text:
Joseph Schumpeter
Joseph Aloïs Schumpeter (Triesch, Moràvia, 8 de febrièr de 1883 – Salisbury, Connecticut, 8 de genièr de 1950) es un economista autriac del mitan del sègle XX, conegut per sas teorias sus las fluctuacions economicas, la Destruccion creatritz e l'innovacion. Es l'autor d'una Istòria de l'analisi economica, pareguda en 1954 e que encara fa referéncia. Es un dels grands conservators del sègle XX amb Russell Kirk e Leo Strauss. Pas dins lo corrent keynesian, nimai dins lo corrent marxista, pasmens que liberal, es qualificat d’economista eterodòxa per sas teorias sus l’evolucion del capitalisme.
Somari
- 1 Biografia
- 2 Teoria economica
- 2.1 Lo vam del sistèma economic: l'entrepreneire innovador
- 2.2 De fluctuacions economicas al cambi social: la destruccion creatritz
- 2.3 La fin del capitalisme
- 3 Òbras majoras de Joseph Schumpeter
- 4 Nòtas e referéncias
Biografia[modificar | modificar la font]
Joseph Schumpeter nasquèt en 1883 a Třešt' en Moràvia, vila àustroongresa, uèi en Chequia, d'un paire industrial del textil. Venguèt orfanèl a l'edat de 4 ans. Passionat per l'Antiquitat greco-latina, dintrèt en 1901 a la facultat de drech de Viena e s’interessèt lèu a la sociologia en estudiant d'autors coma Werner Sombart e Max Weber. Descobrigèut l’economia, en seguent los corses dels teoricians de l'Escòla austriaca: Friedrich von Wieser, Eugen von Böhm-Bawerk e Carl Menger[1]. Diplomat doctor en drech en 1906, anèt en Anglatèrra e se maridèt en 1907 amb Gladys Ricards Seaver. Mas son maridatge faguèt fracas[2]. Daissèt alara Anglatèrra e s'installèt al Caire ont trabalhèt coma qu'avocat pel tribunal mixte internacional.
En 1908, publiquèt son primièr obratge, que venguèt sul còp un classic de l'estatistica economica, Natura e esséncia de l'economia teorica, çò que li permetèt d'obtenir en 1909 un pòste de professor associat en economia politica a l'Universitat de Czernowitz.
Publiquèt la primièra edicion de sa Teoria de l'evolucion economica en 1911, obratge que se desliga de l'encastre neoclassica e testimònia de son interès per la dinamica e las leis del cambi economic. Schumpeter met subretot en relèu l'importància de l'entreprenor e del processus de destruccion creatritz aportada per l'ofèrta de produches nòus sul mercat. Entre 1911 e 1919, ensenhèt coma professor a l'Universitat de Graz (en Àustria). Amb los sociològs Werner Sombart e Max Weber, dirigiguèt Archiv für Sozialwissenschaften (Archius per las sciéncias socialas). En 1913-1914, foguèt professor invitat a l'universitat Columbia de Nòva York.
Aprèp la Primièra Guèrra Mondiala, foguèt per pauc de temps ministre de las Finanças (1919-1920) del gouvèrn de coalicion social-democrat e social-crestian d'Otto Bauer alara que l’Empèri d'Àustria-Ongria s’esfondrava. Divorcièt de Gladys puèi dirigiguèt pendent quatre ans una banca privada, la Banca Biedermann de Viena, fins a sa quincanèla (1920-1924)[3].
En 1925 venguèt professor de finanças publicas a l'Universitat de Bonn e faguèt un movèl matrimòni amb Anna Reisinger. Mas l'an seguent, moriguèron sa femna e lor filh noirigat. Publiquèt la segonda edicion de la Teoria de l’evolucion economica (1926). A partir de 1927 e fins a sa mòrt, ensenhèt a l'Universitat de Harvard ont s'installèt definitivament en 1932, a la seguida de la pujada del nazisme en Euròpa Centrala. D'entre sos estudiants a Harvard i a Robert Heilbroner, Paul Samuelson, Wolfgang Stolper, Paul Sweezy, Nicholas Georgescu-Roegen e James Tobin.
Un tresen còp se maridèt amb una economista Elizabeth Boody en 1937. De 1937 a 1941, sa reputacion internacionala lo menèt a la presidéncia la Societat d’econometria qu'es un dels fondators. Venguèt president de l'American Economic Association en 1948. La fin de sa vida serà marcada per l'edicion de dos obratges importants: Los Cicles dels afars (1939) que tracta de l’analisi de la creissença) e Capitalisme, socialisme e democracia (1942) que li valdrà una fama d’economista « eretic ».
Moriguèt lo 8 de genièr de 1950 d'una emorragia cerebrala dins son ostal de Taconic, (Connecticut), al moment qu'èra elegit primièr president de la novèla Associacion Internacionala d'Economia. Son esposa, Elizabeth Boody editarà aprèp sa mòrt la monumentala Istòria de l'analisi economica (1954) que i consacrèt sos darrièrs ans e L'esséncia de la moneda (1970).
Teoria economica[modificar | modificar la font]
Schumpeter se daissa dificilament classificar dins una escòla economica. Pasmens qu'èra austriac, jamai èra de l'Escòla austriaca amb que foguèt familiarizat pels ensenhaments d'Eugen von Böhm-Bawerk a l'Universitat de Viena.
L'economista qu'admirava mai èra sens controvèrsia Léon Walras, mas son analisi despassa fòrça l'encastre neoclassic. Tanben foguèt fòrça influenciat pels escriches del sociològ alemand Max Weber. E, se partatgèt de conclusions amb Karl Marx, son analisi èra fòrça alunhada del marxisme. Es considerat en general coma lo fondator de l'evolucionisme economic. Es atal repertoriat dans lo cercle dels economistas dichs « eterodòxes ».
Estima que lo fondament e lo ressòrt de la dinamica de l'economia son l'innovacion e lo progrès tecnic. L'istòria del capitalisme es una mudason de contunh. La tecnologia evolua, se transforma butant de panèls entièrs de l'activitat economica a se passir fins a desapareisser aprèp que foguèron dominants. Lo cambi es estructural abans d'èsser quantitatiu.
Lo vam del sistèma economic: l'entrepreneire innovador[modificar | modificar la font]
Schumpeter insistís sul ròtle major de las innovacions dins lo vam, la mesa en movement de l'economia jos l'accion de l'entrepreneire. Es per la fabricacion de produchs nòus, l'adopcion de processus e de tecnicas inedits, l'utilizacion de novèlas matèrias primièras o la dobertura de novèls mercats que las estructuras acaban per cambiar.
L'innovacion: de l'economia estacionària cap a l'evolucion economica[modificar | modificar la font]
Schumpeter vòl provar lo ròtle determinant de l'innovacion dins lo vam del sistèma economic. Pren coma punt de despart la modelizacion d'una economia estacionària, nomenada circuit economic, e que los diferents elements estructurals se reproduson a l'identic.
S'agís d'una representacion simplificada de la vida economica e de las relacions que se nosan entre los agents economics. La logica d'aquel circuit economic es aquela de l'equilibri general: los movements adaptatius dels prèses asseguran l'adequacion entre las diferentas variablas economicas, e cada factor de produccion es pagat a son prètz. Aquel circuit economic se caracteriza per la liura concurréncia, la proprietat privada e la division del trabalh entre los agents.
Aqueles darrièrs, qu'agisson en foncion de lor experiéncia passada, introduson cap de ruptura fondamentala dins lors comportaments e las relacions economicas en plaça. Los metòdes de produccion e las practicas de consomacion demòran establas, l'ofra ven egala a la demanda pel jòc dels prèses, de biais que l'allocacion de las ressorsas es eficienta. Los comportaments rotinièrs e los mecanismes adaptatius conduson alara a un estat estacionari.
Òr, segon Schumpeter, aquela rotina es trencada per l'entrepreneire e sas innovacions. Atal, l'evolucion pòt pas venir d'una modificacion quantitativa (aument de la produccion o del capital), mas de la transformacion qualitativa del sistèma de produccion. Schumpeter mòstra que lo factor determinant d'aquela evolucion es l'innovacion: aquela es al còr en mai del procèssus de creissénça, de transformacions estructuralas mai importantas.
Se gropa en general las innovacions en doas categorias: las innovacions de produch e las innovacions de procediment. L'actor central d'aqueles darrièrs es l'entrepreneire.
L'entrepreneire actor fondamental de l'evolucion economica[modificar | modificar la font]
Dins la concepcion de Schumpeter, l'entrepreneire incarna lo pari de l'innovacion, tèsi que desvelopèt en particular dins Teoria de l'evolucion economica en 1913 ; son dinamisme assegura la reüssida d'aquela. L'entrepreneire, que se deu pas confondre amb lo cap d'entrepresa simple administrator gestionari, o amb lo rentièr capitalista proprietari dels mejans de produccion, es per el un vertadièr aventurièr qu'esita pas a sortir de las dralhas per innovar e entraïnar los autres òmes a agir d'un biais diferent que la rason, la crenhença o l'abitud, lor dictan de far. Deu véncer las resisténcias que s'opausan a tota novetat riscant de negar lo conformisme del mitan.
Per exemple, Henry Ford èra pas un entrepreneire quand en 1906 venguèt cap d'entrepresa independent, mas o venguèt en 1909 quand sos usinas comencèron de fabricar la famosa Ford T a un còst que ne fa pauc a pauc un estatut d'objècte de consomacion corrent als Estats Units d'America: adoptèt lo sistèma de cadena de montatge, permetent a l'encòp de baissar lo còst de produccion e d'aumentar son debit, alara davancièr de la produccion de massa. Un autre exemple de vertadièr entrepreneire es Alfred Krupp quand concentrèt verticalament sas entrepresas, e que metèt en practica lo novèl procediment de fabricacion de l'acièr imaginat per l'anglés Henry Bessemer.
L'entrepreneire es plan segur motivat per la realizacion de beneficis eissits dels riscs preses e la reussita. Mas, la concepcion del profit defenduda per Schumpeter es originala: l'entrepreneire crèa de valor, tot coma lo salarièr, e es tanben motivat per un ensems de mobils irracionals que los principals son sens dobte la volontat de poténcia, lo gost esportiu de la victòria e de l'aventura, o la jòia simpla de crear e de donar vida a de concepcions e idèas originalas. Per Schumpeter, lo profit es la sancion de l'iniciativa creatritz dels riscs preses per l'entrepreneire. Aquela concepcion es contrària als economistas classics que fasián del profit la contrapartida dels esfòrces productius (capital e trabalh) de l'entrepreneire, alara qu'es puslèu del ròtle del cap d'entrepresa. Aquela concepcion es tanben contrària a la marxista que plaça l'origina del profit dins la confiscacion de la maivalença, es a dire l'apropriacion d'una partida del fruch del trabalh dels salariats pel rentièr capitalista.
Lo profit es encara mai important e immediat que l'entrepreneire es capable de rebutar tota forma de concurréncia dirècta e immediata. L'innovacion consistís pus sovent a aver una posicion favorabla dins sa branca, e sa difusion permet d'obtenir de dreches comercials que tecnicament permeton a l'entrepreneire de dispausar d'un monopòli. Schumpeter considèra los monopòlis nascuts de l'innovacion coma necessaris al bon foncionament del capitalisme. En situacion de monopòli, l'entrepreneire es liure de fixar un prètz de venda superior a son còst marginal. En situacion de concurréncia pura e perfècta, per aumentar sos profits, l'entrepreneire a pas mai aquela possibilitat; al contrari per demorar concurrencial, son prètz de venda pòrta a s'aprochar del còst marginal (es lo concèpte marxista de la baissa tendenciala del taus de profit qu'es criticat aquí per Schumpeter). Per tornar beneficiar d'una libertat dels prèses de venda, luenh del còst marginal, l'entrepreneire deu baissar aquel darrièr en redusent sos còstes de produccion per d'economias d'escala (aument de la produccion e de la talha de las entrepresas) o per una aumentacion de la productivitat (coma per l'innovacion). Los riscs que pren l'entrepreneire en innovant son motivats per la perspectiva de conquesta d'una posicion de monopòli o per sa demorança.
Schumpeter mòstra qu'un univèrs non atomistic (grand nombre d'entrepresas) es pas forçadament negatiu pel consomator perque lo monopòli mena pas totjorn a l'aument dels prèses o a la baissa de la produccion. L'entrepresa geganta percebent un susprofit pòt efectuar d'investiments importants. Encara, las innovacions engendran d'efèctes de sinergia al nivèl de l'economia. An d'externalitats positivas sus l'entraïnament sus de sectors economics e de creacions de novèlas activitats. Apareisson coma fèrre d'ast de la creissença economica, justificant alara l'existéncia d'aqueles novèls actors contribuissent al vam del capitalisme. Pasmens, aquelas situacions de monopòli duran pas. Es lo jòc de la concurréncia que las banaliza batalhejant pels susprofit, lo motor del progrès economic, mas tanben lo factor explicatiu dels movements ciclics de l'economia.
[modificar | modificar la font]
