text:
Lei fremas pòdon far baissar son nivèu d’ànsia e d’agressivitat se mànjon de iogorts ben cargats en probiotics, es l’espantant resultat d’un estudi de l’Universitat de Califòrnia.
36 fremas de 18 a 55 ans volontàrias siguèron seleccionadas per aquel estudi, e despartidas en tres grope
s. Lo premier manjava pron de iogorts, lo segond de iogorts especialament cargats en probiotics, que son mai o mens l’equivalent de nòstrei bifidus
, lo tresen grope siguèt empachat de manjar aquélei produchs lachiers dins una experiéncia que durava un mes.
Lei cercaires de la còla de Kirsten Tillisch an trobat que la qualitat de la flòra intestinala jogava sus lei fonciens cerebralas, que podién modificar.
Aquélei qu’avién manjat de iogorts ai probiotics vesién demenir l’activitat de son cortex sensoriau e insulari ; es aqueu darrier que jòga per mai o mens d’agressivitat. Un demeniment de l’activitat de son malhum cerebrau que jòga un ròtle per bailejar leis emociens.
Per analisar l’activitat cerebrala, d’imatges per ressonança magnetica foncionala siguèron realisadas avans e après lei quatre setmanas que durava l’experiéncia.


c: text/html

text:
Pintarda
Numida meleagris "forma domestica"
Numididae
Sélys Longchamps, 1842
Las pintardas son d'aucèls de l'òrdre dels Galliformes e de la famille dels Numididae (a vegada plaçat dins aquela dels Phasianidae), originaris d'Africa, al plumatge escur pigalhat de blanc, que se noirisson de granas e tanben de vèrms, formiga, aranhas, langasta. Unas son domesticadas. Polalha d'ornament, son subretot apreciadas per lor carn.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
La principala pintarda domestica (Numida meleagris) garda de son aujòl l'instincte de se jocar e un caractèr fèr. Importada d'Africa pels Grècs e los Romans que l'utilizan coma ofèrta als dieus e se fa venir en polassariá. Foguèt un navigator venecian al servici del Portugal que menèt un especimèn d'Africa de l'Èst. Foguèt introducha al sègle XV en França qu'es lo primièr país de seleccionar de pintardas per abalir, e en 2010 èra lo primièr productor mondial amb sas regions d'elevatge dels Païses de Léger, d'Aquitània, de Ròse Alps e de la Region Centre[1].
Descripcion[modificar | modificar la font]
Es un aucèl gregari e terrèstre popoda, de talha mejana (de 40 a 72 cm), de pichon cap cornat e de coa corta e penjanta. De largas zonas de pèl nuda ornan lo còl e lo cap; fòrça espècias pòrtan una cresta o un casc ossificat.
La Pintarda comuna, Numida meleagris, possedís una crèsta cornada sul cap e de barbilhs violets. Se fa venir per sa carn, subretot en França, primièr país productor de pintardas, ont es considerada coma domestica. Es originària d'Africa o viu a l'estat salvatge sus la majora partida del continent. De populacions fèras (tornadas a l'estat salvatge) existisson sus l'illa d'Haití, en Caraïba.
Aquel gallinacèu es omnivor; se noirís de verd, de baias, de granas, d'insèctes e autres pichons invertebrats, de pichons vertebrats (mirgas, granhòtas...). Quitament s'es capabla de volar, es subretot correire.
La pintarda pond entre 12 a 15 uòus. Après 27 a 28 jorns d'incubacion, es l'espelida. Los dos parents participan a l'elevatge dels pintadons.
Abitat[modificar | modificar la font]
Lea pintaradas vivon en Africa, al sud de Sahara, ont ocupan una larga varietat d'abitats, dempuèi la sèlva pluviala densa fins a miègdesèrt.
Lista desl genres e espècias[modificar | modificar la font]
Segon classificacion de referéncias (version 5.1, 2015) del Congrès ornitologic internacional (òrdre filogenic):
- Agelastes
- Agelastes meleagrides – Pintarda de pitre blanc
- Agelastes niger – Pintarda negra
- Numida
- Numida meleagris – Pintarda de Numidia
- Guttera
- Guttera plumifera – Pintarda plumifèra
- Guttera pucherani – Pintarda de Pucheran
- Acryllium
- Acryllium vulturinum – Pintarda vulturina
- Agelastes Aupée - Pintarda blanca e popuda
Terminologia[modificar | modificar la font]
Lo substantiu femenin[2],[3],[4] pintarda es un manlèu, al portugués,, pintada, es a dire « (aucèl) pintrat »,, el meteis venent de femenin del particip passat de pintar del (« pintrar »),,, vèrbe eissit de latin vulgar *pinctare, varianta de *pictare particip passat de pingere
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ « Quand la pintade devient chapon », La Dépêche
- ↑ Modèl:Académie [consulté le 23 novembre 2016].
- ↑ (fr) Definicions lexicograficas e etimologicas de pintade del CNRTL. [consulté le 23 novembre 2016].
- ↑ Entrée « pintade », Dictionnaires de français en ligne [consulté le 23 novembre 2016].
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Jean-Marie Lamblard, préface Ernest Pignon-Ernest, L'Oiseau nègre L'aventure des pintades dionysiaques, éd. Imago, Paris, 2003 Modèl:Isbn
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Référence Congrès ornithologique international : Numididae dans l'ordre Galliformes (en)Referéncia Congrès ornitologic internacional : Numididae dins l'òrdre Galliformes (en)
- Pintarda de Pucheran
- Pintarda de Numidia
- Pintarda de pitre blanc
- Pintade noire (Agelastes niger)
- Pintarda de Pucheran
- imatges de pintardas blancas
- Pintarda negra

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Batalha de Cinoscèfales
La batalha de Cinoscèfales se debanèt en junh de 197 av. JC durant la Segonda Guèrra de Macedònia. Opausèt una armada romana dirigida per lo cònsol Titus Quinctius Flamininus a una armada macedoniana comandada per lo rèi Felip V. S'acabèt per una victòria romana qu'entraïnèt la fin de la guèrra e permetèt a Roma de venir la poissança dominanta en Grècia.
Lo racònte pus conegut de la batalha es l'òbra de Polibi (-208-126 av. JC). Lo combat èra pas previst e comencèt quand una escaramocha entre dos grops de reconeissença revelèt ai generaus la proximitat dei fòrças enemigas. Rapidament, de renfòrç foguèron mandats per tenir a distància l'adversari e organizar l'armada per una batalha generala. Dirigida per Felip V, una carga macedoniana butassèt l'ala senèstra dei Romans que subiguèt de pèrdas importantas. Pasmens, una còntra-ofensiva de l'ala drecha romana entraïnèt la dislocacion de l'ala senèstra advèrsa qu'èra mau organizada. Puei, lei Romans se rebateguèron sus lo rèsta de l'armada macedoniana que foguèt enceuclat e destruch. Felip V capitèt pasmens de quitar lo prat batalhier gràcias a sa cavalariá. Lei pèrdas romanas èran de 700 tuats còntra 8 000 mòrts e 5 000 presoniers dins lei rengs macedonians.


text:
David Grosclaude publica :« Los mots e lo baston »
L’ADEO publica un libre de David Grosclaude
– Los mots e lo baston, version originale occitana
Ua lenga qu’ei un objècte politic : Per aquesta rason que cau ua politica lingüistica publica tà l’occitan entà completar e ajudar lo tribalh deu monde associatiu. David Grosclaude que conta quin estó lèu convençut que lo combat en favor de la diversitat lingüistica ei ligat a la defensa de la diversitat biologica. « Que cau lutar contra l’escaloriment deu climat e contra l’en.hrediment culturau », çò ditz. Qu’ei ua question democratica màger.
En aqueste libe, David Grosclaude que conta tanben la soa experiéncia d’elegit regionau encargat de la lenga occitana. Qu’explica tanben quin decidí de har ua grèva de la hami en 2015. En lançar « Que n’i a pro d’estar mespresats ! » que demandava que l’Estat respectèsse los sons engatjaments pertocant la creacion d’un Ofici Public de la Lenga Occitana.
Tèxt tirat de: Vistedit / La Setmana


