text:
L'anciana deputada catalana Anna Gabriel exiliada en Soïssa
- Escriut per Setmana
- Publicat dens International
L’anciana deputada de la Candidatura d’Unitat Populara (CUP), Mireia Boya, que compareishó davant la justícia espanhòla pertocant a la soa participacion dens l’organizacion deu referéndum d’autodeterminacion de Catalonha deu 1èr d’octobre. Que devèva presentà's davant la justícia aus costats d'Anna Gabriel, anciana deputada e pòrtavotz de la CUP, convocada per aver « apartienut a un comitat estrategic cargat de miar Catalonha cap a l'independéncia ». La militanta qu'avèva obtienut lo repòrt de comparucion au 21 de heurèr.
Fin finau, qu'avem aprés qu'Anna Gabriel a deishat Catalonha entà escapar a la soa incarceracion eventuau. Que s'ei installada en Soïssa e qu'evòca l'abséncia de procès equitable dens lo son país. Questionada peu quotidian soïsse Le Temps, Gabriel que declarè : « Com n'aurèi pas un procès equitable a casa, qu'èi cercat un país qui posca protegir los mens drets ». La causida de Soïssa n'estó pas un azard. La CUP que precisa que l'idea ei d'internacionalizar la causa catalana en perméter a Anna Gabriel d'apressà's d'organizacions internacionaus e mei que mei deu Conselh deus drets de l'Òmi de las Nacions unidas a Genèva.
Anna Gabriel qu'ei la sheisau gavidaira independentista de Catalonha a deishar lo país arron lo president catalan destituit Carles Puigdemont e quate ancians ministres regionaus en Belgica.
Fòto : Anna Gabriel ©ÍdemTV
Articles en relacion
- 31au Pujada au Pòrt de Salau, encontre enter Occitans e Catalans
- Eleccions europèas 2019 : lo manifèste de l'Aliança Libra Europèa es disponible en linha
- Somari de La Setmana n° 1101
- Luta contra lo comèrci de l'evòri : Euròpa e Asia qu'avançan, l'America deu Nòrd que hè arrèpèr
- La Sant Jòrdi festejada lo 23 d'abril a Perpinhan


c: text/html

text:
Dimenge, 23 d'abril de 2017, 23h00
Abstencion nauta e desfacha dels partits tradicionals al primièr torn de l’eleccion presidenciala francesa. Ni François Fillon, candidat dels Republicans, ni mai Benoît Hamon, candidat del Partit Socialista —qu’a patit una revirada de las bèlas—, tornaràn a las urnas lo 7 de mai que ven.
Los resultats d’aquel primièr torn se rendràn publics oficialament dimècres que ven a 17h. Ara, segon las darrièras estimacions, podèm veire que quatre candidats an agut de resultats fòrça pròches. Fillon a obtengut lo 20% dels vòtes, e l’esquerrista Jean-Luc Mélenchon lo 19,2% dels vòtes. Per un percentatge a pena superior, passaràn al segond torn l’ultradrechista Marine Le Pen, qu’a obtengut lo 21,7% dels vòtes e lo liberal Emmanuel Macron, qu’es lo ganhant d’aqueste primièr torn amb lo 23,9% dels vòtes. Cal remarcar que Macron, èx-ministre de l’economia d’Hollande, s’èra pas jamai presentat a nada eleccion.
Lo socialista Benoît Hamon a solament obtengut lo 6,3% dels sufragis, çò es la davalada pus fòrta que jamai l’a patida aquel partit.
Los dos candidats que contestavan lo jacobinisme e defendián cèrtas politicas favorablas a la lenga e la cultura occitanas an recebut un supòrt fòrça bas. L’occitanofòn Joan de Lassala a obtengut l’1,2% del temps que l’obrièr esquerrista bordalés Philippe Poutou a atench solament l’1,1% dels sostens.
Resultat istoric per l'ultradrecha
Es lo second còp que l'FN accedís al segond torn de la presidenciala francesa. Mentre que son paire Jean-Marie aviá batut de pauc lo socialista Lionel Jospin amb un 16,86% lo 21 d'abril de 2002, Marine Le Pen fa un resultat istoric per l'ultradrecha francesa.
Desbranda socialista
Benoît Hamon a reconegut sa desbranda e demanda lo vòte per Macron al segond torn. Hamon, que ganhèt contra tot pronostic la primària del Partit Socialista es a la cinquena posicion del resultat del primièr torn. El meteis a reconegut “una desfacha istorica”.
Per Hamon, lo 7 de mai que ven i aurà “una distincion clara entre un adversari politic e una enemiga de la Republica”. Abans que se coneguèsse l’escrutini definitiu, Hamon publiquèt un apèl sus Twitter “a batre lo pus fòrtament possible lo Front Nacional en votant per Emmanuel Macron, quitament se fa pas partida de l'esquèrra”. Tanben o an fach Fillon e los presidents de las regions que tòcan Occitània.
J’appelle à battre le plus fortement possible le Front national en votant pour Emmanuel Macron, même s’il n’appartient pas à la gauche.— Benoît Hamon (@benoithamon) 23 d’abril de 2017
J’appelle donc tous les citoyens de notre pays à voter en faveur d’@EmmanuelMacron. Il est désormais le candidat de tous les républicains.— Christian Estrosi (@cestrosi) 23 d’abril de 2017
Je souhaite que @lesRepublicains adopte une ligne commune pour le 2nd tour : ne pas voter pour Marine Le Pen.— Laurent Wauquiez (@laurentwauquiez) 23 d’abril de 2017
J’appelle clairement ts les démocrates et républicains à voter sans états d’âme @EmmanuelMacron https://t.co/9KdkQDBCAI #Presidentielle2017— Carole Delga (@CaroleDelga) 23 d’abril de 2017
J'appelle au rassemblement derrière @EmmanuelMacron qui incarne le renouvellement et le dépassement des clivages #Presidentielle2017— Alain Rousset (@al_rousset) 23 d’abril de 2017
Se un es lo representant directe dels financers, e l'altra la facha. Melhor anar pas a votar.
#17 Alibert, Alibert, Alibert es tornat ! Regaudissèm-nos bravi provençaus ! Alibert president, Alibert president ! E òsca Manòsca !
P.S. Fau saupre pantaiar, nos disia lo Lenin. E tanben galejar, nos disian leis avis de la Canebièra. Galèjar, tot es aquò !
#16 encara un còp dels amics l'escolan de çò Rothschild, que vòl nos governar !
òsca Marsilha e Catalunha liura !
E ben oc, me'n sovèni de l'aver agut legit sul Jornalet aquel Alibert. ( "On connaît dans chaque hémisphère notre belle, belle, belle, Canebière" ! ) Perque l'avètz censurat aquel ? Me sembla que disia pas res de mal o de marrit... Cal saupre escotar los fòls e los galejaires, non ?
Où, coquin de sòrt ! Où missanta mauparada ! Ieu, l'Alibert, ère lo numero 12, entre Lo muòl de Carpan city e l'Emmanuèl Isopet. Gaitatz, verificatz, brave mond ! Escriguère sul Jornalet tot aquò que pensave d'aquela galèjada granda, d'aquela pantalonada de pas crèire que fuguèt l'eleccion d'aquèu dimenge passat. E vaqui que "Lo Jornalet" m'a censurat aprèp una mièja-ora, en retirant ma dicha ! Qué missanta vergonha ! Me copar rèdde la paraula coma s'ère un maufatan ! De qu... Legir mai
#13 Per completar çò que dises suus candidats arribats premiers dins tal o tau despartiment, es intéressant de veire que la mapa dels votes Melenchon superiors a sa meana nacionala (çò es superiors a 20%, dessenha pron ben la geografia electorala de la gaucha tradicionala, en laissant de caire los DOM-TOM ont es sistematicament en dessobre de sa meana : sus 35 despartiments de metropoli ont passa los 20%, n'ia 22 que son occitans (24 en apondent Charenta e Isèra que son en part occitans)... Legir mai
#11 Plan segur, d'un autre costat lo Macron es tanben lo candidat a l'encòp dau PS e de LR . Una co-abitaçion drecha-esquèrra dins la mèsma persona. Aquel, qu'entre parentèsis vend jà la pèl de l'ors abans de l'aver tuat, es aqui per mantèner "un cambiament dins la continuitat". Coma o-faguèt lo Giscard rapòrt al Pompidou : bonèta blanca e blanca bonèta. Sufis de gaitar las caras regausidas dels jornalistas e de constatar lo solaç grand dau sistèma.
Es interessant de veser las resultas nacionalas per comunas… (http://www.francetvinfo.fr/elections/les-cartes-de-la-presidentielle/carte-election-presidentielle-decouvrez-les-resultats-du-premier-tour-dans-votre-commune_2156471.html) Levat la fòrta implantacion locala (basco-bearnesa) e mai generalament gascona de Joan Lassala, los candidats arribats primièr en Occitania son :
-Le Pen sus la còsta Mediterranèa, la val de Ròse e la part en aval de Tolosa de Garona
-Fillon en Cantal e nò... Legir mai
#6 lo còp d'engranièra es per lo PS e LR .
Cap del dos jogaràn la finala, çò qu'èra pas arribat desempuèi plan temps.
Per lo demai...cal pas somiar tanpauc !
Sem totjorn dins la reaccion , avèm bastit ren de ren; alavetz per los miracles
Balha mai anar entà lordas que de pregar sant poton.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tallinn
Tallinn (qu'èra tanben coneguda abans jol nom alemand e suedés Reval), es la capitala e la vila principala d'Estònia. Ocupa un airal de 159,2 km2 e comptava una populacion de 426.503 abitants en junh de 2013, çò que representa gaireben un tèrç de la populacion totala del país. Es situada sus la còsta nòrd d'Estònia, sul Golf de Finlàndia.
La vila es un centre industrial, politic e cultural important. Es lo sèti del parlament estonian (Riigikogu), del palai presidencial e dels ministeris. En mai, s'i tròban la borsa e las principalas entrepresas del país.
La vila apareguèt coma un pòrt comercial sus la rota maritima entre l'Euròpa Occidentala e Russia e coneguèt so apogèu coma ciutat anseatica al mitan de l'Edat Mejana. Aprés l'independéncia d'Estònia, en 1991, Tallinn es tornat ressorgir, aqueste còp mercés al torisme e a las nòvas tecnologias.
Lo centre istoric de Tallinn es marcat a la lista del Patrimòni Mondial de l'Umanitat de l'UNESCO dempuèi 1997.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Pagina oficiala de la ciutat (en estonian, rus e anglés)


text:
Campanha de Sicília
La campanha de Sicília (nom de còdi aliat Operacion Husky) se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 9 de julhet au 17 d'aost de 1943. Foguèt la consequéncia de l'invasion aliada (160 000 òmes[1]) que son nombre aumentèt pauc a pauc a 467 000) de Sicília defenduda per l'armada italiana (230 000 òmes) renfòrçada de plusors divisions alemandas (40 000 òmes inicialament e 90 000 au maximom).
Lo desbarcament dei fòrças aliadas, especialament estatsunidencas, aguèt luòc dins de condicions malaisadas en causa d'una meteo desfavorabla e de còntra-ofensivas alemandas. La combativitat dei formacions blindadas alemandas foguèt ansin un problema major per leis Aliats durant la totalitat de la campanha. En revènge, franc dei divisions Napoli e Livorno, lei soudats italians resistèron gaire ais ofensivas aliadas. Ansin, gràcias a sa superioritat numerica e materiala, leis Aliats capitèron pauc a pauc d'avançar vèrs lei pòchas defensivas establidas a l'entorn dei pòrts principaus de l'illa. Blocats, una partida dei fòrças de l'Axe i foguèt alora obligadas de capitular mai leis Alemands poguèron evacuar la màger part de sei divisions.
Dins lo corrent de la batalha, leis Aliats perdiguèron 24 000 tuats e bleçats (13 000 per lei Britanics, 9 000 per leis Estatsunidencs, 2 400 per lei Canadencs) còntra 169 000 per l'Axe (29 000 tuats ò bleçats e 120 000 presoniers). En mai d'aquò, la capitada dau desbarcament aliat en Sicília accelerèt la destitucion de Benito Mussolini que foguèt destituit lo 24 de julhet de 1943 per lo Grand Conseu dau faissisme.
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Lo Reiaume Unit e leis Estats Units d'America formavan la màger part dei tropas aliadas. Pasmens, Canadà, Austràlia, Sud-Africa e la França Liura engatjèron tanben plusors unitats.


