text:
ACTUALITAT
Es Hèstes de Vielha comencen damb fòrça!
Un an mès, dejà a començat era Hèsta Major de Vielha. Un eveniment que, coma tostemp, aurà lòc pendent es dies 7 e 11 de seteme entà acabar dera milhor manèra er ostiu.
Aguesti son cinc dies plens d’activitats pensades entà tot eth mon, grani e petits,e que se realizen pendent tot eth dia, mès era Comission d’Hèstes dejà portaue cauhant motors des de deluns, dia 4 de seteme, damb diuèrsi eveniments fòrça variats coma eth campionat de frontón, eth concors de coctèls, diuèrsi jòcs infantils o un recitau de musica barròca, entre molti auti.
Coma tostemp, era hèsta deth cap-lòc aranés dèc començament damb eth tradicionau dia de penhes, a on centenats de persones, sustot joeni, gesseren en carrèr damb eth sòn grop d’amics entà gaudir deth gran passavila qu’acabèc en Ajuntament de Vielha e Mijaran a on, reines e dames d’aunor des hèstes sigueren coronades.
Dempús deth Passavila, es participants poderen gaudir deth sopar de penhes, organizat enguan pera penha “20 de copas”, e ara seguida d’ua net de balh damb orquèstra e DJ.
Eth prumèr d’aguesti dies d’hèsta estèc tot un èxit d’assisténcia, e ei qu’era darrèra hèsta der ostiu tostemp arribe damb ganes.


c: text/html

text:
Lo Castelar (Agenés)
Lo Castelar es una comuna occitana d'Agenés, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son : Bourboul (ecclesia Sancte Marie de ~) prope Sarinhac, en 1235, Barbol (feodum de ~), en 1259, Castellario (Petri de ~), en 1276, Barbol (Sancti Petri de ~) [1]. Tres luècs son citats : Borbol, Sarinhac e (Lo) Castelar.
Sarinhac, citat en 1235, deu èsser Savinhac, l'ancian nom de Sent Barç, e non pas l'ostal situat près de Mondon, a l'oèst del Castelar.
Borbol/Borbon/Borbó (ruisseau de Bourbon sus la mapa IGN [2]) es lo nom d'un riu, mès tanben, segon Durengues citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, lo nom del castèl. Es un idronime vengut d'un celtic borv-/borb-/borm-, qu'a lo sens de « bolhiment, gargotament » [3]. Durengues, dins son Pouillé Historique du Diocèse d'Agen pour l'année 1798 nomma la glèisa del Castelar, Saint-Pierre de Bourbon, e pus precisament saint Pierre ès liens, « Sent Pèir encadenat (?) » [4], signe d'ancianetat segon Bénédicte-Boyrie-Fénié (Antiquitat, nauta Edat Mejana) [5].
Lo Castelar es lo nom actual del vilatge. Es pas castellanum (fundum), ambe sufixe -anum, coma cresiá Dauzat [6], mès lo sufixe -are, çò qu'es pus frequent e que se justifica mai que mai pr'amor de l'article. Es un nom plan espandit, ambe de variantas, Lo Cailar (fòrma sincopada : * Lo Castelar > *Lo Castlar > Lo Cailar), Le Carlar de Baile (autra fòrma sincopada) o Le Casterar, fòrma gascona qu'a tanben donat plan d'antroponimes. Negre, citat per B. Boyrie-Fénié, explica castelar per « residéncia senhorala fortificada » e Astor, tanben citat per B. Boyrie-Fénié, li dona lo sens de « sòrta de castèl ». Lo sufixe -are mena al sens de « lo luèc del castèl » [7], mès permet pas de saber quand se tracta d'un castèl actual o d'un castèl ancian, a l'epòca de la fixacion del nom.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de La Ròca Timbaud; es ara del canton de Le Pays de Serres (en francés), donc del País de Sèrras.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luècs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 81-82
- ↑ https://www.geoportail.gouv.fr/carte
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 81-82
- ↑ https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/658/mode/2up
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 81-82
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 154
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 81-82

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Le portal es encara a se bastir
Mercés per la vòstra paciéncia
Abans la fin de l'annada seràn prèstas :
-
Las paginas en esperanto del site, sustot destinadas a la ret esperantofòna mondiala, als nòstres partenaris associatius, als esperantofóns que vòlon, van visitar o an dejà visitat la nòstra region, als candidats al nòstre volontariat de 2 meses ...
-
La librariá en linha que permetra de véser en temps real l'estòc de la nòstra librariá e de passar commanda sul portal de libres, metòdas o autres documents...
-
Qualques paginas pels benevòls, membres actius, amb de dorsièrs practics, les projèctes en construccion resumits...


text:
Bon, ben amb aquel freg, anam gaitar del costat de la gastronomia russa !
Veni de trapar una recepta aisida de blinis, testada, tastada, e aprovada.
☀ BLINIS ☀
• 1 iaort a la grega o bulgara (150g.)
• 1 uòu
• 1 pòt de iaort de farina (o mai o mens 100g.)
• mièg-saquet de levura quimica
• de sal
>> mesclar lo tot
Far coire dins una padena a blinis (pichòta, 12cm) a fòc median.
Vaquí !
Obtenguts amb una padena a blinis, un iaort a la grega, e en DOBLAR las proporcions.
Sens padena especifica, se pòt far tanben… (òc, sabi, ne foti de pertot…)
E la resulta amb padena estandard, iaorts natura (caliá ensajar, e ben marcha plan tanben), totjorn en doblar las proporcions.
S’acompanhan de tot çò que se tartina, e de la vodka de vòstra causida !


text:
Paucs episòdis de l’istòria europèa son tant desconeguts pel public general coma la campanha de liberacion d’Irlanda d’Eduard Bruce, fraire del rei d’Escòcia Robert Bruce, entre 1315 e 1318. Amb la tòca princapala de dubrir un segond front contra los angleses, una armada escocesa e la majoritat dels clans gaelics irlandeses ensagèron de liberar l’illa de la preséncia normanda anglesa. La campanha capitèt pas e l’esfòrç nadiu per liberar Irlanda tornèt pas a èsser a nivèl nacional fins lo sègle XVI.
Robert de Bruce, rei d’Escòcia que menava una luta per l’independéncia d’aquel país contra l’ocupacion anglesa del rei Eduard II, aviá guanhat en 1306 una òrra guèrra civila escocesa que li balhèt, fin finala, lo tròn d’Escòcia. La Casa de Balliol èra estada l’enemic e avián perdut la guèrra civila. Los darrièrs membres d’aquesta familha e los sieus partidaris avián fugit en 1314 a Irlanda. Totun, encara èran un dangièr per la nòva monarquia de Bruce. Caliá finir amb eles. Pasmens, decidiguèt enviar a Irlanda al sieu fraire mai jove Eduard.
La situacion a l’illa per la populacion gaelica èra, a l’epòca, pas brica aisida. Fasiá temps que los normands angleses avián conquistat la vila de Dublin e fòrça territòris al sieu torn. Mas pas tota l’illa èra encara conquistada. Sens un Naut Rei (Rei entre reis) de l’illa dempuèi la mòrt de Ruaidri mac Tairrdelbach Ua Conchobair en 1186, los irlandeses sabián pas cossí véncer los angleses. E alara arribèt la guèrra d’independéncia escocesa de Robert de Bruce.
Pr’aquò divèrses clans comprenguèron qu’avián de far una aliança amb los fraires escoceses, fraires de lenga e cultura. Après aufrir lo títol de Naut Rei d’Irlanda al fraire de Robert Bruce en 1315, aqueste desbarquèt aquel meteis an en la còsta de l’Ulster (Irlanda del Nòrd) amb mai de 5000 òmes. La tòca èra expulsar los angleses, eliminar los Balliol e balhar la libertat al pòble d’Irlanda per , puèi, atacar los angleses per Galas. Pr’aquò los Bruce avián pensat crear una aliança de totas las nacions gaelicas en la luta contra los angleses.
Una campanha que capitèt fòrça temps
La preséncia dels escoceses en tèrras d’Irlanda provoquèt un soslevament general a l’illa contra los angleses. Ja en genièr de 1315 los escoceses avián pogut conquistar l’illa de Man, situada entre Irlanda e Anglatèrra e ara calia arribar fins las pòrta de Dublin. S’aquò èra fach i aviá fòrça escasenças de liberar Irlanda, arrestar los revenguts qu’avián los angleses de l’illa e balhar un supòrt mai grand a Escòcia en la sieuna luta per l’independéncia.
En mai de 1315 l’armada escocesa d’Eduard Bruce lutèt contra una confederacion del comte d’Ulster, los Mandeville, Bisset de Glen, Logan e divèrsas tribús sauvatjas que reconeissián pas cap autoritat. Foguèron totes vencuts en batalha e Bruce poguèt conquistar la vila estrategica de Carrickfergus. Mens d’un mes après mai de 12 reis del nòrd irlandés jurèron lleiautat a Bruce e lo coronèron Naut Rei d’Irlanda.
Pendent l’estiu doas armadas menadas per Richard Og de Burgh e Edmund Butler ensagèron de barrar lo pas a la, de mai en mai, granda armada irlandesa e escocesa de Bruce. Caliá barrar la sortida naturala del nòu Naut Rei de l’illa del territòri de l’Ulster e pasmens amassèron una armada amb tant d’òmes coma la de Bruce.
Cossí que siá, Eduard Bruce tornèt a capitar. Decidiguèt pas lutar en batalha dubèrta e esperèt en tot laissar passar lo temps. Las armadas anglo-irlandesas finiguèron lo minjar e aguèron de fugir. Pauc après Bruce ataquèt e conquistèt la província de Connach. Dublin èra mai prèp.
En aquel moment lo rei anglés Eduard II aviá tanben desbarcat en Dublin per amassar una armada e lutar contra los irlandeses e los escoceses. Maugrat l’esfòrç, la batalha de Kells foguèt una nòva capitada per l’armada de Bruce e Eduard II aguèt de fugir d’Irlanda per amassar una nòva armada.
En 1317 los aliats irlandeses d’Eduard Bruce arribèron al ponch de demandar una revocacion de la carta papal Laudabiliter qu’èra estada balhada als Plantagenet per conquistar l’illa d’Irlanda. Demandèron ara a Joan XXII reconéisser lo nòu Naut Rei d’Irlanda Eduard Bruce per finir la guèrra a l’illa e començar una nòva epòca de patz e libertat. Mas lo papa volguèt pas o far.
Malurosament, e aprés arribar a las pòrtas de Dublin e se preparar per iniciar lo sètge de la capitala anglo-irlandesa a l’illa a ala fin d’aquel an, las armadas d’Eduard Bruce avián pas pogut encara conquistar tota l’illa e lo sacatge practicat balhèt mai supòrt popular a l’armada anglesa. De mai, lo pròpri Eduard Bruce foguèt mòrt pendent la batalha de Faughart, que finiguèt la conquista escocesa d’Irlanda en 1318.
Après aquò, las lutas rivalas entre los reis irlandeses contunhèron e solament ne poguèt aver profièch politic l’armada anglesa, que conquistèt, un après l’autre, los reialmes irlandeses liberats per Bruce. Foguèt pas fins l’an 1595, amb la campanha d’O’Neill e la Confederacion Irlandesa qu’aqueste país tornèt a aver un nòu soslevament general contra los angleses. Lo sòmi de l’union de las nacions gaelicas irlandesa, escocesa e galesa contra l’arrogància anglesa aviá demorat mai de quatre ans e finiguèt un 19 d’octobre de l’an 1318 amb la mòrt d’Eduard Bruce, fraire de Robert Bruce, rei d’Escòcia. Mas aqueste òc qu’atenguèt la libertat pendent mai de 400 ans d’Escòcia.
Christian Andreu*
*Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm.


text:
En parlar clar vòu dire: mesquins duvètz pas emmerdar lei riches, pas gastar lo plaser e lei lesers deis uns, pas empachar ais autrei de faire de profiechs e d'amolonar lei sòus graci au Mondiau.
L'obsenitat dau prepaus a escapat a la majora part dei jornalistas de l'espòrt mai pas ais autrei.
Lei medias an fach de bosin. Platini faguèt de belugas dins son tèmps emé lo n°10 dins l'esquina a Nancy, a Sant Esteve, a la Juventus de Turin e dins la nacionala de França mai a jamai beluguejat dins sei prepaus.
A degut òublidar qu'es un felen de paurei, d'Italians qu'an montat en Lorrena per ganhar la vida dins lei minas.
Lo dich Mondiau si presenta mau. A un mes de la dubertura leis estadis son encara en chantier e lei favelados romegon.
"O samba ta quente" dirié Chico Buarque, la castanha podrié petar.


