text:
Wikipèdia:Paginas de fusionar
Aquela pagina balha una lista daus articles que parlan dau mesme subjècte e que deven esser fusionats
Veire aquela pagina per seguir lo modèl fusionar.
Somari
- 1 Vinhana-Nauta e Nauta-Vinhana
- 2 Lista de païses
- 3 Niçart e Niçard
- 4 Bernart de Ventadorn e Bernat de Ventadorn.
- 5 Una tièra de paginas de fusionar
- 6 Istòria de l'Egipte e Istòria d'Egipte.
- 7 Partit de la nacion occitana e Partit Nacionalista Occitan
- 8 Cofolent -Confolent
- 9 Artés (província) - Artés (França)
- 10 La Scala e Scala de Milan
Vinhana-Nauta e Nauta-Vinhana[modificar | modificar la font]
Avem aqui un doble per los articles e tanben las categorias. Prepause de gardar la forma Vinhana-Nauta per l'amor que es la forma ordinària en Lemosin. --Pasha 25 jan 2006 à 15:29 (UTC)
Es fach! Las doas versions son estadas fusionadas e la modificacion repercutada dins totes los articles & categorias que contenian la forma "Nauta-Vinhana". En mai d'aquò, ai levat lo jonhent se servissiá pas de res! Cedric31 13 d'abril 2006 à 08:53 (UTC)
Lista de païses[modificar | modificar la font]
En seguida a la discussion de la Tavèrna. Cal fusionar Païses & Lista dels païses del mond Cedric31 13 d'abril 2006 à 09:06 (UTC)
Fach! Cedric31 27 d'abril 2006 à 05:53 (UTC)
Niçart e Niçard[modificar | modificar la font]
Dins lo Lavalade, Niçard s'escrit emb un D Pasha 23 mai 2006 à 12:48 (UTC)
D'aprèp "Laux" s'escriu amb un "D" tanben!
Cedric31 23 mai 2006 à 12:51 (UTC)
Fusion efectuada, article Niçart escafat!
Cedric31 1 jun 2006 à 16:44 (UTC)
Bernart de Ventadorn e Bernat de Ventadorn.[modificar | modificar la font]
Quò es Bernat e pas Bernart... Pasha 23 mai 2006 à 13:16 (UTC)
Fach! Cedric31 1 jun 2006 à 16:52 (UTC)
Una tièra de paginas de fusionar[modificar | modificar la font]
- Sus la pagina d'accuèlh Sindicalisme remanda pas a categoria: sindicalisme, musica a categoria: musica e n'i a segurament d'autras.
- Me soi enganat e ai creat una categoria Losera e Gavaudan alara qu'existissa Losera. Se poiria pas las fusionar o escafar la categoria Losera. De mai se poiria pas ajustar, quand i a mai o mens correspondéncia entre lo departament e lo pais, a la categoria departementala la del pais o deseparar las categorias en dos quand i a biparticion clara? Ex: Categoria: Roergue e Avairon, Òlt e Carcin, Pireneus Atlantic (Bearn), Pireneus Atlantics (Bascoat).
--Gavach 26 jul 2006 à 11:33 (UTC)
Pensi que ton error es interessanta! Prepausi de conservar las doas categorias per far la diferéncia entre lo departament francés de la Losera e la província istorica...
Cedric31 28 set 2006 à 13:05 (UTC)
Istòria de l'Egipte e Istòria d'Egipte.[modificar | modificar la font]
Istòria de l'Egipte was made in 2004, Istòria d'Egipte was made in 2006, but is larger. --Tuvic 9 set 2006 à 18:35 (UTC)
Partit de la nacion occitana e Partit Nacionalista Occitan[modificar | modificar la font]
Quò es lo mesme partit. I a un nom mai recent que l'autre.
Ai fach un tèxt comun e mes en plaça una redireccion: Partit Nacionalista Occitan --> Partit de la nacion occitana
Cedric31 28 set 2006 à 15:15 (UTC)
Cofolent -Confolent[modificar | modificar la font]
M'enganhere de nom per 'quela comuna. Son nom es Confolent. --Pasha 18 de decembre de 2006 a 13:16 (UTC)
Artés (província) - Artés (França)[modificar | modificar la font]
--Vivian13 (d) 29 de mai 2008 a 10:24 (UTC)
- Mertyl 10 de julh de 2008 a 20:33 (UTC)
La Scala e Scala de Milan[modificar | modificar la font]
- Andre Engels (d) 2 julhet de 2014 a 08.12 (UTC)


c: text/html

text:
Pòlo
Lo pòlo es un espòrt equèstre collectiu. Doas equipas fan a luchas per menar una palma de fusta o de plastic entre los pals advèrses. Los jogadors tustan la palma amb una maça del margue long de bambó. Lo jòc de pòlo de referéncia se jòga amb velocitat per un camp de 300 iardes de long e 200 de larg (environ 275 m per 160 m). Cada equipa es constituida de 4 jogadors e lor montura. Los pòstes se repartisson aital: lo numèro 1 es l’atacant; lo numèro 2 fa lo centre ofensiu; lo numèro 3 lo centre defensiu; lo numèro 4, l’arrièr, li dison tanben lo “back”.
Existís un sistèma d'andicap que ordena los jogadors de -2 a 10 d'andicap. Los -2 o -1 son de jogaires començants. Los 0 (zèros) son jogaires pus experimentats. Cal èsser 4 d'andicap per poder jogar a un nivèl internacional. Los 10 (Dètz) son una ponhada per lo mond e quasi asorats coma mièg-dieus.
Las partidas son constituidas de 4 a 8 periòdes o chukka (lo u es accentuat e se pronóncia coma a Seta). Cada periòde dura 7½ minutas de jòc efectiu.
Dos cavalièrs (umpires en anglés) arbitran la partida; un tresen arbitre (lo referí) se ten solet, a distància, per las tribunas. Deu s’agir d’un ancian jogaire plan coneissent o d’un arbitre fòrça experimentat.
Lo pòlo se practica a un nivèl amator, e mai es a créisser d’un biais espectaclós jos aquela forma en particular en Occitània e en França. Las equipas pòdon èsser de 3 jogaires. Se pòt jogar amb un balon al luòc de la palma. Lo terren de pòlo pòt èsser dividit per dètz. Se parla de paddock pòlo o de pòlo pichon (per oposicion al pòlo bèl).
L'expression "pòlo bèl" o "pòlo grand" se referís al pòlo professional de nivèl naut o high goal. Parlam de partidas que los andicaps cumulats dels jogadors tòca ensús 23 gòls (per exemple 3 jogaires 6 d'andicap e un jogaire 7). Fins a 12 gòls se parla de nivèl bas o low goal, entre las doas extrimitats de mièg-gòl.
Lo pòlo es un espòrt pus dubèrt que se pòt generalament creire. Es un espòrt passionant que demanda qualitats de jogaire, de cavalièr, d'elevaire e mai qualitats pròprias als gents de caval.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tarasca
La Tarasca es l'animau fabulós totemic e emblematic de la vila de Tarascon en Provença. La legenda ditz que demorava dins leis estanhs qu'environan la vila, e que de còps que i a ne sortiá per o destruire tot e esglasiar leis abitants de Tarascon. Se pensava quand Ròse creissiá qu'èra ela qu'amb sa coa fasiá lei degalhs que permetián leis aigats. Dempuei lo 25 de novembre de 2005, lei fèstas de la Tarasca de Tarascon son vengudas, gràcias a l'UNESCO, patrimòni Orau e Immateriau de l'Umanitat e i foguèron inscrichas en 2008[1].
Somari
Descripcion dau monstre[modificar | modificar la font]
La Tarasca es una mena de dragon de sièis patas cortetas coma lei d'un ors, un tòrse tant gròs coma lo d'un buòu, amb una esquina protegida per una carapaça semblanta a la d'una tartuga e a la fin dau còrs una coa escatada que s'acaba amb lo fisson d'un escorpion. La tèsta foguèt descricha coma la d'un leon amb d'aurelhas de cavau e una cara de vièlh.
La legenda[modificar | modificar la font]
Se pensava que la Tarasca, una mena de dragon d'uelhs rojàs e d'òrre alen, viviá sus lo rocàs ont foguèt bastit lo castèu de Tarascon. Se ditz qu'èra a esperar lei viatjaires que passavan Ròse per leis engolir e espantava totei lei gents de Tarascon. Tanben se pensava qu'èra ela que causava leis aigats provocats per lei creis de Ròse amb sa coa giganta.
Foguèt descricha dins la Legenda aurea qu'escriguèt lo cronicaire genovés Jacme de Voragine. La bèstia es ligada a la legenda de Santa Marta, una joventa que seriá venguda de Betània per evangelizar lei tèrras provençalas. Se ditz que Marta auriá afrontat lo mostre e que gràcias a sa granda fe crestiana auriá capitat de dondar l'animau e de li botar un cordèu au còu. Pasmens leis abitants per se vengar dei degalhs aurián tuat la Tarasca maugrat aquest resultat miraculós de la santa.
Se ditz a mai que lo nom de Tarascon vendriá dau nom de la bèstia.
La Tarasca en d'autrei luòcs[modificar | modificar la font]
La legenda de la Tarasca coneguèt una granda popularitat e s'exportèt vèrs d'autrei territòris coma per exemple au País Valencian ont apareis durant lo Còrpus a Valéncia e mai en Castelha o en Andalosia.


text:
Granda Barrièra de Coralh
La Granda Barrièra de Coralh (en anglés Great Barrier Reef) es l'escuelh de coralh pus grand de la planeta. Formada per mai de 2.900 escuèlhs individuals e 900 illas en una franja de mai de 3.000 quilòmetres subre un airal d'aperaquí 348.000 quilomètres carrats. L'escuèlh es situat dins la mar del Coralh, sus la còsta de l'estat de Queensland al nòrd-èst d'Austràlia.
La Granda Barrièra de Coralh se pòt veire de l'espaci exterior e es l'estructura mai granda del mond fargada per d'organismes vius. L'estructura de l'escuèlh es compausada de milions d'organismes pichon nomenats polips de coralh. Se podon trobar mai de 400 espècias de coralh, d'unas microscòpicas e d'autras qu'arriban als 2 metres de long. La Granda Barrièra de Coralh es lo sèti d'un granda diversitat biologica, e foguèt seleccionada coma Patrimòni Mondial de l'Umanitat en 1981. Entre los escuèlh s'i troban mai de 1.500 espècias de peisse e crustacèus.


