corrent dau sègle XX per designar lei regions de Livònia e de Curlàndia. Avans l'arribada dei premiers missionaris, de pòbles baltics e finoogrics, largament mesclats e mestissats, i èran installats.
En 1160, de missionaris alemands comencèron d'evangelizar lei Lives de l'embocadura de Daugava mai ne foguèron expulsats en 1198. Un an pus tard, la Glèisa Catolica, a l'iniciativa de l'evesque de Livònia Albèrt de Buxhoeveden, mobilizèt de mejans per evangelizar lo país. Fondèt Riga en 1201 e l'Òrdre dei Chivaliers Pòrta-Gleva en 1202. Lei Pòrta-Gleva comencèron la conquista e la conversion per fòrça dei populacions eslavas (Lives au nòrd, Letes a l'èst, lei Curonians au sud). Pasmens, aquela expansion foguèt limitada a l'èst per la resisténcia dei Rus e, au sud, per aquela dei Lituanians. Puei, en 1236, l'armada dei Chivaliers Pòrta-Gleva foguèt anientada per lei Lituanians a la batalha de Saule e lei subrevivents foguèron integrats au sen de l'Òrdre Teutonic[1].
Lo regime instaurat per lei Pòrta-Gleva èra de tipe feudau e basat sus lo servatge dei pòbles indigèns. Lei populacions urbanas èran sovent d'origina germanica e liadas au comèrci de la Mar Baltica. En particular, Riga venguèt la premiera plaça comerciala de la Liga Anseatica. Militarament, lo sostèn dei Chivaliers Teutonics permetèt ai Pòrta-Gleva d'acabar entre 1237 e 1290 la conquista de Curlàndia e de Livònia.
Au sègle XVI, l'introduccion de la Reforma (1522), la secularizacion dei Chivaliers Teutonics (1525) e l'expansion rus durant lo rèine d'Ivan IV lo Terrible (1533-1584) afebliguèron l'Òrdre dei Pòrta-Gleva. Grèvament desfachs en 1560 per lei Rus a la batalha d'Ergeme, lei Chivaliers deguèron se plaçar sota la proteccion dau rèi de Polonha-Lituània. En 1561, Polonha annexèt ansin dirèctament Livònia — fòrça menaçada per Russia — e creèt un Ducat de Curlàndia fisat au darrier grand mèstre dei Pòrta-Gleva, Gotthard Kettler. Pasmens, au començament dau sègle XVII, aquò empachèt pas la conquista de la màger part de Livònia per Suècia.
La conquista e lo periòde rus[modificar | modificar la font]
La division de Livònia entre Polonés catolics e Suedès luterians foguèt a l'origina de la division religiosa actuala dau país entre catolics a l'èst e Luterians dins leis autrei regions. Dins lo corrent dau sègle XVIII, la region foguèt pauc a pauc conquistada per Russia qu'expulsèt lei Suedès en 1710 e prenguèt la partida polonesa en 1772 a l'eissida dau Premier Partiment de Polonha.
Curlàndia conoguèt un periòde relativament prospèr gràcias a l'autonòmia laissada a sei ducs per lei sobeirans polonés. En particular, de marchands de la region participèron au comèrci negrier e lo duc assaièt sensa succès de fondar una colonia sus l'illa de Tobago. Lo Ducat foguèt annexat per Russia en 1795 quand Polonha dispareguèt.
Lei Rus laissèron inicialament sei privilègis ais abitants, especialament ai populacions urbanas germanicas. Pasmens, a partir dau sègle XIX, comencèron de russificar lei populacions localas. Dins aquò, durant la segonda mitat dau sègle, emergiguèt un movement de renaissença culturala menada per d'escrivans letons[2].
La Premiera Guèrra Mondiala e la premiera Letònia independenta[modificar | modificar la font]
Durant la Premiera Guèrra Mondiala, leis Alemands ocupèron Curlàndia en 1915, Riga en 1917 e Livònia au començament de 1918. Lei Rus abandonèron aquelei regions au Tractat de Brèst-Litovsk e leis Alemands Baltics assaièron alora de formar un « Ducat de Baltikum » gropant totei lei regions balticas sota l'autoritat de l'emperaire d'Alemanha. Pasmens, après l'armistici dau 11 de novembre de 1918, l'armada alemanda comencèt de se retirar dei país baltics que venguèron un teatre de la Guèrra Civila Russa.