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dilluns, 28 de maig de 2012
L'expression occitana del jorn: polida coma una jogaira de nyckelharpa
Explics: lo nyckelharpa, o viòla de claus, qu'ei un instrument tradicionau suedés originau, ua sòrta d'ibrid enter un vriulon e ua sonsaina (viòla d'arròda), l'existéncia deu quau remonta a l'edat miejana. La version modèrna de l'instrument, cromatica, que's pòt hèr servir tà tots los estilles de musica e qu'ei adara d'usatge quasi universau.
Quauques exemples per l'imatge o meslèu videos que vs'ajudaran a compréner miélher lo men devís en tot saborar musicas de las bonas.
Emilia Amper (Suèda), aquiu a jogar en China amb lo grop deus Solistas de Trondheim (Norvèja):
Josefina Paulson (Suèda) qu'ei aquiu a jogar dab lo son compatriòta David Eriksson dens l'encastre de l'ensemble europèu de nickelharpa "cadence"
Adara que vam véder Anna Rynefors (Suèda) a tocar la viòla en acompanhar lo son compatriòta bohaire Erik Ask-Upmark (au säckpipa, cornamusa suedesa). Lo duet qu'a publicat un CD magnific consacrat a la musica tradicionau suedesa (de Dalarna mei que mei, dab cornamusas, harpa e nyckelharpa), titolat Dråm o sia "bordon" en suedés colloquiau, (vej. Amazon o i-tune store)...
'
Non, non son pas totas suècas, las polidas nickelharpairas.
Brembatz-vos de Bronwyn Bird (USA), qui vedem aquiu a jogar dab lo nickelharpaire suèc Peter Hedlung dit "Puma".
E non podem pas oblidar Eléonore Billy qui a hèit tant tà popularizar l'instrument en França, dab lo nyckelharpaire d'origina bèlga Didier François (inventor d'ua tecnica navèra de jòc anti-tendiniti) e lo factor vosgian Jean-Claude Condi.
E non, non son pas totas blondas tanpòc, las polidas nickelharpairas. Que n'i a tanben en version moreta, com la magnifica Ana Alcaide (Espanha), aquiu a interpretar quauques aires judeo-espanhòus (de l'ex-impèri otoman) dens la Sinagoga del Tránsito de Toledo.
:
E segur, que i a shens nickelharpairAs, que i a tanben nickelharpairEs. Mès bon, las qui son polidas com lo jorn que son las nickelharpairAs, per definicion, eh! Doncas, aquò rai.
4 comentaris:
-
-
Mercés plan de vs'i tornar !
Au fèit, que m'èi crompat un banjò, e que comenci de'n har quauques !
- 28 de maig de 2012 a les 21:51
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Adiu Renaud! Alavetz, per quan aqueth concèrt de banjo?
- 29 de maig de 2012 a les 18:01
-
-
Ah... preu concèrt, e'm pensi qu'es un chic lèu unqüèra... Que m'apractiqui pendent 10 ans, e que't tornerèi a díser !
- 29 de maig de 2012 a les 22:01
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Bon, paciénca e practica que cau!
- 30 de maig de 2012 a les 7:20


text:
Jooble, vous permet d'accéder en un clic à toutes les offres d'emploi en France.en savoir plus
Emploi Canton de La Tremblade, Job Canton de La Tremblade
Les offres d'emploi populaires en Canton de La Tremblade
Recherche d'emploi par ville Canton de La Tremblade
assistante Canton de La Tremblade
comptable Canton de La Tremblade
conducteur Canton de La Tremblade
responsable Canton de La Tremblade
accueil Canton de La Tremblade
aluminium Canton de La Tremblade
assistant comptable Canton de La Tremblade
association Canton de La Tremblade
atelier Canton de La Tremblade
automatique Canton de La Tremblade
bts cgo Canton de La Tremblade
bts nrc Canton de La Tremblade
cabinet Canton de La Tremblade
canalisation Canton de La Tremblade
chargé d'accueil Canton de La Tremblade
chaudronnerie Canton de La Tremblade
chaudronnier Canton de La Tremblade
chaudronnier soudeur Canton de La Tremblade
collaborateur Canton de La Tremblade
collaborateur comptable Canton de La Tremblade
commercial sedentaire Canton de La Tremblade
conducteur pl Canton de La Tremblade
conducteur poids lourd Canton de La Tremblade
conducteur travaux Canton de La Tremblade
contrat Canton de La Tremblade
création Canton de La Tremblade
déclaré Canton de La Tremblade
développement Canton de La Tremblade
diplome Canton de La Tremblade
electromecanicien Canton de La Tremblade
entreprise Canton de La Tremblade
étudiant Canton de La Tremblade
expertise comptable Canton de La Tremblade
fiscaliste Canton de La Tremblade
formation Canton de La Tremblade
gestion Canton de La Tremblade
industrie Canton de La Tremblade
industriel Canton de La Tremblade
installateur Canton de La Tremblade
licence Canton de La Tremblade
licence professionnelle Canton de La Tremblade
machiniste Canton de La Tremblade
mecanique Canton de La Tremblade
metallurgie Canton de La Tremblade
nouvelle Canton de La Tremblade
particulier Canton de La Tremblade
physique Canton de La Tremblade
plaisance Canton de La Tremblade
poids lourd Canton de La Tremblade
production Canton de La Tremblade
professionnel Canton de La Tremblade
qualité Canton de La Tremblade
recherche Canton de La Tremblade
recrute Canton de La Tremblade
remplacement Canton de La Tremblade
responsable atelier Canton de La Tremblade
responsable comptable Canton de La Tremblade
responsable production Canton de La Tremblade
responsable qualité Canton de La Tremblade
responsable ressources humaines Canton de La Tremblade
ressources humaines Canton de La Tremblade
secteur Canton de La Tremblade
sédentaire Canton de La Tremblade
semaine Canton de La Tremblade
service Canton de La Tremblade
soudeur Canton de La Tremblade
soudeur semi automatique Canton de La Tremblade
soudeur tig Canton de La Tremblade
soudure Canton de La Tremblade
spécialisé Canton de La Tremblade
technique Canton de La Tremblade
telephonie Canton de La Tremblade
travaille Canton de La Tremblade
travaux Canton de La Tremblade
emploi Saint-Pierre-d'Oléron, 17310
emploi Aigrefeuille-d'Aunis, 17290
emploi Saint-Georges-d'Oléron, 17190
emploi Saint-Georges-de-Didonne, 17110
emploi Bourcefranc-le-Chapus, 17560
emploi Saint-Palais-sur-Mer, 17420
emploi Canton de Aigrefeuille-d'Aunis


text:
En aquesto pountanado de lagno generalisado, lis edicioun Lemouzi an agu la bono idèio de reedita « Per s’esclafar » d’Aufred Marpillat « un félibre tulliste valeureux ».
Aquesto reedicioun en reprints douno lou tèste óuriginau emé la reviraduro de l’autour, lis ilustracioun e la musico quand toumbo lou cas. Un recuei de pouësìo que lou majourau Joudoux ié dis « une œuvre saine, nationale et patriotique ». Si persounage soun acoulouri e varia e li sceno presso dins la vido vidanto.
Lou felibre Marpillat qu’èro mèstre en gai-sabé, faguè grando pèr Lemousin, sa lengo e si tradicioun, éu que vivié à Paris mounte empuravo la flamo e se capitè au debut dóu Felibrige en Lemousin.
Autambèn, presan la presentacioun que n’en fai Roubert Joudoux, biougrafìo, bibliougrafìo e countèste istouri e felibren.
.


text:
Parlament Flamenc
Lo Parlement flamand (Het Vlaams Parlement en neerlandés, a l'origina Cultuurraad voor de Nederlandse Cultuurgemeenschap) es l'assemblada legislativa de la Comunautat flamanda e de la Region flamenca de Belgica. L'exercici de las competéncias de la Region flamenca foguèron transmesas a la Comuautat flamenca. Lo Parlament flamenc legifèra donc a l'encòp dins las matèrias comunautàrias, que s'aplican sul territòri de la Region flamenca e de Brussèlas-Capitala, e dins las matèrias regionalas, que s'applican pas que sul territòri de la Region flamenca.
Lo Parlament flamenc ocupa un imòble omonim situat al còr de la vila de Brussèlas. La localizacion del Parlament flamenc dins la capitala bèlga, situada fòra de la Region flamenca, pòt paréisser estranh, mas se justifica qu'aquel parlament es pas sonque regional mas tanben comunautari, e que la Comunautat flamenca plan exercís de poders sul territòri de las 19 comunas de Brussèlas-Capitala, reconeguda region linguistica bilenga per la Constitucion bèlga. Cal notar que lo Parlament de la Comunautat francesa es tanen situat a Brussèlas.
Somari
Los parlementaris[modificar | modificar la font]
Lo Parlament flamenc es elegit cada cinc ans. Pòt pas èsser disolgut abans la fin de la legislatura. Las primièras eleccions dirèctas al Parlament flamenc se debanèron lo 21 de mai de 1995. La refòrma de l'Estat de 2001 donèt als Brusseleses neerlandofòns la possibilitat d’elire dirèctament los sièis deputats los representant al Parlament flamenc. Aquò se debanèt pe primièr còp per las elccions comunautàrias e regionalas de 2004.
Lo Parlament flamenc compte 124 deputats elegits al vòte universal dirècte: 118 deputats en Region flamenca e e 6 deputats en Rrgion de Brussèlas-Capitala.
Partits politics al Parlament flamenc[modificar | modificar la font]
En junh de 2014, cadun dels 124 deputats es membre d’un dels 7 partits politics seguents:
- Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA), conservators-nationalistas flamencs, 43 deputats
- Christen-Democratisch en Vlaams (CD&V), democrats-crestians flamencs, 27 deputats
- Open Vlaamse Liberalen en Democraten (OpenVLD), liberals, 19 deputats
- Socialistische Partij Anders (sp.a), socialistas, 18 deputats
- Groen, ecologistas, 10 deputats
- Vlaams Belang (VB), nacionalistas flamencs de drechaextrèma, 6 deputats
- Union des francophones (UF), grop dels francofòns del Brabant flamenc, 1 deputat


text:
Matieu a écrit:Que dises causas interesantas, mes pensi pas que balhar la prioritat a la musica occitana (tradicionau tanben !), sia un biais de s'embarrar. Se ne hèm pas nosautes la promocion de la cultura nosta, qui pòt ac har ?
(que sei, disi aquò dilhèu per'mor que soi un navèth de Ràdio País..)
Adieu Matieu,
Sense faire lo saberut m'apieji sus 8 ans d'esperiencia e te dirai que manejar una radio occitana es pas un afar aisit : dins lo càp dels lambdas (los occitanISTES te diran que nos fotem dels lambdas, ieu los lambdas son mas toca matger, ai pas l'enveja de prescar convertits) dolen de l'imatge occitan= dacòs de vielhs (et te dirai que cora arrivi amb mos pels longs, mon perfecto e mas camisetas Iron Maiden, i'a que son sul cuòl de saber que soi l'òme de Radio Occitania e non pas d'una radio rock coma FMR o Canal Sud) te podi comptar mantunes causas (o consi a la debuta me traperi dins lo dobte de faire ganhar plaças per concerts de las braves e cars, per de que lo monde s'esperavian pas trapar aquò en ço nòstre e te disi qu'es una lucha (parli pas al passat, cambient d'aici d'aila mas demora una realitat).
Mon metode es simple, lo monde fan un blocatge rapòrt a l'occitan (sense esser contre se van diser qu'entendran que chic) comencçi de me faire vielh e soi pas pron idealiste per me diser que vau cambiar l monde m'adapti.
Dos eisemple concrectes : fau una emission de rock sus la radio, al vist del la pauretat de l'empont rock occitan, passi mai que mai de metal anglo-saxons e charri en occitan entre los troces, es atal que me traperi d'esser escotar per tot un internat de liceu (l'aprengueri per un amic pion) doncas fau passar la lenga d'un biais jos-jaçent (escotan per la musica, e trapan paraulas que gardan)
Segond eisemple : lo nòstre jornal d'assabers es en bilingue, cal prener en compte quicòm, lo que vòls faire aquò pels assabers escotara pas una radio generaliste, escotara France Info o fintara LCI) lo que ven en ço nòstre a enveja d'ausir la lenga mas d'un autre can pòt aver paur de pas entendre se lo dacòs es pas qu'en occitan, per contra cora arrivon en ço nòstre coneisson las nòvas me manca pas que de lor passar lo vocabulariper prener un eisemple concrete : prenem nos dos minutas de somiar se deman Total fina fait faillite, lo que ven escotar lo meu jornal aura ja l'assabers per contra quora ausira que disi "Total fina faguet quincanela" i passi un autre assabers que tent pas : faire faillite = far quincanela en occitan)
Aprep pretendi pas tener la vertat universala (soi pas pron occitanISTE per aquò) çaquelà aquò foncionna e lo fau evoluar a mesure que passa lo temps.
Per contra me far plazer que siaguesse dintrat dins Radio Pais, sabi pas se t'an ditz qu'ensajem d'obrar de mai en mai amassa de mai en mai clas (m'estimi fòrça aquela paraula per diser "a l'unisson") se vòls estudiar la possibilitat d'obrar amb Yellow (Radio Lengad'òc) e ieu contacta me a thebigdreux@yahoo.fr
Amistats
Cedric
E.A: Nota als atempradors , pensetz pas que caldria dubrir un nou tòpic, sem luenh de 3 a cantar