L'innovacion es a l'encòp font de creissença e factor de crisi. Es çò que Schumpeter resumís per la formula « destruccion creatritz ». Las crisis son pas de simples mancas de la maquina economica; son inerentas a la logica intèrna del capitalisme. Son salutàrias e necessàrias al progrès economic. Las innovacions arriban en pinhat gaireben totjorn al bas de l'onda depressionista, perque que la crisi butassa las posicions aquisas e fa possibla l'exploracion d'idèas novèlas e dobrís d'oportunitats. Al contrari, quand un periòde naut de non crisi, l'òrdre economic e social blòca las iniciativas, çò que frena lo flux de las innovacions e prepara lo terren per una fasa de recession, puèi de crisi.
Ritmes economics e ritmes tecnologics[modificar | modificar la font]
L'observacion empirica del sistèma economic mòstra l'existéncia, amb intervals regulars, de cicles economics onte las fasas de prosperitat alternan amb las fasas de depression.
Totes los economistas mostrèron de mecanismes de regulacion permetent al capitalisme de se desvelopar al delà de las crisis, e cerquèron de provar l'existéncia d'aqueles ritmes. Schumpeter prepausèt una interpretacion dels ritmes economics a la lutz dels ritmes o ondas tecnologics: las innovacions son a l'origina de cicles economics. Mòstra que lo fenomèn de pinhat d'innovacions es a l'origina a l'encòp de l'espandiment coma de la recession que li succedís. Schumpeter donèt una analisi coerenta dels cicles longs dichs cicles Kondratieff (en omenatge a l'economista sovietic Nikolai Kondratieff).
De fach, Schumpeter tanben s'inspirèt dels trabalhs de l'économista francés Clément Juglar que lo primièr aviá mostrat dempuèi 1856, los fenomèns ciclics sus un periòde d'una desena d'ans, alara que Kondratieff vigilava sobretot las causas d'aqueles cicles longs: l'usura e lo renovelament de las grandas infrastructuras (camins de fèrres, canals, grands amainatjaments fonzièrs) que la construccion demanda d'investiments excepcionals. Mas aquelas explicacions li semblavan insufisentas, preferissent parlar d'ondas massivas d'innovacions gropada a l'entorn d'una descobèrta centrala, coma la maquina de vapor que dralha la revolucion industriala entre 1790 e 1850 e lo camin de fèrre que dinamizèt l'economia dels ans 1890 fins a la Segonda Guèrra Mondiala.
Schumpeter pretend que tres cicles se superpausan e explican per l'essencial l'evolucion de la conjontura:
- los cicles corts, o cicles Kitchin, que duran en mejana 40 meses e s’explican segon el per de variacions d'estòcs,
- los cicles mejans, dichs cicles Juglar, que duran, eles, entre 6 e 11 ans,
- les cicles longs, o cicles Kondratieff, que s’espandisson sus 40 a 60 ans. Serián lo resultat d’innovacions majoras: maquina de vapor, automobil.
Los monopòlis meton l'economia sus la via del progrès mas son pas que temporaris. Los susprofits menèron a d'entrepreneires imitators a prepausar de bens similars o de procediment vesins obligant las entrepresas en plaça a se diferenciar de contunh o a baissar lors prèses. Aquel fenomèn d'imitacion entraïna d'innovacions de pinhats, es a dire una agregacion d'innovacions provocadas per la reüssita de l'entrepreneire innovator que sa posicion es pas que temporàriament dominanta.
L'aplicacion e la difusion de las innovacions dependent en amont de la propension de l'entrepreneire a prendre de riscs, de la recèrca dins l'emergéncia d'invencions susceptiblas d'èsser expleitadas, e del crèdit. Dependon en aval de la propension dels individús a recebre l'innovacion (pels produchs novèls), doncas de lors gosts e abituds. Aquelas condicions resultan de la realizacion, de la velocitat e de l'espandisa de la difusion. Es doncas lo jòc innovacion-imitacion-monopòli temporari qu'assegura la creissença economica e lo revolum perpetual de las posicions establidas.
L'activitat ciclica se debana del biais seguent: la fasa d'espandiment s'explica pels profits qu'engendran un aument dels investiments e de la demanda, jos l'efècte dels pinhats d'innovacion. Dins un primièr temps, los crèdits accordats van provocar una inflacion dels bens de produccion puèi de consomacion. En seguida, la quantitat addicionala de bens engendra la deflacion, accentuada pel remborsament dels crèdits anonciant la depression. Las possibilitats de profit venon raras, los quincanèlas apareisson. Lo fenomèn d'imitacion entraïna una saturacion dels mercats e una bassa de la renda monopolistica, doncas una reduccion de l'investiment seguida d'une bassa de l'activitat. La crisi poirá pas èsser passada que per d'autras ondas d'innovacions. Es lo mecanisme decisiu de l'activitat ciclica qu'implica un processus de destruccion creatritz.
L'expansion depend de la difusion e de l'assimilacion de las novèlas condicions d'activitat. La depression correspond a un periòde de desaparicion de las estructuras productivas en excès e de las deutes, e a la gestacion de novèlas innovacions. Per Schumpeter, la durada de cada cicle correspond a l'importància de las innovacions e lors efèctes d'entraïnament.
Lo progrès tecnic es pas un flux continú e los cicles obeïsson a de mecanismes autoregulators. Se difusa de biais periodic per ondas a partir de qualques sectors e qualques luòcs.
[modificar | modificar la font]
L'introduccion del progrès tecnic a un efècte suls comportaments e las abituds dels diferents agents economics. L'entrepreneire innovator entraïna fòrça imitators, çò qu'entraïna un cambi radical de lor foncion de produccion (reorganizacion del trabalh). Las innovacions que difusan dins l'economia van tresvirar los biais de consomacion en respondent a de besonhs non satisfachs, e quitament ne crear de novèls. Los mercats se tròban atal modificats. Lo progrès tecnic agís sus las estructuras de l'economia tota entièra: la combinason dels factors de produccion (trabalh e capital) se modifica perque i a remplaçament de las estructuras ancianas per de novèlas, e doncas mobilitar dels mejans de produccion. L'impacte sus la natura de las qualificacions e l'emplec, e mai sus lor reparticion espaciala es considerable. Fin finala, lo progrès tecnic assegura de posicions dominantas e trebolada l'estat dels rapòrts de fòrça entre los païses al nivèl internacional.
La fin del capitalisme[modificar | modificar la font]
Dins son òbra Capitalisme, socialisme, e democracia, Schumpeter sembla rejònher la concluson de Karl Marx sus l'inevitabilitat de l'esfondrament del capitalisme. Schumpeter demòra pasmens convencut dels malfachs del capitalisme e regretava aquela fin inevitabla, segon sos dichs « s'un mètge prevei que son pacient va morir, aiaquò vòl pas dire qu'o desire ». Se desguisarà doncas coma partisan del socialisme per incitar lo jove socialista a legir son trabalh, esperant que son lector reconeisseriá d'esperèl las errors del socialisme[4].
Se Schumpeter rejonh la conclusion de Marx, regrata son rasonament coma aquel de Keynes: « Coma amb Marx, es possible d’admirar Keynes tot ne considerant pasmens que sa vision sociala es falsa e que caduna de sas proposicions es fallaciosa[5] ». Schumpeter estima que Marx e Keynes se rejonhan perque lors teorias explican que lo capitalisme pòt s'esfondrar segon de causas que son endogènas, caractèr comun que permet d'ofrir una justificacion racionala a l'anticapitalisme[6].
Schumpeter rebuta lo materialisme istoric, per el l'estructura economica determina pas entièrament la societat e pensa pas que la viabilitat del capitalisme siá intrinsècament menaçada per exemple per una baissa tendenciala del taus de profèit (l'innovacion podent la contrariar). Al contrari, per Schumpeter coma per Marx, lo succès del capitalisme mena inevitablament a la concentracion del capital, es a dire a la creacion de grandas entrepresas, geridas per de caps d'entrepresas, simples administrators e apartenent a de rentièrs capitalistas, vertadièrs proprietaris de las entrepresas. Per Schumpeter, aquela concentracion s'acaba per l'aveniment d'un sentiment d'ostilitat generala contra lo capitalisme. Mas « la massa del pòble n'elabora jamai de la seuna initiaciativa d'opinions trencadas [e] es encara mens capable de las enonciar, nimai de las convertir en actitudas e en accions coerentas. » Schumpeter pensa pas doncas qu'es una revolucion dirigida per un ipotetic proletariat obrièr que destruirà lo capitalisme. L'ostilitat cap al capitalisme pòt s'exprimir e se traduire pas qu'amb l'ajuda d'una larga franja de la classa dels intellectuals.
Lo capitalisme entraïna lo desvolopament de l'aparelh educatiu, çò que tot a l'encòp mena a la formacion d'una opinion publica larga e a une subreproduccion dels intellectuals a respècte dels besonhs de las professions liberalas. Los intellectuals desconsiderats e pauc remunerats an tot interès per se ligar contra lo capitalisme e a abeurar l'opinion publica de discors contra l'argent e l'esperit d'entrepresa. Catalizan e precipitan l'ostilitat generala contra lo capitalisme. Lo capitalisme s'escleròsa atal progressivament de l'interior, per de rasons socialas e politicas, a mesura que de majoritats democraticament elegidas causisson de metre en plaça una economia planificada acompanhada d'un sistèma d'Estat providéncia e de restriccion dels entrepreneires. Lo clima intellectual e social necessari a l'esperit d'entrepresa e d'innovacion, e doncas a l'aparicion d'entrepreneires, declina e acaba per èsser remplaçat per una forma o una autra de socialisme, encara mai esclerosant. Los govèrns an alara tendéncia, per se far populars, a desvolopar l'« Estat fiscal » e a transferir lo revengut dels productors cap als non productors, malcorant l'estalvi e l'investiment al benefici de la consomacion, çò que crèa una pression inflacionista creissenta. Dins totas decisions, los govèrns democraticament elegit tendon alara, per garantir lor reeleccion, a privilegiar lo tèrme cort al detriment del tèrme long.
Schumpeter es convincut que la liura concurréncia capitalista es lo melhor sistèma economic, recomanda pas aquela evolucion, mas sap pas cossí l'evitar. Lo capitalisme pòt perseguir son camin cap en abans simplament a condicion que demòre l'esperit dels entrepreneires que sol fa sa fòrça. Una critica radicala del capitalisme inspirada de l'òbra de Schumpeter, soslinha que genèra la granda entrepresa e qu'aquela darrièra atuda tota volontat d'imaginacion. Las grandas organizacions son marcadas per la multiplicacion dels quadres gestionaris, dels expèrts e dels burocratas, menats a rasonar en tèrmes de carrièra, de revengut regular e de posicion sociala e del meteis còp pau o pas clinats a prene de riscs coma dins lo modèl de l'entrepreneire.
Òbras majoras de Joseph Schumpeter[modificar | modificar la font]
- Natura e contengut principal de la teoria economica (Das Wesen und der Hauptinhalt der theoretischen Nationalökonomie), 1908.
- Teoria de l’evolucion economica (Theorie der wirtschaftlichen Entwicklung).
- Los cicles dels afars: una analisi teorica, istorica, estatistica del procediment capitalista (Business Cycles: a Theoretical, Historical and Statistical Analysis of the Capitalist Process), 1939.
- Capitalisme, socialisme e democracia (Capitalism, Socialism, and Democracy), 1942.
- Istòria de l'analisi economica (History of Economic Analysis), publicat post mortem en 1954.
- Teoria de la moneda e de la banca - Tome 1, l'esséncia de la moneda,
- Teoria de la moneda e de la banca - Tome 2, Teoria Applicada
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Jean-Claude Drouin, Les grands économistes, Presses Universitaires de France, 2006.
- ↑ (en) « In praise of entrepreneurs », The Economist, 26 d'abril de 2007.
- ↑ id "Drouin"
- ↑ Muller, Jerry Z. The Mind and the Market. Anchor Books, New York. 2003.
- ↑ Joseph Schumpeter, Istòria de l’analisi economic
- ↑ Joseph Schumpeter, op. cit.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Alexis Karklins-Marchay, Joseph Schumpeter, Vie - Oeuvres - Concepts, 2004, Ellipses, ISBN 2-7298-1372-1
- (fr)Maurice Baslé, etc., Histoire des pensées économiques – les fondateurs, 2a ed, Sirey, ISBN 2-247-01666-9
- (en) Ján Iša, Profiles of world economists: Joseph Alois Schumpeter, BIATEC, Volume XII, avril 2004, lire en ligne
- (en) Thomas K. McCraw, Prophet of Innovation: Joseph Schumpeter and Creative Destruction, 2007, Belknap Press, 719 pages
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) Biographie de Joseph Schumpeter sul site History of Economic Thought
- (en) In praise of entrepreneurs, The Economist, 26 d'abril de 2007
- (en) Taking flight, The Economist, 17 de setembre de 2009
- (fr)Quelques livres de Joseph Schumpeter, disponibles en français. sul site Les Classiques des sciences sociales.
- (fr)Una analisi accessibla de la critica de la democracia classica de Schumpeter.