text:
Utilizaire:Capsot
- Benvenguts -udas a ma pagina personala
Somari
- 1 Fau qualques articles de recuperacion puèi me'n vau endacòm mai (probablament a la wiki catalana qu'i serai mai util)
- 2 Preséncia esporadica, excusatz!
- 3 Problèma reglat, farem amb aquò e mai aja de problèmas d'accents...
- 4 Vos pregui de m'excusar mas ai un accès pro limitat als ordinadors darrièrament. A lèu!
- 5 Escriches ancians
- 6 Messatges anteriors
- 7 Campanha Wikimedia CAT
- 8 Darrièras nòvas
- 9 Ligams d'interès
- 10 Istoric de la pagina
- 11 Donadas de productivitat?
- 12 Contribucions
Fau qualques articles de recuperacion puèi me'n vau endacòm mai (probablament a la wiki catalana qu'i serai mai util)[modificar | modificar la font]
Adieu, fa ja de temps que la tematica dels escafaments (me) causa problèma aicí (pèrdre de posicions a basa de davaladas de 2.000 me tafura prigondament...) e puèi me sembla que l'afar se complica encara amb l'apondon dels articles suls asteroïdes. Mon vejaire es que capitam pas de foncionar coma comunitat, çò que fa que de personas exterioras, que pòrtan pas de contribucions que fagan avançar la wikipèdia, intervengan d'aise (foguèt ja lo cas de Domas Mituzas e ara mai positivament pr'aquò de Holder)...
Compreni la volontat d'escafament, ieu tanben me fa patir (o ai ja dich e pensi d'èsser en granda part copable de la partença de Boulaur... malastrosament) mas aguèrem ja una mena de decision anteriorament e vesi que la tissa de Holder contunha malgrat çò que marquèt en març de 2016... Coma pensi d'o aver ja dich, e pensi qu'es la tòca de Joan Francés, la chifra dels 100.000 representa una òsca a l'encòp morala e publicitària, que benlèu donariá mai de visibilitat a la wikipèdia e podriá i menar d'autres utilizaires. Ara la tòca s'alunha e e mai melhorèssetz enòrnament los articles mai legits endacòm mai lo lectorat demorariá lo meteis...
Jornalet nos fa una mena de boicòt sistematic, probablament per volontat de Domergue Sumien o d'autras rasons, o sabi pas; o vegèri quand s'i parlèt de la Via Baltica que lo ligam foguèt cambiat... e s'agachatz las nòvas, n'i pas cap (pensi, e espèri que m'engani) que mande cap aquí. Personalament, me sembla que la Wikipèdia interèssa pas l'occitanisme e se contunham aital res cambiarà pas...
Ai ensajat coma ai pogut, dins lo pauc de temps qu'ai, de salvar d'articles que me semblan essencials (demest los darrièrs C. S. e Robert Kennedy... e vesi ara que Giacomo Casanova ven de perir tanben...). Cresi que los esbòces geinavan pas dins la mesura que lo lectorat es magrinèl e fa pas res a la reputacion de la Wikipèdia que pensi que n'avèm pas... de tot biais totes los articles mitat franceses e/o mal revirats sus las comunas francesas e mantes autres representan pas, albiri, una marca de qualitat.
Puèi avèm a mon vejaire, una situacion novèla que ieu me geinava un pauc (e mai se compreni la tòca...) e vesi que geina tanben Jiròni, qu'es la creacion d'articles que podrián venir lèu robotizats suls asteroïdes. Sabi pas se tornarai, que me fa patir de veire la manca de vertebracion de la comunitat, e mai se soi content de veire l'arribada d'Oranies que sembla valent. Bon coratge e bona continuacion, al còp que ven, Claudi/Capsot (d) 17 octobre de 2016 a 09.59 (UTC)
Preséncia esporadica, excusatz![modificar | modificar la font]
Adieu, vos prègui de m'excusar mas pr'amor de problèmas familials, mon activitat aicí serà irregulara e pro limitada. A lèu, amistats, Claudi/Capsot (d) 7 setembre de 2014 a 08.32 (UTC)
Problèma reglat, farem amb aquò e mai aja de problèmas d'accents...[modificar | modificar la font]
Vos pregui de m'excusar mas ai un accès pro limitat als ordinadors darrièrament. A lèu![modificar | modificar la font]
Escriches ancians[modificar | modificar la font]
En seguida del vandalisme de Midom, un editor novèl aicí (pagina creada lo 23 genièr de 2012 a 01.08 mas vandalisme tre lo 22 de genièr a 23:53), ièr lo 23 de genièr ai decidit de mandar un messatge a tota la comunitat de la Wikipèdia occitan per prendre de sancions per aquesta persona que podriá èsser un membre influent de la Fondacion Wikimèdia. A mai se i a d'errors dins los modèls, existisson divèrses biaisses amb un cèrta educacion e una volontat constructiva de far, çò qu'es pas estat lo cas.
Aqueste individu a manifestat sa manca de respècte pas sonque cap a Boulaur mas a tota nòstra comunitat en considerar que podiá far çò que voliá sens respectar nòstras règlas, nòstra administracion, nòstra gents e lo trabalh qu'an fach coma se foguèsse una divinitat internetiana.
Aquesta actitud se manifestava ja dins lo messatge de sa pagina: "if you see me coming, run.", valent a dire "se me vesètz arribar, podètz fugir." mas bon abans se podián legir sus sos escafaments:
- 23.53 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Altmaxcom» (this is breaking the site, bad template, don't restore or feel the wrath of powers that be)
- 23:55.. Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Altmejcom» (templates like this are breaking the site, don't do these plx plx)
- 23.56 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Altmincom» (ditto)
- 23.57 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:CP» (bad template)
- 00.01 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:CòdeEPCI» (woohooo)
- 00.02 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Còde EHESS» (meh)
- 00.02 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Latfr» (meh)
- 00.03 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Lonfr» (one more)
- 00.03 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Nacfr» (hi!)
- 00.04 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Nccfr» (delete!)
- 00.05 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Nmcfr» (this template is too bad)
- 00.05 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:NomEPCI» (this template sucks too)
- 00.06 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Nom francés comunas» (templates are not databases)
- 00.06 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Popfr1962» (Use Oracle)
- 00.07 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Popfr1968» (we need wikidata)
- 00.07 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Popfr1975» (too old data)
- 00.07 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Popfr1990» (too new data)
- 00.08 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Popfr1999» (this is so last millennium)
- 00.09 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Popfr2006» (eh)
- 00.09 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Popfr2007» (meh)
- 00.09 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Popfr2008» (feel so much better)
- 00.10 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Popfr2009» (vroooom)
- 00.10 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Popfr2009tot» (same)
- 00.11 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Supfrcom» (delete!!!!)
- 02.27 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:InseedeNmfr» * 02.44 . . Midom (Discussion | contribucions) a escafat «Modèl:Popfr1982» (yeah yeah, I was born back then)
Mercés de vòstra atencion, Claudi/Capsot (d) 23 genièr de 2012 a 09.52 (UTC)
Messatges anteriors[modificar | modificar la font]
- Uèi, 21 de març de 2011 ai demissionat d'Amical de la Viquipèdia per tal de poder assumir una libertat totala sens portar pena a l'Associacion.
- Mila mercés a totes los qu'an escrich a Magister Mathematicae per ensajar de me desblocar (Carles, Amir, Joan Francés, Sj e benlèu d'autres...), aguèsse preferit quicòm de mai public mas benlèu qu'a la fin es lo resultat que compta, o sabi pas... Vos demandi perdon a totes, mas me cal un moment per pensar e perpensar se vau demorar dins los projèctes wikipèdias o non, que i a de causas que me geinan fòrça... e me cal ponderar çò que devi far... Amistats, mercés e perdon a totes...
Endavant! Capsot (d) 3 abril de 2011 a 12.15 (UTC)
Campanha Wikimedia CAT[modificar | modificar la font]
Coma mantun de vosautres o sap (que fòrça son d'amics a mai siá virtualament!), soi tanben membre de l' Association catalana "Amical de la Viquipèdia" qu'ensaja de venir un Capítol Chapter.
Lo Capítol/Chapter es una estructura intermediària entre las Wikipèdias e la Fondacion Wikimedia. Sa tòca es d'ajudar a promòure las activitats de las diversas Wikipèdias, en lor porgir un accès oficial per liberar de material, tanben per aplechar de moneda per la Fondacion e de ne recebre, demest mai de causas... (clicar ennaut per mai de detalhs).
Aprèp una campanha iniciala en çò dels membres de la Viquipèdia catalana, me foguèt demandat de veire se podiái trobar supòrt en cò dels occitans, doncas aicí (qu'i soi pas gaire present per de rasons explicitadas enjós mas que contribuïssi pro al Wikiccionari) e me prepausèri d'anar mai luènh e de 'viatjar pel Wikimond e de far passar la nòva', en pensar que la màger part dels Wikipedians que partetjan de valors semblants serián dispausats a donar supòrt a nòstra causa.
Aquestas valors semblantas de porgir de coneissenças gratuïtas e gratuïtament a totes e dins totas las lengas, d'ensajar d'encoratjar, promòure e ajudar la diversitat lingüistica e totas las culturas deurián far que los Capítols/Chapters se deurián bastir, a nòstre vejaire, sus la qualitat d'organizacion, las idèas e los projèctes, e dependre del fach s'un Chapter potencial correspond a un estat.
Fòrça Wikipèdias de lengas minorizadas e/o de lengas sens estat (Catalan, Esperanto, Basque, Breton, Occitan, Maia, Tibetan...) aurián pas jamai drech, segon aqueste critèri d'obtenir un Capítol/Chapter, e doncas serián pas consideradas coma las egalas de las lengas mai fòrtas o importantas. Aital, seriá contrari a la practica de la Wikipèdia de considerar que totas las Wikipèdias e las lengas devon èsser egalas...
Vòli mercejar aicí tornarmai totes los qu'an manifestat son supòrt a nòstra causa dins aquesta Wikipèdia e mai enlà (more than 57 people here in the English Wikipedia and, well, I'm not done yet. I a probablament mai de 350 personas que nos apuejan e actualament son 310 sus Lista de membres e suportaires (Bon, me vos cal confessar que faguèri pas lo modèl e que m'avisèri pas que se podiá signar a la debuta e qualques personas peguèron l'etiqueta mas signèron pas la lista, perdon a totes!).
Darrièras nòvas[modificar | modificar la font]
Julhet[modificar | modificar la font]
Lo Capítol/Chapter catalan es pas estat acceptat encara. Faguèrem una delegacion de uèch personas per participar a la Wikimania event a few days ago and things were less than encouraging since se vòl pas far per ara de Capítol/Chapter lingüistic. Almens least one Foundation representative, who overlooked to introduce himself, indicated there never will be (in my opinion a strange assumption for an institution that advocates for change and evolution!). S'avètz pas d'estat, sembla que podètz pas aver un Capítol/Chapter!.
Another important point was that the Chapters Committee seemed to have a problem defining exactly what qu'es un Capítol/Chapter. Lo President de nòstra associacion, Joan Ramon Gomà, creèt doncas en consequéncia aquesta pagina d'informacion per ensajar de porgir una responsa al Comitat de Capítols/Chapters.
I'll try to keep all interested persons informed of the progress of our campaign at this page as developments arise. Thanks again for your support! You can write to me anytime, I'll be happy to correspond. I may not reply at once since I could be occupied on the projècte, but I'll do the best I can to keep in touch with this Wikipedia!
Desiri çò melhor a totes vosautres e actualament un estiu excellent, caudet e agradiu! Amistats! De còr e d'òc!
Ligams d'interès[modificar | modificar la font]
Since some of you might find yourselves dins una situation semblanta a la mia abans que foguèsse informat de las divèrsas institucions d'ennaut, vos apondi qualques ligams utils çai-jos.
- Ensús dels Capítols/Chapters, i a un Comitat de Capítols/Chapters.
- E encara mai naut, un: Board of Trustees
Remarca: There doesn't seem to be una règla que enebisca que de membres d'una familha d'èsser presents a de nivèls diferents de las institucions de la(s) Wikimedia/Wikipedia.
Istoric de la pagina[modificar | modificar la font]
En seguida de l'adopcion de la dicha Carta Lingüistica, ai decidit de prendre de vacanças dins la creacion d'articles sus la Wikipèdia occitana, pasmens acabarai los articles que comencèri (en defòra de los que son estats ja "corregits" que lai los laissarai acabar eles, s'o fan... lo trabalh començat), sabi pas se la decision serà definitiva mas serà duradissa aquò segur! M'agrada pas de prendre de decisions talament drasticas mas probable donaràn fruches amb qualques debats coma lo qu'es estat entamenat fa pas gaire.
Per pietat s'ai mes de nombres amb lo ponch dins ma pagina o se vos prusís la correctiviti vos pregui de vos anar passejar sus d'autras paginas... Mercés! Tolerarai pas aquí las supausadas correccions... Amistats a totes...
Donadas de productivitat?[modificar | modificar la font]
PS: Per balhar una idèa de la productivitat d'aquesta Wikipèdia ensajarai de balhar d'indicas sus sa posicion. Actualament (7 de març de 2007) l'enciclopèdia occitana es 70ena (Siberian 71en amb 7.055 "articles" e Tamil 69en amb 7.437 "articles"). A títol comparatiu, lo catalan es 20en (54.765 articles), lo breton 53en (12.528 articles), lo basc 42 (16.869), lo lombard 43 e lo napolitan 54... Gulp!
- Actualizacion de las donadas (18 de març de 2007). Reculada de la wikipèdia occitana (uèi 7.227 articles) en 71ena posicion, (otra)passada pel Plattdüütsch (actualament 7.498 "articles")..., lo catalan a actualament 55.508 articles... Megagulp! Arribarem benlèu als 10.000 quand los catalans arribaràn als 100.000?
- Una autra actualizacion (12 de mai de 2007). Reculada de la wikipèdia occitana (uèi 7.849 articles) en 73ena posicion (passada davant pel piemontés! 7.900 e l'asturian 8.170 dintradas). Se vos pòt far plaser, lo catalan tanben tomba dins las posicions: lenga 23ena amb 59.315 dintradas, avançada per l'ucraïnian (BiTaю!) e l'indonesian! Bonas correccionetas!
Soi passat ara a Wikilibres per ensajar que lo projècte tombe pas: [[1]]
Contribucions[modificar | modificar la font]
En cas que qualqu'un se pensèsse que soi pas qu'un repotegaire, balhi çai-jos una idèa de çò que foguèron mas contribucions temps enlà (essencialament de reviradas)... D'unas son encara per acabar de revirar, precisi (o farai quand o sentirai...).
Personatges istorics[modificar | modificar la font]
Escrivans occitans[modificar | modificar la font]
- Joan Frederic Brun, Miquèu de Camelat, Prospèr Estieu, Alexandre Langlada, Renat Nelli, Rotland Pecot, Ives Roqueta, Antòni Ros, Renat Tulet, Arsèni Vermenosa, Pau Vezian.
Personatges autres[modificar | modificar la font]
- Giovanni Agresti, Marcellin Albèrt, Antoni Maria Alcover, Al Tall, Sabino Arana Goiri, Giuseppe Arcimboldo, Neil Armstrong, Bernardo Atxaga, Víctor Balaguer Betagarri, Maria del Mar Bonet, Jorge Luis Borges, Yuri Buenaventura, Kazimieras Būga, Howard Carter, Fidel Castro, Paulo Coelho, Michael Collins, Sean Connery, The Corrs,Boris Antonenko Davidovich, Walt Disney, Gloria Estefan, Melissa Etheridge, William Faulkner, Ernèst Ferrolh, Alexander Fleming, August Fourès, Joan Fuster, Indira Gandhi, Giuseppe Garibaldi (vengut Josèp mai tard...), Pedro Guerra, Che Guevara, Juan José Ibarretxe, Jewel, Juanes, Tina Karol, Laika, Elena Ledda, Bruce Lee, Franz Liszt, Lluís Llach, Ani Lorak, Biel Majoral, Mans de Breish (espèri qu'es pas vengut Bruèis), Pasqual Maragall i Mira, Paul Meyer, Elsa Morante, Alberto Moravia, I Muvrini, Pablo Neruda, Paul Newman, Okean Elzy, Vicent Partal, Louis Pasteur, Laura Pausini, Ivan Pavlov, Tomeu Penya, Eva Perón, Juan Domingo Perón, Josep Pla i Casadevall, Marco Polo, Terry Pratchett, Jordi Pujol i Soley, Raimon, Eros Ramazzotti, Martí de Riquer, Auguste Rodin, Gerhard Rohlfs, Ronaldinho, Sofia Rotaru, Ruslana, Manuel Sanchis i Guarner, Compay Segundo, Shah Rukh Khan, Shakira, Ravi Shankar, Sopa de Cabra, Sting, Sharon Stone, Italo Svevo, Valentina Tereshkova, Iólia Tymoshenko (venguda Iuliia!), Eamon de Valera, Jacint Verdaguer, Antón Vilar Ponte , Jimmy Wales, Virginia Woolf, Adelina Yzac, Zucchero.
Animals[modificar | modificar la font]
- aranha, ase, balena, cabra, camèl caval, cangoró, dalfin, dragon, guepard, làmia, pingoïn, rat, sèrp, vèrm
Astres e planetas[modificar | modificar la font]
- cometa Hale-Bopp, estela, Luna, Mercuri (planeta), Nebulosa d'Orion, Pluton, Sistèma Solar, Solelh, Tèrra
Autras[modificar | modificar la font]
- acièr, acronim, Adieu Paure Carnaval, aeropòrt, Afrodita, alh, ananàs, animal totemic, Armada Republicana Irlandesa, astrologia, astronauta, aurelha, avelana, avion, bandièra basca, bandièra d'Escòcia, Batman, bèc, biografia, bòrshch, breçairòla, burre, cachafuòc, cambajon, capèl, capoeira, cartografia, castèl (construccion), Castèl de Montsegur, Castèl de Querbús, ceba, Chaac, color, cosmologia, cotèl, culhièr, dent, diccionari, Diccionari Català-Valencià-Balear, Dionís, diplòma, Donald Duck, Dracula, Elna, Empire State Building, esmaut (dent), faraon, filologia, fonèma, forqueta, genolh, gratacèl, Sherlock Holmes, ieroglif, ieroglifs egipcians, [improvisacion]], Indiana Jones, intelligéncia, intestin, Isis, Isla de Man (cambiat segur en Illa mai tard), lach, Loxòr, Kaunas, Lia Fáil, libre, lira, lituanian, Lunèl, Lunèl Vièlh, manga, massa, Menfis, monarquia, Monastèri de Santa Catarina, mont Sinaí, Monastèri de Montserrat, Mont Rushmore, morfina, Mickey Mouse, musician, National Aeronautics and Space Administration, neutron, numismatica, nuraghe, Òc (revista), Osiris, papièr, Partit Nacionalista Basc, Partit Nacional Escocés, Pèira de Roseta, pè, pera, pergamin, pescaluna, Joan Petit (per astre pas passat a Pichòt o Pichon), pigment, pirata, pizza, Plaid Cymru, pluèja, pluma, Pont de Rialto, protestantisme, proton, Prússia, ratapenada, Reclams, rei, Quetzalcoatl, robòt, romba, romba catalana, sabon, Sagrada Familha, salsa, sang, sardana, saxofòn, sillaba, Bart Simpson, Homer Simpson, Spider-Man, sucre, Taj Mahal, tango, telescòpi espacial Hubble, television, Temple de Loxòr, Tibet, Tlalòc, tomata, Torre Agbar, Torre de Pisa, Torre Eiffel, trombon, trompeta, uòu, Vènus de Milo, Vidorle, Vilaweb, vin, vinha, World Trade Center.
Paginas passadas al provençal (sens cap de consultacion segur...)![modificar | modificar la font]
Paginas de far[modificar | modificar la font]
Problèmas de transcripcion del nom occitan...
- Edouard Moulia (Ortés)
- Paul Prouho (Albigés)
Paginas anequelidas[modificar | modificar la font]
glaça (non acceptabla aparentament..., passada a glaç e escafada, per èsser recreada mai tard!), Königsberg (passada a Kaliningrad!)
Contribucions autras[modificar | modificar la font]
Completèri tanben fòrça paginas creadas per l'infatigable João Xavier, las vòli pas apondre aquí que fariá subrecargat e mancat de modestiá...
Meta:User:Capsot
- Wikipedian d'Occitània
- Wikipedian utilizant lo dialècte lengadocian
- Boita d'utilizaire
- Wikipedian del País Valencian
- Wikipedian amb cervèl
- Wikipedians interessats per la cultura italiana
- Utilizaire ca-M
- Utilizaire oc-4
- Utilizaire en-3
- Utilizaire it-3
- Utilizaire es-4
- Utilizaire pt-2
- Utilizaire it-1
- Utilizaire uk-2
- Utilizaire fr-M
- Wikipedians que donan supòrt a PuntuEus