text:
Villes et mairies de la Région de Campanie
Liste des communes
Voici la liste des communes classées par ordre alphabetique.
Acerno
Ville d'Acerno, localité de l'Italie de 2 800 habitants.
La mairie d'Acerno a un site Internet.
Acerra
Ville d'Acerra, localité de l'Italie de 56 000 habitants.
La mairie d'Acerra a une adresse e-mail et un site Internet.
Afragola
Ville d'Afragola, localité de l'Italie de 63 000 habitants.
La mairie d'Afragola a une adresse e-mail et un site Internet.
Agerola
Ville d'Agerola, localité de l'Italie de 7 400 habitants.
La mairie d'Agerola a une adresse e-mail et un site Internet.
Agropoli
Ville d'Agropoli, localité de l'Italie de 21 000 habitants.
La mairie d'Agropoli a un site Internet.
Aiello del Sabato
Ville d'Aiello del Sabato, localité de l'Italie de 4 000 habitants.
La mairie d'Aiello del Sabato a une adresse e-mail et un site Internet.
Ailano
Village d'Ailano, localité de l'Italie de 1 400 habitants.
La mairie d'Ailano a un site Internet.
Airola
Ville d'Airola, localité de l'Italie de 8 100 habitants.
La mairie d'Airola a une adresse e-mail et un site Internet.
Albanella
Ville d'Albanella, localité de l'Italie de 6 500 habitants.
La mairie d'Albanella a un site Internet.
Alfano
Village d'Alfano, localité de l'Italie de 1 100 habitants.
La mairie d'Alfano a une adresse e-mail et un site Internet.
Alife
Ville d'Alife, localité de l'Italie de 7 500 habitants.
La mairie d'Alife a un site Internet.
Altavilla Irpina
Ville d'Altavilla Irpina, localité de l'Italie de 4 100 habitants.
La mairie d'Altavilla Irpina a un site Internet.
Altavilla Silentina
Ville d'Altavilla Silentina, localité de l'Italie de 7 000 habitants.
La mairie d'Altavilla Silentina a un site Internet.
Alvignano
Ville d'Alvignano, localité de l'Italie de 5 000 habitants.
La mairie d'Alvignano a un site Internet.
Amalfi
Ville d'Amalfi, localité de l'Italie de 5 300 habitants.
La mairie d'Amalfi a une adresse e-mail et un site Internet.
Amorosi
Ville d'Amorosi, localité de l'Italie de 2 800 habitants.
La mairie d'Amorosi a une adresse e-mail et un site Internet.
Anacapri
Ville d'Anacapri, localité de l'Italie de 6 700 habitants.
La mairie d'Anacapri a un site Internet.
Andretta
Ville d'Andretta, localité de l'Italie de 2 000 habitants.
La mairie d'Andretta a un site Internet.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Mühldorf am Inn (183)
Liste des communes
Waldkraiburg
Ville de Waldkraiburg, localité de l'Allemagne de 23 000 habitants.
La mairie de Waldkraiburg a une adresse e-mail et un site Internet.
Mühldorf am Inn
Ville de Mühldorf am Inn, localité de l'Allemagne de 17 000 habitants.
La mairie de Mühldorf am Inn a une adresse e-mail et un site Internet.
Haag
Ville d'Haag, localité de l'Allemagne de 6 400 habitants.
La mairie d'Haag a une adresse e-mail et un site Internet.
Ampfing
Ville d'Ampfing, localité de l'Allemagne de 6 000 habitants.
La mairie d'Ampfing a une adresse e-mail et un site Internet.
Neumarkt-Sankt Veit
Ville de Neumarkt-Sankt Veit, localité de l'Allemagne de 6 000 habitants.
La mairie de Neumarkt-Sankt Veit a une adresse e-mail et un site Internet.
Kraiburg am Inn
Ville de Kraiburg am Inn, localité de l'Allemagne de 4 000 habitants.
La mairie de Kraiburg am Inn a une adresse e-mail et un site Internet.
Gars am Inn
Ville de Gars am Inn, localité de l'Allemagne de 3 700 habitants.
La mairie de Gars am Inn a une adresse e-mail et un site Internet.
Mettenheim
Ville de Mettenheim, localité de l'Allemagne de 3 400 habitants.
La mairie de Mettenheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Schwindegg
Ville de Schwindegg, localité de l'Allemagne de 3 400 habitants.
La mairie de Schwindegg a une adresse e-mail et un site Internet.
Polling
Ville de Polling, localité de l'Allemagne de 3 300 habitants.
La mairie de Polling a une adresse e-mail et un site Internet.
Buchbach
Ville de Buchbach, localité de l'Allemagne de 3 100 habitants.
La mairie de Buchbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Aschau am Inn
Ville d'Aschau am Inn, localité de l'Allemagne de 2 700 habitants.
La mairie d'Aschau am Inn a une adresse e-mail et un site Internet.
Obertaufkirchen
Ville d'Obertaufkirchen, localité de l'Allemagne de 2 400 habitants.
La mairie d'Obertaufkirchen a une adresse e-mail et un site Internet.
Heldenstein
Ville d'Heldenstein, localité de l'Allemagne de 2 400 habitants.
La mairie d'Heldenstein a une adresse e-mail et un site Internet.
Maitenbeth
Village de Maitenbeth, localité de l'Allemagne de 1 900 habitants.
La mairie de Maitenbeth a une adresse e-mail et un site Internet.
Rechtmehring
Village de Rechtmehring, localité de l'Allemagne de 1 800 habitants.
La mairie de Rechtmehring a une adresse e-mail et un site Internet.
Unterreit
Village d'Unterreit, localité de l'Allemagne de 1 700 habitants.
La mairie d'Unterreit a une adresse e-mail et un site Internet.
Reichertsheim
Village de Reichertsheim, localité de l'Allemagne de 1 600 habitants.
La mairie de Reichertsheim a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
occitan. Lo BLOG TOT EN OC du pays Occitan.Langue occitana.Occitan occitanie, occitanesque. Diversite de l'Occitanie culturelle. Differentes formes dialectales.Peintures logiciels informatiques, nouvelles. Commentaires de la mode de l'actualite defini par les mass medias dominants.Poesie. coups de coeur. Politique et diversite. l'unesco e la diversite en France. Hypocrisie de droite et de gauche. Le cancer jacobin. croisade e cathare. Grands massacres.
lundi 31 décembre 2007
2008 ne'n fenir ambe la secu...
2008 sera l'annada de las grandas reformas. Aquò's lo Fillon que lo dis . Sabètz lo filhonèl , lo traça de pichòt enlucernat de furga merda que capitèt de trapar una plaça a l'escòla de ANE ( ENA escrich a la mòda englesa).
2008 sera l'annada de las refòrmas es a dire de la roïna de totes los avantages acquesits aprèp un sègle de lutjar.
Lo pus bèl o lo mai sorne coma volètz e que las entrepresas privatisadas fan ara de beneficis que son pas de creire. Que lo deficit de la secu exista pas , que los mancas dels fons de la retiradas son ren de ren. TOTAL per siès mèses : 10 milliards d'euro de benef.
Atudaria que volguèsse a el tot sol lo deficit de la secu. Mas i a encara ASF; EDF;; EGF;; FRANCE TELECOM ;;o la Caissa dels despòts e consinhacions....
Brèu anem encoratjar l'initiativa individuala es a dire lo borsicotaira que leva pas una palha de pel sòl... Trabalhar pus coma diguèt l'empeïte...
Visca la França , Visca Joana d'ARc , Visca la conaria umana. Visca l'universalitat de l'esperit françès e ....
Bona Annada
mardi 25 décembre 2007
L'Europa: Albanèses OC . Kurdas NO
Los Balkans se troban balkanisats. Per dire qu'una region es a mand de petar disèm qu'aquel païs se "Balkanisa". Quan èri jove à l'escòla, lo mestre disia que la "balkanisacion" dels Balkans nos trapèt la primièra guèrra mondiala. E vesèm que l'UE qu'a tot comprès nos aprepara la meteissa ensalada. O pel mens una ensalada qu'i reverta mai que mai a una paura ensalada que lo vinagre auria tot rosegat. Una sentida de ja vist coma dison los espsiciatras. Cadun sab que i a d'Albanèses de pertot , que son islamics , sostenguts per aquesta granda amiga del monde occidental que se sona l'Arabia Saodita. I a donc d'Albanèses dins Serbia , , dins Croatia , dins Bosnia , dins Macedoine , dins Montenegro, dins Italia, e benlèu ne'n oblidi. Brèu , anèm veire naisser lèu la granda Albania. Qu'i sem pas opausat o torni dire mas enfin ... Mas compreni pas per que los Serbas , o los Croatas , o los Bulgaras , o los Abkhases per exemple an pas drech a lor granda patria.
Praquò l'Euròpa qu'es la mai bèla bastison de l'esperit cartesian refusa d'autras grandas nacions, Barroso ne'n parla mai d'un còp; lo Grand païs Basca , o la Granda Catalonha capitaran pas d'espelir. Gausarem pas parlar de la granda Occitania.... Que MAM o trobaria falorda , mas que li caldra plan engamar un jorn .
Pel còp vesèm quicòm de polit, de poirit voliai dire: l'UE e l'OTAN foranbandisson un estat Palestinian mas prècha per un estat Kosovar. Encara un còp qu'i soi pas contra. Mas veirètz lèu que la logica , per dire que las enganas s"amolonan.
Donc prècha l'UE per los Albanèses qu'an ja caçat 300 000 Serbas , e 500 000 Ròms, e tuar 4 a 5000 estrangièrs . S'aquò's pas una epuracion etnica consi se sona. Remebrem-nos que l'epuracion etnica foguèt la rason majora de tabaçar los Serbas e de far petar la Iogoslavia. Mas es pas tot...
Me soveni encara que lo Kotchner e los medias fasian pas que nos mostrar los chaplas serbas orres de segur, e inescusablas , mas qu' entre que se debanava lo chapla del Rwanda qu'èra praquò d'una autra mena de tuarias e que faguèt mai d'un million de mòrts.
Contunhem dins la logica.
Après lo 11 septembre de que faguès lo Bush , e ben desclarèt la guèrra a l'Irak e lo fotèl al fuòc e al sang , en dubrissant granda la pòrta al terroristas estremistas . Alara que gaireben totes los terroristas èran nascuts de l'Arabia Saodita. Ara sem sul punt d'aver un governament en tchador dins aqueste paure païs d'Irak, çò que vòl dire que lo Bush volia pas restablir la democracia, dins lo monde arabe , mas al contrari far espelir un governament de religios ? Cò que se passa ara que los Chiitas van lèu prendre lo margua dins Irak ambe la benediccion de l'Arabia Saodita , del USA e de l'UE ; Los petròlièrs Texans an comprès, fa bel temps, que tan val milhor traitar ambe los ayatolahs qu'ambe los poders laicas. Ambe elses lo petròli raja. Los tipes fans la fèsta defòra e quand tornan te metan totis al trabalh.
Noveltat los Turcs , an près la tissa de bombardar los vilatges Kurdas . E degun de dire res. Vertat que Carla Bruni es quicòm de mai d'important.
E tenon l'autorisacion de massacrar un còp de mai. L'autorisacion ven de l'UE dels USA e del OTAN. Se que non se farian tapar sul dèts.
L'UE pòd èstre fièra. Encara un sòci novèl que torna trapar lo temps perduts, que fa de chaplas coma totis los ancians païs de la vielha euròpa a la civilisacion crestiana e umanista. L'UE es dinha de recebre aquel novel fringaire de l'Euròpa: la Turquia va tuar un milion de Kurdas(es la debuta) e pausar la man sus lo pots de petròli de Kirkourk, pel compte e ambe las felicitacions euròpeencas. Lo governament de Bagdad donnèt son accòrdi a n'aquelses bombardaments.
Pròva ailas que los Kurdas son pas prèstes de trapar l'independencia e de tener un jorn lo "GRAND KURDISTAN".
Mas los Kurdas son pas pron cuòls benesits .
Visca la Turquia , Visca l'Euròpa e visca la França de Dunkerk a Vladivostock....
Plan venguda als Albanèses...
Ambe los Turcs i ganhem fòrça...
dimanche 23 décembre 2007
Gorilha e inteligencia
Sus antena 2
Une femna aprenguèt lo lengatje dels sinhes a una gorilha femna. Era plan tombada ; capitèt qu'aquèla femenèla èra força inteligenta. Aquela dòna èra capable de mestrejar mai de 1200 sinhes e mème de fargar dels mots per dire un sentit novèl. Una vertadièra escrivana!
Mas espera. Que i a mai.
La paura èla èra sola dins sa gabia dempuèi una detsenada d'annadas.
Un bel jorn, la sèu amiga , la que li avia après lo lengatge dels sinhes se pensèt qu'èra ,sai que ,un boçin tristonèla e que n'avia un sadol de la solituda. Brèu qu'avia besonh de companhia...
Tanben li mostrèt sus l'ordenador un tièra de gorilhas joves per saber consi faria, se volia dire quicòm davant de prendre un espos. Gaitavi al passatge , coma aquela educatrica èra fòrça inteligenta e respectuosa dels dreches del femelun gorilhenc.
Cal dire qu'èla e la gorilha parlavan de longa.
E aquò faguèt que capitèt una segonda descubèrta encara mai capitala.
Foguèt que la gorilha femna causiguèt un amoros. Diguèt mai clarament lo qual volia èla, e lo qual volia pas veire. L'elegit foguèt un jove gorilha trufarèl e coquinas qu'espèrava de rescontrar lèu l'amiga aimada.
Ieu que revertava de mai en mai un vièlh ors gorilha , m'acuòlèt, completament enlucernat.
Aital , me diguèri i avia donc d'inteligencia de pertot dins la creacion universala.
Tot aquò me tafurèt. E cercèt sus internet la rason per que los òmes mespresavan tant las bestias.
E tombèri sus un cat que tirava la caça de las aigas sus las escremièras. Non de segur que lo cat volia sonque beure. Volia tanben comprendre consi marchava. Se quilhava sus las patas de darrièra e butava la cadaula. E l'aiga bombissia . El parava la pata e lecava la pata. I tornèt dètz còps.
Mas tornèm als gorilhas. Lo pus bèl que foguèt causit èra un brave gorilha membrut e calossut , benlèu un pauc trop trufarèl per mon idèa. Arribèt lo masclas e agradèt a la gorilhòta. Mas aprenguèt el tanben lo lengatge dels sinhes. Expliquèt un bèl jorn consi avia vist la sia maire morir. Consi dels caçaires li copèren lo cap e las mans e consi dempuèi plorava sens poder se desconsolar. Praquò èra jove . Era naut coma tres pèras dins lo bosc de l'Uganda.
Alara subran me venguèt l'idèa qu'èrem coma dels borèls fascistas ambe las bestias , tan mespresents e tant messorgièrs.
Mas consi volètz que las causas s'endevengan . Los òmes que nos governon comprenon ja pas res de quicòm als òmes.Consi voldria que comprenon quicòm al bestialum?
Alara cal mercejar la savanta de nos mostrar l'inteligencia de las bestias... E del còp la nòstre inhorença
Plan merce a ela e bon NADAL.
jeudi 20 décembre 2007
Visita a Roma
Los elefants del PS e qualque còps de l'UMP fan un jorn lo viatge de Roma. Aital faguèt Nòstre President. Tre quitada Cecilia, causiguèt Carla e partiguèt per Roma. A oblidavi joguèt un pauc a Disney Word istòria de donar un pauc de gran per modre a la premsa liura e salvatja de nostre pais negat jos los drèches de l'ome jornalisticas de l'escòla de jornalisme UDR RPR UDF UMP presidat ara per TF1 que denonciara jamai pron los mancaments de la democracia....... endacòm mai.
Lo papa un brave òme plan a drecha coma cal ara; li donèt l'absolucion. "Arregarda pas los pecats de ta gleisa mas la fe de tos evesques".
Es pas bèla la vida. La onte de paures maluros se serian faches estripats per aver metut una capòta de ren , a pron pena un buf de pencha de sèrp , la onte lo sòmi de despartir la riquesa del monde un pauc milhor desencadena lo tròn papal, nòstre president arriba , enrodelat de pecat , se clina , pren un pauc de porpra papala e s'en torna blanc coma nèu.
Visca la gleisa que nos crebèt e visca lo president.
Deman a la una : las liberacions d'ostages colombians e lèu la davalda dels camps eliseencs en slip
dimanche 16 décembre 2007
Democracia françèsa e premsa"liura"
2004 l'annada del non a la constitucion. 55% de non. Una palha.
Praquò clar e net.
Uèi la constitucion es senhada a Lisbona.
Alara de que se passèt. Ren circulatz i a ren de veire.
Tota la nomenklatura de drecha e de senestra es urosa . Los "Françèses " l'an dins lo "baba". Se que non èra escandalos
Es aqui . La superioritat de l'elita nacionala. Es pas coma en Russia onte an jamai ren comprès . Aici los que nos governan fan çò que volon sens tuar tròp de monde . Antan o faguèron. Uèi o fan rarament . An capitat un biais de raynal . Coma los papas(i tornarem un jorn) Que son intelligents los bogres. An far d'estudias longas. An après a repapiar , a recitar , a debanar sens cap d'idèa levat l'esperit d'obedience. Mas son fòrts per nos far engolir çò qu'es bon per nosautres mème quand la lor sopa pudis las enganas.
Ara se trufan de Poutine . Gaita lo tuaire dison . Es pas qu'un dictador de res . E sabem de que parlavèm , avem agut Napoleon. A trucat las eleccions. Poutine = dangièr. Es pas coma en çò nòstre , la democracia occidentala porta drapèl de la libertat, dels drèches de l'òme, de la femna ece.
E tralali lalere.
Degun a l'oest liure e democratica se remembra pas pus consi lo Bush s'arrenguèt las eleccions , elegit president ambe mens de votz qu'Al Gore. S'en parla pas pus. Totis avem ja oblidat consi Sarkosy trapèt tota la premsa liura , 'pas coma en Russia" ambe el. Consi un fum de ministres socialistas son anats ambe el . Totis an oblidat consi faguèt lo Berlusconi mentre 10 ans per s'emplenar las pòchas e butar l'Italia a la roina..
Moralitat : los Russas son pas finòts. Ambe una bona premsa d'aparencia liure om pòd far de miracles aici. Levat qu'ailabas la premsa es pas liura. E qu' aici es pas liura tanben. Cercatz la deca.
Alara Poutine ten una qualitat. Totis los jornalistas françès podon lo denonciar, subretot los del PS. Es vengut per totis los françèses lo grand missant lop.
Los Chinèses que fan mai al Tibet son pas gaire criticats . vendre e crompar es pas l'avenir??
Ailas los jornalistas françèses democratas e tot e tot nos preparan aqui dapassèt a la guèrra. Ailas ieu crèsi que la lutja per las matièras prumièras va venir ferotga. Caldra ben anar las cercar onte se troban. N'i a pas tant d'endreches qu'aquò. La Russia e la Lybia van desrovilhats al nom de la democracia occidentala.
Merce M Poutine e merce M Kadafi, la plotòcracia françèse se crei vertadièrament liura. Baste que nos daissèsse la patz.
jeudi 13 décembre 2007
Le bouclier social.
fendascla que i' a al mitan del boclièr.
Le boclièr social es pas lo boclièr fiscal.
Es coma un string aqueste boclièr, un fial de tela d'aranha se volètz.
Permès juste de veire çò qu'avem de perdre .
Non mas m'engana . A costat del boclièr podètz veire una taca de sang. La del tipe que tenia lo boclièr davantque tot pèta. I a tanben las traças jaunas suspectes, le jauna es totjorn suspect.
La vida aumenta pas pus , es lo poder de comprar que baissa.
L'INSEE es coma o disia Coluche dels tecnocratas . Lor donèsse lo Sahara que lèu se trobaria pus de sable.
Bon daisssatz pas lo pastaga se refrescar si que non anem trapar la gripa intestinala, la foira que!.
mardi 11 décembre 2007
Mureth la nòva e la Mureth vièlha
Que se passarià s'un estajant de 1213 tornava a Murèth. Enfin se ne'n tornava un de los que foguèt pas escanat, estripat , estirat pel compte, pel Simon de Monfòrt. Mas pauròt crèsi pas qu'aquela persona s'i retrobarià. Tot es cambiat. Mureth comptava 2000 mila estajants en 1950 e tots mondes se coneissavan. Ara pareis que ne'n sem a 26000 mila. E l'an que ven pareis que 2000 apartaments seron metut en venda a Mureth. 2008 sera l'annada de Mureth segond los promoteurs imòbilièrs. Podem lor fa fisança e vendre de traças d'apartaments mai que tròp cars. Ja sembla que triman per trobar de compraires a 120000 euro per un tres membras .
Aquò revertarian ja plan las annadas 1980 onte los ostalasses se vendian pas.. Es un fenomèn natural de vai e veni qu'a totjorn existat e que daissa los pichòts estalviants sus la palha , los qu'an agut l'idèa de crompar a credit, de parts de societat imòbiliara...
De veire e de seguir de près...
samedi 8 décembre 2007
Los dreches de l'òme
La democratie à l'ouest s'inspire de l'image de l'Arlesienne. Tout le monde en parle mais personne ne la voit. La democratie ici , par opposition à celle qui se déploie dans l'empire de Poutine est beaucoup plus subtile, formelle , dirait-on. En théorie , en théorie seulement nous avons le droit de tout dire. Mais ce que les Russes n'ont jamais compris c'est qu'il s'agit d'une théorie. Imaginons un seul moment le parti qu'ils auraient pu tirer de la lutte de l'abbé Pierre, ou de l'existence des restaurants du coeur, ou de celles de 8 millions d'exclus .
Et observons tout le parti que nous avons tiré des déclarations de Soljenytsine , une espèce de pope défroqué, tombe depuis longtemps aux oubliettes. Tout les jours nous disait-on le pauvre Soljenytsine, qu'a pas le droit de parler alors que nous nous l'avons , c'est y pas vrai la Marie , on peut parler en vidant les poubelles de l'histoire, te je me souviens que mon facteur qu'a Moscou où il avait fait un voyage , il était suivi, juré on le suivait lui Justin Canasson ...Les Russes sont nuls en propagande. Les Russes ont cru au mirage de la démocracie et nous nous demeurons convaicu que les autres nous envient notre bibi ... Et bien rame Tovaritch. Certes pour JPH Levy la vie en URSS était impossible, mais c'est un genie, mais pour moi , logé , nourri, soigné , transporté a gratis... Pour moi et pour 95 % des français forcement moyens... Obligés aujourd'hui de se vider les tripes pour une poignée de branleurs riches seulement de part la génétique... Une question cependant me tire par l'oreille dans nos belles démocraties occidentales. Nous avons le droit de parler mais qu'avons nous à dire? Internet est la plus belle tromperie qui participe grandement au renom de la démocratie occidentale...
Hier Monsieur D'Estaing a proposé ses archives à l'oeil bovin de l'opinion publique . Il s'est posé publiquement la question de savoir si De Gaule était directement responsable de la mort d'un certain general d'Alger.
Je le supposais depuis longtemps mais vu sous cet angle , la démocratie me glace , car elle exprime l'idée que les dirigeants peuvent à l'occasion commanditer des assassinats. Alors quid de Ben Barka????.
La démocratie ici te laisse parler , teter , murmurer tant que tu profères des asenades.
Les mêmes chefs d'état qui reprochent la mort de la journaliste russe a Poutine , n'ont-ils pas deja 2 ou 3 morts sur la conscience. Ne parlons pas de Blair ou de Bush pour eux on sait , mais Merkel ou Chirac?
Nos medias ici sont totalement nuls. Peut-être même pas au niveau de la contestation des journalistes russes. Tous les jours les journalistes nous rabachent , nous assènent des semi vérités . Et la seule defense qui nous reste est bien de nous convaincre que leurs salades sentent le pourri , comme disait Soljenytsine à l'intention des apparatchicks.
En fait pour le journaliste hexagonal il est vital de se croire en démocratie , sauf qu'ici aussi on l'a jamais cotoyé même en rêve. Le journaliste français est comme la mouche du coche , comme un inseminateur sans sperme qui cherche indefiniment à accoupler une carpe et un taureau , et bien souvent prêt à jouer le rôle de la carpe devant l'homme politique.
Demain nous parlerons de la lutte syndicale.
mercredi 5 décembre 2007
PACA la debuta de la fin
Adiussiatz
Auèi i aguèt un debat a l'assemblada nacionala per parlar de l'avenir de la region PACA es a dire de la Costa d'Azur.
Cal vos dire brave mond que dempuèi que lo TGV arriba ambe fòrça celeritat dusca Marselha, e asaiga donc lo demai de la costa entre Marselha e Niça, mas subretot Marsèlha vila craspeca e sauvatga coma dison a las informacions , lor son venguts d'idèas als tecnocratas parisencs.
Aquèste còp an trobat , aqueste ròdol sera vodat al torisme.
Es pas bèla la vida? Qu'una trobalha ! Son intelligents aquelses òmes non!
Ja lo prètz del mestre carrat es montat a 3 a 4 a 5 mila euro lo mèstre carrat . Pareis qu'es pas car, pas pron. Aquò's pas acabat. A mai aquelas cabecas de marselhèsas an pas comprès consi lo ròdol podia èstre bèl. Las calanquas , las mai nautas rocassas al dessus de la mar d'Euròpa, l'aiga blua , vèrda, la pesca , lo cabanon , las grilhadas lo sèr jos las estelas entre mars e octobre. Una natura encara verga , servada umana , merce als estajants, e per los estajants .
Tot aquò va cambiar , dèu cambiar.
Brèu los òmes de la capitala an subran comprès qu'i aviai un paqueton d'argent de trobar aqui.
Gaitatz los arribar. Trufatz vos dels manja-mèrda mème se son vestits coma de ministrons.
Ailas es pas ja escricha la lor victòria dins lo carnet de chècs?


