text:
Dins la partida introductiva de sa Gramatica consacrada al vocabulari occitan - parla del « lengadocian » mas son analisi concernís l’ensemble de la lenga -, Loís Alibèrt destria cronologicament « tres tipes diferents d’apòrts » : los mots « populars » a la basa de la lenga, constituïts als cors dels sègles a partir del latin parlat ; los mots « semisabents », manlevats al latin de la Glèisa e dels juristas tre los primièrs tèxtes escrits ; los « mots sabents », literaris e scientifics, directament adaptats al cors de l’Edat Mejana a partir del grèc e del latin.
Per de rasons que m’escapan non vegèri jamai mençonar jos de plumas occitanistas la descobèrta del filològue american John Orr (Essais d’étymologie et de philologie françaises, Paris, 1963, pp. 61-75) a prepaus del mot francés « patois ». Per el, « patoi », puèi « patois », seriá un desverbal del vèrb francés « patoier » que significava patejar, bracejar, çò que fan los despauralats per se far compréner. Auriá volgut dire patejament abans de s’especializar en lengatge particular e fin finala en lengatge grossièr.
Dins las annadas cinquanta del sègle passat, de bons missionaris ensenhèron als Occitans estabosits qu’amb la grafia classica podián escriure corrèctament lor lenga parlada e li trobar una dignitat insospeitabla. L’unitat de la lenga venguèt una evidéncia per totes e plan rapidament cadun s’afanèt a destriar los francismes de vocabulari e de sintaxi e quitament a escriure de la meteissa faiçon que lo vesin de mots que prononciavan un pauc diferentament. Era l’estapa de la « normalizacion ».
Aquò es partit. D’un costat l’occitan gascon oèst-pirenenc - d’unes qu’an lo gost de l’emfasi dison lo bearnés -, de l’autre l’occitan lengadocian oriental - d’unes qu’an lo cap epic dison lo cevenòl. Es una batèsta pel títol prestigiós d’occitan imperial. Longtemps dins la corsa, l’occitan provençal, embolhat dins sos afars intèrnes amb los pseudoprovençalistas, es relegat ara en segonda division. Non fa gaire, l’occitan lengadocian oriental aviá l’avantatge mas ara es l’occitan gascon oèst-pirenenc qu’es en progression fulguranta.
A l’epòca non èran que sèt. Ara sèm vint. De borgeses* vòli dire. Los sèt borgeses de Tolosa fondators istorics en 1323 del Consistòri del Gai Saber, e nosautres qu’avèm seguit. Òc, vint borgeses e borgesas, mas, per corregir una error jornalistica, cap de Tolosan vertadièr. A l’ora d’ara çaquelà, « borgés » non vòl pas mai dire « ciutadan », mas qu’aparten a una classa sociala expleitadoira dels trabalhaires.
« Qual èra lo nom ancian de la Losera ? ». Sèm al jòc dels Mila Euros sus France Inter. Lo banco. La responsa es « lo Gavaldan ». Non me soveni pas s’an ganhat o perdut. Mas nosautres avèm perdut. Lo Gavaldan, lo país dels Gabals e son antica capitala Jàvols, puèi la luta dels Camisards…
Non sai se coneissètz lo Collègi d’Occitania, gaireben centenari, eretièr del movement de refòrma endralhat per Josèp Ros, Prospèr Estieu, Antonin Perbòsc e Josèp Salvat, creat per Prospèr Estieu e Josèp Salvat e reconegut d’utilitat publica, sa bibliotèca de qualque 30 000 títols, sos manuscrits prestigioses de Mistral, Forès, Estieu, Perbòsc, Filadèlfa, Paulin, Bodon e fòrça autres, sa revista Lo Gai Saber, sos corses per correspondéncia etc. Avètz benlèu rencontrat de tèxtes publicats 50 ans abans Alibèrt e escrits en grafia…
Coneissèm totes la mapa de l’Occitania, sos limits traçats menimosament sus de critèris lingüistics indefugibles. Occitania : l’espandi de la lenga d’òc, tala annada, tal jorn, a tala ora. Punt. Doncas, totes los que i a dedins son Occitans (n’i a tanben defòra mas aquò rai, non es pas lo subjècte). Totes an en coproprietat la cultura occitana sencèra. Totes son egals davant ela, mas se sap qu’aquí tanben, n’i a que son mai egals que d’autres. Comenci de vos sentir nervioses… mas contunhem. Coneissètz totes lo libròt roge e aur de l’occitanisme – la vulgata publicada enlòc, mas que cadun ne balbuceja las soratas – qu’afortís que l’occitanitat de cadun passa per son parlar mairal…
À terme, si la planification linguistique réussit dans les sept déclinaisons proposées [los estandards regionals], un Commingeois devrait pouvoir se faire comprendre en gascon standard dans un bureau de poste à Antibes… Aital parlava Domèrgue Sumien. Comengés que Comengés, foguèri temptat de far l’experiéncia e justament Florian coneissiá una postièra d’Antíbol que parlava lo provençau generau. Çò mai malaisit per ieu foguèt d’apréner lo bearnés que, coma cadun o sap, correspond al gascon generau.
Un eminent especialista de lingüistica occitana sosteniá un jorn davant ieu que caliá causir lo mot fondador puslèu que fondator perque aqueste se trobava a l’encòp dins lo TDF de Mistral e lo diccionari d’Alibèrt. Per el, òme de sciéncia tresmudat en piós discípol dels mèstres, aquel rencontre del tot asardós semblava tant decisiu coma lo d’Anna e de Joaquím a la Pòrta Daurada. Me cal dire que d’aquel escambi, ne sortiguèri estabosit. Perque lo mot en question, que non podiá èsser isolat, determinava un tipe de sufixes per l’ensemble de la lenga.
Avèm aprés, mercés a una istoriana tolosana, que los comtes de Tolosa èran d’origina franca e qu’o èran demorats sense flaquesa pendent quinze generacions, fins a una epòca ont, quitament, de Francs non se’n parlava mai despuèi longtemps (veire lo « mot » precedent).
Dins un libre recent - La féodalité languedocienne (sic) XIe-XIIe siècles -, l’istoriana Hélène Débax (devath !), de l’universitat del Miralh, nos porgís un vejaire interessant sus una question tan viva e tan d’actualitat coma la de l’immigracion, del dreit de vòte pels estrangièrs, del dreit del sòl e del dreit de la sang. Benlèu la siá posicion semblarà pro sevèra a mai d’un per son caractèr restrenhant. Aital, per ela (p. 25) : « Los comtes de Tolosa non son pas tolosans nimai meridionals (sic). Son eissuts d’una granda familha de la Reichsaristokratia(*), la dels « Nibelungen istorics » aliats amb los Guilhelmidas d’Auvèrnhe. Lo primièr aujòl conegut, al començament del sègle IX, Folcaud missus en Roergue… ».
Quand arribèron en massa, pel francés, los mots « sabents » amb de sufixes en -tor, lo pòble los prenguèt sul pic coma èran : « directeur / directrice » venguèron « director o directur / directriça ». Dins son Tresaur del Felibritge, Frederic Mistral non se’n podiá contentar e, en s’apiejant sul castelhan e sul portugués (coma los Catalans qu’an gardat per aquò qualques « directriu », « cantatriu »…), prepausèt la marrida solucion « director / directora ». Lo Felibritge l’adoptèt (vertat es que non se parla brica al femenin dins los actes vièlhs !) e aital Simin Palai la consignèt tanben dins lo sieu diccionari del bearnés e del gascon.
Ongan, un còp de mai, non es pas passat lo paire Nadal. Benlèu aviá melhor a far, o la comanda non èra plan redigida. Mas l’an que ven, esperarem encara. Benlèu, s’es plan brave, nos ausirà. Aquò ne fa de temps qu’esperam la ratificacion de la famosa Carta europèa de las lengas regionalas o minoritàrias. Quant de temps ? Non gausam mai comptar. Dison d’unes que serà per l’an que ven, pel 800en anniversari de nòstra desfaita decisiva. Non, non serà pas d’ironia mas un important simbòl.
Legissi lo « Dictionnaire fondamental français-provençal » del professor Philippe Blanchet e me demandi se l’autor, de son biais, o los « provençalistas » que representa, defendeires acarnassits de la subrebèla « lengo prouvençalo », non an trobat una mena de còde lingüistic inspirat del lengatge schtroumpf.
Per trobar las solucions bonas per çò que tòca al vocabulari dels mestièrs, res non val de consultar los documents comptables mai prèp de l’Edicte fatal de 1539 e encara escrits dins l’occitan estandard de l’epòca. Dins los comptes capitularis de Tolosa, trobam en 1512 los mots penheire, pénher - que son participi passat es pint -, pintura e despintar. Una carrièra de Tolosa pòrta lo nom de Pergapinta. Per las fòrmas palatalizadas, los diccionaris de la lenga medievala pòrtan pench, penchura, penchedor… mas aquestes podián far confusion amb penche, penchenar, penchenadura…
Lo comte Joan IV d’Armanhac – nos perdonèsse nòstra indiscrecion – aviá sa residéncia a Leitora un sègle abans Pèir de Garròs e, dins la vida vidanta, parlava de segur la meteissa lenga. Per aquò, de l’Isla En Jordan estant, quand escriguèt trufa-trufant al conselh del rei a Tolosa per explicar qu’èra sol responsable de l’evasion de preson d’un fidèl sieu, quina lenga emplegava ? Lo gascon leitorés ? Lo gascon estandard ? Una « koiné regionala » segon la terminologia dels que nos vòlon far préner gat per lèbre ? En lengadocian ? Autre ? Vos daissi legir, benlèu auretz ganhat.
« E quant ela revenc, si dis : « Seingner [sénher], ben m’avetz dat si bon manjar que ja mais non manjarai d’autre » (…) e s’en anet al balcon e se laisset cazer jos, e fo morta ». Plan coneissèm la « vida » del trobador Guilhèm de Cabestanh, amorós de Seremonda, assassinat pel marit, En Raimond de Castèl Rossilhon, aquel « hom iratz e gelos » que puèi li desrabèt lo còr per lo donar a manjar a la dòmna.
Fasèm lo constat cada jorn que la lenga es dessocializada. Que dins los quites vilatges non s’ausís gaire. Que non se parla naturalament. E se la parlam, nòstre interlocutor nos tornarà que sap parlar francés, creirà que lo mespresam o creirà qu’es per de rire. E se fa un esfòrç, se tracha lèu que se n’es desacostumat e que los mots, la conjugason li mancan… Cossí apariar los mots.
Lo mot « Aquitaine » apareis pel primièr còp en francés jos la pluma d’un Occitan, Pèir de Marca dins son Histoire de Béarn, en 1640. Servís a designar lo país dont parla Cesar, puèi la província antica. Es a la meteissa epòca qu’es représ en occitan pel poèta gascon Guiraud d’Astròs : « es Aquitània nomentada / per l’aiga qu’a gran quantitat / Dieus e natura i an botat ». Doncas, tot aquel mond fan los sabents, Marca a partir del latin e d’Astròs (que s’engana sus l’etimologia, coma lo Robert encara uèi) a partir del francés.