text:
dimarts, 31 de gener de 2012
Cuolejar disco
Mon Caulet Sucrat qu'a decidit de m'ensenhar tot plen de lengas d'un biais ludic me manda aquesta vidèo per me far encapar cossí se ditz "un, dos, tres quatre" en finés.
Petada de rire en veire lo morre del tipe. Es allucinant, an totes la meteissa cara los Finlandeses. E la mostacha e lo tricòt... sabi pas de quina epòca es, de las annadas setanta? d'ara? De tot biais, lo finlandés es intemporal.
Primièr movement : un pauc sexual aquel anar-venir, non? Se prendriá pel sexy Michel Teló lo tipe? Un pauc regde dels ronhons, diriái. Bica pas a la brasilièra lo primièr nordista que passa, òu!
Puèi arriba lo plan sus las sabatas. Lo tipe tot pròpre sus el, tot de blanc vestit e las sabatas? E ben las deguèt raubar a un docker sul pòrt.
Çò melhor de la vidèo es aquela mena de moonwalk de revèrs que fa tot solet a 3'15 sus una cançon disco cantada pel Còr de l'Armada Roja.
E vos parli pas de la femna, perque es pas polit de se trufar del mond.
Yksi, Kaksi, Kolme, Neljä
M'a botada de bona umor per la jornada!
4 comentaris
dissabte, 28 de gener de 2012
Lo film cuol del dissabte de ser : l'orgia lemosina
Aviái ja mesa una vidèo de la sabotièra mas ai pas trobat lo ligam, èra una vidèo amb pas que d'òmes.
Aquí, n'ai trobada una version mixta.
2 comentaris
Sabi jogar Brassens a l'autbòi (enfin, quasi! )
Jogat per un mèstre de l'autbòi, Felip Carcassès, dona aquò :lo ligam dirècte se per cas marcha pas
Es tirat del primièr disc de Corne d'Auròc.
L'original per Brassens :lo ligam dirècte se per cas marcha pas
0 comentaris
divendres, 27 de gener de 2012
De la cerièira e de chucar l'òs o Cerièira, la legenda del bassin de Taur.
L'autre jorn, vos diguèri que vos parlariái de Cerièira.
Cerièira es una legenda del Bassin de Taur.
D'unes se pensan qu'es una legenda urbana.
Mas non, n'es pas una de legenda urbana, n'es pas una de legenda, o vos disi ieu.
A l'entorn de bassin de Taur, i a de luòcs mitics: pas coneguts del torista, mas iperconeguts per l'autoctòn. Perque de còps, o podèm pas mostrar tot a la toristalha.
Un d'aqueles luòcs es Issanka.
Ja, Issanka, i a una k dins lo nom, e aquò's pas gaire normal per aquel país. Tot lo mond se pausa la question : mas perqué i a una K dins Issanka?
Issanka, es una referéncia del comunisme local a l'epòca que lo mond de l'estanh votavan coma cal. Dins la segonda mitat del sègle passat, s'i fasiá cada annada una festassa, la fèsta d'Issanka que los vièlhs, emai los joves, o vos diràn “a! la fèsta d'Issanca, èra quicòm!”.
Mas Issanka, a la fin del sègle passat e debuta d'aqueste sègle, es conegut perque i a la nacionala que i passa tot pròche.
E sus la nacionala, i a los camions.
E sus la nacionala, i a Cerièira.
E sus la nacionala, i a los camions que klaxonan Cerièira. Los camions e mai las autos. Se te coneissiá Cerièira te saludava de la man ; se te coneissiá pas, te fasiá un fuck del det.
Issanka, per ieu, es ligat a la figura de Cerièira.
Cerièira, es lo chuca-vièch de la nacionala 113, conegut de Fabregas a Pesenàs e benlèu mai luènh encara.
Cadun dins lo país a son anecdòta de contar sus Cerièira, mas pas degun te dirà que te fa las chucadas melhoras del país. Pasmens, quaranta ans de carrièra aquí dedins, es que deviá èsser campion totas categorias.
Cerièira, èra puta a mièg-temps.
L'autre mièg-temps, èra pobelaire dins un vilatge ostreïcòl que ne vos dirai pas lo nom : Robèrt a 5h lo matin dins sa combinason jauna fluorescenta, Cerièira la tantossada.
La legenda ditz que lo mond del vilatge li fotián la patz perque ne sabiá tròp sus l'intimitat dels mascles del país.
E, regularament, i a la granda rumor que s'espandís : “Cerièira es mai mòrt. Assassinat”, aquò fa parlar un bricon a l'entorn del comptador.
Dison qu'a presa la retirada, qu'es pro ric ara, e que fa pas mai lo tapin sus la nacionala.
Mas se un jorn te passejas per Issanka, sul parcatge bèl e desèrt, solet, amb ton chin e ton telefonet, benlèu ausiràs un convit : “venètz per la chucadeta?”
Ieu, lo solet còp que lo veguèri Cerièira, aviá los debasses de traucats.
2 comentaris
dimarts, 24 de gener de 2012
Colèra del dimars
Uèi, entre 08h00 lo matin et 02h00 del tantòst, sus Ràdio Lenga d'Oc, ai ausit al mens dètz còps l'emission genealogica en francés sul nom d'ostal "Roques" que lo tipe pronóncia "ròc" perque parlar ponchut quand parlas dels noms occitans, aquò marca melhor.
Ai patit en ausissent un brave detzenat de còps tanben una cançon d'un grop de las valadas que brama "montsegur" (i a dètz ans, sabi pas qual me disiá que los grops de las valadas son de musicaires dels bons mas de missants cantaires, aquò a pas cambiat).
Alexis m'a wished an happy new year una brave detzenat de còps tanben, mercés a ela.
La Marineta m'a donat l'agenda d'Alès, mercés a ela, mas ai pas previst d'anar a Alès aquesta setmana, es daumatge.
L'Alan s'es enfuocat sul rugbí de 13, i compreni pas jamai res, me'n bati completament mas lo tipe a una bona lenga, alara me regali de l'escotar mas al cap de dètz còps, ai totjorn pas retengut los noms dels clubs.
La Rosina (o sa cosina, las confondi totas) a cantat l'istòria de Joana que se solelhava, que un Monsur passèt, la regardèt ençà e la regardèt enlà e que la volguèt bicar.
L'avantatge es que ara coneissi plan la cançon novèla de Du Bartàs... es aital que fargan los tubes : los ausisses dètz còps per jorn a la ràdio.
23h49, ai drech a la meteissa causa qu'aqueste matin.
Los problèmas tecnics, rai. Un bug sus la playlist, rai. Aquò arriba.
Mas que dins una jornada tota, que las causas càmbien pas, aquò me sembla problematic.
2 comentaris
dilluns, 23 de gener de 2012
Lectura ivernenca : Xocolata desfeta de Joan-Lluís Lluís
M'agrada de legir. Mas çò que m'agrada dins la lectura, es que me conten una istòria. Legissi mai que mai de romans o de novèlas, e totes los libres de poesia que crompèri per far genre soi una intelectuala, e ben prenon la posca dins ma bibliotèca, que los ai pas jamai dubèrts. Ai totjorn l'esper de los dubrir quand lo vielhum me farà apreciar l'art poetic. M'agrada pas la poesia, pas gaire la critica, un pauqueton los panflets, los libres intelligents me tomban de las mans, mas de mens en mens (lo vielhum vos disi ! ). M'agradan las istòrias. E fin finala, la Literatura, me'n tamponi lo dardalhon : çò que m'agrada son las istòrias e cossí me las pòdon contar.
Mas i a una causa que m'agrada de la Literatura. La sola causa que val lo còp segon mon pichòt vejaire a ieu completament egocentric, es l'OULIPO.
Coma as pas fach un DEUG de Letras Modèrnas que te servís pas a res tu (una error d'orientacion, aquò arriba a tot lo mond) , benlèu que sabes pas de qu'es l'OULIPO. Òsca Manòsca, siás tombat sul blòg pedant de la blogosfèra occitana (en segonda posicion aprèp Lo Blòg deu Joan dins la pedantariá occitana).
OULIPO aquò vòl dire enfrancés Ouvroir de Littérature Potentielle. Rai, aquò te deu pas gaire avançar.
Se te parli del tipe que faguèt tot un libre en francés sens utilizar la letra e ? Aquò te parla ? La Disparition de Georges Pérec, lo manlevaràs a la mediatèca de ta Comunautat de Comunas.
Se te parli dels Exercicis d'estil de Raymond Queneau, aquò te parla ?
L'OULIPO son de cabordasses que jògan amb la lenga, que se meton de règlas de cabords per escriure. Jògan e soi segura que se regalan.
Joan-Lluís Lluís, dins Xocolata desfeta, fa un Exercici d'estil a la Queneau mas en catalan. Lo principi : donar un raconte primièr e lo declinar de mai d'un biais. Cent vint e tres biaisses diferents per nòstre autor rossellonés.
La lectura de Xocolata desfesta es un regal lingüistic, un plaser intellectual, plen d'escacalasses e d'exclamacions al geni.
Lo raconte inicial, onze linhas, es l'istòria d'un tipe que se'n va prene una xocolata desfeta carrièra Petritxol, una dròlla li clava un còp de cotèla dins los budèls, se desrevelha a l'espital amb un policièr que li demanda se la dròlla sorisiá.
Aquel raconte serà declinat de mai d'un biais, d'unes de bon comprene e d'autres un pauc mens.
E coma l'autor sap que los legeires sèm d'ases, a la fin, explica per cada tèxt de qu'èra la constrencha. E borricassa que soi, es pas qu'a la mitat del libre que me mainèri d'aquel « Making-of alfabetic », çò que fa que tornèri legir tot amb a la fin de cada tèxt verificar s'aviái plan compresa la constrencha.
I a de tèxtes que me chalèri de los legir, e mai d'unes que tornèri legir. Mas per d'autres, me mancavan las referéncias. I a una tièra de tèxtes que son escriches « al biais de », e segur, s'as pas jamai legit los autors catalans classics, incultassa que siás, te pòdes pas congostar del pastiche coma cal. Mas a despart d'aquel detzenat de referéncias tròp intellectualas per ieu, la rèsta es de bon legir per tot catalanofòn.
Xocolata desfeta aurà una plaça de tria dins ma bibliotèca catalana e lo tornarai legir mai d'un còp amb plaser.
E soi contenta de pensar que Joan-Lluís Lluís dubrís la literatura catalana al biais de l'OULIPO.
S'aquò pòt permetre als catalans de cagar l'escoba qu'an dins lo cuol e de tombar las ulhièiras qu'an dins la lenga, e ben ieu, li doni lo Prèmi Nobèl de Literatura al tipe !
E la paura occitanofila que soi plora d'aver pas l'equivalent en occitan.
1 comentaris
dimecres, 18 de gener de 2012
Vòli far parièr
Terrible!
M'agradariá tròp de far çò meme en classa!
Mas me sembla que tecnicament, es balés, non?
5 comentaris
dilluns, 16 de gener de 2012
rugbí
3 comentaris
diumenge, 15 de gener de 2012
Lectura ivernenca : Los Convidats.
Avètz segurament ausit parlar del film Pa Negre.
Mas siiiiiii, lo film catalan que ganhèt nòu prèmis Goya e qu'es lo primièr còp qu'un film en catalan ganha quicòm!
E ben se l'avètz pas vist, agachatz-lo. Es una capitada.
Mas perqué ne vos parli? Pa Negre es una adaptacion del libre del meteis títol d'Emili Teixidor e coma aquò m'agradèt, ne legiguèri un autre d'el : Els Convidats.
Lo contèxt es lo meteis : la Catalonha rurala aprèp la guèrra civila. Los qu'an ganhat e los qu'an perdut. Los que dictan çò que cal escriure, legir, pensar, los que los seguisson, los que los seguisson pas mas que pòdon pas res far contra. Los qu'an son pichon poder local e que n'abusan. Los presonièrs. Los orfanèls. De pas legir s'avètz pas gaire lo moral...
En mai de l'istòria, m'agrada l'escritura de Teixidor. Me regali de legir sas frasas. Compreni pas totjorn tot, que lo tipe emplega un catalan requist. E puèi fa referéncia a de causas desaparegudas e m'agrada de descobrir aquela Catalonha rurala desapareguda.
L'avi Miquel, a qui els petits, fillols o no, li deien padrí, seia al cap de la taula, amb el seu aire sorrut, capficat, com si estigués isolat pel propi silenci i el respecte dels fills, les nores, els néts, i fins i tot dels que vivien amb la família sense ser-ne, coma l'afillada o refugiada Marta - segons el grau d'aprovació a l'acolliment que els hereus havien fet a la noia, uns li deien i la tenien per affilada i per als altres era simplement una refugiada com altres n'hi havia hagut al poble, i alguns nois i noies trets de l'Asil d'Orfes s'hi havien quedat i tot, al poble o a altres indrets de la comarca-, o el més antic, el mosso de confiança, en Jan, que era com de la família, tots asseguts a les seves cadires al llarg de la post i en ordre de categoria descendent : primer l'hereu, en Maties, al costat del pare padrí, i després la cadera buida de la seva dona, que era a la cuina, com li pertocava, per ser la nora més antiga, i un altre lloc buit per a la tia Paula, que s'havia quedat per vestir sants, també als fogons, i la pubilla de l'hereu, la Cinta, jove i amb el cap cot, el posat consirós, els ulls lluents d'una lluïssor interior desconcertant, i al seu costat la fillola o refugiada Marta, uns quants anys més jove que la Cinta, tot just encetada la joventut;a l'altre cantó hi havia el fadristern, en Tomàs, amb la seva dona que no parava d'anar i venir de la cuina, i després el fill solter i més jove, en Peret, el fadrí li deien, i el fill petit de l'hereu Maties, i el fill del fadristern amb el borrissol ombrejant-li sota el nas, i en Jan, el vell mosso, gairebé de l'edat de l'avi, cap pelat i amb el somriure de servitud a la boca, i l'altre cap de taula biut, perquè corresponia a l'àvia, que encara trafeguejava amb la cassola.Tots callaven, atents a l'assentament de la cassola de l'àvia i a la fressa i a les olors de la cuina, i només de tant en tant allargaven la mà per agafar algun tall de fuet o de botifarra d'ou, picar una oliva, tallar un tros de pa torrat untat amb llard i all, tastar un llardó, o beure el vi ranci que servia de vermu. Els nens prenien el vi barrejat amb gasosa o aigua.
Non, lo libre se passa pas lo temps a te far de descripcions a la Balzac, mas m'agradèt la descripcion de la taulejada.
E me la calguèt tornar legir tres còps per reténer los personatges qu'es a la debuta de libre.
Ai totjorn de mal quand i a mai de tres personatges dins un libre. Sabi pas jamai qual es qual. O vos fa pas a vosautres aquò?
Çò pièger es quand legissi quicòm d'estrangièr, genre lo protagonista se ditz Hikvfdstoirgd e un autre personatge se ditz Hivcsdfgvslargd e ben ieu sabi pas jamai qual es qual. Benlèu que me fau una istòria parallèla a l'istòria vertadièra.
O alara, al mitan del libre, cal far un recapitulatiu o un QCM. Es çò que faguèt Florian Vernet dins Jardindelasdelicias.com, fasiá pas de mal, remarca, de metre un QCM pels mongolians qu'aurián pas tot comprés, qu'es complicada la narracion.
E me la calguèt tornar legir tres còps per reténer los personatges qu'es a la debuta de libre.
Ai totjorn de mal quand i a mai de tres personatges dins un libre. Sabi pas jamai qual es qual. O vos fa pas a vosautres aquò?
Çò pièger es quand legissi quicòm d'estrangièr, genre lo protagonista se ditz Hikvfdstoirgd e un autre personatge se ditz Hivcsdfgvslargd e ben ieu sabi pas jamai qual es qual. Benlèu que me fau una istòria parallèla a l'istòria vertadièra.
O alara, al mitan del libre, cal far un recapitulatiu o un QCM. Es çò que faguèt Florian Vernet dins Jardindelasdelicias.com, fasiá pas de mal, remarca, de metre un QCM pels mongolians qu'aurián pas tot comprés, qu'es complicada la narracion.
Enfin, brèu. Se volètz passar un grand moment de cinèma, agachatz Pa Negre.
Veni de picar dins google images lo nom de l'autor : aviái fantasmat sus un tipe, la quarantena sexy. E ben non.
Anóncia : S'as un sofà confortable, un grand ecran e que me massas los pès, lo podèm veire a ton ostal, pòrti lo DVD e las pizzas.Se volètz legir un catalan de qualitat dins un libre pas brica cagant, legissètz Els Convidats, mas cal aver un nivèl pro bon de catalan (çò ditz per se la petar).
Veni de picar dins google images lo nom de l'autor : aviái fantasmat sus un tipe, la quarantena sexy. E ben non.
0 comentaris
dissabte, 14 de gener de 2012
Cinèma jol plumon : Balada Triste de Trompeta
Sus mon novèl sit internet preferit, aprèp aver picat "amenábar", piquèri "Álex de la Iglesia".
Non, non, vos la vau pas far Les Cahiers du Cinéma coma lo còp passat, que, de tot biais, los ai pas totes vistes sos films... Mas, totun, vos vau donar quauques títols, los que veguèri, se per cas, tombatz dessús a la telé :
- El día de la Bestia, que pòrta plan son nom , es lo film que lo faguèt conéisser, mas me cal avoar la vertat : me'n soveni pas gaire.
- La Comunidad, just enòrme : una femna recupera l'argent qu'un vièlh, ara mòrt, amagava dins son ostal e los vesins de l'immòble vòlon recuperar las dardenas... Aguèt un pauc de succès en França jol títol "Mes chers voisins".
- 800 balas. Dins una epòca lonhdana, plen de westerns spaghetti se faguèron dins lo campèstre desertic d'Almería al sud d'Espanha. 800 balas se debana alai, mas a l'ora d'ara, d'ancians actors... figurants, d'aqueles westerns spaghettis americans contunhan de jogar als cowboys pels toristas amb la nostalgia de l'epòca daurada del cinèma western spaghetti. I a tota una istòria que me'n soveni pas brica mas me soveni que m'èri regalada.
- Crimen Ferpecto : genial! Agachatz la banda anóncia, i a tot dedins ;):
E vaquí que sus Cuevana, i a un film tot recent de l'aficha un pauc torturada:
Yes! Lo vau agachar!
La debuta, son dos palhassos que fan los palhassos, un d'eles es Santiago Segura e Santiago Segura, ne soi fan, m'agrada son umor gras. Puèi, arriban los militars en bramant de prene las armas. Son los republicans. Scèna plena de sang de batalha entre los franquistas e los republicans... Lo palhasso es fach presonièr. Mas a un dròlle, Javier, que lo ven veire en preson. Ditz que vòl far lo palhasso, coma son paire e son papet. Son paire li ditz que li caldrà far lo palhasso triste perque a tròp patit per poder èsser un palhasso que fa rire...
Puèi, vesèm Javier adulte, sèm a la fin del franquisme, dins las annadas 70. Javier es embauchat dins un circ pichon coma palhasso triste per far lo parelh de palhassos amb Sergio, lo palhasso que fa rire mas que dins la vida vertadièra es autoritari, violent, machista, missantàs e ibronhàs. Sergio es lo marit de Natalia que Javier ne va tombar amorós. L'autoritat violenta d'un contra l'inocéncia de l'autre e a l'entorn de personatges coma ne podèm veire pas que dins los films d'Alex de la Iglesia...
Sabi pas s'es una comèdia dramatica, un film d'amor dramatic, un film dramatic o un film istoric...
Sabi pas s'es una comèdia dramatica, un film d'amor dramatic, un film dramatic o un film istoric...
Es un film estranh, plen de violéncia amb d'unas scènas pas de bon suportar per los èimes delicats. Plen d'umor tanben mas un umor jaune e plan negre. Es tanben un film "exagerat", barròc se volètz, ont n'i a tròp, mas lo "ne far tròp" fa partida de l'art d'Álex de la Iglesia, es çò qu'agrada justament d'el. Diriái pas qu'es la clau de son succès que seriá exagerar e mai mentir, mas fa partida de son estetica.
Sos filmes an mai d'una lectura e s'agachas aqueste de film al primièr gra, sens umor al segond, tresen o quatren gra, t'agradarà pas. S'agachas sos films sens soscar a la critica que i a darrièr, t'agradarà pas tanpauc. En gròs, se siás con, t'agradarà pas (çò que vòl pas dire que se t'agrada pas, siás un con).
Alex de la Iglesia fa de filmes gòres, mas son pas de filmes gòres a l'americana, non, son de filmes gòres intelligents, se me permetètz l'oximòre.
Alex de la Iglesia fa de filmes gòres, mas son pas de filmes gòres a l'americana, non, son de filmes gòres intelligents, se me permetètz l'oximòre.
Entrevista d'Álex de la Iglesia a Catalunya Radio :
0 comentaris
divendres, 13 de gener de 2012
Patata
Patata e los amics de l'òrt, lo podètz agachar sus internet tant que i es:
o, melhor, podètz crompar lo DVD en cò de Vistedit per 17,30€ (15€+2,30€ de pòrt).
Me regalèri de l'agachar aquel dessenh animat! Lo doblatge en occitan (en gascon, en lengadocian e lemosin) es una capitada e l'istòria es plan simpatica. E mai los grandasses passan un bon moment :)
Pasmens, foguèri decebuda de la pauretat del DVD: una sola version (pas de causida de lenga), pas de bonus, pas res. Un DVD preïstoric.
Aquò dich, espèri poder veire tot plen d'òbras audiovisualas dobladas en occitan coma aquò!
0 comentaris
dijous, 12 de gener de 2012
un an!
Uèi, fa un an que LoCorrector me corregís "oficialament" lo blòg.
E ben, sabi pas vosautres legeires, mas me sembla que se nòta que i a un corrector dins aquel ostal. Trobatz pas qu'aquò se melhora dempuèi quauques meses?
Vos podètz pas imaginar coma aquò fa de ben d'aver un agach seriós sus çò qu'òm escriu. Un agach seriós e benvolent.
Grandmercés mon Corrector.
(e vos parli pas dels emails porcassièrs que me manda uhuhuhuhu)
(e vos parli pas dels emails porcassièrs que me manda uhuhuhuhu)
2 comentaris
dimarts, 10 de gener de 2012
Lectura ivernenca : Gausem la fraternitat
Cada partida comença per un extrach de la Bíblia d'una pagina, una pagina e mièja, aqueste episòdi de la Bíblia (pas dels mai coneguts) es seguit d'una reflexion, “meditacion”, sul sens d'aqueste tèxt, pas de metafòras o d'interpretacions bon mercat dins aquò, al bèl contrari. L'autora, Marie-Laure Durand, interròga lo tèxt per s'interrogar a ela e per que lo lector s'interrògue.
“L'interprétation, c'est quand au final d'interrogé, le texte devient celui qui m'interroge. (...) La Bible m'interroge pour m'éveiller à des possibilités d'existence encore insoupçonnées. Elle me cherche et me demande de répondre de ma vie, c'est à dire de faire face. Elle m'invite à être libre. (...) La Bible a quelque chose à dire aujourd'hui à la condition que les questions que le lecteur lui pose soient bien les siennes et non celles d'une académie, d'une institution ou de son voisin.” (Introduction).
Cada partida, que ne vaquí los títols per vos far una idèa “ Par delà tout frontière, osons la fraternité”, “vivre et dire sa foi”, “fragilités et espérance”, “deuil et propriété”, “Quand Dieu se souvient...”, “habiter, avec d'autres, autrement”, “pour voir s'il n'y avait pas d'homme”, “la possibilité d'une ouverture”, “alliance avec un troupeau” es una reflexion sus una situacion que comprenèm e que nos va interrogar sus nòstra vida. E es la qualitat granda d'aquel libròt: son accès aisit per totes. Pas besonh d'aver fach de catequisme ni de teologia per comprene. Pas de patés teologic o religiós, lo lexic emplegat es de bon comprene per totes, çò que facilita, dau còp, l'accès a la reflexion o al questionament.
Un parelh d'extraches que me toquèron e aital, vos faretz una idèa de çò que i podètz trobar dedins :
“Cependant pourquoi le peuple hébreu, avant même que les explorateurs ne soient entrés dans le pays, se met-il à douter? Parce que l'espérance fragilise et qu'elle fragilise encore plus au moment où elle va devenir réalité. Espérer, c'est oser penser que ce qui est attendu finira pas se produire. Et quand l'espérance que l'on porte en soi est au seuil de se réaliser, le doute s'accroît. Est-ce bien ce que l'on veut? Ne sera-t-on pas déçu? (...)”
“Alors que la mort efface le sociétal, que la perte d'un être cher réduit l'espace à un face-à-face illusoire puisque l'autre n'est plus, le travail de deuil est un retour au monde des hommes, un retour à la pluralité des vivants. Devenir propriétaire, c'est commencer à se resituer dans l'espace des hommes, c'est reprendre pied sur terre en acquérant une parcelle. Acheter à prix juste, c'est retrouver une place dans la vie sociale et les exigences éthiques. Penser aux conséquences d'un acte, c'est envisager l'avenir et donc se décider à reprendre la vie en considération.”
Per saber çò que i a abans e aprèp aqueles dos extraches e comprene melhor, avètz pas que de legir Osons la Fraternité de Marie-Laure Durand a las edicions Olivétan.
1 comentaris
dilluns, 9 de gener de 2012
Dimenge Epifanic
Lo dimenge d'Epifania, es la debuta de Carnaval a Cornonterral : penjan las pepetas sus l'ostal de la Comuna. I demoraràn quauques setmanas, fins al dimècres de las Cendres ont seràn cramadas aprèp lo jutjament de Palhassa.
Ièr, anèri doncas a Cornonterral per jogar de musica.
Las ostilitats començan lo dissabte : fargan las pepetas.
Lo dimenge, aprèp un brave dejunar (pas de detalhs), passejan las pepetas en musica pel vilatge :
Oè, auriái pogut far melhor coma fòto... o sabi :)
Total respect sus la rolls que passeja las pepetas, soi fan :)
Se fa lo torn del vilatge en s'arrestant en cò d'amics ont l'apero espèra lo mond del passa-carrièra, mai que mai los musicaires.
La musica? E ben, los instruments tradicionals : pifres, autbòis, tamborns lengadocians, e los instruments de la fanfara : trompetas, saxofòns, trombòns, clarigòlas e percussions de tota mena. La tòca es de far de musica e d'animar lo vilatge per mostrar las pepetas.
Mond al balcon o per carrièras, mas lo mond son mai que mai a esperar sus la plaça de l'ostal de la Comuna. Abans de las penjar las pepetas, las expausan. E cadun de far la fòto :
Coma siás un legeire aluserpit, as vist que sus una de las pepetas, sus lo Palhassa (l'autra de pepeta s'apèla Lo Blanc) es escrich "espinchaire". Lo Carnaval de Cornonterral, la lenga del país i es mai que presenta, podètz anar legir los noms donats a las pepetas dempuèi l'an pebre e veiretz que son totes en occitan.A miègjorn, las pepetas son penjadas.
Es l'ora d'anar beure l'apero.
Carnaval a començat.
RDV lo 11 de febrièr per tornar far lo torn del vilatge per lo fogasset :)
Vos podètz documentar sul Carnaval de Cornonterral en anant legir Pailhasses.com
2 comentaris
diumenge, 8 de gener de 2012
Lectura autonenca : las cagaraulas sabon pas que son de cagaraulas
Lo libre, lo crompèri dins un supermercat espanhòl.
I vas per crompar de turrón e de chorizo e, sens te'n mainar, vas dirèctament a la seccion libres, partida "bolsillo" perque es mens car, e començas d'agachar la molonada de noms que coneisses pas. Puèi legisses lo títol "Los caracoles no saben que son caracoles", l'agantas lo libre, lo metes dins la banasta e te'n vas crompar de Kas Naranja.
Lo Gentleman_de_las_vacanças a doblidat lo pan, mentre l'espèras dins son autò pas caufada, començas de legir :
"Me parece que voy a llegar tarde. Como siempre. Tengo que ir al tanatorio y no sé qué ponerme, no tengo ni idea de la ropa apropriada para ir a un lugar así. Me gustariá llamar a mi hermana para ver qué llevará ella.. No es la primera vez que nos presentamos en un sitio vestidas igual. Además, así le pregunto si prefiere que la recoja o mejor nos vemos directament allí.Nunca sé como comportarme cuando hay muertos de por medio. Me refiero a cuando tengo que ir a un tanatorio, a un funeral o a un entierro. No sé de qué hablar con la gente, me parece que cualquier conversación es inapropiada, no sé si hay que mostrarse muy apenada ni tampoco si es bueno exagerar. Sobre todo si el muerto no es alguien muy cercano. Seguro que esto me pasa porque nunca se me ha muerto nadie a quien de verdad quería. Además, siempre me bloqueo cuando tengo que dar el pésame, no soy capaz de aprenderme ninguna de las frases hechas como "te acompaño en el sentimiento", "lo siento mucho", "no somos nadie" o "así es la vida". Me pongo muy nerviosa y me hago un lío. En el entierro de mi tío Vicente le di el pésame a mi tía diciéndole: "Siento tu sentimiento, porque la vida no es de nadie". A mi hermana, que estaba detrás, le entró un ataque de risa que no tardó en contagiarme y no pudimos parar hasta.... "
Èri decebuda que lo Gentleman arribèsse amb sa bagueta jol braç que me calguèt daissar ma lectura.
Me tardava d'èsser sola dins mon lièch per lo poder legir aquel libre... E lo legiguèri fins a doas oras del matin... que las parpèlas i tenián pas pus...
"Pasmens, t'agrada pas de legir de libres escriches per de femnas" çò ditz lo Gentleman que coneis mas preferéncias literàrias. E ben, veja, aqueste còp, soi fan fan fan.
Tot de long, l'istòria nos la conta Clara, 35 ans, separada del paire de sos dos dròlles e nos regalam de legir sa vidòta, un pauc trista... mas mai que mai que fa ben rire :
"Salimos del coche y subimos. De nuevo la misma escena al cerrar la puerta. Miguel comenzó a besarme y sin parar de hacerlo me fue llevando hasta su habitación. Nos desnudamos con desorden y torpeza. Yo debería haberme quitado el vestido por abajo, pero decidí hacerlo por arriba y él tomó una decision equivocada al intentar quitarse los zapatos sin desabrocharse los cordones. Lo que hacen los nervios. De repente, yo tenía uno de mis brazos hacia arriba pegado a mi cabeza y el otro hacia abajo sin espacio para salir. Él daba saltitos a la pata coja sobre su pierna derecha mientras intentaba quitarse el zapato de la izquierda con los pantalones medio bajados. Finalment yo utilicé la fuerza para salir de aquel vestido y MIguel la inteligencia para sentarse a los pies de la cama y allí desabrocharse los cordones."
Es pas un libre intelligent, mas es plan escrich e ieu me congostèri de lo legir. E mai, de còps, alentissiái la lectura per saborejar d'unes passatges :) Me regalèri fins a la fin e foguèri ben trista d'arribar al punt final d'aqueste buf d'oxigèn.
Ne sortiretz pas mai intelligents, mas ne sortiretz de bona umor!
2 comentaris
dissabte, 7 de gener de 2012
Umor setòri
mas de tot biais, los catalans, comprenètz pas l'umor occitan.
3 comentaris
divendres, 6 de gener de 2012
Epifanìo
M'agrado la fabo.
(la pouesìo en grafìo mistralenco èro uno demando de la Bourriqueto)
6 comentaris
Contraròtle gayfriendly
Passar a la tresena persona que lo subjècte es una femna : " Coma dormissi pas, velhi. Despuèi que soi separat de Verò. Dins la jornada, al burèu, arribi a me'n sortir."
- Alara, cambiam lo pichòt nom tanben?
- Ben non, perqué?
- A, ben... bon, ok.
Una me pausèt pas la question : de Verò passèt a Paul e punt.
Cal pas desconar, òu.
0 comentaris
dijous, 5 de gener de 2012
Cinèma de geeks
3 comentaris
dimarts, 3 de gener de 2012
Amor de luènh : trobar lèu e bon mercat
L'istòria se passa dins un vilatge lengadocian que l'apelarem PerquéPas.
Ma veitura es blocada per una autra autò, pòdi pas partir.
Vau far un torn dins lo vilatge.
Lo vilatge? : una carrièra, tres pizzerias.
E se manjavi una pizza?
Dintri.
Comandi.
Arriba una tropelada de joves de PerquéPas.
Vau esperar defòra en daissar una aurelha dins la botiga per escotar las convèrsas...
E ben, amic legeire, te vau dire un secrèt : lo jove lengadocian desobrat que va manjar una pizza lo dimècres de ser, sa matèria grisa es victima de la gravitat : es davalada. E li emplena los alibòfis.
E lo jove lengadocian desobrat que va manjar una pizza lo dimècres de ser, çò que l'interèssa dins la vida, es de cossí se los vuejar, los alibòfis.
Lo jove lengadocian se sèga, tan coma vosautres, o benlèu mai, qu'es desobrat lo paure d'el. Mas la sèga, es ressèga. E, a la longa, aquò li provòca un penis elbow.
Alara, lo jove lengadocian desobrat que va manjar una pizza lo dimècres de ser viatja.
Va "en Espanha".
Extraches de convèrsa :
- E ben o sabi ieu, faguèri l'armada just a costat, a Carca, i anàvem cada dimenjada! (las distàncias comptan pas quand as los rostons confles)
- Quant te còsta una puta? (lo jove lengadocian desobrat i va pas per quatre camins quand vòl obténer una informacion)
- E ben, ja, as la dintrada, 5€.
- A oè, 5€ es pas car! (de dire en se gratant ont cal)
- Non, mas aquò's per dintrar, apuèi te la cal pagar la puta.
- M'an dich qu'aquò èra 70-80€.
- Pffff! T'o vau explicar ieu : te cal pagar lo lièch : 5€. Al P****, es 15€ perque es tot nòu. Mas al S*, es pas que 5€. Puèi, i cal pas anar al P***, es susvelhat ara. Vai al S*. La puta te dirà lo prètz quand montas. Es 40€, mas aquela radassa te dirà 60€ o 80€.
- Oè, ben a aquel prètz, aimi melhor anar a la de la rota G****
- Vai-te far chucar per Cerièra tant que i siás! (vos parlarai de Cerièra un autre jorn)
- Vai-te far chucar per Cerièra tant que i siás! (vos parlarai de Cerièra un autre jorn)
- Es 40€. 20 per ela, 20 per lo patron (aquò s'apèla un macarèl, mas aviá pas son diccionari dels sinonims sus el). Mas te ditz 60€ o 80€ aital, se ganha 40€. Se pensa que li anam pagar la mesada, aquela chuca-vièch! Tu li dises : 40€. E s'ela acèpta pas, davalas e ne prenes una autra. Aquesta o aquela, rai, qué n'as a fotre, tu?
Lo diplomat en lupanar contunha e (m')acaba:
- E sequenon, as pas qué de far coma ieu. Fas un pichon a una femna, aital, bicas a gratis quand vòles!
4 comentaris
diumenge, 1 de gener de 2012
Bona annada!
Bona annada plan granada e plan acompanhada per vosautres, legeires tant aimats.
Vos desiri tot plen de capitadas e de bonur!
Per ieu, aquesta annada que comença serà l'annada del grand cambiament... o, se lo grand cambiament fracassa, serà l'annada de la granda depression. Mas coma fa ja plan dos ans que m'i rabali dins la loose, comprenes plan que m'agradariá plan que siaguèsse l'annada del grand cambiament.
Del còp, me'n vau lèu lèu a la glèisa far cremar un ciri per que tot aquò foncione.
Tu tanben, vai-te'n lèu lèu a la glèisa o demandar a ton Dieu a tu e mai que mai al Dieu del FMI que tot aquò foncione.
Ajuda-te e Dieu t'ajudarà que dison. Me sembla qu'ai fach çò que caliá ; ara, la pauma es pas mai dins mon camp.
Inch Allah!
4 comentaris
Subscriure's a: Missatges (Atom)


