text:
Guèrra de Peloponès
La guèrra de Peloponès foguèt un conflicte major de l'Antiquitat grèga que se debanèt de 431 a 404 avC maugrat quauqueis interrupcions. Opausèt principalament Atenas e seis aliats de la Liga de Delos a Esparta e seis aliats de la Liga de Peloponès.
La guèrra acomencèt en causa de diferents diplomatics e coloniaus entre Atenas e d'aliats d'Esparta coma Corint. Acomençat en 431 avC, lo conflicte se generaliza pauc a pauc. Leis Atenencs aprofichèron lor mestritge militar dei mars per resistir a l'interior dei barris de la vila e atacar Peloponès ambé sei flòtas. Pasmens, aquela premiera fasa dei combats se caracteriza principalament per d'operacions limitadas. Leis Atenencs capitèron de capturar una garnison d'Esparta a Esfacteria en 426 avC mai perdeguèron Amfipòlis, important centre d'aprovesiments, en 425 avC. Una patz foguèt donc signada en 421 avC per lei dos camps.
Aqueu tractat dura pas lòngtemps. Leis Atenencs assaièron de sostenir leis esfòrç d'Argos de crear una liga rivala d'aquela d'Esparta en Peloponès. Pasmens, Esparta ganhèt la Batalha de Mantinèa en 418 avC restaurant sa dominacion sus lo sud dau país. En 415, Atenas mandèt una expedicion en Sicília per luchar còntra Siracusa que s'acabèt en 413 avC per un desastre militar ambé la pèrda de la flòta atenenca e d'aperaquí 40 000 òmes. De mai, en consequéncia, lei membres de la Liga de Delos aprofichèron la desfacha en Sicília per reprendre don independéncia.
Ansin, leis Atenencs foguèron reduchs a la defensiva enterin que seis enemics atacavan sei proviments. Una tièra de còntraofensivas permetèron ais Atenencs de conservar lo contraròtle dei destrechs. Pasmens, Esparta obtenguèt lo sostèn dei Pèrsas per equipar de flòtas novèlas. Ansin, en 405 avC, la darriera flòta atenenca foguèt destrucha a la Batalha d'Aegospotami e la vila foguèt assetjada per lei tropas de la Liga de Peloponès. Deguèt capitular en 404 avC marcant la victòria d'Esparta e la fin de la dominacion deis Atenencs.


c: text/html

text:
Priorat reiau de Sant Loís de Poissy
Lo priorat reiau de Poissy, en Isla de França, qu'èra un mostièr qui ho bastit peu rei Felip lo Bèth en memòria deu son ajòu Sant Loís qui èra estat canonizat. Que ho bastit au lòc de la neishença de Sant Loís (çò qui impausè de destrúser justament lo castèth on èra vadut). Lo mostier que's trobava donc au ras de la collegiada de Poissy on Sant Loís e èra estat batejat.
En 1561 lo collòqui de Poissy (convocat per Caterina de Medici entà conciliar los punts de vistas protestant e catolic) que s'i debanè.
Desmantelat e venut e màgerment destrusit a la Revolucion, pas sonque la porteria ne'n demòra uei.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Behemoth
Behemoth es un grope de black e de death metal polonés format en 1991. Lo grope es considerat coma l'un dei fondadors dau genre black metal. Despuei l'album Demigod, Behemoth jòga mai una musica de genre death metal amb un aspècte ben pus dirècte e complèxe, e abandona un pauc l'aspècte sorn caracteristic dau black metal. La màger part deis albums de Behemoth son orientats sus de tèmas satanics e tanben de referéncias a d'autors coma Aleister Crowley, John Milton, William Blake e Howard Phillips Lovecraft.


text:
Gordian II
Gordian II (vèrs 192 - 12 d'abriu de 238) foguèt un coemperaire roman que reinèt ambé son paire Gordian Ièr au començament de 238 durant l'Anarquiá militara romana dau sègle III. Ajudèt la revòuta de son paire còntra Maximin Ièr dins lei províncias africanas e la conquista de Cartage. Après l'eleccion de Gordian Ièr coma emperaire per lo Senat, Gordian II foguèt nomat coemperaire per son paire. Pasmens, lei dos òmes deguèron rapidament faciar l'ofensiva d'una armada fidèla a l'emperaire Maximin Ièr e Gordian II foguèt tuat durant lei combats.


text:
Mesnil-Clinchamps
Mesnil-Clinchamps es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat en lo Bocage virois. Lo sud del territòri a traversat per la RD 524 (anciana RN 24bis) dintre Vire e Sant-Sever-Calvados (limitrophe a l'oèst). Lo bourg, suls marges de la Brévogne (afluent de la Vire), es excentré al nòrd-oèst, a 3 km de la RD 524. Se situa a Unitat|5|km}} a l'èst de Sant-Sever-Calvados e a Unitat|8.5|km {{}} a l'oèst de Vire.
La commune est située dans le Bocage virois. Le sud du territoire est traversé par la RD 524 (ancienne RN 24bis) entre Vire et Saint-Sever-Calvados (limitrophe à l'ouest). Le bourg, sur les rives de la Brévogne (affluent de la Vire), est excentré au nord-ouest, à 3 km de la RD 524. Il se situe à 5 km à l'est de Saint-Sever-Calvados et à 8,5 km à l'ouest de Vire.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat se trucava Sant-Martin-de detlos-Camps abans la Revolucion[3]. #Prene alavetz lo nom de Clinchamps fins en 1924, de contunh Mesnil-Clinchamps per la diferenciar de municipalitats homonymes[4].
La commune s'appelait Saint-Martin-des-Champs avant la Révolution[5]. Elle prit alors le nom de Clinchamps jusqu'en 1924, puis Mesnil-Clinchamps pour la différencier des communes homonymes[6].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ {{{Títol}}}
- ↑ Géoportail (IGN), couche « Limites Administratives » activée
- ↑ {{{Títol}}}. Consultat lo 9 de març de 2009
- ↑ Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « {{{titre}}} », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 11 de decembre 2008
- ↑ ouest-france.fr - Pierre Brison reçoit la médaille de maire honoraire - Mesnil-Clinchamps. Consultat lo 9 mars 2009
- ↑ Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « Notice communale - Mesnil-Clinchamps », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 11 décembre 2008


text:
Quimia organica
La quimia organica qu'ei la branca de la quimia qui s'interèssa a l'estudi de las moleculas mei o mens complèxas derivadas deu carbòni ; qu'estúdia la loa composicion, proprietats quimicas, estructura geometrica (aquò qu'ei lo ròtle mei especific de l'estereoquimia), sintèsi eca. Aquestas moleculas que contienen en purmèr carbòni e idrogèn, mes tanben d'autes elements com l'oxigèn, l'azòt o lo fluòr. Lo nom de quimia organica que vien deu hèit qu'au XIXau sègle que's credèva qu'aquestas moleculas que provienevan deu monde viu, çò qui ei faus, e, au contra, los experiments deu quimista sovietic Aleksandr Oparin que muishèn que la quimia minerala que pòt prodúser las moleculas de basa de la vita, com, per exemple, los aminoacids. Los camps d'aplicacion de la quimia organica que van de la petroquimia (pintruras, plastics, carburants enter autas causas) a l'industria alimentària (aromatic, conservators) en passant per las potingas (perhums, medicaments) e los explosius.
Somari
Composicion de las moleculas organicas[modificar | modificar la font]
Los compausats quimics organics que contienen de segur atòms de carbòni (C), mes tanben, en òrdi descreishent : idrogèn (H), oxigèn (o), azòt (N) puish en mendra quantitat, clòr (Cl), bròme (Br), iòde (I), sofre (S), fosfòr (P), As e, fin finau, metaus com lo sòdi (Na), lo liti (Li), lo magnèsi (Mg), lo zinc (Zn), lo cadmi (Cd), lo plomb (Pb) e d'autes.
Formulas[modificar | modificar la font]
La composicion d'ua molecula qu'ei dada per la soa formula bruta qui mentau la qualitat e la quantitats deus son elements. Per exemple, la formula bruta de l'urèa, CH4N2O que nse dit que la molecula que possedeish un atòm de carbòni, 4 d'idrogèn, dus d'azòt e un d'oxigèn, mes que'ns dit pas quin e s'amassan, quina mena de ligason b'estableishen enter eths (çò qui condiciona la reactivitat e las proprietats fisicas de la molecula).
Com la quimia organica que s'interèssa a la reactivitat de las divèrsas moleculas enter eras, la formula bruta b'ei pas sufisenta e qu'ei desenvolopada en formula desenvolopada plana. Per la medisha molecula d'urèa aquesta formula desenvolopada qu'ei :
Atau, que's coneish de tira que lo carbòni tetravalent (qui pòt establir quate ligams dab d'autes atòms) que partatja un ligam doble dab l'atòm d'oxigèm.
La formula desenvolopada plan que permet donc de solucionar los problèmas estereoquimics e isomerics de l'isomeria de constitucion, de l'isomeria de posicion e de la tautomeria. La tetravaléncia deu carbòni que pòt totun pausar un aute problèma d'isomeria e d'estereoquimia dab la preséncia d'un carbòni assimetric (un carbòni ligat dab quate grops diferents). Dens aqueth cas, òm a besonh d'ua mena de representacion aperada projeccion de Fisher qui representa los ligams deu carbòni dens l'espaci en admetant que dus ligams representats be son hicats suu plan de la huelha e en indicant que los dus autes que son orientats un en davant e l'aute en darrèr.
Classificacion deus compausats organics[modificar | modificar la font]
Idrocarburs[modificar | modificar la font]
Lo idrocarburs que's compausan sonque de carbòni e d'idrogèn.
- Idrocarburs saturats: lo carbòni estant tetravalent (que's pòt ligar dab 4 atòms), cada carbòni d'un idrocarbur saturat qu'ei ligat a 4 autes atòms.
- Idrocarburs insaturats: dens un idrocarbur insaturat, dus atòms de carbòni, au mens, que forman un doble ligam en lòc d'estar ligats a autan d'atòms d'idrogèn qui poscan. Aqueth doble ligam qu'ei inestable e reactiu. En lòc d'un doble ligam, los atòms que poden formar un triple ligam. Qu'ei enqüera mei reactiu.
- Idrocarburs ciclics
- Idrocarburs ciclics nafatalenics
- Idrocarburs ciclics aromatics


text:
Ezterenzubi
Ezterenzubi en basco o Estérençuby en francés qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Baisha Navarra.
Lo gentilici qu'ei ezterenzubitar.
Que hè part deu País de Cisa. Qu'ei flancada per la montanha Okabe (1466 m), la mei hauta de la Baisha Navarra. Los arrius d'Ezterengibel e de Beherobia que traucan la comuna, lo purmèr s'i getant dens lo dusau.
Las comunas tòcatocantas que son Ahatsa-Altzieta-Bazkazane e Aintzila au nòrd, Lekunberri a l'èst, Eiheralarre a l'oèst ; lo sud qu'ei bordat per la Hauta Navarra. .


text:
Baldur's Gate
Baldur's Gate es un videojuec medievau fantastic creat per BioWare e editat per Black Isle Studios sortit en 1998. Es basat sus lei reglas dau juec de ròtle AD&D 2a Edicion e sus l'univèrs dei Reiaumes Oblidats. Premier òpus de la seria dei Baldur's Gate, conta l'istòria d'un eiretier dau dieu Bhaal luchant còntra un complòt organizat per son frairastre malefic Sarevok. Lo jogaire a la possibilitat de seguir la quista principala o unei quistas segondàrias, d'explorar lo mond dau juec, de resòuvre d'enigmas o de combatre d'enemics nombrós e variats.
Lo juec recebèt un acuèlh fòrça favorable de part de la premsa especializada. Una extension (Baldur's Gate: Tales of the Sword Coast) sortèt en 1999 e la seguida (Baldur's Gate II: Shadows of Amn) aguèt un succès encara pus important.


