text:
Teofil de Bordèu
Teofil de Bordèu (en francés Theophile de Bordeu, Isesta, lo 22 de heurèr de 1722 - Banhèras de Bigòrra, 1776), lo que ho un mètge e un escrivan bearnés de lengas francesa e occitana.
Somari
Vida[modificar | modificar la font]
Qu'èra hilh d'un aute famós mètge bearnés, Antòni de Bordèu e qu'estudiè la medecina a Montpelhièr, que ho lo mètge deu rei Loís XV e un amic de Denis Diderot ; per aquesta rason que participè a la redaccion de L'Enciclopedia e Diderot que'u mentau dens los son Saunei de Dalembert. Qu'ei conegut per aver encoratjat au desvolopament deu termalisme.
Composicions en occitan[modificar | modificar la font]
Hèra estacat a la soa Vath d'Aussau nadau, que compausè en bearnés ua dedicaça hornida en cap deu son libe : Recherches sur les maladies chroniques. Miquèu de Camelat qu'ac editore au sègle XX.
Son poema Aumatgee qu'ei tanben inclús dehens l'antologia de poesia bearnersa de Vignancour
Recherches sur les maladies chroniques[modificar | modificar la font]
Pro longtemps i a (benaja Diu !) qu'aqueras hautas montinas ombratjan noste val e la brava gen qui l'abita... Crestians non èran aqueths antics montanhars e de la Geantaria bèth drin, si no'm trompi, tienèn : raça vienguda, en quauques sauts, de las planas de Sennaar.
Las ribèras en aqueth temps e las planas, qui ara tan braguen, non èran que mars, pesquèrs e gaves.
Mès quan las mars se hon retiradas e las planas eishucadas, los Ossalés, seguint lo cors de l'aiga a los debrís de las montanhas, descendón abitar lo plat país e mèstes que'n hon junqu'au pont long, qui engüèra tienen.
Atau vivèn de lèit e de bròja de milh nostes pairbons. Las loas molhèr que'us hielavan lan e que'us sabén téisher capas e dehauts e davaths e bragas e porpoèns e berrets. Tela de lin non se'n i caneja que longtemps après...
Aumatge[modificar | modificar la font]
Aumatge[modificar | modificar la font]
Pro b'an cantat, shens dobte, e pro canteran
Lo tendre amor, la guerra e tot çòque de gran
Per lo monde se hè, despuish que, d'ua alenada
Drin de probe en Adam per Diu estó cambiada.
Los membres be 'u me possen, deu cap dinc aus talons,
Com aus arbes se hèn, e brancas e botons;
E son sang que cola, peu miei de sas artèras,
Com l'aigueta qui court capvath las arribèras;
E com los rais deu só se'n van tot escauhant,
La calor que s'esten, hens sas carns en baran.
Que's devèilhe, que's lhève e sons membres qu'agite ;
Sons uelhs e son plantats, cadun dens sa guerita ;
Son nas se'n va sentir; sa man que sap tastar;
Sa lenga dens son clòt, que s'apresta a gostar;
Per l'aurelha qu'enten, quan non l'a pas tròp dura :
Aqueths utís que son los cinc sens de natura.
E malaia la sèrp, dont lo beròi accent,
A l'òmi he sentir qu'avè un aute sens !
Tot lo monde be sap, qu'Eve la vesiada,
Be pergó son aunor dens aquèra vagada,
E que tròp malament he créder a son marit,
Çò qui la sèrp, cap a cap, tantòst l'avè dit.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Claver, Pau. Prosateurs Béarnais. Pau : Per Noste - Marrimpoei, 1980.
- Clavé, Paul. Littérature gasconne: prosateurs béarnais. Orthez : Per Noste, 1980.(edicion sus google book).
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Vignancour, 1860, pagina VI.
Autors
Bearn : Pèir d'Esbarrebaca • Ciprian Desporrins • Teofil de Bordèu
Lengadòc : Mondonvila • Abat Fabre• Fabre d'Olivet
Roergue : Peiròt
Provença : Còia • d'Agevila • Germain • Gròs • Pelabon
Obras
Roman : Istòria de Joan-l’an-pres
Opèra : Dafnís e Alcimadura
Teatre : Lo Nòvi parat • Manicla
Sermon Burlesque : Lo Sermon deu Curé de Vidèren
Antologia e critica
J.F. Achard : Lo Boquet provençau


c: text/html

text:
Enric Martin (pintre)
Enric Martin (Tolosa, 5 d'agost de 1860 - La Bastida del Vèrn, Carcin, 12 de novembre de 1943) foguèt un pintre occitan.
Biografia[modificar | modificar la font]
Martin efectuèt son aprendissatge e l’Escòla de las bèlas arts de sa vila mairala de 1877 a 1879, dins lo talhièr de Jules Garipuy. Amb una borsa municipala, anèt a París ont venguèt lo discípol de Jean-Paul Laurens. Foguèt lo mèstre e collaborator de Henri Doucet. En 1885, percorriguèt Itàlia e i estudièt los primitius en companhiá d’Edmond Aman-Jean e d'Ernest Laurent.
Aquel viatge marquèt un cambiament dins son art per s'orientar cap a une inspiracion poetica. Sa tecnica s’alunha dels modèls academics, al profèit d’un divisionisme original que revèla l’influéncia dels neoimpressionistas mas d’un biais pus espontanèu que teorizat: de tòcas cortas, separadas e parallèlas i construson las formas e la lutz, dins un cromatisme idealizat e capable de provocar lo sòmi.
Lector de Poe, de Dante, de Byron, de Baudelaire e de Verlaine, Enric Martin expausa d'òbras de tèmas simbolistas, coma Cadun sa quimèra de 1891 o Cap a l’abisme de 1897 ; e de païsatges nebloses poblats de figuras melancolicas e intemporalas, encara que jamai haguèt recors a la morbiditat e a las pulsions refrenadas de qualques des simbolistas.
Participèt, en 1892, als salons de la Rose-Croix de Joséphin Péladan. Foguèt un dels artistas favorits de la IIIa Republica, ornant lo Capitòli de Tolosa (que sa sala centrala pòrta son nom) amb sas amics artistas Paul Pujol, Joan Andreu Rixens o Paul Gervais, la Sorbona en 1908, l’Ostal de vila de París, un cabinet del Palais de l'Elisèu en 1908, le Conselh d’Estat en 1914-1922, l'ostal del Vn arrondiment en 1935.
Enric Martin, tot en s’alunhanèt dels tèmas simbolistas, demorèt totjorn dins la poesia misteriosa de las actituds, l’atmosfèra secrèta e difusa dels païsatges e coma una espiritalizacion de las formes banhadas per la serenitat de las figuras tradicionalas, de l’allegoria. Sa natura prigonda lo mena cap a una expression pacificada d’un monde idealizat dins un puntilhisme de tòcas largas[1][2].
Installèt son talhièr a La Bastida del Vèrn en Carcin, ont moriguèt.
En 1896, recebèt la Crotz de la Legion d'Onor e, en 1914, foguèt nomenat Comandaire. Foguèt elegit, lo 24 novembre de 1917, membre titular de l'Acadèmia de las Bèlas Arts (seccion de pintura), al sèti de Gabriel Ferrier.
Lo Musèu de Caors presenta fòrça òbras del pintre e de fòrça exposidions se debanan dins le monde entièr coma al Japon ont lo pintre es plan presat.
Las parets d'un grand escalièr de la prefectura d'Òlt, a Caors, son ornats de sas pinturas que lo tèma es lo trabalh dels camps e las vendémias en Carcin.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr) de l’impressionnisme à l’art moderne : la Belle-Époque par Jean-Jacques Lévêque, ACR éditions
- ↑ (fr) Les Peintres de l’âme, le Symbolisme idéaliste en France par Jean-David Jumeau-Lafond, catalogue de l’exposition au musée d’Ixelles en 1999.
(fr) Nòta sus la vida e las òbras d'Enric Martin (1860-1943) per Gustave Louis Jaulmes, Institut de França, 1946-37

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Estat del Paraná
Paraná es un estat de la Region Sud de Brasil. Confronta l'estat de São Paulo al nòrd e al nòrd-èst, Santa Catarina al sud e lo Mato Grosso do Sul al nòrd-oèst. A l'oèst confronta el Paraguai e al sud-òest l'Argentina. Es bordat per l'Ocean Atlantic a l'èst.
Sa capitala es la vila de Curitiba. Las vilas principalas son Curitiba, Londrina, Maringá, Ponta Grossa e Foz do Iguaçu.
Istòria[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo clima predominant es subtropical, amb d'estius cauds e de vents mai freges e intenses durant l'ivèrn.
Economia[modificar | modificar la font]
Paraná posseeix el cinquè major PIB de Brasil, dels quals 15% provenon de l'agricultura, 40 % de l'indústria e lo demai (45%) del sector terciari.
Pel que fa a l'agricultura, els principals productes en Paraná són el blat, lo milhòc, la soia, el coton i el cafè. El sòl de l'estat és fòrça ric en minerals, pel que s'extreu sorra, pedra calcària, argila, calç, dolomita, talc i marbre, entre uns altres.