c: text/html

text:
Auditòri de Tenerife
L'Auditòri de Tenerife[1][2][3] "Adán Martín" (ancianament nomenat e encara mai conegut coma Auditòri de Tenerife), es una òbra de l'arquitècte Santiago Calatrava Valls. Se situa dins l'Avenguda de la Constitucion de la capitala canària, Santa Cruz de Tenerife (Illas Canàrias, Espanha), e al bòrd de l'ocean Atlantic dins la partida sud del Pòrt de Santa Cruz. La construccion del bastiment comencèt en 1997 e s'acabèt en 2003, foguèt inaugurat lo 26 de setembre d'aquel an en preséncia de Felipe de Borbón, Prince d'Astúrias. En l'an 2005 foguèt visitat per l'ancian president d'Estats Units d'America, Bill Clinton. Es un bastiment del movement de l'arquitectura pòstmodèrna de fins del sègle XX. L'Auditòri de Tenerife es lo sèti de l'Orquèstra Sinfonica de Tenerife, considerat coma un de las melhoras orquèstras sinfonicas espanhòlas.[4]
Lo siloèta modèrna de l'auditòri venguèt un dels emblèmas singulars de la vila de Santa Cruz e de l'illa de Tenerife.[5][6] Es lo bastit mai modèrne de Canàrias e una atraccion toristica de l'illa.
Somari
- 1 Localizacion
- 2 Istòria
- 3 L'edifici
- 4 Espacis exteriors
- 5 Espacis interiors
- 6 Usatges
- 7 Esclairatges
- 8 Galariá
- 9 Vejatz tanben
- 10 Referéncias
- 11 Ligams extèrnes
Localizacion[modificar | modificar la font]
L'Auditòri de Tenerife se plaça en la zòna centrala de Cap-Llanos dins la vila de Santa Cruz de Tenerife, entre: l'Avenguda de la Constitucion, lo Pargue Maritim César Manrique e lo Pòrt de Santa Cruz de Tenerife. Près de l'auditòri se tròba tanben l'estacion intercambiador del Tramvai de Tenerife.
Al bòrd de l'auditòri s'auçan las doas de Torres de Santa Cruz, que son los gratacèls mai nauts de las Illas Canàrias, las torres bessonas mai nautas d'Espanha e fins a 2010 las bastissas residencialas mai nautas del país. L'auditòri e las torres es l'ensems mai identificable e fotografiat de la vila.
Istòria[modificar | modificar la font]
Ja en 1970, los de Tenerife demandon la creacion d'un auditòri per las illas. En 1977 lo Plen Insular vòta per realizar l'auditòri sul luòc de la bòrda El Ramonal, l'an seguent comença lo concors per la redaccion del projècte. S'acordèt d'en primièr sul projècte de l'arquitècte Antonio Fernández Alba. Mai tard, en 1985, lo Plen Insular apròva la nòva localizacion de l'auditòri a la bòrda El Chapatal.[7]
En 1987, se presenton publicament los plans dels arquitèctes Antonio Fernández Alba, Vicente Saavedra e Javier Díaz Llanos. Se fan un torn conceptual sul tipe de bastit e es abandona lo projècte precedent. En 1989 començan los contactes amb l'arquitècte valencian Santiago Calatrava Valls, que serà l'arquitècte definitiu.[7]
En 1991, es presentat publicament l'avantprojècte de l'Auditòri de Tenerife plaçat a la fin de l'Avenguda Tres de Mai de la capitala, e en 1992 se crea la Comission de Supervision e Contraròtle per las òbras del bastit de l'auditòri. En 1996, s'apròva la proposicion del cambiament de la situacion cap al Castillo de San Juan Baptista, plaçat al bòrd de la mar.[7]
En 1997, començan las òbras. En 2001 son plaçadas las 17 de pèças metallicas que fòrman la cobèrta. En 2002, s'acaban las òbras de ciment e encolatge del trencadís blanc en l'exterior, alara que se relizan los trabalhs acostics a l'interior de las salas.[7]
Inauguracion[modificar | modificar la font]
L'Auditòri de Tenerife foguèt inaugurat de oficialament pel Prince d'Astúrias Felipe de Borbón, lo 26 de setembre de 2003. De correspondents e jornals del mond entièr èran present per l'inauguracion coma lo nòrd-american "The New York Times", los britanics "Financial Times" e "The Independent", lo parisenc "Le Monde", o lo "Corriere della Sera", un dels jornals mai legit en Itàlia..[8]
Visita de Bill Clinton[modificar | modificar la font]
L'Auditòri foguèt tanben visitat per l'ex-president d'Estats Units d'America, Bill Clinton, que visitèt Tenerife en julhet de 2005, per participar en unas jornadas consacradas al ròtle de l'isla de Tenerife coma Plataforma Logistica Atlantica entre Euròpa, Africa e America. Éra tanben la primièra visita d'un ex-president d'Estats Units d'America en Canàrias.[9]
Cambiament de nom[modificar | modificar la font]
Lo 28 de genièr de 2011 lo Cabildo de Tenerife aprovèt a l'unanimitat la proposicion del cambiament de nom del bastit per venir "Auditòri de Tenerife Adán Martín" en memòria al President del Govèrn de Canàrias, Adán Martín Menis qu'aviá promogut lo bastit coma president de Cabildo de Tenerife.[10][11][12] Malgrat aquò, la denominacion populara demòra "Auditòri de Tenerife".[13]
L'edifici[modificar | modificar la font]
L'edifici es realizat sus una parcèla de 23.000 m² ont l'auditòri n'ocupa 6.471 m², contenent doas salas. La sala principala o Sinfónica, qu'es la sala màger de l'auditòri amb 1616 plaças e la sala de Cámara, ela, es mai intimista e ploivalenta amb 422 plaças.
L'edifici es celèbre pel seu grand "arc" o "sobrecobèrtura", considerada coma l'epitòm de l'arquitectura espanhòla contemporanèa. Aquel arc marquèt un abans e un après dins l'istòria de l'arquitectura, qu'es l'unic arc de grandas dimensions sostengut sonque per dos ponchs de supòrt, alara la punta apareis en suspens, escomesa a la gravetat. Las dimensions aproximativas de l'element son 60 mètres maxim de larg, 100 mètres de long en projeccion orizontala, e 40 mètres de nautor.[14]
Lo perfil blanc de l'auditòri emergissent al bòrd del mar evoca l'Opèra de Sydney en Austràlia. E dempuèi 2003 per causa de l'edifici de l'Auditòri, la vila de Santa Cruz de Tenerife, es chafrada "La Sydney de l'Atlantic".[15]
Espacis exteriors[modificar | modificar la font]
Passejant a l'entorn del bastit, se tròban diferentas terrassas amb vista sul mar, entre elas podèm destacar las seguentas:
Plaza Alisios[modificar | modificar la font]
Un jòc de corbas impossiblas coronadas per una majestuosa ala de beton faiçona la siloeta. Ocupa 16.000 mètres cairats dubèrts cap a l'exterior, amb una bèla vista su l'ocean Atlantic e la dinamica siloeta de l'Auditòri coma decòr. La superfícia es de 16.289 m².
Terraza Atlántico e Terraza Ciudad [modificar | modificar la font]
La localizacion de l'Auditòri de Tenerife ofrís de grands contrastes: L'ocean Atlantic e la vila de Santa Crotz de Tenerife. Una tèla amb de rebats blaus cobalt, turquesa e otramar sus la Terrassa Atlantica. Fond urban e en movement en la Terrassa de la Vila. Dos contèxtes evocators, amb de caractèr totalament diferents alunhats de sonque 60 mètres de distància entre elas;
- Terraza Atlàntico
- Superfícia: 400 m².
- Accèsses: Accès dirècte per la carrièra.
- Terraza Ciudad
- Superfícia: 350 m².
- Accèsses: Accès dirècte dins lo carrèr.
Espacis interiors[modificar | modificar la font]
Los espacis interiors, ofrisson tanben una granda varietat, la Sala Sinfónica, es d'una estetica impressionanta e la Sala de Cámara, fòrça polivalenta e intimista.
Sala Sinfónica[modificar | modificar la font]
La sala principala o Sinfónica, coronada per una copòla, dispausa de 1.616 plaças en anfiteatre, amb un espaci scenic amb 16,5 mètres de larg e 14 mètres de prigondor. Partent de l'empont, d'ambedós costats de l'espaci dels cadierals emergisson los tudèls de l'òrgue dessenhat per Albert Blancafort que tanben desenhèt aquel de la Catedrala d'Alcalá de Henares. L'òrgue a una concepcion aluenhada del concèpte tradicional, donant un son ambiofonic que las fonts de son dispausadas a l'entorn de l'auditor.
Sala de Cámara[modificar | modificar la font]
La sala de Cámara, ela, reprodusís a una escala mendre la distribucion en anfiteatro de la sala sinfonica e compte amb 422 plaças. Dins lo vestibul, a que s'accedís dempuèi dos costats de l'edifici, podèm trobar la sala de premsa, una botiga e una cafetería. Tanben, i a una dotzena de lòtjas individualas e d'autras collectivas, e d'emplaçaments especials per de servicis de cofadura, maquilhatge, vestiari, eca. A l'exterior i a doas terrassas amb vista sus la mar.
Hall[modificar | modificar la font]
Lo hall es un espaci interior amb una incomparable vista de l'ocean Atlantic. Ocupa 1200 m² airejat, enquadrats per de grandas pòrtas de fusta plegablas que se dobrisson cap a l'exterior
Galariás Puerto e Castillo[modificar | modificar la font]
Se pòt accedir dempuèi la Sala Sinfonica, dempuèi lo Hall Principal e en dirècte dempuèi la carrièra Este, aquel espaci gaudís d'una vista cap al mar e al Pargue Maritim César Manrique. Es un espaci dubèrt e protegit al meteis temps. Superfícia: 300 m².
Usatges[modificar | modificar la font]
Programacion culturala[modificar | modificar la font]
Per sa programacion scenica se realiza divèrses cicles musicals coma Tenerife Danza, Jazz Atlántico, de Músicas del Mundo, Entre d'Amigos o de Grandes Intérpretes; en mai d'acuélher las sasons de l'Orquèstra Sinfonica de Tenerife, e del Festenal d'Opèra de Tenerife e, amb lo Teatre Pérez Galdós de las Palmas de Granda Canària, las sessions del Festenal de Musica de Canàrias.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Las installacions de l'Auditòri pòdon tanben recébre de congresses, de jornadas, de presentacions de produchs o convencions. L'edifici de l'auditòri e l'entorn, es tanben utilizat per decòrs de filmes cinèma e television o de publicitats.
Esclairatges[modificar | modificar la font]
Un espectacle de véser es aquel donat per l'edifici de nuèch quand es illuminat (mai sovent de color blanca) e enscasenças amb de colors divèrsas, coma per exemple la nuèch de la fin de l'an 2007-2008 que l'auditòri èra de blanc e jaune (se rebatèt en mai sus l'ala de l'edifici un relòtge de lutz marcant las oras).
Galariá[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Torres de Santa Cruz
- Orquèstra Sinfonica de Tenerife
- Auditòri Alfredo Kraus
- Opèra de Sydney
- Cent caras de l'Auditòri de Tenerife
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Bienvenidos al Auditorio de Tenerife "Adán Martín"
- ↑ El Cabildo inicia los trámites para denominar al Auditorio de Tenerife "Auditorio de Tenerife Adán Martín"
- ↑ La Sinfónica de Tenerife y Ainhoa Arteta ofrecen este jueves un concierto homenaje al expresidente canario Adán Martín
- ↑ Recopilación de críticas en la página de la Orquesta Sinfónica de Tenerife
- ↑ Ricardo Melchior y el Auditorio de Tenerife
- ↑ Tenerife Convention Bureau (información sobre centros de congresos)
- ↑ 7,0, 7,1, 7,2 et 7,3 La construcción del Auditorio de Tenerife, año a año y paso a paso
- ↑ De Nueva York a Sidney
- ↑ Bill Clinton se alojará en el Puerto de la Cruz y jugará al golf en Guía de Isora
- ↑ Bienvenidos al Auditorio de Tenerife "Adán Martín"
- ↑ El Cabildo inicia los trámites para denominar al Auditorio de Tenerife "Auditorio de Tenerife Adán Martín"
- ↑ A La Sinfónica de Tenerife y Ainhoa Arteta ofrecen este jueves un concierto homenaje al expresidente canario Adán Martín
- ↑ "A traición y con alevosía".
- ↑ La sobrecubierta del Auditorio de Tenerife
- ↑ El nuevo perfil de Santa Cruz de Tenerife con el Auditorio
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (es)Auditòri de Tenerife, site web oficial amb información sus l'edifici e la programacion en cors
- (es)Festenal de Opèra de Tenerife
- (en)Web oficial Tenerife Convention Bureau
- Webcam en dirècte del Pòrt de Santa Cruz e de l'Auditòri de Tenerife

