text:
Tractat de Corbeil (1258)
Lo Tractat de Corbeil es un acòrdi que foguèt signat l'11 de mai 1258 a Corbeil (Illa de França) entre Jaume Ièr d'Aragon e Loís IX de França.
La mòrt de Raimon Berenguièr V de Provença en 1245 e lo maridatge de la seuna filha Beatritz amb Carles d'Anjau (fraire de Loís IX) e la mòrt de Raimon VII de Tolosa (que sa filha èra maridada amb un autre enfant de l'ostal francés) aviá aflaquit la posicion de l'ostal d'Aragon-Catalonha.
Per aquel tractat:
- La filha de Jaume I, Elisabèt se deviá maridar amb Felip, eiretièr de Loís IX.
- Lo rei de França renonciava al seus dreches suls comtats catalans.
- Jaume Ièr d'Aragon renonciava als seus dreches sus Lengadòc, levat Montpelhièr, Carladés e la Baroniá d'Omeladés; es a dire:
-Fenolhedés e Pèirapertusés ambe los castèls de Puèglaurenç, Fenolhet, Pèirepertusa, Querbús, Castelfisèl.
-Albigés, Carcin, Carcassés, Rasés, Lauragués; Termenés e Menerbés (enfeudats en 1179 a Rogièr III de Besièrs).
-Besièrs, Narbona, Sant Geli; Agde e Nimes (enfeudats als comtes de Barcelona dempuèi 1112); a Roergue, a Milhau e a Gavaudan (drets derivats de l'eiretatge de Doça de Provença).
Lo renonciament als dreches feudals sul Comtat de Fois, inicialament previst dins lo Tractat, foguèt regetat per Jaume I. Lo 17 de julhet, Jacme I renonciava als seus dreches sus Provença en favor de Margarida, filha de Raimon Berenguièr V, esposa del rei de França.


c: text/html

text:
La Bastida-Clarença
- Iste articlo ye sobre una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos; t'atros usos, se veiga La Bastida (desambigación).
La Bastida-Clarença (La Bastide-Clairence en francés, Bastida en basco) ye una comuna occitana, perteneixient a la rechión d'Aquitania, a lo departamento de los Pireneus Atlanticos. Tradicionalment fa parti de la comarca de Tierra d'Arberoa en Ultrapuertos.
Demografía[editar | editar código]
2006 : población provisional de l'Insee (Source : Insee).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Heudicourt (Somme)
Vidicourt en picard ( Heudicourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Heudicourt Es un vilatge rural picard del Santerre situat a 12 km al nòrd-es de Péronne, situat dessús ancians camins ancians : la Cauçada Brunehault de Sant-Quentin a Arras (actual RD 58) e un ancian camin gaulois en connectant Péronne a Cambrai, l'actual RD 181[1].
Heudicourt est un village rural picard du Santerre situé à 12 km au nord-est de Péronne, situé sur d'anciens chemins antiques : la Chaussée Brunehault de Saint-Quentin à Arras (actuelle RD 58) et un ancien chemin gaulois reliant Péronne à Cambrai, l'actuelle RD 181[2].
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ {{{Títol}}}. Consultat lo 3 de decembre de 2009
- ↑ Geneawiki. Consultat lo 3 décembre 2009


text:
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Contre-manif de Arles
1 Contre-manif de Arles le Mar 3 Avr - 9:18
admin
Trobador !!
2 Re: Contre-manif de Arles le Mar 3 Avr - 9:27
Zengi
Trobador !!
Qu'èra quauques centenants, q'ei tot, la magèr part deu felibrige, com los joens qu'èra a Besièrs.
N'an pas nat aviéner, pensi que ne'n cau pas parlar e esperar que crevan
3 Re: Contre-manif de Arles le Mar 3 Avr - 9:53
admin
Trobador !!
Com ne coneishevi pas arren a l'occitanisme, qu'ei barrat ma boca, mes sabevi que per exemple, Robert Lafont utilisa la grafia normalisada.
4 Re: Contre-manif de Arles le Mar 3 Avr - 12:30
Zengi
Trobador !!
De tota faiçon, que poden diser ço que volen, se pensam que l'occitan ei ua lenga, ne podem pas emplegar la grafia mistraliena, pr'amor qu'ei basada sus la prononciacion deu francès !
Que'n coneishi, monde provençaliste de Marselha.. A costat d'on demori, que n'i a que son aridolent: que balhan leiçons a tot lo monde..
De mei qu'an arrefusat a un mainat negre (en classa dab la mair) l'inscripcion en cors de dança provençala pr'amor n'èra pas: "tipicament provençau". E quan la mair ei vienguda tà s'explicar, n'an pas podut sortir un sol mot de provençau..
Que son folcloristes de mèrda que, e vertat que cau saber qu'existeishen.
5 Re: Contre-manif de Arles le Mar 3 Avr - 13:05
Danís
Adjudant
Pense qu'aquò es un progrès per la reconeissença de nòstra lenga. Vertat que l'escriure coma lo francés nos fasiá passar per colhons somes a l'autoritat de l'Estat.
Paubre Mistral, quitament s'era pas tròp d'esquerra, apelar la grafia francesa "mistralenca" alara que qu'es son companh (Romanilha ? Mèrda, me sovene pus de son nom... I need your help :oops: ), qu'era vertadierament de dreta, que l'impauset, tròbe que li rendem pas servici.
Fin finala, Mistral a mai fach per l'occitan que contra, e aguet l'ideia d'uniformisar la grafia...
Podriám pas apelar autrament la grafia mistralenca
6 Re: Contre-manif de Arles le Mar 3 Avr - 13:07
admin
Trobador !!
7 Re: Contre-manif de Arles le Mar 3 Avr - 13:10
admin
Trobador !!
8 Romanilha le Mar 3 Avr - 13:31
Danís
Adjudant
Qu'es vrai, hehehe... :lol: sem sadics un pauc, se va virar dins sa tomba...
Una question : perqué parlas de la 12 dau rugbí ? Es pas occitanista !?! Sabe que t'agrada plan, es tot...
9 Re: Contre-manif de Arles le Mar 3 Avr - 13:34
admin
Trobador !!
10 Re: Contre-manif de Arles Aujourd'hui à 4:51
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Le Quesnel
Le Quesnel (L'Tchini en picard) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Bourg Rural picard del Santerre, situat près de la RD 934 (Amians - Noyon) e facilament accessibla pels autoroutes A1 e A29. El jouxte las municipalitats de Hangest-en-Santerre e de Caix e se tròba Modèl:A unitat al sud de Albert.
Bourg rural picard du Santerre, situé à proximité de la RD 934 (Amiens - Noyon) et aisément accessible par les autoroutes A1 et A29. Il jouxte les communes d'Hangest-en-Santerre et de Caix et se trouve à 25 km au sud d'Albert.


text:
Autor : Cristian Laus
Annada d'edicion : 2001
Remerciaments : Na Laus, Institut d’Estudis Occitans del Tarn.
Publicat dab l'ajuda de : Region Miègjorn-Pirenèus, Departament del Tarn.
Edicion aprestada, remanajada e aumentada per Patric Guilhemjoan
Programacion informatica : Michel Turck
Relectura : Joan-Miquèu Dordeins
Extrèit deu Diccionari elementari occitan-francés francés occitan (gascon), editat en version papèr per Per Noste en 2005 (ISBN 2-86866-037-1)
Autor : Nicolau Rei Bèthvéder
Nom interfàcia express'Òc : Locu (gascon)
Autors : Florence Marcouyre (letras A-J) e Jean-Brice Brana (letras L-Z)
Remerciaments : Martine Marcouyre
Aqueste diccionari qu'estó desvolopat a partir de dus tribalhs de mestrea miats a l'Universitat de Pau e deus País de l'Ador :
- Les locutions métaphoriques de l'occitan gascon, T.F.R. presentat en 2001 dens l'encastre de la mestrea de letras modèrnas per Florence Marcouyre, devath la direccion de Maurici Romieu (letras A-J)
- Les locutions métaphoriques de l'occitan de Gascogne, T.F.R. presentat en 2004 dens l'encastre de la mestrea de letras modèrnas per Jean-Brice Brana, devath la direccion de Felip Biu (letras L-Z)
Tribalhs hèits a partir deu Dictionnaire du béarnais et du gascon modernes de Simin Palay


text:
Vauclaix
Vauclaix es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Vauclaix Se situa en lo massís del Morvan e fa partida de lo sieu parc natural regional. La municipalitat a traversat pel Anguison.
Vauclaix se situe dans le massif du Morvan et fait partie de son parc naturel régional. La commune est traversée par l'Anguison.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo nom del vilatge ven del latin Vallis Clausa (vallée dintrada) en rason del rétrécissement de la vallée de la Anguison en aquel endroit. La parròquia i aguèt fondat a Modèl:La s pels fraires de Corbigny.
Le nom du village vient du latin Vallis Clausa (vallée encaissée) en raison du rétrécissement de la vallée de l'Anguison en cet endroit. La paroisse fut fondée au VIIIen par les moines de Corbigny.


text:
Alexandre Blanc
Alexandre, Marius, Enric Blanc (en francés: Alexandre Blanc; Camps, 14 de setembre de 1874 - Alfortville, 26 d'agost de 1924) èra un regent e politician occitan que foguèt deputat de Vauclusa de 1906 a 1910 e de 1914 a 1924.
Biografia[modificar | modificar la font]
Un regent vengut deputat[modificar | modificar la font]
De 1890 a 1893, Alexandre Blanc foguèt escolan-mèstre a l'Escòla normala d'Avinhon. Aprèp que capitèt son diplòma foguèt nomenat a Montèus ont demorèt fins a 1906. En 1903, venguèt secretari del tresen congrès de las Amicalas de regents que se debanèt a Marselha. En 1905, signèt lo Manifèst dels regents sindicalistas en qualitat de membre del conselh federal dels regents de Vauclusa. Militèt tanben a la Libre Pensée du Vaucluse que representèt, en 1904, al congrès de la Liura Pensada de Var, al Luc.
Tre 1900, se marquèt a la Federacion socialista de Vauclusa, l'endeman del congrès d'Avinhon e que s'inicièt la ruptura amb lo Partit Obrièr Francés (POF).
A partir de 1903, Alexandre Blanc joguèt un ròtle màger dins la Federacion; l'an seguent ne venguèt, durant lo congrès de Cavalhon, lo secretari general. Pro lèu, la Federacion aderiguèt al Partit Socialista Francés e Blanc la metèt en contacte amb la Federacion locala aderenta al Partit Socialista de França. Pro lèu, l'unitat se realizèt e Pierre Vaillandet del Partit Socialista francés venguèt lo primièr secretari de la Federacion unificada. Pasmens, quand foguèt desplaçat a Bordèu, foguèt Blanc que li succediguèt. A la direccion del movement, Blanc representèt la Federacion de Vauclusa als congrèsses del Partit Socialista de Limòtges, en 1906, e puèi de Sant Estève en 1909.
En 1906, los grops de l'arrondiment d'Aurenja lo presentèron a las eleccions legislativas. Segon lo Jornal dels regents, recebèt "lo sosten moral e pecuniari de l'Amicala" dels regents. Elegit al congrès federal de Pertús en Vauclusa, Blanc quitèt lo secretariat de la Federacion. Foguèt pas reelegit en 1910 mas tornèt trobar son sèti en 1914. Durant aquelas doas legislaturas, collaborèt a la Comission de l'Ensenhament e de las Bèlas Arts.
De l'oposicion a la guèrra al Comitat director del Partit Comunista[modificar | modificar la font]
Blanc se mostrèt adversari de la politica facha pel Partit Socialista SFIO durant la guèrra de 1914-1948. En 1914, son programa electoral indicava ja sa causida d'aplicar lo programa integral del Partit, e en primièr, l'entente internacionala dels trabalhadors. Aprèp la naissença, en 1915, d'un corrent minoritari dins lo partit, en Haute-Vienne, que anequeliguèt l'unanimitat qu'existiá abans al sen de la SFIO fàcia a la guèrra, Blanc èra un dels que participèron, en 1916, a la conferéncia socialista internacionala de Kiental, en Soïssa.
Recebèt puèi una convocacion de la Commission administrativa permanenta (CAP) del Partit. Blanc i respondèt en dire qu'agissiá en armonia amb las decisions dels congrèsses internacionals. La Federacion de Vauclusa se solidarizèt amb el. Bientôt, Blanc appartient al Comitat per la defensa del socialisme internacional e signèt l'appel qu'adreçava lo comitat a las Federacions socialistas. A mai, se neguèt a tota participacion ministeriala del Partit socialista.
La patz tornada, la Federacion de Vauclusa lo placèt coma cap de lista per las eleccions de 1919 e foguèt reelegit. L'an seguent, participèt al congrès socialista d'Estrasborg. Foguèt elegit al conselh d'administracion dem Poulaire. Au nom du Comité pour la troisième Internationale, il se prononce pour la Résolution d'adhésion à celle-ci et signe la motion Cachin-Frossard qui va dans ce sens. Al congrès de Tors, en decembre de 1920, il est assesseur lors d'una séance. 42 mandats du Vauclusa de 46 èran favorables a l'adesion. Blanc foguèt elegit al Comitat director del Partit Comunista.
Lo primièr secrétaire général du PC, Ludovic-Oscar Frossard disait de lui que toutes les cigales du Midi chantaient dans sa gorge. Il sollicite sa réintégration dans le corps enseignant, mais au moment où sa demande venait d'être acceptée, il mourait le 26 août 1924 à Alfortville.
Il avait publié au début de sa carrière un ouvrage intitulé L'Université au village.