text:
Raphaëla Anderson
Raphaëla (o Raffaela) Anderson (pseudonim) qu'ei ua anciana actora de cinèma pornografic francesa, neishuda lo 8 de genèr 1976 a Montfermeil (Sèina Saint Denis).
Que comencè la soa carrièra a 18 ans, en 1994, e que i pausè un tèrmi en 1998.
Qu'a tanben rodat dens lo filme Baise-moi de Virginie Despentes e Coralie Trinh Thi, sortit en 2000, interdit aus mensh de 18 ans per decision de justícia.
Qu'a publicat en 2001 Hard, un libe qui hè la denóncia de la duretat e mei de la violéncia deu monde deu demiei deu pòrno.
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
- (fr)(en) Raphaëla Anderson sus l'Internet Movie Database


text:
Cometa Hale-Bopp
La Cometa Hale-Bopp (que son nom oficial es C/1995,O1) foguèt probablament una de las cometas mai bèlament observadas lo sègle passat e una de las mai lusentas que se sián vistas pendent de decadas. Poguèt pas èsser observada dirèctament per vista pendent 18 meses, gaireben lo doble del temps que se poguèt observar la Granda Cometa de 1811. La cometa Hale-Bopp foguèt descobèrta lo 23 de julhet de 1995 a una granda distància del Solelh e se creèt alara l'espèr que seriá una cometa plan brilhanta quand passariá a ras del Solelh. Lo brilhant d'una cometa es quicòm de mal predire amb exactitud, pasment la cometa Hale-Bopp passèt tot çò que s'esperava quand traversèt son perièli lo 1èr d'abril de 1997. La cometa foguèt nomenada la Granda Cometa de 1997; son passatge incitèt un cèrt nivèl de panica dins la populacion, que incitèt a un suicidi en massa demest los adeptes de la sècta de La Porta del Cel.
Descobèrta[modificar | modificar la font]
Alan Hale, en Cloudcroft, Nòu Mexic realizava una cèrca sistematica de cometas quand lo 23 de julhet de 1995 descobriguèt un objècte brilhant d'onzena magnitud vesina del gropament globular M70, dins la constellacion del Sagitari. De son costat, Thomas Bopp observava lo cèl amb lo telescòpi d'un amic, quand vistalhèt un objècte pas catalogat qu'èra la cometa.
Apròchi[modificar | modificar la font]
Foguèt clar lèu que Hale-Bopp èra pas una cometa ordinària: quand se calcula son orbita, aquesta estava a 7,2 unitats astronomicas (UA) del Solelh, en lo situar entre Jupitèr e Saturne a la distància mai importanta de la Tèrra que quina autra cometa que siá descobèrta. La part màger de las cometas a aquela distància son a penas perceptiblas, e son activitat es pas apreciabla, pasmens la coa de l'Hale-Bopp se podiá observar plan. Dins un imatge del Telescòpi angloaustralian de 1993 se trobèt la cometa encara pas descobèrta a 13 UA del Solelh, distància qu'en general permet pas d'observar de cometas; per exemple, la Cometa de Halley es 50 000 còps mens luminosa dins la meteissa distància del Solelh. Las analisis indican que son nuclèu ten gaireben 50 km de diamètre, tres còps la talha de la cometa de Halley.
Sa granda distància e susprenenta activitat indicava que la cometa Hale-Bopp seriá plan brilhanta quand atendriá son perièli en 1997. Pr'aquò, los especialistas de cometas foguèron cautoses dins sos anoncis, per encausa de la dificultat de predire exactament lo brilhar d'una cometa. Temps enrè, en 1973, s'anoncièt que la Cometa Kohoutek seriá la cometa del sègle per son lusiment, pasmens las expectations foguèron pas satisfachas.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]


text:
Puei 'Gut e Pluviers
Puei 'Gut e Pluviers [1].(Piégut-Pluviers en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region d'Aquitània..
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Le nom occitan des communes du Périgord sul site del Conselh general de Dordonha, consultat lo 17 de març de 2014.


text:
Viessoix
Viessoix en normand ( Viessoix en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat es en Bocage virois. Lo sieu bourg es Modèl:A Unitat a l'èst de Vire, a Unitat|12|km {{}} al nòrd-oèst de Tinchebray e a Unitat|19|km {{}} a l'oèst de Condé-sus-Noireau[1].
La commune est en Bocage virois. Son bourg est à 7 km à l'est de Vire, à 12 km au nord-ouest de Tinchebray et à 19 km à l'ouest de Condé-sur-Noireau[3].
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Distàncias viàrias los mai cuertas segon Viamichelin.fr
- ↑ {{{Títol}}}
- ↑ Distances routières les plus courtes selon Viamichelin.fr
- ↑ Géoportail (IGN), couche « Limites Administratives » activée


text:
Ulcinj
Ulcinj (sèrbe: yлцињ/Ulcinj, albanés: Ulqin/Ulqini, italian: Dulcigno) ei ua ciutat litorau de Montenegro ath costat dera termièra damb Albania. Era sua poblacion ei de 30 000 abitants, en tot èster era majoria d'eri de lengua albanesa e de religion musulmana. Egalaments existís ua petita minoria catolica e ortodòxa. Ath delà deth sòn famós centre istoric, a on pòt veder-se era influéncia musulmana n'es nombroses mesquites presentes, era ciutat ei coneishuda pera sua plaja (albanés: Plazi E Vogel, sèrbe: Mau Planža)/a).


text:
Aigatinta
Aigatinta[1][2][3] (Ayguetinte en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, situada dens lo departament de Gers e la region de Mieidia-Pirenèus .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La comuna qu'ei situada suus departamentala D930, sus Auloa
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Joseph Raulin, médecin
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
Walery Wroblewski
Walery Wroblewski (Zoludek (Polonha), 1836 – Ouarville, 1908) foguèt una personalitat de l'insurreccion polonesa de 1863 e de la Comuna de París de 1871.
Oficier de l'insurreccion polonesa de 1863, Walery Wroblewski se batèt vèrs Lubelski fins au mes d'abriu de 1864. Bleçat, s'exilièt adonc en França. Durant lo sètge de París per lei Prussians (1870-1871), prepausèt vanament de crear una legion de combatents polonés. En revenge, après l'insurreccion de Paris lo 18 de març de 1871, venguèt generau de la Comuna. Comandant dei fortificacions entre Ivry e Arcueil, participèt ai batalhas dei fòrts d'Ivry e de Vanves. Pendent la Setmana Saunosa, assaièt de defendre lo quartier de la Butte-aux-Cailles (24-25 de mai de 1871) puei la plaça de la Bastille. S'exilièt a Londres après lei combats e venguèt membre dau Conseu generau de l'Internacionala. Tornèt en França en 1880.
Es enterrat dins lo cementèri dau Père-Lachaise près de la muralha dei Federats.


text:
Lombèrs (Albigés)
Lombèrs[1][2] (Lombers en francés) es una comuna lengadociana d'Albigés situada dins lo departament de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Géografia[modificar | modificar la font]
Situada sus l'Asson a 5 km de Rièlmont. Lo vilatge es dominat per un puèg ont èra lo castèl fins a 1632.
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Primièrs diches sul castèl en 1032 e la vila en 1045. Lombèrs èra una plaça fòrta fins a 1622.
Concili de Lombèrs :
Per arrestar l'expansion de l'"eretgia catara", Guilhèm, evesque d'Albi, convoquèt un concili en mai de 11?5 a Lombèrs alara vila importanta del País d'Albi (env 2000 ab.). D'aquel concili arcavesques, evesques e abats d'Occitània (Narbona, Nimes, Tolosa, Agde, Castras, Galhac ...) rendèron l'arrèst que condamnava La sècta d'Olivièr (evesque catar)
Simon IV de Montfòrt sostengut pel papa prenguèt lo cap de la luta contra los catars e prenguèt Lombèrs e sos barris. L'influéncia locala de Lombèrs desapareguèt al profèit de la bastida de Reialmont fondada en 1272.
Pendent las guèrras de religion, lo castèl sul puèg e la vila de Lombèrs passèron dins los camps catolics o protestants.
La vila foguèt brutlada en 1622 pels protestants e las muralhas foguèron destruidas alara que Richelieu ordenèt tanben la destruccion dels castelars feudals, entre losquals lo castèl de Lombèrs.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr) Yann Roques, Mon histoire de Lombers, in Revue du Tarn, n° 214 (estiu 2009)
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
1547
Aquesta pagina concernís l'an 1547 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
America[modificar | modificar la font]
Civilizacion maia[modificar | modificar la font]
Perseguida e fin de l'insureccion acomençada en 1546 per unei pòbles maias còntra leis Espanhòus e seis aliats maias. Lei Cupules e lei Cocomes foguèron obligits de se retirar pauc a pauc en fàcia dei tropas espanhòlas que capitèron de reconquistar tornarmai lei vilas d'Uaymil e de Chactemal au començament de l'annada. Puei, capitèron tanben de rompre lo sètge de Salamanca de Bacalar. En març, lei centres principaus de la revòuta (Tazes, Cupul, Cochuah, Uaymil e Chactemal) èran tornarmai contrarotlats per Espanha. Lei darriereis insurgents se retirèron dins lo nòrd-èst de la peninsula de Yucatan a Chikinchel que foguèt finalament conquistat per Francisco Tamayo Pacheco.
Aquela desfacha marquèt la fin de l'independéncia dei ciutats-estats maias dau nòrd e dau litorau de Yucatan. La region foguèt integrada au sen de l'Empèri Espanhòu. En revènge, lei pichonei vilas maias dau centre de la peninsula, fòrça isoladas, demorèron independentas fins au sègle XVII. La darriera, Tayasal, foguèt solament conquistada en 1697 après un sètge malaisat.


