text:
Bièrra
La bièrra (var. bierra, cervesa) es una bevenda alcoolizada obtenguda per fermentacion de matèrias premieras glucidicas e d'aiga. Seis ingredients pus frequents son, en fòra de l'aiga, lo malt (generalament de grans germinats d'òrdi) e l'oblon. Coneguda dempuei l'Antiquitat Auta, es la bevendua alcoolizada pus anciana e la bevenda pus consumada dins lo mond après l'aiga e lo tè.
Somari
- 1 Istòria
- 2 Fabricacion
- 3 Produccion e consumacion
- 4 Efècts sus la santat
- 5 Liames intèrnes
- 6 Bibliografia
- 7 Nòtas e referéncias
Istòria[modificar | modificar la font]
Antiquitat[modificar | modificar la font]
La bièrra sembla èsser apareguda ambé lei culturas de cerealas en Mesopotamia Anciana. Pasmens, en causa de la manca de donadas, la data precisa es desconeguda. D'un biais generau, es situada vèrs 6 000 avC car lei tecnologias dau periòde (mestritge de la produccion d'òrdi e de blat[1], terralhas capablas de protegir una bevenda alcoolizada...) permetián alora son existéncia[2]. La premiera traça clarament atestada data dau milleni IV avC e foguèt descubèrta en Sumèr. Dicha « sikaru », fasiá partida dau manjar de la vida vidante e sa fabricacion èra protegida per la divessa Ninkasi[3]. Èra producha a partir de fogassas d'òrdi ò d'espèuta trempadas dins l'aiga per entraïnar la fermentacion. D'autreis ingredients i èran de còps aponduts (mèu, espècias...) per ne melhorar lo gost.
A partir de Mesopotamia, la bièrra se difusèt vèrs lei regions vesinas[4]. Pasmens, es tanben possible que dins certaneis endrechs, de descubèrtas independentas aguèron luòc. Que mecanisme de difusion que siegue, la bevenda se difusèt ben vèrs l'oèst. Per exemple, sa preséncia es atestada en Provença vèrs 500 avC. Vèrs l'èst, passèt en Pèrsia. En revènge, es pas segur qu'agantèt China. D'efèct, dins aqueu país, leis abitants desvolopèron la fabricacion d'una bevenda locala dicha huangjiu que sembla a una bièrra per l'aspèct nutritiu e a un vin per lo gost.
Durant lei periòdes ellenistic e roman, se privilegièt lo vin. Pasmens, pròva de sa difusion fòrça larga en Euròpa, la bièrra èra d'aqueu temps considerada coma la bevenda dei Barbars dau nòrd dau continent. De mai, lo mespretz de l'elèit grècoroman empediguèt pas lo desvolopament de la produccion. Au contrari, la conquista romana dau bacin mediterranèu ne favorizèt la difusion en delà dei latituds propícias a la vinha.
Se l'òrdi èra totjorn fòrça utilizat per la fabricacion, lei Romans introduguèron tanben l'usatge de l'oblon. Aquò entraïnèt l'aparicion de la cervesia, que donèt lo mot « cervesa » en occitan, que venguèt popular entre lei populacions cèltas. Durant aqueu periòde, la produccion de bièrra en Euròpa Occidentala comencèt de venir una activitat economica importanta. Produccion domestica assegurada per lei fremas, venguèt ansin pauc a pauc una industria artesanala dominada per de braçariás.
Euròpa medievala[modificar | modificar la font]
Après la disparicion de l'Empèri Roman, lo braçatge comencèt de venir una activitat estructurada per leis autoritats. En particular, Carlesmanhe (768-814) donèt de privilègis a de monges braçaires. Gràcias a la poissança dei rets monastics dau periòde, aquò permetèt d'estructurar de braçariás importantas e de menar divèrseis experimentacions sus lei tecnicas de produccion, sus l'aromatizacion e sus leis utilizacions.
La descubèrta dei vertuts asepticas e conservatritz de l'oblon per la sabenta alemanda Hildegard de Bingen (1098-1179) ne favorizèt mai l'utilizacion per lei monges que desvolopèron sa cultura. Aquò permetèt de concebre la fermentacion bassa (entre 9° e 22°C ). Alemanha venguèt alora lo centre de la bièrra e de guildas de productors poderosas s'i formèron. Pasmens, lei mejans tecnics de l'Edat Mejana permetián pas lo transpòrt de la benveda sus de distàncias lòngas. Aqueu limit dispareguèt dins lo corrent de la segonda mitat dau sègle XIII ambé l'exportacion dau saupre-faire dei monges en fòra dau territòri germanic. Ansin, per exemple, Loís IX de França (1226-1270) definiguèt en 1268 leis estatuts d'una Corporacion dei braçaires de París.
De la Renaissença a la Revolucion Industriala[modificar | modificar la font]
Entre la fin de l'Edat Mejana e lo començament de la Revolucion Industriala, la consumacion de bièrra veguèt son importància aumentar en Euròpa, especialament dins lo nòrd. Au sègle XV, agantèt Anglatèrra, a partir dei Províncias Unidas, e i venguèt una bevenda populara. En parallèl, la consumacion contunièt de montar en Alemanha. Per exemple, dins la vila de Hamborg, èra estimada a 300 litres per individú au sègle XV e a 700 litres au sègle XVII.
Per contraròtlar aqueu comèrci e limitar lei fraudas, leis autoritats adoptèron de decrèts per definir de nòrmas de puretat. Lo pus conegut es lo Reinheitsgebot decidit per Guilhem IV de Bavièra (1508-1550) en 1516. Limitèt leis ingredients autorizats per la fabricacion a l'òrdi, l'oblon e l'aiga e es totjorn la basa dei legislacions alemandas modèrnas sus la bièrra.
La bièrra contemporanèa[modificar | modificar la font]
La Revolucion Industriala e lo desvolopament de la quimia durant tot lo sègle XIX entraïnèron de transformacions importantas dins lo domeni de la bièrra. Premier, permetèt de melhorar lei procès de fabricacion gràcias a divèrsies invencions e descubèrtas. Premier, a partir de 1856, de sistèmas de refrejament dau most foguèron utilizats per produrre tota l'annada. En 1870, Carl von Linde (1842-1934) lei modernizèt per facilitar l'utilizacion de la fermentacion bassa – que son usatge èra limitada a Bavièra – e lei braçariás foguèron pauc a pauc mecanizadas.
De progrès significatius aguèron tanben luòc sus la qualitat dau beure. Per melhorar lo mestritge de la produccion, d'instruments de mesura (termomètre, idromètre...) foguèron installats per seguir lei paramètres importants. D'autra part en 1873, lei trabalhs Louis Pasteur (1822-1895) sus lei levaduras permetèron de mielhs comprendre lo foncionament de la fermentacion. Aquò permetèt pauc a pauc de produrre de bièrras lindas que popularizèron la bevenda dins lo rèsta dau mond, especialament en Asia onte la premiera braçariá modèrna foguèt fondada en 1855.
Après la Segonda Guèrra Mondiala, la reconstruccion e lei reparacions de guèrra entraïnèron lo gropament de plusors braçaires e l'industrializacion dau sector. Aquò entraïnèt la sarradura de miliers de braçaires artesanaus e la formacion de companhiás mai e mai concentrats coma InBev, SABMiller, Heineken ò Carlsberg. En parallèl, leis usinas de produccion se modernizèron mai ambé l'introduccion dau freg industriau, de l'electricitat e de l'automatizacion.
Fabricacion[modificar | modificar la font]
Ingredients[modificar | modificar la font]
Per produrre de la bièrra, leis ingredients tradicionaus, definits dins lo Reinheitsgebot de 1516, son l'aiga, l'oblon e lo malt (una mena d'òrdi). L'aiga dèu èsser de bòna qualitat. Constituent principau dau beure (80 a 90%), li dòna sa lindetat e a una influéncia sus lo gost car permet au malt e a l'oblon de liberar sei sucres e seis aròmas. Lo malt es a l'origina de l'alcòl gràcias a la fermentacion. L'oblon contèn d'acids que permèton d'estabilizar la bièrra e li adutz son amarum. En mai d'aquò, a d'òlis essenciaus qu'enriquisson lo gost e es un conservator naturau.
Pasmens, se pòu tanben utilizar d'autreis ingredients siá coma complement siá coma substitut. Per exemple, lo malt pòu èsser remplaçat per de grans crus (froment per la bièrra blanca, ris per la budweiser...). Dins certanei bièrras, s'apond d'espècias ò d'ingredients similars (mèu, caramèu...) per donar mai de gost.
Procès[modificar | modificar la font]
Lo procès de fabricacion de la bièrra se pòu devesir en sièis etapas principalas que son lo maltatge, la sacarificacion, lo bolhiment (ò oblonatge), la fermentacion, la garda e lo condicionament. Segon lei procès, lo condicionament es de còps precidit per una filtracion e seguit per una pasteurizacion.
Lo maltatge[modificar | modificar la font]
Lo maltatge es una etapa que consistís a reprodurre lo desvolopament naturau dau gran d'òrdi per entraïnar la formacion de certaneis enzims necessaris a la transformacion de l'amidon en sucre. Es donc un mecanisme que permet lo bòn debanament de la fermentacion. Lo maltatge se compausa de quatre etapas :
- lo trempatge onte lei grans son plaçats dins l'aiga durant un desenau d'oras.
- la germinacion qu'es un periòde onte lei grans començan de grelhar e de produrre d'enzims coma l'amilasa. Dura aperaquí un cinquantenau d'oras e, après aquela transformacion, lo malt es dich « malt verd ».
- après sa formacion, lo malt verd es secat dins un forn d'èr que sa temperatura es d'aperaquí 40°C. Aquò dura un trentenau d'oras e s'acaba per una pichona etapa, dicha « còp de fuòc », d'aumentacion de la temperatura entre 80 e 105°C durant una a quatre oras. Aqueu procès es fòrça important car determina la color de la bevenda e car lo taus d'umiditat a una influéncia majora sus lo gost.
- lo degermenatge que consistís a retirar lei radicèlas
A l'eissida dau maltatge, lo malt pòu èsser gardat un an.
La sacarificacion[modificar | modificar la font]
La sacarificacion es una etapa que permet de transformar lei sucres complèxs (amidon) en sucres simples susceptibles de fermentar gràcias a l'accion deis enzims dau malt activats per caufatge. Per aquò, lo malt es concassat e idratat. Segon la mescla ansin formada, dicha « maische », tres tecnicas de caufatge existisson :
- la decoccion que consistís a realizar plusors trempatges sucessions dau malt concassat dins una aiga fòrça cauda.
- l'infusion pas a pas : l'aiga es caufada ambé lo malt concassat e s'apond regularament d'aiga fòrça cauda.
- l'infusion simpla : l'aiga es caufada e aponduda au malt.
A la fin de l'etapa, lo « malt primitiu » es retirat de la « maische » PER filtracion e percolacion dins una tina especiala dicha « tina filtra ». Lo residü pòu èsser utilizat per apasturar.
L'oblonatge[modificar | modificar la font]
L'oblonatge es l'etapa d'apondon de l'oblon e deis espècias eventualas. La mescla es portada a son ponch d'ebulicion. Aquò favoriza l'aparicion de l'amarum de la bièrra e permet de destrurre leis enzims que son ròtle es acabat.
La fermentacion[modificar | modificar la font]
La fermentacion es una etapa fòrça importanta qu'es formada de doas partidas. Premier, la fermentacion principala dura de 3 a 10 jorns amb una temperatura situada entre 18 e 26°C. Puei, a luòc la fermentacion segondària que despend dei levaduras utilizadas e de la temperatura. Tres metòdes existisson :
- la fermentacion bassa se debana a una temperatura de 5°C a 14°C. Una levadura fòrça utilizada per aqueu procès, que dura un desenau de jorns, es Saccharomyces pastorianus. A la fin de la fermentacion, lei levaduras tomban vèrs lo debàs, çò que li dòna son nom. Es un procès caracteristic dei lagers
- la fermentacion auta se debana a una temperatura de 15°C a 20°C e una levadura fòrça utilizada es Saccharomyces cerevisiae. Dura de quatre a uech jorns e lei levaduras migran vèrs la superficia. Es una fermentacion caracteristica deis Ales.
- la fermentacion espontanèa a luòc sensa ajust de levaduras mai solament per contaminacion de levaduras e de bactèris presents en suspension dins l'èr de la braçariá. Es un biais d'entraïnar la reaccion tipica dei lambics.
La garda e lo condicionament[modificar | modificar la font]
Après la fin de la fermentacion, lo produch dèu èsser protegit deis agents patogèns e de l'oxigèn per empedir sa degradacion. La bièrra es donc gardada dins de sèrvas metallicas refrigeradas. Après un periòde de garda, es sostirada e condicionada en barrica, en botelhas ò en canetas d'alumini. L'empliment necessita un vuege d'èr. Una etapa de pasteurizacion a sovent luòc avans ò après car permet d'alongar la durda de conservacion. Pasmens, dins lo cas de bièrras artesanalas, la bièrra pòu aver luòc dirèctament en botelha, çò qu'empacha la pasteurizacion. Lei levaduras inactivas tomban alora sus lo fons e i fòrman una liá.
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
Color[modificar | modificar la font]
La color resulta dei tipes de malts que son utilizats per la fabricacion. Lei bièrras blondas son ansin braçadas ambé de malts palles que dònan d'aròmas fruchats e floraus. Un malt un pauc torrat permet d'obtenir una color coirada e de savors caramelizadas que son la basa dei bièrras ambradas e rossas. Se lo malt es mai torrat, la coloracion vèn mai sorna, çò que permet de fabricar de bièrras brunas ò negras. Dins aqueu cas, l'amarum de l'oblon vèn pus fòrta. Enfin, lei bièrras blancas son eissidas de l'utilizacion de froment e de levaduras en suspension.
Lei bièrras son naturalament treblas. Pasmens, la filtracion se generaliza après la fermentacion per obtenir de bevendas lindas que son pus aisadas de vendre. Aqueu procès entraïna sovent una pèrda de gost e certanei bièrras son donc pas filtradas per gardar sei qualitats aromaticas. Per exemple, es lo cas dei bièrras trapistas. Un periòde de garda lòng permet d'obtenir un beure linde sensa pèrda de savors. Dins aquò, a un còst pus important.
Gras[modificar | modificar la font]
Per destriar lei diferentei bièrras, existís mai d'un sistèma de gras que permèton d'indicar la proporcion d'alcòl dins la bevenda ò de cerealas dins lo most. Entre lei principaus, se pòu citar :
- lo gras d'alcòl (notat « %vol » ò « ° »[5]) que correspond au percentatge volumic d'etanòl dins la bevenda. Se situa generalament entre 3% e 14% mai pòu anar fins a 55% dins lo cas de bièrras eissits de procès de fabricacion amb una etapa de destillacion.
- lo gras Balling (« °B ») que correspond au percentatge d'extrach sec dau most avans fermentacion. En Alemanha e dins mai d'un país d'Euròpa Centrala, es utilizat per determinar l'impòst sus la bièrra[6].
- lo gras Régie (« ° Régie ») qu'es utilizat en França per exprimir la densitat dau most avans fermentacion (une densitat de 1,10 correspond a 10° Régie).
Caracteristicas nutritivas[modificar | modificar la font]
Eissida de l'òrdi, la bièrra a de caracteristicas nutritivas pròchas d'un pan liquid. Pasmens, sei caracteristicas nutritivas precisa varian segon lo tipe de bevenda e lo mòde de consumacion. Es donc un aliment relativament energetic ambé 30 e 70 kcal per 100 mL. Es una fònt de vitamina B e de mineraus coma lo potassi. L'etanòl pòu èsser una fònt de perilhs per la santat dins lo cas de consumacion importanta. De mai, una consumacion importanta pòu favorizar l'obesitat.
Produccion e consumacion[modificar | modificar la font]
La produccion de bièrra es una industria globalizada formada de companhiás multinacionalas e de braçariás artesanalas presentas sus de mercats locaus. En 2014, lo montant d'operacions dau sector èra de 494,4 miliards de dolars estatsunidencs e lo volum de bièrra producha èra de 176 miliards de litres[7]. Lei país productors principaus èran China (26,8%), leis Estats Units d'America (11,9%), Brasil (4,7%), Alemanha (4,6%) e Mexic (4,5%).
Lei país consumators de bièrra son sustot de país anglosaxons e de país d'Euròpa Centrala. Lei pus importants son Alemanha (161 l/ab/an), la Republica Chèca (157 l/ab/an), Irlanda (141 l/ab/an), Àustria (111 l/ab/an) e lo Reiaume Unit (100 l/ab/an). Entre leis autreis estats, se fau tanben nòtar leis Estats Units d'America (82 l/ab/an) e China que representan de mercats de remarca en causa de sa demografia importanta.
Efècts sus la santat[modificar | modificar la font]
Leis efècts de la bièrra sus la santat an conegut una mutacion prefonda dempuei lo sègle XIX. D'efèct, avans aqueu periòde, èra utilizada coma cosmetic[8], medicaments e aliments. Plusors mètges antics la conselhavan per luchar còntra la fèbre (Ipocrates) ò lo diabète (Aretèu). De mai, la bièrra podiá remplaçar l'aiga contaminada car leis agents patogèns èran destruchs durant lo braçatge.
Lei reformas igienistas eissidas de la Revolucion Industriala e lo desvolopament de la lucha còntra l'alcoolisme cambièron aqueu ponch de vista. Uei, es donc considerada coma una fònt de riscs majors per la santat en causa dei proprietats cancerigènas de l'etanòl. De mai, segon lo mòde de vida dei consumaires, la bièrra favoriza lo desvolopament de l'obesitat.
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ D'un biais pus precís, la varietat de blat cultivada d'aqueu temps èra l'espèuta.
- ↑ Ian Spencer Hornsey, A History of Beer and Brewing, Royal Society of Chemistry, 2003, pp. 1-6.
- ↑ En Akkad, Ninkasi foguèt dicha Sirish (« fermentacion » en occitan)
- ↑ Foguèt de còps utilizada coma moneda per certanei marchands mesopotamians.
- ↑ Dins lei país anglosaxons, se tròba sovent la notacion « abv » que significa « alcohol by volume ».
- ↑ Lo gras Balling presenta tanben la particularitat d'èsser mai ò mens liats au gras d'alcòl. D'efèct, lo segond es generalament mai ò mens egau au tèrç dau premier.
- ↑ Research and Markets , Beer: Global Industry Guide, consultat lo 23 de març de 2017, [1].
- ↑ Aquela tradicion existís totjorn en Republica Chèca sota la forma de banhs de bièrra.