text:
Premiera Guèrra de Dahomey
La Premiera Guèrra de Dahomey foguèt un conflicte de la colonizacion francesa d'Africa que se debanèt dau 21 de febrier au 4 d'octòbre de 1890. Opausèt França a Dahomey. Foguèt entraïnada per d'atacas dei fòrças de Dahomey còntra de vilatges dau reiaume de Porto Novo qu'èra sota protectorat francés. França mandèt alora un còrs de soudats per arrestar aqueleis atacas. Doas ofensivas de Dahomey foguèron replegadas. Après de pèrdas importantas, Dahomey deguèt acceptar lo protectorat francés e renonciar a sei drechs sus la vila de Cotonou.


text:
Roxelana
Roxelana, (1506 - 1558), aperada Hürrem en Turquia, ei la hemna deu sultan Soliman lo Magnific.
Istòria[modificar | modificar la font]
Vaduda en Galicia (actuala Ucraïna), Roxelana ei raubada per soldats Tatars e miada dinc a Istambol en tant qu'esclau. A Istambol, ei causida per har partida deu harem deu sultan. Vad la favorita de Soliman e s'arantja per estar reconeguda coma sola esposa legitima. Balha cinq mainats au sultan, dont Selim II, lo son sucessor, en 1524.
Roxelana ei la purmèra esclava a vader sultana de l'Empèri Otoman. A una influéncia considerabla sus la politica estrangèra de Soliman. Tanben s'engatja dens grans tribalhs, en fondar una mosquèa, escòlas coranicas e un espitau per hemnas.
Se moreish au palais de Topkapi lo 18 d'abriu de 1558 e ei enterrada dens un mausolèu de la vila. A inspirat numerós artistas per pèças de teatre, romans, operàs.


text:
Nioserra
Nioserra que ho un faraon de la Vau dinastia.
Qu'èra dilhèu lo hilh deu faraon Raneferef. Com los predecessors de la soa dinastia que's he bastir ua piramida a Per Osir (Abosir). Que s'i trobè papirus e batèus funeraris a la debuta de las annadas 1980.
Qu'ei famós per la son temple solar bastit Abo Goròd ; tots los predecessor de la soa dinastia que's hen com eth bastir un temple solar inspirat deu temple d'Iono (Eliopòlis).
Honts[modificar | modificar la font]
- Grimal, Nicolas. Histoire de l'Egypte ancienne. París : Fayard, 1988
- Shaw, Ian. The Oxford History of Ancient Egypte. Oxford : Oxford University Press, 2000.


text:
Factor de transcripcion
Un factor de transcripcion es una proteïna que participa en la regulacion de la transcripcion de l'ADN, mas que forma pas part de l'ARN polimerasa. Los factors de transcripcion pòdon agir en reconeissent e en se jonhent a de sequéncias concrètas d'ADN, en se jonhent a d'autres factors, o en se jonhent dirèctament a l'ARN polimerasa. Los factors de transcripcion son estimulats per de senhals citoplasmicas. A l'èsser activats aquerisson la capacitat de regular l'expression genica en lo nuclèu, en activant o en reprimant la transcripcion de divèrses gèns. Cèrts factors de transcripcion pòdon subir de mutacions que los mantenon continualament actius sens besonh de senhals extèrnes, en se transformant aital en oncogèns, en estimulant sensa contròle la sintèsi de proteïnas implicadas en la regulacion de lo cicle cellular. Aquò pòt donar luòc a lo creissement incontròlat de las cellulas e per consequència a un tumor. Entre aquestes factors de transcripcion qu'agisson coma oncoproteïnas son Maf, Myc, Max, Myb, Fos, Jun, Rel, Ets, etc. Los factors de transcripcion pòdon èsser activats o desactivats selectivament per d'autras proteïnas, sovent coma pas final de la cadena de transmission de senhals intracellulares. Los complèxes de transcripcion en las cellulas eucariòtas es fòrça mai complèxes qu'en los procariòtas a causa de lo màger talha de lo genòma eucariòtic. Lo complèxe de transcripcion en los eucariòtas a besonh de mai d'una etapa per se ensemblar. A causa de que pas una ARN polimerasa eucariòta es capaç de se jónher a las sequéncias de promotors sens la participacion de qualques autras proteïnas, la sequéncia d'ADN de los promotors a d'èsser una region reconeguda per de divèrses factors de transcripcion.


text:
Los Toldos
Los Toldos qu'ei ua vila deu nòrd oest de la província de Buenos Aires e caplòc deu partit de General Viamonte. A l'origina qu'èra un camp (designat en castelhan dab la paraula toldería qui'u balhè lo son nom) d'indians mapuche gavidat peu lo lor capdau (ionco en mapuche) Ignacio Coliqueo.
Qu'ei la vila nadau d'Eva Duarte (mei coneguda com Evita), la famosa figura politica e sociau durant las annadas 40 e 50. La soa casa nadau qu'ei, amassa dab lo monastèri benedictin, l'atraccion toristica màger deu partit.


text:
En brèu, Lafontan sias de nos diser que dintratz dins una cultura del resultat que far que pauc importa l'aligança l'important es de faire chifras ?
Mouaif....... quora una fusion POC/UMP (veire FN coma es la fòrça montanta) istòria de ganhar de las votz...
Francament, eri a la presentacion de las tièras far una setmana al Chat d'Oc, e lo discors me semblet pas lo meteish
Cresi que òc i'a un vertadier probleme en politica (e es pas sonqu'occitan o franco-frances) es que fòra de las extremas e de certs sòçis d'EE los Verds, los politics desfendon pas d'ideas sanceras s'acontentan de dubrir lo jornal per veire las tendencias que marchan ta menar d'electors (es çò que me mena cada jorn de soscar plan a las informacions que vau tractar cada jorn istòria de cabussar pas dins la manipulacion de massa) quitament se soi pas jamai estat un prochi del POC (i teni d'amics ) se lo POC seguis lo moviment trapi aquò domatge.


text:
1888
Aquesta pagina concernís l'an 1888 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 1 d'octobre - Inauguracion de l'Universitat de Sòfia
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Lòng de la frontiera occidentala, desfacha etiopiana de Sar Weha (18 de genier) còntra lei Madistas que pilhèron Gondar avans d'èsser rebutats a la batalha de Gute Dili (14 d'octòbre). Lo negus Yohannes IV reüniguèt alora una armada fòrça importanta per menar una ofensiva d'amplor en direccion de Sodan.
Oyo[modificar | modificar la font]
Oyo deguèt acceptar un protectorat britanic. Lo reiaume se fragmentèt alora rapidament e sei darriers vestigis dispareguèron definitivament en 1896.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Armament[modificar | modificar la font]
Assais dei premiers prototips de sosmarins militars per lei marinas espanhòla (sosmarin de Peral, 8 de setembre) e francesa (Gymnote, 24 de setembre). En revènge, leis autoritats militaras dei dos país adoptèron de ponchs de vista diferents. En Espanha, lo sosmarin concebut per Isaac Peral (1851-1895) se turtèt a una oposicion viva e foguèt finalament abandonat. Au contrari, en França, leis assais foguèron jutjats satisfasents e lo Gymnote venguèt lo precursor dei sosmarins d'ataca que foguèron desvolopats per divèrsei flòtas europèas a la fin dau sègle XIX e au començament dau sègle XX.
Fisica[modificar | modificar la font]
Descubèrta de la preséncia deis ondas electromagneticas diferentas de la lutz per Heinrich Hertz (1857-1894).
Medecina[modificar | modificar la font]
En immunologia, confirmacion de l'existéncia dei toxinas (→ 1884) après la descubèrta de la toxina difterica per Émile Roux (1853-1933) e Alexandre Yersin (1963-1843).
Quimia[modificar | modificar la font]
Descubèrta dei cristaus liquides per lo quimista austrian Friedrich Reinitzer (1857-1927).
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 17 de febrièr - Otto Stern, fisician alemand, Prèmi Nobel de Fisica (m.1969)
- 13 de junh - Fernando Pessoa, escrivan portugués (m.1935)
- 5 de julhet - Herbert Spencer Gasser, fisiologista american, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m.1963)
- 10 de julhet - Giorgio de Chirico, pintor grèc (m.1978)
- 16 de julhet - Frits Zernike, fisician neerlandés, Prèmi Nobel de Fisica (m.1966)
- 17 de julhet - Shmuel Yosef Agnon, escrivan israelian, Prèmi Nobel de Literatura (m.1970)
- 17 de julhet - Milán Füst, escrivan ongrés (m.1967)
- 22 de julhet - Selman Waksman, bioquimista ucraïnian, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m.1973)
- 23 de julhet – Raymond Chandler, escrivan american (m.1959)
- 3 de setembre - Nereu Ramos, president del Senat brasilièr e president de Brasil entre 11 de novembre de 1955 e 31 de genièr de 1956 (m.1958)
- 5 de setembre - Sarvepalli Radhakrishnan, president d'Índia (m.1975)
- 16 de setembre - Frans Eemil Sillanpää, escrivan finés, Prèmi Nobel de Literatura (m.1964)
- 26 de setembre - T. S. Eliot, escrivan britanic, Prèmi Nobel de Literatura (m.1965)
- 16 d'octobre - Eugene O'Neill, escrivan american, Prèmi Nobel de Literatura (m.1953)
- 7 de novembre - Chandrasekhara Venkata Raman, fisician indian, Prèmi Nobel de Fisica (m.1980)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 31 de genièr - Joan Bosco, sant catolic (n.1815)
- 29 de març - Charles-Valentin Alkan, compositor francés (n.1813)
- 11 de setembre - Domingo Faustino Sarmiento, president d'Argentina (n.1811)