text:
Enèu
Enèu (en grèc ancian Aἰveίaς / Aineías, en latin Aeneas significant « coivrat » (derivat del mot Aeris designant lo coire), filh del mortal Anquises e de la divesa Afrodita (Vènus), es un dels eròi de la guèrra de Tròia. Es cantat per Virgili dins l’Eneïda, que n'es lo personatge central.
Paire d'Ascani (o Iul), es lo fondator mitic de Lavinium a l'origina de Roma, puèi de sa Monarquia.
Somari
Sas originas[modificar | modificar la font]
Anquises èra de la parentat de la familha reiala de Tròia. Èra d'una branca eissida d'Assaracos, filh de Tros (que balhèt son nom a Tròia) e fraire d'Ilos (fondator mitic de Tròia, vila tanben coneguda jol nom d'Ilion).
Alara qu'Anquises gardava los seus tropèls sul Mont Ida, près de Tròia, Afrodita l'encontrèt e s'enamorèt, tocada per sa beutat. S'uniguèt a ela e li donèt un filh, Enèu.
Afrodita ordona a Anquises de revelar jamai lor union. Per l'aver fa un ser d'embriaguesa, lo castiguèt Zèus, folzejat demorèt garrèl (o cèc segon las versions) fins a sa mòrt.
La guèrra de Tròia[modificar | modificar la font]
Causasada pel raubament d'Elena, esposa del rei d'Esparta, Menelas, la guèrra de Tròia fa s'afontar d'illustres d'eròis troians, coma Ector, e grècs coma Ajax lo grand, Aquiles o encara lo celèbre Ulisses, filh de Laèrta e rei d'Itaca.
Enèu i participa: foguèt gravament ferrit per Diomedes, mas sa maire Afrodita lo salva. Ela tanben foguèt ferrida per Diomedes e fugiguèt sul Mont Olimp. Apollon amaguèt Enèu dins un nivol e lo transpòrta a Pergama ont Artèmis lo sonha. De retorn al combat, Enèu se mòstra coma un guerrièr dels melhors troians, Tua entre autres Orsiloc e Creton, Afare, Jas e Medon. Al punt d'èsser ferrit per Aquiles, encara un còp foguèt salvat per un dieu, Poséidon. A la mòrt d'Ector, venguèt lo principal empara dels Troians. Al moment del sèti de Tròia, Enèu fugiguèt portant son paire, Anquises, acompanhat de son filh Ascani (o Iul).
Eneïda[modificar | modificar la font]
L'Éneïda es lo pèma mai long de l'antiquitat latina, l'escriguèt Virgilli. Aquel poèma es inacabat car Virgili morriguèt abas d'aver podut l'acabar. Es divisat en doas grandas partidas. conta l'istòria d’Enèu, un semidieu, filh d'Afrodita (Vènus en latin). Vaquí lo resumit de l'Eneïda:
Quand Tròia tomba dins la mans dels Aquèus mercé a la celèbra engana d'Ulisses, Enèu fugís amb sos amics Misen, Achates, Sergèst, Gias e Acmon, lo mètge Iapix, la noiriça Caieta, son paire Anquises, sa femna Creusa (que deguèt ailàs abandonar coma l'ordonan los dieus e Afrodita subretot, o que se perdèt, segon las diferentas tradicions) e son filh Ascani, tanben nomenat Iul (Iul seriá puslèu lo filh qu'aguèt amb la filha del rei del Latium d'Itàlia, Ascani qu'aguèt pas de filh, Iul es l'aujòl dels patricians romans), los Lars e las Penatas e tanben Mimas per fondar segon los vòts dels Dieus la novèla Tròia en Esperia (l'actuala Itàlia).
Partits del pòrt d'Antandros, arribèron a Cartage ont la reina Didon s'enamora d'Enèu. Pasmens s'anèt sus l'òrdre d'Ermès, çò que provòca lo suicidi de la reina. Alara Enèu davala dins los Infèrns a Cumas per parlar a son paire Anquises, lo fantasma de Didon refusa de li perdonar. Las imprecacions que formula Didon, a la partença d'Enèu, prefiguran l'arribada d'Annibal e de las guèrras Punicas.
Près de las còstas de Basilicata, un dels òmes d'Enèu, Palinur, s'endormiguèt e cai dins l'aiga. Nada fins a la plaja, mas fuguèt tuat pels Lucanians. Lo mont Palinuro coma lo vilatge de Palinuro son nommenats se remembrant lo personatge. En Sicília, Enèu fuguèt aculhit per Acestes e reculhiguèt un dels marins de l'Odissèa d'Ulisses, Aquemenides.
A son arribada en Itàlia, la pichona tropa faguèt la guèrra contra la vila de Falerii.
Latinus, lo rei dels Latins, aculhiguèt Enèu e los companhs, e lor permetèt de s'installar dins lo Latium. Alara que sa filha Lavinia èra promena à Turnus, rei de Rutulia, Latinus volgava la maridar a Enèu. A la demanda insistenta d'Èra (Junon), Turnus declara la guèrra a Enèu mas la perdèt: lo rei dels Rutuls fuguèt tuat. Ascani, lo filh d'Enèu que l'autor roman Virgili nomenava Iule, fondèt alara Alba Longa que ne venguèt rei.
Enèu e Lavinia aguèron un filh, Silvi. Aculhiguèron la sòrra de Didon, Anna Perenna que se suicida al aprener la jelosiá de Lavinia. Enèu fonda fin finala la vila de Lavinium en onor de sa femna Lavinia e venguèt lo dieu Indiges après sa mòrt.
Segon lo recit de Virgili, Romul e Rème serián los descendents d'Enèu per lor maire Rea Silvia, e filh del dieu de la guèrra Mart.
La familha dels Julii (la gens Julia en latin) de Roma traça son origina genealogica dempuèi Iul, filh d'Enèu. Lo membre de la familha mai celèbre èra Juli Cesar (Caius Julius Caesar). Los Romans consideravan Enèu coma lo paire fondator de lor civilizacion.
Fonts[modificar | modificar la font]
- Apollodòr, Bibliotèca[en linha] (III, 12, 2), Epitome[en lina] (III, 32 ; IV, 2 ; V, 21).
- EsiòdeTeogonia>[en lina] (v. 1008).
- Omèr Iliada[en lina] (II, 819-21 ; V, 217-575 ; XIII, 455-544 ; XX, 75-352).
- OvidiEroïdas[en linha] (VII), Metamorfòsis[en linha] (XIV, 581-608).
- Pausanias Descripcion de la Grècia[en linha] (III, 22, 10).
- Estrabon Geografia[en linha] (V, 3, 2).
- Virgili Eneïda[en linha] (passim).
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Jacques Perret, Les Origines de la légende troyenne de Rome, 281-31 (« Collection d'études anciennes »), Paris, Les Belles Lettres, 1942, XXX-678 p.
- (en) G. K. Galinsky (en), Aeneas, Sicily, and Rome (« Princeton Monographs in Art and Archaeology »), Princeton, Princeton University Press, 1969, XXVI-278 p., 88 pl. (2en éd., 1971).
- (it) Enea nel Lazio. Archeologia e Mito, Rome, 1981, 273 p.
- Geneviève Dury-Moyaers, Énée et Lavinium. À propos des découvertes archéologiques récentes (coll. Latomus, 174), Bruxelles, 1981, 252 p.
- (it) Ferdinando Castagnoli, « La leggenda di Enea nel Lazio », StudRom, 30, 1982, p. 1-15.


