c: text/html

text:
Quand emplegar las verguetas ?
« Coneissiá pas lo mot « taula » en rus »
Avèm parlat de las verguetas (cf. L'emplec de las verguetas 1) dins los dialògs e vos ai dich perque ma preferéncia anava a las verguetas francesas.
En defòra d’aqueste emplec, se pòdon emplegar per isolar un mot o una expression : « Coneissiá pas lo mot « taula » en rus ».
S’emplegan tanben per isolar un mot o un grop de mots d’una lenga estrangièra, un mot tecnic, un neologisme, un mot que l’autor vòl pas prene a son compte : « Lo Sud de França es considerat coma una de las regions « bronze-cul » d’Euròpa », « Sabiá pas encara coma enviar un « e-mail » [corriel, corric] amb son « smart phone » [telefonet intelligent] ».
S’aimatz pas las verguetas, podètz totjorn metre lo mot en relèu en italic quand lo tèxte es en roman e vice-versà : « Que digón que l’avion se crashè dens la mar ». Ça que la, levat per de rasons precisas, cal pas emplegar e las verguetas e l’italic per la mesa en relèu d’un mot o d’una expression ; es l’un o l’autre : « Ne podè pas mei suportar qu’aqueste * « mossur » prengosse pas los sons arguments en consideracion ». Lo tèxte es en italic e sufís de metre lo mot o entre verguetas " « mossur » " o en roman solet " mossur ".
Un darrièr punt : las verguetas devon èsser dins la graissa del mot considerat : " « taula » " o " « taula » " per exemple.
Andriu Bianchi, sòci del Conselh lingüistic del Congrès
Bibliografia :
Fòto : Annexrf

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Liga Anseatica
La Liga Anseatica (en alemand, Hanse) foguèt una federacion de vilas del nòrd d'Alemanha e de comerçants alemands a la mar Baltica, dels Païses Basses, de Norvègia e d'Anglatèrra. Durant la segonda part del sègle XII e al començament del s. XIII, de nombrosas vilas foguèron creadas al nòrd d'Alemanha, a las còstas balticas: Lübeck (1158), Rostock, Wismar, Stralsund, Greifswald, Stettin, Danzig, Elbing. Dins aquelas vilas, la borgesiá s'installèt rapidament al poder. Se creèt en 1158 per protegir e desvelopar los interèsses comerciales comuns. Al començament del s. XIII, qualques mercadièrs alemands establits dins l'illa de Gotland, al sud de Suècia, constituiguèron una associacion mercantila integrada per Colonha e vint-e-nòu altras vilas. L'associacion obtenguèt d'importants privilègis comercials, mai que mai en Anglatèrra, dins lo comtat de Flandra e en Russia. En 1241, la vila de Lübeck signèt un tractat amb Amborg, que se partejava mejançant lo contraròtle de la rota entre la mar Baltica e la mar Negra. L'union Lübeck-Amborg signèt en 1252 de tractats comercials amb Flandra. D'aquela manièra, Brujas, la principala vila de Flandra, dintrèt per participar de manièra significativa al desvolopament de la Liga Anseatica. Rostock e Wismar signèron tanben una aliança amb Lübeck en 1259 amb l'objectiu d'entreprene d'accions comunas contra los bandits e los piratas. Pus tard, los mercadièrs de Lübeck e d'Amborg establiguèron d'organizacions mercantilas a Londres, vila que los mercadièrs de Colonha avián gaudit fins alara dins un regim de monopòli.
Somari
- 1 Sòcis de la Liga Anseatica
- 2 Ostaus comptables
- 3 Altras vilas amb comunitat anseatica
Sòcis de la Liga Anseatica[modificar | modificar la font]
Cercle Vendic e Pomerània[modificar | modificar la font]
- Lübeck (vila principala)
- Amborg
- Anklam
- Greifswald
- Lüneburg
- Rostock
- Słupsk (Stolp)
- Stade
- Stargard
- Stettin (Szczecin)
- Stralsund
- Wismar
- Kiel
Cercle de Saxònia, Turíngia e Brandenborg[modificar | modificar la font]
- Brunswick (Braunschweig, vila principala)
- Berlin
- Brandenborg
- Brèma
- Erfurt
- Frankfurt der Oder
- Goslar
- Halle (Saale)
- Magdeborg (vila principala)
Cercle de Polonha, Prússia, Livònia, e Suècia[modificar | modificar la font]
- Danzig (Gdańsk, vila principala)
- Breslau (Wrocław)
- Dorpat (Tartu)
- Fellin (Viljandi)
- Elbing (Elbląg)
- Königsberg (Ara Kaliningrad)
- Reval (Tallinn)
- Riga
- Estocòlme
- Thorn (Toruń)
- Visby
- Kraków (Cracow)
Cercle de Ren, Vestfàlia, e Païses Basses[modificar | modificar la font]
- Doesburg
- Zwolle
- Hattem
- Hasselt (vejatz: Zwartewaterland)
- Colonha
- Dortmund
- Soest
- Osnabrück
- Münster (Vestfàlia)
- Roermond
- Deventer
- Groninga
- Kampen
- Bochum
- Recklinghausen
- Hamm
- Unna
- Zutphen
- Oldenzaal
- Breckerfeld
Ostaus comptables[modificar | modificar la font]
Kontore principal[modificar | modificar la font]
Kontore subsidiari[modificar | modificar la font]
- Anvèrs
- Boston
- Damme
- Edimborg
- Hull
- Ipswich
- King's Lynn
- Kaunas
- Newcastle
- Polotsk
- Pskov
- Gran Yarmouth
- York


text:
Gueudecourt
Gudecourt en picard ( Gueudecourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Gueudecourt A situat al limit Nòrd del departament de la Soma, en una sinuositat de la frontièra amb lo Passatge-de-Calava, just al Sud de Bapaume, entre Lo Sars (al Oèst) e Lo Transloy (al Èst).
Gueudecourt est située à la limite Nord du département de la Somme, dans une sinuosité de la frontière avec le Pas-de-Calais, juste au Sud de Bapaume, entre Le Sars (à l'Ouest) et Le Transloy (à l'Est).
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Un nòu estudi fach per de cercaires australians confirma que las personas mai fòrtas fisicament son las que donan de responsas de manièra mai lèu e melhor en tot far de pròvas escrichas. L’estudi confirmariá doncas çò que los romans ja disián “mens sana i corpore sano”. Mas ara de manièra scientifica.
L’estudi mostrèt que las personas mai fòrtas an un melhor foncionament cerebral. Las pròvas èran sus la velocitat de responsa, de logica per resòlvre de problèmas e atanben desparièras pròvas de memòria. E las personas qu’avián mens de 55 ans d’edat e qu’èran mai fòrtas aguèron una melhora resulta.
“Avèm considerat divèrses factors coma l’edat, lo genre, lo pes e l’educacion – çò diguèt Joseph Firth, cap de l’estudi -. La resulta soslinha que las personas qu’an mens de 55 annadas e que tanplan son las mai fòrtas son las qu’an de melhors cervèls. I a una connexion clara entre la fòrça musculara e la santat cerebrala”.
Cal far mai d’estudis
Pasmens la còla qu’a realizat aqueste estudi confirma que ne cal far mai pr’amor qu’es de besonh poder demostrar de manièra scientifica que l’exercici fisic dòna una melhora activitat cerebrala. Amb aqueste estudi qu’an fach, dison, e maugrat qu’es un bon pas dins lo bon camin, n’i a pas pro per demostrar l’associacion entre melhora santat cerebrala e fòrça fisica.
Aqueste estudi es un nòu estudi qu’a fach la còla de Firth, de l’Universitat de Sidney de l’Oèst, en Austràlia, sus aquela relacion. Es pas lo primièr pr’amor que contunha la linha de recèrca scientifica d’aquela còla. Totun, que las resultas èran pas estadas jamai tan claras e aquò a balhat fòrça optimisme entre los cercaires. “Avèm detectat tres causas nòvas – çò diguèt Firth – e una d’aquelas es l’exercici fisic en relacion amb lo pes. Aquò poiriá èsser tanben bon per las condicions cerebralas de las personas”.
A mai, l’estudi tanben a de resultas sus l’exercici fisic e divèrsas malautiás mentalas coma l’esquizofrenia. Segon los cercaires la relacion entre una màger fòrça fisica e melhora activitat cerebrala atanben es estada confirmada en de malauts d’esquizofrenia, depression e desòrdre bipolar. Un fach totalament estonant.
Après aquò los cercaires an suggerit que far d’exercici fisic poiriá arrestar l’’aparicion d’aquelas malautiás e que per o poder demostrar, ara cal far mai e mai prigonds estudis sus tot aquò.
La Redaccion


text:
26 septembre 2014
Patz
Patz Lhevatz-ve, tots aqueths de bona volontat,Tots aqueths au gran còr, a l'amna tota insladaDe caritat, d'amor e de senta pietat.Aperatz tots la patz, ô tu, patz tan aimada ! Vos, mairs au còr dolent, aus uelhs tots emplorits,Qu'avetz deishat los hilhs hens aquèra priglada,Carn de la vòsta carn, que's son, eths, adromitsShens conéisher la vita, a vint ans acabada. Hemblas, que'us avetz vists partir, paisans vaduts soldats !Qu'avèn pasténc los buèus, garbura la canalha.Ploratz-los, los praubòts ! Ne son pas mei tornats.Que v'a... [Lire la suite]
15 septembre 2014
Abòr
Abòr Velas blancas au cèu qu'esliçan com linçòusSuu sorelh vergonhós qui hè aus estujòusE lo brum candoliu, eisharpa sus l'arriu,Que perleja au matin au caputh deu vaniu. Esventrada la higa qu'apèra los ausèthsE deu bòsc miejancèr on s'auburan los cèthsQu'entenen a cracar las castanhas de l'anA l'arram darrigadas peu vent holejant. L'arrasim estinglant que vòu estar podat,E au darrèr deu pléish omprejat peus tauzins,Lo cabelh saurejant qu'espèra escarbalhat. Auringletas de mai, dauninas deu... [Lire la suite]
31 août 2013
Laus a l'estiu / Louanges à l'été
Hart de vivautejar au bèth som deus candaus Lo gòli que vara tornar peus ahitaus. Lo vent de Mar Grana, d'abòr lo prètzheitèr, Qu'escoda las huelhas au front de l'esquilhotèr. Com a degrèu deishant de caçar los mosquilhs, Las auringlas suus hius, qu'arbatoran los hilhs. Los esquiròus, hueitius, a bombs e garrapets, Entà passar l'ivèrn qu'assoman los bufets. Quan aus arpunts, estiu, vesiadas lo paisan A petits drins l'abòr qu'agèrga lo parçan E l'astre suu penent, que's... [Lire la suite]
15 février 2011
Mossarons/Mousserons (sonnet)
Moussarons Quan suus taps verdejants las suavas vriuletas, Destronant prunalèr, cocuròt, espiaube, Vadenta, cap au só hèn mirar la rauba, Mossaroets guarruts qu'arruatz en cordetas. Flamborejants au pè d'uas cassoretas, Vesiadats peus hrèishos au bèth hons deu carriu, Blanquiós, gibuts, carats, florilègis d'abriu, Qu'ètz au diluns pascoèr, requistas moletas. Un vielh paisan gelós, güeitant-se l'endretòt, Lurrat, a la vesiau, que'vs prestava a palhats, Òr tot an a tistats, que'vs cuelhèva... [Lire la suite]