c: text/html

text:
Sailly-sur-la-Lys
Sailly-sur-la-Lys es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Las comunas vesinas de Sailly-sobratz-la-Lys son Laventie 2,8 km, Fleurbaix 4,5km, Estaires 4,7 km e Steenwerck 4,7 km.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Sailly (atestacions Saltiacum, en 680, Salciacum, en 866, Saliacum, en 1024) poiriá venir d'un nom d'òme gallo-roman, Salius, e del sufixe -acum, se las atestacions de 680 e de 866 son de fautas de copistas, mès se pòt puslèu pensar a l'atraccion dels autres Sailly e a un nom qu'èra diferent a l'origina[1]. Lo sufixe -acum es la latinizacion del sufixe gallés -*acon, que ven del celtic comun -*ako. Cossí que siá, se tracta probablament d'una propietat rurala d'origina gallo-romana, o çò pus mens de l'Antiquitat tardiva.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Brossac
Brossac es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Peitau-Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Luòc de passatge ja existent a l'epòca romaine (via romaine Santas-Périgueux-Cahors), se pòt trobar las ruïnes d'una anciana villa gallo-romaine a Lacou-Dausena, a unitat|300|mètres {{}} de la via.
Lieu de passage déjà existant à l'époque romaine (voie romaine Saintes-Périgueux-Cahors), on peut trouver les ruines d'une ancienne villa gallo-romaine à Lacou-Dausena, à 300 mètres de la voie.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Bassa Cerdanha
La Bassa Cerdanha (var. Baisha Cerdanha) (Baixa Cerdanya en catalan) es una comarca pirenenca que Puigcerdà n'es la capitala, e compren granda part de la plana de Cerdanha e que limita amb las comarcas de l'Aut Urgèl, Berguedà, Ripollès, l'Auta Cerdanha e lo Principat d'Andòrra. Es un dels dos fragments en que demorèt subdividit lo territòri istoric de Cerdanha coma consequéncia del Tractat dels Pirenèus (1659).
Se nomena oficialament simplament Cerdanha, del latin classic Ceretania (país dels ceretans o cerdans) proven lo nom de Cerdanha, Mas es sovent nomenada Bassa Cerdanha per contraposicion a l'Auta Cerdanha. Aviá una populacion de 17 744 abitants l'an 2007 e una densitat de 32,46 ab/km².


text:
Beaufort-sur-Doron
Bôfôrt en arpitan (Beaufort en francés) es una comuna arpitana de Savòia administrada per lo departament de Savòia de la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat portava lo nom de Luce, Lucia Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle del nom d'una villa romaine. De contunh #prene lo nom de la parròquia a Modèl:La s-, Santa-Maxime. La municipalitat pren lo nom de Belfòrt en 1225. De contunh, evoluciona en Villa Sti Maximi vallis Lucie e Apud Sanctum Maximal, en 1308, Castellania Bellifortis en 1334, Sant Maxime de Beaufort en 1738[1].
Lo contraròtle del castèl es a l'origina de tensions dintre Amédée VI de Savoie e las Comte de Genève e del Dauphiné. Lo conflicte pren final amb lo tractat de París de 1355 ont Beaufort e lo Beaufortain tòrnan al comte Amédée VIN.
Lo Beaufortain a erigit en baronnie en 1667.
A la cœur del pòble, existís encara la bastissa de la gendarmerie imperiala e, a la sortida (direccion Arêches) i a una forja ; ancian #forn# de pan imperial es ara un talhièr de ferronnerie.
La commune portait le nom de Luce, Lucia Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle du nom d'une villa romaine. Puis elle prit le nom de la paroisse au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, Sainte-Maxime. La commune prend le nom de Belfort en 1225. Ensuite, il évolue en Villa Sti Maximi vallis Lucie et Apud Sanctum Maximum, en 1308, Castellania Bellifortis en 1334, Saint Maxime de Beaufort en 1738[2].
Le contrôle du château est à l'origine de tensions entre Amédée VI de Savoie et les Comte de Genève et du Dauphiné. Le conflit prend fin avec le traité de Paris de 1355 où Beaufort et le Beaufortain reviennent au comte Amédée VI.
Le Beaufortain est érigée en baronnie en 1667.
Au cœur du village, existe encore le bâtiment de la gendarmerie impériale et, à la sortie (direction Arêches) il y a une forge ; ancienne boulangerie impériale elle est maintenant un atelier de ferronnerie.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Diccionari de Amboise. País de Savoie. Edicions Amboise. 1989. Modèl:2e edicion, pàg.88 e sustot lo Luòc dels Noms de luòcs de Soïssa romande, Savoie e d'environs
- ↑ Dictionnaire d'Amboise. Pays de Savoie. Éditions Amboise. 1989. Modèl:2e édition, p.88 et surtout le Site des Noms de lieux de Suisse romande, Savoie et environs


text:
U.E. Bossòst 2 – Pyrenees Sud C.F. 5
Quin domatge damb eth bon partit que s’estaue veiguent ena prumèra mietat , donques er arbitre ath començament dera dusaua mietat damb es sues decisions perjudiquèc greument ar equip aranés qu’acabèc jogant damb 9 jogadors es darrèrs 20 menutes deth partit, çò que profitèc fòrça ben eth Pyrennees Sud entà arténher ua clara victòria. Enguan ja portam dus partits damb uns arbitratges molt dolenti e que capviren es resultats des partits ena nòsta contra. Auem presentat es nòstes reclamacions ena Federacion, mès creigui qu’eth niveu d’arbitratge non va a pujar de cop ; mos calerà aumens demorar ara naua sason e veir coma arbitren es deth naut Districte Haute Garonne. Semble èster qu’enes categories mès nautes i aurie tres arbitres entà fiular es partits, mès alavetz comportaria auer de repartir es partits entre tota era dimenjada.
Deth partit, díder qu’es dus gran gols marcadi per Uri e Adrian auien d’auer servit entà bèra causa mès. Eth d’Uri en un lançament de fauta ère eth 1-1. Eth d’Adrian, jugant damb 10 jogadors, ère er empat a 2 gols. Abantes , ja auíem patit eth penalty en contra e era expulsion injusta de Salva. Dempús venguec era expulsion de Miguel peth nau carton blanc d’ enguan de
10’ que se convertic en 20’ pera cara d’arbitre. Er
arbitre non acabèc era huelha deth partit e non auem pogut envià-la entà
validar eth resultat e auer era informacion des tarjetes e alineacions.
Ath finau, derròta injusta. Er equip hec un bon partit e non se mereishie de cap manera acabar damb aguesta contudent derròta ; ne en milhor des sòns , eth Pyrennees Sud imaginiaue ena prumèra mietat guanhar per 2-5.
Eth pròplèu partit desplaçament complicat : jogam en Boussens contra er equip deth F.C. Mabroc, dusau classificat deth campionat.
U.E. Bossòst: Marcos, Salva, Jaime, Borja, Àlex, Uri, Paba, Llonch, Miguel, Jonathan e Adrian. Remplaçants: Marco, Javito, Dani
Trainer: Xavi.
Tarjetes auriòles : Adrian
Tarjeta vermelha : Salva
Gols: 1-1 Uri (
25’),
2-2 Adrian ( 65’)
Arbitre: Darnaud Claude.