text:
Torre Glòries
La Torre Glòries es un gratacèl situat a la Plaça de les Glòries catalanes, dins lo districte de Sant Martí de Barcelona. Foguèt dessenhada per l'arquitècte francés Jean Nouvel. Foguèt dobèrta en junh de 2005, mas son inauguracion oficiala se debanèt lo 16 de setembre de 2005.
Aqueste edifici a un aspècte que pòt far pensar a un missil enòrme. Ten 30 000 m² que servisson a de burèus, 3210 m² als servicis e installacions tecnicas, e 8350 m² als servicis generals e a mai possedís un auditòri. La Torre Agbar a una nautor de 144 m, amb 38 nivèls, que quatre son jos tèrra. Es lo tresen edifici de la vila en nautor, aprèp l'Hotel Arts e la Torre Mapfre.
Es equipada de mai de 4000 dispositius luminoses que fan servir la tecnologia LED e que permeton de generar d'imatges luminoses sus la façada. A mai, dispausa de sensors de temperatura a l'exterior de la torre que regulan la dobertura e lo tancament de las persianas de veire de la façada de l'edifici, en reduire aital sa consomacion d'energia necessària per la climatizacion.
Es proprietat del grop immobiliari Laietana, e es lo sèti del Grup Agbar.
Foguèt aquí que se celebrèron las campanadas del Cap d'an amb TV3 en 2006 e sus la façada se dessenhèron los nombres de las dotze campanadas. Per tal de preparar l'eveniment, lo 8 de decembre d'aquela annada se faguèron d'ensages d'impression dels nombres, de las letras e dessenhs sus las parets gràcias als lums de la torre.
Veire tanben[modificar | modificar la font]
- 30 St Mary Axe, un edifici semblant arquitecturalament a Londres.