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
La pagina d'acuèlh prepausa de descobrir BaTelòc e porgís per aquò far un còrpus de descobèrta amb una interfàcia de cèrca simpla. Lo còrpus de descobèrta es un còrpus predefinit de tèxtes de bon legir pels començaires.
Un còp la descobèrta facha, vos poiretz bastir vòstre corpus de trabalh, siá en clicant
sus Se causir un còrpus de trabalh,
siá en cliquant sus Causida del còrpus dins la barra de naut.
Causida del còrpus
Trobaretz sus aquesta pagina dos biasses de vos bastir un còrpus de trabalh :
podètz causir un còrpus predefinit demèst los tres corpora seguents :
lo còrpus de descobèrta (definit çai-sus) ;
lo còrpus de contes : un còrpus de contes literaris ;
lo còrpus Roergue : un còrpus d'òbras d'autors de Roergue (Molin, Bodon, Martí, Delèris, ...)
podètz seleccionar un o mantunes tèxtes de la basa mercés a una cèrca « multi-critèris ». Fa pas mestièr d'emplenar totes los critèris, basta de donar los que son pertinents per vòstra seleccion. Per defaut, totes los tèxtes seran seleccionats quand clicaretz sur validar. Los critèris son :
Titol conten : seleccionar los tèxtes a partir d'un (ou de mai d'un) mot(s) del títol del tèxte de l'òbra. Vos cal far plan atencion de respectar menimosament la forma dels mots (majusculas/minusculas).
Annada de naissença de l'autor :seleccionar los tèxtes segon l'annada de naissença de l'autor, es a dire causir de tèxtes que los autors son nascuts a una data donada, o abans o après una data : = (egal),   (après)
Annada de creacion : seleccionar los tèxtes de las òbras creadas a una data donada, o abans o après una data : = (egal),   (après).
NB : la data de creacion d'una òbra pòt èsser anteriora a la data de la primièra edicion.
Annada d'edicion : seleccionar los tèxtes de las òbras editadas a una data donada, o abans o après una data : = (egal),   (après).
NB : la data d'edicion pòt èsser posteriora a l'annada de creacion de l'òbra mai que mai s'es una reedicion.
Autors : seleccionar los tèxtes d'un (o de mai d'un) autor
Dialèctes : seleccionar los tèxtes d'un (o de mai d'un) dialècte
Genre : seleccionar los tèxtes d'un (o de mai d'un) genre
Grafias : seleccionar los tèxtes d'una (o de mai d'una) grafia
Se causissètz *, seleccionaretz totas las possibilitats prepausadas : per exemple totes los autors, totes los dialèctes, etc. Se daissatz * dins los 4 camps de causida (Autors, Dialèctes, Genres, Grafias), seleccionaretz totes los tèxtes de la basa.
Per seleccionar mai d'un item, sens los seleccionar totes, basta de far Ctrl+clic.
Çai-jos, un exemple de seleccion d'un corpus de tèxtes en lengadocian e en grafia classica que los autors son nascuts après 1945.
Clicatz sus e veiretz la tièra dels tèxtes seleccionats :
Podètz tirar de tèxtes que vos convenon pas (en deselectionnant), per exemple « Las trèvas d'Orador » qu'es una revirada, e actualizar lo còrpus
en clicant sus
Un còp que lo còrpus es bastit, es a dire que los tèxtes son seleccionats, podètz començar las cèrcas :
Se trobatz pas los tèxtes que vos cal, nos podètz ajudar a completar la basa, en particulièr pels dialèctes, genres o grafias que son pas encara representats, en nos mandant de tèxtes, o en nos signalant un tèxte qu'aimariatz i trobar (contact).
Cèrca
Las cèrcas de contèxtes dins BaTelÒc se fan sus de tèxtes indexats. Indexar la basa vòl dire ne bastir un index, es a dire una tièra de totes los mots que se tròban dins los tèxtes amb la localisacion exacta de cada ocurréncia. Permet un accès plan mai rapide als contenguts dels tèxtes de la basa. L'unitat de cèrca dins BaTelÒc es doncas lo mot grafic, que se ditz tanben forma (atencion d'unas formas coma pr'amor, d'acòrdi, pr'aquò... son consideradas coma una sola unitat).
NB : es possible de cercar de seguidas de mots grafics (veire Cèrca avançada).
Cèrca simpla
La cèrca simpla vos permet de cercar un mot (o forma). La cèrca es dicha sensible a la caissa, es a dire que cal respèctar estrictament las minisculas e las majusculas.
Se pòt cercar una forma que « es », « conten », « comença per » o « s'acaba per » una seguida de caractèrs.
Per exemple, per cercar las formas que s'acaban per (« s'acaba per ») « òta » :
Utilizar las expressions regularas
Per utilizar las expressions regularas, cal causir la fonccion « REGEXP » al luòc de « es », « conten », « comença per » o « s'acaba per ».
Una expression regulara es una seguida o cadena de caractèrs que descriu un ensemble de cadenas de caractèrs possiblas. L'expression deu respectar una sintaxa precisa.
Las expressions regularas son compausadas de caractèrs joquèrs :
^ : començança de forma
$ : fin de forma
. : quin caractèr que siá
* : 0, 1 o mai d'un còp la cadena qu'es abans
+ : 1 o mai d'un còp la cadena qu'es abans
? : 0 o 1 còp la cadena qu'es abans
Amb una expression regulara, se pòt tanben prepausar de causir entre dos caractèrs (operator « o » de disjonction). Per notar una disjonccion, cal metre los caractèrs entre cròcs [XY] o metre los caractèrs desseparats per de barras verticalas entre parentèsis (X|Y) :
[iau]t$ : cèrca un mot que s'acaba per una de las vocalas i, a, u seguida d'una t
^[aA]mor$ : cèrca « amor » e « Amor » (amb una a minuscula o una A majuscula)
((colc)|(levat))$ : cèrca siá « colc », siá « levat » en fin de mot
^des.*[aei]r$ : cèrca un mot que comença per « des » e s'acaba per « ar » o « ir » o « er »
Cercar mai d'un mot
Se pòt cercar mai d'un mot o forma (fins a 5). Per apondre una forma de mai a cercar,
clicatz sus . Per cada mot/forma, podètz utilizar las fonccions « es », « conten », « comença per » o « s'acaba per », o « REGEXP ».
Se pòt reglar la pagèla de l'interval entre 2 formas :
se volètz cercar de formas que se seguisson, la cal daissar a 1,
se volètz cercar de formas que son pas a costat dins lo tèxte, podètz causir la distancia que los dessepara en nombre de mots : la segonda forma cercada se pòt trobar dins una fenèstra de 2 a 9 mots après la primièra forma cercada.
Exemples :
Per cercar una seguida de mots que se costejan coma « dins pauc de temps » :
Per cercar los dos mots « tant » e « coma » amb un mot entremièg (es a dire cercar la forme « coma » dins un interval de dos mots après la forma « tant »):
Ne saber mai
Dins la Cèrca simpla tant plan coma dins la Cèrca avançada :
se pòt veire un contèxte mai larg en clicant sus lo tèxte. Aquel contèxte larg permet de veire las segmentacions en paragrafs que se veson pas dins las citacions (o concordanças).
se pòt veire las metadonadas associadas a l'òbra que la concordança n'es tirada en clicant sus [nom de l'autor/títol de l'òbra] a esquèrra de la concordança.
Se per cas, volètz far una cèrca (simpla o avançada) sens aver bastit un còrpus abans auretz lo messatge d'error
Vos cal causir un còrpus, que i poiretz clicar dessús per anar a la pagina Causida del còrpus.
Mai d'exemples de cèrcas
- Cercar los contèxtes de "qu'es aquò" :
- Cercar d'ocurréncias de "costat" dins una fenèstra de 9 mots après d'ocurréncias de "autre" :
- Cercar de mots que s'acaban per "et" o "ets" o "eta" o "etas" (per cercar, en una sola cèrca, de derivats en et o eta quina que siá la flexion)


text:
Pan (mitologia)
Personatge de la mitologia grèga, Pan (Πάv, tot), es lo dieu de la totalitat, de la Natura tota entièra. Es sovent identificat a fanès o Protogonos. Dins la tradicion orfica, es lo dieu unic.
Somari
Mite[modificar | modificar la font]
Pan es lo protector dels pastres e dels tropèls. Es generalament figurat amb de pès de boc e de banas. Se confond sovent amb los satirs (òmes semicabrencs, aurelhas, coa e pès de cabra), Pan es representat d'un biais mens uman, se caracteriza per sa laidetat e sa sauvatjariá. En mai de la natura, Pan es associat a la feconditat.
L’Imne omeric que li es consacrat lo nomena filh d'Ermès e d'una ninfa, filha de Driops. Nasquèt atal sul mont Cilèna, en Arcadia. Vesent son aparéncia mostrosa, sa maire fugiguèt, mas lo paire portèt son filh sus Olimp (çò que balhèt a Pan sa natura divina), ont totes los dieus se gausèron de lo veire. Segon l'autor, seriá l'origina de son nom : totes [Πάv] los dieus foguèron regaudits. Segon d'autras legendas, passèt per èsser lo filh de Zèus e de Callisto o de Zèus e de la ninfa Timbris, o encara de Zèus e d'Ibris, la divessa de la Desmesura. Enfin, seguent las racontas posterioras a l'Odissèa, Pan foguèt puslèu considerat coma lo filh d'Ermès e de Penelòpa qu'Ulisses auriá repudiada per causa de son manca de fidelitat, o ben coma aquel que concebèt aprèp aver cedit cadun son torn a sos cent uèit pretendents[1]. Per conciliar aquelas diferentas variantas, Nonnos de Panopolis imaginèt l'existéncia d'un quinzenat de Pan diferents, d'unes eissits del Pan primordial, alara considerat coma lo filh de la ninfa cabra Amaltèa e lo fraire de lach de Zèus, los autres nascuts d'Ermès per las ninfas Sosé e Penelòpa[2].
Segon d'autras legendas, Pan aima pas l'Olimpa, ont los dieus se riguèron de son aspècte, e preferís viure dins los bòscs e las forèsts en companhiá dels satirs, ninfas e autras divinitats de la natura.
Segon Ovidi (Metamorfòsis, XI), Pan desfisa Apollon dins un concors musical jutjat per Tmolos, rei lidian, finalament ganhat pel dieu el meteis.
Pan es presentat coma lo dieu de la fola, e subretot de la fola isterica, en rason de la capacitat que li foguèt atribuida de far pèrdre son umanitat a l'individú en panica, e d'estrifar, desmembrar, espandre son idole. Es l'origina del mot « panic », manifestacion umana de la colèra de Pan.
Se s'atribuís a Pan de compòrtaments pauc benvolents, cal far abstraccion de las atencions qu'aviá pels pastres e per lors tropèls que n'èra naturalament lo protector.
Lo cristianisme s'inspirèt sens dobte de l'aparéncia e del caractèr sulfurós d'aquel dieu fòrça popular, e lo « diabolizèt » en balhant sas caracteristicas al demòni, per lutar contra lo paganisme e tota autra tradicion religiosa que resistissiá a son implantacion.
Es Pan que forniguèt los cans de la canhada d'Artemis.
Pan es lo sol dieu a aver un jorn conegut la mòrt, atal se pòt interpretar coma una representacion del cicle de las sasons, e del passatge de la bèla sason a l'automne puèi a l'ivèrn.
Amors[modificar | modificar la font]
- La ninfa Sirinx se transformèt en canavèras per escapar a son desir. Coma lo vent de son buf fasiá gemegar las canavèras, en omenatge, Pan faguèt un instrument de musica que li balhèt lo nom de sirinx, conegut coma flaüta de pan.
- La ninfa Ecò que sa votz remirabla rendiá tot òme amorós. Pan l'atrapèt e l'escampilhèt sus tota la Tèrra. Ne demòra solament l'ecò, palla imitacion, e una filha, Linx, qu'Era, per la punir d'aver favorizat las amors de Zèus amb Io, metamorfòsa en estatua de pèira o en un aucèl utilizat dins las conjuracions amorosas, lo torcòl[3].
- Lo pastre de Sicília Dafnis, aimant de Pan.
- Selene (personificacion de la Luna), que se daissa seduire en acceptant un tropèl de buòus blancs.
- La ninfa Eufene, que li dona un filh, Crotos, venguda la constellacion del Sagitari.
Atal, Sirinx percaçada per enveja s'escapèt e foguèt assemblada post mortem, alara qu'Ecò percaçada per gelosiá foguèt atrapada puèi escampada dins la mòrt (e atal dispareguèt). Lo mite de Pan concentra tota la dualitat de l'imitacion : desir/gelosiá, assemblar/escampar, preséncia/abséncia.
Atributs e santuari[modificar | modificar la font]
- Sos atributs : la flaüta de Pan, las banas, los pès de boc
- Sos santuaris : Arcadia, ont es lo dieu nacional, se partejan amb Zèus lo principal som de la region, lo mont Licèu.
- Una de las balmas del versant Nòrd de l'Acropòli li es consacrada.
Iconografia[modificar | modificar la font]
Nascut dins los bòscs d'Arcadia, la region pus isolada de Peloponès, Pan es venerat per la populacion locala que li atribuís d'elements pastorèls. A l'origina, semblèt un boc dreçat sus las patas de darrièr ; puèi, amb lo temps, son umanitat apareis, e consèrva doas banas amagadas dins lo pel. Los satirs partejan amb Pan d'atributs comuns, se pòdon identificar amb lor barba e lor pels espelofits, aurelhas puntadas e una longa coa cavalina e lor sèxe es generalament en ereccion [4].
Notes[modificar | modificar la font]

Articles connexes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (en) Catherine Johns, Sex or Symbol, Erotic Images of Greece and Rome, Londres, 1983.
- (en) Le grand dieu Pan (The Great God Pan) roman de Arthur Machen (1894)
Filmographie[modificar | modificar la font]
- Sa Majesté Minor, Jean-Jacques Annaud, 2007.
- El Laberinto del Fauno, Guillermo Del Toro, 2006.
- La Flûte de Pan, Mallory Grolleau, 2008.
- ↑ Fonts divèrsas : ServieEus, Pausànias, Tzetzès a Licofron, etc.
- ↑ Catalòg de l'armada divina de [[Dionisos (mitologia)|]] al cant XIV de las Dionisiacas.
- ↑ Soda ; scoliastes de Teocrit e de Pindar, IV, 56.
- ↑ (fr)Dictionnaire illustré de la mythologie et des antiquités grecques et romaines, Pierre Lavedan, Hachette, 1931.