text:
Avèm rapelat mai d’un còp que lo còr (o lo crusòl) de nòstra lenga se trobava a la convergéncia de sas tres grandas unitats, gascona, nòrd-occitana e occitana mejana. E que denegar aquesta evidéncia menava a fòrabandir l’espaci gascon de l’ensemble occitan. Una autra realitat es la difusion, dins un movement principalament centrifugue, de las solucions elaboradas pels centres de poders e d’escambis (caplòcs administratius, religioses, comercials…). L’exemple mai espectaclós, e lo mens visible perque nos cura los uèlhs, es lo d’aqueste vast espaci geografic, a cavalons sus doás regions istoricas longtemps antagonistas, Guiana e Lengadòc, reünidas per L. Alibèrt dins un meteis ensemble lingüistic qualificat de « lengadocian ». Es aisit de pensar que lo toponime « Brajairac » (doblet d’un « Bragairac » gascon) a una origina nòrd-occitana, coma benlèu lo « lengadocian septentrional », e sabèm que lo parlar gavaldanés es un « lengadocian amb -cha »… De son costat, emai foguèsse per la denonciar, D. Sumien a soslinhat « la tendance ancienne du vivaro‑alpin à se faire aspirer par des variétés extérieures ». E qui a legit Bladèr sap pro que lo gascon garonés es mai prèp dels parlars « lengadocians » de la riba dreita de Garona que dels parlars pirenencs… Mas aquò non empacha pas la dinamica unificatritz de jogar tanben dins l’autre sens : segon Alibèrt, lo parlar tolzan « a sofèrt (sic) de l’influéncia del gascon » e lo cevenòl « es lo parlar mai parent del provençal »… que, sense que se’n mainèssen, de longtemps a passat lo Ròse. Aital se revèlan l’evolucion seculària - qu’illustrarián mila exemples lexicals e gramaticals -, la tendéncia testuda cap a l’unitat lingüistica, trenscendent sense las denegar totas las varietats. De canals invisibles irrigan l’espandi occitan e es plan per aquò que disèm que l’occitan es una lenga : lo Leitorés Pèir de Garròs nos parla de « lanças ponchudas » e un eròi de la Bederresa Joana Bartès (Clardeluna) pòt « crompar un chaval »…
Per nosautres, observators modèstes e atentius de la realitat, es dins la rega d’aqueste procès istoric que se tròba la matèria e la legitimitat de l’occitan comun - l’occitan de uèi -, instrument màger de la subrevida de la lenga nòstra.
J.P.


text:
02 avril 2009
Poësia pels Moïcans : Benedicta Bonnet
landa de Sent Laurenç Poësia pels Moïcans Benedicta Bonnet, De Bruja a ciau. De bruyère à ciel, Poemas, Novelum-ieo, 2008. Me cal confesar qu’al primier agach, aquel titre me faguèt un pauc paur : De Bruja a ciau, de "bruga a cèl", çò diriam nosautres… Per ièu, aquò t’aviá un perfum de pastorela lemosina en vestit folcloric sus una landa de carton-pasta, amb cotilhons e barbichet. Me cal apondre per ma defensa, qu’aviaí pas legit los precedents recuèlhs de la Benedicta... [Lire la suite]


text:
Partit tamb dues cares ben diferentes. Ua prumèra mietat en qu’eth partit estèc fòrça igualat en qu’es dus equips auèrem un parelh d’ocasions. Plantèrem cara ath líder e non ère clar quau de dus equips anaue a guanhar eth partit.
En cambi, ena dusaua mietat, hèrem tres errors greus que mos costèren eth partit. Sonque començar, en un cornèr deishèrem sense marcar a Castex que tot solet marcaue eth 1-0. Lèu dera minuta 60 en ua pilota qu’auie d’ èster controlada pera defensa, l’agarrèc eth delanter Sarraute qu´ estèc agarrat per Marcos en un penalty clar que Duchein marcaue eth 2-0. Ena menuta 80 en ua dolenta cesion dera defensa ath nòste portèr, Galibert profitaue e marcaue eth 3-0.
Ath finau, derròta contundent en un partit en qu’es errors mos an portat ad aguesta situacion. Ara, jogam en casa e cau retrapar-se tamb era victòria.
Eth pròplèu partit jogam en Bossòst contra er equip der Isle en Dodon, dissabte 24 d’abriu tàs 20 :00 ores.
St. Gaudens :Duret, Castex, Dutech, Caperan, Duchein, Hervas, Chakhs I, Dotez, Sarraute, Milan, Chakhs II. Reemplaçants: Cappe, Boudes, Galibert
Trainer: Perin Sebastien.
U.E. Bossòst : Marcos, Marc, Miguel, Viló, Felipe, Javi , Liaño ( 60’ Sergio), Alex (70’ Ruben), Ignasi, e Pèir.
Tarjetes auriòles: Marcos
Trainer: Jordi.
Gols : 1-0 Castex (47’), 2-0 Duchein (60’ p.), Galibert (80’).
Arbitre : Duplan David.


text:
Dimars, 21 d'octòbre de 2014, 03h00 Espòrt
Cal èsser d’un optimisme bèl per pas plorar coma de fonts: lo XIII de França s’es fait susprendre per unes valents irlandeses. Mobilizacion generala per l’afrontament de dissabte a Albi amb Galas.
Lo malcòr dels Pols
Cada tardor, es complicat de ramosar una esquipa nacionala sens los Dracs cansats d’una sason bèla, amb de Dragonets maluroses d’aver pas jogat fòrça amb los Dracs e de jogaires d’Elèit convidats quand se pòt pas faire autrament. E es pas la qualitat d’una esquipa sul papièr que fa sa fòrça, mas sa volontat e sa valentesa. E d’aquò los irlandeses n’an a emplenar la mar, amb son esquipa de jogaires de Championship, tres jogaires del campionat amator local o lo centre Paecock que jòga ongan en Nacionala 1 a Vilanòva de Menerbés. Ajustatz aquí dessús En Ben Thaler e son arbitratge nèutre e britanic: dotze penalitats contra los Blaus, 3 o 4 contra los Verds, un ensag refusat a Barthau que daissa nafrat sos companhs a la mièja ora. E tot èra en plaça per una resulta suspresa: la victòria d’Irlanda 22-12.
La tartuga capitèt pas a agantar la lèbre: los Verds menavan 8-0 a la pausa, 16-0 un quart d’ora mai tard. Larroyer e Pelissièr marcavan, Marginet transformava: retorn a 16-12. Mas lo mot de la fin èra per l’alièr Murphy.
Galas tanben a pres una brandida tre divendres a Workington: 42-18 pels escoceses menats pel Danny Brough.
Dissabte, Irlanda reçauprà Escòcia e França jogarà a Albi (Estadi, 15h) fàcia a Galas. Una sola obligacion: la victòria se l’òm vòl encara ganhar lo Torneg per prene part a las Quatre Nacions de 2016!
Noveltat: coma cap de cadena de television assegura pas la retransmission en dirècte, la Federacion retransmetrà la partida en estriming sus son sit!
L’afrontament bèl
Dissabte, se dobrirà a Brisbane lo Torneg de las Quatre Nacions amb las doas partidas en seguida: Anglatèrra-Samoa (7h55 del matin, ora occitana) e Austràlia-Novèla Zelanda (10h25, ora occitana). Las doas partidas se poiràn seguir sus BeIn Sport.
La vida en ròse per Carcassona
La jornada del campionat Elèit prepausava tres rescontres.
Los Dragonets demandèron lo repòrt del viatge a Limós, coma avián fòrça jogaires en esquipa de França.
Dissabte en serada, Tolosa ganhèt, mas foguèt pas simple, contra Avinhon: 18-10.
A Domèc, se teniá la confrontacion entre lo cap de fila local e sa segonda, Vilanuèva d’Òlt. La partida virèt a una demostracion dels Jaune e Negre (perdon, dels Ròses que, per l’escasença del Mes Ròse —pel depistatge del càncer de la popa—, los Canaris èran vestits de ròse coma de becaruts de l’estanh de Grussan). E vegèron la vida en ròse: uèit ensages (tres pel centre Jerèmias Guiraud) amb 7 transformacions del Maxim Gressèque: 46-0 al planchòt final! E un jove renfòrç neozelandés va encara arribar dins la setmana.
A Palau, los locals avián de se faire perdonar lo carton encaissat a Limós la setmana passada. Trobèron la victima designada en la persona de l’esquipa de Lesinhan en cèrca de sas marcas en aquesta debuta de sason. La dintrada del mesclanha australian Farlow cambièt res al problèma constatat per la resulta del rescontre: 34-14 pels catalans.
Pas de partida aquesta dimenjada en rason de França-Galas.
Un dimenge al femenin
Lo XIII se jòga tanben al femenin. Aqueste 19 d’octobre, èra lo Dimenge Magic de las 25 formacions femininas sus l’estadi Benausse a Carcassona. Una partida França A-França B se jogarà dissabte en dobertura a Albi.
Dracs 2015
La Rugby League ven de desvelar lo calendièr 2015 de la Superliga: los Dracs entamenaràn la sason novèla lo divendres 6 de febrièr cò dels campions de Saint Helens.
Solide ? I a una federacion de rugbi a XIII ? Solide qu'existís ja que i foguèt pas coma membre fondator lo "Sénher" Miei Diu Gromand d'Idolatres ?


text:
Alexei Navalni
Alexei Anatòlievich Navalni (en rus: Aлekcéй AHaTóлbeBич HaBáлbHый; 4 de junh de 1976) es un jurista, politician e activista financièr rus. Dempuèi 2009, sa popularitat a crescut d'un biais enòrme en Russia, e subretot dins los mejans de comunicacion del país e internacionals, coma un critic ferotge de la corrupcion dins la societat russa e a l'encòp del president Vladímir Pótin. Capitèt d'organizar de manifestacions multitudinàrias en favor de la democracia e contra la corrupcion politica, contra lo govèrn de Potin, e sos aliats politics. En 2012, lo jornal american Wall Street Journal lo descriguèt coma "l'òme que mai paur fa a Vladímir Potin"
En julh de 2013, la justícia russa jutgèt que Navalni èra estat copable d'aver desviat d'argent. Foguèt doncas condemnat a cinq ans de preson, jutjament que foguèt denonciat pels Estats Units e l'Union Europèa coma un procès politic per encausa de son oposicion al regim.
En decembre de 2016 Navalny comencèt sa campanha electorala per las eleccions presidencialas de 2018, mas ne faguèt empachat per la Comission electorala russa en decembre de 2017.[1] El e sos supporters foguèron arrestats victims d'atacas en mai d'una occasions durant la campanha.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ « Kremlin queries legality of boycott call », BBC News, (consultat lo 26 decembre 2017)


text:
1347
Aquesta pagina concernís l'an 1347 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Comtat de Provença[modificar | modificar la font]
Aparicion de la Pèsta Negra dins lo pòrt de Marselha après l'arribada d'un naviri genoés vengut de Crimèa. La malautiá s'estendèt rapidament sus tot lo continent europèu. Entre 1347 e 1352, anava entraïnar la mòrt d'un tèrç de la populacion.
França[modificar | modificar la font]
- 3 d'aost - Presa de Calais per l'armada anglesa d'Edoard III.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Fin de la guèrra civila acomençada en 1341. D'efèct, Joan VI Cantacuzèn capitèt d'intrar dins Constantinòple gràcias a l'accion de sei partisans que li durbiguèron un portau. L'Empèri foguèt desenant dirigit per Joan V Paleòleg e Joan V Cantacuzèn. L'emperatritz Ana de Savòia deguèt capitular e la guèrra s'acabèt oficialament lo 8 de febrier. Son resultat èra catastrofic car lei Sèrbes avián aprofichat la situacion per conquistar la mitat de l'Empèri de 1341. De mai, revendicavan lo rèsta. Tessalonica refusèt tanben d'acceptar l'acòrd de patz. Aqueu conflicte accelerèt donc lo declin finau de l'Empèri que, victima de la pèsta, poguèt pas redreiçar sei finanças per restablir la situacion dins lei Balcans.
Asia[modificar | modificar la font]
Mahajapit[modificar | modificar la font]
Acomençament d'una tiera de campanhas menadas per Adityawarman, cosin de la rèina Tribhuwana Wijayatunggadewi, dins l'illa de Sumatra. I conquistèt plusors vilas importantas, compres Srivijaya, e foguèt nomat uparaja (« vice-rèi ») de l'illa. Aquò permetèt d'estendre la zòna d'influéncia de Mahajapit en direccion de l'importanta region comerciala deis Estrechs.
Arts[modificar | modificar la font]
Arquitectura[modificar | modificar la font]
Fin de la bastida de la Basilica Santa Maria de Cracòvia. D'estile gotic, lo bastiment venguèt la glèisa principala de la capitala polonesa e foguèt a cha pauc completat per d'ajusts d'estiles gotic e Renaissença fins ai sègles XV-XVI.


text:
T-90
Lo carri T-90 es un carri de combat principau rus de tresena generacion desvolopat au començament deis annadas 1990 a partir dau T-72 e dau T-80. Mai de 1 650 unitats foguèron produchas e lo carri intrèt en servici en 1995. La màger part de la produccion foguèt exportada vèrs Índia qu'adoptèt lo carri dins leis annadas 2000. Argeria, Azerbaitjan e Turcmenistan adoptèron tanben aqueu carri per sei fòrças. Existisse unei versions que lei doas principalas son dichas T-90S e T-90M.
Participèt a la Guèrra de Daguestan (1999) e a la Segonda Guèrra de Chechenia onte son blindatge foguèt capable de resistir ais armas anticarri d'infantariá leugiera coma lei RPG. D'assais indians an tanben mostrat la resisténcia importanta dau blindatge.