text:
Categoria:Teoria deis ensembles
La teoria deis ensembles sèrve de fondament a la pus granda part dei matematicas actualas, e mai a la logica matematica e a l'informatica teorica. Ansin quasi tot article matematic se poiriá retrobar dins aquesta categoria. Pasmens i fasèm figurar unicament leis articles correspondent ai nocions especificas a aquesta teoria e ai nocions, au contrari, talament generalas qu'an finalament lor plaça qu'aicí.
Articles dins la categoria « Teoria deis ensembles »
Aquesta categoria conten los 17 articles seguents.


text:
Dinastia Almoravid
Los Almoravids (berbèr: Imṛabḍen, arabi: المرابطونAl-Murābiṭūn) èra una dinastia berbèra de Marròc, que formèt un empèri al sègle XI s'estendent sus l'oèst de Magrèb e Al Andalús. Sa capitala èra Marraquèsh, una vila que fondèron en 1062. La dinastia es originària de las tribús Lamtuna e Gudala, tribús berbèras nomadas de Sahara que vivián entre lo sud de Marròc, lo fluvi Nigèr e lo fluvi Senegal.[1]
Los almoravids evitèron la casuda precipitada d'Al Andalús mercé a una victòria decisiva contre la coalicion dels reialmes crestians de Castelha e d'Aragon a la batalha de Sagrajas. Aquò lor permetèt de contrarotlar un empèri que s'estendiá subre 3000 km del nòrd al sud. Pasmens, lo poder de la dinastia foguèt relativament de corta durada; los almoravids caiguèron -al som de son poder- quora capitèron pas d'apasimar la rebellion Masmuda iniciada per Ibn Tumart. Ne resultèt la mòrt de son darrièr rei, Ishaq ibn Ali, tuat pels almohads a Marraquèsh en Abrial de 1147.
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo tèrme "almoravid" ven de l'arabi "al-Murabitun" (arabi: المرابطون) qu'es lo plural de "al-Murabit" literalament "lo que liga" mas al sens figurat "lo qu'es prèst a se batre a la fortalesa". Lo tèrme es ligat a la nocion de Ribat, una mena de mostièr-fortalesa, a travèrs la rasic r-b-t (arabi: ربط "Rabat": ligar o arabi: رابط "Raabat": campar).[2][3]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Trach de l' Encyclopedia Universalis on Almoravids
- ↑ Nehemia levtzion, "Abd Allah b. Yasin and the Almoravids", in: John Ralph Willis, Studies in West African Islamic History, p. 54
- ↑ P.F. de Moraes Farias, "The Almoravids: Some Questions Concerning the Character of the Movement", Bulletin de l’IFAN, series B, 29:3-4 (794-878), 1967


text:
-600
Aquesta pagina concernís l'an -600 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Babilònia[modificar | modificar la font]
En Palestina, perseguida dei combats entre Egipcians e Babilonians. Coma l'annada precedenta, leis operacions demorèron indecisas. Babilònia gardèt sei posicions conquistadas dempuei 609 avC dins la region mai Egipte contunièt d'i suscitar de revòutas e d'organizar d'operacions de reconquista. En particular, lo Reiaume de Juda refusèt de contuniar lo pagament de son tribut ai Babilonians. Ocupat per l'organizacion d'una campanha còntra lei tribüs aràbias nomadas dau Desèrt, Nabucodonosòr II se contentèt de mandar de tropas leugieras que pilhèron lo territòri dau reiaume ebrieu.


text:
Metempsicòsi
La metempsicòsi (dèl grèc ancian ueteuψύxwσις, desplaçament de l'arma, del grèc uetά e ψuxή) es lo passatge, lo transvasament d'una arma dins un autre còrs, qu'animará. Lo metempsicosisme es la cresença segon que una meteissa arma pòt animar successivament de còrs sián umans o animals, mas tanben de vegetals.
Lo mot l'emplega Diodòr de Sicília (X, 6, 1) ; los Grècs disián: « palingenèsi » (de πaλιYYeveσίa, πaλίv / palín, « de nòu » e Yέveσις / genesis, « naissença »), es a dire « novèla naissença », « genèsi de nòu » ; atal, per Pythagore, « çò que renasquèt » (palin ginetaï) (Porfir, Vida de Pitagòras, § 19).
La metensomatòsi designa lo passage d'un còrs a un autre, e non d'una arma qu'ana d'un còrs a un autre. Lo bodisme crei puslèu a la metensomatòsi, perque es una religion o l'arma existís pas, e que lo ièu es pas qu'illusion de l'identitat individuala que s'atuda dins la vacuitat; aquò dich, d'elements psiquics transmigran, coma se poirríá lo veire dins qualques caractèrs (fisics o psiquics) venguts dels parents fins als enfants, dins lo fenomèn lamaïsta dels tulku, nomenats improprament « reencarnacions » d'un lama. Los escriches bodics utilizan de fach un concèpte sensiblament diferent d'aquel de reencarnacion: punarbhava, que se traduís per "renaissença". - Lo mot "metensomatòsi" ven del grèc que significa "desplaçament del còrs".
Teorias[modificar | modificar la font]
De religions faguèron de la metempsicòsi un dògma fondamental.
L'indoïsme defend la metempsicòsi, la lei del karma. Crei a la metempsicòsi: l'arma individuala (âtman) deu se fondre dins l'Arma cosmica, dins lo Braman immanent e absolut, per se degagar del cicle de las renaissenças (samsara). La Bhagavad Gita (II, 22) presenta atal la transmigracion de las armas : "Del meteis biais qu'un òme que rebutèt de vestits usats e ne prenent d'autres, nòus, l'arme encarnada, rebutant lo seu còrs, usat, viatja dins d'autres que son nòus." Segon swami Dayananda Sarasvati, "en punicion dels pecats fisics, un òme renaisserá jos forma vegetala; per los pecats de la paraula, prendrá forma d'un aucèl o d'un quadrupèd; e, pels pecats de la pensada, viura dins las condicions umanas mai bassas" (Satyartha prakasha. La Lutz de la Veritat, 1865).
Crei l'orfisme en la metempsicòsi? Los avís son partatjats[1]. L'orfisme expausa pluslèu la palingenèsi.
La metempsicòsi èra tanben al centre dels ensenhaments de Pitagòras.
- "Un jorn, passant prèp de qualqun que violentava son can, se ditz que [Pitagòras] foguèt pres de compassion e diguèt a l'individu aquelas paraulas: 'Arrèsta e tabasa pas mai, perque es l'arma d'un òme qu'èra un amic dels meus, e l'ai reconegut en entendent lo son de sa vòtz'"(Diogèn Laèrce, Vidas e doctrinas dels filosòfs illustres, VIII, 36).
Enni sembla donar d'entre las encarnacions anterieuras de Pitagòras aquela d'un pavon, aprèp d'Eufòrbia.
Pindar ne parla dins las Olimpicas; 2.56 ss.
Platon defendèt la nocion dins aqueles dels seus dialògs[2]. Las tres espècias de metempsicòsi prepausadas correspondon a las tres partidas que Platon distinguís dins l'arma: quand l'apetit (epithumia) domina i a reencarnacion dins d'animals licencioses, quand es l'agressivitat (thumos) dins de bèstias de presas, quand es la partida rasonabla (logistikon) dins d'animals gregaris (Fedon, 82 ; La Republica, IV, 439-441).
La cabala admet la metempsicòsi, que nomena gilgol. "La cabala, dins lo Sefer ha-Bahir (fin del sègle XII), son tèxte mai ancian, ten ja la transmigracion per aquerida... Al sègle XIII, la transmigracion èra considerada coma una doctrina esoterica... La generalizanion del concèpte de transmigracion, d'en primièr limitat al castig de pecats particulièrs, contribuèt a l'apareisson de la cresença en una transmigracion dins los animals, veire dins las plantas e dins las matèras anorganicas. Aquel punt de vista, contestat per fòrça cabalistas, s'espandiguèt pas qu'aprèp de 1400. La transmigracion dins los còrs d'animals es mencionada pel primièr còp dins lo Sefer ha-Temurah, eissit d'un grop pròche dels cabalistas de Girona[3]" "Isaac Luria, grand mèstre cabalista de Safed al sègle XVI, diguèt aver reconegut l'arma d'un paire incestuós dins lo còrs d'un grand can negre... Nahman de Bratslav [mòrt en 1811] ditz èsser l'anèl mai recent d'una cadena de reencarnacions d'una arma apareguda d'en primièr dins lo còrs de Simon bar Yohaï, passant enseguida per Isaac Luria e anant, aprèp el, fins al Messias[4]"
L'Islam druze e lo yezidisme intègran tanben la metempsicòsi.
La metempsicòsi es al contrari totalament absenta del cristianisme, levat qualques brancas consideradas coma « ereticas », coma lo catarisme, o basadas sus la pensada del teologian Origèn.
Idèas[modificar | modificar la font]
L'idèa de metempsicòsi supausa d'autres idèas: la preexisténcia de l'arma, l'imortalitat de l'arma, la dualitat entre lo còrs et l'arma. Mas la metempsicòsi exigís pas la cresença en la retribucion de las armas. Se pòt imaginar de metempsicòsi venent per escasença, de circonstàncias, de simpatias, e non pas d'un castig o d'una recompensa morals: es lo cas per Pitagòras. E mai, una idèa importanta es aquela de la parentat dels vivents, que sián umans, animals, vegetals.
La metempsicòsi (o la metensomatòsi) provòca de comportaments ethics, entre autres lo respècte de tota forma de vida, e subretot dels animals (lo vegetarisme). L'orfisme e lo pitagorisme i insitèron, mas se trapan aqueles comportaments tanben fòrça presents, a l'ora d'ara, dins l'indoïsme o dins lo bodisme[5].
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Pas de metempsicòsi dins l'orfisme segon Adolf Krüger (1934), Herbert Long (1948), Walter Burkert (1962), Monique Dixsaut (1991). Metempsicòsi dins l'orfisme segon Erwin Rohde, Martin Nilsson (1950), Eric Robertson Dodds (1951).
- ↑ Platon, FEdon, 81b ; Menexèn, 81a ; La Republica, 614 ss. ; Fèdre, 248d ; Gorgias, 525c.
- ↑ (fr)Gershom Scholem, La kabbale (1974), trad., Gallimard, coll. "Folio essais", 2005, p. 521-530).
- ↑ (fr)Jacques Attali, Dictionnaire amoureux du judaïsme, Plon/Fayard, 2009, p. 95, 338.
- ↑ (fr)Georges Chapouthier, Au bon vouloir de l'homme, l'animal, Ed: Denoël, Paris,1990


