text:
Dimars, 24 de junh de 2014, 03h00 Espòrt
Lo malhòt que los Dracs portaràn (benlèu) dissabte a Leeds
Aqueste dimècres 18 de junh, aviá calgut tornar ajustar de sètis dins l’ANZ Stadium de Sydney per reçaupre lo public vengut veire l’eveniment (83 421 espectators per èsser exactes): pel primièr còp, dempuèi 2005, la Nòva Galas del Sud èra en mesura d’averar la tièra dels Estats d’Origina fàcia a Queensland. L’estadi se repartissiá entre los Blaus locals e los Granats venguts de Brisbane. L’enjòc primèt sul jòc e se vegèt plan mai de cargas d’avants que d’envoladas de tres quarts. Dins lo primièr temps, Thurston passava doas penalitats per Queensland. E calguèt esperar las cinc darrièras minutas per veire lo mesclanha blau Hodkinson embrumar la defensa advèrsa amb un cambiament de pè e tornar ajustar el meteis la transformacion que balhava sul fial la victòria a la Nòva Galas del Sud: 6-4. Las fusadas d’un fuòc d’artifici bèl podián montar dins lo cèl de Sydney e l’esquipa comuniar amb son public per la reconquista tant esperada del trofèu bèl.
Los Dracs nos faràn perir
Aqueste dissabte 21, los Dracs recebián a Brutus l’esquipa d’Hull FC. Los catalans avián una primièra linha dins las tribunas: Elima, assucat; Paea, nafrat, que jogariá pas contra son fraire; Pelissièr, suspendut per tres còps de punhs balhats contra St Helens.
Ça que la tot comencèt plan pels sang e aur amb la corsa de Morgan Escarré sus nonanta mètres per un primièr ensag, puèi la recuperacion d’una passa al pè per Olfield que la convertissiá en ensag e, se lo segonda linha Ellis puntava pels angleses, lo jove Benjamin Garcia replicava per un ensag solitari al biais d’un veteran de la bona entre los pals. Amb doas transformacions de Bòsc, los Dracs menavan aisidament 16-4 al tèrme d’una mièg temps dominada territorialament. A la represa, un ensag de Millard confirmava la dominacion catalana sus la partida. Lo mesclanha australian Sam Williams faguèt una corta primièra aparicion jol malhòt roge.
Mas a l’ora de jòc, tot se demesiguèt d’un còp. En doas minutas, un còp sus l’ala esquèrra, un còp sus l’ala dreita, Hull FC se jogava de la defensa locala —e òc, las Aglas de mar amb d’alas bèlas!— e, amb las doas transformacions del dobertura Rankin, Hull tornava a quatre punts: 20-16. Malgrat la calorassa estivenca, lo fregelum ganhava lo public occitanocatalan mas los Dracs trapavan las ressorsas defensivas, ajudats d’unes malbiaisses advèrses, per téner lo còp e encaisar los 2 punts de la victòria!
Of, s’èra plan ganhat un chuc de frucha ofèrt pels Joves Agricultors de Catalonha Nòrd! Los Dracs s’installan atal a la setena plaça del classament e remandan un adversari dirècte per las pelhòfas a 5 punts. An fait onor a totes los portaires del malhòt catalan dempuèi la naissença del XIII Catalan en 1934: anniversari-escasença d’una brava taulejada lo miègjorn a l’entorn de las carns e carnsaladas del president Guasch!
Dissabte, los Dracs van jogar cò de Leeds e sòmian d’un primièra victòria cò dels Rinocèros que, per festejar la partença del Torn de França de lor ciutat, jogaràn en jaune mentre que los Dracs deurián portar un malhòt dels peses roges (s’un problèma de dreits d’imatge es resolgut)!
Del costat de la Federacion
La setmana passada, se teniá a Albi lo Congrès annual de la Federacion; S’aprenguèt que lo campionat d’Elèit tornariá partir la sason venenta dins lo meteis format qu’aquesta sason amb uèit formacions d’Elèit 1 e dotze d’Elèit 2, que Ricard Agar èra confirmat coma entraïnaire del XIII de França que reçauprà Galas lo 25 o lo 26 d’octobre e que farà una tornada dins l’emisfèr Sud l’an que ven.
Res de plan novèl jol solelh tretzista en Occitània e Catalonha...
Alan Roch


c: text/html

text:
En sorteig dera Copa de França realitzat agèr en St.Gaudens mos a tocat jogar dehora de casa contra eth prumèr equip der Aurignac que jogue ua categoria superior a nosati. Eth partit se jogarà eth dissabte 22 d'agost en camp de Boussan.
Era resta d'enfrentaments son aguesti:
Landorthe - Pyrenees Sud
Villen. Riviere - Larboust
Montastruc de Salies - B. Luchon
Encausse - U.S. Cazeres
F.C. Mabroc - U.S. SaliesMane
Etoile Cagire - Ent. Boulogne
Isle en Dodon - Comminges St. Gaudens
divendres, 24 de juliol de 2015
dimecres, 15 de juliol de 2015
Equips dera categoria Excellence dera sason 2015-2016
B. Luchon, Isle en Dodon II, Encausse, Cazeres II, Landorthe, Larboust, SaliesMane III, Villeneuve de Riviere, Boulogne II, Etoile du Cagire, Mabroc e U.E. Bossòst.
Publicat per U.E.B. a 11:45 Cap comentari:
divendres, 10 de juliol de 2015
R.C.D. Español en Aran
Eth R.C.D. Español ei des deth dimèrcles en Garòs entà hèr eth sòn stage de pretemporada.
Deman dissabte 11 de junhsèga, a compdar des 19:00 ores s'enfrentarà en camp deth Garòs a ua seleccion de jogadors dera Val d'Aran.
Deman dissabte 11 de junhsèga, a compdar des 19:00 ores s'enfrentarà en camp deth Garòs a ua seleccion de jogadors dera Val d'Aran.
Publicat per U.E.B. a 13:04 Cap comentari:
Subscriure's a: Missatges (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
09/12/2015
Visita a l' Abri Pataud, per Paulette Andre ( 3)
...Après nos aver racontat tot aquò, la Maria nos saludèt plan graciosament, e la Cathy tornèt prene la paraula, tot en nos menant dusca a la pòrta del siti : "Lo Hallam Movius se botèt a escavar amb una còla de jòines franceses e americans tre 1958 e fins a 1964. Sonèt lo luòc, l'abric Pataud, del nom dels rèires de las doas sòrres. Lo Movius venguèt pel país mai de 10 ans après la fin dels escavaments per estudiar las causas preïstoricas qu'avián trobadas. Mas tombèt malaut e defuntèt en 1980 après aver fach don de l'abric Pataud al Museum Nacional d'Istòria Naturala de París."
Puèi, lo bruch de claus que se trucan dins la pòcha, que s'engulhan dins la sarralha, la pòrta que se dubrís, e nos vaquí cabussats mai de 36 000 ans enrè : moment d'esmoguda granda e viva... Nòstre passat es aquí, marcat dins lo talh d'un terren ! Emb la Cathy anem començar la descobèrta del siti de l'abric Pataud. Aimi mai li daissar la paraula, qu'aquí es un trabalh de professionala !
"En 1958, lo Movius comença un escavament de 12 m x 12 m e plaça son carroyage al nivèl del sòl per tal de coordinar los objèctes en tres dimensions e de los situar dins l'espaci.
Sus mai de 9 m de prigondor, se descubrís una succession de venas arqueologicas que van constituir lo malhon indispensable de la cadena entre Néandertal ( _ 40 000 ans) e lo Magdalénien de Lascaux. 14 venas arqueologicas an permetut de tornar montar 15 000 ans d'ocupacion umana e d'arribar dusca al sòl rocassut coatat de fonzilhas.
Fa 34 000 ans, s'installan los primièrs estatjants de l'abric, los òmes de Cro-Magnon ; un refregiment dels braves arriba e los glacièrs davalan dusca a 600 m d'altitud en França.
Los òmes cercan dels abrics e aquesta plataforma de mai de 90 m de long sus qualques mètres de largor, orientada sud-sud-oest es plan favorabla a l'installacion per se parar de la freg e dels dangièrs a l'entorn. De mai, Vezèra es prèp e quò's plan comòde quand òm es caçaire-culheire-barrutlaire.
La primièra civilisacion de Cro-Magnon, los Aurignaciens demòran pendent 3000 ans coma l'atèsta la preséncia de burins caracteristics d'aquel periòde del Paléolithique supérieur. L'abondància de rèstas culinàrias de rèn indican que lo rèn sembla èstre una cacilha de tria pels òmes ; l'espepissada dels brisums ossós, de las mandibulas, de las fustas de mortalatge, mòstra que los òmes tornavan portar los còrs entièrs e que los talhavan sus plaça. La reparticion dels objèctes trobats permet de tornar constituir l'organisacion dels campaments : succession de venas estèrlas (sediments erosius) e de venas arqueologicas. A la debuta, la paret del bauç se trobava 10 m en avant de l'actuala.(de segre)
Paulette André
Les commentaires sont fermés.


text:
05/01/2016
Bona annada, tot-parier, per Micheu Chapduelh
Un texte de Micheu Chapduelh per commençar l'an noveu...
M’embestiava, lo pepé. « Tu qu’as una brava escritura, vas far las cartas de bona annada. E oblides degun.» E comptava e tornava comptar, que mancar un cosin, quò se deu pas far. E n’aviam una armada ! E io me curava las cervelas per variar las formulas, mostrar a chascun que, mai si quo era nonmàs un còp l’an, òm pensava a eu.…
Uei, los cosins fan lor vita sens nautres. Emb tres o quatre, nos telefonam. Los mai tecnologizats mandan un « e-mail » a tota lor lista. Texte impersonau, valable per tot lo monde, e trobat tot preste dins l’ordinator.
Las cartas representavan daus paisatges de nevia, daus pinhiers luquetant de palhetas argentadas que volián semblar lo giure, daus bonsòmes de nevia. Quo era pas d’un gost terrible, mas quò era un rite que fasiá qu’aviam l’impression que per de bon quauquaren de noveu començava.
Uei, los merchands de cartas fan pas fortuna. Manca d’anar a l’esquí, la nevia es pus de sason ni lo giure sus los carreus. Per passar dau darrier jorn d’una annada au prumier de l’autra, que demòra ? Una indigestion d’ustrias e de fetge gras, un mau de piaus degut au Champagne, un « show » de Patrick Sebastien a la television, los vots convenguts dau President… E doman será coma ier. Benleu aurem estrenat un agenda tot nuòu, pendilhat un noveu calendier, benleu nos anam trompar de data quauques temps en emplir los chècs, mas quo es ben tot.
Pasmens, per que tots los jorns sián pas pariers, gardam lo pauc de rites que nos demòran. Quo es per quò que vos dise un còp de mai : « Bona annada, granada e acompanhada. E l’an que ven, si sem pas mai, dau mens que siam pas mens. »
Micheu Chapduelh
Les commentaires sont fermés.