text:
Monceaux-au-Perche
Monceaux-au-Perche es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
En cobrint 315 ectaras, lo territòri de Cantieradas-a lo-Portamantèl es lo mens estendut del costat de Longny-a lo-Portamantèl.
Couvrant 315 hectares, le territoire de Monceaux-au-Perche est le moins étendu du canton de Longny-au-Perche.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Un jorn que cercavi de mossalons dins un bosquilhon,
Trobèri una domaisèla vestida d’un leugièr cotilhon.
Li demandèri aimablament de rebussar son cotilhon.
Aquí que la domaisèla, rogissenta, volguèt pas rebussar son cotilhon.
« A ! domaisèla, vòles pas rebussar ton cotilhon ! vau demandar al vent de m’ajudar. »
Aquí que lo vent volguèt pas m’ajudar a rebussar lo cotilhon.
« A ! vent, vòles pas m’ajudar ! vau demandar als arbres a l’entorn de te copar lo buf »
Aquí que los arbres volguèron pas copar lo buf del vent.
« A ! arbres, volètz pas copar lo buf del vent ! vau demandar a la borrasca de vos desquilhar »
Aquí que la borrasca volguèt pas desquilhar los arbres.
« A ! borrasca, vòles pas desquilhar los arbres ! vau demandar a la pluèja de te calmar. »
Aquí que la pluèja volguèt pas calmar la borrasca.
« A ! pluèja, vòles pas calmar la borrasca ! vau demandar al solelh de t’assecar »
Aquí que lo solelh volguèt pas assecar la pluèja.
« A ! solelh, vòles pas assecar la pluèja ! vau demandar a las nivols de t’escondre. »
Aquí que las nivols volguèron pas escondre lo solelh.
« A ! nivols, volètz pas escondre lo solelh ! vau demandar al cèl blau de vos caçar. »
Aquí que lo cèl blau volguèt pas caçar las nivols.
« A ! cèl blau, vòles pas caçar las nivols ! vau demandar al Bon Dieu de t’escuresir.
Alara, lo bon dieu volguèt escuresir lo cèl blau ; lo cèl blau volguèt caçar las nivols ; las nivols volguèron escondre lo solelh ; lo solelh volguèt assecar la pluèja ; la pluèja volguèt calmar la borrasca ; la borrasca volguèt desquilhar los arbres ; los arbres volguèron copar lo buf del vent ; lo vent volguèt m’ajudar e la domaisèla volguèt ben rebussar son cotilhon.
E es aquí que la domaisèla, totjorn rogissenta, me diguèt sens bestorns : « Ara qu’ai rebussat mon cotilhon, a ieu m’agradariá de veire ton auselon ! ». Ne demorèri tot colhon… e vos daissi devinar çò que s’enseguèt dins lo bosquilhon !
A.T.
bosquilhon :bosquet -rebussar :retrousser - lo buf : le souffle
borrasca :bourrasque - desquilhar :abattre - cèl blau : ciel bleu


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Sauter à la navigation
Sauter à la recherche
Descripcion
Massif-des-Maures-1.JPG
Massif des Maures, Var, France
Le Chêne Liège
Photo prise le 16 juin 2002
Aut : civodule
Data
(date de téléversement originale) 31 de julhet de 2006
Font
No machine-readable source provided. Own work assumed (based on copyright claims).
Autor
No machine-readable author provided.
Civodule assumed (based on copyright claims).
Publicat jos licéncia(s) [ modificar ] Istoric del fichièr
Clicar sus una data e una ora per veire lo fichièr tal coma èra a aqueste moment
Data e ora Miniatura Dimensions Utilizaire Comentari
actual 31 julhet de 2006 a 19.41 1 200×1 600 (668 Ko) Civodule Massif des Maures, Var, France   Le Chêne Liège 16 june 2002  Author : civodule  Paginas que contenon lo fichièr
La pagina çaijós compòrta aqueste imatge :
Usatge global del fichièr
Los autres wikis seguents utilizan aqueste imatge :
Utilizacion sus fr.wikipedia.org
Aqueste fichièr conten d'entresenhas suplementàrias probablament apondudas per l’aparelh de fòto numeric o l'escanèr que las a aquesas. Se lo fichièr es estat modificat dempuèi son estat original, d'unes detalhs pòdon reflectir pas entièrament l’imatge modificat.


text:
15/06/2014
L'invité, lo convidat de Meitat-chen, meitat-pòrc dau diumenc 15 de junh
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que los convidats de l'emission du diumenc 15 de junh seran Olivier Boudy, president dau Bornat dau Perigòrd e François Gendron, president de la Felibrejada que se debanara dau 27 au 29 de junh a Vertelhac.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
10:29 Publié dans Actualitats, actualité, Espectacles, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
lundi, 05 janvier 2009
2 milions de locutors e locutriças en Occitània gaitan aiçò :
Usança del gallés per l'Union Europèa (tèxte en anglés)
http://news.bbc.co.uk/1/hi/wales/7739425.stm
Lo nombre de locutors e locutriças de la lenga occitana es pauc conegut, vist que ni l'Estat central, ni totes los poders locals en Occitània, faguèron l'enquèsta l'ingüistica que cal per saber lo nivèl lingüistic de saber de l'occitan. Perqué ? Perqué l'objectiu es ben clar : l'oblidança.
1 - l'enquèsta realament sociolingüistica primièra serà aquela de l'Aquitània, en 2008, s'espèra las resultas concretas.
2 - l'oblidança es jà la debuta del camin cap a la mòrt esperada pels republicanistas franchimands, lo mot "republicanistas" amaga lo nacionalisme d'expansion francesa, a l'imatge del sionisme en territòri de Gazà (pus clar es aqueste nacional-expansionisme dins la mescla dels conceptes politics, mescla entre ciutadanetat e nacionalista).
3 - la fauta d'enquèsta lingüistica nòta tanben la flaquesa de la demanda politica occitana, flaquesa que País Nòstre assaja de demesir, en patz e dins lo camp de la discussion politica.
4 - lo document es en lenga anglesa sobre un canal d'Estat central, la BBC, es un cas excepcional de respecte de las diferéncias dins un mèdia central [sièti central dins la capitala colonialista], un cas impossible sobre France Télévision o Radio France.
5 - lo gallés es parlat bravament mens que l'occitan, mas l'urgéncia de la servacion lingüistica es ben comprèsa pel sistèma politic installat en País Gallés al moment de l'integrisme politic thatcherian, e encara vigent en País de Galleses.
6 - lo gallés es un exemple de reviscòl lingüistic assumit per tota la societat, levat l'esquerrisme lo mai estrech ... o anticapitalista.
7 - una enquèsta sobre la volontat de poder local es estada enterrada en Miègjorn-Pirinèus, l'enquèsta es estada lançada en junh 2008, las resultas s'esperavan en setembre 2008 ... sem en 2009 sense resulta, perqué ? L'enquèsta aquesta es estada lançada pel personal politic del Conselh Regional, pas pel sistèma politic : es que lo sistèma politic installat n'a frenat la sortida ?
País Nòstre damorarà eluzerpit per tota volontat de dignitat occitana per despertar l'èime politic occitan.
10:00 Publié dans Politique | Lien permanent | Commentaires (0) | Tags : gallés, enquèsta, lingüistica, occitan, occitània, politic | Facebook


text:
Sent Martin de l'Èrm
Sent Martin de l'Èrm [1] (oficialament en francés Saint-Martin-de-Lerm) es una comuna occitana deu Vasadés [2]istoric, en Guiana, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre deu territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Bénédicte Boyrie-Fénié pòt pas hornir de fòrmas ancianas. Lo nom de la comuna garda la memòria de Sent Martin de Tors. Lo mot èrm, deu latin eremus, eth-medish deu grèc eremos, a lo sens de tèrra desèrta e inculta [3]. Lo nom es sovent donat quand lo lòc es desboigat, donc quand es pas mèi desèrt nimèi inculte. Sent Martin, avesque de Tors, èra un evangelizator de las Gàllias au sègle IV [4],[5] e las parròpias que pòrtan son nom datan sovent de la Nauta Edat Mejana.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sauvatèrra de Guiana; es adara deu canton de « Le Réolais et Les Bastides », donc deu Reulés e de las Bastidas.
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas damb la comuna[modificar | modificar la font]
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Toponímia occitana
- ↑ https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9616679v/f154.item.zoom p. 140
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 311
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 614-616
- ↑ https://nominis.cef.fr/contenus/saint/13/Saint-Martin-de-Tours.html


text:
LA BIBLIOTÈCA DEL COR
La volèm rica e comença de l’èsser, en memòria de l’Amiral de Ròcaguda que la fondèt… L’enriquissèm gràcias als dons e a las crompas. Compta a l’ora d’ara un fons classic d’a pus près 1200 libres (la màger part en lenga nòstra), de revistas, de CD…. Es organizada en doàs partidas : la bibliotèca de prèst e la biblotèca de consultar sus plaça. Avèm atanben un fons numeric. / La bibliothèque du C.O.R est riche de près de 1200 titres,presque tous en Oc, sans compter les revues, CD… Nous l’enrichissons grâce à des dons toujours bienvenus et des achats, afin qu’elle soit digne du bibliophile que fut l’Amiral de Rochegude. Il y a une section Prêt et une section Consultation sur place.
Lien vers entresenhas (horaires d’ouverture, durée du prêt, conditions financières)
RESCONTRAS PERSONALISADAS
Podètz venir amb vòstras questions (cant, coisina, autors…), vòstres besonhs de tota mena o per consultar de benevòls que son de mediators de lenga e de cultura occitanas, de bibliotècas de memòria. Val melhor telefonar a l’animatriça per precisar vòstre besonh, aital vos orientarà cap al bon interlocutor. / Pour toute question particulière touchant la culture et la langue occitanes vous pouvez venir consulter un bénévole. Téléphonez à l’animatrice qui vous guidera en fonction de votre questionnement.
COMUNICACION DE DOCUMENTS a la demanda
/ Communication de documents à la demande
ESCRITURA
Traduccion en òc, en grafia normalizada : menuts, letras personalas, afichas, publicitats etc… / Ecriture : traduction en òc, en graphie occitane normalisée, menus, cartes personnelles, affiches, publicités etc….
VENDA / Vente
Avèm un estòc de libres, CD etc… e prenèm las comandas / Nous avons sur place un stock de vente (livres, CD), nous prenons les commandes
EXPOSICIONS
Fachas sus fòrça annadas aquí la lista de las exposicions, « las mòstras », que podètz empruntar per animar un eveniment ; pels condicions, prener contact amb l’animatriça
/ EXPOSITIONS : nous avons un stock né du travail de plusieurs années . Vous pouvez les emprunter pour animer un évènement (prendre contact avec l’animatrice pour les conditions, financières et autres). voir la liste ici
CONFERÉNCIAS E SERADAS ; SORTIDAS ANIMADAS / CONFÉRENCES ET SOIRÉES; SORTIES ANIMÉES
Telefonar plan a l’avança per veire amb l’animatriça las disponibilitats / Téléphoner pour mettre en place un calendrier selon les disponibilités des bénévoles
Conferéncias : suls tèmas seguents.ne metre qualqu’unis, en armonia amb las exposicions / Conférences disponibles sur les thèmes suivants : voir la liste ici , en harmonie avec les expositions.
Seradas : una serada literaria – mas pas brica trista, amb de tèxtes, de cançons etc… -, sus des tèmas variats…. una còla del COR ven e legÍs son montage de tèxtes. Lo monde del Grifol an fait aquò pendent d’annadas « Al Cafè » e avèm un estòc en resèrva / Soirées : des soirées axées sur l’écrit (prose, poésie, etc…) sur des thèmes variés, soirées que Le Grifol a faites, des années durant : « Al Cafè ». Une équipe du COR vient lire, chanter, voire jouer une scène, tout cela pris dans un montage. Ambiance interactive et animée. Causir amb Natàlia
Animacions : los talhièrs de cant e de teatre pòdan venir animar vòstras seradas o vespradas / Animations : les ateliers de chant et de théâtre peuvent venir animer après-midis ou soirées. voir la liste ici
E tot aquò, a gratis ? Non pas tot, cal ben que lo trabalh fach siá granivol e pòsca servir a realizar d’autras causas. / Bien sûr, tout n’est pas gratuit, et la participation financière éventuelle nous servira à développer d’autres réalisations
Per mai de precisions sus las condicions, financièras o autras , s’adreçar a l’animatriça / Pour toutes précisions (durée de prêt, conditions financières, etc..), prendre contact avec l’animatrice.