text:
Umor
L' umor es una particularitat de l'èsser uman pron dificil de definir, que siá dins un concèpte unic coma dins qualques de la seunas varietats. Joseph Klatzmann, dins la seuna òbra L'humour juif ("L'umor jusieu"), o definís segon la seuna necessitat: «Rire per pas plorar». Mai pessimista, se pòt citar tanben Nietzsche: «L'òme patís tan profondament que deguèt inventar lo rire», concepcion que l'apròcha de la filosofia cinica e que constata que l'umor es, al fons, un tipe de catarsis o antidòte esperital.
Somariament, l'umor es una mena de distraccion e de comunicacion umana, qu'a la tòca de far que las gents que son infeliç rigan. Lo rire es, en mai, una de las rares causas que distria l'èsser uman e qualques espècias d'ominids dels autres animals; los etològs senhalan que l'umor es avant tot, un rictus qu'apareis sus los labras dels primats e que mostran quand aqueles son confontats a de situacions absurdas o incomprensibles per eles: mòstar las dents es un biais d'evitar una impulsion agressiva o de passar a l'acte per la mimica, un tipus de sublimacion. Atal mostrar las dents o rire, entre los umans es plan sovent ligat a una dissociacion d'eveniments que provarián normalament una prigonda inquietud e que a vegades s'associa amb lo malaür (umor negre). Encara, a vegadas se parla del rire nerviós coma un acte mancat del subconscient. D'aquel punt de vista, l'umor seriá un acte de purificacion que permetriá d'evacuar aquela violéncia, nascuda de la frustracion e del patiment.
L'umor, doncas, realizariá una foncion catartica coma aquela de las larmas, mas diferenta perque l'umor supausa una separacion e non una identificacion amb l'objècte qu'es lo supòrt d'aquel, un mesprètz e non una compassion. D'aquel deriva tanben la curiosa relacion sadomasoquista entre l'umorista e l'auditòri, que s'exprima dins lo rire; l'umorista se presenta fòrça frequentament davant lo seu auditòri coma rancunièr e umiliat. L'origina del tèrme umor ven de la teoria de las quatre umors del còrs de la medicina grèga, que regulavan l'estat d'arma: la bila, la flègma, la sang e la bila negra o atra bila. Lo caractèr umoristic correspond a l'umor sanguina.
Existisson diferents tipes d'umor adaptats a diferentas sensibilitats e grops umans. Per exemple, los nainats an l'abitud de rire mai de las casudas e trabucaments, mas comprenon pas la subtilitat de la satira o de l'ironia.
Tanben i a de variacions culturalas del sens de l'umor, que pòt far que çò que divertís dins un luòc lo fa pas dins un autre. Aquò es degut a çò que l'umor conta fòrça del contèxte, los a priori. L'umor negre se pièja sus d'elements tristes o desagradables que, per los far mai suportables, los transforma e cambiat en escarniment (l'umor josieu e lo britanic, per exemple, son sovent negres: una òbra de Thomas de Quincey se titula De l'assassinat considerat coma una de las Bèlas Arts e una autra, A Modest Proposal (1729), "Una modèsta propausa" de Jonathan Swift, tracta, ges de mai de prene los mainats pichons e lo utilizar coma aliment. Lo rire dins aquel cas es forçat e amar: « L'umor es la gentilessa de la desesperacion » (citacion atribuïda a Oscar Wilde). Pasmens, dins lo mond modèrne que se generalizèt l'usatge dels mejans de comunicacion de massas, las frontièras desapareisson e, per exemple, per Paul Reboux (À la manière de…), l'umor consistís simplament en donar cap d'importància dins las causas grevas, e ne donant tròp a las causas leugièras. Un exemple tipic de çò qu'es seriós e de l'apreciassion de çò qu'es vulgar seriá lo cinèma de Woody Allen. D'autre caire, cal senhalar que se tentèt d'utilizar l'umor coma un instrument educatiu.
Existisson qualques tecnicas especificas d'umor verbal, coma per exemple l'ironia, lo sarcasme o l'iperbòla ("Dieu moriguèt, Marx moriguèt e ièu gaudissi pas de bona santat", Woody Allen), l'enigma o definicion incomplèta o eliptica, la antitèsi, l'oximoron, l'atenuacion o litòtas, l'allusion, lo non sequitur, lo jòc de mòts, la satira, la parodia o lo paradòxe. E d'altres no verbals, se referents a una retorica parallela que jutja amb los gestes, posturas, casudas, limpadas, eca. que se nomenan abitualament l'umor de situacion. Se pòt, d'un autre caire, establir una autra taxonomia:
- Comic de gestes
- Comic verbal, qu'inclsís los jòcs de mòts
- Comic de mors
- Comic de situacion
- Comic de caractèr
- Comic de repeticion
Faguèron d'estudis mas o mens seriosos sus l'umor Aristòtel, Sigmund Freud, Arthur Schopenhauer o Henri Bergson.
En mai d'èsser utilizat dins la vida correnta, coma processus per evitar e curar las circonstàncias traumatizantas de la vida, tanben emplegat dins los espectacles e dins la literatura plan sovent e forma una part fòrça importanta de corrents literaris coma lo teatre de l'absurd. Los genres literaris comics son la comèdia, la craca e l'epigrama. Lo genre comic teatral de la comèdia provòca la catarsis o purificacion de l'espectator mejans lo rire e la distància. Al contrari del genre tragic qu'o fa per mejans de la compassion e las larmas. Platon afirmava que la tragèdia èra lo genre literari pòche de la veritat, alara que lo genre comic èra çò que pareis lo mens, e aquela foguèt la postura que mantenguèt Socrates a la fin del dialòg del Banquet.
Sens de l'umor e santat[modificar | modificar la font]
Es provat que los estats d'arma influisson de biaias fòrça positiva dins la santat de las personas, subretot per las personas que se tròban dins d'estats terminals.


text:
Taula periodica
La taula periodica deis elements es una disposicion tabulara deis elements quimics, ordenats per numèro atomic creissent.
Somari
Taula periodica[modificar | modificar la font]
D'aquesta maniera, s'agropa leis elements en blòts, grops (colomnas) e periòdes (renguieras) amb de proprietats fisicas e quimicas similaras. En generau, leis elements se pòdon dividir en metaus (part inferiora senèstra de la taula) e non-metaus (part superiora drecha), amb lei semimetaus au mitan. Un cas a despart es aqueu dei gas nòbles, que se situan dins la colomna pus a drecha (grop 18).
La primiera taula periodica modèrna foguèt concebuda simultaneament per Lothar Meyer e Dmitrii Ivanovich Mendeleiev.
La figura seguenta es una taula periodica modèrna amb leis elements quimics coneguts.
Proprietats periodicas[modificar | modificar la font]
- Rai atomic: distància entre lo nuclèu e leis electrons extèrnes.
- Dins un grop, aumenta a dicha qu'Z aumenta.
- Dins un periòde, e en avent lo meteis nivèu, demenís a dicha qu'Z aumenta, a causa de la traccion.
- Volum atomic: espaci qu'ocupa un atòm.
- Dins un grop, aumenta a dicha qu'Z aumenta.
- Dins un periòde se passa la meteissa causa qu'amb lo rai, valent a dire: demenís a dicha qu'Z aumenta, a causa de la traccion.
- Energia (potenciala) d'ionizacion: energia que cau administrar a un atòm en estat gasós per li derrabar un electron. Un a cha un, a cada còp es pus malaisat.
- Dins un grop, aumenta a dicha qu'Z aumenta.
- Dins un periòde, aumenta a dicha qu'Z aumenta.
- Electroafinitat (afinitat electronica): energia que pèrd un atòm en estat gasós quand ganha un electron e deven un anion. Lei gas nòbles i intran pas.
- Dins un grop, aumenta a dicha qu'Z aumenta.
- Dins un periòde, aumenta a dicha qu'Z aumenta.
- Electronegativitat: tendéncia a capturar d'electrons, per leis atòms d'un element determinat.
- Dins un grop, aumenta a dicha qu'Z aumenta.
- Dins un periòde, aumenta a dicha qu'Z aumenta.
- Caractèr metallic e non metallic:
- Metau: energia d'ionizacion bassa, electroafinitat bassa e electronegativitat bassa.
- Non-metau: energia d'ionizacion auta, electroafinitat auta e electronegativitat auta.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
Liames extèrnes[modificar | modificar la font]
- EQTabla Taula periodica amb informacion en catalan, imatges e ressorsas.
- Webelements: Informacion (en anglés) subre totei leis elements de la taula periodica
- Lista deis elements e traduccion en lengas divèrsas
- Edu365 elements quimics Pagina web amb informacion subre totei leis elements e informacion generala subre leis elements (en catalan).


text:
Bernadeta Sobirós
Santa Bernadeta, deth son nom vertadèr Maria Bernada Sobirós (en francés Bernarde-Marie Soubirous), [1], vaduda eth 7 de genèr de 1844 a Lorda, morta eth 16 d'abriu de 1879 a Nevers, qu'èra hilha d'un molièr de Lorda e que ho canonizada pera Glèisa Catolica per'mor d'estar estada 18 còps eth testimòni d'aparicions dera Verge Maria, ena petita tuta de Massavielha enter eth 11 de heurèr e eth 16 de julhet de 1858.
Tà designar er objècte deras soas visions, Bernada qu'emplegava eth tèrme "aquerò". Com era lenga mairau de Bernadeta Sobirós b'èra eth occitan deths Pirenèus gascons, qu'ei en aquera lenga (segon eth credents) qu'era auré parlat era Verge. Bernada non parlè d'aver vist era Verge abans qu'aquera diguèsse era frasa "Que soi era immaculada concepcion". Pendent ua d'aqueras aparicions, Bernada que cavè eth sòl tà préner aiga. Era aiga d'aquera hont que ho rapidament reputada tà èsser miraculosa. Qu'ei en occitan qu'ei marcada ara hont miraclosa ena grafia originau Que soy era immaculada councepciou. Desempuish era debuta deth sègle XXI, un panèu tradusit en mantuas lengas que cita eras autas paraulas dera Verge : "anatz béuer ena hont e v'i lauar" (escrivudas : Anat béouè en a hount et vi laoüa).
Purmèras aparicions[modificar | modificar la font]
Dijaus 11 de heurèr de 1858, en companhia dera soa sòr Maria (1846-1892), dita Toineta, e de Joana Abadia, ua amiga, Bernada que va pera riba esquèrra de Gave tà amassar òs e lenha[2]. Deth hèit dera soa santat precària, qu'esita a imitar era soa sòr e era soa amiga qui traucan era aiga glaciau deth canau deth Molin. « Hè coma nosautes ! » çò diguèron eras duas hilhas. Qu'ei alavetz surpresa per un brut, "coma un còp de vent" [3]. Que leva eth cap cap era tuta de Massavielha[4]. Que i vedó ua lutz doça. En aquera lutz, qu'apareish ua beròia enfant, de talha petita[5], vestida de blanc, soridenta, qui hè eth signe dera crotz. Bernada que recita eth son capelet. Era vision que hè signe d'aprochar. Bernada que gausa pas[4]. Era vision desapareish, shens que nat paraula estè estada prononciada. Bernada conta era soa aventura a eras soas duas companhas. E Toineta, qui avèva promés de non díder arren, conta tot a era soa mair. Eras duas sòrs recebon ua volada de còps de bastons[6].
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ de "sobeiran" o dilhèu e meilèu tanben Sobirons, qu'ei a díser "superiors" - eth contre de "juson" - Per Miquèu Grosclaude "Soubirous" que vieneré de "sobeiran" ; dens lo diccionari de Vastin Lespin, "sobiron" qu'ei mentavut com eth contre de "juson".
- ↑ Ruth Harris, op. cit., p. 19 et 20.
- ↑ Bernadeta Sobirós, interogada per eth comissari Jacomet eth Année invalide (de 1858)A. Citat per René Laurentin, Vie de Bernadette, op. cit., p. 80.
- ↑ 4,0 4,1 René Laurentin, Vie de Bernadette, op. cit., p. 60.
- ↑ Bernada que parlava d'ua hilheta d'aperaquí dotze ans, d'ua petita damisèla , d'une « jeune fille » ne mesurant pas plus que sa propre taille, (1,40 mètre). Elle subit une forte pression pour consentir à abandonner l'expression « jeune fille » et à fournir une description correspondant mieux à l'iconographie mariale traditionnelle. Elle jugea la statue érigée dans la grotte trop grande et trop vieille. Toute sa vie elle fut irritée par les représentations que l'on donnait de sa vision. Ruth Harris, op. cit., p. 108-121. L'expression « petite damisèle » est citée par René Laurentin, Vie de Bernadette, op. cit., p. 79.
- ↑ Ruth Harris, op. cit., p. 20.


text:
Adrian (emperaire)
Adrian (24 de genièr de 76 - 10 de julhet de 138), foguèt un emperaire roman. Succediguèt al seu paire adoptiu Trajan en 117 aprèp aver afortit son ligam amb la familha imperiala per son maridatge amb Vibia Sabina, una neboda de Trajan. Emperaire umanista, letrat, poèta, e pro pacific, estacava pas fòrça importància a las conquistas de Trajan sus Eufrates e trenquèt amb la politica expansionista del seu predecessor, li agradava mai de pacificar e organizar l'Empèri tot en afortissent las frontièiras. Foguèt lo primièr emperaire qu'organizèt fixament las limes e qu'apliquèt una politica estrictament defensiva.


text:
Bernières-d'Ailly
Bernières-d'Ailly es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1858, Bernières-sus-Dive (220 abitants l'an 1856) absorbeix Ailly (105 abitants) al sud del territòri. Ailly I aviá per endavant, en 1831, absorbit Santa-Anne-de Antremont a l'oèst (53 abitants l'an 1821 contra 106 a Ailly)[3].
En 1858, Bernières-sur-Dive (220 habitants en 1856) absorbe Ailly (105 habitants) au sud du territoire. Ailly avait auparavant, en 1831, absorbé Sainte-Anne-d'Antremont à l'ouest (53 habitants en 1821 contre 106 à Ailly)[4].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ {{{Títol}}}
- ↑ Géoportail (IGN), couche « Limites Administratives » activée
- ↑ Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « {{{titre}}} », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 9 de genièr 2011 , e fichas ligadas.
- ↑ Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « Notice communale - Bernières-d'Ailly », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 9 janvier 2011 , et fiches liées.