text:
Er ostiu de 1313, ara hè 700 ans, siguec fòrça moigut entath pòble aranés. D’acòrd damb era relacion istorica recuelhuda en web der Archiu Generau d’Aran, podem confirmar qu’eth 25 de junhsèga, es conselhèrs amassadi ena glèisa de Sant Miquèu de Vielha dan instruccions as deputats entà que balhen fidelitat ath rei Jaime II en Lhèida, a cambi dera confirmacion des furs, privilègis e libertats. Eth 12 d’agost, es sindics e procuradors li prèsten jurament en Palai Reiau dera madeisha vila, en tot reconéisher-le coma “rei e senhor naturau”. E en un dia com ager, 23 d’agost, deth nomentat an, eth monarca autrege era Querimònia en Lhèida, vila que, mès ara man dera aluenhada Val (ara e mès alavetz), torne a èster scenari deth devier d’aguesta istòria singulara, qu’amasse en aqueth moment es usi e costums que ja regien era governabilitat deth país. Damb aguest motiu, convertit en simbèu dera identitat aranesa, era Paeria a dedicat ara Val eth sòn An d’Occitània, per mor tanben dera coneishuda efemeride de Murèth. Ei tot un esfòrç imaginar com deuie èster er Aran d’aqueri tempsi, laguens dera societat pirenènca dera baisha Edat Mejana, a despièch que, damb toti es obstacles des sègles de distància, es istoriaires ac poderien illustrar damb quauqui tasti documentaus. Mès facil ei intuir eth cambi que d’ençà d’alavetz a experimentat eth país, basat ena actualitat en ua economia toristica, fonamentaument de servicis. Er ostiu s’i manifèste coma ua sason que reclame compde de resultats, acusat enguan per ues expectatives negatives en començament (damb eth desbordament de Garona includit), es fruts des quaus s’an reviscolat en agost damb cèrta moderacion. Quauquarren demore, totun, d’ençà deth hons deth temps: eth combat entà que, de forma collectiva, pogam hèr d’aguesta ua tèrra un shinhau mès abitabla. Tan senzilh, e tan dificil.
(DIARI SEGRE, 24 d’agost de 2013)