text:
Avet blanc
L'Avet blanc o Avet pectinat (Abies alba Mill.) es un conifèr de la familha de las Pinacèus[1] es una esséncia importanta forestièra en Euròpa.
Somari
Descripcion[modificar | modificar la font]
Portada[modificar | modificar la font]
L'avet blanc es l'arbre europèu mai naut, se pòt enauçar a 60 mètres[2]. Viu fins 500 ans e lo diamètre de la camba pòt aténher 2 mètres[3]. La cima es d’en primièr conica, ponchuda puèi ovoída, e fin finala tabulara (espandida). Lo tronc es drech, las brancas orizontalas.
Rusca[modificar | modificar la font]
La rusca es lisa, grisa argentada[4], amb de pichonas pòchas de resina, puèi crebassada amb l'edat. Los ritidòms presenton de crebassas longitudinalas quora son adults. La rusca conten de resina compausada de sesquiterpenoïds, de cellulòsa, de sals minerals, de tanins e d' acids grases, de diterpèns, de lectinas.
Rams[modificar | modificar la font]
Los rams de 2 ans son lises, burèl gris, de pubescéncia grossièra negra o jaunenca per qualques raças.
Las brancas e los rams son en majoritat orizontals. Amb l’edat, las brancas lateralas de la cima passan sovent la butada terminala (cima en nis de cigonha)[5].
Fuèlhas[modificar | modificar la font]
Los borrons son plan grosses, ovoïds, lises. De color castanha, lusents, non resinoses[6].
Las fuèlhas son d'agulhas non ponhentas, solitàrias, de longor cambiadissa sus un meteis ram (15-30 mm). Son fixadas per una pichona ampola de bòrds limitats daissant una creta redonda, neta aprèp la casuda. Son plantadas tot a l'entorn del ram e se tòrçon a la basa per se plaçar dins un plan coma las dents d’un penche; atal pareisson dispausadas sus 2 rengs dins un plan suls rams esterils (los rams fertils son en bròssa).
Las agulhas sont planas, drechas, redonda o un pauc escavadas al tèrme. Presentan doas bendas blancas de stomats en dejós, mas pas sul dessús[7]. Demòran 6 a 9 ans. Suls rams de cima, las agulhas son en bròssa e corbadas.
Fusta[modificar | modificar la font]
La fusta es blanca o jaunenca, sens albenc. Contenon pas de canals resinifèrs. Los cercles son plan visibles. La fusta es encara mai tendra e leugièra quand l'arbre butat aviat.
Organs reproductors[modificar | modificar la font]
L'avet blanc produch de còns mascles e femes en abril e mai[8].
Los còns mascles son nombroses, ovoïds o longs, globuloses. De color jauna, son amassats jos de rams de l’an passat.
Los còns femes son isolats, e mesurant abans maduretat de 2 a 10 cm de long. Situats cap a la mitat dels rams de l’an precedent, son orientats cap amont e puslèu localizats cap a la cima de l’arbre[9]. Mesuran de 12 a 20 cm a maduretat[10] e an una forma cilindrica. De bractèas salhentas despassan entre las escatas. Son d’en primièr verds, puèi bruns. Son madurs dins l’an e se desarticulan a maduredat (octobre)[11]. L’ais del còn persistís pendent 1 o 2 ans.
Las granas son de forma subtriangularas, longas de 8 a 13 mm, de color jauna brunenc, amb una ala de 2 cm soudadas[12]. La fructificacion se fa subretot cada dos ans.
Ecologia[modificar | modificar la font]
Se trapa l'avet blanc subretot dins los bòsques caducifoliats d'Euròpa miègjornala, occidentala e centrala[13], montanhòls, de sols estabilizats. Demandon una importanta umiditat atmosferica. Son implantacion tipica es suls envèrs.
Son airal de reparticion es perialpina (puslèu miègjornal). Compren la Selva Negra, las montanhas de Boèmia, des Tatrás, dels Carpats, dels Apennins, dels Alps dinarics e del Rodòp. Se trapa dins lo Jura (500 a 1 100 m), las Vòges (400 a 1 100 m) e los Puèges del Perche, en Normandia, à 400 m d’altitude e tanben en Corsega (1000 a 1700 m). E dins los monts prèp d'Occitània se troban dins los Alps (700 a 1700 m), dins los Pirenèus (900 a 1500 m), lo Massís Central (700 a 1500 m).
Es a vegada plantat dins de pargues e jardins a de fins decorativas.
Malautiá[modificar | modificar la font]
La resisténcia de l'avet blanc als gastadors e patogèns se determina:
- Per la qualitat de l'estacion onte buta: las plantacions d'avet situadas al tèrme d’airal natural se pòdon revelar mai sensibles a de gastadors e patogèns;
- Per l'estructura e la composicion en classas d’edats dels poblaments: las estructuras capitalizadas per vielhiment e las plantacions de fòrta proporcion de poblaments d'edat son mai sensibles a la atacas fitosanitàrias;
- Par la qualitat dels plants e pel suenh donat a lor mesa en plaça dins lo cas dels poblements artificials.
Damatge de la salvagina[modificar | modificar la font]
L'avet es fòrça raspat pels cèrvids (fòrça mai en ivèrn qu’en estiu) e pendent de longs ans. Las lèbres e conilhs pòdon provocar de damatges al nivèl dels grelhs e aquò provòca de forcas.
La pollucion[modificar | modificar la font]
L'avet blanc es fòrça sensible al fluor, amb de mortalitats freqüentas.
Los campairòls[modificar | modificar la font]
Existís diferentas alteracions degudas a l’accion d'aqueles:
- L’Armillaria ostoyae es un campairòl parasit que s’ataca a dos nivèls: entre la rusca e la fusta, puèi coloniza lo sistèma racinari amb son mycelium.
Las racinas malautas en contacte amb las sanas, e que los rizomòrfs sosteren, facilitan la propagacion del campairòl.Los damatges son una poiridura pron aviada de las racinas e una secada de l’arbre començant per la cima e los tèrme de las brancas, puèi la rusca se fendilha e se destacan aisidament. Los mejans de luta son:
-
- una igièna dels poblament e dels suenhs culturals
- lo tractament de las vielhas socas
- Rasclaments circulars
- La malautiá del « redond » es une alteracion producha pel mycelium de Heterobasidion annosum. Se localiza dins lo còr de la fusta o lo campairòl provòca une poiridura roja que s’espandís en diamètre e en nautor fins a 5 o 6 m (camba cavada caracteristicas e fusta sens valor). Per lutar se pòt:
- cavar de valats prigonds de 60 a 80 cm per cenchar la taca parasitada
- levar las socas abans de tornar plantar
- tractat quimicament las socas frescas mejans d’urèa e de blau sulfacid brilhant
- Lo pairòl de l'avet se manifesta de dos biais:
- l'escoba de las mascas, qui se caracteriza per una concentracion dels rams, quilhats, fulhoses d'agulhas cortas, jaunencas e caducas, eissidas d’una tumor linhosa (durada de vida: 15 a 20 ans). L'unic biais de luta a l’ora d'ara consistís a rompre lo cicle biologic del rovilh eliminant las escobas de mascas portairas d'espòrs, de los brutlar, de la devalada cap a l'vèrn, abans la disseminacion dels espòrs. Quand l’arbre grossís, intègra l'escoba de masca que ven una pairòla.
Los insèctes[modificar | modificar la font]
Divèrs insèctes fan de degradacions al nivèl de la fusta, de las agulhas o dels còns e granas.
Lo parasitisme[modificar | modificar la font]
Lo vesc (Viscum album) es un emiparasit que s’acroca a de brancas mercé a un disc adesiu. S’enfonça dins lo cortèx de l'avet fins als teissuts conductors amb que assegura una eficaça connexion per liurar una partida de la saba de sa victima. Lo vest lèva subretot de l’aiga e de sals minerals perqu'es una planta clorofiliana.
Utilizacion[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Arbres (fr) Arbres - Jaromir Pokorny - p.32 - ISBN|2700018184 - Ed: Gründ - 1987
- ↑ Arbres
- ↑ Arbres
- ↑ Arbres
- ↑ Arbres
- ↑ Arbres
- ↑ Arbres
- ↑ Arbres
- ↑ Arbres
- ↑ Arbres
- ↑ Arbres
- ↑ Arbres
- ↑ Arbres


text:
E-Prime
E-Prime (que significa English Prime) es una manièra de parlar anglesa sens usar lo vèrb "èsser", en anglés to be, en quina part que siá (be, is, am, are, was, were, been, being [1]). Per contra, un parlant o un escribiente d'E-Prime usa de vèrbs diferents coma "se far" (en anglés to become), "demorar" (to remain), e "s'igualar" (to equal) o eles pòdon rebastir la frasa per mostrar quala o que fa l'accion. Per exemple, en E-Prime, un escribiente cambiariá la frasa Mistakes were made = "Errors foguèron faches" a Joe made mistakes = "Joe faguèt d'errors". Aquel cambiament de formulacion revèla un actor (Joe) del temps que la forma precedenta a amagada l'actor. Los usatgièrs d'E-Prime considerariá mai adaptada la cambiada frasa.
Racions D'E-Prime[modificar | modificar la font]
D. David Bourland, Jr. Prepausèt primièrament E-Prime en 1965. Bourland Aviá estudiat Semantica Generala en lo passat. L'idèa principala de la Semantica Generala es que d'èssers umans pòdon merament saber qu'eles obsèrvan e experiencian quand eles veson, senton, tòcan, senton per gost, olen, pensan, e senton, e en mai, las observacions e las experiéncias pòdon afectar las observacions e las experiéncias futuras. Doncas que qui que siá a d'experiéncias diferentas dels autres, tanben interpretacions de las experiéncias son diferentas.
Estudiants de Semantica Generala e d'usatgièrs d'E-Prime obstinen se que dire This cat is soft = "Aquel gat es doç" omet nombroses autras atributs, e implica que l'"objècte" exterior del gat es lo "meteis que" l'experiéncia interiora d'"èsser doça". Per contra, d'usatgièrs d'E-Prime dison This cat feels soft TO ME = "Aquel gat impressiona doç A ME" per se remembrar de las causas seguentas:
- La siá experiéncia d'"èsser doça" compren e l'"objècte" exterior nomenat "gat" e los uèlhs, las mans, lo cervèl e lo sistèma nerviós de l'observaire.
- Quauquarrés un autre puedería experienciar divèrses aspèctes del gat.
- Eles meteisses puederían experienciar una causa diferenta en un temps diferent o en circonstàncias diferentas. (Lo gat puedería gratar los, o impressiona humit o cubrido amb brutícia.)
Qué es pas E-Prime[modificar | modificar la font]
E-Prime e Semantica Generalas son pas de lengas o de de formas d'anglés diferents. Per contra, eles provesisson de manièras diferentas de pensar e de parlar del mond.
Lengas coma arábico, turca, e cantonés, e mai se a pas un vèrb separat per "èsser", elas an l'idèa d'"èsser". Per exemple, un parlant de la nòstra lenga puedería dire "Aquela poma es roja". Un locutor d'arabi poiriá dire (en traduccion literala) "Aquela poma roja". La majoritat de las lengas pòt èsser usada per esprémer l'idèa d'una roja poma. Un usatgièr d'E-Prime pòscas merament dire (en traduccion literala) "Aquela poma apareis roja a me" per se remembrar que "veire de roja" compren e la poma e l'uèlh e cervèl de la persona observante la poma.
Nombroses ensenhaires d'anglés alentan estudiants a usar de vèrbs diferents d'"èsser". A eles, usatge de vèrbs mai actius fa òbra escricha mai clar e mai interessant. Aquelas enseñadores vòlon refinar d'òbras escrichas per los sieus estudiants e pas necessàriament accedisson a las idèas de Semantica Generala o E-Prime.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ En la nòstra lenga serián "èsser", "es", "son", "èra", "estat", "en essent", "siá"/"siatz"


text:
Echinoidea
Los Orsins (equinids) son de creaturas de mar espinosas vivent dins totes los oceans del mond. La talha mejana adulta es entre 3 e 14 cm.
Son d'invertebrats marins de l'embrancament dels Echinodermata (Equinodèrmes), del grèc echinos, « espina » e derma « dèrma ». Son de parents pròches dels congombres de mar e de las estelas de mar.
Somari
Descripcion[modificar | modificar la font]
Lor còs esferic es protegit per una cauquilha dura o entièrament recobèrta d'espinas aceradas.
Se desplaçan lentament en utilizant lors espinas mobilas e lors podias o pseudopòdis (pichons tubes situats entre las espinas, emplenats d'aiga e que fan ventosa a lor extremitat). Aqueles podias constituisson l'aparelh ambulacrari de l'orsin.
Plaça dels orsins dins lo mond animal[modificar | modificar la font]
Lista de las sosclassas[modificar | modificar la font]
- sous-classe Euechinoidea Bronn, 1860
- superòrdre Atelostomata Zittel, 1879
- òrdre Cassiduloida Claus, 1880
- òrdre Spatangoida Claus, 1876
- superòrdre Diadematacea Duncan, 1889
- òrdre Diadematoida Duncan, 1889
- òrdre Echinothurioida Claus, 1880
- òrdre Pedinoida
- superòrdre Echinacea Claus, 1876
- òrdre Arbacioida Gregory, 1900
- òrdre Echinoida Claus, 1876
- òrdre Phymosomatoida
- òrdre Salenioida
- òrdre Temnopleuroida Mortensen, 1942
- superòrdre Gnathostomata Zittel, 1879
- òrdre Clypeasteroida A. Agassiz, 1872
- òrdre Holectypoida Ducan, 1889
- superòrdre Atelostomata Zittel, 1879
- sous-classe Perischoechinoidea M'coy, 1849
- òrdre Cidaroida Claus, 1880
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Referéncia ITIS : TSN 157821 Echinoidea Leske, 1778 (en)
- Paginas sus la lantèrna d'Aristòtel
- L'orsinada


text:
Saulny
Saulny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Dépendait De l'anciana província del Barrois, en la prévôté de Briey. Donat en fief a las familhas messines : Baudoche, Papperel, Gournay, lo Hungre, de Esch.
En 1681, 1683 e 1687, tres méchantes mascas an « cremat a causa del dolent temps o perque dels veaux èran mòrts ». Las execucions an luòc a l'epòca dejós de la tuilerie sus la rota de Vigneulles[1].
Dépendait de l'ancienne province du Barrois, dans la prévôté de Briey. Donné en fief aux familles messines : Baudoche, Papperel, Gournay, le Hungre, d'Esch.
En 1681, 1683 et 1687, trois méchantes sorcières sont « brûlées à cause du mauvais temps ou parce que des veaux étaient morts ». Les exécutions ont lieu à l’époque en dessous de la tuilerie sur la route de Vigneulles[1].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
rl291109.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Léopold Sédar Senghor (n. a Joal, Senegal, Africa Occidentala Francesa, AOF, dins una familha serere, lo 9 d'octobre de 1906, m. a Verson, Normandia, França, lo 20 de decembre de 2001), poèta, escrivan e òme politic, foguèt president de Senegal entre 1960 e 1980.
Amb los sius parions, lo martiniqués Aimé Césaire e lo guaianés Léon Gontran Damas, creèron (dins L'Etudiant noir (revista) a partir de 1934) e desvolopèron amai illustrèron e aparèron lo concèpte de Negritud (négritude) que tanta importància aguèt puèi dins l'emancipacion d'Africa e de l'Òme negre en general.
Designat Prince dels Poètas en 1978, e francofòn afogat e fervorós, foguèt elegit immortel lo 2 de setembre de 1983, a l'Académie française. Èra lo primièr cap d'Estat estrangièr a o èstre.