text:
Empèris nomadas
Leis empèris nomadas fan referéncia ais estats fondats per lei pòbles nomadas imperiaus d'Eurasia de l'Antiquitat au sègle XVIII. Formats per de populacions indoiranianas, oraloaltaïcas, turcas, mongòlas e manchosas que seis armadas èran especializadas dins l'utilizacion de cavaliers arquiers e de la tactica de la tèrra cremada, vivián de norrigatge itinerant dins leis estèpas e lei bòscs de l'Eurasia centrala dins de societats ierarquizadas basadas sus una organizacion tribala. Generalament devesidas entre caps rivaus, lei tribús èran tanben en contact ambé leis estats sedentaris vesins per cambiar de produchs agricòlas còntra de produchs artesanaus impossible de produrre dins l'estèpa. Pasmens, lei relacions èran pas totjorn pacificas car lei nomadas podián de còps assaiar de prendre per fòrça de bens ò car lei pòbles sedentaris (China, Empèri Bizantin...) èran lèsts a empachar l'intrada d'intrús dins sei territòris.
Aquelei relacions conflictualas formèron en Eurasia una geopolitica basada sus l'antagonisme entre societats nomadas e societats sedentàrias. D'efèct, la natura predatritz dei tribús nomadas asiaticas, obligadas de trobar regularament una novèla region druda per s'installar, representava un factor de destabilizacion locau important. Òr, quand un cap capitava d'unificar unei tribús sota una autoritat unica, aquò podiá entraïnar la mesa en movement d'armadas importantas compausadas de combatents entraïnats, mobils e disciplinats capablas de véncer leis armadas deis estats sedentaris. Lei desfachas subidas còntra de cavaliers arquiers per lei Romans (Carrhes en -53), per lei Bizantins (Manzikert en 1071), per lei Song (conquista de China per lei Mongòls) ò per leis Ongrés (Mohi en 1241) mostran la dificultat de faciar una armada fòrça mobila e equipada d'un arc que sa portada li permetiá de tuar una buta a de distàncias alora inegaladas. Ansin, lei pòbles de l'estèpa demorèron capables de menaçar e sovent de conquistar totei leis estats sedentaris d'Eurasia e foguèron donc l'element perturbator major d'aquela region fins a l'aparicion d'armas de fuec en estat de rivalizar ambé l'arc nomada. Manca tanben pas d'exemples per illustrar aquela capacitat de la formacion de l'empèri deis Escites a la conquista de la màger part d'Asia per Genghis Khan e sei successors.
Aquela influéncia geopolitica durabla dei pòbles e empèris de l'estèpa sus lei relacions continentalas constituisse la diferéncia principala ambé leis autrei pòbles nomadas que marquèron l'Istòria coma lei bedoïns arabis dau sègle VII ò lei Vikings dei sègles IX e X. Es tanben confirmada per l'importància deis estrategias adoptadas per lei societats sedentàrias per si protegir còntra leis expedicions nomadas. Maugrat lei diferéncias e lei distàncias importantas entre leis estats victimas d'aqueleis ofensivas, aqueleis estrategias foguèron similaras e basadas sus quatre principis : atacar lei nomadas per lei sometre ò leis obligar de si desplaçar dins d'autrei regions pus alunchadas, fortificar lei regions menaçadas ò leis axes de passatge, devesir lei nomadas per empachar l'emergéncia d'un cap poderós capable d'organizar una ataca, pagar un tribút e donar de títols prestigiós ai caps nomadas per defugir una ataca. Pasmens, coma va mòstra la contuniacion dau fenomèn deis invasions nomadas fins a l'aquisicion d'una superioritat tecnologica decisiva en favor dei sedentaris, lo succès d'aqueleis estrategias èra limitat. D'efèct, leis atacas entraïnavan sovent una retirada dei nomadas que tornavan ocupar lei regions perdudas après lo retirament deis assalhidors. Lei fortificacions mau capitèron de blocar d'invasions en causa de distàncias de susvelhar tròp lòngas[1]. La division dei nomadas entre elei èra eficaça a condicion que la guèrra posquèsse durar d'annadas per afeblir totei lei tribús. Enfin, lo pagament d'un tribút, de còps fòrça important, empachèt rarament leis atacas car lei nomadas respectavan gaire leis acòrds signats.
Lei regions conquistadas per lei nomadas èran integradas au sen d'estats fòrça estenduts e dirigits per lei caps dei pòbles venceires. Aqueleis estats adoptavan rapidament una organizacion mesclant de principis dei societats nomadas e sedentàrias. Aquò èra necessari car lei territòris conquistats per lei nomadas avián sovent de populacions fòrça importantas a respèct dei tribús d'envaïsseires. Lei nomadas avián donc besonh d'integrar d'autoctòns coma foncionaris per permetre lo foncionament de certaneis infrasturas ò administracions desconeissuts dei societats de l'estèpa. Ansin, l'evolucion deis empèris nomadas foguèt dictat per dos principis principaus qu'èran la fragmentacion rapida de l'empèri entre eiretiers rivaus de son fondator e l'assimilacion dau pòble nomada au pòble sedentari pus nombrós. Lo premier fenomèn necessitava generalament una ò doa generacions e èra favorizat per una superficia importanta. L'assimilacion necessitava tres ò quatre generacions e èra favorizada per lo prestigi mai ò mens important de la civilizacion conquistada e per la possibilitat de l'adopcion mai ò mens rapida de la religion dei vencuts. Per exemple, lei signes premiers de division de l'Empèri Mongòl apareissèron mens d'una generacion après la mòrt de Genghis Khan e sei successors si convertiguèron ai religions localas (islam e bodisme) a la fin dau sègle XIII e au començament dau sègle XIV.
Somari
Zòna d'origina dei pòbles nomadas[modificar | modificar la font]
Lei pòbles nomadas a l'origina dau fenomèn de l'invasion nomada avián ges d'unitat e si compausavan d'unei pòbles diferents coma d'Eslaus, de Turcs ò de Mongòls. Pasmens, èran originaris d'una mema region que son centre de gravitat si situa entre la Mongolia e lo lac Baikal. Au nòrd, es limitada per lo bòsc siberian e au sud per lei montanhas de l'Asia Centrala (Caucàs, Hindu Kush...). En revènge, vèrs l'èst e l'oèst, lei limits son pus vagues e l'i a gaire de relèus importants d'Ongria a Manchoria. Aquò rende donc lei migracions aisadas au sen de l'estèpa e en direccion dei butas tradicionalas deis invasions nomadas (Euròpa Orientala, Orient Mejan e China).
Lei teatres deis invasions nomadas[modificar | modificar la font]
Lo teatre deis invasions nomadas representa tota l'Eurasia antica e medievala. Pasmens, dos periòdes (sègles IV-V e sègles XIII-XV) an una importància gròssa car lei migracions e lei migracions nomadas l'i entraïnèron una destabilizacion de lònga durada de la màger part dei societats continentalas (migracion, invasion, disparicion d'estats...). En fòra d'aquelei periòdes de grandeis invasions, existisse d'epòcas de conflictes mai ò mens limitats entre nomadas e sedentaris. Ansin, lei nomadas assaiavan d'agarrir lei sedentaris ò d'ocupar lei regions afeblidas e lei sedentaris organizavan de temps en temps d'ofensivas per sometre e pacificar l'estèpa.
Lo cas de l'Empèri Mongòl[modificar | modificar la font]
Leis invasions dei cavaliers de Genghis Khan e sei successors e la formacion de l'Empèri Mongòl representan l'apogèu dau fenomèn deis invasions nomadas. Après dètz annadas de luchas intèrnas de 1196 a 1206, Genghis capitèt d'unificar lo pòble mongòl e d'organizar una armada entraïnada e fòrça disciplinada. Amb aquela armada, ataquèron lei tres civilizacions principalas de l'Eurasia sedentària dau sègle XIII : China que foguèt totalament conquistada, lo monde islamic que perdèt lo plan iranian e onte mai d'una dinastia de senhors musulmans foguèt desfacha e l'Euròpa crestiana que la periferia orientala foguèt tanben conquistada. Leis estats musulmans e crestians non conquistats deguèron tanben faciar d'expedicions de pilhatge que causèron de destruccions e de pèrdas importantas. La fin deis annadas 1270 marquèt l'apogèu de l'Empèri Mongòl que va pauc a pauc si devesir entre leis eiretiers de son fondator fins au sègle XV.
Lo declin dei pòbles nomadas e la pacificacion de l'estèpa per lei societats sedentàrias[modificar | modificar la font]
Leis empèris nomadas declinèron pauc a pauc a partir de la fin dau sègle XVI fins a la disparicion totala d'aquela mena d'estat au sègle XIX. Sei principalei causas foguèron lei progrès tecnologics, tactics e organisacionaus deis armadas sedentàrias e tanben lei luchas intèrnas entre estats nomadas. Ansin, au sègle XIX, l'expansion russa en direccion de l'Ocean Pacifica rescontrèt gaire de resisténcia de part dei pòbles de l'estèpa.
Cronologia deis empèris e deis invasions nomadas[modificar | modificar la font]
- Sègles VI-II avC : Empèri Escite.
- Sègle IV avC - sègle II : invasions de China per lei Xiongnus.
- Sègles III-II avC : Empèri Hiongnu.
- Sègles I-II : Empèri Sienpei.
- Sègles IV-V : invasion de China per lei Topas.
- Sègles IV-VI : Empèri Ruanruan.
- Sègle V : invasion dei Huns en Euròpa e formacion d'un empèri (vèrs 375 - 484).
- 480 : invasion d'Índia per lei Huns Blancs.
- Sègles VI-IX : invasion deis Avars en Euròpa (a partir de 555) e existéncia d'un estat avar en Euròpa Centrala (vèrs 555 - 805).
- vèrs 558 - 582 : Empèri Tujue.
- 582 - 657 : Premier Khaganat dei Turcs Orientaus (scission de l'Empèri Tujue).
- 582 - 630 : Khaganat dei Turcs Occidentaus (scission de l'Empèri Tujue).
- Sègles VII-VIII : invasion dei Bulgars en Euròpa qu'es a l'origina de la Bulgaria actuala.
- 682 - 744 : Segond Khaganat dei Turcs Orientaus.
- Sègles VII - vèrs 842 : Empèri Tibetan.
- vèrs 740 - vèrs 840 : Empèri Uigur.
- 840 - 924 : Empèri Quirguiz.
- Sègles IX-X : invasion deis Ongrés en Euròpa qu'es a l'origina de l'Ongria actuala.
- Sègle XI : invasion dei Pechenegs en Euròpa, formacion d'uneis estats e dispersion a partir de 1122.
- Sègles XI-XII : invasion dei Turcs Seldjokides e formacion dau Sultanat Seldjokide (1037-1155) e d'uneis estats locaus.
- Sègles XI-XIII : invasion dei Turcs Gaznevides e formacion d'un sultanat (962-1187).
- Entre 1130 e 1135 - 1211 : Empèri Karakitan.
- Sègle XII : invasion dei Cumans en Euròpa, formacion d'un estat dins la region de Pònt destruch en 1241 per lei Mongòls.
- Sègles XII-XIII : invasion de l'Orient Mejan per lei Turcs Khwarezmians e formacion de l'Empèri Khwarezmian (1077-1231).
- Sègles XII-XIII : invasion de China per lei Jurchens.
- Sègles XIII-XIV : Empèri Mongòl.
- Sègle XIV : invasion dei Turcs Otomans en Anatolia qu'es a l'origina de l'Empèri Otoman e de la Turquia actuala.
- Sègles XIV-XV : invasion dei Turcs Timuridas, formacion de l'Empèri Timurida (1405-1507) e d'unei principats locaus.
- Sègle XIV : invasion de l'Orient Mejan per lei Mongòls Chaïbanides que van participar a la formacion de l'estat ozbèc.
- Sègles XV-XVI : Empèri Ozbèc.
- Sègle XV : Premier Empèri Oïrot.
- 1644 : invasion de China per lei Manchós e formacion de la dinastia Qing (1644-1912).
- 1690 - 1758 : Segond Empèri Oïrot.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ En revènge, lei barris dei vilas representèron sovent una escomessa pus importanta car la màger part dei pòbles nomadas avián pas pron de coneissenças tecnicas per bastir d'armas de sètge ò de coneissenças militaras per organizar un assaut còntra de fortificacions ben defendudas.