text:
Ongan se presentèt al Reial Cercle Artistic de Barcelona, la primièra trobada d’un cicle de conferéncias amb lo títol de “Catalonha e Occitània” dins lo marc “geopolitic, pensada filosofica, cresença religiosa, castèls amb legenda, faches istorics, art, trobadors, catarisme, lenga vernaculara, una ideala d’Euròpa e actualitat”. La conferéncia parlèt sus l’origina de las bandièras occitana e catalana e tot çò qu’an en comun aquestes païses.
Foguèt presentat pel M. Josep Fèlix Bentz, president del Reial Cercle Artistic de Barcelona e M. Jordi Salat Orteu, coordinator del Cercle d’Estudis e Documentacion d’Occitània e Catalonha CEDOCAT. Pendent la conferéncia de presentacion del cicle “Catalonha e Occitània, lo simbolisme de la crotz occitana e la cultura zodiacal”, Jordi Salat parlèt del concèpte d’Euròpa, e diguèt que “las concepcions d’Euròpa son doas: una vernaculara e l’autra estatala.
La primièra es basada en las identificacions naturalas, tanben nomenadas vernacularas, pr’amor que son basadas en las caracteristicas de la lengas, pròprias dels territòris, las del Genius Loci, o Esperit del Luòc –çò afirmèt Salat -. Aqueste es lo cas d’Occitània e Catalonha. E una autra basada en las identificacions politicas, configuradas per las leis de constitucions estatalas, reconegudas per las instàncias oficialas, coma França e Espanha”.
La composicion es facha de sòrta que las realitats vernacularas e espiritualistas, demorarián jos las realitats estatalas e constitucionalistas. Avèm doncas, a l’ora d’ara, una Euròpa vernaculara – Occitània e Catalonha, e una Euròpa constitucionalista – França e Espanha, entre d’autras, çò diguèt Salat.
De mai, Occitània e Catalonha an unas bandièras que las identifican d’un naut contengut simbolic. “La bandièra d’Occitània representa un simbolisme zodiacal, doncas los dotze ponches de la crotz fan referéncia a dotze casas del Zodiac – çò afirmèt Salat – e los quatre pals de la bandièra catalana e los quatre braces de la crotz (qu’èran la dels Comtes de Barcelona, e tanben de la Corona d’Aragon e lo Comtat de Provença), fan referéncia als quatre elements de la natura: aire, aiga, tèrra e fuòc” . Aqueles quatre pals roges sus fons jaune dels comtes de Barcelona, serián doncas ligats a l’escut dels bellonids, descendents del comte occitan, Bello de Carcassona.
Jordi Salat mostrèt las fòtos de la crotz d’Occitània que se pòt veire dins la plaça del Capitòli de Tolosa, ont s’i pòdon veire los signes zodiacals.
Aquela concepcion zodiacala, segon Salat, compòrta una identificacion amb de valors universals, pr’amor qu’es present en d’autras culturas del mond. “Aquela concepcion es un denominador comun que – a catalans e occitans ,e d’autras identitats vernacularas en lo sens de naturalistas – nos fa part d’una vision internacionala- çò expliquèt Salat -, que i a representada l’occitanitat e la catalanitat coma realitats territorialas e naturalas o vernacularas, mas pas èsser francés o èsser espanhòl doncas aquestas, adaptan pas la siá constitucion politica e concepcion culturala fins a l’identificacion territoriala, e aital comportarián una vision cosmogonica e una politica qu’es pas vernaculara”.
Se considèra significatiu tanben, segon Salat, lo fach qu’en Occitània e Catalonha (e d’autres luòcs de la Corona d’Aragon), i aja la vocacion per una vèrge negra: las vèrges negras compresas coma icònas – en un autre marc referencial, desparièr de la siá interpretacion dins del marc istoric ligat a Maria, maire de Crist, pòdon aver una interpretacion tanben zodiacala ligada a divinitats cossí es lo cas d’Isis a Egipte.
Salat mostrèt divèrsas images que mòstran la concepcion culturala zodiacala e la considerèt desparièra de la supersticion astrologica; “lo zodiacalisme – çò diguèt Jordi Salat -, es sciéncia, es pas supersticion. Cossí es la concepcion zodiacala a l’art romanic del Pirenèu occitan e catalan, e tanben aragonés, gascon, basc…E los luòcs ligats a l’art romanic. S’i vei lo Crist al luòc del Sol, e los dotze apostols los reven en çò que son las dotze casas zodiacals. Lo Crist pòrta quatre pals roges al pitral”.
Diguèt tanben que lo nom de “Tolosa” la capitala de la region d’Occitània, a un nom ligat al zodiacalisme e mencionèt lo libre “Lo Tresaur Catar” de Gérard de Sède ont se pòt legir la siá relacion amb lo Tholos de la cultura ellenica.
Jordi Salat aviá demandat fa temps, que la comuna de Barcelona cambièsse lo nom d’estacion de França contra lo d’estacion d’Occitània, que consacrèsson una avenguda de la vila de Barcelona a Occitània e que se substituiguèsse la figura del patron dels pageses de Catalonha qu’es un nom espanhòl, lo de San Isidro, patron de Madrid, pel de sant Gauderic, qu’es un occitan. E per çò qu’es de la lenga catalana, se mostrèt partidari de tornar a recuperar los occitanismes que se traguèron o los cambiar amb la reforma facha per Pompeu Fabra, e reivindiquèt que se promòga l’ensenhament de l’occitan a Catalonha tota e tanben en las tèrras de la Corona d’Aragon.
La Redaccion
Comment(1)
-
L’ai ja dich en d’autri escasenças e va disi torna aüra: alora, se liguria, piemont, lombardia, vèneto, emilia, romanha, napolitania e sicilia son italia vòu dire que occitania es frança e catalonha espanha!!!!!! Basta emb aqueu jacobinisme que non voletz per vautri mas que va ben per nautri!!!! Italia es lo pais europenc emb pus de lengas, culturas e identitats. E aicì e en totplen d’autri cops sembla sempre coma unitari. BASTA EMB AQUÒ!!!!!