text:
Hippolyte-Antoine (dit Antoine) Bigot naît à Nîmes le 27 février 1825 au 18 de la rue de Générac au sein d'une famille de paysans. Sa vie durant, son oeuvre va se nourrir de la culture, de la langue, et des moeurs de ses contemporains.
Vidéoguide réalisé en 2013.
Version occitane sous-titrée en français
Recueil de poésies, fables, et contes occitans
"Lo pissalach"
Extrach tirat de l'òbra originala : "Lo pissalach" de Florian Vernet.
Un còp èra un reiaume, dins las montanhas. Lo reiaume aviá un rei e una reina, pro braves totes dos, mas lo reiaume èra trist e miserable ça que la. Perqué donc trist e miserable ?
Perque, un an abans, los tres enfants del rei e de la reina, los tres princes, avián desaparegut. Èran partits ensems un jorn de prima, a caval, e degun los aviá pas jamai pus tornats veire.
Despuèi aqueste jorn, tot lo país èra trist, d'ont mai que l'annada d'aprèp aquesta disparicion èra estada una annada de catastròfas : un aigat a la prima, la secada en estiu, un aigat encara en auton... Las recòltas èran plan magras e lo paure mond avián pas grand causa a manjar.
Fa que totes trevavan lo campèstre en bosca de quicòm per melhorar l'ordinari.
E vaquí que, al vilatge, i aviá, dins una bòria pichona, una veusa qu'aviá tres filhas : Adèla, qu'èra la màger, Maria qu'èra la segonda e Faneta, la darrièra. Èran totas tres polidas coma tot, mas Faneta èra encara mai polida que sas sòrres, e mai escarrabilhada, s'aquò se pòt ! Cada jorn, las tres joves ajudavan la maire a faire lo recapte, a trabalhar dins l'ortet, e puèi anavan, elas tanben, amb lor doas cabras, pel campèstre e aquí recampavan çò que trobavan...
Extrach de "Lo Pissalach", Florian Vernet, dins La princessa Valentina, éd. Scérén - C.R.D.P de l'académie de Montpellier, Montpellier, 2007.
Site internet : ICI.
La monina e lo palhassa
Un còp èra, un clown, un palhassa que disèm en cò nòstre. Èra pas un comic de la sanflorada, pasmens sabiá un pauc far rire, un pauc far paur... Ça que la, un brave palhassa al trefons de son còr !
Aviá una monineta. La sonava Mon Còr. Aquela èra mai que polideta, bograment intelligenta e bograment coquinassa a l'encòp. Lo palhassa l'aimava plan sa monineta.
Quand fasiá caud, èra Mon Còr qu'anava quèrre d'aiga ; quand fasiá fred, èra Mon Còr qu'alucava lo fuòc. Fin finala, èra pas tant aissabla qu'aquò, la Mon Còr...
Pasmens se rabalava la tissa de las tissas : cada còp que la luna èra redonda dins lo cèl, voliá montar cap a ela, a tota bomba voliá sautar sus ela, plorava, s'encapriciava, bramava qu'èra lo palhassa que la voliá pas daissar anar sus la luna.
Deveniá impossible e lo paure palhassa deveniá malurós, tan malurós que las gents disián :
« Qu'es triste aquel palhassa ! Pas possible, es un patiràs ! »
Lèu-lèu, lo palhassa s'encorissiá en cò de la marchanda de grimaças, monas e reganhons. Ne crompava plen sas pòchas. S'entornava dins son circus, ne cargava una sus son morre, s'escampava sus la pista, palhassava tant e mai que las gents picavan de las mans...
Extrach tirat de : Alranq, Claude, La monina e lo palhassa, I.E.O.-Aude, Quillan, 1996.
Lo mètge de Cucunhan
Qué cal far, mon dieu, per se ganhar la vida ! Gara aquí que ieu, Bernadon, entèrra-mòrt, garda-campèstre, campanièr, caça gosses, tot òbra en fin de Cucunhan, me vesi sul ponch de passar lèu desenterraire de ressuscitats !
Dotze mestièrs, tretze misèrias ! Aquò es aital. Sus la tèrra, cal que cadun tròbe l'estèc per far bolhir son ola... E n'i a de mai a plànher que ieu, a Cucunhan.
Pensi a aquel paure Mèstre Lapurga, nòstre paure mètge, que dempuèi dos ans qu'es aicí,a pas encara una sola practica... Qué volètz ? Aquò es pas de sa fauta. Per qué donc se passeja totjorn amb un libre a la man ? Deu pas saber, grand causa, d'abòrd qu'estúdia sens relambi. S'estúdia es per aprene; se a de besonh d'aprene, es que sap pas; se sap pas, qu'es vengut faire a Cucunhan?
Tanben, quand aicí i a qualque malaut, es pas el que van quèrre, anatz! Paure Mèstre Lapurga! Ganha pas l'aiga que beu. Se compren que siá las d'èsser un calelh sens òli, e s'es enfin decidit a far parlar d'el. Ièr delà, me faguèt trompetar dins totas las carrièras que se cargava, non solament de garir un malaut, mas de ressuscitar un mòrt. Òc, un mòrt, un mòrt enterrat !
Extrach tirat de : « Lo Mètge de Cucunhan » de Jan de La Roca (Prosper Estieu), Societat d'Edicion Occitana, Castelnaudary, 1926.
Pour l'ouvrage papier original : Vernet, Florian, "Lo Pissalach" dans La princessa Valentina e autres contes, éd. Scérén - C.R.D.P. de l'académie de Montpellier, Montpellier, 2007.
Centre régional de documentation pédagogique (C.R.D.P.) de l'académie de Montpellier.(1)


text:
Exireuil
Exireuil es una comuna peitavina, situada dins lo departament de las Doas Sèvras e la region de Peitau-Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Exireuil Es un vilatge plantat en la region de la Nautor Val de Sèvres, departament dels Dos Sèvres (còdi postal 79400). Près de la municipalitat de Sant Maixent lo Ecole, Exireuil a vorejat a l'Oèst per la départementale D938 en connectant St Maixent a Parthenay e a l'èst per la D121 en portant al luòc touristique del Potz de Lunfèrn. Exireuil S'estend sus 21km2. Lo sieu ponch culminant a situat a 191m.
Exireuil est un village planté dans la région du Haut Val de Sèvres, département des Deux Sèvres (code postal 79400). À proximité de la commune de Saint Maixent l'Ecole, Exireuil est bordé à l'Ouest par la départementale D938 reliant St Maixent à Parthenay et à l'est par la D121 menant au site touristique du Puits d'Enfer. Exireuil s'étend sur 21km2. Son point culminant est situé à 191m.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
425
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 425 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman d'Orient[modificar | modificar la font]
Creacion de l'Universitat de Constantinòble (27 de febrier) per l'emperaire Teodòsi II qu'organizèt e installèt un còrs de 31 professors dins un temple crestianizat bastit sus lo modèl dau Capitòli de Roma. Aquela institucion foncionèt au mens fins au sègle XV e permetèt de formar lei foncionaris superiors dau govèrn bizantin. L'ensenhament privat foguèt enebit dins lei luòcs publics mai autorizat dins lei luòcs privats.
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Eth derby deth Portilhon mès cuert dera istòria eth que se joguèc aguest darrèr dissabte en Bossòst donques ena menuta 52, dempús de qu’eth Bossòst artenhíe eth 1-0 en ua fauta tirada ràpidament per Pèir e qu’agarrèc ara defensa e ath portèr deth Luchon en calces, er equip deth Luchon a instàncies deth sòn trainer abandonèc eth terren de jòc, non sense abantes hèr ua reclamacion tecnica sus eth gol marcat peth Bossòst, reclamant qu’eth portèr auie demanat era barrera quan ei ath contrari : qui demane era distància dera barrera ei er equip atacant, jamès eth defensor ; ath delà , er arbitre dèc eth gol coma legal e marquèc er inici deth jòc des deth centre deth terren.
Quan ath partit, iniciatiua dera U.E. Bossòst en jòc en tot que eth Luchon sajaue de jogar ath contraatac a veir se podie suspréner ara defensa aranesa. Ena prumèra mietat auèrem dues bones oportunitats, ua de Pèir qu’eth portèr desvièc a cornèr e ua auta de Miguel que tot solet dauant deth portèr shutèc ath costat deth garròt. Eth Luchon auèc era milhor oportunitat en ua rematada de cap dempús d’un cornèr.
Ara, cau demorar què ei çò que decidís era federacion. De moment, auem metut en resultat eth 1-0 que ei eth resultat que i auie en moment en que abandonèc eth Luchon eth terren de jòc. Compdam aguest partit coma victòria ( cau díder que era classificacion se sarre pera part nauta ).
Classificacion: ClaracPointis e SaliesMane 23, B.Luchon 22, U.E. Bossòst 21.
Eth pròplèu partit ac jogam en Valentine contra er equip locau, dissabte 27 de noveme tàs 20 :00 ores.
U.E. Bossòst: Marcos, Marc , Juanka, Viló , Felipe, Javi , Alex, Gachi (45’ Liaño), Miguel, Ignasi e Pèir. Remplaçants : Madrid, Castet.
Tarjetes auriòles: Pèir (35’).
B. Luchon:Cazes, Boy, Novals, De Abreu, El Maraoui, Baup, Tisue, Naud, Sales, Julia, Dargassies. Remplaçants: Lansalot, Van Mo.
Trainer: Julia Renè.
Arbitre: Guezello Guy.


text:
Bouverans
Bouverans es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La primièra mencion del vilatge apparait en 1262 quand Henry II, sire de Joux, fasiá a [[Jean Ier de Chalon|Jean Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle de Chalon]] la recuperacion de fief pels castèls de Joux, Usie e Bouverans. Lo vilatge li caliá existir a la fin de la Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle perque la archevêque Hugues III donava l'autar de Bouverans ("altare de Boleranni") al abbaye de Sant-Vincent de Besançon. En 1275 la comtesse Laure de Commercy crompava de Henry e Jean, fils de Amadry de Pontarlier aquel #que possedissián a Bouverans[1].
Tota la localité aperteniá pas pas a la ostal de Chalon-Arlay, li caliá la partejar amb co-de senhors #que ne prenián de còps lo nom. I i aviá la distincion de las Talhas-de-Montjeon, aquela de Jean Darbon, de las Montrichard, de las Chancey (o Claudet), de las Vaythe, de las Valion, de las Prieur e sustot de las Montjoie. En 1396 Jean E de Montjoie la li aviá assignada per 173 florins, en sòus e en cavals, a Perrin dicha Caisel, genet de La Cluse. En 1402 Jean III de Chalon-Arlay crompava a aquel per 826 florins totes los sieus dreches sus Bouverans[1].
Los villageois avián somés als dreches féodaux en vigor en la region ; en mai dels dîmes, de las corvées e de las censes lor caliá far los apariaments del pont de Bouverans e del étang de Lo Riu. En 1356 Jean II de Chalon-Arlay concedissiá als abitants del bourg #que lududes avián somés un acte de affranchissement general per la soma de vint florins. Aquela franchise s'estendiá al fur e a mesura als nòus abitants qu'aquel senhor aquerissiá, pichon a pichon los villageois se vesián liberat de totas corvées, levat d'aquelas de "charnaiges" e de "sommart", jos resèrva de pagar quatre florins d'aur e de participar als apariaments del castèl e del bourg de Lo Riu. Louis II de Chalon-Arlay donava, per la siá part, lo drech d'usatge en los sieus bòsques dempuèi lo camin de Mouthe fins a l'extrèm de la ròca a Chantegrue a condicion de pas distribuir de bòsc en defòra de lo sieu pòble. Los permetiá en 1425 de "essarter" e de "metre a plain" los sieus eiretatges boisés en defòra dels bòsques banaux. En 1379 Hugues II de Chalon-Arlay los concedissiá lo forn del pòble (nomenat lo Forn-Marandin) a condicion d'o reparar a lo sieu còst e de pagar dos libres de cera per an, qualque temps mai tard obtenián lo drech d'aver de forns dins los sieus ostals[1].
Jean III de Chalon-Arlay fasiá lo don annal lo 8 de decembre 1414 de 24 penches d'òli a la glèisa del pòble per la mantenença d'una lampe davant èsser alugat jorn e nuèch davant "l'image" de La nòstra-Madama. En 1442 fasiá lo don de la distincion a Pèira de Jougne, Antoine Gléresse e Catherine de Jougne, los sieus descendents, venián çò fief a Claude de Montrichard ; Philiberte de Luxemborg, esposa de Jean IV de Chalon-Arlay, usava de lo sieu drech de retrach féodal[1].
Bouverans I aviá estalviat per Bernard de Porcellana-Weimar pendent la guèrra de Trenta Ans, n'efièch un nomenat Vuillaume i auriá retut servici a qualqu'uns-unes de los sieus cavalièrs en ferrant los sieus cavals, aquela familha existissiá encara a la s|XIX}} jol nom d'En-los-Maréchaux[1].
La première mention du village apparait en 1262 lorsque Henry II, sire de Joux, faisait à [[Jean Ier de Chalon|Jean Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle de Chalon]] la reprise de fief pour les châteaux de Joux, Usie et Bouverans. Le village devait exister à la fin du Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle car l'archevêque Hugues III donnait l'autel de Bouverans ("altare de Boleranni") à l'abbaye de Saint-Vincent de Besançon. En 1275 la comtesse Laure de Commercy achetait de Henry et Jean, fils d'Amadry de Pontarlier ce qu'ils possédaient à Bouverans[1].
Toute la localité n'appartenait pas à la maison de Chalon-Arlay, elle devait la partager avec des co-seigneurs qui en prenaient parfois le nom. Il y avait la seigneurie des Tailles-de-Montjeon, celle de Jean Darbon, des Montrichard, des Chancey (ou Claudet), des Vaythe, des Valion, des Prieur et surtout des Montjoie. En 1396 Jean I de Montjoie l'avait assignée pour 173 florins, en argent et en chevaux, à Perrin dit Caisel, écuyer de La Cluse. En 1402 Jean III de Chalon-Arlay achetait à celui-ci pour 826 florins tous ses droits sur Bouverans[1].
Les villageois étaient soumis aux droits féodaux en vigueur dans la région ; en plus des dîmes, des corvées et des censes ils devaient faire les réparations du pont de Bouverans et de l'étang de La Rivière. En 1356 Jean II de Chalon-Arlay accordait aux habitants du bourg qui lui étaient soumis un acte d'affranchissement général pour la somme de vingt florins. Cette franchise s'étendait au fur et à mesure aux nouveaux habitants que ce seigneur acquérait, petit à petit les villageois se voyaient libéré de toutes corvées, sauf celles de "charnaiges" et de "sommart", sous réserve de payer quatre florins d'or et de participer aux réparations du château et du bourg de La Rivière. Louis II de Chalon-Arlay donnait, pour sa part, le droit d'usage dans ses forêts depuis le chemin de Mouthe jusqu'au bout de la roche à Chantegrue à condition de ne pas distribuer de bois en dehors de leur village. Il leur permettait en 1425 d'"essarter" et de "mettre à plain" leurs héritages boisés en dehors des bois banaux. En 1379 Hugues II de Chalon-Arlay leur accordait le four du village (nommé le Four-Marandin) à condition de le réparer à leur frais et de payer deux livres de cire par an, quelque temps plus tard ils obtenaient le droit d'avoir des fours dans leurs maisons[1].
Jean III de Chalon-Arlay faisait le don annuel le 8 décembre 1414 de 24 pintes d'huile à l'église du village pour l'entretien d'une lampe devant être allumée jour et nuit devant "l'image" de Notre-Dame. En 1442 il faisait le don de la seigneurie à Pierre de Jougne, Antoine Gléresse et Catherine de Jougne, ses descendants, vendaient le fief à Claude de Montrichard ; Philiberte de Luxembourg, épouse de Jean IV de Chalon-Arlay, usait de son droit de retrait féodal[1].
Bouverans était épargné par Bernard de Saxe-Weimar pendant la guerre de Trente Ans, en effet un nommé Vuillaume aurait rendu service à quelques-uns de ses cavaliers en ferrant leurs chevaux, cette famille existait encore au Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle sous le nom de Chez-les-Maréchaux[1].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0, 1,1, 1,2, 1,3, 1,4, 1,5, 1,6, 1,7, 1,8 et 1,9 d'Investigacions istoricas sus la vila e la arrondissement de Pontarlier Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « PONTARLIER » est défini plusieurs fois avec des contenus différents


