text:
dilluns, 29 d’abril de 2013
¡¡¡ Victòria epica !!!
Partit important eth que se jogaue aguest dissabte en Villeneuve de Rivière. Era U.E. Bossòst comencèc en tot auer ua bona ocasion damb un shut de Gachi que tocaue eth garròt dera porteria francesa. Eth Villeneuve de Rivière responec damb un shut de Milan que passèc a tocar deth garròt. Ena menuta 25 Miguel mercaue eth 0-1 en un shut ras. En ua fauta centrada en àrea aranesa, Casteran s’auançaue ara defensa e ath portèr aranés e marcaue eth 1-1. Lèu deth descans, en un centre de Marc, Pèir mercaue eth 1-2 damb un polit gol en rematar de cap. Damb eth 1-2 s’ arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat, ath començament, eth Villeneuve mos embarrèc ena nòsta àrea. Kike arturaue un bon de cap dera delantera francesa. En ua bona jogada personau Dessaint shutaue e mercaue eth 2-2. Ara seguida patirem era expulsion de Luis per 2 tarjetas auriòles en 5 menutes. Encara se mos complicauem mès es causes quan i auec era doble expulsion de Héctor per part aranesa e Milan pera part francesa. En aguesta jogada se produsiren uns incidents lamentables per part deth public francés ( invasion deth terren de jòc, crits, insults, eca ….) Ath finau, eth partit reprenec era sua normalitat.
En ua jogada personau Pèir siguec derribat laguens der àrea e eth arbitre fiulèc penalty. Eth lançament de penalty per part de Felipe gessec per dessús dera porteria francesa. A dues menutes deth finau en un bon lançament de cornèr per part de Gachi, Cabezas rematue de cap en prumèr garròt mercant eth gol que mos daue era victòria per 2-3.
Ath finau victòria epica damb 9 jogadors que mos place enes prumèrs lòcs dera classificacion : Encausse 52, Etoile du Cagire 51, U.E. Bossòst 50, Isle en Dodon e Villeneuve de Rivière 47, Luchon 44.
Eth pròplèu partit jogam en Bossòst dissabte 4 de mai tas 20 :00 contra er equip d’Isle en Dodon.
Entrenaments aguesta semana: deluns e dijaus.
F.C. Villeneuve de Rivière: Worms, Marsand, Snela, Ikkene, Moreno, Hervas, Bessaguet, Casteran, Milan, Dessaint, Chibarie. Remplaçants: Moutet, Latour.
Tarjetes auriòles : Marsand (42’), Moreno (75’).
Tarjeta vermelha : Milan (70’).
U.E. Bossòst : Kike, Marc, Chapo, Felipe, Héctor, Luis, Gachi, Abraham, Pèir, Ignasi e Miguel. Remplaçants: Salva, Xavi, Cabezas.
Tarjetes auriòles: Miguel (40’), Luis (55’), Salva (73’), Pèir (85’).
Tarjeta vermelha : Luis (60’), Hector (70’).
Trainer: Adrian.
Gols : 0-1 Miguel (25), 1-1 Casteran (35’), 1-2 Pèir (43’), 2-2 Dessaint (65’), 2-3 Cabezas (87’).
Arbitre : Stefani Serge.
Cap comentari:
Publica un comentari a l'entrada


c: text/html

text:
Om duisende beskikbare byvoegings te probeer, laai Mozilla Firefox af, 'n gratis en vinnige manier om deur die Web te blaai!Close
Welkom by Firefox Byvoegings.
Kies uit duisende ekstra funksies en style om Firefox nommerpas te maak.Close
Resensies oor Correcteur Occitan-Languedocien
1 resensie oor dié byvoeging
Corregidor non vesible Rated 4 out of 5 stars
Siáu sota MacOS X 10.9 e utilizi Thunderbird 24.1.1. Malastrosament non vedhi lo Corregidor quora cliqui sobre lo boton "Ortograf". Es normal? Se non d'ont es l'error?
Me sembla qu'aparecia ámbe las precedentas versions de MacOS-Thunderbird.
Corregidor non visible
bonjorn,
Ai fach aquel version novèla per resòlvre lo problèma qu'avètz.Ai pogut faire de tests sus Windows/Linux mas pas per Mac mas normalament fa pas de diferéncia.
Calria dins u primièr temps, desinstallar lo corregidor occitan lengadocian, desinstallar aprèp thunderbird, escafar los fichièrs tots de thunderbird sus vòstra maquina e torna installar tot. I a benlèu un fichièr vièlh qu'es actiu que calriá pas.
Domatge, ai pas de Mac donc vos pòdi pas ajudar pus. Aimariai plan testar tot aquò per veire lo problèma. M'en vau veire quauqu'un qu'a un Mac se a lo meteis problèma.
A lèu,
Brunon
Om eie versamelings te bou, is 'n Mozilla-byvoegingsrekening nodig.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
La guèrra de 14/18 a tocat principalament Occitània ; es la debuta de la destruccion de tota una societat rurala e urbana occitana, una societat que parlava sa lenga e que ne fasiá la transmission. Cal notar qu’un mes abans la fin de la guèrra la comuna de Tolosa donarà lo nom de W.Wilson a la plaça de l’Òrt de Godolin ; Lo president estanusian Wilson es lo paire de la societat de las nacions, e ajudat per França e Anglatèrra (dos imperialisme d’oltra-mar) establirà lo dreit a l’autodeterminacion dels pòbles per destrusir l’empèri Austro-Ongarés, e donc lo ligam entre Prússia e Itàlia, una federacion imperiala en devenir.
Aprèp 14/18, en Occitània, la transmission s’acaba d’una classa sociala a l’autra, e l’imperialisme francés trapa una expression nacionalistas dins la basteson dels monuments de 14/18, una vergonha militarista e nacionalista d’expansion. Ne damora encara plan viu, per èstre lo luòc de commemoracion ambe bandièra tricolorada e imne sanguinari, per la jornada del 11 de novembre.
Mantunes monuments en Occitània an la lenga occitana gravada sul monument ; un sol es estat pas inaugurat es a Genciòu en Lemosin, un sol. tot los autres son subjecte de la manipulacion nacionalista francesa devath lo títol de «bon républicain», per amagar l’existéncia de las frasas en lenga occitana ; e plan segur, díson qu’es pas de nacionalisme, e aiçò en Occitània que sábon totes los elegits de qu’es Occitània. L’ipocrisia del 11 de novembre es real, es la granda fèsta nacionalista francesa, los mòrts son simplament objecte de manipulacion administrativa e militarista francesa, ambe l’agrement de l’administracion e del personal politic nacionalista francés.
Un site Internet vos ajudarà a comprendre lo chaple de 14/18 per la societat occitana, es malastrosament sonque en lenga francesa.
-°-


text:
LAS IVERNALAS DE CABARDÉS ENTRE PATRIMÒNI, TIRON E TRUFAS !
Las Ivernalas de Cabardés organizan, per l'edicion de 2014,
tres rendètz-vos entre Argon e Puègnautièr.
Dobertura lo dimars 21 de genièr a Argon (Ostal de Cabardés, 18h30) ont, dins l'encastre de l'Estanquet mesadièr de Fasètz la Lenga en Cabardés, se parlarà de tres escrivans occitans audencs de tria : l'Aquiles Mir, lo Josèp Anglada e lo Prospèr Estieu.
L'endeman, dimècres 22, plaça a un espectacle jove public a Puègnautièr (Na Loba, 18h30, participacion liura) amb la representacion d'Es un cicne/signe ! Aqueste conte musical, interpretat per Celestin (paraula) e Claudi (musica), repren la tematica del Pichon tiron aissable d'Andersen que perseguissèm dins un conte meravilhós e filosofic, sostengut per un vintenat de cançons, fòrça instruments de musica et d'animacions interactivas qu'encantaràn pichonets, pichons e grands.
Lo dissabte 25, la serada fraireja amb las Ampelofoliás. Atal, a 7 oras de la nuèit (Na Loba, Puègnautièr), lo contaire peiregordin Danièl Lhomond vendrà dire sos Contes truffés, contes en francés salpicats de pecics d'occitan ont la trufa ten lo primièr ròtle. Se soparà dins una albèrga espauruganta e gostosa. Se vistalharà lo país intime, aquel dels passats compausats e dels futurs pròches. Se perdrà lo camin per las garrigas entre los euses... E puèi se descobrirà enfins la Vertat vertadièra sus l'Istòria de la Trufa... Aqueles Contes Truffés fargan un espectacle per somiar sus las tèrras de Peiregòrd e de Lengadòc, mas tanben per tutejar lo Fantastic... A la fin de l'espectacle, poiretz prendre part al sopar amical que marcarà lo rescontre entre los vins de Cabardés e lo Picapol de Pinet. (Contes : 5 € ; sopar : 15 € ; contes e sopar : 18 €, sus reservacion alprèp de l'IEO-Aude BP 105 11022-Carcassona Cedex ; mèfi : demòra pauc de plaças pel sopar.).
Las Ivernalas de Cabardés son mesas sus pè per l'Institut d'Estudis Occitans d'Aude amb lo sosten del Conselh general d'Aude e de la Comuna de Puègnautièr, en collaboracion amb Fasètz la Lenga en Cabardés e lo Cercle Occitan del País de Carcassona. La serada del 25 es organizada en partenariat amb las Ampelofioliás de Cabardés, los vins de Cabardés, lo FLL-Ventenac e la Calandreta de Ciutat.
Contact : ieo11@ieo-oc.org ; 04 68 25 19 78
Dimenge 26, se tendrà la granda jornada de las Ampelofoliás de Cabardés a Mossolens, la fèsta dels vins de Cabardés e de la trufa negra. L'IEO-Aude i tendrà taulièr, Daniel Lhomond signarà sos libres e la fanfara dels Golamàs se vestirà en Bestiòlas de la Garriga (ampelofolies.over-blog.com)