text:
Vesso(-de-Bitinìo)
Vicia bithynica
Fabaceae Leguminosae
Nom en français : Vesce de Bithynie.
Descripcioun :Aquelo vesso, pulèu grando, porto de flour groupado de uno à tres, di dos coulour (blanco e vióuleto), emé un pecou mai o mens long (1 à 6 cm). Vèn bèn dins li relarg séusous. Li fueio d'en bas an un parèu de fueioun, e mai pèr li fueio d'en aut (2 à 3 parèu emé uno vediho). Li dóusso soun pelouso (de 2,5 à 5 cm). Poudès peréu aluca lis estipulo que dounon d'èr à d'alabardo.
Usanço :Ramenten qu'èi pas counseia de manja de grano de vesso, que soun empouisounanto e dounon uno malautié néuroulougico, lou latirisme (presènci d'ODAP).


text:
Erbo-de-matriço
Herniaria hirsuta
Caryophyllaceae Illecebraceae
Àutri noum : Erbo-de-maire, Blanqueto.
Noms en français : Herniaire hirsute, Herbe-du-Turc.
Descripcioun :L'erbo-de-maire es uno planto proun bourrihudo que rebalo au sòu dins li relarg secarous. Fai de flour verdo mistoulino. En Prouvènço trachis la subsp. hirsuta qu'a de péu en crouchet sus lou calice. Coumpara emé la turqueto-blanquinouso que ié sèmblo proun, mai qu'es uno planto renadivo.
Usanço :D'après F. Mistral, èro emplegado contro l'isterìo (TdF). Ramentèn que se cresié qu'èro une malautié de femo en raport emé la matriço ("uterus > hystérie"), d'aqui que vèn si noum.


text:
Brousso-rasiero
Erica cinerea
Ericaceae
Nom en français : Bruyère cendrée.
Descripcioun :La brousso-rasiero se rescontro soulamen au couchant de noste relarg qu'èi pulèu uno planto coumuno dóu coustat de l'atlantico. Au contro di brusc que fan de bartas un pau grand, aquelo èi pu basso. Trachis, parié, dins lis endré séusous, sablo e savèu. Se recounèis à si pichòti flour roso e redouno en enflourejado e à si fueio bèn verdo en long, primo, verticilado pèr 3-4 e quàsi sènso péu.
Usanço :La brousso-rasiero èi vertuouso contro lis enfecioun urinàri e li graviho dóu ren (Erica vèn dóu gre e vòu dire roumpre). Se pren en tisano, (30 à 40 g de flour seco pèr litre d'aigo).


text:
Esparello(-leiopogon)
Hieracium leiopogon
Asteraceae Compositae
Nom en français : Épervière leiopogon.
Descripcioun :Aquesto esparello trachis dins li mountagno de Prouvènço preaupenco. Fai partido dóu group HIERACIUM que se recounèis à si cambo que porton qu'uno souleto fueio. Li fueio basalo soun verdalo, en lanço, cuberto de long péu, e mai ou mens tacado. L'enflourejado èi paurineto emé un à dous capitule (brout en pinceloun). Li bratèio soun cuberto de péu estela emé quàuqui péu glandoulous negre e d'autre simple blanc e frisa (fotò).
Usanço :Couneissèn pas d'usanço particuliero pèr aquelo planto. Escriéure au site se n'en sabès mai.


text:
Es un site arquelogique de tria, mais bèn mau coneissut. Urosament fa pauc leis edicions arlatencas Honoré Clair li an consacrat un obratge fòrça illustrat. S’agis dei Caissas de Jean Jean, pròche de Moriés, dins leis Aupilhas. Un terren entre doas calancas sostèt una ciutat galo romana fins qu’au siècle III après JC.
Es aquí que lo Cèucle Occitan dau Païs d’Arle
prepausa de passejar lo dimenche 28 avril de 2013. La plueja aviá empachat la passejada lo 24 mars passat. . « Sabèm pas perqué lo monde abandonèt sa ciutat mai es bèn possible que simplament, dins un monde roman en patz, avián plus lo besonh de s’aparar e an puslèu chausit d’anar en Arle, atrivats per una ciutat dinamica »
nos ditz Felip Rigaud.
L’istorian s’es apassionat per aquel endrech qu’es foigat despuei leis annadas 1930, vertadierament. Mai que d’una muralha li fuguèt excavada, amé fòrça terralhas que retrobam a l’ora d’ara au Musèu de l’Antique d’Arle.
En particulier, li a mai que d’un lindau amé de chivaus, un barquier d’armas per nòstrei rèires ancians.
Felip Rigaud dòna rendètz vos a 14h30 lo 28 d'abril, a Moriés, davant lo jardin dei Pichòts, a la crosiera de l’avenguda Daudet e dau baloard Revoil, avans que de se co veiturar fins qu’au site. Mai avisatz vos que fau preveire de bònei cauçaduras per caminar.
Fau se marcar lo mai lèu possible am’ un mèl a rigaud.p@wanadoo.fr


text:
Jean-Luc Séverac e Gérard Zuchetto – ” Entrebescs e cançons “
Entrebescs e cançons
Jean-Luc Séverac
e Gérard Zuchetto
Edicions TròbaVox, 2018
20.00€
Associar la paraula a l’imatge, o l’invèrs… Es benlèu ben lo còr de la reflexion que menam dins aqueu Diari. Faire dialogar lei linhas, lei colors, lei traças, lei fòrmas, lei tenchas e lei gravaduras, lei telas e leis esculturas ambé lei mòts : es çò que dona una dimension, una espessor, un còrs a la lenga que, per definicion, es invesibla e fugidissa. D’un autre latz, la lenga, ela, pòt contunhar lo dessenh, l’aprigondir e dobrir de fenèstras, lo perseguir sensa fin coma una pintura qu’escapariá a son quadre de lenha. Leis òbras d’art (pinturas, estampas, fotografias…) acompanhan sovent lo tèxte e d’uneis autors passan d’una expression artistica a l’autra e sabon illustrar sei quiteis òbras. Pensi sovent a la linha espurada dau visatge dessenhat de la man de Max Roqueta sus la cobèrta dau recuelh D’aicí mil ans de lutz, per exemple.
Mai aqueu rescòntre entre la paraula e l’imatge es mai que mai un rescòntre uman, un escambi entre doas personas, un vai e vèn dins un trabalh a quatre mans. La colleccion Votz de Trobar deis edicions TròbaVox vèn d’alhors de sortir un polit libre qu’illustra perfectament aquela idèa : Entrebescs e cançons de Jean-Luc Séverac e Gérard Zuchetto. Lo primier es un artista inclassable installat a Menèrbas, autor de la famosa Colomba de Lutz dau monument Als Catars que se dreiça dins la ciutat medievala, lo segond es un musician, cantaire, cercaire, editor que consacra sa vida a l’estudi e a la coneissença dau Trobar dempuèi d’annadas (dins una amira istorica, literària, scientifica e tanben actuala). Lei dos òmes son amics dempuèi 1972 e leis annadas militantas dau regrèu de la cultura occitana ; seguiguèron puèi cadun son camin, pendent quaranta ans. Se retròban uèi, totei dos, dins un libre que mescla poèmas e gravaduras, a travèrs un « entrevescar » estonant e colorat. Lei poèmas de Gérard Zuchetto, que coneissiam fins ara unicament coma especialista e interprète dei trobadors, son clars e plens de melodia, es una mena de « trobar lèu » d’ara, atentiu au monde que l’environa, ai pichòts instants que fan la vida de cada jorn. Lei mòts i dançan e la lenga jòga, calorosa, s’amusa a « torbar lo trobar » ambé gaug. Lei gravaduras son ricas, lei linhas dei visatges e dei còrs s’i entremesclan per crear una unitat massiva e expressiva, capitan d’embrassar lo reau, dins lo detalh e la vista d’ensem. Lei fremas e leis òmes dessenhats puèi gravats per Séverac (utiliza una tecnica originala de dessenh calcat e gravat sus de polistirène extrudat per l’estampatge) apartènon au païsatge que leis enròda, s’i fondon, coma se la carrièra, la còla o lei teulissas d’un vilatge foguèsson la continuitat de sa siloeta. Dau meme biais, lei dessenhs rejonhon lo tèxte, li respòndon o semblan de l’inspirar, van e vènon en ressaca de pagina en pagina. Avèm l’impression doça de « nadar contra sobèrna » per repréner una paraula trobadorenca, dins una aiga de mòts e de colors estampadas que sabon, ensem, dire l’amistat que nos permet de tenir drech dins aqueu monde.