text:
Ongan se vòl remembrar una de las descobèrtas occitanas mai estonantas dins lo mond de la Preïstòria: la tròba de l’òme de Cròsmanhon per Loís Lartet en 1868, a Las Aisiás de Taiac, en Peiregòrd (Dordonha). Pr’aquò divèrses musèus de la region faràn d’actes e eveniments pendent tota l’annada. D’efièch, descobrir las esqueletas jos l’Abric de Cròs-manhon signifiquèt un pauc mai de lutz dins l’istòria de l’evolucion umana. La tròba debanada en Occitània tanben foguèt facha per un occitan.
Cal remembrar aquela tròba scientifica per mai d’una rason. Fasiá plan pauc qu’èra estat classat l’Òme de Neandertal (1856), descobèrt en la val del quite nom en Alemanha de l’Oèst. Mas encara se coneissiá pas quals foguèron los primièrs individus de la nòstra espècia actuala, Homo sapiens sapiens.
La proposicion preïstorica que faguèt apuèi l’occitan Loís Lartet en 1868 amb l’article “Una sepultura troglodita del Peiregòrd “ a la Societat Antropologica de París cambièt la direccion de l’evolucion.
Loís Lartet prepausèt las esqueletas fossilas recentament descobèrtas en Las Aisiás de Taiac e Siruèlh jos l’Abric de Cròs-Manhon coma los primièrs especimèns de la nòstra espècia maugrat lors caracteristicas arcaicas. E dempuèi aquel moment e durant gaireben un sègle l’Òme de Cròsmanhon foguèt sinonim de la nòstra espècia fins lo classament definitiu d’aperaquí las annadas 1970.
Tot aquò se debanèt en tèrra occitana, en Dordonha, e, a mai, l’arqueològ qu’o descobriguèt foguèt un occitan e aquò balha tanben mai importància a l’istòria de l’antropologia d’Occitània. Mas cossí se desvolopèt aquela descobèrta ?
La esqueletas fossilas de cinc individús preïstorics
En març de 1868 un grop d’obrièrs que fasiá una rota aguèt besonh de mai de ròcas. E anèron fins l’Abric de Cròs-Manhon ( cròs vòl dire atanben trauc e Manhon èra la familha proprietària d’aquel terren) per n’aver mai. Ailà lèu comencèron d’aparéisser d’uasses umans e los trabalhs foguèron arrestats e las autoritats alertadas.
Lèu arribèt Loís Lartet, qu’acomencèt una excavacion scientifics del luòc. Lèu encontrèt los uasses fossils de cinc esqueletas – quatre adults e un enfant – que daissèron los classar per lors caracteristicas coma de membres de la nòstra pròpria espècia – avián una talha mejana d’1,85 mètres, un nas e front grand e un menton prominent.
Tot aquò fasiá de l’Òme de Crosmanhon una espècia plan desparièra de Neandertal – pr’amor de la sieuna talha fòrça mai nauta, front grand e un menton que Neandertal aviá pas. Pauc aprés la sieuna industria litica foguèt restacada amb l’Aurinhacian. Totun, a l’epòca se confirmèt qu’èra una espècia que demorava en de caunas (benlèu pr’amor que los uasses foguèron descobèrts jos l’Abric de Cròs-Manhon, mas pas dins aqueste) e uèi se sap que foguèt puslèu nomada e que demorèt en de campaments a l’aire liure.
Arribèt a aquela part d’Euròpa ja amb d’arcs e sagetas e aquò benlèu faguèt d’el un biais d’òme mai adaptat a l’environament e que finiguèt per ganhar la lucha per la subrevivéncia amb los neandertalians. Va plan, aquò e aver una mai complèxa capacitat culturala e d’adaptacion qu’aqueles. E benlèu pr’aquò uèi sèm aquí uèi lo jorn.
L’istòria de la nòstra espècia a Euròpa
Uèi la coneissença qu’avèm de l’Òme de Cròsmanhon es mai prefonda. En 1868 se pensèt qu’èra una espècia mejana entre de neandertalians e d’Homo sapiens sapiens ( la nòstra espècia). La proposicion antropologica facha per Lartet entraïnèt una discussion prefonda dins la comunautat scientifica de l’epòca pr’amor de las caracteristicas fisicas de las esqueletas trobadas en Dordonha (sembla qu’avián patit plusors nafras durant lor vida e aquò las fasiá aver una fisionomia fòrça arcaica). Uèi se sap solide, que la vida qu’aguèron foguèt plan dura mas qu’èran de la nòstra quita espècia.
Lor classament foguèt plan discutit durant desenats d’annadas: en 1899 encara èra classat coma Homo spelaeus ( l’Òme de las Caunas) e coma una espècia desparièra. Uèi lo jorn los uasses son estats datats amb 27.680 ans e son la mòstra finala d’una espècia ominida, la nòstra, que comencèt lor camin fa mai de 300.000 annadas dempuèi Africa ( e tanben se sap qu’aquelas esqueletas èran d’òme pas blancs mas negres cossí demostrèt un estudi genetic de l’an 2013 de lor pigmentacion).
A mai, un autre estudi fach en 2012 confirmèt qu’aqueles òmes èran un crosament entre la nòstra espècia e la neandertaliana pr’amor qu’avián fins un 11% d’ADN neandertaliana (Segon un estudi fach sus d’esqueletas d’Homo sapiens sapiens de 40.000 ns trobadas en Romania e Siberia).
Aital, los primièrs òmes modèrns (o Òme de Cròsmanhon) quora dintrèron en Euròpa trobèron de neandertalians. Mas pas pertot. Los neandertalians demoravan en de luòcs mai cauds e damb fòrça bòsc e vegetacion e la nòstra espècia s’especializèt en viure sustot al començament en de tundras, e d’estèpas e luòcs mai fregs e amb mens vegetacion.
La dièta de Cròsmanhon tanben èra desparièra pr’amor de l’utilizacion d’espleches qu’ajudavan lançar de javelinas (propulsors), d’arpons e arc e sagetas e manjavan fòrça mens carn que non Neandertal. Atal, dins la sieuna dièta i aviá plan mai de peis e mollusques ( fins 25% pus) que non dins l’autra espècia umana europèa d’aquela epòca.
La tròba posteriora de pèiras talhadas segon la tecnica solutreana balhèt de rasons als cercaires per afirmar qu’aquel Òme de Cròsmanhon èra fòrça mai capacitat e sustot evolucionat que Neandertal e que pr’aquò aqueste s’escantilhèt. Totun, uèi es estat descobèrt que los neandertalians atanben avián una industria litica pròpria, lo chatelperronian, e que atanben pintavan las parets de las caunas.
Tot aquò lo fasiá pas inferior a nosautres mas desparièr. E lo quite sens de la paraula evolucion comença de cambiar pr’amor que ja a pas mai lo sens de progrès mas solament d’adaptacion e cambi – e aquò arrèsta las especulacions racistas e supremacistas marridas de la nòstra espècia fachas pendent mai de 100 annadas-.
Cossía siá ongan fa 150 annadas que descobriguèrem los primièrs espècimens de la nòstra espècia, espelida d’Africa plan abans e arribada a Occitània fa 30.000 annadas. Foguèt un fach estonant alavetz e encara o es uèi. Pr’amor que pas totjorn se descobrís l’origina d’un meteis.
Un arqueològ occitan
Loís Lartet foguèt l’arqueològ que descobriguèt las esqueletas encontradas a Cròs-Manhon en 1868. Foguèt enviat ailà per son paire, Edoard Lartet, un celèbre preistorian qu’aquel jorn poguèt pas i anar. Aquò balhèt Loís lo privilegi de dintrar dins l’istòria de l’arqueologia occitana primièr e apuèi mondiala.
Nascut en 1840 en Castèthnau de Manhoac (Gasconha), foguèt una persona que desvolopèt l’amor per la sciéncia lèu. En 1862 ja èra a París en tot trabalhar coma ajudant al Musèu d’Istòria Naturala.
Entre 1864 e 1865 viatgèt per Castilha e Palestina e publiquèt divèrses articles que, en 1869 l’ajudarián finir una tèsi de geologia. Un an abans descobriguèt l’Òme de Cròsmanhon en Peiregòrd e classèt las esqueletas dins la nòstra quita espècia. La guèrra de 1870 trinquèt los estudis de Lartet e la familha decidiguèt de tornar a Occitània ont Loís Lartet demorariá fins sa mòrt.
Dempuèi alara e fins la fin de la sieuna vida trabalhariá coma catedratic a la Facultat de Sciéncias de Tolosa en tot ensenhar de Geologia e de Mineralogia. Quora moriguèt en 1899 son nom èra ja restacat a l’Òme de Cròsmanhon e a l’Istòria de l’Evolucion Umana per totjorn. E encara o es uèi. Cal o remembrar.
Christian Andreu*
*Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm.


