text:
05/07/2014
Palmarés dau Concors literari dau Bornat 2014
Informacion transmesa per Valeri Bigault dau Bornat dau Perigòrd.
°°
Coma l’an passat, la jurada fuguet composada de set membres : la reina dau Felibrige Angelica Marçais, los majoraus Imbert, Lagaly, Raybaud e Tintou, e los bornatiers Micheu Puyrigaud e lo majorau Valeri Bigault jos-cabiscol dau Bornat per la coordinacion de queu concors emb l’ajuda de l’Institut Eugene Le Roy de Perigüers.
Ujan, podem remercar una bona participacion emb daus mandadis d'un pauc pertot e dins tots lo dialectes d’òc : Perigòrd, Lemosin, Gasconha, Lengadòc e Provença.
Coma de costuma, tots los participants von receibre per una annada la revuda dau Bornat dau Perigòrd, quatre numeròs per an emb daus uns còps un numerò especiau. Per los primats, daus libres son donats per Lo Bornat e l’Institut Eugene Le Roy..
Poesia:
-
La Longa memòria (Joan Rigosta dau Passatge d’Agen)
-
Encuei i’ avié cènt ans (Gorgi Milesi de la Verdiera dins lo Var)
-
Mistral toujours (Alan Brunaud de Ieras)
Pròsa :
-
Eiretage (Gerard Vilanova d’Aigas Mortas)
-
Prima, estiu, darriera…e prima (Jan-Peire Bertrand d’Orleans)
-
Remembrança (Muriela Truffy de Cherval en Perigòrd)
3. Una livrason estonanta (Maria-Josea Segonds-Mennelet de Vilefranca de Roerga)
Revirada :
-
La sang de Tolosa de Maurici Magre (Sergi Viaule de Sent-Sulpici la Punta dins lo Tarn)
-
Liuen de vièi libre de gramatico de Yvo Duteil e Vièi de Bernat Pivot (Gerard Vilanova d'Aigas-Mortas
Teatre :
Qu’una obra dins quela categoria mas de qualitat, li balham una mencion espiciala valent a dire un prumier prèmi : L’ourse de Jan (Rolanda Falleri de Pernas las Fontanas en Provença).
Lo Bornat dau Perigòrd
13 charriera Kleber 24000 Perigüers
19:14 Publié dans Actualitats, actualité, Associacions, Literatura en òc | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