text:
Dimars, 9 de junh de 2015, 03h00 Espòrt
Loló Delon, un grand òme del XIII, ven de partir
Lo plaser de la victòria : los joves de Corbièras ganhan lo trofèu dels minimes
© FCL
Aqueste divendres, los Dracs jogavan a Warrington. La Dimenajda Magica lor i a fait pèrdre Tònga per la sason e Todd Carney per doas bravas mesadas. Coma Tomàs Bòsc èra encara nafrat, Robin ocupèt lo pòst de mièg de dobertura, mas es pas Carney qual vòl. De mai, lo jòc al pè de Dureau foguèt catastrofic. Menats 12-6, los Dracs reprenguèron l’avantatge 18-12. Manquèron de tuar la partida dins una escapada d’Escarré que s’acabèt amb una passa mal assegurada, vertadièr simbòl del rescontre. Los Lops, jamai sadols, signèron tres ensages en seguida per daissar 26-18 los Dracs a lors problèmas, a l’oitena plaça e a la necessitat refortida de ganhar las doas partidas que venon a Brutus: contra Hull FC aqueste dissabte 13 (18h) e contra Wakefield dissabte 20.
Lo president Guasch es malcorat de l’anóncia del despart de Ben Garcia cò de las Pantèras de Penrith per la sason venenta e lo jove pilar Springer es mes a l’escart per aver ja signat a Castleford. Per contra, costat positiu, l’RFL ven d’oficializar la participacion dels joves U19 al campionat Academy l’an que ven.
En omenatge a Loló Delon
La setmana passada, los juniors de Marselha ganhèron lo campionat de Nacionala. Menats 19-6 pel Barcarés, signavan 22 punts en seguida per ganhar 28-19. En campionat femenin, Factura-Biganòs conservèt lo bloquièr en ganhant contra Tolosa.
Dissabte a Carcassona, se debanavan las finalas dels minims e cabdèths. En minims, lo trofèu revenguèt al CF Lesinhan (victòria contra Tonens 22-14) e lo campion a per nom Sant Martin de Crau amb l’ensag de la victòria marcat sus la darrièra accion (20-18, fàcia a Sant Estève). En cabdèths, lo trofèu partiguèt a Illa de Tet, mai fòrts que Marselha (30-24), e los campions son los Sang e Aur del XIII Catalan que tenguèron totjorn a distància l’Entenduda Avinhon-Barbentana (29-18).
L’ambient festiu, lo vam e l’engatjament dels jogaires e l’esperit ofensiu e esportiu representèron l’omenatge mai bèl de rendut a Loló Delon, desaparegut en debuta de setmana e que foguèt lo creator, puèi, d’ans e d’ans, lo responsable de l’MJC XIII, lo plantolièr de totes los talents tretzistas de Ciutat.
L’amassada generala
Aqueste dissabte 13, se tendrà l’amassada generala de la Federacion a Sant Estève que deuriá desvelar la formula del Campionat d’Elèit per la sason venenta, campionat que deuriá comptar amb la participacion d’Albi.
Alan Roch