text:
Calandreta
Calandreta transmet la lenga e la cultura occitanas als enfants en assegurar lor escolarizacion en immersion tota tre la mairala.
Lo francés dintra dins la vida escolara en fin de CP, un còp que l’enfant sap legir en occitan. Camina puèi cap a las autras lengas e culturas en s’apiejar sus l’occitan coma lenga vertebrala.
Los establiments segondaris Calandretas valorizan aquel bilingüisme que permet a l’enfant d’arribar a un plurilingüisme en fin de tresena e de capitar lo brevet amb d’espròvas en occitan.
Qualques chifras
Calandreta es [1] :
65 escòlas e 3 collègis repartits sus 18 departaments.
3795 enfants escolarizats (3585 per 1er gra / 210 per 2nd gra).
218 regents e professors.
290 emplegats non ensenhaires.
Milièrs d’associatius.
Per federacion las chifras son :
Federacion Aquitània : 584 enfants per 14 escòlas e 1 collègi
Mairala e elementari : 546
Collègi : 38
Federacion Lengadòc : 1922 enfants per 24 escòlas e 1 collègi
Mairala e elementari :1796
Collègi : 126
Federacion Miègjorn Pirenèus : 1037 enfants per 20 escòlas e 1 collègi
Mairala e elementari : 991
Collègi : 46
Federacion Lemosin : 57 enfants per 1 escòla
Federacion Auvèrnha : 82 enfants per 3 escòlas
Federacion Provença : 113 enfants per 2 escòlas
[1] chifras de setembre de 2016


text:
Nike
Nike Inc. (en anglés: /naɪki/) es un dels fornidors americans màgers de sabatas, vestits e articles d'espòrt. La companhiá ten lo seu nom de la deessa grèga de la victòria (en grèc : Nίkn). Nike comercializa produches jos sa marca pròpria, mas tanben coma Nike Golf, Nike Pro, Air Jordan, Team Starter, e filialas demest las qualas Bauer, Cole Haan, Hurley International e Converse.
L'entrepresa a la siá sedença près de la vila de Portland dins l'estat d'Oregon en los Estats Units.[1]
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) ALEXANDRIA SYMONDS, « The Unreleased Nikes President Obama Got First », 2015, New York Times. Consultat lo 16 d'octubre de 2015


text:
darboneta
Occitan Warrior
Nombre de messatges : 267
Atge : 36
Localisacion : Ais de provenca
Nivèl de Lenga : Parli plan, fau sonque de pichòtas dècas
Dins OCCITANIA !!, demòri a costat : del Discari
Date d'inscription : 18/02/2008
E ben se pòu esperar lei vacanças( que d'aquela passa teni trop de trabalh per lo faire ) a ieu , me desagradarià pas d'assajar de faire la transcripcien.
Coma aquo , porrai trabalhar mon provençau ... Vaqui enfin un biais de transformar la garrolha sus la facultat provençala dau forum en vertadier cors !!!!Que nen pensa lo professor Bojarron?


text:
Nom de Her
Lo nom de Her(o nom d'Òrus qu'ei un deus noms qui compausan la titulatura deus faraons d'Egipte (lo sol peus faraons los mei ancians e un deus cinc noms mei après dens l'istòria egipciana). Aqueth nom que liga lo faraon dab lo diu Òrus considerat com l'ajòu deu faraons e lo purmèr faraon eth medish après aver conquestat lo país suu son onco Seth. Lo nom d'Òrus qu'èra escivut dens un Serekh
caperat deu determinatiu deu diu Òrus:
Los autes nom de la titulatura qu'èran lo nom de Sa-Ra ("hilh de Ra"), lo nom de Nebtí, lo nom d'Òrus d'aur e lo nom de Nisot-Bití ("rei de las duas tèrras").


text:
1083
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1083 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Comtat de Provença[modificar | modificar la font]
Maridatge entre Ceselha de Provença e Bernat Aton IV Trencavel, vescòmte de Carcassona, de Besièrs e d'Agde.
Ostau de Trencavèl (Vescomtats de Carcassona, de Besièrs e d'Agde)[modificar | modificar la font]
Maridatge entre Ceselha de Provença e Bernat Aton IV Trencavel, vescòmte de Carcassona, de Besièrs e d'Agde.
França[modificar | modificar la font]
Ducat de Normandia[1][modificar | modificar la font]
Mòrt de la rèina Matilda inspiratritz de la Tapissariá de Bayeux (2 de novembre). Foguèt enterrada dins l'Abadiá ai Damas.


text:
Aketo
Aketo es un rapaire francés d'origina argeriana.
Biografia[modificar | modificar la font]
Aketo comença lo rap a 13 ans, mas s'especializa pas dins lo rap perque en parallèla, serà grafaire (farà los graffitis sus l'album "Gravé dans la roche" de Sniper). Pus tard, integrarà lo collectiu "Comité" de Dòl-La-Barra que quitarà pas qu'en 1997 per rejónher "Personnalité Suspecte" de sos amics Tunisiano e Blacko. Al meteis moment, amenarà al grop DJ Boudj. Lo grop fa una aparicion sus la compilacion "Première Classe Vol.1".
Puèi signan en cò de Warner e publican son primièr album nomenat Du Rire Aux Larmes ambe lo tròç France. Aquel album vendrà doble disc d'aur amb mai de 200 000 exemplars venduts. Aprèp qualques aparicions solòs sus divèrsas compilacions, los tres membres se reünisson per sortir son segond album Gravé Dans La Roche que coneisserà un gròs succès comercial ambe 400 000 vendas.
Agent cadun envejas d'aviar una carrièra solò, los tres amics sortisson un tresen album nomenat Trait Pour Trait que se vendrà de un pauc mai de 120 000 exemplars. Aketo sortís en decembre de 2007 un Street CD sos lo nom de Cracheur de Venin ont convidèt d'artistas de rap francés coma Haroun, Soprano, Salif, Seth Gueko, Sefyu, Six Coups Mc o L'Skadrille. Aketo sortirà en 2009 son album nomenat "Une Petite Vie, 100 Histoires" ambe la preséncia de Tunisiano del grop Sniper.
Discografia[modificar | modificar la font]
- 2001 : Du rire aux larmes (Sniper)
- 2003 : Gravé dans la roche (Sniper)
- 2006 :Trait pour trait (Sniper)
- 2007 : Cracheur de venin (Solò)


text:
Driencourt
Dryincourt en picard ( Driencourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Vilatge rural situat a l'èst de Péronne.
Village rural situé à l'est de Péronne.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
De las traces de villa gallo-romaine i an #èsser d'amassadas, aital coma dels sosterranhes refugis (muches)[1].
Lo vilatge a #èsser destruit pendent la Primièra Guèrra mondiala.
Des traces de villa gallo-romaine y ont été retrouvées, ainsi que des souterrains refuges (muches)[1].
Le village a été détruit pendant la Première Guerre mondiale.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 Modèl:Ligam rot Error de citacion : Invalid
tag; name "Quid" defined multiple times with different content


text:
Trivium
Del latín, trivium (tres: "tres" e via: "via", "camino"), confluéncia de tres camins. Dins la Antigüetat e la Etat Media, tres de las siete arts liberals relativas a la eloquéncia: gramatica, retorica e dialectica (o logica) Dins las universitats medievalas, lo trivium compreniá los tres aspèctes basics de la coneissença: La gramatica coma mecanica del lengaje; La logica (o dialectica - logica e dialectica llegaron a èsser sinónims dins lo tiemp) qu'es la "mecanica" del pensamient e lo análisis; e la retorica qu'es lo us del lengaje per instruir e persuadir. Dins la escolastica medievala se consideran camps preparatoris pel quadrivium, lo aquel compren la aritmetica, la geometria, la musica e la astronomia


text:
Economia de Moçambic
Lo 1975, an de la siá independéncia, Moçambic èra un dels païses pus paures del mond. Problèmas de gestion d'una economia socialista e una guèrra civila entre lo 1977 e lo 1992 empejorèron la situacion[1].
Lo 1987 lo govèrn comencèt una sèria de reformas macroeconomicas amb fins de establisar l'economia. Aquelas reformas, adoptadas amb ajuda internacionala e combinada amb eleccions liuras lo 1994, resultèron en lo melhorament de las taxas de creissença. Reformas monetàrias redusiguèron l'inflacion. Reformas fiscalas condusiguèron a un melhorament del recobrament[1].
Malgrat aiçò, lo país seguís depenent d'assisténcia internacionala para gaireben mitat de lo sieu budgèt annal, e la majoritat de la populacion seguís jol lindal de pauretat. L'agricultura de subsisténcia contunha d'èsser la principala font de renda de la majoritat de la populacion[1].
Nòtas & referencias[modificar | modificar la font]

- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 CIA, « The World Factbook ». Consultat lo 6/5/2013


text:
Teoria dels nombres
Tradicionalament, la teoria dels nombres es la branca de las matematicas puras que s'ocupa de las propietats dels nombres enters. Atal dins d'aquesta part de las matematicas s'estudian conceptos coma la divisibilitat, los nombres prims, máxim común divisor, mínim común múltiple, relacions d'orden, etc.
La disciplina amanecièt per ocuparse d'una clase mai amplia de problemas que surgiron naturalament de l'estudi dels nombres enters. La teoria dels nombres se pòt subdividir en varis camps, d'aquerde amb los metòdes que s'usan e de las questions que son investigadas, que son:
- Teoria elementària dels nombres: fa servir solament los metòdes elementaris de l'aritmetica per la verificacion e comprobacion de las propietats essencialas de l'ensemb dels nombres enters e en particular las propietats dels nombres prims;
- Teoria analitica dels nombres: utiliza l'análisis reala e análisis compleja, especialament per estudiar las propietats dels nombres prims;
- Teoria algebrica dels nombres: fa servir álgebra abstracta avanzada (álgebra moderna) e estudia los nombres algebrics;
- Teoria geometrica dels nombres: utiliza metòdes geometrics, algebrics e analitics;
Somari
Sus la teoria elementària dels nombres[modificar | modificar la font]
Lo primièr contacte amb la teoria dels nombres es a través de la teoria elementària dels nombres. A través d'aquesta disciplina se pòdon introducir propietats pro interesantes e notables dels nombres enters, maires, qu'en èsser propostas coma questions per èsser resolvidas, o teoremas per èsser ensalhats, son generalament de difícil solucion o comprobacion. Aquestas questions son ligadas basicament a tres tipes d'investigacions, a saber:
- Estudis especifics sus las propietats dels nombres prims;
- Investigacion d'algoritmes eficientes per l'aritmetica basica;
- Estudis sus la resolucion d'ecuacions diofantinas;
Aquestas questions directament ligadas per l'estudi de l'ensemb dels nombres enters e lo seu subensemb format pels nombres naturals.
La títul d'ilustracion, qualques dels fòrças problemas que si pòdon focalizar dins aquestas tres áreas de la teoria elementària dels nombres son comentats la continuacion:
Propietats dels nombres prims[modificar | modificar la font]
Teorema d'Euclides[modificar | modificar la font]
- "Existe una cantitat infinita de nombres prims"
Conjetura de Goldbach[modificar | modificar la font]
- "Se pòdon expresar los nombres pares, màgeres que 2, coma la suma de doas nombres prims?" aquesta es conjetura de Goldbach
- formulada en 1746 e fins a uèy pas ensajada, a pesar d'èsser verificada per nombres de l'orden de fins a 4*10^14.
¿Cuántos nombres prims terminan amb lo dígit 7? Serían infinitos? Dels 664579 nombres prims menores que 10 milhones, los que terminan en 1, 3, 7 e 9 son, respectivament, 166104, 166230, 166211 e 166032. Aqueste correspond a 24.99%, 25.01%, 25.01% e 24.98% del total de nombres prims. Que sugier esto?
Ay infinitos pares de nombres nomenats prims gemels: nombres prims que diferen un de l'autre solament en doas unitats, coma (3 ; 5), (71 ; 73) o (1000000007; 1000000009)?
Algoritmos eficientes per l'aritmetica basica[modificar | modificar la font]
Fum de las modernas aplicacions que del camp de la criptografia (codificacion destinada a generar, almacenar o meteis transmitir - per exemple, per telefonia o mai especificament per l'Internet) - informacions secretas o confidencialas de maneras seguras, dependen d'algunas de las propietats dels nombres enters e dels nombres prims. Çaquelà las aplicacions aritmeticas envolvendo las propietats dels nombres enters son directament relacionadas amb la capacitat de resolver doas problemas fondamentals:
- lo problema del test per verificar si lo nombre es primo;
- lo problema de la descomposicion en fatores prims;
Aparentement son problemas de solucion simple, que se fan complejs quand se pasa a trabalhar amb numerals de decenas o meteis centenas de dígits.