text:
Bossac (Roergue)
Bossac[1] es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Marc Vaissière, De Roèrgue a Avairon, 2005
}}


text:
Carbòni 14
Carbòni 14, 14C, o radiocarbòni, es un isotòp radioactiu del carbòni que foguèt descobèrt en 27 de febrièr de 1940, per Martin Kamen e Sam Ruben. Son nuclèu atomic conten 6 protons e 8 neutrons. Sa preséncia dins los materials organics s'utilizèt coma a basa per un metòde de datacion que s'utiliza en arqueologia, geologia e idrogeologia.
Apareis de biais natural amb una preséncia de 0.0000000001% del carbòni de la tèrra entièra. La sieuna vida mejana es5730 ±40 ans. Se transforma en azòt 14.
L'activitat estandard del radiocarbòni es de 14 desintegracions per minuta (dpm) per grama de carbòni (aproximativament 230 mBq/g).
Lo Carbòni 14 se genèra dins los nauts jaces de la troposfèra e de l'estratosfèra.
Quand los rais cosmics dintran dins l'atmosfèra, subisson de transformacions divèrsas qu'inclusisson la produccion de neutrons que reaccionan coma atal:
-
- n + 14N → 14C + 1H
Encara que lo radiocarbòni se produsís majoritariament dins la nauta atmosfèra, se distria per tota l'atmosfèra e reacciona amb l'oxigèn per formar lo dioxid de carbòni radioactiu que se dissòlv dins l'aiga (tanben gelada) e penètra dins los oceans.
Datacion amb lo 14C[modificar | modificar la font]
La datacion amb lo carbòni 14 es una datacion dels materials organics basada sul procèssus fisic de la desintegracion radioactiva. La matèria organica se compausa fondamentalament de carbòni. Lo carbòni se fixa dins las plantas a partir del CO2 de l'atmosfèra. Lo carbòni presenta diferents isotòps, que lo 12C n'es mai abitual, pasmens s'i tròba tanben 14C. Lo carbòni 14 presenta la particularitat d'èsser instable e se desintègra de contunh. De fach lo carbòni 14 a una semivida de 5730 ans, es a dire qu'al cap d'aquel temps la mitat del 14C s'es desintegrada. Lo carbòni assimilat per las plantas pren una proporcion establa entre l'isotòp 12 e 14.
Atal doncas, amb una mòstra de material organic e en laboratòri amb de tecnicas adeqüadas, se pòt determinar la proporcion entre lo 14C e 12C e arribar a determinar aproximativament quora aquel material cessèt d'assimilar lo carbòni. Atal se permet de datar aquel material e, indirectament, l'edat de l'objècte que n'es partit.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (en) Kamen, Martin D. Radiant Science, Dark Politics: A Memoir of the Nuclear Age, Forward by Edwin M. McMillan, Berkeley: University of California Press, 1985.
- (en) NOSAMS Home > What is Carbon Dating


text:
838
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 838 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Après l'incursion bizantina de 837, repòsta deis Arabis que reüniguèron doas armadas per una ataca còntra Anatolia. Teòfil assaièt d'eliminar la premiera armada mai sei fòrças foguèron quasi anientadas a Anzen lo 21 de julhet. Après aquela desfacha, lei subrevivents se retirèron e leis Arabis poguèron se desplaçar liurament dins la region. Pilhèron Ancyra e, après un sètge lòng e malaisat, Amorium que foguèt totalament destrucha.
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Fin de l'insureccion d'Azerbaitjan acomençada en 816 ambé l'execucion de son cap Babak Khorramdin lo 4 de genier. En Anatolia, après l'ofensiva bizantina de l'annada precedenta, lo califa Al-Mutasim organizèt una campanha fòrça importanta ambé lo generau Afshin. Doas armadas intrèron dins la peninsula e aquela d'Afshin anientèt lei fòrças bizantinas a Anzen lo 21 de julhet. Puei, lei venceires pilhèron la region, especialament Ancyra e, après un sètge lòng e malaisat, Amorium. Per se venjar de sa resisténcia, la segonda vila foguèt totalament destrucha e seis abitants venduts coma esclaus.


text:
Saint-Mihiel
Saint-Mihiel es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Traversada per la Meuse, Sant-Mihiel se situa al centre del departament homonyme, a ieu-camin entre Bar-lo-Pòrti e Verdun- 35km.
Traversée par la Meuse, Saint-Mihiel se situe au centre du département homonyme, à mi-chemin entre Bar-le-Duc et Verdun- 35km.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La legenda de la fondacion de la vila informa que cap a 709, lo comte Wulfoad #que tornava de pelegrinatge al mont Gargan e séjournait dins lo castèl de Heudicourt caçava en lo bòsc de Castelion, uèi Sant-Christophe. I aviá amb lududes un reliquaire que lo sieu chapelain i aviá enganchat a las brancas d'un avellaner. En volent partir e se prene del reliquaire, la branca se #levar, en fasent la meteissa manœuvre a divèrsas recuperacions amb lo meteis efièch, i viu un signe divin. #Decidir doncas de édifier en aquel luòc lo monastèri #que voliá crear. #Dotar lo abbaye de nombrosas tèrras #qu'aquela de Godonécourt, de las bénédictins en #prene suenh. Sant-Mihiel ne deu lo sieu nom al archange Michel #qu'es lo sant protecteur de la municipalitat a #qu'es dédiée lo abbaye bénédictine; la legenda vòl que set méchantes fées aurián volgut engloutir lo vilatge de Godonécourt jos las aigas de la Meuse en i precipitant caduna un rocher. Lo Archange Michel #intervenir e #daissar quèir los sieus rochers sus la riba ont se tròban encara. En 1203 dels drapiers de Verdun #venir s'installar dins vila e #contribuir aital a lo sieu desvolopament.
La bourgade demorava desparièra de la abbaye e #aver caduna la siá rempart, en lo moment dels estralls indusits per la disputa de las Investiduras un castèl i aguèt bastit, en 1090, per la defensa de las doas parts. En #èsser aital fins en 1301 e lo Tractat de Brujas #qu'abandonava a Albert de Habsbourg lo Barrois en movent a Philippe IV lo Polit; çò cap de luòc del Barrois en movent-pas (marge drech de la Meuse, en essent pas pas vassale del rei de França) e veniá çò cap de luòc juridic del Barrois.
- Èsser cap de-luòc de district de 1790 a 1795. Los fraires caçats per la Revolucion , la vila i aguèt un collègi de contunh après la guèrra de 1870 #venir lo banc de la 40e division de infanterie.
Sant-Mihiel i aguèt ocupat pendent quatre ans pels Alemands a partir del 24 de setembre de 1914, #èsser de contunh al centre d'una importanta batalha de la Primièra Guèrra mondiala : lo en Sortint de Sant-Mihiel, los Aliats i #dintrar lo 13 de setembre de 1918 e #recebre la Visita de Raymond Poincaré e Clemenceau; i aviá patit d'importantas destruccions.
Lo 16 de junh de 1940, #èsser de nòu ocupada, una vintena de otages foguèron executats mas aguèron salvat per l'avançada fulminant dels Americanes #que #liurar la vila lo 1er en setembre 1944.
La légende de la fondation de la ville rapporte que vers 709, le comte Wulfoad qui revenait de pèlerinage au mont Gargan et séjournait au château de Heudicourt chassait en la forêt de Castelion, aujourd'hui Saint-Christophe. Il avait avec lui un reliquaire que son chapelain avait accroché aux branches d'un noisetier. Voulant partir et se saisir du reliquaire, la branche se souleva, faisant la même manœuvre à plusieurs reprises avec le même effet, il y vit un signe divin. il décida donc d'édifier en ce lieu le monastère qu'il voulait créer. Il dota l'abbaye de nombreuses terres dont celle de Godonécourt, des bénédictins en prirent soin. Saint-Mihiel doit son nom à l'archange Michel qui est le saint protecteur de la commune à qui est dédiée l'abbaye bénédictine; la légende veut que sept méchantes fées auraient voulu engloutir le village de Godonécourt sous les eaux de la Meuse en y précipitant chacune un rocher. l'Archange Michel intervint et elles laissèrent tomber leurs rochers sur le rivage où ils se trouvent encore. En 1203 des drapiers de Verdun vinrent s'installer en ville et contribuèrent ainsi à son développement.
La bourgade restait distincte de l'abbaye et eurent chacune leur rempart, lors des ravages induits par la querelle des Investitures un château fut construit, en 1090, pour la défense des deux parties. Il en fut ainsi jusqu'en 1301 et le Traité de Bruges qui abandonnait à Albert de Habsbourg le Barrois mouvant à Philippe IV le Bel; le chef lieu du Barrois non-mouvant (rive droite de la Meuse, n'étant pas vassale du roi de France) et devenait le chef lieu juridique du Barrois.
Elle fut chef-lieu de district de 1790 à 1795. Les moines chassés par la Révolution , la ville eut un collège puis après la guerre de 1870 elle devint le siège de la 40e division d'infanterie.
Saint-Mihiel fut occupée pendant quatre ans par les Allemands à partir du 24 septembre 1914, elle fut ensuite au centre d'une importante bataille de la Première Guerre mondiale : le Saillant de Saint-Mihiel, les Alliés y entrèrent le 13 septembre 1918 et elle reçut la Visite de Raymond Poincaré et Clemenceau; elle avait subi d'importantes destructions.
Le 16 juin 1940, elle fut de nouveau occupée, une vingtaine d'otages allaient être exécutés mais furent sauvés par l'avance foudroyante des Américains qui délivrèrent la ville le 1er septembre 1944.


text:
-376
Aquesta pagina concernís l'an -376 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Republica Romana[modificar | modificar la font]
Eleccion dei tribuns de la plèba Caius Licinius Stolon e Lucius Sextius Lateranus que prepausèron una tièra de reformas politicas, socialas e economicas per melhorar la vida dei plebèus. L'objectiu èra de partejar lo poder suprèm entre patricians e plebèus, de luchar còntra la presa de contraròtle progressiva dei tèrras agricòlas de l'ager publicus per lo patriciat e de demenir la pression dei dèutes de la plèba. Lei mesuras principalas prepausadas foguèron lo restabliment dau cònsolat amb un cònsol elegit au sen de la plèba, la defensa d'ocupar mai de 500 jugeras sus l'ager publicus e una durada suplementària per pager lei dèutes. Lo patriciat refusèt aquelei reformas e lei dos tribuns utilizèron son drech de vetò totei leis eleccions franc d'aquelei dei tribuns onte foguèron tornarmai elegits.


text:
Economia de Sri Lanka
L'economia d'Sri Lanka es dependenta principalament de l'exportacion de produchs primaris, coma lo tè, lo cauchó e sos derivats. La posicion geografica de l'isla fa que la siá capitala, Colombo, siá un dels pòrts mai importants del Ocean Indian.
Dempuèi 1977, lo país a cambiat, en quitant un modèl economic socialista per adoptar un modèl d'economia de mercat, orientat vèrs l'exportacion. Lo 1983 s'inicièt una guèrra civila entre las etnias cingalesa e la minoritat tamil, que s'esperlonguèt fins a 2009 en causant de grands damatges a l'economia del país. Mas malgrat la guèrra, lo produch interior brut del país cresquèt gaireben 5% a l'an en los darrièrs 10 ans. Las despensas del govèrn en desvolopament e en lo combat als Tigres de Desliurança de Tamil Eelam faguèron amb que lo PIB cresquèsse gaireben 7% a l'an entre 2006 e 2008[1].
Lo sector primari ocupa près de la mitat de la populacion activa. Los principals produchs agricòlas son lo te (que n'es lo tresen productor mondial), l'arròs, lo cauchó e lo coco.
Lo sector segondari ocupa solament un sièisen de la populacion activa. Las indústrias extractivas principalas son lo grafit (primièr productor mondial), las pèiras preciosas de la region de Radnapura e la sal comuna (Anayiravu, Puttalam, Palaviya). Mai interès economic an l'ilmenita e mineralas parionas, extraches dels sables. Las indústrias manufactureras son pauc desvolopadas, e la majoritat derivan de las activitats agropecuarias coma la produccion de copra, de sucre, òlis, de la pèl, lo cauchó (pneumatics), de la fusta e lo papièr, la cervesa, lo tabac e lo coton. Autras indústrias destacadas son las del ciment e lo bastiment, la refinatge de petròli e autras indústrias quimicas (fems, produchs farmaceutics), ceramica e siderurgia, mas se tròban frenadas per la manca d'energia. Las principalas indústrias son localizadas a Colombo, Maha Nuwara e Jaffna.
L'estat encoratja tanben los investiments estrangièrs.
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 The World Factbook Consultat lo 26 de març 2011


text:
Decenni
Un decenni es periòde de dètz ans. Lo tèrme deriva del latin decennium, de decem "dètz" e annus "an".
Un decenni es, per definicion, un grop de dètz annadas, se pòt doncas indiferentament utilizar lo tèrme decenni per identificar las dètz darrièras annadas : « Lo darrièr decenni a vist l'emergéncia d'Internet » ; bornar un periòde de dètz annadas : « lo decenni xyz (cap d'Estat que son mandat a durat 10 ans) foguèt marcat per una fasa d'expandiment » ; o un periòde de dètz annadas en cronologia : « lo decenni dels ans 1920 es escaissat los Ans Fòls ».
L'ONU consacra cèrts decennis a un tèma. Atal, lo Decenni 2001-2010 l'an declarat "Decenni internacional per la promocion d'una cultura de la non-violéncia e de la patz al profièch dels enfants del mond".