En Letònia, lei Bolchevics prenguèron Riga e Jelgava au començament de 1919 gràcias au sostèn deis abitants desirós d'expulsar l'aristocracia e la borgesiá alemandas. Pasmens, la populacion èra gaire en favor de l'instauracion d'un regime comunista e un conflicte complèx comencèt. Premier, leis Aliats, leis autoritats alemandas e un govèrn provisòri leton nacionalista establit a Liepaja trobèron un acòrd permetent d'alentir lo retirament alemand. Aquò permetèt d'organizar una fòrça letona recrutada per de senhors baltics e de reconquistar Riga en mai de 1919. Puei, leis Aliats decidèron de sostenir la creacion d'una armada letona vertadiera (ostila ais Alemands e ai Bolchevics). Aquela tresena fasa de la Guèrra d'Independéncia de Letònia veguèt de combats entre lo govèrn leton, una armada blanca principalament formada de milicians alemands e lei Bolchevics. En octòbre, una flòta franco-britanica deguèt intervenir per protegir Riga dei Blancs e sostenir la presa de Jelgava per lei Letons. Enfin, en 1920, Russia reconoguèt l'independéncia dau país e lei milicians alemands l'abandonèron.
En 1922, una constitucion parlamentària foguèt adoptada mai una instabilitat politica recurrenta empachèt la formacion de govèrns estables. Karlis Ulmache foguèt la personalitat politica principala d'aqueu periòde. Cap dau govèrn en 1919-1921, en 1925-1926 e en 1931-1932, organizèt un còp d'estat en 1934. Fondèt alora un regime autoritari que dirigiguèt Letònia fins a l'invasion sovietica de 1940.
Lo periòde sovietic[modificar | modificar la font]
De 1940 a 1991, Letònia foguèt una republica constitutiva de l'Union Sovietica. D'efèct, en 1939, leis acòrds entre Stalin e Hitler permetèron ai Sovietics d'ocupar lo país. L'invasion se debanèt lo 14 de junh e l'Armada Roja ocupèt Letònia sensa combat. L'administracion, l'elèit nacionau e lo clergat foguèron rapidament eliminats e 35 000 Letons foguèron desportats en Siberia. 50 000 Alemands foguèron tanben transferits en Alemanha.
Durant la Segonda Guèrra Mondiala, Letònia foguèt rapidament ocupada per la Wehrmacht. Riga venguèt la capitala dau Reichskommissariat d'Ostland. En despiech d'una volontat nazi d'integrar lei Letons au sen de la futura « raça superiora », l'ocupacion alemanda foguèt dura (liquidacion dei judieus, requisicions d'ostaus, violéncias multiplas... etc.). Pasmens, plusors volontaris letons participèron a la guèrra dins lo camp alemand e doas divisions SS letonas foguèron creadas. En octòbre de 1944, aqueleis unitats foguèron blocadas — ambé d'autreis unitats alemandas — dins la pòcha de Curlàndia onte resistiguèron fins a la fin de la guèrra. Aquò justifiquèt una repression sovietica feròça, agravada per l'existéncia de movements de partisans nacionalistas dins lei seuvas. Ansin, 145 000 abitants foguèron tuats per l'ocupacion alemanda e 125 000 desportats per lei Sovietics de 1946 a 1953.
Après la guèrra, l'importància economica dau pòrt de Riga entraïnèt una sovietizacion accelerada de Letònia. La proporcion de Rus au sen de la populacion passèt ansin de 12,5% dins leis annadas 1930, a 27% en 1959 e 34% en 1989. D'Ucraïnians e de Bielorús formèron tanben de minoritats importantas (8% de la populacion en 1989). De mai, lo partit comunista leton foguèt fòrça susvelhat e una purga i foguèt organizada en 1959-1961 per remplaçar plusors caps letons sospichats de « nacionalisme ». Pasmens, lo periòde sovietic permetèt l'industrializacion de Letònia.