c: text/html

text:
lundi 17 janvier 2011
lo jòc das libres
lundi 1 novembre 2010
mangem a l'alh!
Sias pres pèr lou tèms, arrivas dins un mas o dins uno cabano; demandas que vous meton un toupin d’aigo au fiò; vous fasès douna un brout de sàuvi, escrachas un paréu de cabosso d’aiet; e, sènso trop destourba voste mounde, avès uno bono soupo.
Sias en plano, en plen terraire; avès fam, mancas de fricot; fretas voste pan emé d’aiet, e manjas e bevès, coume d’ome. Ah! l’aiet! fau jamai n’en manca, d’aiet. L’aiet fai fuge li serp, lis escroupioun, lis estiragno; l’aiet tuio li verme, li vermenoun qu’avèn dins lou cor; escavarto li vènt d’estouma; l’aiet es lou sauvan de l’ome.
Manjas d’aiet, mis enfant, manjas-n’en coume voste paire, e vous aproumete que vendrés coume la pasto vèn au levame."
Baptisto Bonnet, vido d'enfant
mardi 19 octobre 2010
changez vous la vie, aprenez à lire
http://www.calameo.com/read/000403340ce0529aa011d
mardi 11 mai 2010
lundi 10 mai 2010
un d'akos doblidat
vendredi 30 avril 2010
Zydeco
Amic(ga) te vau parlar d'un estila de musica que me daissèt sul cuol: Lo Zydeco. Descubrère aquela musica a l'asard sus un mecat a las nièras. Aqueu genre musicau es estat apareissut dins las annadas 30 en Loisiana. Ten son influencia de las musicas Acadiena e Ritme e Blava o buhel en setòri (Rhythm & Blues qué!!) a la debuta èra cantat pas qu'en francés mai pauc a cha pauc lo Creol intrèt dins las paraulas d'aquela musica. Lo nom de ZIDECO vendriá de la deformacion de ZARICO que vendriá d'un tròç tradicionau « Les haricots sont pas salés » (las mongetas son pas saladas)
L'instrument màger d'aquela musica es l'acordeon, acompanhat per la "Wash-board" o "Frotoir" coma o dison en loisiana qu'es en fach una plancha de bugada que se jòga amb de dedals a cada dets. Mai pòt tanben estre acompanhat per de pianò, bassa, guitara, tambor....L'artista que descobrère primièr se ditz Clifton Chenier que canta en Francés Creol e Anglés atanben.
Dimenge passat per lo pus grand das asards passère davans la salla montpelhieròta L'Antirovilh (en francimand l'antirouille) ont se jogava de zydeco. Vaquí una video dau grop lo BANDZYDECO
lundi 8 février 2010
Simon de Montbourg
La gazeta dau Clapà$ es remirable per son objectivitat jornalistica e a l'encòp per sa coneissença de l'Istòria d'Occitania
Francament pendent quauques segondas ai agut de patiment per Jòrdi. Patiment que m'es passat un còp mas bralhas remontadas e lo jornau pausat au costat dau cagador....