text:
Miratge
Lo miratge es l'imatge mai o mens deformat d'un objècte ben reau per un efècte optic (es pas una illusion d'optica, qu'es una deformacion d'un imatge que si deu a una interpretacion erronèa dau cervèu).
La fotografia d'aqueu miratge que si crèa per lei diferéncias de temperatura de l'èr ne'n pròva la realitat optica (traças) e pas son illusion (ni l'uelh ni lo cervèu s'enganan en viant l'èr tremolar o lei rais que si semblan rebatre sus lo sòu).
Lo miratge a ren de subjectiu : si pòu fotografiar. Lo miratge a ren d'irracionau : s'explica per l'optica geometrica e lei lèis de la refraccion.


text:
Civada
La civada es una planta erbacèa annala, que fa partida de la familha de las graminèas, concrètament dels grans. S'utiliza coma noiridura per las personas e pels animals. Las varietats mai cultivadas son: avena sativa e avena byzantina. Se cultiva dins de tèrras acidas e dins de zònas plujosas e d'estiu non pro caud pel blat (coma Escòcia). Segon los luòcs se semenan a la tardor o a la prima pr'amor que resistís pas tant al fred d'ivèrn coma lo blat o l'òrdi.
Ecologia[modificar | modificar la font]
Originària del sud-èst asiatic e naturalizada dins los balcans, se cultiva actualament dins fòrça luòcs del mond, subretot dins de zònas temperadas, coma lo centre e lo nòrd d'Euròpa e lo nòrd d'America. Es una planta que se trapa tanben de manièra salvatja. Florís entre junh e agost e la culhida s'efectua d'estiu.
Descripcion[modificar | modificar la font]
Terofit en forma de planta erbacèa de fins a 1,5 m de nautor. Rasics reticularas e potentas, pus abondantas e prigondas que las de las autras cerealas.
Composicion quimica[modificar | modificar la font]
- Amidon
- Lipids
- Sals minerals (coma fèrre, zinc o magnèsi)
- Flavonas
- Fitosteròls
- Vitaminas (A, B1, B2, PP, E e D)
- Sals silicicas
- Saponinas triterpenicas (avenacosids A e B)
- Carotenoïdes
- La civada conten pas de glutèn, mas pòt aver de contaminacion crosada amb d'òrdi e de blat
Emplecs terapeutics[modificar | modificar la font]
Emplecs aprovats per la Comission I del Ministèri alemand de la Santat:
- Dermatitis
- Verrugas
Tradicionalament s'es utilizada pel tractament de l'ànsia, l'insomnia, la discinesia biliara, l'artriti, l'artralgia, la gota, la tos seca e la gripa. S'es tanben utilizada per via topica pel tractament de la conjontiviti e de l'impetigo. Es fòrça utilizada coma una noiridura importanta pel bestial e pels umans dins los airals septentrionals.


text:
Saunay
Saunay es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Saunay a traversat de siás n'oèst pel Gault.
Lo vilatge es niché a la cœur del bòsc ; aquela darrièra cobrís una granda part de lo sieu territòri : lo bòsc de Saunay al nòrd-es de la D 474, e lo bòsc de Castell-Renault, a l'oèst d'aquela meteissa rota. Cap al sud la municipalitat se llaura sus una zòna mai agricòla.
La commune de Saunay est traversée d'est en ouest par le Gault.
Le village est niché au cœur de la forêt ; cette dernière couvre une grande partie de son territoire : la forêt de Saunay au nord-est de la D 474, et la forêt de Château-Renault, à l'ouest de cette même route. Vers le sud la commune s'ouvre sur une zone plus agricole.


text:
Drech public
Lo drech public es constituit per l'ensems de las nòrmas que regisson las relacions de drech qu'intervenon entre las personas moralas de drech public coma l'Estat, las collectivitats localas, de las institucions o agropament especificament ligadas al drech public o de las bancas nacionalas. Lo drech public defend l'interès general amb prerogativas ligadas a la poténcia publica. Organiza las relacions entre doas personas publicas mas egalament entre una persona publica e una persona privada.
Lo drech public es en general opausat al drech privat, que li recobrís l'ensems de las nòrmas que regiguèsson las relacions entre las personas fisicas o moralas.
Domeni del drech public[modificar | modificar la font]
- Lo drech politic qu'organiza los poders de l'Estat : parlament, govèrn, justícia.
- Lo Drech administratiu, que reglamente l'estructura de l'Administracion publica e las sieunas relacions amb las personas privadas.
- Lo Drech fiscal, que determina las condicions e lo en montant de la participacion dels afars de drech als budgèts de l'Estat e de las collectivitats publicas.
- Las finanças publicas que regropan l'ensems de las nòrmas que governan las finanças de l'Estat, de las collectivitats localas, dels organismes de seguretat sociala, dels establiments publics e de totas las autras personas moralas del drech public.
- Le drech internacional public qu'organiza las relacions entre los Estats e las organizacions internacionalas.
Una part de la doctrina considèra qu'apertenon al drech public cèrtas categorias :
- del drech penal, que definís las sancions pecuniàries o corporales que l'Estat, per l'intermediari dels tribunals repressius, pòt ferís l'individú que viòla cèrtas nòrmas del drech.
- del procediment penal, qu'organiza lo desvolopament del procès davant los tribunals judiciaris repressius quand son amassadas las condicions de las infraccions definidas pel drech penal.
Una autra part la considèra coma essent mai lèu d'un drech transversal (cf drech penal)
Lo drech public per país[modificar | modificar la font]
La nocion de drech public es acceptada per fòrça sistèmas juridics. Mai qu'es pas la meteissa pertot. En França, ven sustot de la separacion de las autoritats judiciarias e administrativas (lei del 16 e 24 d'agost de 1790), al motiu pas juridic mas politic (mesfisança del poder dels jutges, dempuèi l'Edat Mejana) ; aquela concepcion es ligada a la concepcion francesa de la separacion dels poders. Dins los païses de drech anglosaxon, aquela teoria es fòrça limitada per diferéncias de concepcion juridica.
En França[modificar | modificar la font]
La separacion entre l'òrdre administratiu e l'òrdre judiciairi nais en França amb la lei del 16 e 24 d'agost de 1790, qu'enebís als tribunals judiciaris de «pertocar, de qualque manièra que siaga, las operacions dels cors administratius» : en aplicacion d'aquesta lei, los diferents amb l'administracion relèvan dels tribunals administratius, que foguèron longtemps limitat al Conselh d'Estat et li son sobordenats.


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dijous, 16 de juny de 2011
Indignats e gascon transgenic
A! E lo darrèr comunicat d'Iniciativa qu'èra escriut en un gascon monstruós. Que'm demandi tostemps per qué los d'Iniciativa per Occitània e's creden obligats d'escríver en gascon transgenic? E pensan reaument que s'aplican las règlas deu gascon normatiu taus com estón enonciadas e illustradas per los gramaticians M. Romieu e A. Bianchi, non seràn pas comprés? Emplegar un gascon anormau n'ajuda pas a la normalizacion deu gascon. N'ei pas ua solucion ad arren.
6 comentaris:
-
-
Enqüèra ua pròba mei los occitanistas ne mestrejan pas ni chic ni briga la lenga, sii l'occitan, sii lo gascon. Que soi anat léger aqueth nhirgo e, vertat, los uelhs que se'm son caduts deu cap avant. E ne'us èi pas entenut a parlar, aqueth brave monde de "Iniciativa per Occitània". Que crei las aurelhas que se m'averén prudit, hòrt!! Mes a nòste, que sòlen díser "Que cau seguir la mòda o deixar lo país". Alavetz que vau deixar lo país entà no pas seguir aquera trista mòda. Aqueth mondòt occitan que poderàn contunhar d'escarraunhar la nòsta lenga en bèth parlant de la soa "Grand Occitània", dab accent tonic mau plaçat.
Jàsus praube, be'm fotuts los amics!!
- 16 de juny de 2011 a les 14:43
- Maime ha dit...
-
Vese pas lo costat transgenic, me. Qu'es perque n'i a pas los "que" ? los "dens", los "nòsta" ? Faudria dire "oficiaument" ?
- 16 de juny de 2011 a les 23:14
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Maime: pas sonque qu'aquò. Mots lengadocians inutilizats e incomprensibles en gascon modèrn (com enebeish per pro(h)ibeish o proibís), formas verbaus lengadocianas anormalas en gascon quin que sia l'estandard, koinè o aranés (per exemple: volèm per volem, demòra per demora o demore), formas incoerentas e en contradiccion dab las gramaticas de gascon normat (per exemple l'imperfeit deviá, en lòc de devèva o deuie, a mes incoërent dab la causida de la forma de l'article ua, que non uá). Tà hè'c brac: aqueth gascon qu'ei transgenic pr'amor qu'ei estat concebut segon parlars lengadocians shens respectar las règlas gramaticaus deu gascon. Que semblan créder lo gascon qu'ei un dialècte deu lengadocian. Qu'an gran tòrt.
- 17 de juny de 2011 a les 5:48
-
-
Lo lengadocian/occitan cau que despareishi, qu'ei la vergonha de las lengas d'òc, un patoés francisat e shens nada originalitat. Un òrde de francés dab -é e -o a la fin deus mots. Tè, lo jòc de las mila liuras.
E sabetz com disen "Il pleut comme vache qui pisse" en occitan?.. ding, ding, ding, ding, ding dang dong.
"Plòu coma vaca que pissa."
- 24 de juny de 2011 a les 21:59
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Anònim: Non soi evidentament pas d'acòrd sus l'espect vergonhós deu lengadocian o de l'ongués en generau. Que lo lengadocian e soe mei a francés, o intermediari enter gascon e francés, a jo que'm sembla vertat, mès n'ei pas, per jo, un defècte quin que sia. E n'ei sustot pas ua arrason tà desirar la soa desaparicon. Quina orror de desirar la desaparicion deu lengadocian! A jo m'agrada hèra de'u audir. Ne voi pertot e tostemp en Lengadòc.
- 25 de juny de 2011 a les 7:52
-
-
Ne'vs en hàsquitz pas, n'ei pas sonque provocacion. Verd e blu, que'm trufi de tu!
- 27 de juny de 2011 a les 18:15