A partir de 1989, Letònia comencèt de revendicar la restauracion de son independéncia que foguèt finalament proclamada lo 21 d'aost de 1991. Una partida importanta de la minoritat russa ne sostenguèt lo principi e lo comunista Anatolijs Gorbunovs ne venguèt lo president.
La restauracion de l'independéncia[modificar | modificar la font]
Dempuei son independéncia, Letònia es a s'ancorar dins lo camp occidentau per se protegir còntra una resurgéncia de l'expansionisme russa. Pasmens, dèu totjorn tenir còmpte de l'avís de Moscòu car lo país assosta una importanta minoritat russa que son estatut es una fònt importanta de tension entre Russia e Letònia.
D'efèct, una lèi adoptada a la fin de 1991 limita l'obtencion dau ciutadanatge leton ais descendents dei ciutadans de 1940. L'objectiu es d'exclure dau jòc electorau lei populacions russas arribadas durant lo periòde sovietic, especialament l'importanta minoritat russa de Riga (oficialament 40% deis abitants de la capitala). Pasmens, aquò a creat un contenciós important ambé Russia que sostèn lei revendicacions politicas dei « non ciutadans » d'origina russa. Ansin, lo govèrn leton deguèt adoptar una modificacion de sa lei electorala en 1995 per permetre l'integracion progressiva dei russofòns. Dins aquò, aquela evolucion es lenta (700 000 « non ciutadans » en 1991, 260 000 en 2015) e causa regularament de problemas au govèrn leton (criticas de l'UE, tensions ambé Russia, trèbols intèrnes... etc.).
En parallèl, Letònia a pauc a pauc integrat lo mond occidentau ambé l'adopcion d'institucions democraticas establas e d'una economia capitalista. En 2004, integrèt l'Union Europèa e l'OTAN. Pasmens, la vida politica es relativament instabla e lo país foguèt durament tocat per la crisi economica de 2008 (recession de -17,7% en 2009). La situacion economica se melhora lentament dempuei 2011.
Govèrn e politica[modificar | modificar la font]
Article principal: Govèrn e politica de Letònia
Letonia es una republica parlamentària. Lo president es lo cap d'Estat, elegit per lo Parlament per un periòde de quatre ans. Lo president designa un primièr ministre, qu'amb son cabinet, forma lo poder executiu del govèrn.
Lo Parlament unicameral leton de 100 escons, lo Saeima, es elegit per vòte dirècte popular cada quatre ans.
Letònia es devesida en 26 comtats apelats rajons ; 7 ciutats an un estat separat.
Organizacion politico-administrativa[modificar | modificar la font]
Article principal: Organizacion politico-administrativa de Letònia
Geografia[modificar | modificar la font]
Article principal: Geografia de Letònia
Localizada dins la còsta orientala de la Mar Baltica, Letònia es situada dins la plana d'Euròpa Orientala. Lo país consistís en una vasta superficia de tèrras planas, cubèrtas per de bòscs, especialament de pins. Lo punt culminant es la montanha Gaiziņkalns, amb 311,6 m.
Lo clima leton es umid, temperat continental, e las temperaturas mejanas varian entre -5 °C e 15 °C. Los rius principals son Daugava, Lielupe, Gauja, e Salaca.
Economia[modificar | modificar la font]
Article principal: Economia de Letònia
La Letònia a per sòci comercial principal la Russia, quitament s'amb l'integracion a l'UE s'es dobèrt un mercat potencial novèl de granda importància. Los produchs qu'expòrta lo mai son totes en relacion amb lo peis e son industria.
Demografia[modificar | modificar la font]
Article principal: Demografia de Letònia
Cultura[modificar | modificar la font]
Article principal: Cultura de Letònia
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ L'Òrdre dei Pòrta-Gleva venguèt una branca autonòma de l'Òrdre Teutonic. Gardèt un mèstre, un unifòrme e d'institucions pròpris.