text:
Chaspaires de maneta, picanhaires de botons, balhaires de jòia a stick e esportius de canapè, adiussiatz !
Dròlla, jai-te jos la cobèrta
Te vau contar una istòria
De Lemurià, un reiaume en pèrta
E d’una filha facha per la glòria
E òc-es, una intrò rimada, amb a pauc près lo bon nombre de pès (ne damandatz pas tròp), aquò cambia per una cronica videojòcs ont sovent l’ambient es mai a basa de borrins gorrins e d’escopetassas ! E aital comença Child of Light, una pichona meravilha espelida i a gaire, a mitat camin entre novèutats e convencions. E la primièra novèutat es aquela qu’ai daissada entreveire : lo jòc tot es…en rima ! Un fach rare, per pas dire inedich dins un videojòc. Rasseguratz-vos, pas besonh de jogar a Child of Light amb la Pleada a costat per èsser segur de tot sasir de las referéncias poeticas, que de referéncias n’i a pas, e la lenga n’es pas tanpauc mai complicada qu’aquò, la versificacion es pas aquí que per adobar la forma d’un jòc per alhors fòrça poetic e oniric dins sos grafismes e son istòria. Lo jòc comença doncas sus aquestes vèrses que me soi fach cagar a vos revirar en occitan en gardant la rima (de còps que i a cronicaire geek es un trabalh insopçonable), e comença a la cort d’Àustria, ont la filha del Duc, Aurora, l’eroina, malauta, morís. E òc, crèba. Aital, a la debuta del jòc. E vos juri qu’ai pas encara apuejat sus un sol boton !
Mas la mòrt sembla pas èsser la fin dins aquel monde, e Aurora se desrevelha a Lemurià, un pais imaginari poplat de bèstias inquietantas e de pichons companhs risolièrs e ont los paisatges varian del panoramà a copar lo buf a de combas sornas. D’aquí, Aurora aurà pas qu’un objectiu : comprene çò que s’i passa dins aquel monde e ne sortir, per tornar trobar son paire que se fa de lagui. Lèu, aprendrà a volar, çò que li permetrà, e permetrà al jogaire, de se daissar portar de tablèu en tablèu, vist que cada decòr es una vertadièra tèla dessenhada a la man, de viatjar de pel monde per ne descobrir las miraudias, encontrar los folclorics estatjants, que van del palhassa depressiu a la mirga comerçanta, en passant per un nan amb de problèmas capillars aborius e segurament una dependéncia a l’èrba. E, evidentament, de mostres d’en pertot, gessits de contes del monde sàncer o de mitologias divèrsas. L’ambient conte e feeric es omnipresent, dins la narracion, rimada l’avèm dich, lo scenariò, lo debanament de l’aventura, lo grafisme, e tanben, per far lo torn, dins la musica, de plan polidas melodias al pianò compausadas per Coeur de Pirate, que sabiái pas poder tant aimar quora a pas besonh de cantar.
A despart d’aquò, lo jòc es pro classic, fòrça classic, benlèu tròp classic, es basicament un jòc de ròtle al torn per torn, pas gaire dificile, e amb pauc d’innovacions, mas pasmens agradiu de jogar, amb un bon ritme e la possibilitat d’utilizar sa luciòla de companhia del temps que l’adversari es a jogar, per l’esbleugir, se sonhar… Mas bon, es pas aquí que caldrà cercar lo costat refrescant del jòc, mai dins son ambient finament talhat, amb una precision absoluda, que capita pas jamai de far oblidar que, se se tracha d’un jòc independent, sortís quand mema dels gigantasses estudiòs d’Ubisoft Montreal, que nos avián acostumats a de mai gròssas produccions. Un paradòxe, joslevat per maites jogaires qu’i an vist, a l’ora del succès de pichons jòcs independents, un biais interessat per un gròs estudiò de panar una part del mercat. Cinisme, ambicion dessenada o set d’argent, saurem pas, e en tot cas pas res de tot aquò levarà sas qualitats pregondas a aquel jòc, que capita, fach rare encara un còp, de far s’estacar lo public a un personatge feminin actiu dins un monde a paritat ont los estereòtipes òmes-femnas existisson casiment pas, çò que foguèt relevat per la branca la mai feminista de las jogairitz, amb rason. Sonque per aquò, Child of Light val lo còp. E los que son pas contents auràn pas qu’a tornar se segar davant Call of Duty, non mas…


text:
Lo temps es vengut ambe los saberuts d'analisar lo sicut; mondial , europeenc , françès , regional, local , mental e .... anal e banal voliai dire :
-Mondialalament, los bac +20 nos an cabuçats dins lo bren e contunhan de parlar a la tele. Coma o diguèt lo paure Sorros , d'unes malinasses an prestat d'argent a d'unes SDF per se lotjar. Un còp que los paurets aguèron sinhat la reconeissença de deuta , los meteisses "innocents"de banquièrs que son de gentas personas, son anats vendre aquelses papèlses a la borsa, çò que fa, qu'avian pas mai de se trachar, laguiar , soscitar que los diches pauròts poguèssen pas pagar . Coma tot çò que ven dels anglò saxon es sagrat , totes nòstres banquièrs d'apraici, e del monde liure an crompat aquelses papièròts, que valian pas res.
Sorros diguèt aièr sus França 3 que sabia pas çò qu'anem devenir e que ne'n sem qu'a la debuta.
Un consèl despachatz vos de crompar d'òli, de sucre , de farina, de lach, de macaronis , de conservas ambe de la confitura e benlèu un pauc de petròli per lo petarèl... Per partir cap a las montanhas ...
-l'Euròpa pòd èstre fièra. Ven de far la leiçon a Medvedev. la leiçon es simple. Los Abkhases an pas drech , los Ossètes an pas drèch, los Kurdes an pas drèch. Los Bascs , los Corses , los Occitans;los Catalans, los Alsacians , los Bretons an pas drèch, los Tibetans an pas drèch , los Palestinians an pas drèch. D'autres an drèch, los Kosovars, los Slovacs, los Macedonians, los Montenegrins, Los Slovènes, los Croates, los Inuits, los Tchétchèns , los Tamols, los Rics de las provincias ricas de Bolivia e totes los autres benastrucs qu'an lo drèch. Es aqui vivant e pas autrement .
Sètz pas content , virètz lo cuòl al vent
L'Euròpa es pas qu'un espandi immensa de liure-escambi.
Osca.
-França: França daissa tombar la devisa republicana .
Libertat per exemple, veire Edwige e lo demai,
Egalitat per exemple veire carta scolari e lo demai,
Fratenitat , per exemple escotar los eslogans que prêchan de longa de se demerdar tot sol. Veire encara assegurança malautia e lo demai per exemple.
Sem a mand de venir une republica laico-religiosa , deman i aura des corses de catechisme a la laïca. França daissa tombar , l'egalitat dels servicis publics, EDF, GDF, ASF, adsl ,FRANCE TELECOM , ELF, la Securité Sociala, CNRS Airbus , ospitals publics, tribunals, jos prefecturas, cadastre , talhas, armadas....
França vòl pas plus de totes aquelses faineants assistats o assimilats. Plaças als actionaris
Breu totes aquelses servicis que fasian lo "ciment" de la "nacion" coma disian los jacobins, e mantunes occitans d'esquèrra la lagrèma a l'uèlh , son en trin de desapareisser.
Deman França tornarà filha ainada de la gleisa e serà poitiuvament laïca. .
Tot aquò per dire que la musica es pas a las nacionalisacions , o disi pel cas, per d'unes nècis qu'esperarian las nacionalisacions de las lengas regionalas.
- Regionalament , departalament , comunalament , los elegits son totjorn ambe lor esperit ancian, son totjorn d'agatchar e de pregar Paris per las subvencions.
E sembla plan que se'n chautan de l'occitan e de l'Occitania coma de lor primièra camisa.
- localament , sem coma los banuts, es a dire qu'avem empegadas las aficas e charrar ambe fòrça monde per far elegir de mond polidonèl d'esquèrra pareis, per pas ren!!!????
Espèri de m'enganar pas, mas me sembla que marca-mal se passèja e que d'unes dèurian lèu se pausar las questions de las bonas.
Ne'n veni a las questions majoras de ma santat. Mentalement preni qualques còps de potingas per dormir. B... analament se trova qu' ai manjat de cassolet un pauc pesuc...
Merce gaviscon.
Anem enfants de la patria ...