text:
Bénouville (Calvados)
Bénouville es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Bénouville Se tròba en lo Calvados entre Ouistreham e Can la longitud del canal de Can a la mar.
Bénouville se trouve dans le Calvados entre Ouistreham et Caen le long du canal de Caen à la mer.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Bénouville #Èsser lo primièr blanc del débarquement aliat.[ref. necessària] Jols òrdres del tinent-coronèl Richard Geoffrey Pine-Coffin del 7th (Light Infantry) Parachute Battalion e del general de brigada Nigel Poett de la British 5th Parachute Brigada, lo màger John Howard #aterrar amb los sieus tres planeurs a 00h20 (mas 23h20 ora anglesa, #çò qu'explica que Bénouville i aja un luòc del 5 de junh de 1944 e pas un luòc del 6 de junh de 1944). Lo màger Howard dirigís 180 òmes que # pren amb el lo Pegasus Bridge. La companhiá del màger amb laModèl:7 e bataillon #aver los dos ponts malgrat las contra-atacs alemands e las nombrosas pèrdas. Lo Cafè Gondrée, #qu'existís totjorn, #èsser lo primièr ostal liberada de l'aucupacion alemanda pels Aliats en lo moment de la batalha de Normandie. Thérèse E Georges Gondrée an #aver un papièr actiu en lo succès d'aquela operacion[3]. La siá filha Françoise es la fondatritz amb lo general Gale, president de l'associacion per la salvaguarda del luòc-musèu de Pegasus Bridge e batariá de Merville.
Bénouville fut la première cible du débarquement allié.[ref. necessària] Sous les ordres du lieutenant-colonel Richard Geoffrey Pine-Coffin du 7th (Light Infantry) Parachute Battalion et du général de brigade Nigel Poett de la British 5th Parachute Brigade, le major John Howard atterrit avec ses trois planeurs à 00h20 (mais 23h20 heure anglaise, ce qui explique que Bénouville ait une place du 5 juin 1944 et non une place du 6 juin 1944). Le major Howard dirige 180 hommes avec lesquels il prend le Pegasus Bridge. La compagnie du major avec le 7en bataillon tinrent les deux ponts malgré les contre-attaques allemandes et les nombreuses pertes. Le Café Gondrée, qui existe toujours, fut la première maison libérée de l'occupation allemande par les Alliés lors de la bataille de Normandie. Thérèse et Georges Gondrée ont eu un rôle actif dans la réussite de cette opération[4]. Leur fille Françoise est la fondatrice avec le général Gale, président de l'association pour la sauvegarde du site-musée de Pegasus Bridge et batterie de Merville.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://www.geoportail.fr/visu2d.Don?ter=metropole modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant
- ↑ « Géoportail (IGN), couche « Limites Administratives » activée »
- ↑ http://www.pegasusbridge.fr/histoire.htm modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant (consultat en 5 d'agost de 2010)
- ↑ « Débarquement Normandie 6 juin 1944 - Bénouville : Pegasus bridge » (consultat en 5 août 2010)


text:
Montjòire
Montjòire[1][2] (en francésMontjoire ) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament de la Nauta Garona e de la region Occitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de l'Airal urban de Tolosa situat a 25 km al Nòrd-Èst de la vila.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- La Glèisa de Sant Saturnin
- La vièlha capèla
- La plaça del fòrt e sa vista panoramica
- Los bòsques del vièlh Montjòire
- L'estatua del Crist crucificat (plaça del fòrt), aquela de la verge Maria, aquela de Joana d'Arc.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (oc) (fr) Tèxte fòrça complet sus l'istòria de Montjòire, escrich per Célestin Barrat


text:
Plasença deu Toish
Plasença de Toish[1] o Plasença deu Toish[2] es ua comuna gascoa administrada peu departament de Hauta Garona dens la region d'Occitània, ancianament de Mieidia-Pirenèus .
Es ua anciana bastida traucada per l'arriu Toish.
Enter los sons lòcs toristics que compta dab la glèisa de Sant Bertomiu e sustot lo son parc zoologic (African Safari) qui hè la renomada de la ciutat.
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Legavin; es ara deu canton de Plasença deu Toish e n'es le burèu centralizator.
Demografia[modificar | modificar la font]
- ↑ http://toponimiaoc.m.webs.com/site/mobile?dm_path=%2F31garonanauta.htm
- ↑ Patrici Pojada, Répertòri toponimic de las Comunas de la Region Miègjorn-Pirenèus, ed. Loubatières, Portèth de Garona, 2009, p. 60


text:
Son pas abitualas mas radicalas. De scientifics estatsunidencs confirman que sus la luna de Saturne las pluèjas – quand n’i a – son de metan liquid e son d’una fòrça extraordinària. De mai, son mai abitualas que se pensava.
E òc, coma dins un mond imaginari infernal. Aital se passa sus la luna de Saturne, Titan, quand plòu. Pr’amor que las pluèjas son plan extrèmas e son pas d’aiga, mas de metan. En considerant qu’an luòc mens d’un còp l’an ( un an titanian ne representa 29,5 de terrèstres).
“Pensàvem que i deviá aver de pluèjas sus Titan un còp cada mila ans –çò diguèt Jonathan Mitchell, de l’Universitat de Califòrnia e qu’a estudiat lo fenomèn–. Tanben es estonant qu’ajam pogut confirmar que se produtz d’inondacions que forman de desèrts. Sus Titan i a de flumes, lacs e oceans, mas las pluèjas son pas d’aiga, mas de metan liquid”.
De pluèjas que son pas tant abitualas
Los cercaires qu’an pogut estudiar aquel fenomèn an soslinhat que las pluèjas extrèmas de metan son la causa fondamentala de la forma de la superfícia de la luna saturniana. E son las pluèjas de metan que forman aquela superfícia coma o fan las pluèjas d’aiga sus la Tèrra.
“La descobèrta es utila pr’amor que permet de demostrar que son precisament aquelas fòrtas pluèjas que son la causa de la formacion de la superfícia de Titan –çò diguèt Seulgi Moon, tanben de l’UCLA–. Es un principi que tanben pòt èsser aplicat a d’autras planetas, coma Mart”.
Per arribar a aquela conclusion, los cercaires an fach de simulacions informaticas sus lo cicle idrologic de Titan, pr’amor que la nau espaciala Cassini a pas pogut espepissar aquela luna mai que pendent tres sasons. En mai d’aquò, an trobat que la majoritat d’aquelas pluèjas se produson a l’entorn dels pòls de Titan, coma aquò se passa sus la Tèrra amb los ciclòns.
Segon aquò, la majoritat dels lacs e oceans que se tròban sus Titan tanben son situats en aquel luòc e las pluèjas mai fòrtas se debanan prèp dels 60º de latitud lunara. Es benlèu per aquò que las pluèjas son concentradas suls pòls de Titan.
La causa ne serián las desparièras temperaturas entre la partida mai nauta de l’atmosfèra de Titan –mai freja– e la mai bassa –mai cauda–. Lo meteis fenomèn se produtz sus la Tèrra, ont los ciclòns esclatan per la meteissa rason durant l’ivèrn en America del Nòrd. L’estudi es estat publicat dins la revista numerica Nature Geoscience.
La Redaccion
Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.