text:
L’evolucion del temps (o lo movement a travèrs d’aqueste) es totjorn estada una matèria malaisida. Òr, una fisiciana australiana a pogut descobrir una anomalia de la fisica convencionala: i a un misteriós fenomèn sonat “violacion del Temps” que poiriá èsser a l’origina de l’evolucion del temps e de las leis de conservacion de la matèria a travèrs d’aqueste.
La fisiciana qu’a efectuat l’estudi s’apèla Joan Vaccaro e trabalha al Centre Griffith per la Dinamica Quantica de Natah, en Queensland, en Austràlia. Sas conclusions pòdon arribar de cambiar la vision convencionala de l’espaci e del temps, e demostrar, fin finala, cossí es lo movement del Mond a travèrs del temps.
Una simetria que fòrça l’Univèrs
Segon Vaccaro, l’Univèrs patís una simetria que viòla lo movement del temps e es per aquesta rason que nosautres avançam totes cap al futur. Se i aguèsse pas aquesta violacion, dicha de T (violacion del Temps), avançariam pas a travèrs del temps e encara seriam al Big Bang. Mas la pròva de tot aquò es que, uèi lo jorn, avèm laissat endarrièr l’origina de l’Univèrs.
“Ai trobat lo mecanisme que nos fa avançar cap al futur. Es la rason fondamentala –çò confirmèt Vaccaro– que nos fa envielhir e la rason que nos fa avançar a travèrs lo temps. L’Univèrs sembla d’èsser simetric dins lo temps e l’espaci mas i a una direccion determinada per avançar a travèrs del temps e aquò nos fa envielhir e non rejovenir”.
L’anomalia que Vaccaro a trobada se basa sus doas rasons fondamentalas que ja son definidas en fisica convencionala. Son las teorias sus la direccion del temps e lo comportament dels mesons (de particulas subatomicas amb de talhas entre l’electron e lo proton). Aquestes an un movement desparièr segon la direccion del temps.
Las experiéncias de Vaccaro, publicadas dins lo jornal numeric Proceedings of the Royal Society, mòstran que lo comportament dels mesons depend de la direccion del temps. S’aquesta direccion cambièsse, tanben o fariá lo comportament dels mesons.
“La fisica convencionala actuala parla solament d’una direccion del temps e d’un tipe solet de comportament dels mesons. Segon aquò, tot es asimetric –çò diguèt Vaccaro–. Mas lo problèma es que l’Univèrs pòt pas èsser asimetric”.
“Aquò vòl dire que las teorias de la fisica an d’èsser simetricas quand parlam del Temps –çò diguèt la fisiciana australiana–. Se foguèsson asimetricas a l’esgard del temps, se deurián adaptar a las direccions del temps e al comportament dels mesons. E aquò se passa pas ansin. Aquò es una anomalia en fisica qu’encara cal resòlver”.
A mai, Vaccaro a confirmat que se i aguèsse pas de violacion de T, i auriá un Univèrs fòrça singular pr’amor qu’un objècte coma una taula poiriá èsser situat dins lo temps e l’espaci sens desaparéisser.
“Un objècte existís en un luòc solet a l’encòp e un solet còp dins lo temps. D’èsser en un luòc de l’espaci es pas res d’especial mas d’èsser en un ponch del temps –çò confirmèt aquesta fisiciana– fariá desaparéisser puèi aqueste objècte, e aquò se passa pas”.
S’aquò se debanèsse, çò ditz Vaccaro, i auriá pas cap d’evolucion del temps. Las personas poirián solament existir en un ponch unic, e pro. I auriá pas de movement dins lo temps. Segon Vaccaro, aquò, una teoria de la violacion del Temps (violacion de T) o fa tot cambiar totalament.
“La Taula es totjorn dins lo meteis ponch, totjorn –çò diguèt Vaccaro–. La teoria ara accèpta una conservacion de la matèria. De mai, los objectes se fan mai vièlhs e finisson que se rompon e las personas se fan de mai en mai vielhas pr’amor qu i a una vertadièra evolucion del temps. Aquò vòl dire, fin finala, que la nòva teoria (amb la violacion del temps) ten una evolucion del temps. Pas coma abans. Vaccaro vòl contunhar sas experimentacions per poder sosténer sa nòva e estonanta teoria.
La Redaccion
Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet , lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.


text:
Pavia (l'anciana Ticinum, en lombard e italian Pavia) es una vila situada al sud-oèst de Lombardia, al nòrd d'Itàlia, a 35 km al sud de Milan. Es la capitala de la província omonima (Provincia di Pavia en italian). En 2011, teniá una populacion de 71.142 abitants[1][2] Lo riu Ticino travèrsa la ciutat abans de confluir amb lo riu Pò.
Pavia es la capitala d'una província fertila que forma part de la Plana padana o Val de Pò, e se centra essencialament sus la viticultura e la produccion de ris, cerealas e produches lachièrs. Las industrias son principalament situadas en banlèga, çò que preserva l'atmosfèra suava de la ciutat e lo clima d'estudi e de meditacion associat a l'Universitat de Pavia.


text:
Dimars, 19 d'agost de 2014, 03h00 Espòrt
Los Tigres de Castleford jogaràn la finala de la Cup
Aqueste 15 d’agost, los Dracs jogavan cò dels Diables roges de Salford. Lo president del club, En Kokash, a montat una còlha de jogaires-estelas extraordinària sul papièr mas pietadosa sul terrenc, vist que se trigòssa entre la 10a e la 12a plaça al classament, plan luènh dels sòmis de cap de fila de la Superliga. Mas, un jorn ça que la, la salsa finiguèt per prene. Malastrosament pels catalans, aquel jorn foguèt divendres! Los Dracs dobriguèron la marca amb un ensag de Pomeroy e puèi, tornèron a la mòstra de totas lors decas vengudas tròp costumièras e doblidèron totas las bonas resolucions: pas de jòc al pè, traucs en defensa, incapacitat de marcar dins los temps fòrts... e l’ensag “classic” de la darrièra minuta abans la pausa (22-4 per Salford). Dins lo segond temps, la partida s’equilibrèt. Anderson entretenguèt las esperanças per un ensag, mas los Diables puntèron dos còps darrèr la linha catalana e lo mesclanha catalan de Salford, lo Théo Fages, marquèt l’un d’aqueles ensages. A la fin, Duport e Henderson ramenèron la marca a 34-22.
Los Dracs sèrvan la 7a plaça, vist que Widnes a perdut a Huddersfield 14-28 e que Wigan, amb un ensag de Charnley sus la còrna, arranquèt l’egalitat 14-14 cò d’Hull KR que demòra a dos punts dels Dracs:


text:
Ornithischia
Es ornitisquis o ornitischia ei un òrde escandit de dinosaures erbivòrs. Tanben son aperats Predentata. Eth nom ornitischia derive deth grèc ornitheos (audèth ) e d'ischion (articulacion pera pelvis). Son coneguts coma dinosaures damb pelvis d'audèth. Totun, es audèths que descenden des saurisquis e pas des ornitisquis.
Èran erbivòrs que demorauen en tropes e eren plan més abondants qu'es saurischis. Plan d'eri eren animals de presa des therapodes e eren més petits qu'es sauropòdes.
Caracteristiques[modificar | modificar la font]
Eth superòrde des dinosauria siguec dividit en dus òrdes: ornitisquis e saurisquis per Harry Seeley en 1888. Aquera division, plan acceptada, se basaua ena evolucion dera pelvis enquia ua estructura més d'audèth (detalhs enes vertebres i ena armadura e era possession der òs predentari. Aguest òs predentari qu'ei un òs extra deuant dera dentadura inferior qu'arriba ar òs dentari. Era dent predentaria coincideish damb eth premaxilar ena dentadura superior. amassats formen un aparelh ponchut usat entà mastegar èrba.
Er òs deth pubis des ornitisquis aponcha en baish e ena direccion dera coa, en parallèl damb er ischium e damb un supòrt en eth abdomen. Açò que hè ua estructura pelvica quadruple. Es pubis des saurisquis qu'aponchen en baish e en direccion deth cap en laudèrts ancessorals.
Es ornatisquis auien tanben hiestres anteorbitals més petites (horats deuant des uelhs ) més que non pas es saurischis e ua pelvis més grana e estable. Damb un pubis coma d'audèths, parallèl ara colomna vertebral, evolucionéc independent tres còps enquia ornitisquis, therizinosaurids e dromaeosaurids.
Es ornitisquis evolucionaren d'ua forma bipèda enquia ua forma quadrupèda coma minim tres viatges ena istòria e es van mostrar cabedisses d'adoptar es dus postures lèu lèu.
Classificacion[modificar | modificar la font]
- Ornithischia
- Eocursor
- Fabrosaurus
- Pisanosaurus
- Taveirosaurus
- Trimucrodon
- Heterodontosauridae – (dinosaures damb eth morre hort)
- Thyreophora – (dinosaures armats)
- Neornithischia
- Ornithopoda
- Thescelosauridae – (es darrièrs dinosaures ponchuts més primitius)
- Iguanodontia
- Rhabdodontidae – (dinosaures ponchuts europeus)
- Dryosauridae – (petits dinosaures ponchuts)
- Camptosauridae – (dinosaures ponchuts de miei volum)
- Hadrosauridae – (dinosaures coma auques)
- Marginocephalia
- Pachycephalosauria – (dinosaures damb eth cap damb òssi)
- Ceratopsia
- Chaoyangsauridae – (dinosaures damb bec coma es papagais)
- Psittacosauridae – (dinosaures papagai)
- Neoceratopsia
- Leptoceratopsidae
- Bagaceratopsidae
- Protoceratopsidae
- Ceratopsidae – (dinosaure damb banes)
Filogenia[modificar | modificar la font]
Es ornitisquis Genausauris eren dividits en dus classes: es Thyreophora e es Cerapoda. Es Thyreophoga enclausauen es Stegosauria ( coma eth dinosaure damb armadura Stegosaurus ) e es Ankylosauria (coma Ankylosaurus). Es Cerapoda enclausauen es Marginocephalia (Ceratopsidae e eth Pachycephalosauria) e es Ornithopoda (enclausant es dinosaures -auques coma es adrosaures e eth Edmontosaurus). Es Cerapoda son un concepte plan tardièr.


text:
Lenga d'òc : Quanta bèla enterrada ! / Tè Vé Òc [emission audiovisuala]
Emission dau 4 d'octòbre de 2018
En Aumessas, dins lei Cevenas gardesas, de comedians amators presentèron una pèça adaptada dau cònte de Claudi Anselme e Joseta Duplan. E mai, aquestei joguèron au costat de Muriel Martinet e Clara Bertrand. ''Quelle belle enterrada !'' es un espectacle bilingue que d'un subjèct grèu ne'n sortísson de galejadas, de jòcs de mòts e de situacions a de còps dificilas ò amusantas. Vos convidam an' aquela bèla enterrada per faire la coneissença de Rachel e son òme, la pastressa e lo novèu garda-campèstre, dins una revista de Marc Carteyrade.


text:
Alès
Alès[1] es una comuna de Lengadòc, situada administrativament dins lo departament de Gard e la region d'Occitània. Segonda comuna mai importanta del departament aprèp Nimes, la ciutat es la capitala del país cevenòl e compta mai de 40 000 abitants.
Lo gentilici de sos abitants es alesenc, -a.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Catedrala de Sant Joan Baptista (sègle XVII)
Ciutadans illustres[modificar | modificar la font]
- Maurici André: un dels màgers trompetistas del sègle XX.
- Pau Fèlix (1803-1879), escrivan occitan.
- Leontina Goirand (1853-1923), escrivana occitana escaissada Felibressa d'Arena.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ La forma Alèst es arcaïca.