text:
Jeancourt
Jeancourt es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Jeancourt Se situa en lo fons d'una vallée. Lo jos-sòl es relativament calcaire. Lo villatge se situa aperaquí a ieu-camin entre Sant Quentin e Péronne. Lo sieu còdi postal es 02490.
Jeancourt se situe dans le fond d'une vallée. Le sous-sol est relativement calcaire. Le village se situe environ à mi-chemin entre Saint Quentin et Péronne. Son code postal est 02490.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Jeancourt Comportava al començament de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle una importanta populacion de confession protestante, a costat dels catòlicos majoritaris.
Jeancourt, #Que comptava aperaquí 800 abitants abans 1914, a #èsser estrossejat per la primièra guèrra mondiala, #qu'a trastocat la vida e l'economia de la region (finala del trabalh texil dins abitança, sustot; retorn dels exilés après la guèrra).
Lo prince imperial (Kronprinz) i i auriá séjourné una nuèch pendent una inspeccion de la tèsta l'an 14-18.
Jeancourt A #èsser un centre espitalari alemand e l'estenduda del cementèri communal a #èsser utilizat en alternance pel Commonwealth e las tropas alemandas. Una parcelle importanta alemanda rèsta en la part nòrd-oèst. Los sépultures del Commonwealth, fachas per la 59e Division (North Midland) e d'unas autras tropas combatentas, an començat n'en Abril 1917, e s'an prosseguit fins Febrièr 1918. An #èsser represas en Setembre 1918. Dels inhumations suplementaris an #èsser d'apondis après lo Armistice quand dels cavòts an #èsser rappatriées dels camps de batalha environnant, la gaireben-totalitat entre Març e Setembre 1918. Detalh dels enterrements : Reialme Unit 372, Canadà 6, Australia 114, Alemanha 168. Total: 660
Jeancourt comptava encara qualques comèrcis al començament dels ans 1970; an tot desaparegut.
Jeancourt comportait au début du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle une importante population de confession protestante, à côté des catholiques majoritaires.
Jeancourt, qui comptait environ 800 habitants avant 1914, a été ravagé par la première guerre mondiale, qui a bouleversé la vie et l'économie de la région (fin du travail textile à domicile, notamment; pas de retour des exilés après la guerre).
Le prince impérial (Kronprinz) y aurait séjourné une nuit durant une inspection du front en 14-18.
Jeancourt a été un centre hospitalier allemand et l'extension du cimetière communal a été utilisé en alternance par le Commonwealth et les troupes allemandes. Une parcelle importante allemande reste dans la partie nord-ouest. Les sépultures du Commonwealth, faites par la 59e Division (North Midland) et d'autres troupes combattantes, ont commencé en Avril 1917, et se sont poursuivies jusqu'en Février 1918. Elles ont été reprises en Septembre 1918. Des inhumations supplémentaires ont été ajoutés après l'Armistice lorsque des tombes ont été rappatriées des champs de bataille environnant, la quasi-totalité entre Mars et Septembre 1918. Détail des enterrements : Royaume-Uni 372, Canada 6, Australie 114, Allemagne 168. Total: 660
Jeancourt comptait encore quelques commerces au début des années 1970; ils ont tous disparu.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- Paginas utilizant d'arguments duplicats dins los apèls de modèl
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Ortografia de verificar
- Portal:Comunas/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Categoria Commons amb ligam local identic sus Wikidata
- Article utilizant lo modèl Commonscat
- Pagina utilizant Commonscat sens afichatge personalizat
- Comuna d'Aisne


text:
Jòcs Olimpics d'ivèrn de 1992
Los Jòcs Olimpics d'ivèrn de 1992 (Jòcs de la 18ena Olimpiada) se debanèron a Albertville França ( 8 - 23 de febrièr de 1992 ).
Somari
- 1 Genèsi
- 2 Delegacions
- 3 Debanar
- 4 Espets e endevenenças
- 5 Programa
- 6 Medalhièr general
- 7 Bibliografia
- 8 Vejatz tanben
- 9 Ligams extèrnes
- 10 Ligams videografics
- 11 Nòtas & referéncias
Genèsi[modificar | modificar la font]
Delegacions[modificar | modificar la font]
1800 atlètas de 64 païses prenguèron part a aicestes tresens jòcs alpencs savoiards.
Debanar[modificar | modificar la font]
Espets e endevenenças[modificar | modificar la font]
Programa[modificar | modificar la font]
Espòrts e espròvas[modificar | modificar la font]
Biatlon[modificar | modificar la font]
Bobsleigh[modificar | modificar la font]
Esqui acrobatic[modificar | modificar la font]
Esqui alpenc[modificar | modificar la font]
Esqui nordic (Combinat nordic / Esqui de fons / Saut amb esquis )[modificar | modificar la font]
Lièja[modificar | modificar la font]
Oquei gèl[modificar | modificar la font]
Patinatge artistic[modificar | modificar la font]
Patinatge de velocitat[modificar | modificar la font]
Patinatge de pista corta[modificar | modificar la font]
Medalhièr general[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
-
- sus YouTube... mai de 601 documents subre Albertville 1992 en picar coma clau Winter Olympic Games 1992
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


text:
26 mars 2013
Eric Fraj : Quin occitan per deman ?
Vaquí (enfin !) la version occitana prometuda del tèxt que nos balhèt Eric Fraj al mes de novembre passat, una reflexion critica sus la qualitat mas tanben sus la concepcion de la lenga que volèm (voldriam) transmetre a nòstres nebots, qu’a pas acabat de provocar de discussions. JP C Piqué à FR 3 Viure al Païs le document en .doc : Quin_occitan_per_deman1 Quin occitan per deman ? Si es vertat que l’occitanisme diu voler, non pas simplament la subrevida (mès o mens simbolica), mes la vida efectiva de... [Lire la suite]


text:
I soi estat al Parlament Europèu, ai vist e comprès qu’èra bravament elonhat de las realitats dels pòbles d’Euròpa.
Un sol exemple, dedins la cors interiora del Parlament Europèu, i a vigiles per imposar l’abséncia de bandièra de cada ciutadan qu’arriba per visitar, e lo costuma de l’endreit es puslèu lo gris EU, ambe cravatas de l’ancian sègle, pas brica aquel de l’obrièr d’usina… ni del païsan de la FDSEA que çaquelà manipula la sola granda politica europèa (gaitatz las chifras del budgecte).
Anèuch recebèm un fum d’informacions que nos arriban d’aquel Parlament Europèu, sabi pas realament se fan mai clara la postura europèa o se ajúdan pas melhor los eurofòbs. Ièr, ai poscut escotar ARTE sul tèma, mai fosca las questions son, mai tenebrosa son las responsas ; soi pas segur que los pòbles de França posquèsse comprendre quicòm aital.
Mas ne vaquí una que vos agradarà, per evidar una aligança a dreita ambe los eurofòbs (UKIP + M5E), e a l’esquèrra ambe los liberals (ALDE) e lo eurofòbs d’esquèrra (Podemos, Siritza), i a una aligança modèl alemand:
E los liberals franceses son fièrs de nos explicar que los franquistas (UPyD o Ciutadanos) qu’arriba dins l’ALDE es melhor que N-VA !
Dins lo darrièr Parlament Europèu, son los socialisats qu’an votat per un franquista Alejandro Vidal-Quadra, de Vox (ex del PP).
E quora se lor pausa la question, la cara es muda, quora lo ciutadan vòl informacion, la sorga de la deputada que vòl plan que transmeti la seuna informacion (de naut a bais, modèl francés), la deputat del MoDem refusa de respondre. Sembla qu’i son questions que cal pas pausar… e donc, las questions que son pas pausadas, son las questions que son tractadas pels Eurofòbs !
La campanha de Guy Verhofstadt es estada plombada per un succès en Belgica de la N-VA, e una desfaita granda en França, e Itàlia. Donc cal comptar que lèu i aurà segurament mens dos deputats a l’ALDE…
-°-


text:
Institut d'Estudis Occitans
11, carrièra Malcosinat
31000 Tolosa
Tél.: 09.62.56.09.91
- Las ajustas lengadocianas
- Bonas vacanças d'estiu de 2017 !
- Lo n°160 d'Anem Occitans es sortit !
- Novèla edicion actualizada del diccionari Francés-Occitan de Cristian Laus en çò de IEO Edicions
- Comunicar en occitan Provençau, un lexic escrich per lo President de l'IEO, Pèire Brechet
- Comunicat de l'IEO fach dau temps de son Assemblada Generala de 2017
- Presidencialas de 2017 : un risc de replegament nacionat e de regèt de la diversitat
Vendredi 1er septembre 12:06-13:06 - Luòc: Tolosa
La Federacion de las calandretas de Meigjorn-Pirenèus cèrca un o una assistenta administratiu per la devalada 2017/2018. Ne saber mai
Lundi 2 octobre 10:27-11:27 - Luòc: 65
L’associacion Parlem que cèrca un caminaire o ua caminaire entà tribalhar a comptar deu mes d’octobre de 2017. Ne saber mai
Lo “Servici de l’Emplec” que’s fixa l’objectiu de participar a l’integracion de l’occitan en l’economia en tot facilitar l’intermediacion deu mercat de l’emplec occitan entà favorizar l’encontre de l’aufèrta e de la demanda d’emplec en “occitan”. L’annada 2011 constitueish la permèra annada civiu plena de foncionament deu “Servici de l’Emplec”. A aqueste títol, 2011 que representarà ua annada de referéncia peu servici e per l’emplec “occitan”.
A la faiçon de çò realizat peu mercat “generau” de l’emplec, que tanh au “Servici de l’Emplec” de vos presentar l’analisi de las dadas de l’emplec “occitan” per l’annada passada.
Dab aqueste article que vos prepausam ua sintèsi de las resultas màgers obtengudas a l'escasença de l'estudi estatistic deu mercat de l'emplec occitan de 2011. Totun, se voletz informacions mes, que poderatz trobar l'analisi sancera de l'emplec occitan de 2011 en pèça junta.
En 2011, lo “Servici de l’Emplec” recensè 160 aufèrtas concernent postes de tribalh necessitant competéncias en occitan. Entremiei aquestes 160 pòstes prepausats, 125 qu’estón l’objècte d’una aufèrta peu site www.emplec.com, 32 e son la fruta deus concors de « l’Education Nationale » (anonciats peu “Servici de l’emplec”) e 3 pòstes de tribalh estón creats abans que'n estóssem avisat (aquò ne’us tira pas nada valor entà integrar-las a la nosta analisi estatistica de l’emplec occitan).
Aquera permèra dada de 160 pòstes prepausats en occitan, ja qu’ei la pròva chifrada que l’occitan genèra emplecs e donc possibilitats d'emplecs entaus estudiants o demandaires d’emplecs.
Un recors au CDI comparable dab aqueste deu mercat generau de l’emplec.
Ua concentracion de las hòrtas de l’emplec occitan en dus sectors d’activitats : l’ensenhament e lo servicis a las personas e a las collectivitats (quasi-excusivament associacions occitanistas coma l'IEO o lo CFPO) representan 86 % deus postes prepausats.
Ua mestresa de la lenga qu'ei requesida peus dus tèrç de las aufèrtas.
Un recors au temps plen en 54% deus cas, (pas tan coma peu mercat generau).
Ua disparitat geografica de las granas favorabla a las regions Mieidia-Pirenèus, Lengadòc, e Aquitània (89 % de l'emplec). Donc, l’occitan que representa un avantatge entà encontrar un emplec, mès a condicion d'ua cèrta mobilitat geografica per ua bona part deus occitanofònes).
Un mercat de l’emplec duau : en efèit l’emplec en occitan que's caracteriza per la coabitacion d’un ensemble d’emplecs estables (en CDI e dab remuneracions meslèu bonas) e d’un ensemble d’emplecs precaris caracterizats peu temps parciau, la remuneracion au "SMIC” e lo CDD) :
-
Los emplecs estables (23%) : CDI e CDD de mes d’un an, de remuneracion superiora a 1,5 SMIC per 76%. De mes, l’ensemble d'aqueras aufèrtas pertòca pòstes de temps plen. Los emplecs aquestes que son hornit gràcias a "l’Education Nationale” mes que mes.
-
Los emplecs precaris : CDD de mens d'un an e sovent caracterizats per salaris deus baish e tocats peu temps parciau.
-
Los emplecs de tipe "complementaris” : quauques òras per setmana, plan pagadas (de tipe vacacion) e qui constitueishen complements d’activitats la màger part deu temps (20% de las aufèrtas).
Un nombre de visitas deu site www.emplec.com que tanh a aumentar regularaments, cò que demòstra a l'encòp un creish de la sua popularitat e, ça'm par, ua hauça de las personas que recèrcan formacions o emplecs en occitan.
Ua manca relativa de candidats respècte a l’aufèrta de tribalh en occitan (donc, una necessitat de las granas de formacion), d’autant que un hèish d'aufèrtas que necessitan ua mestresa de l’occitan. Aqueste deficit de candidat que pertòca lo sector estable deu mercat de l’emplec en occitan.
Documents anèxes
- Document (PDF – 743.9 ko)