text:
Bornoncle
Bornoncle[1] (oficialament en francés Bournoncle-Saint-Pierre) z-es una comuna occitana, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom es atestat en 976, Burnunculo. Seriá una fòrma diminutiva de *Bornon, derivat d'un prelatin *Born, « fònt » segon Dauzat.[2] Xavier Delamarre fai pasmens delhs diferents Bòrns un celtic *burnon, « los bens de Burnos »,[3] e, malgrat l'atestacion, los Féniés imaginan que Bornoncle ven de burdunculus, « petit muòle ».[4]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana Comission Toponimica Occitana de l'Institut d'Estudis Occitans, IEO.
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 106
- ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 93
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 153


text:
ARANÈS [ARANÉS]
Manifèst
Tradución: Ferriòl Macip i Bonet
INTRODUCCION
Era Lengua Galhega qu’ei er auviatge immateriau de mès prètz deth pòble galhec. Qu’ei çò que mos identifique coma çò qu’èm, galhegues e galhecs, e çò que mos da un quite lòc en mon.
ANTECEDENTS
Es galhecs mos sentem capinauti d’auer ua lengua millenària damb un gloriós passat, que per circonstàncies politiques, entrèc en un tunèl de silenci forçat pendent es prumèrs decènnis deth sègle XVI enquia convertir-se en estrument de marginalizacion e patiment morau e fisic de fòrça generacions. Er usatge orau ininterromput qu’era gent umila ne hec, e eth trabalh des elèits intellectuaus qu’a compdar deth sègle XIX saberen reabilitar-la, heren possible sauvar çò qu’ei eth principau element d’identitat des galhecs e era basa essenciau dera nòsta cultura.
Eth trabalh de totes aguestes persones propicièc qu’aué Galícia sigue ua nacionalitat istorica e que compde damb autonomia politica, e es diferenti govèrns autonomics anèren en tot méter es fondaments pera recuperacion sociau dera lengua galhega, particularament en encastre der ensenhament, dera administracion e des mejans de comunicacion publics.
PRESENTACION
ProLingua ei ua plataforma creada per persones de fòrça diuèrses ideologies e professions qu’a coma objectius exclusius era promocion deth galhec coma lengua pròpria de Galícia (e des comarques limitròfes) e era obtencion dera sua oficialitat reau, que passe per ua preséncia normau enes encastres a on se manten practicaments excludida, coma era entrepresa, era justícia e auti servicis publics e privadi, mès que mès enes mejans de comunicacion.
Atau donques, que declaram coma objectius irrenonciables de ProLingua era totalitat des contenguts dera actuau “Lei de Normalizacion Lingüistica” de 1983 e eth “Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega” de 2004, que compdèren, enes dus casi, damb aprobacion per unanimitat deth Parlament de Galícia.
Qu’èm en un Estat de dret e coma ciutadanes e ciutadans b’exigim que se complisque pleament era legislacion existenta en matèria lingüistica.
Qu’exigim ath madeish temps que non s’amie a tèrme cap de mesura legislatiua que supause ua pèrta de drets per part des galhegues e des galhecs a emplegar e conéisher era lengua galhega e hèr-la era sua senhau d’identitat galhega.
FONCIONAMENT
-S’establís coma unic requisit tàs persones que desiren apartier ad aguesta plataforma, era intencion de comprométer’s a deféner era lengua galhega e a promòir eth sòn usatge en toti es encastres, tant publics coma privadi.
-Pr’amor qu’era lengua galhega ei auviatge deth pòble galhec, refusam quina pretension que sigue d’apropriar-se’n o d’atribuïr-la a quin grop que sigue o ideologia particulara. Per açò ProLingua se declare ua plataforma apartidària e plurau.
-Es membres de ProLingua ac son a títol personau e non pòrten cap de representacion de grops o associacions qu’apartien ad aguesta plataforma.
-ProLingua promoirà accions de tota sòrta entara obtencion des sòns objectius, mès jamès se somarà coma ProLingua a cap d’accion alièna, a on auràn plea libertat d’ahíger-s’i es persones que ne hèn part, de manèra individuau.
-Quan en ua accion figurarà eth logotip de ProLingua jamès poderà figurar-ne cap aute, sigue dera classa o motivacion que sigue.
-Era representativitat de ProLingua requè ena totalitat des sòns membres en plea igualtat e non aurà cap auta opcion d’interlocucion damb es poders publics qu’eth compliment intègre des sòns objectius.


text:
Mickey Mouse
Lo personatge Mickey Mouse (en occitan se revirèssem seriá Miquèl Mirga) es un dels personatges mai coneguts mondialament de l'univèrs de las bendas dessenhadas e dels dessenhs animats mondialament. Foguèt lo primièr personatge de l'entrepresa Disney. Lo creèt Walt Disney en 1928 pendent un viatge en tren. A la debuta Mickey foguèt batejat Mortimer, e foguèt son esposa que li suggeriguèt lo nom de Mickey. En tornar, Walt Disney comencèt a trabalhar amb son cap d'animacion, Ub Iwerks, sus aqueste novèl personatge. Lo primièr filme se sonèt Plane Crazy mas cap de productor lo volguèt pas distribuir.
Finalament espeliguèt a l'escranh per primièra vegada lo 18 de novembre de 1928 dins Steamboat Willie, un dels primièrs filmes sonòrs del cinèma. Vist que foguèt una capitada de las bèlas Walt Disney quitèt pas de realizar d'autres filmes, que de contunha Mickey n'èra lo personatge central. En 1940 se realizèt lo filme pus famós amb aqueste protagonista: Fantasia, que li faguèt conéisser una glòria internacionala. Aqueste filme representava una granda innovacion per aquel temps pr'amor que las tecnicas d'animacion emplegadas marquèron una revolucion dins lo mond del dessenh animat.
Mickey ten un gos fidèl que se sona Pluto.


text:
Erwin Schrödinger
Erwin Rudolf Josef Alexander Schrödinger (1887 - 1961) foguèt un fisician austrian. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisica en 1933, per sas òbras sobre la mecanica quantica relativista: aplicacion de la mecanica ondulatòria a l'electron, trabalhs de mecanica ondulatòria, e l'eqüacion d'onda.
Biografia[modificar | modificar la font]
Naissèt lo 12 d'agost de 1887 a Erdberg, uèi jorn una banlèga de Viena, filh de Rudolf Schrödinger, botanic e fabricant de sudaris, e de Georgine Emilia Brenda, filha del professor de quimia Alexander Bauer. Lo paire èra catolic mentre la maire èra luterana. Lo 1898 inícia los sieus estudis al Akademisches Gymnasium de Viena, e los contunha entre 1906 e 1910 al bòrd de Franz Serafin Exner (1849 - 1926) e Friedrich Hasenöhrl (1874 - 1915). Lo 1910 obtenguèt lo sieu doctorat en fisica teorica a l'Universitat de Viena.
Lo 1914 obten una abilitacion, participarà après a la Primièra Guèrra Mondiala coma oficiala de artilheria a divèrsas fortalesas austrianas. Lo 6 d'abril del 1920 Schrödinger se maridèt amb Annemarie Bertel. Lo meteis an ven l'assistent de Max Wien e en setembre atenh venir professor associat (Ausserordentlicher Professor) de fisica a l'Universitat de Stuttgart, lo 1921 serà professor intitular (Ordentlicher Professor) a Wrocław. Lo 1922 se transpòrta a l'Universitat de Zuric, al departament de fisica teorica ont aurà relacion amb Albert Einstein e Max von Laue.


text:
Marin II
Marin II (mòrt en mai de 946) foguèt lo 128en papa de la Glèisa Catolica dau 30 d'octòbre de 942 a mai de 946. Succediguèt a Estève VIII (939-942) e foguèt remplaçat per Agapet II (946-955).
Nascut dins la ciutat pontificala, foguèt elegit gràcias au sostèn dau duc Alberic II de Spoleto e, coma sei predecessors dirèctes, laissèt a son protector lei decisions politicas. En revènge, poguèt liurament dirigir leis afaires espirituaus de la Glèisa e encoratjar la reforma de la disciplina au sen dei monastèris.


text:
La nòstra estructura beneficia dau sostèn dau Conseu Regionau vèrs la federacion, e percebe, come totei leis escòlas privadas sota contrat d’associacion, una dotacion de la comuna d’Aurenja per leis enfants d’Aurenja escolarisats dins la nòstra estructura.
De nombros donadors (internes ò externes a l’escòla) nos sostenon tanben amé de dardenas ò amé de materiaus ( dòns d’argent, ò de materiaus divers...)
Mantener de tarifas accessibles au mai grand nombre fai partida de lei nòstrei prioritats, es la rason per la quala avèm un grand besonh de sostèn financier, subretot per lei sortidas escolaris per de que la tarifa dei transpòrts en comun es fòrça cara.
Sostenir l’escòla
Dons :
Podètz adreiçar lei vòstrei dons divers e variats a l’associacion per corrier ò leis adurre directament a l’escòla.
Adesion benfachor :
De saupre : podètz aderar a l’associacion sens aguer d’enfants inscrichs a l’escòla.
Prepausar d’idèias per una sortida pedagogica ò venir intervenir en classa.
Volètz nos prepausar d’idèias per lei sortidas pedagogicas au mitan de l’escòla e ò intervenir en classa esitètz pas a nos contactar !
Parlar de nos a l’entorn de vos :
Esitètz pas de parlar de Calandreta ai vòstrei pròches, colègas de trabalh... Comptèm sus vos !!!
Participar ai nòstrei manifestacions exterioras :
Venètz nombros ai diferentas manifestacions organisadas per l’escòla.