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pont-en-Royans
'Pont-en-Royans' (nom francés; lo nom occitan es pas documentat) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat en la vallée de la Isère a las pòrtas del Parc natural regional del Vercors.
La commune est située dans la vallée de l'Isère aux portes du Parc naturel régional du Vercors.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo PONT: a la sortida es un passatge estrech tirat entre dos rochers #que permet (ponch d'en primièr) l'accès als plateaux del massís del Vercors, e de traversar lo torrent de la Bourne #que las gargamèlas ne son abruptes e fòrça estrechas. La primièra cita designa un cèrt pont Chochignon (relire abbé Fillet, e S. Chaussamy). Lo Pont es estrech, tot al mai tres mètres, e la siá intrada démarre a la nautor de l'ostal THOMAS sus l'actual Pont Picard. A Modèl:La s- lo Pont i aurà agrandit, la rota de Villard creada, la rota de santa Eulalie actuala i aurà creat ela tanben, e de nombroses ostals alacaigudes (I i aviá abans tres fes mai d'ostals suspenudi a lo-dessus del gouffre #qu'a Modèl:La s- !)
Pont-en-Royans, es un bourg touristique ric n'istòria. S'apren a l'archiu del Dauphiné #que i a #aver tres castèls : Lo primièr castèl en lo appellation topographique anciana reven al bourg fortificat. Lo segond castèl a l'actual vestigi a lo-dessus de la "montanha tres castèls". Lo tresen castèl de la Modèl:S2- i aguèt destruit en lo moment d'un bombardement l'an 1945 e correspond a la localizacion del collègi. Los sieus remparts, #que ne demòra pas mai que d'escasses vestigis, incluent « La pòrta de França », « la pòrta Agnès », « la pòrta de Villeneuve », e « la pòrta del Merle ». Es ailà #que s'arturavan los limits del bourg en tempses ancians, e se los tets de pèiras blancas an desaparegut, lo vilatge e los sieus ostals suspenudi, enganchadas al rocher, atrason totjorn los toristas en #èsser suls bòrds del riu, la Bourne.
A Modèl:La s-, aquel bourg #èsser jos Napoleon III mai conegut que la vila valenciana, malgrat aiçò prèpa. La siá notoriété #ressortir largament las frontièras de França, mercés a las rotas creusées en la ròca karstique del Vercors (Una gèsta per l'epòca #que #contribuir largament a la reputacion del saber-far del enginy Francés, en lo moment dels totas primièras exposicions Universalas a París).
Pont en Royans #èsser tanben la una de las tres Primièras vilas (pel nombre d'abitants) électrifiées de França. La conducha d'aiga forçosa passa encara jos la vila (Un musèu de l'aiga permet de la descobrir).
Se fabricava encara en los ans 50 del material electric per l'abitat: interrupteurs, douilles... (A l'origina totas aquelas equipas avián virat en bòsques de buis* que # se metiá lo sistèma en còder)
- Lo rodatge sus bòsc de buis #èsser longtemps una de las activitats principalas de la vila.
Se redécouvre de los nòstres jorns en de fòrça nombroses libres de la Modèl:S2-, las primièras fòtos sus placas en "veire photographique lum" #que representan los ostals suspenudi de Pont-en-Royans e las rotas del Vercors (rotas dels Grands Goulets, rota de las gargamèlas de la Bourne, Pont de la Goule Negra..)
Pendent la guèrra de 1939-1945 lo luòc del Pont Picard #èsser la una de las placas tournantes dels movements resistentes. (Qualques paginas d'istòria demòran a escriure)
Le PONT: au départ c'est un passage étroit jeté entre deux rochers qui permet (point d'entrée) l'accès aux plateaux du massif du Vercors, et de traverser le torrent de la Bourne dont les gorges sont abruptes et très étroites. La première citation désigne un certain pont Chochignon (relire abbé Fillet, et S. Chaussamy). Le Pont est étroit, tout au plus trois mètres, et son entrée démarre à la hauteur de la maison THOMAS sur l'actuel Pont Picard. Au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle le Pont sera élargi, la route de Villard créée, la route de sainte Eulalie actuelle sera créée elle aussi, et de nombreuses maisons abattues (Il y avait avant trois fois plus de maisons suspendues au-dessus du gouffre qu'au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle !)
Pont-en-Royans, est un bourg touristique riche en histoire. On apprend aux archives du Dauphiné qu'il y a eu trois châteaux : Le premier château dans l'appellation topographique ancienne correspond au bourg fortifié. Le deuxième château à l'actuel vestige au-dessus de la "montagne trois châteaux". Le troisième château des Modèl:S2- fut détruit lors d'un bombardement en 1945 et correspond à l'emplacement du collège. Ses remparts, dont il ne reste que de rares vestiges, incluent « La porte de France », « la porte Agnès », « la porte de Villeneuve », et « la porte du Merle ». C’est là que s’arrêtaient les limites du bourg en des temps anciens, et si les toits de pierres blanches ont disparu, le village et ses maisons suspendues, accrochées au rocher, attirent toujours les touristes en été sur les bords de la rivière, la Bourne.
Au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, ce bourg fut sous Napoléon III plus connu que la ville de Valence, pourtant proche. Sa notoriété dépassa largement les frontières de France, grâce aux routes creusées dans la roche karstique du Vercors (Un exploit pour l'époque qui contribua largement à la renommée du savoir-faire du génie Français, lors des toutes premières expositions Universelles à Paris).
Pont en Royans fut aussi l'une des trois Premières villes (pour le nombre d'habitants) électrifiées de France. La conduite d'eau forcée passe encore sous la ville (Un musée de l'eau permet de la découvrir).
On fabriquait encore dans les années 50 du matériel électrique pour l'habitat: interrupteurs, douilles... (À l'origine tous ces équipements étaient tournés en bois de buis* dans lesquels on plaçait le système en cuivre)
- Le tournage sur bois de buis fut longtemps une des activités principales de la ville.
On redécouvre de nos jours dans de très nombreux livres des Modèl:S2-, les premières photos sur plaques en "verre photographique lumière" qui représentent les maisons suspendues de Pont-en-Royans et les routes du Vercors (routes des Grands Goulets, route des gorges de la Bourne, Pont de la Goule Noire..)
Pendant la guerre de 1939-1945 la place du Pont Picard fut l'une des plaques tournantes des mouvements résistants. (quelques pages d'histoire restent à écrire)
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
1er Mai 2010, Fête des Gardians : discours de Rémi Venture
6 mai 2010 15:18
Dicho de Roumié VENTURO
1é de Mai 2010 pèr la Fèsto di Gardian, 60en anniversàri de la mort de J. d’Arbaud, davans l’estatuio de F. Mistral
Moussu lou Maire,
Gènto Rèino d’Arle e si Damisello d’Ounour,
Midamo e Messiés lis Elegi,
Cars ami,
Coume chasque an, e segound la tradicioun nostro, nous vaqui davans l’estatuio de Frederi Mistral pèr ounoura la nauto memòri de l’escrivan que marquè la debuto, en coumpagno de sis ami Jóusè Roumaniho e Teoudor Aubanèu, de la Reneissènço prouvençalo que n’en sian si jitello, dins aqueste siècle vint-unen. La Counfrarié di Gardian de Sant-Jòrgi amarié vuei d’assoucia au souveni mistralen la grando figuro de Jóusè d’Arbaud, qu’es, aquest an, lou sieissanten anniversàri de sa mort. Es que i’a de liame founs entre la Camargo, nosto Soucieta, e l’autour dóu Lausié d’Arle e de La Bèstio dóu Vacarés…
Lou Pouèto-Gardian fuguè membre de nosto Counfrarié. Fuguè subre-tout, enca mai que soun ami emai cousin Folcò de Barouncèlli, liga à la terro d’Arle, sa bouvino, e sa roussatino. Tant coume lou fasien, à l’epoco, li pelot de Camargo, de Crau, e dóu Plan dóu Bourg, avié uno manado de biòu crousa. E tant coume éli, avié soun tenamen dins lou Plan dóu Bourg, valènt-à-dire au Claus dóu Radèu, proche dóu Mas Thibert… Touto soun obro s’enracino dins lou mume terraire ; de l’Auturo, ounte fuguè abari Jaume Roubaud, lou eros de La Bèstio dóu Vacarés, fin qu’is Areno d’Arle, decor de sa nouvello Lou Regrèt de Pèire Guihèn… Sènso óublida lou recuei pouëti Lou Lausié d’Arle, qu’aquéu noum es uno bello provo de l’estacamen dóu pouèto à nosto vilo. E ramentaren aqui que tóuti aquéli trobo fuguèron escricho dins la lengo drudo e ruffo que parlavon, antan, nòsti davancié gardian de Camargo, de Crau e dóu Plan dóu Bourg. Coume l’afourtiguè proun justamen i’a un vintenau d’an Jaque Espèlli dins un libre counsacra i biòu de Camargo :
« La Bête du Vaccarès, je l’ai lue deux fois et je la relirai volontiers. Elle est écrite sur les Rièges, et j’ai vécu 15 ans sur les Rièges, mes plus belles années (…). Alors je me sens dans La Bête du Vaccarès un peu comme le gardian qui est l’acteur de ce livre (…). Il y a beaucoup de livres écrits sur la Camargue. Mais au point de vue poétique, le premier de tous, pour moi c’est La Bête du Vaccarès… ».
Es pèr tout acò que voulian vuei assoucia lou souvenir de d’Arbaud à lou de Mistral, redisènt mai pèr acaba aquéli vers tira dóu Lausié d’Arle, e que fuguèron marca, proche de la Majour, à coustat dóu lausié que planterian, i’a dès an, sus l’Auturo :
Vers tu, ma Raço seriouso,
Vène libre, amourous e fort ;
Apararas moun noum, pïouso,
De l’óublidanço e de la mort.
E quand passa li jour de lagno,
Auras coucha la malamagno
E lis angouisso e li trebaus,
E mountant au soum de la la Glòri
Ma Raço, gardaras memòri
Dóu Lausié d’Arle e de d’Arbaud.
[1]
[1] Photo : Eric Blanc.
Dans la même rubrique
29 mars 2017 – Soleil FM entre-visto emé Jan-Pèire Richard
10 octobre 2016 – Annulation de la conférence du 29 octobre 2016
6 octobre 2016 – Octobre 2016 - Li Nouvello dóu Couleitiéu Prouvènço
21 septembre 2016 – Magazine Me Dison Prouvènço N°53 arrive dans vos boites aux lettres
24 août 2016 – Il n’y a donc plus « degun » de sensé au Petit Robert ?


text:
491
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 491 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman d'Orient[modificar | modificar la font]
Mòrt de Zenon lo 9 d'abriu que foguèt remplaçat per Anastasi Ièr lo 11 après son maridatge amb Aelia Ariadnè, frema de Zenon. La batalha de Cotyaeum permetèt d'afeblir la revòuta dei partisans de Longinus de Cardala qu'èra lo fraire de Zenon[1].
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Maugrat aquela victòria, una guerilha foguèt mantenguda per lei subrevivents dins lei monts Taurus fins a 496.


text:
Dictatura del proletariat
La Dictatura del proletariat (alemand Diktatur des Proletariats) es una forma de govèrn postulat pel marxisme coma instància de transicion revolucionària entre lo capitalisme e la societat comunista. Segon lo marxisme, la quita existéncia de quin que siá tipe d'Estat implica la dominacion d'una classa sociala sus una autra.
Segon Karl Marx, dins lo regim capitalista, quitament dins de las condicions de la democracia, existís una dictatura de la borgesiá, al pejudici dels trabalhadors e de l'ensems del pòble. Marx postula la necessitat d'una revolucion que lo proletariat s'establisca coma classa dominanta, per se dissòlvre pauc a pauc coma tala, dins una transicion cap a una societat sens classas. La dictatura del proletariat seriá l'estapa segent directament lo passatge del poder de la part de la classa obrièra, ont que se crèa un Estat Obrièr, que, a causa qu'es un estat, seriá una dictatura d'una classa sus autra (dins lo cas, aquesta del proletariat sus aquesta de la borgesiá).
Dins aquesta fasa, lo proletariat atenh lo poder e l'utiliza per acabar amb l'espleitacion capitalista, consolidar la revolucion e evitar los ensags de retorn al regim anterior de la part de la borgesiá. Un còp acomplit aqueles objectius la darrièra mission de la dictatura del proletariat es l'abolicion de l'Estat per daissar s'establir lo comunisme.
Lo concèpte de dictatura del proletariat foguèt enonciat per Karl Marx dins lo Manifèst comunista (1848) e desvolopat per Lenin dins L'estat e la revolucion (1917).
Lenin afirma: "Pr'aquò, la dictatura del proletariat, es a dire, l'organizacion de l'avantgarda dels oprimits en classa dominanta per mestrejar los opressors, pòt pas resultar d'un simple espandiment de la democracia. Al meteis temps qu'una expansion considerabla de la democracia, venguda pel primièr còp democracia pels paures, democracia pel pòble e non pels sacs de sòus, la dictatura del proletariat balha una seria de restriccions a la libertat pels opressors, los expleitors, los capitalistas. Aqueles, se deu los mestrejar per liberar l'umanitat de l'esclavatge salariat; cal trencar lor resistença per la fòrça; e es evident que, ont i a repression, i a violéncia, ont i a pas de libertat, i a pas de democracia. [...] Democracia per l'immens majoritat del pòble e repression per la fòrça, es a dire exclusion de la democracia pels expleitors, los opressors del pòble; es atala la modificacion que subiguèt la democracia pendent la transicion del capitalisme cap al comunisme"[1]
Es important de diferenciar doas estapas dins l'istòria de la concepcion de la dictatura del proletariat. D'en primièr, Karl Marx e Friedrich Engels parlavan sonque de la presa del poder estatal de la part de la classa dels trabalhadors; pasmens, après l'experiéncia de la Comuna de París, concluguèron que per exercir la Dictatura del Proletariat, la classa obrièra podava pas prene la plaça dins las estructuras estatalas existentas, mas que li cal destruire l'Estat borgés e realizar un Estat obrièr basat dins l'organizacion collectiva (Comunas o de Conselhs) de la classa obrièra[2][3]
Referéncias[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Luchas socialas
- Lucha de classas
- Estat Social


text:
02/05/2013
L'invité-lo convidat-de "Meitat chen, Meitat pòrc" dau 05 de mai
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que los convidats de l'emission de questa setmana sera
Jean-François Gareyte e Sébastien Girard,
dau Pole Occitan de l' Agença Culturala...Tot quò-qui sur :
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
France-Bleu Périgord
08:30 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Nascut en Natal, trabalhèt coma jornalista e avocat durant la siá joenessa, en avent participat de la Aliança Liberala en la campanha de 1930. En 1933 fondèt lo Partit Nacionalista de Rio Grande do Norte, e qualques ans pus tard, lo Partit Republican Progressista.
En 1934 e 1945 foguèt elegit deputat federal, e en 1950 foguèt candidat a la vicepresidéncia per la lista que dirigissiá l'ancian governant, Getúlio Vargas. Amb lo suicidi de Vargas, en la siá qualitat de vicepresident, assumiguèt la presidéncia de la republica lo 24 d'agost de 1954, en exercint lo cargue fins al 8 de novembre de 1955, quand foguèt aluenhat (al principi temporàriament e après definitivament) de la presidéncia per un movement politic-militar liderat pel general Teixeira Lott.
Foguèt ministre del Tribunal de Comptas de Riio de Janeiro, durant tot lo decènni de 1960.
Café Filho, educat dins la Primièra Glèisa Presbiteriana de Natal, foguèt lo primièr president protestant de Brasil.