text:
La lombricompostièra en usatge
Quò que mete dediens
Contunhe d’i metre gaireben tot, manca quò qu’es marrit per mon bestiau : inhons e liças, que los fan fugir ; puèi las peus d’agrumes que prenen un temps bienurós per se descompausar, los fialons blancs entre los quartièrs fan l’afar.
La peu de banana se descompausa plan bien mas la fau troncinar, mai fendre la coa per bien far, que tot los biais ne demorara lo còr.
La peu dura de l’avocat pren dau temps mas quò vai. Parrièr, la fau copar en pitits bocins gros coma n’ongle. se fasèi pas quora ‘la es frescha, aprèp quauquas setmanas quò cassa coma dau veire.
La peu dau melon a bon caractèri, parrièr ne’n fau far daus bocins, destrije pas los pepins, se i a daus-uns que volen germinar, veirai. Quò ‘ribet amb ‘na grana de coja, mas sens seguda. Constatèi que la peu espessa (de la coja) se descompausa ‘mas parcialament, demòra la pelicula lissa dau dessur. N’i a totplen dins dau compòst madur, tamben coma la nervura de las fuelhas e las coas de pomas/peras e la rafla dau rasim.
Aviá legit que los vermes minjavan las còcas d’uòus, ne’n mettèi queu ivern esbrejonadas a la gròssa, emb la man. Ne’n tròbe d’engueras que son quitament pas estadas manhadas. Mete ‘na presa USB a costat per vos balhar n’eideia de la talha d’un brejon enquera tròp gros (si-ben, qu’es fosc, mon telefòne es pas cooperatiu !) Dempuèi decidèi de las pilar en pòuvera.
Dins lo mesme temps, coma vesètz, garde mas cendres de pipa au despart, allèra que las metiá dins lo compost coma lo demai. Me sembla que l’un e l’autre modifian lo pH dau compost. Las cendres lo fan venir acide, las còcas d’uòu lo fan venir basic. Pense ne’n metre conjuntament quora saurai mielh quin dosatge practicar. Benlèu que sira mai indicat directament dins lo terrenh.
Lo marc de cafè passa dins lo compòst tanlèu surtit de la cafetièra, pas la pena d’esperar que siá sec per ò tornar umidifiar… Los vermes se ne’n regalan.
Bacs
Comptave sus l’escolament dau compòst dins lo bas de dejós, e qu’es pas evident. Suvent, me fau tafurar coma las mas dediens per desgatjar lo bon a massar. Qu’es pas bien greu, aprèp, me frete las mas dins lo sable que tot lo biais servira per boirar au terrenh. Amai la tèrra, qu’es pas lord, qu’es nòble ! 😉
Aver dos bacs per reçaubre mas pialuras me permet de jugar de l’un l’autre. Se jamai queu completament dessur es tròp plen (e tròp compact) per contunhar de l’emplenir, passe son contengut dins lo segond e boire los bocins d’entièrs amb mos rebuts mai fresches.
Dins queu segond bac, tot es pas jamai minjat completament e demòra las parts linhosas tròp duras per los vermes. Destrije entau dau vertadièr compòst e un jós-produch d’usitar en palhatge que gardará lo trempe a las plantas en tot difusir dau compòst a mesure que las asaigue.
Mon tresenc bac e son filtre de pelha se boscha pus, en mai de las punhadas de compòst qu’i metèi en desgatjar los bacs de dessur, l’i vese ‘na liça de crema repartida au fons que me fai dire que quò retenh bien. Los vermes i davalan per s’i ‘magar. En teoria, qu’es dins queu environament que naissan los nenons. Ne’n viguèi totplen, mai pitits que quilhs de la debuta. Qu’es bon sinhe, la colonia s’instala.
Aiga
Daus còps, espere quauqus jorns davant de metre mas pialuras dins la lombricompostièra, e ‘las son tròp sechas e duras. Ensajèi d’i bujar mon aiga de cueire las pastas. Qu’es plen d’amidon e i a totjorn quauques bresuras au fons dau topin, tant vau que quò siá balhat au vermes. Quò destrempa lo contengut daus prumièr bacs e quò lo rinça per ‘ribar a queu de filtratge. Sabe bien que normalament ne’n faudria pas metre tant d’un còp e preferir quauquas pulverisacions regularas. Quò me faguèt un bon litre de tè de compòst jà diluit. Fau pas lo far sistematicament.
Ne’n tornèi metre un segond còp dos jorns aprèp e constatèi de la borra. Quò començava de chaumenir sus la quita susfàcia de mon bac de recuperacion.
Queu liquide lo vau tirar, tant pièger, e daissar bien colar e sechar lo contengut dau bac de filtrar.
I a un pauc tròp d’aiga tots los biais. Quò manca de matèria secha, per lo còp que ven, vau emplenir sus un tapis de carton e de las fuelhas.
Autras bestias
Mos vermes son pas sol de se plasèr quí. Ai pas de moschalhons (per aura) mas ai totjorn ‘na constellacion de piauson blancs translucides que sabe pas bien se quò es bon sinhe. Afar de segre…