text:
Dimars, 23 de genièr de 2018, 03h00 Espòrt
Rugbi d’ivèrn pels Dragons Catalans a Hull
© Dragons Catalans
L’ora del revenge per Lesinhan
Demorava quatre partidas al programa de la jornada d’Elèit 1. Dissabte, Avinhon signèt sa cinquena victòria en se mostrant sens cap de pietat per Tolosa: 64-6. Per contra, calguèt anar fins al punt en aur a St Gaudenç. De prolongacions que permetèron als jogaires de Palau, mercé a un tombat de Marginet, de signar lor primièra victòria de la sason: 15-14.
Dimenge, los arbitres sosquèron un brave moment per faire jogar Carcassona-Dragonets en rason de las bravas ramadas de pluèja sus l’estadi Domèc. Consultèron capitanis e entraïnaires aprèp lo temps d’escalfament. De fait, las gotas empachèron pas lo debanament d’una bèla partida. Los locals se devián faire perdonar la desfaita contra Limós de fa una quinzenada. Los Dragonets se presentavan amb lo refòrt de cinc jogaires de la lista oficiala dels Dragons. Los Canaris se mostrèron valents, solidaris e refofant de vam per signar tres ensages dins lo primièr temps: per l’alièr Paul Izard en cap de linha, per Vincenç Albèrt aprèp aver serpentejat dins la defensa catalana e pel capitani Bastian Escamilla: 12-0 a la pausa.
Cap a l’ora de jòc, l’alièr catalan Flovie marcava aprèp 100 mètres de corsa, mas Paul Izard replicava per un novèl cabús darrièr la linha catalana e Estève Ferret confirmava la victòria dels locals per un tombat: 17-4.
A Limós, la partida foguèt equilibrada entre los campions e Lesinhan, mas los Verds e Blancs puntavan dos ensages en fin de partida per faire la diferéncia: 26-16.
Al classament, Avinhon es primièr (15 punts), perseguit pel trio audenc Lesinhan, Carcassona e Limós (11 punts).
Al programa de la dimenjada qu’arriba: Albi-Limós, Palau-Vilanòva, Dragonets-Avinhon, lo dèrbi de Nauta Garona Tolosa-Sent Gaudenç e en cap d’aficha, lo dèrbi audenc FC Lesinhan contra AS Carcassona (aprèp una bona taulejada) .
Los Dragons jos la nèu
Per lor sola partida amicala abans la represa de la Superliga, los Dragons catalans jogavan aqueste dimenge de vèspre en Anglatèrra contra Hull FC. Un freg que pèla e la nèu èran al rendètz-vos. Los sang e aur encaissèron cinc ensages per ne rendre dos e pèrdre 24-10. Ara, tot lo club se focaliza sus la primièra partida de la sason oficiala a Widnes lo 4 de febrièr.
En Championship, un annada de mai, lo Tolosa Olimpic reçauprà las formacions anglesas e Toronto a Blanhac, levat un rescontre deslocalizat a l’Estadium d’Albi: la partida contra los Centurions de Leigh, lo dissabte 16 de junh. Ramentam que la partida Toronto-Tolosa se jogarà en dobertura de la Dimenjada Magica de Superliga al mes de mai a Newcastle.
Aquesta dimenjada, la Cup se lançarà amb un primièr torn sul camin de la finala programada lo dissabte 25 d’agost a Wembley.
Alan Roch


text:
Era Audiovisuau de Vielha a acuelhut, en marc dera Hèsta d’Aran, er autrejament deth XXVau Mn. Condò Sambeat, era XVau edicion Aran de Literatura, eth VIIIau Concors de Diboish ena Escòla e IIIau Concors de Comic ena Escòla e deth VIIIau Festivau de Teatre ena Escòla.
Er acte a compdat damb era preséncia deth sindic d’Aran en foncions, Carlos Barrera, deth vicesindic d’Aran en foncions, Luís Carlos Medina, deth conselhèr en foncions de Territòri, Salut e Benéster d’Aran, Eduardo Valdecantos, dera conselhèra en foncions de Torisme, Comèrç e Consum d’Aran, Anna Díaz e deth cap en foncions de Cultura, Patrimòni e Politica Lingüistica d’Aran, Jèp de Montoya.
Era Audiovisuau de Vielha a acuelhut, en marc dera Hèsta d’Aran, er autrejament deth XXVau Mn. Condò Sambeat, era XVau edicion Aran de Literatura, eth VIIIau Concors de Diboish ena Escòla e IIIau Concors de Comic ena Escòla e deth VIIIau Festivau de Teatre ena Escòla.


text:
Fête de la Sant Blasi à Pézenas / Mathias Leclerc [Film documentari]
Leclerc, Mathias
Aqueste filme de 8 minutas foguèt realizat per Mathias Leclerc (Gignac : Altaïr Prod) a l'escasença del Carivari de la Sant Blasi menat pel Teatre de las Originas lo 4 de febrièr 2011 dins la vila vièlha de Pesenàs.
Las Temporadas de Pesenàs
La Vila de Pesenàs es venguda un dels luòcs màgers del patrimòni cultural immaterial d'Occitània amb l'inscripcion per l'UNESCO del sieu « animal totemic », « Lo Polin », sus la « Tièra representativa del patrimòni cultural immaterial » al títol dels « Gigants e dracs processionals de Belgica e de França », mas tanben amb sas Temporadas que tornan actualizar las fèstas calendàrias (la Sant Blasi e lo Carnaval a la prima, la Sant Joan d'estiu al solstici, Martor o la fèstas dels mòrts a l'apròcha de l'ivèrn). Menadas fins a 2014 pel Teatre de las Originas, aquestes moments fòrts de cultura immateriala, plaçats jol doble signe de las tradicions imemorialas e dels rituals festius contemporanèus, son ara menats pel Collectiu Temporadas de Pézenas.
La Sant Blasi de Pesenàs ritualiza lo reviscòl de la prima e dobrís lo periòde carnavalesc : « Lo pòple partís desrevelhar los salvatges car es temps de festejar lo reviscòl de la natura... Mas dins quals embassaments de la Tèrra se tròban ? Eles sols pòdon invocar sant Blasi, sant de las bèstias e del buf que, montat a vira-cuol sus son ase, temptarà de recuperar las claus per obrir las pòrtas de la villa al Carnaval. Aquestas claus, son los Capitols que las detenon, los bailejaires dels barris que non vòlon pas veire lo Carnaval davalar per carrièras. Es quand lo pòple aurà reprès prossession de la Ciutat que la Carnavalina poirà envasir e far gisclar aquel buf que fa dreçar lo pel, lo rire e la derision als estatjants a l'apròcha del Carnaval ! » (Argumentari de la Sant Blasi de Pesenàs, Collectiu Temporadas, 2015)
Presentacion de la companhiá
Lo collectiu que constituirà lo Teatre de las Originas nasquèt en 2003, suls bancs de la licéncia professionala « Actors Sud » e regropa de comedians, a l'encòp cercaires e scenografes prepausant d'espectacles de carrièra transdiciplinaris e interactius. Lo collectiu posa dins lo patrimòni cultural immaterial local la matèira d'una creacion novèla que fa resonar luòc, istòria, tradicions e estatjants dins una entrepresa tant artistica coma culturala e sociala.


text:
Champmotteux
Champmotteux es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo castèl de Vignay #qu'a #èsser destruit i aviá conegut, Michel de l'Espital i #passar los sieus darrièrs jorns e es inhumé dins la glèisa.
Le château de Vignay qui a été détruit était connu, Michel de l'Hospital y passa ses derniers jours et est inhumé dans l'église.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Uèi, lo 26 d’octobre de 2016, Auselum festeja sos 2 ans. Es pas fòrça, mas comença de far.
Alavetz coma l’an passat, vos presenti un resumit d’aquelas doas annadas. Dos ans d’Auselum son :
-6686 visitas de 784 visitaires de 25 estats diferents (los que gaitan mai son de França, Espanha, Estats Units),
-54 articles,
-Mai de 600 fotografias utilizadas.
E puèi en mai del novèl estil, i a un autre cambiament, un cambiament mai tecnic, càmbii d’aparelh fotografic. Aprèp 3 ans de servici intensiu, mon aparelh fotografic comença de se cansar ; èi plan trantalhat, mas preni pas pus un « bridge », qu’es pas la melhora categoria per far de fotografias d’ausèls, ara èi investit dins un « reflex ». Es lo Nikon D3300 (un modèl de dintrada de gama) amb un objectiu d’una autra marca : un Tamron 70-300mm f/4-5,6 USD VC. Espèri qu’atal, poirai contunhar de plan illustrar Auselum.
Mercé plan a totis los que m’an sostengut, al monde que gaita Auselum !


text:
Lo 16 de decembre de 2017 a 14h30 se tendrà al CIRDÒC de Besièrs l'amassada generala dels amics del CIRDÒC. Totas la personas interessadas son convidadas a venir i participar.
Lo rescontre serà seguit d’un moment convivial e cultural amb lo tradicional concèrt de Nadal.
L'associacion n'aprofiecha per tornar rapelar sa foncion :
« Amb la creacion del Centre internacional de documentacion occitana en 1975, l’escrivan Ives Roqueta e los primièrs donators, contributors, cercaires, artistas e militants engatjats dins la construccion d’una « bibliotèca internacionala occitana » realizèron un projècte istoric : dotar la cultura e la societat d’òc d’una institucion culturala enciclopedica, professionala e de vocacion internacionala cargada de recampar per transmetre e far viure dins lo mond contemporanèu la riquesa e la diversitat de las expressions artisticas, scientificas, politicas e socialas occitanas.
« Vengut en 1998 lo primièr establiment public entièrament dedicat a la lenga e a la cultura occitanas, lo CIRDÒC bastèt pas jamai d’èsser una institucion ciutadana, que sas colleccions e sas accions existisson pas que mercés a la contribucion dels creators, dels cercaires, de las associacions e dels militants d’ont que venguèsson.
« La preservacion e la transmission a las generacions futuras del patrimòni cultural en lenga occitana es una preocupacion de totas e totes, donators coma utilizaires. Los obradors en matièra de cooperacion internacionala, de recèrca scientifica, de professionalizacion dels actors culturals, d’innovacion tecnologica portats per lo CIRDÒC e sos partenaris representan autant d’enjòcs que concernisson professionals e actors nombroses, que sián del mond de la cultura, de l’educacion, del desvolopament territorial, etc.
« Es la rason de la creacion dels Amics del Centre Interregional de Desvolopament de l’Occitan en 2016 a l’entorn d’un collectiu de professionals e ciutadans utilizaires dels servicis del CIRDÒC, per fin de jogar un ròtle actiu al prèp de l’establiment.
« L’associacion dels Amics del CIRDÒC es un collectiu ciutadan e independent. Ja mai de 300 personas, universitaris, professionals de l’educacion e de la cultura, artistas, escrivans, editors, associacions o simples utilizaires, de pertot en França e tanben d’en defòra, an aderit als Amics dels CIRDÒC. »