text:
Limont-Fontaine
Limont-Fontaine es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situada entre Maubeuge e Avesnes-sus-Helpe, entre Val de Sambre e Avesnois (sul territòri del Parc natural regional del Avesnois).
Située entre Maubeuge et Avesnes-sur-Helpe, entre Val de Sambre et Avesnois (sur le territoire du Parc naturel régional de l'Avesnois).
.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo territòri èra antany dividit en dos parròquias : Limont e Fontaine. Lo caseriu de Fontaine a conservat lo sieu glèisa, anciana capèla del monastèri. Proprietat de la Abbaye de Hautmont, la glèisa de Limont èra una parròquia del décanat de Avesnes del temps qu'aquela de Fontaine fasiá partida del décanat de Maubeuge.
En 1654, lo vilatge #èsser dévasté per las tropas francesas de la garnison de Guise.
Le territoire était autrefois divisé en deux paroisses : Limont et Fontaine. Le hameau de Fontaine a conservé son église, ancienne chapelle du monastère. Propriété de l'Abbaye d'Hautmont, l'église de Limont était une paroisse du décanat d'Avesnes tandis que celle de Fontaine faisait partie du décanat de Maubeuge.
En 1654, le village fut dévasté par les troupes françaises de la garnison de Guise.


text:
Juan Manuel de Rosas
Juan Manuel de Rosas (vadut Juan Manuel José Domingo Ortiz de Rozas y López de Osornio a Buenos Aires, lo 30 de març de 1793; † Southampton, Anglatèrra, lo 14 de març de 1877, tanben conegut com lo brigadièr generau Juan Manuel de Rosas, lo Restaurador de las leis - castelhan Restaurador de las leyes - o simplament lo Restaurador) que ho un militar e un òmi politic argentin governador de Buenos Aires. Après la soa victòria suber lo generau Juan Lavalle en 1828, que gavidè la Confederacion Argentina. Après la soa des.hèita de la batalha de Caseros lo 3 de heurèr de 1852, lo son regim federau qui avèva perdut los sostien d'autes capdaus federaus com Justo José de Urquiza, que cadó e Rosas qu'avó d'acabar la soa vita en Anglatèrra en exili.
Qu'ei ua figura hèra polemica per'mor que governè durant lo conflicte enter unitaris e federaus. Peus sons detractors que ho un dictator deus sanguinaris opausat au progrès, enemic deus intellectuaus, xenofòb e qui isolè lo país en tot impausar la terror dab la soa milícia aperada la Mazorca ; aquesta vision que ho desenvolopada per l'escrivan e president Domingo Faustino Sarmiento. Peus sons partisans, au contre, Rosas que dehenó los interès deu país contre los capitaus francés e anglés ; que tractè dab los indians de la pampa enlòc deus exterminar sistematicament, çò qui'u èra facilitat per la soa pregonda coneishença de l'araucan de la pampa (qui n'escrivó ua gramatica e un diccionari), mentre qui los sons enemics unitaris, après la desh.èita deu Restaurador en mei de començar de préner lo poder en tot executar centeas de partisans deu Restaurador, que perpetrèn un genocidi indians au cors de la campanha au desèrt gavidada peu generau Julio Argentino Roca e qu'impausèn un sistèma chic democratic (dab eleccions trucadas e shens cap vòte secret) au servici deus capitaus estrangèrs e deus interès d'ua oligarquia virada de cap a Euròpa e qui mespresava Argentina ; aquesta dehensa deus interès estrangèrs qu'aniré dinc har participar Argentina a la destruccion sistematica de Paraguai, hèra industrializat alavetz e donc tròp concurrenciau per Anglatèrra dens la region.
La legenda negra de Rosas qu'ei donc sovent aisidament capvirada en legenda arroseta peus sons partisans en bèth comparar sa moralitat dab los actes deus sons opausants. Que ho atau pro reabilitat au cors deu sègle XX e uei, eth, atau com son enemic Sarmiento que figuran suus bilhets de la moneda argentina.
Somari
Vita[modificar | modificar la font]
Temps de mainatge[modificar | modificar la font]
Que ho batejat e qu'èra lo hilh deu militar León Ortiz de Rozas e de la proprietària de tèrras Agustina López de Osornio. Mainatge qu'estudiè dens un collègi privat abans de servir dens lo còs deus Migueletes on e pelegè durant las Invasions anglesas de l'arriu de la Plata. Après que viscó dens la provícia de Buenosa Aires, a despart de Buenos Aires e de las soas hèitas politicas. La vita alavetz qu'i èra marcada per un isolament deu grans e condicions de vita mauaisidas.
Carrièra com proprietari de tèrras[modificar | modificar la font]
En 1813 qu'esposè Encarnación Ezcurra qui seré la mair deus son tres mainatges : Juan, Maria (morta mainada) e Manuelita.
Bon administrador de tèrras mercés a la soa experiéncia deu terrenh e a la soa autoritat, que s'emancipè de la soa familha e que he fortuna dab la carn salada.
Debuta de la soa carrièra politica[modificar | modificar la font]
A partir de 1820 que's consacrè cada còp a ua carrièra de militar e d'òmi d'estat en bèth participar dab eficacitat militara e diplomacia au conflicte enter Buenos Aires e la Província de Santa Fe gavidada peu caudillo Estanislao López. Que participè tanben a la campanha "au desèrt" en bèth mesclar ofensiva militara sanhosa e diplomacia (ajudada per la soa coneishença de la lenga araucana).
En 1828 lo generau unitari Juan Lavalle que capvirè lo governador de Buenos Aires Manuel Dorrego. Rosas e Lòpez qu'ajudèn aqueth darrèr mes, fin finala, Dorrego que ho près per Lavalle e fesilhat. Lavalle que comentó tanben mantuas exaccions contre los federaus abans d'estar vençut per Rosas au cap d'un procès qui acabaré dab la nominacion de Rosas com governador de Buenos Aires dab lo títol de Restaurador de las Leis.


text:
Encés
L'encés (del latin incensum, participe de incendere, 'alumar', 'encendre') es una preparacion de resinas aromaticas vegetalas barrejadas amb d'òlis essencials d'origina animala o vegetala, qu'en cremar desprene un fum perfumat qu'a d'aplicacions religiosas, terapeuticas o esteticas. Las societats chinesa e japonesa n'utilizavan ancianament coma partida integrala de l'adoracion de divinitats indoïstas. Lo bodisme n'utiliza sempre dins los monastèris, en maai de la Glèisa Ortodòxa dins la celebracion de la Liturgia Divina coma, en grad menor, mai d'una confession crestiana, coma la catolica.


text:
Carency
Carency es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La seigneurerie de Carency i aguèt atribuit al Sègle XIV a una branca cadette de las Borbó-La Camina, #que los membres #prene pel continuament lo nom de princes de Carency
La seigneurerie de Carency fut attribuée au Sègle XIV à une branche cadette des Bourbon-La Marche, dont les membres prirent par la suite le nom de princes de Carency


text:
Olibrius
Flauius Anicius Olybrius (mòrt en 472), mai conoissut coma Olibrius[Olibri?], fuguèt un emperaire roman d'Occident que reinèt quauquei mes en 472 a la fin de l'Empèri Roman d'Occident. Succediguèt a Anthemius e fuguèt remplaçat per Gliceri. Obtenguèt rapidament lo sostèn dei Borgondas qu'ocupavan la màger part d'Itàlia mai moriguèt d'idropisia a la fin de 472, après solament quauquei mes de rèine. Après sa mòrt, lei senhors borgondas, mèstres vertadiers de la peninsula, podián pas venir emperaires e quatre mes fuguèron necessaris per trobar un successor.


text:
La Palú de Verdon
La Palú de Verdon (La Palud-sur-Verdon en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge touristique, a unitat|935|m {{}} d'altitud[1], a conegut per la siá rota de las Crêtes e las siás belvédères sus las gargamèlas del Verdon. La Dent d'Airal es 800 m a lo-dessus del riu.
Lo Baou travèrsa la municipalitat e pres lo Verdon (riu). Lo massís del Montdenier s'estend sus la part nòrd de la comuna.
Le village touristique, à 935 m d’altitude[1], est connu pour sa route des Crêtes et ses belvédères sur les gorges du Verdon. La Dent d'Aire est 800 m au-dessus de la rivière.
Le Baou traverse la commune et rejoint le Verdon (rivière). Le massif du Montdenier s’étend sur la partie nord de la commune.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
La_Torre.


text:
Belleu
Belleu es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Aquela localité a situat près de Soissons.
Cette localité est située près de Soissons.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Testificat L'an 1143 jos la forma latinisée de bellus Locus « lo polit luòc »[1].
Attesté en 1143 sous la forme latinisée de bellus Locus « le beau lieu »[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ TGF, panatòri 2 (Ernest Negre)
- ↑ TGF, vol 2 (Ernest Nègre)


text:
Villampuy
Villampuy es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure et Loir e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
- La Baujum a situat sus la RD 955 (ex RN 155) #que connècta Châteaudun a Orléans.
- Pareau Es un masatge caseriu situat sus la rota de Varize.
- Dessainville Es un caseriu situat sus la rota de Bazoches-en-Dunois.
- Juvrainville Es un caseriu situat sus la rota de Membrolles.
- La Folie est située sur la RD 955 (ex RN 155) qui relie Châteaudun à Orléans.
- Pareau est un hameau situé sur la route de Varize.
- Dessainville est un hameau situé sur la route de Bazoches-en-Dunois.
- Juvrainville est un hameau situé sur la route de Membrolles.


text:
Relevés des monuments aux morts guerre 14-18
Les relevés des monuments aux morts des différentes communes ont été faits par quelques amis et moi-même. Ces relevés seront mis à jour régulièrement.
Monument de la Commune de CORME ROYAL
retour département 17
Monument de la Commune de POUILLENAY
retour département 21
Monument de la commune de PALAVAS les FLOTS
Monument de la Commune de COURCY
Monument de la Commune d'Aix Noulette
Monument de la Commune Cauchy à la Tour
Monument de la Commune d'Estrée
Monument de la Commune d'HOUDAIN
Monument de la Commune de LA BUISSIERE
Monument de la Commune de REBREUVE
Monument de la Commune de Thérouanne
retour département 68
Monument de la Commune d'ASPACH
retour département 68
Monument de la Commune d' Aspach le Bas
retour département 68
Monument de la Commune de BALGAU
Monument de la Commune de BANTZENHEIM
Monument de la Commune de BENNWHIR
Monument de la Commune de BIESHEIM
Monument de la Commune de BURNHAUPT le BAS
Monument de la Commune de BURNHAUPT le HAUT
Monument de la Commune de COURTAVON
Monument de la Commune de FERRETTE
Monument de la Commune d'HIRTZBACH
Monument de la Commune d'HIRTZFELDEN
Monument de la Commune d'HORBOURG
Monument de la Commune de KUNHEIM
Monument de la Commune de LEVONCOURT
Monument de la Commune de LIEBSDORF
Monument de la Commune de MOOSLARGUE
MOOS-NIEDERLARG
Monument de la Commune de MUNCHOUSE
Monument de la Commune de NIEDERHERGHEIM
retour département 68
Monument de la Commune d'OSTHEIM
retour département 68
Plaque commémorative
Monument de la Commune de RIBEAUVILLE
Monument de la Commune de RIXHEIM
Monument de la Commune de ROPPE
Monument de la Commune de WINKEL
Monument de la Commune de WITTELSHEIM nouveau
Monument de la Commune de DEMANGEVELLE
Monument de la Commune de HAUTEVELLE
Monument de la Commune de LURE
Monument de la Commune de MALLERONCOURT
Monument de la Commune de Sainte Marie en CHAUX
Monument de la Commune de Saint SAUVEUR
Les relevés des monuments aux morts des différentes communes ont été faits par quelques amis et moi-même. Ces relevés seront mis à jour régulièrement.
mise à jour : août 2014


text:
Roz-Lanrieg
Roz-Lanrieg en breton ( Roz-Landrieux en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La parròquia de Roz-Landrieux fasiá partida del doyenné de Dòl en levant del évêché de Dòl e èra jol vocable de sant Pierre.
Lo Abbaye La nòstra-Madama del Tronchet, possedissiá de bens, rendas, de tèrras, juridictions, en la parròquia de Rozlandrieuc[1]. #Que çò Prieuré Sant-Pierre e Sant-Paul de Roz-Landrieux.
La paroisse de Roz-Landrieux faisait partie du doyenné de Dol relevant de l'évêché de Dol et était sous le vocable de saint Pierre.
L'Abbaye Notre-Dame du Tronchet, possédait des biens, rentes, terres, juridictions, dans la paroisse de Rozlandrieuc[2]. Dont le Prieuré Saint-Pierre et Saint-Paul de Roz-Landrieux.