text:
La lombricompostièra en usatge
Quò que mete dediens
Contunhe d’i metre gaireben tot, manca quò qu’es marrit per mon bestiau : inhons e liças, que los fan fugir ; puèi las peus d’agrumes que prenen un temps bienurós per se descompausar, los fialons blancs entre los quartièrs fan l’afar.
La peu de banana se descompausa plan bien mas la fau troncinar, mai fendre la coa per bien far, que tot los biais ne demorara lo còr.
La peu dura de l’avocat pren dau temps mas quò vai. Parrièr, la fau copar en pitits bocins gros coma n’ongle. se fasèi pas quora ‘la es frescha, aprèp quauquas setmanas quò cassa coma dau veire.
La peu dau melon a bon caractèri, parrièr ne’n fau far daus bocins, destrije pas los pepins, se i a daus-uns que volen germinar, veirai. Quò ‘ribet amb ‘na grana de coja, mas sens seguda. Constatèi que la peu espessa (de la coja) se descompausa ‘mas parcialament, demòra la pelicula lissa dau dessur. N’i a totplen dins dau compòst madur, tamben coma la nervura de las fuelhas e las coas de pomas/peras e la rafla dau rasim.
Aviá legit que los vermes minjavan las còcas d’uòus, ne’n mettèi queu ivern esbrejonadas a la gròssa, emb la man. Ne’n tròbe d’engueras que son quitament pas estadas manhadas. Mete ‘na presa USB a costat per vos balhar n’eideia de la talha d’un brejon enquera tròp gros (si-ben, qu’es fosc, mon telefòne es pas cooperatiu !) Dempuèi decidèi de las pilar en pòuvera.
Dins lo mesme temps, coma vesètz, garde mas cendres de pipa au despart, allèra que las metiá dins lo compost coma lo demai. Me sembla que l’un e l’autre modifian lo pH dau compost. Las cendres lo fan venir acide, las còcas d’uòu lo fan venir basic. Pense ne’n metre conjuntament quora saurai mielh quin dosatge practicar. Benlèu que sira mai indicat directament dins lo terrenh.
Lo marc de cafè passa dins lo compòst tanlèu surtit de la cafetièra, pas la pena d’esperar que siá sec per ò tornar umidifiar… Los vermes se ne’n regalan.
Bacs
Comptave sus l’escolament dau compòst dins lo bas de dejós, e qu’es pas evident. Suvent, me fau tafurar coma las mas dediens per desgatjar lo bon a massar. Qu’es pas bien greu, aprèp, me frete las mas dins lo sable que tot lo biais servira per boirar au terrenh. Amai la tèrra, qu’es pas lord, qu’es nòble ! 😉
Aver dos bacs per reçaubre mas pialuras me permet de jugar de l’un l’autre. Se jamai queu completament dessur es tròp plen (e tròp compact) per contunhar de l’emplenir, passe son contengut dins lo segond e boire los bocins d’entièrs amb mos rebuts mai fresches.
Dins queu segond bac, tot es pas jamai minjat completament e demòra las parts linhosas tròp duras per los vermes. Destrije entau dau vertadièr compòst e un jós-produch d’usitar en palhatge que gardará lo trempe a las plantas en tot difusir dau compòst a mesure que las asaigue.
Mon tresenc bac e son filtre de pelha se boscha pus, en mai de las punhadas de compòst qu’i metèi en desgatjar los bacs de dessur, l’i vese ‘na liça de crema repartida au fons que me fai dire que quò retenh bien. Los vermes i davalan per s’i ‘magar. En teoria, qu’es dins queu environament que naissan los nenons. Ne’n viguèi totplen, mai pitits que quilhs de la debuta. Qu’es bon sinhe, la colonia s’instala.
Aiga
Daus còps, espere quauqus jorns davant de metre mas pialuras dins la lombricompostièra, e ‘las son tròp sechas e duras. Ensajèi d’i bujar mon aiga de cueire las pastas. Qu’es plen d’amidon e i a totjorn quauques bresuras au fons dau topin, tant vau que quò siá balhat au vermes. Quò destrempa lo contengut daus prumièr bacs e quò lo rinça per ‘ribar a queu de filtratge. Sabe bien que normalament ne’n faudria pas metre tant d’un còp e preferir quauquas pulverisacions regularas. Quò me faguèt un bon litre de tè de compòst jà diluit. Fau pas lo far sistematicament.
Ne’n tornèi metre un segond còp dos jorns aprèp e constatèi de la borra. Quò començava de chaumenir sus la quita susfàcia de mon bac de recuperacion.
Queu liquide lo vau tirar, tant pièger, e daissar bien colar e sechar lo contengut dau bac de filtrar.
I a un pauc tròp d’aiga tots los biais. Quò manca de matèria secha, per lo còp que ven, vau emplenir sus un tapis de carton e de las fuelhas.
Autras bestias
Mos vermes son pas sol de se plasèr quí. Ai pas de moschalhons (per aura) mas ai totjorn ‘na constellacion de piauson blancs translucides que sabe pas bien se quò es bon sinhe. Afar de segre…
Melhorament de la lombricompostièra
Aprèp quauques temps d’utilisar ma lombricompostièra, volguèi melhorar mos chapusatges.
Lo fons daus bacs
Per me segurar que lo digerit (e cagat…) per los vermes tomba bien dins lo(s) bac(s) de debas, decidèi de talhar daus traucs mais gros ente que se podia far, qu’es de dire aus cantons. Balhat que la grasilha junteja a la paret i a pas gaire de risc d’èsser tròp prèp, ò que pòrte pas. Se vos suvenèz, aviá trenchat en segre la fòrma de 6 redonds dispausats sus la susfàcia. En visar lo biais qu’es motlat lo recipient, calcule que l’auria pogut far mielh tras la debuta puslèu. Tant-pièger, fau au mielh per fragilisar pas la frigolite.
Se ensajatz de vòstre costat, vos conselh de jugar au mielh per gardar de las bandas dins la part la mai espessa. L’essenciau es de portar la grasilha e quò qu’es pausat dessur. Aura pòde dire qu’un plen bac de pialuras representa pas un pès tròp importent.
L’estancheïtat
Lo problème de colason se pausa essencialament a l’endrech que metèi un tapon. Qu’es normau, a la concepcion queu trauc deu permètre a la glaça fonduda de s’evcuar. Peje lo tapon amb dau junt silicòne, entau lo tè de compost pòt ‘mas colar per los trauc que faguèi ieu, bien au fons dau bas e situits de tala maniera que n’i a n’autre en dejós per lo recuperar. Qu’es absoludament necite per lo darrièr bac !
Las grasilhas
Mon afar de talhar ‘na malha sus doas es pas sufasent. Decidèi de chamnhar de grasilha. Ne’n prenguèi n’autres de mai grossa malha. La talhe a la mesma dimension e emplace l’autra.
Lo davant-darièr bac, ente deuriá poder recoltar lo compost madur, es clafit de pitits traucs de la talha d’un claveu. Quilhs traucs se boschavan de bon compost tot fin de la consistènça de ‘na crema. Lo tapisse de ‘na pelha per eschivar que quò tòrne ‘ribar. Daus còps que siá trop fin, mete per dessur un filet (de trufas) que me permetra de far passadoira per los gros bocins que sirian passats toparrièr.
Lombricompost, bilanç aprèp quauques mès.
Recuperèi daus vermes coma fau en tornar a Chaisson. Ma vesina coneis quauqu’un que ne’n a tròp coma suvent quora se plasen bien dins lor maison.
Tornat a Tolosa, me decidèi enfin a pintrar de negre los bacs qu’esperavan e començèi d’i bujar mos borrilhs legumièrs. quò era bien a la davalada de 2011…
Dempuèi constatèi que s’i molonava tròp d’aiga. A l’entorn d’un compost tròp trempe l’i voletan beucòp de moschalhons e tota mena de bestias aladas que voldrètz pas menar au dediens. Pendent l’estiu desplacèi la lombricompostièra aus comuns. Aviam besunh de far mèfi au nibol de moschalhons que volian surtir chasque còp que ‘navam tombar de l’aiga. Tant vau dire que Lutz aimava mielh venir pas a mon appartament…
Ma vesina me dissèt qu’avian pas pron de matèria sècha. Fau pensar a ‘massar ‘na punhada de fuèlhas tombadas per lor far l’equilibri amb las pialuras. En mai d’apondre de las fuelhas, trenchèi ‘na malha sus doas per far passar mai de compost a ‘nar madurar debas.
Qu’era lo prumier còp que sostirava dau compost prest d’utilisar.
Uèi faguèi lo parrièr e constate que la gravitat fai pas pron. Los vermes se mesnatjan los ecosistème dins un sol bac. Debas lo bien descompausat, ente l’i levan lors pitits (n’ia daus nuveus nascuts) e dessur quò que lor balhe de minjar. Prene laidonc lo dessur, lo buje dins lo segond bac de grasilha, desplace los vermes dediens a lor torn e passe au tamis quò que demòra au fons. Uèi quò me prenguèt 4 oras, pressar lo reliquat, rinçar la grasilha, nettiar lo bac… per ne’n fotre de pertot a l’entorn de ma cuvette ! Amai quel’aiga podria servir per beurar las quauquas plantas dau balcon. Suèi pas au punt d’enguerras.
Vese que minjan pas la nervura de las fuelhas, pas mai que la coá de las peras/pomas, nimai l’exterior de la peu de coja, que ne’n demòra ‘mas ‘na pelicula lissa amb lo dediens bien nettiat. Quò que me demòra dins mon tamis deuria far un bon palhatge, que protegís lo pè de las plantas e difusa dau compost a mesura que se rinça amb l’aiga d’abeurar.
La porada pausa pas de problema mas per contra pas la pena de lor metre de l’alh ò de l’inhon, lo manharan pas e quò demorará a destriar dau compost madur daus mes aprèp.
Lombricompost, farjadissa.
Qu’es l’estiu e fai chaud a Tolosa, fòrça chaud que ne’n pòde pus. Sabe pas coma se petaçan las gents coma lors rebuts verds mas mas dempuèi quauques temps vòle pus gardar los meus au dediens de l’apartament. Quò me mena tròp de moschairons e ‘na seria de piausons de tota mena que me fan la cuesina ‘na zòna impossibla de viure. Benlèu las gents surtissen lors borrilhs mai suvent que pas me 😉 …
En mai de quela constrencha, quitèi jamai veraiment la costuma de metre los dichs rebuts sus lo compòst (a Chaisson, vòle dire) qu’es denguerras lo circuit lo mai cort per los valorar puslèu que de se los portar ad’un endrech ente siran massat per èsser brutlats. Ai bien ‘gut ensajat lo compost en plena vila, mas reüssiguèi pas qu’a far esmaronhar mos vesins. Aura que m’entresenhèi un pauc mai vau pusleu far mon compost amb l’ajuda de lombrics que transformaran mai regde mos rebuts en ‘na substança de bon acceptar.
Lo Principi
Son 4 bacs pausats los uns sus los autres. Daus vermes l’i son presents per minjar los rebuts de legumes de la maison (mai lo papier, lo carton…) mes dins lo bac de sus naut. A mesura qu’an digerit (e chijat) quò tomba dins lo bac debas ente los vermes nurissen lors pitits en chabar lo trabelh. Quò tomba puèi dins un tresenc bac que fai colador per destriar lo compòst madur (solide) dau chuc de compòst (liquide) reculhit dins lo darrièr.
Los rebuts verds damandan de davalar los borrilhs suvent, daus borrilhs de rebuts inertes menan pas de moschairons e poden esperar 2-3 setmanas d’èsser plens.
Lo compòst e son chuc son daus engrais naturaus e a gratis.
Lo polystrirène es un materiau que se recicla pas, veiquí coma ne’n usar d’un biais duradís allera que la bòstias son conçaubudas per èsser tiradas aprèp d’aver servit un còp.
Lo materiau
De las bòstias de frigolite que se ne’n usa per transportar lo peisson. Un bon còp d’aiga sufís per tirar la sentor. 4 au minimum, mai un cubert, lo tot en bon estat, solide.
Fau tamben ‘na chasuda de grasilha de cleda, la malha deu daissar passar un verm e èsser pron sarada per daissar pas tombar los bocinons que son pas denguerras minjats. 2 còps la susfàcia d’un bac au minimum.
E coma utilhs :
- un cutter, un Lagiòla, un bistouri, quauqua-ren que trencha l’espessor de frigolite ;
- un futre que vai sus lo polystrirène ;
- daus ciseus (vielhs, per los massacrar pas en copar la grasilha) ;
- ‘na punta de chabron, ò ‘na mescha de 6/8 (sens lo trauchador !)
- de las bòstias de conserva per traçar daus traucs au fons daus bacs 2 e 3 ;
- un bocinon de carton per far un gabarit de la talha daus trauchonets qu’an las bòstias sus lo fons. Que las son conçaubudas per gardar pas l’aiga allèra que n’autres volen pas daissar fugir los vermes ni mai perdre lo chuc de compost.
La Fabricacion
Comence per lo bac colador, fau daus pitits trauc emb de la punta, espaçats regularament sus la surfácia tota (qu’es ‘na brava passadoira fin finala)
lo frete e jugue un pauc de tamborin au cuòu per tombar la nèvia de polystrirène que quò fai e la tirar davant de ne’n aver tròp.
Trace au fons de 2 bacs 6 redonds en m’ajudar amb las bòstias de conserva.
2 linhas de 3, per trauchar un pauc de pertot en gardar pron de fons per portar lo pès dau contengut.
Me dessenhe tambe un gabarit de carton a la mesura de quò que faudra boschar.
Trenche mos redonds en gardar los mai espès,
…amb mon gabarit, pòrte dessur la fòrma tant de còps que necite…
…e los trenche,
…per los perdèr pas, los garde dins mon bac passadoira qu’es jà prest, sus queu model me ne’n fau 4 per bac, per comptar a mesura ne’n mette a chasque canton tant que de bac.
Mette mos pitits tapons en place e trenche l’excedent per levar pas lo bac en lo pausar sus queu de debas.
Talhe dos pans de grasilha a la mesura d’un bac, prene la mesura sus lo bòrd naut, entau suèi segur qu’au fons quò se levara un bocin per tenèr a fòrça quitament se i a ren dins lo bac. pause mos pans dins los 2 bacs de 6 gros traucs.
Veiquia lo lombricomposteur qu’espera ‘mas ‘na lissa de pintrura negra per segurar aus vermes pas tròp de clarda dau jorn (coma jos la terra, eh !)
Quò es possible d’aver 5 ò 6 bacs, dins queste cas los dos de debas (colador e fons) son coma presentats ‘quí e los autres dessur son identics : gros traucs e grasilha. L’eideia es de los far virar a mesura que los rebuts son digerits per los vermes. Vos contarai a mesura que lo fau servir.


text:
31 octobre 2014
Davant la recrudescéncia de las negadas la dimenjada passada, Matthias FEKL, secretari d’estat encargat del torisme, demanda a Meteo France de baissar sas prevision de temperatura sus las còstas bascas e mediteranèas.
Tres personas se son negadas e un molon, mesas en dificultat, an degudas èsser espitalizadas aquesta dimenjada. En causa : las temperaturas tròp bèlas per la sason qu’an menat un fum de pòble sus las plajas non-susvelhadas. Coma lo monde fan tan d’imprudéncias coma quand i a de salvaires, se trapan en granda dificultat.
(suite…)
3 septembre 2014
Manaset fa lo retrach d’una bóstia de produccions tota novèla.
Dempuèi qualquas annada avèm polgut remarcar la modernizacion dels medias occitans. Tot aquel trabalh es fait en collaboracion amb de bóstias de produccions occitanas. Coneissiam Piget prod, ara lo pichòt novèl : SOLET Produccions.
(suite…)
27 août 2014
Un novèl centre de vacanças obriguèt en junh passat a La Ciotat. Aculhís un public un pauc especial : los ordenadors que lors utilizators son partits en vacanças.
Per sa primièra annada, lo centre d’acuèlh 101111000 a conegut una polida capitada. « Avèm recebut mai de cent pensionaris suls dos meses », çò conta Felix Grandet, director de l’establiment. Après los gats e los gosses, son los ordenadors que pòdon trobar un luòc d’acuèlh per s’anutjar pas quand lors mèstres se’n van en vacanças.
(suite…)
11 juin 2014
Lo grop internacional Golden United International Transactions ven d’obténer l’autorizacion de remplaçar 697 ectaras de pinièrs endomatjats per la tempèsta dins Lanas per de palmièrs a òli.
Una usina de tansformacion serà bastida a Soston qu’emplegará un centenat de personas. Lo grop compta s’apiejar sul saber faire local per adaptar lo biais de cultivar dels païses actualament productors a la realitat del terrèn.
(suite…)
30 mai 2014
Las escòlas immersivas occitanas son ara endralhada cap a l’economia borsièra.
Lo grop american d’investiment Fidelity Investment a contactat la federacion Calandreta. An l’intencion de faire de Calandreta una Societat Anonima quotada en borsa e d’investir una soma qu’avèm pas poscuda conéisser. Lo president Joan Marc Blanquet vendriá president del « Group for Active and Imersive Pedagogia » e encargat de n’assegurar lo desvolopament internacional.
(suite…)
24 mai 2014
Après l’interdiccion d’espandir la farda a lors fenèstras, los besierencs an trobat de novèlas decoracions per abelir lors balcons.
Es l’entrepresa Tròcatot que n’a agut l’idèa, après la mesura decidida pel conse de Besièrs Robert Menard d’enebir las fardas a las fenèstras. A lançat una novèla linha d’accessòris per decorar los balcons.
(suite…)


text:
Estello-jauno(-de-prat)
Gagea pratensis
Liliaceae Liliaceae
Nom en français : Gagée des prés.
Descripcioun :Aquesto estello-jauno trachis dins li blachiero, tepiero e ermas de relarg un pau fres. La planto èi di proun chanjadisso, mai se recounèis majamen à sa fueio basalo primo (de 3 à 7 mm) e loungarudo, si fueio de cambo quàsi óupousado e subretout si pecou de flour queira e sa coulour verdalo.
Usanço :Couneissèn pas d'usanço particuliero pèr aquelo planto. Escriéure au site se n'en sabès mai.