text:
28/10/2014
Temps de cacaus
L' avetz remarcat ? Laidonc que pendant l'annada dins la campanha se vei sovent ren que daus òmes sur lors tractors e machinas, los autres umans surten a la darriera per tornar trobar lor vielh biais de far: veiqui venir los massaires de cacaus.
De segur, la mecanisacion es presenta dins las grandas nojaredas que se poden veire un pauc pertot en Perigòrd. Mas quante fai brave temps coma quilhs darriers jorns, las familhas son pertot jos los nogiers.
Lo vielh monde, d'en prumier, paisans a la retirada, surten lor vielh petaron, boten los paniers, los sacs dins la beneta e fai tirar, van massar los cacaus sur las terras que trabalheren tant de temps. L'òme e la femna se doblan vers lo sòu, lors còrps an gardat la memoria daus gestes que faguèren tota lor vita. Massan de la còrna, de la franqueta de la marbòt de la grandjoan que fugueren empeutadas per lo paisan quand era mai jòune.
Pendant la dimenjada, son daus un còp aidats per lors enfants e lors dròllichons. Los jòunes portèren un pauc de modernitat l'an passat emb la famosa roleta, tan pratica. A mieijorn, tot aqueu monde an las mans negresidas per l'aiga de notz, los mai jòunes descubren que « quò s'en vai pas, quitament emb de l'aiga de javel ». Coma autres còps, se sietan a l'entorn de la granda taula, minjan la sopa de mongetas e la moleta de botareus que la granda mair masset arser, en beure un veire de vin noveu. Parlan e risen. Tornan trobar lo plaser d'esser ensemble, emb benleu la sòla activitat simpla que pòt enquera amassar tota la familha.
Apres aver escalat e lavat los cacaus, separat los beus daus cacalons, los bòten per sechar dins las vielhas cledas, cent còps adobadas, a l'acialat jos l'angar. Lo grand pair aguet l'idèia de botar de las ròdas per los far segre dins la cort quand lo solelh raia. Lo ser, los jòunes s'en tornan a Perigüers , Brageirac o Sarlat, mas dimarts, lo vielh òme 'nira portar los quauques sacs au merchat per ne'n tirar quauques sòus.
Gardara totparier quauques cacaus per las seradas d'esnosilhatge, emb la familha o l'amicala laïca, per traire los nojaus e far l'òli de cacau qu'aimam tant emperaqui. Daus un còps parlaran occitan e chantaran quauqua vielha chançon... « Une noix, qu'y a t-il à l'intérieur d'une noix ? » chantait Charles Trenet. Peut-être un moment d'éternité.
Denis Gilabert
Les commentaires sont fermés.


text:
Valéncia: reüssida de la manifestacion antifaissista a l’ocasion de la fèsta nacionala
Cada an, la manifestacion per la lenga, la cultura e lo país del 9 d’octòbre amassa fòrça mond, mas es pas jamai la pus seguida de l’an. Pasmens, ongan es estada multitudinària malgrat lo jorn de fèsta, malgrat la pluèja, malgrat las menaças dels grops faissistas e anticatalanistas. Justament, es la responsa a las menaças qu’a fach venir la manifestacion la pus multitudinària de l’istòria.
Arunan, de grops ultradrechistas anticatalanistas agarriguèron los manifestants davant la passivitat de la polícia. Ongan, de grops catalanistas e de grops antifaissistas de tot lo País Valencian avián cridat a manifestar. Lo resultat: 15 000 manifestants environats d’aperaquí 200 policièrs, e un sistèma de seguretat popular organizat pels quites manifestants.
De son costat, l’acamp ultradrechista e anticatalanista convocat per boicotar la manifestacion amassèt pas mai de cent personas.
Lo procès d’independéncia del Principat de Catalonha e Aran e los presonièrs politics foguèron tanben una revendicacion de la manifestacion antifaissista, del temps que l’acamp ultradrechista fasiá servir aquel tèma per insultar los manifestants.
Vilaweb ne publica de fòtos e de vidèos, e tanben una cronica detalhada de l’eveniment.


text:
Qu’ei lo parat deu 150au aniversari de la desapareishuda qui an sasit los de Transmetem, tà hargar lo programa deu dia qui avèva per mira de hicar mei a la lutz, l’accion e l’òbra de Navarrot (mort en 1862).
Au noste micro Txomin Peillen, Jan Eygun, Jean-Jacques Casteret e Robèrt Laborde.
* Onco Patrick Rachou e lo son collèga live* Didier Arto e un petit escahit atrevit Mon Prince sus un aire de Carmanhòla live* Marcel Amont Canta los poètas biarnés (dens l’edicion de Ràdio País en CD) Auloron Xavièr Navarròt Musica René Ladousse (1904 -†1984)
* Vath d’Aspa L’estanguet Montanha sacrata Xavièr Navarròt Joëlle Garcet-Lacòsta musica live
- L’Anthologie de la chanson béarnaise en cinq volumes d’André Hourcade en çò de Monhelios que ns’a beròi ajudats a identificar las cantas (manca ua). 1566 p. 994 cantas 1150 particions 140 euros (un beròi present)
A navèra seria navèths sonaus de Joan Francés Tisnèr Crane airways deu disc Transpòrts Tisnèr S.A. e lo remix deu quite títol de Francés Dumeaux tà sortir de l’emission.


text:
Pendent l’inauguracion, dissabte./Fòto DDM Th. G.
Jean Luc Moudenc inaugurèt dissabte los novèls locals de la Calandreta , en preséncia de Miriam Bras, presidenta de la federacion departamentala Calandreta e de Cristina Noble, presidenta de la Calandreta Còsta Pavada. La Calandreta quitèt sos locals de l’escòla Armand Leygues a la demanda de l’Educacion Nacionala, en 2015. La comuna proposèt los ancians locals de l’escòla mairala Pugens-Limayrac per i desplegar sas activitats pedagogicas, en acòrdi amb l’implantacion istorica de l’associacion occitana dins lo barri. Las òbras de renovacion (155 000 € preses en carga per la vila) foguèron realizats pendent l’estiu de 2016, per fins que las còlas e los escolans i posquèsson far sa dintrada al 1èr de setembre.«La Calandreta de Còsta Pavada es la primièra creada a Tolosa, se faguèt i a mai de 30 ans», remembrèt Jean-Michel Lattes, 1èr adjonch al conse, en carga de la cultura occitana.
Th. Gausserand
Revirada de l’article de La Dépêche. Publicat lo 03/10/2016


text:
Mitsvà
Segon lo judaïsme, la Torà compta 613 mitzvòt (singular: mitzvà מצוה - comandament, prescripcion; de צוה, tzavah- prescriure, ordonar),
Dins son introduccion del Sefer Hamitzvot (libre/tractat de las mitzvà), l'autoritat principala en matèria de las prescripcions, Maimonides escriu : "Los Josieus recebèron 613 comandaments, segon lo Talmud, demest los quals: 248 Mitzvòt Assè (prescripcions de çò que cal far, dichas "prescripcions positivas") e 365 mitzvòt lo taasè (prescripcions de çò que cal pas far, o "prescipcions negativas"). Lo nombre de las prescriptions positivas es lo de las partidas del còrs; lo nombre de las mitzvòt négativas es lo dels jorns dins una annada solara."
La tradicion de las 613 mitzvòt foguèt desvolopada per Rabbi Simlaí :


text:
13/07/2014
Sovenirs de las minas de Mèrla, après la guèrra de 40 ( prumiera partida)
Aquel texte, de Paulette André de l'ASCO fuguet mandat per Sergi Lespinasse: "Ces " souvenirs" ont été écrits à la suite d'un café Oc où nous avions traité, avec la participation de Daniel Chavaroche, des "mines de charbon en Périgord".
°°
Per tot dire, pòdi pas testimoniar sus las minas de Mèrla, qu'èri pas nascuda. Dèvi ma naissença a la fin de la guèrra emb totas sas orrors, coma belcòp de monde. Caliá festejar aquò e mostrar que la desirança de viure e de donar la vida èra totjorn mai fòrta que la de defuntar.
Vegèri pas los barrracaments de las minas, ni las chiminèias, ni mai los vagonets... Tot èra estat desbolhat o aviá desaparegut. Demorava nonmas l'ostal de l'AROEVEN ont viviá una paura familha coma èriam tots d'aquel temps. Demorava tanben lo sòcle d'una barraca que aviá servit de burèu, çò dison. Aquesta barraca se trovava a las minas bassas, un pauc sus la nautor, al-dessús de la rota. Per i arribar, caliá montar d'escalièrs fachs de gravièrs gròs e de ciment. Ara, sus aquel sòcle, se quilha un ostalon mas los escalièrs an pas cambiats : son totjorn de gravièrs grossièrs... Aquel endrech èra un luòc de juèc que nos agradava mai que mai ma cosina e iò, de tant mai que i aviá tot çò que caliá per jogar : de pilòts de carbon, de vièlhas ferralhas... De còps que i a, quand dintraviam a l'ostal, salas e negras comas de petitas carbonièras, qu'èra una autra cançon ! Pr'aquò, i aviá pas d'interdiccion. Nos fasiam repotegar, mas sens zo dire, nòstre monde nos daissavan contunhar de jogar alai.
Aquelas minas faguèron pas lo bonur de tot lo monde. Ma vesina me disiá l'autre jorn que ela amb sa sòrre èran espaurugadas per de fums que sortián de tèrra e pel bruch de las ventilacions de las galariás. Los païsans acusavan las minas de far crebar los fruchièrs e los noguièrs. D'aquel temps, i aviá de cresenças fòrtas e de crentas estranhas coma la paur de las fachilhièras o de la chòta que fasiá auvir son planh plorinós. Quò me far pensar a una causa que se passèt al villatge. Un ser, la maire èra a barrar los contravents quand vegèt capval, dins la comba, quicòm coma una lusor que per moments se fasiá bèla en venent mai clara e viva, puèi, que se demesissiá pauc a pauc en perdent de la claror. E aquò, se fasiá de temps en temps, d'un biais regular, coma un senhal que seriá estat enviat. Prenguèt paur e sonèt lo paire que venguèt se trachar de la causa. Puèi, lo paire sonèt los òmes del villatge, e lèu fach, tot lo monde èran prèsts a se tanar. D'unes prenguèron de forcas, de bencuts, d'autres carguèron lo 12, e fai tirar ! Aquels fotuts marcians lor fasián pas paur ! Quò's vertat que de rumors corrissián pel país coma que los marcians amb lors plats volaires erián estats vists endacòm, e degun sabiá çò que volián... Endonc, partiguèron armats duscas a la riba de las dents. Dins la nuèch, al villatge, las femnas paravan l'aurelha, crentosas qu'èran de çò que anava arribar... Nosautres, los dròlles, èriam mièg espaurugats, mièg-amusats. I agèt pas de còps de fusilhs, pas de sisclals, mas la lusor contunhava son juòc de monta-davala. Après un brave moment, los guerrièrs se'n tornèron, e sul camin, en montant al villatge, quò platussava a tira-qui-pòt e quò se risiá ! De marcians, pas cap ! Nonmas lo restant d'un fuòc de brancas e de maissantas èrbas que lo papet aviá daissat, e, de temps en quora, lo ventolet de la nuèch tornava alucar la brasa... La serada s'acabèt rasís lo canton emb un bon vin caud per cadun !(de segre)
Paulette André
Les commentaires sont fermés.