text:
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Reaccionaris contra l'occitan
1 Reaccionaris contra l'occitan le Lun 30 Aoû - 21:49
Zengi
Trobador !!
2 Re: Reaccionaris contra l'occitan le Lun 30 Aoû - 23:33
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
3 Re: Reaccionaris contra l'occitan le Mar 5 Oct - 18:01
burdigala
Pintaire
4 Re: Reaccionaris contra l'occitan le Mar 5 Oct - 18:01
burdigala
Pintaire
5 Re: Reaccionaris contra l'occitan le Mar 5 Oct - 18:30
Sokolovic
Trobador !!
Porrias pas cambiar de pseudo sus d'aqueu forum ?
Es pas lo promier còp que de gens mi confòndon ambé tu.
Es pas que mi geina, estent qu'avem pauc vò pron la mesma sensibilitat politica...
encara que quora sota entendes qu'a lo Dalfin li geinaria pas d'apareisser sus lo siti deis identitaris, si que mi geina.
Bòn forum a despart d'aquò. M'èri marcat mai mi ramenti pus de mon pseudo ailà.
6 Re: Reaccionaris contra l'occitan le Mar 5 Oct - 19:28
Zengi
Trobador !!
Per lo Dalfin, son de monde qui m'an contat maishantas causas .. e tanben los saluts nazis (inconscients) de Sergio au concèrt de Carcassona
Mes sabi que Sergio n'ei pas d'aquestes, o pas mei en tot cas.
Lo FPL ei interessant, mes lo blòg deu FPL mei enqüèra ! http://forumdespeuplesenlutte.over-blog.com/http://forumdespeuplesenlutte.over-blog.com/
7 Re: Reaccionaris contra l'occitan le Mar 5 Oct - 19:32
Sokolovic
Trobador !!
Hakan Kas a écrit:Vau pas cambiar mon nom oficiau per tu, totun !
Per lo Dalfin, son de monde qui m'an contat maishantas causas .. e tanben los saluts nazis (inconscients) de Sergio au concèrt de Carcassona
Mes sabi que Sergio n'ei pas d'aquestes, o pas mei en tot cas.
Lo FPL ei interessant, mes lo blòg deu FPL mei enqüèra ! http://forumdespeuplesenlutte.over-blog.com/http://forumdespeuplesenlutte.over-blog.com/
ò ti demandi pas aquò nimai...Mai ambé ton nom e ta localisacion, la confusion es lèu facha, subretot que coma ti va disiau, m'es ja estada facha la remarca.
Sergio es totjorn estat clar amb aquò e l'ai adejà auvit cridar occitània antifascista mant un còp a sei concèrts.
Lo monde que t'a aquò t'an contat de faribordas, per pas dire mai.
8 Re: Reaccionaris contra l'occitan le Mar 5 Oct - 19:43
Zengi
Trobador !!
Solament aqueths saluts nazis inconscients los èi malurosament pas inventats, son estat filmats mèma, e aquò a podut portar confusion. Qu'ei tot.
9 Re: Reaccionaris contra l'occitan le Mer 6 Oct - 16:26
Marxelin
Occitan Warrior
10 Re: Reaccionaris contra l'occitan le Jeu 7 Oct - 8:40
joan_cavalier
Trobador !!
Te podi diser que pr'amor de d'unas pecas de joventut raport amb aquo (aprep i'a l'ambient italian e tifosi) Sergio porta encara las marcas del seu antifascisme (pensi que lo gavach n'en podra testimoniar) e te garantissi que far cagar Sergio (soi estat un dels primiers d'assabentar lo monde quora eran en ligan sul site dels jidoc, lo sol que me faguet una responsa.... mmmm dirai a la sua imatge, es un nomenat Jacme G. director far bel temps d'una pseudo tele sul malhum, que me respondet "Es plan, **-TV pot far venir los identitaris intelligents".
Aprep te garantissi que Sergio es prigondament anti faf
@mistats
Cedric
P.S : Te tre que sem de parlar de Lou Dalfin amb la chorma de Tolosa sem de calcular per montar un bus per anar a la Festa de Lou Dalfin lo 6 de novembre, farai passar un mail mai generau (al mens que Lafontan siaguesse mai rapide que ieu) e un messatge aici, per contra se pensatz que podem contar sus monde de Lemosin, Biarn, Bigora ta nos junher a Tolosa o se pensatz que se cal arrestar en camin ta prener monde (Narbona, Besiers, Montpelhier, Ales, Marsilha....) commençatz d'i soscar .
11 Re: Reaccionaris contra l'occitan le Jeu 7 Oct - 15:59
Zengi
Trobador !!
12 Re: Reaccionaris contra l'occitan le Ven 8 Oct - 20:17
Gavach
Occitan Warrior
Contenu sponsorisé
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Ròca
Lei ròcas (var. ròchas, ròcs, garròcs, arròcs, arròcas) son de materiaus naturaus solides formats d'un assemblatge d'un ò de plusors mineraus. Constituent principau de la crosta tèrrestra, son devesidas entre ròcas magmaticas (ò ignèas), metamorficas e sedimentàrias en foncion de sei condicions de genèsi. La sciéncia de la descripcion e de l'estudi dei ròcas es dicha petrologia e fa partida de la geologia. Dins lo corrent de l'Istòria umana, lei ròcas son estadas fòrça utilizadas coma materiau de construccion e coma fònt de mineraus ò de metaus.
Somari
- 1 Mecanismes generaus de la formacion dei ròcas
- 2 Tipes diferents de ròcas
- 3 Utilizacions
- 4 Noms populars en occitan
- 5 Liames intèrnes
- 6 Bibliografia
- 7 Nòtas e referéncias
Mecanismes generaus de la formacion dei ròcas[modificar | modificar la font]
La formacion dei diferentei ròcas es liada a l'activitat intèrna de la Tèrra e a son estructura de jaç concentrics, similara a aquela d'una ceba. Dau centre vèrs la superficia, se troba lo nuclèu intèrne, lo nuclèu extèrne, lo mantèu (inferior e superior) e la crosta. Lo mantèu superior es rigide e forma ambé la crosta la litosfèra. Aquela crosta pòu èsser oceanica ò continentala. La crosta oceanica es pus pesuca que la continentala mai a una espessor pus febla.
Segon d'estudis sismologics, lo nuclèu intèrne e la litosfèra serián a l'estat solide. Leis autrei jaç serián dins un estat liquide fòrça viscós. Au sen dau mantèu, la transmission de la calor seriá a l'origina de movements lents de conveccion entraïnant la remontada de magma caud dei regions inferioras vèrs lei regions superioras e la descenduda de magma pus freg en sens contrari. Aquelei movements forman de cellulas de conveccion qu'implican de troç de litosfèra. Au limit entre doas cellulas divergentas, aquò entraïna l'aparicion d'un ret de fracturas e la formacion de doas placas tectonicas que s'alunchan. Au contrari, dins lo cas de doas cellulas atenentas convergentas, un dei dos tròç de crosta aurà tendància a passar au dessüs de l'autre.
Dins lei zònas de divergéncia, se forma una crosta oceanica novèla formada de ròcas eissidas de la solidificacion dau magma vengut dau mantèu. Dins lei zònas de convergéncia, doas situacions diferentas pòdon aver luòc en foncion de la natura dei placas qu'interagisson. Se lei doas son de tipe oceanic, un arc volcanic pòu se formar (Japon, Aleutianas... etc.). En revènge, s'una placa (ò lei doas) es de tipe continentau, la collision possa dei massas de materiaus en aut e en bas. Dich orogenèsi, aqueu fenomèn es a l'origina de plegaments de la crosta e de la formacion de cadenas montanhosas. A la superficia terrèstra, lei ròcas son expausadas a l'erosion fisica ò quimica per d'agents exogèns e acomençan de se desagrejar.
Lei fragments dei ròcas dislocadas son transportats per lei rius dins lei vaus e dins lo corrent d'aqueu procès, forman divèrsei sediments en foncion de sei caracteristicas, de sa talha e de l'endrech onte s'arresta lo transpòrt (riu, lac, mar... etc.). En parallèl, dins lei zònas de convergéncia, lei fòssas oceanicas s'emplisson tanben a cha pauc de sediments. Son alora implicats dins lo procès de cabussada de la placa e son somes a de condicions de pression e de temperatura importantas. Aquò entraïna de transformacions mineralogicas au sen dei ròcas que son intensitat aumenta ambé la pression e la temperatura. Lei ròcas ansin transformadas son dichas metamorficas. La cabussada pòu pereu entraïnar la fusion de certanei ròcas que van alora remontar en direccion de la superficia. Se l'agantan, pòdon causar la formacion de ròcas volcanicas ò piroclasticas e se demoran dins la crosta, van se refrejar lentament e se solidificar per formar de ròcas dichas intrusivas ò plutonicas.
Tipes diferents de ròcas[modificar | modificar la font]
Ròcas magmaticas ò ignèas[modificar | modificar la font]
Generalitats[modificar | modificar la font]
Lei ròcas magmaticas (ò ignèas) derivan de la solidificacion d'un magma. Forman aperaquí 64,7% dau volum de la crosta terrèstra e 99% de la crosta oceanica. Pasmens, son estudi presenta una dificultat particulara car la natura dau magma a l'origina de la ròca es desconeguda. D'efèct, un contacte dirèct ambé lo magma es pas possible e es fòrça malaisat ambé lei lavas. Leis analisis e lei mesuras son donc principalament limitadas ai ròcas situadas a la superficia ò a de prefondors feblas (sondatge, foratge... etc.) e son donc obligadas d'interpretar lei caracteristicas dei magmas ancians a partir de la geologia actuala dei ròcas. Dins lo corrent de la segonda mitat dau sègle XX, lei progrès tecnologics an donc permes d'avançadas importantas e se destria uei quatre tipes principaus de ròcas magmaticas : intrusivas, venencas, efusivas e piroclasticas (de còps dichas volcanoclasticas). Lei ròcas intrusivas e venencas se solidifican dins la crosta terrèstra. Lei ròcas efusivas son eissidas de la solidificacion dei lavas, es a dire dau magma arribat a la superficia. Lei ròcas piroclasticas son pereu eissidas de la solidificacion dei lavas[1]. Pasmens, se forman a partir de lavas ejectadas que forman de particulas finas que començan son refrejament dins l'èr.
La composicion dei magmas a l'origina d'aquelei ròcas es siliçosa e entraïna la formacion de silicats. L'unica excepcion coneguda es lo magma carbonat e negre dau volcan tanzanian Ol Doinyo Lengai que causa la formacion de carbonatits[2]. Lei magmas son classats en foncion de son aciditat, valent a dire de sa concentracion de silici exprimida en concentracion de SiO2. Son ansin dichs :
- acids se la concentracion es superiora a 63%.
- intermediaris se la concentracion es entre 52 e 63%.
- basics se la concentracion es entre 45 e 52%.
- ultrabasics se la concentracion es inferiora a 45%.
Lei magmas acids e intermediaris contènon generalament de mineraus coma lo qüars, l'ortosa ò l'albita que son compatibles ambé sei valors d'aciditat. Dins lei magmas basics e ultrabasics, lei mineraus compatibles principaus son l'olivina, la leucita ò la nefelina. En foncion dei mineraus contenguts, una ròca magmatica pòu tanben èsser dicha subresaturada (preséncia de qüars), saturada (abséncia de qüars e de feldspats) e sosaturada (abséncia de qüars e preséncia de feldspats).
Regardant lo classament dei diferentei ròcas magmaticas, lei mineraus pus importants son lo qüars, lei feldspats alcalins (ortosa, sanidina, albita[3]... etc.), lei plagioclasas e lei feldspatoïds. Lo qüars e lei feldspats alcalins son acids, lei plagioclasas son feblament acids ò basics e lei feldspatoïds son basics. Coma lo qüars e lei feldspatoïds son pas compatibles, aquò permet d'establir de diagramas simplificats, dichs diagramas de Streckeisen, ambé quatre cimas que permèton de destriar lei diferentei ròcas en foncion de sa composicion ò de sa natura acida ò basica (cf. infra).
Ròcas intrusivas[modificar | modificar la font]
Lei ròcas intrusivas son eissidas de la solidificacion dau magma en prefondor. Se troban subretot dins lei regions d'orogenèsi onte son sovent de natura acida. Dins lei regions de dubertura de la crosta, son pus raras e i son quasi totjorn basicas ò ultrabasicas. Una particularitat importanta dei magmas a l'origina d'aquela mena de ròca es la constància de sa composicion que luòc de la planeta que siegue, çò que demostra l'omogeneïtat dau mantèu. En revènge, la formacion dei ròcas intrusivas au sen deis orogèns es un procès complèx e variable car lei condicions dei collisions entre placas tectonicas son pas identicas entre lei diferentei regions.
Lei ròcas intrusivas son compactas e an una textura granulara, valent a dire qu'es formada de cristaus visibles a uelh nus. Aquelei cristaus an generalament de talhas similaras mai i a d'excepcions. Per exemple, es lo cas de granit de còps caracterizat per de cristaus d'ortosa pus desvolopats qu'aquelei deis autrei mineraus constituents de la ròca.
-
Diagrama de Streckeisen simplificat dei ròcas intrusivas.
-
-
Fotografia d'una intrusion de magma revelada per lei movements tectonics e l'erosion.
-
Granit, un exemple de granitoïd.
-
Sienita, un exemple de sienitoïd.
-
Diorita, un exemple de dioritoïd.
-
Gabro, un exemple de gabroïd.
-
Ròcas venencas[modificar | modificar la font]
Lei ròcas venencas son de ròcas magmaticas eissidas d'un magma infiltrat e solidificat dins una fendilha (diaclasa) de la crosta terrèstra. Lo refrejament d'aqueu magma es pus rapide que dins lo cas d'una intrusion en causa de la talha generalament limitada dei fendilhas mai es pus lent qu'aqueu de la lava aguent agantat la superficia. Lei ròcas venencas an donc una estructura intermediària entre lei ròcas intrusivas e ròcas efusivas generalament formada de cristaus de talha pichona mai visible sensa dificultat a uelh nus.
-
Kimberlita, exemple de ròca venenca.
-
Pegmatita, autre exemple de ròca venenca.
-
Fotografia d'una vena de dolerita.
-
Fotografia d'una vena d'aplita.
Ròcas efusivas[modificar | modificar la font]
Lei ròcas efusivas son eissidas dau magma desgasat — qu'es alora dich lava — aguent agantat la superficia. Lei lavas basicas ò ultrabasicas son fluidas e pòdon cubrir una superficia fòrça importanta (Islàndia, plans de Deccan... etc.). Lei lavas intermediàrias e acidas son pus viscosas e se solidifican rapidament (de còps dirèctament dins lo cratèr dau volcan entraïnant d'erupcions explosivas). Lei caracteristicas dei ròcas efusivas despendon de la natura dau magma iniciau, de sa temperatura, de son mòde d'efusion e dei condicions de solidificacion. Aquelei paramètres condicionan la cristalizacion dei mineraus au sen dei ròcas.