text:
Premiera batalha de Marna
La Premiera batalha de Marna o pus simplament Batalha de Marna se debanèt entre lo 5 e lo 12 de setembre de 1914 durant la Premiera Guèrra Mondiala. Opausèt leis Aliats, principalament l'armada francesa, ais Alemands e foguèt una victòria importanta per França que capitèt d'arrestar lo plan alemand Schlieffen. Pasmens, lei dos camps èran tròp escagassats per contuniar leis operacions de movement. Ansin, la batalha de Marna foguèt lo començament de la guèrra de posicion sus lo frònt oèst.


text:
Saint-Crespin-sur-Moine
Saint-Crespin-sur-Moine es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Aquel vilatge angevin se situa en la region de las Mauges.
Ce village angevin se situe dans la région des Mauges.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Istoricament la municipalitat fasiá partida Mauges, en la region de las Caminas meridionalas Bretanha-Anjau (a l'entorn de Montfaucon).
Historiquement la commune faisait partie des Mauges, dans la région des Marches méridionales Bretagne-Anjou (autour de Montfaucon).


text:
Ïosif Stalin
Ïosif Vissarionovitch Djougachvili (rus : Иocиф BиccapиoHoBич ДжyraшBили ; georgian : იოსებ ბესარიონის ძე ჯუღაშვილი Iosseb Bessarionis dze Djoughachvili), generalament conegut jol nom de Ïosif Stalin (Иocиф CTaлиH), es un òme politic sovietic d'origina georgiana, nascut lo 3 d'abril de 1868 a Gòri, en Georgia, dins l'Empèri Rus, mòrt a Moscòu, Russia, en Union Sovietica, lo 5 de març de 1953) foguèt lo dirigent màger de l'URSS entre 1924 e 1953, e un dictator.
Somari
Vida[modificar | modificar la font]
Accion e bilanç[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Documents audiovisuals[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]
- Carta grafica pas indicada
- Comunisme
- URSS
- Naissença en 1878
- Decès en 1953
- Ïosif Stalin
- Ancian bolchevic
- Persona deportada jol regima tsarista
- Personalitat de la Revolucion Russa
- Membre del primièr Conselh dels Comissaris del Pòble
- Personalitat politica d'URSS
- Personalitat politica georgiana
- Cap d'Estat o de govèrn de la Segonda Guèrra Mondiala
- Marescal de l'Union Sovietica
- Participant al 1èr congrès del Comintern
- Naissença en Georgia
- 1000 articles fondamentals
- Òme politic
- Poèta


text:
Montbrun
Montbrun puet estar:
- Montbrun (Boscatge) (Montbrun-Bocage en francés y oficialment), una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Murel, cantón de Montesquiu de Bolbèstra y rechión de Meyodía-Pireneus.
- Montbrun (Gers) (Monbrun en francés y oficialment), una comuna occitana en o departamento francés d'o Gers, districto de Miranda, cantón de Masseuva y rechión de Meyodía-Pireneus.
- Montbrun (Losera), una comuna occitana en o departamento francés de Losera, districto de Florac, cantón de Sainte-Enimie y rechión de Lenguadoc-Rosellón.
- Montbrun (Òlt), una comuna occitana en o departamento francés d'Òlt, districto de Fijac, cantón de Cajarc y rechión de Meyodía-Pireneus.
- Montbrun (Alta Viena), una antiga comuna occitana en o departamento francés d'Alta Viena, districto de Rechoard, cantón de Samatiá y rechión d'o Lemosín, que hue fa parte de Dornasac.
- Montbrun-des-Corbières, una comuna occitana en o departamento francés d'Aude, districto de Narbona, cantón de Lesinhan de las Corbièras y rechión de Lenguadoc-Rosellón.
- Montbrun de Lauragués (Montbrun-Lauragais en francés y oficialment), una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Tolosa, cantón de Montgiscard y rechión de Meyodía-Pireneus.
- Montbrun-les-Bains, una comuna occitana en o departamento francés de Droma, districto de Niom, cantón de Séderon y rechión de Roine-Alpes.


text:
Província de Dnipropetròvsk
La província de Dnipropetròvsk (en ucraïnian ДHiпpoпeTpoBcbka oблacTb = Dnipropetròvska òblast; nom informal: ДHiпpoпeTpoBщиHa = Dnipropetròvshchina; en rus ДHeпpoпeTpoBckaя oблacTb = Dnepropetròvskaia òblast; abans EkaTepиHocлaBckaя ryбepHия = Iekaterinoslavskaia gobernia) es una província d'Ucraïna Centrala. Sa capitala es Dnipropetròvsk.
Limita amb las províncias de Poltava e Kharkiv al nòrd, la província de Donetzk a l'èst, las províncias de Kherson e Zaporizhzhia al sud, e las províncias de Mikolàiv e Kirovohrad a l'oèst. La província de Dnipropetròvsk es un important centre politic, comercial, industrial e econonomic d'Ucraïna.
Las principalas lengas de la populacion de la província de Dnipropetròvsk son l'ucraïnian, lo rus e lo sorgic (un dialècte sud-ucraïnian).


text:
Marçau de Limòtges
Sant Marçau (segle III) fuguet lo prumier evesque de Limòtges. Se festeja lo 30 de junh.
Las mencions escrichas mai ancianas de Sant Marçau remontan au començament de l'Atge Mejan. Sidòni Apollinar, evesque de Clarmont dau segle V, afirmet qu'Augustoritum recebet Marçau coma evesque; lo celebre Gregòri de Tors l'evoquet dins son Historia Francorum (Istòria daus francs). Se sap que lo prumier evesque fuguet sebelit dins lo cementeri situat prep de la Via Agrippa. Dins los ans 1960 s'efectuèren de las cerchas a Limòtges dins l'emplaçament de l'anciana Abadiá de Sant Marçau e s'i descubriguet la tomba de Sant Marçau en mai daus mosaïcs dau Naut Emperi testimoniant de l'importància dau personatge sebelit. D'autres recits pòden pas èsser provats scientificament e deven èsser pres emb prudéncia.


