text:
337
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 337 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman[modificar | modificar la font]
Mòrt de Constantin Ièr lo 22 de mai durant la preparacion d'una ofensiva còntra l'Empèri Sassanida per aprofichar la fin de la patz de quaranta annadas signada en 297. Après sa mòrt, sei tres fius organizèron un complòt per assassinar sei cosins e se partejar l'Empèri. En setembre, lo Senat deguèt confirmar lo partiment e lei tres fius (Constantin II, Constant I e Constanci II) foguèron proclamats emperaire davant lei legions. Pasmens, de tensions importantas demorèron entre elei. Dins lei províncias orientalas, l'Empèri foguèt atacat per lei Sassanidas de Shapur II qu'aviá tanben preparat una campanha militara.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Sassanida[modificar | modificar la font]
Shapur II aprofichèt la fin de la patz de Nisibis signada per Narsès en 297 e la mòrt de Constantin Ièr per atacar lei fòrts romans de Mesopotamia. Pasmens, se turtèt a una resisténcia importanta dei garnisons romanas de la region.


c: text/html

text:
Alan Gardiner
Alan Gardiner (Eltham, lo 29 de març de 1879 – Oxford, lo 19 de deceme de 1963) que ho un egiptològ e un filològ especialista deus ieroglifs britanic.
Qu'ei l'autor deu purmèr gran estudi deu Canon Reiau de Turin, de la soa Egytian Grammar (ua de la reférencias màger dens l'istòri de la gramatica ieroglifica, provesida d'ua lista deus signes, atau autrejats de segles còde).
Que ho tanben un deu purmèrs a estudiar l'escritura proto-sinaïtica (considerada coma gesida deus ieroglifs egicians e ajòla deus alfabets arabi, ebrèu, grèc e latin, enter autes.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Club Atlético Independiente
Lo Club Atlético Independiente qu'ei ua equipa de fotbòl de la ciutat d'Avellaneda considerat com un deus 5 grans de la purmèra division en Argentina. Qu'ei mei que mei fier deu son palmarés en particular de las soas 7 copas remportadas dens lo campionat d'America de clubs : la Copa Libertadores. Per aquesta rason qu'ei chafrat enter autes lo "Rei de Copas" (en referéncia au jòc de cartas de la baraja espanhòla).
Que ho creat en 1905 dens lo quartièr de Montserrat.
Lo son estadi qu'ei l'Estadi Libertadores de America que's troba cap e cap dab l'estadi deu son rivau : lo Racing Club d'Avellaneda.
La rescontra enter ambs equipas qu'arrecep l'epitèt de "Classic d'Avellaneda".
Independiente qu'ei un deus 5 Grans deu fotbòl argentin.


text:
Paraíba
Paraíba es un estat de la Region Nòrd-est de Brasil. Confronta los estats de Rio Grande do Norte al nòrd, Ceará a l'oèst, e Pernambuco al sud. A l'èst es bordat per l'Ocean Atlantic.
Sa superfícia totala (56 439,8 km2) es similara a la de Croàcia. Sa capitala es la vila de João Pessoa.
Istòria[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo clima predominant es tropical, amb variacions de precipitacions en caduna de las diferentas regions. Dins la region del sertão i a un clima semiarid. Sus lo litoral lo nivèl de las pluèjas pòt despassar los 1500 mm annals.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Umm-Kulthum (en arabi: أم كلثوم; transcrich d'un biais variable en alfabet latin coma: Om Koultoum, Om Kalthoum, Oum Kalsoum, Oum Kalthum, Omm Kolsoum, Umm Kolthoum, Um Kalthoom, Omme Kolsoum, Umm Kultūm[1], demest d'autras variantas). En turc se coneis coma Ümmü Gülsüm (Temai Ezzahager, 4 de mai de 1904 – Lo Caire, 3 de febrièr de 1975) foguèt una cantaira solista, compositora e actritz egipciana. Nascuda a Temai Ezzahager, es coneguda jos l'escais de l'"Estela d'Orient"[2]. Mai de tres decennis aprèp sa mòrt es considerada encara coma la cantaira mai famosa e prestigiosa del mond arabi del sègle XX.


text:
Madama
Madama es una cançon de Patric :
Sus un trepador lusent luònh dins una capitala
Se passejava longtemps al moment que dins la vila
La nuòch pren son vestiment son lum roge per senhal
Dins la carrièra un ostal aicí cambras per logar
Per metre en venda son còs blanquejat per aquela vila
Aviá lo morre plan pintrat aviá la camba plan polida
Pasmens i aviá dins son regard una mena de dire t'aimi
Aital l'òme pagava car un amor color de sòmi
Quand dins sa cambra lo sèr sul lièch se trapava sola
S'inventava un païs a l'odor de farigola
Ont los monsurs disián en se levant lo capèl
Adieu Madama e dins sos uòlhs beluguejava lo solelh
Segur regardava sovent coma quand òm quita un parent
Dins la gara tot lentament fugir lo trin al nom de vent
E puèi quand veniá un client que parlava amb l'accent
D'aquel païs qu'èra lo sèu ela plorava doçament


text:
Golf del Sant Laurenç
Lo golf del Sant Laurenç (en anglés Gulf of Saint Lawrence, en francés Golfe du Saint-Laurent) es un vast golf de l'èst de Canadà comunicant amb l'ocean Atlantic. Es la boca d'un larg baçin dels Grands Lacs nordamericans. Lo riu Sant Laurenç s'i escampa, dins lo mai grand grau del mond.
Somari
Idrografia[modificar | modificar la font]
Lo golf del Sant Laurenç es limitat al nòrd per la peninsula del Labrador comprenent la còsta Nòrd del Quebèc, a l'èst per Tèrra Nòva, al sud per la Nòva Escòcia (subretot l'illa del Cap Breton), e a l'oèst par la Gaspesia e lo Nòu Brunswick.
S'escampa dins l'Atlantic per doas passas: l'estrech de Belle Isle entre Tèrranòva e Labrador e l'estrech de Cabot entre Tèrra Nòva e l'illa del Cap Breton. Una tresena boca, l'estrech de Canso entre l'illa del Cap Breton e la Nòva Escòcia continentala, foguèt tancada per la construccion de la levada de Canso en 1955.
Lo golf possedís un braç que fan partit la baia de las Calors, l'estuari de la riu Miramichi, la baia St. George's, e l'estrech de Northumberland.
Tributaris[modificar | modificar la font]
L'estuari del riu Sant Laurenç rejonh lo golfe per dos estrechs de cada costat de l'illa d'Anticosti: l'estrech de Jacques-Cartier al nòrd, entre l'illa e la Còsta Nòrd, e l'estrech d'Honguedo al sud, entre l'illa e la Gaspesia.
En mai del riu Sant Laurenç, lo golf a per tributaris lo riu Miramichi, lo riu Natashquan, lo riu Ristigouche, lo riu Margaree, e lo rui Humber.
Illas[modificar | modificar la font]
Lo golf comprend qualques grandas illas, que l'illa d'Anticosti, l'illa del Prince Edoard e las illas de la Magdalena.
L'illa de Sant Pau, al larg de l'illa del Cap Breton, escaissada lo cementèri del golf, remembrant los nombroses [[naufragi]s] que s'i produguèron.
L'illa Bonaventure prèp de la Gaspesia e l'illa Brion e los « ròcs dels aucèls » al nòrd-èst de las illas de la Magdalena son d'importants refugis d'aucèls migrators servat pel Servici canadian de la fauna.
Estuari del Sant Laurenç[modificar | modificar la font]
L'aiga salgada del golf, venent de l'ocean Atlantic, remonta dins lo riu Sant Laurenç fins a l'Illa d'Orleans, prèp de la vila de Quebèc.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo primièr escambi plan documentat entre Europèus e Amerindians dins la region del golf se faguèt al Nòu Brunswick lo 7 de julhet de 1534, menat per Jacques Cartier, l'enviat oficial del rei de França. Mas de pescaires europèus (Bascs, Bretons, Normands…) avián davançat aquel darrièr, car frecantavan las còstas del golf (e lors ocupants) cada estiu. Cela, pas sonque suls tèus de Tèrra Nòva mas subretot ont abondava subretot merluça.
Perque fasián longtemps secar lors presas al solelh e al vent sus la plaja, los pescaires mancavan pas de veire d'autoctòn amb que cambiava de produichs metallics europèus (cotèls, inquets, pairòls…) o de merluças… contra de produchs locals (milh, carns de salvatginas, salmons, pichons fruchs, pèls…).
Lo Sant Laurenç que dona lo nom al Golf es Laurenç de Roma, diague martirizat dins los primièrs sègles de la crestiantat.
Geografia[modificar | modificar la font]
D'observacions topometricas sosmarinas del Golf de Sant Laurenç indican la preséncia d'una formacion circulara de prèp de 290 km de diamètre que lo centre es situat entre las Illas de la Magdalena e l'Illa del Prince Edoard[1]. Aquela estructura es benlèu un Cratèr d'impacte[2].
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ 47° 06′ N 63° 03′ O / 47.100, -63.050.
- ↑ Jehan Rondot (1995). Les impacts météoritiques à l'exemple de ceux du Québec. Éditions MNH inc. p. 43.


text:
Subreòme
Lo subreòme (var. suberòme, sobreòme) (en alemand: Übermensch) es, segon Friedrich Wilhelm Nietzsche una persona capabla de generar son sistèma pròpri de valors venent de sa volontat de poder, una idèa expausada dins son libre Atal parlava Zaratustra, Ecce Homo e L'Anticrist. Segon Nietzsche, las valors tradicionalas representadas pel cristianisme someton las personas mai feblas a una morala esclava, dins un estat de resignacion e de conformisme al subjècte de lor environament. Aquelas valors devon desparéisser per crear unas autras novèlas que representen lo prototipe de l'òme ideal, qu'apèla subreòme, definit per el coma lo sens de la tèrra, segur, independent e individualista, que se daissa pas portar per la multitud (al contrari de las personas feblas, que se daissan portar per las tradicions e las nòrmas establidas). Lo subreòme crei pas en l'espèr religiós après la mòrt, mas solament en çò de real e en çò de visible e se daissa portar per sas passions e sos sentiments mas, a l'encòp, se domina el-meteis. Nietzsche contraditz totalament Platon e Socrates, que consideravan totalament necessari lo contraròtle de las passions. Crei que Socrates es lo colpable de la morala de tropèl de la societat occidentala.


text:
Autovia deth Nòrd-èst
Era Autovia deth Nòrd-èst (A-2) ei ua des sies autovies radials d'Espanha e era unica autovia radial de Catalonha, comunique Madrid damb Barcelona en tot passar per Guadalajara, Saragossa e Lhèida enter fòrça autes localitats. Aguesta via canalize, en tot servir-se deth tram La Jonquera - Barcelona dera Autovia deth Mediterrani, damb grana mesura eth trafic procedent des punts d'Euròpa que se placen ar èst des Pirenèus e que se dirigís principaument ath centre dera Peninsula Iberica en tot includir-i Portugau.