Lei ròcas efusivas an generalament un aspèct compact, una color sorna, una textura fina formada de cristaus fòrça pichons invisibles a uelh nus e de còps de matèria vitrosa, d'escòrias volcanicas sornas, de cavitats liadas au desgasatge dau magma e de linhas de flux indicant lo movement de la lava avans sa solidificacion. Dins certanei cas, s'i pòu observer de cristaus pus importants (fenocristaus) aguent començat de se formar avans l'ejeccion de la lava. Aquela mena de textura es dicha porfirica. Es frequenta dins lei ròcas acidas e intermediàrias e de còps, en l'abséncia d'escòrias e de cavitats, l'aspèct d'aquelei ròcas pòu venir pròche d'aqueu dei ròcas intrusivas.
-
Diagrama de Streckeisen simplificat dei ròcas efusivas.
-
-
Fotografia d'una fònt de lava durant una erupcion volcanica, un exemple d'emission de ròca efusiva.
-
Fotografia d'un dòma de lava, autre exemple d'emission de ròca efusiva.
-
Riolita, un exemple de riolitoïd.
-
Dacita, un exemple de dacitoïd.
-
Traquita, un exemple de traquitoïd.
-
Andesita, un exemple d'andesitoïd.
-
Basalt, un exemple de basaltoïd.
-
Fonolita, un exemple de fonolitoïd.
-
Tefrita, un exemple de tefritoïd.
Ròcas piroclasticas[modificar | modificar la font]
Lei ròcas piroclasticas (ò volcanoclasticas) son de fragments de lava expulsats per una erupcion. Parcialament ò totalament solidificats dins l'èr, tomban en plueja. Son generalament eissidas de magmas acids ò intermediaris car lei magmas basics ò ultrabasics son pron fluids per èsser dificilament explosius[4]. Lei causas deis explosions son variadas. Dins lei magmas acids e intermediaris, la viscositat importanta (e de còps l'acomençament de la solidificacion) geina la sortida dei gas que s'acampan fins a aver una pression pron importanta per entraïnar una explosion. La preséncia d'aiga es un factor qu'aumenta lei proprietats explosivas dei magmas car sa vaporizacion es a l'origina de quantitats gròssas de vapor que s'apondon ai gas magmatics.
La classificacion principala dei ròcas piroclasticas es basada sus la talha dei particulas ejectadas que destria lei tefras e lei piroclasts [5]:
- dos tipes principaus de tefras existisson :
- lo tuf volcanic qu'es format de la matèria pus fina. A una consisténcia mòla que se solidifica a cha pauc per formar una ròca compacta. Son origina pòu èsser autogèna (en provenéncia dau magma) ò allogèna (en provenéncia dei parets dei conduchs volcanics.
- lo cendre volcanic qu'es format de particulas de mens de 2 mm. Vèn de la polverizacion de ròcas preexistentas ò de l'ejeccion de magma finament fragmentat.
- tres tipes principaus de piroclasts existisson :
- lei lapillis son de fragments que sa talha se situa entre 2 e 64 mm. Pòdon èsser solids au moment de son ejeccion ò se solidificar durant son trajècte aerian. Dins lo premier cas, son a l'origina de fragments angulós ambé de cristaus importants e dins lo segond, forman de fragments arredondits[6].
- lei bombas volcanicas son de fragments que sa talha es superiora a 64 mm. Son de fragments de lava solidificats durant son trajècte aerian[7].
- lei clasts (ò blòts) son de fragments de mai de 64 mm que son ja solids au moment de son ejeccion.
-
Fotografia d'una erupcion explosiva a l'origina de l'emission de ròcas piroclasticas.
-
-
Vilatge cubèrt de cendre volcanic.
-
-
-
Scientific observant un depaus de blòts volcanics.
Ròcas metamorficas[modificar | modificar la font]
Lei ròcas metamorficas forman aperaquí 27,4% dau volum totau de la crosta terrèstra. Son eissidas de la transformacion d'autrei ròcas d'origina magmatica, sedimentària ò metamorfica. Aquò pòu se debanar dins d'endrechs variats mai dos tipes principaus de metamorfisme existisson : regionau e de contacte. Lo premier s'aplica a de quantitats importantas de ròcas situadas a de prefondors importantas. Es generalament liat a l'orogenèsi que permet de sometre lei materiaus a de pressions e de temperaturas fòrça importanta a mesura de l'avançament de la cabussada de la crosta[8]. Lo segond regarda de volums pus febles associats a un còrs magmatic. Dins aqueu cas, es la temperatura dau magma en contacte ambé la ròca qu'entraïna lei transformacions mineralogicas.
Lei paramètres a l'origina dau metamorfisme son nombrós. La pression e la temperatura an un ròtle primordiau car favorizan dirèctament la transformacion dei mineraus. Pasmens, ne'n existís d'autrei coma la composicion iniciala dei ròcas somesas au metamorfisme ò la preséncia eventuala de fluids. La classificacion dei ròcas metamorficas es donc complèxa. D'un biais generau, lo gras de metamorfisme aumenta ambé la prefondor. Ansin, lo metamorfisme demora feble per de prefondors limitadas. En revènge, se la cabussada de la crosta vèn importanta, aquò pòu totalament transformar l'estructura d'origina de la ròca.
-
Exemple de zeolites formats per metamorfisme dins un tròç de basalt.
-
Exemple de sistres verds.
-
Exemple de sistres blaus.
-
Exemple d'eclogita.
-
Hornfels, exemple de ròca metamorfica dau faciès dei corneanas.
-
Exemple d'amfibolita.
-
Exemple de granulita.
-
Exemple de sanidinita.
Ròcas sedimentàrias[modificar | modificar la font]
Lei ròcas sedimentàrias representan aperaquí 7,9% dau volum totau de la crosta terrèstra. Se forman sustot a partir de l'acumulacion de particulas ò per precipitacion quimica ò bioquimica. De tipes diferents de ròcas sedimentàrias existisson donc en causa de l'existéncia de mecanismes variats de sedimentacion. Lei sediments pus frequents son lei detritics que forman la màger part de l'ensems. Pasmens, se pòu citar tanben leis organogèns, lei quimics e lei residuaus.
Ròcas detriticas[modificar | modificar la font]
Lei ròcas detriticas necessitan de fenomèns d'erosion, de transpòrt e de sedimentacion. Lei causas principalas de l'erosion son lei movements de la crosta terrèstra qu'entraïnan la fragmentacion de la ròca, la desagregacion dei ròcas de superficia per lo raionament solar e la gelada, lo movement abrasiu dei glaciers, lo transpòrt de fragments per l'aiga, lo vent, l'alteracion quimica dei ròcas (especialament reaccion ambé lo dioxid de carbòni) e l'aleracion dei ròcas per lei vegetaus e leis animaus. Lei mecanismes de transpòrts principaus son lo movement de la crosta que porta lei sediments fins ai zònas de convergéncia e lei rets idrografics (regolament, riu... etc.). Lei rets idrografics permèton tanben una seleccion dei fragments que son portats mai ò mens luench en foncion de son pes. Enfin, la sedimentacion es un procès qu'entraïna l'immobilizacion dei sediments que s'agregan per formar una ròca onte lei jaç successius de sediments demoran visibles (estratificacion).
Divèrsei classificacions son estadas prepausadas per descriure lei sediments a l'origina d'aquelei ròcas. La pus utilizada definís lei gravas (particulas de mai de 2 mm), lei sablas (entre 0,063 e 2 mm), lei nitas (entre 0,002 e 0,063 mm) e leis argielas (mens de 0,002 mm). Au contrari dei ròcas magmaticas e metamorficas, i a ges d'equilibri quimic entre aquelei sediments que pòdon venir d'endrechs fòrça diferents.
-
-
Fenomèn d'erosion, de transpòrt e de sedimentacion lòng d'un riu.
-
-
-
-
-
Bauç de loess, exemple d'una ròca detritica eissidas de l'agregacion de nitas.
Ròcas organogènas[modificar | modificar la font]
Lei ròcas organogènas son eissidas d'organismes que fabrican son esqueleta a partir de saus dissòuts dins l'aiga. Se forman unicament au sen dei mars e deis oceans car leis organismes dei rius pòdon pas formar d'accumulacions sufisentas. La natura d'aquelei ròcas es fòrça variada en causa de la diversitat deis organismes marins. Per exemple, gropa lo corau, lei cauquilhas dei molluscs ò leis accumulacions d'esqueletas d'organismes unicellularis que fan partida dau fitoplancton.
Ròcas quimicas[modificar | modificar la font]
Lei ròcas d'origina quimica son pus raras. Se forman segon de procès divèrs. Dins un environament marin, l'evaporacion de l'aiga blocada dins de bacins sarrats e pauc prefonds es lo mecanisme principau car entraïna la cristallizacion dei saus e dei mineraus dissòuts. Aqueu fenomèn pòu pereu s'observar dins lei regions continentalas. Per exemple, es lo cas dins lei bacins de la Mar d'Aral. Es tanben lo cas de la màger partdei cauquiers. Pasmens, sus lei continents, un segond procès existís a proximitat dei fònts termalas. Son aiga presenta tanben de concentracions importantas de mineraus dissòuts que son a l'origina de fenomèns de precipitacion quimica.
Ròcas residualas[modificar | modificar la font]
Enfin, lei ròcas residualas son formadas per la dissolucion per l'aiga de certanei mineraus amb una absorpcion selectiva de certaneis ions. La partida "insolubla" s'acampa dins d'endrechs onte prèn generalament un aspèct estratificat. Per exemple, es lo cas dei lateritas que son de ròcas rojas se formant dins lei regions tropicalas ò de la baucita.
Utilizacions[modificar | modificar la font]
Lei ròcas son utilizadas per divèrseis espècias de primats dempuei au mens 2,5 milions d'annadas[9]. Regardant Homo sapiens, aquela utilizacion aguèt e a totjorn una importància sus lo desvolopament e lo foncionament dei civilizacions. Per exemple, l'avançament dei tecnologias minieras caracteriza mai d'un periòde preïstoric ò antic (Edat dau Coire, Edat dau Bronze, Edat dau Fèrre... etc.). En fòra de l'extraccion de mineraus, lei ròcas foguèron ò son tanben utilizadas coma materiaus de construccion, coma materiaus per fabricar d'objèctes utilitaris (industria litica... etc.) ò artistics (escultura... etc.) ò coma armas. Certanei foguèron ò son totjorn l'objècte d'un culte religiós (Pèira Negra[10], Pèira de Scone...).
Noms populars en occitan[modificar | modificar la font]
- lo gòrgue: fr. puzzolane.
- lo jafre : fr. le grès.
- lo tuf : fr. la marne.
- la pèira mòla : fr. le teuf.
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
- Minerau.
- Ròca magmatica.
- Ròca metamorfica.
- Ròca sedimentària.
- Petrologia.
- Tectonica dei placas.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr) E. Asselborn, P-J. Chiaperro, J. Galvier, Les Minéraux - Guide vert, France Loisirs-Solar, 1987.
- (fr) P. e N. Bariand, Minéraux passion, Bordas, 1992.
- (en) R. L. Bates e J. A. Jackson, Glossary of Geology, American Geologic Institute, 1980.
- (en) S. Boggs Jr., Principles of Sedimentology and Stratigraphy (4th ed.), Upper Saddle River, 2006.
- (fr) N. Cipriani, Minéraux et Roches, Gründ, 1996.
- (fr) C. e A. da Cunha, Des pierres précieuses aux pierres fines, Plon, 1984.
- (fr) R. Duda e L. Rejil, La Grande Encyclopédie des minéraux, Gründ, 1986.
- (fr) A. Foucault e R. Dumitras, Dictionnaire de géologie (2e Édition), Masson, 1984.
- (en) N. Fry, The Field Description of Metamorphic Rocks, Geological Society of London Handbook Series, 1984.
- (en) D. W. Hyndman, Petrology of Igneous Rocks and Metamorphic Rocks, Mc Graw-Hill Book Co., 1985.
- (fr) Pierre Pech e Hervé Regnauld, Géographie physique, Paris, PUF, 1992.
- (en) E. J. Pettijohn, Sedimentary Rocks, Harper & Row, 1975.
- (fr) C. Pomerol, Y. Lagabrielle e M. Renard, Éléments de géologie, 13e édition, Dunod, 2005.
- (fr) F. H. Pough, Guide des roches et minéraux, Delachaux et Niestlé, 1979.
- (de) H. Strunz, Mineralogische Tabellen, Akademische Verlagsgesellschaft, 1970.
- (fr) R. F. Symes, Roches et Minéraux, Gallimard, 1988.
- (en) E. J. Tarbuck e F. K. Lutgens, Earth, an introduction to Physical Geology (6th ed.), Prentice Hall, 1999.
- (en) M. Trucker, The Field Description of Sedimentary Rocks, Geological Society of London Handbook Series, 1982.
- (en) Arthur Wilson, The Living Rock: The Story of Metals Since Earliest Times and Their Impact on Developing Civilization, Cambridge, Woodhead Publishing, 1996.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Lo tèrme « lava » designa lo magma après sa sortida dau conduch volcanic e son arribada a la superficia terrèstra.
- ↑ (en) James S. Monroe, Reed Wicander e Richard Hazlett (dir.), Physical Geology: Exploring the Earth. Sixth Edition, Thomson Brooks/Cole, 2007, p. 165.
- ↑ Ben que l'albita fague partida dei plagioclasas, es generalament classat au sen dei feldspats alcalins car son comportament es identic ai mineraus d'aquela familha.
- ↑ Pasmens, lei magmas basics ò ultrabasics amb un excès de potassi semblan tenir un caractèr explosiu.
- ↑ (en) R. Fisher, Proposed classification of volcaniclastic sediments and rocks (1961), Geol. Soc Amer. Bull., 72: 1409-1414.
- ↑ Lo tèrme « lapilli » s'aplica tanben ai projeccions de talha similara ejectadas per un impact de meteorit.
- ↑ (fr) J.-M. Bardintzeff, Les éruptions explosives : produits rejetés et dynamismes, Mémoires de la Société géologique de France, 1993, vol. 163, NS, pp. 155-166
- ↑ Certanei ròcas pòdon ansin subir de temperaturas situadas entre 150 e 200°C e de pressions superioras a 1500 bars (H. Blatt e J. T. Robert, Petrolology, W.H.Freeman, 2nd edition, 1996, p. 355). D'experiéncias menadas dempuei leis annadas 1980 an tanben mostrat la possibilitat d'agantar de condicions pus extrèmas passant 1 000°C ò 27 kbar.
- ↑ (en) William Haviland, Dana Walrath, Harald Prins e Bunny McBride, Evolution and Prehistory: The Human Challenge, p. 166.
- ↑ (en) Karen Armstrong, Islam: A Short History, Modern Library, 2000.