text:
Partit Independentista Puertorican
Lo Partit Independentista Puertorican (Partido Independentista Puertorriqueño en espanhòl) (PIP) es un partit puertorican membre de l'Internacionala Socialista e de la COPPPAL que milita per l'independéncia de Puerto Rico a respècte dels Estats Units d'America.
Son president actual es Rubén Berríos.
Direccion politica[modificar | modificar la font]
- Ruben Berrios Martinez, president, ancian senator, president de l'Internacionala Socialista
- Maria de Lourdes Santiago, vicepresidenta, senatritz
- Manuel Rodriguez Orellana, secretari a las relacions amb l'America del Nòrd
- Fernando Martin Garcia, president executiu
- Juan Dalmau Ramirez, secretari general e comissari electoral
- Roberto Ivan Aponte Berrios, secretari a l'organizacion municipala
- Edwin Irizarry Mora, secretari als afars economics
- Jessica Martinez
- Jorge Fernandez Porto
- Luis Roberto Piñero
- Victor Garcia San Inocencio
- Juan Rodriguez
- Vance Thomas
- Hector Gonzalez Pereira
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ CIA The World Fact Book, Retrieved Oct. 21, 2007
Ligams[modificar | modificar la font]
- Puerto Rico Independence Party (PIP) -- www.independencia.net/ingles/welcome.html


text:
Òsa
Leis òsas o monosacarids son lei glucids mai simples, que contenon de tres a sièis atòms de carbòni. La formula bruta es (CH2O)n onte n ≥ 3. Se nomenan en fasent referéncia au nombre de carbònis (3-7), fenit per lo sufixe -òsa. La cadena carbonada dei monosacarids es pas ramificada e totei leis atòms de carbòni mens un contenon un grop idroxil (-OH). L'atòm de carbòni restant es jonhut a un grop carbonil (C=O). S'aquest grop carbonil es dins l'extrèmitat de la cadena, se tracta d'un grop aldeid (-CHO) e l'òsa recep lo nom d'aldòsa. Se lo carbòni carbonilic es dins una autra posicion, se tracta d'una cetòna (-CO-) e l'òsa recep lo nom de cetòsa.
Ansin per leis aldòsas de 3 a 6 atòms de carbòni avèm:
- 3 carbònis: triòsas, i a un: D-gliceraldeid.
- 4 carbònis: tetròsas, i a dos, segon la posicion dau grop carbonil: D-eritròsa e D-treòsa.
- 5 carbònis: pentòsas, i a quatre, segon la posicion dau grop carbonil: D-ribòsa, D-arabinòsa, D-xilòsa, D-lixòsa.
- 6 carbònis: exòsas, i a uech, segon la posicion dau grop carbonil: D-alòsa, D-altròsa, D-glucòsa, D-manòsa, D-gulòsa, D-idòsa, D-galactòsa, D-talòsa.
Lei cetòsas de 3 a 6 atòms de carbòni son:
- Triòsas: i a un: diidroxiacetòna.
- Tetròsas: I a un: D-eritrulòsa.
- Pentòsas: I a dos, segon la posicion dau grop carbonil: D-ribulòsa, D-xilulòsa.
- Hexòsas: I a quatre segon la posicion dau grop carbonil: D-sicòsa, D-fructòsa, D-sorbòsa, D-tagatòsa.


text:
Petal
Lo petal es un peça florala que fa partida de la coròlla d'una flor. Es la part interiora del periant, lo qual compren las parts esterilas d'una flor. Dins una flor "tipica" los petals son fòrça vesedors e colorats, e entornejan las parts reproductrises. Lo nombre de petals d'una flor indica lo classament de la planta: dicotiledonèas, que tipicament an quatre o cinc petals; e monocotiledonèas, qu'an tres o un nombre multiple de tres petals. La foncion principala dels petals o de la coròlla es la d'atraire los polinizaires.
Existís una variacion considerabla de la forma dels petals entre las plantas. Los petals pòdon èsser jonhuts en la basa, en formant un tudèl floral. Per d'unas flors, lo periant entièr forma una mena de tassa (cridat tudèl de calici) en entornejant lo ginecèu, amb los sepals, de petals, e estaminas jonhuts al bòrd de la tassa.


text:
Arqueoulougìo en Vaucluso
Lou numerò 63 di Carnets du Ventoux es counsacra, aquesto fes, à 25 an d’arqueoulougìo en Vaucluso. Rènd comte dóu travai dóu Group Arqueoulougi de Carpentas beileja pèr Glaude Ayme. Fau nouta qu’eici li trobo mancon pas e que, chasque cop que se cavo uno trencado dins uno de nòsti ciéuta, i’a de descuberto d’espera. Ansin, d’à cha pau, es un patrimòni tras que riche qu’aparèis. Pièi, emé la rigour di cavage e li datacioun preciso, es tambèn poussible de torse lou còu en d’idèio fausso. Ansin n’en vai di bàrri de Venasco, couneigu generalamen dins la memòri poupulàri legendàri coume estènt de tourre sarrasino e, qu’en realita, soun lou testimòni de fourtificacioun qu’eisistavon tre lou siècle 4en, coume lou mostron de gerlo antico, que ié caupon li soubro d’enfant mort bèn jouine, de tros de tegulae, lou souveni de Lucernus, un evesque dóu siècle 5en... Li Carnets, en demai, fan plaço dins aqueste numerò à la lengo nostro, em’ uno countribucioun di counsequènto, en prouvençau, de Vierginìo Bigonnet-Balet, proufessour de prouvençau dins li coulège de Perno, Mazan e Mountèu, e qu’a pèr titre 80 escoulan de la Coumtat à la Fèsto dóu Patrimòni de Perno. 80 escoulan galoi, sourrisènt, dins si vièsti coumtadin acoulouri!
1117522


text:
33
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 33 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman[modificar | modificar la font]
En causa d'una tiera de problemas economics e agricòlas, acomencèt una crisi grèva au sen de l'Empèri que sa capitala foguèt menaçada per una famina e per un afondrament de sa moneda. Tibèri ordonèt d'organizar una ajuda alimentària d'urgéncia per Roma e adoptèt unei mesuras per sostenir l'activitat economica e assegurar la perennitat dau sestèrci. En particular, ordonèt de despènsas importantas de l'Estat e de la sieuna fortuna (100 milions de sestèrcis) per limitar leis efècts d'una gròssa reduccion monetària. Aquò permetèt de redurre leis efècts de la crisi e la situacion se reglèt pauc a pauc dins lo corrent de l'annada.
D'autra part, regardant la succession de l'Empèri, mòrt de Drusus Iulius Caesar qu'èra estat l'eiretier oficiau de Tibèri de 23 a 30 fins a son arrestacion en causa d'un complòt còntra l'emperaire. Aquò limitèt la chausida d'un successor e favorizèt la nominacion de Caligula.


text:
Dáil Éireann
La Dáil Éireann es la cambra bassa de l’Oireachtas qu'es lo Parlament de la Republica d'Irlanda. Es elegit cada cinc ans per sufragi dirècte, per un sistèma de representacion proporcionala nomenat vote unic transferible (Single Transferable Vote, o STV). Los sieus poders son similars al de las autras cambras bassas de la majoritat dels sistèmas parlamentaris bicamerals e es en granda partida la branca dominanta de l’Oireachtas. Ten la capacitat de nomenar e destituir lo Taoiseach qu'es lo cap de govèrn e d'aprovar las leis. Dempuèi 1922 s'amassa a Leinster House, a Dublin. La 29ª Dáil es compausada de 166 membres, que devon èsser ciutadans màgers de 21 ans. Cada membre o deputat se nomena Teachta Dála o TD.


text:
Montclar
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Aquesta pagina d'omonimia repertòria los diferents subjèctes e articles del nom identic.
- Montclar, comuna francesa deus Aups d'Auta Provença
- Montclar, comuna francesa d'Aude
- Montclar, comuna francesa d'Avairon
- Montclar, comuna espanhola de Catalonha.
Véder tanben[modificar | modificar la font]
- Montclar de Comenge, comuna francesa de Nauta Garona .
- Montclar de Lauragués, comuna francesa de Nauta Garona .
- Montclar sur Gervanne, comuna francesa de Droma
- Monclar d'Armanhac, comuna francesa de Gers .
- Monclar, comuna francesa d'Òlt e Garona .
- Monclar de Carcin, comuna francesa de Tarn e Garona
- Monclar d'Òssa, comuna francesa de Gers .
- Sent Jòrgi de Montclar, comuna de Dordonha
- Ralph Monclar; général de l'armée francesa.


text:
Escleròsi multipla
L'escleròsi multipla o escleròsi en placas es malautiá cronica autoimmuna del sistèma nerviós central.
Sas manifestacions clinicas son ligadas a una desmielinizacion de las fibras nerviosas del cervèl, de la mesolha espinala e del nèrvi optic.
Las causas ne demòran desconegudas. D'unas teorias evòcan de factors genetics e environamentals coma las infeccions. Sa prevalància monstra d'importantas disparitats geograficas, las estimacions varian segon las zonas entre mens de 20 e 100 per 100 000 abitants. Foguèt descrita pel primièr còp 1868 per Jean-Martin Charcot