- ↑ Existiá ja una literatura letona mai fins au sègle XIX, se limitava unicament a de traduccions de tèxtes religiós.
- ↑ Lo Reialme Unit inicièt lo periòde necessari per la sortida de l'EU


text:
Dimars, 4 d'agost de 2015, 03h00 Espòrt
La suspresa Hull KR
Aquesta dimenjada se debanavan las mièjas finalas de la Cup. Divendres a Warrington, Leeds venquèt St Helens 24-14. Dissabte, a Leeds, Warrington marquèt d’entrada a la primièra accion, mas a la pausa es Hull KR que menava 12-6. A la represa, Kevin Larroyer marquèt un ensag volontari e decisiu: placat per 4 Lops, capitava a estirar lo braç per pausar la palma just sus la rega blanca. Warrington voliá tornar a Wembley mas finiguèt que pleguèt 26-18.
Los campions a Brutus
Aquesta fin de setmana, plaça al primièr torn del Super 8. Los Dracs son oitens e se lançan dins una Mission Impossibla: remontar en sèt partidas uèit punts contra lo quatren Huddersfield per se qualificar per las mièjas finalas. Alara, cal faire mina d’i creire e comptar amb la volontat d’aqueles que portaràn pas mai lo malhòt catalan d’acabar amb una bona nòta e amb aqueles que demòran e mai amb los joves per faire mòstra de totas las qualitats. Primièr rendètz-vos: la venguda de Saint Helens dissabte a 6 oras del vèspre. Una partida de pas mancar pels Dracs, nimai per vosautres totes!
Al programa de la jornada, se jogaràn las partidas: Wigan-Huddersfield, dijòus; Castleford-Hull FC e Leeds-Warrington, divendres.
Començarà tanben lo 8 del Mitan amb l’objectiu de demorar o de se ganhar la plaça en Superliga per la sason venenta.
Cavals adometgits
En Austràlia, cal senhalar la brava desfaita del cap de fila, los Broncos de Brisbane, cò de las Aglas de Mar de Manly: 44-14.
Los Polets-Roosters menan lèu fait 22-0 fàcia als Bulldogs de Canterbury. Se fan remontar e despassar, 28-22, e finisson que ganhan 38-28 al tèrme d’una brava e granda partida!
Los Broncos, los Vaquièrs de North Queensland, los Polets e los Lapinons caminan cap a la qualificacion per las pelhòfas; las Làmias de Cronulla e la Tempèsta de Melbourne son plan plaçats. Demòran doas plaças a prene entre Dracs de Sant Jòrdi, Bulldogs, Combatents de Nòva Zelanda, Raiders de Canberra e las Aglas de Mar. Una competicion dobèrta dusca a la fin.
Alan Roch
Arribada de tria cò dels Dracs per la sason venenta : l'Australian Dave Taylor
http://www.lindependant.fr/2015/08/03/dave-taylor-s-engage-avec-les-dragons,2067903.php


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Reaud (Realdo en italian) es un vilatge d'Occitània ont se parla l'occitan roiasc (occitan de transicion vèrs lo ligur), dins la Val de Ròia e dins las Valadas Occitanas. Administrativament es dins la comuna de Triueira (majoritàriament non occitana), dins la província d'Impèria e dins la region de Ligúria.
En 1854 se creèt a Reaud la parròquia catolica de Nòstra Dama del Rosari. Es de la diocèsi de Ventimilha e Sant Remo. Compta 40 abitants e lo capelan n’es Giuseppe Puglisi[1].
- ↑ Ficha de la parròquia de Nòstra Dama del Rosari sul sit de la diocèsi de Ventimilha e Sant Remo


text:
Divendres, 12 d'octòbre de 2018, 03h00 Sciéncia
Aquò semblar un títol de sciéncia-ficcion mas o es pas. Es estat publicat dins las principalas revistas scientificas de la planeta. Pr’amor que la sciéncia a descobèrt cossí arrestar d’envielhir. Lo produch es natural e s’apèla fisetina e se tròba dins la frucha e las ortalissas. Amb aquò, çò dison, l’envielhiment de las cellulas es arrestat.