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dijous, 28 de juliol de 2016
Lo mot deu jorn: basca.
En catalan, qu'arretrobam la significacion de chepic, tesic qu'a lo mot en gascon. Per extension, lo mot catalan que sap significar "esvanida", "esvaniment". Caure en basca que significa esvaní's. L'expression "basca de la mort" que designa l'agonia (significacion qu'arretrobam dab lo mot vasca en portugués). Au plurau, lo mot catalan que significa nausèa, vomidèra, tenir les basques : aver la vomidèra (cf. vascas en portugués). La sensacion d'opression, de malestar, ligada a la vomidèra qu'ei la significacion prumèra qu'a lo mot basca en espanhòu. Que designa tanben l'agitacion d'un animau arraujós en aquera lenga. En portugués, lo mot vasca (cf. dic. Priberam) que significa 1- chepic excessiu, intranquillitat excessiva 2- lo moment qui precedeish la mort, agonia (cf. catalan basca). Lo mot portugués vascas qu'a la medisha significacion de malestar ligat a l'enveja de vomitar que la deu mot basques en catalan.
dimecres, 27 de juliol de 2016
Rimas
La planada largant-se e va juntar la mar,
Hanga plorosa que griseja,
E sens barrèra e's perlongueja.
E lo Gave e l'Ador, qui s'an dada la man
-de hus en hus s'espesseish l'assa,
Passejant, aiga tranquilassa
...
dilluns, 25 de juliol de 2016
Anyesca: la question d'un biarnesisme en parlar valencian d'Alcòi.
Anyesca. En parlar valencian d'Alcòi, lo mot anyesca que designa ua crabòta (cat. cabrida) qui a hèit un an (DCBV), mentre en biarnés lo mot "anesca" que designa ua aulha (cat. ovella) qui a hèit un an. La fòrma deu mot respectivament en valencian e en gascon (com anyisco- anyisca en aragonés) que hè pensar en tota probabilitat a ua evolucion plan regulara d'un ipotetic mot baish-latin *annisca (ved. Rohlfs). Totun, l'abséncia notadera de traça de mot derivat d'aqueste ipotetic "*annisca" en domeni roman, en dehòra especificament de l'airau aragoneso-biarnés e d'Alcòi en País Valencià, que hè questionar aquesta ipotèsi romanica e que pòt miar tà la cèrca d'ua ipotèsi alternativa. La localizacion deu mot "anesca" en maine gascon qu'ei pro redusida, que's limita haut o baish au biarnés. Que's poderé plan tractar d'un prèst basco, concretament lo mot "neska" qui significa gojata e qui trobam dejà present en inscripcions lapidàrias pirenencas de l'epòca antiga (devath las fòrmas nescato e niska) . En biarnés de Garlin, "nèsca" que i significa gojata com neska en basco mentre nèsci / nèsca qu'ei ua varianta de nèci, nècia en biarnés (ved. Palay). En aquesta ipotèsi etimologica alternativa, lo mot anesca que poderé derivar deu mot nesca (la nesca - > l'anesca) per confusion etimologica e semantica dab lo mot "anolha" (deu latin annuncula, ved. anoll, anolla). O sia qu'anyesca que poderé representar ua continuacion gascocatalana de l'evolucion romanica deu mot pre-latin neska començada en biarnés (la nesca - > l'anesca vadut anyesca en valencian e anyisca en aragonés, per atraccion de any (an), anyal (anuau) etc.
diumenge, 17 de juliol de 2016
Melic, un gasconisme probable en catalan.
L'ipotèsi d'un gasconisme en catalan qu'ei hòrt probabla. De segur, en los ahars de gasconisme en catalan, la parentat lingüistica enter las duas lengas que hè qu'ei generaument mauaisit de determinar quin maine a inventat un mot e quin l'a sonque manlhevat. Totun, en aqueste cas precís de "melic", que dispausam d'un bon indici. En gascon, que i trobam shens que la fòrma "melic", que i trobam autanplan la fòrma mei longa e mei corrècta etimologicament "omelic" ( de ŭmbĭlīcus ) (cf. Palay), de la quau deriva melic ( l'omelic > lo melic). Dit autament, lo mot "omelic", a l'origina de "melic", qu'ei gascon. Per contra, "omelic" qu'ei desconeishut en catalan e n'i a pas nat document entà atestar qu'aqueste mot "omelic" e posca o pogosse estar catalan. Dongas, lo mot "melic" que deu estar un gasconisme emprontat peu catalan medievau.
Lo mot "melic" que s'ei substituit au mot pròpiament catalan llombrígol (deu latin ŭmbĭlīcŭlus) en la llengua valenciana e mei generaument per tot l'airau deu catalan occidentau. Hens los documents catalans o valencians mei ancians, anteriors a la dusau mitat deu sègle 14, sonque llombrígol o ua de las variantas d'aqueste mot qu'ei emplegat tà díser melic. En un document tarragonin (domeni deu catalan occidentau) de la dusau mieitat deu sègle 14, lo mot "melic" qu'apareish peu prumèr còp en catalan, totun emplegat en concurréncia dab llombrígol (dus còps) hens lo medish tèxte. "Melic" qu'a fenit per espudir completament lo son sinonime llombrígol deu domeni deu catalan occidentau , deu quau la llengua valenciana hè partida. En catalan orientau, per contra, la substitucion n'ei pas acabada, totun qu'ei a progressar, preservant peu moment sonque las Islas Balearas e l'Alguer en Sardenha. En catalan de Conflent, qui ei de l'orientau, l'unic mot tà díser melic qu'ei "melic". Enqüèra medish a Barcelona, lo mot qu'ei vadut corrent au sègle 20 e que i a passat llombrígol en us.
Lo mot "melic" qu'ei un exemple clar d'un mot l'us deu quau ei a progressar sonque per de rasons de valor intrinsèca, estetica o fonetica deu mot, que non per rasons de "dominacion lingüistica" o non sèi pas de qué d'aute. Lo fèit qu'aqueste mot e sia gascon o non, n'a pas arren a véder dab lo son succès en catalan, lo mot n'a pas l'etiqueta "gasconisme" hicada dessús. Se s'espandeish, qu'ei pr'amor qu' agrada, e punt. Lo mot llombrígol que's deu portar ua connotacion negativa, qu'evoca unh aute significat, lo de talòs, de lombric (significat de llombrígol en valencian, o sia llombric en catalan) mentre "melic" que rima dab "bonic" (beròi en catalan) - d'aulhors "bonic" (bonilh x melic) qu'ei locaument sinonime de "melic" en gascon - e lo mot "melic" que sap evocar quauquarren de doç e de bon mercés aus derivats de "mèu" ("melicós" etc). D'autes gasconismes incorporats en catalan au sègle 14 que son plan coneishuts, com "galet", per exemple (lo deu "béver a galet", "galet" qu'ei la fòrma pròpiament gascona de "canalet"). Totun, tots n'an pas avut un hat tant exitós com lo de melic o de galet en catalan. Per exemple lo vèrbe gascon "afustar", qui significa "argüeitar"", "espiar d'amagat", atestat hens un manuscrit catalan de 1359, que i ei completament extint.
Dongas, dinc a la fin deu sègle 14, lo mot llombrígol (devath ua de las soas nombrosas variantas, "llombrigoll", "lombrigol" etc.) qu'èra lo solet mot atestat tà virar lo mot gascon "melic" en catalan, per tot lo domeni, tant l'occidentau com l'orientau. Lo mot melic que començè a s'espandir peu domeni catalan de cap au sègle 15, en començant grosso modo peu domeni occidentau e, en orientau, peu septentrionau (rosselhonés). La reparticion melic /llombrígol non respècta pas de fèit las divisions dialectaus deu catalan, çò qui lo cas d'un manlhèu explica plan. Uei lo dia au sègle 21, arron la soa invasion pro recenta de la metropòli barcelonesa , "melic" que continua de progressar en remplaçant chic a chic llombrígol per tot lo domeni continentau deu catalan. Vediatz aquiu entà aver mei de detalhs sus la cronologia de la progression d'aqueste probable gasconisme en catalan.