text:
fontaine exterieure de jardin morne sign fontaine exterieure de jardin.
fontaine exterieure de jardin fontaine exterieure de jardin moderne.
fontaine exterieure de jardin eu fontaine exterieure de jardin en pierre.
fontaine exterieure de jardin pompe fontaine exterieur de jardin.
fontaine exterieure de jardin fontaine exterieur jardin leroy merlin.
fontaine exterieure de jardin morne morne signs fontaine exterieure de jardin carrefour.
fontaine exterieure de jardin pr vs e pompe fontaine exterieur de jardin.
fontaine exterieure de jardin fontaine murale pierre reconstituee exterieure de jardin.
fontaine exterieure de jardin corative fontaine exterieure de jardin en pierre.
fontaine exterieure de jardin fontaine exterieur de jardin solaire.
fontaine exterieure de jardin fontaine exterieure de jardin carrefour.
fontaine exterieure de jardin fontaine exterieure de jardin.
fontaine exterieure de jardin pr vs fontaine exterieure de jardin en bambou.
fontaine exterieure de jardin casca castorama fontaine exterieur de jardin.


text:
Landavran
Landavran en breton ( Landavran en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Landavran Se situa a 10 quilomètres de la vila de Vitré e de 4 quilomètres de Val de Izé. Lo plànol d'aiga de la cantache situa a 3 quilomètres de Landavran.
Landavran se situe à 10 kilomètres de la ville de Vitré et de 4 kilomètres de Val d'Izé. Le plan d'eau de la cantache situe à 3 kilomètres de Landavran.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Sauno-gàrri
Catapodium rigidum
Poaceae Graminaceae
Noms en français : Fétuque raide, Catapodium raide.
Descripcioun :Lou sauno-gàrri, di proun coumun, trachis dins li tepiero seco, li roucaio e li sablo. Es uno pichoto planto touto redo. Li ramo soun verdo founso à la debuto e pièi vènon souvènt rouginasso emé lou tèms. Lis espigueto fan de 5 à 8 mm e caupon 3 à 13 flour. I'a pas trop pèr s'engana, pamens trachisson en ribo de mar dos àutri meno de Catapodium.
Usanço :Couneissèn pas d'usanço particuliero pèr aquelo planto. Escriéure au site se n'en sabès mai.


text:
Lengas oceanianas
Las lengas oceanianas son, segon la definicion donada pels comparatistas a aquesta expression, siá una familha de lengas a pròpriament parlar (cf. oceanian infra), mas tanben lo recampament de las lengas autoctònas d'Oceania. Los comparatistas apassionats de classament en tot genre ne distinguisson segon los cases dos o tres gropes.
- Las lengas papó parladas entre autras sus las nautas tèrras de Nòva Guinèa e qualques illas de l'actuala Indonesia. La màger part dels lingüistas classan las lengas aborigènas d'Austràlia dins un grop a despart. Lo nombre important d'aquestas lengas (environ 900 amb las variantas dialectalas) dont fòrça son mòrtas e lo pauc de coneissenças que se ne pòt aver rendon çaquelà azardosa tota conclusion definitiva.
- las lengas austronesianas dont l'extension cobrís una partida de l'Asia del Sud-Èst, Madagascar e tot lo Pacific insular de las còstas orientalas de Nòva Guinèa fins a l'illa de Pascas.
Aquestas lengas austronesianas se devesirián apuèi en quatre mentre que de divergéncias existisson encara entre los especialistas d'aquestas questions, tant plan sul classament coma sul nom de balhar a aquestes sosgropes. Per simplificar, i auriá (e lo condicional s'impausa):
- las lengas formosanas (devesidas en Atayalic, Tsouic e Paiwanic)
- lo malaiopolinesian occidental (lengas de las Filipinas, indonesian, malgash...)
- lo malaiopolinesian central (Timòr Èst, Molucas)
- lo malaoopolinesian oriental tanben designat sosgrop oceanian o oceanic. Cèrts lingüistas van classar a part las lengas parladas sus las còstas orientalas de Nòva Guinèa, de las autras lengas del Pacific insular.


text:
La manifestacien se teniá davant lo fronton de l’escòla publica Lucie Aubrac, icòna de la Resistència. Tot un simbòle. « Aièr nòstrei gents an sachut resistir, a nòstre torn » que l’i disiá una aficha.
Lo desmantelament de la Jungla de Calais, bailèjada
dins l’urgència per lo Governament, li a fach decidir deis implantaciens localas per un acuelh decentralisat de 950 migrants en Provença. Ansin, rèn qu’a Champtercier (04), pròche de Dinha, una centena devon èstre lotjats dins un centre de vacanças en renovacien.
Lo Consèu Municipau a organisat un debat public per ne’n parlar fin setembre. Lo monde s’es demandat perqué tant de monde forastier
dins una comuna de 800 abitants, quand son pas cinquanta a Sisteron e a Dinha. Mai a tanben entendut que seriá l’escasènça de crear sèt emplecs per ensenhar lo francès, la cosina o bailejar
d’autreis activitats, amé l’associacien Coallia
, que bailèjarà l’afaire. Aquí, d’abitants a prepausat son ajuda per l’acuelh.


text:
31/12/2016
L'aprep, per Marisa Lasjuillarias
Marisa Lasjuillarias livre une histoire qui évoque la vie après une catastrophe de grande ampleur. Première partie : juste après « l'incident »...
Quò petet. Fòrt, plan fòrt. Un còp, dos còps. Puei, ren pus. Era a far còser la sopa de legumas dau vergier. Surtí sus la terrassa. Una fumada espessa e negra s'enautava au loenh dins lo ciau. Las sirenas unlavan. Quò era pas bon signe. Una votz credava dins un micrò en dire : « Entratz chas v'autres, migretz pas, ren de greu mas barratz las pòrtas e las fenestras. Esperatz suasament los noveus messatges. Vos tendrem informats ! »
Que se passet ? De segur, demorava a proximitat de la centrala nucleara. Mas quò podiá pas aver de rapòrt. Quilhs afars son pas fachs per petar ; son quí per fabricar de l'electricitat, d'apres. Drubí la radiò. Pas de musica. Nonmàs de las informacions : « un accident nucleari se produset eimatin dins la vila de Chantapola. Lo quartier es embarrat. La populacion es convidada de demorar a l'acialat, barrada dins los bastiments jusc'a novel òrdre ! » E lo messatge tornet començar.
Tras la fenestra de la cosina, podí veire la fumada negra. Fòrça veituras de pompiers e de polícia trauchavan las rotas. Quò era una petaudiera vertadiera. Un sinhau a la radiò : « Mesfiatz, mesfiatz, lo monde son convidats a quitar lors maisons, per de las rasons sanitarias. Prenetz nonmàs quauques afars personaus. La mairariá a fach estallar daus prefabricats a dietz quilometres. Tot es previst. Migretz pas. Seguetz la direccion de Las Mòtas onte seretz aculhits e pres en charja ! »
Leu, leu, faliá 'nar viste, quauques papiers, los medicaments, daus 'bilhaments, l'ordenador e la television, tot quò-quí conhat dins las doas veituras, plan pigonhat, sens obludar lo chat que compreniá pas çò que se debanava. Io tanpauc.( de segre).
Marisa Lasjuillarias
Les commentaires sont fermés.


text:
ㄹ
Somari
Corean
Forma alternativa[modificar]
- En sufix, aprèp una consonanta: 을 (eul)
Etimologia
Prononciacion
AFI: [l]: davant consonanta o final.
- [r]: davant vocala.
Corean romanizat revisat: l/r
Letra
ㄹ (r)
- 리을 (rieul) Una letra del sistèma d'escritura corean, l'alfabet hangeul.Es una consonanta alveolara. En Corèa del nòrd, es la quatrena jamo. En Corèa del sud, es la sesena jamo.
Sufix[modificar]
ㄹ (l)
- Indica lo futur.
Nòtas[modificar]
ㄹ (l) es apondut a la vocala finala d'un vèrb per formar lo determinant futur. Se la letra finala es una consonanta, es 을 qu'es puslèu utilizat. Similar a un participi futur, lo determinant futur indica que lo referent del substantiu seguent farà l'accion descrita pel vèrb que ㄹ i es estacat:
- 가다 (gada) (anar): 가 (ga) + ㄹ (l): 갈 (gal) (qu'anirà)


text:
04/12/2016
Dessenha me un aubre, per Marisa Lasjuillarias
Maryse Lasjuillarias de l'atelier d'occitan de La Chapelle Gonaguet nous livre un texte pour découvrir le vocabulaire autour de l'arbre, en faisant dessiner une enfant.
Espera me ma pita Maià, si sabes pas qué far, dessenha me un aubre ! Sabes pas per onte començar ? Quo es coma vòles ! As perdut ton gredon ? Ne'n veiquí un !
Pòdes començar la cima, o ben tot per lo bas. Chausisses lo bas ? Vai plan !
Sus la terra, vesem lo tronc. Lo tronc es crubert de peu e quauques còps, de mossa, de liquen o de ledra. Dau tronc, o si vòles de la bilha, parten daus marns. Pòdes ne'n far mai d'uns.
Aprep los marns, trobem las bròchas e sus las bròchas frotjan de las brodichas e daus brochilhons. En estiu, quante l’aubre es clafit de fuelhas, n’un pòt s’i botar a l’açalat de son fuelhum, que lo pes ne’n pòt far pendilhar las folharjas, frissantas au vent leugier.
Pòdes tanben dessenhar de las fruchas si as chausit un fruchier. Per exemple, lo prunier que es un aubre folharjós que i a tot plen de brodichas, de brochons e de brodichons. Quante i a mestier de lo podar, quo es un trabalh per l'esbrodichar, e mesma de l’esbrodichonar. D’autres se contentan d’espodansar. A, obludava, la partida la mai nauta de l'aubre – sobretot te fau pas l’i archelar – se sona la quincaròla. Brave mot, non ?
Bon, quò es pas 'chabat. Ne'n manca enquera.....Jos la terra, i a de las raiç que son sovent prigondas. Mas malurosament quò pòt 'ribar qu'una chavana desraije los aubres, los esjarre o mesma los tronque. Aprep, los fau tronçonar per los tirar daus bòscs e, a la fin, demòran nonmàs las còças que 'chaban per regolhonar o simplament purir.
As fach un brave dessenh, ma dròlla e as apres un fum de mots que coneissiàs pas. Te fau contunhar !
Marisa Lasjuilliarias
Vocabulari : la ledra= le lierre ; los marns= les branches principales ; clafit=rempli ; podar= tailler ; esbodichar= épointer ; archelar= escalader ; la quinquaròla= le faîte ; la chavana= tempête ; esjarrar= écuisser, fendre en déchirant; regolhnonar= faire des rejets.
09:58 Publié dans La Vita en òc ( archivas DL papier), Lenga e vocabulari | Lien permanent | Commentaires (1)
Commentaires
Adiu Marisa
Si tu contunhes entau, l'an que ven, te damandaran de nos far lo texte de la dictada de Charrec en 2018.
Gros potons.
Joan-Claudi Nicolas
Écrit par : Nicolas | 09/12/2016
Les commentaires sont fermés.