text:
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
de l'occitan sus les panèls de reclama de la vila de Tolosa
1 de l'occitan sus les panèls de reclama de la vila de Tolosa le Mer 13 Aoû - 22:24
Le Guilhèm
Occitan Warrior
2 Re: de l'occitan sus les panèls de reclama de la vila de Tolosa le Mer 13 Aoû - 22:30
Le Guilhèm
Occitan Warrior
ai doblidat de citar la font :
http://jacmetolosa.spaces.live.com/
http://jacmetolosa.spaces.live.com/
3 Re: de l'occitan sus les panèls de reclama de la vila de Tolosa le Sam 16 Aoû - 19:45
Danís
Adjudant
Iosei ben per la socialisacion de la lenga, mas auriá pas 'gut l'ideia. Enfin, perque pas, io vese pas lo problema.
4 Re: de l'occitan sus les panèls de reclama de la vila de Tolosa le Dim 24 Aoû - 21:44
Axel
Francimand's Killer
Sabi pas se associar l'occitan ambé leis ancians es un azard ò no mai cresi que totei leis iniciativas de panèls bilingües son benvengudas Aicí an Avinhon i a gaire de senhalizacion bilingüe (soncament de panèls a l'entrada e sortida de la vila en grafia mistralenca) e cresi que jamai podrem vèire aquò...
5 Re: de l'occitan sus les panèls de reclama de la vila de Tolosa le Lun 25 Aoû - 10:19
Danís
Adjudant
Sabem pas jamai, la region Aquitania lancet lo projecte d'una nòrma panoccitana per la senhalisacion bilingua, mas lo temps de tot botar en plaça. En mai, apres, fau far paiar las mairias, vilatge per vilatge...
6 Re: de l'occitan sus les panèls de reclama de la vila de Tolosa Aujourd'hui à 16:04
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Odratzheim
Odrazheim en alemannisch (Odratzheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Odratzheim A situat en bordure de la plana de Alsace, al pè dels tucs jos vosgiennes, a l'èst de la rota départementale 422 (ex RN 422), ais viari important en connectant Molsheim a la RD 1004 (ex RN 4) e a Saverne. Molsheim Es distant d'unitat|9|km {{}}, Saverne es Modèl:A unitat e Estrasburg es Modèl:A unitat. Odratzheim A traversat per la rota départementale 620 #que se enllaça a l'oèst a la RD 422 e #que, al nòrd, connècta lo vilatge vesin de Kirchheim. Los autres comunas limitrophes son Scharrachbergheim-Irmstett al sud, Traenheim al sud-oèst e Wangen al nòrd-oèst.
Lo ponch en culminant se tròba a la reünion del tuc calcaire 'Am Berg (246 m), mas lo vilatge se situa a 175 m aperaquí. Lo ban communal a adaigat per la Mossig #que se flueix cap al sud-oèst e per lo sieu afluent, lo Kuhbach. Los dos corses d'aiga forman una zòna inundable (un plànol de prevencion dels risques d'inondacion sus la conca de la Mossig es totjorn en cors de definicion en 2006). Lo cors de la Mossig presenta una ripisylve constituenta un refugi pel avifaune e un corredor natural de passatge per la pichona fauna. Aquel cors s'acompanha egalament de pradas humides écologiquement interessantas.
Una pista cyclable en environant lo pòble per l'èst manlèva lo traçat de l'anciana via ferrée Molsheim-Saverne. La municipalitat es desservie per la linha de beguda Ret 67.
Odratzheim est située en bordure de la plaine d'Alsace, au pied des collines sous vosgiennes, à l'est de la route départementale 422 (ex RN 422), axe routier important reliant Molsheim à la RD 1004 (ex RN 4) et à Saverne. Molsheim est distante de 9 km, Saverne est à 21 km et Strasbourg est à 25 km. Odratzheim est traversée par la route départementale 620 qui se raccorde à l'ouest à la RD 422 et qui, au nord, relie le village voisin de Kirchheim. Les autres communes limitrophes sont Scharrachbergheim-Irmstett au sud, Traenheim au sud-ouest et Wangen au nord-ouest.
Le point culminant se trouve au sommet de la colline calcaire 'Am Berg (246 m), mais le village se situe à 175 m environ. Le ban communal est arrosé par la Mossig qui s'écoule vers le sud-ouest et par son affluent, le Kuhbach. Les deux cours d'eau forment une zone inondable (un plan de prévention des risques d'inondation sur le bassin de la Mossig est toujours en cours de définition en 2006). Le cours de la Mossig présente une ripisylve constituant un refuge pour l'avifaune et un corridor naturel de passage pour la petite faune. Ce cours s'accompagne également de prairies humides écologiquement intéressantes.
Une piste cyclable contournant le village par l'est emprunte le tracé de l'ancienne voie ferrée Molsheim-Saverne. La commune est desservie par la ligne de bus Réseau 67.
Istòria[modificar | modificar la font]
Odratzheim, #Que lo nom n'apareis en 747, fa partida del domeni reial de Marlenheim-Kirchheim. Al Mièja Edat, divèrsas abbayes, coma aquela de Honau o de Marmoutier, i an de bens. Lo pòble es probablament mes en penyora per Rodolphe Eer en 1276. Lo fief passa entre las mans de nombroses senhors a de contunh erigit en fief de la noblesa immediata de Bassa-Alsace : lo sieu senhor depen alavetz dirèctament de l'emperaire.
Del Modèl:Sp-, las familhas seigneuriales se succedisson a mesura #que se apaguen las unas après los autres.
En dependent a l'origina de la glèisa de Kirchheim, Odratzheim a pas erigit en parròquia autonòma #qu'en 1802.
Odratzheim, dont le nom apparaît en 747, fait partie du domaine royal de Marlenheim-Kirchheim. Au Moyen Âge, diverses abbayes, comme celle de Honau ou de Marmoutier, y ont des biens. Le village est probablement mis en gage par Rodolphe Ier en 1276. Le fief passe entre les mains de nombreux seigneurs puis est érigé en fief de la noblesse immédiate de Basse-Alsace : son seigneur dépend alors directement de l'empereur.
Du Modèl:Sp-, les familles seigneuriales se succèdent à mesure qu'elles s'éteignent les unes après les autres.
Dépendant à l'origine de l'église de Kirchheim, Odratzheim n'est érigé en paroisse autonome qu'en 1802.


text:
Salsinha
Salsinha (Salsigne en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom de Salsinha (atestacion Salcinhanum en 1240 - lo -c- es una error evidenta, o lo resultat d'una anciana metatèsi ipotetica sense importància per la prononciacion modèrna, que confond las doás consonantas) ven del nom d'òme latin Celsinius, ambe lo sufixe -anum, donc *Salsinhan, puèi reculament de l'accent [1]. Salsinha èra donc una anciana granda proprietat gallo-romana.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984


text:
1569
Aquesta pagina concernís l'an 1569 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Publicacion dau premier mapamond integrau per Gerardus Mercator (1512-1594).
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 9 de setembre - Pieter Brueghel lo Vièlh, pintor flamenc (n. c. 1525)


text:
Lista de succèsses musicales
Una lista de succèsses musicales (en anglés nomenada un music chart) es una manièra de donar a musica un gra. Lo gra ven de la popularitat de la musica. La Billboard Hot 100 es una lista populara. L'informacion sus listas ven de qualques fonts divèrsas, coma lo nombre d'objèctes venduts, lo nombre de còps un cant foguèt sonat sus la ràdio, lo nombre de còps un cant o album foguèt descargat, e d'autres critèris. Listas son qualques còps faches per un genre musical especial, per exemple Top 10 Rock Songs.
[[Categoria:Wikipèdia:esbòs Modèl:Esbòs/paramètres musica]]


text:
-241
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -241 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Còp d'estat organizat per lei conservators opausats ai projèctes de reformas dau rèi Agis IV. Gropat a l'entorn dau rèi Leonidas II qu'èra rintrat dins la ciutat (→ -242) e deis èfors adversaris d'Agis, aprofichèron son alunchament en causa d'una guèrra còntra leis Etolians per annular sei decisions e lei condamnar. Agis IV s'enfugiguèt dins un temple d'Atena. Foguèt executat ambé sa maire e sa grand après un procès despachatiu. Son fiu Eudamidas III li succediguèt. Leonidas II foguèt tanben restablit coma rèi.
Republica Romana[modificar | modificar la font]
L'annada veguèt la fin de la Premiera Guèrra Punica après la victòria romana deis Illas Egatas e lei dificultats economicas punicas. Cartage acceptèt d'abandonar ai Romans lei regions orientalas de Sicília encara tengudas per sei garnisons e deguèt rapidament faciar l'insureccion de sei mercenaris non pagats.
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Premiera Guèrra Punica còntra lei Romans que capitèron d'organizar una emboscada navala victoriosa ais illas Egatas còntra la flòta punica. Cartage perdèt 120 naviris sus 250 còntra solament 30 (sus 200) ai Romans. Lassada de la guèrra, l'elèit de la vila — principalament interessada per l'expansion de Cartage en Africa — decidiguèt de durbir de negociacions ambé Roma.
Après de negociacions lòngas, Cartage deguèt cedir Sicília, leis illas Egatas e leis illas Lipari ai Romans, pagar una indemnitat de guèrra de 3 200 talents e rendre sei presoniers sensa condicion. De mai, aguèt la defensa de recrutar de mercenaris en Itàlia. Pasmens, lei marchands romans obtenguèron ges d'avantatge comerciau e lei tropas, principalament formadas de mercenaris, de Drepana e Lilybaeum qu'èran estats pas vencuts lei Romans gardèron sa libertat e seis armas. Cartage deguèt solament lei retirar de l'illa avans de lei licenciar.
Vèrs la fin de l'annada, lo maucontentament causada per aquela desfacha au sen de la populacion e dei mercenaris cartaginés entraïnèt una revòuta dei mercenaris non pagats. Aquò foguèt lo començament d'una crisi grèva e d'una guèrra civila de tres annadas dicha Guèrra dei Mercenaris. L'insureccion trobèt rapidament un sostèn de part dei populacions africanas desirosas d'afeblir la dominacion de Cartage sus lo nòrd dau continent. Lei principalei vilas cartaginesas, compres la capitala, foguèron rapidament enceucladas.


text:
Aoste
Aoste es una comuna dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region francesa d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Aoste situat a 15 km del La Tour-du-Pin e los sieus abitants an nomenat los Outards.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 2006, dels registres archélogiques an meses a jorn un talhièr de potier datat de la fin del Mièja Edat[1]
En 2006, des fouilles archélogiques ont mis au jour un atelier de potier daté de la fin du Moyen Âge[2]


text:
IIau dinastia egipciana
La IInda Dinastia Egipciana que regnè durant la segonda meitat deu -IIIau millenni. Quauques uns deus sons reis que son mentavuts dens lo Canon Reiau de Turin e la Lista Reiau d'Abidòs.
Que hè partida (amassa dab la Ièra dinastia egipciana) deu periòde Tinita qui precedè l'Ancian Empèri egipcian. Durant aquesta tempsada lo poder reiau e l'unificacion de las duas tèrras de Hauta e Baisha Egipte que's renforcèn. Aquò que sembla confirmat peu nom de Her (nom d'Òrus) deu purmèr sobeiran : Hetepsekhemoi (« Ambs país en patz »), aperat « Baó » deu son nom de « Rei de Hauta e Baisha Egipte ».
Reis de la IIau dinastia[modificar | modificar la font]
- Hetepsekhemoi (Bedjaó dens la Lisat reiau d'Abidòs)
- Nebra (Kakaó dens la Lisat reiau d'Abidòs)
- Nineter
- Oneg
- Senedj
- Peribsen
- Khasekhemoi


text:
Gréning
Gréning es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Dépendait De l'anciana província de Lorraine, dins la comuna de Insming.
- Dévasté E cremat pel sire de Créhange en 1337.
- De nòu dévasté al cors de la guèrra de Trenta ans.
- Dépendait de l'ancienne province de Lorraine, dans la mairie d'Insming.
- Dévasté et brûlé par le sire de Créhange en 1337.
- De nouveau dévasté au cours de la guerre de Trente ans.


text:
Riu Magdalena
Lo riu Magdalena se considèra lo principal riu de Colómbia. Aquel riu nais a Laguna de la Magdalena, als Andes, e desboca a 22 km de Barranquilla, al mar Cariba. A 1.540 quilomètres d'extension, un cabal idraulic mejan de 6.987 m³/s e un'amplada de 566 mètres a la siá desbocadura. Es navegable dempuèi la vila de Honda (a Tolima, centre de Colómbia, fins a la siá desbocadura,[1] anomenada Bocas de Ceniza.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Riu Magdalena Enciclopedia Microsoft Encarta Online, 2007 (es)


text:
Montdurauça
Montdurauça[1][2] (Montdurausse en francés) es una comuna lengadociana en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Histoire[modificar | modificar la font]
Aquela comuna èra una dependéncia de Monclar de Carcin, una castelanarià que lo Comte de Tolosa aviá balaht a son fraire Bertrand en 1224. Guilhèl de Montclar accordèt de coutumas escrichas als abitants de sa castelariá e doncas a Montdurauça en 1264 o 1267[3], acte establit à Tolosa dins la Glèisa de Nòtra Dama del Taur, lo 6 d'agost de 1267[4], e que foguèron confirmada per Olivièr e Arnaut de Montclar en 1398.
Al sègle XIV, aquela vila, coma Montclar, èra administrada pels cònsols que, en 1672, reconeguron Loís d'Arpajon, viscomte de Montclar, coma lor senhor justicièr. Mai tard, las tèrras de Montdurauça foguèron vendudas per Catarina d'Arpajon a Gaspard Legendre, e en 1752 a Pèire de Lacombe, marqués de Montelh, que lo filh las cedèt en 1752 als fraires de Boyer, senhors de Sent Orsesi.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ (fr) [Revue historique, scientifique & littéraire du département du Tarn, 1894]
- ↑ [1]


text:
Not
Not qu'ei la divessa egipciana deu cèu. Lo son còs caperat d'estelas que forma la vòuta celèsta que plega au dessús deu son òmi, lo diu Geb (egaument lo son hrair) de qui b'ei desseparada per Sho, lo diu de l'aire.
Hilha deu dia só Ra qu'ei la mair de 4 dius màgers : Osiris, Isis,Neftis e Seth. Com Ra be avèva maudit lo maridatge enter Not e Geb, aqueth dus qu'èran castigat d'infertilitat. Lo diu Djehoti que he alavetz aus dats deb Khonso, lo diu de la lua e que l'obliguè atau a hornir de 5 dias l'annada (los dias epagomèns) on la malediccion be serè shens cap ehèit. Los hilhs de Not e Geb que vadón durant aquestes jorns.