text:
Pour confirmés
Tous les mardis, en période scolaire
au local du Cercle*
Ongan, legirem de tròces del libre d'Ives Roqueta : "La paciéncia".
Coma ba sabètz, la paciéncia es lo començament de la saviesa.
Lo cors es per los que comprenon pro plan la lenga
e que son un pauc avançats en occitan.
Legissèm lo tèxt, parlam del vocabulari emplegat,
subretot quand es dificil de comprene...
mas tanben comentam las idèias que lo tèxt exprimís.
Es quicòm coma un cors de lenga, letradura e civilisacion occitana,
amb, de temps en temps, d'escapadas del professor
sul las connotacions del tèxt, que viran de còps a la colhonada,
per pas que lo mond se faguesson cagar...
Corses e talhièrs per los de nivèl avançat
Se pòdon abordar de tèxtes mai longs, mai literaris o de reflexion,
de còps de tèxtes en d'autras variantas de la lenga occitana.
Se pòt aprigondir mai, téner de convèrsas mai elaboradas,
abordar de tèmas literaris, istorics, socials...
Se pòttanben recórrer a d'estudis de documents,
d'enregistraments sonòres, a de vidèos,
aprigondir de punts de lenga.
TALHIÈR D’ESCRITURA ( sason 2015-2016 )
Es dobèrt e conselhat a totes los sòcis
del Cèrcle Occitan de Narbona ( despart los fenhants).
Permet entre autres d’aprigondir la lenga
e d’acquérir mai de vocabulari,
de far trabalhar sas meninges, d’exprimir son imaginacion…
Vos cal pas esitar de vos venir ensajar (fretar)
a aquela practica (disciplina),
qual que siá lo vòstre nivèl d’avançament
dins la lenga occitana.
Çò que poirètz far :
- trabalh sus dels tèxtes presentats :
- traduccions (reviradas) del francés a l’occitan
e vice-vèrsa,
- dictadas ( qualqu’unas, pas plan ),
- completar de tèxtes troncats,
- a partir d’un tèxte cortet imaginar e escriure la seguida.
- imaginar e escriure un tèxte sus un subjèct donat.
- Escriure un tèxte a partir d’un dessenh.
- tornar veire quelques règlas gramaticalas (trabalh plan cortet).
ETC…
*Le local du Cercle Occitan est situé
10 rue Ancien Port des Catalans
NARBONNE
(pas de permanence)


text:
Sant Cirgue de Malbèrt
Sant Cirgue de Malbèrt (oficialament en francés Saint-Cirgues-de-Malbert) es una comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La comuna es formada per dos replanats o sèrres de direccion èst-oèst separats per de vals pro plòndas per empachar que sián reliats aisadament per de rotas carretièiras; per anar en veitura d'un a l'autre, cal doncas faire un long camin, per Serres e Lacroix o per la RD 922 Orlhac-Mauriac, que passa a l'èst de la comuna. Sul sèrre situat entre los rius Doire e Bertrande (noms franceses), al sud, son los vialatges : Sant Cirgue de Malbèrt, Malbèrt (Malvèrc ?), dos vialatges plan pichons, e Bourcenac, pus important. Sul replanat situat entre Bertrande e lo riu de Sèrre, son situats los vialatges de Sèrres, del Batut e de L'Hôpital; sus dos tròces de replanats reliats al segond, son plaçats Tremont, d'una part, Laveissière e Rouffilange d'autra part. Sant Cirgue es en posicion completament periferica dins la comuna. An plaçat ( a quanha epòca ?) l'ostal de comuna al vialatge important de L'Hôpital, benlèu perqué a una glèisa e qu'es pas luènh de la RD 922 (Rouffilange seriá pus central, mas lo vialatge es pus pichon e i a pas de glèisa). Pr'aquò, L'Hôpital es puslèu periferic dins la comuna.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Sant Cirgue de Malbèrt[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son Parrochia Sancti Curci de Malverc, en latin, en 1350, Sanctus Ciricus de Malverco, Sanctus Ciricus de Meleto, al sègle XIV, Sanctus Ciricus de Malverto, en latin, en 1464, Sainct-Cirgue-de-Mauluere, al sègle XVI, Sainct-Cirgue-de-Malverc, en 1650, Mal-Vert, en 1670, Sainct-Cirgué, en 1679, Sainct-Chirgue, en 1685, Sainct-Siry-de-Malvere, en 1690, Saint-Cirgue, en 1728, Sainct-Cirque-de-Malverc (mapa de Cassini, a la fin del sègle XVIII) [1]. La comuna deu son nom a Sant Cirgue [2], en latin Sanctus Cyricus (Cyricus > *Cirego > *Cirgo > *Cirg > Cirgue), jove martir crestian del sègle IVen, filh de Santa Julieta onorat dins la glèisa parroquiala que pòrta son nom.
La dificultat es per Malbèrt, determinant de Sant Cirgue perqué i aviá un castèl (Malbèrt tresplomba Sant Cirgue, a 800 m de distància). En mai de las fòrmas ancianas per Sant Cirgue de M., que mòstran un Malverc qu'a pas res a veire amb un nom germanic en berht que seriá Malbèrt (amal + berht > Amalbèrt > Malbèrt per aferèsi) , las fòrmas per lo supausat Malbèrt son Malvertum, en 1464, Maulverc, al sègle XVI, Malvert, en 1670, Malverc, en 1703, Malbert, en 1728, Malver (mapa de Cassini, a la fin del sègle XVIII) [3]. Nos menan encara a Malverc o benlèu Malvèrc, amb evolucion de la finala en -t e, benlèu, vocalizacion de -l (*Mauvèrc). Una origina gallesa es plan possibla, ambe'l primièr element en maro-, « grand » [4], e pel segond element un nom en uerc- o uerg- (los noms de persona que començan per uerc- o uerg- mancan pas [5], mas se lo primièr element es maro-, lo segond seriá puslèu un nom comun). I a pr'aquò una autra solucion gallica, que la versemblança poiriá far apartar, perqué l'altitud del luòc es la del replanat : maro- + bergo- [6] (identic e de meteissa origina indoeuropèa que lo Berg germanic), « mont »; çò que fai causir aquela solucion es un nom sus la mapa, al nòrd-est [7], le Bois de la Montagne Haute, « lo Bòsc de la Montanha Nauta », vengut probablament d'una traduccion en latin vulgar de *Marobergo, quand lo gallés èra encara comprés. *Marobergo mena regularament a *Marovergo, * Marvergo, *Marverg e la dissimilacion, associada a l'atraccion de mal, a moment donat, completa l'evolucion. La motivacion es una cima locala de 717 m, que dona l'impression d'èsser pus nauta pr'amor de la proximitat de doás vals e de pentas fòrtas al sud, benlèu luòc d'una fortalesa antica, e que poiriá justificar lo nom.
Bourcenac[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son Bousenac, en 1655, Bourcenac, Brossenact, Brosenac, en 1662, Bouvariac, en 1664, Broussenac, en 1671, Borsenac, en 1674 [8]. Las atestacions van pas pro luènh dins lo passat, mas lo nom fai pensar a Bocenac (cf. l'atestacion de 1655), que Dauzat interprèta coma *Buccenus [*Buccinus ?], nom d'òme latin derivat de Buccios [cognomen], ambe'l sufixe -acum [9], latinizacion del sufixe gallés -āco(n); Delamarre vei per Bocenac lo nom gallés Buccinos, sense precisar s'es una varianta de Buccios [10]. Mas Borc- pòt èsser d'origina, amb de variantas del nom d'òme latin Borcius [11], o del nom gallés Borissos [12]. Las fòrmas escritas son pas pro ancianas per n'èsser segur, mas Borcenac èra donc benlèu una anciana granda proprietat antica.
Trémont[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son Mansus de Treymon, en 1464, Treynion, en 1677, Traymon, en 1679, Treymont, en 1687, Traimont (mapa de Cassini, a la fin del sègle XVIII), Trémont (mapa d'Estat major, sègle XIX) [13]. Veire Tremonts. Las fòrmas ancianas representan la primièira sillaba [trej-], graficament Traimont, amb afebliment regular de ai- pretonic en ei-. Traimont ven de Trasmonts, del latin trans e mont-, « delai los monts ». Lo vialatge es sus un replanat entre autres dos pus importants e un pauc pus nauts, çò que fai que *Entremonts, « a l'interior dels monts » [14]seriá puslèu atendut; mas las doás nocions an poscut se mesclar. Es una formacion romanica.
Rouffilange[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son Rofilanges, en 1650, Roffilamgas, Rouffighou, en 1655, Rouffilanges, en 1679, Roffilanges, en 1695, Roufilange (mapa de Cassini, a la fin del sègle XVIII) [15]. L'origina es benlèu un nom latin d'òme, lo cognomen *Rufilus amb lo sufixe -anica, accentuat sus la primièira sillaba; un autre cognomen latin, Rufinus conven tanben : dins *Rufinànica, la primièira n se dissimila aisadament en l. Rofilanja (nom occitan supausat) èra doncas una anciana granda proprietat antica, se lo nom es pas un transferiment.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sant Sarnin; es ara del canton de Naucèla.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496862tTUbLT
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 590
- ↑ http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496859H29XQe
- ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2008, p. 217
- ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 264-265
- ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2008, p. 217 e 73, a bergusia, bergona, bergo-
- ↑ https://www.geoportail.gouv.fr/carte
- ↑ http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496854Xmj88U
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 107
- ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 92, 289 e 331
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 106, a Bours.2
- ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 83 e 288
- ↑ http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496863yDosh6
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 683, a Tramont-Émy
- ↑ http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496861tziGZZ
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=30947


text:
coloriage darbre genealogique print and afraid coloring coloring pages pages a coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique a 8,a sans en pictures coloriage darbre genealogique,coloriage darbre genealogique a 8,coloriage darbre genealogique ,types conventions coloriage darbre genealogique, coloriage darbre genealogique moda feuils pour a moder,coloriage darbre genealogique dun d, coloriage darbre genealogique,coloriage darbre genealogique d 1 2 3 patrons ,print and afraid coloring coloriage darbre genealogique .