c: text/html

text:
25/09/2016
Daus òmes que tomban, episòde 9, per Joan Ganhaire
Lai, crese que la memòria li tornet au comissari dau 5°, que Caüsac poguet copar la comunicacion tranquille. Auriá sos rensenhaments l’endoman, mai benleu dins la serenada. Eissaiet segurament de far la mesma comanda a d’autres ancians colegas, mas sa meschanta umor nos assabentet que quò s’era pas passat dau mielhs, dos daus ancians eran partits a la retirada, un autre era mòrt,e lo darrier deviá aver la consciéncia bra’ment tranquille que aviá envoiat Caüsac se far fotre en dire qu’aviá pas mau d’autras chausas a far que farfolhar dins lo retrum de i aviá trente ans. Faudriá se contentar de la contribucion dau comissari Clunhac que Caüsac semblava tot a fet bien coneitre.
Franciscò ne’n unlava de plaser. Cent vint a l’ora li semblava rasonable coma vitessa e lo periferic coma airau de juec, un fai pas mielhs per lo rei dau volant, famós dins tot lo país per escartar las veituras de flic, mai totas badantas e luquetantas, per engulhar las pitas ruas e los sens interdichs sens una esvirolada, per menar en seguretat tota l’equipa e sa ganha. Sus lo sieti de dernier, Gaëtan era tornat d’umor plasenta e de sos auvidors, s’eschapava quauquaren comà Prelude Aflaquit per un Chen. Tres goiats dins una vielha cacunha que fumava de pertot, nos passeren en far un det d’onor. O ! Goiats ! Que avetz fait ! Franciscò levet las cilhas, apuiet legierament sus quauqua pedala, faguet quatre o cinc recrochetatges, tornet a lor nautor, e d’un pitit còp de volant los forcet de tucar las glisseras de proteccion. I aguet una nauta gerba de lutas, un cuinament de pneumatics que refrenen a mòrt, tres o quatre rebombadas contre de las veituras que ‘vián pas pogut eschivar la cacunha. Fau pas far chiar Franciscò. E quo es plen d’una vigor novela que engulherem la Pòrta d’ Italia, la Plaça de mesma nom, l’Avenida daus Gobelins e la rua Monja, per ‘mor de trobar una pita ostalariá que coneissiá Gaëtan e que donava sus lo vergier de las Arenas.
(De segre). Joan Ganhaire.
10:50 Publié dans Cultura e literatura en òc, Joan Ganhaire, Daus òmes que tomban | Lien permanent | Commentaires (0)
18/09/2016
Daus òmes que tomban, episòde 8, per Joan Ganhaire
L’ostelariá de las Ersas era ‘na bona maison. Recomandada per la patrona daus Tamaris. Una chambra per chacun, que fòra sason, fasián daus pretz, e la de Caüsac subrechaufada per un radiator electric. S’i era embarrat emb sos auvidors, e en ‘nar veire si tot ‘nava bien, si ‘viá de que beure e pissar, aviá conegut Tres Bocins en Fòrma de Pera, çò que es chas se lo fin dau fin dau plaser de la chaça anticipada. Queu ser, aguí nonmas a cherchar sus internet quauques numeròs de telefòne, genre comissariat dau 5°, dau 6°, dau 13° e dau 11° arondissaments, ente Caüsac deviá ‘ver quauquas vielhas coneissenças, e a li enregistrar sus son telefonet, prestes a far fuòc lo lendoman matin. Franciscò e io tornerem surtir per veire un pauc mielhs lo país, mas ne’n aguí leu mon fais de las ruas negras e voidas, dau long baloard foetat per lo vent ploiau e de comptar las eslausiadas daus quatre o cinc fares que luquetavan dins la nuech, e laissi Franciscò contunhar sa chenada, sole, nas au vent, plen d’esperança. A l’auvir petonar quante tornet, pense que era estat fanit.
Demest los comissaris que coneissiá Caüsac, deviá ne’n aver per lo mens un de chas nos, que, tras lo mianadís, podiá segre la converascion, au mens çò que disiá Gaëtan. Finalament, quo era pas talament complicat, era nonmas question de far lo recensament de totas las mòrts brutalas per tombada dins los eschaliers, o per las fenestras, o daus aubres, que aurián pogut ‘ribar a Paris entre las annadas 60-70, epòca probabla de la preséncia de Natalena dins la capitala, a e puei tanben, las victimas serián segurament dau monde de la nauta, daus manca-de-ren, daus purits de sòus. Pas la pena de perdre son temps coma los creba-la fam e los traina-biassa. Quò deviá pas se passar tot sol a l’autra riba dau fiau que Caüsac deguet far parlar los bons sentiments, los sovenirs te rapelas lo còp de man que te doní per lo misteri dau Museum ? E per lo tuaire de la Contrescarpa ? E per lo doble assassinat de la rua Moftar ? L’autre deviá pas se sovenir, que fauguet passar a las esmanciadas, e tots quilhs pitits paquets de podra que gardavas per tu, te’n sovenes ? E la rantela de macareus que me demande si tu ne’n fasias pas partida… (De segre).
Joan Ganhaire.
09:54 Publié dans Cultura e literatura en òc, Joan Ganhaire, Daus òmes que tomban | Lien permanent | Commentaires (0)
10/09/2016
Daus òmes que tomban, episòde 7
D’un còp Gaëtan estuflet entre sas dents l’aer dau Rei de la Montanha dau Peer Gynt de Grieg. Quò i era, una dralha, e una seriosa ! Lo marinier, quò deviá ne’n estre un per de bon que aviá tot plen de tatoatges sus los avant-braç, aguet quitament drech a ‘na bona lampada de blanc que engolet redde emb una espiada mautranquilla dau costat de la cosina. Deviá estre survelhat de prep, l’ancian corsari. L’estufladís se faguet mai rapide, mai ponchut, marca d’un rensenhament de prumiera. Mas Franciscò e io degueren esperar que lo pirate nos laisse, non sens aver ‘gut drech a d’una autra eslampiada de vin de Leira tan mai copabla coma la prumiera.
A per un rensenhament, quò ne’n era un de rensenhament… La genta Natalena era pas venguda coma chambariera, aus Tamaris… ‘L’aviá tot simplament ‘chaptat la botica, qu’ela teniá d’una man de fer. Tots los goiats li vironavan dins los cotilhons, Albert lo prumier, mas era en mer ben tròp sovent per estre un galant seriós. E puei quo era pas la jounessa que l’interessava, la brava veuva. ‘La trapet un beu peisson dins son tramalh, un industriau de Nantas o de Sent Nasari, que fasiá dins la construccion navala e veniá passsar sas vacanças a riba de mer. Lo temps qu’eu divòrce e s’eran maridats a grand charavelís. Quò fuguet l’ora de glòria daus Tamaris, recepcions, tauladas, rendetz vos de tot çò que la Bòla comptava de brave monde, noblalhons, elegits, purits de sòus. Quò duret entau un coble d’ans, e puei lo malor. Tenetz vos bien, dròlles, mossur Felip de Gueranda tombet dins l’eschalier un ser de ribòta e se petet la barra dau còu. Mòrt de plan còp. En nos contar quò, Caüsac se podiá pas tener de jòia, o-ben-tot a lo fetge blanc, la Natalena, o-ben-tot avem afar ad-una tuairitz en seria, sap pas la chança que a’gut, nòstre Galichet, de pas i ‘nar a son rendetz-, sens quò seriá desjà tombat de quauqua teulada, o auriá eslampiat sus quauque plumadís de banana. E Natalena de Gueranda aviá quitat la Bòla, aprep aver vendut los Tamaris. Lo bruch s’era espandut que ‘l’era partida en America, mas d’autres ‘vián dich que l’avián rencontrada a Paris, d’autres a l’isla de Re, bien de las annadas pus tard. L’America quo es luenh, dròlles quo es pas la pena d’i pensar, mas Paris…(De segre). Joan Ganhaire.
09:06 Publié dans Joan Ganhaire, Daus òmes que tomban, La Vita en òc ( archivas DL papier) | Lien permanent | Commentaires (0)
06/09/2016
Daus òmes que tomban, per Joan Ganhaire, episòde 6
Perque un podiá disnar, aus Tamaris, sopa de peisson, moclas marinieras, som pas tròp ‘bituats aus Ombradors, mas fau ben chamjar un pauc, puei lo pitit blanc bien fresche que te servián aveque era pas daus mai meschants. Gaëtan Caüsac trapat a minjar de las moclas, quo es un espectacle de pas mancar, e a la riba de cinc minutas, las autras praticas avián restat de disnar per contemplar lo grand avugle esborissat envertolhat de daos cubertas, jaspir a paupas los coquilhatges, i farfolhar a l’asard vancès de chabar per las slurpar a grand bruch. Franciscò e io minjavan lo mai delicatament possible per taschar moien de sauvar l’onor. La patrona venguet veire si tot ‘nava bien, « voulez vous que l’on vous aide Monsieur ? »
Gaëtan aprofechet la presencia de quela genta femna per lançar la conversacion. Demandet de las novelas de Natalena Fleury, comprenguí lo nom, e au frunciment de cilias de la dama, quò se veguet que quò li disiá pas grand chausa, mas Caüsac se laissa pas entau desmontar. Deguet se lançar dins quauqua descripcion meitat verbala, meitat gestuala, e la patrona aguet passablament de mau a eschivar de prener la mocla que brandissiá Gaëtan dins los uelhs que l’aviá d‘alhors fòrça braves. Mas ren, aparentament. ‘La chabet per se levar, apasimant Caüsac d’una man leugiera, e nos laisset emb un geste que semblava voler dire, esperatz, tòrne dabòrd. Gaëtan contunhet sas arabescas au grand plaser daus vielhs que avián pas ‘gut entau ‘na recreacion dempuei longtemps. Nòstra genta ostessa tornet coma un òme qu’ela presentet coma son beu pair , un gròs bonicon, que jugava au marinier emb una barba blancha e una carqueta de lana blueia. ‘La faguet las presentacions, puei se’n tornet en cosina, fau creire. E lo parladís tornet començar, que ne’n comprengueren pas un quite mot, mas a las mimicas, comprengueren que lo vielh òme ne’n sabiá un pitit pauc mai que non pas sa nòra.(de segre).
Joan Ganhaire
18:53 Publié dans Joan Ganhaire, Daus òmes que tomban, La Vita en òc ( archivas DL papier) | Lien permanent | Commentaires (0)
Daus òmes que tomban, per Joan Ganhaire, episòde 5
E quo es partit per La Bòla, sur la dralha de madama Fleury, noveu nom de la Natalena...
L’aviá plan coneguda, la Natalena, brava dròlla, genta coma tot, que era demorada tres ans au 36, s’era maridada coma un òme un pauc mai ageat qu’ela, tots dos eran demorats quí benleu sieis mes, e puei, lo malor. Lo paubre era tombat dau cirier, tenetz ,lo que i a, pareis, dins lo pitit vergier dau 36, lo vesetz, vautres ? òc plan, lo vesem. Mòrt de plan còp. La paubra dròlla cuget pas se’n raviscolar. Los vesins fagueren tot çò que pogueren per l’aidar, puei un jorn, ‘la laisset lo país, qua’iment sens ren dire, mas quauques còps de fiaus, trapats per las fenestras dubertas, avián assabentat la vesina dau 34 qu’ela ‘viá trobat dau trabalh sus la còsta, dins un cafe o un restaurant dich daus Tamaris dau costat de la Bòla. Mas vos parle quí de i a benleu quaranta ans, ent’es aura ? A son nom, quo era pus Daumonteil, quo era Mma Fleury , vòle dire Vva Fleury. Anetz, bomba, la Bòla, tant que la dralha es frescha…
La Bòla, la Baula, coma escriven aici, quo es quauquaren, daus quilometres de plaja, daus quilometres de bastiments nuòus boirats a quauques vestigis dau segle XIX. A la sason, quò deu i fermijar de monde en canaçons de banh, mas au mes de març, un dimercres a nuech tombada, i a pas grand monde per t’assabentar. Fauguet segre lo baloard de la Plaja que sec l’ocean, dins un sens mai dins l’autre per trobar nòstre cafe brassariá dau Tamaris. Era dubert, quo era desjà ‘na chança, perque tot au long de la lonja corba, cafes de la Plaja, de l’Ocean, daus Brisants, de la Marina, de la Peirada, dau Vent Ploiau, avián nonmas a perpausar daus volets barrats, daus rideus baissats, e dins los melhor cas, de las plancartas marcant una data mai o mens luenh de dubertura. Mas aus Tamaris, quo era pas parier, mai si i’viá queraque pas grand monde. Quauques cobles de vielhs fasián mina de s ‘aisinar, bevetant quauqua liquossiana d’avant disnar. (De segre)
Joan Ganhaire
18:50 Publié dans Joan Ganhaire, Daus òmes que tomban, La Vita en òc ( archivas DL papier) | Lien permanent | Commentaires (0)
21/08/2016
Daus òmes que tomban, per Joan Ganhaire, episòde 4
sur la prumiera dralha de Natalena...
E veinos quí partits per una rua Iori Gagarine, que mercès a las explicacions de quel aimable ciutadin fuguet un pauc mens de malaisat trobar que la defunta rua Novela dau Pòrt.Quò començava mau, que si las ruas chamjen de nom, perque pas lo monde. Se podiá que nòstra Natalena Daumonteil s’apela aurà Joseta Delmas, o Francina Rigaudia, o sap pas tot que de tant, quo es pas los noms que manquen.Lo 36 era ‘na pita maison bien propreta, tot a fet çò que conven a ‘na jòuna filha enamorada, pitits contravents blues, rosiers eschalants los lintaus, pas de flors enquera, mas a la sason…Sap pas si l’era enamorada, la bec-fin tuol cosut que drubet ‘na fenestra en responsa a nostra eschinlada. Qu’est ce que c’est ? J’ai besoin de rien… La vuda de queu grand tipe esborissat de las lunetas negras gisclant de la veitura li copet l’alen e d’un còp ‘la venguet mai aimabla. Comprenguerem ren a çò que se disseren, mas la revirada era clara : pas de Natalena dins lo país, quòqui nos en dobtavam un pauc, pas de sovenir de quauqu’un de queu nom, de tot biais, la genta parpalhòla era quí dempuei nonmas dos ans e semblava gaire dau genre a vesinar. Eram tots a se tornar engulhar dins la veitura, quante una testa griselarda de femna se faguet veire a l’estatge de la maison d’a costat. Pardonnez moi, messieurs, j’ai cru comprendre… La ‘viá plan comprès la dama dau 34. ‘Na minuta pus tard eran sietats dins un salon vielhanchon que sentiá bon a la lavanda e una conversacion entre Margarita Levalois e Gaëtan Caüsac se desbanet davant nautres dos , paubres einocents que comprenián pas un quite mot de francès, gaire mens. Creguí ben auvir “mort”,“ tombé” e benleu “arbre” mas quo es qua’iment tot. Tant qu’a Franciscò, escotava pas, pivelat que era per una tapissariá que montrava una dançairitz flamencò, braç au dessus de la testa, mancava nonmas lo bruch de las castanhetas. Parier coma Caüsac, Margarita portava de las clucas negras, qu’ela levet nonmas un còp per espiar de près la fòtò confiada per Fernand Galichet, mas i vesiá mielhs que non pas lo patron, que en tot parlar, nos faguet un té que Gaëtan bevetet a s’en cramar la lenga e que Franciscò e io laisserem fregir jurcinc’au moment ente la politessa nos forcet a beure. E quo es nonmas un còp tornats dins la veitura que aguerem drech a la revirada.(de segre)
Joan Ganhaire
14:17 Publié dans Cultura e literatura en òc, Joan Ganhaire, Daus òmes que tomban | Lien permanent | Commentaires (0)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mesnil
«Mesnil» o «Le Mesnil» puede referirse a:
Divisiones administrativas[editar]
Francia[editar]
- Le Mesnil, comuna del departamento de Mancha.
- Le Mesnil-Adelée, comuna del departamento de Mancha.
- Le Mesnil-Amand, comuna del departamento de Mancha.
- Le Mesnil-Amelot, comuna del departamento de Sena y Marne.
- Le Mesnil-Amey, comuna del departamento de Mancha.
- Le Mesnil-Angot, comuna del departamento de Mancha.
- Le Mesnil-Aubert, comuna del departamento de Mancha.
- Le Mesnil-Aubry, comuna del departamento de Valle del Oise.
- Le Mesnil-au-Grain, comuna del departamento de Calvados.
- Le Mesnil-au-Val, comuna del departamento de Mancha.
- Le Mesnil-Auzouf, antigua comuna del departamento de Calvados, actual comuna delegada de la comuna nueva de Dialan-sur-Chaîne.
- Le Mesnil-Bacley, antigua comuna del departamento de Calvados, actual comuna delegada de la comuna nueva de Livarot-Pays-d'Auge.
- Le Mesnil-Benoist, antigua comuna del departamento de Calvados, actual comuna delegada de la comuna nueva de Noues-de-Sienne.
- Le Mesnil-Caussois, antigua comuna del departamento de Calvados, actual comuna delegada de la comuna nueva de Noues-de-Sienne.
- Mesnil-Clinchamps, antigua comuna del departamento de Calvados, actual comuna delegada de la comuna nueva de Noues-de-Sienne.
- Le Mesnil-Conteville, comuna del departamento de Oise.
- Mesnil-Domqueur, comuna del departamento de Somme.
- Le Mesnil-Durand, antigua comuna del departamento de Calvados, actual comuna delegada de la comuna nueva de Livarot-Pays-d'Auge.
- Le Mesnil-Durdent, comuna del departamento de Sena Marítimo.
- Mesnil-en-Arrouaise, comuna del departamento de Somme.
- Mesnil-en-Ouche, comuna nueva del departamento de Eure.
- Le Mesnil-en-Thelle, comuna del departamento de Oise.
- Le Mesnil-en-Vallée, antigua comuna del departamento de Maine y Loira, actual comuna delegada de la comuna nueva de Mauges-sur-Loire.
- Le Mesnil-Esnard, comuna del departamento de Sena Marítimo.
- Le Mesnil-Eudes, comuna del departamento de Calvados.
- Le Mesnil-Eury, comuna del departamento de Mancha.
- Mesnil-Follemprise, comuna del departamento de Sena Marítimo.
- Le Mesnil-Fuguet, comuna del departamento de Eure.
- Le Mesnil-Garnier, comuna del departamento de Mancha.
- Le Mesnil-Germain, antigua comuna del departamento de Calvados, actual comuna delegada de la comuna nueva de Livarot-Pays-d'Auge.
- Le Mesnil-Gilbert, comuna del departamento de Mancha.
- Le Mesnil-Guillaume, comuna del departamento de Calvados.
- Le Mesnil-Hardray, comuna del departamento de Eure.
- Le Mesnil-Herman, comuna del departamento de Mancha.
- Le Mesnil-Jourdain, comuna del departamento de Eure.
- Mesnil-la-Comtesse, comuna del departamento de Aube.
- Le Mesnil-le-Roi, comuna del departamento de Yvelines.
- Mesnil-Lettre, comuna del departamento de Aube.
- Le Mesnil-Lieubray, comuna del departamento de Sena Marítimo.
- Mesnil-Martinsart, comuna del departamento de Somme.
- Le Mesnil-Mauger, antigua comuna del departamento de Mancha, actual comuna delegada de la comuna nueva de Mézidon-Vallée-d'Auge.
- Mesnil-Mauger, comuna del departamento de Sena Marítimo.
- Le Mesnil-Opac, antigua comuna del departamento de Mancha, actual comuna delegada de la comuna nueva de Moyon-Villages.
- Le Mesnil-Ozenne, comuna del departamento de Mancha.
- Mesnil-Panneville, comuna del departamento de Sena Marítimo.
- Le Mesnil-Patry, antigua comuna del departamento de Calvados, actual comuna delegada de la comuna nueva de Thue-et-Mue.
- Le Mesnil-Rainfray, antigua comuna del departamento de Mancha, actual comuna delegada de la comuna nueva de Juvigny-les-Vallées.
- Mesnil-Raoul, comuna del departamento de Sena Marítimo.
- Le Mesnil-Raoult, antigua comuna del departamento de Mancha, actual comuna delegada de la comuna nueva de Condé-sur-Vire.
- Le Mesnil-Réaume, comuna del departamento de Sena Marítimo.
- Le Mesnil-Robert, comuna del departamento de Calvados.
- Le Mesnil-Rogues, comuna del departamento de Mancha.
- Mesnil-Rousset, comuna del departamento de Eure.
- Le Mesnil-Rouxelin, comuna del departamento de Mancha.
- Le Mesnil-Saint-Denis, comuna del departamento de Isla de Francia.
- Le Mesnil-Saint-Firmin, comuna del departamento de Oise.
- Mesnil-Saint-Laurent, comuna del departamento de Aisne.
- Mesnil-Saint-Loup, comuna del departamento de Aube.
- Mesnil-Saint-Nicaise, comuna del departamento de Somme.
- Mesnil-Saint-Père, comuna del departamento de Aube.
- Mesnil-Sellières, comuna del departamento de Aube.
- Le Mesnil-Simon, comuna del departamento de Calvados.
- Le Mesnil-Simon, comuna del departamento de Eure y Loir.
- Le Mesnil-sous-Jumièges, comuna del departamento de Sena Marítimo.
- Mesnil-sous-Vienne, comuna del departamento de Eure.
- Le Mesnil-sur-Bulles, comuna del departamento de Oise.
- Mesnil-sur-l'Estrée, comuna del departamento de Eure.
- Le Mesnil-sur-Oger, comuna del departamento de Marne.
- Le Mesnil-Théribus, comuna del departamento de Oise.
- Le Mesnil-Tôve, antigua comuna del departamento de Mancha, actual comuna delegada de la comuna nueva de Condé-sur-Vire.
- Le Mesnil-Thomas, comuna del departamento de Eure y Loir.
- Le Mesnil-Véneron, comuna del departamento de Mancha.
- Mesnil-Verclives, comuna del departamento de Eure.
- Le Mesnil-Vigot, antigua comuna del departamento de Mancha, actual comuna delegada de la comuna nueva de Remilly-les-Marais.
- Le Mesnil-Villeman, comuna del departamento de Mancha.
- Le Mesnil-Villement, comuna del departamento de Calvados.
- Mesnils-sur-Iton, comuna nueva del departamento de Eure.
- Bosc-Mesnil, comuna del departamento de Sena Marítimo.
- Dom-le-Mesnil, comuna del departamento de Ardenas.
- Graignes-Mesnil-Angot, comuna del departamento de Mancha.
- Grébault-Mesnil, comuna del departamento de Somme.
- Le Blanc-Mesnil, comuna del departamento de Sena-Saint-Denis.
- Le Torp-Mesnil, comuna del departamento de Sena Marítimo.
- Minaucourt-le-Mesnil-lès-Hurlus, comuna del departamento de Marne.
- Nagel-Séez-Mesnil, comuna del departamento de Eure.
- Neuf-Mesnil, comuna del departamento de Norte.
- Petit-Mesnil, comuna del departamento de Aube.
- Saint-Georges-du-Mesnil, comuna del departamento de Eure.
- Saint-Martin-du-Mesnil-Oury, antigua comuna del departamento de Calvados, actual comuna delegada de la comuna nueva de Livarot-Pays-d'Auge.
- Saint-Ouen-du-Mesnil-Oger, comuna del departamento de Calvados.
- Saint-Pierre-du-Mesnil, antigua comuna del departamento de Eure, actual comuna delegada de la comuna nueva de Mesnil-en-Ouche.
- Vieux-Mesnil, comuna del departamento de Norte.
Personajes[editar]
- Félix-Étienne-Pierre Mesnil , zoólogo francés.


text:
88
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 88 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Mòrt de l'emperaire Zhangdi (75-88) lo 9 d'abriu que foguèt remplaçat per son fiu Hedi (88-106). En causa de sa jovença, l'emperaire novèu aguèt inicialament ges de poder vertadier e la direccion de l'Empèri foguèt assegurada per sa maire e seis oncles Dou Xian, Dou Du, Dou Jing e Dou Gui. En fòra de Dou Gui, la màger part dei mèstres novèus de China èran coromputs e autoritaris, çò qu'agravèt lo declin de la dinastia Han perceptible dempuei un desenau d'annadas. En mai d'aquò, se devesiguèron après l'assassinat de la marquesa Liu Chang, qu'èra teoricament protegida per la maire de Hedi, a l'iniciativa de Dou Xian. Menaçat d'un procès, lo prince murtrier capitèt de lo defugir en prepausant de menar personalament una campanha militara còntra lei nomadas xiongnus dau Nòrd per obtenir son perdon.