text:
Dimècres, 23 de novembre de 2016, 03h00
Te Ve Òc, productritz nimesenca d’emissions televisadas, reportatges e filmes en occitan, assegura la creacion audiovisuala en lenga nòstra. Aqueste mes de novembre, ... +
Dijòus, 10 de novembre de 2016, 03h00
La cadena de television BBC a començat d’emetre la segonda sèria del programa de documentaris sus la natura, Planet Earth: la produccion pus cara de l'istòria d’aquel ... +
Dijòus, 10 de novembre de 2016, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Bas > Montpelhierenc
La nòva linha 4 del tramvai de Montpelhièr, inaugurada en julhet passat, difusa sas anóncias en francés e en occitan. Òr, la còla de l’Edicion Occitana de ... +
Divendres, 28 d'octòbre de 2016, 03h00
La redevença audiovisuala es una taxa que pagan, dins l’estat francés, las personas qu’an un televisor amb la tòca de finançar las ràdios e las televisions ... +
Dimècres, 21 de setembre de 2016, 03h00
L’emission de reportatges Cash Investigation de France 2 a mes lo senator francés Michel Raison dins un grand embarràs durant un reportatge que s’emetèt lo 13 de setembre ... +
Dimars, 5 de julhet de 2016, 03h00
L’occitanofobia es arribada a Topito, lo sit web francofòn especializat en tòps e classaments. Dins una rubrica entitolada Las piègers cadenas de television per cable, Topito ... +
Dissabte, 28 de mai de 2016, 03h00
Òc Tèle e Mara Filmes venon de tornar lo primièr episòdi d’una sitcom integralament en lenga occitana entitolada Òc-veituratge. L’istòria explica ... +
Dijòus, 5 de mai de 2016, 03h00
La television publica basca, Euskal Irrati Telebista (EITB), cessa uèi sas emissions en Navarra del Sud en consequéncia de las sancions economicas impausadas per l’estat espanhòl, ... +
Diluns, 2 de mai de 2016, 03h00
L'Union Europèa de la Radiodifusion (UER), que s'ocupa del festenal de las televisions publicas europèas Eurovision, a presentat de desencusas publicas per aver mes un imatge del ... +
Dissabte, 12 de març de 2016, 03h00
Las emissions en òc ne son pas tan mombrosas qu’aquò, “au fenestron” com disè lo jornalista Yvan Audouard, provençau d’origina, qui escrivó longtemps ... +
Dissabte, 26 de setembre de 2015, 03h00
Es amb dolor qu’informam que Joan Pèire Belmon es mòrt de malautiá ièr divendres 25 de setembre a l’atge de 63 ans. Èra un amic. Segur que ... +
Dimècres, 16 de setembre de 2015, 03h00
Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch es una comuna del País de Galas, qu'es lo toponim mai long d’Euròpa. La setmana passada lo temps foguèt ... +
Dimècres, 22 de julhet de 2015, 03h00
A l’escasença del primièr anniversari de l’abdicacion de Joan Carles Ir d’Espanha, la television estatala espanhòla (TVE) aviá previst l’emission d’un ... +
Dimècres, 25 de març de 2015, 03h00
Lo 8 de març passat, la liga danesa visquèt lo dèrbi entre lo Club de Fotbòl de Copenaga (FC København) e Brondby, que l’esquipa de la capitala i ganhèt ... +
Dimenge, 1 de febrièr de 2015, 03h00
Gasconha > Lanas e Labrit > Shalòssa
La television web Òc-Tele que hasó son D’Òc Show a Dacs (Shalòssa), dens lo restaurant Sant Pietro. La participacion deu mond deu parçan, e mei que mei deus escolans ... +
Dimars, 2 de decembre de 2014, 03h00
La television basca Euskal Telebista (ETB) analisèt ièr a 22h30 la situacion de l’occitan dins son programa Tribuaren Berbak (los mots de la tribu). Lo jornalista Frank Dolosor expliquèt, ... +


text:
Concerto per trompeta (Leopold Mozart)
Lo concerto per trompeta, trompa e còrdas en Re major de Leopold Mozart (lo pair deu famós compositor (Wolfgang Amadeus Mozart) qu'ei ua pèça importanta deu repertòri d'estil classic per aqueth instrument.
Que compta dab dus moviments :
- I. Largo
- II. Allegro moderato
Au cap deu largo que's pòt generaument intrepretar ua cadenzza.
Qu'ei cracterizat per la soa simplicitat : escrivut entà ua trompeta naturau, lo son registre qui non puja pas autan dens los aguts com aquò b'èra generaument lo cas dab las òbras escrivudas per las trompetas barròcas. D'un aute costat, au contre deus concertos per trompeta de Josehp Haydn e de Hummel, lo concerto de Leopold Mozart b'ei vertaderament escrivut per ua trompeta naturau e pas per ua trompeta de claus.
Qu'ei donc ua òbra unica per lo son estil, la soa tessitura e lo tipe d'instrument emplegat (ua combinason qui impausa la simplicitat armonisca de la particion deu solista).
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
[1] Sus youtube.com, interpretacion dab ua trompeta barròca.


text:
Gentilici
Un gentilici o etnonim es lo mot que designa los abitants d’un luòc, d'un país, d'un continent, d'una region, d'una província, o una identitat nacionala o etnica, etc. Es de còps fòrt diferent del toponim qu'es un nom pròpri (invariable en occitan).
Lo gentilici es la denominacion dels estatjants d’un luòc per rapòrt a aqueste luòc. Per las populacions migrantas coma los Rroms (encara diches Roms o Tsigans) per exemple s'emplegarà doncas un tèrme coma etnonim o etnic de preferéncia puslèu que gentilici, perque es malaisit de lor ligar un luòc geografic significatiu e que lo tèrme designa mai que mai una origina etnica.
Doncas :
- un gentilici es sinonim de nom d’abitant
- un etnonim es sinonim de nom de pòble.
Se tròba tanben un etnic per un gentilici o un etnonim, perque aqueste tèrme es tanben utilizat coma adjectiu : « nom etnic », « adjectiu etnic » o « apellacion etnica » (çò de André Rolland de Denus).


text:
Seugy
Seugy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat al nòrd de la plana de França, entre Viarmes e Luzarches, a 30 km aperaquí al nòrd de París. Lo sieu ponch mai elevat arribat a la 120 m a lo-dessus del nivèl de la mar, al sud, sul flanc de la butte ocupada pel gòlf del mont Griffon (situat essencialament sus la municipalitat de Luzarches). Lo sieu ponch çò de mès se tròba bas al nòrd, en lo bòsc de Seugy, a 57 m. Lo relief es fòrtament valloné e permet qualques macos punts d'enguarda[1]. Lo vièlh vilatge de Seugy s'es desvolopat sus la carrièra de la Fontaine, ne atzucac e perpendiculaire al principal ais de circulacion #qu'es la RD 922z : d'aquel fach, lo vilatge beneficia d'una granda tranquillité, e lo sieu païsatge architectural rural s'es plan conservat. A la cœur del vièlh pòble, la majoritat dels ostals datan del sègle XIX, dispausan d'un escalona e d'una nautor portail surmonté d'una biga en bòsc, en donant accès a un tribunal interior. Lo bastit es pro dense, en remembrant çò bourg vesin de Viarmes. Seugy Es membre a despart entièra del Parc natural regional Oise-País de França creat per decrèt del 13 de genièr 2004[2].
Coma particularité, Seugy possedís pas que doas municipalitats limitrophes : Luzarches e Viarmes, aquela darrièra en environant Seugy suls dos tèrces de la siá circumferència, #qu'es de 6 350 m aperaquí. Lo pòble es délimité al sud per la via ferrée Luzarches - París (veire aicí-dessous) e al nòrd pel nòu traçat de desviació de la RD 922. En arribant a Seugy en procedéncia de Luzarches, los primièrs ostals sus la drecha apertenon encara a aquela darrièra comuna. Las parts pas urbanisées de la municipalitat son en majoritat boisés : a l'oèst, en direccion de Viarmes, se tròba lo bòsc de Seugy ja mencionat, e al nòrd, lo bòsc de Beauvilliers. Aquel son bòsques privats enebits d'accèsses, #que se pòt totun traversar sus camins rurales. Amb la siá pichona superficie, de 170 a solament (siatz 8,3 % de la superficie de Luzarches), Seugy a pas mai de superfícias agricòlas, ni de zòna d'activitats comercialas. Demòran totun una espleitacion agricòla, consagrant-se a la élévage de la charolaise[1], e una granja équestre.
Seugy Es desservie per l'estancada de Seugy, sus la linha H del Transilien, met Apòstes-Nòrd — Luzarches. L'estacion es desservie a rason d'un tren omnibus per ora n'oras creuses e per un tren semi-dirècte a la 1/2 ora (dirècte de Sarcelles - Sant-Brice a Montsoult-Maffliers e omnibus de contunh) en punta. Falha de 43 a 45 min de trajècte a partir de la estacion del Nòrd. Aquela ofèrta es completée per la linha exprés Mobilien Modèl:Beguts Optile/correspondéncias amb intitulat Roissypôle - Persa SNCF #que dispausa d'una parada « carrièra de Giez » al centre de Seugy. Aquela linha permet egalament de prene las municipalitats vesinas de Asnières-sus-Oise, Viarmes e Luzarches. Fonciona totes los jorns de l'an e pòt èsser manlevada amb un solelh ticket t+, quina que siá la distància recorreguda.
La commune est située au nord de la plaine de France, entre Viarmes et Luzarches, à 30 km environ au nord de Paris. Son point le plus élevé atteint les 120 m au-dessus du niveau de la mer, au sud, sur le flanc de la butte occupée par le golf du mont Griffon (situé essentiellement sur la commune de Luzarches). Son point le plus bas se trouve au nord, dans le bois de Seugy, à 57 m. Le relief est fortement valloné et permet quelques jolis points de vue[1]. Le vieux village de Seugy s'est développé sur la rue de la Fontaine, en impasse et perpendiculaire au principale axe de circulation qui est la RD 922z : de ce fait, le village bénéficie d'une grande tranquillité, et son paysage architectural rural s'est bien conservé. Au cœur du vieux village, la plupart des maisons datent du sègle XIX, disposent d'un étage et d'un haut portail surmonté d'une poutre en bois, donnant accès à une cour intérieure. Le bâti est assez dense, rappelant le bourg voisin de Viarmes. Seugy est membre à part entière du Parc naturel régional Oise-Pays de France créé par décret du 13 janvier 2004[3].
Comme particularité, Seugy ne possède que deux communes limitrophes : Luzarches et Viarmes, cette dernière entourant Seugy sur les deux tiers de sa circonférence, qui est de 6 350 m environ. Le village est délimité au sud par la voie ferrée Luzarches - Paris (voir ci-dessous) et au nord par le nouveau tracé de déviation de la RD 922. En arrivant à Seugy en provenance de Luzarches, les premières maisons sur la droite appartiennent encore à cette dernière commune. Les parties non urbanisées de la commune sont en majorité boisés : à l'ouest, en direction de Viarmes, se trouve le bois de Seugy déjà mentionné, et au nord, le bois de Beauvilliers. Ce sont des bois privés interdits d'accès, que l'on peut toutefois traverser sur des chemins ruraux. Avec sa petite superficie, de 170 ha seulement (soit 8,3 % de la superficie de Luzarches), Seugy n'a plus de surfaces agricoles, ni de zone d'activités commerciales. Restent toutefois une exploitation agricole, se consacrant à l'élévage de la charolaise[1], et une ferme équestre.
Seugy est desservie par l'arrêt de Seugy, sur la ligne H du Transilien, branche Paris-Nord — Luzarches. La gare est desservie à raison d'un train omnibus par heure en heures creuses et par un train semi-direct à la 1/2 heure (direct de Sarcelles - Saint-Brice à Montsoult-Maffliers et omnibus ensuite) en pointe. Il faut de 43 à 45 min de trajet à partir de la gare du Nord. Cette offre est completée par la ligne express Mobilien Modèl:Bus Optile/correspondances avec intitulé Roissypôle - Persan SNCF qui dispose d'un arrêt « rue de Giez » au centre de Seugy. Cette ligne permet également de rejoindre les communes voisines d'Asnières-sur-Oise, Viarmes et Luzarches. Elle fonctionne tous les jours de l'année et peut être empruntée avec un seul ticket t+, quelle que soit la distance parcourue.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo sieu nom proven del anthroponyme gallo-romain Silvius, o del latin silvus, bòsc.
Seugy A fach partida del comtat de Beaumont dempuèi lo Sègle XIII. En 1376, los fiefs del comtat #èsser démembrés e Seugy #aperténer alavetz a divèrses proprietaris successius. La châtaigneraie #constituir lo principal recors de la comunitat villageoise ; mas d'unas autras culturas i èran egalament practicadas, en particulara l'òrdi, lo blat, lo seigle o lo avoine. La fabricacion de dentelle l'ivèrn per las femnas del pòble s'i #desvolopar del Sègle XVII al mièg del sègle XIX. Al començament del sègle XIX, la passementerie i debuta. Una halte #èsser creada sus la linha Montsoult-Luzarches en 1893 e #provocar un relatiu desvolopament de la comuna.
Son nom provient de l'anthroponyme gallo-romain Silvius, ou du latin silvus, forêt.
Seugy a fait partie du comté de Beaumont dès le Sègle XIII. En 1376, les fiefs du comté furent démembrés et Seugy appartint alors à plusieurs propriétaires successifs. La châtaigneraie constitua la principale ressource de la communauté villageoise ; mais d'autres cultures y étaient également pratiquées, en particulier l'orge, le blé, le seigle ou l'avoine. La fabrication de dentelle l'hiver par les femmes du village s'y développa du Sègle XVII au milieu du sègle XIX. Au début du sègle XIX, la passementerie y débute. Une halte fut créée sur la ligne Montsoult-Luzarches en 1893 et provoqua un relatif développement de la commune.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Cf. {{{Títol}}}. Consultat lo 11 de junh de 2011. Error de citacion : Invalid
tag; name "Descr" defined multiple times with different content
- ↑ Cf. [pdf] {{{Títol}}}. Consultat lo 21 de novembre de 2011.
- ↑ Cf. [pdf] Journal officiel de la République française du 15 janvier 2004, p. 1143-1144, DREAL Picardie. Consultat lo 21 novembre 2011.