text:
Campings à la une
- Filtrer par :
- Départements
- EureSeine-Maritime
- Villes
- AclouAconAcquignyAiglevilleAillyAizierAjouAlizayAmbenayAmecourtAmfreville la campagneAmfreville les champsAmfreville sous les montsAmfreville sur itonAndeAngerville la campagneAppeville annebaultArmentieres sur avreArnieres sur itonAsnieresAubevoyeAulnay sur itonAutheuil authouilletAuthevernesAuthouAuthouilletAuvergnyAvironAvrillyBacquepuisBacquevilleBailleul la valleeBalinesBarcBarneville sur seineBarquetBarvilleBazincourt sur epteBazoquesBeaubrayBeauficel en lyonsBeaumesnilBeaumont le rogerBeaumontelBemecourtBerengeville la campagneBernayBernienvilleBernieres-sur-seineBernouvilleBerthenonvilleBerthouvilleBerville en roumoisBerville la campagneBerville sur merBeuzevilleBezu la foretBezu st eloiBois anzerayBois arnaultBois jerome st ouenBois le roiBois normand pres lyreBoisemontBoisneyBoisset-les-prevanchesBoissey le chatelBoissy lambervilleBoissy sur damvilleBoncourtBonneville aptotBonneville-sur-itonBosc benard comminBosc benard crescyBosc renoult en oucheBosc renoult en roumoisBosc roger en roumoisBoschervilleBosgouetBosguerard de marcouvilleBosnormandBosquentinBosrobertBouaflesBouchevilliersBoullevilleBouquelonBouquetotBourg achardBourg beaudoinBourgtheroulde infrevilleBournainvilleBournainville faverollesBournevilleBourthBrayBrestotBretagnollesBreteuilBretignyBreuilpontBreux sur avreBrionneBroglieBrosvilleBueilBuis sur damvilleBureyBus st remyCahaignesCaillouet orgevilleCailly sur eureCallevilleCampignyCanappevilleCantiersCaorches st nicolasCapelles les grandsCarsixCaugeCaumontCauverville en roumoisCessevilleChaignesChaise dieu du theilChamblacChambordChambrayChamp dolentChampenardChampignollesChampigny la futelayeChanteloupCharlevalChateau sur epteChauvincourt provemontChavigny bailleulChennebrunCheronvilliersCierreyCintrayCivieresClavilleCollandres quincarnonColletotCombonConches en oucheConde sur itonConde sur risleConnellesContevilleCormeillesCorneuilCorneville la fouquetiereCorneville sur risleCornyCoudrayCoudresCoulongesCourbepineCourcelles sur seineCourdemancheCourteillesCrasvilleCrestotCretonCriquebeuf la campagneCriquebeuf sur seineCroisy sur eureCrosville la vieilleCuvervilleDame marieDampsmesnilDamvilleDanguDardezDaubeuf la campagneDaubeuf pres vattevilleDouainsDoudeauville en vexinDouville sur andelleDroisyDrucourtDuranvilleEcaquelonEcardenville la campagneEcardenville sur eureEcauvilleEcosEcouisEcquetotEmallevilleEmanvilleEpaignesEpegardEpiedsEpinayEpreville en lieuvinEpreville en roumoisEpreville pres le neubourEtrepagnyEtrevilleEturquerayeEvreuxEzy sur eureFainsFarceauxFatouville grestainFauvilleFaverolles la campagneFaverolles les maresFerrieres haut clocherFerrieres st hilaireFeuguerollesFiquefleur equainvilleFlancourt catelonFleury la foretFleury sur andelleFlipouFollevilleFontaine bellengerFontaine heudebourgFontaine l'abbeFontaine la louvetFontaine la soretFontaine sous jouyFontenayForet la folieFort movilleFoucrainvilleFoulbecFouquevilleFourgesFourmetotFours en vexinFranchevilleFranquevilleFreneuse sur risleFresne cauvervilleFresne l'archevequeFresneyGadencourtGaillardbois cressenvilleGaillonGamaches en vexinGarencieresGarennes-sur-eureGasnyGaucielGaudreville la riviereGauville la campagneGisay la coudreGisorsGivernyGivervilleGlisollesGlos sur risleGoupillieresGournay le guerinGouttieresGouvilleGrainvilleGrand campGrandchainGrandvilliersGraveron semervilleGravignyGrosley sur risleGrossoeuvreGuernanvilleGuernyGuichainvilleGuiseniersGuitryHacquevilleHarcourtHardencourt cocherelHaricourtHarquencyHauvilleHebecourtHecmanvilleHecourtHectomareHellenvilliersHennezisHerquevilleHeubecourtHeubecourt haricourtHeudebouvilleHeudicourtHeudreville en lieuvinHeudreville sur eureHeuquevilleHondouvilleHonguemare guenouvilleHouettevilleHoulbec cocherelHoulbec pres le gros theiHouville en vexinHuestIgovilleIlleville sur montfortIlliers l'evequeIncarvilleInfrevilleIrrevilleIvilleIvry-la-batailleJonquerets de livetJouveauxJouy sur eureJuignettesJumellesL habitL hosmesLa barre en oucheLa boissiereLa chapelle bayvelLa chapelle du bois des faulxLa chapelle gauthierLa chapelle harengLa chapelle reanvilleLa couture bousseyLa croisilleLa croix st leufroyLa ferriere sur risleLa foret du parcLa goulafriereLa guerouldeLa harengereLa haye aubreeLa haye de callevilleLa haye de routotLa haye du theilLa haye le comteLa haye malherbeLa haye st sylvestreLa heuniereLa houssayeLa landeLa lande st legerLa madeleineLa neuve grangeLa neuve-lyreLa neuville du boscLa noe poulainLa poterie mathieuLa pyleLa roquetteLa roussiereLa saussayeLa triniteLa trinite de revilleLa vacherieLa vieille lyreLandepereuseLaunayLe bec hellouin Le bec thomasLe bois hellainLe bosc morelLe boulay morinLe chesneLe cormierLe favrilLe fidelaireLe fresneLe gros-theilLe landinLe manoirLe mesnil fuguetLe mesnil hardrayLe mesnil jourdainLe neubourgLe noyer en oucheLe planquayLe plessis grohanLe plessis hebertLe plessis ste opportuneLe roncenayLe roncenay authenayLe sacqLe theil nolentLe thilLe thuitLe thuit angerLe thuit signolLe thuit simerLe tilleul lambertLe tilleul othonLe torptLe tremblay omonvilleLe troncqLe tronquayLe val davidLe vaudreuilLe vieil evreuxLeryLes andelysLes authieuxLes barilsLes baux de breteuilLes baux ste croixLes bottereauxLes dampsLes essartsLes fretilsLes hoguesLes minieresLes placesLes planchesLes preauxLes thilliers vexinLes ventesLetteguivesLieureyLignerollesLillyLisorsLivet sur authouLongchampsLorleauLouverseyLouviersLouyeLyons-la-foretMadeleine de nonancourtMainnevilleMalleville sur le becMalouyMandevilleMandresManneville la raoultManneville sur risleManthelonMarais vernierMarbeufMarcilly la campagneMarcilly sur eureMartagnyMartainvilleMartotMelicourtMenesquevilleMenillesMennevalMerceyMereyMesnil roussetMesnil sous vienneMesnil sur l'estreeMesnil verclivesMezieres en vexinMisereyMoisvilleMontaureMontfort-sur-risleMontreuil l'argilleMorainville jouveauxMorgnyMorsanMouettesMouflainesMousseaux neuvilleMuidsMuzyNagel seez mesnilNassandresNeaufles auvergnyNeaufles st martinNeaufles sur risleNeuillyNeuville sur authouNoardsNogent le secNojeon en vexinNonancourtNormanvilleNotre dame d'epineNotre dame de l'isleNotre dame du hamelNoyersOrmesOrvauxPacy sur eurePanilleusePanlatteParvillePerriers la campagnePerriers sur andellePerruelPiencourtPintervillePiseuxPitresPlainvillePlasnesPont st pierrePont-audemerPont-authouPont-de-l'archePort mortPorte joiePortesPosesPressagny l'orgueilleuxPreyProvemontPuchayPullayQuatremareQuessignyQuillebeuf sur seineQuittebeufRadepontRennevilleReuillyRichevilleRomanRomilly la puthenayeRomilly sur andelleRosay sur lieureRouge perriersRougemontiersRoutotRouvrayRuglesSacquenvilleSaint-georges-du-vievreSaint-julien-de-la-liegueSaint-marcelSaint-pierre-du-vauvraySancourtSasseySaussay la campagneSebecourtSellesSerezSerquignySt agnan de cerniereSt amand des hautes terreSt andre de l'eureSt antonin de sommaireSt aquilin d'augeronsSt aquilin de pacySt aubin d'ecrosvilleSt aubin de scellonSt aubin des hayesSt aubin du thenneySt aubin le guichardSt aubin le vertueuxSt aubin sur gaillonSt aubin sur quillebeufSt benoit des ombresSt christophe sur avreSt christophe sur condeSt clair d'arceySt cyr de salerneSt cyr la campagneSt denis d'augeronsSt denis des montsSt denis du behelanSt denis le fermentSt didier des boisSt elierSt eloi de fourquesSt etienne du vauvraySt etienne l'allierSt etienne sous bailleulSt georges du mesnilSt georges motelSt germain de fresneySt germain de pasquierSt germain des anglesSt germain la campagneSt germain sur avreSt germain villageSt gregoire du vievreSt jean de la lecquerayeSt jean du thenneySt justSt laurent des boisSt laurent du tencementSt leger de rotesSt leger du genneteySt leger sur bonnevilleSt lucSt maclouSt mards de blacarvilleSt mards de fresneSt martin du tilleulSt martin la campagneSt martin st firminSt meslin du boscSt nicolas d'attezSt nicolas du boscSt nicolas du bosc l'abbeSt ouen d'attezSt ouen de pontcheuilSt ouen de thoubervilleSt ouen des champsSt ouen du tilleulSt paerSt paul de fourquesSt paul sur risleSt philbert sur boisseSt philbert sur risleSt pierre d'autilsSt pierre de bailleulSt pierre de cernieresSt pierre de cormeillesSt pierre de salerneSt pierre des fleursSt pierre des ifsSt pierre du bosguerardSt pierre du mesnilSt pierre du valSt pierre la garenneSt quentin des islesSt samson de la roqueSt sebastien de morsentSt simeonSt sulpice de grimbouvillSt sylvestre de cormeilleSt symphorienSt thurienSt victor d'epineSt victor de chretienvillSt victor sur avreSt vigorSt vincent des boisSt vincent du boulaySte barbe sur gaillonSte colombe la commanderieSte colombe pres vernonSte croix sur aizierSte genevieve les gasnySte marguerite de l'autelSte marguerite en oucheSte marie de vatimesnilSte martheSte opportune boscSte opportune la mareSurtauvilleSurvilleSuzaySylvains les moulinsTheillementThevrayThibervilleThibouvilleThiervilleThomer la sogneThuit hebertTilleul dame agnesTillieres sur avreTillyTocquevilleTosnyTostesTouffrevilleTournedos bois hubertTournedos sur seineTournevilleTournyTourville la campagneTourville sur pont audemeToutainvilleTouville sur montfortTrinite de thoubervilleTriquevilleTrouville la hauleVal de reuilValaillesValletotVandrimareVannecrocqVascoeuilVattevilleVaux sur eureVaux sur risleVenablesVenonVerneuil-sur-avreVerneussesVernonVeslyVezillonVieux portVieux villezVillaletVillegatsVillers en vexinVillers sur le rouleVillettesVillez sous bailleulVillez sur le neubourgVilliers en desoeuvreVironvayVitotVoiscrevilleVraiville
Outcamp n'a pas sélectionné de camping pour cette zone. Veuillez effectuer une autre recherche.


text:
Blasièrt
[[Categoria:Wikipèdia:esbòs Modèl:Esbòs/paramètres comuna de Gers]]
Blasièrt[1][2] (Blaziert en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, situada dens lo departament de Gers e la region de Mieidia-Pirenèus .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situat a ieu-camin entre Condom (11 km) e Lectoure (12 km) ; Blasièrt a bastit sus un ponch culminant a 134m, sus una zòna calcaire.
Situé à mi-chemin entre Condom (11 km) et Lectoure (12 km) ; Blasièrt est construit sur un point culminant à 134m, sur une zone calcaire.
Istòria[modificar | modificar la font]
Al XIIe e XIIIe de sègles a bastit un castèl adjunt de abitacions, a la localizacion del luòc actual del pòble.
Au XIIe et XIIIe siècles est construits un château adjoint d’habitations, à l’emplacement de la place actuelle du village.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Veser tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
Tractat de París de 1783
Lo tractat de París de 1783, signat lo 3 de setembre, acaba amb la guèrra d'independéncia dels Estats Units d'Amarica. Foguèt signat entre los representants dels Tretze Colonias de l'America del Nòrd e los representants britanics. La Grand Bretanha reconeguèt l'independéncia dels Estats Units d'America. Lo tractat de Versalhas foguèt signat en 1783 entre França, Espanha e la Grand Bretanha e complèta lo Tractat de París. Canadà demorava encara possession britanica.
Somari
Negociacions[modificar | modificar la font]
Las negociacions de patz foguèron menadas per cinc Americans designadas pel Congrés que n'èran los Benjamin Franklin e John Jay. David Hartley representava la Grand Bretanha. Las negociacions comencèron seriosament a la davalda de 1782 e acabèron al tractat preliminari del 30 de novembre 1782[1].
Contengut en breu[modificar | modificar la font]
Aquel tractat acaba amb la guèrra d'independéncia americana en 1783. Amb aquel tractat, la Grand Bretanha reconeist l'indedendéncia de la seunas Tretze Colonias e lor ceda lo territòri fins al riu Mississippi. La província de Quebèc perdèt alara la partida sud dels Grands Lacs qu'aviá obtenguda par l'Acte de Quebèc de 1774. Los marcands de Montreal qu'avián d'establiments de comerci d'esclaus dins la region deguèron los evacar dins los dos ans seguent lo tractat. La question de las frontièras èra pas completament reglada. s'èran entenduts per far passar la frontièra coma se la pòt veire ara, o al mitan dels Grands Lacs, lo Lac Michigan essent tot entièr en territòri dels Estats Units d'America. Mas, a l'oèst del lac Superior e entre lo Quebèc, lo Nòu Brunswick e lo Maine, la question será reglada mai tard.
- Reconeissença per la Grand Bretanha dels Estats Units d'America.
- Establiment de las frontièras entre los nòus Estats Units e las colonias britanicas d'America del nòrd: Grands Lacs al nòrd, Mississippi a l'oèst, 31n parallèl al sud.
- Garantidas britanicas suls dreches dels pescaires americans al larg de Tèrra Nòva e del golf del Sant Laurenç[2].
- A França tornan cinc vilas mai a las Indias[3].
- Reconeissença de las deudas britanicas.
- Restitucion dels prisonièrs, de las presas de guèrra e dels bens espoliats[2].
- Ratificacion del tractat acabat sièis meses.
Signataris[modificar | modificar la font]
Lo tractat foguèt preparat dins l'anciana ambaissada d'Angletèrra (ara ostal d'Angletèrra al 44 rue Jacob, dins lo 6n arrondiment) de París, puèis signat dins l'ostal d'York (al 56 de la meteissa carrièra), car Benjamin Franklin refusèt de signar sul sol anglés. Lo tractat foguèt signat per:
- David Hartley, membre del Parlament britanic e representant lo rei Jòrdi III del Reialme Unit.
- John Adams, Benjamin Franklin e John Jay, representant los Estats Units d'America.
- Lo tractat arribèt a Filadèlfia en novembre de 1783[4]. Lo Congrés de la Confederacion dels Estats Units d'America ratifiquèt lo tractat de París lo 14 de genièr de 1784. La ratificacion britanica se faguèt lo 9 d'avril de 1784. Recebèt lo Grand sagèl dels Estats Units d'America e foguèt portat a París en mai de 1784[2].
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connexes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Bernard Cottret, La Révolution américaine : La quête du bonheur 1763-1787, Paris, Perrin, 2003, (ISBN 2-262-01821-9), p.267
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Bernard Cottret, La Révolution américaine : La quête du bonheur 1763-1787, Paris, Perrin, 2003, (ISBN 2-262-01821-9), p.274
- ↑ La France au XVIIIe", par Olivier Chaline, Belin Sup, page 39
- ↑ Bernard Cottret, La Révolution américaine : La quête du bonheur 1763-1787, Paris, Perrin, 2003, (ISBN 2-262-01821-9), p.273


text:
Vòrs e Bar
Vòrs e Bar[1] (Bor-et-Bar en francés, Bors en 1793, Bors et Bars en 1801[2]) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Abans la Revolucion, i aviá doas comunautats, Vòrs e Bar. Sembla que venguèron totas doas comunas, mas tre 1794 s'èran jonchas dins una sola comuna.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitat[modificar | modificar la font]
- L’escrivan Ferran Delèris es nascut a Vòrs e Bar e i es enterrat.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Najac, Christian-Pierre Bedel, al canton, 2001
- ↑ Ficha sul site Cassini


text:
Bioncourt
Bioncourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
N'es un vilatge bastit sul pan Sud-Oèst d'un tuc. Aiçò èra a l'origina un pòbli-carrièra #que s'es desvolopat en plànol circular. I aviá, a l'epòca, un Castell en bas del vilatge mas #qu'a #èsser destruit pendent la guèrra. I a ara una espleitacion agricòla #que s'es proximitat de la ruïna #que ne demòra qualques murs bastits. I a tanben una anciana Villa près de la glèisa.
C'est un village construit sur le pan Sud-Ouest d'une colline. C'était à l'origine un village-rue qui s'est développé en plan circulaire. Il y avait, à l'époque, un Château en bas du village mais qui a été détruit pendant la guerre. Maintenant il y a une exploitation agricole qui s'est proximité de la ruine dont il reste quelques murs bâti. Il y a aussi une ancienne Villa à proximité de l'église.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Vilatge e distincion de Lorraine.
- #Donar lo sieu nom a una importanta familha a Modèl:La s ; a Modèl:La s, la baronnie i aguèt aquerit per Nicolas-Charles, baron de Vincent, ambaissador d'Àustria.
- Village et seigneurie de Lorraine.
- Donna son nom à une importante famille au Sègle XV ; au Sègle XVIII, la baronnie fut acquise par Nicolas-Charles, baron de Vincent, ambassadeur d'Autriche.