text:
Sun Yat-sen
Sun Yat-sen (12 de novembre de 1866 - 12 de març de 1925) ò Sun Zhongshan foguèt un òme politic chinés. Considerat coma lo paire de la China modèrna, aguèt un ròtle decisiu dins la fin de la dinastia Qing e dins la fondacien de la Republica de China en 1911. Fondator dau partit politic Guomintang, venguèt lo premier president de la Republica de China entre 1911 e 1912 e lo cap d'unei govèrns basats dins lo sud dau país entre 1917 e 1925.
Somari
Familha, jovença e l'exili[modificar | modificar la font]
Sun Yat-sen nasquèt en 1866 dins una familha de païsans paures de la província de Guangdong dins lo sud de China. Après un començament d'educacien tradicionala, aguèt dins una escòla anglesa ambé son fraire e adoptèt la religien protestanta. Puei, intrèt dins un collègi de Hong Kong e l'i estudièt la medecina occidentala. Tre 1885, decidèt de s'engatjar dins la lucha còntra la dinastia Qing en favor de l'establiment d'una republica. Comencèt donc de particupar a de societats secrètas e fondèt en 1894 un partit politic dich Associacien per lo redreiçament de China. Après la desfacha chinesa còntra l'Empèri Japonés, una premiera insureccien se debanèt en setembre de 1895 còntra lo palais dau governador de Canton mai la revòuta mau capitèt. Sun Yat-sen deguèt s'enfugir e partèt au Japon. Puei, anèt ais Estats Units d'America e au Reiaume Unit. L'i foguèt arrestat lo 11 d'octòbre de 1896 per la polícia secrèta chinesa. Foguèt liberat après quauquei jorns gràcias a l'intervencien d'un amic anglés e de la premsa. Aquò li permetèt de venir famós dins lo movement revolucionari chinés.
En 1900, una segonda temptativa d'insureccien còntra lei Qing se debanèt. Pasmens, maugrat lo sostèn dei païsans, la revòuta mau capitèt e Sun Yat-sen deguèt tornarmai quitar lo país. En 1905, èra au Japon durant la victòria còntra l'Empèri Rus e creèt un partit novèu La Liga d'Unien Jurada. La popularitat de l'organizacien passèt rapidament aquela de sa premiera associacien. De mai, aviá un programa politic vertadier basat sus tres axes principaus dichs « Tres Principis dau Pòble » (independéncia, sobeiranetat e benèsser). La declaracien dau partit fixèt quatre objectius. Lei premiers èran d'eliminar la dinastia manchosa e de restaurar China gràcias a un estat republican. Puei, aquel estat deviá assegurar l'egalitat dei drechs e l'egalitat de la proprietat de la tèrra.
La Revolucien de China e la fin de l'Empèri Chinés[modificar | modificar la font]
Lo partit comencèt la preparacien d'una tièra d'insurecciens novèlas ambé l'ajuda de poissanças occidentalas. En març de 1911, una temptativa novèla mau capitèt e s'acabèt per la mòrt d'unei desenaus de revolucionaris a Canton. Sun Yat-sen partèt donc en Occident per trobar mai de sostèn e d'ajuda. Èra ais Estats Units quand comencèt l'insureccien decisiva en octòbre de 1911. Lei membres de son organizacien capitèron de conquistar lo poder e Sun Yat-sen rintrèt au país. Lo 29 de decembre, foguèt elegit President Provisòri de la Republica per lei delegats dei províncias chinesas. Pasmens, son movement representava solament una minoritat au sen dau govèrn e teniá ges de fòrça militara importanta. Ansin, quand lo generau Yuan Shikai, qu'ocupava lo nòrd de China, revendiquèt lo poder, Sun Yat-sen preferèt li laissar sa plaça. Ansin, foguèt lo generau que negocièt e qu'obtenguèt l'abdicacien de l'emperaire manchós lo 12 de febrier de 1912.
Lo segond exili[modificar | modificar la font]
Après leis eveniments de 1911-1912, Sun Yat-sen participèt a la creacien d'un novèu partit dich Guomintang. Puei, foguèt nomat coma director generau dei camins de fèrre per Yuan Shikai. Ça que la, l'entenduda foguèt corta e un conflicte armat dich Segonda Revolucien Chinesa comencèt entre lei partisans dei dos òmes en 1913. S'acabèt per una desfacha novèla de Sun Yat-sen que se retirèt au Japon. Durant d'annadas, va contuniar de defendre seis idèas e assaiar de reorganizar son partit. D'aqueu temps, lei Japonés aprofichavan la Premiera Guèrra Mondiala e lei combats entre lei poissanças colonialas per impausar de concessiens economicas importantas au govèrn chinés e Yuan Shikai assaiava de restablir l'empèri a son profiech. En mai de 1915, lei demandas japonesas foguèron acceptadas e entraïnèt un afebliment de l'autoritat dau govèrn ja menaçada per lo poder de senhors de guèrra locaus. La mòrt de Yuan Shikai en junh de 1916 entraïnèt sa casuda e lo país foguèt partejat entre de principats rivaus[1].
La revirada dei temptativas d'unificacien[modificar | modificar la font]
Sun Yat-sen aprofichèt la mòrt de son rivau per tornar venir a Canton e l'i formar una basa revolucionària gràcias ai senhors de guèrra de la vila. Pasmens, l'experiéncia s'acabèt per una revirada en mai de 1918 e Sun Yat-sen partèt a Shangai en 1919. L'i veguèt la formacien dau Movement dau 4 de mai que protestèt còntra lo transferiment ai Japonés dei privilegis alemands. S'estendèt rapidament a tot lo país e representèt lo premier movement capable d'unificar l'elèit, la borgesiá e lo proletariat chinés. En 1920, de retorn a Canton, Sun Yat-sen formèt una aliança ambé lo generau Chen Jiongming e foguèt elegit President de la Republica lo 5 de mai de 1921. Son objectiu èra de crear una basa politica larga sus lo modèl dau Movement dau 4 de mai. Ansin, intrèt en contacte ambé lo Partit Comunista e, en genier de 1923, signèt un declaracien comuna amb un representent de Moscòu per precisar lei condiciens d'un sostèn sovietic au Guomintang. Lo partit adoptèt alora un modèl leninista d'organizacien e una academia militara foguèt tanben fondada. Aquò transformèt Canton en basa poderosa dau movement revolucionari. Lei senhors de guèrra pus importants deguèron adoptar una partida de son programa e lo generau Feng Yuxiang, que sei tropas ocupavan Pequin, anoncièt sa desirança de favorizar lei fòrças de progrès e d'organizar una reünien per restaurar l'unitat nacionala de China. Pasmens, Sun Yat-sen moriguèt lo 12 de març de 1925 avans lo començament dei negociaciens.
L'eiretatge de Sun Yat-sen[modificar | modificar la font]
L'òbra de Sun Yat-sen subrevisquèt pas a sa mòrt. Lo Partit Comunista e lo Guomintang rompèron sei liames en 1927 e China demorèt partejada entre de senhors de guèrra. En 1937, l'invasien japonesa permetèt de conclure una pausa dins lei luchas intèrnas fins a 1946. S'acabèron en 1949 ambé la victòria finala dei comunistas dirigits per Mao.
Pasmens, l'imatge Sun Yat-sen foguèt gaire tocada per lei guèrras civilas e, au contrari, lo president venguèt un dei paires de la China modèrna que sa remembrança es celebrat tant per lei nacionalistas que per lei comunistas. Per lei premiers, lo generau Chiang Kai-shek organizèt un culte de la personalitat de son predecessor per legitimar son poder. Per lei comunistas, Sun Yat-sen foguèt considerat coma un precursor dau nacionalisme e dau socialisme chinés e son nom foguèt mencionat dins lo preambul de la Constitucien de la Republica Populara de China. Enfin, dempuei la fin dau sègle XX e lo començament de negociaciens per la reünificacien dei doas Chinas, Sun Yat-sen es tanben venguda una figura comuna de l'unitat chinesa.
Ligams intèrns[modificar | modificar la font]
Referéncias e nòtas[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Marie-Claire Bergère (1994). Edicions Fayard: Sun Yat-sen (en francés).


text:
Germolles-sur-Grosne
Germolles-sur-Grosne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
L'ancian castèl de Germolles, trach a Charles VII pels Armagnacs en 1423, #èsser lo meteis an preses, incendiat de contunh destruit per William de la Pole, comte de Suffolk e los angleses.
L'ancien château de Germolles, enlevé à Charles VII par les Armagnacs en 1423, fut la même année pris, incendié puis détruit par William de la Pole, comte de Suffolk et les anglais.


text:
Tres dimensions
Tres dimensions o 3D son d'expressions que caracterizan l'espaci que nos entornaja, del biais qu'es percebut per nòtre vision, en tèrmes de largor, nautor e prigondor.
Lo tèrme « 3D » es tanben (e inapropriadament) utilizat (subretot en anglés) per designar la representadion en imatges de sintèsi (numeric), lo relieu de las imatges estereoscopicas o d'autres imatges de relèu, e a vegada lo simple efècte estereofonic, que pòt per construccion donar pas que de la 2D (s'agís doncas sonque du calcul de las projeccions perspectivas, dels ombratges, dels renduts de matèrias).
L'expression « animacion 3D » induch pasmens la quatrena dimension qu'es le temps.
Somari
Matematicas[modificar | modificar la font]
En matematicas, aquela nocion correspond a la geometria euclidiana dins l’espaci; l’Espaci es reperat per tres axes ortogonals, al contrari del plan compausat de doas dimensions.
Las tres dimensions geometricas son:
- la largor (esquèrra/drecha) d'axe x;
- la nautor (naut/bas) d'axe y;
- la prigondor (davant/arrièr) d'axe z.
Informatica[modificar | modificar la font]
En informatica, los modèls tridimensionals (figuras o imatges de sintèsi) demandant de calculs sens complexitat particulara, mas fòrça nombroses.
Pòdon èsser representats, o par de perspectivas de diversas direccions sus un ecran de doas dimensions (çò que fa lo tèrme « 3D » inapropiat, un ecran avent pas que doas dimensions), que siá sus de dispositius de tipe film gaufrat o lunetas de cristals liquids permetent de veire un imatge diferent amb cada uèlh.
Dempuèi la fin dels ans 1990, fòrça ordinators an una unitat de tractament annexa dedicada a aquel tipe de calculs (processor grafic o GPU). De logicials, que Blender, permeton de crear aqueles modèls 3D amb d'ordinators convencionals[1]; çò qu'es alara qualificat de sintèsi d’imatge 3D.
Imatges « 3D » imprimats[modificar | modificar la font]
Mai d'una tecnicas permeton d'estampar d'imatges pdent donar une impression de prigondor;
- Imatge estereoscopic demandant la portada de lunetas especificas, bicoloras o polarizantas, permetent al cervèl de donar una vision estereoscopica
D'autras tecnicas permeton o permetran de daisar la lunetas especialas;
- Imatgeriá lenticulara (de tipe carta postala o objèctes) mai sovent estampada (o contrapegada) sus supòrt ranurat costat espectator.
- En 2010, se realizèt en Alemanha una tecnica [2],[3] associant un biais particular d'empressariá e d'esclairatge produsent d'imatges 3D de granda talha.
Lo prototip realizat en 2010 mesurava 1 mètre carrat mas lo grop pensa poder capital un panèl de cinc mètres. L'imatge modificat per ordinator es estampada sus un malhum de centanas de milièrs de lentilas [4] qui la rebatant de biais diferent segon lo punt de vista. De milièrs de punts de vista son possibles.
Imatges estereoscopics animats[modificar | modificar la font]
Dempuèi lo seus començaments e abans l'apareisson de la coulor, lo cinèma aviá exploitat l'estereoscopia, subretot amb los procediments d'anaglifs. Pendent los ans 1950, los estudios hollywoodians exploitant lo sistèma amb de filtres polarizars puèi a partir dels ans 2000 amb lo desvolopament dels formats numerics, las salas foguèron tanben dotadas del principi electronic d'obturacion alternada (lunetas dichas « activas »). Malgrat las experienças anaglificas dempuèi los ans 1930 puèi 1950, lo vam comercial de la Television en 3D venguèt una realitat a partir de la fin dels ans 1990 per coneisser un vertadièr desvelopament industrial a partir dels ans 2000. Dos principis e dispositius per donar los efèctes estereoscopics son comercializats: de tipe « actiu » amb luneta electronicas o de tipe « passiu » amb lunetas amb filtres polarizats. Mai complèxe e mai cotos a industrializar subretot pels ecrans de granda talha, l'autostereoscopia (efècte relèu sens luneta) es desvolopat subretot amb l'Allioscopia dempuèi la fin dels ans 1990, sul principo lenticulari. La videoprojeccion estereoscopica destinada al grand public demanda de lunetas « activas » electronicas o un ecran especial (metaliezat o podent rebatre de la lutz) associat a des lunetas « passivas » amb filtres polarizats.
Sons « 3D »[modificar | modificar la font]
Mai d'una tecnicas, per exemple lo Showmax dins le cinèma, permeton de representer de sons podent donar una impression de « 3D »[5].
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) José Bravo, Ramón Hervás et Vladimir Villarreal, Ambient Assisted Living, éd. Springer, 2011, p. 113
- ↑ Tecnica realizada per l'Institut alemand Fraunhofer de las tecnicas de mesuras fisicas (IPM) de Friborg de Brisgòvia (Baden-Württemberg) e per l'Universitat de Kiel (Schleswig-Holstein) e l'entrepresa RealEyes
- ↑ BE ADIT Alemanha n° 481 (2010/05/05) ; Ambassada de França en Alemanha
- ↑ Communiqué de l'institut Fraunhofer
- ↑ (en) Technologie Showmax (showmaxcinema.com) [pdf]


text:
Antòni de Borbon
Antòni de Borbon (La Fère, Picardia, 1518 - Les Andelys, Normandia, 1562) que ho un princi de sang deu reiaume de França. Hilh de Charles de Vendôme e de Françoise d'Alençon, que vadó rei de Navarra a l'escadença deu son maridatge dab Joana III de Labrit. Qu'èra lo pair deu Noste Enric (Enric III de Navarra e IV de França).
Com la soa molher, que's convertí au protestantisme en tot gavidar lo partit protestant dinc a qui hosse convençut per Caterina de Medici de tornar virar de cap au catolicisme (qu'èra alavetz desseparat dab Joana de labrit) ; que vadó alavetz lòctenent deu Reiaume de França (lo son hrair, Loís de Borbon, princi de Condé que vadó alavetz capdau deu partit protestant) e que combatè los protestants. Qu'ei justament au sièti de Roan qu'arrecebó ua bala mortau mentre qui pishava.