text:
Divendres, 19 de mai de 2017, 03h00 Societat,Politica,Lenga,Internacional
Lo pichon Fañch, lo nenet breton que nasquèt l’11 de mai passat, poirà en fin finala portar oficialament son prenom. L’estat civil de Kemper (Bretanha), qu’aviá refusat als parents de donar aquel prenom a Fañch car lo signe “ñ” es pas reconegut per l’administracion francesa, a cambiat de decision, çò rapòrta Le Figaro.
“La vila de Kemper, capitala de la cultura bretona, a decidit de respondre favorablament a la demanda” dels parents del nenet, çò indica un comunicat de la vila que mençona l’article 75-1 de la Constitucion francesa, que “proclama que las lengas regionalas son reconegudas coma d’elements del patrimòni de França”.
Lo problema que lo pausava al començament l’estat civil per enregistrar lo prenom del pichon Fañch, es que l’estat francés a decidit quals son los sols signes diacritics autorizats. Los faguèt conéisser dins una circulara datada del 23 de julhet de 2014 que se publiquèt al Jornal Oficial. Los signes permeses son solament los de la lenga francesa, es a dire à, â, ä, é, è, ê, ë, ï, î, ô, ö, ù, û, ü, ÿ, ç. Per tant, dempuèi lo 23 de julhet de 2014 l’estat francés pòt pausar de problèmas se se vòl enregistrar de prenoms coma Jòrdi o Loís.
#3 Sembla s'emplejar màs dinc los noms pròpis mai los toponimes.
➡ https://fr.wiktionary.org/wiki/%C3%BF
http://www.apiazzetta.com/E-voi-pensate-chi-a-lingua-corsa-avanza_a2590.html
"Los signes permeses son solament los de la lenga francesa, es a dire à, â, ä, é, è, ê, ë, ï, î, ô, ö, ù, û, ü, ÿ, ç."
Qualqu'un coneis un mot de la lenga francesa que compren "ÿ" ?
( Lo wikicionari reconeis un "Louÿs" coma pichon nom -lol)
*Se seguissi lo ligam balhat pel Jornalet, la França auriá pas signat la convencion n°14 de la Comission Internacionala de l'Estat Civil (CIEC) que reconeis los signes diacritics estrangièrs.
Cal demandar que la signèsse e la porta... Legir mai
Aquò deuriá donc faire jurisprudença e faire d'ara ençai possible sonar son filh Loís, Jòrdi o Martí... non pas ?
An capitat, es ben ! pense que lei parents son liures de donar lo pichòt nom que vòlon, levat se risca de faire aptir l'enfant vengut adulte o se lo nom es tròp conotat politicament sus un plan negatiu. Es lo socit de l'interès l'enfant que dèu èstre primièr.


text:
I a los que vòlon "Midi", e que pensa dempuèi Montpelhièr qu'i a qu'una sola lenga dins la region administrativa francesa ; lo deute abisal e frechenc de l'ancian Conseil Régional de Montpelhièr arresta pas d'èstre entendut al melhor. Vièlhas argumentacions ges de mòde, ara... quitament Georges Frêche n'auriá pas volgut.
I a los que vòlon forçar la pòrta al jacobinisme, e que l'amenaça d'una manifestacion coma contra la Septimanie del Georges Frêche, valoriza aital lo mot Occitània qu'escupísson tant qu'i pòdon per èstre d'unes Gavaches (que i entendon ges, coma pensan grandament), Gabaia del costat de Bordèu per parlar dels Santongeses e Peitavins, que vòlon pas escotar ; lo problèma es que lo departament de Perpinyà, per èstre pas pro clever, arriba a torbar oposicion ont a la debuta n'i aviá pas. De mai, los representants de Perpinyà èran alara mal plaçat, e se plaçan sovent mal per rapòrt als Occitans, car la frontièra lingüistica de Salses, amb rasons montpelhierencas, es devengut un mur sus la sapiença que cal aver per melhor conéisser los arguments que son pas nòstres.
Es aquí que me cal valoriza la Catalonha del nòrd, e explicar a Perpinyà que la region vesina del Sud, sempre una referéncia per Perpinyà, me sembla, se sona pas Cataluña-Aran, nom que los Espanhòls an donat a la region o província de España es Cataluña ; lo catalanisme modèrne a creat un Principat de Catalonha amb un govèrn autonòme -e ne sèm plan urós en Occitània, govèrn que se sona Generalitat de Catalonha (en occitan car l'occitan i es oficial, s'oblida fòrça a Perpinyà), a creat tanben lo concepte de Països Catalans, per arregropar Cerdanya dita francesa e Rossel.ló, amai de las Isclas Balears e del País Valencià e la Franja de Ponent. Lo fait d'èstre Cataluña, Catalunya, Catalogne, Catolonia, a pas frenat per donar en 2006, l'occitan coma oficial e l'Aran coma autonòme ambe lo seu govèrn, Conselh Generau d'Aran... Donc La granda novèla region, 13 departaments, qu'un es Catalan (levat lo Fenolhedés occitan, e que los Catalans de Perpinyà respectan, mercés a una reala volontat politica) pòdon dins una region Occitanie devenir amb un estatut especial, melhor qu'en collaborar ambe las garrolhas que lo jacobinisme importarà via Montpelhièr.
E en mai
perqué pas Catalogne, dins lo nom pels jacobins, car la novèla region es una region administrativa francesa, o cal pas oblidar ; vaquí ma rason : Aquò
renforçarà (o pas) la determinacion (gausi pas notar autodeterminacion) per l'autonomia catalana a Perpinyà, es pas sonque una question d'identitat personala o collectiva ; Cal pas mesclar administracion jacobina (trapar un nom e la delegacion de
poder qu'es la décentralisation) e l'identitat personala e
collectiva catalana de Cerdanya e de Perpinyà. Es çò qe vòlon las gents de la Terreur révolutionnaire quora inventèran la nocion
de NATION modèl Ernest Renan e Maurice Barrès, que mesclava lo juridic (la loi, Avoir
des règles communes en lenga de l'article 2 constitucional) e l'antropologic (l'Èstre catalan e viure coma catalan) ; referéncia Cornelius
Castoriadis «de la cité et des lois» conféréncias en francés de l'EHESS, annadas
1990.
Ieu me recòrdi l'inauguracion de la Portes dels Països Catalans a Salses, ajudat pel Conselh General, la causa se faguèt granda, e las bandièras a l'entrada tanben ; lo problèma esque lo foncionari del Conseil Général del 66, l'accent catalan, que faguèt la crompa, ne sap talament pauc sus Occitània, que crompèt la bandièra de Provença del temps dels Comtes de Barcelona al poder ailà. Lo cap baissat los Catalanistas qu'acompanhavi, èran pas fièrs, mas la simbolica èra granda.
Es que cal portar lo sièti de l'Euroregion de Perpinyà a la novèla capitala Salses per far plaser als extremistas de Catalonha-Perpinyà ? Puèi fabricar una paret modèl Israël-Palestina, Ongarés, Espanhòl de Ceuta-Melilla o del vièlh Berlin entre lo país de lenga occitana e lo país de lenga catalana ?
Al final aurà ganhat lo jacobinisme ?
Segur que non, car la popularitat del mot Occitània (Occitanie dins la lista dels politicians de la decentralizacion) es talament granda, que soi segur que capitarà dins una enquèsta (vòt popular) que nos arriba per mai.
A còps las ajudas dels jacobins venon pas de qué s'esperava ... Perpinyà es la region de fRança que se vòta lo mai pel FN, per un occitan d'Arièja parachutat en Rosselhon, i a pas un problèma politic grèu del costat de Perpinyà e de totes los caires politics ? Començi a pensar coma Montpelhièr, es grèu doctor ?
A còps las ajudas als Occitans e las Occitanas pòdon venir de los que son contra (extrèma-dreita a Tolosa pel mètro en occitan, o Catalans de Perpinyà), los Occitans podràn argumentar que Occitanie es tot levat « independentista coma mantunes extremistas » de Perpinyà...o de Barcelona (sovent mai sapients qu'en Rosselhon) ! Los de Perpinyà, Catalans, de vertat segur, vos cal manifestar, mas per aver lo departament-region qu'ameritatz coma Iparralde de l'autre costat dins l'autra granda region d'Occitània qu'a coma reala capitala occitana, Bordèu.
_°_
Apondon en francés, per un membre de la comission :
Òme d'Òc as dreit a la paraula : PARLA .... MACARÈL !


text:
Lo sèxe dins l'Estat francés es emplegat per far foncionar la censura. Aital tornèm a las annadas que las practicas sexualas unicament acceptadas per èstre vesedoira sus la via publica èra lo machisme. La lei èra faita pels òmes e contra las femnas ; fau oblidar que lo vòt republican de las femnas en fRança es arribat sonque en 1947 ?
Vesèm tornar la regression integrista catolica aviat dempuèi mantunes jorns, especialament a la fin del govèrn socialista e pendent las primaires de la dreita, cadun vòl trobar una accion politica de bais nivèl per se valorizar per sa comunautat electiva (en l'abséncia d'accion reala sus la vida de cada ciutadan, per la melhorar).
Paura femna francesa .... la populacion mascla del sistèma politic
(granda majoritat) daissa passar causas que me semblan d'un nivèl de
practica inconstestablament maschista. Mas per l'omosexualitat, es
diferent, son catolico-integressionistas, son sul modèl dels Nazis de
l'entre-doás guèrras. O fau tanben tornar escriure, i aguèt camps Nazis pels comunistas, gais, josius, e l'oposicion politica. Me sembla que l'integrisme catolic camina sus las piadas del pétainisme ... mas pas per ensenhar l'occitan e la sapiença d'Occitània, çaquelà.
E podèm dire que lo gènre publicitat comerciala, la « creativitat » ne serà tocada ? Mas sembla çaquelà que, ambe lo pauc d'imaginacion politica, las entrepresas de la mòda a París aguèssen de mal de sortir del maschisme.
E lo sistèma politic maschista francés, majoritat d'òmes, e las leis i cambiaràn res, assegura una sortida classica o responsa politica : « res a dire » e las espatlas son levadas « basta d'aver subjectes mai importants ».
Donc quand una ministra d'esquèrra acaba de sortir una campanha per tocar la comunautat gai e lesbiana de fRança ... es una ministra que l'a sortida, las votzes masclistas e machistas son de sortidas, la dreita es de sortida e l'integrisme catolic de dreita tanben.
Coma podèm explicar aiçò a un drollet o una drolleta de 8 ans ? Complicat aiçò tanben ... sobretot quand lo secret es la basa de l'accion politica jacobina.
Complicat quand l'explicacion del sistèma politic es imposat ambe la vision jacobina de la politica dins las escòlas d'Estat (l'istòria es sempre escrita pels ganhants de la batalha, listòria ensenhada confina a l'endoctrinament republican jacobin), e que la sexualitat es LO tabó de l'integrisme catolic del XIXen sègle quand l'escòla èra encara dels curats (si si, i aviá escòlas per las elitas abans la santa republica).
E sembla quo serà de mai en mai, vist que l'extrèma-dreita catolica es devenguda la candidatura de la dreita pòst-gaulista. Avèm pas acabat de patir del retorn a l'abans 1914 !