text:
Culturas ruraus en perilh
Carcarèrs-Senta-Crotz. Dissabte 13/01, a Carcarèrs e Senta Crotz (Lanas) se debanarà un collòqui de la Societat de Bordà-Patrimòni de las Lanas. Lo tèma : « las culturas ruraus en perilh ».. Au miei d’intervencions barrejadas qu’arremarcan l’intervencion deu sociològ Pierre Bitoun (Perqué las societats modèrnas e sacrifican los paisans?) La quasi condemnacion de las caças tradicionaus, la plaça e lo ròtle de la lenga nòsta serán tanben evocats.
De la question de l’identitat…
L’an passat, en heurèr de 2017, au parat de l’amassada generau de la Societat de Bordà-Patrimòni de las Lanas a D’Acs, es organizat un desbat sus « l’identitat landesa ». Un gran moment ! Susquetot que los dessenhators deu jornau Sud-Ouest, Lasserpe e Marc Large, cadun en carn e en òs, illustran en dirècte lo desbat. Aqueth trufandèrs qu’an, com tostemps, lo gredon escarniu.
- Publicat dens Société


text:
« Piucèla e verd galant »
La « doulce France » se melhora pas se ne cresèm los mèdia ! Escandals, desonèstetat, atemptats… i sèm acostumats. L’antiparlamentarisme fa flòri en causa del comportament dels elegits – pas totes çaquelà ! E de nos rebecar que la democracia a un prètz es pas jamai estada una responsa de prene en compte. La Republica es ben malauta mas la vida vidanta contunha per çò que cadun a sos pensaments, quitament los amonedats que se demandan coma far per n’aver encara mai en regretant, per qualques uns, de poder pas seguir lo còfre sus l’ataüc. A còps, çaquelà, i a qualque novèla que s’arrapa a la memòria, un pauc coma aquelas cançons que vos demòran dins lo cap tot lo sant clame del jorn. Ieu, foguèt l’autre jorn a l’anóncia de la causida de la « piucèla d’Orleans » per las fèstas que se debanan cada an dins aquesta vila. Los de ma generacion an pas jamai doblidat qu’èra a las escòlas qu’avián fach la coneissença amb lo plumet de l’Enric IV, lo verd Galant e los espleches de la Joana d’Arc, la piucèla d’Orleans.
E se los mèstres explicavan a léser çò qu’èra un plumet, passavan lis sul verd Galant e la piucèla e… nos acontentavan d’aquò. Tot aquò per dire qu’aquelas doas figuras son emblematicas de la grandor de França. Alara, quina idèa passèt pels caps de la jurada quand causiguèron la « piucèla » de las fèstas ? Dison qu’aviá totas las qualitats requistas pel job ; doblidèron pas qu’una causa : Vercingetorix foguèt pas son aujòl ! Amb un paire polonés e una maire del Benin, afortís per d’unes la teoria del remplaçament de las populacions. Es un sacrilègi e una insulta a la patria e a l’imatge d’aquela santa – de circonstància – pels tenents de l’identitat exagonala de « raça » blanca dempuèi l’an pèbre. « Puretat de la raça »… Legiguèri causòtas aquí dessús longtemps a, me sembla. Imaginatz, anuèit, De Gaulle se passejar pertot en França amb sa « DS noire » ?
Andriu de Gavaudan
Imatge : Pintura de Jules Eugène Lenepveu entre 1886 e 1890
- Publicat dens Éditos


text:
Lama (bodisme)
Lo títol de lama (tibetan: བླ་མ་, Wylie : bla ma, contraccion de bla na med pa, insuperable[1],[2]) es donat a un ensenhaire religiós del bodisme tibetan[3].
Significations[modificar | modificar la font]
Aquel títol pòt èsser utilizat de biais onorific per un monge, una monja o, dins las escòlas Gelugpa, Nyingma, Kagyu e Sakyapa, un practicant avançat del tantrisme, per indicar lor nivèl d'espiritualitat e/o d'autoritat. Pòt tanben èsser utilizat per designar de tulkus, renaissenças de lamas, coma lo Dalaï Lama o lo Panchen Lama.
- Lo tèrme lama, que s'utiliza tanben en Occident, designa un nivèl de realizacon esperitala avançat. I a de lamas monges e de lamas laícs.
- Qu'ajan fach una retirada de tres ans o non, los moges o monjas avent fach los vòts de pratimoksha, pòdon aver un nivèl mes avançat.
- Los droplas son de practicants ensenhants avent fach una retirada, mas avent pas lo nivèl de realizacion dels lamas; guidan, explican e donan de lecturas oralas (lung) de practicas mas pas las transmissions de podeir (dbang). Pòdon demandar a èsser lama passat dos ans, la decision essent presa pel conselh dels lamas.
- Lo tèrme "lama" traduch lo sanscrit goró
Notas[modificar | modificar la font]
- ↑ D'après le Dharma Dictionary, un Wiki Anglais-Tibétain voir aussi: [1]
- ↑ Selon le TLFi de bla « le supérieur » et ma « homme », définition du TLFi
- ↑ (en) The Princeton dictionary of buddhism par Robert E. Buswell Jr et Donald S. Lopez Jr aux éditions Princeton University Press, ISBN 0691157863, page 125
Referéncias[modificar | modificar la font]
- Ouvrage Claire Lumière "Petite guirlande des maîtres tibétains du présent" (21 juillet 2011)


text:
Lei tèxtes de son repertòri, eissit de la poesia de lenga d'òc, traversan leis epòcas e lei geografias, deis Aupihas au Lemosin en passant per lo Leberon vò Ardècha. Lei compausicions de Jody Staelen, Rodin Kaufmann, Manu THéron vò Henri Maquet donan ai timbres e ais armonicas de La Roquette tota sa suavitat e sa ponha. Una matièra sonòra de caractèr que dona votz a de mirgalhadas de vida.
Ancorada dins lo sòl arlatenc, La Roquette murmura vò creda l'universalitat de tèmas actuaus, e debana un racònte imaginari ais originas de la societat modèrna, en tornat visitar lo quotidian, sei doçors e sei batèstas. Lei mors contemporanas vò lo ròtle de la femna e dei minoritats s'i declinan au grat deis istòrias de carrièra, dei prostituidas, dau cople vò dei bomians.
D’istòrias enrasigadas vò vagantas per jamai, de paraulas d'una societat en quista de marcas, de ritmes urbans vò de musicas tribalas de la Mediterranèia, La Roquette trais un ramelet musicau monte se desvela la vivacitat deis emprunts a la mosaica dau Mondàs d'uèi.


text:
Batalha d'Anglatèrra
La batalha d'Anglatèrra es una batalha aeriana que se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala en julhet de 1940 e mai de 1941. Opausèt l'aviacion britanica, renfòrçada per de volontaris venguts de país estrangiers (Polonés[1], Checoslovacs... etc.) ò dau Commonwealth (Neozelandés, Canadencs... etc.), ai fòrças aerianas alemandas renfòrçadas per d'unitats italianas. Foguèt la consequéncia de la temptativa alemanda de destrurre l'aviacion britanica, de destrurre seis infrastructuras e d'anientar sei capacitats de produccion ò de mantenença. Un segond objectiu èra de terrorizar lei populacions civilas britanicas. Pasmens, l'ofensiva se turtèt a una resisténcia acarnada e mau capitèt. En mai de 1941, leis Alemands deguèron l'arrestar après la pèrda de 1 887 avions e d'aperaquí 4 300 pilòts còntra solament 1 547 avions, 544 pilòts perduts e un milier de personaus suplementaris per leis Aliats. Aperaquí 40 000 civius foguèron tuats e 50 000 bleçats per lei bombardaments alemands.
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Lei volontaris polonés aguèron un ròtle important, especialament la 303a esquadrilha de caça polonesa que foguèt a l'origina de la destruccion d'au mens 126 avions alemands durant la batalha d'Anglatèrra.


text:
Miègjorn
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo Miègjorn (var. Miegjorn) o lo Mieidia (var. Mèidia) es un nom de luòc vague que pòt designar de territòris divèrses.
- Dins l'encastre de l'estat francés, lo "Miègjorn" o lo "Sud de França" o lo "Sud" es una apelacion possibla per Occitània. Rebat la percepcion populara mai o mens inconscienta d'una diferéncia culturala entre Occitània e França al sens estricte (la França del Nòrd). Per exemple se sona Valença la "Pòrta del Miègjorn" dins lo torisme. Dins lo movement occitanista, se critica lo nom de "Miègjorn" per Occitània pr'amor qu'Occitània se pòt definir d'esperela e non pas coma lo sud de quicòm mai. Efectivament Occitània se pòt percebre atanben al nòrd de Catalonha o d'Espanha, a l'oèst d'Itàlia o al nòrd de la Mediterranèa.
- Dedins l'encastre d'Occitània, lo "Miègjorn" pòt designar la part meridionala d'Occitània, e pus particularament l'Occitània mediterranèa, per oposicion a l'Occitània del Nòrd o a l'Occitània atlantica.
- Dins l'encastre d'Euròpa, lo "Miègjorn" pòt designar totas las regions mediterranèas.
- Lo "Miègjorn" pòt èstre la part meridionala d'un país quin que siá. Lo sud d'Itàlia se sona en italian lo Mezzogiorno (çò es: "Miègjorn" en lenga italiana).
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Temps[modificar | modificar la font]
Miègjorn es l'ora ont lo solelh es lo mai naut dins lo cèl.