text:
Icar
Dins la mitologia grèga, Icar (en grèc ancian Ἴkapoς / Ikaros) es lo filh de l'arquitècte Dedal e d'una esclava cretesa, Naupactèa. Es conegut subretot per èsser mòrt aprèp aver volat tròp prèp del Solelh.
Mite[modificar | modificar la font]
Icar e Dedal cercavan de fugir lor exili, Cnossòs, en Creta e de tornar a Atenas, ciutat que Dedal n'èra originari. Volián tanben escapar a la venjança de Minòs que perseguiá Dedal perque aquel aviá ajudat Pasifèa a s'acoplar amb un taur blanc (çò que donèt lo Minotaure). Segon d'autras versions, Dedal auriá donat a Ariana l'idèa del fil nosat a la cavilha de Tesèu, li permetent de fugir lo laberint onte lo minotaure èra presonier, e que Dedal seriá estat l'arquitècte.
Podent pas anar per las mars, que Minòs contrarotlava, o pels camins, Dedal aguèt l'idèa, per fugir Creta, de fabricar d'alas coma aquelas dels aucèls, fabricada de cera e de plumas. Prevenguèt son filh, li enebissent de s'aprochar tròp prèp de la mar, a causa de l'umiditat, e del solelh, a causa de la calor. Mas Icar, que li agradava tant la sensacion del vol, oblidèt e prenguèt tròp d'altitud; la calor faguèt fondre la cera. Sas alas cediguèron e moriguèt precipitat dins la mar que pòrta encara son nom: la mar Icariana.
Pausanias dona una autra version de la legenda: segon el, Dedal e Icar fugiguèron Creta dins de naus pichonas — Dedal avent inventat per las far lo principi de la vela, fins alara desconeguda dels òmes. Mas Icar, navigator malaisit, naufraguèt prèp de Samos. Son còrs seriá estat trobat sus las ribas de l'illa per Eracles, que li donèt una sepultura e nomenèt Samos e la mar a l'entorn Icariá. Aquela version la torna prene Diodòr de Sicília, que precisa sonque qu'Icar foguèt precipitat dins la mar ont se neguèt. Pasmens aquela version s'acòrda pas amb la legenda de la vela negra del vaissèl menant Tesèu e los captius grècs cap a Creta, e de la vela blanca qu'oblidèt d'ajocar al retorn, provocant la mòrt de son paire, Egèu - aquel episòdi essent normalament anterior a aquel del vol d'Icar e de Dedal.
Tèmas[modificar | modificar la font]
Lo mite d'Icar abòrda de tèmas coma las relacions paire-filh, l'efècte nefast que pòt aver un conselh o una enebicion, coma lo desir de l'òme d'anar totjorn pus luènh, amb lo risc de dever tornar cap a sa condicion de simple èsser uman.
Fonts[modificar | modificar la font]
- Apolodor, Bibliotèca (II, 6, 3), Epitoma (I, 12–13).
- Diodor de Sícilia, Bibliotèca istorica (IV).
- Igín, Fablas (XL).
- Ovidi, Fastes (IV, 284 et 567), Metamorfòras(VIII, 183–235).
- Pausanias, Descripcion de la Grècia (IX, 11, 4-5).


text:
Auvèrnhe (Occitània)
Auvèrnhe, o Auvèrnha, z-es una region istorica d'Occitània, au còr dau Massís Centrau. Contunha aperaquí lo territòri dau pòble gal daus arvèrnes. Fuguèt un ensems de senhoriás a l'Edat Mejana, puèi fuguèt una província dau Regim Ancian (dinc lo reiaume de França).
Sa capitala istorica z-es Clarmont-Ferrand.
Lo gentilici z-es auvernhat -a o auvernhàs -assa (de l'occitan ancian alvernhatz), auvernhasc -a.
L'Auvèrnhe istoric englòba mas los departaments dau Puèi de Doma, dau Chantau e l'oèst dau departament dau Naut Léger (parçan de Brivadés). La region istorica englòba pas Borbonés e Velai, que son de regions tradicionalament distintas (pasmens fan partida de l'Auvèrnhe administratiu actuau).
Istòria[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Galariá[modificar | modificar la font]
-
Los monts Domats o la Linha daus Puèis
-
Vista de Clarmont-Ferrand dempuèi lo Puèi Domat
-
La maison de l'Apoticari, vèrs Montferrand (Clarmont-Ferrand)
-
L'aeropòrt de vèrs Clarmont-Ferrand
-
Los monts de Cantal
-
La vila vièlha vèrs Tièrn
-
-
Lo festenau d'Orlhac
-
-
La glèisa romanica de Sant Astremòni vèrs Soire
-
La glèisa romanica de vèrs Sent Nectari
-
Lo còn de Vulcània, pargue europèu dau volcanisme


text:
Boulieu d'Anonai
Boulieu d'Anonai (Boulieu-lès-Annonay en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Boulieu-lès-Annonay a situat per via viària a 40 minutas de Sant-Étienne, e per distància orthodromique a :
La commune de Boulieu d'Anonai est située par voie routière à 40 minutes de Saint-Étienne, et par distance orthodromique à :
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La vila de Boulieu a #èsser fòrça @frapper per las guèrras de religions #qu'an suprimidas qualques monuments de la vista de las bonloculiens tala que lo temple e la carrièra del faubourg tot dos brulés.
La ville de Boulieu a été très frappée par les guerres de religions qui ont supprimées quelques monuments de la vue des bonloculiens tel que le temple et la rue du faubourg tout deux brulés.


text:
ADN polimerasa
L'ADN polimerasa qu'ei un complèxe enzimatic qui cataliza la sintèsi de l'ADN aperada replicacion de l'ADN ; aquesta replicacion que produseish duas moleculas identicas d'ADN en prohèitar de l'estructura macromoleculara de la molecula d'ADN constituida de duas cadenas complementàrias de nucleotids.
L'ADN polimerasa que pòt tanben estar implicada dens los procès de d'adobament de la molecula d'ADN o de recombinason genetica. Qu'existeishen diferentas menas d'ADN polimerasas.
Somari
Proprietats[modificar | modificar la font]
L'ADN polimerasa que desplega l'eliç dobla d'ADN (mercés a la topoisomerasa) entà poder aubrir la molecula (mercés a l'elicasa) e la mentiéner auberta (mercés a las soa proteïnas associadas) en bèth utilizar senglas cadenas com matritz per formar duas navèras moleculas d'ADN en bèth apariar navèths nucleotids complementaris dab los de la doas cadenas de la molecula mair). Ditz d'un aute biais, cada molecula hilha que possedeish ua cadena de nucleotids de la molecula mair e ua cadena nava assemblada peu complèxe enzimatic de l'ADN polinerasa.
L'addicion de navèths nucleotids que's hè mercés a l'enzim ADN polimerasa.
Cada cadena de la molecula ADN qu'ei orientada dab ua extremitat 5' e ua auta 3' e que las duas cadenas que son orientadas en direccions opausadas (per aquesta rason la molecula d'ADN qu'ei dita antiparallèla). Lo problèma dab l'ADN sintetasa qu'ei que non pòt pas formar cadenas navèras pas que dens lo sens 5'-3' e, de tot biais b'ac pòt pas har sonque en avent ua amòrça. Per aquesta rason, ua de las moleculas hilhas qu'ei formada de contunh (en bèth hornir nucleotids dens lo sens 5'- 3' suber la cadena orientada dens aqueth sens) e l'aute formada per tròç (aperats fragments d'Okazaki) e a partir d'amòrças d'ARN (formadas mercés a la primasa) qui serveishen a iniciar l'accion de l'enzim ADN polimerasa. Entà acabar lo procès de replicacion que cau remplaça los diverses fragments d'amòrças d'ARN per nucleotids d'ADN : aquò qu'ei la mission de l'ADN ligasa.
La cadena orientada 3' - 5' e formada de contunh qu'ei aperada cadena avançada e l'auta (bastida tròç per tròç) cadena retardada
Complèxe enzimatic[modificar | modificar la font]
Enter los enzims qui constitueishen l'ADN polimerasa que cau mentàver :
Topoisomerasa[modificar | modificar la font]
La topoisomerasa que desplega la dobla eliç de la macromolecula d'ADN entà que's posca aubrir en bèth dessepara las soas duas cadenas.
Elicasa[modificar | modificar la font]
L'elicasa que mantien la molecula d'ADN obèrta entà que la horcada de replicacion e posca realizar la replicacion de l'ADN.
Primasa[modificar | modificar la font]
La primasa que forma las amòrça d'ARN (los fragments d'Okazaki) suber la cadena orientada 3' - 5' entà que l'enzym ADN polimerasa e posca sintetizar aquesta navèra cadena tròç per tròç.
Proteïnas estabilizatriz[modificar | modificar la font]
ADN polimerasa (enzim)[modificar | modificar la font]
L'ADN polimerasa que horneish nucleotids dens lo sens 5'- 3' sus ua amòrça de nucleotids.
ADN ligasa[modificar | modificar la font]
La ligas que replaça los ARN deus fragments d'Okazaki per nucleotids d'ADN sus la cadena retardada.


text:
Pedro Calderón de la Barca
Pedro Calderón de la Barca (Madrid, 17 de genièr de 1600 – Madrid, 25 de mai de 1681) es un autor de la literatura espanhòla del Sègle d'aur espanhòl, concretament al Barròc. Èra capelan e autor d'òbras de teatre, inclutz de tragèdia, comèdia e dramas liturgics.
Se faguèt remarcar coma a soldat al servici del Duc del Infantado a la Guèrra de Trenta Ans pendent lo sèti d'Hont Arràbia de 1638 e a la Guèrra dels Segaires. Ferit pendent la Batalha de Lhèida 1642, obtenguèt la licéncia absoluda en 1642 e una pension a vida.
òbras famosas[modificar | modificar la font]
- La vida es sueño
- El alcalde de Zalamea
- El médico de su honra
- La dama duende
- El gran teatro del mundo
Tèmas[modificar | modificar la font]
Los tèmas de Calderón son aqueles tipics del barròc e dins un ambiant de pessimisme existencial. Se demanda çò qu'es la realitat, sobretot pren en compte las desillusions de la societat, perque tota la vida sembla un sòmi. L'individú es asfixiat pels convencionalismes e las envejas, que lo daissan èsser liure nimai mantenir sos principis, entre aqueles se destaca l'onor. La religion ocupa un ròtle central: defend una pietat autentica e respectuosa amb los dògmes del catolicisme. L'amor apareis coma lo motor de l'accion pels personatges, caracterizat per un de trachs de son personnatge que s'apròcha de l'arquetipe.
Estil[modificar | modificar la font]
Calderón centra tota l'òbra a l'entorn d'un dilèma existencial que patís un personatge. Escriu en vèrs e amb fòrça monològs simbòlics. Sa recèrca formala lo plaça dins lo cultisme, amb una lengua plena de metafòras, referéncias literàrias e musicalitat. S'inspira de Lope de Vega dins la concepcion de l'accion dramatica e l'escenografia (a que dona importància).
Lo compositor alemand Carl Schadewitz (1887-1947), metèt en musica qualques òbra de Calderón de la Barca.