La tròba aguèt luòc quand una còla de cercaires de l’Universitat de Medecina de Minnesota descobriguèt qu’èra possible d’arrestar l’envielhiment de las cellulas e aital d’alongar la vida e de melhorar la santat e mai lo tractament aguèsse començat a una edat tardiva. Un assag es ja estat fach sus de mirguetas e ara o cal provar sus d’umans pr’amor que foguèt un vertadièr succès.
Al començament d’ongan, los quites cercaires Paul D. Robbins e Laura J. Niedernhofer, amb James L. Kirkland e Tamara Tchkonia, de la clinica estatsunidenca de Mayo, mostrèron ja scientificament qu’èra possible d’empachar qu’envielhiguèsson las cellulas umanas e aital d’alongar la vida e d’esperlongar la santat de las personas. Ara cal far, totun, mai d’assages amb de fisetina, un produch natural que contenon la frucha e d’ortalissas, per o poder fin finala confirmar.
Cossí arrestar l’envielhiment
Pendent la presentacion de las resultas de la tròba los cercaires foguèron interrogats: perqué aquò s’èra pas fach abans se la tròba es tan simpla? Los scientifics saupèron pas qué dire. Lo fach es que, amb l’edat, los umans an de mai en mai de cellulas damatjadas. E a una epòca de la nòstra vida començan d’envielhir d’esperelas.
Es un procès conegut coma senescéncia. Aquò amòda lo sistèma immunitari a atacar pas pus las cellulas damatjadas. Una persona jove las pòt plan atacar mas de gents amb una cèrta edat o pòdon pas pus. E aital n’i a de mai en mai, e la persona envielhís de mai en mai.
Los cercaires descobriguèron que, en tot donar un produch natural nomenat fisetina a las cellulas damatjadas, s’arrestava aquel procés. O faguèron en tot balhar aquel produch a de mirgas fòrça vielhas. Que visquèron puèi mai longtemps. La revista EBioMedicine publiquèt que “lo produch es un senoterapeutic qu’esperlonga la vida e la santat”.
“Las resultas permeton d’afirmar qu’amb aquel produch se pòt alongar lo periòde de santat e doncas de vida del mond, quitament quand son ja vielhs —çò diguèt Robbins—. Totun, cal cercar encara mai. Sabèm pas encara quina es la dosi corrècta que cal donar”.
Malgrat que los cercaires diguèsson que fins ara i aviá agut de limitacions tecnicas per trobar aquel produch contengut dins la frucha e d’ortalissas, cossí es possible mentre que lo mond a totjorn dich que manjar de fruches e d’ortalissas es çò de melhor per la santat umana? Perqué avián pas trobat los efièches de la fisetina fins a uèi? (Legissètz la seguida)
#2 I a un biais encara melhor : lo de nàisser pas…
Viure mai de temps nos balha l'espèr de durar pro per veire l'esfondrament del mond jol pes de la finança, de la tecnologia e de la pollucion consequenta. Quand i aurà pas pus de vida umana sus tèrra (sembla que los insèctes an mai de possibilitat que nosautes de poder subreviure), serem plan contents de poder viure 300 ans coma ditz aquel piòt de Ferry.
Remplaçament
La vida, le monde, qu'es un remplaçament permanent, ambe necessitat de daissar e transmettre.
Rens s'empòrta pas...daissa la plaça neta e transmete ton saber als seguents...
Patoés: l'empòrtes pas sens le passar, t'appartèn pas!
Los vegetarians manjam molta fruita e hortalisses. Los vagans en manjan encara mai. Se cal concentrar en manjar-ne mai ? Veirem. Sempre ai cregut que non hi ha res melhor qu' una bona amanida per començar lo dinar, d'ensiam (lletuga), endivi, creixens, un bon trempó de tomatiga, pebre verd, seba, olives i trempat amb oli.