text:
Avessé
Avessé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarthe e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Avessé Es una municipalitat sarthoise situada a 40 km a l'oèst del Mans e 50 km a l'èst de Laval. La municipalitat a vorejat per la Vègre.
Avessé est une commune sarthoise située à 40 km à l'ouest du Mans et 50 km à l'est de Laval. La commune est bordée par la Vègre.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
24 juillet 2016
Los cucs / les alytes accoucheurs
Que son purmèr uns crits aguts qui pujan de las marlèras, de las cisternas e deus varats, tanlèu plegadas las marcescadas e dinc a las purmèras torradas de Marteror, e qui's conjugan dab los ahupets deus grits e deus sauta-prat entà formar de nueit, just quan descampa lo pericle e deisha de plàver, la mei suau de las polifonias. Tà díser, que s'entenen hèra mei sovent qui non pareishen, e la lor irrupcion dens l'enviroament sonòr, quan ne'us coneishen pas, que pòt esvarjar los mei joens. Quan chin, que'm sovieni deu... [Lire la suite]


text:
« Poètas-obrièrs » – Lo CIRDÒC
1 – “Voix d’en bas”
per Edmond Thomas.
2 – Alphonse de Lamartine (1790-1869) per François Gérard
© Colleccion CIRDOC
—————————
© Pixabay
« Poètas-obrièrs » es una apellacion que foguèt donada a una generacion de poètas actius pendent lo sègle XIX. Emplegada dins los tèxtes d’analisis literàrias occitanas dempuèi la debuta del sègle XX, pòt prene pasmens de significacions diferentas segon son contèxte d’utilizacion e, uèi encara, fa pas consensus.
Istòria de la nocion
Lo primièr especialista qu’emplega la nocion de « poèta-obrièr » per la literatura occitana es lo felibre, escriveire e professor de lenga e de literatura provençalas, Émile Ripert, dins sa tèsi La Renaissance provençale : 1800-1860. I consacra la segonda partida de son segond capítol « Les poètes-ouvriers en Provence ». I definís pas la nocion de « poètas-obrièrs », fa sonque una presentacion d’autors qu’intègra al movement. Dins lo capítol precedent, efectua una analogia entre « poesia-obrièra » e « poesia-populara » e jos-entend qu’aquelas nocions son mai generacionalas qu’esteticas o literàrias. Los « poètas-obrièrs » i son presentats coma los eiretièrs dels « protectors de la poesia populara », coma los influents George Sand e Alphonse de Lamartine, totes dos poètas, actius contribuidors de la vida intellectuala e literària francesa del sègle XIX e promotors de la movença d’emancipacion populara per la literatura.
L’apellacion èra doncas emplegada a prepaus d’una generacion de poètas actius pendent lo periòde romantic e, dins l’esperit de son creator, èra pas estrictament ligada a l’activitat professionala dels autors que i fa referéncia. Revèrta puslèu lo paternalisme de la borgesiá literària francesa cap a una generacion d’autors novèla e una vision gaireben idealizada de sa situacion professionala.
L’apellacion « poèta-obrièr » desapareis amb lo periòde romantic e ten una influéncia plan mai importanta per la literatura francesa que per la literatura occitana. S’es mai que mai emplegada per una temporada compresa entre la Monarquia de Julhet e la debuta del Segond Empèri, siá entre 1830 e 1852. Per la seguida, mantun especialistas de la literatura van ensajar de definir aquela nocion o puslèu de tornar definir lo quite concèpte de « poèta-obrièr », tròp subjècte a interpretacion. La proposicion retenguda uèi per los especialistas del domeni occitan es aquela propausada per Edmond Thomas dins son libre Voix d’en bas : la poésie ouvrière du XIXe siècle, editat en cò de François Maspero en 1979, dins la tresena nòta de la pagina 22 : « I a pas d’obrièr dins lo sens que se comprendrà a partir de las annadas 1840. Lo sens actual de “trabalhaire de la granda industria” podiá pas nàisser qu’amb ela. Lo mot es doncas encara pres dins lo sens qu’emplegavan Rousseau e los òmes del sègle XVIII : “aquel o aquela que trabalha a la man a quin obratge que siá. Tot artesan que trabalha de quin mestièr que siá” (Trévoux 1771). » (La traduccion es nòstra)
L’especificitat occitana
Al delai de las dificultats intrinsècas de definicion de la nocion de « poèta-obrièr », lo contèxte de l’istòria literària occitana fa qu’aquel concèpte es de mal adaptar a sos autors. La dificultat principala es dirèctament ligada a la situacion economica d’Occitània (al sens de territòri geografic que tira de Bordèu a Niça e remonta fins a Clarmont-d’Auvernha) : al sègle XIX, coneis un desvolopament industrial plan mens important que lo Nòrd de França, çò que limita doncas l’existéncia de poètas-obrièrs potencials. Aquela dificultat es tanben accentuada per l’alunhament geografic dels cercles literaris parisencs qu’impulsan las mòdas, protegisson e pairinejan d’autors en devenir – que demòran plan sovent mai prèp de la capitala. Sols qualques rars autors coma Jasmin capitaràn de faire tombar la barrièra linguistica que priva alara los poètas occitans de la reconeissença nacionala.
Los « poètas-obrièrs » dins son temps
Lo sègle XIX marca un cap per la literatura occitana. Coneis un creis de vitalitat bravament important impulsat primièr per los romanistas, precursors d’un grand movement d’estudi de la poesia dels trobadors. Los poètas-obrièrs, epifenomèns d’un vam mai ample de renovèl literari, los seguisson e d’unes rescontran, al mens localament, un succès popular pro important. Lo tresen temps d’aquel sègle literari es menat per lo Felibritge, que son baile, Frederic Mistral, serà coronat per lo Prèmi Nobèl de literatura en 1904.


text:
Atomisme
L'atomisme es un sistèma filosofic qu'apareguèt en Grècia al sègle V abC segon que l'univèrs es constituit amb de combinasons de pichonas particulas indivisiblas nomenadas atòms (en grèc significa que se pòt pas dividir).
L'atòm es definit coma l'element mai pichon, mai espandit e indivisible, amb que totas las causas son fachas. Segon l'atomisme mecanista de Leucip e Democrit (sègles V e IV ab. C.), los atòms son de particulas materialas indestructiblas, desprovesidas de qualitats, que se distinguisson entre elas solament per la forma e la dimension, e que per sas divèrsas combinasons dins lo vueit constituisson los diferents còsses. La concepcion de la natura es absoludament materialista, e explica totes los fenomèns naturals en tèrmes de nombre, forma e grandor dels atòms. Fin finala redusís las proprietats sensorialas de las causas a las diferéncias quantitativas dels atòms. Aquel movement filosofic aurà un continuament amb la filosofia d'Epicur e Lucrèci.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- (ca)Filosofia.net Biografias, explicacions e accès a Symploké.


text:
Michel Maffrand, grand laureat del Felibritge 2018
« La Santo Estello », lo Congrès del Felibritge se tenguèt del 17 fins al 22 de mai, a Bergerac en Dordonha. Pendent sièis jorns, nombrós eveniments culturals èran organizats. Rencontres literaris amb Michel Chapduelh, Mèstre en Gai Saber, inauguracions de diferentas mòstras (« Le chanvre » al Musèu de las Arts e de las Tradicions popularas, « Frédéric Mistral et le Félibrige » e « Parfum de Bal » a la Mediatèca), visitas, conferéncias, salon del libre, espectacle de la Calandreta locala, projeccion de film de Michèl Chapduelh « Una pensada sauvatja », realisat per Patric La Vau, èran presentats al public. Un omenatge faguèt rendut al Bernat Lesfargues, poèta occitan qui's moriguèt lo 23 de febrièr a l'atge de 93 ans.
Mai de 700 personas assistiguèron a la proclamacion del palmarès dels Grands Jòcs florals septenaris del Felibritge.
Lo grand laureat 2018 es Michel Maffrand, ditz Joan de Nadau (Fòto ©Felibritge). « l'aplaudiment amb fòrça, lo public espontanèament entonèt lo “ Se canto ”, escriu André Gabriel, secretari general del Felibritge dins son compte-rendut, un bèl moment ! Michel Maffrand fòrça esmogut prononcièt una parladissa ont se mesclava jòia e sensibilitat e cantèt “ L'immortela ”, pel plaser de totes ».
La ceremonia se perseguiguèt per la « passacion del ram d'olivièr » de la novèla reina del Felibritge, entre la niçarda Angélique Marçais e la bigordana Adeline Bascaules-Bedin (Fòto ©Felibritge) de la Valada de Campan, deven la XXIna reina.
Jacques Mouttet foguèt tornat elegir « Capouliè » del Felibritge pel quatren mandat.
Lo Felibritge foguèt creat en 1854 per Frédéric Mistral e sièis de sos amics poètas, e es una organizacion de renovacion, de promocion de la lenga d'òc e de reivindicacion regionalista.
Inf. : Felibrige, Parc Jourdan, 8 bis avienguda Jules Ferry — 13100 Ais — Tel. : 04 42 27 16 48 — Corric : Diese E-Mail-Adresse ist vor Spambots geschützt! Zur Anzeige muss JavaScript eingeschaltet sein! — Site : www.felibrige.org
- Publicat dens Société


text:
Barro
Barro es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Peitau-Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Una fòto aeriana relòtge de las traces de bastiments ancians d'origina indéterminée[1].
Lo dolmen de Cuchet, una taula de dos mètres sus sièis supports recoberta d'un tumulus de 10 mètres de diamètre elevat de dos mètres a #èsser destruit cap a 1870. « Conteniá divèrses esquelets pas incinerats, quatre vasos, nòu lances o ganiveta de silex, sièis pigassas en pèira educada e dels objèctes divèrses »[2].
Barri dépendait del ancià diocèse de Peitieus.
Une photo aérienne montre des traces de constructions anciennes d'origine indéterminée[3].
Le dolmen de Cuchet, une table de deux mètres sur six supports recouverte d'un tumulus de 10 mètres de diamètre haut de deux mètres a été détruit vers 1870. « Il contenait plusieurs squelettes non incinérés, quatre vases, neuf lances ou lame de silex, six haches en pierre polie et des objets divers »[4].
Barro dépendait de l'ancien diocèse de Poitiers.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Modèl:Memòria
- ↑ Chauvet, Bulletin e memòrias de la Societat archéologique e istorica de la Charanta, 1899, p.LXIV
- ↑ Modèl:Mémoire
- ↑ Chauvet, Bulletin et mémoires de la Société archéologique et historique de la Charente, 1899, p.LXIV