text:
Formica fusca
Formica fusca es una espècia de formiga de la familha de las Formicinae. Aquesta espècia es la pus abondanta e divèrsa del gènre Formica. S'encontran dins gaireben totes los airals umids temperats d'Amèrica del Nòrd e Eurasia. La grandor de las obrièras se situa entre los 4 e los 7, 5 milimètres. Per contra, las reinas fan demest 6,5 e 9,5 mm del temps que los mascles entre 8,5 a 9,5 mm. Sa color es negra amb de pautas e d'antenas marrons.
Los formiguièrs d' F. fusca son situats, mai que mai, dins d'aubres mòrts o en dessòta las ròcas. Aquesta formiga es poliginica, çò vòl dire que i a mai d'una reina dins cada formiguièr maugrat que pondon un nombre desparièr d'uòus : aquò entraïna que i a una reina mai importanta que las autras e que pond mai d'uòus. Lo nombre d'individús dins cada colonia atanben pòt èsser fòrça desparièr; entre 500 e 2000 especimèns. Se noirisson de pichons insèctes, de mèl producha per d'afids e tanplan del nectar de flors. Los vòls nupcials son normalament entre julhèt e agost


text:
Dimenge, 21 d'octòbre de 2018, 03h00
Lengadòc > Gavaldan > Causse de Sauvatèrra
Se faguèt lo 18 d’octòbre passat a la Canorga (Causse de Sauvatèrra), una conferéncia teatralizada sus Martror, la fèsta dels mòrts occitana. Doas comedianas ... +
Diluns, 15 d'octòbre de 2018, 10h15
La reminiscéncia de l’oragan Leslie, vengut una tempèsta, es arribada en Occitània. La zòna pus afectada es Carcassés e Cabardés, ont lo tempèri a ... +
Dimenge, 14 d'octòbre de 2018, 03h00
Revisionisme e desconstruccion Dins L’Indépendant del divendres 5 d’octobre, un títol pren tota la primièra pagina: “L’exposicion que desmonta «lo ... +
Dissabte, 6 d'octòbre de 2018, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Naut > Lauragués
Lesinhan festeja Josèp Anglada Josep Anglada nasquèt (1868) a Lesinhan e moriguèt a Tolosa (1930). Foguèt un filològ e un romanista de tria. S’interessèt ... +
Diluns, 1 d'octòbre de 2018, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Naut > Tolosan
Los activistas de l’ultradrecha son a créisser pertot en Occitània, mai que mai a Tolosa, ont trobam de mai en mai de pegasolets e d’afichas islamofòbas, xenofòbas ... +
Dimècres, 26 de setembre de 2018, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Naut > Tolosan
Lo centre de retencion administrativa (CRA) de Còrnabarriu (Tolosan), acaba pas de far parlar. Après los afars del mes d’agost e la detencion d'enfants, un òme moriguèt ... +
Dissabte, 22 de setembre de 2018, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Naut > Tolosan
La crisi de l’occitanisme es uèi en debat a Tolosa dins l’encastre de La Dintrada. Lo fòrum social occitan cèrca ongan d’analisar l’estat dels luòcs ... +
Dimars, 18 de setembre de 2018, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Bas > Costiera de Nimes
L’umorista montpelhierenc Rémi Gaillard, conegut per sa defensa dels dreches dels animals, profechèt de la Fèria de Nimes per far una accion anticorrida. Desguisat en taur, ... +
Dimenge, 2 de setembre de 2018, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Bas > Montpelhierenc
A l’estanh de Taur (Montpelhierenc) an trobat 1218 tonas de muscles mòrts a causa de la calor. La malaiga, es a dire, l’abséncia d’oxigèn dins lo mitan marin ... +
Dimècres, 29 d'agost de 2018, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Bas > Espinosa
A mal capitat lo plan del director del magazin Intermarché de Vilamanha (Espinosa) d'enebir que los salariats partiscan en vacanças en julhet o agost. Lo director del magazin, Jean-Pierre ... +
Dimècres, 22 d'agost de 2018, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Naut > Tolosan
Lo Collectiu de Refugiats Ocupants del Miralh (CROM) s’acampa dempuèi diluns passat, 20 d’agost, davant la pòrta de la prefectura del departament de Nauta Garona per rescontrar ... +
Dimenge, 19 d'agost de 2018, 03h00
Polifonias Lo Festenal de Polifonias de la Val Nauta d’Aude presenta de concèrts de polifonias del Mond amb lo Trio Tsatsali (divendres 31/08, Brenac), de polifonias de Valonia amb ... +
Dimars, 14 d'agost de 2018, 03h00
La Salvetat d’Agot es una comuna de Caunés gangrenada per una comunautat faissista que s’i es installada dempuèi 2015 amb son grop de musica dobèrtament xenofòb ... +
Divendres, 10 d'agost de 2018, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Bas > Besierés
Lo retirament de las ajudas publicas tòca ara l’Institut d’Estudis Occitans d’Erau (IEO 34). Après lo licenciament de la directritz de la FIMÒC e la liquidacion de ... +
Dijòus, 26 de julhet de 2018, 03h45
Lengadòc > Lengadòc Naut > Lauragués
Fa de meses que los agricultors de la Pièja, una encontrada de Lauragués, protèstan contra lo desclassament de lor zòna per recebre d’ajudas de l’Union Europèa. ... +
Dimars, 24 de julhet de 2018, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Bas > Narbonés
Los gendarmas de Grussan (Narbonés) intervenguèron dijòus passat al domicili d'un cultivador de cannabis, en seguida d'un senhalament, çò rapòrta L'Indépendant. ... +


text:
Witternheim
Wìttre (Witternheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge se tròba a una altitud de 160 mètres e es longé a l'oèst pel Quellgraben, un jos-afluent del Ill.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo pòble a ocupat dempuèi lo edat del bronze e a mencionat per las primièras fes en las archiu dempuèi la Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle jol nom de Wilderceldenheim. Witterheim Es en principi una dependéncia de la familha nòbla de las Rathsamhausen de Ehnwihr a vendut de contunh a la familha de las Mueg de Boofzheim en 1498. La Reforma protestante a introdusit per las Rathsamhausen. Los villageois devon alavetz retre's al temple en protestant de Diebolsheim per practicar lo sieu culte. Après lo extinction d'aquela familha, lo pòble tòrna a divèrses proprietaris. Lo pòble fa partida fins a Modèl:La s de la parròquia de Neunkirch. Près d'aquel pòble se trobava un tumulus, conegut en la contrée jol nom de Lieberain e surmonté d'un grand tilleul que # se dançava jos el fins a la fin de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. A Modèl:La s-, lo tissage dins abitança èra fòrça florissant dins lo pòble. Los tisserands trabalhavan sustot per las entrepresas de Sant Ostal-a las-Minas #que l'activitat ne demandava fòrça man-de œuvre.
Le village est occupé depuis l'âge du bronze et est mentionné pour la première fois dans les archives dès le Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle sous le nom de Wilderceldenheim. Witterheim est d'abord une dépendance de la famille noble des Rathsamhausen d'Ehnwihr puis est vendu à la famille des Mueg de Boofzheim en 1498. La Réforme protestante est introduite par les Rathsamhausen. Les villageois doivent alors se rendre au temple protestant de Diebolsheim pour pratiquer leur culte. Après l'extinction de cette famille, le village revient à plusieurs propriétaires. Le village fait partie jusqu'au Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle de la paroisse de Neunkirch. Près de ce village se trouvait un tumulus, connu dans la contrée sous le nom de Lieberain et surmonté d'un grand tilleul sous lequel on dansait jusqu'à la fin du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. Au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, le tissage à domicile était très florissant dans le village. Les tisserands travaillaient surtout pour les entreprises de Sainte Marie-aux-Mines dont l'activité demandait beaucoup de main-d'œuvre.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Una règla de plafon d’indemnitats serà creada. Un intermitènt podrà pas amolonar sei cachets e seis indemnitats mai que 5475€ brut per mes. Podriá semblar mai just, mai fau si dire que per mai que d’un la sason vertadiera de trabalh serà l’estiu e quauquei moments de l’annada. La CGT aviá per exemple demandat que siegue fa una mejana sus l’annada.
Leis indemnitats de caumatge seràn pagadas mai tard desenant, am’un principi de diferiment qu’existava pas aperavans. Lo biais de carcular aqueu diferiment es un pauc sorn.
Leis indemnitats son elei tanben carculadas d’un biais complicat, que ten còmpte d’una indemnitat de basa de 22€ per jorn, d’un nombre d’oras trabalhadas per an, e enfin de l’evolucien dau Smic brut. Lo ganh brut anuau de l’intermitènt si divisa per lo Smic. Adonc , quand aqueu crèisse, l’indemnitat de l’intermitènt baissa automaticament
L’escotisson creisseriá. Per leis emplegaires passariá de 8 a 10,8% e per lei intermitènts de 4,8 à 8% de sei cachets.


text:
Archius
Un divendres a Belèstar
Les « Divendres de l’Espaci Occitan » se passejan !
Aquel de Bèlestar coneguèt una capitada vertadièra.
Son venguts nombroses, le monde de Bèlestar per escotar Camilha Bilhac de l’IEO d’Arièja que nos parlava de las bruèissas.
Ara las bruèissas an pas cap de secrets per nosautres , tombant le cas, nos’n saurem aparar !
Un moment agradiu e interessant, cal continuar sus aquesta dralha.
Passejada istorica e botanica a Bonac
Le 5 de mai de 2016, le solelh èra amb nosautres per la darrièra passejada istorica e botanica, organizada pel cercle occitan de Pàmias.
Ongan foguèt a Bonac, pichòta comuna de las ribas d’Arièja qu’avèm escotat conferencièrs de
tota mena, joves e vièlhs, confirmats e en èrba.
Le matin, visita del vilatjòt, de la glèisa e del castèl e per acabar, un polit talhièr de religadura.
Le vèspre, aprèp un pica-mica gostós e fòrça agradiu còsta d’Arièja, e per d’unes, un bocin de prangièra, L’Alan Vidal nos menèt per un camin d’èrbas e de flors per nos assabentar.
Una polida jornada , grandmercé a Elena Laffont e Danièl Pedossat per l’organizacion d’aquela passejada e a l’an que ven !
Totas las fotografias d ’aquela polida jornada aquí.
Exposicion Gaston Fèbus
Le cercle Pèire Lagarda de Foish organiza una exposicion sus Gaston Fèbus, comte de Foish.
Del 10 al 16 de Març a l'Estiva.