text:
Daniel Barenboim
Daniel Barenboim (Buenos Aires, lo 15 de noveme de 1941) qu'ei un pianista e cap d'orquèstra argentin d'origina russas judivas. Qu'aquesó tanben las nacionalitats israeliana e espanhòu e que ho lo purmèr d'interpretar oficiament ua òbra de Richard Wagner en Israel.
Que comencè los sons estudis dens la soa familha de musicians. Que comencè hèra joen de dar los sons purmèrs concèrts abans de perseguir ua carrièra internacionau de las prestigiosas.
Com cap d'orquèstra que gavidè l'Orquèstra Filarmonica de Londres e l'Orquèstra Sinfonica de Chicago.
Que ho tanben l'espós de la violoncelista anglesa Jacqueline du Pré morta d'ua escleròsi en placas.
Com musician israelian que milita per la patz en jogar per e dab palestinians.
- Portal:Musica/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam vèrs portal
- Portal:Argentina/Articles ligats
- Pianista argentin
- Cap d'orquèstra argentin
- Pianista israelian
- Cap d'orquèstra
- Cap d'orquèstra israelian
- Cap d'orquèstra palestinian
- Pianista classic
- Comandaire de la Legion d'Onor
- Naissença en 1942
- Naissença a Buenos Aires


text:
Nikita Khrushchov
Nikita Sergeievich Khrushchov (en rus: HиkиTa CepreeBич XpyщëB), nascut a Kursk, Russia, dins l'Empèri Rus, lo 17 d'abril de 1894, mòrt a Moscòu, capitala de l'Union Sovietica l' 11 de setembre de 1971) foguèt un òme politic e cap d'Estat rus, sovietic.
Foguèt primièr secretari o Secretari General del Partit Comunista de l'Union Sovietica, lo segond aprèp Estalin, de 1953 fins a 1964. Tanben primièr ministre o President del Conselh dels Ministres de l'URSS entre 1958 e 1964, es mai que tot famós per aver denonciat los crimes d'Estalin e de l'estalinisme en 1956, al XXen Congrès del Partit Comunista de l'URSS.
Coneguèt un periòde de tension màger, en octobre-novembre de 1962, amb lo president dels Estats Units d'America, John Fitzgerald Kennedy, pendent la Guèrra Freja entre ambedoas superpoténcias, amb lo problèma de l'installacion de missils estrategics dins l'illa de Cuba, tot just sortida d'una Revolucion capitada, bailejada per Fidel Castro e Ernesto Che Guevara.
Foguèt caçat, embandit d'al poder en 1964, que Leonid Brezhnev li succediguèt.
Somari
La Vida[modificar | modificar la font]
L'Accion politica[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Lo bilanç[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Citacions[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Òbras[modificar | modificar la font]
- Nikita Khrushchov: For Victory in Peaceful Competition with Capitalism, E.P Dutton & Co, Inc. 1960 (en anglés)
- Nikita Khrushchov: Rapport secret sur Staline au XXe Congrès du PC soviétique seguit pel Testament de Lénine... Champ Libre París 1970 (en francés)
- Nikita Khrushchov: Memoirs of Nikita Khrushchev Volume 1: Comissar... editat per en Sergei Khrushchev The Pensylvania State University Press 2004 (en anglés)
- id e : Memoirs of Nikita Khrushchev Volume 2: Reformer id id 2006 (id)
- id e : Memoirs of Nikita Khrushchev Volum 3: Statesman id id 2007 (id)


text:
Fotograma
Un fotograma es un imatge fotografica obtenguda sens utilizar d'aparelh fotografic, plaçant d'objèctes sus una superfícia fotosensibla (papiėr foto o filme fotografic) e ne l'expausant enseguida dirèctament a la lutz.
Al cinèma, lo fotograma es l'unitat mai pichona de presa de vista, una de las fotos elementárias qu'un filme es constituit a comptar de 24 imatges par segonda (a velicitat normala del fimatge).
Somari
Istòria e principi[modificar | modificar la font]
Las primièras fotografias foguèron sovent de fotogramas. William Henry Fox Talbot ne realizèt fòrça plaçant de fuèlhas e d'bjèces dirèctament sus una fuèlha de papièr foto e las expausant a la lutz exteriora.
Diferentas denominacions[modificar | modificar la font]
- Dessenhs fotogenics - nom creat par William Henry Fox Talbot per descriure sas primièras fotografias.
- Schadografia - per parlar dels fotogramas de Christian Schad.
- Rayograma, Rayografe e Rayografia - per parlar dels fotogramas de Man Ray.
- Solarfix - per parlar dels fotogramas de Théodore Brauner.
- Argentipe - per parlar dels fotogramas de Jean-Marie Fadier.
- Fotograma Numeric -per parlar dels fotogrammas de Rodolphe Bessey.
Exemples[modificar | modificar la font]
-
-
-
Un cianotipe d'Anna Atkins, fotograma realizat amb rams de Festuca en 1854
-
Photografes avent realizat lo fotograma[modificar | modificar la font]
Annèxes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (de)Floris Neusüss : Das Fotogramm in der Kunst des 20. Jahrhunderts, Cologne, 1990
- (fr)Photo Poche 74 : Photogramme
Ligams exteènes[modificar | modificar la font]
- (en) Photograms.org - Site consacrat al fotograma
- (en) Ensag sus l'istòria del fotograma - Les Rudnick
- (en) Making Photograms
- (en) 12 Rayogramas de Man Ray
- (fr) Argentipes de Jean-Marie Fadier
- (fr) 71 Photogramas de Laszlo Moholy-Nagy
- (pl) Schadografias - Christian Schad


text:
Ramadan
Ramadan o Ramadam (en arabi رَمَضَان, ramadan, ramaḍān) es lo noven mes del calendièr musulman qu'a 30 jorns. S'utiliza indiferentament lo mot de ramadam per designar aquel mes e, per metonimia, lo june especial (sawm) que se passa pendent aquel periòde, e que constituís un dels cinc pilars de l'islam. Lo mot de ramadan ja èra lo nom del noven mes dins la cultura aràbia anteriora a l'arribada de l'islam; la paraula deriva de la raiç aràbia rmḍ, que fa referéncia a « calor intensa » e « secada ».
Pendent tota sa durada, los musulmans (salvat los malauts, las femnas emprenhadas o que alachan, los enfants pichons, los vièlhs o tot autra persona per la quala aquel june estricte poiriá amenaçar la santat) devon ingerir o introduire pas res dins son còrs dempuèi l'alba fins al crepuscul, es a dire pas manjar ni beure pas res, e a mai s'absténer de fumar, de se perfumar e d'aver de relacions sexualas, durant las oras del jorn. Cada vèspre, la rompedura del june quotidian a un caractèr festiu, ocasion de reünions de familha, de lecturas partejadas de l'Alcoran o de far caritat pels paures. Lo mes pren fin amb l'Id al-fitr, la fèsta de la rompedura del june, que comença lo primièr jorn del mes seguent, xawwal, e qu'es ocasion de grandas festivitats.
Pendent lo mes del ramadan se celèbra la Nuèit del Destin (Làylat al-Qadr). Segon la tradicion, seriá durant aquela nuèit que lo Coran seriá estat revelat per l'àngel Gabrièl al profèta Maomet.
Datas de senhalar[modificar | modificar la font]
- 02 de ramadan, revelacion de la Torà a Moïses (tradicion del chiisme).
- 10 de ramadan, mòrt de Khadija, la primièra esposa de Maomet.
- 12 de ramadan, revelacion evangelica a Jèsus (tradicion del chiisme).
- 15 de ramadan, naissença de l'imam al-Hàssan ibn Alí.
- 17 de ramadan, victòria dels musulmans a la batalha de Badr.
- 18 de ramadan, revelacion del Libre dels Salms a Dàvid (tradicion del chiisme).
- 21 de ramadan, mòrt del califa Alí ibn Abi-Tàlib.
- 23 de ramadan, revelacion del Coran a Maomet (tradicion del chiisme)
- Nuèit del 26 al 27 de ramadan, Nuèit del Destin quand, segon la tradicion sunnita majoritària, la revelacion del Coran a Moamet.


text:
Horemheb
Horemheb (tanben conegut com lo Generau Horemheb), militar e cap d'Estat de l'Egipte antica qui avó ua grana importàcia durant la transicion enter la XVIIIau e la XIXau dinastias egipcianas.
Lo temps deu faraon Amenòfis IV (Akhenaton) que ho un temps de capvirada religiosa. En ehèit, aqueth faraon, qui avó l'escadença d'eretar un país hèra poderós arron de las conquestas en Asia (Siria e Liban) deu son predecessor Djehotimes III) que desenvolopè un gran projècte d'abandon deus cultes deus dius egipcians entaus remplaçar peu culte deu son pròpi diu : Aton (ua abstraccion representada com lo disque solar). En miant aqueth projècte, Amenòfis IV qu'abandonè las conquestas egipcianas en tot deishar aus enemics asiatics d'Egipte lo parat de vàder mei poderós e mei miaçants. Au dehens deu país, l'abandon deu culte deus dius egipcians (e deu son financiament) que creè tensions de las granas. Lo país qu'èra au punt de cabussar quan Amenòfis IV e's morí. Com lo son eretèr, lo faraon Totankhamòn b'èra enqüèra mainatge, Horemheb que prengó lo poder en que tornè la patz au dehens e en dehòra d'Egipte. Que tornè establir lo culte deus ancians dius e que's pelegè contre lo enemics d'Egipte.
Com Totankhamon e's morí shens deishar cap d'eretèr e que lo quite Horemheb e n'avó pas tanpauc que designè eth medish un tanhent e companhon d'arma noma Pa-Ramesso (hilh de Sethi, un amic son originari de la ciutat d'Avaris) com eretèr e qui vadore Ramsès Ièr.
Atau Horemheb qu'estabilizè Egipte e qu'establí la XVIIIau dinastia.


text:
Pelagrua
Pelagrua (Pellegrue, en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, administrada peu departament de Gironda de la region d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- Error dins l'utilizacion de Modèl:Portal : paramètre obligatòri absent.