text:
Aubo
Populus alba
Salicaceae
Autre noum : Aubero.
Noms en français : Peuplier blanc, Peuplier de Hollande.
Descripcioun :Grand aubre emé un pege e de ramo proun blanc. Li fueio soun bourrihudo blanco dessouto mai forço chanjadisso ço que pòu engana. Aquéli di ramo novo soun bèn mai grando e telado au contro de li di vièii ramo.
Usanço :Sa ligno se travaio eisa, servié pèr li bouto e barioto o peréu pèr la fustarié. A l'ouro d'aro se fai de pasto pèr lou papié e li contro-placa. Proche dóu sause, la rusclo pòu servi contro li fèbre.


text:
Éufràsio(-dis-Aup)
Euphrasia alpina
Orobanchaceae Scrophulariaceae
Nom en français : Euphraise des Alpes.
Descripcioun :L'éufràsio-dis-Aup es uno pichoto planto coumuno que trachis dins li pelouso d'auto mountagno ounte ié fai de poulìdi tepiero acoulourido. A pas gaire de péu glandoulous e se recounèis peréu à si bratèio emé de dènt acabado pèr de lònguis arèsto (aleva dins Ventour). La flour èi pulèu grosso (pèr uno éufràsio), mai de 10 mm.
Usanço :Couneissèn pas d'usanço particuliero pèr aquelo planto, escriéure au site se n'en sabès mai.


text:
Queirello(-de-printèms)
Carex caryophyllea
Cyperaceae
Àutri noum : Moutouso, Sagneto.
Nom en français : Laîche de printemps.
Descripcioun :La queirello-de-printèms es un Carex pulèu pichot que fai de mato pas gaire sarrado. Fai parti dóu group qu'a lis utriculo pelouso e emé 3 estigmate. Lis espigueto femello soun courto en raport à l'espiguet mascle, an d'escaumo bruno emé uno bando verdo. Regarda tambèn li fueio que dèvon èstre proun enguenanto (fotò).
Usanço :Couneissèn pas d'usanço particuliero pèr aquelo planto. Escriéure au site se n'en sabès mai.


text:
Òrca
Orcinus orca
Òrcas que sautan fòra de l’aiga
DD : Donadas insufisentas
Estatut CITES
Annèxe II , Rev. del 13/02/2003
L'òrca (Orcinus orca) es un mamifèr marin de l'òrdre dels cetacèus. Aperten coma lo dalfin oceanic, a la familha dels Delphinidae. S'encontra pels oceans del mond entièr, dempuèi las fredas regions articas entrò a las caudas mars tropicalas, es lo mamifèr qu'a la distribucion sus tèrra pus importanta après l'òme. Es un animal predador que s'alimenta de peisses, tortugas, ausèls, fòcas, làmias e quitament dels autres cetacèus. Possedís pas d'enemics naturals.


text:
2.
Rapòrt
financièr.
Lo clavaire
Joan-Guilhèm Roqueta dona lo rendut compte financièr. La situacion es
estadissa. La sola intrada d’argent es los escotissons. A l’ora d’aquel
acamp n’avèm agut 31 siá 880 euros. En 2015 n’i aviá agut 34. Per sortida
i a agut los fraisses bancaris, l’escotisson au PEN Intenacional (500 euros) e
108 euros d’assegurança a la MAIF. Demòra
1773 euros au compte corrent e 6906 euros sus lo Libret A.
Se pausa pasmens la question d’aver mai de mejans, e mai que mai de
poder pagar los viatges als congrèsses. Seriá necite per aquò d’aver 2000 o
3000 euros per an... Pas simple d’aver una subvencion de fonccionament, ara
las collectivitats territorialas subvencionan pas que de projèctes.
Se decidís de rescontrar los responsables de la region (Patric Roux) non
pas en mendicaires de subvencions mas en prepausant çò que podèm aportar
(expertisa per de traduccions, etc...). E justament fai mestièr d’elaborar
un argumentari metent ben tot aquò en valor, afortiguent nostras
ambicions per l’occitan. En se presentant coma un recampament d’actors
engatjats que pòt prepausar una ajuda e un conselh estent que recampam los
escrivans, usatgièrs exigents de la lenga, e la faciada internacionala de la
cultura d’oc alargada au mond.
E Rotland Pecot apond que podèm convidar
d’escrivans coneguts dau mond, far lo ligam amb d’autras culturas, afavorir
d’escambis : “siam de barcatièrs”.
3.
Burèu.
J-F.
Brun rapèla coma los còps passats qu’a pas vocacion a èsser president a
vida coma se vei dins d’unes païses d’aquesta
planeta, e que normalament l’an que ven ne caudrà prepausar un autre.
Lo burèu per 2016 es pas cambiat : aquí-lo :
4.
Rendut compte de las
activitats de 2015.
Rapòrt d'activitat: acamps de Bled, d’Ourense …
5.
Quanas reunions avenidoiras e ont? Projèctes de rescontres …
« Organizar
d’eveniments » òsca, de segur, mas per quanas retombadas ?
Coma o fasiá remarcar
Danielle Julien quora se fai quicòm a Montpelhièr o a Nimes es tot un afar
d’o engimbrar e puèi de resson n’i a pas gaire o pas ges, se nega dins lo
bruch de fons de la bolegadissa culturala contunhosa de las ciutats. Dins un
endrech mai pichon es quicòm mai, un acamp occitanista pôt far figura a de bon
d’eveniment e se’n parlarà benlèu. Pro que se pensèsse tanben a
n’orquestar lo resson. Aquô estent dich se refai lo torn dels projèctes.
5.1 Projècte de rescontre amb los berbèrs
Joan-Guilhèm Roqueta nos
indica que per aquel projècte imaginat a l’acamp de l’annada passada s’es
demandat una subvencion a la metropôli de Montpelhièr. Que sabèm pas trôp
fins ara se serà graciosada. E esperant d’o saber gardam de segur aquel projècte
e veirem cossí lo realizar en fonccion dels majans.
-
-
5.2 per 2017 : acamp a Somalh
amb la frairetat mediterranenca dels PENs (=ALEM) que sembla ben adralhat
Miquèl Decôr nos rapèla
l’afar. Cada an a Bled lo PEN per la Patz (seccion dau PEN Internacional) se
recampa. E ne sortiguèt l’idèa d’una frairetat mediterranenca que se creèt
a Lisbona. Lo Cercle Euromediterranenc dels escrivans per la Patz. Se faguèt
adonc en 2015 l’acamp de Narbona. Lo cônsol de Narbona avia promés de
publicar los actes mas puoi quora lo reculh siaguèt lèst, se diguèt que i
avia pas l’argent. Lo referent Ourrit sus l’Agglo de Narbona aguèt l’idèa
d’integrar dins la Festa d’Oc de l’agglo un eveniment dau PEN d’Oc sus
la besala de Riquet, a Somalh. Es un luòc polit ont s’arrestavan lo mond sus
lo canal. I a un ostau de l’agglò qu’auriam a posita.
Sus plaça i a de cambas d’òste. Es a 15 km de Narbona.
Data prepausada : 29 junh 2 julh. Lo dimenge 2 sèm convidats a Pesenàs
a la Ronda dels Gigants e dels Totems d’Europa. Un vintenat de personas
inscriches, amb d’escrivans de tria.
Pensam que deuriam convidar lo PEN Català (Carme Arenas),
lo PEN Haïti, etc….
. De subjèctes son ja
pressentits:
Pecot : Poesia dau Nord e dau dau Sud a la Cort d’Ermengarda…Una
intervencion de Miquèla Stenta
sus las femnas e la civilizacion trobadorenca, un
omenatge a Marcèla Delpastre.
L’idèa
latina, una utopia per la patz...
5.3-
proposicion de Claudi Sicre que lo PEN occitan se recampèsse a
l’universitat occitana de la Guépia, o poiriam far 1 an sus dos en alternància
amb Somalh ?
Oc, acceptam de segur lo
projècte, o caudraà far tre 2018
5.4 - Proposicion
de Sèrgi Javaloyès d’un acamp a Pau, cal escriure una letra au novèl cònsol
de Pau Francés Bairon…
Sèrgi nos mandarà mai
d’entresenhas sus lo projècte exacte.
caudrà
tornarmai preveire d’acamps dins d’autres endreches dau païs (Nissa ? Pau ?
Clarmont ?)...
PREPARACION
D’UNA RESOLUCION PER LO CONGRÈS VENENT QUE SE TENDRA A Lviv en Ucraina
Serà l’escasença que metèssem en forma una version actualizada de
la resolucion qu’aviam mandada a Johannesburg sus la marrida evolucion de la
situacion de las lengas dichas « regionalas » en França, qu’ai pas
presentada a Ourense perqué m’i soi pres tròp tard. Cau riblar aquel clavèl
en 2017 e far saupre au mond cossí la Patria (autoproclamada) dels Dreches de
l’òme se singulariza en Euròpa per una regression espectaclosa
sus lo plan dels dreches linguistics.
6.
Estrategias per afortir nòstra dinamica dins la durabilitat avançar
e s’inscriure dins la durada.
Començam amb una citacion de
Castan.
D’unes endreches de l’ensèms occitan son mai sensibilizats sus la
cultura d’òc (D’unes airals de Cevenas, las Corbièiras…) es logic de
s’apiejar dessús dins la dinamica, ni que la tòca siá d’afortir la
cultura occitana dins lo país entièr.
Lo problèma es d’alargar nòstre rodelet dau PEN òc sens i far pèrdre
son èime. Pòt pas èstre un club pichonet dels escrivan mai ambicioses barrat
a totes los autres, coma sembla que siá estat, e aquò li aviá vaugut de
s’anequelir e de tombar dins la sòm. Coma sabèm.
Per
lo moment una estrategia realista es de començar de pròche en pròche amb
d’actors culturals au sens larg.
Rotland Pecout demanda : « mas de qué i prepausarem que los
atirèsse ? » Pas de segur de se recampar amb de vièlhs ni de
pagar d’escotisons, ni d’èstre infeudats a una ierarquia.
Cau imaginar una tièira de çò que podèm prepausar :
-
Los publicar dins
d’antologias,
-
Los faire anar a de
rescontres internacionals ont poiràn descobrir pro de causas e de mond
interessants tot au rebors de la logica d’embarrament
-
Un projècte mai luònh seria de recampar dins un acamp de representants
de « totes los creators en Occitania »…
-
Encoratjar l'espelison d'una nòva generacion d'escrivans. Prèmi « New
Voices »…
Portar lo mond a escriure en òc. R Pecout nos rapèla que JC Belmon fasiá
de formacions au manejar de la camerà. Per l’escritura pòt èsser parièr e
encar mai aisit s’implicam los escrivans dau PEN occitan.
Se pòt ja envisatjar una collaboracion frairala entre ainats e mai joves
per mehorar lo nivèl de lenga escricha d’aqueles qu’an pas recebut
l’occitan nadiu dins sa joinessa e se lo reaproprian coma pòdon. A aquel nivèl
pòt fonccionar – e foncciona ja un pauc - sens ges de besonh de mejans
especials.
6.3
Estrategias per rebombir sus la denominacion nòva de la « region
Occitania ».
Lo PEN occitan aviá
manifestat sas resèrvas sus la possibilitat que se sonèsse la nòva region
LR+MP « Occitania ».
Lo
costat negatiu d’aquò, es que risca d’acreditar que 50% dau territòri de nòstra
lenga se deu pas considerar coma « Occitan ». E aquò pòt èstre grèu
per lo projècte cultural tant occitanista coma felibrenc qu’es clarament
panoccitan. D’aitant mai que justament i a d’activistas dau trocejament fòrça
bruchoses e verinoses que n’aprofiechan per denegar tota occitanitat a Provença,
Bearn o Auvèrnhe… E los elegits los escotan…
Lo
costat positiu èra que los noms « Occitan » e « Occitania »
an pas pus res de clandestin o de mitic, son apegats dau mai oficialament que se
poguèsse a un territòri vertadièr.
Nos cau donc reflechir a una estrategia per la lenga e
la cultura en fonccion dels noms definitius de las nòvas regions, e de cossí
vesèm qu’aquelas d’aquí estructuran lor politica linguistica.
Doas endrechièiras
d’accion :
a
a)
Afortir la
panoccitanitat
Imaginar un esquèma
explicant que la « Région Occitania » es una compausanta dinamica
de l’ensèms d’òc mas lo representa pas tot.
Aficheta
e t-shirt region vs païses occitans.
Definir
un nom per l’ensèms entièr : «païses
occitans » ??? o quicòm mai ? Nos cau trabalhar aquí dessús… …
b)
Butar a una preséncia de mai en mai efectiva e « normala »
de la lenga occitana, d’en pertot sus son airal mas màgerment sus lo territòria
de la region qu’a pres aquel nom !
Logicament la « Région Occitania » deuriá aver una
politica fòrta per l’Occitan. La candidata Caròla Delgà o anonciava dins
son programa, e sembla que son accion dempuòi que baileja la region es
efectivament fòrça favorabla a l’Occitan. Las divèrsas associacions
occitanistas an de s’implicar dins aquela dinamica e de trabalhar a la
renfortir dau mai que pòdon. Lo PEN occitan a logicament la possibilitat de
portar de causas a aquela accion : implicacion dels escrivans, actors fòrts
de la lenga, recampats en malhum actiu e motivat, representacion de nòstra
cultura a l’estrangièr dins un dels forums cultrals mai prestigioses que i
aguèsse.
Aquò passa en practica per de contactes amb los responsables culturals de
la regions, e mai especificament de la « Region Occitania »…
6.4 Traduccion : ont ne sèm ?
Començam aquel capítol en legissent una letra de Teiriç Òffre : « Benlèu
qu'avèm de quichar sus lei reviraradas per alargar tot aquò que siam pas espés
ara de poder legir directament l'occitan, mai que mai se la lenga es druda e lo
mond an gaire d'interest a bèus uelhs vesents per la literarura occitana dempuèi
d'annadas subretot en Provença. ».
Aquò nos buta a abordar rapidament
divèrsas possibilitats. Traduccions e jostitolatges en occitan de films. E
se pausa la question de l’occitan present en public. Noms de carrièiras
en occitan : bilingues o unilingues. Un occitan public que deu servar sa
diversitat intèrna. Aquò pausa lo problèma de manca de concertacion. E tanben
lo problèma de l’ortografia occitana de mau legir. Los noms dins los TER e
trams/ se deuriá respiechar l’usatge Deuriam far un document consensual.
7.
Questions divèrsas : Lo grand prèmi literari de Provença a
Ventabren :
Pessamessa
es dins la jurada. Qu’a un laureat en Òc (un an un mistralenc un an un
occitan), e un en francés. Ongan l’occitan siaguèt Felip Martèl. Nos
explica un pauc cossí o vei. .
8.
Legissèm e comentam los corrièrs d’unes membres absents a
l’acamp qu’apondián d’elements importants a la discutida…
Teiriç Offre
9)
En practica :
a)
Rescontrar
Rescontre amb Roux e amb Barral per prepausar de s’implicar
dins la politica per l’occitan de la region e de la ciutat de Montpelhièr
b)
escriure per convidar
Convidar de
mond (jornalistas, etc… a èsser membre dau PEN d’Oc) …
c)
elaborar de documents consensuals
Endrechièiras:
escriure
un document sus l’alargament de la preséncia publica de l’occitan.
E u