text:
Lo blòg deu Joan
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dimecres, 27 de desembre de 2017
'Abalut', 'abaluda', 'baluda', deu latin 'voluta', o la question de l'origina deu mot 'abalòt' (cat. 'avalot').
Coromines que hasó derivar 'avalot' deu vèrbe 'avalotar' (tanben present en gascon; 'abalotà's': se porter en troupe, cf. Palay) e lo quite vèrbe 'avalotar' deu vèrbe latin volutare format a partir de 'volutus-a' (de 'volvere') (Cf Gaffiot, ved. nòta de Jig en comentari). Aquesta ipotèsi qu'a lo meriti d'explicar la terminason -ot (enquèra que l'obertura vocau /-ɔt/ supausa ua confusion fonetica). Totun la conservacion de la 't' deu vèrbe latin peu mot catalan 'avalotar' que pausa problèma en aquesta ipotèsi. Normaument, qu'am de n'esperar ua d intervocalica, que non ua t (cf. gascon voludar-se, occitan voludar, voludar autanplan en rosselhonés, deu latin volutare, ved com. JIG).
En ua prumèra analisi, qu'acceptèi l'ipotèsi etimologica de Coromines shens trantalhar. E que prepausèi lo mot gascon 'abalòt' com un prèst deu catalan. Totun, que m'avè escapada l'existéncia deu mot gascon 'abalut', qui a l'origina designava lo cable qui encordava la pèrja au carro (ved. FEW abalut) e qui acabè per designar la quita pèrja. L'origina etimologica d'aqueste mot 'abalut', var. 'abaluda', 'baluda' qu'ei probablament lo mot latin 'voluta' , que non lo vèrbe volutare (cf. gasc. abalutar) pr'amor de la conservacion de la t deu vèrbe qui suggereish ua derivacion verbau a partir d'abalut, fòrma masculina reconstrusida a partir de baluda, abaluda (la baluda ->l'abaluda ->l'abalut -> abalutar). La constància de la 'a' pretonica comuna aus mot catalan e gascon e non predictibla per l'etimologia com la t d'aquestes mots, e non ua d com esperat se lo vèrbe catalan avalotar derivèsse de volutare, qu'an de nse'n har perpensar. Que podem perfèitament acceptar que lo quite mot abalòt derive de abalut. N'avem un exemple de deriva semblant dab caishalòt dont la fòrma atestada mei anciana èra caishalut (qu'ei a díser provedit de caishaus, caracteristica qui diferéncia lo caverat de las autas baléias). caishalut -> caishalòt.
Dongas, que prepausam ua ipotèsi alternativa a la de Coromines: 'abalòt' que representaré ua fòrma de 'abalut', lo quau representa ua fòrma masculinazada d''abaluda', varianta de 'baluda', deu latin 'voluta'. Abalotar qu'ei un derivat verbau de abalòt. Abalut n'existeish pas en catalan, per contra avalot que i ei plan, e la caracteristica de la 'a' pretonica com la t intervocalica deu vèrbe avalotar que suggereishen avalot que deriva d'abalut. Abalòt, avalot: qu'ei evident que s'ageish deu medish mot en gascon com en catalan. Que i arretrobam aquesta nocion d'aplec, de horrèr comuna a las duas lengas, totun lo mot catalan que s'a prenguda ua significacion de susmauta, de batahòri qui n'existeish pas en la definicion deu mot gascon segon Palay. Per contra, en gascon, qu'arretrobam aquesta nocion de susmauta e de batahòri en la definicion deus mots 'arbaròt' e 'arbarotar' d'etimologia incèrta (cf. espanhòu alboroto, antig. alborote, alborotar; l'anciana terminason -ote que suggereish hòrtament un prèst gascon en espanhòu, mei probablament que non l'invèrse). Lo sens generau, etimologic- de l'etimon d' abalut, abalòt qu'ei enrotlat', 'tornejat' e, per extension, 'aplegat', 'amassat', que sia aplicat entà un cable qui entorneja ua pèrcha tà fixar-la au carro o aplicat entà gents aplegant-se entà formar horrèr. La mutacion 'abalut' -> 'abalòt' (suu modèle caishalut- caishalòt) n'ei pas impossibla, permetent atau ua deriva o especializacion semantica: aplec de gent, horrèra. La confusion semantica de avalot (abalòt) dab arbaròt (esp. alboroto) qu'ei evidenta en catalan. La question qu'a de's pausar se s'ageish reaument d'ua confusion o se lo vèrbe gascon arbarotar n'ei pas simplament un derivat o varianta allelica d' abalotar emplegant la particula prostetica gascona frequentativa ar-. N'ei pas briga impossible.
Dongas entà resumir qu'imaginam las seguidas etimologicas:
Latin voluta -> gasc. baluda -> gasc. abaluda (s.f.) -> gascon abalut (s.m.) -> gascon abalutar
Gasc abalut -> gasc e cat. abalòt , avalot -> gasc e cat abalotar, avalotar
Cat avalotar -> cat esvalotar -> esvalot
Gascon abalotar -> Gascon arbarotar (var. + part. prost. ar-) -> Gascon arbaròt (Mont., segon Palay)
Gascon arbaròt -> Esp. alborote (antig.) -> Esp alborotar -> Esp. alboroto
(Corregit lo 29 de deceme de 2017)
dijous, 14 de desembre de 2017
Lo mot 'regard', un gallicisme ancian en occitan, d'acceptacion dobtosa en gascon.
La formacion d'aquestes mots 'regard' e 'regardar' n'ei pas briga gascona. Que s'ageish mei probablament d'un prèst francés. Los gascons, en generau, qu'evitam d'emplegar aquestes dus mots. En plaça d'aqueste 'regard', que poderem díser espiada, vista, mirada, etc, los mots non mancan pas. Totun, la causa qu'ei probablament diferenta en occitan non-gascon, lo mot 'regard' que i ei plan viu i emplegat correntament. Que cau díser la formacion deus mots 'regard' e 'regardar' que poiré passar per occitana (non-gascona) car en occitan (non-gascon), la w iniciau deus mots deu francic ancian (en aqueste cas, la deu mot francic 'wardan' a l'origina de 'guardar') que balha regularament /g/ com en francés: wardan -> oc. gardar, fr. garder. N'ei pas lo cas en gascon, qui consèrva generaument la prononciacion etimologica de la letra francica /w/ o qui la pòt prononciar leugèrament /gw/ dab ua g iniciau mei o mensh discreta: uardar o guardar.
dilluns, 11 de desembre de 2017
Ei gascon, lo mot 'òc'?
dimarts, 28 de novembre de 2017
Gramatica gascona deu Parlar de la Lana Gran e de Bòrn.
Çò qui ns'ei descriut en aquest obratge qu'ei ua lenga vertadèra dab ua estructura frasica hòrt diferenta de la deu francés o de l'occitan tau com çò descriut per Robert Lafont en la soa tèsi. Jutgatz-vs'en per vos medish:
Aquesta manèira hòrt particulara de construsir la frasa qu'ei autanplan shens que maritima, que l'arretrobaratz en dehòra de l'airau, per exemple hens l'òbra teatrau de Cesari Daugé qui èra hilh d'Aire.
Entà transformar aquesta gramatica en metòde d'auto-aprenendissatge, ne manca pas sonque un recuelh d'exercicis corregits deu genre:
O ben arreviratz:
E, entà clavar, que cau soslinhar lo prètz hòrt rasonable d'aquest obratge (mensh de 15 èuros), ua causa particularament apreciadera quan s'ageish d' un obratge pedagogic d'utilitat publica.
Que podetz comandar lo libe en totas las bonas librerias o dirèctament a l'editor, clicatz aquiu.
dilluns, 20 de novembre de 2017
divendres, 10 de novembre de 2017
On ei passat lo gascon hens las comunicacions regionaus?
Aquiu l'Estat francés n'i ei pas per arren. Que son plan los occitanistas los responsables. L'istòria que deu servir de leçon. A l'evidéncia, l'Occitània saunejada peus autonomistas e separatistas n'a pas nada solucion tà dehéner lo gascon. Au contra, que miarén lo gascon tà la tomba shens vergonha, entà balhar mei de pes a l'occitan non-gascon…o, mei simplament, entà estauviar sòus.
Agosse lo gascon un estatut arreconegut de lenga, las causas que's passarén diferentament, lo gascon que seré tractat dab mei de consideracions, a egalitat dab las autas lengas regionaus. Que seré sonque justícia.
dijous, 9 de novembre de 2017
'Escantilh', l'ipotèsi d'un gasconisme.
dimarts, 7 de novembre de 2017
Abaganhar- aburguerar
abaganhar ved. avaganhar.
abalòt (s.m.) amassada de gents en movement, abalotà's: amassà's en tropa cf. lo catalan avalot, avalotar. Etimon: Segon Coromines, lo mot catalan que deriva deu latin *volutare. Totun la conservacion de la t intervocalica que pausa problèma en la solucion prepausada per Coromines. Der. abalotà's. Lo catalan qu'a avalotar, avalot, esvalotar e esvalot. Segon lo Peiroton, lo mot gascon e catalan abalot/avalot que poiré derivar deu mot abalut (deu lat. voluta), com caishalòt ac hasó de caishalut. Avalotar que derivaré de avalot, e non l'invèrse. Aqueste mot abalut qu'ei efectivament conservat en gascon (ved. abalut, baluda). Mot absent en TdF e UbaudDic. gasconisme o catalanogasconisme. Ved. aquiu entà aver mei de detalhs. Ved. abalut e arbaròt.
abalut (s.m.) , baluda (s.f..) A l'origina, la baluda que designava lo cable qui encordava l'abalut en carro, e par extension, qu'acabè per designar la quita pèrcha o pèrja deu carro: la baluda o l'abalut. Lo geta-abalut qu'ei un espòrt tradicionau bearnés e gascon. Mot d'etimologia desconeguda segon FEW. Segon lo Peiroton, lo mot abalut qu'ei a l'origina de abalot, etimon lat. voluta. Gasconisme. Ved. abalòt e arbaròt. Ved. aquiu entà aver mei de detalhs.
abambar, abambada, abambà's, bambant = bambèu: enflammer, brûler, s'enflammer flambant. FEW balha vapor com etimon de bambar, cf. italian avvampare (Lespy). Totun, lo gascon ne presenta pas nat substantiu *bamba qui permeteré la derivacion deu vèrbe (a)bambar contràriament au cas italian (it. vampo -> avvampare -> vampa ). Dongas, lo Peiroton non cred pas Wartburg aquiu. Que s'ageish meilèu d'ua adaptacion gascona de l'òc (a)flambar, var. de (a)flamar cf. fr. flamber. Lo vèrbe (a)bambar qu'ei allelic, per mutacion, de flambar, (a)hlambar (cf. Palay: lambà, alambrà id.). Que cau notar lo quite mot flambar en gascon non significa pas tostemp hlamar. que pòt significar har brut o trucar hòrt. D'ua pòrta qui carrinqueja, que se'n pòt díser: la pòrta que flamba per exemple, cf. Foix), autanplan trucar hòrt "que flambèbe l'aygue com s'ère estat u poumpe cf. Foix), tanben prestir: 'flambà lou pan de roumén' (Foix). Autament dit, lo mot 'flambar' que s'a clarament gahada ua valor onomatopeica en gascon, çò qui explica la deriva consonantica miant tà (a)bambar. Gasconisme.
abandoar. Aqueste mot gascon n'a pas la significacion d'abandonar qui ei probablament un ancian gallicisme viatjaire. Abandoar que significa de manèira generau oscillar (v.t.), provocar un moviment d'oscillacion ('de l'un bandon tà l'aute'). Que's pòt aplicar au brèç (abandoar =jumpar), a las campanas (abandoar la campana= abranlir-la) e qu'a ua significacion agricòla tanben (dalhar dab un ustilh aperat abandoadèr). Etim. lo germanisme 'binda' (cinta) via lo mot bandon, derivat de banda. Lo substantiu banda n'ei pas de formacion gascona (cf. 'bena' en catalan), meilèu un gallicisme (fr. 'bande'). Lo vèrbe qu'ei tanben emplegat en aragonés (bandear, bandiar = oscillar; tocar a bando e tocar a medio bando que's disen en espanhòu d'Aragon entà las campanas). Alavetz, un aragonesisme en gascon se non un gasconisme en aragonés.
abandonar. ved fr. abandonner deu quau lo mot gascon é deu derivar. L'aranés que hè la confusion enter abandonar e abandoar (qui s'i a gahat la significacion gallicista) qui son, pr'aquò, dus mots d'etimologia e de significacion distintas, ved. abandoar. Gallicisme.
abanir fr. stupéfier, abasourdir abani's défaillir. fòrma d'esvanir, lat. evanescere.
abar: fr. cercle, tamis circulaire ved. ar. Etim. generaum. admetuda latin 'arvium', etim. totun non acceptada per Coromines, ved. CorominesAran. Gasc.
abar (adj. masc.) Etat de la noix qui ne peut pas se détacher de la coquille. Etimologia desconeguda segon FEW, relacionada dab lo mot basco abar: branca segon lo Peiroton. Abar que seré ua interpretacion basca deu mot 'tan', eth-medish ua interpretacion d'origina gotica (gotic tain= branca, tròç de husta) deu gallés tannos (casso) cf. gascon 'tan', 'tanòca'. Gasc.
abarca. La cauçadura tradicionau de cuer qui s'estaca au cavilhar per correjetas o cordons de cuer aperats abarcalhs. Mot probablament indigèn, pre-latin, basco abarka (id) (DECat, CorominesAran). Allières que l'arreligava a 'abar', branca en basco, en tot imaginar lo mot que designava d'autescòps cauçuras de husta . De fèit, los esclòps en cantabre que's disen albarcas (< abarcas). ved. avarre. Vasconisme o Ispanisme.
abarcalh. correjeta o cordon entà estacar l'abarca au cavilhar, qu'arretrobam lo mot en basco: abarcari (id.), ved. abarca.
abarradar (v), fr. bastonner, sinonime d'abarrotar ved. abarrotar. Etim. de barra.
abarrotar (v), de barròt, derivat afixat de barra. Especificament en gascon, que i existeishen dus mots omonimes 'baston', d'etimologia e de significacion hòrt diferentas,. Aquestes dus mots que son hont de derivats verbaus egaument omonimes enter si : 'bastoar'. Lo gasconisme 'abarrotar' que permet de tradusir lo mot francés bastonner e l'occitan bastonar, shens ambigüitat. Cf. cat. esp. port. abarrotar entà l'etimologia, non entà la semantica. Ved. baston, bastoar. Gasconisme.
abarshe = sauvatge, fòrma d'abarge prob. per atraccion de barsa. Ved. auvarge.
abarsheda (s.f.) hallier, terrain plein de broussailles (ved. abarshe)
abhonia = agonia per confusion d'abonir (= agonir) e abhonir (=haunir)
abhonir var. abonir = haunir
abonia = id. agonia.
abartar: hicar un terrenh en barta, i.e. en pausa (fr. friche). Devath lo mot gascon barta que s'esconen dus omonimes d'etimons non latins. L'un que s'arretròba en basco: 'barta' en basco que i significa 'hanga' e lo mot gascon 'barta' que designa un terrenh inondable, un lòc d'arribèra, com ac rapèran los toponimes gascons Labarthe e Labarthète . L'auta mot barta qu'ei occitan e d'usatge pro localizat en domeni gascon, sinonime de barsa: terrenh non cultivat, brostassut. Wartburg que pensè poder har derivar lo mot barta deu mot galés *barros: cap, som, punta (ved FEW, aquiu vol 1, p. 262, barte, etim barros), en relacion dab lo caractèr espinós de las plantas que i creishen. Au contra, Coromines (DECat) que pensè lo mot qu'avè ua origina 'segurament' (sic) non-indoeuropèa, tostemps en relacion dab lo caractèr espinós deus broishons qui i creishan. Segon lo Peiroton, etimologia incèrta, non-latina, possiblament fòrma allelica de basta derivada per rotacisme (d'un antecedent */'basata/? cf. basco basati, basatar:sauvatge. Alavetz l'etimon que seré lo deu mot basco 'baso': bòsc, lòc sauvatge, non cultivat. En aquesta ipotèsi, lo barsa o bartàs (l'arromèc) que tien lo son nom de'u deu terrenh on creish, que non l'invèrse, exactament com lo mot breton lann (fr. ajonc) é vien de lann = tèrra non cultivada, celtic ancian landa, gasc. lana. Ved barta, basta e cat. barda, bardissa.
abartanir = abartar.
abastar. suffire, atteindre avec peine, arriver difficilement à . Non s'i pòt abastar: c'est impossible d'y arriver. Partir, rai! Qu'ei d'abastar lo mauaisit (Palay). Lo son vente no'n pòt abastar: son ventre ne peut en recevoir d'avantage. Etimologie latin tardiu 'bastare', adaptacion d'un mot grèc, ved. esp. bastar, it. bastare etc. De non pas con·hóner dab lo qui sec.
abastoar, sin abastar; hicar un terrenh en basta, i.e. en pausa (fr. friche). Ved. basta e barta. Basta: mot d'etimologia desconeguda, probablament basca segon FEW (ved. FEW, basta (ajonc). Mot probablament indigèn, cf. los mots basco basati, basatar (sauvatge) e baso (ahorest, lòc sauvatge). En basco, basta que significa groçer, vulgar, rude (possiblament < non cultivat, sauvatge) . La fòrma dab o que permet d'evitar la confusion avec l'aute vèrbe abastar. Vasconisme.
abastoar: sin. bastoar: har bastons (baston: fr. tas de fourrage), derivat afixat de basta. Ved. basta. Gasconisme.
abaston, s.m. fr. petit tas de soutrage ou de paille (Palay): resultat de l'abastoar, abastons de hèus o de sostre, totun quan s'ageish de jèrba qu' ei lo garbèr o garbèra o lo palhèr o palhèra. Etim. ved. basta. Gasconisme.
abauc -abauca (adj.) fr. âpre. Deu mot galés *balcos = fòrt, ardit (DelamarreGaul.). Atencion, la c de abauc qu'ei muda (abàu). FEW classifica abàu com mot bearnés d'etimon desconegut. Per contra, lo derivat verbau abauquì qu'ei justament hicat jos l'etimon *balcos.
Los mots abauc (s.m.), abauquir (v. tr.) ne son pas sonque gascons. Gasconisme.
abecar, sin. d'esbecar, escimar, fr. écimer etim. beccus, galés bekkos id.
abeliòt-a fr. ovin qui est élevé en dehòrs du troupeau (Palay), fòrma de auelhòt, derivat d' auelha (lat. ovicula).
abelhat fr. ouillé . de aulha (lat. ovicula).
abenar fr. laisser rassir (que's ditz entà la carn). La significacion deu mot gascon n'ei pas repertoriada en TdF, mentre las significacions deu mot occitan mencionadas en TdF ne son pas mencionadas per Palay. Etim. lat. bene. Gasconisme.
abenat fr. rassis ved. abenar.
abendar; abendat-da: rendre fou, exciter, affoler; fou /folle, affolé, déchaîné, excité. Classificat com d'etimologia desconeguda peu FEW (abendá, vol 22-1, p.46). Dilhèu deu mot germanic binda (cinta)? Gasconisme.
abenhar, abenhadas, fòrmas locaus e probabl. a l'origina de abinhar, abinhadas. Abenhar qu'ei ua fòrma genuinament gascona de abenar, ved. abenar entà l'etimologia e abinhar entà la significacion.
aberrar v. abhorrer lat. aberrare (errar luenh) dab influx de aberracion.
abescar v. engluer (lat- ad esca, d'esca (fr. appat, FEW v.3 p.244))
abescar sin. biscar ved. bisca.
abilhoar v. har bilhons a partir d'un tronc d'arbo, de bilhon, derivat de bilha, cf. abilhar. ved. bilhon, bilha.
abinhar: plan preparar un ahar, mirar (quauquarren), russir. Probablament fòrma gascona d' abenar. Ved. abenar entà l'etimologia, abinhadas com a derivat. Gasconisme.
abinhadas fr. abignades. Plat tradicionau deu sud-oèst de Gasconha, a basa de tripas d'auca e de menulhadas grassas de poralha. Lo mot (grafiat abignadas) qu'ei classificat com d'etimon desconegut peu FEW (vol 21 p.224). Deu vèrbe abinhar, ved. lo mot. Gasconisme.
abò, var. bò, vò (v com Varossa, plan segur), bòr (Sentenh) fr. ravin, gouffre. Mot prob. indigèn, pre-roman, curiosament femenin (era bò, er' abò). La rason deu genre femenin, lo Peiroton que'u s'explica per un etimon *labar o *labòr, identic o quasi au mot basco labar ('bord de précipice', cf. Hubschmidt, Pyr 57 ). La relacion etimologica dab lo mot italian burrone suggerida per Coromines (CorominesAran) n'ei pas acceptadera se consideram com cèrta la derivacion de burrone a partir de 'botro' via 'borro'. Rohlfs que relaciona lo mot basco labar au mot bigordan labardau (rivière torrentielle), mentre lo FEW que supausa lo latin lavare com etimon de labardau (Rohlfs p.53; FEW vol5 p.215) . I averà ua relacion deu noste mot dab l'oronime d'origina celtica labarā: sonòra (lit. qui parla, qui batalèja) cf. los noms d'arriu Laver (Yorkshire), Laber (Bavària, Palatinat), etc? (v. DelamarreGaul labaro-, labro-.)
aborrir-se, aborri's s'ennuyer ferme (lat. abhorrēre)
abracar fr. raccourcir, de brac (fr. court). L'etimon grèc brachys qu'ei evident (ved. FEW 1, 488) , probablament un chic tròp: un ellenisme qu'ei de mau explicar entàd aqueste gasconisme. Mei probablament, segon lo Peiroton, un celtisme, los celtistas qu'an reconstrusit un mot galés *bregu= brèu, brac cf C. Lamoureux, EC 29 (1992), 263-270, de manèira independenta deu mot gascon. L'etimon i.e. deu mot galés qu'ei lo medish que lo deu grèc brakhús (brachys) e deu latin brevis (ved. DelamarreGaul).
abueja (a'bwejɔ): fort ennui, au sens moral. Souci prenant (MassourreDic) deu v. abuejar-se, fòrma bigordana d'avejar, etim. lat. inodiare.
abuhar, abuhat geler, transi de froid, de 'buha', auta fòrma gascona de 'bua' ved. cat. esp. 'bua', 'búa', id. A la basa, l'onomatopèia 'bua' qu'exprimeish ua dolor fisica, qui brusla o qui hissa. Que s'arretròba en subst. bua var. buha (s.f.): fr. étincelle; buha en Lomanha: charbon enflammé; buèc (n.m.) : fr. écharde. Uei lo dia, lo mot gascon 'bua' qu'a tendéncia a estar con·honut semanticament dab lo mot francés 'buée'. Gasconisme.
aburar, aburau (adj. m.f.), aburiu-iva, aburable (fr. ennuyer; embêter; ennuyeux, embêtant). De aürar (ahurar) dab influx de *aborrar, fòrma anciana e extinta de aborrir. Ved. ahurar, ahurbir, aborrir. Gasconisme.
aburguerar, burguèr. (faire une meule de paille, meule de paille), cf. burga. Qu'ei temptaire relacionar lo mot burga dab FEW barge, barga, considerat lo fèit qu'arretrobam lo mot en aragonés com 'barguillo' e en catalan de la franja com barga, barguill (id.) Tanben en las lengas d'òil (barge, id.) (cf. Coromines, el parlar de la v. d'Ar. adr. barguèra, p. 120). Un celtisme segon FEW de *barga, cabana, mot absent en DelamarreGau. Totun lo vocalisme deu mot gascon qu'ei…gascon e n'ei pas plan explicat per l'etimon de braga. Que mia tà l'etimon de bruc, bruca, bruga (fr. bruyère) dont burga representa ua fòrma metatesica (id.). Segon lo Peiroton: de *bruc-bruga - etimon galloromanic brūca, deu galés uroica : brana, bruc (fr. bruyère), cf. FEW, vadut burc, burga (bruyère) e "motte de paille" probablament per ibridacion dab *barga (etimon preroman barga). Dus etimons preromans entercrotzats, alavetz. Lo resultat que n'ei un beròi gasconisme.
dimarts, 12 de setembre de 2017
Ariang, arriang, arianglo, etimologia
Com ac soslinha Coromines (ved. l'adrèça agla in CorominesAran), la terminason anglo que rapèra agla e que poderé viéner d'aquĭlu- > ang(lo). Que'nse precisa 'angla' qu'ei ua fòrma deu mot agla (aquila) atestada en gascon, precisament en parlar de Cenac, Gers (N.B. totun la fòrma dab la nasau n'ei pas repertoriada en ALFg vol 1mapa 35) e lo mot en composicion hens arianglo que deu aver la significacion d'agla. Que'm permeteratz de non pas necessàriament seguir Coromines aquiu. Perqué -anglo (aquĭlu) e non pas agla (aquĭla)? Duas possibilitats. Prumèr, que's cau raperar l'adjectiu 'aquĭlus-a' que significa prumèr 'brun-a' en latin, quan la fòrma femenina, (avis) aquĭla, ei plan a l'origina deu noste mot 'agla'. Qu'ei dilhèu interessant de raperar qu'aqueste mot latin aquĭlus qu'èra hòrt probablament shens correspondéncia especifica en la lenga deus vascons. Brun o marron n'ei pas ua color repertoriada en çò deus vascons, ne trobam pas nat mot d'origina indigèna tà díser brun o marron. En basco qu'emplegan marroi, un manlhèu romanic. D'alhors, entà qualificar la color deu noste vutre, los bascos que trantalhan enter 'gorri' ('arroi' en basco) e beltz ('negre' en basco). Lo fèit que la fòrma deu mot gascon ei masculina que suggereish que's poderé tractar de la color aquiu, aquilu(s) que poderé estar similar semanticament au 'fulvus' deus scientifics (Gyps fulvus) e au gorri o beltz deus bascos. Alternativament, lo mot qu'a d' estar entenut com lo mascle de l'agla -> ang, anglo. En aqueste cas, la formacion deu mot non deu pas estar tant anciana, ce'm pensi.
Alavetz, lo debut deu mot (ari - arri) que poderé derivar d'un mot qui significava 'agla' o 'vutre'. Per qué non, pausat com a ipotèsi, lo mot deu celtic ancian *eriros (ved. DelamarreGaul.) , mot continuat peus mots guallés eryr v. irlandés irar, breton modèrne erer qui tots significan 'agla' >alavetz un ipotetic etimon celtic protogascon eri(r) o ari(r) dab r non sensibla: eri o ari. La derivacion eri(ru)-aquilu-> arianglo non pausa nada dificultat, ce'm sembla. Totun, l'ipotèsi d'aquesta fòrma *eriros qu'a l'inconvenient de non pas arreligà's aisidament a la fòrma basca arrano qui èra a l'origina deu rasonament de Rohlfs. A mei, la fòrma galesa deu mot, segon la teoria expausada per Delamarre (DelamarreGaul), que poderé efectivament presentar ua n intèrna com ac suggereishen toponimes com Erno-durum e lo petit nom galés Ernus, qui linguistas identifican (totun dab un punt d'interrogacion) com lo mot galés tà díser agla, mentre *eriros que seré ua auta fòrma deu mot, l'antecedenta deus mots gaelics e britonics irar, erer, eryr etc. Adara, entà seguir lo hiu logic deu nòste rasonament, que valeré mei imaginar un mot indigèn on aquesta letra n i estosse plan presenta, totun en posicion instabla (intervocalica): *ar(r)ino o *ar(r)eno, parent etimologic deu mot basco arrano. O sia *aren(o)-aquĭlu- >ariang, arianglo. L'ipotèsi qu'ei plausibla. N'averem un aute cas de composicion hòrt semblanta dab un aute mot, aranés aqueste: 'tranglo', var. 'trango', sinonime d' 'arianglo', e qui Coromines s'arrisca a explicar com lo resultat de l'associacion de vultur e de aquilus: *vult(u)r-aquĭlu (CorominesAran, ved. l'adrèça agla). Totun la pèrda de la consonanta iniciau non s'explica pas tròp plan en aquesta derivacion, se la comparam au mot vutre qui la consèrva intacta, çò qui hè aquesta teoria de Coromines pòc versemblanta. En plaça, que poderí suggerir la combinason 'estor' (varianta comuna d''astor' - deu lat. *aucipitor) + ang(l)o ('lo mascle de l'agla' o brun) , o sia 'est(o)r-anglo' puish 'estranglo' puish 'tranglo'.
En tot cas, en l'ipotèsi aquesta, lo mot 'ariang' o 'arianglo' o 'arriang' que seré compausat d'un mot supausadament indigèn seguit peu mot latin aquĭlu. La terminason ang- (per angl-, cf. trango vs tranglo) que seré la fòrma mei regulara shens la vocau finau de sostien. -aquilu -> -a(n)gl(u) . Segon aquesta teoria , la construccion de ariang que rapèra la prepausada per Vendryes -Wartburg entà explicar lo mot francés erable e lo mot occitan argelarbre (gasc. aseròu), d'un acer-abulus compausat d'acer (aseròu en latin) e abulus (de abalos -pomèr en galés- se non de opulos, aseròu en galés, v. DelamarreGaul)..
Plan, aquerò qu'èra entà l'ipotèsi romantica e pòc romanica. Alavetz, ua auta ipotèsi, hòrt mensh romantica totun plan gascona, qui ns'evita de recórrer a un mot inventat quin que sia, adara que l'avetz:
De 'ària' ( ària qu'ei la fòrma centropirenenca d'arla) e 'ang o anglo' masculinizacion deu mot 'agla'. Ària -anglo que seré ua fòrma masculinizada de la composicion 'ària-agla'. En aquesta ipotèsi alternativa, lo mot que seré de formacion medievau o modèrna, non latina, compausat d' 'ària' e d''agla' e, fin finau, masculinizat. 'Ària', fòrma qui a lo mot arla peus Pirenèus Centraus, de l'etimon basco ar, arra: vèrmi, lo vèrmi. -Ang e -anglo: fòrma masculinizada de agla, de aquĭla La nasalizacion que s'explica com sostien de la sillaba tonica d'agl(a/o) qui s'arretròba en posicion segondària en la composicion --> ang(l) o anglo (masc.). Quin explicar la composicion d'un punt de vista semantic? Teoricament per la relacion qui existeish enter l'arla, v. arlar (ària, ariar en gascon centropirenenc) e pilhard, sacamand qui ei la significacion qui s'a prengut lo substantiu postverbau d'arlar: arland (en gascon centropirenenc: ariand, d'ariar). Lo vutre qu'ei un ausèth gregari qui viu e vola tostemps en grop d'un dotzenat d'individus formant ua colònia establa, qu'ei gregari e qu'ei carronhèr: que's neureish deus cadavres deus animaus en generau e deu bestiar en particular. Que devè estar sospieitat, a tòrt, de provocar la mòrt de la bèstia d'ua manèira o d'ua auta.
dissabte, 9 de setembre de 2017
De kawo- a kawano-, com de arla- arlòt a arland. O *kaw un etimon celtic tanben (rapinhaire nocturn, tinha-hús).
Quin podem har arreligar cauannos a a cauos? Dilhèu d'un mei ancian kawamos: lo mei ululaire? Totun, totas las fòmas sabudas, tant l'antica de Gallia com las neocelticas de las duas Bretanhas, que son dab n. O compausat kauo-uanos lit. gahús-tuaire? N'a pas tròp de sens. O dab la particula -no- qui indica un teonime: kawa-no-s: lo mèste cridassèr (mèste deus cridassèrs, deus gahús) Totun, la caracteristica d'aquesta particula qu'ei precisament d'estar especifica deus teonimes, çò qui pausa problèma. O ua manèira de substantivar un vèrbe suu modèle sabut cingeno- (caminaire, fantassin) de cinge- (caminar), alavetz , kuwanos o kawanos: uglaire, ululaire d'un vèrbe *kuwa-, °kawa-, uglar, ulular. La relacion enter kawanos e kawos que seré en fèit similara enter la qu'avem en gascon enter lo mot arland (substantiu postverbau de 'arlar') e lo son sinonime arlòt (masculinizacion despreciativa de 'arla').
Perqué aqueste doblon kawos, kawanos? Probablament per coupa d'un mot omonime deu noste mot brac kawos, parion deu mot latin cauus, e qui devè signifcar cau (cavat) cf. vielh irl. cúa, gual. cau = gasc. cau. Aquò qu'explicaré la generalizacion de la fòrma longa kawanos au despens deu mot de significacion ambigua kawos, qui perdó la significacion de ululaire, gahús en las lengas neocelticas entà non pas guardar sonque la de 'cau', 'cavat'. Per contra lo mot qu'a suberviscut en occitan (còis, caús, guè(h)us, ga(h)ús) , cavèc, cavèca, gavèc, gavèca, en alemand dialectau: Kautz = gahús, en basco gauhontz, gabontz, gauhuntz, kaheka. Un celtisme probable, que'n soi persuadit, enqüèra que non credut per nat linguista, que jo sàpi.