text:
Ròcalaura (Gers)
Ròcalaura [1] (Roquelaure en francés) qu'ei ua comuna francesa d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de Gers e la region de Mieidia-Pirenèus .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de Gasconha situada dans la zona urbana d'Aush suus Gers e Arçon.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Capèra de Sent Blasi (Sègle XIII) de l'anciana comuna d'Arcamont dens Ròcalaura desempueish 1950.
- Castèth deu Riutòrt
Economia[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas dab la comuna[modificar | modificar la font]
- Antoine de Ròcalaura
- Guillaume Dubarry, Comte de Ròcalaura, ancien propriétaire deu castèth deu Reutòrt.


text:
Mosca domestica
Las moscas (var. moschas) son maites insèctes, generalament de diptèrs, que se sarran a la mosca comuna (Musca domestica).
Mosca comuna[modificar | modificar la font]
Los adultes mesuran entre 5 a 8 mm de long, de cap negrós, de torax gris vestit de quatre bendas negras e jaunenc enjós, amb un còs plan pelut. Sos uèlhs se compausan de mai d'un milierat de lentilhas e son rogencs. An pas qu'un parelh d'alas de tons grises.
Biologia[modificar | modificar la font]
Pòt pondre cada femèla a l'entorn de 500 uòus que fan cadun 1,2 mm de long. Las larvas, que son apòdas, s'alimentan amb de matèria organica, coma per exemple d'escobilhas e d'excrements. A mai d'èsser un element essencial de la cadena alimentària, qualques espècias de moscas escampilhan lo pollèn o facilitan la descomposicion de las remasilhas organicas.
Provèrbis[modificar | modificar la font]
- Ai volgut me far mèl, las moscas m'an manjat.
- Mai l'ase es magre, mai las moscas lo fissan.


text:
Biogàs
Lo biogàs es un gas combustible, qu'es una mescla de metan e de dioxid de carbòni, produit per la fermentacion anaerobia, volontària o non, d'una biomassa.
L'energia del biogàs proven unicament del metan : lo biogàs es atal la forma renovelabla de l'energia fossila fòrça correnta qu'es lo gas natural que el, conten essencialament de metan mas tanben de butan, de propan e d'autres elements. Se pòt tanben utilizar lo tèrme biometan.
Se destria tres plajas de produccion de biogàs en foncion de la temperatura.
- 15-25 °C : psicrofila
- 25-45 °C : mesofila
- 45-65 °C : termofila


text:
Guilhèm de Sallusti deu Bartàs
Guilhèm de Sallusti deu Bartàs o, mei brac, Sallusti deu Bartàs (Montfòrt, Armanhac 1544 - Mauvesin, 1590), qu'èra un escrivan gascon de lengas gascona e francesa. Qu'ei mei que mei conegut per la soa òbra francesa a maugrat qui la soa brèva òbra occitana (un sonet e ua entrada en forma de plèit allegoric en favor de la superioritat de la ninfa gascona) muisha ua mestresa e un talent indenegables.
Vida[modificar | modificar la font]
Deu Bartàs que neishó en çò d'ua familha protestant uganauta a qui portè lo aqueth patronim quan lo pair e he l'aquesida de la tèrra deu medish nom. Guilhem que he los sons estudis de dret a Tolosa on s'escadó aus Jòcs Floraus. Vadut doctor en dret, que tornè de cap a Montfòrt, au ras de la soa ciutat nadau, entà i estar jutge. Que comencè per publicar Judith (per Joana de Labrit, la regina de Navarra), Uranie e La Muse Chrestienne. Que ho ligat au Noste Enric e a la soa cort de Nerac. En 1578 que publiquè lo gran poèma La Sepmaine qui conegó un succès europèu.
Òbra occitana[modificar | modificar la font]
En 1578, a l'escadença de l'arribada de Caterina de Medici e de Margarida de Valés a Nerac, deu Bartàs que compausè ua entrada devath la forma d'un dialòg allegoric enter tres ninfas : la Latina, la Francesa e la Gascona. Las tres que's pelejan l'aunor d'arcuélher las reinas e qu'ei la darrèra qui l'emporta, au maugrat deu hèit qui la critica qu'a soslinhat qu'ei mercès a l'avantatge d'estar en Gasconha en emplegar mei de fòrça e d'intimidacion que non pas d'esperit o de legitimitat intellectuau. Aquera "victòria" de circonstància qu'ei a l'opausat de la posicion de Pèir de Garròs qui, quauques annadas abans, e reconeisheva que lo gascon qu'èra estat un pauc negligit com un òrt on auren deishat créisher malas èrbas, mes en bèth soslinhar la soa valor naturau. La ninfa gascona de deu Bartàs que dehen ua lenga mens sapienta que lo francés o lo latin qui la soa valor ei la simplicitat naturau ; qu'at vedem quan ce hè:
Cara't, Ninfa vesia : e tu, Ninfa Romana,
N'anes pas de tos grans mots ma Princessa eishantar :
Non i a tan gran lairon, qu'aqueth que l'aunor pana.
Dessús l'autrú joquèr lo poth non diu cantar [...]
S'en man mons hilhs avèn, lo temps passat, tenguda
La pluma com' lo hèr, jo poirí rampellar.
Mas entre eths dénquia'i Pallas s'es vista muda :
Car eths an mes amat plan hèr que plan parlar. [...]
Tota vòsta beutat , n'es ara que pintrura,
Que manhas, qu'afiquets, que retortilhs, que fard :
E ma beutat n'a punt auta mair que natura :
La natura tostemp es mes bèra que l'art. [...]
Lesheim estar la fòrça : on mes òm s'arrasoa,
Mès òm ved que jo è dret de parlar davant vos.
Jo sonc Ninfa Gascona : era es ara Gascoa :
Son Marit es Gascon e sons subjects Gascons. [...]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Nolet, Joan Baptiste. Essai sur l'histoire littéraire des patois du Midi. París : Técherner, 1859.
- Coroau, Joan Francés . Premiers combats pour la langue occitane. Anglet : Atlantica, 2001.
- Gardy, Felip. Histoire et anthologie de la littérature occitane, Tome II, l'âge du baroque - 1520 -1789. Montpelhièr : Premsas de Lengadòc, 1997.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Lo Dialòg de las Nimfas qu'ei estat editat dehens l'antologia e istòria critica de Joan Baptista Nolet [1]
- (en) Guilhèm de Sallusti deu Bartàs suus sit de l’Encyclopædia Britannica.


text:
Allosaurus
Er Allosaurus siguec un dinosaure dera familha des carnosaures. Es sues trobalhes sigueren trapades en Nòrd-America. Era sua longada era de 12 m e eth sòn cran era eth més gran de toti es Teropòdes coneguts. Quauques crans hen de 60 a 90 cm de longada e es dintadures tanben son plan longes e damb moltes dents ponchadisses. Eth cran, tot e que long ei tanben plan leugèr.
Deuant der uelh i auien grans horats lasals. Atau er cran qu'erá més leugèr e era tanben més aisit peth cap de mòver-se. Es soletes parts deth cran que podien pas éster més leugères son es dintadures qu'an d'éster ancorades as dents e era zona de darrièr der uelh damb muscles que tanben ancorauen era dintadura. Enter aguesti dus zones ua barra d'òs trasmetia era fòrça sus es ossi deth cran pendent eth mastegatge.
Atau i a quauques grans crans de dinosaures predadòrs qu'an mens os que beri uns teropòdes. Totun, qu'aguesti eren tanben plan pesats. Eth cran d'Allosaurus qu'auia tanben un pont d'òs sus es sòns uelhs. Non se sap pas tà què servia. Probaubaments qu'auia ua glandula de sau que permetia qu'es Allosaurus s'arreconeishessen es uns as autes.
Un còs de carnosaure[modificar | modificar la font]
Es pates hortes coma colones suportauen eth còs e s'ajudauen tà caminar damb era longa coa. Eth còth, tot i que cuert, era plan redond , de forma qu'eth cran demoraua més sus es espatles que no pas estengut tà deuant. Es costilhes longes ancorades damb espines ath còth arremerquen qu'aciu i auien uns muscles plan poderosi tà minjar. Era esquina era cuerta mès poderosa e es espines e muscles que ligauen cada vertebra auien uns ligament plan horts. Es pates deth dauant eren més cuertes qu'es de darrèr, damb grapes.
Allosaurus siguec un dinosaure carnivòr plan ben equipat. Era dintadura qu'auia ues dents hetes tà tuar e esquinçar es sues victimes. Un còth tant poderós era ajudat pes grapes en esquinçar grans trossi de carn. Es pates de dauant eren tà sosmetre era victima.
Eth sòn comportament predatori ei enqüera un misteri. Non podia pas córrer plan pr'amor qu'eren més grani qu'era marjoria de coleosaures. Minjauen grans ornitisquis coma eth Camptosaurus e eth Stegosaurus e tanben sauropòdes coma eth Diplodòcus e eth Apatosaurus. Totun, se cre qu'atacaua més soent victimes joenes. S'a descurvit adara qu'es sauropòdes an ua certa tendencia tà demorar en manades. Açò qu'ei més ua espelha d'atacs coma eth Allosaurus.
Coma es grans gats d'aué, allosaurus era més ben un oportunista devorador de carn mòrta - qu'auiá mòrt heia plan de temps o atacant petits sauropòdes lonh des sues manades.
Hont: The Illustrated Directory of Dinosaurs and Other Prehistoric Creatures, Greenwich Editions, 2005.