#4 podètz precisar vòstra adreça per lo mandadís
E sus l'occitanisme, e marcha tanben? se òc, que'u podetz comandar ua bèra dòsi!
"amb aquel produch se pòt alongar lo periòde de santat e doncas de vida del mond" – au plen de la suberpopulacion, l’ubris transumanista ne floisha pas.
Notar que los beneficiaris non seràn pas lo monde de las favelas, ni tanpauc vos e jo, senon los suberrics. En mème temps, tant de bon, que los suberrics e son precisament los qui mei s’ameritaràn de víver en lo mond estèrle e polluit qui s’agin aprestat.
Lo biaish mèi bon entà non pas vàder vielh qu'ei de morir joen.
Aquela fòto en negre e blanc qu'es en naut lo tèste sembla una allegoria dau movement occitanista en crisi, de l'efèct de sa pensada sus sa quita persona, de l'efèct de sas accions sus la populacion e la socializacion de nòstra identitat despièi de decenias : un papet envelat que regarda vèrs lo sòu, la cana a la man emb d'una saca puslèu voida dinc l'autra. Fasètz-me escusa, braves legeires, mès ai pas pogut resistir.
Question ara : concients que sèm de la joinessa, de la santat, d... Legir mai


text:
Sorbollano
Surbuddà en còrs (Sorbollano en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Corsega del Sud e la region de Corsega.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sorbollano Se situa al sud del scenari del Coscione, en la micro-region de la Nauta Rocca, en lo « territòri de vida » nomenada Nauta Rocca del Parc natural regional de Corsega.
Sorbollano se situe au sud du plateau du Coscione, dans la micro-région de l'Alta Rocca, dans le « territoire de vie » nommé Alta Rocca du Parc naturel régional de Corse.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Dimars, 9 de decembre de 2014, 03h00 Espòrt
Dimenge, Lesinhan ensajarà de persègre lo camin cap a la qualificacion fàcia a Palau
Fin de sèria per Carcassona
Dissabte, Lesinhan anava desfisar lo campion als Minims. Lo temps e la pelena èran pas dels pus bèls. L’FCL, mercé al pè de Maxim Benausse, s’impausèt “a la quinzista”: los tolzans marquèron 3 ensages, los audencs solament dos, mas Benausse ajustèt a la nòta las doas transformacions, tres penalitats e dos tombats. Victòria dels Verds e Blancs: 20-16.
A Carcassona, la pluèja tombèt de contunh suls jogaires e los Dragonets, en cèrca de punts, se mostrèron mai valents e mai dinamics que lo cap de fila; Carcassona dominèt mas marquèt pas (mai d’un còp, de jogaires se faguèron metre sus l’esquina sens poder puntar darrèr la rega) e los catalans sapièron defendre e faire la diferéncia en concretizant quauquas accions: victòria sang e aur 19-16.
Dimenge, Vilanuèva confirmèt sas pretensions a integrar la pola bèla en faguent la corsa en cap long de la partida a Palau: 18-8 a la pausa e 34-20 a la còrna.
A Limós, dins una partida vodada a l’ofensiva, Avinhon mostrèt tot son vam dins un jòc a la man decabestrat amb lo mesclanha Arnaud en cap de fila, mas a la fin, lo jòc al pè del mèstre del jogar local Miquèl Murcià permetèt a sos companhs de marcar los ensages decisius per una corta victòria: 34-30.
Tant i a que la situacion per la qualificacion per la pola bèla s’esclaira pas: Carcassona e Tolosa ne seràn. Demòran doas plaças per quatre pretendents: Vilanuèva, Lesinhan, Dragonets e Limós.