text:
Carta SIM
La carta SIM (de l'anglés Subscriber Identity Module) es una nièra contenent un microcontrolador e memòria. S'utiliza en telefonia mobila per estocar las informacions especificas a l'abonat d'un malhum mobil, subretot pels malhums de tipe GSM, UMTS e LTE. Tanben permet d'estocar de donadas e aplicacions de l'utilizator, de son operator o dins d'escasenças de partida tèrça. D'autres sistèmas de telefonia mobila coma lo CDMAOne, lo PCD japonés o lo CDMA 2000 prenon en carga opcionalament una quita carta.
La carta SIM contien l’identificant de l’abonat (numero IMSI) e de l’operator mobil qu'editèt la carta (MCC + MNC).
Somari
Generalitats[modificar | modificar la font]
La causida de l'integracion d'una carta de nièra dins los sistèmas de telefonia mobila se basa sus la necessitat de dispausar dels elements seguents:
- Un element securizat contenent l’identificant e las donadas de connexion d’un utilizator donat;
- Un element amovible permetent de personalizar un novèl telefòn amb las donadas de connexion; l'interés es de separar la causida d’un terminal de la nocion d'abonament;
- Un espaci d'estocatge d'informacion per las donadas personalas de l'abonat (son anuari), mas tanben de paramètres de personalizaci,ton de son terminal (paramètres de messatgeria, eca);
- Un espaci per las aplicacions de l'operator de telefonia.
Se lo tèrme demora, la cartas SIM de fach foguèron remplaçadas per de cartas USIM (l'equivalent de l'aplication SIM per l'UMTS), definiadas segon lo 3GPP TS 31.102 (applicacion USIM) et lo TS 21.111[1] e que son compatiblas amb los malhums GSM, EDGE, UMTS e LTE.
L'UICC e l'aplication SIM gerisson l'authentificacion de l'abonat dins lo malhum GSM (l'USIM pel malhum UMTS) e generant de claus que permeton l'encodatge de flus de donadas, aquò essent realizat dins lo terminal mobil.
L'UICC pòt tanben contenir e executar d'aplicacions sus la basa del SIM Application Toolkit (USIM Application Toolkit pel l'UMTS) e d'un mitan aplicatiu Java Card. Aquela aplications son mai sovent la proprietat de l'operator que pòt las telecargar sus la carta.
Una carta SIM donada es eissida d'un sol operator o d'un sol MVNO e permet son identificacion univca (amb de còdes MCC + MNC + MSIN integrats dins la carta).
Caracteristicas fisicas[modificar | modificar la font]
Formats[modificar | modificar la font]
L'UICC (carta SIM) foguèt definida amb los formats seguents[2]:
- format ID-1 (ISO/CEI 7810), lo format de las cartas de credit, rapidament abandonat que tròp malaisit per la concepcion dels telefòn mobils (85,6 mm de long, 54,0 mm de larg e 0,76 mm d’epessor[3])
- format ID-000 (ISO/CEI 7810) o Plug-in UICC ou 2FF, o Mini SIM o Standard SIM, mai espandit dels formats dins los telefòns mobils GSM o UMTS (25 mm de long, 15 mm de larg et 0,76 mm d’espessor[3])
- format Mini-UICC o 3FF o Micro SIM pels operators, decidit en 2000 per l'ETSI a l'iniciativa de l'operator mobil japonés NTT DoCoMo. Foguèt imaginat per permetre la miniaturizacion extrèma de terminals. Foguèt utilizat pel primièr còp per LG Electronics per l'operator « 3 » en Itàlia[4],[5] puèi per Apple (2010) per l'iPad[6]. Ara s'espandiguèt (15 mm de long, 12 mm de larg e 0,76 mm d'espessor[7])
- format 4FF, comercialamentNano SIM foguèt prepausat per Apple. Coma pel 3FF, s'agís de mermar la talha de la carta (unes 30 %) sens cambiar la plaça dels contactes[8]. Apple l'adoptèt en setembre de 2012 per l'iPhone 5[9], seguit Nokia pel Lumia 1520.
Compausants[modificar | modificar la font]
L'UICC utiliza un microprocessor e de memòria.
Las capacitats de memòria en 2006 èran de 32 ko ou 64 ko fins a 256 ko ara Catégorie:Article à référence nécessaire . La carta pòt abrigar de fichièrs, de paramètres d'aplicacions e de servicis del mobil, e quitament d'aplicacions executablas dins la quita carta , per exemple, en Java Card.
Interfàcia fisica[modificar | modificar la font]
L'interfàcia fisica de la carta ten uèit contactes. Longtemps, sols cinc contacts èran utilizats per l'implementacion de l'interfàcia dicha ISO[10]. L'implementacion de novèlas foncions implica l'utilizacion des contactes suplementaris definits mas demora opcionala.
L'USB utiliza los contactes C4 e C8. Lo contacte C6 es utilzat per una interfàcia cap un modul contactless que permet l'accès a des servicis de tipe NFC per d'adreçar d'aplicacions de transpòrt, de pagament, de lecture d'RFID e d'escambis de donadas (P2P).
Existís tanben de cartas SIM amb pas que sièis contactes, son abcents C4 e C8. Es lo cas pe las cartas compatiblas amb lo format Nano SIM (4FF).
Segon las generacions de nièra, la tension pòt variar de 5 V fins a 1,8 V per las mai econòmas, mai sovent de 3 o 3,3 V[11],[12][13].
Caracteristicas logicialas[modificar | modificar la font]
Sistèma operatiu[modificar | modificar la font]
Lo sistème operatiu de las cartas SIM es mai sovent proprietàtia, codat pels encartors e mai sovent inscrich suls compausants pels fondaires.
Bòstia d'aisinas SIM[modificar | modificar la font]
Mai, las cartas SIM contenon de bòstia d'aisinas permetent de contrarotlar l'ensemble de las foncions del telefòn (micro, camèra, apèl, SMS).
- En 2G, Modèl:Lien (STK) es utilizada
- En 3G, Modèl:Lien (USAT) es utilizada
- Tanben existís una versio generica Card Application Toolkit[14].
varrolhatge[modificar | modificar la font]
Lo varrolhatge SIM (anglés: SIM lock) permet als operators de telefonia mobila de restrénher l'utilizacon de lor terminal mobil (telefòn) a una carta SIM o un grop de cartas SIM. D'aquel punt de vista, es pas una foncionalitat de la quita carta SIM, mas del telefòn qu'identifica una carta per foncionar coma cal. Aquela foncionalitat es demandada pels operators o provesidors de servici que subvencionan la crompa de terminals e que volon qu'aqueles terminals sián utilizats per lors concurrents.
Nota e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) 3GPP TS 21.111, rev.8 - USIM card requirements 3GPP standard, janvier 2010.
- ↑ Voir ETSI TS 102 221, sur le site de l'ETSI.
- ↑ 3,0 et 3,1 SIM Card Dimensions, Dimensions guide.com, consulté en mai 2012.
- ↑ GSM Arena, LG U900 caractéristiques techniques.
- ↑ (en) LG U900 Press Release.
- ↑ iPad : mais qu’est-ce qu’une carte microSIM ?
- ↑ Apple a annoncé que le nouvel iPad contient une « micro-SIM ».
- ↑ Les industriels des télécoms se déchirent sur le futur de la carte SIM - Maxime Amiot et Solveig Godeluck, Les Échos, 29 mars 2012.
- ↑ PCINpact - Quid de la disponibilité de la nano SIM chez les opérateurs.
- ↑ Voir les spécifications ISO 7816.
- ↑ La carte SIM nouvelle génération de Free Mobile poserait des problèmes de compatibilité, Univers Freebox, publié le 12 février 2012 par Olivier Viaggi.
- ↑ Free Mobile et les cartes SIM : pas de NFC ou de 5,5 V…, Tom’s Hardware, publié le 13 février 2012 par Pierre Dandumont.
- ↑ Manuel d’utilisation des Alcatel OneTouch 1010D et 1010X[PDF] (cf. note de bas de page en p. 13), alcatelonetouch.com.
- ↑ (en) « ETSI TS 102 223 V9.1.0 », etsi.org (consulté le 5 octobre 2014).
Annèxes[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
- Telefonia mobila
- Telecomunicacions
- Global System for Mobile Communications (GSM)


text:
08/07/2014
Festenau e Fest-Noz, entre Bretanha e Occitania
Partir de diluns 07 julhet e jusc'au 09 de aust, qu'es partit per un mes de conferencias, d'expausicions, d'espectacles e de concerts: lo Festenau de Michel Théodoridès es tornat demest n'autres sur dotze comunas dau Grand Perigüers.
Trelhissac comença lo 07 a 6 oras e demia de l'enser emb l'expausicion «Perigòrd, terra de trobadors» que devria se persegre jusc'a la fin dau mes d'aust.
A Mencinhac, lo 18 de julhet à 18 oras 30, quò sera « Parfum de bal », que mercès daus documents de las Archivas Departamentalas vos fara tornar viure los bals d'autres còps entre 1925 e 1955. De las fotòs d'Elizerman mai de las intrevudas de musicians d'aqueu temps companhan quela expausicion. Dissabde 19 de julhet a 18 oras 30 a Lo Chasteu ( Château L'Evêque), expausicion sur Emila Lafon que pinturet lo chamin de cròtz de la catedrala Sent Front, mai sur lo trabalh de restauracion que fuguet fach per Françoise Perret en 2001/2002. Lo mesme jorn a 21 oras, dins l'eigleisa de Preissac, a Lo Chasteu, l'ensemble Tre Fontane jugara « Le Duc en scéne » l'òbra de Guilhem de Peitius, prumier trobador conegut e grand-pair d'Alienòr d'Aquitania. De segur emb daus instruments tradicionaus : viela, oud, rebec...( entrada 9€).
Lo 26 de julhet a 11 oras a Cornilha, expausicion-debat « Mémoires de demain », fotòs per Nicolas Lux dau colectatge de la memòria occitana.
Lo 27 de julhet a 17 oras a Anessa e Beuluòc au fogier rurau , lo duò Fingers Crossed jugara de la musica celta ( concert a gratis).
Puei, lo 1er de aust a 18 oras 30, a Cornilha, l'expausicion « Lo secret de las terras » vos dira tot sur los pigments utilizats per los prumiers òmes de la Magdalena. Lo mesme jorn a Antona e Trigonant a 21 oras, film e debat sur « Memòrias de doman », colectatge realisat per l'Agença Culturala sur 15 cantons en Dordonha e mai de 600 locutors.
Lo 08 de aust a 21 oras, au parc Gamenson de Perigüers, concert de Tri Yann, lo famos grope breton que festa sos « quarante ans et plus ».
Fin finala, lo 9 de aust a 21 oras, lo grope Nadau botara lo fuòc a la « Filature de l'Isle ».
Renseignements et réservations au 0553047849. Billets en vente à L'Office de Tourisme, Librairie Marbot et Maison de la Presse Périgueux; ainsi qu'à L'Espace Culturel Leclerc Trélissac et à l'accueil Auchan Marsac.
Denis Gilabert.
Photo: Michel Théodoridès, Président de Festenau.
Les commentaires sont fermés.