text:
U.E.
Bossòst 2 – Ent. Landorthe 2
Domatge de resultat eth
d’aguest partit disputat eth dissabte en Bossòst. Era U.E. Bossòst començèc
fòrça ben eth partit. As 5 menutes, Ignasi ère derribat laguens der àrea e eth
clar penalty fiulat per arbitre siguec shutat per Felipe : mercam eth 1-0.
Eth Landorthe responec damb jogades de perilh a pilota arturada, cornèrs e
fautes qu’ eth portèr aranés Pol podie arturar. Ena menuta 30 , en un lançament de fauta d’ Àlex,
Felipe remataue de cap e mercaue eth 2-0. En un shut dera delantera aranesa,
Lacaze I desviaue era pilota e Luis des de laguens der àrea shutaue per dessús
dera porteria. Lèu deth descans, eth Landorhe reclamaue un penalty per queiguda
de Nebra. Damb eth resultat de 2-0 s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat, as 10 menutes se produsie era jogada que
cambiarie eth partit; era U.E. Bossòst se quedaue damb 10 jogadors en ua jogada
ena qu’ er arbitre non i auie vist arren, mès siguec pressionat peth Landorthe
entà qu’ acabèsse expulsat. Damb 10 jogadors, en principi, eth Landorthe a
despiet de dominar non creèc guaire perilh. Era U.E. Bossòst podec sentenciar
eth partit en dues bones ocasions de Miguel e Puente. Era ocasion mès clara l’ auec
Pèir que, tot solet e a un mètre dera
porteria, shutèc entà dehòra. Eth Landorthe anaue a profitar dues jogades fòrça
semblantes entà presentà-se dauant de Pol e mercar es dus gols damb es que mos
empatàuen eth partit en ues posicions des delantèrs bastant dubtoses.
Ath finau, un empat damb regust amargós dempús der avantatge
que portàuem en mercador; siguec un partit semblant ath deth SaliesMane en que
mos adelantam en mercador per dus gols e ena dusaua mietat ,per diverses
circunstàncies, acabam demanam era ora. Mos queden tres partits e èm damb era
calculadora a veir se mos quedam en Excellence. Era classificacion, damb es
equips implicadi en descens ei atau: Etoile Cagire 41, SaliesMane 39,
Montastruc 38, U.E. Bossòst 36 e Cazaril 34.
Eth SaliesMane a disputat un partit de mès e aguesta
semana i a es partits pendents: uns enfrentaments directes entre
Montastruc-Etoile Cagire e U.E. Bossòst-Cazaril.
Eth pròplèu partit jogam en Bossòst
eth dissabte 10 de mai tàs 20:00 contra
er equip deth Cazaril: un equip damb eth que mos enfrentaram dus viatges ara
seguida pr’amor qu’aguest partit ei deth prumèr tour.
U.E. Bossòst : Pol, Héctor,
Chapo, Felipe, Antonio, Àlex, Luis, Ignasi, Rubén, Adri, e Pèir. Remplaçants: Gachi, Miguel, Puente.
Trainer: Adrian.
Tarjetes auriòles : Héctor, Pèir.
Tarjeta vermelha: Pèir.
Ent.
Landorthe : Lacaze I, Bernadas, Aouam, Beantes, Dutheil, Bosc, Lacaze II,
Ferreira, Junca, Nebra, Noel. Remplaçants: Tombini, Gardien,
Perroud.
Trainer : Duchein Fabrice.
Tarjetes auriòles :
Ferreira
Gols : 1-0 Felipe (5’ p.), 2-0 Felipe (30’), 2-1 Noel (80’), 2-2 Junca (88’).
Arbitre : Darnaud Claude.


text:
Flévy
Flévy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Plateaux boisés, Nombrosas fonts, vinhas e polyculture
Plateaux boisés, nombreuses sources, vignes et polyculture
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Dépendait De l'ancian país messin Anautit-Camin, en la distincion de Ennery.
Dépendait de l'ancien pays messin Haut-Chemin, dans la seigneurie d'Ennery.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Olocèn
L'Olocèn es un periòde geologic que s'estend dempuèi 10 000 ans abans lo present. Lo nom ven dels mots grècs holos « complèt » e ceno « novèl ». L'Olocèn comença a la fin de la reculada dels glacièrs del Pleïstocèn. L'Olocèn es la quatrena e darrièra epòca del periòde Neogèn (segonda epòca de la subèra non oficiala Quaternari).
Los paleontològs an pas definit cap d'estadi faunal pel Pleïstocèn ni per l'Olocèn.
Lo començament de l'Olocèn es marcat pel periòde fred de Dryas recent, cap a la fin del periòde Pleïstocèn. La fin del Dryas recent es estada datada cap a 9600 aC, encara que i a pas de pròvas del Dryas recent que a l'emisferi nòrd.
Geologia[modificar | modificar la font]
La fin del Dryas recent provoquèt una elevacion de 35 m del nivèl de la mar al començament de l'Olocèn per causa del desglaç polar. Pendent lo Pleïstocèn fòrça airals pus enlà de 40 grases de latitud èran estats pressionats pels glacièrs del Pleïstocèn e s'èran elevats fins a 180 m. Lo recul dels glacièrs, l'elevacion del nivèl de la mar e la depression terrèstra temporala permetèron d'incursions temporalas d'animals marins dins de zonas son uèi luènh de la mar. I a de fossils marins de l'Olocèn en Vermont, Quebèc, Ontàrio o Michigan. En mai de las incursions d'animals marins dins de latituds nautas, ligadas amb la depression glaciària, los fossils de l'Olocèn se trapan principalament dins de lacs, plans inondables, caunas...
Clima[modificar | modificar la font]
Benlèu l'escalfament pendent l'Olocèn siá un autre periòde interglaciari que represente pas una fin permanenta de la glaciacion del Pleïstocèn. Mercé al cambiament climatic, las zonas abitablas s'espandiguèron cap al nòrd. De grandas zonas de latitud mejana coma Sahara, qu'abans èran productivas venguèron de desèrts. La vida animala e vegetala evolucionèt pas pendent l'Olocèn, mas i aguèt de cambiaments grands dins la distribucion de las plantas e dels animals. Lo mamot e lo mastodont, los tigres de dents de sabre, lo Smilodon e l'Homotherium, e los orses peressoses gigants despareguèron al començament de l'Olocèn, especialament en America del Nòrd, que los cavals e los camèls que n'èran originaris s'*extinguigueron.
Desvolopament uman[modificar | modificar la font]
Lo començament de l'Olocèn correspond amb lo començament del Mesolitic dins la màger part d'Euròpa, mas per l'Orient Mejan o Anatolia, qu'i comencèt lo Neolitic, se preferís de parlar d'Epipaleolitic.


text:
Mogadisho
Mogadisho (en somali: Muqdisho, popularament: Xamar; en arabi:مقديشو Maqadīshū; en italian: Mogadiscio, es la pus granda ciutat de Somalia, e sa capitala.
Sa populacion èra estimada a 1 700 000 abitants en 2006.
Mogadisho es situada dins la region de Benadir sus la còsta de l'Ocean Indian, e la ciutat foguèt un pòrt de comèrci regional important pendent mantun sègle. Amb la casuda en 1991 del govèrn central en Somalia, Mogadisho vegèt 16 ans de combats entre milícias rivalas. D'annadas de guèrra civila an fach de Mogadisho una de las vilas pus anarquicas e dangierosas del mond.