text:
Margny-lès-Compiègne
Margny-lès-Compiègne es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Margny lès Compenha se situa al Nòrd de París, en la region Picardie,en lo departament de l'Oise. Es una de las vilas vesinas de Compenha, se tròba doncas en bordure de l'Oise. Se tròba pas leon d'una estacion: aquela de Compenha.
La vila compòrta 665 ectaras per unitat|16|km {{}} de voirie. Aquela superficie compren sustot :250 000 m2 de jardins e 94 300 m2 de terrens d'òci #qu'unitat|19570|m|2 {{}} reservats a la practica de l'espòrt. N'a una densitat de 1 161 Modèl:Hab./Km²
Margny lès Compiègne se situe au Nord de Paris, dans la région Picardie,dans le département de l'Oise. Elle est une des villes voisines de Compiègne, elle se trouve donc en bordure de l'Oise. Elle se trouve non lion d'une gare: celle de Compiègne. La ville comporte 665 hectares pour 16 km de voirie. Cette superficie comprend notamment :250 000 m2 de jardins et 94 300 m2 de terrains d'agrément dont 19 570 m2 réservés à la pratique du sport. Elle a un densité d'1 161 Modèl:Hab./km²
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Margny-Lès-Compenha es un luòc en principi préhistorique de contunh gallo-romain. L'origina del nom de Margny es gallo-romaine, e designa lo domeni d'un @dénommer Madrinius. La forma actuala del nom se fixa pas #qu'a Modèl:La s en conservant la vièlha paraula francesa « lès » #que significa : costat, flanc.
Lo vilatge #nàisser al pè d'una còsta, entre la « plana » crayeuse, #que culmini a unitat|101|m}} e la vallée alluvionnaire de la Oise, #que se bassa a unitat|33|m {{}}. La còsta de Margny a a causa d'una flexure, descenuda d'ais pro brutal, #que fa immergir la craie d'unitat|80|m {{}} jos l' Oise per remontar a Compenha abans de s'enfonsar jol bòsc. Aquel serral plan expausat, #èsser propice a la vinha, mas i aguèt remplaçat a la fin de la Modèl:S- per òrtas e dels jardins. Al pè de la flexure s'estend lo lièch màger de l'Oise. Lo riu s'i estendiá en divèrses braces en los épaisses alluvions argilo-sableuses ont la capa phréatique aflora en étangs e en maires. Existissiá una granda maire dicha « de Margny », situada sus la localizacion del parc de la comuna, d'ont l'actual quartièr dels étangs merita lo sieu nom. Aquela prée marécageuse es totjorn menaçada per las inondacions, aquelas de 1658, 1784, 1926, 1993-94.
Los anautits faches del Mejan Age
- Las circunscripcions eclesiasticas de l'ancian regim #conservar la délimitation de las « vilas » : Compenha levava de Soissons mas Margny de Beauvais, mai justament del abbaye bénédictine de Sant-Lucien. Una crotz de fèrre se levava al mièg de l'ancian pont dicha de Sant Louis e marcava lo cambiament de juridiction. Lo vièlh pont reconstruit per Sant Louis traversava lo riu dempuèi lo Gròs Torn e se appuyait, marge drech sus una sòrta de tem, dicha boulevard, environada de fossés, #que dominava la prée de Margny. Aquela prée #èsser lo teatre de maints tournois e joutes, e de fèstas de 1200 a 1410. Es sus aquel meteis endroit que Jeanne d'Arc #èsser capturada en 1430 amb lo sieu fraire Pèira d'Arc.
- Aital lo cap del pont fortificada en « boulevard », #que protegissiá #çò que #èsser longtemps lo sol passatge permanent sul riu dintrarà Pont-l'Avesque e Pont-Sant-Maxence, #èsser abans tota una zòna militar.
- Lo bastiment del Pont Nòu en 1733-34, entrena lo redreçament de la cauçada de Margny, #que #èsser alavetz mai facilament connectada a Compenha. Los contestations #èsser de mai en viscas mai entre Compenha e Margny, #que se disputavan lo Prée Margny (nomenat pel continuament lo pichon Margny), #lo que formavan una zòna ont las juridictions se enchevêtraient del temps que la siá importància economica s'aumentava. Lo intégrité de Margny i aguèt preservat fins en 1790, la Revolucion #permetre la mainmise de Compenha sul Pichon Margny.
- En defòra del artisanat rural, una indústria #aparéisser defunta Modèl:S- a Margny : una manufacture de llençols, camelots e peluches, fondada per Jacquin. Aquela manufacture reiala i aviá installat sus la localizacion de l'actuala comuna, mas #desaparéisser cap a 1770, sens dobte victima del tractat de Eden (liure escambi amb la Grand Bretanha).
- L'informe estrech entre las 2 comunitats entrenava de conflictes. La mesfisança èra granda cap a Compenha, soupçonnée d'apuntadas annexionnistes. La disputa #esclatar a l'intencion de la futura estacion de camin de fèrre. Margny Se planhiá que lo camin de fèrre foguèsse mai lèu un inconvénient, voliá demorar un pòble. Dempuèi l'installacion de l'estacion en 1847, una activitat industriala e comerciala a transformat lo vilatge demorat fins ailà rural.
- Las eleccions legislatiuas de Margny opausavan regularament lo cònsol de Compenha contra un òme politic de la comuna. Aquel #èsser lo cas de Octave Butin, cònsol de Margny a las 4 eleccions consecutivas de 1902 a 1919. En lo moment de la siá administracion, complís la transformacion de Margny en la en dotant localas e mièges d'una vila. Ne fau un omenatge a las siás qualitats d'administrador, un monument ludut #èsser dédié en 1928, al dedins de la nòva comuna.
Margny-Lès-Compiègne est un site d’abord préhistorique puis gallo-romain. L’origine du nom de Margny est gallo-romaine, et désigne le domaine d’un dénommé Madrinius. La forme actuelle du nom ne se fixe qu’au Sègle XIX en conservant le vieux mot français « lès » qui signifie : côté, flanc.
Le village naquit au pied d’une côte, entre la « plaine » crayeuse, qui culmine à 101 m et la vallée alluvionnaire de l’Oise, qui s’abaisse à 33 m. La côte de Margny est due à une flexure, abaissement d’axe assez brutal, qui fait plonger la craie de 80 m sous l’Oise pour remonter à Compiègne avant de s’enfoncer sous la forêt. Ce coteau bien exposé, fut propice à la vigne, mais fut remplacé à la fin du Modèl:S- par des vergers et des jardins. Au pied de la flexure s’étend le lit majeur de l’Oise. La rivière s’y étalait en plusieurs bras dans les épaisses alluvions argilo-sableuses où la nappe phréatique affleure en étangs et en mares. Il existait une grande mare dite « de Margny », située sur l’emplacement du parc de la mairie, d’où l’actuel quartier des étangs mérite son nom. Cette prée marécageuse est toujours menacée par les inondations, celles de 1658, 1784, 1926, 1993-94.
Les hauts faits du Moyen Age
- Les circonscriptions ecclésiastiques de l’ancien régime conservèrent la délimitation des « cités » : Compiègne relevait de Soissons mais Margny de Beauvais, plus précisément de l’abbaye bénédictine de Saint-Lucien. Une croix de fer se dressait au milieu de l’ancien pont dit de Saint Louis et marquait le changement de juridiction. Le vieux pont reconstruit par Saint Louis traversait la rivière depuis la Grosse Tour et s’appuyait, rive droite sur une sorte de redoute, dite boulevard, entourée de fossés, qui dominait la prée de Margny. Cette prée fut le théâtre de maints tournois et joutes, et de fêtes de 1200 à 1410. C’est sur ce même endroit que Jeanne d’Arc fut capturée en 1430 avec son frère Pierre d'Arc.
- Ainsi la tête du pont fortifiée en « boulevard », qui protégeait ce qui fut longtemps le seul passage permanent sur la rivière entre Pont-l’Évêque et Pont-Saint-Maxence, fut avant tout une zone militaire.
- La construction du Pont Neuf en 1733-34, entraîne le redressement de la chaussée de Margny, qui fut alors plus facilement reliée à Compiègne. Les contestations furent de plus en plus vives entre Compiègne et Margny, qui se disputaient le Prée Margny (nommé par la suite le petit Margny), lesquels formaient une zone où les juridictions s’enchevêtraient alors que son importance économique s’accroissait. L’intégrité de Margny fut préservée jusqu’en 1790, la Révolution permit la mainmise de Compiègne sur le Petit Margny.
- En dehors de l’artisanat rural, une industrie apparut fin Modèl:S- à Margny : une manufacture de draps, camelots et peluches, fondée par Jacquin. Cette manufacture royale était installée sur l’emplacement de l’actuelle mairie, mais disparut vers 1770, sans doute victime du traité d’Eden (libre échange avec la Grande-Bretagne).
- Le rapport étroit entre les 2 communautés entraînait des conflits. La méfiance était grande envers Compiègne, soupçonnée de visées annexionnistes. La querelle éclata au propos de la future gare de chemin de fer. Margny se plaignait que le chemin de fer fût plutôt un inconvénient, il voulait rester un village. Depuis l’installation de la gare en 1847, une activité industrielle et commerciale a transformé le village demeuré jusque là rural.
- Les élections législatives de Margny opposaient régulièrement le maire de Compiègne contre un homme politique de la commune. Ce fut le cas d’Octave Butin, maire de Margny aux 4 élections consécutives de 1902 à 1919. Lors de son administration, il accomplit la transformation de Margny en la dotant des locaux et moyens d’une ville. En hommage à ses qualités d’administrateur, un monument lui fut dédié en 1928, à l’intérieur de la nouvelle mairie.