text:
Urban Ier
Urban Ièr (mòrt lo 23 de mai de 230) foguèt, segon la tradicion catolica, lo 17en evesque de Roma vèrs 222-230. Succediguèt a Calixte Ièr (vèrs 217-222) e foguèt remplaçat per Poncian (vèrs 230-235).
Son pontificat foguèt marcada per l'absència de persecucions imperialas còntra lei crestians. En revènge, conoguèt de dificultats ambé l'antipapa Ipolit de Roma. Pasmens, la màger part de son accion es mau coneguda.
Dins lo corrent de l'Edat Mejana, venguèt lo sant protector dei vendémias en França e dins lei país germanics.


text:
Fère-en-Tardenois
Fère-en-Tardenois es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Fère-En-Tardenois se situa entre París (100 km) e Rems (50 km) e es desservie pel autoroute de l'Èst. La municipalitat es Modèl:A unitat de Castell-Thierry e 25 km de Soissons.
Es egalament desservie per la linha SNCF Apòstes-Rems dempuèi l'estacion de l'Èst.
Lo Ourcq, #que la font se'n situa a solament qualques quilomètres de Fère-en-Tardenois, travèrsa la vila.
Fère-en-Tardenois se situe entre Paris (100 km) et Reims (50 km) et est desservie par l'autoroute de l'Est. La commune est à 22 km de Château-Thierry et 25 km de Soissons.
Elle est également desservie par la ligne SNCF Paris-Reims depuis la gare de l'Est.
L'Ourcq, dont la source se situe à seulement quelques kilomètres de Fère-en-Tardenois, traverse la ville.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo castèl de Fère-en-Tardenois i aguèt bastit de 1206 a 1260 per Robert de Dreux, pichons-fils de Louis VI lo Gròs, rei de França. #Aperténer dins lo primièr ostal Valís-Orléans, Valís-Angoulême. En 1528, La maire de François Eer la #ofrir al connétable Anne de Montmorency per lo sieu matrimòni. Aquel o #far transformar, #far bastir en particular lo sieu grand pont cobèrt, atribuit al architecte Jean Bullant. La Corona lo confisqui après lo suplici de Henry de Montmorency. A retut pauc après a Charlotte de Montmorency, esposa del Prince de Condé. Passa doncas a la branca cadette de las Condé, las princes de Contatz, e pel continuament al pòrti de Orléans, paire de Philippe Egalitat. Aquel darrièr lo démolit en partida en 1779 per far de la popularité e ne vend las matériaux e los mòbles. Los sieus créanciers s'apoderan de la rèsta e lo vendon als enchères, a París en 1793. Los combats pendent la guèrra de 14-18 an pas gaire estalviats la comuna. En testifica un cementèri VOS situat a l'Èst, en sortint de la vila. Los combats dels 25 e 26 de julhet #èsser particularament violentes. Aqueles #permetre un net recul de la tèsta alemanda, de près de 15 quilomètres, en los alentours de Castell-Thierry.
Le château de Fère-en-Tardenois fut construit de 1206 à 1260 par Robert de Dreux, petit-fils de Louis VI le Gros, roi de France. Il appartint à la première maison Valois-Orléans, Valois-Angoulême. En 1528, La mère de François Ier l'offrit au connétable Anne de Montmorency pour son mariage. Celui-ci le fit transformer, il fit construire en particulier son grand pont couvert, attribué à l'architecte Jean Bullant. La Couronne le confisque après le supplice de Henry de Montmorency. Il est rendu peu après à Charlotte de Montmorency, épouse du Prince de Condé. Il passe donc à la branche cadette des Condé, les princes de Conti, et par la suite au duc d'Orléans, père de Philippe Égalité. Ce dernier le démolit en partie en 1779 pour faire de la popularité et en vend les matériaux et les meubles. Ses créanciers s'emparent du reste et le vendent aux enchères, à Paris en 1793. Les combats durant la guerre de 14-18 n'ont guère épargnés la commune. En témoigne un cimetière US situé à l'Est, au sortir de la ville. Les combats des 25 et 26 juillet furent particulièrement violents. Ceux-ci permirent un net recul du front allemand, de près de 15 kilomètres, dans les alentours de Château-Thierry.


text:
Juan José Campanella
Juan José Capanella (Buenos Aires, lo 19 de julhet de 1959) qu'ei un realizator argentin e espanhòu (aunorat per ua carta de naturalizacion autrejada per Espanha en 2006. Lo son filme Lo secret deus sons uelhs (qui n'ei tanben l'escriptaire) qu'arrecebó l'Oscar deu miélher filme estrangèr.
Que desvolopè la soa carrièra aus Estats Units d'America en bèth tribalhar dens serias de television e en aprticular la famosa Dr House.
Abans Lo secret deus sons uelhs que conegó beròi succès dab sons autes filmes com : El mismo amor, la misma lluvia (1999), El hijo de la novia (2001) e Luna de Avellaneda (2004).


text:
Domléger-Longvillers
Donnegé-Neuvilé (Sonme) en picard ( Domléger-Longvillers en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Domléger-Longvillers Resulta de la fusion, lo data|1er|en octòbre|1972 {{}}, de las municipalitats de Domléger e Longvillers.
Domléger-Longvillers résulte de la fusion, le , des communes de Domléger et Longvillers.


text:
La Vansa i Fórnols
La Vansa i Fórnols, o Lavansa i Fórnols, se tròba dins la Val de la Vansa, es una municipalitat de la comarca de l'Aut Urgèl (Catalonha). Lo caplòc es lo vilatge de Sorribes de la Vansa. La Vansa o Lavansa, antigament documentat Labancia (sègle IX), es d'origina incerta probablament preromana pirenenca. Fórnols, antigament Furnols (Sègle XII), proven del latin Furnulos diminutiu de furnos "forns", benlèu en lo sens de caunas en forma de forn.
La municipalitat de Lavansa e Fórnols compren, en mai del vilatge de Sorribes de la Vansa, caplòc de municipalitat, los vilatges de Fórnols de Cadí, Adraén, Cornellana e Ossera, e las caseries, veïnats o llogarets, qualqu'uns ja despoblats, de la Barceloneta, Colldarnat, Montargull de Lavansa, Sant Pere de Lavansa, Sisquer, Banyeres, Padrinàs e Sant Julià de Pera. En 1860 i aviá los mases abitats de la Masia del Còl de Croses, la del Janet, la de Jetdragó, la de la Patraca, la de la Esteró, la del Sanso e Cal Valentí. Al tèrme i a l'estacion d'esquí de fons de Tuixent - la Vansa
Situacion[modificar | modificar la font]
Es al pè dels versants meridionals de la sèrra del Cadí, a la val del riu de la Vansa. Lo tèrme tradicional de Lavansa aviá una estenduda de 57,1 km², fins que en 1973 li foguèt annexat lo tèrme vesin de Fórnols de Cadí, de 48,98 km², e recebèt lo nom oficial de la Vansa e Fórnols.
Administrativament la municipalitat limita al nòrd amb Alàs i Cerc e amb Cava, a l'èst amb Josa i Tuixén, e amb la Coma i la Pedra (Solsonés), al sud contacta solament pontualament amb lo tèrme de Odèn (Solsonés), e contunha vèrs lo sud-oèst amb Fígols i Alinyà, e a l'oèst amb lo Pla de Sants Tirs (Ribera d'Urgellet).
Demografia[modificar | modificar la font]
Lo primièr cens es de 1975 après la fusion de la Vansa e Fòrnols de Cadí, que en 1857 aviá incorporat Adraén e Cornellana. Las donadas anterioras son la soma de las ancianas municipalitats.
42° 14′ 7″ N 1° 28′ 60″ E / 42.23528, 1.48333 Coordonnées: longitude seconds >= 60
Coordonnées: longitude seconds >= 60