text:
Violéncia
La violéncia es l’utilizacion de fòrça o de poder, fisic o psiquic, per contrénher, dominar, tuar, destruire o damatjar. Implica de tusts, de nafras, de la sofrença, o mai la destruccion de bens umans o d'elements naturals.
Selon l'OMS, la violéncia es l'utilizacion intencionala de la fòrça fisica, de menaças contra altrú o se-mèsme, contra un grop o un comunautat, que provòca o risca fortament de provocat un traumatisme, de domatges psicologics, de problèmas de desvelopament o la mòrt.
Somari
- 1 Etimologia
- 2 Tipologias de las violéncias
- 3 Percepcions psicologicas
- 4 Efièch e consequéncias
- 5 Justificacions
- 6 Violéncia d'Estat, violéncia politica
- 7 Violéncia del sistèma economic e social?
- 8 Debat sus la non violéncia
- 9 Violéncia interpersonala
- 10 Violéncia criminala
- 11 Tipologia
- 12 Legitimacion e vejaires etics
- 13 Violéncia per païses
- 14 La violéncia dins los mèdias
- 15 Nòtas e referéncias
- 16 Vejatz tanben
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo mot violéncia ven du latin vis, que designa l'emplec de la fòrça sens consideracion amb la legitimitat de son usatge[2].
Tipologias de las violéncias[modificar | modificar la font]
Mai d'un tipes de violéncia son destriadas. Lors definicions - a vegada contradictòrias - varian segon las epòcas, los mitans, los luòcs, las evolucions socialas, tecnologicas, etc.
- Violéncia entre personas: comportaments de dominacion o asserviment utilizant la fòrça, fisica (tusts, viòl, tortura…), verbala e psicologicas (injúrias, injonccions paradoxalas, secutament, privacion de drechs o libertat, abús de posicion dominanta…); Aquestes comportaments pòdon èsser conscients o non. Aquesta categoria incluz la violéncia entre partenaris o de parent amb enfant, e diferentas formas d'embrigadament; las violéncias extèrnas son aquesta que son realizadas dins l'encastre del trabalh per de terces exteriors a l'organizacion (clients, usatgièrs, escolans...)
- Violéncia d'Estat: los Estats practican discrètament o revendican segon la definicion celèbra de Max Weber, un « monopòli de la violéncia legitima », per executar las decisions de justícia, assegurar l'òrdre public, o en cas de guèrra o risc de guèrra (s'ensag alara de la legitimar per las doctrinas de la « guèrra justa »). Aquò pòt venir de terrorisme d'Estat o d'autres formas de violéncia mai extrèmas fins al genocidi;
- Violéncia criminala: lo crim, espontanèu o organizat, pòt aver de causas socialas, economicas, o psicologicas (esquizofrenia, etc.). Aquesta forma de violéncia es segon unes autors lo revèrs d'una violéncia d'Estat e/o simbolica.
- Violéncia politica: la violéncia politica amassa totes los actes violents que lors autors legitiman al nom d'un objectiu politic (revolucion, resisténcia a l'opression, drech a l'insurreccion, tiranicid, « justa causa »).
De formas de responses violentas mas proporcionadas (e de resisténcia o utilizat a l'establiment de l Estat de drech), quand d'autras solutions son pas pus possiblas son sovent admesas, per la morala e lo drech e segon la doctrina dels drechs de l'Òme; en cas de legitima defensa per exemple, o d'estat de necessitat, en cas de resisténcia a l'opression d'una tiraniá.
- Violéncia simbolica: es per exemple la tèsi de Pierre Bourdieu, que designa de menas de violéncias: verbala (eventuala primièra estapa abans lo passatge a l'acte); o invisibla, institucionala: es tanben la violéncia estructurala (Galtung) fàcia a que los individús semblan impotents. Aquesta designa de fenomèns diferents que favorizan la dominacion d'un grop sus un autre e l'estigmatizacion de las populacions, podent anar fins a la creacion d'un un boc emissari.
- Violéncia economica: en drech civil, la violéncia economica es un ipotèsi recent de vici du consent, justificant d'annular los contracte que la concluson se basava suq aqueste vici. Es admesa amb limitas pels tribunals. Es ara considerada per de juristas coma una novèla forma del "vici tradicional de la violéncia[3]"[4].
- Violéncia patologica: de trebles mentals son acompanhats de bofadas de vioéncia. Foguè trobat dins l'urina e sang dels pacients tocats per aquestas malautiás mentalas una toxina que sembla anormalament producha per lor organisme. Aquesta toxina (una bufotenina) foguèt trobada a aquestas dòsis sonque pels pacients presentant de trebles psiquics, e tanben pels pacients non drogat, avent pas agut de contactes amb d'amfibians, mas violents[5]. Se la tròba dins l'urina o sang dels pacients per totas las grandas malautiás psiquiatricas, fins a la prepausar coma indicator de diagnostic[6].
La toxina es identica a aquesta que se trapa dins las bufotoxinas (allucinogènas e provocant de simptòmas evocant una psicòsi de tipe esquizofrenia) del verin de fòrça espècias de grapauds. Mas se sap pas encara se lo mèsme procediment es en jòc dins los dos cases[7] e de determinar s'aquesta molecula es a l'origina dels trobles mentals per l'òme[8], o s'es d'esperela un sosproduch d'un autre procedient patologic. D'indicis pledejan que que siá per de similituds entre l'action de la bufotoxina sul cervèl, e subretot particular sus la degradacion de la serotonina e de procediments intervenent dins los trebles mentals[9].
- Violéncia naturala: es la violéncia de las fòrça de la natura; de las tempèstas, inondacions, tèrratrem, encendis de bòsc, tsunamis e autras catastròfas naturalas. Es a vegada la violéncia que l'èsser umain percep del mond animal (instincte de caça, rituals de dominança, etc). Pel filosòf Jean-François Malherbe, se poiriá pas proprament parlar de violéncia dins aqueste cas:
Son tanben d'autres tipes de violéncias avent per caracteristica l'abséncia aparenta de consciéncia o de volontat.
- La cibervioléncia: violéncia que consistís a çò qu'una persona utilize la violéncia (fisica o verbala) per ridiculizar qualqu'un e fasent una vidèo, una publicitat o autra publicacion sus internet. I a per exemple una pujada de la popularitat d'aqueste fenomèn, es a dire un aument de mai de 57 %.
Percepcions psicologicas[modificar | modificar la font]
L'analisi d'una seria mensuala de responsas dels Franceses al subjècte de la violéncia e la criminalitat mòstra que:
- Les fluctuacions de l'inquietud manifestada per l'opinion son pas correladas amb aquesta dels crims o delites tal que son registrats per las estatisticas judiciàrias;
- Las puntas d'inquietud qu'eriça la corba de l'opinion correspondon pro sistematicament a d'eveniments violents e impressionants relevat per la premsa e la television e que las victimas son de gents « ordinaris » que cadun pòt s'identificar[10].
Malgrat aquesta percepcion, lo periòde contemporanèu es plan la mens violenta de l'istòria de l'umanitat. Steven Pinker, professor de psicologia a Harvard pren l'explicacion dins son obratge "The Better Angels of Our Nature" [11]. En efièch los fachs de violéncia an totes demesit (omicids, torturas, esclavatges, abuses domestics, guèrras entre Estats, conflictes familials o entre vesinatges coma la crudeltat contra los animals) [12].
Efièch e consequéncias[modificar | modificar la font]
Al delà de la mòrt e nafras, de formas de violéncia plan espandidas (coma que la maltractament sus minor e la violéncia conjugala) provòca de sevèrs traumatismes non fisics a vida. Se passa qu'aquestas victimas adoptan de comportaments a riscs coma la consomacion d'alcoòl e l'usatge de estupefiants, la consomacion de tabat e los rapòrts sexuals a riscs, çò que pòt alara participar al desvelopament de malautiás cardiovascularas, de càncers, de depressions, de diabètas e del virus del SIDA o d'autres malautiá menant a una mòrt prematurada[13].
Dins los païses presentant un nivèl de violéncia naut, la creissença economica pòt s'alentir, la seguretat damatjada e lo desvelopament social entravat. Las familhas sortissent pauc a pauc de la pauretat e investissent dins l'educacion de lors enfants pòdon èsser roïnadas per la mòrt violenta o la sevèra infirmitat de la figure màger de familha provesissent las fonts. Las comunautats pòdon èsser preseas dins la pauretat, ont la violéncia es omnipresenta e la precaritat forman un cercle viciós qu'escana la cresença economica. Per las societats, lo fach de cobrir las despensas dirèctament ligadas als costs de la santat, de la justícia e de la proteccion sociala resultant de la violéncia empacha los govèrns d'investir dins de mesuras socialas mai constructivas. La majora partida dels costs indirèctes de la violéncia venon de la productivitat perduda e de l'investiment dins l'educacion perdut contribuisson ensemble a alentir la creissença economica, a dessenhar mai los partiments socioeconomics e a damatjar lo capital uman e social.
Justificacions[modificar | modificar la font]
Segon los vejaires, aquestas diferentas formas de violéncias pòdon èsser legitims o non, « bonas » o « marridas »: atal se la poiriá justificar per la constrencha d'Estat (polícia, armada) coma necessària fàcia al crim; al contrari, se justificarà la « violéncia revolucionària » (Walter Benjamin, Tèsis sul concèpte d'istòria) dels oprimits contra l'Estat, considerada per Marx e Engels coma lo « braç armat de la borgesiá », o encara contra la violéncia estructurala e simbolica (racisme institucional que justificariá, segon las Black Panthers, la constitucion de milícias d'autodefensa). Dins l'esfèra privada, unes justificarán la violéncia coma mejan legitim d'exercir una autoritat (ancada pels enfants, violéncia conjugala o violéncia contra las femnas: s'ensag de justificar la violéncia en distriant diferents lindals: una gautada seriá acceptabla mas pas una bastonada, etc.); d'autres criticaràn al contrari aquestes comportaments coma sexistas o autoritaris, menant a terrorizar los subjècte per los contrénher a la somission. La quita definicion de çò que constituís una violéncia, a fortiori una violéncia « legitima », fa atal l'objècte de debats politics e filosofics. Aqueste debat entre violéncia, fòça e justícia es acampat per Pascal dons un aforisme celèbre de las Pensadas:
Segon Howard Bloom, la violécia es l'aisina de la natura per melhorar nòtre comportament social[14].
Fòrça confusions venon de la manca de precision suls tèrmes violéncia, conflicte, agressivitat, luta, fòça, constrencha. Lo conflicte es pas violéncia: pòt èsser gerir de biais non violent coma pòt degenerar dins la violéncia. Quitament l'agressivitat pòt s'exprimir de biais non violent o degenerar en violéncia. La luta, la fòrça, la constrencha pòdon èsser positivas o negativas. La violéncia, segon Simone Weil, « es çò que fa de qual que siá li es somés una causa[15]. » "La violéncia nafra e blavar l'umanitat d'aqueste qui la subiguèt"[16] Per Isabelle e Bruno Eliat "« la violéncia comença al moment qu'i a non respècte de la dignitat d'un òme. » La violéncia comença quand, dins mon agach, "l'autre" es tot negatiu. Sortir de la violéncia, es donc, destriant la persona e sos actes, reconeisser la dignitat de tota persona[17].
Violéncia d'Estat, violéncia politica[modificar | modificar la font]
Segon la définicion classique de Max Weber dins Lo Sabent e lo politic (1919), « l'Estat revendica lo monopòli de la violéncia legitima ». Istoricament, l'Estat modèrne se bastiguèt desfasent los autres grops (feudals, etc.) del drech d'utilizar la violéncia per lo lor compte (per se far justícia, etc.). Aqueste monopòli pòt venir a èsse contesté (per la màfia, de grops revolucionaris o des guerilhas, o per des « justicièrs » o « vigilants »).
[modificar | modificar la font]
Michel Onfray torna pausar lo problèma de las violéncias estructuralas, e d'injustícias economicas (precaritat, pauretat, inegalitat, non reparticion)[18]: « Auriam tòrt de virar lo projector sus las solas violéncias individualas alara que cada jorns la violéncia dels actors del sistèma liberal fabrica las situacions deletèrias ont s'encafornan aquestes que, perduts, sacrificats, sens fe ni lei, sens etica, sens valors, expausats a las rudesas d'una maquina sociala que los trissa, se contentant de reproduire a lor gra, dins lor mond, las exaccions d'aquestes que (los) governan e demoran dins l'impunitat. Se las violéncias dichas legitimas s'acabariá, se poiriá enfin envisatjar la reduccion de las violéncias dichas illegitimas. »
Jean Baudrillard nos dich que quitament se la societat de consomacion es una societat d'abondança, es una abondància forçada condusent necessàriament a de violéncias de refús, alara que « Se l'abondància èra libertat, alara aquesta violéncia seriá en efièch impensable. »
Debat sus la non violéncia[modificar | modificar la font]
Gandhi e Martin Luther King critiquèron la violéncia e realizèron la non violéncia, qu'es pasmens una fòrça segon Gandhi, o encara "un metòde politic destinat a resòlvre de problèmas politics"[19] "La luta non violenta pòt pas se reduire a un simple debat d'idèas, es vetadièrament un combat ont s'opausan mai d'una fòrças" escrich Jean-Marie Muller[20].
D'autres critiquèran aquesta tactica: Léon Trotski, Frantz Fanon, Reinhold Niebuhr, Subhas Chandra Bose, George Orwell, Ward Churchill[21] e Malcolm X èran de ferveroses criticas de la non violéncia, sostenent de mai d'un còp que la non violéncia e lo pacifisme son d'ensags d'impausar al proletariat la morala de la borgesiá, que la violéncia es un acompanhament necessari al cambiament revolucionari, o que lo drech a la legitime defensa es fondamental.
L'istòria dempuèi mostrèt que la non violéncia e los mejans non violents (cauma, boicòt, sit-in, etc.) cambièron efectivament la condicion de la populacion, e d'en primièr, de sisas mens favorizadas: movement obrièr en Euròpa, cambiaments en America Latina après l'abandon de la guerilha, cambiaments en Euròpa de l'Èst que menèron a la fin de la dictatura comunista, etc. Las criticas de la non violéncia tendon a confondre non violéncia e passivitat. Mas la non violéncia es luta e dins aqueste sens es lo contrari de la passivitat[22]. Mai lo drech a la legitima defensa significa pas que se pòt pas defendre mai eficaçament de biais non violente. Cal donc destriar legitima defensa violenta e legitima defensa non violenta. Las doas s'opausan a la passivitat[23]. « La conviccion que fonda l'option per la non violéncia, es que la contravioléncia es pas eficaç per combatre lo sistèma de la violéncia qu'en realitat ne fa d'esperela partida, fa donc pas que l'entretenir, lo perpetuar[24]. »
Violéncia interpersonala[modificar | modificar la font]
La violéncia dins las relacions interpersonalas (patron/emplegat, parent/enfant, entre amics, entre collègas, etc.) es un fenomèn qui se manifèsta jos de multiplas formas: abús de poder, agression fisica, intimidacion verbala, menaças amagadas, insultas e injúrias, umiliacion, etc.[25]. Aquestas violéncias son en relacion d'inferéncia amb la violéncia globala (institucionala, estructurala, sistemica…), son donc ligadas a vegada mai o mens dirèctament, e a vegada son de real reson o retorn de la violéncia globala. Que que siá, segon lo pedopsiquiatre e psicanalista Daniel Schechter, la violancia dins las relctions interpersonalas a de consequéncias importantas per las victimas e tanben per lors enfants[26],[27],[28].
- Violéncia conjugala, Violéncia feminina, Omofobia, Violéncias urbanas
- Violéncia a l'escola[29]
- Violéncia al trabalh
Violéncia criminala[modificar | modificar la font]
Aquestas violéncias criminalas son tanben en relacion d'inferéncia amb la violéncia globala (institucionala, estructurala, sistemica…), son donc ligats a gada mai o mens dirèctament, e a vegada son de real reson o retorn de la violéncia globala.
Les quatre causas màger identificadas coma favorizant la violéncia criminala[30],[31] :
- L'urbanisme ;
- Los conflictes, (violéncia institucionala, estructurala, sistemica, patronala, interpersonala…) ;
- La pauretat;
- Las inegalitats.
La natura umana es ni bona ni mala, aquestes factors societals son la causa del retorn de violéncia. Existís de cases de criminals avent de reals problèmas psicologics, n'avent pas per causa aquestes factors societals, aquò representa un percentatge minim de çò que se considèra uèi coma la violéncia criminala.
Los criminals fan partit e son eissits de la societat, al contrari al procediment mental que voldriá que se rebute lo mal per comprene pas l'implicacion de se o del sistèma/societat a qu'apartenèm, e que defendèm alara conscientament o inconscientament l statu quo (ipocrisia, cinisme). Aquesta denegacion de la realitat e lo rebut de prene sas responsabilitats, lo rebut de veire las relacions, remandant lo mal fòra e luènh de nosaltre es analizat entre autre pel sociológ Slavoj Žižek[32]. "La vertat es pas fòra de nosaltres, es en nosaltres. La vertat es pas de cercar o de rebutat luènh de nosaltres, la vertat es en nosaltres" (o dins la societat).
Aquesta denegacion del mal e de sas causas es tanben descricha per Georges Bernanos al subjècte dels totalitarismes e faissismes amb per consequéncias de crims contra l'umanitat[33]:
L'istorian Robert Muchembled prepausèt una explicacion de l'origina, e detalhèt los mecanismes, de la descreissença espectaculara de la violéncia omicida en Occident entre la fin de l'Edat Mejana e lo començament del sègle XXI (d'unes 100 a mens d'1 omicids per 100 000 abitants par an): civilizacion de las mòrs, criminalizacion de la violéncia, judiciarizacion dels conflictes ... Nota mai que, se lo nombre de murtrièrs cai, la natura d'aquestes demora identica, essent constituits plan majoritàriament de jovents.
En 2016 una equipa de cercaires espanhòls s'interessèt a las raices filogeneticas de la violéncia letala. Acampèron mai de 4 milions de mòrts de 1 024 espècias de mamifèrs apertenent a 137 familhas: mirgas, cavals, ratapenadas, conilhs, monins, etc. Per l'òme se basèron sus 600 estudis al subjècte de diferentes periòdes: 50 000-12 000 ans AbC (Paleolitic), 12 000-10 200 (Mesolitic), 10 200-5 000 (Neolitic), 5 300-3 200 (Edat del bronze), 3 200-1 300 (Edat del fèrre) e periòdes recents. La proporcion dels mòrts per violéncia intraspecifica varia de contunh lo long de l'arbre filogenetic dels mammifèrs. Pugèt regularament de 0,3 % a l'origina dels mamifèrs fins a 1,1 % pels primièrs euarcontoglirs (primats, rosegaires e lèbres) puèi 2,3 % pel primièrs primats, per tornar davalar a 1,8 % pels primièrs ominids. Prenent en compte lo factors màgers que son la socializacion e la territorialitat per totes los mamifèrs, aqueste taus es estimat e 2 % pels primièrs Homo sapiens. Al Paleolitic lo taus èra pròche d'aqueste 2 %; enseguida de factors culturals e environamentals modulèron e plan suplantat l'eritatge filogenetic: lo taus s'aucèt fins a 15-30 % (amb una granda variabilitat) dins lo periòde 3 000-500 ans, per tornar baissar plan a l’epòca contemporanèa fins a aténher 0,01 % dins las societats modèrnas mai avançadas en tèrmes d'Estat de drech e d'actituds culturalas.
Tipologia[modificar | modificar la font]
La violéncia pòt èsser instituenta e instituida. Las relacions socialas evoluan dins l'encastre dels rapòrts de fòrça mai sovent inegalitaris que se traduson per d'imposicions e l'establiment temporari d'un statu quo fondat sus aquesta violéncia iniciala.
- Karl Marx descriguèt la violéncia que representèt l'acumulacion primitiva del capital. Amb Friedrich Engels, i a legitimat la violéncia revolucionària que los dos presentan coma la levandièra de l'Istòria.