text:
Jèsus Crist
Jèsus Crist, lo Crist o simplament Crist es lo nom balhat a Jèsus de Nazaret per lei crestians, que lo considèran coma lo Messias (xpισtός / Christos en grèc ancian), « l'onch dau Senhor » anonciat per l'Ancian Testament dau judaïsme, mòrt e ressuscitat per lo salvament deis òmes.
Lei musulmans lo considèran coma un profèta (apelat `Îsâ).
Lei recèrcas criticas dau sègle XIX comencèron de dissociar Jèsus Crist (la figura celèsta) e Jèsus de Nazaret (lo personatge istoric).
Somari
Lo Jèsus de l'istòria[modificar | modificar la font]
La fe en Jèsus Crist se referís a l'istòria de Jèsus de Nazaret, ebrieu de Galilèa, qu'apareis au sègle I dins lo cercle de Joan Batista, avans de s'engatjar, entornejat de quauquei discípols, dins una carriera de predicacion itineranta d'un a dos ans e mieg, essencialament en Galilèa, en praticant garisons e exorcismes. Suscita l'estrambòrd e la fervor, desvelant la maufisança deis autoritats politicas e religiosas, avans d'èstre arrestat, condemnat e crucificat vèrs l'an 30 a Jerusalèm pendent la fèsta josieva de la Pasca, sota l'administracion dau prefècte de Judèa Ponç Pilat.
Dins lei premierei decennis que sègon la sieuna mòrt vèrs 30, sei discípols se van constituir en pichonei comunautats a l'entorn de doi cresenças: aquela que Jèsus èra lo Messias atendut per lei josieus, e aquela qu'èra ressuscitat e èra apareissut a quauquei testimònis. Aqueu « movement dei discípols de Jèsus », per lei sieunei cresenças en la mission messianica e la resurreccion de Jèsus, constituiguèt alora una sècta particulara au sen dau judaïsme dau Segond Temple, fòrça mai diversificat qu'aqueu que vendrà après 70 sota l'impulsion dau judaïsme farisèu, que n'eissiguèt lo judaïsme rabinic.
Istòria dei dògmas crestians[modificar | modificar la font]
Novèu Testament e lei premierei concilis[modificar | modificar la font]
Lei tèxts crestians pus ancians son lei letras de Pau de Tars, que 7 dei 14 que conten lo Novèu Testament son consideradas uei coma autenticas e escrichas aperaquí entre 50 e 65. Jèsus i es presentat coma « Senhor » investit dau poder e dau salvament divins. Pau, pr'aquó, discutís pas de la natura divina ó umana de Jèsus. L'essenciau de la profession de fe de Pau (òm parla tamben de kerigma) se manifèsta dins la Premiera Epistòla ai Corintians. S'empara sus l'afirmacion dau salvament per un redemptor divin, lo Messias enviat per Dieu per redimir lei pecats deis òmes.
Dins lei tres evangèlis sinoptics, Jèsus es titolat indiferentament de Messias, de fiu de l'òme e de fiu de Dieu. S'agís de denominacions josievas que seràn reinterpretadas per la tradicion crestiana. Lo tèrme de Messias designa dins lei profecias d'Isaïas lo servidor sofrant qu'anóncia lo « Reiaume de Dieu ». Lo fiu de l'òme dins lo Libre de Danièl èra la personificacion dau pòble elegit dins la sieuna puretat iniciala exempta de pecats. L'apellacion fiu de Dieu, que serà lo fondament de la doctrina de la trinitat crestiana, èra un títol dei sobeirans ellenistics, e, per lei josieus, aqueu dau Messias en tant que rei d'Israèl.
L'idèa de la divinitat de Jèsus apareis clarament a la fin dau sègle I, dins leis escrichs joanics (l'Evangèli de Joan, que fa de Jèsus lo « Vèrbe de Dieu », lei tres Epistòlas de Joan e l'Apocalipsi) e dins lei letras pseudoepigraficas de Pau de Tars consideradas uei coma lei pus tardivas (Epistòla ai Colossians e Epistòla ais Efesians), qu'afirman la preexisténcia dau Crist, « imatge dau Dieu invisible », en fasent l'incarnacion de Dieu.
Lei premierei concilis de Nicèa en 325 e de Constantinòble en 381 menèron au « Simbòl de Nicèa », credo que definís ansin la cresença ortodòxa en Jèsus Crist:
- « Cresèm en un sol Senhor, Jèsus Crist, lo Fiu unic de Dieu, naissut dau Paire avans totei lei sègles, Lutz eissida de la Lutz, Dieu vertadier eissit dau Dieu vertadier, engendrat e non creat, consubstanciau au Paire e per qui tot foguèt fach; que per nosautres leis òmes e per lo nòstre salvament, descendèt dei cèus e s'incarnèt de l'Esperit Sant e de la verge Maria e se faguèt òme. Foguèt crucificat per nosautres dau temps de Ponç Pilat, patiguèt e foguèt sebelit; ressuscitèt dei mòrts lo tresen jorn, segon leis escrituras; montèt au Cèu ont es assetat a la drecha dau Paire. D'aquí deu tornar ambé glòria per jutjar lei vius e lei mòrts, e lo sieu règne aurà pas de fin. »[1]
Aqueu credo s'opausava en particular a l'arrianisme, que negava la consubstancialitat.
La question de la natura de Jèsus: òme ó Dieu?[modificar | modificar la font]
Mantun còp, dins lei comunautats crestianas dei doi premierei sègles, la cresença en la divinitat de Jèsus conoissèt d'autrei camins qu'aquelei seguits per la Glèisa de Roma, en particular dins lei comunautats orientalas e encara mai dins aquelei de l'espaci pèrsa.
Quauqueis uns (ebionitas e elcasaïtas) van demorar estacats a la transcendéncia dau Dieu dau judaïsme tradicionau e a l'umanitat de Jèsus. D'autrei au contrari (marcionitas e montanistas) van exaltar la divinitat de Jèsus. Certanei comunautats d'inspiracion gnostica sègon aquesta mesma via.
Ignasi d'Antiòquia (35-107) insistís sus la realitat de la vida terrèstra de Jèsus. Justin de Naplosa (105-135) recurrís au tèrme logos de la filosofia grèga present dins l'Evangèli de Joan. Origènes (185-254) ensaja de comprendre coma la natura umana s'unís a la natura divina en Jèsus. Per eu, l'arma dau Crist existís avans la sieuna naissença e es per mieg d'aquela arma que lo logos divin s'unís a la carn concebuda per Maria. Aquela vision cristologica es dirèctament eissida dau binitarisme de Filon.
La tèsi d'una natura purament divina[modificar | modificar la font]
Gnosticisme e maniqueïsme[modificar | modificar la font]
Lei gnosticismes crestians considèran qu'existís una natura bona (divina o creada per Dieu) e una marrida (terrèstra, e/ó creada per un demiürg), non mescladissas e en conflicte.
Referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Marly-le-Roi
Marly-le-Roi es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Yvelines e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Marly-lo-Rei se situa a aperaquí quinze quilomètres a l'oèst de París, a mens de dètz quilomètres al nòrd de Versailles e egalament mens de cinc quilomètres al sud de Sant-Germain-en-Laye. A bastit sus una sòrta de promontori en contrebas e al nòrd del scenari del Cœur-en Volant al bòrd #que se'n trobava çò castèl de Marly uèi desaparegut. Ledit promontori Domina d'aperaquí 150 mètres la vallée de la Seine mai al nòrd. L'urbanizacion a concentrat en la mitat nòrd del territòri communal, la mitat sud en essent majoritairement tampa per la bòsc domaniale de Marly.
Las municipalitats limitrophes de Marly-lo-Rei son Lo Pòrt-Marly al nòrd-es, Louveciennes a l'èst, L'Aquela-Sant-Cloud al sud-es, Bailly al sud, La Étang-la-Vila a l'oèst, Mareil-Marly al nòrd-oèst e Lo Pecq al nòrd.
La municipalitat es longée, en lo sieu limit es, per la rota nacionala 186 #que connècta Versailles a Sant-Germain-en-Laye, traversada per la expedís départementale 7 #que permet de prene, al nòrd, Lo Pecq de contunh Sant-Germain-en-Laye e, al sud, Bailly de contunh Sant-Cyr-l'Escòla e longée, en lo sieu limit oèst, per la expedís départementale 161 #que connècta Sant-Germain-en-Laye al Étang-la-Vila e Villepreux.
Al plànol ferroviaire, la municipalitat es desservie pel Transilien Escomesas Santas-Lazare en parca de Marly-lo-Rei, situada sus la linha Escomesas-Santas-Lazare-La Defensa-Sant-Nom-la-Bretèche.
La municipalitat compti cinc quartièrs :
- lo Vièlh Marly-Ombreges-Monbâti, amb otèls particulars del Sègle XVIII e la glèisa Santa-Vigor, édifiée al Sègle XVII ;
- lo Scenari-Òrtas-Vauillons-Bòsques Martin, amb los sieus ostals individuales, e lo parc Jean Witold ;
- las Grandas-Tèrras, quartièr residencial ;
- Montval, amb lo sieu gymnase, lo sieu grop escolar e la siá bibliotèca ;
- Los Coteaux, en comprenent l'ancian masatge caseriu de Montval.
La commune de Marly-le-Roi se situe à environ quinze kilomètres à l'ouest de Paris, à moins de dix kilomètres au nord de Versailles et également moins de cinq kilomètres au sud de Saint-Germain-en-Laye. Elle est bâtie sur une sorte de promontoire en contrebas et au nord du plateau du Cœur-Volant au bord duquel se trouvait le château de Marly aujourd'hui disparu. Ledit promontoire domine d'environ 150 mètres la vallée de la Seine plus au nord. L'urbanisation est concentrée dans la moitié nord du territoire communal, la moitié sud étant majoritairement couverte par la forêt domaniale de Marly.
Les communes limitrophes de Marly-le-Roi sont Le Port-Marly au nord-est, Louveciennes à l'est, La Celle-Saint-Cloud au sud-est, Bailly au sud, L'Étang-la-Ville à l'ouest, Mareil-Marly au nord-ouest et Le Pecq au nord.
La commune est longée, dans sa limite est, par la route nationale 186 qui relie Versailles à Saint-Germain-en-Laye, traversée par la route départementale 7 qui permet de rejoindre, au nord, Le Pecq puis Saint-Germain-en-Laye et, au sud, Bailly puis Saint-Cyr-l'École et longée, dans sa limite ouest, par la route départementale 161 qui relie Saint-Germain-en-Laye à L'Étang-la-Ville et Villepreux.
Au plan ferroviaire, la commune est desservie par le Transilien Paris Saint-Lazare en gare de Marly-le-Roi, située sur la ligne Paris-Saint-Lazare-La Défense-Saint-Nom-la-Bretèche.
La commune compte cinq quartiers :
- le Vieux Marly-Ombrages-Monbâti, avec des hôtels particuliers du Sègle XVIII et l’église Saint-Vigor, édifiée au Sègle XVII ;
- le Plateau-Vergers-Vauillons-Bois Martin, avec ses maisons individuelles, et le parc Jean Witold ;
- les Grandes-Terres, quartier résidentiel ;
- Montval, avec son gymnase, son groupe scolaire et sa bibliothèque ;
- Les Coteaux, comprenant l'ancien hameau de Montval.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo luòc a conegut dempuèi 676, jos Thierry III.
Marly Es proprietat dels senhors de Montmorency fins a lo sieu aquesiment per Louis XIV en 1676 #que i fa bastir per Jules Hardouin-Mansart « lo sieu » castèl de Marly, mai intime que Versailles e ont poirà consagrar-se a los plasers personals. Lo castèl, situat sul scenari del Cœur en Volant, es alimenté ne de aiga per la maquina de Marly e la aqueduc de Louveciennes e la extremitat nòrd a adornat d'una conca, en contrebas, al nivèl del pòble, e d'un immens abreuvoir ont los cavalièrs pòdon dintrar amb las siás muntures ! Aquela conca i aurà adornat, jos Louis XV, pels dos celèbres cavals de Marly sculptés en 1745 per Guillaume Coustou. En 1789, lo castèl a saquejat pels revolucionàrias e daissat a l'abandon.
En 1794, lo vilatge a rebatejat per la Revolucion Marly-la-Maquina (e mai se aquela i aja situat sus la municipalitat de Bougival) e los cavals son « subtilisés » per èsser installats a París sus la met de la Concòrda de contunh meses a l'intrada de la avenguda dels Camps-Élysées en 1795. Uèi, se tròban a l'abric dels intempéries al musèu del Louvre en lo tribunal Marly de l'ala Richelieu.
En 1799, un industrial, Alexandre Sagniel, crompa lo castèl a l'abandon e installa de talhièrs de filature en los comuns. Mancat, aquel industrial en trobant pas pas a cedir lo castèl dins l'estat de délabrement avançat, lo desmantella e ne vend las pèiras coma pèiras a bastir[1]. En 1806, lo domeni passa entre las mans de l'administracion de las Aigas e Bòsques.
Lo periòde impressionista vei lo pòble, en sollicitant d'aqueles de Bougival, Louveciennes o Croissy, atraire los pintors coma Sisley o Pissarro aital coma de poètas, escrivans e escultors.
- Lo nom de Marly a #èsser donat a una automobila bastida l'an 1956 per la societat Simca, lo break Simca Marly.
- Lo nom de Marly a #èsser donat a un plan "La Timbale Marly", (un salpicon), barreja a basa de légumes, de fruchas, de peis e de carn. Los ingrédients an talhat finement...
Le lieu est connu dès 676, sous Thierry III.
Marly est propriété des seigneurs de Montmorency jusqu'à son acquisition par Louis XIV en 1676 qui y fait construire par Jules Hardouin-Mansart « son » château de Marly, plus intime que Versailles et où il pourra s'adonner aux plaisirs personnels. Le château, situé sur le plateau du Cœur Volant, est alimenté en eau par la machine de Marly et l'aqueduc de Louveciennes et l'extrémité nord est agrémenté d'un bassin, en contrebas, au niveau du village, et d'un immense abreuvoir où les cavaliers peuvent entrer avec leurs montures ! Ce bassin sera agrémenté, sous Louis XV, par les deux célèbres chevaux de Marly sculptés en 1745 par Guillaume Coustou. En 1789, le château est pillé par les révolutionnaires et laissé à l'abandon.
En 1794, le village est rebaptisé par la Révolution Marly-la-Machine (bien que celle-ci soit située sur la commune de Bougival) et les chevaux sont « subtilisés » pour être installés à Paris sur la place de la Concorde puis placés à l'entrée de l'avenue des Champs-Élysées en 1795. Aujourd'hui, ils se trouvent à l'abri des intempéries au musée du Louvre dans la cour Marly de l'aile Richelieu.
En 1799, un industriel, Alexandre Sagniel, achète le château à l'abandon et installe des ateliers de filature dans les communs. Failli, cet industriel ne trouvant pas à céder le château en l'état de délabrement avancé, le démantèle et en vend les pierres comme pierres à bâtir[2]. En 1806, le domaine passe entre les mains de l'administration des Eaux et Forêts.
La période impressionniste voit le village, à l'instar de ceux de Bougival, Louveciennes ou Croissy, attirer les peintres comme Sisley ou Pissarro ainsi que poètes, écrivains et sculpteurs.
- Le nom de Marly a été donné à une automobile construite en 1956 par la société Simca, le break Simca Marly.
- Le nom de Marly a été donné à un plat "La Timbale Marly", (un salpicon), mélange à base de légumes, de fruits, de poisson et de viande. Les ingrédients sont coupés finement...
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Avenguda dels Combatents se pòt veire moellons de marbre ròsa en un mur de clausura.
- ↑ Avenue des Combattants on peut voir des moellons de marbre rose dans un mur de clôture.


text:
Sants-Montjuïc
Lo districte de Sants-Montjuïc es lo Districte III, un dels dètz en que se dividís la vila. Es lo pus vast de Barcelona amb una superfícia de 2090 ectaras.
Trobam los quartièrs seguents: Hostafrancs, La Bordeta, Poble-sec, Font de la Guatlla, Sants, Sants-Badal, La Marina del Port e La Marina del Prat Vermell. Lo sieu territòri compren tanben lo poligòn industrial de la Zona Franca, una part del pòrt de la vila e la montanha de Montjuïc. Lo 1èr de genièr de 2005 i vivián 177 636 abitants.