text:
Dijòus, 23 d'agost de 2018, 03h00 Societat
Provença > Provença > Tolonenc
Lo cant de las cigalas es un son fòrça caracteristic de l’estiu en Occitània mediterranèa. Mas i a de toristas que vòlon passar lors vacanças al país sens las ausir. Es lo cas del Baucet (Tolonenc) ont lo cònsol màger del vilatge a recebut de planhs de certans toristas qu’an entraïnat de situacions que nos poirián semblar ridiculas mas de còps arriban a la violéncia contra l’environament, contra lo país.
Georges Ferrero, consol màger del Baucet, explica a France Bleu que de toristas que se planhián del cant de las cigalas arrosèron los arbres per las far calar. E quitament contèstan l’apelacion “cant de la cigala” car segon los toristas fan “crac-crac-crac... aquò n’a pas res a veire amb un cant”.
Per l’elegit provençal, es “una situacion desolanta”. “Siáu estat ben acipat. Lei cigalas fan partida d’un emblèma de Provença. Quand venon dins lo sud [vòl dire al país], sabon que i a de cigalas. Siam fièrs de leis aver”.
E mai Ferrero explica qu’el foguèt abordat dos còps per de toristas que volián eliminar las cigalas. “Me demandèron s’aviáu de produchs insecticidas per passar sus lei arbres, coma se desbarrassar dei cigalas”.
Tanben los cloquièrs
Es pas lo primièr còp que los toristas que van en vacanças dins la campanha d’Occitània se planhon de cèrtas “incomoditats” que i son pas abituats. Entre d’autres, ongan podèm pereu soslinhar lo cas dels toristas qu’an demandat de descalar la sonada del cloquièr dels Bondons (Cevena Gavaudanesa) per èsser pas desvelhats a 7 oras del matin, segon Midi Libre.
Una trolada
La còla de L'Impro'Vence revendica qu'aquela informacion es falsa. Lo sit de tròls e infos improbablas se vanta d'aver fach passar aquela informacion sus France Bleu, Le Point e La Provence. Sembla que tanben Jornalet es estat victima d'aquela trolada.
En Avairon, es la petanca de sèr qu'es estada enebida! Tròup de bruch!
Vòli dire aicí, solemnament, que los grelhs son solidaris de las cigalas !
E mai, se vos plangatz de l’un o de l’autre : Demoratz a l’ostal !
N'i a ben que se planhián del bruch de l'occitan ...
L'enemic nòste es pas lo toriste franchimand mas l'Estat francés ! Nos chau pas oblidar que lo monde dau nòrd tanben patisson las atacas culturicidas de París. Lo pus mai d'aquelos que venon vesitar lo país son interessats per nòstas linga e cultura e marronan pas contra las cigalas. Aquelos que las suportan pas son pas massa e sobretot pas brisa representatius. Arribarem pas a ren dinc lo replejament !
Una trolada qu'est còp queraque, mas, en Peirigòrd, an condemnat un coble a esbolhar lor pita serva per 'mor que dos vesins s' eran planguts dau bruch menat per las galhaudas e ranas. https://www.google.fr/amp/s/www.sudouest.fr/2016/06/10/querelle-de-voisinage-autour-de-grenouilles-l-histoire-qui-jette-un-pave-dans-la-mare-2395688-2221.amp.html... Legir mai
#6 Galejatz ? De verai, fau sustot pas ésser dau Miegjorn per romegar que leis cigalas fan cagar ! N'i a pron deis envaseires ! Defora !
#1 Qual a dich que los toristas en Provença son totes de Francimands ? Lo necitge a pas de nacionalitat, las alergias tanpauc. Lo jorn o, a de bon aqueste còp, qualque vilaton se plangeriá del tapatge menat per las bèstias, poiriá ben èsser de Tolosa, de Clarmont, de Marselha o de Londres.
#2 Oc, aquel accent de provincials " du sud" que fai "si vulgaire et si plouc mais délicieusement comique, n's'pas ? ". Caldria demandar a l'Estat un plan per l'eradicar definitivament. Me sembla d'alhors qu'aquel plan es estat jà engimbrat, oficiosament e silenciosament mas tras qu'eficaçament, ailàs !
Segur que per aqueles toristas Monsanto (Bayer) a una solucion finala per las cigalas.
Aguèri agut legit tanben :
Lo gal de la bòrda vesina, èra matinièr aquel putaràs e aquò entantinava los toristas vèsins.
E las campanas d'aquèla puta de glèisia, cada ora i tornan... insofrible.
E las aucas atanben, aquò es tarrible las aucas, levas lo menèl e aqui son partidas per un concert.
E las oelhas e las cabras, los quites auselhs e lor piu piu...


text:
Letra a l’Enrí
(pr’amor « Mets l’anisette au frais »)
Letra a l’Enrí, Le Travailleur landais, n° 1, 14 novembre 1936
Que publicam en aqueste numèro deus Reclams, sheis letras tiradas de Leutres a l’Henri, chroniques politiques gasconnes du Travailleur landais de P. Roumegous, publicat en 2014 en la colleccion Saber de las Premsas Universitàrias de Bordèu, animada e dirigida per Guy Latry qui las a hicadas en grafia classica. Aquestas letras qu’estón escriutas per M. Roumegous, abans la Segonda Guèrra Mondiau, quan los grans perilhs, qui coneishón arron lo monde, èran anonciats. SJ.
Clicatz ací tà v’abonar e beneficiar de l’integralitat deus contienguts de la revista
Clicatz ací tà crompar la revista Reclams papèr


text:
07 novembre 2016
Quora l'escrich nos fa calar
L’Occitan vengut tròp precios per èsser parlat ? Voldriái vos far partejar una pichona reflexion sus la granda dificultat de parlar occitan, o d’autras lengas minoradas, en public, amai quora aqueste public la pòt comprene, almens d’un biais aproximatiu. Aquò per ièu es un problema de legitimitat de l’usatge de la lenga dins l’expression orala la mai normala, disèm lo de la convèrsa, alara que l’usatge nòble, elevat de l’escrich e en particulièr de la literatura, e tanben de son oralizacion dins la... [Lire la suite]
13 février 2013
Fòra la dictada, visca la parlada !
Fòra la dictada, visca la parlada ! Un còp de mai, un pauc d'en pertot en Occitania, amai a Paris e a Barcelona, lo 28 de genièr de 2013 se debanèt la grand messa de la dictada occitana. Pel segond còp (vesetz mon compte rendut en francés sus la cuvada 2010) participèri, a Lemòtge. Ongan, las ovelhas èran vengudas en nombre. Benlèu un centenat de fidèles s’èran recampat per celebrar amassa la santa grafia alibertina, lo cap clinat sus la taula, religiosament, coma se dèu. Faguèri finta, ièu tanben, de... [Lire la suite]