- Georges Sorel faguèt una tipologia de diferentas violéncias d'òrdre politic - jacobina, estatica - que se pièjan sus la fòrça - e es atal que las nomena - per lor opausar la violéncia del proletariat, que s'exprimís dins las caumas, e qu'a per objectiu de far créisser lo partiment entre las classas e donc l'identitat revolucionària del proletariat[34].
- Michel Foucault mostrèt la violéncia instituida jos la forma de la repression estatica.
- Pierre Bourdieu mostrèt que la violéncia simbolica recobrís una situacion de dominacion legitima o non d'una persona sus una autra, d'un grop de personas sus un autre, mal viscuda per una de las doas partidas. Exemples : autoritarisme d'una ierarquia d'entrepresa o d'armada, organizacion politica d'un país, vida de familha mal viscuda per un membre de la familha.
- Max Weber considèra que tot Estat possedís lo monopòli de la violéncia fisica legitima. Aquò s'exprimís pel fach que los subjèctes de l'Estat consentisson, o per tradicion o per un desir d'egalitat, a çò que l'Estat siá lo sol podent, de biais legitim, exercir una violéncia sus son territòri, que siá per las fòrças policièras, militaras o juridicas.
- Per Michel Maffesoli, la violéncia seriá consubstenciala a la dinamica de tota societat que, alara, se la deu gerir. Es perque la violéncia es quora assumida institucionalament dins lo drech de mòrt que s'atribuisson los Estats (guèrras, execucions capitalas), quora ritualizada e canalizada dins la vida sociala per d'arbitratges socials (sindicals, politics), los extasis esportius o los execes juvenils de totas menas;
- Per Charles Rojzman la violéncia se la cal destriar imperativament del conflicte: « Los mots « violéncia » e « conflicte » son sovent pres l’un per l’autre. Atal per paur de la violéncia, son los conflictes qu'amagam. E es l’impossibilitat d’exprimi aquestes conflictes que provòca la violéncia. Pendent un conflicte, envisajam la persona amb qui avèm un desacòrd e pas pus sonque lo grop qu’es supausada representar o l’imatge que nos fasèm d’ela. Consideram pas l’autre coma marrit per esséncia. »[35] Atal preconiza la necessitat de « transformar la violéncia destructritz en conflicte constructiu ».
- Lo filosòf Krishnamurti afirma que « lo conformisme es una forma de violéncia. » Èsser se-mèsme naturalament seriá una malautiá, un desviment, sortir dels rengs èsser creatiu e pensar es a dire èsser anticonformista e liure pensada es un crim qu'est un dangièr pel poder e lo sistèma en plaça, que per natura es una fòrça conformista, fòça centripèta.
- Lo conformisme de las personas conformistas castig d'eles-mèmes las personas sortissent de rengs (pression o fòrça sociala), lo poder e la violéncia de l'"Estat" a mai sovent pas besonh d'intervenir. Per Krishnamurti lo conformisme es un factor de las ideologias, ideologias que sont per el la causa de gaireben totes los problèmas de societat, e tanben desl conflictes, e dels actes de violéncia a l'escala umana o a l'escala dels Estats, las guèrras.
- Krishnamurti prepausa tanben d'ecolas e sistèmas educatius mai dubèts, s'alunhant de la concepcion de l'educacion coma "procediment de socializacion" o d'"institucion disciplinària". La socializacion dels organismes socials obliga a se conformar, lo sinonim en biologia es aquí domesticacion amb d'exemples de domesticacion genetica sus de generacions. Tanben, tot sistèma organizat deu, dins la pensada umana e tanben dins la pensada d'aqueste que vòl aver l'ascendent, contrarotlar e exercir un poder - sens poder mai se n'empachar (non-agir) -, çò qu'equival dins la forma a un sistèma tampat e ierarquic menant a un vejaire del mond, que pòt quitament èsser a l'opausat de las intencions de las personas compausant aquesta organizacion (ex : l'esquèrra).
- Per Theodore Kaczynski, la subresocializacion es d'entre las piègers causas, la pièger violéncia, qu’un èsser uman pòt infligir a un autre[36].
- Lo tiqqun invita a s'alunhar de tota "organizacion", e a se dirigir ca a de "non-organizacions", dels sistèmas dobèrts e liures, e d'autoorganizacions.
- Los libertaris plaçan la libertat coma valor sine qua non per un uman, e reconeissent la violéncia sistemica presenta dins la societat e las organizacions, prepausan tanben de societats mai dobèrtas, umanistas, e liuras.
La violéncia freja es un tèrme utilizat en oposicion a la violéncia agressiva. Consistís a contrenher dirèctament o per executants interpausats, altrú a dintrar e demorar dins una situacion de sofrença (per exemple: sequestracion, deportacion, exterminacion).
Se pòt capvirar contra se-mèsme per una persona que decidís de prene pas en compte de totes sos besonhs dins sas accions e d'acceptar de pretzfachs que l’aclapan.
La violéncia educativa es perpetrada per d'objectius educatius, que cal pas confondre amb la maltractança daissant de marcas sul còrs e qu'an pas de tòca educativa.
La violéncia primitiva es aquesta que se debana d'una simpla oportunitat de predacion fòra de tota categoria descricha çai dessús, que siá de predacion materiala (apropriacion de bens) o narcissista (apropriation del còrs d'altrú).
La violéncia sexuala es lo fach d’una persona conscienta d'aver un ascendent (ierarquia, pairal, fisic, psicologic) qu'impausa a un autre d'actes sexuals non desirats;
La dominacion per una persona o un organisme: après aver establit un ascendent, impausa a un autre de sofrenças psiquicas e/o fisicas, podent aver per consequéncias:
- De suicidis;
- L'assassinat.
La violéncia conjugala e/o familiala que lo maltractament daissant de marcas sl còrs, sens tòca educativa: lo comportament d'un conjunt o d'un autre membre de la familha, es identificable a una de las violéncias descrichas çai dessús sus l'autre conjunt o sur d'autre membres de la familha.
Legitimacion e vejaires etics[modificar | modificar la font]
L'usatge de la fòrça pòt èsser legitimat. La legitima defensa es invocada quand una victima de violéncias se defend per la fòça. Un grop uman (etnia, classa sociala o membres d'una religion) pòt agir violentament quand una ideologia, una fe o una autoritat lo justifica.
L'usatge de la fòrça pòt pas èsser legitimat. Pasmens de causas psiquicas intèrnas son juridicament invocables per deslargar la responsabilitat de l'autor de las violéncias; dins aqueste cas un tractament psiquiatric poiriá èsser requesit. Als crims e delictes de drech comun (vòl, raubament), una replica juridica es necessari.
Las motivacions de la violéncia son l'objècte de debats dins los camps scientific, juridic, filosofic e politic. Del vejaire psicologic, de l'ajuda sociala o de drech (costat defensa), gaireben totes adoptam de comportaments de predacion e/o de violéncia tocant a la sociopatia o a une problematica sociala e/o economica. D'autres vejaires, per exemple en etologia aplicada a l'espècia umana, e de cercaires (coma Konrad Lorenz, e fòrça comprotamentalistas) estiman que las personas adoptant de comportaments de predacion e/o de violéncia lo fan pas de segur per manca de ressorças, d'educacion, d'emocion o d'empatia (los seductors e los manipulators sovent ne mancan pas) mas per causida narcissista, a causa del principi del mai grand plaser e/o de la mai granda facilitat/rendabilitat. Los vejaires mai extrèms (que sorgisson regularament malgrat la reprobacion de la comunautat scientific) van fins a afirmar qu'aquestes comportaments serián geneticament inscrichs e ereditaris. D'autres especialistas de l'etologia umana, coma Boris Cyrulnik e los cognitivistas, nuançan aquestes vejaires e rebutan tot eritatge genetic de la violéncia. D'especialistas de la psicologia desvelopamentala coma Richard Tremblay e Daniel Schechter soslinhan l'importança de multiples factors de risc ple desvelopament de la violéncia, subretot las interaccions entre la biologia en inclusissent los gèns e l'environament familial[37].
Una partida de las prescripcions religiosas a per objectiu de manténer la patz intèrna, la coesion dins la comunautat, prevenent o en ritualizant sa violéncia. Los prèires pujan sus l'empont quand la violéncia o lo desòrdre menaçan, o sul plan intèrne (discòrdia civila) o sul plan extèrne (agression o menaça exteriora). Per apasimar lo « corroç de la divinitat », la responsa serà la realizacion d'una violéncia rituala: lo sacrifici, uman o animal, o lo recors a la guèrra exteriora. Dins aquestes cases, lo recors a la violéncia es percebut coma defensiu, coma un mejan de s'aparar d'una autra violéncia podent destruire la comunautat. René Girard mostrèt que l'evolucion culturala menant cap a ls religions monoteïstas de vocacion universala, s'acompanhèt d'una evolucion dels rites sacrificials del concret cap a l'abstrach, que venon sempre mai simbolics, sens desaparéisser. Lo cristianisme, dins unes de sos tèxtes originals, abolís pas lo sacrifici, mas presica lo « sacrifici de se » coma alternativa al sacrifici de l'autre.
Violéncia per païses[modificar | modificar la font]
Lo Global Peace Index, actualizat en 2010, classa 149 païses segon l' « abséncia de violéncia »[38].
La violéncia dins los mèdias[modificar | modificar la font]
Fòrça scientifics tròban una correlacion entre la violéncia dins los mèdias e lo comportament uman. Pasmens, poiriá èsser exagerida a causa de problèmas metodologics e culturals. En efièch, lo taus de violéncia es plan diferent entre lo Canadà e los Estats Units d'America ont los programas televisuals son relativament identics. Al Japon, los enfants agachant benlèu los programas mai violents al mond e lo taus de crim i es plan feble[39].
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) modèl {{Ligam web}} : paramètre «
url» mancante paramètre «
titre» mancant
- ↑ Jean-François Malherbe (doctor en filosofia de l'universitat catolica de Lovaina e en teologia de l'université de París), in Violence et démocratie, Sherbrooke, CGC, 2003.
- ↑ Audrey Huigens ; La Violence économique; Mémoire de DEA, sous la direction du Modèl:Pr Christophe Jamin, école doctorale de l'Université de Lille II
- ↑ Legifrance
- ↑ Ktirkktiinen J., Rtiisstinen M., Huttunen M., Kallio E., Naukkarinen H., Virkkunen M. Urinary excretion of bufotenin (N,N-dimethyl-5-hydroxytryptamine) is increased in suspicious violent offenders: A confirmatory study. Psychiatry Res. 1995 ; 58 : 145-52.
- ↑ Takeda N., Ikeda R., Ohba K., Kondo M. Bufotenine reconsidered as a diagnostic indicator of psychiatric disorders. Neuroreport. 1995 ; 6(17) : 2378-80
- ↑ Ciprian-Ollivier J., Cetkovich-Bakmas M.G. Altered consciousness states and endogenous psychoses : a common molecularpathway ? Schizophr. Research. 1997; 28: 257-65
- ↑ Forsstrom T, Tuominen J., Ktirkktiinen J. ; Determination of potentially hallucinogenic N-demethylated indole amines in human urine by HPLCIESI-MS-MS. ; Scand. J. Clin.Lab. Invest. 2001 ; 61 : 547-56.
- ↑ Takeda N. Serotonin-degradative pathways in the toad (Bufo bufo japonicus) brain : clue to the pharmacological analysis of human psychiatric disorders. Comp. Biochem. Physiol. 1994 ; 107C : 275-81.
- ↑ La perception de la violence par l'opinion publique, Hugues Lagrange; Revue française de sociologie, vol. 25, n°4
- ↑ Steven Pinker, The Better Angels of Our Nature. The Decline of Violence in History and its Causes, New York, Viking, 2011, 802 pages
- ↑ La violence n’est plus ce qu’elle était - Julien Damon
- ↑ Adverse Childhood Experiences (ACE) Study, Centers for Disease Control and Prevention.
- ↑ Howard Bloom, Le Principe de Lucifer, 2002, page 18.
- ↑ Simone Weil, La Source grecque, Paris, Gallimard, 1953, p. 12-13. Précisons que S.Weil dans ses écrits confond force et violence.
- ↑ Jean-Marie MULLER, Le Principe de non-violence. Une philosophie de la paix, éd. Desclée de Brouwer, Marabout, 1995, p. 36.
- ↑ Isabelle et Bruno ELIAT-SERCK, Oser la relation, Exister sans écraser, éd. Fidélité - Chronique Sociale, Modèl:2e éd. 2011, p. 20-25.
- ↑ Les Deux Violences, Onfray
- ↑ Jean-Marie MULLER, Le principe de non-violence. Une philosophie de la paix. éd. Desclée de Brouwer, Marabout, 1995, p. 268.
- ↑ Jean-Marie MULLER, Le principe de non-violence. Une philosophie de la paix. éd. Desclée de Brouwer, Marabout, 1995, p. 31.
- ↑ Churchill, Ward et al. Pacifism as Pathology. Arbeiter Ring, 1998.
- ↑ E. CHOME, Tends l'autre joue. Ne rends pas coup pour coup. Mt5, 38-42 : Non-violence active et Tradition, éd. Lumen Vitae et CommunicActions, 2008, p.133. Isabelle et Bruno ELIAT-SERCK, Oser la relation, Exister sans écraser, éd. Fidélité - Chronique Sociale, 2ème éd. 2011, p. 23.
- ↑ C'est la thèse défendue dans : Michel CALLEWAERT, Un amour subversif. Jésus, l'Église et la légitime défense, (Préface de Modèl:Mgr Marc Stenger), éd. Fidélité - Cerf, 2011, p.349.
- ↑ Jean-Marie MULLER, Le principe de non-violence. Une philosophie de la paix. éd. Desclée de Brouwer, Marabout, 1995, p. 319.
- ↑ Daniel Blondin psychologue, M.Ps.,
- ↑ Schechter DS, Coates, SW, Kaminer T, Coots T, Zeanah CH, Davies M, Schonfield IS, Marshall RD, Liebowitz MR Trabka KA, McCaw J, Myers MM (2008). Distorted maternal mental representations and atypical behavior in a clinical sample of violence-exposed mothers and their toddlers. Journal of Trauma and Dissociation, 9(2), 123-149.
- ↑ Schechter DS, Zygmunt A, Coates SW, Davies M, Trabka KA, McCaw J, Kolodji A., Robinson JL (2007). Caregiver traumatization adversely impacts young children’s mental representations of self and others. Attachment & Human Development, 9(3), 187-205.
- ↑ Schechter DS, Gross A, Willheim E, McCaw J, Turner JB, Myers MM, Zeanah CH, Gleason MM (2010). Is maternal PTSD associated with greater exposure of very young children to violent media? Journal of Traumatic Stress, 22(6), 658-62.
- ↑ http://www.petitmonde.com/Doc/Article/Une_solution_pour_diminuer_la_violence_a_l_ecole_le_programme_Vers_le_pacifique
- ↑ Rapport international sur la prévention de la criminalité et la sécurité quotidienne, VOIR page 35.
- ↑ Rapport international sur la prévention de la criminalité et la sécurité quotidienne, VOIR page 35.
- ↑ Conférence de Slavoj Žižek chez Google
- ↑ La France contre les robots (1946) Georges Bernanos
- ↑ Willy Gianinazzi, "Sorel, Georges (1847-1922", in Michela Marzano (sous la dir.), Dictionnaire de la violence, Paris, PUF, 2011.
- ↑ Sortir de la violence par le conflit, Charles Rojzman, La Découverte, 2008.
- ↑ Theodore Kaczynski, La Société industrielle et son avenir, 1995
- ↑ http://www.letemps.ch/Facet/print/Uuid/73b73044-0ee3-11e0-9c3d-ff5b92fd37b1/Les_jouets_de_guerre_bons_pour_lenfant
- ↑ (en) visionofhumanity.org
- ↑ (en) The portrayal of violence in the media: impacts and implications for policy
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Autors[modificar | modificar la font]
- Alice Miller menèt d'òbras sus l'origina de la violéncia.
- Olivier Maurel, menèt de recercas sus la violéncia educativa.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
En francés[modificar | modificar la font]
- Mickaël Berrebi et Jean-Hervé Lorenzi, Un monde de violences, Eyrolles, 2016
- Walter Benjamin, Critique de la violence, suivi de : Destin et caractère et de : Brèves ombres, Paris, Payot, coll. « Petite Bibliothèque Payot », 2012 (ISBN 9782228907415).
- Maximilien de Robespierre, Discours contre Brissot et les girondins (la période de Terreur en Révolution française).
- Karl Marx, Le Capital, livre I, Garnier-Flammarion, 1969, Modèl:8e : « L'accumulation primitive ».
- Georges Sorel, Réflexions sur la violence, Seuil, 1990 (Modèl:1re éd. : 1908).
- Michel Foucault, Surveiller et punir, Gallimard, 1975.
- Alexandre Kojève, Introduction à la lecture de Hegel. Leçons sur la Phénoménologie de l'esprit professées de 1933 à 1939 à l'École des Hautes Études, réunies et publiées par Raymond Queneau. Paris, Gallimard, 1947.
- Laforgue Denis et Rostaing Corinne (dir), Violences et institutions. Réguler, innover ou résister, ed. du CNRS, 2011.
- Ivana Maček (2009), Sarajevo Under Siege: Anthropology in Wartime, Univ. of Pennsylvania Press, 2009.
- Michel Maffesoli, Essais sur la violence, CNRS Ed., 2008, rééd.
- Philippe Gutton, Violence et adolescence, In Press, 2002, (ISBN 2-912404-87-8).
- René Girard, La violence et le sacré, Hachette Littérature, 1998, (ISBN 2-01-278897-1).
- Marzano Michela (dir), Dictionnaire de la violence, PUF, 2011.
- Armand Touati, Violences, Cultures en Mouvement, 2004, (ISBN 2-9515924-3-4).
- Caroline More, Les violences sexuelles sur mineurs. La justice peut-elle contribuer à la reconstruction des victimes ?, L'Harmattan, 2006, (ISBN 2-296-00966-2).
- Jean Albert, Ludivine Tomasso et édité par Jacqueline Duband, Émilie Dessens, Une étude belge concernant les violences interpersonnelles auxquels doivent faire face des millions de personnes tous les jours dans le monde, 2010,CRI-IRC.org.
- Pierre Kammerer, Adolescents dans la violence, médiations éducatives et soins psychiques, Gallimard, 2000, (ISBN 2-07-075897-4).
- Slavoj Žižek 2008, Robespierre : entre vertu et terreur, Stock.
- Slavoj Žižek 2008, Violence: Big Ideas/Small Books, New York: Picador.
- Slavoj Žižek 2008, Violence, Slavoj Zizek (Broché - 10 janvier 2008).
- « Violence ou persuasion », dossier de la revue Topique, Modèl:Numéro, septembre 2010 Modèl:Lire en ligne.
- Charles Rojzman, Sortir de la violence par le conflit, La Découverte, 2008.
- Roger Dadoun, La Violence : essai sur l'homo violens, Hatier, 1993.
En anglés[modificar | modificar la font]
- Sophie Body-Gendrot, Pieter Spierenburg, Violence in Europe: Historical and Contemporary Perspectives, (ISBN 0387745076).
- Violence and the Media, Open University Press (ISBN 0335205054), édition 2003.
- Gerald Cromer, A War of Words: Political Violence and Public Debate in Israël (Political Violence), Routledge, (ISBN 071468516X).
- Lynda S. Doll, Sandra E. Bonzo, James A. Mercy, David A. Sleet, E. N. Haas, Handbook of Injury and Violence Prevention.
- Laura L. Finley, Encyclopedia of Juvenile Violence, Greenwood Press, 2006-12-30, (ISBN 0313336822).
- Encyclopedia of Interpersonal Violence (Two Volume Set) (ISBN 1412918006).
- Nicky Ali Jackson, Encyclopedia of Domestic Violence, Routledge, février 2007, (ISBN 0415969689).
- By Philip J. Cook, Jens Ludwig, Gun Violence : The Real Costs, (ISBN 0195137930).
- Charles F. Wellford, Firearms and Violence: A Critical Review (ISBN 0309091241).
- School Violence, American Psychiatric Publishing, Inc. (ISBN 1585620092).
- States of Violence: War, Capital Punishment, and Letting Die ; Cambridge University Press (ISBN 0521876273).
- Beverley Milton-Edwards, Islam and Violence in the Modern Era Palgrave Macmillan, 2006, (ISBN 1403986185).
- Vincenzo Ruggiero, Understanding Political Violence: A criminological Approach, Open University Press.
- Violence on Television: An Analysis of Amount, Nature, Location and Origin of Violence in British Programmes, Routledge (ISBN 0415172608).
- Youth Violence and Delinquency: Monsters and Myths [Three Volumes] (Criminal Justice, Delinquency, and Corrections), Praeger Publishers (ISBN 0275991121).
- Violence and Social Orders: A Conceptual Framework for Interpreting Recorded Human History, Cambridge University Press (ISBN 0521761735).
- War in the Hebrew Bible: A Study in the Ethics of Violence, Oxford University Press (ISBN 0195098404).
- There Is No Crime for Those Who Have Christ: Religious Violence in the Christian Roman Empire, University of California Press, 2005 (ISBN 0520241045).