text:
Damville
Damville en normand (Damville en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Damville A traversat pel Iton.
Damville est traversé par l'Iton.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Damville #Dever lo sieu importància a la siá situacion sus la frontièra normande. Formava del costat de la França, amb Tillières-sus-Avre e Breteuil, una linha de fortalesas #que #arturar sovent l'enemic.
Damville dut son importance à sa situation sur la frontière normande. Elle formait du côté de la France, avec Tillières-sur-Avre et Breteuil, une ligne de forteresses qui arrêta souvent l'ennemi.


text:
Jusieus
Lei jusieus o judieus (var. josieus, judius) son leis aderents au judaïsme. Ne son tanben lei membres dau pòble d'Israèl (am yisrael), apelats tanben enfants d'Israèl (Benei Yisrael)[1]. I a en fach una distincion entre lei doas definicions, la Halaḥà (la lei religiosa ortodòxa) indicant qu'un demòra jusieu (membre dau pòble) mai se un n'es pus jusieu (apertenent au judaïsme)[2].
Forman un grop que sa definicion coïncidís parcialament amb lei categorias usualas de grop culturau, etnic, nacionau o religiós. Son compausats o lo pòble jusieu es un grop etnicoreligiós venent deis israelitas de Judèa en Orient Mejan e d'aquelei que se convertiguèron a sa religion au cors dei sègles.
La definicion que leis israelitas e puei lei jusieus an donat d'elei-meteis a variat dins lo temps. L'idèa que lei jusieus son un pòble, lo « pòble d'Israèl », apareis dempuei lei primiers libres de la Bíblia[3], e s'es afirmada au cors dei sègles. La definicion religiosa au contrari a evoluit: la Bíblia e l'arqueologia descrivon quitament d'israelitas politeïstas ai periòdes mai ancians[4]. L'idèa de «reiaume d'Israèl», que data de la Bíblia, a tanben variat amb lo temps e es largament mesa de costat per leis autoritats religiosas a partir dau sègle II, e reïntroducha per lei laïcs e per quauquei religiós sota la forma de Sionisme au sègle XIX. Enfin, la diaspòra jusieva fòrça diversificada entre culturas diferentas dins l'espaci e lo temps a encara complicat l'apròcha de l'identitat jusieva.
Lo nombre totau de jusieus es malaisat d'estimar amb precision, e fa l'objècte de controvèrsias. Segon un recensament fach en 2002[5], seriá d'aperaquí 13 milions, que la majoritat viu en America dau Nòrd, en Euròpa e en Israèl.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Lo tèrme am yehudí (pòble jusieu) es un emprunt modèrne ai lengas occidentalas.
- ↑ T.B Sanedrin 44a.
- ↑ Per exemple, Genèsi 46:5
- ↑ Vejatz per exemple lo segond livre dei reis, 23:4 e seguents, o La Bíblia desvelada d'Israël Finkelstein e Neil Asher Silberman, pagina 276.
- ↑ Recensament fach en 2002.


text:
Dauna BAYLOCQ, la directora, que desirè ua bona annada aus pairs e aus escolans presents, d'aver plen de beròis projèctes, plen de bonas notas e que tots s'i escadin dens la vita. Las gojatas de 5au e 4au, puish las de 6au que hasón un espectacle dens un estile hip hòp (old school). Après, que'ns regalèm dab ua part de còca-hava a la frangipana o de briòcha, acompanhada per un bon vèire de vin o de shuc de fruta e las cantas de un grop de la vath d'Aussau.
A la fin de la hèsta tot lo monde que partí lo vente plen e l'aridolet a la boca !!! Qu'èra ua hèsta de las gaujosas !
Martin L. e Sami


text:
543
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 543 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Reiaume Ostrogòt[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Guèrra dei Gòts còntra l'Empèri Bizantin ambé la reconquista de Nàpols per lo rèi Totila.
Empèri Roman d'Orient[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Guèrra dei Gòts en Itàlia ambé la pèrda de Nàpols reconquistat per lo rèi ostrogòt Totila.


text:
Bustanico
Bustanicu en còrs (Bustanico en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega e la region de Corsega.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Bustanico es una municipalitat d'Unitat|11.52|km² {{}} situat a una vintena de quilomètres de la vila de Corte, a la cœur de las montanhas còrsas. Es al orée del bòsc de la Castagniccia ("châtaigneraie" en francés) e ne fa partida llaurant-se sus un panorama e una vista sus las montanhas còrsas.
Es sus la municipalitat de Bustanicu #que pòdon èsser observats, en grand nombre, los mai vièlhs châtaigniers de tota la Castagniccia.
Lo terren i es escarpé perque lo vilatge se tròba a la charnière entre la Corsega schisteuse e granitique, la una en daissant luòc a païsatges décharnés e l'autre a un bòsc dense.
Bustanico est une commune de 11,52 km² située à une vingtaine de kilomètres de la cité de Corte, au cœur des montagnes corses. Il est à l'orée de la forêt de la Castagniccia ("châtaigneraie" en français) et en fait partie en s'ouvrant sur un panorama et une vue sur les montagnes corses.
C'est sur la commune de Bustanicu que peuvent être observés, en grand nombre, les plus vieux châtaigniers de toute la Castagniccia.
Le terrain y est escarpé car le village se trouve à la charnière entre la Corse schisteuse et granitique, l'une laissant place à des paysages décharnés et l'autre à une forêt dense.
Istòria[modificar | modificar la font]
Bustanicu I aguèt una importància màger en l'Istòria de l'isla de beutat tot entièra doncas qu'aquel #èsser d'aquel pòble #que #partir e que # se #desencadenar l'insurreccion corse de 1729, contra la republica de Gènoa e #que #portar 50 ans mai tard a la venta de l'isla a la França per las Génois.
Lo 30 d'octòbre de 1729[1], es lo pòble de Bustanicu #qu'es lo berceau de la guèrra #que #abocar la proclamacion de l'independéncia de la Corsega portada per Pascal Paoli. Alavetz jos domeni génoise, la Corsega durement malmenée per la Republica italiana se vei obligada de verser un nòu impòst, dicha de las dui seini. A Bustanicu, lo tinent génois Giovanbattista Gallo, cargat de la récolte d'aquel impòst, se mòstra partial amb un ancià del nom de Cardone (cf. Personalitats). Los villageois prenon alavetz la siá defensa e caçan las officiers génois, obligats de rebrousser camin e de recuperar Corte. Las campanas de la glèisa sonan a la volada e la revòlta ganha pauc a pauc los pòbles de contunh los pievi vesinas. Oppressées E exasperades per una administracion génoise fòrça dura, las populacions dels pòbles de l'interior dintran alavetz en guèrra contra la preséncia génoise a Corsega. Aquel évènement a reconegut coma l'element déclencheur de la revòlta de la Corsega #qu'abocarà l'independéncia de l'isla.
Bustanicu eut une importance majeure dans l'Histoire de l'île de beauté tout entière puisque ce fut de ce village que partit et dans lequel se déclencha l'insurrection corse de 1729, contre la république de Gênes et qui mena 50 ans plus tard à la vente de l'île à la France par les Génois.
Le 30 octobre 1729[2], c'est le village de Bustanicu qui est le berceau de la guerre qui déboucha sur la proclamation de l'indépendance de la Corse menée par Pascal Paoli. Alors sous domination génoise, la Corse durement malmenée par la République italienne se voit obligée de verser un nouvel impôt, dit des dui seini. À Bustanicu, le lieutenant génois Giovanbattista Gallo, chargé de la récolte de cet impôt, se montre partial avec un vieillard du nom de Cardone (cf. Personnalités). Les villageois prennent alors sa défense et chassent les officiers génois, obligés de rebrousser chemin et de regagner Corte. Les cloches de l'église sonnent à la volée et la révolte gagne peu à peu les villages puis les pievi voisines. Oppressées et exaspérées par une administration génoise très dure, les populations des villages de l'intérieur entrent alors en guerre contre la présence génoise en Corse. Cet évènement est reconnu comme l'élément déclencheur de la révolte de la Corse qui débouchera sur l'indépendance de l'île.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Dòn Gaï, La tragique istòria de las Còrsas", SAPRA, París, 1951
- ↑ Don Gaï, La tragique histoire des Corses", SAPRA, Paris, 1951


text:
Nancí
Nancí (Nancy en francés) es una vila de França, capluòc del departament de Meurthe e Mosèla dins la region de Grand Èst.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
La plaça Stanislas es una celèbra plaça de la capitala de Lorena e de Franca. Es estada bastida entre 1752 a 1755 dins l'estil rococo pel darrièr duc de Lorena Stanislas Leszczynski, vièlh rei de Polonha e paire de la femna del rei Loís XV de França, Marie Leszczynska. Sa grandor, sas famosas grasilhas dauradas amb sa font de Jean Lamour e sos jardins de "La Pépinière" son los joièls d'aquesta vila.


text:
Gregor Mendel
Gregor Johann Mendel (Àustria, 22 de julhet de 1821 - Brno, 6 de genièr de 1884) foguèt un religiós augustin e naturalista. Realizèt las primièras experiéncias d'ibridacion en cultivant de peses e aital bastiguèt las fondamentas de la genetica. Formulèt las leis que pòrtan son nom e que son los pilars de la genetica modèrna.
Moriguèt a Brno, Empèri austroongarés en 1884, vila que ara es part de la Republica Chèca.
Las leis de Mendel:
- La lei de la dominància
- La lei de la segregacion
- La lei de l'independéncia


text:
Féy
Féy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Dépendait Del país messin en lo Isle.
- Possession del capítol de la catedrala fins a la Revolucion.
- Destruccions al cors de la guèrra 1939/45.
- Dépendait du pays messin en l'Isle.
- Possession du chapitre de la cathédrale jusqu'à la Révolution.
- Destructions au cours de la guerre 1939/45.


text:
"Meddia aranés": Eth Conselh d'Aran aurà a compdar de noveme cinc joeni en practiques professionaus
Eth Conselh Generau d'Aran aurà a compdar d'aguest noveme cinc joeni en practiques professionaus laguens deth programa de Garantia Juvenil dera Generalitat e eth SOC. Eth programa repasse tanben era activitat annau deth Centre de Recorsi Pedagogic. El Conselh Generau d'Aran tindrà a partir d'aquest novembre cinc joves en pràctiques professionals dins el programa de Garantia Juvenil de la Generalitat i el SOC. L'informatiu repassa també l'activitat anual del Centre de Recursos Pedagògics.


text:
Drech public
Lo drech public es constituit per l'ensems de las nòrmas que regisson las relacions de drech qu'intervenon entre las personas moralas de drech public coma l'Estat, las collectivitats localas, de las institucions o agropament especificament ligadas al drech public o de las bancas nacionalas. Lo drech public defend l'interès general amb prerogativas ligadas a la poténcia publica. Organiza las relacions entre doas personas publicas mas egalament entre una persona publica e una persona privada.
Lo drech public es en general opausat al drech privat, que li recobrís l'ensems de las nòrmas que regiguèsson las relacions entre las personas fisicas o moralas.
Domeni del drech public[modificar | modificar la font]
- Lo drech politic qu'organiza los poders de l'Estat : parlament, govèrn, justícia.
- Lo Drech administratiu, que reglamente l'estructura de l'Administracion publica e las sieunas relacions amb las personas privadas.
- Lo Drech fiscal, que determina las condicions e lo en montant de la participacion dels afars de drech als budgèts de l'Estat e de las collectivitats publicas.
- Las finanças publicas que regropan l'ensems de las nòrmas que governan las finanças de l'Estat, de las collectivitats localas, dels organismes de seguretat sociala, dels establiments publics e de totas las autras personas moralas del drech public.
- Le drech internacional public qu'organiza las relacions entre los Estats e las organizacions internacionalas.
Una part de la doctrina considèra qu'apertenon al drech public cèrtas categorias :
- del drech penal, que definís las sancions pecuniàries o corporales que l'Estat, per l'intermediari dels tribunals repressius, pòt ferís l'individú que viòla cèrtas nòrmas del drech.
- del procediment penal, qu'organiza lo desvolopament del procès davant los tribunals judiciaris repressius quand son amassadas las condicions de las infraccions definidas pel drech penal.
Una autra part la considèra coma essent mai lèu d'un drech transversal (cf drech penal)
Lo drech public per país[modificar | modificar la font]
La nocion de drech public es acceptada per fòrça sistèmas juridics. Mai qu'es pas la meteissa pertot. En França, ven sustot de la separacion de las autoritats judiciarias e administrativas (lei del 16 e 24 d'agost de 1790), al motiu pas juridic mas politic (mesfisança del poder dels jutges, dempuèi l'Edat Mejana) ; aquela concepcion es ligada a la concepcion francesa de la separacion dels poders. Dins los païses de drech anglosaxon, aquela teoria es fòrça limitada per diferéncias de concepcion juridica.
En França[modificar | modificar la font]
La separacion entre l'òrdre administratiu e l'òrdre judiciairi nais en França amb la lei del 16 e 24 d'agost de 1790, qu'enebís als tribunals judiciaris de «pertocar, de qualque manièra que siaga, las operacions dels cors administratius» : en aplicacion d'aquesta lei, los diferents amb l'administracion relèvan dels tribunals administratius, que foguèron longtemps limitat al Conselh d'Estat et li son sobordenats.