text:
En stock
Langue : occitan (languedocien) — traduction : S. Viaule — Format : 16 x 24 cm — Nbre de pages : 218 — 1 carte en NB.
Bilbo, comme tous les hobbits, est un petit être paisible et sans histoire. Son quotidien est bouleversé un beau jour, lorsque Grandalf le magicien et treize nains barbus l’entraînent dans un voyage périlleux. C’est le début d’une grande aventure, d’une fantastique quête au trésor semée d’embûches et d’épreuves, qui mènera Bilbo jusqu’à la Montagne Solitaire gardée par le dragon Smaug... Prélude au Seigneur des anneaux, Bilbo le Hobbit a été vendu à des millions d’exemplaires depuis sa publication en 1937, s’imposant comme l’un des livres les plus aimés et les plus influents du XXe siècle.
John Ronald Reuel Tolkien (1892-1973) né à Bloemfontein, écrivain, poète, philologue, essayiste et professeur. Mondialement connu pour ses romans Bilbo le Hobbit et Le Seigneur des anneaux.
Bilbon es un hòbbit que, coma planes hòbbits, auriá presat viure suaudament dins la seu tuta. Mas per el coma per plan maites, las causas viran pas totjorn dins lo sens que voldrián. Es çò qu’arribèt a Bilbon lo hòbbit. Son rescontre amb lo magician Gandalf lo va menar cap a d’aventutras perilhosas. Amb una còla de nans partís cap a la Montanha Solitària en cèrca d’un tresaur. Mas aquel molon d’aur e de pèiras preciosas es gardat per Smaug, un drac que, coma totes los dracs, escupís despietadosament lo fuòc. L’expedicion traversarà Selvescura que, coma son nom o ditz tan plan, es una immensa selva dels arbres nauts e sarrats. A d’autres moments los bravaires aventurièrs seràn confrontats als alans que se repaissan de carn de tota mena, als endelugals que vivan al còr de la Tèrra, e tanben a d’aranhas gigantas.
Mas, que totòm se rassegura, l’aluserpit Bilbon Saquet tornarà al seu sens tròp de greuges.
John Ronald Reuel Tolkien (1892-1973), es l’autor mondialament conegut del Senhor dels Anèls, mes en scèna au cinemà amb la capitada que se sap. Publicat en 1937, Bilbon lo Hòbbit es a l’encòp lo premici del Senhor dels Anèls e un classic de la literatura fantastica modèrna o heroïc fantasy. De per lo monde es estat tradusit dins un faramat de lengas. Mancava pas mai que o foguèsse en occitan. Es ara causa facha.
Sèrgi Viaule es escrivan de lenga occitana. A ja publicat poesias, novèlas e romans. Es tanben traductor de literatura : La sang de Tolosa e Lo Tresaur dels Albigeses de Maurici Magre, e d’ensages : L’androna islamica d’Hamid Zanaz e Etnisme, cap a un nacionalisme umanista de Francés Fontan.