text:
Teni una amanta , dempuèi un an ;
m'amaga lo cap de son mantèl de seda.
Pòrta lo polit nom d'Amianta , e son
amor descabestrat m'empacha d'alenar.
Non coneissi pas cap son còs , ni sa
cara, ni sa cabeladura bèla.
Sonque me ditz : m'aimas tu? vergonhós
me cali ; solide l'ai dins la pèl
Tota la nuèch fasèm l'amor e m'arenca
la crida de la tressusor ,
mentre qu'ela debana lo meteis filme
de nòstra cachavièlha .
Crida: m'as ja oblidada Ninon?
Nosautres es a la vida a la mòrt
Se frega lo nas ponchut coma una àrpia
sus ma pèl lusenta que galina.
Quicha sos pès sul meu ventre ufla , e
escupís de plaser son nom de masca
Fins a l'auba me mossega las pòts en
mormolhant sos mots gorrins.
Lo jorn naseja , e fica la golarda
Amianta , sa lenga dins mon palmon drech ,
Per trapar las darrièiras gotas que
perlan tal lo rosat susat del truèlh
Que se remembra los milierat de
miserables que l'espèran ; pelegrins
nècis , qu'auràn lèu sus sa lenga la
sabor agra de la sang ,o sas lasgremas.
Aquò's lo moment de s'aconsomir e de
dormir fins a miègjorn.
Se'n va sens se revirar , mas sabi que
tornarà tre la lum atudada 'queste ser.
Amianta me fa morir, dapasset segur, cada nuèch , cada jorn un pauc mai!
AF


text:
Chaspaires de maneta, picanhaires de botons, balhaires de jòia a stick e esportius de canapè, adiussiatz !
Uèi una cronica un pauc especiala, forçadament, per la bona rason que, sabètz pas que, festejam la cinquantena cronica, lo Tòca-Maneta numèro 50, e òc. E onestament dèvi dire qu’auriái jamai cregut tenir tant de temps, a parlar tostemps de mos afars de geek en òc, amb mon vocabulari anglò-barbar e de subjèctes qu’intèressan pas que ieu. Compti, uèi coma dins los 49 episòdis passats, sus ma suauda votz de pòst-adolescent e mas colhardisas abitualas per vos gardar fins a la fin. L’ai ausit lo tipe al fons que diguèt que « son tròp abitualas sas colhardisas », sinhali que uèi ai cercat un brave moment per saber de qué vos anavi poder parlar per cambiar un pauc, es l’ocasion, sens tròp s’eslonhar del subjècte.
La resulta d’aquesta soscadissa pregonda, d’aquel cava-ment nuechenc, es que me soi dich que seriá benlèu pas una marida idèia de vos parlar d’una de mas primièras amors. Ben segur, parli pas de la Marion dins lo bòsc darrièr la glèisa après lo catechisme, mas d’una de mas primièras experiéncias videòludicas. Atencion, vos dobtatz plan qu’anam dever remontar lo relotge, vos prègui doncas de gardar las mans e las cambas plan a l’interior de la Delorean del Doc Emmet Gahús, e tornarem sen tròp de mal en l’an de gràcia 2000.
En França, en 2000, sèm a la fin d’una epòca, que comença la fasa descendenta de l’editor màger del sector, lo lionés Infogrames que trigarà pas de se tornar far baptejar Atari, famós notadament per sas adaptacions coloradas de bendas dessenhadas en jòcs de plataforma : Spirou, los Eschtrompfs, Tintin, Manara…non perdon, pas Manara, èran de jòcs pels dròlles saique !
A aqueste moment se fot amb Canal + Multimedia, immens desvolopaire de pepitas coma Versailles, Egypte, Louvre, que son al vidèojòc çò que Derrick es al cinèma de Roland Emmerich o Michael Bay, per nos sortir aquela madalena qu’es Los Tessons de Guèrra, Hogs of War en anglés, que podriatz revirar per « Lard (L-A-R-D) de la Guèrra ». Un potencial parodic afirmat doncas tre lo títol e la bóstia, que tornava prene l’aficha de Full Metal Jacket version barbacoá.
S’agissiá, sul modèl d’un Worms, lo famós jòc amb de tuariás de vèrmes a còps d’armas de destruccion massiva, mas en 3 dimensions, de dirigir una còla de tessons armats vestits de trelís fins a l’avaliment total de la còla advèrsa. Lo scenariò teniá sus un papièr de cigareta : la Poritania, un arquipèl d’isclas sens interès es al centre de la cobesiá de las grandas nacions del monde perque una ressorça minièra nègra e costosa plan presada dels tessons s’i tròba : las trufas. S’enseguiràn de missions plenas d’un umor ultrà-referencial, a començar evidentament per la reutilizacion de la Baia dels Tessons de Cuba. Un joiós anti-militarisme primari e l’esperit Canal pertant desaparegut dempuèi longtemps, per tant qu’aja existit un jorn, senhorejavan sus l’ensemble, amb notadament la votz de Yves Lecoq, l’imitator dels Guignols de l’Info.
Clarament pas perfièch, d’una 3D pas totjorn mestrejada a fons e pas supèr polit (normal, es francés), lo jòc es per ieu digne d’èsser salvat per son 26en gra, sas galejadas calhòlas o racistas per de rire (l’allemand es procedurièr, lo francés seductor, lo japonés kamikaza, lo russa comunista, l’american colonialista, l’anglés flegmatic, eca…) e mai que mai per sa possibilitat de jogar fins a 4 amb una sola maneta vist que se jogava cadun son torn coma un jòc de societat, çò que garantissiá de francs escacalasses entre amics e una resèrva de replicas cultas a se sortir a taula. Bon, vos en pòdi ben parlar, mas quicòm me ditz que lo jòc se pòt pas, ara, tornar trobar, ont que siá. Quand pensi que ieu ai gardat ma PlayStation 1 pas que per el, o gaireben…
Sus aquel tròç de nostalgia, vos daissi, sabi qu’es pas deman que se presentarà, mas me cal trobar quicòm a vos presentar per lo numèro 100 de Tòca-Maneta…se jamai soi pas crebat de vielhum dins mon estable abans aquò !


text:
Plan mercé
La letra de mercejament e al mond qu’an participat a la manifestacion de Carcasona de 2009, per David Grosclaude, President de l’IEO.
A tots los membres de l’IEO,
A totas las associacions que i son ligadas,
A tots los qui an participat a la manifestacion de Carcassona,
Mercés a tots per l’extraordinària mobilizacion de Carcassona.La manifestacion de dissabte passat qu’a provat un còp de mei qu’èram capables de méter en plaça ua manifestacion qui ei la pròva que las nostas ideas van plan au delà deus militants associatius.
Qu’ei lo resultat d’un procèssus aviat en 2004 a l’AG de l’IEO de Castras quan estó presa la decision d’organizar ua prumèra manifestacion a Carcassona.
La via de l’unitat deu movement occitanista qu’èra la bona. Qu’avem tribalhat com cau dab los nostes partenaris de Calandreta, Felco, Felibrige et Oc-Bi.
Adara qu’avem lo dever d’utilizar aquera victòria.
Que preneram lèu iniciativas entà har concretas las orientacions anonciadas a la fin de la manifestacion de Carcassona.
Mercés a tots los qui an obrat l’organizacion concreta de la manifestacion, sus plaça a Carcassona e particularament au monde qui son amassats a l’entorn de l’IEO d’Aude e de Alan Roch.
Mercés aus qui, desempuish un an, n’an pas deishat de tribalhar entà aqueth rendetz-vos.
Mercés a tots los qui, en lo lor parçan an organizat un eveniment entà har conéisher la manifestacion e las reivindicacions que i son ligadas.
Mercés aus qui an organizat los desplaçaments en bus o d’ua auta faiçon .
Qu’èram 25 000. Qu’avem pausat reivindicacions legitimas e justas. Los qui desempuish annadas nos contèstan aquera legitimitat que deven adara préner en compte las nostas demandas. Demorem pacifics mes siam mei determinats que jamei.
La manifestacion de Carcassona que desvelha quauques uns deus adversaris a las nostas ideas. Las atacas que son d’autant mei violentas, verbaument, còp que i a insultantas, que començan justament de compréner que la caricatura de las nostas ideas non fonciona pas mei. Qu’èm ua fòrça qui compta. Deishem parlar los qui n’an pas comprés que lo monde a cambiat e, tranquillament mes determinats, contunhem l’òbra començada
Enqüèra un còp mercés a tots e rendètz-vos lèu per la seguida.
David Grosclaude, President de l’IEO
Collectiu Anem Òc
anemoc.macarel.net