Un dimenge important
Las quatre partidas de la dotzena jornada se debanaràn dimenge de vèspre. Vilanuèva ensajarà de prene lo pas sus Carcassona a l’estadi Max Rosièr per se raprochar de la qualificacion; Lesinhan reçauprà Palau; Tolosa serà a Avinhon; a Sant Estève, es una partida plan importanta que jogaràn Limós e los Dragonets. Los setzens de la Copa Lord Derby seràn tanben al programa amb d’afrontaments entre 12 esquipas d’elèit 2 e 4 de nacionala 1. Atal, la Liga de Rugbi Vilagalhenc-Aragon (Nacionala 1), que joguèt los quarts l’an passat, reçauprà la formacion d’elèit 2 de Lion. L’autra formacion audenca de nacionala 1, Ferrals de las Corbièras, reçauprà un autre pensionari d’elèit 2: Sent Gaudenç. En cap d’aficha d’aqueste torn de Copa: la partida Albi-Baó.
Alan Roch


text:
Títol : Tots en Dança
Quan : deu 23 de seteme 2018 au 14 d’abriu 2019
On : Pau (64)
Organizator : Menestrèrs Gascons
Tà'n saber mei
Los Menestrèrs Gascons qu'avian lo lor navèth cicle de formacion en danças e musicas tradicionaus gasconas, Tots en Dança 2018-2019.
Que s'adreça aus musicians e dançaires confirmats atau com aus formators e animators. Las intervienentas que seràn la dançaira e coregrafa Laurença Bernatas e la musiciana e professora de musica Matilda Duffau.
Tots los participants ad aquera formacion en mei d’ua session que tribalharàn de cap a la creacion d’un espectacle a l’entorn de la dança tradicionau.


text:
Sent Fèrmer
Sent Fèrmer[1] [sen'fɛrmə] o Sent Fèrme (Saint-Ferme en francés) es una comuna occitana deu Vasadés istoric, en Gasconha, administrada per lo departament de Gironda e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre deu territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son en latin : Sancti Fremerii (abbas ~), en 1170, Sancti Fremerii (abbati ~) en 1281, Sancti Ffermerii (abbate ~) en 1281. Lo nom vendré donc deu nom germanic d'òme Framarius [latinizat], puèi una metatèsi (que Bénédicte Boyrie-Fénié explica per l'atraccion deu mot fèrma, au sens d'« afermatge »), dejà presenta dens la segonda atestacion de 1281, auré menat au nom actuau. Dens la grafia causida per Bénédicte Boyrie-Fénié, Sent Fèrmer [2], l'èrra finala se justifica pas mèi que l'èna de *òmen per òme o de *àsen per ase. Lo sent eponime, patron de l'abadiala, neishut a Pampalona au sègle III, fut discípol de Sent Sarnin, puèi avesque de Tolosa, evangelizator d'Agenés, de l'Entre Duas Mars, d'Auvèrnhe, etc, l'escapitèren en 285 [o en 303]] a Amiens [3]. Mes, çò que B. Boyrie-Fénié escriu d'un sent nommat Framarius sembla correspondre en bona partida a Sent Fermin, Firminus [4].
Istòria[modificar | modificar la font]
- Abans 1806, la comuna des Gentis (nom francés) es annexada a Sent Fèrme [5].
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Pelagrua; es adara deu canton de Le Réolais et Les Bastides (en francés), donc deu Reulés e de las Bastidas.
Demografia[modificar | modificar la font]
- La donada de 1793, 1011 abitants, empacharé lo grafic de foncionar.
Luecs e monuments[modificar | modificar la font]
Son impausanta abadia benedictina, dedicada a Nòsta Dama, es cada annada, decap aus Rèis, lo teatre d'una gripa (?) viventa de 60 figurants e d'una messa occitana, amassant mèi de 800 espectators. Aqueste eveniment estut creat aquò hèi 20 ans per Alain Pierre, professor d'occitan, e Anne de Reignac, presidenta de l'associacion daus Amics de l'Abadia.
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 287
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 287
- ↑ http://nominis.cef.fr/contenus/saint/1914/Saint-Firmin.html
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=15325


text:
982
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 982 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Califat Fatimida[modificar | modificar la font]
Victòria còntra la tribü dei bedoins Tavy dirigida per Mufarrij ibn Daghfal ibn al-Jarrah. Aquò permetèt ai Fatimidas d'estendre son influéncia sus la màger part de Palestina e d'intrar dins la region siriana.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]