text:
Lu Xun (escrivan)
Lu Xun (chinés simplificat 鲁迅, tradicional: 魯迅 o Lou Sin, del seu nom de naissença Zhou Shuren (chinés simplificat: 周树人, tradicional: 周樹人) nascut lo 25 de setembre de 1881 a Shaoxing, provncia de Zhejiang, e mòrt lo 19 d'octobre de 1936 à Shanghai, èra un escrivan chinés, un dels « fondators de la literatura chinesa contemporanèa[1] ».
Somari
- 1 Biografia
- 2 Agachs sur l'òbra
- 3 Lista de las òbras
- 4 Posteritat
- 5 Nòtas e referéncias
- 6 Vejatz tanben
Biografia[modificar | modificar la font]
Una enfança tradicionala[modificar | modificar la font]
Lu Xun nasquèt dins una familha de letrats sul declin. Se lo seu sgrand paire, Zhou Fuqin (1838-1904), passèt amb succès le mai naut gra dels examens imperials ete obtenguèt una plaça d'estudiant a l’Acadèmia imperiala de Hanlin de la dinastia dels Qing, sa carrièra de foncionari demorèt mediòcre. lo seu paire, Zhou Boyi, nascut en 1861, capitèt pas los examens provincials e, sens emplec a la fin de la seuna vida, los seus revenguts venent de la locacion de las tèrras familhalas[2].
Lu Xun èra l'ainat de tres fraires: Lu Xun, del seu nom de naissença Zhou Shuren, nascut en 1881, Zhou Zuoren en 1885, e Zhou Jianren en 1888. Abant l'edat de un an, recebèt, segon la tradicion, un prenom bodic, Changgeng, « qu'afiblèt al maganhat de la meuna novèla Al cabaret »[3].
Enfant, Lu Xun grandiguèt amb una governanta, Ah Chang que li faguèt descobrir las legendas e istòrias popularas[4]. « Me contava sovent d'istòriras suq aquel de Long Pel. E aqueles del Long Pel que me decriviá, èra pas sonque las tropas de Hong Xiuquan, mas i èran totes los brigands e totes los revoltats apareguts mai tard[5] ». Foguèt ela que li ofreguèt lo seu primièr libre que possedava, una edicion illustrada del Libre dels monts e dels mars. Las representacions mòstran que l'obratge l'impressionèt fòrça. Colleccionava las editions illustradas de classicas[6]. Las representacions teatralas donadas dins las fèstas son una autra font del seu interès per la cultura populara[7]. Evòca fòrça tèxtes los esperits e demònis que marquèron la seuna enfança: Wu Chang[8], lo Serp Femmba[9], la Femna penjada[10]…
Lu Xun comencèt la seuna educacion a l'edat de sièis ans dins una escóla primària, e a ontze ans, dintrèt dins una escòla privada, lo cabinèt de las tres sentors [11] ». Recebèt dis aqueles doas escòlas una educacio tradicionala[12], basasada subretot su las Conversacions de Confuci e le Classic dels verses al primari, puèi los Quatre Libres e los Cinq Classics a las « Tres Sentors »[13]. Ma l'an seguent lo seu grnad paire foguèt implicat dins un afar de frafec d'influéncias e condemnat a èsser decapitat. Empresonat, Zhou Fuqin foguèt graciat en 1901. SLo seu paire vengut depressiu, alcoholic e opioman, tombèt malaut malade moriguèt dos ans aprèp, en 1896[14]. Lu Xun conservèt d'aquel periòde lo sovenir de mètges tradicionals ignorants e cupids[15]. Aqueles eveniments apauriguèron la familha.
La descobèrta de lass idèas occidetalas[modificar | modificar la font]
De 1898 a 1902 Lu Xun contunhèt lo seu percors a l'escòla navala de Nanquin, perque se pagava pas l'escolarizacion, puièi l'escòla dels camins de fèrre e de las minas[16]. L'ensenhament donat èra de tipe occidental, amb de corses d'alamand, de geologia, de quimia, eca[17]. es alara que « venguèt pauc a auc a la concluson que los mètges chineses, conscientament o non, èran pas que d'arpalhans[18]. A aquela epòca, demandèt per li fabricar tres sagèls, lo primièr amb l'inscripcion « Las paraulas m'enganèron », lo segond « L’òme sortís l’espasa », lo tresen « Estudiant sus un caval de batalha », traçant lo retrach d'un jove determinat a se batre[19].
Pendent los seus estidis a Nanquin, Lu Xun descobriguèt la teoria de l'evolucion de Darwin e lo darwinisme social, mejans l'òbra de Thomas Henry Huxley, Evolution and Ethics[20], que la traduccion de Yan Fu es acompanhada de comentaris sus la situacion chinesa. Atal descobriguèt la literatura occidentala mercé a las traduccions Lin Shu. Lu Xun s'interessava subretot a d'òbras que lo tèma èra aisidamnet transposable a al contèxte chinés de la somission dels Hans als manchós coma Ivanoe de Walter Scott o la Cabana de l'oncle Tom de Harriet Beecher Stowe[21].
La demorança en Japon[modificar | modificar la font]
Diplomat de l'Escóla dels camins de fèrre e des las minas en 1902, Lu Xun quitèt China per Japon[22] e estudiguèt lo japonés dins una escòla preparatòria, l’institut Kobun de Tokyo[23]. Decidiguèt en 1903, coma fòrça autre estudiants, de copar la trena, simbòl de l'opression manchoa sus los Hans[24]. Traduguèt Jules Verne, escriguèt d'ensags sus las descobèrtas geologicas[25], e descobriguèt, en japoéis e alemand, las òbras de Byron, Shelley, Heine, Pushkin, Lermontov, Mickiewicz, Petőfi Sándor…
Estudiant la medecina a Sendai de 1904 a 1906, ont foguèt en general plan aculhit, e qu'èra quand arribèt lo primièr estudiant estrangièr[26]. Pasmens malgrat l'ostilitat de qualques estudiants japoneses se liguèt a un des professors, M. Fujino[27].
En 1906, a la fin d'un cors, foguèron projectadas de diapositivas d'actualitats sus la guèrra chinojaponesa[28]. Una d'aquelas mostrava una execucion publica d'un chinés accusat d'espionatge, e que conta dis la prefàcia de cridas lo trebolum que li causèt, li faguent prene consciència que « la medecina es pas tant importanta malgrat tot. Tan vigorosa e sana que siá la populacion d'un país flac e atrasat, podava pas que servir […] de public per un espectacle tan absurde. […] La primièra causa de far èra de cambiar las ments. » E concluguèt, « la literatura èra lo mejan melhor per i capitar »« Prefàcia a Cridas à le Cri ». Abandonèt los estudis de medecina. A Tokyo, pendent tres ans escriguèt diverses ensags en chinés classic sus l'istòria de la sciéncia, la literatura europèa, la societat chinesa e traduguèt d'auteurs estragièrs.
En 1908, Lu Xun se liguèt a la Societat de Restauracion, una organizacion chinesa antiQing[29]. Amb d'autres estudiants chineses, Lu Xun segava los eveniments ligats al movements revolucionaris contra la dinastia Qing dins la premsa japonesa.
Shaoxing e Pequin[modificar | modificar la font]
En 1909, Lu Xun tornèt en China e ensenhèt la filosafia e la chimia a l'escòla normala d'Hangzhou, puèi a l'escòla de la seuna vila natala de Shaoxing[30]. En 1911 assistèt a la [[Revolucion chinesa de 1911-revolucion republicana: « en aparéncia tot aviá cambiat, jos la superfícias, tot contunhava coma abans. » Venguèt lo director de l'escòla normala superiora de Shaoxing e publiquèt la novèla En remenbre d'un passat alunhat, redigida en chinés classic e ridiculizant lo feudisme. Sostenguèt la creacion d'un jornal lançat per un grop de jove opausats a la nòva administracion e demissionèt dels seu trablh[31].
A l'instauracion del govèrn provisòri aprèp la casuda desl Quings, sus l'intervencion del ministre de l'educacion Cai Yuanpei, venguèt ligat al meteis minstèri.
Lu Xun demorèt de 1912 a 1919 a l'albérga de Shaoxing a Pequin. Traversèt un periòde de depression e se donèta de trabalhs d'erudicion [32]: colleccion d'inscripcions de l'epòca de la Sièis Dinastias, publicacion de l'òbra de Ji Kang[33]... .
L’an 1918 es aquela de publicacion dins la revista 新青年 Novèla joinessa de la seuna primièra òbra e lenga partlada o baihua, lo Jornal d’un fòl, que coneguèt un vam. La novèla es considerada coma un tèxte fondator pel Movement del 4 de mai de 1919[34]. CEs a aquela escasença que Lu Xun adoptèt pel primièr còp lo pseudonim qu'es comegut, Lu essent lo mon de la familha mairala.
En 1920, Lu Xun, opausat a l'orientacion radicala volguda per Chen Duxiu, daissèt, amb Hu Shi, lo comitat de redaccion de la revista Novèla Joïnessa[35]. Venguèt mèstre de conferéncia a l'universitat de Pequin[36] e a l'esòla normala superiora nacionala.
Lu Xun traduguèt en 1924 lo simbòl de la sofrença del Japonés Kuriyagawa Hakuson, tractat de teoria literària influenciat per la psicanalisa. Creèt la revista Yu si (« Al fial de las paraulas ») amb entre autres lo seu fraire Zhou Zuoren, Yu Dafu, Lin Yutang, Qian Xuantong en 1924, puèi La Plana esterila: « Vaquí longtemps que jvolgava que la joïnessa de China se maste e comece a criticar sens aver paur la societat e la civilizacion chinesas, e es perque editèt la revista La Plana esterila}}»
En 1925, sostenguèt la revòlta dels estudiants de l'escòla normala de jovas filhas de Pequin. licenciat del ministèri de l'educacion faguèt un procès que ganhèt e tornèt al seu trbalh. En 1926 pareguèt lo recuèlh Jol pali florit, amb los ensags consacrats a aquel afar. Fondèt una associacion avent per tòca de promòure la literatura russa en China amb la traduccion de classics.
Los darrièrs ans[modificar | modificar la font]
D'agost a decembre de 1926, èra professor de literatura a Xiamen. En 1927, Lu Xun esposaèt Xu Guangping, anciana estudianta de l'escòla normala de las jovas filhas de Pequin. En genièr de 1927, venguèt lo degan de l'universitat de Sun Yat-sen a Canton e responsable de la seuna facultat de lenga e de literatura chinesas. En julhet pareguèt lo seu recuèlh de poèmas en prosa L'èrba marrida. A la fin de l'an venguèt professor a l'universitat del trabalh d'obediéncia anarquista a Shanghai[37].
En 1928 Lu Xun fondèt la revista Lo Torrent. Aara qu'en 1928 e 1929 encore, criticava a l'ecòp desl escrivans refusant de s'engatjar e la partida mai radicala dels intellectuals, en 1930 jonhèt aqueles, dont Qu Qiubai, en participant a la creacion de la Liga dels escrivans d'esquèrra, qu'èra un dels principals dirigeats fins a 1936, tot demorant isolat al sen del comitat director, pròche dels comunistas[38]. En 1930 encara, foguèt un dels fondators de la Liga chinesa per la libertat. En 1933 fondèt, en collaboracion amb Song Qingling e fòrças intellectuals, la Liga chinesa dels drechs de l’òme. Pendent los darrièrs meses de la seuna vida, al sen de la liga dels escrivans d'esquèrra, Lu Xun s'opausèt a la politica de reconciliacion amb lo Guomindang preconizada per la direccion du partit comunista chinés e a la somession de la creacion a la poloica del aprtit, e sobretot a Zhou Yang, representant del partit a la liga de Shanghai[39]. Criticat per Guo Moruo, pròche del partit, reçcebet lo sosten de Mao Dun e Feng Xuefeng.
Los eus darrièrs dètz ans traduguèt fòça obratges, subretot d'autors russes: los ensags literaris de Plekhanov, Lounatcharsky, dels contes de Gorki, las Amnas mòrtas de Gogol… trabalhèt a la promocion de la gravadura sus fusta e contribuguèt a far tornar descobrir de Frans Masereel, Käthe Kollwitz, Carl Meffert o George Grosz[40],[41],[42],[43].
Moriguèt de tuberculsi en 1936.
Agachs sur l'òbra[modificar | modificar la font]
« Lu Xun es subretot l'autor de novèlas, d'ensags breus , d'articles polemics que valan per lor ironia e una sensibilitat sovent amagada » — Lucien Bianco[44].
Los ans 1921 a 1927 son la mai fecondas de la carrièra de Lu Xun, aprèp que se consacrèt subretot al combat politc, escrivent subretot d'ensags[45]. La seuna òbra, fòra dels ensags, es fòrça pauc abondanta e revèla un monde interior marcat pel pessimisme[46]. La seuna denoncia de la Tradicion s'acompanha d'una coneissença prigonda d ela cultura classica[47].
Novèlas[modificar | modificar la font]
Lu Xun es l'autor de tres recuèlh de novèlas: Cridas, Barrutlages (1926) e Contes ancians a la nòstra mèna.
- Cridas, pareguda en 1923, reculhís quatorze novèlas amb prefàcia[48]. Lo Jornal d'un fòl, (1918) in Novèla de Joïnessa, primièra del recuèlh, e primièra òbra de la literatura chinesa modèrna escricha en chinés vernacular (levat la prefàcia, en chinés literari). Seguisson Kong Yiji, lo Remèdi[49], Deman, Un incident, Istòria de cavals, Tempèsta dins une tassa de tè, Mon vilatge, la Vertadièra istòria d'Ah Q, satira de la Revolucion de 1911, la Fèsta del solstici d'estiu, la Lutz blanca, Conilhs e Gats, la Comèdia dels guits, lo Teatre dels dieus.
Lu Xun explica le títol dins la prefàcia: {{cita|Me ven de temps a autre de lançar una crida per estimular los combatents que galaupan dins la solitud, per que pèrdan pas coratge[50]. » En 1926 escriguèt: {{cita|Ai, entre autres, un feble que me fa prejudici, e que consistís a lançar de temps a autre una crida, per far las causas mai viventas per cadun dels nosaltres[51]. »
- Contes ancians a la nòstra mena, paregut en 1935, amasssa uèit novèlas, que lo subjècte ven de la mitologias o de l'istòria antica e fa ecò als evenements de la seuna epòca per ne far la critica[52].
Ensags[modificar | modificar la font]
Lu Xun es l'autor de sièis a set cents ensags, tèxtes corts generalament publicats en revista, puèi amassats en recuèlh. Critica la civilizacion e la societat chinesa, l'imperialisme, i defend la joïnessa e l'emancipacion des femnas.
Aquela activitat de journalista es d'una granda diversitat tantper la forma (articles polemics, soscadissas, criticas...) que pels subjèctes tractas. Mas aquela divesitat aprenta empacha pas una uniformitat prigonda, que se manifesta mejans de tèrmes domonants, coma l'iterrogacion sul « caractèr dels Chineses » ont la mission de la literatura, concebuda coma una crida per desrevelhar las consciéncias. Se la literatura a en comun amb la revolucion lo refús de l'òrdra de las causas, se ne distria un còp que la revolucion, victoriosa, ven un poder novèlr[53],[54].
- La Tomba, 1927, amb de tèxtes de 1907 e d'autres escrichs entre 1918 e 1925.
- Jol pali florit, 1926, ensags de 1925 e tracta, entre autres, del Movement del 30 de mai e de la revòlta de las estudiantas de l'Escòla de las jovas filhas de Pequin.
- Jol pali florit II, 1927, ensags de 1926 e un tèxte de 1927.
S'i trapa entre autre los tèxtes que Lu Xun consacrèt al massèl del 18 de març de 1926. Aprèp un incident provocat per l'armada japonesa sus las broas chinesas, una manifestacion contra l'imperialisme japonés foguèt organizada lo 18 de març de 1926 a Pequin. Las tropas de Duan Qirui, alara al poder a Pequin, tirèron sls manifestants, faisent de centenas de ferrits e 47 mòrts que doas escolanas de l'Escòla normala de jovas filhas, que Liu Hezhen. Lu Xun denoncièt e faguèt omenatge a l'anciana escolana dins Al remembre de madomaisèla Liu Hezhen « Aquelas jovas filhas qu'ensejava de portar secors jos las balas que pluèjava, al mesprès de la lor pròpia seguretat, testimoniant fòrça del coratge de las femnas chinesas que demorèt tot lo long dels milennis de manipòlis e de repression exercidas contra elas[55]. »
- La Literatura en dentèlas, (1936), sesenta e dos ensags de 1934. Pareguts jos de pseudomins per tornar la censura del Guomindang. Lo títol utilisa l'expression d'un membre del partit comonista chinés, acusant Lu Xun d'èsser del partit dels Occisentals: en efècte la opinions publicadas dins los jornals èra sovent ornada d'un motiu de dentèla[56].
Poesia[modificar | modificar la font]
Lu Xun es l'autor d'un recuèlh de poèmas en prosa, l'èrba marrida, publicada en julhet de 1927. Le recuèlh es compausat de vint e tres poèmas en prosa de tonalitat perssimista, (1924 a 1926), e paregut d'en primièr dins la revista Al fial de las paraulas (Yu si).
Lo recuèlh foguèt fòrça criticat per la Joïnessa leninista, jornal oficial de la joïnessa comunista chinesa, en 1929, a causa del pessimisme e desfachisme[57].
Tanben escriguèt sesenta dètz e set poèmas en verses, sovet d'estíl classic.
Lista de las òbras[modificar | modificar la font]
- Lo Jornal d'un fòl (狂人日記, Kuángrén Rìjì) (1918) — Nouvèla
- La Vertadièra Istòria d'Ah Q (阿Q正傳, A Q Zhengzhuan ) (1921) — Nouvèla
- Cridas (呐喊, Na han) — Nouvèla
- Barrutlage (1925) — Nouvèla
- Vents cauds (1925) — Ensag
- Jol pali florit (Huagaiji) (1926) — Ensag
- Flors del matin culhida lo ser (1927) — Ensag
- La Tomba (1927) — Ensag
- Jol pali florit II (1927) — Ensag
- L'èrba marrida (野草 Ye Cao) (1927) — Poèmas en prosa
- E vaquí tot (1928) — Ensags
- Una brèva istòria del roman chinés (1930) — Ensag
- Triples lésers (1932) — Ensags
- Contes ancians de la nòstra mena (1935) — Novèlas
- La Literatura en dentèlas (1936) — Ensag
Posteritat[modificar | modificar la font]
Aprèp la Liberacion de 1949, Lu Xun foguèt celebrat pel regime maoïsta: ancianas demoras transformadas en musèu, pargues e estatuas del seu nom... e mai, dintre la spersonalitats encargadas de lo celebrar figuran d'enemics ancians, venguts oficials del nòu regime, coma Guo Moruo o Zhang Shizhao[58]. Al contrri lo silenci es fach suls seus ligams amb Qu Qiubai o Lin Yutang, alara que d'ancians amics de Lu Xun son victimas d'epuracions, coma Hu Feng en 1955, Feng Xuefeng pendent la campanha de las cent flors[59]. Totes los musèus consacrats a Lu Xun demorèron tancats pendent la Revolucion culturala[60]. Mai recetament, a la dintrada escolar de 2010, gaireben totes tèxtes de Lu Xun que figuravan dins los manuals chineses ene foguèron tirats[61].
Lo pargue Lu Xun, a Shanghai, conten la seuna tomba e un musèu que li es dedicat. Sus l'estatua de Lu Xun ergit dins lo pargue, Zhou Zuoren, lo seu fraire, escriguèt: « Cossí aquel personatge tronant poiriá constituir lo portrait d'un òme qu'aviá precisament orror d'aquelas pausas solemnas? »[62].
L'ostal de Lu Xun, a Shaoxing[63], dona l'ambiant d'una demora de fonccionari aisit demorant en província. Foguèt dins aquel encastre que l'escrivan passèt la seuna enfança. En fàcia, l'Ostal de las Tres Sentors es l'escòla privada ont Lu Xun foguèt escolan.
L'ostal de Lu Xun, a Shanghai, es situada dins l'ancian lilong The Continental Terrace. Aquí passèt los tres darrièrs ans de la seuna vida (1933 a 1936).
Lu Xun donèt lo seu a un dels cratèris de Mercuri e a l'asteroíd (233547) Luxun[64].
Tomba dins lo parque Lu Xun — Inscripcion calligraficada per Mao Zedong
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Òbras causida I.
- ↑ Pollard 2002 p 2-3 .
- ↑ « Mon primièr mèstre ».
- ↑ "FM1_DeCent" « De Cent plantas de Tres sentors », Lu Xun 2003 .
- ↑ « Ah Chang e lo Libre dels monts e dels mars» , Lu Xun 2003 .
- ↑ Pollard 2002 p 11 .
- ↑ (fr)Feng Xuefeng, « Lu Xun, sa vie, son œuvre », p. 2.
- ↑ « Wu Chang o La vida es passatgièra », Lu Xun 2003 .
- ↑ "FM1_DeCent"
- ↑ « La divessa de la pendeson »,.
- ↑ Las « tres sentors » son los classics, l'istòria e la filosofia
- ↑ "FM1_DeCent"
- ↑ Pollard 2002 p 11 e 14}}.
- ↑ Pollard 2002 p 4-7 .
- ↑ « La malautia del seu paire », Lu Xun 2003 .
- ↑ Feng Xuefeng, « Lu Xun, sa vda, son òbra »
- ↑ Pollard 2002 p 16-18 .
- ↑ prefàcia à Cridas, Luxun 1995 .
- ↑ Pollard 2002 p 18 .
- ↑ (fr)Feng Xuefeng, « Lu Xun, sa vie, son œuvre », p. 4,.
- ↑ Pollard 2002 p 19-20.
- ↑ Pollard 2002 p 20 .
- ↑ Pollard 2002 p 21 .
- ↑ Pollard 2002 p 22 .
- ↑ Pollard 2002 p 26 .
- ↑ Pollard 2002 p 28 .
- ↑ « Monsieur Fujino », Lu Xun 2003 .
- ↑ "FM1_Fujino"
- ↑ "FX2">Feng Xuefeng, « Lu Xun, sa vie, son œuvre »
- ↑ name="FX2"
- ↑ name="FM1_FanA"
- ↑ Ryckmans 1975 p 22
- ↑ Feng Xuefeng, « Lu Xun, sa vie, son œuvre », p. 6.
- ↑ {{fr}Lucien Bianco, Les Origines de la révolution chinoise, 1915-1949, Gallimard, Folio-Histoire, 1967, pp. 71, 79-80.
- ↑ (fr)Lucien Bianco, Les Origines de la révolution chinoise, 1915-1949, p. 90.
- ↑ Lo sagèl actual de l'universitat de Pequin foguèt dessenhat per Lu Xun.
- ↑ (fr)Jean-Jacques Gandini, « L'anarchisme, face cachée de la révolution chinoise », Perspectives chinoises, junh de 1993, p. 40. en linha
- ↑ (fr)Lucien Banco, Les Origines de la révolution chinoise, 1915-1949, p. 92.
- ↑ (fr)Gilhem Fabre, « Lu Xun devant la guerre : la littérature de défense nationale et la question de l'esprit critique », Études chinoises, n° 2, pp. 47-49.
- ↑ Feng Xuefeng, « Lu Xun, sa vie, son œuvre », p. 9.
- ↑ {{fr}Patrick Destenay, « Zhang Guangyu, caricaturiste et imagier », Extrême-Orient, Extrême-Occident, vol. 8, n° 8, 1986, p.25. en linha
- ↑ (en) Roar China! Lu Xun, Frans Masereel and the Chinese avant-garde art.
- ↑ {{fr}Éric Janicot, 50 ans d'esthétique moderne chinoise : tradition et occidentalisme 1911-1949, Publications de la Sorbonne, 1997. en linha
- ↑ Les Origines de la révolution chinoise, 1915-1949, p. 79, n. 2.
- ↑ (fr)Simon Leys, « Introduction à Lu Xun », Essais sur la Chine, p. 442.
- ↑ (fr)Simon Leys, « Le feu sous la glace : Lu Xun », Essais sur la Chine, p. 632.
- ↑ (fr)Simon Leys, « Introduction à Lu Xun », Essais sur la Chine, p. 444.
- ↑ (zh)(fr) Texte et traduction (partielle) de Brigitte Duzan.
- ↑ (zh)(fr) Texte et traduction de Brigitte Duzan.
- ↑ (fr)« Preface a le cri}}, Œuvres choisies I.
- ↑ (fr)« Comment a été écrite La Véritable Histoire de AhQ », Œuvres choisies II.
- ↑ (fr)Li Tche-houa, « Introduction » à Lou Sin, Contes anciens à notre manière.
- ↑ (fr)Simon Leys, « Le feu sous la glace : Lu Xun », Essais sur la Chine, pp. 632-633.
- ↑ Lu Xun, Les chemins divergents de la littérature et du pouvoir politique, conferéncia pronociada a l'universitat de Ji'nan de Shanghai lo de 21 decembre de 1927. [lien=http://agora.qc.ca/Dossiers/Lu_Xun en linha]
- ↑ (fr)« À la mémoire de Mlle Liu Hezhen », Œuvres choisies II, p. 292.
- ↑ « Avant-propos », La Littérature en dentelles, p. 21.
- ↑ (fr)Simon Leys, « Introduction à Lu Xun », Essais sur la Chine, p. 453.
- ↑ (fr)Simon Leys, « Introduction à Lu Xun », Essais sur la Chine, p. 437.
- ↑ (fr)Simon Leys, « Introduction à Lu Xun », Essais sur la Chine, p. 438.
- ↑ (fr)Simon Leys, « Introduction à Lu Xun », Essais sur la Chine, p. 440.
- ↑ (fr)« Ah Q » suprimit dels manuals escolars chineses.
- ↑ (fr)Lettre à Cao Juren, biographe de Lu Xun, citée par Simon Leys, « Introduction à Lu Xun », Essais sur la Chine, p. 436.
- ↑ http://www.luxunhome.com/.
- ↑ http://www.minorplanetcenter.org/iau/lists/NumberedMPs230001.html.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Ligamss extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr)[http://www.chinese-shortstories.com/Textes_divers_LuXun_Propos_sur_tamade.htm « Propos sur tāmāde »
- (fr)Lu Xun en Chine aujourd'hui