text:
Cambe
Lo cambe (carbe), cambe textil, es una varietat de planta cultivada de la familha de las Cannabaceae. Es una planta annala, seleccionada per la talha de sa tija e spn fèble taus en THC o autres canabinoides a partir de l'espècia que los botanistas nomenan lo Cambe cultivat (Cannabis sativa L.). Cambe designa mai sovent la planta industriala e sa fibra vegetala, alara que Cannabis es lo nom utilizat per designar la forma recreativa o medicala.Un camp plantat de cambe es segon las regions una canavièra (chanabiera, canabiera) o canabal (canabal)
Lo cambe foguèt fòrça utilizat pel passat e acompanha l'èsser uman dempuèi lo Neolitic. Mas foguèt pauc a pauc interdit o fortament reglamentat pendent lo sègle XX a causa de sas proprietats psicotròpas.
Lo cambe industrial a d'utilizacions multiplas, coma los teissuts, lo bastits, los cosmetics, l'isolacion fonica e termica, la fabricacion d'òlis, de còrdas, de palhats, l'utilizacion jos forma de combustibles, en papetariá, per l'alimentacion umana o animala, coma biocombustibles, per d'usatges medicamentoses, per un usatge revreatiu o coma materials composits en associacion amb de matèrias plasticas. La filièra cambe reviscola amb l'aumentacion du prètz del petròli e la presa de consciéncia environamentala. Los païses europèus e las collectivitats localas d'aquestes ensajan de tornar favorizar la cultura del cambe. Sa cultura dins lo mond es autorizada o non segon los païses.
Somari
- 1 Istòria
- 2 Trabalh
- 3 Potencial industrial
- 4 Nòtas e referéncias
- 5 Annèxes
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo cambe es una de las primièras plantas adomegida per l'Òme, al neolitic, benlèu en Asia. Puèi accompanhèt las migracions e conquistas per s'espandre per totes los continents. Aquestas fibras èran utilizadas per realizar de vestits en China (600 AbC) en Euròpa a l'Edat Mejana. Los vestits reials occidentals èran sovent constituits de mesclas de cambe e de lin. La primièra Bíblia imprimada per Gutenberg ne seriá estat de cambe. Lo papièr de cambe es utilizat fins al sègle XIX. Al començament del XX, en Euròpa, las fibras de cambe foguèron remplaçadas pel coton, originari dels EUA. Mai recentament, aquestas fibras resistentas e a portada de man, foguèron utilizadas per realizar de vestits militairs pendent las doas guèrras mondialas. A la fin de la Segonda Guèrra mondiala, foguèron remplaçadas per de fibras sinteticas, de teisser mai regular. Las fibras longtemps foguèron utilizadas per realizar los bilhets de baca abans d'èsser remplaçadas per l'ortiga. Son tanben utilizadas per las còrdas, e foguèron utilizadas pendent longtemps per las velas de las naus.
Lo cambe èra tanben considerat coma una planta magica dicha ipocrita; èra utilizat dins los rituals funeraris: lo fum de l'èrba secada e brutlada sus de pèira ardentas en preséncia del defunt deviá desconnectar del real e permetre de parlar als esperits[1].
Trabalh[modificar | modificar la font]
Utilizacion de las fibras[modificar | modificar la font]
Las fibras mai trabalhadas son eissidas de la partida periferica de la tija. Las fibras de la barguilha, tija centrala desprovesida de sa rusca, an una granda capacitat d'absorpcion[2].
Aquestas fibras son utilizadas en plombariá per far de jonchs, la filassa.
Teissedura[modificar | modificar la font]
Abans de poder èsser teissut, lo cambe deu subir tota una preparacion[3].
Un còp culhit, es banhat una desena de jorns per que las fibras se desligan. Enseguida, èra trissat e passat a la bròssa que separa çò que pòt passar a la filosa e l'estopa que pòt pas l’èsser.
Al sègle XVIII, aqueste trabalh preliminari del cambe èra realizat pels agricultors per una font de revengut suplementària. Èran subretot las femnas que filavan.
Còrdas[modificar | modificar la font]
Una còrda de cambe de 12 mm de diamètre a una carga de rpmpadura d'unes 1 100 kg. Aquesta fibra permet tanben de realiza la ficèla.
Papièr[modificar | modificar la font]
Lo cambe foguèt utilizat dins la fabricacion de diferents papièrs[4]. Lo cambe es utilizat per exemple dins los bilhets de banca, lo papièr bíblia e lo papièr de cigareta.
Abaliment e agricultura[modificar | modificar la font]
Lo cambe servís a la fabricacion de palhats absorbants pels animals. Dins l'òrt, secat e trissat, a reputacion de blocar los limaces.
Bastit[modificar | modificar la font]
Se pòt fabricar de parets isolants o de dalas isolantas en beton de cambe (mèscla de calç e cambe: associat a la Calç dempuèi lo Neolitic per la realizacion de blòcs d'isolacions conegut fins a la descobèrta dels aerogèls). Lo beton de cambe es tanben utilizar en isolacion exteriora o interiora dels bastits existents. Aqueste material permet una bona "respiracion" dels parets existents mercé a sa capacitat a regular la vapor d'aiga. La lana de cambe es tanben un plan bon isolant termic, concurrencial de lanas mineralas (lanas de veire) que pausa pas de problèma sanitari (amiant e lana de veire son cancerigènas que constituidas de fibras plan fòrça pichonas, capablas de penetrar plan luènh dins las broncas).
Transpòrt[modificar | modificar la font]
Vèrs 1940, Ford experimenta una veitura amb una carroçariá de cambe: la Hemp Body Car. L'idèa torna dins los ans 2010 per un constructor canadenc de veïculs electrics[5]. Diesèl utilisava l'òli de cambe (e tanben d'autres òlis vegetals) coma carburant per son motor[6].
- Paratusts de la Mercedes Classa A[7].
Utilizacion de las granas[modificar | modificar la font]
S'utiliza la grana per realizar de produch alimentaris per sas proprietats nutritivas, jos forma d'òli o de granas.
La grana conten:
- 32 % de glucids, amb 83 % de fibras
- 32 % de lipids
- 23 % de proteïnas, fonts dels 8 acids aminats essencials
Aquestas proporcions son idealas per l'alimentacion umana e animala.
Òli[modificar | modificar la font]
- Alimentacion: l'òli obtenguda per premsatge de las granas a una excellenta reputacion dietetica, a causa de son taus en acids grases de tipe omega 3 e omega 6 GLA e tanben un fèble taus en Acids Grases Saturats. Non filtrada, ten una color verda mai o mens escura segon las varietats. A un gost d'avelana per unes.
- Combustible per motor (utilizat per Rudolf Diesel, a la creation de son motor Diesèl). En 1937, Henry Ford creèt la Hemp Body Car, una veitura en granda partida facha de cambe e alimentada per l'etanòl de cambe[8].
- Pinturas, vernís, tintas e autres produchs tecnics: l'òli de cambe es secativa coma l'òli de lin.
- Cosmetics: a causa de son equilibri en acids grases poliinsaturats, l'òli de cambe es plan noirissenta per la pèl.
L'òli de cambe conten:
- 10 % d'acids grases saturats
- 13 % d'acids grases monoinsaturats (AGMI)
- 77 % d'acids grases poliinsaturats (AGPI) amb 59,5 % d'omega 6 (acid linoleic) e 17,5 % d'omega-3 (acid gama linolenic subretot, acid estearidonic)
L'òli de cambe conten 8 % de grassas saturadas, 55 % d'acid linoleic e 25 % d'acid a-linolenic. I a tanben de vitaminas del grop B (idrofilas) e de la vitamina E (lipofila). Sola l'òli de lin conten un taus màger d'acid a-linolenic, mas l'òli de cambe conten mai d'acids grases essencials (80 % del volum total de l'òli).
Farina[modificar | modificar la font]
Las granas de cambe pòdon èsser trissada per realizar de farina de cambe, que ne conten pas de glutèn[9], de proteïnas que de personas son intolerantas.
Proteïnas de cambe[modificar | modificar la font]
Lo tortèl de pression - qu'en partida se lèva l'òli - venent de las granas descloscadas pòdon èsser tractada per concentrar las proteïnas de tauses diferents (30 %, 50 % e 70 %). Las proteïnas de cambe presentan un indici de qualitat de 92[10] e son plan digèstas[11].
Unes produchs incorporan de còcas trissadas venent de las granas per aumentar lo taus de fibras.
Bevendas[modificar | modificar la font]
Existís diferentas bevendas utilizant de cambe:
- limonada de cambe
- bièrra cambrada
- siròp de cambe
- té de cambe
- lach de cambe
- absint al cannabis
Alimentacion animala[modificar | modificar la font]
De ganas de cambe son incorporadas a las mèsclas per aucèls domestics. Son tanben utilizadas per la pèsca e a la brama. Los tortèls, riques en proteïna, se pòdon avantatjosament valorizar en alimentacion per bestial.
Potencial industrial[modificar | modificar la font]
Se tira del cambe un nombre important e sempre mai de produch: fil, ficèla, teissut, papièr (mai de 70 % de la produccion abans 1883[12]), mas tanben de materials de construccion e d'isolacion, carburant, plastics, produchs alimentaris, medicaments. Après aver conegut son apogèu a la mitat del sègle XIX (176 000 ha cultivadas en França) per la papeteriá e la marina de vela, las superfícias en cambe redusiguèron en 1960 (700 ha) a causa de l'emergéncia del coton, de las fibras sinteticas e de l'arribada de la marina de motor. La cultura reviscola dins las annadas 1970 pels mercats papetièrs. Dempuèi las annadas 2000[13]
La revista americana Popular Mechanics de febrièr de 1938, títol un article al subjècte de l'expleitacion del cambee : « New billion dollar crop »[14]. L'extraccion de las fibras de la tija del cambe, operacion fastidiosa, veniá de beneficiar d'un procés novèl d'automatizacion, que prometava una rendabilitat enòrma. Pasmens, la cultura del cambe foguèt progressivament interdita als EUA, per una succession de mesuras, coma la Marihuana Tax Act de 1937. Las fibras sinteticas, coma lo nilon, comercializat en 1938, comencèron a s'impausar sul mercat mondial. Los plants butant a l'estat salvatge foguèron pistats e destrusits. Pendent la segonde guerre mondiale, los EUA incitèron lors a produire de biais massís del cambe. Lo film ''Hemp For Victory'', realizat pel govèrn american, explica als cultuvators la necessitat de produire de cambe per sostenir l'esfòrt de guèrra.
Cultura industriala[modificar | modificar la font]
Lo cambe industrial, subretot lo cambe cultivat (en Euròpa) e del cambe indian, es una planta de raiç pivotanta podent aténher quatre mètres de naut, sa cultura en Euròpa demanda l'utilizacion de pas cap de pesticid. Mas es una cultura que demanda d'aponds de potassi e d'azòt[15],[16].
A çò nòstre, la cultura del cambe, las aisinas e los mestièrs associats daissèron fòrça traças dins la toponimia e l'antroponimia. Per exemple la celèbra avenguda de la Canebiera a Marselha. Que per d'unes, s'i fasiá le cultura de cambe; segon d'autres, alà i aviá de fabricas de còrdas e de velas ligadas a las activitats del pòrt. A Niça i a li Chanabieras. En França, la plantacion de cambe èra nomenada chennevière e se trapa per exemple dins Chennevières-sur-Marne.
Produccion[modificar | modificar la font]
Lo novelum del cambe industrial en França e en Euròpa resulta de l'aument del cost del petròli, d'obligacions de reciclatge de las matièras e de las perspectivas environamentalas. La França es ara líder europèu amb una produccion annala de 50 000 tonas (100 000 tonas dins l'Union europèa), e la mai larga varietat mondiala de semens industrials certificats.
Al nivèl industrial, lo cambe presenta l'avantatge de produire dos materials distinctes e complementaris:
- la fusta de cambe es fòrça leugièra (densitat 0,12)
- e la fibra amb un naut modul de resisténcia a la traccion
L'objectiu son los mercats del bastit e del platic per l'automobila ont las fibras de cambe permeton la reduccion del pes de las pèças, coma la melhoracion de las perspectivas de reciclatge e de proteccion de l'environament. La FNPC (Federacion Nacionale dels Productors de Cambe) es al mèsle temps un sindicat de productors e un productor de semenças de cambe industrial. Dempuèi pauc, la recerca sul cambe industrial en França es federada per l'Institut Tecnic del Cambe[17] (ITC).
Produccion mondiala[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Après un apoguèu de 170 000 ha al sègle XIX, la produccion del cambe davalèt en 1904 a 21 000 ha en France per aténher un punt bas de 600 ha; aquesta cultura gaireben aviá desaparegut fins a un reviscol dins los departaments franceses d'Aube, Nauta Sòna, Sarthe, Seina e Marna, dins las regions de Lorena. A çò nòstes dins lo departament dins la Nauta Garona e dins las Lana. Los cultivars utilizats ara en França an de tauses en THC fòrça fèbles, lo reglament n°1164/89 de la Comunautat europèa impausant un taus inferior a 0,3 %.
Canadà e EUA[modificar | modificar la font]
Al Canadà, la cultura del cambe es autorizada dempuèi 1998. Lo taus en THC es reglamentat. Lo taus en THC es limitat a 0,3 % del pes de las fuèlhas e a 10 partidas per milion (ppm) per l'òli e la farina[18]. Lo cambe es cultivat dins la Saskatchewan, al Manitòba[19] e en Alberta[20].
La cultura del cambe èra interdita als EUA fins a 2014, la novèla lei federala agricòla l'autoriza[21], e unes Estats passèron de leis autorisant la cultura, coma lo Colorado[22] e l'Estat de Washington[23]. Alara que d'autras leis federalas interdison sempre la cultura e/o lo comèrci interestats de las granas viablas.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Guide de visite du jardin des neuf carrés, Abbaye de Royaumont
- ↑ Le chanvre et les animaux
- ↑ Musée départemental d'art et traditions populaires, Le chanvre en fond de toile
- ↑ Xavier Mathieu et Leandro Salgueiro. Le chanvre dans l'industrie papetière. Mémoire d'élèves ingénieurs EFPG, mai 2003.
- ↑ Le chanvre dans nos carrosseries publié le 08/09/2010 dans infos-automobile.fr, consulté en mars 2011.
- ↑ http://ecotyledon.fr/spip.php?article14
- ↑ http://www.weedwarriorz.com/documentation-en-CA/industrial/?docpage=6
- ↑ L'histoire secrète du chanvre
- ↑ Valentine Poignon, Les graines de chanvre, le nouveau superaliment de cet été publié le 15 mars 2017 dans le Figaro Madame, consulté le 26 mai 2017
- ↑ Valeur nutritionnelle pour 'Hemp Protein Powder'
- ↑ Evaluating the quality of protein from hemp seed (Cannabis sativa L.) products through the use of the protein digestibility-corrected amino acid score method
- ↑ Le chanvre dans l'industrie papetière Institut national polytechnique de Grenoble.
- ↑ Institut Technique du Chanvre Institut Technique du Chanvre.
- ↑ Jack Herer - Popular Mechanics (Una culhida novèla d'un milard de dolars)
- ↑ Mediavilla V., Bassetti P., Konermann M., Schmid-Slembrouck I., Optimalisation de la fumure azotée et de la densité de semis dans la culture du chanvre, Agrarforschung 5(05), 241-244, 1998
- ↑ Au fil du Chanvre : guide technique pour une culture à suivre, brochure éditée par le conseil général de la Haute-Garonne
- ↑ Bienvenue sur le site de l'Institut Technique du Chanvre
- ↑ Chanvre (huile et graines) sur PasseportSante.net, consulté en novembre 2011
- ↑ Page sur le chanvre sur le site du ministère provincial de l'agriculture, Manitoba
- ↑ Page sur le chanvre sur le site du ministère de l'agriculture, Alberta
- ↑ Farm Bill promotes hemp as legal crop
- ↑ Page sur la culture du chanvre sur le site du gouvernement du Colorado
- ↑ First three days of marijuana sales
Annèxes[modificar | modificar la font]
Articles connexes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Pierre Bouloc (coord.), Le chanvre industriel, production et utilisations, éditions France Agricole, juin 2006. 431 pages. (ISBN 2-85557-130-8)
- Henri-Alain Segalen, Le chanvre en France, Cannabis sativa L. vulgaris : culture, récolte, applications. Éditions du Rouergue, 8 novembre 2005. 107 pages. (ISBN 978-2841567133).
- Les variétés de chanvre de la FNPC.Objectifs de sélection.Gamme développée. Fédération Nationale des Producteurs de Chanvre. 31 pages.
Documentaris[modificar | modificar la font]
- « Le Chanvre », documentaire réalisé par Beatrice Schaechterle, Allemagne, 2004, 43 min (Arte, diffusion le 26/08/2004, à 19h00)
Exposicions[modificar | modificar la font]
- Exposition itinérante réalisée par les Musées départementaux Albert et Félicie Demard
- Musée du chanvre, en Côte-d'Or