text:
« me soi conscienciosament aplicat a rire pas de las accions umanas, ni a las préner en pietat o en òdi ; sonque a las compréner ». Spinoza1)
las
traduccions de Spinoza demandan una competéncia dobla (en latin «
filosofic » e dins las pensadas de l’autor). La frasa sembla una
maxima, mas en realitat es integrada dins un contèxte : aquí la «
version » de Florian Vernet : Spinoza parla de son analisi de las situacions politicas, es a dire, tot çò
que concernís la vida dels òmes en societat : (Tractacus Politicus
I,4)
« et ut ea, quae ad hanc scientiam spectant, eadem animi libertate, qua
res Mathematicas solemus, inquirerem, sedulo curavi, humanas actiones
non ridere, non lugere, neque detestari, sed intelligere »
«e per portar dins aquesta mena de recèrcas la meteissa libertat
d'esperit qu'òm se'n servís de costuma per las matematicas, me soi
conscienciosament aplicat a rire pas de las accions umanas, ni a las
préner en pietat o en òdi ; sonque a las compréner.»
fiches-jany-gibert_oc_pjt_
qualques-elements-de-didactica_oc_c
References


text:
Faguèri una molonada de fòtos, mas n'i a pas gaire que valon lo còp...Las videos, ne faguèri tanben mas balhan lo racavòmit de tant qu'aquò bolega.
Alara, finala podètz tornar legir çò qu'escriguèri en 2007 o n'agachar las fòtos, a la gròssa, es parièr :D
Enfin, totun, una diferéncia de las bèlas: aqueste còp, sortirem en mar que lo còp passat fasiá pas polit e passèrem pas lo brise lames, e akeste còp anèrem luènh.
Una videoneta amb la dintrada dels Sant Pèire dins la glèisa, kòs impressionant quand meme:


text:
La Marieta me voliá mostrar lo lac de Fillià e me diguèt "cal montar un vintenat de minutas per i arribar ,pas de laguis. Enfin, primièr, i cal anar en autò, mas cal un tot terren". Telefonèt doncas a l'amicdelJeep "vòs venir amb nosautres e doncas nos i menar?". Oè, direct, i van pas per quatre camins los Catalans, mas aquò marcha, lo tipe nos i menèt :)
E vaquí cossí , pel primièr còp de ma vida, montèri dins una Jeep, modèl primièra guèrra mondiala:
Una jeep de safari que te creses a Sijan entre lions e girafas. Tròp contenta. Enfin, i aviá pas de lions nimai de girafas mas de montanhas, de rècs e de floretas :)
E ben sabètz qué? La Jeep, aquò bolega e te fa un rambalh te disi pas, entre lo bruch e lo remenadís, as l'impression d'èsser dins una lavadoira.
E aprèp l'essoratge 1500 torns/min, urosa de ton experiéncia extrema en Jeep, te cal caminar
20 minutas de pujada? Tu parles charles! Tres quarts d'ora d'una còsta que n'acabava pas de montar...
Mas valiá lo còp...
JF càmbia Kangoo normala contra Kangoo 4x4 per anar dins la montanha amb sos amics Marieta e Lo Pèire de la Sauma :)


text:
Quicòm mai : cal arrestar de daissar creire que lo fromatge de Laguiòla es fach amb lo lach de las aubracs. Las aubracs fan de vedèls, de carn. Dins lo temps, òc, se molziá dins los masucs e se fasiá de forma amb lo lach de las aubracs. Los vedèls èran aquí per amairar (començar de tetar per que la vaca dòne lo lach al molzeire), atanben èran pas plan braves. Mon rèire-papeta èra cantalés al masuc de La Trelha (48), la fasiá la forma d'un còp èra. Duèi son las vacas de lach (Simmental) que fan lo fromatge. Rentabilitat. Assajan ben de tornar cercar la soca lachièira de las aubracs mas las annadas de crosaments amb las raças de carn an fach de mal. Çò que balha l'apellacion es lo territòri ont paisson las vacas per mólzer. Las vacadas d'aubracs passan l'estiu sus Aubrac e degús las mólz pas. Los vedèls tetan.
28/05/2012
La montada de las vacas
Lo 25 de mai es la data tradicionala de la montada de las vacadas. Daissan los causses roergasses per anar passar l'estiu a la montanha, sus Aubrac, duscas a la Sant-Guirald (13 d'octobre). La montada es una fèsta, las vacas an clapas e esquilas. Crese qu'aquò's aquò, la miá magdalena de Proust. Sortisse pas jamai tan viste del lièch que quand aussisse la prumièira vacada que passa dins lo vilatge. Aime lo son de las clapas. Quand ère pichona, passavan jos ma fenèstra. Ne mancave pas una. Lo jòc èra de saupre de qual èra la vacada que passava.
En Avairon, i a una maja fèsta a Aubrac lo dimenge (òm se'n pòt passar, i a un monde fòl e pareis qu'aquesta annada caliá pagar 8 euròs pas que per se pargar, apele aquò lo sindròma Pont del Gard).
Lo dissabte, es a Sent-Ginièis e i a mens de monde, es mens comercial. Quatre o cinc tropèls i passan a torn de ròtle dins la matinada. Fan una pausa en vila e contunhan lor camin cap a la montanha.
Ara, i a mai de toristas que de vacas mas bon, es coma aquò. Mas, çò que m'encanissa lo mai, ieu, son los organizadors (parle mème pas dels elegits, causa perduda...). An lo micrò, fan de discorses a cada còp qu'un tropèl novèl arriba sus la plaça. Son de païsans, son occitanofòns de naissénca (encara n'i a) e se pòdon pas empachar de parlar de "burons", de "troupeaux transhumants". Mas miladiu, los toristas son tan cons que pòdon pas encapar qu'una vacada es un tropèl de vacas ? Que "l'aligot" s'apela la cuècha aicí e que los "burons" son de masucs sus Aubrac ? L'aiman lor lenga, l'aiman lor cultura mas fan pas lo ligam, veson mème pas que son a escampar de tèrra sus la caissa de mòrt ! Lo grop folkloric local es aquí e aquò sufís, per elses, per marcar la tradicion.
Urosament, n'i a quauqu'unses qu'o veson, lo problèma. Ne coneisse un (e un jove, encara n'i a) que metrà pas jamai un drapèu francés sul cap d'una de sas vacas “per çò que la França a tuat ma lenga”. A rason, òm a pas jamai sonada una vaca, dins lo país, per un : “Viens ! Viens ! Viens !”
Quicòm mai : cal arrestar de daissar creire que lo fromatge de Laguiòla es fach amb lo lach de las aubracs. Las aubracs fan de vedèls, de carn. Dins lo temps, òc, se molziá dins los masucs e se fasiá de forma amb lo lach de las aubracs. Los vedèls èran aquí per amairar (començar de tetar per que la vaca dòne lo lach al molzeire), atanben èran pas plan braves. Mon rèire-papeta èra cantalés al masuc de La Trelha (48), la fasiá la forma d'un còp èra. Duèi son las vacas de lach (Simmental) que fan lo fromatge. Rentabilitat. Assajan ben de tornar cercar la soca lachièira de las aubracs mas las annadas de crosaments amb las raças de carn an fach de mal. Çò que balha l'apellacion es lo territòri ont paisson las vacas per mólzer. Las vacadas d'aubracs passan l'estiu sus Aubrac e degús las mólz pas. Los vedèls tetan.
Quicòm mai : cal arrestar de daissar creire que lo fromatge de Laguiòla es fach amb lo lach de las aubracs. Las aubracs fan de vedèls, de carn. Dins lo temps, òc, se molziá dins los masucs e se fasiá de forma amb lo lach de las aubracs. Los vedèls èran aquí per amairar (començar de tetar per que la vaca dòne lo lach al molzeire), atanben èran pas plan braves. Mon rèire-papeta èra cantalés al masuc de La Trelha (48), la fasiá la forma d'un còp èra. Duèi son las vacas de lach (Simmental) que fan lo fromatge. Rentabilitat. Assajan ben de tornar cercar la soca lachièira de las aubracs mas las annadas de crosaments amb las raças de carn an fach de mal. Çò que balha l'apellacion es lo territòri ont paisson las vacas per mólzer. Las vacadas d'aubracs passan l'estiu sus Aubrac e degús las mólz pas. Los vedèls tetan.
Publié par Patricia à 16:04
Libellés : Ieu
Aucun commentaire:
Inscription à : Publier les commentaires (Atom)


text:
14/06/2014
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que los convidats de l'emission du diumenc 15 de junh seran Olivier Boudy, president dau Bornat dau Perigòrd e François Gendron, president de la Felibrejada que se debanara dau 27 au 29 de junh a Vertelhac.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
Les commentaires sont fermés.