text:
876
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 876 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Francia Occidentala[modificar | modificar la font]
Assaiant d'aprofichar la mòrt de son fraire Loís II de Germania (28 d'aost), l'emperaire Carles lo Calvet ataquèt lei territòris de Lotaríngia Orientala per portar sa frontiera sus Ren. Pasmens, foguèt batut per son nebòt Loís III de Germania a la batalha d'Andernach (8 d'octòbre) e deguèt se retirar.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Escòcia[modificar | modificar la font]
Abandon dei territòris ocupats per lei Vikings danés dempuei l'annada precedenta. Pasmens, organizèron rapidament una incursion novèla còntra lo reiaume. Constantin assaièt tornarmai de lei blocar mai foguèt tuat dins lo corrent de la batalha. Son fraire Aed li succediguèt.
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
En despiech de la temptativa de 875 d'amaisar diplomaticament lei relacions entre lo Califat e la dinastia novèla dei Saffaridas venguda fòrça poderosa dins lei regions orientalas dau plan iranian, lo visir Al-Muwaffaq deguèt faciar una invasion dei regions orientalas d'Iraq. Ambé l'ajuda dei generaus Musa ibn Bugha al-Kabir e Masrur al-Balkhi, ganhèt la batalha de Dayr al-Aqul que li permetèt d'arrestar l'avançada vèrs l'oèst dei Saffaridas e de se concentrar sus leis autrei frònts militars, especialament còntra la Rebellion dei Zanj acomençada en 869 dins lo sud.


text:
Bulgaria
Bulgaria (en bulgar Бълrapия (Bălgarija), en turc Bulgaristan) es un país de l'Euròpa balcanica, situat en riba de la mar Negra, al nòrd de Grècia e Turquia, al sud de Romania e a l'èst de Serbia e de la Republica de Macedònia.
Sa capitala es Sòfia.
Lo gentilici es bulgar -a.[1]
Lo 25 d'abril de 2005, a Luxemborg, Bulgaria signa son tractat d'adesion a l'Union Europèa qu'es en vigor dempuèi lo 1èr de genièr de 2007, al meteis moment que Romania.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Bulgaria foguèt un país socialista entre 1946 e 1990.
Politica[modificar | modificar la font]
Bulgaria es una republica parlamentària. Lo cap d'Estat es lo president, elegit per la populacion per un periòde de cinc ans. Lo cap de govèrn es lo primièr ministre, actualament Bòico Borisòv.
Lo país es membre de l'OTAN dempuèi lo 29 de març de 2004 e de l'Union Europèa dempuèi lo 1èr de genièr de 2007.
Geografia[modificar | modificar la font]
Bulgaria se devesís en 28 regions.
Economia[modificar | modificar la font]
De veire: Economia de Bulgaria.
Cultura[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ ... & bulgarés -esa per la lenga, per exemple, o tot autre emplèc sabent... Tanben, de tal biais se ne defugísson omofonia e confusion entre bulgar e vulgar... o çò pegotet d'un bulgar vulgar...


text:
Comunas dei Bocas de Ròse
Lista dei 119 comunas dei Bocas de Ròse per òrdre alfabetic, amb lor còde INSEE e lor còde postal principal, e mai lor apartenéncia a lei principalas estructuras intercomunalas en 2004. Vejatz tanben la lista dei cantons e la lista dei comunas ancianas.
(CUM) Comunautat urbana de Marselha Provença Metropòli, creada en 2000.
(CAAP) Comunautat d'aglomeracion dau País d'Ais, creada en 2001.
(CAA) Comunautat d'aglomeracion d'Arle Crau Camarga Montanheta, creada en 2004.
(CAG) Comunautat d'aglomeracion de Garlaban Evèuna Santa Bauma, creada en 2000.
(CAO) Comunautat d'aglomeracion de l'Oèst de l'Estanh de Bèrra, creada en 2001.
(CAS) Comunautat d'aglomeracion de Bèrra Selon Durença, creada en 2002.
(SANB) Sindicat d'aglomeracion nòva de l'Oèst Provença, creat en 1984.


text:
Barjòus
Barjòus (Barjols en francés) es una comuna d'Occitània, en Provença, situada dins lo departament de Var.
Barjòus a recebut coma escais Lo Tivoli provençau: la vila es celèbra per sei quaranta fònts, e mai sei nombrosei fònts e ribieras.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Au sègle XIX, Barjòus devenguèt una importanta vila dau cuèr amb 24 tanariás e 19 molins de tan, 3 papetariás, una blancariá e una fabrica de cartas per jogar.
En 1851, après lo còp d'Estat dau 2 de decembre fach per lo futur Napoleon III, Martin Ferdinand, dich Bidoret, volent rejónher leis insurgents de Barjòus rassemblats a Tortor, foguèt fusilhat dos còps. Diferents monuments foguèron erigits en son onor, principalament a Barjòus, as Aups e a Sant Maissemin.
La Fèsta dei tripetas[modificar | modificar la font]
Cada an, a una data pròcha de Sant Marcèu, patron dau vilatge (lo 17 de genièr), a luòc la fèsta dei tripetas. Durant la ceremònia, un buòu es manjat per leis abitants. La dança dei tripetas a luòc a la glèisa e fa sautejar lei participants, coma pendent lei passacarrieras au son dei tamborins e de la petarrada deis arcabusas. Es una dei fèstas pus conegudas de Provença.


text:
Resèrva Naturau de Zhalong
La Resèrva Naturau de Zhalong (扎龍國家級自然保護區 en chinés, pinyin: zhālóng guójiā jízìránbǎohùqū) qu'ei un airau protegit de Manchoria, dens la província de Heilongjiang e la Republica Populara de China.
La soa superfícia qu'ei de 2 175 km². Qu'ei l'abitat de nidificacion e d'arrestada de nombrosas cigonhas, cicnes, galejons, cabussons... Enter abriu e octobre qu'ei emplegada peus ausèths migratòris en rota enter la Russia artica autorn deu Desèrt de Gòbi e lo sud-èst d'Asia.


text:
Ahraga e chocolat
Ahraga e chocolat (var. Fraga e chocolat), en castelhan Fresa y chocolate, qu'ei ua coproduccion cinematografica mexicana, espanhòla e cubana deu famós realizator cuban Tomás Gutiérrez Alea assistit de Juan Carlos Tabío; que s'estreè en 1993. A maugrat d'estar ua òbra considerada com critica de la societat cubana e deu regim politic castrista, que ho subvencionada en partida per l'estat cuban e qu'arrecebó mantuns prèmis, au dehens com au dehòra de l'isla caribenca.
Argument[modificar | modificar la font]
L'accion que s'escad a l'Avana de cap a 1979. Lo filme que conta la rescontra enter Diego (interpretat per Jorge Perugorría), un omosexual qui tribalha dens lo mitan artistic e David (interpretat per Vladimir Cruz), un estudiant hèra estacat au socialisme cuban. Diego qu'ensaja de'u sedúser en tot li perpausar libes de mau trobar e fotografias d'eth e que l'envita en çò d'eth. A la debuta David que mes·hida de Diego e que'u denóncia a un camarada politic qui l'encoratja a investigar las activitats de Diego qui pòden escóner contactes dab estrangèrs anticubans. En vertat, Diego que vòu apitar ua mòstra d'esculturas d'un amic son qui son hèra subversivas e pas au grat de las autoritats cubanas. Chic a chic, totun, Diego e David que vaden amics shens cap ambigüitat e Diego qu'adoba ua relacion amorosa enter David e la soa vesia (ua prostituïda qui practica lo mercat negre e qui ei tanben ua amiga a maugrat de'u susvelhar au medish temps per'mor de pertànher au comitat de vigilància). Que l'explica tanben qu'aima Cuba e qu'ei estat socialista mes que sent exclús per'mor d'estar omosexuau. Fin finau, las autoritats cubanas que perpausan ua auhèrta hèra interessanta a l'escultor emparat per Diego en lo bèth domandar de'n tirar las esculturas mei polemicas (çò que hè) e, devant l'obstinacion de Diego de demorar dens la soa postura provocatriz e hèra critica, que'u soman de's cercar un mestièr en dehòra deu mitan culturau. Per aquesta rason que deisha Cuba dab l'ajuda d'ua embaishada estrangèra.