text:
DEMOCRACIA OCCITANA DOXA UMANISTA OCCITÀNIA LIBERTAT FRANÇA - occitan Democracy Doxa Humanist Occitania Freedom France - Okcitanish Democratie Doxa Humanist Okcitania Freiheit Frankreich - Occitània Democracia Doxa Libertad Umanista ...
20080417
Neuilly/Seine = Versailles
Sortit del Courrier International.
EuroDisney es visitat .... es lo TOP !
20080408
JÒCS OLIMPICS e collaboracionismes esportius
20080403
Francofonia en Africa : un document
Quand "massviolence.org" escriu sonque en anglés
A l'escasença de la sortida d'un site Internet publicat a París e solament en lenga anglesa...
La violéncia lingüistica francesa serà presenta dins aqueste site Internet, segur.
Lo crit de guèrra dels independentistas...
« L'indépendance , c'est un pont : avant, personne n'en veut, après, tout le monde le prend. » Félix Leclerc.
La frasa es notada amontnaut de la portada del jornal parisenc L'Humanité. L'Humanité publica regularament los dorsiers dels comptes renduts d'activitats dels elegits comunistas franceses.
EDR !
Lo PCF refuzèt de reconéisser lo "PC Algerian" quand l'Argèria èra considerada coma francesa, abans 1962.
20080401
Novèlas règlas bancàrias als Estats Units d'America del Nòrd
Una visita del bilhet aqueste s'impausarà aprèp.


text:
Region de Múrcia
La Region de Múrcia es una comunautat autonòma d'Espanha, situada dins lo sud-est de la Peninsula Iberica entre Andalosia e la Comunautat Valenciana, e entre la còsta mediterranea e Castelha-La Mancha. Sa capitala es la vila de Múrcia que es lo sieti daus organs institucionaus regionaus, fòra de l'Assemblada Regionala qu'a son sieti a Cartagena.
Un terç de la populacion totala de la Region de Múrcia viu a Múrcia, sa capitala, e la region es la principala productora de frucha, legums e flors d'Euròpa. A daus vinhaus importants rasis los municipis de Bullas, Yecla e Jumilla qu'an 'na denominacion d'origina. Son clima es chaud e son territòri es semiarid quasi de pertot ; despiech de quò, son agricultura es tradicionalament d'irrigacion. Lo pueg pus naut de la region es lo pueg de Revolcadores (2 001 m) a Mortella.
Coordenadas:
- Lat: 38° 00' 00" N (en format decimau: 38,0°)
- Long: 1° 30' 00" W (en format decimau: -1,5°)
Somari
Geografia fisica[modificar | modificar la font]
Releu[modificar | modificar la font]
La Region se situa a l'extremitat orientala de las Cordilheras Beticas e es influenciada per son orografia. 'Quelas cordilheras es formada per las cordilheras Prebetica, Subbetica e la Penibetica (dau nòrd au sud).
Tradicionalament se considera que lo pueg de Revolcadores qu'aparten au massís dau mesme nom, es lo punt culminant de la Region de Múrcia emb 2027 m ; mas dins las mesuras de las darrieras mapas dau SNIG (Servici Nacionau d'Informacion Geografic d'Espanha) lo pueg de Revolcadores figura emb 1999 m e una cima dau mesme massís, un pauc mai au nòrd, es pus elevada : Los Obispos (Los Evesques) emb 2015 m d'altitud.
Quasi 27% dau territòri murcian correspond au releu montanhós, 38% a de las deprecions entre las montanhas e a daus vaus e 35% a de las planas.
Climatologia[modificar | modificar la font]
La Region de Múrcia a un clima mediterraneu de tipe semiarid, emb daus iverns doç (11 °C de mejana en decembre e genier) e daus estius chauds (emb daus maxima de 40 °C). La temperatura annuala mejana es de 18 °C.
Emb de las precipitacions de 300 a 350 mm per an, la region a entre 120 e 150 jorns per an ente lo ciau es totalament esnautat. Abriu e octòbre son los mes emb lo mai de precipitacions.
La distància entre la mar e lo releu fai qu'existís 'na diferéncia termica entre la còsta e l'interior, subretot en ivern. 'Laidonc qu'en lo litorau las temperaturas son rarament en dessós de 10 °C, dins las comarcas de l'interior despassan pas los 6 °C e lors precipitacions son pus importantas (d'aicinta 600 mm).
La vila de Múrcia a lo recòrd de temperatura dau segle XX en Espanha : 47,2 °C lo 4 de julhet de 1994. L'ivern de 2005 fuguet lo pus freg dempuei un brave temps e i a 'gut de las neus sus lo litorau murcian [1].
Idrografia[modificar | modificar la font]
Lo raseu idrografic de la Region es fach dau riu Segura e de sos afluents:
- Riu Mundo (que nais a Albacete), es lo que li pòrta lo mai de debit.
- Riu Alhárabe e son afluent, lo Benamor.
- Riu Mula.
- Riu Guadalentín, Sangonera o Reguerón (que nais denaut de Lorca, Múrcia).
Demai dins la region òm tròba l'estanh naturau lo mai grand d'Espanha : la laguna de la Mar Menora. Es una laguna d'aiga salada, situada rasis la Mar Mediterranèa. Sas caracteristicas especialas ecologicas e naturalas fan de la Mar Menora un luòc naturau unic e l'estanh d'aiga salada lo mai grand d'Euròpa. De forma semicirculara, es separat de la Mar Mediterranèa per 'na franja de sable de 22 km de long e entre 100 e 1 200 m d'ample, apelada La Manja de la Mar Menora. La laguna fuguet designada per las Nacions Unidas coma Zona Especialament Protegida d'Importància per la Mediterranea. Son litorau compta 73 km de còsta ente se succedisson plajas d'aigas lindas e pauc prundas (la prundor maximala es pas superiora a 7 m), e 170 km² de superficia.
Istòria[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Organizacion territoriala[modificar | modificar la font]
La region de Múrcia es devesida en 45 municipis. Mai d'un municipi fai mai de 1000 km²: per la superfícia, Lorca (1676 km²) es lo segond municipi d'Espanha après Cáceres, en Extremadura. Entau, la division daus municipis en pedanias es comuna. Lo municipi de Múrcia a 54 pedanias, dont beucòp son pus pobladas que los municipis de l'interior de la Peninsula Iberica. Lo municipi de Cartagena se devesís pas en pedanias mas en 24 deputacions.
Govèrn e administracion[modificar | modificar la font]
Cultura[modificar | modificar la font]
Gastronomia[modificar | modificar la font]
Musica[modificar | modificar la font]
Universitat[modificar | modificar la font]
Lengas[modificar | modificar la font]
Lo castelhan o espanhòu es la lenga oficiala. Al nòrd-èst (dins lo Carxe) se parla catalan (valencian) mas a pas cap de reconeissença oficiala.
Festas[modificar | modificar la font]
Torisme[modificar | modificar la font]
Liams externes[modificar | modificar la font]
Pagina oficiala de la Comunautat Autonòma de la Region de Múrcia


text:
Batalha d'Stalingrad
La Batalha d'Stalingrad es considerada coma lo punt d'inflexion de la Segonda Guèrra Mondiala e la mai sagnosa de l'istòria de l'umanitat. S'i afrontèron los alemands e lors aligats (Italians, Romaneses) e los sovietics entre lo 21 d'agost de 1942 (començament del sèti de Stalingrad per las fòrças de l'Axe) e lo 2 de febrièr de 1943 (reddicion de la 6ena Armada alemanda). Inclutz lo sèti de la vila pels alemands, los combats al dintre de la ciutat e la contraofensiva sovietica. Es una victòria decisiva dels sovietics. Las fòrças de l'Axe perdèron 850 000 òmes, siá un quart de las loras fòrças sul Front de l'Èst, e un molon de material. L'Axe se poguèt pas jamai remetre d'aquelas pèrdas e comencèt una longa retirada fins a Berlin e la desfacha de l'Alemanha Nazi.
Somari
Situacion iniciala[modificar | modificar la font]
Lo 22 de junh de 1941, Alemanha e sos aligats de l'Axe invasisson l'Union Sovietica, en avançar lèu en pregondor en territòri sovietic. L'avança alemanda s'arrestarà davant Moscòu amb la contraataca sovietica.
A la prima de 1942 los Alemands estabilizèron las loras linhas de front mas las pèrdas de l'ivèrn rendián malaisida una ofensiva del Grop d'Armada Centre sus la capitala de l'Union Sovietica.
Lo comandament alemand estudièt alara las possibilitats d'ofensiva endacòm mai. Un dels objectius màgers podiá èsser Caucàs e sas riquessas en idrocarburs tan coma lo flume de Vòlga, via màger de comunicacion del « rèirefront » sovietic. Una mestresa d'aquelas doas regions poiriá portar un còp definitiu a la maquina de guèrra sovietica segon los plans alemands.


text:
Extrait de la Pastorale de L.Lacontre 1870
Suu tucolet, joena pastoreleta,
Bèra d’amor dab sonsuelhs langoròs,
Son crolh florat passat a sa cinteta,
En bèth hialant güardava sons motons,
Un sol pensar dens son còr cajolava,
Praubineta ! e quan tròp i prene pèa,
Lo son husèth qui tant bèth tornejava,
Desobligat de sons ditons cadé.
Lo bèth Lucàs estujat au huelhatge,
A la pastora amassè lo husèth ;
Era autanlèu reprenò lo hialatge,
Tota espaurida reprenò lo hialatge,
Mes dens son còr qui d’amor perpitava,
Tendre parlar chic a chic prenè péa…
E lo husèth qui tant bèth tarnejava
Enqüera un còp de sons ditons cadè !
Despuich ençà, la tendra pastoreta
Suu tucolet va pèisher los motons,
E de Lucàs si n’entèn la museta,
Tot ei chagrins, tot turments, tot dolors,
D’un doç pensar tot còr qui s’amoreja,
De plors amars n’ci tostemps desbesat ;
E lo husèth qui tantòst bèth torneja,
Tantòst tanben s’escapa despietat.
Fermer


text:
Adieu vesins
Adieu vesins
Ai descubert aqueu forum li a gaire, emb aquò li passarai blagar de còps que li a subretot que vesi que lei varés li son ben representats! (Veni dau caire de Frejus).
Participi tanben sota un pseudo diferent a un autre forum, que ne fètz ja la pub aicí: Occitània bessai que d'unei li participatz? Li ai mes quauqueis enregistraments en provençau que bessai interessaràn lei curiós ò aquelei qu'an pas pron l'escasença d'ausir de lenga...
Lònga mai!
Suve
- Membre
- Messages : 49
Date d'inscription : 11/11/2008
Localisation : Provença maritima, Occitània
-
Re: Adieu vesins
bèn-vengudo !
Invité
- Invité
-
Re: Adieu vesins
Benvengudo!
Sièu esta vèire lou forum "occitània", es forço bèn. Li lengo d'OC soun pas morto !!!
A bèn lèu ! seb.
Re: Adieu vesins
sebastian a écrit:Sièu esta vèire lou forum "occitània", es forço bèn
Òc es interessant, que permete de blagar en Oc' emb de gents de tot lo país, emb aquò d'èstre assabentat sus leis iniciativas luenchas...que sovent son bònas!
Bessai li podriás presentar aqueu forum?
A la revista
Suve
- Membre
- Messages : 49
Date d'inscription : 11/11/2008
Localisation : Provença maritima, Occitània
-
Contenu sponsorisé
-