text:
Segonda Republica Espanhòla
.
La Segonda Republica Espanhòla (var.Dusau Republica Espanhòla) foguèt lo primièr estat totalament democratic qu'existiguèt en Espanha pendent lo periòde entre lo 14 d'abril de 1931, data de sa proclamacion e de la fugida d'Espanha del rei Anfós XIII, e lo 1 d'abril de 1939, data de la victòria franquista dins la Guèrra Civila Espanhòla que seguèt lo còp d'estat del 18 de julhet de 1936. Lo primièr president ne foguèt Niceto Alcalá-Zamora entre 1931 e 1936 e lo segond Manuel Azaña Díaz entre 1936 e 1939.


text:
Bolívia
Bolívia (aperada tanben oficiaument Estat Plurinacionau de Bolívia - (quíchoa: Bulibya ; aimara : Wuliwya ; guaraní: Volívia), - ) qu'ei un país d'America del Sud. Confronta Brasil au nòrd e a l'èst, Paraguai e Argentina au sud e Chile e Peró a l'oèst. Bolívia que revindica la soa còsta atlantica annexada per Chile. Sa capitau constitucionau qu'ei Sucre.
Lo gentilici es bolivian -a.
Istòria[modificar | modificar la font]
Abans la conquèsta espanhòla, lo territòri de l'actuau Bolívia qu'acessó ua seria de civilizacions (dont ua de la màger que ho la civilizacion de Tiwanaku) ; ua partida deu son territòri actuau que's trobava gavidat peu Tawantinsuyu (l'Empèri deus Incas) au moment de l'arribada de las òsts espanhòlas.
Durant la tempsada coloniau Bolívia que ho denominada Haut Peró o Audiencia Reiau de Charcas. Lo espanhòus qu'expleitèn intensament las minas d'argent de la ciutat de Potosí. Lo Haut Peró que he partida de la Vicereiautat deu Peró abans d'estar inclús dehens la Vicereiautat de l'Arriu de la Plata a l'escadença de la soa creacion en 1776.
Au cap de las guèrras d'independéncia d'America deu Sud Bolívia que ho batejada en aunor deu liberator Simón Bolívar.
En 1879 Chile qu'invadí Bolívia en bèth annexar lo desèrt d'Atacama e la soas còstas pacificas durant la Guèrra deu Pacific. La sortida de cap a la mar que demòra dinc au dia de uei un punt de conflicte enter ambs país e un enjòc prioritari de la politica extrangèra de Bolívia.
En 1932 que petè la Guèrra deu Chaco enter Bolívia e Paraguai entau contròlle d'aquesta region. Fin finala, un acòrd enter ambs estats la partagè (mei que mei au prohèit de Paraguai).
Bolívia que conegó ua instabilitat politaca de las grana dinc au restabliment definitiu de la democracia en 1982.
Lo president Evo Morales que ho lo purmèr amerindian a gavidar la Republica ; gessit deu meitan sindicalista e productor de coca, qu'establí la nocion d'estat plurinacionau dab ua revindicacion de las culturas amerindianas e ua oposicion au Estats Units d'America e tot intevencion d'aqueth país dehens los ahars politics bolivians.
Politica[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
De veire: Economia de Bolívia.
Cultura[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Lo 'Decreto Supremo N° 25894 de l'11 de seteme de 2000 declarè com lengas oficialas : Aymara, Aranoa, Ayoreo, Baaré, Besiro, Canichana, Cavineño, Cayubaba, Chácobo, Chomán, Pse Ejja, Guaraní, Guarasú´we (Pauserna), Guarayo, Itonama, Leco, Machineri, Mojeño-Ignaciano, More, Mosetén, Movima, Pacawuara, Quechua, Reyesano, Sirionó, Tacana, Tapieté, Toronoma, Uru-Chipaya, Weenhayek, Yaminawa, Yuki, Yuracaré. Vejatz Decreto Supremo N° 25.894. Autas duas lengas hon mei tard declaradas patrimòni cultural intangible dab caractèr d'oficialitat : lo Bésiro (Lei N° 3.204 del 30 de seteme de 2005, vedetz Ley N° 3.204) e lo Tsimané (Lei N° 3.603 del 17 de genièr de 2007, vedetz Ley N° 3.603)
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Portal del Gobierno Boliviano, en castelhan


text:
Cadelhan
Cadelhan[1][2],[3],[4] (oficialament en francés Cadeilhan) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, situada dens lo departament de Gers e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Cadelhan sembla venir d'un nom gallo-roman (o gallés) Catilios, damb lo sufixe latin -anum (o son equivalent celtic -anon [5]. Pr'aquò, Xavier Delamarre utiliza aqueth sufixe sonque peus noms deu tipe Cadilhac [6]. Los Féniés, probablament en seguida de Negre, considèran Catilius (fòrma latina deu medish nom) com latin [7] e Dauzat destria Catĭlius ( > Cadelhan) e Catīlius ( > Cadilhac), separacion qu'es benlèu un pauc per arren (castrum Cadelionense, au sègle XI, es vengut Cadilhon a las epòcas recentas, çò qu'eth-medish constata implicitament [8]). Cadelhan èra donc probablament una anciana grana propietat antica qu'avè per mèste Catilios (o Catilius).
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sent Clar; es adara deu canton de Fleurance-Lomagne (en francés), donc de Florença-Lomanha.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Veser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ « Grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon » del siti oficial del departament de Gers. (fr)
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
- ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 19
- ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 109
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 117
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 129


text:
coloriage darbre genealogique a printable blank family tree to make your kids genealogy chart coloriage darbre genealogique.
a sans en pictures coloriage darbre genealogique , coloriage darbre genealogique mini vie,coloriage darbre genealogique tree tattoo can alter details to fit our family tattoos , coloriage darbre genealogique para e, coloriage darbre genealogique en family a modeler, lire pour coloriage darbre genealogique,coloriage darbre genealogique d 1 2 3 patrons,coloriage darbre genealogique nature a,com 5 coloriage darbre genealogique , coloriage darbre genealogique.


text:
Où effectuer mes démarches ?
- J’habite une commune de l’arrondissement de Versailles
- J’habite une commune de l’arrondissement de Rambouillet
- J’habite une commune de l’arrondissement de Saint-Germain-en-Laye
- J’habite une commune de l’arrondissement de Mantes-la-Jolie
- Je vérifie dans quel arrondissement se situe ma commune
1. J’habite une commune de l’arrondissement de Versailles
Je m’adresse à la préfecture de Versailles quel que soit le titre de séjour demandé.
Les démarches de renouvellement en préfecture nécessitent, en général, une prise de rendez-vous en ligne.
2. J’habite une commune de l’arrondissement de Rambouillet
Dois-je m’adresser à la sous-préfecture de Rambouillet ou à la préfecture de Versailles ?
3. J’habite une commune de l’arrondissement de Saint-Germain-en-Laye
Dois-je m’adresser à la sous-préfecture de Saint-Germain-en-Laye ou à la préfecture de Versailles ?
4. J’habite une commune de l’arrondissement de Mantes-la-Jolie
Dois-je m’adresser à la sous-préfecture de Mantes-la-Jolie ou à la préfecture de Versailles ?
5. Dans quel arrondissement se situe ma commune ?
Communes de l’arrondissement de Versailles
Bailly - Bois d'Arcy - Bougival - Buc - Chateaufort - La Celle Saint Cloud - Le Chesnay - Les Clayes sous Bois - Fontenay le Fleury - Guyancourt - Jouy en Josas - Les Loges en Josas - Montigny le Bretonneux - Noisy le Roi - Plaisir - Rennemoulin - Rocquencourt - Saint Cyr l'Ecole - Toussus le Noble - Trappes - Vélizy Villacoublay - Versailles - Villepreux - Viroflay.
Communes de l’arrondissement de Saint-Germain-en-Laye :
Achères - Aigremont - Les Alluets le Roi - Andelu - Andrésy - Bazemont - Carrières sous Poissy - Carrières sur Seine - Chambourcy - Chanteloup les Vignes - Chatou - Chavenay - Conflans Sainte Honorine - Crespières - Croissy sur Seine - Davron - L'Etang la Ville - Feucherolles - Fourqueux - Herbeville - Houilles - Louveciennes - Maisons-Laffitte - Mareil Marly - Marly le Roi - Maule - Mareil sur Mauldre - Maurecourt - Médan - Le Mesnil le Roi - Montesson - Morainvilliers - Orgeval - Le Pecq - Poissy - Le Port Marly - Saint Germain en Laye - Saint Nom la Bretêche - Sartrouville -Triel sur Seine - Verneuil sur Seine - Vernouillet - Le Vésinet - Villennes sur Seine
Communes de l’arrondissement de Mantes-la-Jolie :
Adainville - Arnouville les Mantes - Aubergenville - Auffreville Brasseuil - Aulnay sur Mauldre - Bazainville - Bennecourt - Blaru - Boinville en Mantois - Boinvilliers - Boissets - Boissy Mauvoisin - Bonnelles - Bonnières sur Seine - Bouafle - Bourdonné - Breuil Bois Robert - Bréval - Brueil en Vexin - Buchelay - Chapet - Chaufour les Bonnières - Civry la Forêt - Condé sur Vesgre - Courgent - Cravent - Dannemarie - Drocourt - Ecquevilly - Epone - Evecquemont - La Falaise - Flacourt - Flins Neuve Eglise - Flins sur Seine - Follainville Dennemont - Fontenay Mauvoisin - Fontenay Saint Père - Freneuse - Gaillon sur Montcient - Gargenville - Gommecourt - Goussonville - Grandchamp - Gressey - Guernes - Guerville - Guitrancourt - Hardricourt - Hargevillle - La Hauteville - Houdan - Issou - Jambville - Jeufosse - Jouy Mauvoisin - Jumeauville - Juziers - Lainville - Limay - Limetz Vilez - Lommoye - Longnes - Magnanville - Mantes la Jolie - Mantes la Ville - Maulette - Ménerville - Méricourt - Meulan en Yvelines - Mézières sur Seine - Mézy sur Seine - Moisson - Mondreville - Montalet le Bois - Montchauvet - Mousseaux sur Seine - Mulcent - Les Mureaux - Neauphlette - Nézel - Oinville sur Montcient - Orgerus - Orvilliers - Osmoy - Perdreauville - Porcheville - Port Villez - Prunay le Temple- Richebourg - Rolleboise - Rosay - Rosny sur Seine - Sailly - Saint Illiers la Ville - Saint Illiers le Bois - Saint Martin des Champs - Saint Martin la Garenne - Septeuil - Soindres - Tacoignières - Le Tartre Gaudran - Le Tertre Saint Denis - Tessancourt sur Aubette - Tilly - Vaux sur Seine - Vert - La Villeneuve en Chevrie - Villette
Communes de l’arrondissement de Rambouillet :
Ablis - Allainville - Auffargis - Auteuil le Roi - Autouillet - Bazoches sur Guyonne - Béhoust - Beynes - Boinville le Gaillard - La Boissière Ecole - Boissy sans Avoir - Les Bréviaires - Bullion - La Celle les Bordes - Cernay la Ville - Chevreuse - Choisel - Clairefontaine - Coignières - Dammartin en Yvelines - Dampierre en Yvelines - Elancourt - Emancé - Les Essarts le Roi - Flexanville - Galluis - Gambais - Gambaiseuil - Garancières - Gazeran - Goupillières - Grosrouvre - Hermeray - Jouars Pontchartrain - Lévis Saint Nom - Longvilliers - Magny les Hameaux - Marcq - Mareil le Guyon - Maurepas - Méré - Le Mesnil Saint Denis - Les Mesnuls - Millemont - Milon la Chapelle - Mittainville - Montfort l'Amaury - Neauphle le Château - Neauphle le vieux - Orcemont - Orphin - Orsonville - Paray Douaville - Le Perray en Yvelines - Poigny la Forêt - Ponthévrard - Prunay en Yvelines - La Queue les Yvelines - Raizeux - Rambouillet - Rochefort en Yvelines - Saint Arnoult en Yvelines - Saint Forget - Saint Germain de la Grange - Saint Hilarion - Saint Lambert des Bois - Saint Léger en Yvelines - Saint Martin de Bréthencourt - Saint Rémy les Chevreuse - Saint Rémy l'Honoré- Sainte Mesme - Saulx Marchais - Senlisse - Sonchamp - Thiverval Grignon - Thoiry - Le Tremblay sur Mauldre - La Verrière - Vicq - Vieille Eglise en Yvelines - Villiers le Mahieu - Villiers Saint Frédéric - Voisins le Bretonneux