text:
169
Gabriéu Brun.
Etudes Comtadines.
Lou mestié de glòri.
Couvivènço Msicalo.
Jan-Pèire Monier.
Lou tourna de Cesar...
Pèire Mazodier.
ForrOccitània.
L’Astrado.
169
Dicho e raconte en terro de bouvino.
Etudes Comtadines.
Ensignadou Nòstis emissioun Prouvèrbi.
L'endeman d’eleicioun.
Editouriau Lou dèute.
L’atualita en image.
L’Evenamen.
Aveni di Lengo de Franço?
Trin di Fèsto e Manifestacioun Prouvençalo.
Carreto ramado, Carreto, Cavaucado
36en Festenau Prouvençau
Massugo
Gardian de sant Jòrgi
Sivèstre Clap.
Vièsti coumtadin
Santo-Estello.
Estage
Jouine de Prouvènço.
Lou mestié de glòri.
Nouvèu disque de Counvivènço Musicalo.
La Brigo en fèsto
Paumarés de la Mirèio d’Or e di Jouine de Prouvènço.
Lou municipe de Pamparigousto.
Prouvèrbi toucant lou bestiàri (fin).
Emilo Bonnel un pouèto de noste tèms.
Lis Esperita dóu Mount-Tabor.
Lou tourna de Cesar...
Tradicioun de la Sant-Bàqui.
Lis espacejado dóu barrulaire à velò. E la primo s’acampè!
Lou cantoun d’Estève dóu Mas de Grichaud
Paroles d’ici.
ForrOccitània.
L’Astrado.
Sivèstre Clap au Palais dóu Roure
Après la despartido pèr li Camp d’Alis de nosto regretado Sabino Barnicaud, es Sivèstre Clap, direitour dis Archivo Municipalo d’Avignoun, qu’es esta nouma Counservadou dóu Palais dóu Roure, en Avignoun, l’ancian palais di Baroncelli.
Sivèstre Clap a de racino en Cesarenco. Couneissèn bèn soun paire, Mèste Vincèns Clap, egrègi autour prouvençau em’ especialisto de Daudet.
Sivèstre Clap a realisa, is Archivo Municipalo, un pres-fa qu’es pas de dire, emé la numerisacioun dóu founs tant drud de la Vilo d’Avignoun qu’es, desenant acessible pèr la telaragno (internet) i cercaire, istourian em’ i curious.
Sivèstre Clap, au Palais dóu Roure, vai entamena uno obro de meme nivèu emé la reourganisacioun dis archivo e founs doucumentàri barouncelian, mistralen e mieterran. Se dis que i‘aurié, belèu, quaucarèn coume 200.000 à 500.000 doucumen óuriginau à tria, classa, numerisa e metre à dispousicioun dóu publi.
I’a ‘qui de tablèu ancian, letro, foutò, aficho, couleicioun de revisto e de journau, de founs venènt de dounacioun, de libre, disque etc, toucant majamen touto la pountannado de la Reneissènço Prouvençalo e Miejournalo di dos man dóu Rose (fin dóu siècle 19en e siècle 20en). I’a meme, un founs Esperandieu, emé lis archivo d’aquéu d’aqui sus l’afaire de Glozel. E encaro mai un founs italianisant, coume un autre founs sus lis Indian d’Americo, que Folcò de Baroncelli counsideravo coume si fraire, e Joe Hamman que filmè, en Camargo, li proumié...western.
Lou 5 de Mai, au Roure, en présenci di membre dóu counsèu d’amenistacioun de la Foundacioun Flandreysy-Esperandieu, dóu persounèu dóu Palais, e de Valerìo Siaud, ajoun au deputa-conse d’Avignoun, Francés Feraud, conse-ajoun dóu quartié dóu Pounènt e delega pèr la Culturo e li Tradicioun Pouvençalo de la Vilo d’Avignoun, a presenta Sivèstre Clap is assouciacioun prouvençalo : Oustau de la Culturo Prouvençalo d’Avignoun, Escolo dóu Flourege, Parlaren Païs d’Avignoun, Parlaren en Vaucluso, Li Nouvello de Prouvènço, Estello d’Avignoun, Riban de Prouvènço, Escandihado de Mount-Favet, Assouciacioun Baroncelli.
Francés Feraud n’en proufichè pèr counfierma la voucacioun dóu Roure de fougau internaciounau de Culturo Prouvençalo, Miejournalo e Mieterrano, e diguè que la Vilo d’Avignoun metrié li mejan uman e materiau que faran mestié.
Souvetan à Sivèstre Clap de faire dóu vièi oustau di Baroncelli un liò mai que mai astra, en lou fasènt intra, de plan pèd, dins lou siècle 21en. N’a la voio e li coumpetènci necito.
Pòu èstre assegura, pèr acò, dóu soustèn de tóuti lis assouciacioun prouvençalo d’Avignoun.
27099


text:
1969
Aquesta pagina concernís l'an 1969 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Sodan[modificar | modificar la font]
Après aperaquí cinc annadas de caòs politic e d'impossibilitat de formar un govèrn estable, lei civius perdiguèron tornarmai lo poder au profiech dei militars menats per lo coronèu Gaafar Nimeiry que capitèt un còp d'estat (25 de mai). Nimeiry establiguèt un regime autoritari e enebiguèt totei lei partits politics. Pasmens, chausiguèt rapidament de s'apielar sus lei comunistas per faciar l'oposicion dei Fraires Musulmans e deis autrei movements islamistas, especialament lei madistas que se gropavan sus l'illa d'Aba.
Arts[modificar | modificar la font]
Literatura[modificar | modificar la font]
Publicacion de Sason de la migracion vèrs lo nòrd, òbra principala de l'escriban sodanés Tayeb Salih (1929-2009). Aqueu libre es vengut una òbra majora de la literatura internacionala e donèt a Tayeb Salih l'estatut d'autor major de la literatura aràbia.
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Astronomia[modificar | modificar la font]
Lo 20 de julhet, capitada de la mission lunara estatsunidenca Apollo 11 Buzz Aldrin, Michael Collins e Neil Armstrong) que se pausèt dins la Mar de la Tranquillitat. Permetèt la premiera exploracion umana d'una autra planeta. Lo 14 de novembre, novèla capitada d'una mission Apollo (Apollo 12) que se pausèt dins la region d'Oceanus Procellarum.
-
Fotografia de l'equipatge de la mission Apollo 11 (Buzz Aldrin, Michael Collins e Neil Armstrong).
-
Fotografia dau tir de la mission Apollo 11.
-
Fotografia de Buzz Aldrin sus la Luna.
-
Fotografia de Buzz Aldrin e dau module lunar d'Apollo 11.
-
Fotografia de l'equipatge de la mission Apollo 12.
Informatica[modificar | modificar la font]
Desvolopament de la premiera version dau sistèma operatiu Unix. Invencion dau lengatge de programacion Pascal per l'informatician Niklaus Wirth (nascut en 1934).
Medecina[modificar | modificar la font]
Premiera implantacion d'un còr artificiau per lo mètge estatsunidenc Denton Cooley. Lo còr implantat èra fòrça pesuc (250 kg per lo compressor) mai permetèt au pacient d'esperar 62h l'ensèrt d'un còr. Pasmens, lo pacient moriguèt 32h après l'ensèrt en causa d'una infeccion dei palmons agravadas per leis immunosupressors.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 1 de genièr - Verne Troyer, actor american
- 3 de genièr - Michael Schumacher, pilòt alemand de Formula 1
- 5 de genièr - Marilyn Manson, cantaire american
- 23 de genièr - Ariadna Gil, actritz catalana e espanhòla
- 1 de febrièr - Gabriel Batistuta, fotbolaire argentin
- 11 de febrièr - Jennifer Aniston, actritz americana
- 1 de març - Javier Bardem, actor espanhòl
- 20 de març - Fabian Galtièr, jogaire de rugbi occitan
- 24 de març - Ilir Meta, primièr ministre d'Albania
- 25 d'abril - Renée Zellweger, actritz americana
- 14 de mai - Cate Blanchett, actritz australiana
- 8 de junh - J. P. Manoux, actor american
- 14 de junh - Steffi Graf, jogaira de tennis alemanda
- 15 de junh - Cédric Pioline, jogaire de tennis francés
- 18 d'agost - Edward Norton, actor american
- 28 d'agost - Jack Black, actor american
- 10 de setembre - David Trueba, realizator espanhòl
- 25 de setembre - Catherine Zeta-Jones, actritz britanica
- 1 d'octobre - Marcus Stephen, president de Nauru
- 30 d'octobre - Stanislav Gross, primièr ministre de la Republica Chèca
- 7 de novembre - Ferriol Macip i Bonet, grafista, traductor, musician e jornalista catalan
- 28 de decembre - Linus Torvalds, desvolopaire del sistèma Linux
- Guido Rimonda, violonista italian
- Lu Siqing, violinista chinés
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 2 de febrièr - Boris Karloff, actor britanic (n. 1887)
- 26 de febrièr - Levi Eshkol, primièr ministre d'Israèl (n. 1895)
- 26 de febrièr - Karl Jaspers, filosòf alemand (n. 1883)
- 28 de març - Dwight D. Eisenhower, general e president dels Estats Units (n. 1890)
- 5 d'abril - Rómulo Gallegos, president de Veneçuèla (n. 1884)
- 2 de mai - Franz von Papen, cancelièr alemand e primièr ministre de Prussia (n. 1879)
- 22 de junh - Judy Garland, actritz e cantaira americana (n. 1922)
- 2 de julhet - Mikio Naruse, cineasta japonés (n. 1905)
- 3 de julhet - Brian Jones, musicial de la banda The Rolling Stones (n. 1942)
- 6 d'agost - Theodor Adorno, sociològ e filosòf alemand (n. 1903)
- 9 d'agost - Sharon Tate, actritz americana (n. 1943)
- 9 d'agost - Cecil Frank Powell, fisician britanic, Prèmi Nobel (n. 1903)
- 17 d'agost - Otto Stern, fisician alemand, Prèmi Nobel (n. 1888)
- 3 de setembre - Ho Chi Minh, cap del Vietnam del Nòrd (n. 1890)
- 22 de setembre - Adolfo López Mateos, president de Mexic (n. 1910)
- 21 d'octobre - Jack Kerouac, escrivan american (n. 1926)
- 17 de decembre - Arthur da Costa e Silva, president de Brasil (n. 1902)
Prèmi Nobel[modificar | modificar la font]
- Prèmi Nobel de Fisica : Murray Gell-Mann
- Prèmi Nobel de Quimia : Derek Harold Richard Barton, Odd Hassel
- Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina : Max Delbrück, Alfred D. Hershey, Salvador E. Luria
- Prèmi Nobel de Literatura : Samuel Beckett
- Prèmi Nobel de la Patz : Organizacion Internacionala del Trabalh
- Prèmi Nobel d'Economia : Ragnar Anton Kittil Frisch, Jan Tinbergen