text:
Atòm
Un atòm (deu grèc ἄtouoς, « intrencable », eth medish compausat deu prefixe a- - "in-" e tέuvw - « copar, trencar » -) qu'ei l'unitat de composicion elementària de la matèria e de las moleculas quimicas que consèrva las proprietats quimicas de l'element.
Los atòms que son compausats de fermions : neutrons, protons e electrons ligats per bosons, que son las particulas elementàrias.
Un atòm qu'ei electricament neutre e que's compausa d'un nuclèu atomic (qui pòrta cargas positivas aperadas protons e tanben (generaument) de particulas neutras (aperadas justament neutrons) e d'electrons cargats negativament e qui viran autorn deu nuclèu autorn d'ua orbita (de probabilitat de preséncia) determinada.
Quan lo nombre de protons deu nuclèu e lo nombre d'electrons en orbita e son diferents, que's tracta alavetz d'un ion.
La quasi totalitat de la massa de l'atòm qu'ei contienguda dehens lo nuclèu. Com aqueth nuclèu qu'ei 100 000 vegadas mei petit que'u son atòm, que cau logicament soslinhar que l'atòm (e donc la matèria) qu'ei mei que mei compausat de vueit.
Lo nombre de cargas positivas deu nuclèu (e donc tanben egau au nombre d'electrons qui viran autorn) qu'ei lo nombre atomic de l'atòm e que determina l'element d'aqueth atòm.
Lo concèpte d'atòm (l'idèa que la matèria que's pòt trencar en partidas elementàrias qui, eras, no's pòden pas trencar) - com lo son nom grèc ac muisha - que ho perpausat durant l'antiquitat mes non pas ho definitivament adoptada abans lo sègle XVIII.
Se lo nombre de protons (egau au nombre d'electrons) b'ei fixe e que determina l'identitat d'un element, lo nombre de neutrons eth (e donc atau lo nombre totau d'elements compausant lo nuclèu) que pòt variar. Dus atòms d'un medish element dab un nombre diferent de neutrons que constitueishen dus isotòps d'aqueth element. Un medish element que pòt comptar dab un sarròt d'isotòps.
Cèrtes isotòps que pòden estar inestables e, atau, radioactius. Dab lo temps, un isotòp radioactiu que's pòt transformar en un aute isotòp o element per transmutacion en bèth cambiar lo son nombre de particulas dehens lo nuclèu.
Istòria[modificar | modificar la font]
Deu punt de vista de la filosofia, lo concèpte e lo mot d'atòm que hon perpausats dens la Grècia Antica per Leucip e lo son discípol Democrit en bèth apujà's suber l'idea que s'un objècte e's pòt copar, aquò que vòu díser qu'ei compausat d'elements basics qui eths, no's pòden pas trencar.
Curiosament, aquesta teoria non ho pas privilegiada durant los sègles seguents e que se la preferí lo concèpte deus tres elements (tèrra, huec, aiga e aire) dinc aus sègles XVI e XVIII.
Un pas determinant que hon provesit peus tribalhs deu picard Antoine Lavoisier qui, deu punt de vista de la quimia e muishè la "conservacion de la matèria", tan vau díser que dens ua reaccion quimica, la massa deus productes reactius qu'ei egala a la massa deus productes generats per la reaccion.
Mes lo pair de la Teoria Atomica que ho John Dalton qui, en s'apujant suber las observacions quimicas, ensagè d'isolar e d'identificar l'identitat e las proprietats d'un cèrte nombre d'elements considerats indestructibles e capables de s'associar entà formar moleculas. Dalton qu'ensagè atau de hargar ua classificacion deus elements qui, pionièra, patishèva de mantua imperfeccion.
Lo quimista rus Dmitrii Mendeleiev que publiquè en 1869 la Taula periodica e s'apujant suber las descobèrtas experimentalas e empiricas qui suggereishen que, un còp classats los elements en òrdi creishent de massa, be semblan ostentar periodicament proprietats comunas qui tornan regularament.
En 1897 Joseph John Thomson descobrí l'electron en lo bèth identificar com ua particula subatomica en tot muishar que l'atòm (en contradiccion dab l'etimologia deu son nom) qu'èra en vertat divisible. Que perpausè un modèl atomic (uei considerat com faus) on explicava la neutralitat electrica de l'atòm en lo bèth descríver com un pudding anglés - l'equivalent deu clafotís occitan - caupit d'electrons negatius.
En 1909 lo modèl deu pudding que ho avalit per Ernest Rutherford qui muishè que'n bombardant ua huelha d'aur dab particulas a qu'ua petita fraccion d'aquestas particulas qu'èra desviada enlòc de traucar linearament los atòms d'aur. Entà explicar aqueth fenomèn, Rutherford que perpausè lo modèl planetari de l'atòm : un nuclèu hèra petit dab electrons en orbita autorn.
En tribalhant sus la radioactivitat, Frederick Soddy que descobrí, en 1913, que per cada element, que pòden existir atòms diferents : los isotòps. La medisha annada, Niels Bohr que muishè que los electrons be son situats sus orbitas determinadas.
En 1916, Gilbert Newton Lewis qu'expliquè que los atòms e's ligan au mejan deus lors electrons.
Durant las annadas 1920, lo modèl planetari dab electrons virant suber orbitas precisas que ho remplaçat per la nocion de nubla d'electrons e de probabilitat de preséncia autorn d'ua orbita.
A partir de las annadas 1950, los scientifics qu'explorèn lo monde jusatomic de las particulas elementàrias (dab la descobèrta deus quarks, compausants deus protons e deus neutrons, e deus leptons, estant l'electron lo mei famós enter eths) mercés au desvolopament deus accelerators de particulas qui permeten d'accelerar los atòms en bèth generar impactes enter eths.
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
- Compausants de l'atòm : nuclèu atomic, neutron, proton ; particula elementària : fermion
- Radioactivitat, isotòp, deutèri, trittium, fusion nucleara, fission nucleara, accelerator de particulas, aiga pesuga
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Bruce Moran (2005). Edicions Harvard University Press: Distilling Knowledge: Alchemy, Chemistry, and the Scientific Revolution (en anglés). ISBN 0-674-01495-2.
Abraham Pais (1986). Edicions Oxford University Press: Inward Bound: Of Matter and Forces in the Physical World (en anglés). ISBN 0-19-851971-0.
(1960) Edicions Cornell University Press: The Nature of the Chemical Bond (en anglés). ISBN 0-8014-0333-2.
Robert Siegfried (2002). Edicions DIANE: From Elements to Atoms: A History of Chemical Composition (en anglés). ISBN 0-87169-924-9.


text:
Gules
Lo gules qu'ei un esmalh eraudic de color arroja (dens totas las soas variantas). Dens las representacions monocròmas (impression o pèira talhada) qu'ei simbolizat per ua seguida de linhas verticaus. La paraula que vien d'un mot persan a travèrs d'un plurau francés.
Los autes esmalhs que son lo sinòple (verd), l'azur (blau), lo sable (negre) (e tanben la porpra (vriulet) e l'iranjat (irange) d'un emplec mei recent en eraudica) combinats dab los metaus (aur e argent).
Véder l'article principau : Eraudica


text:
Saut de naut
Lo saut de naut es una espròva d'atletisme qu'a per objectiu de subrepassar una barra orizontala, plaçada a una auçada determinada entre dos supòrts verticals separats de 4 mètres.
Lo sautaire comença la competicion a l'auçada qu'estime oportuna e dispausa de tres assages per la superar.
Lo recòrd del monde actual de la disciplina es detengut pel cuban Javier Sotomayor amb un saut de 2,45 m en 1993. Lo recòrd feminin es detengut per la bulgara Stefka Kostadinova amb un saut de 2,09 m en 1987 a Roma durant los Campionats del monde d'atletisme.
Somari
Reglamentacion[modificar | modificar la font]
L'atleta que passa la barra pus nauta rempòrta lo concors. Los concurrents an lo drech de prendre de vam. La barra es montada per palièr (de 5 cm en 5 cm a la debuta de la competicion, puèi de 3 en 3 cm), cada concurrent ajant drech a tres ensages a cada nautor prepausada. Dempuèi qualques annadas, la tactica faguèt son aparicion: quand un sautaire a macat son primièr ensag (o sos dos primièrs ensages) a una nautor determinada, pòt servar sos dos ensages (o son darrièr ensag) a la nautor seguenta.
Tecnicas de saut de naut[modificar | modificar la font]
Cisèl[modificar | modificar la font]
L'atleta sauta en enauçar la primièra gamba e quand es passat, enauça l'autra en tornar caire.
Rotlèu costal[modificar | modificar la font]
L'atleta ataca la barra de fàcia e sauta a l'orizontala, sul costat, la gamba d'apèl plegada jos el. Aquela tecnica limita fòrça lo marge de progression del fach que i pas de rotacion del còrs a l'entorn de la barra coma l'autorisa la tecnica seguenta. Pasmens limitava l'estress ligat a la casuda a una epòca que la recepcion se fasiá mai que mai dins la sabla.
Rotlèu ventral[modificar | modificar la font]
L'atleta ataca l'obstacle lateralament en s'enrodan literalament a l'entorn de la barra, a l'orizontala. Lo problèma d'aquela tecnica èra lo desgatjament de la gamba d'apèl per dessús de la barra. Demandava de qualitats de gimnast esprovadas que sol lo rus Valeriy Brumel saupèt portar, dins los ans 1960, a son punt mai naut en establir lo recòrd del monde à 2,28 m. Cal encara senhalar Vladimir Yashchenko que, mentre que lo Fosbury èra adoptat per totes los autres sautaires, s'enaucèt a 2,33 m lo 3 de julhet de 1977, puèi 2,34 durant l'estiu de 1978 en rotlèu ventral, en batre aital l'ancian recòrd del monde détengut pel mitic Dwight Stones l'òme que passèt pel primièr còp la barrièra dels 2,30 m. Es amb Yashchenko que va desapareisser de las tauletas dels recòrds del monde la tecnica del rotlèu ventral.
Fosbury-flop[modificar | modificar la font]
Le Fosbury-flop es la tecnica mai utilizada a l'ora d'ara. Foguèt utilizada pel primièr còp en competicion internacionala als Jòcs olimpics d'estiu de 1968 per Dick Fosbury. Consistís a arribar d'esquina a l'obstacle e a sautar d'esquina, en levar las doas gambas en darrièr per dessús de la barra. Lo saut foguèt refusat dins un primièr temps, acceptat puèi après verificacion que cap reglament èra pas estat enfranhut. Dick Fosbury passèt aquete jorn 2,24 m, nòu recòrd olimpic. Dick Fosbury foguèt medalhat d'aur[1].
Pus tard, foguèt provat que Fosbury es pas estat lo primièr de far servir aquela tecnica, sens o saupre. Bruce Quande foguèt fotografiat en 1963 passant la barra d'esquina.
Recòrds del monde[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Vidèo de Dick Fosbury als Jòcs olimpics sur olympic.org. Consultat lo 18 d'agost de 2013


text:
Estructuralisme
L'estructuralisme es una escòla teorica de las sciéncias socialas e umanas que Ferdinand de Saussure n'es a l'origina. Considera l'objècte d'estudi coma un sistèma dividit en elements que s'acampan entre eles. Per analizar aquel scientificament, cal doncas estudiar las relacions qu'an entre eles e cossí aquelas afèctan la globalitat, qu'alquela aquerrís una significacion al delà de la soma de las partidas.
L'estructuralisme desvolopèt un corrent important dins l'art e arquitectura, debanat subretot entre los ans 1950 e 1970 (estructuralisme (art)), e tanben una escòla teorica scientifica (estructuralisme scientific) dins de la filosofia analitica.
Somari
L'estructuralisme en lingüistica[modificar | modificar la font]
Saussure prepausava l'estudi de l'estructura de la lenga dins un moment donat, en contraste amb la lingüistica diacronica, que se cargava d'estudiar l'evolucion de la lenga lo long del temps.
Una de las aplicacions mai reüssidas de l'estructuralisme es a la fonologia. Roman Jakobson e l'escòla de Praga analizèron las caracteristicas articulatòrias de cada son, los dividint en parelhs que se destavan coma un sol trach (per exemple + sonor - sonor), essent la basa de l'AFI que s'utilisa ara. Atal venguèt possible d'estudiar la distáncia objectiva entre los diverses fonèmas dins l'ensems de las lengas.
Al subjècte de la morfosintaxi, l'estructuralisme introduís la nocion de sintagma, opausada a aquela de paradigma. Un sintagma estudia una paraula e las relacions gramaticalas qu'establís a la frasa ("en oritzontal"), per veire cossí cambia lo sens s'es dins una posicion o dins una autra, se depend d'un autre mot o non e se se vei afectada pels mots a l'entorn. En cambi lo paradigma se fixa dins las relacions "en vertical", es a dire, entre un mot e totes aqueles que poirián ocupar lo meteis luòc (per exemple entre los noms comuns que prenon de sens dins un contèxte donat).
L'estructuralisme dins la literatura e la pensada[modificar | modificar la font]
La literatura comença a èsser interdisciplinària, perque una estructura sociala poiriá venir dins tèxte per èsser legida e interpretada pels cercaires e dins aquel sens se pòt considerar que l'estructuralisme daissèt la plaça a la semiotica o semiologia. Tenguèt gran succès dins la narracion, qu'analizava los elements estructurals que formavan una istòria abstraccion facha de las seunas especificacions. Es a dire, fòrça istòrias an de tipes de personatges e de menas que l'argument se debanar que constuisson de variantas d'una protoïstòria, malgrat que l'ambient, los noms o l'estil sián diferents. Roland Barthes, Northrop Frye, Louis Althusser e Michel Foucault d'en primièr utilizèron aquela apròcha.[1] Quitament, se cresiá que l'esperit e la coneissença se poirián se descompausar en una seriá d'elements atomics universals, dins una idèa eissida de la tradicion de Democrit e davancièra dels memes.
En literatura foguèt creat lo concèpte d'intertextualitat, que cada òbra a d'elements dels tèxtes anteriors, que son partida de l'estructura culturala, pasmens que l'autor legiguèt pas aquelas fonts. L'òbra concrèta se definís justament lo biais que s'intègra la tradicion anteriora e cossí se liga amb los mai elements del sistèma, e atal las innovacions que balha.
L'estructuralisme en sociologia e antropologia[modificar | modificar la font]
Claude Lévi-Strauss estudièt las relacions de parentat coma un sistema que los membres poirián s'opausar dins una seriá de traches e donar de sens a l'ensems social. Tanben estudièt coma estructuras fixas los mites, provant que per de societats diferentas se trapava d'istòrias similaras e doncas devián aver una foncion semblabla. Mai tard s'espandiguèt als seus estudis sus la nutricion e d'autres camps amb l'idèa que totas las culturas son de variacions d'una seriá fixa de sistèmas.
Subrevida de l'estructuralisme[modificar | modificar la font]
L'estructuralisme provoquèt una revolucion perque faguèt apevar las sciéncias socialas e umanas sus la recerca per identificar las estructuras objècte d'estudi. Fòrça d'aquelas trobalhas continhan d'èsser vivas. Mas dempuèi los ans 1960 sorgiguèron de reaccions contra, coma la gramatica generativa en lingüistica (Noam Chomsky) o la deconstruccion (amb Jacques Derrida). Jacques Lacan e Louis Althusser son tanben redevables a aquel movement.
Las criticas passan per la susinterpretacion (s'assimilan fenomèns ignirant lo contèxte, e que benlèu deurián pas se comparar), l'aplicabilitat dificila a las questions quotidianas e la negacion dels apòrts individuals al sistèma. Mai que mai, foguèt denonciat l'etnocentrisme de l'escòla, perque supausa que los esquèmas occidentals son extrapolables a d'autres cultures, fasent dels europèus los universals.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- (ca) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en catalan intitolat « Estructuralisme ».
- ↑ (ca)"Coneixement cultural i històric” de Gonçal Mayos (UB).