text:
Linha 11 del Mètro de Barcelona
La Linha 11 del Mètro de Barcelona es una linha amb de caracteristicas fòrça diferenciadas de la rèsta de las linhas de la ret. Es l'unic mètro leugièr de la ret e es construida en forma de prolongacion de la Linha 4 a l'estacion de Trinitat Nova ont las doas linhas partejan cai. La linha foguèt pensada per donar servici dins de quartièrs tradicionalament mal comunicats e foguèt inaugurada en 2003 entre Trinitat Nova e Can Cuiàs
Lo traçat es sosterranh e de via unica, malgrat que siá construit amb los estandards de mètro per se qualque jorn foguèsse necessari d'agrandir lo servici, es previst l'ampliament cap a Ripollet.
L'estacion de Vallbona es l'unica qu'es pas sosterranha e de dobla via, perque es ont se tròban los trens d'anada e los de retorn, e enllaça amb las linhas de Rodalies Barcelona R3, R4 e R7 e la linha de mejana distància Ca4b.
Coordenadas : format invalid


text:
Amnéville
Amnéville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Amnéville Se tròba en l'èst de la França, en la vallée de la Moselle, entre Mètz e Diedenhofen, sus l'ais Nancy-Mètz-Luxemborg.
Amnéville se trouve dans l’est de la France, dans la vallée de la Moselle, entre Metz et Thionville, sur l'axe Nancy-Metz-Luxembourg.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
dins l'anciana província del Barrois fins en 1480, de contunh del duché de Lorraine. Amnéville A patit los estralls de la guèrra de trenta ans. Practicament destruit, lo bourg es vengut a la s-|XIX|e}} una annèxa de Gandrange. Aital, en 1817, lo larèr de peuplement de Molin-Nòu i aviá constituit de 58 abitants repartits dins qualques ostals.
Dans l’ancienne province du Barrois jusqu’en 1480, puis du duché de Lorraine. Amnéville a subi les ravages de la guerre de trente ans. Pratiquement détruit, le bourg est devenue au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle une annexe de Gandrange. Ainsi, en 1817, le foyer de peuplement de Moulin-Neuf était constitué de 58 habitants répartis dans quelques maisons.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Harald III de Norvègia
Harald III de Norvègia (vèrs 1015 - 25 de setembre de 1066), tanben dich Harald Sigurdsson o Harald Hardrada, foguèt un rèi de Norvègia que reinèt de 1046 a sa mòrt. Exilat durant sa jovença, partiguèt a Constantinòple onte venguèt lo cap de la Garda varega de l'Empèri Bizantin. Per la seguida, poguèt rintrar dins son país en 1043 e s'establiguèt un partiment dau poder ambé Magnus Ièr que moriguèt en 1047. Harald venguèt alora l'unic rèi de Norvègia. En 1066, faguèt partida dei pretendents au tròne d'Anglatèrra e organizèt una expedicion armada per sostenir sei pretencions. Pasmens, maugrat un premier succès après son desbarcament, foguèt tuat per lei fòrças d'Harold II a Stamford Bridge.