text:
Explosion de l'usina AZF
AZF èra la sigla d’una usina quimica (AZote Fertilisants) que l’entrepresa Grande Paroisse aviá a 5 km de Tolosa (grop Total).
Foguèt bastida d'en primièr en 1920 dins lo quartièr d'Empalòt, a l’entorn de la Vila Rosa qu'amb lo temps se trapèt inclusida dins l’aglomeracion. Aquò provoquèt de consequéncias dramaticas quand lo 21 de setembre de 2001 a 10 h 17 del matin, 40 de gaireben 400 tonas estocadas d'amonitrat (fertilizant a basa de nitrat d'amòni) espetèron en creant un cratèr de 30 m de diamètre e prigond de 10 m.
Somari
Bilanç de la catastròfa[modificar | modificar la font]
Bilanç uman[modificar | modificar la font]
Lo bilanç oficial es de 30 mòrts (21 emplegats d'AZF), mai de 2500 ferits grèus e mai de 8000 ferits leugièrs.
La majora partida dels ferits foguèron victimas d’un buf violent que se propaguèt per la vila partiguèt los veirals en de quilomètres a l’entorn.
Ans aprèp se comptèron per mai de mila de personas que foguèron plaçadas jos tractament psicologic per suportar los traumatismes causats per l’explosion e los remembres de las scènas de caòs.
Bilanç material[modificar | modificar la font]
Se calculèt que los damatges atenguèron prèp de 2 miliards d’èuros. L’explosion destruiguèt o damatgèt fòrça infrastructuras dins la zona sud-èst de la vila, obligant a reparar o tornar bastir l’Escòla Nacionala Superiora dels Engenhaires Quimics, las escòlas Gallieni e Deodat de Severac, l’espital Gérard Marchant, lo Palais dels Espòrts, la Sala Bikini e mai fòrça enrepresas, piscinas, gimnasis, salas de musica, etc.
E mai provoquèt de damatges dins los ostals particulars fins al centre urban arroïnant pòrtas, fenèstas, teulats, parets...
Consequéncias[modificar | modificar la font]
Lo fòrt traumatisme causat per l’explosion, amb l’evacuacion d’un airal metropolitan de centenas de milièrs de personas en mai, de la psicòsi terrorista que seguèt (cal pas oblidar que la catastròfa se produiguèt 10 jorns aprèp los Atemptats de l'11 de setembre als EUA) daissèt un cretge duradís dins la consciéncia collectiva dels tolosans. La manca administrativa dins lo pagament de las indemnizacions e las contradiccions sus l’origina de l’espet ajudèron pas a oblidar.
En mai dels damatges dirèctes provocats per l’explosion, la disparicion de l’entrepresa e tot lo seu malhum foguèt un tust grand per l’economia de la vila e de tot Miègjorn-Pirenèus. Cal dire que la quimia èra amb l’aeronautica lo motor economic de la vila, fins que se nomenèt una de sas universitats del nom del quimista natiu lo Prèmi Nobel de Quimia Pau Sabatièr.
Al plan uman la destruccion de las demoranças particularas e residéncias pels estudiants e la prioritat que se donèt a la reconstruccion de las infrastructuras publicas abans las demoranças provoquèt una crisi immobiliària grèva dins la segonda vila de França per lo nombre d'estudiants. Un an aprèp l’explosion fòrça estudiants poguèron pas trobar de lotjament e d’autres se trobèron dins de condicions fòrça precàrias (campings, autocaravanas...).
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Numèro 100 de la revista "Fusion"
- Numèro 68 de la revista Canal N7, publicacion de l'Associacion d'Engenhaires de l'INP-ENSEEIHT
- Daniel Depris : Toulouse, an I après AZF
- Numèros 3609, 3625 y 3634 de "Valeurs actuelles"
- Daniel Dissy : AZF-Toulouse : Quelle vérité ? Révélations sur la catastrophe de Toulouse
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr)Informacion sus la catastròfa AZF (testimònis, articles, fòtos, vidèos...
- Explosion de l'usina AZF de Tolosa lo 21 de setembre de 2001: conclusions e proposicions, site del Ministèri Francés de la Santat.
- Comission d'enquèsta sus la securitat de las installacions industrialas (Assemblada Nacionala Francesa, febrièr de 2002)* Comunicats de TotalFinaElf (en francés)
- Comunicats en dirècte lo (21 de setembre de 2001)
- Primièr comunicat
- Segond comunicat, 14 h 30
- Creacion d'un fond d'ajuda (22 de setembre de 2001)
- Destinacion d'una ajuda urgenta gerida per la Crotz Roja (28 de setembre de 2001)
- Compromés d'indemnizacion (12 de octobre de 2001)
- Tapament definitiu de l'usina (11 d'abril de 2002)
- Balance (14 de mai de 2004)
- Comunicats en dirècte lo (21 de setembre de 2001)
- Grande Paroisse (site Internet oficial)
- Vista del cratèr e a l'entorn en Google Maps
- Fòtos presas pels estudiants dos ans aprèp
- Son que mòstra d'explosions multiplas


text:
Bébing
Bébing es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Dos caserius situats al nòrd apertenon tanben a la comuna:
- Rinting
- Misselhoff
Deux hameaux situés au nord appartiennent aussi à la commune:
- Rinting
- Misselhoff
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Anciennement Bobunisvillare Mencionat per las primièras fes l'an 699.
- Vilatge de la distincion de Sarrebourg, ligat a la França en 1661.
- Anciennement Bobunisvillare mentionné pour la première fois en 699.
- Village de la seigneurie de Sarrebourg, rattaché à la France en 1661.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Martin Chalfie (n. en 1947) es un bioquimista american. A recebut lo Prèmi Nobel de Quimia en 2008 per los sieus trabalhs sus la proteïna verda fluorescenta.
Naissèt l'an 1947 dins la vila de Chicago, situada a l'estat d'Illinois. Estudièt neurobiologia a l'Universitat de Harvard e foguèt posteriorament professor de la Universitat de Columbia.
Interessada en lo desvolopament e foncions de las neuronas, a realizat d'importantas experiéncias a comptar del nematoïde Caenorhabditis elegans. Aital meteis, amb la descobèrta de la proteïna verda fluorescenta (GFP) de la part del japonés Osamu Shimomura atenguèt, amb Roger Yonchien Tsien, estudiar los fenomèns biologics d'aquela proteïna mejançant la coloracion de las cellulas.
L'an 2008, amb Shimomura e Tsien, foguèt premiat amb lo Prèmi Nobel de Quimia per los sieus estudis sus la GFP.


text:
Antisanti
Antisanti es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega e la region de Corsega.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Antisanti Es una municipalitat de la façada orientala de la Corsega, sens littoral, en fasent partida de la Plana orientala de l'isla, en la microrégion telefonada Còsta Serena #que reagrupa 31 comunas e a situat entre la Còsta Verde al nòrd e la Còsta de las Nacres al sud.
Antisanti est une commune de la façade orientale de la Corse, sans littoral, faisant partie de la Plaine orientale de l'île, dans la microrégion appelée Costa Serena qui regroupe 31 communes et est située entre la Costa Verde au nord et la Côte des Nacres au sud.


text:
Bauma de Rochelot
La bauma preïstorica de Rochelot se tròba dins la Charanta Occitana, au nòrd dau Bacin Aquitan, a 'na vintena de quilomètres au nòrd-est d'Engoleime.
Somari
Localizacion[modificar | modificar la font]
Se situa dins la comuna de Sent Amanç, dins la vau de Bonnieure[en occitan?], un afluent de Tardoira donc prep de las baumas de Font Chavada, de Mont Gaudier, dau Placard e de la Chadiera que son los sites paleolitics preps mai coneguts.
Se dubrís dins la vau de Bonnieure[id.] dins lo bauç, prep de las baumas dau Cròs de la Vielha e dau Molin de Rochelot, qu'an servat solament de la fauna.
Istoric[modificar | modificar la font]
Fuguet cerchada per Jòrgi Chauvet a partir de 1897. Las cerchas fugueren represas per Joan Francés Tornapicha a partir de 1980.
Topografia[modificar | modificar la font]
Fuguet voidada per los prumiers cerchaires, mas Joan Francés Tornapicha trobet un corredor de 1 m de larjor, 0,85 m de nautor e d'aperaquí 15 m de longor emplenat d'òs animaus.
Restas umanas[modificar | modificar la font]
Se trobet 6 dents abenadas d'un neandertalian vielh e un fragment de diafisi de l'umerus rausat per de iènas.
Fauna anciana[modificar | modificar la font]
Dins lo corredor, Joan Francés Tornapicha trobet daus òs de 'na vintena de grands mamifèrs, chavaus, bovids, cervis, dams, chabròus, urs, singlars, megalocèros, rinocèros de las estèpas, elefants, vibres e iènas de las cavernas (Crocuta crocuta spelaea). D'autres carnivòrs son presents: ors brun, lop, chen de las cavèrnas,[1] leon e pantera.[2]
Aplechs e objectes[modificar | modificar la font]
L'industria litica es liada au Magdalenian.


text:
Infart miocardiac
Somari
Definicion[modificar | modificar la font]
L'infart miocardiac qu'es la necròsi deu muscle cardiac, de las cellulas miocardiacas, per l'embarri d'ua o mantuas artèrias coranàrias per un calhòt de sang. Lo mei sovent, qu'es ua placa ateromatosa que's rompa e envia embolias de colesteròu en vath d'eras. Au contra de l'angor (o asthma cardiac), l'infart n'es pas ua simpla anoxia de la cellula miocardiaca on que pòt tornar ua circulacion normala. Se's deisha s'instalar l'infart shens nat tractament, la necròsi cellulara que sia definitiu, lo teishut que sia fibrotic e non contractil.
Factor de risques[modificar | modificar la font]
- Infart miocardic hens la familha au prumèr grad
- Atge òme>45ans, hèmnas> 55ans
- colesteròu dab un LDL eslevat
- diabete
- Tabac
- ipertension
- obesitat e sedentaritat
Estudis que dison los mediterranèus qu'estossen protegits contre l'infarct miocardic pr'amor de la loa alimentacion, com la cosina dab òli d'oliu. Mes un aut estudi que cambièc aqueste vesaire, que seré la genetica mediterranèa que hassosse la proteccion deus gèns deu sud contre los deu nòrd.
Diagnostic[modificar | modificar la font]
Clinic[modificar | modificar la font]
L'infarct caracteristic qu'arriba dab ua dolor aguda, toracica, com un estòc, qu'irradia entà la maishèra e tanben entà'u braç esquerra. Aquera dolor ne's estanca pas dab la pretza de trinitrina ne tanpòc dab lo repòs. Lo malaut tipic qu'es un òme de mei de 55 ans que l'agrada lo minjar, lo béver e la humada. Totun que pòt arribar aus joves, a las hèmnas tanben.
Examen complementari[modificar | modificar la font]
- Electrocardiograf : que sufeish sovent ende establir lo diagnostic. Que muisha un sus'decalatge deu ST a las regions cardiacas tocadas e après quauques òras, qu'arriba ua onda Q de necròsi.
- Biologia : qu'es hèra importanta ende estar segur davant signes. Se'us simptòmas semblan a l'infarct mes ne tròban pas nat signe suu ECG, que cau dosar la troponina shèis òras après la prumèra dolor. Senon que's pòt trobar negatiu medish dab un vertadèr infart.
Diagnostic diferenciau[modificar | modificar la font]
- las dolors toracicas: pericarditi aguda, embolia pulmonara, disseccion aortica, lo pneumotorax
- patologia abdominau: ulcèra gastroduodenala, reflux gastro-esofagian
Tractament[modificar | modificar la font]
- endo-vascular: qu'es lo gòld standart, la coronarogafia qu'es un examen diagnostic e tanben terapeutic. La chisclada d'iòde hens coronàrias que muisha regions non pas vascularizadas en devath radiogafia. Ende tornar botar aquera vascularizacion, que pòdem sonque en.hlar un balonet hens l'artèria ende dilatar o tanben installar un stent, un canèr que dilata e's còla a la paret de l'artèria
- cirurgicau: que's hè quan las artèrias coronàrias son hens un maishant estat e n'es pas possible de tot dilatar, Lo pontatge qu'es la presa de veas de las camas ende har ua derivacion de las artèrias hèra malaudas.
- medicau:
complicacion[modificar | modificar la font]
- Tròble deu ritme
- Tròble de la conduccion


text:
Divina Comèdia
La Divina Comèdia (en italian Commedia, mai tard crestianizat en Divina per Giovanni Boccaccio), es una òbra escrita per Dante Alighieri entre 1308 e sa mòrt en 1321, qu'es generalament considerada coma lo poèma epic central de la literatura italiana, e vista coma una de las òbras màgers de la literatura al mond[1]. La vista imaginativa e allegorica de la vida crestiana dins l'al delà es un som de la filosofia medievala tal coma foguèt desvolopada per la Glèisa Catolica Romana. L'òbra ajudèt d'establir lo dialècte toscan qu'es la lenga que i es redigida, tala coma l'italian estandard[2].
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Bloom, Harold (1994). The Western Canon. See also Western canon for other "canons" that include the Divine Comedy.
- ↑ See Lepschy, Laura; Lepschy, Giulio (1977). The Italian Language Today. or any other history of Italian language.