text:
12 de març 2014
Jòclong 23 sus Ràdio País Verd e blu Jòcs de dança
Jòclong numèro 23 13/03/2014
Jòcs de dança de Verd e Blu.
Difusion e presentacion de musicas non trobaderas en ràdio (quitament sus Ràdio País) : espectacles concèptes, enregistraments en integralitato espectacles en viu, principaument de musica occitana.
A 2h lo vrèspe lo dijaus e 4h lo vrèspe lo dissabte.
Produccion e presentacion Domenja Lekuona.
Publicat per LEKUONA Domenja a l'adreça 12.3.14
Libellats : Castanet, Dança gascona, Dubertrand, Jòcs de dança, Josuèr, occitan, Tisnèr, Verd e Blu
Subscriure's a: Comentaris del missatge (Atom)


text:
30/11/2010
Novembre de 2010
• Vergonha al Papa que va a Barcelona per consacrar la Sagrada Familha e nos tornar far cagar amb son vejaire sus l'avortament e tot-çò-que-n'es-solament-pas-besonh-de-ne-parlar-talament-qu'es-normal. Fariá melhor de demandar a son public d'èsser un pauc mai solidari.
• Òsca als ecologistas que se son metuts en travèrs del camin d'un tren que menava d'escobilhas nuclearas en Alemanha. Davant de far totjorn mai de nuclear, òm se deuriá demandar de qué far de las escobilhas. Lo tren es arribat mès lo monde n'an parlat (e los ecologistas se son pas preses de còps de ponhs per res).
• Òsca als Franceses que se daissan pas tòrcer, amai se lo Governament a fach passar sa refòrma de las retiradas-salça drecha. Caldrà avure de memòria. Resumit aquí.
• Òsca a la Cor de Cassacion que ven de decidir de balhar lo dorsier sus l'origina del patrimòni francés de Bongo (Gabon), Sassou N'Guesso (Congo-Brazzavila) e Obiang (Guinea equatoriala) a un jutge d'instruccion.
• Òsca a la liberacion de Aung San Suu Kyi.
• Vergonha a Nicolas Sarkozy que ditz qu'a pres de decisions en agachent los 20 oras de TF1 e de F2. Aquò fa paur...
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Abraham Serfaty, militant marocan, enemic politic del Rei Hassan II (embarrat 17 ans).
• Òsca a l'idèia d'arrestar de balhar de nòtas als escolans del primari. Fa de temps qu'Albert Jacquard o ditz.
• Òsca al Papa (e oèi...) que comença de dire que lo preservatiu pòt èsser utilizat, de còps. E vergonha a los que dison que lo Papa pòt pas anar pus luènh. I a ben de monde qu'an avut lo coratge politic de davalar un rei, de balhar lo drech de vòta a las femnas, d'arrestar la pena de mòrt…
• Vergonha als 1200 mòrts del colerà a Aïti.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Julien Guiomar (Adieu Poulet, L'Aile ou la Cuisse, La Zizanie, Inspecteur la Bavure, Les Ripoux…).
• Vergonha a la Corèa del Nòrd que se carpinha amb la del Sud, encara.
27/11/2010
26/11/2010
Una camarada de lucha
« A la FELCO avèm aprés amb emocion e tristessa la despartida d'Elèna Gracia-Cabanas a l'edat de 91 ans. Desapareis amb ela un tròç de l'istòria de la lucha longa per l'occitan dins l'Educacion Nacionala. Mestressa d'escòla tre las annadas 40, jà engatjada dins la practica de la pedagogia inventada per Celestin Freinet, es lèu conscienta de l'importància de la presa en compte de la lenga dels mainatges, l'occitan dins sa region. A la sortida de la guèrra, amb lo grop Antonin Perbosc, fòrma primièra de çò que serà puèi lo sector pedagogic de l'IEO, entrinca la mesa en plaça d'un malhum d'ensenhaires que sens esperar la timida lei Deixonne prova lo moviment en caminant, en despassant las empachas materialas (abséncia a la debuta de manuals adaptats per exemple) e mentalas, en un temps ont per fòrça mond en dedins e en defòra de l'institucion, lo "patois" aviá pas sa plaça a l'escòla de la Republica. Militanta occitanista, militanta de la pedagogia, militanta sindicala tanben, Elena Gracia aviá pas abandonat lo combat après sa retirada. Sèm quauques uns qu'avèm agut lo privilègi de la conéisser e de reculhir sos sovenirs. Precària que precària, la situacion de l'ensenhament de l'occitan uèi es sens comparason amb çò qu'èra quand Elena Gracia s'i engatjèt : a agut al fial de sa vida la satisfaccion de veire que son accion èra pas sens resulta, e per nosautres fa partida dels pionièrs que sens eles seriam pas ont sèm. Saludam sa memòria, e la doblidarem pas. Semondèm nòstras condoleàncias a sos pròches. » Lo burèu de la FELCO
(*Aquí çò qu'una regenta de Roergue fasiá dire a sos escolans que parlavan lor lenga mairala dins las annadas 1930)
24/11/2010
Soi amorosa del cinemà de Lelouch
(Los Uns e los Altres, de C. Lelouch, e la cançon de Lai e Legrand,
per Mela)
23/11/2010
Mos gosts en desfasament
Soi totjorn estada coma aquò. Quand ère pus jove, desrabave los uèlhs del prumièr que gausava se trufar de Dalida davant ieu. Se vesiá ben qu'èra una femna talament polida mès talament malurosa tanben. Aqueste ser, vegère Pierre Perret dins una emission. El tanben, l'ai totjorn aimat (e pas solament per çò qu'ajusta un "pardí" tot còp a la fin de sas frasas). Es un polit òme (dedins e defòra). Escotave pas brica lors cançons mès i a de monde, coma aquò, òm aimariá d'èsser lor amic(ga). E Michel Legrand, ai pas jamai compres per de qué degús ne parla pas jamai. Benlèu qu'esperan sa mòrt per reconéisser qu'es un jazzman dels grands, un mèstre. Es aital.
20/11/2010
Ikeatotfar
De qué far de dos afars per recaptar las caissetas videò quand i a pas pus de caissetas videò ? Un lum. :)
(De mercé tot çò qu'ai dins ma solharda d'aquò-pòt-servir)
19/11/2010
Las passions intellectualas I
Vene d'acabar la premièira partida d'aquel trabalh d'Elisabeth Badinder. Es l'istòria dels sabents del sègle XVIII e de l'Academia de las scienças (qu'èra mai prestigiosa que l'Academia francesa*) al moment que Maupertuis ("Newtonaire") e los Cassini (3 generacions de "Descartaires") se batalhavan per saupre se la Tèrra èra ponchuda (Descartes) o plana als pòles (Newton).
Las femnas èran pas convidadas a se presentar a l'Academia de las scienças, evidentament. Ça que la, una i auriá avut sa plaça : Emilie du Châtelet, l'amorosa de Voltaire, saberuda de fisica e metafisica. L'abat Nollet disiá d'ela en 1740 : "Quelle gloire pour la physique d'avoir conquis le beau sexe, que de quenouilles désolées, que de fuseaux abandonnés… La physique a des grâces quand elle est bien coifée !" No coment.
Altra personalitat d'aquel temps : D'Alembert. Abandonat per sa maire (Mme de Tencin), orfanèl de paire a 9 ans, D'Alembert venguèt un dels melhors matematicians de son temps.
Dins las annadas 1740, la cara de la Tèrra apassiona mens lo monde e los sabents se meton a espincar las bèstias pichonas (Réaumur**, entomologista).
Tot lo monde vòl dintrar a l'Academia de las scienças : Rameau fa un ligam entre musica e matematicas, Rousseau vòl remplaçar las nòtas de musica per de nombres, Voltaire fa de recèrcas en fisica (i dintrarà pas jamai, non pas per çò qu'èra pas bon en fisica mès per çò qu'aviá un pauc tròp de bregas amb lo poder)…
Mès, pichon a pichon (fin de las annadas 1740), la filosofia se va despartir de las scienças per se sarrar dels arts literaris. L'entrepresa de l'Enciclopedia (començada per l'abat du Gua, contunhada per Diderot, D'Alembert e maites) mòstra que lo sabentum se pòt desvolopar, ara, en defòra de l'Academia. Òm cerca la reconeissença dels sabents mès tanben la del public : es la naissença de la filosofia des Lumières. Toussaint (que dessepara morala e religion), Montesquieu (que denega l'origina divina del poder), Diderot (que sosten l'ateïsme) e Buffon (que s'aluenha de la creacion divina dins son "Histoire naturelle") duèrbon lo bal. Diderot serà embarrat, lo libre de Toussaint estripat e brutlat. Dos jornals (un jesuita, l'altre jansenista), sustot, faràn la guèrra als filosòfs e als enciclopedistas.
L'academia de las scienças barrèt en 1793.
Quand aurai legit la segonda partida, la vos contarai.
* Sonavan l'Academia francesa "L'Invalide", per causa de l'atge de sos pensionaris, aquò a pas gaire cambiat.
** Ne'n coneissiái pas que la carrièira a París.
13/11/2010
De còps, òm a pas enveja...
Lo 11 de novembre, una de mas amigas èra arribada per qualques jorns sur Aubrac (vos ai ja parlat d'aquel endrech meravilhós, aquí). Amb una altra amiga, decidiguèrem doncas de montar sus Aubrac per anar caminar un bocin sus la gleva. Pensàvem pas que trobariam de nèu (fasiá pas tròp missant temps en bas, dins lo causse civilizat)... E talament de nèu que lo camin lo mai dirèct èra barrat. Nos calguèt anar córrer al diable per arribar. Mès arribèrem. A La Bòria, i aviá pas pus de nèu mès de fumses e un pauc de pluèja fineta. Diguère a mon amiga : "Amb lo temps que fa, anam demorar davant la chiminèa !" M'i vesiái ja... Solament, quand arribèrem, l'amiga parisenca aviá comandat un acompanhaire per nos far conéisser lo país. Comprenguère lèu que la discutida altorn del fuòc seriá pas per l'immediata-immediatetat. Vai-te'n cercar lo saile dins l'autò... M'ère vestida e calçada per lo freg mès pas brica per la pluèja glaciala. I calguèt anar, dins los fumses e la pluèja. E ben figuratz-vos qu'un còp partits, aquò anèt. La sola contrarietat foguèt de veire pas tròp luènh dins aquel país : lo desèrt verd d'Aubrac malhat d'un fum de parets. Per los que coneisson, èrem dins la partida d'Aubrac de Lozèra que l'òm vei quand òm es a la cascada del Deròc. Aquò sembla l'Irlanda. Caminèrem doas oras. Moralitat : quand òm a pas enveja de sortir, se cal brandir las pelhas. Passe sus la serrada al canton e lo retortilhat que seguèron. :)
10/11/2010
M'i vese, ten !
D'ecologistas se son metuts en travèrs del camin d'un tren que menava d'escobilhas nuclearas (made by Areva, França) en Alemanha. Davant de far totjorn mai de nuclear, òm se deuriá demandar de qué far de las escobilhas. Lo tren es arribat mès lo monde n'an parlat (e los ecologistas se son pas preses de còps de ponhs per res). A cadun son Larzac. (Fòtò AFP)
06/11/2010
Inscription à : Articles (Atom)