text:
Sòmi
Lo sòmi (sinonims: pantais, saunei) es un procediment imaginatiu de la ment que se produsís mentre qu'una persona dormís.
Fisiologia del sòmi[modificar | modificar la font]
Las recèrcas de las ultimas annadas an esclarzit fòrça aspèctes dels sòmis, mas l'aspècte fisiologic es lo camp principal de las descobèrtas. Los nòrd americans Eugene Aserinsky e Nathaniel Kleitman, precursors dins la recèrca suls sòmis, comencèron en 1953 una seria d'estudis que mòstran que los sòmis consistisson pas qu'en imatges efemèrs apareissent a la persona a sa revelhada, mas que se desenrotlan segon un procediment fisiologic especific. Es pendent la fasa del sòm paradoxal que se sòmia. Atal, se sòmia de quatre a cinc vegadas cada nuèit. Sembla que seriá mai facil de se remembrar un sòmi quand la persona se desvelha dins una fasa de sòm paradoxal o sulcòp après. Per se remembrar tota la seria es necessari de se desvelhar après la fasa de sòm paradoxal.
Lo sòmi dins la cultura[modificar | modificar la font]
Istoricament s'ensagèt de descobrir lo sens dels sòmis, que de còps que i a foguèron vist coma un procès de divinacion o coma la mediacion d'èssers transcendentals (dieus o àngels) que comunican amb los èssers umans. Atal coma en la Bíblia apareisson l'istòria de Josèp, que intepretèt los sòmis de la familha dels faraons egipcians o l'àngel de l'Anonciacion que dintra dins lo sòmi de la Verge.
Los grècs, coma força pòbles amerindians, aimavan de provocar los sòmis per comunicar amb las divinitats. Morfèu èra lo patron d'aquestes viatges onirics. Lo surrealisme revendica lo sòmi, reialme de l'inconscient, coma la font d'inspiracion per l'art.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Konstantinos Karamanlis (en grèc Kwvσtavtίvoς Kapauavλής), nascut lo 8 de març de 1907 e mòrt lo 23 d'abriu de 1998, foguèt un politic grèc engatjat dins la drecha conservatritz e liberala. Foguèt primier ministre de Grècia de 1955 a 1958, tornarmai de 1958 a 1961 e tornarmai de 1961 a 1963. Après la dictatura dei coronèus (1967-1974) e amb lo retorn de la democracia en 1974, Konstantinos Karamanlis foguèt encara primier ministre de 1974 a 1980 (parallèlament, foguèt president dau partit Nòva Democracia de 1974 a 1980). Enfin foguèt president de Grècia de 1980 a 1985 e de 1990 a 1995.
Es l'oncle de Kostas Karamanlis, primier ministre actuau de Grècia.
Aqueste article es un esbòs.
Podètz partejar vòstras coneissenças en lo melhorant (cossí ?).


text:
Escrennes
Escrennes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat suls bòrds del riu Œuf.
La commune est située sur les bords de la rivière Œuf.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
A Modèl:La s-, las tèrras de la municipalitat apertenián als religioses del abbaye de Sant-Benoit-sus-Loire[1].
A Modèl:La s-, elas échurent a Henri Eer, Pòrti de Enghien e Prince de Conte[1].
De 1632 a 1786, Escrennes #venir la proprietat de la familha de las Étangs de contunh aquela de François de Toustain de 1786 a 1791[1].
En 1791, un notaire parisenc, Gaspard Monnet, #crompar Escrennes al títol de plan nacional[1].
Un castèl #èsser édifié en 1650 al mièg del bourg de contunh engrandit per Gaspard Monnet en 1791. Délaissé A la fin de la Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle, #èsser démoli en 1905 ; sòla la orangerie subsisteix a aquel jorn[1].
Au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, les terres de la commune appartenaient aux religieux de l'abbaye de Saint-Benoit-sur-Loire[1].
Au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, elles échurent à Henri Ier, Duc d'Enghien et Prince de Conti[1].
De 1632 à 1786, Escrennes devint la propriété de la famille des Étangs puis celle de François de Toustain de 1786 à 1791[1].
En 1791, un notaire parisien, Gaspard Monnet, acheta Escrennes au titre de bien national[1].
Un château fut édifié en 1650 au milieu du bourg puis agrandi par Gaspard Monnet en 1791. Délaissé à la fin du Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle, il fut démoli en 1905 ; seule l'orangerie subsiste à ce jour[1].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0, 1,1, 1,2, 1,3, 1,4, 1,5, 1,6, 1,7, 1,8 et 1,9 Joseph Languille. Escrennes, Lo mieu pòble, monographie d'un vilatge del Pithiverais. 1970. Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « monographie d'un village » est défini plusieurs fois avec des contenus différents


text:
Iogort
Lo iogurt o iaort (turc ancian yuğur, turc yoğurt) es una preparacion alimentària de gost acid e de consisténcia cremosa que s'obten de la fermentacion del lach. Lo procès de fermentacion permet cambiar las sa proprietats organolepticas, e n'aumentar la durabilitat.
Somari
Origina del iogurt[modificar | modificar la font]
Malgrat qu'es pas segur, l'origina se situa en Asia centrala e arribèt en Euròpa per la Turquia e la Bulgaria. Lo iogurt apareguèt dins los pòbles nomads, que transportavan lo lach fresc qu'obtenián dels animals en borsas generalament fachas de pèl de cabra. La calor e lo contacte entre lo lach e la pèl de l’animal favorissiá a la multiplicacion dels bactèris acids que fermentavan lo lach. Aital, lo lach vengava una massa semisolida e coagulada. Après aver consomar lo iogort obtengut d'aqueste biais, se tornava a emplir las borsas de lach que, mercés als rèstes de l’aliment precedent, tornava a fermentar. Lo iogort venguèt un aliment de basa dins los pòbles nomads per sa facilitat de transpòrt e de conservacion.
Bactèris que lo produsisson[modificar | modificar la font]
Se reconeis solament coma iogort lo produch resultant de la fermentacion del lach per la multiplicacion dels lactobacils e dels estreptocòcs, que los principals compausants dels iogorts son aqueles dos genres de bactèris. Son eubactèris e dins d'aquel grop, son de bacèris de l'acid lactic. Son anaerobís tolerants a l’oxigèn, grampositius e fermentatius.
Los Lactobacillus bulgaricus se tròban principalament a lo budèl prim. Aumentan las defensas immunitàrias e crèan una barrièra contra Escherichia coli. Sa temperatura optimala de creissença es entre 42 °C e 45 °C. Es aqueste la causa de la diminucion del pH e pòt produire fins a 2,7% d’acid lactic. Tanben idroliza las proteïnas, per aquesta rason libèran d'aminoacids que favorison la creissença de la bacteria Streptococcus thermophillus.
Los estreptocòcs se tròban dins l’aparelh digestiu e produsisson d'acid lactic coma principal produch de la fermentacion. Creisson melhor entre 37 °C e 40 °C, mas pòdon resistir a de temperaturas de 50°C e quitament de 65°C pendent trenta minutas.
Procès d'elaboracion[modificar | modificar la font]
Lo iogort se realiza a partir de lach entièr, semidescremat o descremat e un inoculacaion bacteriana, normalament de rèstas de iogort ja fermentat. Dins lo procès de fermentacion, que pren d'abituda unas oras, los microorganismes dels genres Lactobacillus e Streptococcus se multiplican. Dins lo procès se crèa d'acid làctic a partir de la descomposicion de la lactosa e de pichonas proporcions d'autres acids grasses de cadena corta, que son los responsables de l'aciditat e textura finala del iogort, que lo pH acid fa precipitar la caseïna del lach.
De segur aqueste e d'autres produchs de la fermentacion son aquestes qu'empedisson la creissença dels microorganismes patògens e retardan la putrefaccion del produch. Dins lo iogurt elaborat e que se pòsca nomenar atal, la proporcion entre Streptococcus sp. e Lactobacillus caseii cal èsser a partida egala.
Beneficis nutricionals e de santat[modificar | modificar la font]
Un dels efièches de las bacterias que contenon es la reduccion dels simptòmas de la diarrea aguda causada per infeccions. Tanben foguèt demostrat sa capacitat contra la colonizacion de l’estomac per la bacteria Helicobacter pylori, causant de l'ulcèra gastroduodenal.
Lo iogort pòrta de beneficis après los tractaments antibiotics orals. La flòra intestinal es fòrça afectada après aquel tipe de tractaments. En fach, dins budèl se crea de vitaminas essencialas, la vitamina K, sintetisada per las bacterias colifòrmas. La consomacion de iogort fresc e non pasteurizat, amb de bacterias viventas, favorís la repoblacion del budèl per sa flòra bacteriana.


text:
A la mitat dau mes de julhet, sièis plajas siguèron enebidas au public, entre Barcelona e Ròsas, au destapat d’una jornada que tres pèis ferams
siguèron apercebuts pròches de la riba de mar.
L’ escaufèstre
siguèt puei prefond
dau costat de Seta e d’un biais generau de la riba occitana de Mediterranèa, bòrd que de làmias
l’i èron vistas pereu.
Psicòsa o recrudescéncia au nòrd d’una espècia que se rescòntra puslèu au sud de la mar blura ?
Lo dètz d’avost, vaquí que Jan-Pau Ballotin e son fiu Olivier, dos pescadors de La Seina, veson pitar una brava bèstia am’aleiron, que finalament se fa veire, e que vira alentorn dau batèu un quart d’ora de temps. « Puei avèm remontat la lència
, que quauqua ren de gròs li aviá pitat »
qu’a ditz Olivier Ballotin au jornau Var Matin puei. Après un quart d’ora de lucha, s’apercebèron qu’èra un làmia de 25 quilòs, que relarguèron a la mar.


text:
A prepaus de Ràdio Nissa Pan
Ràdio Nissa Pantai, te'n dona sempre de mai !i
Es sota d'aquel eslogan que vira sus d'Internet la ràdio associativa Nissa Pantai, creada en lo 2008 e inaugurada a l'escadença de l'11a Fèsta d'Occitània, organizada dau Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc au teatre Francís Gag.
Aquest an 2018, Ràdio Nissa Pantai festeja lu sieus 10 ans d’existéncia !
Ràdio Nissa Pantai es una oebràdio que difusa 24 oras sus 24 e 7 jorns sus 7 de musica e d'emissions divèrsi toti a 100% en occitan nissart e alpenc. Prepaua actualament 11 emissions ràdio que podètz descurbir aquí e escotar en podcasts:
- Caire Politic (emission politica)
- Descubèrta musicala (presentacion de grops musicals occitans)
- FotPantai (emission esportiva sus l'OGC Nissa)
- La vida en la Contea (emission de vida culturala)
- Li belugas de Cristòu (entrevistas divèrsi de personalitats locali)
- Li vísitas guidadi de Nissa en nissart (patrimòni e istòria)
- Nissa la poética (minuta leterària e poetica)
- Teatralament Nissa (redifusion de pèças de teatres en nissart)
- Un pantais de concèrts (redifusion de concèrts de grops occitans)
- Vision dal Mond (entrevistas divèrsi sus de subjèctes culturals e politics)
L'emission mai celèbra de Ràdio Nissa Pantai es ben lo FotPantai que fa lu comentaris en dirècte e en nissart de toi lu rescòntres de l'OGC Nissa a maion e a Mónegue.
Dementre, Ràdio Nissa Pantai entreten mantu partenariats emb Ràdio Lenga d’Òc, Nissa Actu e Cultura Viva Television, dont difusa d'emissions.
RÀDIO NISSA PANTAI, per que lo voastre pantais vengue realitat !