text:
George W. Bush
George Walker Bush (New Haven, Connecticut, 6 de julhet de 1946) ei un politician american conservador. Es lo filh de l'ancian president George Herbert Walker Bush e de Barbara Pierce. Foguèt de 2001 a 2009 lo 43en president dels Estats Units.
- Pages with script errors
- Wikipèdia:esbòs
- Oficièr
- Òme politic
- Governador de Tèxas
- Personalitat americana del mond dels afars
- Familha Bush
- Guèrra contra lo terrorisme
- Ancian escolan d'Harvard
- Naissença en 1946
- Candidat a la presidéncia dels Estats Units designat pel Partit Republican
- President dels Estats Units d'America
- Guèrra en Iraq (2003-2006)


text:
Pera
La pera es lo fruch del perièr (Pyrus communis). A una forma oblonga e sa color pòt variar entre jaune e verd. Es un dels fruches comestibles mai importants de las regions temperadas.
Proprietats[modificar | modificar la font]
La pera es plan apreciada per sas qualitats nutritivas e son gost delicat. Es un fruch ideal pels regims, que conten las vitaminas B1, B2 e B3, regulairas del sistèma nerviós e de l'aparelh digestiu; fortifican lo muscle cardiac; protegisson la pèl e los cabèls e son essencials per la creissença. Ten a mai de vitaminas A e C, es rica en minerals coma lo calci, lo fosfòr, lo magnèsi, lo fèrre, lo sofre, lo silici, lo sòdi e lo potassi. A nivèl caloric, ten gaireben 53 calorias per 100 gramas. Son contengut de fibra melhora la digestion.


text:
Aude (riu)
Aude (en catalan Aude, del latin Atax Atacis), es un flume costièr d'Occitània e de Catalonha (ont se tròba sa font); son cors se situa entierament dins la region de Lengadòc-Rosselhon, en França, e es long de 224 km[1].
A balhat son nom al departament d'Aude.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo flume nais dins lo massís de Carlit al lac d'Aude a 2185 m d'altitud, dins la comuna dels Angles (departament dels Pirenèus Orientals) e se geta dins la Mediterranèa, prèp de Narbona, al grau de Vendres (prèp de las Cabanas de Fluris, al limit dels departaments d'Aude e d'Erau.
Del massís pirenenc a Carcassona, son cors es orientat sud-nòrd. Aude presenta alara las caracteristicas d'un riu de montanha, travèrsa Capcir, alimenta mai d'un lac de barratge (Matamala, Puivalador), s'enfonsa dins de gorgas (las de Sant Jòrdi son las mai pintorescas) a travèrs de terrens ancians.
A partir d'Atsat, aprèp aver recebut las aigas d'Aigueta en riba dreita e de Rebenti en riba esquèrra, lo flume travèrsa las barras calcàrias dels Prepirenèus (frau de Pèira Lis) e asaga una tièra de comunas pichonas Quilhan, Esperasan, Coisan, Alet e Limós. En aval de la bèla ciutat medievala, Aude s'acorba cap a l'èst. Aqueste coide es la resulta d'una captura, Aude avent un còp èra rajat dins la val d'Ers, indici de subrecavatge per una idrologia anciana d'arreu lo joslevament dels Pirenèus. A partir de Carcassona, lo flume, s'apasimant, seguís la bèla rega tectonica que sompartís Pirenèus (Corbièras) del Massís Central (Montanha Negra), recebent d'aquestes relèus una tièra d'afluents que los màgers son Orbiu en riba dreita, Argent Doble e Cèsse en riba esquèrra. D'aicí d'endavant, bordejat per lo canal del Miègjorn, serpentejant al mièg de las vinhas, Aude penètra dins la larga plana alluviala de Narbona, en partida conquerida sus lo golf del Leon e escampilhada de sits d'ancians estanhs, abans de se getar dins la Mediterranèa.
Idrologia[modificar | modificar la font]
Dins son cors superior, Aude presenta un regim nivo-pluvial (amb un maximum a la prima pr'amor de la fonda de las nèus). Puèi, a partir de Carcassona[2] ont son debit atenh 21 m³/s, lo regim deven gaireben exclusivament pluvial (lo debit al Grau de Vendres, quand rescontra la mar Mediterranèa, es pròche de 50 m³/s).
Aude se caracteriza donc, dins son cors inferior, per un regim pluvio-nival de tipe meridional amb d'estiatges sevèrs pendent lo periòde estival (9,8 m³/s en agost a Mossan[3], dins sa bassa plana alluviala, a proximitat de son embocadura, contra una mejana annala de 44,5 m³/s). Las fòrtas pluejas d'auton permeton una remontada rapida del debit qu'atenh son maximum en febrièr (79,8 m³/s) e demòra important a la prima gràcias a la fonda de las nèus del massís pirenenc.
Los aigats de 1999[modificar | modificar la font]
De precipitacions excepcionalas e brutalas, tan caracteristicas del climat mediterranèu a la sason automnala, pòdon èsser a l'origina d'aigats devastators coma aqueles dels 12 e 13 de novembre de 1999. Lo bilanç d'aquestes darrièrs, qu'afectèron la val bassa d'Aude, foguèt catastrofic : 26 victimas, de centenats de personas eliportadas o recuperadas per de mejans nautics, de milieirats d'abitacions, d'entrepresas e de locals comercials pauc o pro endaumatjats, 5000 ha de vinhas pauc o pro devastadas, las rotas, los malhums d'aiga potabla e d'assaniment durament tocats. L'amplor de la catastròfa s'explica per la conjugason de dos fenomèns : de precipitacions auratjosas d'una amplor jamai egalada (fins a 620 mm tombèron en dos jorns a Lesinhan de las Corbièras, es a dire mai que lo total annal) e una fòrta tempèsta sus lo golf del Leon qu'entraïnèron una montada de 80 cm del nivèl de la mar e entrepachèron, conjugadas amb la fòrta ersada e lo vent, lo bon escolament d'aigas ja confladas per las pluèjas diluvianas.[4]
Afluents màgers[modificar | modificar la font]
D'amont cap aval :
- Bruyante (14 km) en riba esquèrra a Rouze
- Aigueta (20 km) en riba dreita a Santa Colomba de Guette
- Rebenti (34 km) en riba esquèrra a Sant Martin de Lis
- Sou (30 km) en riba esquèrra a Cépia
- Lauquet (37 km ) en riba dreita a Confolenç
- Fresquel (63 km) en riba esquèrra a Carcassona
- Orbièl (41 km) en riba esquèrra a Trèbes
- Argent Doble (37 km) en riba esquèrra a La Redòrta
- Onhon (23 km) en riba esquèrra a Lonzac
- Orbiu (84 km) en riba dreita a Sant Nazari
- Cèsse (54 km) en riba esquèrra a Sant Marcèl
Istòria o environament[modificar | modificar la font]
Departaments e vilas traversats[modificar | modificar la font]
- Pirenèus Orientals (66) : Matamala, Formiguera
- Erau (34) : Lonzac
- Aude (11) : Atsat, Quilhan, Coisan, Limós, Carcassona, Trebes, Narbona, Corsan
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr) Ficha d'Aude sul sit del SANDRE
- ↑ (fr) Donadas de l'estacion idrologica de Carcassona(Pont-neuf) Entrar lo còde Y1232010 per l'estacion de Carcassona.
- ↑ (fr) Donadas de l'estacion idrologica de Mossan Entrar lo còde Y1612020 per l'estacion de Mossan
- ↑ (fr) Per mai de detalhs, veire lo sit de la prefectura d'Aude


text:
Utilizaire:Boulaur
Adishatz, soi partit per un tribalh sus la geografia deu Gers (Tiò, que vivi dens Lo Gers).
Per ajuda qu'ei lo sit deu Conselh Generau deu Gers
Somari
Ortografia[modificar | modificar la font]
Qu'ei pas una bona ortografia, podetz cambiar tot ço que va pas dens las mienas contribucions !!!
Podetz tanben me mandar un messatge.
Mercès plan.
Acabat[modificar | modificar la font]
Arrondiments de Gers ; lista de Cantons de Gers ; lista de Comunas de Gers e traduccion de las comunas ; lista de Comunas de las Lanas.
Pas acabat[modificar | modificar la font]
Intercomunalitats de Gers, traduccion de las comunas de las Lanas...
De far[modificar | modificar la font]
Lista de Rius de Gers ;
Estatisticas[modificar | modificar la font]
Nombre de mas intervencions sus wikipèdia
Espleches[modificar | modificar la font]
Sus la basa d'un Esplech de Mertyl : Traduccion de comunas de la Wikipèdia francesa
Proposicion de cambiament per Modèl:data[modificar | modificar la font]
Véder Utilizaire:Boulaur/Data per exemples.


text:
411
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 411 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman d'Occident[modificar | modificar la font]
Estabilizacion deis installacions dei pòbles barbars dins la Peninsula Iberica : lei Vandals ocupèron l'Andalosia actuala e lo nòrd de Galícia, lei Sueves lo sud de Galícia e leis Alans lo Portugal modèrne. Lei Romans capitèron de gardar lo contraròtle deis autrei províncias.


text:
Las frequéncias UHF se propagan subretot en vista dirècta. Lor usatge se desvolopèt amb la saturacion de la benda VHF per las aplicacions de radiotelefonia fixa o mobila e de television, segon la disponibilitat amb lo temps de compausants adaptats, en particular lo passatge de l'electronica de tubas als transistors. La benda en dessús de 1 000 MHz foguèt utilizada d'en primièr pels radars, puèi los fais hertziens, puèi las connexions satellitàrias (GPS, telefonia mobila), e mai recentament pels telefòns mobils GSM e las connexions Wi-Fi. La taula en dejós resuma aquela reparticion de l'espèctre.
Las frequéncias UHF son tanben rebatidas de biais difusa par la troposfèra, çò que permet la realizacion de fais hertzians troposferics per de distàncias de qualques centanas de quilomètres. Coma l'atenuacion es fòça importanta, aquelas connexions demandan d'antenas fòrça directivas e de fòça poderosas.


text:
Districto de Tarba
O districto de Tarba (en francés arrondissement de Tarbes) ye un districto d'o departamento francés d'os Altos Pireneus (en francés Hautes Pyrénées), en a rechión de Meyodía-Pireneus. Se dibide en 19 cantons y 225 municipios. A capital d'o districto ye a prefectura de Tarba (en francés Tarbes)
Lista de cantons de Tarba[editar | editar código]
- Cantón d'Aurelhan.
- Cantón d'Aussun.
- Cantón de Bordèras.
- Cantón de Castèthnau de Manhoac.
- Cantón de Castèthnau de Ribèra Baisha.
- Cantón de Galan.
- Cantón de La Lobèra.
- Cantón de Mauborguet.
- Cantón de Pojastruc.
- Cantón de Rabastens de Bigòrra.
- Cantón de Semiac.
- Cantón de Tarba-1.
- Cantón de Tarba-2.
- Cantón de Tarba-3.
- Cantón de Tarba-4.
- Cantón de Tarba-5.
- Cantón de Tornai.
- Cantón de Tria de Baïsa.
- Cantón de Vic de Bigòrra.