text:
Butten
Bütten en alemannisch (Butten en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo vilatge dètz segurament lo sieu nom a un cèrt Betto, #que s'i seriá installat ailà, al Sègle IX. En 1848, la misèria es tala #qu'ela engendre de las embryons de revòlta en Alsace Bossue. Una carta del 2 de mai 1848 emanant de l'inspector, per intérim, de las aigas e forets testifica : " A l'instant, arriba de Diemeringen. Caldriá ailà emplegar almens tres companhiás entièras e de la cavalleria, de manièra a ocupar al meteis instant los tres pòbles de Butten, Ratzwiller e Volksberg. Lo excitation dels abitants d'aquelas municipalitats es tala que la preséncia d'un comissari produsiriá una fòrta impression suls esperits ". D'aquela epòca data la sortida de nombrós villageois cap als Estats Units.
Rattachement A la França : Las demandas èran pas pas totjorn espontanèas, de nombroses abitants èran désorientés per çò qu'es de lo sieu futur. Desiravan demorar ligats als princes de Nassau, mas poder jouir de las libertats promesas per la legislacion francesa. L'informe del 29 de març de 1793 soslinhava que las municipalitats de Siltzheim, Oermingen, Butten, Ottwiller, Dehlingen, Eschwiller volián pas pas emetre la vœu de la siá reünion a la Republica. N'anautit-luòc, se #decidir alavetz de recourir a la fòrça armada (un deslligament de 115 volontaris) per punir #çò que passavan per de audacieux contra-revolucionaris. Aquel serà lo cas a Herbitzheim, Keskastel, Butten, Oermingen, Siltzheim.
Aquel #èsser Nicolas François Blaux, cònsol de Sarreguemines l'autentic artesan del rattachement del comtat de Saarwerden al Bas-Rhin. Lo 23 de novembre de 1793 la Convencion #ratificar la decision de erigir Neusaarwerden en district e d'incorporar al departament bas-rhinois los sièis costats nouvellement creats : Bouquenom, Nòu-Saarwerden, Harskirchen, Wolfskirchen, Drulingen e Diemeringen. L'organizacion del district incomba al deputat Philippe Rühl. Lo Bas-Rhin s'enriquís de 43 comunas e 18 000 abitants.
Le village doit certainement son nom à un certain Betto, qui se serait installé là, au Modèl:IXe siècle. En 1848, la misère est telle qu'elle engendre des embryons de révolte en Alsace Bossue. Une lettre du 2 mai 1848 émanant de l'inspecteur, par intérim, des eaux et forets témoigne : " A l'instant, j'arrive de Diemeringen. Là il faudrait employer au moins trois compagnies entières et de la cavalerie, de manière à occuper au même instant les trois villages de Butten, Ratzwiller et Volksberg. L'excitation des habitants de ces communes est telle que la présence d'un commissaire produirait une forte impression sur les esprits ". De cette époque date le départ de nombreux villageois vers les États-Unis.
Rattachement à la France : Les demandes n'étaient pas toujours spontanées, de nombreux habitants étaient désorientés quant à leur avenir. Ils souhaitaient rester rattachés aux princes de Nassau, mais pouvoir jouir des libertés promises par la législation française. Le rapport du 29 mars 1793 signalait que les communes de Siltzheim, Oermingen, Butten, Ottwiller, Dehlingen, Eschwiller ne voulaient pas émettre le vœu de leur réunion à la République. En haut-lieu, on décida alors de recourir à la force armée (un détachement de 115 volontaires) pour punir ceux qui passaient pour d'audacieux contre-révolutionnaires. Ce sera le cas à Herbitzheim, Keskastel, Butten, Oermingen, Siltzheim.
Ce fut Nicolas François Blaux, maire de Sarreguemines le véritable artisan du rattachement du comté de Saarwerden au Bas-Rhin. Le 23 novembre 1793 la Convention ratifia la décision d'ériger Neusaarwerden en district et d'incorporer au département bas-rhinois les six cantons nouvellement créés : Bouquenom, Neuf-Saarwerden, Harskirchen, Wolfskirchen, Drulingen et Diemeringen. L'organisation du district incomba au député Philippe Rühl. Le Bas-Rhin s'enrichit de 43 communes et 18 000 habitants.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Rouvroy-Ripont
Rouvroy-Ripont es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Ancian luòc gaulois.
- Lo vilatge de Ripont a pas pas #èsser reconstruit après la Primièra Guèrra mondiala.
- Ancien site gaulois.
- Le village de Ripont n'a pas été reconstruit après la Première Guerre mondiale.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Thereso es a faire lis obro, e coume sian dimècre a soun pichot Ulric dins li cambo. Ulric es pas un atlèto, tant que ié disons Riquiqui...mai Riquiqui es proun curious e proun souvènt à pausa des questioun qu'es coumplica de ié respondre...
-Man,
-vo !
-Te pode pausa uno questioun?
-Ié sian mai!...ai pas de rèsto de temps ! me fau alesti lou dina, faire li chambro, mai dequé vos saupre ?
-Es verai que sian fa que de póusso ?
-Acò te l'an ensigna à la doutrino!...vo, belèu bèn !
-E quand siés mort redevenes póusso ?...
-Belèu te lou faudra demanda à moussu lou curat !
En elo Tereso : d'aquéli pichot, noum mai coume vos discuta, de póusso, pas póusso...ai bèn lou tèms, emé tout ço qu'ai à faire !...
Mai lou Riquiqui, quand a quaucarèn dins la tèsto .
Man , fau que t'avise , que se sian póusso, e que redevenènt póusso, dessouto moun lié, i'a quaucun en trin de naisse, o en trin de mourri !..
istòri de póusso
Thereso es a faire lis obro, e coume sian dimècre a soun pichot Ulric dins li cambo. Ulric es pas un atlèto, tant que ié disons Riquiqui...mai Riquiqui es proun curious e proun souvènt à pausa des questioun qu'es coumplica de ié respondre...


text:
3. Demanda d'accès a l'API e a las Dadas
Lo Congrès permanent de la lenga occitana (Lo Congrès) qu’a desvolopat ua platafòrma en linha qui a per objectiu de méter a disposicion de Desvolopaires Dadas produsidas e/o collectadas peu Congrès entà que poscan concéber e desvolopar ua Aplicacion Mobila o un Servici Web. La licéncia aquesta qu’ei consentida au Desvolopaire peu Congrès gràcias a ua casa qui cau marcar e qui’s tròba sus la demanda d’accès a l’API e a las Dadas.
Anomalia : tot disfoncionament o non-conformitat d’ua API reproductibla peu Desvolopaire, qui empacha l’anar normau de tota o partida de l’API o qui provòca un resultat incorrècte o un tractament inadaptat quan l’API ei utilizada en conformitat dab las soas especificacions.
API (O Interfàcia de Programacion d’Aplicacions) : bibliotèca logiciau desvolopada peu Congrès e qui permet a l’API o au Servici Web d’accedir a las Dadas. Lo catalògue de las Dadas a lasquaus lo Desvolopaire e pòt accedir a la data de la signatura deu Contracte qu’ei mentavut a l’article 2.
Aplicacion Mobila : aplicacion logiciau entà aparelh mobile desvolopat peu Desvolopaire e qui utiliza Dadas.
Còdis d'accès a l'API : que s’ageish d’ua clau (cadena de caractèrs) unica, transmetuda peu Congrès au desvolopaire entà las Aplicacions Mobilas e los Servicis Web qui desira desvolopar.
Desvolopaire : la persona qui soscriu au present contracte.
Dada : informacion per laquau lo Congrès e da accès peu biaish d’ua API.
api.locongres.org : platafòrma web qui a per mira de méter a disposicion de Desvolopaires Dadas entà que poscan concéber e desvolopar ua Aplicacion Mobila o un Servici Web.
Servici Web : site internet creat peu Desvolopaire, accessible dab un navigator internet en utilizar Dadas.
Utilizators : utlizators de l’Aplicacion Mobila o deu Servici Web desvolopat peu Desvolopaire qui a utilizat l’API en tot o en partida de las Dadas mesas a disposicion peu Congrès.
Lo present contracte (ací après lo « Contracte ») qu’a per mira de definir en quinas condicions lo Conselh Permanent de la Lenga Occitana (ací « Congrès ») e concedeish au Desvolopaire, a gratis, ua licéncia d’utilizacion non exclusiva, a la data de la signatura deu Contracte, sus las API qui segueishen :
Lo catalògue de las API, e tanben las lors Dadas, que pòt estar alargat a la demanda deu Congrès.
Las API que son accessiblas sus la platafòrma lexicau en linha deu Congrès : http://api.locongres.org
La demanda d’accès a l’API e a las Dadas qu’ei condicionada per la creacion preliminara d’un compte sus l’espaci API deu Congrès (api.locongres.org). Lo Desvolopaire qu’ei responsable deu senhau qui permet d’accedir a aqueth compte, e tanben de l’usatge qui’n hèn. Lo Desvolopaire que garanteish que tota informacion hornida au Congrès pertocant aqueth compte ei valedera e actualizada. Lo Còdi d’accès a l’API qu’ei enviat automaticament au Desvolopaire quan s’inscriu. Lo Desvolopaire qu’ei responsable deus Còdis d’accès a l’API e a las Dadas com de l’usatge qui’n hèn. Que s’avisa sustot qu’aqueths còdis non poscan pas estar « aspirats » per un Utilizator de la soa Aplicacion Mobila o deu son Servici Web.
Lo Desvolopaire que pòt aver ua copia de totas las informacions qui’u pertòcan sus demanda simpla au Congrès.
Lo Desvolopaire que reconeish que la licéncia e l’ei consentida a títol personau.
Au títol deu contracte, lo Desvolopaire que gaudeish d’un dret non exclusiu d’utilizacion de l’API, entà utilizar, e sonque, las Dadas en las condicions establidas a l’article 4.2. Dab resèrva de respectar las condicions deu Contratcte e de la legislacion en vigor, lo Desvolopaire qu’ei libre d’utilizar l’API per la sola concepcion e lo sol desvolopament de la soas Aplicacions Mobilas pròpias o deus sons Servicis Web
L'API e los Còdis d’accès que demoran, quaus qui sian las circonstàncias, la proprietat exclusiva deu Congrès qui n’ei lo sol titular e/o detien tots los drets qui hèn besonh entà n’assegurar la distribucion e tà’n perméter l’utilizacion.
Lo Desvolopaire non pòt pas nantir, cedir o sos-licenciar, ni tanpauc prestar a títol onerós o gratuit l’utilizacion de l’API peu biaish deus sons còdis d’accès hornits peu Congrès.
Lo Desvolopaire que s’engatja a non pas copiar, distribuir reprodusir o modificar l’API.
Lo Desvolopaire que’s defen de har tota transcripcion, adaptacion, traduccion, modificacion, decompilacion o alteracion de l’API. Lo Desvolopaire que deverà informar lo Congrès de tot prejudici aus drets de proprietat intellectuau deu Congrès qui poderé conéisher.
Lo Desvolopaire que s’engatja a non pas hicar l’API a disposicion d’un tèrç qui n’a pas ua autorizacion clara entà i accedir en vertut deu present contracte e lo Desvolopaire que s’engatja a non pas perméter ni a autorizar un tèrç a copiar o a obtiéner l’API peu biaish de l’Aplicacion o deu Servici Web deu Desvolopaire d’ua faiçon non autorizada e particularament en utilizar robòts, spyders, scraping o tota auta tecnologia.
L'API qu’ei metuda a disposicion en l’estat. Lo Congrès non garanteish pas particularament que l’API sia exempta d’anomalias o que lo son foncionament sia ininterromput. En consequéncia qu’ei indicat au Desvolopaire que totas las disposicions pertocant un plan de despanatge adequat que son de la soa competéncia tanben com tota mesura pròpia a minimizar los domaus qui poderén estar creats en seguida d’ua interrupcion eventuau d’espleitacion o d’ua enventuau pèrta de dadas generada per l’API en rason de la soa utilizacion.
Lo Congrès que’s guarda a tot moment lo dret, dab o shens preavís, de corregir las anomalias eventuaus qui poderén alterar l’API, de la modificar, de la méter au corrent deu dia o de la cambiar. Lo Desvolopaire que reconeish qu’aqueras modificacions e poderén alterar lo foncionament pròpi de la soa Aplicacion Mobila e/o deu son Servici Web e har necessaris desvolopaments complementaris entà conservar la compatibilitat dab l’API.
Qu’ei exprèssament conviengut que lo Congrès non poderà pas estar considerat com responsable de las còstas e/o tots prejudicis qui’n poderén estar la consequéncia.
Lo Desvolopaire que declara d’estar plan informat que los còdis d’accès a l’API e poderàn estar desactivats peu Congrès en cas d’ua abséncia d’utilizacion pendent dotze mes de reng. Lo Congrès qu’envia de faiçon preliminara un corric au Desvolopaire a l’adreça electronica qui declara quan ei creat lo son compte. Lo Desvolopaire que pòt, en un periòde de 15 dias calendaris a comptar d’aquera informacion, demandar lo mantien deus sons Còdis d’accès API. Passat aqueth temps, lo Congrès que desactiva los Còdis d’accès deu Desvolopaire.
Lo Desvolopaire que s’engatja a non pas utilizar l’API de faiçon illicita, ni tanpauc entà desvolopar ua Aplicacion Mobila, un Servici Web o tot aute desvolopament qui anaré en contra de quauque faiçon qui estosse, de las leis en vigor, e prumèr en portar prejudici aus tèrç, en incitar o promòver activitats o reflexions illegaus, difamatòrias o enganairas o mensongèras, que sia a l’encontre deu Congrès o de tèrç.
Au títol deu Contracte lo Desvolopaire que gaudeish d’un dret non-exclusiu d’usatge de las Dadas hornidas per l’API entà integrar sonque en un desvolopament de tipe Aplicacion Mobila o Servici Web, destinat a estar prepausat aus son Utilizators, gratuitament o en pagar. En cambi, lo Desvolopaire n’ei pas autorizat a comercializar o a méter a disposicion de tèrç, com los sons Utilizators, las Dadas tiradas taus com son, shens las tractar e las integrar en los sons desvolopaments pròpis. L’accès a las Dadas non n’empòrta pas aquisicion peu Desvolopaire deus drets de proprietat deu Congrès sus las ditas Dadas. En nat cas lo Desvolopaire non serà pas autorizat a hicar las Dadas a disposicion de tèrç, quins que sian los ligams dab aquestes, en los sos-licenciar.
Lo Desvolopaire que pren totas las disposicions tecnicas e contractuaus entà que los Utilizators deus desvolopaments de la soa Aplicacion Mobila o deu son Servici Web non poscan retirar e/o espleitar las Dadas deu Congrès de quina faiçon que sia.
En per’mor de la lor diversitat, la lor evolutivitat e la lor quantitat, lo Congrès non pòt garantir l’abséncia de defauts o d’irregularitats en las Dadas, lasquaus e son hornidas en l’estat. Lo Congrès non garanteish pas tanpauc que las Dadas e sian accesiblas a tot moment. Lo Congrès que pòt a tot moment retirar l’accès a tau o tau Dada shens justificacion, particularament s’aquesta Dada ei erronèa e pòrta prejudici aus drets de tèrç. En aqueste cas, lo Congrès que demanda au Desvolopaire de retirar de la soa Aplicacion Mobila o deu son Servici Web, la o las Dada(s) pertocada(s).
Lo Desvolopaire que s’engatja a non pas utilizar (o ajudar a l’utilizacion) de procediments alternatius com los robòts, spyders, scraping o tota auta tecnologia qui permet d’accedir, de consultar o d’utilizar las Basas de Dadas pendent la durada deu Contracte aqueste e après lo son tèrmi o la soa resiliacion anticipada, dab la mira d’obtiéner informacions autas que las que lo Congrès met a disposicion deu Desvolopaire en l’encastre deu present contracte.
En vista de melhorar los sons servicis e entà evitar abús, lo Congrès que guarda un istoric de las conexions. Aqueras dadas que son suprimidas peu Congrès au cap d’un an o sus demanda simpla deu Desvolopaire.
Lo Desvolopaire que s’engatja a non pas har comèrci (çò qui vòu díser, logar o dar per balh) copiar, estocar o conservar en amagat las dadas, dab objectius diferents que los qui son prevists peu present Contracte.
Lo Desvolopaire que s’engatja a har figurar de faiçon clara e vededera sus la soa Aplicacion Mobila o suu son Servici Web la sorça de las Dadas utilizadas en l’encastre deu desvolopament de la soa Aplicacion Mobila o deu son Servici Web ( mentàver lo nom deu Congrès e de l’annada de comunicacion de la Dada). De méter lo lògo deu Congrès sus l’Aplicacion Mobila o suu Servici Web qu’ei interdit, a pena d’accion en justícia per contrafaiçon.
Lo Contracte qu’ei passat a comptar de la data de transmission peu Congrès deus Còdis d’accès a l’API en las condicions previstas a l’article 3. Qu’ei passat per ua durada determinada. Cada partida que’u pòt trencar per corric, jos resèrva d’un preavís de 15 dias calendaris.
En cas de mancament grèu deu Desvolopaire a ua de las soas obligacions quau qui sia, e particularament en cas de desaviament de la soa Aplicacion o deu son Servici Web per un tèrç, lo Congrès que desactiva los Còdis d’accès a l’API e qu’infòrma per corric lo Desvolopaire a prepaus deu mancament constatat. Aqueste qu’a lavetz un temps de 15 dias calendaris entà portar explicacions necessàrias au Congrès. Aqueste que pòt tornar activar los Còdis d’accès deu Desvolopaire se per cas las explicacions hornidas e son satisfasentas e se lo mancament constatat ei estat resolvut.
Au tèrmi deu Contracte, quina que sia l’encausa, los Còdis d’accès a l’API que son desactivats peu Congrès e lo Desvolopaire que s’engataja a non pas mei utilizar las Dadas.
Cada partida qu’ei responsabla, segon lo dret comun, deus sons mancaments au dret de l’aute en l’encastre de l’execucion deu Contracte. Lo Congrès que hè au miélher entà hornir Dadas d’un nivèu de qualitat estandard. Totun, lo Congrès non pòt garantir l’abséncia d’anomalias e/o de disfoncionaments pertocant aqueras Dadas o pertocant l’API. Lo Congrès non garanteish pas tanpauc l’accesibilitat e lo foncionar ininterromputs d’aqueras Dadas o lo foncionar de l’API. En nat cas lo Congrès non pòt estar considerat com responsable de tota utilizacion qui’n poderé estar hèita peu son Utilizator.
Lo Congrès que pòt har o que pòt demandar que’s haci, au son despéner, per un prestatari qui causiré, per autant que n’estosse pas un concurrent deu Desvolopaire e qu’estosse sosmetut a l’obligacion de confidencialitat pertocant tota informacion recuelhuda au moment de l’audit, a tot moment pendent l’execucion deu Contracte, un audit qui a per tòca e sonque, de s’assegurar que lo Desvolopaire e respècta las soas obligacions previstas au Contracte. Los resultats de l’audit que son alavetz comunicats au Desvolopaire.
Nada renóncia de l’ua o l’auta partida a’s prevàler d’un deus sons drets quau qui sia en conformitat dab los tèrmis deu Contracte non poderé interviéner tacitament. Entà estar oposabla a ua partida, ua renonciacion que deverà estar formulada per escriut. Tau renonciacion non poderé constituir ua renonciacion per l’aviéner aus dits drets. En lo cas on l’ua de las clausas deu Contracte ei declarada nulla, non escriuta, inoposabla o shens objècte, aquesta clausa qu’ei reputada non escriuta e non pòt pertocar la validitat o la seguida deu Contracte sancèr, manca s’ei ua clausa qui avèva ua caracteristica determinanta per l’ua de las partidas a la data d’entrada en vigor deu Contracte. Alavetz, se lo cas ei, las partidas que deven negociar de bona fe en vista de remplaçar aquera clausa per ua clausa valedera, qui ei l’expression de la lor intencion prumèra.
Los tèrmis deu Contracte non poderén estar interpretats com qui hè d’ua partida lo mandatari, l’agent o lo representant de l’auta partida. Cada partida s’engatja a non pas har arren qui posca enganar un tèrç a aqueth respècte ; que s’engatja a no pas préner nat engatjament, ni auherir nada garantida au nom de l’auta partida. Lo Congrès qu’ei autorizat a cedir tot o partida deus sons drets e obligacions qui resultan d’aqueste Contracte a tot tèrç qui causiré.
Lo Contracte qu’ei regit per la lei francesa. Lo Tribunau de Pau (64) qu’ei lo sol competent entà estar sasit de tota dificultat ligada a l’interpretacion o a l’execucion deu Contracte, contrastant pluralitat de defenedors o apèl en garantida, quitament per las proceduras d’urgéncia o conservatòrias, en referit o per requèsta.
© Lo Congrès Permanent de la Lenga Occitana, 2017, tots los drets reservats - Contactar Lo Congrès