text:
Ermetisme
L’ermetisme es l’estudi e la practica de la filosofia oculta e magica, en relacion amb los escrichs atribuïts a Ermès Trismegist (Ermès Tres Còps Grand), una divinitat sincretica que combina d’aspèctes de la mitologia del dieu grèc Ermès e lo dieu egipcian Thoth. Aquelas cresenças influencièron la saviesa oculta dins l’Euròpa de la Renaissença, quan foguèron reviscoladas per de figuras coma Giordano Bruno e Marsilio Ficino.
Somari
Definicion[modificar | modificar la font]
L’ermetisme filosofic es bastit sus la basa d’un ensems d’escrichs que serián apareguts en Egipte jol periòde de dominacion romana (entre los sègles I e IV), e plaçat jol patronatge d’Ermès Trismegist. Benlèu, l’ermetisme seriá un "ensag ellenic" de sistematizar filosoficament de troces de doctrinas religiosas e misticas de la cultura egipciana (pasmens se se deu pas apartar d’autras influéncias "orientalas", coma la josieva, per exemple). E mai, es mai probable qu’aquela sistematizacion filosofica o "sabenta" se realizèt sus la basa d’autres escrichs anteriors de sciéncias ocultas (l’ermetisme tecnic o popular).
Doctrina[modificar | modificar la font]
Segon la filosofia Ermetica contenguda dins lo Corpus, l' Asclèpi, los Extraches d'Estobèu e las Definicions Armenia, se pòt definir los principis seguents.
La triada ermètica: Dieu, cosmos e òme[modificar | modificar la font]
« Primièr Dieu, segond lo cosmos, tresen l'òme (SH XI, sent. 6 ). »
L'Ermetisme es completament unitari al respècte de la triada fonamental qu'estructura la realitat. Se cal considerar Dieu coma un cosmos immobil, lo cèl coma un cosmos mòbil e l'òme coma un cosmos racional (DH I 1), capable de s'auçar fins al creator e demiürge. Dins aquela procession ipostatica l'òme es l'imatge del cosmos, e lo cosmos es lo producte de Dieu, lo buf (pneuma) condusís lo moviment dels astres (CH III 2) e unís totes los èssers dins una cadena simpatica. Aquela dependéncia, importanta per mantenir l'edifici ermetic e las seunas "aplicacions practicas", se repeta de contunh dins l'Ermetica. Las diferentas concepcions d'aquelas ipostasas fonamentalas e los èssers intermediaris (se referissent subretot al solelh coma segond demiürge entre lo cosmos e l'òme) se las cal pas confondre, mas son de temptativas de conciliar la nòstra triada primièra mejans d'entitats ligadas.
L'ermetisme deu èsser considerat coma una "filosofia" plena de la vida: l'univèrs ermetic es vivent, e las seunas entitats conselhèras agisson de contunh. La mòrt e lo vuèg an pas de plaça dins l'ermetisme.
La Teologia Ermètica: Dieu[modificar | modificar la font]
« Perque lo Ben es inalienable e inseparable de Dieu: es lo quita Dieu (CH II B 16 ). »
Lo Dieu Suprèma es lo principi fondamental sus que s'articula tota la doctrina ermetica. Dieu es a l'encòp Paire e Ben, creator e demiürge. Dieu es lo Ben suprèma e l'artesan màger de la creacion.
L'autra denominacion de Dieu es aquela de paire, per la seuna capacitat de crear totas las causas. Doncas lo ròtle d'un paire es de crear (CH II B 17). E atal son maldichs los òmes esterils, que sabèron pas imitar la seuna òbra.
Dieu utilizèt lo Vèrbe per engendrar lo cosmos: -El creador faguèt la totalitat del cosmos no pas de la seunas mans mas amb la paraula. Se pensa doncas qu'es present, qu'existís eternalament, que creèt totas las causes, qu'es un e unic e que creèt totes los èssers per la seuna pròpia volontat (CH IV 1).
Dins l'ermetisme, los biais d'evocar Dieu son d'aparéncia contradictòris, Dieu es alara visible dins la creació, pren totes los noms, es omnicorporal e gaudís de la feconditat amblos dos sèxes, mas tanben es impossible d'o conéisser, innombrable, invisible e es envolopat dins las brumas del mistèri. Veritadièrament, aquela forma de far referéncia a Dieu e als seus atributs sonque pretend exprimar que la totalitat de çò qu'es real es lo quita Dieu, seguent una tradicion teologica d'origina egipciana (Ra es "Aquel qu'es e qu'es pas").
Dins CH V 1/2 se dich que se Dieu èra pas invisible poiriá pas cobrir la totalitat de la creacion, poiriá pas èsser eternal, perque l'invisible es eternal. Dieu, alara, sonque pòt èsser arrapaire per las seunas pròpias òbras, d'un biais que se manifesta dedins e mejans elas e subretot a qui vòl o mostrar. L'òbra de Dieu es visibla en l'òme. Dieu se pòt far conéisser mejans los seus artefactes (CH V 6). Mas aquel Dieu es al delà de quina que siá denominacion, es la rason per que èsser invisible es a l'encòp mai evident. Aquel que se contempla per la pensada tanben es visible pels uèlhs (CH V 10).
Se Dieu es tot, principi de la creacion e la quita creacion, quand parlam de çò qu'es, parlam de Dieu, perque conten tot çò qu'es e res es possible fòra d'el, ni el fòra de res (CH IX 9). Aquò constituís pas una doctrina panteista, sinon puslèu una immanéncia absoluda de Dieu, una forma d'identificacion total entre lo creator e la creacion, que poiriá aver èsser inspirat de Giordano Bruno. Si Dieu es lo Ben suprèma, en consequéncia engendrèt de beutat e deuriá aver lo front d'afirmar, amb Asclèpi, que l'esséncia de Dieu, se Dieu n'a una, es la beutat, e qu'es impossible que lo bèl e lo bon se produga en pas cap dels èssers del cosmos, coma totas las causas quel nòstra nòstre agach abraça pas que de simples simulacres e d'aparéncias enganàiras (CH VI 4). La volontat de Dieu es lo principi creator, l'energia que desplega genera tota la creacion, e la seuna esséncia vòl que totes las causes sián, perque es Dieu paire, lo Ben, en mai d'èsser totas las causas, mas tanben aquelas qu'encara son pas, [quitament la realitat mai intima de totes los èssers]. Atal aquó es çò qu'es Dieu paire, lo Ben, e cal pas li atribuir autra causa (CH X 2).
Alara, e aquí se deu insistir, i a pas la mort en Dieu, perque la volontat de Dieu es la vida e se totes las causes son viventas, tan las terrèstras coma las celèstas, e la vida es una, atal la vida es generada per Dieu e Dieu per el meteis. Per resumir, totas las causas naisson de Dieu e la vida es l'union de la pensada e de l'alma, e doncas la mòrt consistís pas dins la destruccion de las causas reünidas mas dins la dissolucion de l'union (CH XI 14). Cossí poirián existir de causas mòrtas en Dieu, imatge del tot e la totalitat de la vida? (CH XII 16).
Una bèla allegoria nos mòstra Dieu coma un musician perfècte, que jamai defalhís, e que sonque executa l'armonia dels cants, e que marca lo ritme de la melodia apropiada per cada instrument (CH XVIII 1). E tanben, trobam dins l'Asclèpi: Saber la musica consistís, alara, en mai de conéisser la distribucion ordenada de l'ensems de l'univers e quin es lo plan divin amb que va assignar un luòc a cada causa, perque l'ordenança que, dins un plan artistic, reünís en un meteis ensems las causas singularas, realiza un concèrt fòrça suau e verai que dona una musica divina (Asc. 13).
La genèsi ermetica[modificar | modificar la font]
« Al principi i aviá Dieu e ilé -matèria en grèc-, amb lo buf vital acompanhava la matèria, o melhor, èra dins la matèria, mas pas del mèsma biais qu'èran buf e los principis originaris del cosmos en Dieu el meteis, perque encara qu'aquelas causas existissián pas de fach, e avián pas encara èsser generadas, existisson almens dins aquel que deviá los generar(Asc. 14 ). »
La question de la Creacion es una de las mai complèxas, difusas e contradictòrias de l'ermetisme. Los tractats CH I Poïmandres, CH III, e SH XXIII Kore Kosmou son los textes que reculhisson melhor las diferentas genèsis ermeticas. Se pòt veire en CH I d'influéncias de la Genèsi biblica, mas benlèu la resemblança seriá lo fruch de l'interés dels ermetics pel passatge de l'Ancian Testament.
« Lo principi de totes los èssers es Dieu, Pensada, natura, matèria e saviesa que mòstra totas las causas. »
« Lo principi es lo divin, natura, energia, necessitat, òrdre e novelum. I aviá una inextricabla tenèbra dins l'abisme, aiga e un buf vital, subtil e intelligent qu'existisson dins lo caòs pel poder divin. Alara foguèt projectada una lutz sacrada e, procedents de la substància umida, los elements se consolidèron [dins lo sable]. E los diferents dieus [destruiguèron] aquela natura seminala (CH III 1 ). »
En quin cas que siá, la casuda de l'òme es l'ais essencial de la genèsi ermetica. E aicí la diferéncia entre la gnòsi optimista e la pessimista sortís subte: casèt l'òme dins un torment d'umiliacions o al contrari foguèt assemblat dins una creacion meravelhosa e unica? Pels filosòfs de la Renaissença i aviá de dobte, dins quin cas que siá, èra acceptable de considerar pels ermetics de representar la tèrra coma essencialament marrida, una preson pels òmes, idèa mai pròcha dels corrents gnostics.
La Paraula (Logos)[modificar | modificar la font]
« Atal doncas, la paraula es imatge e pensada de Dieu ... (CH XII 14 ). »
« La paraula es l'instrument de la pensada, perque la paraula interprèta çò que la pensaada vòl (DH V 1 ). »
Se ditz que Dieu generèt lo cosmos mejans la paraula, es a dire, que la pensada venguèt activitat mejans lo Vèrb divin. L'òme es dotat de pensada e de paraula, e totes dos son dotats de la meteissa valor que l'immortalitat. La paraula es diferenta de la vòtz, perque la paraula que conten en se la valor de la pensada es plena de saviesa e poder (dinamís). La paraula abita la pensada, e atal es comuna a tote òme, e la sonque vòtz es diferenta: -En efièch filh, es diferent d'un a l'autre [la paraula], mas l'umanitat es una sola: de meteis es una paraula e se traduch d'una lenga cap a una autra, de biais que, en realitat, trobam un sol e mèsme concèpte e Egipte, Grècia o Pèrsia ... (CH XII 13). S'i a de diferentas formas d'exprimir la pensada, aquela lenga que garda dins la seunas entralhas lo mistèri divin serà la mai nauta e bèla de totes, la mai pròcha a Dieu; per Giordano Bruno, seguent lo passatge de CH XVI 2, aquela lenga èra l'egipciana, e per Pico della Mirandola l'ebuieu, esposa atal la tradicion cabalistica. Pasmens, segur que lo grèc, lenga barbara, manca de poder, èra pas la mai adequada per exprimar las "opinions ermeticas".
Jamblic definís la teologia egipciana coma una "mistagogia oculta dins los simbòls" (Suls mist. VII 1). L'ermetisme, a causa de la seuna raíç egipciana es debitor d'un lengatge simbolic, fòrça alunhat de la "lenga dels filosòfs". Aquel exemple mòstra clarament la mecanica e la separacion abstracha entre l'ermetisme nomenat tecnic e l'ermetisme filosofic. L'ermetisme es una "filosofia" de poder, pas un saber mas amb que se pòt demostrar e ensenhar los proceses cosmics mejans un lengatge cort racional. Los ermetics eran de teürgs, que sián o non filosòfs depend segon çò que son dispausats a acceptar jol tèrme de filosofia.


text:
Los Daneses faguèron un estudi fòrça interressent (publicat en 1995) sus la mortalitat ligada a una consomacion moderada de vin.
Lor conclusion : los beveires regulars de vin an una mortalitat netament inferiora a la mejana.
Mas qué vol dire netament inferiora ?
Imaginam una vila ont 100 personas morisson cada an. Vila dins la quala i a pas un quite beveire de vin !
Ara, suspausam que se convertiguèsson al vin.
• n’i auriá pas mai que 75 mòrts se bevon 1 gòt de vin cada mes
• 65 se bevon cada setmana
• 60 se bevon 2 gòts per jorn
• e… solament 51 per 3 gòts quotidians !
Santat !


text:
La cadena de television web en lenga bretona auriá copiat « La Seria » per una futura seria en breton titolada « Stirad ». Budget Prod pòrta lo planh.
Yannick Mandel e l’equipa tota de Budget Prod foguèron enrabiats quand aprenguèron que Bretzhoweb metiá en rota lo rodatge d’una seria novèla en breton. Lo scenari n’es simple : son dos joves bretons amb una Renault 16 que van cèrcar d’argent per virar una seria tele que parla de dos joves que vòlon virar una seria tele sus dos joves que cèrcan d’argent per virar une seria tele que parla de la dificultat per dos joves de trapar d’argent per virar una seria tele. Lo nom breton de la seria significa « Sant Miquèl dels Monts ».
(suite…)


text:
Thưởng chuối
Trưởng phòng gọi nhân viên làm việc rất máy móc lên bảo: "Tôi xin lỗi đã làm anh mếch lòng"
-
-
-
-
-
--
-
-
-
-
-
-
dich tai lieu tieng iran , dich tai lieu tieng iran tphcm, dich tai lieu tieng iran quan 1 , dich tai lieu tieng iran quan 2, dich tai lieu tieng iran quan 3, dich tai lieu tieng iran quan 4, dich tai lieu tieng iran quan 5, dich tai lieu tieng iran quan 6, dich tai lieu tieng iran quan 7, dich tai lieu tieng iran quan 8, dich tai lieu tieng iran quan 9, dich tai lieu tieng iran quan 10, dich tai lieu tieng iran quan 11, dich tai lieu tieng iran quan 12, dich tai lieu tieng iran quan thu duc, dich tai lieu tieng iran quan phu nhuan, dich tai lieu tieng iran quan binh thanh, dich tai lieu tieng iran quan go vap, dich tai lieu tieng iran quan tan binh, dich tai lieu tieng iran quan tan phu, dich tai lieu tieng iran quan binh tan, dich tai lieu tieng iran huyen hoc mon, dich tai lieu tieng iran huyen cu chi, dich tai lieu tieng iran huyen binh chanh, dich tai lieu tieng iran huyen nha be, dich tai lieu tieng iran huyen can gio

seg_langs: vie_Latn vie_Latn unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk oci_Latn


text:
RESÈRVES
RESÈRVES
Ei recomenable reservar a trauès de:
CENTRAU DE RESÈRVES
+34 973 641 681
REFUGI COLOMÈRS
+34 973 253 008
CALENDARI DUBERTURA
CALENDARI IUÈRN
Refugi dubèrt deth 16 de hereuèr ath 14 d’abriu
CALENDARI OSTIU
Refugi dubèrt deth 2 de junh ath 22 de Seteme
Possibilitat de daurir damb resèrva dehòra des dates mercadas, consultar damb era Centrau.
ORARIS DE SERVICIS
- Esdejoar: 7.30 h e 8.00 h
- Sopar: 19.00 h
- Silenci en refugi: 22.00 h
TARIFES
Basica:
Mieja pension: 45,00 €
Pension complèta: 57,00 €
Reciprocitat:
Mieja pension: 42,00 €
Pension complèta: 54,00 €
T'INFORMAM QUE...
- Non s’accèpten tarjetes de crèdit
- Ei recomenable RESERVAR
- Resèrves efectives enquiàs 19.00h
- Encomanar eth picnic en hèr era inscripcion
- Non s’admeten animaus de companhia
COM ARRIBAR-I
Des de Salardú cuelhem era carretèra que puge pera Val d’Aiguamòg enquiàs Banhs de Tredòs a 8 km. Des deth 15 de junh enquiath 15 de seteme, ei obligat deishar eth coche en parquing de Banhs de Tredòs, e 2 ores a pè enquiathrefugi. Des d’aguest parquing podem utilizar eth servici de taxis, alavetz i a 40 minutes a pè enquiath refugi.