text:
Gerty Cori
Gerty Theresa Cori (n. Radnitz en 1896, m. 1957) foguèt una bioquimista americana. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1947 amb su marit Carl Ferdinand Cori e Bernardo Houssay per l'estudi del glicogèn.Cori se convertiguèt aital en la tresena femna en aténher aquel guerdon après Marie Curie e Irène Joliot-Curie.
Biografia[modificar | modificar la font]
Nasquèt lo 15 d'agost de 1896[1] dins la vila de Praga, en aqueles moments situats a l'Àustria-Ongria mas qu'es uèi lo jorn la capitala de la Republica Chèca, en una familha de raïses josievas. L'an 1914 dintrèt a l'Universitat Carolina de Praga per estudiar bioquimia, ont coneguèt Carl Ferdinand Cori, que se convertiguèt en lo sieu espós e que ne prenguèt lo nom de familha. Après la Primièra Guèrra Mondiala reprenguèt los sieus estudis e atenguèt se licenciar l'an 1920.
Lo 1922 ambdòs emigrèron als Estats Units ont Carl Cori atenguèt èsser nomenat membre del grop de recèrca de malautiás infecciosas al Roswell Park Cancer Institute] de la vila de Buffalo, en atenhèt la nacionalitat nòrd-americana l'an 1928. Lo 1942 foguèt nomenada professora de bioquimica a l'Universitat Washington de Saint Louis, situada a l'estat nòrd-american de Massachusetts, carga que desvolopèt fins la siá mòrt lo 26 d'octòbre de 1957 a consequéncia d'una insuficiéncia renal.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Gerty Cori - Biography nobelprize.org