text:
Civilizacion toltèca
La civilizacion toltèca èra una cultura mesoamericana que se desvolopèt a l'entorn de la vila de Tula entre 900 e 1200. Èra originària d'un pòble nomada que participèt probablament au pilhatge de Teotihuacan vèrs 750. S'afondrèt après la destruccion de sa capitala Tula entre 1149 e 1168. Pasmens, lei Toltècs semblan pas disparéisser totalament car de vestigis arqueologics e de cronicas indican un movement d'emigracion vèrs lei regions orientalas de Mesoamerica, especialament en direccion dei ciutats-estats maias dau nòrd de la peninsula de Yucatan. Foguèron considerats coma de dieus per lei culturas pus tardivas de Mesoamerica. Ansin, leis Astècas se presentavan coma leis eiretiers dei Toltècs per legitimar la supremàcia de la Tripla Aliança sus la region.
La religion toltèca sembla de tipe chamanica, politeïsta e parcialament eiretada de la civilizacion de Teotihuacan. D'efècte, lo dieu Quetzalcoatl, originari d'aquela vila, i aguèt un ròtle important. Èra opausat a Tezcatlipoca que l'exilèt. La cultura toltèca presentan tanben de trachs comuns ambé leis autrei civilizacions mesoamericanas coma lo desvolopament d'una escultura massiva, la bastida d'edificis religiós piramidaus ò la practica dau jòc de bala.
-
Carta presentant lei civilizacions principalas de Mesoamerica, compres lo territòri dei Toltècs (sègles IX-XII) e sei migracions ulterioras (sègles XII-XIII).
-
-
Escultura giganta de Tula.
-
-
Bas relèu de Tula representant probablament lo dieu Quetzalcoatl.


text:
Enez-Eusa
Enez Eusa en breton (Ouessant en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Es la setena isla mai granda de França. Fa 8 km de long per 4 km d'ample. Es la tèrra abitada mai occidentala de França metropolitana. A forma de pinça de cranc, doncas a l'Oèst l'isla se dividís en doas puntas: la Punta de Pern e la Punta de Feuntenvelen, a l'entorn de la Baia de Lampaul.
A l'èst l'unic luòc accessible per mar es la Badia del Stiff. L'isla es separada de l'Archipèl de Molène pel Estrech de Fromveur, que presenta de rapidas correntas marinas que pòdon arribar fins a 10 nuds de velocitat e 60 m de prigondor. Es environat de divèrsas islas, coma çò Illòt de Keller al Nòrd. Ouessant Marca tradicionalament lo dintrat Sud del Marga.
- Demografia
És la setena illa més gran de França. Fa 8 km de llarg per 4 km d'ample. És la terra habitada més occidental de França metropolitana. Té forma de pinça de cranc, doncs a l'Oèst l'illa es divideix en dues puntes: la Punta de Pern i la Punta de Feuntenvelen, al voltant de la Badia de Lampaul.
A l'est l'únic lloc accessible per mar és la Badia del Stiff. L'illa està separada de l'Arxipèlag de Molène per l'Estret de Fromveur, que presenta ràpids corrents marines que poden arribar fins a 10 nusos de velocitat i 60 m de profunditat. Està envoltat de diverses illes, com el Illot de Keller al Nord. Ouessant marca tradicionalment l'entrada Sud del Canal de la Mànega.
- Demografia
Istòria[modificar | modificar la font]
Ouessant Es una isla dempuèi los tempses préhistoriques. A la fin de la darrièra ère glaciaire, èra ja separada del continent. Los elements d'aucupacion los mai ancians remontan a 1 500 abans J.-C. S'es descobèrt un vilatge préchrétien en avent existit pendent de nombroses sègles a Ouessant, signe d'una civilizacion ja anciana. Se pòt ne trobar las traces sul luòc archéologique de Mez Notariou en lo centre de l'isla, près de la còsta Santa-Michel.
L'isla èra un repère pels marines de l'Antiquitat (Carthaginois, de contunh Grècs e Romains) #que fasián lo comèrci del étain amb los Balearas Cassitérides (Cornouaille o Sorlingues) : lo géographe grèc Strabon la designa jol nom d'OuEισaun , Pline lo Ancià cossí Axanta, mas lo nom latin usuel es Uxantis.
Ouessant A pendent longtemps #èsser una isla isolada a causa de las nombrosas dificultats d'accèsses a la siá còsta escarpée, en creant aital una societat autarcique. La populacion locala, gaireben exclusivament compausada de femnas (meses a despart los joves mainats e los ancians), practicava principalament l'agricultura coma mejan de subsistance. Los òmes avián compromés en la Marina reiala jos la Ancian Regim e partissián per de longas missions. Una part de dintratz eles tornava pas jamai. Pel continuament, lo desvolopament de las linhas comercialas a favorit los contracta en la marina vendeira. Las femnas, demoradas dins tèrra, avián per prètzfach de s'ocupar de l'ostal (una pichona masure sens la mendre comoditat), dels mainats e dels trabalhs agricòlas. Èran los autentics caps de familha.
La preséncia de « cavals nans » a testificat sus l' isla per qualques escassas fonts. « Fòrça meses en examen e considerables per lo sieu vivacité e l'elegància de las siás formas, pas mens que per l'extrèm petitesse de la siá talha », èran ja en neta diminucion a l'epòca de Jean-Baptiste Ogée (XVIIIen). An crosat amb estendèm còrsas, prèps de lo sieu morphologie, a Modèl:La s[7]. François-Marida Luzel n'a vist pendent la siá joenessa, mas verifica en lo moment d'un viatge #qu'an desaparegut[8].
Lo melhorament de las connexions amb lo continent, necessari al desvolopament de l'isla, interven pas #qu'en 1880 amb la ponduda en servici del primièr « vapor » en efectuant una connexion regular. Per endavant, las connexions avián assegurat, quand las condicions meteorologicas o permetián, per de pichons voiliers pesadament cargats.
Començament 2012, l'isla de Ouessant expérimentera una centrala electrica en foncionant mercés a hydroliennes, cosinas submarines de las eolianas, e #que lor caldriá permetre d'assegurar 40 % de la consomacion electrica de l'isla[9].
Ouessant est une île depuis les temps préhistoriques. À la fin de la dernière ère glaciaire, elle était déjà séparée du continent. Les éléments d'occupation les plus anciens remontent à 1 500 avant J.-C. On a découvert un village préchrétien ayant existé pendant de nombreux siècles à Ouessant, signe d'une civilisation déjà ancienne. On peut en retrouver les traces sur le site archéologique de Mez Notariou dans le centre de l'île, près de la côte Saint-Michel.
L'île était un repère pour les marins de l'Antiquité (Carthaginois, puis Grecs et Romains) qui faisaient le commerce de l'étain avec les Îles Cassitérides (Cornouaille ou Sorlingues) : le géographe grec Strabon la désigne sous le nom d'OuEισaun , Pline l'Ancien comme Axanta, mais le nom latin usuel est Uxantis.
Ouessant a pendant longtemps été une île isolée à cause des nombreuses difficultés d'accès à sa côte escarpée, créant ainsi une société autarcique. La population locale, presque exclusivement composée de femmes (mis à part les jeunes enfants et les vieillards), pratiquait principalement l'agriculture comme moyen de subsistance. Les hommes étaient engagés dans la Marine royale sous l'Ancien Régime et partaient pour de longues missions. Une partie d'entre eux ne revenait jamais. Par la suite, le développement des lignes commerciales a favorisé leur embauche dans la marine marchande. Les femmes, restées à terre, avaient pour tâche de s'occuper de la maison (une petite masure sans le moindre confort), des enfants et des travaux agricoles. Elles étaient les véritables chefs de famille.
La présence de « chevaux nains » est attestée sur l'île par quelques rares sources. « Très recherchés et remarquables par leur vivacité et l'élégance de leurs formes, non moins que par l'extrême petitesse de leur taille », ils étaient déjà en nette diminution à l'époque de Jean-Baptiste Ogée (XVIIIen). Ils sont croisés avec des étalons corses, proches de leur morphologie, au Sègle XIX[10]. François-Marie Luzel en a vu durant sa jeunesse, mais constate lors d'un voyage qu'ils ont disparu[11].
L'amélioration des liaisons avec le continent, nécessaire au développement de l'île, n'intervient qu'en 1880 avec la mise en service du premier « vapeur » effectuant une liaison régulière. Auparavant, les liaisons étaient assurées, lorsque les conditions météorologiques le permettaient, par de petits voiliers lourdement chargés.
Début 2012, l'île d'Ouessant expérimentera une centrale électrique fonctionnant grâce à des hydroliennes, cousines sous-marines des éoliennes, et qui devraient permettre d'assurer 40 % de la consommation électrique de l'île[12].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://cassini.ehess.fr/ Population avant le recensement De 1962
- ↑ INSEE: Population depuis le recensement de 1962
- ↑ basas-de-donnees/recensement/populations-legales/commune.asp?depcom=29155 INSEE : Populations légales 2006 de la commune entrées en vigueur le 1er janvier 2009
- ↑ http://cassini.ehess.fr/ Population avant le recensement de 1962
- ↑ INSEE: Population depuis le recensement de 1962
- ↑ INSEE : Populations légales 2006 de la commune entrées en vigueur le 1er janvier 2009
- ↑ Jean Ogée, Diccionari istoric e géographique de la província de Bretanha, A. Marteville, Molliex, 1843, pàg. 390, legir en linha
- ↑ François-Marida Luzel e Françoise Morvan, Nòtas de viatge: en Bassa-Bretanha, del Trégor dins las islas de Ouessant e de Bréhat, de Premsas univesitàries de Roazhon, 1997, (ISBN 2868472834 e ISBN 9782868472830), pàg. 131
- ↑ corrent-marin 20 minutas - L'isla de Ouessant se met sul corrent marin, article del 4 de març de 2011
- ↑ Jean Ogée, Dictionnaire historique et géographique de la province de Bretagne, A. Marteville, Molliex, 1843, p. 390, Modèl:Lire en ligne
- ↑ François-Marie Luzel et Françoise Morvan, Notes de voyage: en Basse-Bretagne, du Trégor aux îles d'Ouessant et de Bréhat, Presses universitaires de Rennes, 1997, (ISBN 2868472834 e ISBN 9782868472830), p. 131
- ↑ 20 minutes - L'île d'Ouessant se branche sur le courant marin, article du 4 mars 2011


text:
Ièna pigalhada
L'ièna pigalhada (Crocuta crocuta) es la mai granda de las iènas. Viu principalament dins la savana africana.
Descripcion[modificar | modificar la font]
L'ièna pigalhada es reconeissibla a sas aurelhas cortas e arredondidas e a sas patas anterioras relativament longas. Son pelatge de color de sabla amb de tacas negras la diferencia de las autras iènas. Lo pes d'una ièna pigalhada varia entre 40 e 86 kg e sa longor pòt aténher 1,60 m.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- Referéncia ITIS : TSN 621907 : Crocuta crocuta (Erxleben, 1777) (en)
- Referéncia IUCN : espècia Crocuta crocuta (Erxleben, 1777) (en)


text:
Presentacion
Las edicions Letras d'òc que publican òbras de literatura occitana contemporanèa : romans, novèlas, contes e racontes, poesia, teatre…
Dens tots los maines, que presam mei que tot la qualitat literària deus tèxtes, shens desbrembar briga la qualitat de la lenga emplegada peus autors, quaus que sian los dialèctes.
Que publicam tanben òbras literàrias de la tempsada modèrna, ineditas o de mau trobar uei lo dia.
Los nostes libes que son editats sia en occitan sonque, sia en version bilingüa occitan-francés.
Quauques obratges que son acompanhats d'un lexic occitan-francés.
Dens la colleccion Camins, que publicam obratges qui pertòcan la lenga e la cultura deus parçans occitans :
lexics e vocabularis, paraulas popularas (contes, arreporèrs, devinalhas…), toponimia, etnografia, documents istorics…