text:
01/10/2017
La cavala dau diable
Jean-Claude Dugros nous livre la version occitane du conte « La jument du diable», collecté à Quinsac par Claude Seignolle, dans « Contes populars de Perigòrd», livre bilingue occitan français, 25€ éditions Novelum IEO 2016.
Un jòune òme tornava la nuech de la frairiá de Tivier quand fuguet jungut per un cavalier que aviá pas auvit sa corsa. L’òme, que coneissiá pas, li perpauset de lo prener coma se sus sa béstia, una brava cavala fringarela. Lo dròlle gaste e que era pas sauvatge acceptet la perpausicion e montet a pilharòt darreir l’òme. Queu d’aquí parlava gaire e parava sovent l’aurelha. A-d’un moment, un chen udolet a la mòrt, coma se ditz. Còp-sec, l’òme faguet galopar sa cavala dins quela direccion.
‘Ribat rasís la maison escartada onte udolava lo chen, lo cavalier sautet per terra e confiet sa montura au goiat.
– Me sonan emperaquí, espera-me, çò-disset, e fai ‘tencion que s’eschape pas.
Tanleu l’òme entrat dins la maison, la cavala comencet de bufar e, tot d’un còp, se plànhet emb… una votz de femna :
– Un, lo pòde portar, mas dos, quò pesa tròp per io.
Estonat, lo dròlle sautet per terra e, pensant que son imaginacion li fasiá sa testa, parlet a la béstia en se trufant quitament de se :
– Anem, brava cavala, veiquí que vene trasfòu… m’a semblat t’auvir parlar.
– Non, respondet la cavala, as ben auvit… sei una domaisela de Nontronh que, ailàs, s’es venduda au diable que te menet aquí… si me creses pas, èspia mos onglons.
Espiet e veguet que la cavala aviá daus gentes pès de dròlla.
– Seriá tu, disset ‘laidonc la cavala, demorariá pas quí, lo diable a justament mestier d’un fòrt chavau per tirar lo fems de sas escúrias…
Lo dròlle se’n fugiguet e, a las darnieras novelas, galopava totjorn.
Contat per M. Duverneuil, de Quinçac (Dordonha).
Meitat-chen, meitat-pòrc sur France 3
"Viure al Pais" l'émission occitane de France 3 Occitanie consacre dimanche 1er octobre à 10 h 45 un reportage sur Meitat-chen, meitat-pòrc.
Retrouvez Joan-Pau Verdier, Nicolas Peuch et Martial Peyrouny .
sur : http://france3-regions.francetvinfo.fr/occitanie/emission...
puis sur le blog de l'émission: http://france3-regions.blog.francetvinfo.fr/le-blog-de-vi...
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Nicolas Peuch nos informan que los convidats de l'emission dau diumenc 1er d'octobre 2017 sur França Blu Perigòrd seran Joan Bonafon e Patric Salinhier que parlaran de lors concerts daus 13 et 14 d'octòbre a Sarlat per festar los 40 ans dau grope Peiraguda.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Per escotar l'emission en directe o en redifusion, clicar sur lo ligam: França Blu Perigòrd
Veiqui lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
e los ligams vers lo sites de Nicolas Puech: www.nicolaspeuch.com e anemtrio.com e facebook.com/nicolaspeuch


text:
La Corala de Sant-Guilhem dau desèrt es pron activa, e en mai d’aquò, onora la lenga e la cultura nòstras. An preparat un registre de cants de Novè per una virada que realizan chasque an. Acompanhats per dos muscians multi-instrumentistas, lei sòcis de la corala ponctuan lo concèrt de còntes e racòntes. Laissatz-vos encantats per aquel apercebut de Novè de 2017, amb d’imatges de la 2nda serada dau torn e d’entrevistas. Un reportatge d’Amada Cròs. Lei darrièrei datas per veire la corala (joseph.jaudon@laposte.net) :
Sant Cristòu (St Christol, 34) : 16 de decembre 2017
Faugièiras, sala Bacus (Faugères, 34) : 23 de decembre 2017


text:
Chaspaires de maneta, picanhaires de botons, balhaires de jòia a stick e esportius de canapè, adiussiatz !
La decepcion, lo sentit d’amarum quora obtenèm un quicòm que correspond pas a las nòstras espèras. De mai en mai s’espandís dins los vidèojòcs e de mai en mai, cada annada, los forums especializats florisson de comentaris icendiaris de jogaires malcontents après una experiéncia calamitosa sus un títol que lor aviá pertant, sul papièr, agradat. Complicat de dire s’es perque sèm arribats a un moment que lo vidèojòc s’es talament democratizat, a talament atench sas ambicions, del costat tecnic coma del contengut, que los jogaires an pres la tendéncia a venir mai exigents, mai dificiles, o se cal cercar la o las rasons d’autras parts, del costat de l’economia vidèoludica e dins çò qu’implica en termes de comunicacion, de marketing e de prensa especializada.
Lo jòc que ne vau parlar uèi es una meravilha d’illustracion del tèma, tant l’estrambòrd que provoquèt a son anóncia foguèt inversament proporcional al fracàs d’estima que patiguèt qualques jorns sonque après sa sortida oficiala, la mena de montanha russa que fa arribar vòstre còs en bas quora vòstres organes intèrnes son encara ailamont.
Assumissi ma transicion completament capilòtractada, anam pas parlar d’un jòc de gestion de pargue d’atraccions, mas d’un jòc d’exploracion espaciala : No Man’s Sky. Quora s’en parlèt pel primièr còp, No Man’s Sky apareguèt coma una revolucion : amb l’utilizacion de la generacion procedurala, es a dire una seguida d’algoritmes que crèan un univèrs sens qu’una còla de designers e grafistas o fagan tot a la man, nos prometián una galaxia sancèra liurament accessibla. Valent a dire de miliards de sistèmas d’explorar. Las chifras son alucinantas : 18 trilions de planètas, 500 miliards d’annadas per tot descobrir « manualament », e sonque 13 desvolopaires, per una talha de jòc minimala. Aquò s’explica pel fach que tot, la geologia, la fauna e la flòra son la resulta, fargada a mesura que lo jogaire avança, de combinasons matematicas de formulas elas creadas pels devolopaires. E lo jòc es aquò e punt : pas de scenariò, pas d’istòria, pas de personatges vertadièrs, sonque 3 o 4 raças alien amb d’individús pauc diferenciats. Pas de planètas gazosas tanpauc, çò que fa estranh pro lèu. Evidentament, coma foguèt materialament impossible a la còla d’Hello Games de tot agachar punt per punt, sonque de pausar las basas dels ecòsistèmas, es pas rare d’èsser enfrentat a de bugs dins la generacion, coma de bèstias malbastidas que farián passar l’ornitorinc o lo facochèr per de meravilhas de la Creacion.
Mas entendam-nos plan : No Man’s Sky es pas un marrit jòc, e en tot cas pas desprovesit de qualitats. Es puslèu regaudissent de descobrir de causas, de se dire que vertadièrament degun a vist çò qu’avèm dejós los uèlhs, de minar, de cavar, d’indexar las plantas coma un pichon botanista, d’adomerguir las bèstias, de far de comèrci amb d’aliens. Mas vertat es que o demòra pas longtemps. Sens cap de guida o de trama de fons, sens gaire tròp de refleccions tanpauc sus nòstra plaça dins l’univèrs, sens lo grand buf epic que l’inmensitat de l’espaci podriá donar, lo jòc acaba per alassar, per far aparèisser lo sentit qu’es « totjorn un pauc parièr ». E aquò passa l’òsca vist las possibilitats ! Mas vaquí, las possibilitats son pas que de formulas matematicas eissidas de la ment d’un uman, forçadament arriba un moment ont tòrnan a lor esséncia de superficialitat e de concepcion embarrada del monde, qu’es la nòstra. Vaquí lo problèma, que buta a una decepcion legitima : No Man’s Sky conten pas de mistèris e lors claus, nos conta pas d’istòria, e nos dona pas tanpauc pro d’elements per nos en far una per nosautres, coma o sabon far, per exemple, Minecraft, Terraria o encara, mai dins lo registra espacial, Astroneer, mens ambiciós mas mai capitat, e Osiris : New Dawn.
Sus aquò vos laissi : vèni d’arribar dins lo trauc del cuol de la galaxia e ai trobat un fogal de consanguinitat animalièra, i a de crotzaments afroses entre de T-Rex, de polas e de pofres, es una orror, vau ensajar de netejar tot aquò al lasèr.


text:
Airan
Airan en normand (Airan en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat a 11 quilomètres de Bourguébus e 17 quilomètres de Can, en la vallée de la Muance.
La commune est située à 11 kilomètres de Bourguébus et 17 kilomètres de Caen, dans la vallée de la Muance.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Dels registres archéologiques an meses a jorn las rèstas d'una nécropole mérovingienne. Se parla del famós tresaur de Airan.
En 1942, la resisténcia provòca dos descarrilaments: en la nuèch del 15 al 16 d'abril e en aquela del 30 d'abril al 1er {{}} en mai. Aqueles dos descarrilaments faràn al total quaranta mòrts e una cinquantena de ferits entre los soldats alemands #que se trobavan en aqueles trens de permissionnaires. Continuament a #encobrir, la repression nazie serà tragique per de nombrós otages : qualqu'uns seràn fusillés, d'unes autres déportés.
Des fouilles archéologiques ont mis au jour les restes d'une nécropole mérovingienne. On parle du fameux trésor d'Airan.
En 1942, la résistance provoque deux déraillements: dans la nuit du 15 au 16 avril et dans celle du 30 avril au 1er mai. Ces deux déraillements feront au total quarante morts et une cinquantaine de blessés parmi les soldats allemands qui se trouvaient dans ces trains de permissionnaires. Suite à cela, la répression nazie sera tragique pour de nombreux otages : certains seront fusillés, d'autres déportés.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Eudimorphodon
Eudimorphodon siguec un pterosaure dera familha des Eudimorphodontidae que demorec en eth miei deth Trias en Itàlia damb ues ales d'un metre de long. En 1973 se trapec ua esqueleta complèta dera epoca deth Trias de hé 220 milions d'ans en Besano, Itàlia. Açò vòl díder qu'era eth pterosaure més ancian trapat enquiath moment. Eudimorphodon erá un pterosaure damb es ales d'un metre de long.
Era longa coa arremercaua perqué aguest pterosaure apartenh ara familha des Ramphorhynehoidea. Era estructura generau d'Eudimorphodon ei caracteristica deth sòn grop. Es dents son soletes demest es pterosaures. A més de dents, auia tanben ulhals longs enter es dents. Amassats, eren 114 es dents de 6 cm de long. Se cre que pescaua e laguen sòn estomac fossil i auien petiti peishi coma Parapholidephorus. Es joens auien ues dents diuerses e minjauen més insectes coma gardalaigues.
Aguestes dents son ua especialisacion d'aguest reptil. Cap de pterosaure deth jurassic auia aguestes dents. Açò vòl díder qu'eth Eudimorphodon es pas un de sòns ancessors. Ei ua linha disparièra ena familha de pterosaures que s'escandiguec en eth madeish Trias.
Ena ala d'Eudimorphodon, eth quatau dit era plaçat d'ua forma qu'era bèstia podia plegar endarrèr es sues ales. quan heia açò es autes dits demorauen entara dehora.
Hont: The Illustrated Directory of Dinosaurs and other Prehistoric Creatures, Greenwich Editions, 2005.


text:
Maricourt
Maricourt en picard ( Maricourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Maricourt Se tròba sus la rota départementale D 938, a ieu-camin entre Albert (a l'Oèst) e Péronne (a l'Èst).
Maricourt se trouve sur la route départementale D 938, à mi-chemin entre Albert (à l'Ouest) et Péronne (à l'Est).
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]