text:
Wikipèdia:La tavèrna
Totas las discussions de 2013 son desenant archivadas. --— Joan Francés B. (me´n parlar) 3 genièr de 2014 a 07.32 (UTC)
Bona Annada![modificar | modificar la font]
Adieu a totes, espèri qu'avètz agut de fèstas de las bonas. Vos desiri una Bona Annada plan granada e acompanhada que siá plan melhora que las precedentas per vosautres e vòstras familhas e l'occitan! Amistats, a lèu, Claudi/Capsot (d) 1 genièr de 2014 a 12.19 (UTC)
Bona annada e VisualEditor arriba[modificar | modificar la font]
Bona annada a totes, mercé a Claudi e als autres que fan avançar la wikipèdia occitana.
Avètz legir en decembre un messatge en anglés sus l'arribada de l'editor de paginas "visual" (sens afichatge de las marcas de compaginacion). Ne faguèri ièr la traduccion en occitan sus TranslateWiki. Deu arribar sus la wp occitana de cap al 12 de genièr. Vòstras remarcas son plan vengudas. --— Joan Francés B. (me´n parlar) 3 genièr de 2014 a 07.35 (UTC)
- Adieu, per çò qu'ai vist endacòm mai, ai de mal a veire son utilitat. Personalament me geina mai que m'ajuda, que m'engani sovent d'endrech quand vòli copiar quicòm per exemple... mas bon veirem... Senon, voliái dire que tu e totes los autres avètz fach e fasètz un brave trabalh de tria. A lèu, amistats, Claudi/Capsot (d) 3 genièr de 2014 a 21.19 (UTC)
Bona Annada 2014 ![modificar | modificar la font]
Vos desiri una excellenta annada a totes ǃ --Cedric31 (d) 3 genièr de 2014 a 17.38 (UTC)
De novèlas de la « corsa de chivaus »[modificar | modificar la font]
Per començar una excellenta annada, lo lindau dei 25 pts es agantat dins lo classament de la tièra de Wikipèdias per un escapolon d'articles.--Nicolas Eynaud (d) 7 genièr de 2014 a 08.57 (UTC)
- Adieu, una autra bona nòva, sèm montats un pel mai! Bon vèspre, a lèu, Claudi/Capsot (d) 6 febrièr de 2014 a 21.10 (UTC)
Wikidatar o wikidatar pas, aquí la question???[modificar | modificar la font]
Adieu a totes, Fa ja un momenton qu'aviam parlat de l'afar de Wikidata e que lo daquòs es estat botat en "velha"... Pensi que se fasèm pas res contunharà aital que Boulaur sembla d'aver abandonat, mai o mens, definitivament la Wikipèdia. En consequéncia actualament los articles semblan nuses... La question doncas es Wikidata o infobóstias tradicionalas? A mai i aja de causas que m'agradan pas Wikidata pòt èsser quicòm de plan util e la solucion d'un futur mai o mens pròches. Pasmens n'ai pas pro d'informacions per ara e son emplec es, a mon vejaire, marginal dins las Wikipèdias... e ai l'impression que capita pas de passar de l'estadi experimental. Pensi que vist que lo daquòs es començat seriá benlèu bon de lo reactivar e d'apondre la categoria qu'empacha lo disfoncionament tre que vesèm que i a un problèma. N'ai fach ja qualques centenats e pensi que dapasset i arribarem, almens o espèri... A lèu, espèri de poder legir vòstres vejaires lèu. Amistats, Claudi/Capsot (d) 20 genièr de 2014 a 20.52 (UTC)
- Adieu Capsot. Completament d'accòrd, seriá damatge de pas aprofièchar del trabalh ja complit per Bonlaur. Lo problèma es que mancam de qualqu'un que sàpia resòlvre las dificultats tecnicas de Wikidata, e n'i a un fum. Per exemple dins aquelas infobóstias i pas sonque lo problèma de la categoria a apondre, aquò rai, mas i tanben aqueles messatges roges "SCRIPT ERROR" qu'ai ensajat de far desapareisser mai d'un còp, sempre sens capitar. Tanben aquela rubrica "FISICA" totjorn presenta dins l'infobóstia: de que vòl dire? sens parlar de la rubrica "homo sapiens" per totes las personas, me sembla un pauquet estranha, non?
Ai vist tanben de còps que i a, que los còdes Wikidata Q seguit de chifras , desapareisson pas e mai quora la categoria en question es estada creada a Wikidata. Bon arresti aquí que vòli pas descoratjar lo monde...Jiròni (d) 22 genièr de 2014 a 11.51 (UTC)
-
- Adieussiatz. Soi pas tant segur que i aja de dificultats tecnicas. La planeta Wiki* es comola de mond lèstes a ajudar... Mas fa de meses que Boulaur respond pas mos messatges. Lo problèma "script error" es degut a una tròp gròssa complexitat dels escripts utilizats, escrichs o adaptats per Boulaur. Es coma las paginas sus las comunas, que nos avian valgudas una menaça de blocatge: d'escripts o de modèls tròp complicats an un impacte fòrt sus l'anar dels sistèmas qu'albergan Wikipèdia, e los informaticians dins aquel cas prenon de decisions mai trencadas. Per las dintradas en "q" de Wikidata que demòran, es que la mesa a jorn es pas immediata (i a un sistèma d'amagatal) - cal esperar un pauc. Ai de contactes que podriai activar se Boulaur es disponible. --— Joan Francés B. (me´n parlar) 7 febrièr de 2014 a 04.45 (UTC)
Mèfi a la tendéncia "localista"...![modificar | modificar la font]
Adieu a totes, Sabi que i a una tendéncia actualament a reivindicar d'emplecs mai locals subretot dins l'airal de Tolosa, tendéncia que venguèt clarament vesedoira a partir dels darrièrs escriches d'Eric Fraj. Sens voler dintrar dins la polemica, nos cal veire mai que mai la practicitat de l'aisina. Personalament pensi qu'es ja pro complicat aital amb las grandas varietats qu'èran emplegadas per ara per anar cercar mai de problèmas amb de solucions mai localas, mens normativas se preferissètz qu'a mon vejaire geinan mai encara, en demandar als tres o quatre qu'escrivon de dominar una multiplicitat tròp importanta de varietat/variacion. Concretament soi plan embestiat quand vesi un article sus Gaudí per exemple qu'ai enveja de melhorar mas qu'es escrich dins un gascon que domini pas pro o pas gaire. Va plan d'apondre una o doas frasas e mai s'i pèrdes mai de temps que dins ta varietat abituala mas... Puèi, la solucion aisida seriá de passar tot aquò en lengadocian mas me geina... 1) pel respècte de la persona que comencèt l'article e 2) per la paur de poder semblar lengadocianocentric... Vos o disi es ja pro complicat aital, evitem de nos copar encara mai lo cap, personalament vau pas cambiar lo a le dins los articles del país tolosan o a el s'escrivi dins l'airal donesanés; es tròp complicat e fals, qu'en realitat (malgrat ma coneissença de la dialectologia occitana) podèm pas dominar totas las subtilitats del(s) parlar(s) local(s) e caldriá doncas servar, a mon vejaire, las solucions de compromés mai abitualas fins ara (NB: en lengadocian litoral s'emplega pas foguèt mas de formas siaguèt o seguèt e a l'oral vos disi pas... Mercés, a lèu, amistats, Claudi/Capsot (d) 15 març de 2014 a 22.22 (UTC)
- Adieu, Soi ieu qu'ai adaptat los articles sus Tolosa, Le Miralh e Godolin. Me sembla coerent amb la charta lingüistica de nòstra Wikipèdia que preconiza que los articles sián escriches dins lo parlar del tèma concernit. Me coneissètz, soi lo Widipedian occitan lo pus ancian e soi pas particularament localista ; soi ieu que tradusissi l'interfàcia, per exemple, e fau atencion d'utilizar una lenga englobanta amb los mots los mai "comuns" possible.
Lo parlar mondin es en perilh ; demòri a Tolosa, e aquí, los corses dins las escòlas, las placas de las carrièras son en albijòroergat, es pas dramatic, mas es simptomatic de la situacion ; qualques motets cambiats, que remeton pas en compte las redireccions o los ligam entre los articles deurián pas geinar. Pasmens, s'aquò vos tracassa, mas modificacions pòdon èsser anulladas, mon intencion èra pas de reobrir una discussion sus tot aquò.
Coralament --Cedric31 (d) 16 març de 2014 a 06.58 (UTC)
- Per l'article sus Gaudi, i a mantuna solucion. Pòdes demandar a la persona que creèt l'article s'aquò la derenga pas que lo passes en lengadocian (coma faguères), o alara lo pòdes completar dins ton parlar e demandar a qualqu'un que parle naut biarnés de lo t'adaptar.
- Adieu, l'exemple èra marrit, èra pas Gaudí e pòdi pas remembrar ara qual èra... qualqu'un d'important pr'aquò (benlèu Pau Casals...)... Per çò qu'es de la carta, sabi pas exactament çò que s'i ditz, pasmens pensi pas que siá talament "ponchuda", val a dire qu'a mon vejaire, es puslèu lo dialècte e pas lo parlar (çò qu'es fòrça mai complicat de gerir...) que deu èsser pres en compte... Mai enlà de la forma de l'article "lo/le/so/el/eth"..., es la variacion morfologica que risca de venir problematica (es mens problematic tanben se s'agís d'una creacion d'article (podèm pas censurar la lenga de qualqu'un que crèa e mai se podèm corregir çò qu'i es fals/incorrècte) que d'una modificacion, sovent limitada a una "correccion"/passatge al local...), qu'en far local dobrisses la pòrta a de causas coma "aveire, agueire, avudre, agudre, avedre, aguedre, aguer", "vodre, vorre" etc... caracteristicas dels parlars litorals qu'an pas tròp sa plaça e que pòrtan pas res... Començar amb de "fosquèc", "fasquèc" (que son pas mai emplegats a Tolosa dempuèi la fin del sègle XIX a mai) e mai portarà pas res, manca mai de confusion. Ensagem, se podèm, de descomplicar l'afar e d'evitar los problèmas de lenga que crèan sonque de polemicas e fan pas avançar la causa. A lèu, amistats, Claudi/Capsot (d) 16 març de 2014 a 12.16 (UTC)
- Aquí la carta e aquí los vòtes amb en pagina estacada las longas discussions que se faguèron a l'epòca. Aquò reglèt pas tot, mas permetiguèt lo debat. Coma te disiái, mas modificacions pòdon èsser anulladas, parli pas tolosenc, lo preni pas personalament, me semblava logic d'adaptar aqueles tèxtes e d'alhurs m'aprestavi a o far per Lagarda, Fraj o qualques unes mai. Avèm reüssit, dempuèi 2006, a bastir un projècte per una lenga unica en ne fasent veire la pluralitat, atal contunharem. Es sonque una question de dòsi, probable qu'aicí i a una pichona diferéncia d'apreciacion entre nautres, mas rai. Amistats --Cedric31 (d) 16 març de 2014 a 13.43 (UTC)
- Adieu, mercés per las entresenhas. Ai vist que precisament aviái votat contra per la paur de veire "corregits" d'articles dins una varietat que correspond pas tròp a la varietat de referéncia o puslèu a una vision de çò qu'es admissible o pas (concretament en aquel temps m'aviá exasperat e mai conflat de veire que mos "mai" èran corregits en "pus"... entre d'autras causas). Coma t'o disiái, lo problèma es pas la redaccion iniciala fin finala, mas puslèu lo fach de passar aprèp, "corregir" dins un cèrt biais, sens apondre pas gaire o res de quantitativament o qualitativament concret dins l'article, mas simplament voler far "color locala"... Me passèt aquò per d'articles del país de Nimes, qu'aviái redigit en lengadocian e que me foguèron passats en provençal, e mai se lo parlar de Nimes respond pas a debon a totas las caracteristicas del provençal, e que tornèri modificar en foncion de çò del país (aqueu > aquel per exemple)... es pesuc, es contraproductiu e pòt menar sonque a de guerrilhas de qual ne sap mai en lenga o en dialectologia... Doncas cresi que deuriam establir coma "règla" o "nòrma" implicita (pas besonh de ne far una règla/lei) que se l'article es pas modificat substancialament (almens doas o tres linhas) se deuriá pas tocar çò qu'es estat escrich, manca corregir las fautas possiblas que s'i passejan. Mercés tornarmai, bon coratge per tot e bona fin de dimenjada, a lèu! Claudi/16 març de 2014 a 16.40 (UTC)
- Aquí la carta e aquí los vòtes amb en pagina estacada las longas discussions que se faguèron a l'epòca. Aquò reglèt pas tot, mas permetiguèt lo debat. Coma te disiái, mas modificacions pòdon èsser anulladas, parli pas tolosenc, lo preni pas personalament, me semblava logic d'adaptar aqueles tèxtes e d'alhurs m'aprestavi a o far per Lagarda, Fraj o qualques unes mai. Avèm reüssit, dempuèi 2006, a bastir un projècte per una lenga unica en ne fasent veire la pluralitat, atal contunharem. Es sonque una question de dòsi, probable qu'aicí i a una pichona diferéncia d'apreciacion entre nautres, mas rai. Amistats --Cedric31 (d) 16 març de 2014 a 13.43 (UTC)
- Adieu, l'exemple èra marrit, èra pas Gaudí e pòdi pas remembrar ara qual èra... qualqu'un d'important pr'aquò (benlèu Pau Casals...)... Per çò qu'es de la carta, sabi pas exactament çò que s'i ditz, pasmens pensi pas que siá talament "ponchuda", val a dire qu'a mon vejaire, es puslèu lo dialècte e pas lo parlar (çò qu'es fòrça mai complicat de gerir...) que deu èsser pres en compte... Mai enlà de la forma de l'article "lo/le/so/el/eth"..., es la variacion morfologica que risca de venir problematica (es mens problematic tanben se s'agís d'una creacion d'article (podèm pas censurar la lenga de qualqu'un que crèa e mai se podèm corregir çò qu'i es fals/incorrècte) que d'una modificacion, sovent limitada a una "correccion"/passatge al local...), qu'en far local dobrisses la pòrta a de causas coma "aveire, agueire, avudre, agudre, avedre, aguedre, aguer", "vodre, vorre" etc... caracteristicas dels parlars litorals qu'an pas tròp sa plaça e que pòrtan pas res... Començar amb de "fosquèc", "fasquèc" (que son pas mai emplegats a Tolosa dempuèi la fin del sègle XIX a mai) e mai portarà pas res, manca mai de confusion. Ensagem, se podèm, de descomplicar l'afar e d'evitar los problèmas de lenga que crèan sonque de polemicas e fan pas avançar la causa. A lèu, amistats, Claudi/Capsot (d) 16 març de 2014 a 12.16 (UTC)
- Per l'article sus Gaudi, i a mantuna solucion. Pòdes demandar a la persona que creèt l'article s'aquò la derenga pas que lo passes en lengadocian (coma faguères), o alara lo pòdes completar dins ton parlar e demandar a qualqu'un que parle naut biarnés de lo t'adaptar.
Recòrd batut[modificar | modificar la font]
Lo nombre recòrd de vizualizacions mensualas d'òctòbre de 2013 (3,6 milions) es batut per abriu de 2014 ([1]). Eriam ja a 3,8 milions lo 27 e lo nombre finau pòu belèu passar lei 4 milions per lo premier còp de l'istòria de la wikipèdia nòstra.--NE (d) 28 abril de 2014 a 18.54 (UTC)
ːːÒsca ǃǃǃ --Cedric31 (d) 6 mai de 2014 a 13.34 (UTC)
Una associacion per la Wikipèdia occitana[modificar | modificar la font]
Adissiatz monde de la Wikipèdia,
Dempuèi d'annadas s'evòca l'oportunitat e l'interès de crear una associacion Wikimèdia per l'occitan.
Aquí d'unas discussions ancianas a prepaus d'aquel subjècte ː Wikipèdia:Proposicion de creacion d'ua associacion
A qualques (paucs) fondators de la Wikipèdia occitana, amb aquela idèa, bastiguèrem, fa qualques annadas, l'associacion "Tot en òc", qu'amb son site internet www.totenoc.org nos permet de publicar los projèctes e traduccions de logicials que realizam.
Al moment que de mai en mai d'estructuras e de monde an besonh d'aisinas informaticas e que de proposicions de collaboracion ambiciosas nos son fachas (ne vos parlarai mai en detalh), solliciti vòstra implicacion dins aquela associacion. Nos cal retocar los estatuts (per mai d'independéncia e de neutralitat) e nos melhor estructurar. L'estructura existís e pòt ja se prevaler de realizacions concretas e d'un istoric ; sufiriá de la far evoluar dins lo sens que volèm.
Qué ne pensatz ? Se vos va, prepausarai una "presa de decision" per ne parlar. --Cedric31 (d) 22 mai de 2014 a 20.25 (UTC)
Adissiatz,
Vos prepausi de reactivar la discussion sus l'oportunitat de crear una associacion, per portar e difusar los projèctes de Wikimèdia en lenga occitana.
La discussion se fa aicí ː Wikipèdia:Presa de decision/Associacion, es dobèrta per un mes complet.
Quand de proposicion seràn fachas, votarem per nos posicionar sus aquel subjècte.
Plan coralament. --Cedric31 (d) 25 mai de 2014 a 11.11 (UTC)
- Wikimédia France serait heureuse de pouvoir aider à la création/participation d'une « associacion Wikimèdia per l'occitan ». Il faudrait aussi tenir au courant la Wikimedia Foundation (qui possède la marque « Wikimédia », voir la page m:Affiliations Committee/fr). Cdlt, VIGNERON (d) 16 de junh de de 2014 a 15.16 (UTC)
Media Viewer[modificar | modificar la font]
Greetings, my apologies for writing in English.
I wanted to let you know that Media Viewer will be released to this wiki in the coming weeks. Media Viewer allows readers of Wikimedia projects to have an enhanced view of files without having to visit the file page, but with more detail than a thumbnail. You can try Media Viewer out now by turning it on in your Beta Features. If you do not enjoy Media Viewer or if it interferes with your work after it is turned on you will be able to disable Media Viewer as well in your preferences. I invite you to share what you think about Media Viewer and how it can be made better in the future.
Thank you for your time. - Keegan (WMF) 23 mai de 2014 a 21.29 (UTC)
--This message was sent using MassMessage. Was there an error? Report it!
The 20-20 Vision of Wales Challenge[modificar | modificar la font]
- (Please translate the following:)
We have listed 20 ESSENTIAL articles which we believe would complement and enhance the Occitan Wikipedia. Please join us by creating or expanding articles on Welsh places, people and some of the things which make our hearts beat. Wales, like yourself, is a small nation, but we both have a large heart!
It would be lovely to have you on board. :-)
Diolch yn fawr - many thanks! We look forward to seeing you! Llywelyn2000 (d) 24 mai de 2014 a 11.11 (UTC)
Media Viewer is now live on this wiki[modificar | modificar la font]
Greetings— and sorry for writing in English, please translate if it will help your community,
The Wikimedia Foundation's Multimedia team is happy to announce that Media Viewer was just released on this site today.
Media Viewer displays images in larger size when you click on their thumbnails, to provide a better viewing experience. Users can now view images faster and more clearly, without having to jump to separate pages — and its user interface is more intuitive, offering easy access to full-resolution images and information, with links to the file repository for editing. The tool has been tested extensively across all Wikimedia wikis over the past six months as a Beta Feature and has been released to the largest Wikipedias, all language Wikisources, and the English Wikivoyage already.
If you do not like this feature, you can easily turn it off by clicking on "Disable Media Viewer" at the bottom of the screen, pulling up the information panel (or in your your preferences) whether you have an account or not. Learn more in this Media Viewer Help page.
Please let us know if you have any questions or comments about Media Viewer. You are invited to share your feedback in this discussion on MediaWiki.org in any language, to help improve this feature. You are also welcome to take this quick survey in English, en français, o español.
We hope you enjoy Media Viewer. Many thanks to all the community members who helped make it possible. - Fabrice Florin (WMF) (talk) 19 de junh de de 2014 a 21.54 (UTC)
--This message was sent using MassMessage. Was there an error? Report it!
IMPORTANT : Examèn de l'activitat administrator[modificar | modificar la font]
Bonjorn. Una novèla decision a prepaus del levament dels "dreches avançats" (administrator, burocrata, etc.) es estada adoptada recentament per un consensus general de la comunautat (vòstra comunautat a recebut un messatge a prepaus d'aquela discussion). En seguida d'aquela decision, los stewards examinan actualament l'activitat administrator dels pichons wikis. Per autant que sapiam, vòstre wiki a pas cap de procedura precisa per levar los "dreches avançats" als comptes inactius. Aquò significa que los stewards se'n van ocupar, segon las novèlas proceduras d'examèn d'activitat administrator.
Avèm establit que los utilizaires seguents reünisson los critèris d'inactivitat (pas de contribucion ni de connexion dempuèi mai de 2 ans) :
- Midom (administrator) ;
- ScArf (administrator) ;
Aqueles utilizaires recebràn lèu un avís que lor demanda de dobrir una discussion publica se vòlon conservar tot o partida de lors dreches. En l'abséncia de responsa, lors dreches avançats lor seràn levats pels stewards.
Pasmens, se vòstra comunautat vòl establir son pròpri processus d'examèn de l'activitat qu'anullat e remplaça los critèris retenguts mai globalament, se vòstra comunautat vòl prene una decision diferenta a prepaus dels detenidors de dreches que demòran inactius o se vòstra comunautat a ja pres una decision qu'auriam pas presa en compte, dins aqueste cas precisatz-lo se vos plai als stewards sus Meta-Wiki per tal que metam pas en plaça cap d'examèn dels estatuts dels utilizaires sus vòstre wiki. Mercé, Rschen7754 25 de junh de de 2014 a 01.33 (UTC)
Important : Besonh d'ajuda per l'administracion de la wikipèdia occitana[modificar | modificar la font]
Adieussiatz,
Un utilizaire de Wikimedia nos informa que va levar de dreches d'administracion a Gòranò (qu'es pas dins la lista dels administrators actius) e a Cedric31 (que per ieu es actiu, e mai s'es plan mens qu'abans). Li ai mandat un corrièr mas fau aicí rampèl que nos caldriá benlèu 1 o 2 administrators de mai. Aquò me donariá tanben l'escasença de pausar ma candidatura coma burocrata.
Los ròtles? L'administrator administra pas... a un ròtle un pauc de velhaire: pòt suprimir d'articles se la supression es demandada e justificada (e li cal aver lo temps...) Pòt blocar d'adreças IP que fan al piratatge. E es gaireben tot. Mas sèm gaire nombroses ara (4:Cedric31, Lembeye, Mertyl e ieu) e ne caldriá 2 o 3 de mai per dire de n'aver un per jorn de la setmana (o pas). Lo burocrata a un drech de mai, autrejar l'estatut d'administrator a un utilizaire, e aquò deu passar per una consultacion de la comunautat.
- Per ne saber mai sus lo ròtle d'administrator
- Per ne saber mai sus lo ròtle de burocrata e véser las candidaturas
- Per pausar la candidatura a l'estatut d'administrator
Pausi ma candidatura a l'estatut de burocrata. Per votar, es aval.
Coralament,
--— Joan Francés B. (me´n parlar) 29 julhet de 2014 a 05.17 (UTC)
- Adieu, veni tot bèl just de votar. Fa un brieu que me disia'i que justament caldria' una regeneracion de l'estructura. Prepausi tanben, s'o accèptan, d'aver Jiròni (pensavi que o èra ja) e Nicolas coma administradors. Mercés! A lèu, bon estiu, Claudi/Capsot (d) 29 julhet de 2014 a 09.56 (UTC)
Toponimia bretona[modificar | modificar la font]
Adieu ! Tòrne de per aicí e vau far mon chiant ! Tròbe qu'es lo bazar per çò daus toponims bretons. Un cp avem lo nom en breton, un còp lo nom en francés, emb o sens redirreccion. Las preconizacions dau CLO disen que, quand òm coneis lo nom autoctòn d'un luòc, iò fau utilizar. E per çò de Bretanha, avem lo KerOfis que balha lo nom oficiau e normalizat en breton de luòcs bretons e autres. Me sembla que, mai que mai per la zòna bretonanta, deuriam botar en prumier lo nom breton oficiau. Per çò dau demai de Bretanha, per la Leira Atlantica e mai un bocin de Vendea (la marcha de Bretanha), sabe pas. E de tot biais avem pas de nom en galò que sián fiables. De que ne'n pensatz ? Pasha (d) 31 julhet de 2014 a 10.43 (UTC)
- Adieussiatz.
- A io me sembla clar. Per la part parlabreton de Bretanha, cal metre lo nom en breton e crear 'na redireccion dempuei lo nom francés manca se i a un nom occitan atestat. Per la part parlagallo, cal metre lo nom francés oficial. Coralament, --— Joan Francés B. (me´n parlar) 31 julhet de 2014 a 11.46 (UTC)