text:
Eth Museu del Mar ei era pòrta d’entrada en MOLL (Museu Obert de Lloret). Era sedença d’aguest centre culturau ei Can Garriga, ua casa indiana de tres plantes damb grana valor istorica e patrimoniau qu’er Ajuntament aqueric er an 1981.
Eth musèu compde damb ua importanta colleccion de maquetes navaus, qu’es expèrts qualifiquen d’extraordinària, e ua auta d’objèctes e materiaus restacadi damb eth mon dera vela, que contribuïssen ara comunicacion dera cultura e dera istòria de Lloret.
Era visita ath musèu ei com un viatge, que comence damb es rebrembes d’ua relacion que se pèrd en temps, a on Lloret e eth mar se guarden. Continue damb es viatges e eth comèrç de cabotatge pera Mediterranèa e es granes aventures des pilòts e navegants de Lloret.
Se barre damb era desaparicion d’aguesti grani viatges a mans deth vapor, era pèrta des colònies en 1890 e era tornada des que se n’anèren, quauqu’uns damb fortuna. Entà acabar, se mòstre tot aquerò qu’aguesti hèts an deishat ena vila en forma de patrimòni.
Tarifa generau:4,00 €
Tarifa redusida: 2,00 €
Tarifa gratuïta: menors de 12 ans
De març a mai:de deluns a dissabte, de 9.00 a 13.00 e de 16.00 a 18.00 ores; dimenge, de 10.00 a 13.00 e de 16.00 a 19.00 ores
De junh a seteme:de deluns a dissabte, de 10.00 a 13.00 e de 16.00 a 20.00 ores; dimenge, de 10.00 a 13.00 e de 16.00 a 19.00 ores
Octobre: de deluns a dissabte, de 9.00 a 13.00 e de 16.00 a 19.00 ores; dimenge, de 10.00 a 13.00 e de 16.00 a 19.00 ores
De noveme a hereuèr:de deluns a dissabte, de 9.00 a 13.30 e de 15.30 a 18.00 ores; dimenge, de 9.00 a 14.00 ores


text:
Granhòu
Granhòu[1] (oficialament en francés Grignols) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son d'interès inegal : Granol, en 1872, Grainol, en 1099, Granolium, en latin, en 1135 e Granolhium, en 1245, nos ensenhan que lo nom deviá èsser Granhòl, diferent de la fòrma modèrna sonque per l'l finala qu'èra pas enquera vocalizada. Las atestacions seguentas mòstran una creativitat toponimica que chamnhet urosament pas grand causa a la prononciacion autentica : Granolh a la fin dau sègle XII, Greniols (francizacion sus lo modèle gran/grain ?) en 1310, Grignaux en 1450 (que testimònia de la vocalizacion de la consonanta finala -l), Grouignouls en 1503, Grignoulx en 1675, [Grignol en 1793], Grignols au sègle XIX. L'etime es benlèu un derivat de granum, « grun, gran », coma graneolum [2] o son eretier, o, autra solucion, un nom de persona gallés Grannus, sigut de *ialo [3]. Mas *ialo, « champ, esclarziera, estenduda descoberta », sembla pas donar ni òu, ni iòu en Peiregòrd (veire Maruelh, Eissiduelh, o Valaujors, en Sarladés), çò que roina un pauc la solucion *Grannoialo.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2013 : 587 abitants (29 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ http://communes-oc.cg24.fr/pages/Communes-de-dordogne-en-occitan.pdf
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984
- ↑ Chantal Tanet et Tristan Hordé, Dictionnaire des Noms de Lieux du Périgord, ed. Fanlac, segonda edicion, 2000


text:
Aliatge
Un aliatge es una mèscla omogenèa de dos o maites elements, qu'al mens un deu èsser un metal. Lo compausat resultant presenta de propietats fòrça diferentas d'aqueles dels elements constitutius quand èran separats, e de vegadas basta d'apondre una fòrça pichona quantitat d'un element per que se realizen. La tecnica de l'aliatge s'utiliza per melhorar qualques propietats dels metals purs, coma la resisténcia mecanica, la duretat o la resisténcia a la corrosion. Atal, l'acièr es fòrça mai dur que lo fèrre, a que s'apond de carbòni. Mas, de propietats fisicas coma la densitat, la reactivitat, lo modul elàstic o la conductivitat termica e electrica de l'aliatge diferéncian gaire d'aquelas dels elements primaris. D'entre los aliatges comuns i a lo laton, fach amb de coire e zinc, o lo bronze, fach amb de coire e d'estam.
Lo aliatges se forman mai sovent per la fusion dels seus compausants e aprèp la mèscla se solidifica.
Existís, en mai, un metòde de produccion d'aliatges nomenat aliatge mecanic que se basa sul trissatge dels compausents meses ensebles. Lo material es somes a una seriá de moviments e de friccions que provòcan la formacion de dissolucions solidas deguda, entre autres, a la reduccion de la talha dels seu cristals.
Somari
Solucion silida[modificar | modificar la font]
De biais analòg a las solucions liquidas, tanben exitís de solucions solidas metallicas que son formadas per una matritz d'atòms (solvent) qu'inclusís, en posicion de substitucion o intersticiala, d'autres atòms d'un segon element (solutat). La quantitat maximala de solutat que pòt èsser present al solvent en condicions d'equilibri es çò que se nomena solubilitat.
Per qu'un element metallic aga una solubilitat elevada a la malhum cristallin d'un autre metal cal la concurréncia de qualques condicions (las règles d'Hume-Rothery):
- Lo radi atòmic del solutat pòt pas diferir mai del 15% d'aquel del solvent.
- L'estructura cristallina dels dos elements deu èsser similar, melhor se son identics.
- L'electronegativitat deu èsser la meteissa pels dos elements o lo mai similar possible. Se la diferéncia es tròp granda, los metals tendon a formar de compausats intermetallics e non de solucions salidas.
- La valencia del solutat e solvent deu èsser lo mai similar possible. La mai granda solubilitat se fa quand ambedoas an la meteissa valéncia. Los metals amb una valéncia pichona tendon a dissòlvre los metals amb una valéncia superiora.
Tipes d'aliatges segons las seunas propietats[modificar | modificar la font]
- Aliatge dur: Se dich de l'aliatge de duretat fòrça elevada utilitzat. Son aliatges especialament adaptat a al talha dels metals, per de matrials e per de pèças que demandan una granda resisténcia a l'abrasion mecanica.Per exemples son: los acièrs rapids, los aliatges nomenats Stellite a basa de cobalt, cròme e tungstèn, e los carburs aglomerats, constituits subretot per de carbur de tungstèn (amb addicions de carbur de titani, de tantal e de niòbi) aglomerat amb de cobalt.
- Aliatge fusible: se dich de l'aliatge de punt de fusion fòça bas (denominacion sovent aplicada als aliatges que se fondan jos 230 °C). Son subretot aplicats en fusibles, per la creacion de mòtles, fondaria, entre d'autre. Coma principals compausents i a: lo bismut, lo plomb, l'estam e lo cadmi.
- Aliatge refractari: A diferéncia del precedent, l'aliatge refractari pòt èsser utilizat a de temperaturas elevadas (de l'òrdre de 900 °C o mai).
- Antifriccion: Se dich dels aliatges destinats a d'aplicacions que cal de resisténcia la friccion. Per aquela aplicacion abutualament durs, per reduire la friccion, plastics, per minimizar l'eventualitat de la rompadura del sistema mecànic, e devon mantenir una bona conductibilitat termica
Exemples d'aliatges[modificar | modificar la font]
Aliatges de coire[modificar | modificar la font]
- Bronze : coire + estam
- Laton : coire + zinc
- Billon : coire + argent; utilizat per frapar la pèça de moneda dins las epòcas de raretat de metals nòbles o de devaluacion monetària.
Aliatges de fèrre[modificar | modificar la font]
- Fonda : fèrre + carbòni (de 2,1% a 6.7% de carbòni)
- Acièr : fèrre + carbòni (mens de 2,1% de carbòni)
- Acièr inoxidable : fèrre + niquèl + cròme, e a vegadas molibdèn o vanadi
Altres aliatges[modificar | modificar la font]
- Aur nordic: coire, alumini, zinc e estam segon las proporcions seguentas: Cu89Al5Zn5Sn1.
- Aliatge de plomb e estam : utilizat per la sòudadura de compausents en electronica.
- Amalgama: mercuri + un altre metal, per exemple aur, coire, cadmi, eca.
- Argentan o argent alemand o maillechort o alpaca: coire + zinc + niquèl
- Metal de Babbitt: estam o plomb + antimòni
- Peltre: estam + coire (+ plomb + antimòni)
- Zamak: zinc + alumini + magnesi + coire
Referencias[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (es)William Callister, Introducción a la ciencia e ingeniería de los materiales, vol. I


text:
Er Indus ei encara auè un des arrius mès longui d’Asia. E siguec, hè 4.600 ans eth lòc on i neishec ua des civilizacions mès importantes dera umanitat: era nomenada civilizacion d’Harappa. Ara, era paleoclimatologia prepause qu’era sua fin aurie ua causa climatica: ua sequèra fòrça intensa qu’aurie arturat eth cicle des monsons pendent mès de 200 annades. Açò aurie provocat er abandonament de ciutats coma Mohenjo-Daro e era fin d’aquera civilizacion.
Atau, mentre que d’autes civilizacions d’aquera madeisha epòca coma es d’Egipte, Grècia o Mesopotamia aurien finit per ua longa sequèra hè 4.000 annades, era fin dera civilizacion der Indus ei encara aué un mistèri. Pr’açò ara ua còla de paleoclimatològs an volut estudiar damb prigondor se es causes tanben sigueren climatiques. An estudiat donades d’isotòps en depaus d’un ancian lac e damb eres an podut descorbir qu’eth cicle deth monson s’arturèc pendent dus sègles.
Era civilizacion der Indus, un arriu qu’aué ei en Paquistan e Índia, siguec tanben aperada de Harappa. Auie coma caracteristiques granes ciutats fòrça ben planificades damb bèri uns sistèmes municipaus fòrça avançats pera epòca. Era sua escritura non a estat jamès deschifrada. E pòc a pòc es sòns abitants abandonèren es sues ciutats e era sua civilizacion desapareishèc hè 4.600 annades.
Era còla de recercaires qu’a hèt aguest estudi a coma cap a Yana Dixit, dera Universitat de Cambridge, e an estudiat es donades der ancian lac Kotle Dahar, en Haryana, Índia. Entà he’c an amassat casquelhs de cargòlh de lac (Melanoides tuberculata) hèts d’un carbonat de calci (CaCO3) nomenat argonita. E an compdat es molecules entà separar es isotòps d’oxigèn-16 e es d’oxigèn-18.
Ua sequèra de mès de 200 annades
Eth lac de Kotla Dahar a mès o mens aigua segontes era epòca der an. Pendent era sequèra er oxigèn-16 s’esvapòre fòrça mès ràpid qu’er oxigèn-18. E es casquelhs de cargòlh an mès oxigen-18. Er estudi mostrèc mès oxigèn-18 entre hè 4.200 e 4.000 annades. Açò volerie díder que non agueren ploges pendent aquera epòca: es monsons acabèren pendent 200 annades.
Es resultes sigueren publicades ena revista online Geology e mòstre era idèa qu’era fin des ploges deth monson aurien provocat eth declin d’aquera civilizacion. Totun, un des scientifics, David Hodell, confirmèc qu’es donades serien solament segures se se parle d’ua epòca 100 annades mès o mens d’aqueth moment.
Ath delà, Anil Gupta, director der Institut Wadia de Geologia der Imalaia en Dehradun, Índia, confirmèc qu’eth trabalh ajude fòrça a fixar eth recòrd geografic des ancianes sequères en aquera region. E pr’açò cau hèr encara mès questions: Perqué ? E perqué non s’an trapat encara cambis en eth corrent der Atlantic Nòrd en aquera epòca o ena activitat deth solei ?
Hè pòc, ua auta còla de paleoclimatològs qu’auie Sughma Prasad coma cap tanben afirmèc era madeisha causa. Prasad, que trabalhe en eth Centre de Recèrca de Geosciéncia de Postdam trapèc que i auec ua sequèra hè 4.000 ans. “Era sequèra comencèc dilhèu un pòc abans – ac diguec Prasad -. Mès ei un fenomen que siguec fòrça mès intens hè 4.600 annades”.
“Se era fin des monson siguec era causa principau dera fin dera civilizacion der Indus – çò diguec Hodell -, ei segur qu’es ancianes societats lutèren contra eth clima. Ei ua leçon entara nòsta generacion. Pr’açò auem de lutar damb eth cambi climatic provocat per òme damb mès rason”.
Era Redaccion
Aguest article ei publicat gràcies a un acòrdi de cooperacion damb www.aranes.club, era pagina web entà apréner aranés de forma gratuita