text:
Du lundi au vendredi à 7h10
Istoria d'aqui du jeudi 1 septembre 2016 : Les noms des écoles niçoises
Le mot ou l'expression du jour en nissart, avec Patrice Arnaudo, le prof France Bleu Azur.
Les noms des écoles niçoises
« cada escola a lou siéu noum e à Nissa aven quauque noum d' escola diretamen ligat à la nouòstra istòria » tout d'abord le grand lycée de Nice, le lycée Massena honore le maréchal d'Empire que Napoléon surnommait « l'enfant chéri de la victoire ».
Mais aussi Lou coulegi Segurana, l'école primaire « la fouònt-cauda » l'école de la source chaude et lou coulègi dedicat au mèstre Fréderic Mistral.


text:
N’i averé hèra a díser sus los diccionaris
occitan - catalan on i son quauques mots de
gascon perduts au demiei de mots occitans
non-gascons. Aquestes diccionaris non son pas tostemps hèra hidables per çò qui tanh a la
part gascona. Que son plan incomplets e que pòden estar conhits de pècas, accepcions aproximadas, simplificadas o erronèas e, a vegadas, que pòden presentar dinc a mots imaginaris o mau tipografiats en plaça de mots gascons.
Mès com, uei, no’m hè pas gana díser
causas desagradablas suu tribalh deus
lexicografes de bona volentat, que
censurarèi la mea critica. Que m'acontentarèi d'aconselhar au lector catalanofòne temptat per lecturas en gascon, de crompar lo diccionari Tot en Gascon
, de Pèir Morà. Per melhorable que'n posqui estar, e que n' ei,
aqueste diccionari gascon de 30000 mots, escriut en gascon per un gascon, qu’ei plan mei hornit e de mei bon hidar que
non pas las partidas gasconas deus diccionaris d'occitan editats en Catalonha. Enqüèra que redigit sonque en gascon, que's saberà har utile entau lector catalanofòne, en esperant l’edicion d’un diccionari gascon - catalan de bona qualitat.