- En visant mielhs ai vud que lo trabalh es estat fach per Boulaur n'i a dos ans de quò per Leir Atlantic mai Ille et Villaine (qu'a son nom en francés pusleu qu'en occitan mas bon ...) e Finistèrra. Mas pas per lo Morbihan e las Costas d'Armor. Enfin qu'es pas chabat. Adonc, me vese pas desfar queu trabalh. Mas lo chabarai ben. Pasha (d) 31 julhet de 2014 a 12.51 (UTC)
- Sembla que lo trabalh de Boulaur fuguet de metre de breton dins la zona pas parlabreton... caldrà doncas verificar... --— Joan Francés B. (me´n parlar) 1 agost de 2014 a 11.01 (UTC)
- D'en prumier, sus la zòna Mor-Bihan, sei a far la lista e veire çò qu'exista. Verificarai quand n'i a pas de redireccion dempuei lo nom breton si qu'es necessari o pas. Pasha (d) 1 agost de 2014 a 14.05 (UTC)
- Amb la carta qu'ai trobada, e d'autras, e bèlcòp d'Excel, ai fachas las listas de comunas per lenga de las Còstas d'Arvor e de Mor-Bihan, las as aicí. --— Joan Francés B. (me´n parlar) 2 agost de 2014 a 05.48 (UTC)
- D'en prumier, sus la zòna Mor-Bihan, sei a far la lista e veire çò qu'exista. Verificarai quand n'i a pas de redireccion dempuei lo nom breton si qu'es necessari o pas. Pasha (d) 1 agost de 2014 a 14.05 (UTC)
- Sembla que lo trabalh de Boulaur fuguet de metre de breton dins la zona pas parlabreton... caldrà doncas verificar... --— Joan Francés B. (me´n parlar) 1 agost de 2014 a 11.01 (UTC)
- En visant mielhs ai vud que lo trabalh es estat fach per Boulaur n'i a dos ans de quò per Leir Atlantic mai Ille et Villaine (qu'a son nom en francés pusleu qu'en occitan mas bon ...) e Finistèrra. Mas pas per lo Morbihan e las Costas d'Armor. Enfin qu'es pas chabat. Adonc, me vese pas desfar queu trabalh. Mas lo chabarai ben. Pasha (d) 31 julhet de 2014 a 12.51 (UTC)
[modificar | modificar la font]
- Please help translate this message in your language. Thanks :)
Hi, everybody. This is a reminder that we invite you to discuss VisualEditor's recent development and plans ahead during the next office hours with James Forrester (Product Manager):
If you are not able to attend but have a question for James, you can leave your question at mediawiki.org or on my talk page by the day before, and I will try to get a response. We plan to continue these monthly sessions as long as there is community interest, and to announce them through the VisualEditor global newsletter as well (please subscribe your talk page there to get the latest news about the software).
Most of the VisualEditor team will be at Wikimania in London in August! You'll be able to meet the developers during the Hackaton or at the following sessions:
- VisualEditor — helping users edit more easily, Saturday, August 9;
- VisualEditor — engineering against the odds, Sunday, August 10.
WMF community liaisons will share a booth with community advocates at the Community Village and look forward to talking to you there. Thanks for your attention! --User:Elitre (WMF) 31 julhet de 2014 a 16.02 (UTC)
Candidatura au pòste d'administrator[modificar | modificar la font]
Adieu, ai decidit de me presentar au pòste d'administrator. La pagina de vòte es aquí.--Nicolas Eynaud (d) 2 agost de 2014 a 15.10 (UTC)
[modificar | modificar la font]
The VisualEditor team is currently working mostly to fix bugs, improve performance, reduce technical debt, and other infrastructure needs. You can find on Mediawiki.org weekly updates detailing recent work.
The biggest visible change since the last newsletter was to the dialog boxes. The design for each dialog box and window was simplified. The most commonly needed buttons are now at the top. Based on user feedback, the buttons are now labeled with simple words (like "Cancel" or "Done") instead of potentially confusing icons (like "<" or "X"). Many of the buttons to edit links, images, and other items now also show the linked page, image name, or other useful information when you click on them.
- Hidden HTML comments (notes visible to editors, but not to readers) can now be read, edited, inserted, and removed. A small icon (a white exclamation mark on a dot) marks the location of each comments. You can click on the icon to see the comment.
- You can now drag and drop text and templates as well as images. A new placement line makes it much easier to see where you are dropping the item. Images can no longer be dropped into the middle of paragraphs.
- All references and footnotes (
tags) are now made through the "Cite" menu, including the "De basa" (manual formatting) footnotes and the ability to re-use an existing citation, both of which were previously accessible only through the "Inserir" menu. The " " is still added via the "Inserir" menu.
- When you add an image or other media file, you are now prompted to add an image caption immediately. You can also replace an image whilst keeping the original caption and other settings.
- All tablet users visiting the mobile web version of Wikipedias will be able to opt-in to a version of VisualEditor from 14 August. You can test the new tool by choosing the beta version of the mobile view in the Settings menu.
- The link tool has a new "Open" button that will open a linked page in another tab so you can make sure a link is the right one.
- The "Cancel" button in the toolbar has been removed based on user testing. To cancel any edit, you can leave the page by clicking the Read tab, the back button in your browser, or closing the browser window without saving your changes.
Looking ahead[modificar | modificar la font]
The team posts details about planned work on the VisualEditor roadmap. The VisualEditor team plans to add auto-fill features for citations soon. Your ideas about making referencing quick and easy are still wanted. Support for upright image sizes is being developed. The designers are also working on support for adding rows and columns to tables. Work to support Internet Explorer is ongoing.
Feedback opportunities[modificar | modificar la font]
The Editing team will be making two presentations this weekend at Wikimania in London. The first is with product manager James Forrester and developer Trevor Parscal on Saturday at 16:30. The second is with developers Roan Kattouw and Trevor Parscal on Sunday at 12:30. There is a VisualEditor Translation Sprint going on during Wikimania; whether you're in London or not, any contributions are welcome!
Please share your questions, suggestions, or problems by posting a note at the VisualEditor feedback page or by joining the office hours discussion on Thursday, 14 August 2014 at 09:00 UTC (daytime for Europe, Middle East and Asia) or on Thursday, 18 September 2014 at 16:00 UTC (daytime for the Americas; evening for Europe).
If you'd like to get this newsletter on your own page (about once a month), please subscribe at w:en:Wikipedia:VisualEditor/Newsletter for English Wikipedia only or at Meta for any project. Thank you! --Elitre (WMF), 9 agost de 2014 a 14.40 (UTC)
Help for translate[modificar | modificar la font]
Hello and sorry for writing in English. Can anyone help me translate a small article (2 paragraphs) from English to your language and create the article in your wiki? Please, fell free to answer in my talk page in your wiki anytime. Thanks! Xaris333 (d) 13 agost de 2014 a 01.50 (UTC)
Nicolas Eynaud es elegit administrator[modificar | modificar la font]
La votacion es clavada, 100% de , felicitacions a Nicolau!
--— Joan Francés B. (me´n parlar) 18 agost de 2014 a 18.06 (UTC)
- Grandmercé per lo vòstre sostèn. Ara, me fau èsser un bòn administrator. --Nicolas Eynaud (d) 18 agost de 2014 a 20.03 (UTC)
Letter petitioning WMF to reverse recent decisions[modificar | modificar la font]
The Wikimedia Foundation recently created a new feature, "superprotect" status. The purpose is to prevent pages from being edited by elected administrators -- but permitting WMF staff to edit them. It has been put to use in only one case: to protect the deployment of the Media Viewer software on German Wikipedia, in defiance of a clear decision of that community to disable the feature by default, unless users decide to enable it.
If you oppose these actions, please add your name to this letter. If you know non-Wikimedians who support our vision for the free sharing of knowledge, and would like to add their names to the list, please ask them to sign an identical version of the letter on change.org.
-- JurgenNL (talk) 21 agost de 2014 a 17.35 (UTC)
Process ideas for software development[modificar | modificar la font]
’’My apologies for writing in English.’’
Hello,
I am notifying you that a brainstorming session has been started on Meta to help the Wikimedia Foundation increase and better affect community participation in software development across all wiki projects. Basically, how can you be more involved in helping to create features on Wikimedia projects? We are inviting all interested users to voice their ideas on how communities can be more involved and informed in the product development process at the Wikimedia Foundation. It would be very appreciated if you could translate this message to help inform your local communities as well.
I and the rest of my team welcome you to participate. We hope to see you on Meta.
Kind regards, -- Rdicerb (WMF) talk 21 agost de 2014 a 22.15 (UTC)
--This message was sent using MassMessage. Was there an error? Report it!
Grants to improve your project[modificar | modificar la font]
- Apologies for English. Please help translate this message.
Greetings! The Individual Engagement Grants program is accepting proposals for funding new experiments from September 1st to 30th. Your idea could improve Wikimedia projects with a new tool or gadget, a better process to support community-building on your wiki, research on an important issue, or something else we haven't thought of yet. Whether you need $200 or $30,000 USD, Individual Engagement Grants can cover your own project development time in addition to hiring others to help you.
- Submit your proposal
- Get help: In IdeaLab or an upcoming Hangout session MediaWiki message delivery (d) 2 setembre de 2014 a 16.52 (UTC)
Change in renaming process[modificar | modificar la font]
Part or all of this message may be in English. Please help translate if possible.
The process involves changing all rename processes into one global renaming process. The ability for local bureaucrats to rename users on this wiki will be turned off on Monday, 15 September 2014, as one of the first steps. Global renamers are in the process of being created to make sure projects and languages are represented by the time this occurs. I sent a note to every bureaucrat about this process three weeks ago with an invitation to participate and many have begun requesting to be a part of the group. Together with the stewards, the global renamers will be empowered to help editors work through the often difficult process of getting a global name.In parting, visit Special:MergeAccount to unify your account if you have never done so. If your local pages about renaming still need to be updated, please do so and consider pointing people to m:SRUC for future rename requests, especially if this project does not have bureaucrats that hold global renamer permissions. If you have any questions, you can read more on the help page on Meta. You can also follow the technical progress on mediawiki.org. Contact me on Meta any time with questions as well. Thank you for your time.
-- User:Keegan (WMF) (talk) 9 setembre de 2014 a 16.22 (UTC)
VisualEditor available on Internet Explorer 11[modificar | modificar la font]
VisualEditor will become available to users of Microsoft Internet Explorer 11 during today's regular software update. Support for some earlier versions of Internet Explorer is being worked on. If you encounter problems with VisualEditor on Internet Explorer, please contact the Editing team by leaving a message at VisualEditor/Feedback on Mediawiki.org. Happy editing, Elitre (WMF) 11 setembre de 2014 a 07.29 (UTC).
PS. Please subscribe to the global monthly newsletter to receive further news about VisualEditor.
Telecargar de fichièrs, Assistent d'impòrt?[modificar | modificar la font]
Hello! Sorry for writing in English. It was noted that on this wiki there is little community activity around uploads: less than 50 "Suprimir" actions in "Fichièr" last year.
I guess this wiki doesn't have the interest or energies to maintain complex templates and metadata, especially for EDP files. I propose to
- send users to commons:Special:UploadWizard from the sidebar and
- limit local "Importar un fichièr" to the "Administrators" group (for any emergency uploads),
so that no new work is needed on this wiki and all users can have a functioning, easy upload interface in their own language. All registered users can upload on Commons.
All this will be done around 2014-09-30.
- If you disagree with the proposal, just remove this wiki from the list.
- To make the UploadWizard even better, please tell your experience and ideas on commons:Commons:Upload Wizard feedback.
- In all cases, existing files will not be affected, but everyone is welcome to join m:File metadata cleanup drive. The goal is to give better credit to the authors who provided us their works.
Nemo 18 setembre de 2014 a 19.12 (UTC)
Monuments of Spain Challenge[modificar | modificar la font]
Perdonadme que no escriba en occitano.
Hola. Desde Wikimedia España os invitamos a participar en el Reto de los Monumentos de España. Este reto consiste en redactar, traducir o expandir artículos sobre monumentos de España. Podéis disfrutar de trabajar sobre algunas de las grandes obras de la humanidad. Y como es un concurso, tiene premios, naturalmente.
El concurso se desarrollará durante todo el mes de octubre y todo lo que necesitáis saber está aquí.
Suerte y que gane el mejor.
Perdoneu que no us escriga en occità.
Hola. Si us haveu quedat amb ganes de fer més articles de monuments encara podeu fer-ne participant al Repte dels Monuments de Espanya, promogut per Wikimedia España. Aquest repte consisteix en redactar, traduir o expandir articles sobre monuments d’Espanya. A més de poder gaudir de treballar sobre algunes de les grans obres humanes, també us donaran punts. Perquè això és un concurs i hi ha premis, naturalment.
El concurs tindrà lloc durant tot el mes d’octubre i tot el que cal saber està ací.
Sort i que guanyi el millor.
Excuse me for not writing in Occitan.
Wikimedia España invites you to join the Monuments of Spain Challenge. And what’s that? It’s a contest. You have to edit, translate or expand articles about the Spanish monuments and you will be granted points. So you’re not just writing about wonderful buildings: you can get prizes!
The time of the contest will include all October and any information you may need is right here.
Join in and good luck!
B25es en nombre de / en nom de / on behalf of Wikimedia España.
VisualEditor News #8—2014[modificar | modificar la font]
Since the last newsletter, the Editing team has reduced technical debt, simplified some workflows for template and citation editing, made major progress on Internet Explorer support, and fixed over 125 bugs and requests. Several performance improvements were made, especially to the system around re-using references and reference lists. Weekly updates are posted on Mediawiki.org.
There were three issues that required urgent fixes: a deployment error that meant that many buttons didn't work correctly (bugs 69856 and 69864), a problem with edit conflicts that left the editor with nowhere to go (bug 69150), and a problem in Internet Explorer 11 that replaced some categories with a link to the system message MediaWiki:Badtitletext (bug 70894) when you saved. The developers apologize for the disruption, and thank the people who reported these problems quickly.
Increased support for devices and browsers[modificar | modificar la font]
Internet Explorer 10 and 11 users now have access to VisualEditor. This means that about 5% of Wikimedia's users will now get an "Edit" tab alongside the existing "Edit source" tab. Support for Internet Explorer 9 is planned for the future.
Tablet users browsing the site's mobile mode now have the option of using a mobile-specific form of VisualEditor. More editing tools, and availability of VisualEditor on smartphones, is planned for the future. The mobile version of VisualEditor was tweaked to show the context menu for citations instead of basic references (bug 68897). A bug that broke the editor in iOS was corrected and released early (bug 68949). For mobile tablet users, three bugs related to scrolling were fixed (bug 66697, bug 68828, bug 69630). You can use VisualEditor on the mobile version of Wikipedia from your tablet by clicking on the cog in the top-right when editing a page and choosing which editor to use.
TemplateData editor[modificar | modificar la font]
The tool for editing TemplateData has been deployed to 30 more Wikipedias this week. Other Wikipedias and some other projects may receive access next month. This tool makes it easier to add TemplateData to the template's documentation. When the tool is enabled, it will add a button above every editing window for a template (including documentation subpages). To use it, edit the template page or a subpage, and then click the "Manage template documentation" button at the top. Read the help page for TemplateData. You can test the TemplateData editor in a sandbox at Mediawiki.org. Remember that TemplateData should be placed either on a documentation subpage or on the template page itself. Only one block of TemplateData will be used per template.
Other changes[modificar | modificar la font]
Several interface messages and labels were changed to be simpler, clearer, or shorter, based on feedback from translators and editors. The formatting of dialogs was changed, and more changes to the appearance will be coming soon, when VisualEditor implements the new MediaWiki theme from Design. (A preview of the theme is available on Labs for developers.) The team also made some improvements for users of the Monobook skin that improved the size of text in toolbars and fixed selections that overlapped menus.
VisualEditor-MediaWiki now supplies the
mw-redirect and
mw-disambig class on links to redirects and disambiguation pages, so that user gadgets that colour in these types of links can be created.
Templates' fields can be marked as '
required' in TemplateData. If a parameter is marked as required, then you cannot delete that field when you add a new template or edit an existing one (bug 60358).
Language support improved by making annotations use bi-directional isolation (so they display correctly with cursoring behaviour as expected) and by fixing a bug that crashed VisualEditor when trying to edit a page with a
dir attribute but no
lang set (bug 69955).
Looking ahead[modificar | modificar la font]
The team posts details about planned work on the VisualEditor roadmap. The VisualEditor team plans to add auto-fill features for citations soon, perhaps in late October.
The team is also working on support for adding rows and columns to tables, and early work for this may appear within the month. Please comment on the design at Mediawiki.org.
In the future, real-time collaborative editing may be possible in VisualEditor. Some early preparatory work for this was recently done.
Supporting your wiki[modificar | modificar la font]
At Wikimania, several developers gave presentations about VisualEditor. A translation sprint focused on improving access to VisualEditor was supported by many people. Deryck Chan was the top translator. Special honors also go to संजीव कुमार (Sanjeev Kumar), Robby, Takot, Bachounda, Bjankuloski06 and ATa. A summary of the work achieved by the translation community is available. Thank you all for your work.
This was the first translatable VisualEditor newsletter, so thanks to everybody who made this possible! If it hasn't been delivered in your language, and you'd like to help with translations in the future, please subscribe to the Translators mailing list or contact Elitre (WMF), so that you will be notified when the next issue is due.
VisualEditor can be made available to most non-Wikipedia projects. If your community would like to test VisualEditor, please contact product manager James Forrester or file an enhancement request in Bugzilla.
Please join the office hours on Saturday, 18 October 2014 at 18:00 UTC (daytime for the Americas; evening for Africa and Europe) and on Wednesday, 19 November at 16:00 UTC on IRC.
Give feedback on VisualEditor at mw:VisualEditor/Feedback. Subscribe or unsubscribe at Meta. Thank you! —Elitre (WMF)
13 octobre de 2014 a 09.49 (UTC)
Coneguda causa sia[modificar | modificar la font]
Subre la wikipèdia en occitan, avèm una politica editoriala leugièra, que se sarra al mai dels principis fondators de Wikipedia (en anglés): cadun pòt apondre o melhorar los articles. Avèm una manca grèva d'enciclopèdia en lenga occitana qu'es per partida (que de trabalh ne demòra) comolada per la wikipèdia.
Las wikipèdias dins d'autras lengas an pas forçadament la meteissa politica. E d'unes integristas s'imaginan ara que lor politica deu èsser espandida endacòm. Aital Mossur Rogel que brama son racisme anti-occitan:
«J'en déduis donc que la wiki occitane bénéficie d'un « rayonnement jusque là insoupçonné » (ce qu'Arsael considère comme être une « incivilité » à l'égard d'ocwiki) et apprend désormais qu'elle serait en quelque sorte la poubelle de frwiki. Je n'ose y croire et vais donc de ce pas grâce à mon compte global demander la suppression de la page oc:Gérard Werth AUSSI sur la wiki occitane.» Patrick Rogel, "Requête aux administrateurs", Wikipédia. L'encyclopédie libre, 22 octobre 2014.
Evidentament, aquel òme de la cultura linguistica reducha a pas trobèt per ara cossí far aquela demanda. Lo paure el.
Coralament,
--— Joan Francés Blanc (me´n parlar) 23 octobre de 2014 a 08.56 (UTC)
- Es pecat, aquò seriá estat divertissent. --Nicolas Eynaud (d) 23 octobre de 2014 a 15.34 (UTC)
Meta RfCs on two new global groups[modificar | modificar la font]
There are currently requests for comment open on meta to create two new global groups. The first is a group for members of the OTRS permissions queue, which would grant them autopatrolled rights on all wikis except those who opt-out. That proposal can be found at m:Requests for comment/Creation of a global OTRS-permissions user group. The second is a group for Wikimedia Commons admins and OTRS agents to view deleted file pages through the 'viewdeletedfile' right on all wikis except those who opt-out. The second proposal can be found at m:Requests for comment/Global file deletion review.
We would like to hear what you think on both proposals. Both are in English; if you wanted to translate them into your native language that would also be appreciated.
It is possible for individual projects to opt-out, so that users in those groups do not have any additional rights on those projects. To do this please start a local discussion, and if there is consensus you can request to opt-out of either or both at m:Stewards' noticeboard.Thanks and regards, Ajraddatz (talk) 26 octobre de 2014 a 18.04 (UTC)