text:
Sent Jòrgi e Negre Mont
Sent Jòrgi e Negre Mont (oficialament en francés Saint-Georges-Nigremont) es ’na comuna auvernhata d’Occitània. Administrativament, es situada dins lo departament de Cruesa e la region francesa d’Nòva Aquitània .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1793 la comuna se ’pela Sent Jòrgi Negre Mont e Pont Charreu. Pont Charreu n’es destachada en 1883.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Acadèmia Valenciana de la Lenga
Creatz (exemple detalhat) la sospagina qu'assegurarà lo seguiment del processús de traduccion en clicant sus Projècte:Traduccion/Acadèmia Valenciana de la Lenga.
La Academia Valenciana de la Lenga (var. Acadèmia Valenciana de la Llengua AVL) siguec creada cossent damb era Lei valenciana 7/1998, de 16 de setembre, de Creacion de l'Acadèmia Valenciana de la Llengua.
Aguesta institucion a era foncion de determinar e elaborar, en lo sòn cas, la norma lingüistica del valencian, atau coma vetlar pel valencian partint de la tradicion lexicografica, literària, e la realitat lingüistica genuïna valenciana, atau coma la normativizacion consolidada, a partir de las nometadas Normas de Castellon.
L'AVL es una Institucion de la Generalitat Valenciana, de caractèr public, adscrita a la Presidència de la Generalitat, que gaudís de personalitat juridica pròpria e exercís las suas foncions d'autonomia organica, foncional e pressupostària entà garantir la sua objectivitat e independència.
Era sedença dera AVL ei plaçada en antic monastèri de Sant Miquel dels Reis, als environs de Valéncia, ont i a tanben la Bibliotèca Valenciana.
Nòrma constituenta e de competéncies[modificar | modificar la font]
Los principis e critèris que an d'inspirar l'accion de l'Acadèmia son los que se desprenen del dictamen aprovat pel Conselh Valencian de Cultura lo 13 de juliòl de 1998 e que figura en lo preambul de la Lei 7/1998.
Las decisions de l'AVL, en l'exercici de las foncions que li corresponen, auràn d'ésser observadas per totas las Institucions de la Generalitat, pels Poders Publics, per la resta d'Administracions Publicas, lo sistèma educatiu, e los mediàs de comunicacion, las entitats, los organismes e entrepresas, de titolaritat publica o que comptan damb finançament public.
L'AVL aurà la sua sedença dins la vila de Valéncia, sens escartar que puga aver d'altras sendences territorials o celebrar sessions en quinsevolha comuna del País Valencian.
Es competéncies dera AVL son :
- Determinar la norma oficial del valencian en tots los seus aspèctes
- Fixar, a prepaus de la Generalitat, las formas lingüísticament corrèctas de la toponimia e l'onomastica oficial del País Valencian, per la sua aprovacion oficial
- Eméter e difóner informes o dictàmens e realizar los estudis sus la norma e l'onomastica oficial valenciana, siga dejà per iniciativa pròpria o a peticion de las Institucions Publicas del País Valencian.
- Vetlar per l'usatge normal del valencian e deféner la sua denominacion e entitat
- Informar sus l'adequacion a la norma lingüística de l'AVL dels tèxti produsits per las Institucions Publicas o que requesiguen l'aprovacion oficial, atau coma era produccion audiovisuala del País Valencian
- Elaborar e elevar al Conselh de la Generalitat e a las Corts Valencianas una Memòria Annual que, a mais d'expausar las suas activitats durant l'exercici, s'i recuelhen las observacions e conselhs avienti entar usatge normal del valencian en quinsevolha de las suas manifestacions
- Aquelas que, dins del domeni de las suas competéncias, li encarregan lo President de la Generalitat, las Corts Valencianas o lo Govèrn Valencian.
L'AVL es formada per vint-e-un academics qu'an de complir es següentes condicions:
- Aver la condicion politica de valencian
- Auer un coneishement lingüistic notable deth catalan de Valéncia damb una acreditada competéncia scientifica e academica. S'ei possible cau que se tracte de destacadas personalitats de las letres o de l'ensenhament en matèria lingüistica o que possedisquiguen una produccion reconeguda en lo camp del valencian o la cultura valenciana.
Dels primers vint-e-un academics, coma minim doas tresenas partides seràn saberudi en valencian damb una acreditada competéncia scientifica e academica, segontes critèris d'avaluacion objectiva, e la rèsta seràn de distinguides personalitats de las letras o de l'ensenhament damb una competéncia lingüistica o una produccion reconeguda en lo camp del valencian.
Passadi quinze ans dera eleccion per prumèr viatge dels membres de l'Acadèmia, l'AVL procedirà per lo renovament d'un tèrç dels academics. Seran determinadi los sèt academics a substitusir eth sistèma d'insaculacion.
Als cinc ans del renovament precenden òm procedirà, de la madeisha faiçon, al renovament d'un autre tèrç dels elegits iniciaument o los sòns substitusenti. Lo tèrç restant se renovarà cinc ans après lo segon renovament pel madeish procediment.
Cada cinc ans, e pel madeish sistèma, òm procedirà al renovament d'un tèrç dels academics qu'agen dejà complit lo periòde de quinze ans.
Los organs de Govèrn de l'AVL son:
- Organs collegiats:
- Lo Plen de l'AVL
- Lo Conselh de Govèrn
- Organs unipersonals:
- La presidència de l'AVL.
En çò que tanh ath valencian e a la sua natura, l'AVL proclama que lo valencian, lengua istoric e pròpria de la Comunitat Valenciana, hè partida del sistèma lingüistic que los correspondents Estatuts d'autonomia dels territòris ispanics de l'antiga Corona d'Aragon reconeishen coma lengua pròpria. Damb aqueth circumlòqui òm reconeish era junhuda dera lengua catalana : qu'ei parlada en Catalonha, en País Valencian e enes Ièrles Baleares.
Acòrds e resolucions mais importants[modificar | modificar la font]
Inicialament, per a partir d'una basa enquia que l'acadèmia redactèsse gramaticas, diccionaris e d'altras normas, lo referent normatiu oficial del valencian siguec aprovat en los acòrds plenaris del 25 de març e del 20 de maig de 2002. Cossent damb aqueri pactes, lo referent normatiu oficial del valencian es, en toti es encastres, er ensemble de critèris ortografics, gramaticals e lexics utilizadi en los tèxtes e documents oficials de la Conselheria de la Generalitat Valenciana, institucion responsable de l'aplicacion e desplegament de la Lei d'Usatge e Ensenhament del Valencian des de l'aprovacion d'aquelha lei (1983) enquia ath 25 de març de 2002. Ei a díder, que se hè indirèctament oficial la norma establida per l'Institut Interuniversitari de Filologia Valenciana (IIFV), e, donques, la de l'Institut d'Estudis Catalans (IEC).
Mais tard, sus lo nom de la lengua, l'AVL a declarat en decembre de 2003 que la denominacion de valencian es tradicional, istorica, legal, estatutària e, donc, la mais escadenta en quadre institucional. A mais, aguesta denominacion non ei pas incompatible ne pòt dintrar en contradiccion damb autras denominacions tanben tradicionalas, istòricas e legalas, que recep la lenga pròpria dels valencians. Lo nom de la lengua e la sua natura pòt ésser objècte de polemicas inutilas ni de cap classa d'instrumentalizacion culturala, sociala ni politica, ja qu'aiçò contribuís sonque a fomentar desjunhuda entre los locutors, a dificultar la promocion de lo sòn usatge e a obstaculizar la sua normalitat plena. La diversitat onomastica del valencian non pòt servir de basa a iniciativas que projèctan una image fragmentada del sistèma lingüistic que los valencians compartissen damb autri territòris. Las iniciativas qu'adòpten los podèrs publics per difóner lo valencian fòra de lo sòn domeni lingüistic an tota la reconeishença de l'AVL. A tot cas, aquelas an de garantisar la difusion de la peculiaritat lingüistica valenciana e s'an d'ajustar a critèris conceptuals e onomastics de caractèr integrador.
A la fin de 2004 e ara debuta de 2005 esclatèt una importanta polemica mediatica per l'ingeréncia del govèrn valencian en un plen de decembre de 2004 en çò que se volie aprovar un dictàmen sus lo nom e l'entitat de la lengua, en lo que se ratificava damb mais esclaridament era junhuda de la lengua e se propausava la denominacion valencià/català per a fòra de las frontièras del País Valencian. Aqueth dictàmen, qu'aviá lo supòrt de granda partida dels estudiosi, mas pas tots, sigueren retiradi. Finalament, lo 9 de febrièr de 2005, l'acadèmia rehec lo dictàmen [1] sense la proposicion sus lo nom de la lengua, en tot reïterar l'unitat de la lengua que parteja damb Catalonha, las Ièrles Baleares e d'autri territòris, en to considerat-la una lhenga pluricentrica, en la que l'AVL es una entitat normatiua al madeish nivèl qu'autras de la madeisha lengua, coma l'IEC o la Universitat de las Ièrles Baleares. Aqueth darrièr dictàmen s'aprovèc per unanimitat.
L'Acadèmia Valenciana de la Lengua, mejançant la publicacion en 2006 de la Gramàtica Normativa Valenciana e lo Diccionari Ortogràfic e de Prononciacion del Valencian, a complit dos dels principals objectius fixats en la sua Lei de creacion. A despient de que manten la codificacion procedenta de l'evolucion de las Normas de Castellon e non a acceptat cap de las variantas ortograficas de las Normas del Puig, mès òc a acceptat qualqu'uns dels usatges gramaticals e lexics mais significatius, donant autantplan preferéncia a qualqu'uns d'eles (coma l'usatge de este, eixe front a aquest, aqueix; dos tant per lo masculin coma per lo femenin; mentres front a mentre; o mitat front a meitat). Autantplan s'an acceptat las formas bellea, pobrea, riquea, eca. (ja existentas en la lenga classica, mas non acceptadas enquia ara per la norma oficiala) amassa damb bellesa, pobresa, riquesa; o l'usatge de la variacion masculina-femenin en lo sufixe -iste/-ista, atau coma una granda quantitat de vocabulari non acceptat en diccionaris normatius precedenti.