text:
Ramon VI de Tolosa
Ramon[1] VI (VIII) de Tolosa (Sant Geli, 27 d'octobre de 1156 - Tolosa, 2 d'agost de 1222), comte de Melguèlh (Ramon IV) de 1173 a 1190 puèi comte de Tolosa e marqués de Provença de 1194 a 1222 es un dels comtes occitan mai famoses per encausa de son implicacion dins la Crosada dels Albigeses.
Segon la genealogia tradicionala dels comtes de Tolosa facha pels Benedictins dins l'Istòria Generala de Lengadòc, seriá Ramon VI, mas d’estudis critics an establit que dos comtes del pichon nom de Raimon èran estats omeses : seriá doncas Ramon (VIII)
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Ramon VI èra lo filh de Ramon V e de Constança, sòrre del rei Loís VII, e succediguèt a son paire en 1194. Sulcòp, restabliguèt la patz amb l'Aragon e Ramon Rogièr Trencavel. Esposèt en tresenas noças Joana d'Anglatèrra a Roan en octobre de 1196.
A Tolosa, mantenguèt las libertats comunalas, multipliquèt las exempcions fiscalas e espandiguèt la salvetat a tot lo territòri comunal. Poèta e rafinat, aimava pas la guèrra mas mancava pas d'energia coma ne testimònia l'altercacion que l'opausèt al legat del papa, Pèire de Castelnòu. L'assassinat d'aqueste darrièr, lo 15 de genièr de 1208, que ne foguèt sulpic acusat per la Glèisa, provoquèt son escomenge e l'apèl a la crosada lançat pel papa Innocenci III. Obtenguèt de n’èsser relevat en s'umiliant a Sant Geli, lo 18 de junh de 1209, pr'amor de l'avançada de l'armada crosada, dirigida per Arnaut Amalric, abat de Cistèl e legat del papa.
La Crosada contra los catars e lo Comte de Tolosa[modificar | modificar la font]
Davant los succèsses daverats pels crosats (presa e chaple de Besièrs, sèti e presa de Carcassona e mòrt de Ramon Rogièr Trencavel), dirigits dempuèi lo mes d'agost de 1209 per Simon IV de Montfòrt e la menaça que fasiá pesar sus sa persona e son fièu l'ostilitat constanta dels legats del papa, cambièt de camp. Foguèt doncas tornarmai escomenjat (en 1211 aprèp lo concili de Montpelhièr) e temptèt d'organizar la resisténcia contra los crosats. Mai diplomata que guerrièr, poguèt pas entravar l'avança e la conquista de Tolosa per Simon IV de Montfòrt. S'exilhèt alara a la cort d'Anglatèrra.
La batalha de Murèth[modificar | modificar la font]
Lo 27 de genièr de 1213, Ramon VI rendèt omenatge a Pèire II d'Aragon, omenatge que durèt fins a la batalha de Murèth, lo 12 de setembre, durant la quala los crosats de Simon de Montfòrt, mai disciplinats, espotiguèron lo venceire de Las Navas de Tolosa, que foguèt tuat dins la batalha. Lo 17 de febrièr de 1214, als òrdres de Raimon, son fraire Baudoïn de Tolosa, qu'aviá participat a Murèth al costat dels crosats, es raubat de son castèl de Lolmia e penjat coma traite. En novembre de 1215 Raimon anèt a Roma, ont lo IVen concili de Latran deviá decidir lo sòrt de son comtat.
En mai de 1216 aprèp aver desbarcat trionfalament a Marselha, son filh, lo futur Raimon VII met lo sèti davant Bèucaire que pren lo 24 d'agost. Lo 12 de setembre de 1217, repren Tolosa ont Simon IV de Montfòrt met immediatament lo sèti. Aqueste darrièr i es tuat mas son filh Amalric pren sa plaça. Lo fracàs de la « crosada » de Loís VIII en 1226 li permet de recobrar la pus granda partida de son comtat.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Las formas Ramond e Raimon son tanben posssiblas en occitan
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Domenge Baudis, François Corteggiani e Michel Suro, Raímond le cathare. Tolosa : edicions Milan ; Portèth de Garona : edicions Loubatières, 2004. 70 p., 32 cm. ISBN 2-7459-0923-1.


text:
Bèc
Lo bèc es una estructura anatomica extèrna dels aucèls que, a mai de servir per manjar, es emplegada per grooming, manipular d'objèctes, tuar de presas, furgar lo sòl per manjar, la seduccion, e noirir los pichons.
Anatomia[modificar | modificar la font]
Los bècs pòdon variar d'un biais significatiu en talha e forma en foncion de las espécias. Lo bèc se compausa d'una maissa anteriora: la maxilla, e d'una maissa inferiora, la mandibula. La maissa es bastida d'òsses, abitualament balmats o poroses pr'amor de reduire lo pes per volar. La superfícia exteriora del bèc es cobèrta d'una capa plan dura de queratina que se sona la ranfotèca. Entre lo jaç exterior dur e l'òs i a un jaç vascular que conten mantun vaissèl sanguin e las terminasons nervosas.
Lo bèc ten dos trauquets que se sonan narras, connectats a la partida balmada interiota del bèc e aital al sistèma respiratòri. Per d'unes aucèls, se situan dins una estructura carnosa, sovent cerosa, a la basa del bèc que se sona lo cere (del latin cera. Los falcons, los papagais, las palombas e los skuas son d'aucèls qu'an un ceres.


text:
Armada Republicana Irlandesa
L'Armada Republicana Irlandesa (Irish Republican Army (IRA)), (en irlandés: Óglaigh na hÉireann) mai tard sonada de còps que i a la vièlha IRA, èra una organizacion militara sortida dels Irish Volunteers (Volontaris irlandeses) que foguèt reconeguda en 1919 per Dáil Éireann coma l'armada legitima de l'autoproclamada Republica d'Irlanda, l'estat irlandés naissent qu'èra estat proclamat pendent la Rebellion de Pascas en 1916 e reafirmat pel Dáil en genièr de 1919. A mai se tota una tièra d'organizacions proclamèron mai tard d'èsser una continuacion de l'IRA dempuèi 1920 fins a uèi, la màger part dels irlandeses son pas d'acòrdi amb aquelas pretencions. Aprèp la signatura del Tractat Angloirlandés en 1921, los membres de l'IRA qu'èran pel Tractat formèron lo nogalh de l'Armada Nacionala Irlandesa fondada pel cap de l'IRA leader Michael Collins en 1922. While the anti-Treaty IRA contunhèt d'existir aprèp sa desfacha aprèp la Guèrra Civila Irlandesa, cap a la fin de las annadas 1930 aviá perdut la part màger de la legitimitat que teniá en cò d'una part bèla dels partisans del camp republican. Sonque una tèuna minoritat del pòble irlandés accepta los pretendents posteriors d'aqueste nom coma los eiretièrs politics de l'Armada Republicana Irlandesa originala, a mai se la reivindicacion d'aqueste nom d'eiretièrs es pas jamai estada acceptada pel Dáil Éireann.
Per tal de distinguir l'armada de la Republica d'Irlanda dels que se dison eiretièrs d'aqueste nom, l'armada originala reconeguda per la Dáil es de còps que i a sonada la vièlha IRA.


text:
752
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 752 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Après sei victòrias militaras de 751 còntra leis Arabis, Constantin V decidiguèt de tornar afirmar la politica iconoclasta de son paire Leon III. D'emissaris foguèt mandats ais evesques per leis encoratjar a organizar de sinòdis regardant la question. Aquò permetèt de renfòrçar l'autoritat imperiala sus lo clergat mai l'iconoclasme demorèt mau acceptat.


text:
Saint-Léger-aux-Bois (Sèina Maritima)
Saint-Léger-aux-Bois es una comuna francesa administrada per lo departament de la Sèina Maritima de la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En lo moment de la Segonda Guèrra mondiala, lo vilatge a patit un bombardement lo data|5|de
en lo marc del operacion Crossbow[1],Error de citacion : Clausura
omesa per la balisa
,[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Modèl:Labor
- ↑ Garnier, Pigenet, Dandel, Duboc, Kitts e Lapersonne, , relié (ISBN 978-2-912468-02-4)


text:
Desvres
Desvres es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
A Wimereux, Ferques, Montreuil sus Mar, de las traces de aucupacion umana fòrça ancianas an #èsser de amassadas. Los romains #èsser De contunh presents en la region, de contunh dels barbars.
A Wimereux, Ferques, Montreuil sur Mer, des traces d'occupation humaines très anciennes ont été trouvées. Les romains furent ensuite présents dans la région, puis des barbares.


text:
Chelicerata
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Classificacion Classica[modificar | modificar la font]
- sosembrancament Chelicerata -- Chelicerats
- classa Arachnida -- Aracnides (escorpion, aranhas...)
- classa Merostomata -- (Gigantostracèus fossils, limulas)
- classa Pycnogonida -- aranhas de mar
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia Fauna Europaea : Chelicerata (en)
- Referéncia ITIS : TSN 82697 Chelicerata (en)
- Referéncia AnimalDiversityWeb : Chelicerata (en)
- Referéncia NCBI : Chelicerata (en)


text:
Prada de Conflent
Prada de Conflent en catalan (Prades en francés) es una comuna catalana de la comarca de Conflent situada dins lo departament dels Pirenèus Orientals e la region de Lengadòc-Rosselhon
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Dempuèi 1969 se celèbra cada agost a Prada la Universitat Catalana d'Estiu.
Se celèbra tanben cada an lo Festival Pau Casals.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Pau Casals, violoncelista, cap d'orquèstra e compositor.
- Pompeu Fabra, filològ qu'establiguèt la normativizacion de la lenga catalana.
- Gustau Violet, escultor e escrivan.
- Charles Renouvier, filosòf.
- Louis Prat, filosòf.


text:
Croix-Fonsomme
Croix-Fonsomme es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Abans lo 22 de març de 2011 s'apelava Croix-Fonsommes.[1]
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Decrèt 2011-311 deu 22 de març de 2011, au jornau oficiau francés.