text:
Varennes-en-Argonne
Varennes-en-Argonne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Varennes es un cap de luòc de costat en vivent, d'aperaquí 700 abitants, vorejat a l'oèst per la bòsc de Argonne, al limit dels departaments dels Ardennes e de la Marna. A traversat pel Airal #que pren la siá font en lo Sud Meusien e #que se tira en lo Aisne a nautor de Senuc (Ardennes).
Las municipalitats limitrophes son : Montblainville (al nòrd-oèst), Charpentry (al nòrd), Cheppy (a l'èst), Boureuilles (al sud) e Viena-lo-Castèl (al sud-oèst, en la Marna).
Coma fòrça comunas de la region, es jumelée amb una municipalitat alemanda, Petershausen, (granda banlèga de Munich, en Bavière).
Varennes est un chef lieu de canton vivant, d'environ 700 habitants, bordé à l'ouest par la forêt d'Argonne, à la limite des départements des Ardennes et de la Marne. Elle est traversée par l'Aire qui prend sa source dans le Sud Meusien et qui se jette dans l'Aisne à hauteur de Senuc (Ardennes).
Les communes limitrophes sont : Montblainville (au nord-ouest), Charpentry (au nord), Cheppy (à l'est), Boureuilles (au sud) et Vienne-le-Château (au sud-ouest, dans la Marne).
Comme beaucoup de communes de la région, elle est jumelée avec une commune allemande, Petershausen, (grande banlieue de Munich, en Bavière).
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Torn del relòtge amb la plaque de la detencion de Louis XVI
vignette|Esquèrre|Soldat american ferit lo lo 26 de setembre de 1918 a Varennes-en-Argonne. Lo mémorial de Pennsylvanie Lo vilatge s'a retut celèbre en lo moment de l'episòdi de la detencion de Louis XVI e de la siá familha, lo 21 de junh 1791 al ser, en lo moment d'una temptativa de fugida #que #fracassar. Lo sieu projècte preniá tropas demoradas fisèlas a la monarchie a Montmédy. Lo rei e la siá familha aguèron arturat a causa de Jean-Baptiste Drouet, mèstre de plaça de Santa-Menehould. La municipalité de Santa-Menehould en avent de dobtes sus passatgièrs soslinhats al relèu de plaça #demandar a Drouet de rattraper la Berline #que s'i èra arturat en lo sieu relèu de plaça una ora per endavant. #Prene, acompanhat de Guillaume, la rota de l'èst e #trobar los sieus postillons #que la #informar de l'itinerari d'aquela Berline; siatz la direccion de Varennes. #Arribar abans la Berline e, amb l'ajuda de las autoritats localas #que i aviá convencut de far controtlar escrupolosament los passapòrts dels ocupants #organizar un barrage. La familha reiala i aguèt confondut. Una plaque, situada près de l'actuala beffroi de la vila, indica la localizacion de « la auberge del braç d'Aur », que # la rota del Rei s'es arturada davant el[1]. Es al continuament d'aquela temptativa de fugida de París, ont lo rei èra de fa gaireben presoèr, al mensprètz del respècte de la Constitucion que la destitution del rei e l'idèa d'una Republica #prene còrs en l'esperit de la Nacion.
En lo moment del començament de la Primièra Guèrra mondiala, Varennes es alavetz ocupat per las tropas alemandas. Lo vilatge se #trobar dessús o près de la linha de tèsta pendent la màger part del conflicte e #èsser gaireben entièrament destruit per 4 ans de bombardements franceses. Contràriament a cèrts pòbles meusiens #qu'an pas jamai trobat la vida, Varennes #èsser totalament reconstruit.
Lo sieu musèu, lo musèu de Argonne, retrace lo passat del pòble e de la siá region, dempuèi l'epòca gallo-romaine fins al Sègle XX, en transeünt plan segur per la detencion de Louis XVI e los ombrívoles ans de la Primièra Guèrra mondiala.
Se pòt egalament admirar, a costat d'aquel musèu, lo mémorial de Pennsylvanie, édifié en 1927 pels Americanes, a la glòria de las regiments de l'armada americana #que #liberar Varennes ; aquela labor superbe e majestuós, d'estil néo-classic, domina lo bourg e se pòt descobrir de la nautor de la siá terrassa un panorama sus la campanha environnante.
Le village s'est rendu célèbre lors de l'épisode de l'arrestation de Louis XVI et de sa famille, le 21 juin 1791 au soir, lors d’une tentative de fuite qui échoua. Leur projet était de rejoindre des troupes restées fidèles à la monarchie à Montmédy. Le roi et sa famille furent arrêtés à cause de Jean-Baptiste Drouet, maître de poste de Sainte-Menehould. La municipalité de Sainte-Menehould ayant des doutes sur des passagers signalés au relais de poste demanda à Drouet de rattraper la Berline qui s'était arrêtée dans son relais de poste une heure auparavant. Il prit, accompagné de Guillaume, la route de l'est et rencontra ses postillons qui l'informèrent de l'itinéraire de cette Berline; soit la direction de Varennes. Il arriva avant la Berline et, avec l'aide des autorités locales qu'il avait convaincu de faire contrôler scrupuleusement les passeports des occupants il organisa un barrage. La famille royale fut confondue. Une plaque, située près de l'actuel beffroi de la ville, indique l'emplacement de « l'auberge du bras d'Or », devant laquelle la route du Roi s'est arrêtée[2]. C'est à la suite de cette tentative de fuite de Paris, où le roi était de fait quasi prisonnier, au mépris du respect de la Constitution que la destitution du roi et l'idée d'une République prirent corps dans l'esprit de la Nation.
Lors du début de la Première Guerre mondiale, Varennes est alors occupé par les troupes allemandes. Le village se trouva sur ou à proximité de la ligne de front pendant la majeure partie du conflit et fut presque complètement détruit par 4 années de bombardements français. Contrairement à certains villages meusiens qui n'ont jamais retrouvé la vie, Varennes fut entièrement reconstruit.
Son musée, le musée d'Argonne, retrace le passé du village et de sa région, depuis l'époque gallo-romaine jusqu'au Sègle XX, en passant bien sûr par l'arrestation de Louis XVI et les sombres années de la Première Guerre mondiale.
On peut également admirer, à côté de ce musée, le mémorial de Pennsylvanie, édifié en 1927 par les Américains, à la gloire des régiments de l'armée américaine qui libérèrent Varennes ; cet ouvrage superbe et majestueux, de style néo-classique, domine le bourg et l'on peut découvrir du haut de sa terrasse un panorama sur la campagne environnante.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ L'istorian André Castelot, ne la Cita de Varennes (librariá academica Perrin, 1971) a reconstitué los plànols del Vilatge de Varennes, a l'epòca de la detencion de Louis XVI.
- ↑ L'historien André Castelot, dans le Rendez-vous de Varennes (librairie académique Perrin, 1971) a reconstitué les plans du Village de Varennes, à l'époque de l'arrestation de Louis XVI.


text:
66
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 66 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman[modificar | modificar la font]
Perseguida de la repression liada a la conjuracion de Pison. En particular, lo generau Cnaeus Domitius Corbulo, fòrça populara gràcias a sei victòrias còntra lei Parts en 58-63, foguèt obligat de se suicidir. Aquò entraïnèt d'inquietuds vivas dins l'armada que sei caps acomencèron de pensar a un còp d'estat còntra Neron. D'autra part, l'emperaire Neron, totjorn sensa eiretier, assaièt de se maridar tornarmai. Sa premiera chausida, Claudia Antònia, filha de l'emperaire Claudi, refusèt e foguèt assassinada. En mai, Neron esposèt donc Statilia Messalina qu'èra son anciana mestressa. Dins aquò, tre lo mes de setembre, l'emperaire quitèt Roma per un viatge en Grècia.
A Jerusalèm, de trèbols religiós entre josieus e paganisme entraïnèron una revòuta d'unei vilas de Judèa e d'esmogudas a Alexàndria. Leis insurgents prenguèron l'avantatge a Jerusalèm. Conquistèron la fortalesa de Massada e capitèron de vencre lei fòrças dei captaus josieus opausats au movement. Puei, au nòrd de Jerusalèm, bateguèron una legion romana venguda restablir l'òrdre e li causèron de pèrdas importantas. Après aquela victòria, la natura de la revòuta cambièt e se transformèt en guèrra d'independéncia (Premiera Guèrra Judeoromana) ambé lo raliment de la màger part dau pòble e de l'elèit josieus a l'insureccion.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Fondacion d'una escòla basada sus lei principis dau confucianisme a Luoyang. Èra dubèrta ai fius dei foncionaris superiors, de l'aristocracia auta chinesa e ai fius dei nobles Xiongnus dau Sud. Aqueu drech donat ai nomadas de l'estèpa permetiá de mantenir lo ròtle de barri còntra leis autrei pòbles nomadas tenguts per lei Xiongnus dau Sud dempuei 47.


text:
Quiron
Quiron (en grèc ancian Xeίpwv, Kheírôn, ‘l'inferior’ dels filhs de Cronos) èra un centaure qu'èra reputat d'èsser lo mai savi e just de totes los membres de sa raça dina la mitologia grèga. Lo centaure, qu'èra lo filh de Cronos e Filira, viviá sul mont Pelion, mas coma d'autres centaures, ne foguèt fòrabandit pels lapitas. Se maridèt amb la nimfa Cariclo e sa filha Ocirroe foguèt la maire de Pelcos. Recebèt son ensenhament d'Apollon e Artèmis e foguèt l'ensenhaire d'Aquilles, Asclèpi, Tesèu, Jason, Aristèu e Acteon. Foguèt un grand professor dins divèrses domenis coma per exemple en musica, art, caça, morala, medecina e cirurgia.


text:
Ceret
Ceret en catalan (Céret en francés) es una comuna catalana situada dins la region de Lengadòc-Rossellhon e lo departament dels Pirenèus Orientals.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Deodat de Severac (1872-1921)
- Martin Fourcade (1988-)


text:
17
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 17 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman[modificar | modificar la font]
En Africa, lo cap numide Tacfarinas, ancian soudat dins lei tropas auxiliàrias de l'armada romana, capitèt de reünir sota sa direccion unei tribüs dei regions occidentalas de Sahara. Organizèt alora d'incursions còntra lei territòris romans d'Africa entraïnant una repòsta dau procònsol d'Africa Marcus Furius Camillus. Tacfarinas e sei combatents foguèron vencuts mai organizèron d'atacas novèlas tre l'annada seguenta.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Encoratjada per lei catastròfas naturalas, l'aristocracia e lo clergat, lei paisans se revoutèron còntra lo govèrn de Wang Mang (9-23). Lei movements pus importants se formèron au sud (Henan, Hubei) e a l'èst (Chimei). Foguèron a l'origina de pilhatges importants qu'entraïnèron d'insureccions de senhors — generalament pròches de la dinastia Ming — que s'afirmèron coma lei defensors de l'òrdre. En particular, au sud de la capitala, lei soudats dirigits per lei fraires Liu Yan e Liu Xiu chausiguèron un emperaire dins sei rengs.


text:
Publicado 17/09/2012 11:58:13CET
BARCELONA, 17 Sep. (EUROPA PRESS) -
Es servicis minims en ora punta pera grèva en Renfe e Transpòrts Metropolitans de Barcelona (TMB) s'an desvolopat eth maitin d'aguest deluns damb normalitat, en ua arturada de transpòrt qu'a provocat importantes retengudes enes accèssi de Barcelona.
A Renfe, es servicis s'an desvolopat sense incidéncies, maugrat qu'es linhes R3 e R4 presenten retards d'entre 30 e 50 minutes, segons a informat era companhia; es trens de Camins de Hèr dera Generalitat de Catalunya (FGC) an circulat damb totau normalitat eth 100% des convòis.
Es hilats d'autobús e mètro de Barcelona no an patit incidéncies remarcables pendent es servicis minims en ora punta, maugrat que s'an enregistrat "bèri casi isoladi de desperfèctes" ocasionadi as autobusi en circulacion.
En bèri moments, entre es 8 e es 9 deth maitin, s'a regulat eth flux de passatgèrs des des vestibuls de mètro de La Sagrera, Verdaguer, Sacrada Familha e Sants Sason per evitar que se superèsse era capacitat des cais.
Era grèva de transpòrt, somada ath començament deth cors universitari, a provocat transit dens pendent tot eth maitin, mès gran qu'auti deluns, damb vies d'accès de Barcelona coma era B-23, era C-58, era C-32 e era C-31 coma es mès cargades, maugrat qu'era situacion va en tot normalizar-se.


text:
Òrus Escorpion
Lo rei Òrus Escorpion o Her Sekhet (o Escorpion, Escorpion II o Sekhet, paraula qui vòu díser escorpion en la lenga egipciana - au mens dens lo son estat mei posterior ad aqueth rei - ) qu'èra un faraon egipcian deu periòde predinastic, e, adonc, de la dinastia 0.
N'avem com document sus eth pas sonque paucas mencions istoricas e, mei que mei, lo cap d'ua maçuga qui representa un òmi victoriós portant la corona de la Hauta Egipte dab un escorpion (probablement un ieroglif qui'u simboliza) e un haucon (ua de las mei vielhas representacions deu diu deus faraons Her (Òrus). Aqueth rei qu'a precedit de pauc temps lo faraon Narmer (tanben conegu com Nemes) de la Ièra dinastia qui juntè la Hauta e la Baisha Egipte, se n'èra pas la medisha perona com auguns ac creden.


text:
Sainte-Geneviève (Sèina Maritima)
Sainte-Geneviève es una comuna francesa administrada per lo departament de la Sèina Maritima de la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Santa-Geneviève se tròba en lo país de Bray.
Lo bourg a situat a 10 km de Neufchâtel-en-Bray, a 11 de Forges-las-Aigas e de Buchy, a 13 de Sant-Saëns e a 15 de Argueil.
Santa-Geneviève es distant de 3 km de la parca de Sommery mas la parca de Serqueux, a 9 km, es plan melhor desservie.
Sainte-Geneviève se trouve dans le pays de Bray.
Le bourg est situé à 10 km de Neufchâtel-en-Bray, à 11 de Forges-les-Eaux et de Buchy, à 13 de Saint-Saëns et à 15 d'Argueil.
Sainte-Geneviève est distante de 3 km de la gare de Sommery mais la gare de Serqueux, à 9 km, est bien mieux desservie.