text:
Comunautat Forala de Navarra
Navarra, oficialament: la Comunautat Forala de Navarra (Nafarroa, Nafarroako Foru Komunitatea en basco, Navarra, Comunidad Foral de Navarra en espanhòl), es una comunautat autonòma d'Espanha de regim foral pròpri, venent del Reialme de Navarra. Es tanben una província tradicionala basca[1]. Sa capitala es Pampalona.
Los territòris tanhents son Labord, la Bassa Navarra e Sola al nòrd, Aragon a l'èst, Guipuscoa e Alaba a l'oèst, e La Rioja al sud. Possedís una enclava (Petilla de Aragón) enrodat totalament per Aragon. Se compausa de 272 municipis e compta una populacion de 601 874 abitants (2006), qu'un tèrç viu dins la capitala, Pampalona (195 769 ab.) e la mitat dins son airal metropolitan (315 988 ab.).
Del punt de vista climatic, Navarra es una barreja d'influéncia montanhosa dels Pirenèus e mediterranèa de la val d'Èbre ; i a una diferéncia granda entre lo clima del nòrd (umid, de pluèjas frequentas) e lo del sud (mediterranèu, de temperaturas pus nautas e pluèjas esporadicas).
L'organizacion juridica administrativa actuala se basa sul Melhorament del Fòr de 1982 que supausèt l'imbricacion juridica de la tradicion forala amb la Constitucion espanhòla de 1978 d'après la disposicion addicionala d'aquesta darrièra. Es l'unic estatut d'autonomia que se ditz pas atal, senon la Lei de Reïntegracion e Melhorament del Fòr de Navarra (en version abreujada, « Lei de Melhorament del Fòr » ; atanben s'utiliza l'acronim LORAFNA).
Navarra èra una region agrària de desvolopament socioeconomic pichon mas es actualament una de las comunautats espanhòlas amb de màger riquesa relativa e benestar socioeconomic, al delà de participar del creissement de la val d'Èbre e la consolidacion de l'economia de servicis e de l'indústria a Pampalona. En fach, lo taus de caumatge enregistrat es, coma en Aragon, un dels pus basses d'Espanha (7,41% en novembre de 2005, segon los critèris SISPE, e pròche de 5% segon l'Enquèsta de Populacion Activa) e son PIB per cápita un dels pus nauts.
Lo territòri navarrés es aperaquí lo de la tribú dels vascons de l'Antiquitat. Navarra foguèt un reialme independent fins al sègle XVI, e son istòria es fondamentala per comprene l'evolucion istorica d'Espanha e la pluralitat culturala de la societat navarresa actuala.
Blason[modificar | modificar la font]
La corona del rei de Navarra domina las cadenas de las armas de Navarra, en sovenir de las cadenas bresadas per lo rei Sanç lo Fòrt dins una batalha contra los musulmans.


text:
Rio Grande do Norte
Lo Rio Grande del Nòrd es un estat del nòrd-est de Brasil. Confronta l'estat de Ceará a l'oèst e l'estat de Paraíba al sud. Es bordat per l'Ocean Atlantic al nòrd e a l'èst. Sa superfícia totala (53 306,8 km²) es similara a la de Croàcia.
Istòria[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Las vilas pus pobladas son: Natal, Mossoró, Parnamirim e Ceará-Mirim. Mai de 80% del territòri presenta una altitud inferiora a 300 m.
Lo clima es tropical, amb variacions de precipitacions en caduna de las diferentas regions. Dins la region del Sertão i a un clima semiarid. Sul litoral l'umiditat es pus intensa, e lo nivèl de las pluèjas pòt despassar 1000 mm per an.
L'Atòl das Rocas, situat a 260 km a l'èst de la còsta dins l'Ocean Atlantic, fa partida del territòri de l'estat.
Economia[modificar | modificar la font]
L'agricultura (especialament fruchs tropicals, dins las vals irrigadas del Sertão) e lo torisme (especialament en las plajas de Natal, Genipabu, Extremoz e São Miguel do Gostoso) son las activitats economicas principalas.


text:
Faucogney-et-la-Mer
Faucogney-et-la-Mer es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Faucogney-E-la-Mar es una de las principalas municipalitats dels Vòges Saônoises. La municipalitat a traversat pel Breuchin.
Faucogney-et-la-Mer est une des principales communes des Vosges Saônoises. La commune est traversée par le Breuchin.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Al Mièja Edat, Faucogney èra un luòc fòrt e un passatge obligat cap a la Lorraine. Los Sires de Faucogney radiaven sus una bona part de l'actuala Anautita-Saône amb sustot las 4 intradas cap a la Lorraine : caulet del Mont de Fourches, Caulet de las Croses, Fougerolles e Sant-Lop. A Modèl:La s-, Jean de Faucogney èra Vicomte de Vesoul.
En 1285, lo senhor de Faucogney, acompanhat de Hugues de Annegray (caseriu de La Voivre), se tròba entre los convidats del comte de Chiny en lo moment dels festivités del tournoi de Chauvency, près de Montmédy. Es en companhiá dels senhors de Sant-Rémy, Ronchamp, Oiselay, Moncley, e de Perart de Grailly del vilatge de Grilly. Jacques Bretel conta en lo sieu poèma la joute de Faucogney contra lo senhor de Bergheim.
Lo grand ostal de Faucogney #que #combatre lo comte de Bar e los senhors de Serocourt en 1359, se #apagar en 1373 amb lo defalhiment de Jeanne de Faucogney, maridada a Henri de Rahon-Longwy. Aquel s'èra fòrça endeutat e #vendre l'an seguent la tèrra de Faucogney al pòrti-comte de Bourgogne, Philippe lo Hardi. Dintratz temps, la familha de Faucogney i aviá escambiat alliances amb ostals de renom, actiu dels Joinville (Héloise de Jonville, sœur del chroniqueur de Sant Louis èra Madama de Faucogney) a la familha reiala de França (Jean III de Faucogney épousa Isabelle de França, filha del rei Philippe V e de la comtesse Jeanne de Bourgogne, mas sens postérité) Faucogney #seguir alavetz la destinada del Comtat de Bourgogne, #dintrar en lo giron dels Habsbourg après la mòrt del pòrti Charles lo Téméraire e èra província espanhòla dempuèi lo parteja de Charles Quint.
En 1674, Faucogney #èsser alavetz lo darrièr bastion espanhòl, en lo moment de la conquista del Franc-Comtat per las tropas francesas de Louis XIV. La vila #quèir après una lucha héroïque lo 4 de julhet 1674.
Mai près de nosautres, del temps que las ondas de la BBC difondián la crida del General de Gaulle, lo 18 de junh de 1940, un bataillon de carris franceses stoppa un assaut dels Panzers de Guderian a las pòrtas de la vila.[ref. necessària]
Au Moyen Âge, Faucogney était une place forte et un passage obligé vers la Lorraine. Les Sires de Faucogney rayonnaient sur une bonne partie de l’actuelle Haute-Saône avec notamment les 4 entrées vers la Lorraine : col du Mont de Fourches, Col des Croix, Fougerolles et Saint-Loup. Au Modèl:S-, Jean de Faucogney était Vicomte de Vesoul.
En 1285, le seigneur de Faucogney, accompagné d'Hugues d'Annegray (hameau de La Voivre), se trouve parmi les invités du comte de Chiny lors des festivités du tournoi de Chauvency, près de Montmédy. Il est en compagnie des seigneurs de Saint-Rémy, Ronchamp, Oiselay, Moncley, et de Perart de Grailly du village de Grilly. Jacques Bretel raconte dans son poème la joute de Faucogney contre le seigneur de Bergheim.
La grande maison de Faucogney qui combattit le comte de Bar et les seigneurs de Serocourt en 1359, s'éteignit en 1373 avec le décès de Jeanne de Faucogney, mariée à Henri de Rahon-Longwy. Celui-ci s'était beaucoup endetté et vendit l'année suivante la terre de Faucogney au duc-comte de Bourgogne, Philippe le Hardi. Entre temps, la famille de Faucogney avait échangé des alliances avec des maisons de renom, allant des Joinville (Héloise de Jonville, sœur du chroniqueur de Saint Louis était Dame de Faucogney) à la famille royale de France (Jean III de Faucogney épousa Isabelle de France, fille du roi Philippe V et de la comtesse Jeanne de Bourgogne, mais sans postérité) Faucogney suivit alors la destinée du Comté de Bourgogne, entra dans le giron des Habsbourg après la mort du duc Charles le Téméraire et était province espagnole depuis le partage de Charles Quint.
En 1674, Faucogney fut alors le dernier bastion espagnol, lors de la conquête de la Franche-Comté par les troupes françaises de Louis XIV. La cité tomba après une lutte héroïque le 4 juillet 1674.
Plus près de nous, alors que les ondes de la BBC répandaient l'appel du Général de Gaulle, le 18 juin 1940, un bataillon de chars français stoppa un assaut des Panzers de Guderian aux portes de la ville.[ref. necessària]


text:
Avenc d'Armand
L'avenc d'Armand se tròba en Roergue, dins la comuna d'Ura e la Parada, entre Maruèis e Santa Enimia. Embarra un bòsc d'estalagmitas.
Pòrta lo nom de son inventor, Loís Armand, faure al Rosièr, que i davalèt lo primièr lo 19 de setembre de 1897.
Descripcion[modificar | modificar la font]
La sala principala, que son sòl se situa a - 100 m de la superfícia, a una longor de 110 m, una largor de 60 m e una nautor mejana de 45 m. Abriga un bòsc de pus de 400 estalagmitas, que una de 30 m de naut, la pus granda coneguda dins lo mond.
Foguèt dobèrta al public l'11 de junh de 1927 de mercé lo pertusatge d'un tunèl de 208 m de long, en penda doça, equipat de lòcas. Uèi, un funicular permet de davalar dins la balma.


text:
Washington (estat)
Washington qu'ei un estat dera còsta pacifica ath nòrd-oèst deths Estats Units d'America, que hè frontèra dab Canadà. Qu'a tanben de frontèras dab Idaho ath èst e dab Oregon ath sud. Qu'ei totalament diferent dera vila de Washington qu'ei la capitala deths Estats Units.
Istòria[modificar | modificar la font]
Abans er'arribada deths Europèus, era region èra demorada per de tribús amerindianas qu'èran de culturas variadas e que vivèvan dera pesca. Qu'ei descubèrta e revendicada peth capitani espanhòu don Bruno de Heceta en 1775. Qu'ei tanben explorada per James Cook en 1778 puei Charles Barkley e, 1789 e George Vancouver en 1792. En 1790, era region ei duberta ath comèrci peths explorators e caçaires britanics o estatsunidencs. Puèi, ath sègle XIX, era zona ei un subjècte de rivalitats entre Britanics e Estatsunidencs pera possession d'Oregon e era còsta pacifica. En 1846, eth tractat d'Oregon reglè era question fixant era frontèra ath 49en parralèl. Eth territòri d'Oregon ei organizat e devesit entre dus territòris en 1853 peth govèrn estatsunidenc. Era partida ath nòrd deth 46en parralèl vienó eth Territòri de Washington puèi eth Estat de Washington en 1889. Qu'èra eth 42en estat d'integrar eths Estats Units. Au sègle XX, qu'estó marcat per era bastida de restancas idroelectrics. Puèi, eth Estat vienó eth sèti de duas companhiás majoras der'economia estatsunidenca : Boeing a Seatle creada en 1916 que vienó ua companhiá importanta entre 1941 e 1945 e Microsoft que s'installè e Redmond en 1986.