text:
Alan Moore
Alan Moore, qu'escriguèt tanben jos mantun pseudonim coma Curt Vile, Jill de Ray o Translucia Baboon (Northampton, Anglatèrra, 18 de novembre) es un scenarista e escrivan anglés, conegut mai que mai per son trabalh d'escritura dins lo mond de las bendas dessenhadas que los protagonistas son de supereròis. Sas aportacions dins aquel domeni foguèron plan importantas que contribusiguèt a desvolopar la dimension psicologica de mantun supereròi famós coma Batman o Superman. Una de sas creacions mai popularas es V per Vendetta qu'inspirèt lo movement Anonymous.


text:
Ièra dinastia egipciana
La Ièra dinastia egipciana que comença dab l'unificacion d'Egipte arron de la conquesta deu nòrd (qu'ei a díser de Hauta Egipte) peu sud (Baisha Egipte). Aquesta hèita qu'ei atribuida au rei semilegendari de Hauta Egipte : Narmer (segon l'interpretacion mei acceptada de la Paleta de Narmer) o Meni (segon d'autas honts istoriograficas anticas).
La capitau de la Ièra (e parciaument de la IIau dinastia) qu'èra Tinis, çò qui hè que son qualificadas de dinastias tinitas.
Durant la purmèra dinastia, Egipte, que s'organiza administrativament.
Los reis de la purmera dinastia que son generaument considerats com se seguint atau :
Com dens lo cas de las autas dinastias egipcianas, la division en dinastia qu'ei en partida arbitrària e adoptada per tradicion a la seguida de Maneton qui viscó mantuns sègles arron. A maugrat de la prosperitat e deu desvolopament observat per la riquessa deu mobilièr dens las tombas deus sons reis e deus membres de la loa cort, cèrtes testimoniatges (noms desfaçats) que pòden suggerir rupturas au dehens d'aquesta dinastia mentre que, au contre, la succession de Qaa e's he dilhèu en continuitat (a despart d'un desplaçament deu poder desempuish Tinis entà Menfis).
Los reis d'aquesta dinastia que hon sepelits dens la necropòli de Umm el-Qa'ab a Abidòs (emplaçament probable alavetz de la ciutat de Tinis).


text:
Berthelming
Berthelming es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Vilatge de la distincion de Fénétrange-Schwanhals e possession de la collégiale Sant-Salvador de Mètz.
- Destruit al cors de la guèrra de Trenta ans.
- Reforma de 1560 a 1685.
- Village de la seigneurie de Fénétrange-Schwanhals et possession de la collégiale Saint-Sauveur de Metz.
- Détruit au cours de la guerre de Trente ans.
- Réforme de 1560 à 1685.