text:
Gabriela Mistral
Lucila de María del Perpetuo Socorro Godoy Alcayaga, mai coneguda jol pseudonim Gabriela Mistral (Vicuña, 7 d'abril de 1889 - Nòva York, 10 de genièr de 1957) foguèt una poetessa, diplomata, feminista e pedagòga chilena. Causiguèt son nom d'autora en omenatge a dos de sos escrivans preferits, l'italian Gabriele D'Annunzio e l'occitan Frederic Mistral. Sa produccion de qualitat la placèt demest las figuras principalas de la literatura chilena. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1945, çò que faguèt d'ela la primièra, e fins ara l'unica, femna latinoamericana e obtenir aqueste prèmi.
Òbras[modificar | modificar la font]
- Sonetos de la muerte (1914)
- Desolación (1922)
- Lecturas para mujeres (1923)
- Ternura (1924)
- Nubes blancas y breve descripción de Chile (1934)
- Tala (1938)
- Antología (1941)
- Lagar (1954)
- Recados contando a Chile (1957)
- Poema de Chile (1967), edicion postuma
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Categoria Commons amb ligam local identic sus Wikidata
- Article utilizant lo modèl Commonscat
- Pagina utilizant Commonscat sens afichatge personalizat
- Escrivan chilian
- Naissença en 1889
- Decès en 1957
- Prèmi Nobel chilian
- Escrivan de lenga espanhòla
- Poèta chilian
- Poetessa
- Laureat del Prèmi Nobel de Literatura
- Feminista


text:
Deu 13 au 15 de julhet de 2018
Mantuas animacions que son previstas, entre autes :
Divés 13 de julhet :
- 18 òras : bal dab lo grop Castanha e Vinovel
- 21 òras 30 : concert dab los grops L’Art à Tatouille seguit deu Gran Bal Dub
Dissabte 14 de julhet :
- 18 òras : bal e trad’aperitiu dab lo grop Les Irètges
- 22 òras : concert / bal animat peus grops dab lo Dalfin seguit de Lhi Balòs
Dimenge 15 de julhet :
- 18 òras : bal trad dab Arnaud Cance e Paulin Courtial
- 21 òras : lo Bal Brotto Lopez
Que podetz arretrobar la programacion tota en seguir lo ligam aqueth : programa


text:
Gwinieg
Gwinieg en breton ( Vignoc en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Las Originas de la Bretanha (Léon Fleuriot); Vocabulari Vièlh Breton (Joseph Loth); Los Noms de luòcs bretons d'anautita-Bretanha (Jean Yves LO MOING).
- ↑ Les Origines de la Bretagne (Léon Fleuriot); Vocabulaire Vieux Breton (Joseph Loth); Les Noms de lieux bretons de haute-Bretagne (Jean Yves LE MOING).


text:
Divendres, 22 de junh de 2012, 03h00 Espòrt
L’esquipa sang e aur venquèt aisidament lo País de Galas per cinc gòls a dos, venquèt après los cimbres d’Itàlia de faiçon frapanta per cinc gòls a zèro e, fin finala, batèt la seleccion dels daneses d’Alemanha per un ajustat un a zèro. Aquela darrièra victòria a un meriti especial, pr’amor que los daneses alemands demorèron semifinalistas dins l’Europeada precedenta, debanada en 2008.
Dimècres passat, après la primièra fasa eliminatòria, la jornada foguèt liura de partidas e se consagrèt a far de vesitas culturalas dins lo país del campionat, mai que mai dins la polida vila de Budyšin (Bautzen). En aquel sens, las esquipas internacionalas aprigondiguèron lor coneissença de la cultura soraba e mai que mai de la siá gastronomia.
Ièr, dijòus, la seleccion nacionala occitana intrèt en la seguenta fasa del campionat amb una partida contra Sud Tiròl ont perdèt per tres gòls a zèro. S’agís d’un rival fòrça complicat perque ganhèt l’Europeada 2008. Lo seleccionaire nacional occitan, Deidièr Amiel, considèra qu’aquela partida es “malaisida”, agravada pel fach qu’Occitània a ja dos jogaires fòra combat per lesions: lo capitani Nicolas Desachy e lo jogaire Julien Cantier.
#1 Qu'es pas la seleccion nacionala galesa que participa a l'Europeada mas Clwb Cymric una seleccion associativa que vòu socializar lo galés mercés au fotbòl. Jueguen tanben dins lo championat galés amator. Lor sit web : http://www.clwbcymric.com/
Domatge per l'AOF.
Si que non, comprèni pas perqué son aqui lo gallés. Pais de Gala ei reconegut per la FIFA e participa a las competicions internacionalas ..


text:
Carlos Barrera: "Se per jo siguesse non s'auesse reintrodusit jamès er os"
Aué, en collòqui d'"Eth maitin d'Aran" auem parlat damb eth síndic d'Aran, Carlos Barrera, e tanben damb eth pagés Joan Abadia. Auem coneishut com an estat aguesti mesi a nivèu de Govèrn e sustot auem comentat ua des polemiques der ostieu: era permanéncia des ossi en Aran. Avui, a "Eth maitin d'Aran" hem parlat amb el síndic d'Aran, Carlos Barrera, i també amb el pagès Joan Abadia. Hem sabut com han anat aquests mesos en l'àmbit de govern i sobretot hem comentat una de les polèmiques de l'estiu: la permanència dels ossos a l'Aran.