text:
Lo Congrès permanent de la lenga occitana, La Confederacion Calandreta, Lo CIRDÒC, l'InÒc Aquitània, CFPÒ, La République des Pyrénées, Gilabèrt Mercadièr, Sèrgi Carles, Chercheurs d'Òc, CRDP Miègjorn-Pirenèus, Google maps, Béotien lambda.
Redaccion scientifica, co-ordinada per Gilabèrt Mercadièr (President deu Congrès permanent de la lenga occitana) : Patric Sauzet, Joan Thomàs, Arvei Lieutard, Francesc Xavier Lamuela García, Joan Sibille, Sèrgi Carles, Rosella Pellerino, Federico Vergès Bartau, Joan Breç Brana, Vincenç Rivière.
Redaccion : Benaset Dazeàs, Aura Séguier.
Adpatacions, correccions : Michèu Chapduelh, Bernat Molin, Joan Claudi Rixte, Sèrgi Javaloyès, Joan Breç Brana
Operator : Lo Congrès permanent de la lenga occitana
Co-ordinacion : Gilabèrt Mercadièr
Creacion de la basa de dadas, integracion deus diccionaris : Domenge Château-Annaud, Aure Séguier
Dictionnaire français-occitan, Christian Laux, Institut d'Etudes Occitanes, 2001
Dictionnaire français-occitan, gascon toulousain, Nicolau Rei Bèthvéder, Institut d'Etudes Occitanes, 2004
Diccionari alpin d'Oc, Andrieu Faure, 2009
Atau que's ditz ! Gascon des Hautes-Pyrénées, Département des Hautes-Pyrénées, 1998
Dictionnaire de base français-‐provençal, Centre Regionau d'Estudis Occitans-‐Provença, 1992
Dictionnaire Français / Occitan (gascon), Miquèu Grosclaude, Gilabèrt Nariòo, Patric Guilhemjoan, Per Noste edicions, 2003
Dictionnaire Occitan - Français, Christian Laux, Institut d'Etudes Occitanes, 2001
Lexique descriptif occitan - français du vivaro-alpin au nord du Velay et du Vivarais, Didier Grange, 2008
Diccionari elementari francés-occitan occitan-francés (gascon), Patric Guilhemjoan, Per Noste, 2005
Diccionari occitan (gascon tolosan) - francés, Nicolau Rei Bèthvéder
Lou Tresor dóu Felibrige, Frédéric Mistral, 1878
Dictionnaire du Béarnais et du Gascon modernes, Simin Palay, CNRS Editions, 1910
Petit dictionnaire français-occitan d'Auvergne, Cristian Omelhièr, 2004
La Palanqueta : Dictionnaire Occitan-français Français-Occitan, André Lagarde, 2012
Diccionari general occitan a partir dels parlars lengadocian, Cantalausa, 2003
Dictionnaire béarnais ancien et moderne, V. Lespy, P. Raymond, 1887
Remerciaments :
Nicolau Rei Bèthvéder, Na Laus, Gilabèrt Nariòo, Patric Guilhemjoan, Claudette Grosclaude, Andrieu Faure, Didier Grange
Institut d'Estudis Occitans, CREO Provença, Per Noste Edicions, Comitat dera lenga deth Departament deras Hautas Pirenèa, associacion « Parlem ! », Lo CIRDÒC
Bernat Molin, CREO Provença - seccion Frederic Mistral dei Bocas dau Ròse de l'IEO, l'Institut d'Estudis Occitans
Departament de Garona Nauta, Departament de Tarn e Garona, vila de l'Isla de Baish, vila de Sent Lis, Institut d’Estudis Occitans 31, Region Miègjorn-Pirenèus, Departament del Tarn, la vila d’Ortès, Departament de las Lanas, Departament deras Hautas Pirenèas, Conselh Regionau d'Aquitània, Conselh Regionau de Miègjorn Pirenèus, Centre Nationau deu Libe, Delegacion generau a la lenga francesa e a las lengas de França, Region Aquitània, Departament deus Pirenèus Atlantics, Comunitat d'Aglomeracion de Pau-Pòrta deus Pirenèu, Vila d'Ais, delegacion a la cultura provençau, le Centre d'Estudis Occitans de l'Universitat Pau-Valéry a Montpelhièr e l'Institut d'Estudis Occitans
Direccion scientifica : M. Romieu, vicepresident del Conselh lingüistic
Equipa scientifica : M. Romieu, vicepresident del Conselh lingüistic, P. Pojada, membre del Conselh lingüistic
Coordinacion, referent pedagogic : G. Mercadier, president del Congrès permanent de la lenga occitana, V. Riviere, membre del Conselh lingüistic.
Lexicografia : V. Rivière, Fl. Marcouyre, C. Chapduelh , membre del Conselh lingüistic, A. Escudé , D. Fabié, E. Fraj, membre del Conselh lingüistic, S. Pugin, C. Valmary, P. Sebat, G. Mercadier.
Relectura, correccions : V. Rivière, C. Chapduèlh, M. Romieu
Desvolopament e tractament de las donadas : D. Château-Anaud
Operators : InÒc Aquitània, Lo Congrès permanent de la lenga occitana
Co-ordinacion : Joan Breç Brana, Benaset Dazeàs
Equipa lexicografica : Joan Breç Brana (InÒc Aquitània), Sèrgi Javaloyès (InÒc Aquitània), Eric Gonzalès, Felip Biu, Maurici Romiu, Domergue Sumien, Patric Sauzet.
Remerciaments : Termcat, Société Française de terminologie, Ofis Ar Brezhoneg, Ofici Public de la Lenga Basca, Pimponet, OFEA, Punt d'Intercanvi, Conselh Regionau d'Aquitània, Departament deus Pirenèus-Atlantics
Lo conjugador automatic s’inscriu dins la continuïtat dels trabalhs descriptius e normatius occitanistas anteriors : Gramatica occitana e Dictionnaire Occitan-Français de Loís Alibèrt (version numerica Josiana Ubaud, Patric Sauzet, GIDILOC, extraccion d’entradas Sergi Granièr), Diccionari de Cristian Laus, Lo vèrb occitan de Patric Sauzet e Josiana Ubaud, Los vèrbs conjugats de Partici Pojada, las Nòrmas del CLO , òbra collectiva mesa en forma per Domergue Sumien.
Classament dels vèrbs, sistèma de modèls : Patric Sauzet, lingüista, professor (Universitat Tolosa 2-Lo Miralh), President del Conselh lingüistic del Congrès.
Lexic de vèrbs : Patric Sauzet, Francés Pic (Univ. Tolosa 2, president del Conselh lingüistic del Congrès), Sèrgi Granièr, ensenhaire, Membre del Conselh lingüistic.
Desvolopament : Domenge Château-Annaud, informatician.
Correccions : Bernat Molin, Ensenhaire, Vicepresident del Conselh lingüistic, Arvèi Lieutard, Mèstre de conferéncias (Universitat de Montpelhièr 3), Secretari del Conselh lingüistic, Domergue Sumien, Ensenhaire, Membre del burèu del Conselh lingüistic, Jacme Taupiac, Ensenhaire e Membre del Conselh lingüistic, Domenge Château-Annaud, informatician, Cedric Valmary, director del CFPO Miègjorn-Pirenèus e Aura Séguier, jornalista e webmèstra de locongres.org.
Operators : Inòc Aquitània
Direccion scientifica : Benedicta Boyrie-Fénié (toponimes de las Lanas e Baish Ador, Gironda e Dordonha), Miquèu Grosclaude (toponimes de Bearn)
Remerciaments : Institut d'Estudis Occitans, edicions Reclams, edicions Cairn, Departament de Dordonha, Jean Roux, Jean-Louis Lévêque, Bernard Lesfargues, Michel Chadeuil, Daniel Chavaroche, Jean Rigouste, Jean-Claude Dugro, Pèire Boissière, Gèli Grande.
Toponimes de Miègjorn-Pirenèus :
Operator : Centre de Ressorças Occitanas e miègjornalas (CROM)
Direccion scientifica : Patrici Pojada
Engenheria e recèrca toponimica : Vincenç Rivière
Remerciaments : Region Miègjorn-Pirenèus
Operator : Lo Congrès permanent de la lenga occitana
Desvolopament : Aura Séguier
Enregistraments : Ricard Cathala, Marthe Lauhlé, Joan-Luc Landi, Annia Maffre, Gilles Carbou, Domenja Lekuona
Diccionaris honts :
Dictionnaire Occitan - Français, Cristian Laus, IEO Tarn, 2001
Diccionari elementari francés-occitan occitan-francés (gascon), Patric Guilhemjoan, Per Noste-La Civada, 2005
Diccionari occitan (gascon tolosan) - francés, Nicolau Rei Bèthvéder
Diccionari de las locucions metaforicas de l'occitan gascon, Florence Marcouyre (letras A-J) e Jean-Brice Brana (letras L-Z), a partir deu Dictionnaire du béarnais et du gascon modernes de Simin Palay
Direccion scientifica : M. Romiu, vicepresident del Conselh lingüistic
Equipa scientifica : M. Romiu, J. C. Rixte, B. Molin, membres del Conselh lingüistic
Coordinacion e referent pedagogic : G. Mercadièr, president del Congrès
Recèrca, preparacion : F. Marcouyre, V. Rivière, D. Escarpit
Infografia : A. Séguier
Voses : J. Ros, membre del Conselh lingüistic (alvernhàs), JB. Brana (gascon), A. Séguier (lengadocian), C. Chapduelh, membra del Conselh lingüistic (lemosin), J.-C. Forêt, membre del Conselh lingüistic (vivaroalpenc), R. Pecot (provençal), M. Romiu, vicepresident del Conselh lingüistic
Mercejaments : P. Sauzet, president del Conselh lingüistic, A. Bianchi, P. Pojada, J. Sibille, A. Viaut, membres del Conselh lingüistic
Adaptacion dels escages de tèxtes : J. Ros, membre del Conselh lingüistic (alvernhàs), B. Molin, membre del Conselh lingüistic (provençal), JB. Brana (gascon), Sèrgi Carles, membre del Conselh lingüistic, e Gilabèrt Mercadier, president del Congrès (lengadocian), C. Chapduelh, membra del Conselh lingüistic (lemosin), J.-C. Forêt, membre del Conselh lingüistic (vivaroalpenc)
Voses : J. Ros, membre del Conselh lingüistic (alvernhàs), Marthe Laulhé (gascon), E. Fraj (lengadocian), C. Chapduelh, membra del Conselh lingüistic (lemosin), J.-C. Forêt, membre del Conselh lingüistic (vivaroalpenc), R. Pecot (provençal)
Operator : Lo CIRDÒC, Lo Congrès permanent de la lenga occitana
Co-ordinacion : Benjamin Assié
Tractament e exportacion basa de dadas : Franck Taurinya (Lo CIRDÒC).
Autor : Pèire Salas
Operator : CAPÒC
La Lauzeta, Lo Congrès permanent de la lenga occitana, Eric Gonzalès.
Maurici Romieu, Jean-Claude Rixte, Bernat Molin, Andrieu Bianchi
La Confederacion calandreta, APRENE
Anita Thomas (Lo Congrès)
Sèrgi Javaloyès (director InÒc Aquitània, fondator e dinerèr deu Congrès), Felip Hammel (fondator e ancian secretari deu Congrès), Benjamin Assié (director deu CIRDÒC, secretari deu Congrès), Patric Sauzet (Vicepresident deu Congrès, president deu Conselh lingüistic), Pèire Brechet (Vicepresident deu Congrès, president de l'Institut d'Estudis Occitans), Maurici Romieu (vicepresident deu Conselh lingüistic), Eric Gonzalès (membre deu Conselh lingüistic), Joan Breç Brana (InÒc Aquitània), Juliette Minvielle (InÒc Aquitània), Lucia Albert (InÒc Aquitània), Joan Jacme Casteret (InÒc Aquitània), Emilie Sabes (InÒc Aquitània) e Cristina Moncla (InÒc Aquitània), Laurenç Gosset (director de l'Institut d'Estudis occitans), Franck Taurinya (Lo CIRDÒC), Domenge Château Annaud, Dàvid Escarpit.


text:
Aquel « kit per la subrevida numerica de las lengas », redigit pel Digital Language Diversity Project, un programa europèu Erasmus +, a per tòca de mesurar lo gra de vitalitat numerica d'una lenga regionala o minoritària e d'indicar d'accions e d'iniciativas concrètas per lo melhorar.
Lo dicod'Òc, sol multidiccionari occitan en linha tà mei d'ua varietat, que devè estar accessible tà tots. En per'mor d'aquò, Lo Congrès que n'a hargat ua version adaptada taus òrbs e taus uelhs febles.
Los 8 e 9 de noveme a Donostia que’s harà lo congrès « Lengas patrimòni e identitat, perspectiva educativa ».
Lo Diccionari de las rimas e lo Diccionari dels sinonimes del Congrès son ara disponibles per l'occitan auvernhat e l'occitan lemosin.
Las API e los modules deu Congrès que son estats actualizats e que prepausan adara mantua modificacion, com la presa en carga de mei de varietats de l'occitan.
Lo Congrès qu’a ajustat 200 navèras expressions au son express'Òc. Dab ua nautat, que n'i a adara en las varietats provençala e lemosina de l'occitan.


text:
nuancier la seigneurie download by nuancier la seigneurie 2016.
nuancier la seigneurie 2016 2018 le chromatic ,nuancier la seigneurie gautier chromatic est photoshop,nuancier la seigneurie 2016 chromatic peinture gauthier,nos nuancier la seigneurie gautier 2017 photoshop,nuancier la seigneurie 2017 gauthier gautier free for,chromatic nuancier peinture seigneurie gauthier la photoshop,nuancier la seigneurie gauthier gautier excellent photoshop,nuancier la seigneurie chromatic comptoir gauthier decoration d on,fiche pas nuancier comptoir seigneurie gauthier chromatic la 2016,la ides nuancier seigneurie gauthier 2017 ral.


text:
Victòria cuerta dera U.E. Bossòst en aguest partit des ¼ de finau dera Copa de Comminges que s’ a jogat aguest dimenge en Pointis-Inard contra er equip locau. Pendent es 90 menutes, domini totau e bon fotbòl per part dera U.E. Bossòst en un terren de joc fòrca pessat e que dificultèc eth joc der equip aranés. Marquèrem lèu ,ena menuta 2 en un centre de Sergio, un bon cop de cap de Pèir daurie eth marcador : ère eth 0-1. Dempús seguiren ocasions fòrça clares de Jorge, Ignasi e Alex que shutèc en garròt. Tamb eth 0-1 s’arribaue ath descans. Ena dusaua mietat tot seguit igual, manquèren ocasions clares Adrian R. e Ignasi. Ena menuta 70 en un bon centre de Pèir, Adrian R. remataue de cap e marcaue eth 0-2 (fòrça polit aguest gol, bona jogada, bon centre e bon cop de cap). Quedauem 20 menutes enquiath finau, mès non cambièc bric eth partit en seguir eth nòste domini ; eth nòste portèr Monchi siguèc un espectador mès deth partit. Era nota negatiua siguèc es quate tarjetes auriòles que mos ensenhèren. Er arbitre compensèc atau es tarjetes treigudes as jogadors deth Pointis-Inard per entrades dures tamb tarjetes as nòsti per protestar era duresa des entrades.
Èm mès a prop dera desirada finau de St. Gaudens mès es equips que queden sòn mès difícils qu’aguest equip deth Pointis-Inard. Eth camin non va èster bric fàcil. Es equips classificadi entara semifinau qu’en principi se jogaria a prumèrs d’abriu son: Encausse, Villeneuve de Riviere, Etoile de Cagire, era U.E. Bossòst.
Eth plòplèu partit, jogam en Salies du Salat contra er equip deth SaliesMane dissabte 6 d’ hereuèr tàs 20:00 ores.
U.E. Bossòst : Monchi, Jaime, Miguel, Viló, Felipe, Liaño, Jorge (75’ Javi), Sergio, Ignasi, Alex (45’ Adrian R.) e Pèir (75’ Ruben).
Tarjetes auriòles : Pèir, Miguel, Adrian R., Javi
Trainer: Jordi
Arbitre Lozes Henri.
Liniers:Cunha Philippe, Diebling Lucien.
Gols : 0-1 Pèir (2’), 0-2 Adrian R.(70’).


text:
1693
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1693 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
- 29 de març - Fondacion de la vila de Curitiba, en Brasil.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 7 de març - Clamenç XIII, papa (n. 1768)
- 21 de julhet - Thomas Pelham-Holles, primièr ministre del Reialme Unit (n. 1768)
Decèsses[modificar | modificar la font]