text:
Montembuòu
Montembuòu (Montemboeuf en francés) es una comuna lemosina, situada dins lo departament de Charanta e la region de Peitau-Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Abans la Revolucion e la formacion del departament de la Charanta, Montembœuf a #èsser una enclave del Peitau en Engolmís e Limousin[1].
Avant la Révolution et la formation du département de la Charente, Montembœuf a été une enclave du Poitou en Angoumois et Limousin[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ de Mapas de la sénéchaussée de Angoulême e de la Généralité de Limoges, in Modèl:Ref-Charanta-Bordessoules
- ↑ Cartes de la sénéchaussée d'Angoulême et de la Généralité de Limoges, in Modèl:Ref-Charente-Bordessoules


text:
Espòrts d'Aqui - Las raquetas de nèu
Comentaris
25-09-2018 :: Pascau
Apondre un comentari
Cada mes, Estela Arrosèras vos mia a la descobèrta d’un espòrt : raquetas de nèu, golf, caiac, quilhas, yoga … Que n’ia aurà tà tots los gosts !
Mes Estela ne hè pas sonque gaitar … Après l’explicacion e la demostracion, la presentatora que s’i ensaja e que veiratz que n’ei pas tostemps ua escajuda !
Tad aqueth prumèr episòdi, Estela que's passeja deu costat de Goreta (64) dab las suas raquetas de nèu, en companhia deu guida de montanha Pierre Vidal.
Ua emission sostenguda per la region Novèla Aquitània.
Durada : 6 min 51
Disponibla dusca lo 22/09/2019


text:
Champagnat
Champagnat es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Champagnat Fa partida de la Bressa louhannaise. Lo ponch culminant de la municipalitat es çò mont en Febrièr, a 611 mètres d'altitud.
Champagnat fait partie de la Bresse louhannaise. Le point culminant de la commune est le mont Février, à 611 mètres d'altitude.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Vilamòs
Vilamòs (en catalan, Vilamós) ei un vilatge e municipi dera Val d'Aran, e eth cap deth terçon de Lairissa.
Administracion[modificar | modificar la font]
Lo municipi a dus vilatges: Era Bordeta e Vilamòs.
Politica[modificar | modificar la font]
Eleccions de 2015:
Eleccions de 2011:
Demografia[modificar | modificar la font]
Era poblacion ei de 164 abitants (2015)[2].
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Siti oficiau deth municipi
- Informacion dera Generalitat
- Ficha estatistica IDESCAT
- Carta deth municipi


text:
La Peiruga
La Peiruga[1] [2] (oficialament en francés Lapeyrugue) es una comuna auvernhata d'Occitània, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Sansac de Veinasés (7,7 km)
Toponimia[modificar | modificar la font]
Segon Dauzat e Rostaing, *La Peiruga (nom probable) ven del mot occitan pèira, amb lo sufixe -uca[3].
Istòria[modificar | modificar la font]
La comuna se creet en 1870 per desmembrament de la comuna de La Beceireta.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Mistral Frederic Lou Tresor dóu Felibrige vol. 15 (P-Relana): Peirugo (la)
- ↑ Comission Toponimica Occitana de l'Institut d'Estudis Occitans
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984


text:
-287
Aquesta pagina concernís l'an -287 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Republica Romana[modificar | modificar la font]
Tresena secession de la plèba en causa de son exclusion dau partiment de tèrras conquistadas sus lei Sabins. Quintus Hortensius foguèt alora elegit dictator per reglar la situacion. Adoptèt la Lex Hortensia que demeniguèt ò annulèt certanei dèutes e donèt lo drech a l'assemblada dei plebèus d'adoptar dei lèis sensa l'acòrd dau Senat. Aquò donèt mai de poder ai classas favorizadas de la plèba e permetèt la formacion d'una aristocracia pus establa a partir d'aquelei classas e dau patriciat tradicionau de la vila.


text:
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
- Arrêter de fumer ! Pourquoi ?
- 8 raisons pour arrêter de fumer aujourd’hui. La 6 m’a surpris !
- La méthode simple pour en finir avec la cigarette ! Allen Carr Chapitre 1 " Résumé "
- Femme enceinte : comment arrêter de fumer ?
- Arrêter de fumer grace l'hypnose - Séance complète
- Femme enceinte : comment arrêter de fumer ?
- Femme enceinte : comment arrêter de fumer ?
- 🚭 ARRÊTER DE FUMER : 3 Conseils pour les PREMIERS JOURS
Arrêter de fumer, ma méthode !
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
ARRETER DE FUMER
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
La méthode simple pour arrêter la cigarette ! Allen Carr INTRODUCTION " Résumé "
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
ARRETER DE FUMER
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
8 raisons pour arrêter de fumer aujourd’hui. La 6 m’a surpris !
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
🚭 ARRÊTER DE FUMER : 3 Conseils pour les PREMIERS JOURS
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
Comment arrêter de fumer en 3 jours en 7 étapes
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
ARRETER DE FUMER
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
Arrêter de fumer grace l'hypnose - Séance complète
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
Allan carr arrêter de fumer
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
Méthodes pour arrêter de fumer
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
La méthode simple pour arrêter la cigarette ! Allen Carr INTRODUCTION " Résumé "
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.


text:
Lo partit excitant, que va càmbiar de nom per se sonar d’ara enlà « En Darrièr » tendrà son universitat sonada La Sortida al mes de setembre.
Aquesta universitat se debanarà a Port La Robina a Sallèles d’Aude. Lo programa serà variat, amb de taulas carradas e de cadièras longas, e un molon de conferéncias oenologica-barjacairas.
Pista de reflexion prepausada : definir se la coeréncia territoriala de las competéncias dins l’expertisa ciutadana se pòdon articular amb lo paradigme renovator de las culturas conscientizantas sens comprometre l’enjòc federaliste recompausat del camp politic excitant.
Coma de costuma, totes los qu’an cap d’idèas son convidats de las venir expausar e defendre.
Inscripcion obligatòria..


text:
Tres jornades fòrça heiredes ena Val d'Aran.
Temperatures fòrça heiredes, qu'an provocat qu'aguesta sigue era net mès heireda de çò qu'amiam d'an (-8°/1° en hons de Val; -14°/-9° en còta 2.000).
Eth dijaus 8, pendent era maitiada e prumères ores deth maitin, auram bromes mès compactes, encara que alternades damb quauqui clari que, poderien deishar quauqua fèbla nheuada. Pera tarde es clari guanharàn terren e era net serà seren<. Vents fèbles de compausant nòrd-oest.
Temperatures encara mès heiredes (-8°/0° en hons de Val; -17°/-9°).
Eth diuendres 9, eth maitin serà assolelhat. A compdar de meddia aumentarà era nivolositat e se produsiràn quauques precipitacions entre fèbles e moderades que seràn de nhèu en totes es còtes. Acumulacions de 15 a 20 cm en còtes nautes.
Temperatures minimes en tot tocar hons, diürnes en ascens (-9°/4° en hons de Val; -18°/-4° en còta 2.000).


text:
Dus dies de cauma en Aran.
Temperatures minimes heiredes e maximales en recuperacion (-2°/15°).
Eth dijaus seguiram tamb solei encara que tamb quauques bromes nautes que entalaràn quauquarren eth solei.
Temperatures en recuperacion (2°/16°).
Eth diuendres, pendent eth maitin, es bromes nautes seràn un shinhau mès espesses e embaranaràn eth cèu; pera tarde aumentarà era nivolositat e a darrères ores se poderien produsir precipitacions entre moderades a intenses. Còta de nhèu sus es 1500 m. Acumulacions d'entre 10 a 15 en còtes nautes. Vents fòrts tamb bohades fòrça fòrtes pendent era tarde e net.
Temperatures en ascens pendent era jornada e rapida descenuda pera net (4°/16°).


text:
31/08/2015
Agòst de 2015
• Vergonha als calucs de Dius que contunhan de far de chaples e d'afrabar lo patrimòni istoric mondial.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Coyote, Guy Ligier e Claude Canabes.
24 d'octobre : contra los elegits complicis
26/08/2015
Soi contristada
Claude Cabanes es mòrt duèi. Tre que l'ai sachut, sa votz m'es venguda dins las aurelhas. Una votz qu'òm emblida pas, un biais de parlar dapasset, sillaba per sillaba, un accent. Coma soi nostalgica d'aquelas emissions de discutidas politicas a la television ! De discutidas amb de monde coma el, de monde que vos balhavan a soscar, de monde que vos fasián venir melhors. Me'n sovene d'una qu'èra menada per Ivan Levaï, crese, sus la Cadena Parlementària. Cabanes i èra sovent amb un autre que se sonava Paul Giesbert (sai pas s'èra lo paire de Franz-Olivier) e qu'èra de drecha. Sai pas pus lo nom de l'emission.
25/08/2015
Per de qué pas ne prene un a l'ostal ?
Seriái pas sola en França, benlèu, s'èra possible.
Sus l'estatua de La Libertat : « Donnez-moi vos pauvres, vos exténués, qui en rangs pressés aspirent à vivre libres. (…) Envoyez-les moi, les déshérités, que la tempête m’apporte. J’élève ma lumière et j’éclaire la porte d’or ! » (poèma escrich en 1883 per Emma Lazarus, filha d'una familha josieva portuguesa venguda a New York)
18/08/2015
13/08/2015
40 ans de lucha
11/08/2015
Trombinoscòpi
03/08/2015
Lo 7 d'agòst, omenatge a Joan Bodon a Crespinh
La Sant-Justin es la data tradicionala de la fèsta del Grelh roergàs (Justin èra lo pichon nom de l'abat Besson), associacion montada en 1921 per, entre autres Enric Molin. Lo Grelh roergàs es un pichon ostal d'edicion qu'agèt lo bon gost de mesclar, tre la debuta, felibres e occitanistas.
L'annada 2015 marca lo 40en anniversari de la mòrt de Joan Bodon (1920-1975).
Inscription à : Articles (Atom)


text:
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Valérie Benguigui e Albert Jacquard.
• Vergonha als calucs de Dieu qu'an fach un chaple dins un centre comercial de Nairobi al Kenia (au mens 70 mòrts).
• Òsca a la Grècia que comença de se mainar de luchar contra la montada del partit fascista.
• Òsca a Rohani, novèl president de l'Iran, qu'es pas pus dins la rega d'Ahmadinejad. Lo monde lo merceja plan.
• Òsca als obrièrs del textil del Bengladech que cauman per çò que vòlon pas pus trabalhar per de nespolas.
• Vergonha a Berlusconi que, per assajar d'anar pas en preson, fa demissionar los ministres de son partit d'un governament de coalicion qu'es ja guèrlhe.
• Vergonha a la drecha francesa que pren de mai en mai lo discors del FN (Fillon : entre un FN e un PS, causir lo mens sectari). Se l'esquèrra al poder governava mens a drecha, benlèu qu'aquò arribariá pas.
• Vergonha als senators que vòlon contunhar d'èsser de cumulards. Cal ajustar que lo Senat a una majoritat d'esquèrra e que lo non-cumul dels mandats es una mesura d'esquèrra.