text:
Albanh
Albanh (oficialament en francés Alban) es una comuna occitana de Lengadòc situada dins lo departament de Tarn e la regiond'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Es lo capluòc del canton del meteis nom.
La comuna es situada dins una zona de rotacisme e son nom se pronóncia localament /arban/. Los abitants son los arbanòls.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Prononciacion: [al'ban], localament [ar'ban].
Istòria[modificar | modificar la font]
Epòca celtica :
Doas pèiras se tròban a l'entorn del vilatge e pòrtan caduna un nom : l'una se ditz "palet de Notre-Dame" e l'autra "palet du Diable". L'istòria conta que lo diable auriá desfiat la Verge Maria, aquela li auriá getat una pèira giganta. Per responsa, lo rei dels Infèrns ne li getèt una tanben. Son aquelas pèiras que podèm veire dins la periferia pròcha del vilatge. Aquela legenda ven d'una fabla druidica.
Edat Mejana :
I aviá un castèl pas gaire important. Uèi a desaparegut.
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Albanh (capluòc); es ara del canton du Haut Dadou (en francés), donc del Naut Dadon.
Demografia[modificar | modificar la font]
- Las variacions enòrmas de populacion entre 1793 e 1836 son pas explicadas sul site Cassini.
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Que i a de comun per doas òbras audiovisualas dal meme nom?
D’un costat, un film francés de 95 minutas virat en Occitània en occitan
amb un pauc de francés e d’alemand, escrich e realizat per lo marselhés Philippe Carrese.
De l’autre, Malaterra
una seria televizaa francesa d’8 episòdis d’una duraa de 52 minutas viraa en Corsega en francés, creaa per Stéphane Kaminka e adaptaa de la seria anglesa a succés Broadchurch
.
Al començament, sembla que pas grand causa sigue de comun entre los dos.
Pasmens, los dos trabalhs son de dramas amb un aspècte d’enquèsta dins los dos. Lo segond es un policier, que dins lo primier i son de gendarmas.
E en se clinar sus la question, veguem lo resumit respectiu: Malaterra
2003: “Dal temps de la guerra de 14-18, en Auta Provença, una familha que viu en autarcia, e que lo sieu lunivèrs es essencialament composat de fremas despí que los òmes an partit al front, entreten d’estranhas rumors de malediccion a l’entorn de Malaterra
, un vilatge abandonat qu’es pretendut trevat. L’arribaa d’un treva camin balord e mut, va exacerbar los conflictes individuals, va borrolar la vita quotidiana dins aquela bastia isolaa e revelar lo mistèri de Malaterra, lo vilatge maldich
”. foguèt difusit per France Television (primier sus France 3 pi sus France 2). Malaterra
2015 “Per aquelos qu’i vivon, aquel vilatge es un luec de patz, un refugi.
Fins a la mòrt d’un enfant. Aquela comunitat unia que totes pensavan poer se far fisança se fendascla. Cu tuèt lo pichin Nathan? E perqué?... Lo capitani de gendarmaria Thomas Rotman es un estrangier sus l’isola de Belesa. Es a el que reven l’òbra pesuga de trobar lo copable. Es persuadit que s’esconde entre los estatjants de Malaterra
, contrariament a l’adjudant-cap Karine Marchetti, sa collèga, que refusa d’imaginar que lo mal pòsque venir dal vilatge qu’i creissèt. Cada jorn que passa desbastisse un pauc de mai l’ànima d’aquel vilatge e la vita de cadun. Trobar rapidament lo copable es lo solet meian de salvar ce que pòt ancara l’èstre
”. Serà difusit per France 2.
Lo fach que lo film sigue virat en Corsega mas en francés dona un costat exotic, sudista. Amb lo contèxt de Corsega de mai (èstre còrse o non, lo mot qu’i pensam devengut famós quitament en francés “c’est un estrangier”).
La diferença aüra es que lo primier Malaterra
, mòstra una lenga dins un contèxt social e istoric totalament legitima e pas tròup estereotipaa. Per far un film cal ben trobar de que cuntar donca cal de situacions extraordinàrias e donca amb un pauc de traches mai marcats que dins la realitat. Que lo segond Malaterra
evocarà segurament una autra lenga que lo francés en filigrana o en segond plan per lo melhor. Veirèm ben ce que se farà dins lo segond. E se lo monde farà un ligam entre los dos o non. Quinas seràn las diferenças e semblanças e perqué. Sembla que los mèdias aguesson ja començat la publicitat per aquela seria e favorizat la sieu fama ben avant la sortia (tre lo mes de març de 2015 avant lo filmatge) mentre que lo projècte Malaterra
èra desconoissut de la populacion avant lo filmatge.
Benlèu calrà proposar una version occitana de la seria Broadchurch?


text:
Dimars, 21.11.2017 03h00
Avèvi l’idèa d’escríver aqueste article dejà dempuèi bèra pausa, e tot sobte vaquí que l’actualitat m’a despassat. Parli de l’ahar qu’opausa ara lo deputat Jean-Lun Mélenchon au magazine l’Express, polemica que comentarèi pas que’ns sèm pas benlèu qu’a la debuta e que, fin finala, aurà benlèu pas un rapòrt dirècte dambe çò que vòli díser.
Sèm en 2016. Lo govèrn d’Emmanuel Valls e lo Partit Socialista son venguts fòrça impopulars au uelhs de son electorat d’esquèrra pr’amor de lor politica economica e sociala que hascoc devarar lo monde per carrèras. Las eleccions venentas pòrtan l’auburi de la des·hèita. D’un costat Emmanuel Macron s’avia, de l’aute a man esquèrra, un baloard es dubèrt. Lo petit pòble d’esquèrra vòu votar end’un corrent progressiu e desbrembar las marridas annadas Hollande. A dreta, François Fillon hè paur dambe son devís fòrça dretista, lo Front National, solide, tanben.
Ende ganhar, sufís pas que de’s juntar. Impossible. Jean-Luc Mélenchon se presenta purmèr en tot tuar tota espèr d’union d’esquèrra a la quala la victòria poderé aparar los braces. Lo candidat ecologista, Yannick Jaddot, se desistirà au profieit de Benoît Hamon, lo candidat socialista vencedor de Valls, mes lo camp progressista demorarà dividit. Sabèm ara qu’estosse l’union estada possibla, lo candidat d’esquèrra seré estat qualificat peu dusau torn e seré sens de dobte elegit president. Las chifras ac dison.
Jean-Luc Mélenchon hascoc tot çò de possible end’empachar l’esquèrra de ganhar las eleccions, es a díser que pausèc las duas condicions: 1/ atirar un elector d’esquèrra, sustot joen, peu programa mès interessant, novator e marcat ad esquèrra 2/ isolar aqueste electorat d’una possibla union dambe fòrças mès centristas.
Lo nom de la formacion France Insoumise, n’es l’exemple mès evident. Es pas brica amassaire. Lo logotipe de la letra grèca Φ que’s sembla fòrtament quauqu’un que hè la higa n’es un aute. Lo discors, plan hèit (lo tipe es professor de literatura e parla fòrça plan), s’emplegarà de sedusir los joens esquerrista en tot hòragetar los sociaudemocratas mès tradicionaus.
Error de comunicacion? S’assegurar que l’amassada deu bon pòble d’esquèrra se hasca pas au moment d’una eleccion que’s pòt ganhar es, ende jo, pas brica una error end’un vièlh reinard de la politica coma lo Mélenchon. Cresi qu’es una volontat.
Me brembi plan deu Jean-Luc au ser deu 21 d’abriu 2002, quan lo Lionel Jospin estoc eliminat de l’eleccion presidenciala, hòu de ràbia, qu’arcastava aus electors d’esquèrra d’aver virat l’esquina au PS pr’amor de “petits detalhs qu’agradavan pas au lòc de jogar l’union contra la dreta”. Èra benlèu una analisi de las bonas que hascoc lo senator de l’epòca, mes lavetz, pr’amor hèr tot lo contrari adara?
Aquí que tròbi tres solucions:
Vesi qu'es de plus bèl clicar sul roje, que d'argumentar!
Cal ajuxtar l'abstencion fòrta als segondes torns demest les rengs d'esquèrra, per fin de sostèner pas la falsa esquèrra. Es un periòde de recomposicion. Parièr amb les sindicats...
Amb aquò, ai pas vist fòrça monde a las manifestacions, que déven se sènter pas tocats.
Sèm entornats d'una massa d'individualistas despolitisats, e cal nadar al mitan de tot aquò, mès cal pas plànher ni ajudar degun, se non qu'es d'esquèrra... Legir la seguida
Èri acostumat amb JM Leclerc a d'articles de qualitat, mès aquel passa la talha.
Per tant que se pòsque planher la desunion de l'esquèrra francesa, s'en pòt pas mai personalizar una responsabilitat, quand las decisions de programas e d'aliganças son collectivas en democracia.
Amb aquò, n'i a pas gaire de marge de manòbra social e ecologic a l'esquèrra, en economia dubèrta a la concurréncia salvatja del liberalisme mondializat, se s'exclutz d'en sortir mai o mens, denonciant les pacte... Legir la seguida
#3 En tot cas, mai que non pas basco, Miguelito de mi corazon.
Plan vist.
E se pòt exactament çò meteis pels "progre" de Podemos/Podem de l'autra caire dels Pirinèus.
Quand es que los occitanistas se van bolegar lo tafanari per formar dins l'exagòn una esquèrra vertadièrament d'esquèrra?
Mancaria mas pus que Mélenchon faguessa eligir dau monde coma Olande, Vals, Hamon que son au servici de las multinacionalas sos la crubertura de democrate. E l'òm auria pus elegir DSK au nom de l'esquerre a las eleccions d'i a 5ans; DSK que balha dau conselh a Macron per far la mesma politica.
Lo monde que se disan d'esquerre e que pensa mas a determinar lo qual daus dirigeants es lo melhor, pusleu que s'interessar au contegut e a las consequenças de lòr programme e discors. commençan ... Legir la seguida
1) Estant son comportament davant los partit comunista a las darrièras eleccions, considèri ieu la tresena possibilitat (Lo Jean-Luc Mélenchon jòga lo ròtle de l’òmi d’esquèrra mes es missionat ende torpilhar tota possibilitat d’escaduda d’un corrent sociau e progressista) coma la mai evidenta.
2) Un òme que considèra pas las lengas e los pòbles coma egals entre eles non es un òme d'esquèrra : es un colonialista de dreita, qué que ne crega.
#1 Mentre que Manolito Valls, si que o es ?
Pro d'aquel conard !!!
Cau raperar tanben Melechon es pas catalan.


text:
La sinonimia dins los diccionaris occitans / André Teulade
Teulade, André
Lieutard, Hervé. Directeur de thèse
Lo present trabalh a per tòca d’ensajar de metre al lum los problèmas pausats per la sinonimia dins las reviradas de l’occitan al francés e invèrsament. De fach, es la consultacion indefugibla de diccionaris dins l’activitat de revirada que nos a acarat a aquels problèmas. Après aver fach lo ponch sus la nocion de sinonimia e sus las que li son aparentadas, nòstra recèrca se concentrarà donc sus lo tractament dels sinonims dins los diccionaris que ne dispausam. Ensajarem tanben de veire çò que poiriá èstre dins l’ideal un diccionari occitan bilingüe o non. E mai se a priori l’estudi concernís l’occitan en general, avèm pas per ambicion de tractar totes los dialèctes. Nòstre prepaus serà puslèu concentrat sul lengadocian e, se ne vira, sul provençal que los dos nos son mai familhièrs.
Memòri de master I LLCER Especialitat occitan (Universitat Paul-Valéry Montpelhièr-III), jos la direccion d'Hervé Lieutard.


text:
Garròssa
Garròssa[1] (oficialament en francés Garrosse) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre deu territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas que son Garrosse (Sanctus Martinus de ~), aus sègles XI-XII, Garosse (mote de ~), en 1275, Garosse, en 1277, Gairosse, en 1301, Garosse, en 1647 (mapa), Garros, en 1714 e 1733 (mapas). Dauzat e Rostaing qu'i veden un radical prelatin gar-, present dens lo gascon garro, « ròc », damb lo sufixe aquitanic -òssa [2]. Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que supausa un preceltic *carra, « pèira ». Mès la geologia que s'opausa a l'idèa deu ròc e de la pèira. Lo sens de l'element garr-, damb -r-multipla articulada e atestada dens las atestacions mei ancianas, qu'es pr'aquò de mau precisar, mès que deu estar d'origina aquitanica. Que's pòt pensar a garrolha, present enqüèra en gascon medoquin, damb lo sens de « copa o de talhadís de casses », au lengadocian garrossa, « toja » o a garrús, « rebrotada, barta », o a toponimes com La Garròssa, aus Jarossas nòrd-occitans, « lòc on i a veces » [3].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Morcens; qu'es adara deu canton du Pays morcenais tarusate (en francés).
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 311
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Landes et Bas-Adour, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. 104