text:
1745
Aquesta pagina concernís l'an 1745 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Republica de Gènoa[modificar | modificar la font]
Maugrat d'esitacions importantas, intrada en guèrra de Gènoa dins lo camp francés dins la Guèrra de Succession d'Àustria. L'objectiu de la Republica èra d'empachar lo Reiaume de Sardenha d'annexar Finale Ligure menaçant ansin de devesir son territòri en doas partidas.
Asia[modificar | modificar la font]
Japon[modificar | modificar la font]
Abdicacion dau shogun Tokugawa Yoshimune au profiech de son fiu Tokugawa Ieshige. Pasmens, l'ancian shogun gardèt la realitat dau poder fins a sa mòrt en 1651.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Fisica[modificar | modificar la font]
Publicacion per Ewald Jurgen von Kleist (1700-1748) dau premier estudi depintant lo foncionament d'un condensator.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 18 de febrièr - Alessandro Volta, fisician italian (m.1827)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 19 d'octobre - Jonathan Swift, escrivan anglés (n.1667)
- 19 de decembre - Jean-Baptiste van Loo, pintre francés (n.1684)


text:
Divendres, 13 de julhet de 2018, 03h00
Lo 9 de julhet a l’Ostal de Region de Clarmont-Ferrand se faguèt “l’Amassada per la lenga e la cultura occitanas en Auvernhe-Ròse-Alps” ont s’acampèron ... +
Dimècres, 4 de julhet de 2018, 03h00
La Linha dels Puèges d’Auvèrnhe e la falha de Limanha son inscrichas al patrimòni mondial de l’UNÈSCO dempuèi lo 2 de julhet passat. La cadena alinha 80 volcans ... +
Dijòus, 1 de febrièr de 2018, 03h00
Miquèl Neiròlas es païsan dins una region occitana ont l’agroecologia se desvolopa dempuèi los ans 90. Lo trabalhaire occitan abòrda la question del desvolopament ... +
Dissabte, 9 de setembre de 2017, 03h00
Lo 20 de setembre que ven se farà un cafè occitan a Clarmont-Ferrand per beure un còp, discutir, escambiar, parlar o ensajar de parlar en lenga occitana, çò rapòrta ... +
Dimenge, 20 d'agost de 2017, 03h00
Auvèrnhe > Borbonés > Limanha Borbonesa
Lo primièr camping libertin d’Occitània ten un grand succès a Brujat, en Limanha Borbonesa. Apelat La Roseraie (lo jardin de ròsas), s’agís d’un curiós ... +
Dijòus, 6 de julhet de 2017, 03h00
Auvèrnhe > Auvèrnhe > Castanhau
Dissabte passat a Orlhac (Castanhau) se presentèt davant un auditòri de 150 personas lo filme Lo paure Baptista. S’agís d’una òbra de Giral Roussiés, parlada ... +
Divendres, 28 d'abril de 2017, 03h00
Auvèrnhe > Auvèrnhe > Castanhau
L’amassada generala de l'Institut d'Estudis Occitans (IEO) de 2017 se debanarà a Orlhac (Castanhau), los 29 e 30 d’abril. Los vòtes dels rapòrts moral, ... +
Divendres, 30 de decembre de 2016, 03h00
Clarmont-Ferrand ven la primièra vila d’Occitània qu’a aprovat de boicotar los produches que provenon de las colònias israelianas, malgrat las protèstas energicas ... +
Dimècres, 24 d'agost de 2016, 03h00
La vila de Riòm de las Montanhas, als Monts de Cantal, celebrèt aquesta dimenjada la fèsta del formatge Blau d’Auvèrnhe. Demest lo desenat de fabricants e los quatre ... +
Dissabte, 30 de julhet de 2016, 03h00
Auvèrnhe > Borbonés > Montanha Borbonesa
La polícia francesa detenguèt ièr un refugiat sirian per èsser presumidament restacat a l’atac de dimars passat en Normandia, revendicat per l’autoproclamat ... +
Divendres, 1 de julhet de 2016, 03h00
Innovacion revolucionària en Auvèrnhe. Carbios, una entrepresa emergenta de Clarmont-Ferrand, auriá trobat cossí fabricar de plastic 100% biodegradable en conservant sa soliditat. Aquela ... +
Diluns, 2 de mai de 2016, 03h00
La Nuèch de Pè bloquèt divendres passat lo conselh municipal de Clarmont-Ferrand. La session prevista deviá tractar una sola question: “la nòva tarificacion enfança-joventut”. ... +
Dimècres, 27 d'abril de 2016, 03h00
Lo ministre francés del trabalh foguèt increpat per de manifestants a Soire (Limanha) quand vesitava l’entrepresa Rexiaa. Un cinquantenat d’obrièrs l’esperavan per ... +
Dimenge, 17 d'abril de 2016, 03h00
Auvèrnhe > Auvèrnhe > Castanhau
Lo divendres 8 d’abril de 2016, los escolans de l’opcion occitan del Licèu Joan Lurçat a Sant Seren (segondas, primièras, terminalas), acompanhats per lor professor Estève ... +
Dissabte, 9 de genièr de 2016, 03h00
La revista Parlem, auvernhata e velava, pareis cada trimèstre. Montada per lo paure Tiène Coudert qu’obrèt fòrça per la defensa de l’occitan en Auvèrnhe, ... +
Dijòus, 7 de genièr de 2016, 03h00
Un abitant de Gerzac (Limanha) foguèt jutjat dimars passat en compareissença immediata per aver tustat son filh. Dimenge de tantòst, aquel gerzagués de 34 ans donèt una ... +


text:
Eth maitin d'Aran 05/09/18
Aué en "Eth maitin d'Aran auem coneishut fòrça melhor era trajectòria de mossèn Josep Amiell, coma capelha e gran defensor der aranés. Entà hèc tanben auem compdat damb Ferran Peus, Glòria Coronas e Maria Elvira Riu. Coma tostemp auem escotat era actualitat esportiua e era agenda. Avui a "Eth maitin d'Aran" hem conegut molt millor la trajectòria de mossèn Josep Amiell, com a capella i gran defensor de l'aranès. També han participat en la conversa Ferran Peus, Glòria Coronas i Maria Elvira Riu. Com sempre, hem escoltat l'actualitat esportiva i l'agenda.


text:
- onheta
- voir bonheta
Diccionari Personau e Evolutiu. 2015.
Regardez d'autres dictionnaires:
bonheta — onheta, vonheta, bougneto f. beignet; tache gras, huile; sexe de la femme. voir bòti, chincha merlincha, chichí fregit, graissa, pachòla, tòc … Diccionari Personau e Evolutiu
graissa — graisso f. graisse; embonpoint. Ren de pus bèu que la graissa sota la pèu : rien n est plus beau que la graisse sous la peau prov. . expr. : Si plànher de tròp de graissa : se plaindre que la mariée est trop belle. Petar de graissa : crever d… … Diccionari Personau e Evolutiu


text:
Saber Lenga
-
Gramatica de l'occitan gascon contemporanèu
BIANCHI (André), ROMIEU (Maurice) - 2005Ua Gramatica de l’occitan gascon contemporanèu en occitan : aquí l’utís que mancava e que vien completar tots los qu’existeishen dejà : mementos, manuaus e diccionaris. Los autors an mes la lor conei[...]
-
Iniciacion a l'occitan ancian. Dètz e nou tèxtes de l'Edat Mejana comentats
BIANCHI (André), ROMIEU (Maurice) - 2002L’Iniciacion a l’occitan ancian es un manual practic que presenta en dètz e nòu leiçons, a partir d’una causida de tèxtes, çò que cal conéisser de l’occitan ancian (morfologia nominala e verbala, sin[...]
-
Lenga del Trobar (La). Precis de gramatica d'occitan ancian
BIANCHI (André), ROMIEU (Maurice) - 2002Nouvelle édition, revue et corrigée. Èra ora qu’aqueste Precís sortiguèsse perqué respond a un besonh vertadièr. Recampa çò que cal saber de l’occitan ancian per legir los trobadors e los tèxtes de l[...]