text:
-572
Aquesta pagina concernís l'an -572 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Babilònia[modificar | modificar la font]
Après mai de 13 ans de resisténcia, la ciutat-estat insulara de Tir negocièt sa rediccion ambé lei Babilonians e capitèt de gardar una autonòmia importanta. Aquò permetèt au rèi Nabucodonosòr II de dispausar d'ara endavant de la flòta de Tir per seis operacions còntra Egipte.


text:
Louvemont
Louvemont es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Louvemont A situat en lo arrondiment de Sant-Dizier e en lo costat de Wassy, a 15 km de Sant-Dizier e a 7 km de Wassy.
Lo vilatge compta aperaquí 750 abitants.
La siá superficie es de 20,98 km².
Se compausa essencialament d'ostals particulars.
Louvemont Se situa sus la Blaise, pichon riu en se tirant en la Marna.
Louvemont est situé dans l'arrondissement de Saint-Dizier et dans le canton de Wassy, à 15 km de Saint-Dizier et à 7 km de Wassy.
Le village compte environ 750 habitants.
Sa superficie est de 20,98 km².
Il se compose essentiellement de maisons particulières.
Louvemont se situe sur la Blaise, petite rivière se jetant dans la Marne.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo sieu nom provendriá del latin Lupus Monds #que designa lo tuc que # se tròba sus el lo vilatge e ont #penar de lops. Lo nom del riu "Blaise" vendriá tanben de la paraula "lop" en celtique bleiz e designa de luòcs ont se trobava aqueles animals.
Louvemont Èra un anautit luòc de la fonte d'Art a Modèl:La s-.
Son nom proviendrait du latin Lupus Mons qui désigne la colline sur laquelle se trouve le village et où sévirent des loups. Le nom de la rivière "Blaise" viendrait aussi du mot "loup" en celtique bleiz et désigne des lieux où l'on trouvait ces animaux.
Louvemont était un haut lieu de la fonte d'Art au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle.


text:
dimanche, 12 juillet 2009
Benach a convençut lo president de l'eurocambra sortent !
País Nòstre aviá pausat la question de l'emplec del catalan als candidats presents lo 30 de mai pendent lo debat de Laure Menerbés. Uèi sem content de veire que lo president de l'eurocambra sortenta a per fin comprès los arguments per l'emplec del catalan a Brussèla e Estrasborg.
Esperem qu'aquesta conversion fosquèsse tanben aquela de totes los elegits del continent europèu... dins totas las cambras d'elegits que la lenga catalana n'es fòrabandida : Madrid, Perpinyà, Montpelhièr, París, etc.
14:00 Publié dans Débat/Forum | Lien permanent | Commentaires (0) | Tags : català, catalan, eurocambra, estrasborg, brussèla, politica | Facebook


text:
Lo francés s'es imposat per immersion lingüistica en Occitània, per las lei de l’escòla obligatòria e a gratís dita de Jules Ferry, que mesclava la francizacion e l’alfabetizacion, aiçò pendent un sègle e contunha ambe la preséncia mediatica unica de la lenga francesa a partir de 1960 ; e la glèisa catolica a res dit contra ! Malgrat que lo regime republican li èra oposat e ela del costat del conservatisme coma sempre.
La glèisa catolica èra participanta a l’immersion lingüsitica al Quebèc (lei 101), de moment que li podiá èstre una ajuda contra lo protestantisme e la lenga anglesa considerada coma lenga del protestantisme, l’anglicanisme.
Anuèch, la glèisa de Roma, representada en Espanha, ataca l’immersion lingüistica pel catalan (coma del temps del Franquisme) e refusa l’immersion lingüistica per l’occitan (cap escòla catolica en occitan per Occitània, benlèu solament una en Bearn !) ; perqué aquel paralellisme ? Perqué son sistèma centralista, un sol cap per dirigir un Estat, e aquò agrada a las sectas foscas, als partits politics, als sindicats, a las organizacions que vívon de l’Estat centralista.
Non podèm imaginar que la glèisa catolica fosquèsse un jorn favorable al desvolopament de l’occitan, plan al contrari ; las recentas condamnacions, novembre 2012 en justícia, fan la pròba que l’Institut Catolic (que fòrma la glèisa en Occitània) es puslèu un drac contra la lenga occitana. E malgrat tot, pòt èstre un element de poder de sorga fosca per frenar lo devolopament de l’emplec de l’occitan.
Per tot internauta questionat per l’assersion sul tèma de la justícia francesa en Occitània, ai a posite totes los elements del jutjament contra los arquius occitans del país tolzan, documents essencials e istorics per Tolosa qu’an agut problèmas ambe la glèisa catolica del XXIen sègle, precisament l’Institut Catolic. Es aquel Institut Catolic, jesuitas tolzans, qu’an en carga la formacion tolzana catolica, qu’an tanben en carga de convéncer los ciutadans tolzans que los musulmans son totes integistas (1 / l’ai suportar un jorn per un campanha electorala, 2 / coma se els o èran pas !) ; se cal recordar Pierre Bayle per aver una formacion superiora universitària, qu’aguèt de cambiar de religion per poder un an seguir los corses, puèi es estat escomuniat per aver tornar protestant !
Es aquel tipe de glèisa qu’es en Occitània e Espanha, non podèm oblidar. Mantunes catalans son estats encoratjat pendent lo franquisme per servar lo catalan, mas perqué la glèisa n’aviá interès, la lenga es mens clar !
Non podèm confirmar qu’èra tant poirrit que del temps dels ‘bons cristians’ mas avèm sorgas multiplas que fan pensar que la glèisa catolica es un problèma e non pas solament per la question d’egalitat juridica que los gais e las lesbianas vòlon per aver un dreit al maridatge. Non, la glèisa catolica es dangierosa perqué es en dangièr de non aver pus lo sosten del pòble e donc coma vièlha estructura que vòl damorar en plaça, resistísson a la davalada finala.
Lo leon es dangierós quora es realament nafrat. En Occitània, l’avèm tocat dempuèi l’annada 1200, ma res de grèu vist que podiá chaplar en tot Estat-de-dreit … e alara li còsta de respectar lo pòble occitan, perqué avèm resistat al vaticanisme per sempre.
-°-
En mai, podèm apondre que l’usança excessiva de l’ecclesia, del passatge dins las aurelha umana dels parladisses ecclesials, fabrica estupiditats, per exemple aquela revelada per l’umor breton ajudat per la madre catolicum nacionalista francesa, dòna Christine Boutin.
Lo naut nivèl de la pensada pròba tanben que l’estupiditat es tanben praticada per paritat.


text:
Una organizacion que se presenta aital : Nueva Economía Fórum es la organización de debate de referencia en España, installa pertot en Espanha una pensada que me sembla dobtosa per la democracia en Euròpa, dedins l’Union Europèa ; quin tipe de terrorisme es aquela faiçon de presentar la democracia en suprimar las institucions democraticas ? Legissètz la faciada «De carácter privado, independiente y no partidista, su objetivo es el de promover el debate y el diálogo a través de sus foros abiertos, neutrales y plurales. », darrièr sabèm pas los finançament, coma una organizacion que seriá condamnada pel PP coma terroristas, coma zo sábon far per ETA.
L’article 155 es constitucional espanhòl e preveire un castig constitucional contra la democracia que prejudicariá a la casta al poder a Madrid ; quin Europèu, quina institucion europèa, a protestat contra aquel article ?
Organiza en Andalusia, un «fòrum Europa», per entendre los punts de vista politics de faiçon independenta ; aquí l’autre partit franquista espanhòl UPyD. L’objectiu es segon l’associacion «Nòva Economia Fòrum» es lo dialògue.
Qu’es aquel tipe de dialògue : la supression de las institucions democraticas catalanas ? Franco es d’accòrd. Lo PP, Vox, Ciutadanos o son tanben …. e dinca quora l’Union Europèa se calarà sus aquel biais de pensar la democracia, la patz en Euròpa ?
Quina entrepresas privadas independentas gáusan pensar qu’es bon per la democracia aquel tipe d’actutuds politicas, destrusir unilateralement pel sol benefici d’una casta espanhòla e madrilenca PSOE-PP-Vox-Ciutadanos ? Sul site podrèm pas saber los finançaments d’aquesta organizacion dobtosa per èstre democratica.


text:
Bonjorn amics !
Los ostals trogloditics son de bastiments enquastrats o cavats dins de rancaredas (o bauces : de penjals plan reddes, sovent verticals). Pòdon èsser de fòrts, o de castèls.
Vos anam presentar un siti del Peirigòrd negre nommat :
La ròca de Sent Cristau
Aqueste bauç salvatge, naut de 80 mètres al dessús de la Vesera, es al còp un prodigi de la natura e un tresaur de la civilizacion.
Aquel endreit excepcional es classat Monument Istoric. La cosina, los lòcs de cult, los aparelhs ingenioses, que son encara en estat de foncionament, tot es plan reconstituït e explicat, çò que fa d’aquel vilatge trogloditic una mena de libre dubèrt sus 55000 ans de practicas umanas.
Adieussiatz los amics !
Escrit per : Théo, Valentin, Suzon e Estebân.


text:
Lengadebròc
La lengadebròc es una lenga escricha per Alan Bròc dins los forums de discussion [1] e dins qualques articles (pareguts dins lo Gai saber...) Se sap pas s'aquela lenga es tanben parlada.
Somari
Lo nom e las originas[modificar]
Lo quite Alan Bròc emplèga lengo d'oc[2] qu'es ja en usança per l'occitan-lenga d'òc. Pareis logic de far servir lo nom del sol escrivan d'aquel lengatge plan estranh. Es la causida que faguèt Joan Francés Blanc[3].
Classificacion e lengas vesinas[modificar]
La lengadebròc fa partida de las lengas romanicas. Es una lenga bastida a partir de l'occitan.
Lengadebròc e lenga d'òc[modificar]
A malgrat las semblanças, la lengadebròc es pro diferenta de la lenga d'òc per justificar un classament a despart :
- nòrma escricha : l'occitan a mai d'una nòrma escricha, mas los autors son globalament coërents e fidèls a un sistèma ; la lengadebròc càmbia cada jorn[4]
- variacion : l'occitan es ric de sas variacions dialectalas, mas cada autor utiliza normalament un biais d'escriure dialectalament coërent. Evidentament, aquò concernis pas los efièches d'estile (coma Robèrt Lafont dins La fèsta). La lengadebròc presenta una rara incoëréncia (articles cambiadisses, etc.)
- lexic : en occitan, occitan vòl dire occitan ; en lengadebròc, vòl dire de còps occitanista, de còp, sòci de la Societat d'estudis occitans, de còps lo legeire o pòt pas saber, e nos podem demandar se lo quite autor...
Istòria de la lenga[modificar]
Se sap mal cossi un parlaire d'occitan natural (a çò que proclama) pòt congrear una lenga individuala e far pròva d'un capuditge a escopir suls usancièrs de l'occitan (notadament sus soc.culture.occitan).
Dempuèi qualques annadas, un grop de Google nomenat Info d'oc[5] publica de tèxtes en lengadebròc. L'unic redactor n'es evidentament Alan Bròc.
La literatura existis pas : en plaça d'aquela, avèm una letradura nomenada letramofla.
Referéncias[modificar]
- ↑ Newsgroup soc.culture.occitan tanben vesedor en http sus Google Grops
- ↑ A prepaus di telegramos en lengo d'Oc sus soc.culture.occitan
- ↑ J. F. Blanc sus soc.culture.occitan messatge retrobat per Google Grops
- ↑ Vejatz soc.culture.occitan
- ↑ Info d'oc


text:
Kwanzaa
Kwanzaa ei ua hèsta inventada aus Estats Units en 1966 per dar aus neirs d'America ua hèsta distinta de las deus blancs. Dura ua setmana deu 26 de decémer au 1èr de gèr. S'ei espandida dens los Estats Units e lo Canadà, mes n'ei pas guaire hestejada aulhors.
Istòria[modificar | modificar la font]
Kwanzaa estot inventada peu militant nèir Ronald McKinley Everett (deu chafre Ron Karenga) ende ahortir los ligams enter los nèirs d'America e d'Africa. Prengot l'expression swahili matunda ya kwanza (purmèra fruta). La hèsta de kwanzaa ei uei celebrada per Americans nèir en suplement de las hèstas religiosas com Nadau.