text:
En Ondas
de Domenja Lekuona
setmana 18 sus Ràdio País
.
Lo Minjachepics
o l’istòria d’un espectacle creat los 12 e 13 d’abriu de 2012 au Teatre St Loís. Au noste micro Mathilde Duffau
, musiciana (flabuta de tres horats e ton-ton) e Sèrgi Mauhorat
(contaire e ensenhaire, intervenent au CAP’ÒC
).
Dens los extrèits de la captacion (bruta) qu’enteneràn los escolans de CE e CM de l’escòla Trianon de Pau, l’orquèstra de Pau e deu País de Bearn e los instrumentistas de musica tradicionau devath la direccion de Valérie Artigas.
Musica e cançons que son de Joan Francés Tisnèr. Projeccions videos Coline Hateau.
Estosse a véner lo minjachepics !..
Like this:
Like Loading...


text:
Anne-Marie Venture, ela, ven d'Aigas-Mòrtas. Se rendèt au festenau per lo promier còp.
« Lei gents s'i senton sensa concurréncia, es mielhs » que jutja, e d'apondre « car an pas vergonha de venir presentar quicòm ». Per Joseta Brunel, que participèt au festenau embé son film « La vòta en Aigas-Mòrtas », aquela abséncia de competicion li convèn : « ieu presente pas un film per la glòria... puèi la competicion me sembla una istòria de patricolatge ».
La volontat de supremir lo concèpt de concors dau festenau ten subretot dau « pauc de mejans que possedís Rayons d'oc, emb un subrecòst d'organizacion que li sariá fatau » segon Miquèu Gravier.
Vengut d'Arle per d'en promier acompanhar sa femna, Roland Roux regreta de pas « aver agut de disctuda sus lei films », subretot a l'entorn d'un reportatge (Darnier passat) que, per eu, « aviá un discors excluant ».
Ais uelhs d'Anne-Marie, lo festenau permet tanben de « se trobar embé lei gents que senton la mema fe per lei memei causas : lei tradicions e la lenga ».


text:
21/03/2018
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Nicolau Puech nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 25 de març 2018 a 11 oras sur França Blu Perigòrd seran Didier Cassier Charbonnel e Thierry Parsat dau grope occitan Igor per lo festival Festigor que se debanara 13 e 14 d'abriu a Sent Peir d’Eiraud.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Per escotar l'emission en directe o en redifusion, clicar sur lo ligam: França Blu Perigòrd
Veiqui lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
e los ligams vers lo sites de Nicolas Puech: www.nicolaspeuch.com e facebook.com/nicolaspeuch
16:02 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
18 août 2013
Escrivans e petit patuès
La revista Reclam me fa de reclama ! A publicada dins son numerò 824-825 (2012), la revirada en occitan gascon per Maurici Romieu, d'una mèuna lectura del libre de Felip Gardy, L’ombre de l’occitan. Des romanciers français à l’épreuve d’une autre langue, qu’aviái postada en francés sus aqueste blog. Ne soi força onorat, e tras que content, amb la permission de la revista (abonats-vos a l’edicion papièr o en linha !) de balhar a legir aquí un tèxte en gascon. Tim Noble et Sue Webster, Metal Fucking Rats With Heart... [Lire la suite]
22 septembre 2010
Lo bilanç lingüistic de Calandreta
Lo bilanç lingüistic de Calandreta Dempuèi un briù voliaí entamenar una refleccion critica sus Calandreta, que ne soi membre, vertat un membre ordinari (paire d’ex-calandron), sens cap de responsabilitat dins l’associacion locala (Limòtges), ni mai al nivel federal o confederal. La lectura de dos articles pareguts en francés dins un libre collectiu recent (Politique linguistique et enseignement des « Langues de Frances », jos la direccion de Patric Sauzet e Francés Pic,... [Lire la suite]
04 décembre 2008
Depardon : perfils paísans e mòrt de la lenga
[per una version en francés d'aquel article picatz aquí] Depardon : perfils paísans e mòrt de la lenga Quora òm es estacat al mestièr de paísan, quora òm es estacat a la lenga nòstra, es gaire possible de pas èsser esmogut, e mai tresvirat per la Vida Moderna, film virat en grand part dins las Cevenas. Coma o fasiá dins las doas primièras partidas de sos Perfils paísans, lo cineasta escruta, al mai proche, amb un agach d’una intensitat e d’una doçor insosteniblas, la cara e la votz... [Lire la suite]
09 novembre 2006
Manca de comunicacion o d’informacion ?
Article paru dans La Setmana n° 582 « La lenga d’òc e sos patèses an desaparegut » J. J. Fenié, dins la Setmana n° 580 sembla estonat de trobar escrich dins un libre recent de Yves Lacoste (Géopolitique, la longue histoire d’aujourd’hui) que « la lenga d’òc e sos patèses an desaparegut ». E ièu m’estona de son estonament perque coneissèm dempuèi longtemps las posicions sus las lengas minoritarias de Lacoste e de la còla tota d’Hérodote. Entre autras causas, aquèla revista publiquèt en 2002, un... [Lire la suite]
08 mars 2006
Consciéncia vergonhosa e lutas socialas
Escrit per la Revue du Tarn en 2004, mas passèt pas... Mine de la Grillatié ouverte en 1837 à Blaye-les-Mines (Tarn). Huile sur toile de Lefait. Centre culturel Jean-Baptiste Calvignac © ville de Carmaux/arphot Consciéncia vergonhosa e lutas socialas Dins una conferéncia balhada a Briva en 1999, l’escrivan famós, talentós e plan nommat Pierre Bergounioux expliquèt (se podèm creire sus paraula lo compte rendut que se'n trapa dins un libre recent[1] [Sembla pas que lo texte de la conferéncia siaguesse... [Lire la suite]


text:
Gilles Deleuze
Gilles Deleuze (París, 1925 - 1995), foguèt un filosòf francés. Entre 1944 e 1948, corsèt los sieus estudis de filosofia a La Sorbona. Qualqu'uns de los sieus professors foguèron Ferdinand Alquié, Georges Canguilhem, Maurice de Gandillac e Jean Hippolyte. Après finalizar los sieus estudis lo 1948, se va consagrar a realizar una sèria de monografies sus qualques filosòfes (Kant, Spinoza, Nietzsche, Bergson), los que, malgrat lo sieu eminent valor didactica, contenon las primièras formas de consolidacion de la siá pròpria pensada intellectuala.
Aquela pensada se configura plenament amb la publicacion de Diferéncia e repeticion e Logica del sens, lo primièr de 1968 e lo segond de 1969. Tanben en 1969, coneis a Félix Guattari, un psicoanalista heterodox, que començarà amb el una longa e fructífera collaboracion, que cristal·litzarà en los dos volums de Capitalisme e esquizofrènia: L'Anti-Èdip e Mil altiplans. Ras d'aquela collaboracion es qu'apareis la famosa declaracion de Deleuze que s'establís que "Çò que definís un sistèma politic es lo camin que la siá societat a transitat per el”.
En mai de las siás òbras de relectura del trabalh d'autres filosòfes, Deleuze escriguèt tanben sus escrivans (Kafka, Alfred Jarry, Proust, Sacher-Masoch) e sul cinèma. Gilles Deleuze Se retirarà de la vida universitària lo 1987.
«Un jorn, lo sègle serà deleuzià», foguèt l'expression de Michel Foucault per rapòrt a un filosòf que marquèt prigondament la pensada de la segonda mitat del sègle XX. «La filosofia es l'art de formar, d'inventar, de fabricar los concèptes», dirà lo meteis Deleuze en Qu'èst-ce que la philosophie? (Qué es la filosofia?).
En los sieus darrièrs ans de vida, Deleuze sofriguèt d'una grèu insuficiència respiratòria. Se levèt la vida lo 4 de novembre de 1995 en se lançant al void per una fenèstra de lo sieu apartament en la Avenue Niel.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Esquizoanàlisi
- Plan de immanència
- José Luis Pardo


text:
Dijòus, 11.10.2018 03h00
en occitan oriental, i son qualques mots qu’esperam una -v- mas que trobam una -b-, a mai escricha
© Mette1977
Sabèm qu’en occitan occidental (gascon e lengadocian) trobam lo fenomèn de passatge de [v] a [B] “va disi” [Ba’dizi] (dins d’airals dal sud lengadocian), quitament escrich —illogicament— “ba disi”, e dins lo demai, -V- demòra [v] “va diáu” (en provençal maritim) [va'djew]. Mas en occitan oriental, i son qualques mots qu’esperam una -v- mas que trobam una -b-, a mai escricha.
Coma explicar lo passatge de -V- a -B-?
*velari: VELAR
Segon Wartburg FEW e Meyer-Lübke REW 1396, 'bonheta' deriva del gallic *būnia ‘tija tronc d'una planta’, ‘bòssa’. Segons Coromines al DECast, i, 544, ven de 'bony' (mot d'origina inconeguda).
"VA" es una mena d'ipercorrecció per "v-ò", ont 'ò' es la forma etimologica de 'o' neutre.
#8 OK, los dos se dison.
#7 Non. En realitat, en provençau, la 3a persona dau singular d'«anar», au present, es «va» o «vai». http://diglib.uibk.ac.at/ulbtirol/content/zoom/149063
#6 en provençau, la 3e sing d'anar es vai, la question se pausa doncas pas. En lengadocian sud, ont l'i a "ba" dins los dos cases, aqui la question se pausa ; sabo pas coma la reglan ailai, mas supauso qu'o fan.
Suu fons : lo betacisme; ordinariament, es presentat coma la poaa d'un trach iberic suu sud de l'espaci occitan, e s'arrèsta vès Vidorle, en laissant de caire l'essenciau de Cevenas. Me sembla pauc probable que l'i aie agut, antan, betacisme en Provença. Lo mistèri das formas cita... Legir la seguida
Adiu!
Poriatz nos en dire mai sus aqueste pronom "va"? L'èi eiretat de la mieuna menina, doncas sariá plan interessat de saber d'ont ven, d'un biais etymologic, aquel diable. E tanben perqué poiriá pas èstre escrita "va" per la diferenciar del vèrb "anar" a la tresena persona del indicatif present.
Perque "va va far/dire/manjar" sembla pas tarible, me pensi. Sembla un "typo".
Mercés plan.
Me sembla qu'en occitan occidental
- en iniciala, V e B => [B]
- en mediana, V e B => [BV] o [W] sovent en gascon...
"ba disi" me sembla pas illogique, pensi qu'aquel b- ven pas d'un v- mas es pas qu'un consona prostetica per evitar l'iatus davant lu pronom neutre que la fòrma d'origina èra ò (d'aprèp Alibèrt), la pròva ne sembla èsser que a d'autres equivalents : gò, zo. Lo v- del provençal deu aver la mèma foncion.
Pus generalament aquels "b" poirián èsser deguts res qu'a l'asard d'una prononciacion locala coma lo -r- de nòstre "sorelh"
Benlèu una enfluença "orientala" : es a dire coma per l'italian que coneis pas queste fenomèna e per quau podèm pas parlar, ço me sembla, de pression sociala dau francés.
Me pense que podèm pas ignorar la pression sociala dau francés dinc aquela recuolada dau passatge de [v] a [B]...
Mobilitat umana ?
Un appròche genealogic dels luòcs concernits permettriá benlèu de constatar la venguda de gents sortent d'autras zònas dialectalas.
S'oblida sovent la mobilitat e l'ibridacion dels parlars del fait de la mobilitat umana.