text:
-480
Aquesta pagina concernís l'an -480 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Atenas[modificar | modificar la font]
Conclusion d'una aliança entre lei ciutats desirosas de se defensa còntra l'invasion de l'Empèri Aquemenida. Atenas i aguèt un ròtle important, especialament au sen de la flòta. Sei naviris participèron au combat dau cap Artemision onte bloquèron la progression dei naviris pèrsas fins a l'anientament de la resisténcia dei fòrças grègas ai Termopilas.
Aquela desfacha entraïnèt l'abandon de la Grècia centrala per lei coalizats e l'evacuacion d'Atenas franc de l'Acropòli ont una garnison se mantenguèt per menar una resisténcia simbolica. Aquelei defensors foguèron rapidament chaplats e la vila totalament pilhada e cremada (23 de setembre). Pasmens, l'evacuacion permetèt a la vila de gardar sei fòrças terrèstras e sa flòta. Ansin, lei naviris atenencs formèron la mitat de la flòta que ganhèt la batalha de Salamina onte la màger part de la flòta pèrsa foguèt batuda perdent entre 200 e 300 naviris (lo rèsta s'enfugiguèt e un nombre important quitèt la region grèga) còntra solament un quarantenau per lei Grècs.
Après aquelei batalhas, lei Pèrsas se retirèron au nòrd d'Atica per passar l'ivèrn. De negociacions acomencèron assaiant de devesir la coalicion grèga. Dins aquò, lei ciutats grègas refusèron finalament d'acceptar un acòrd e la guèrra contunièt.
Esparta[modificar | modificar la font]
Esparta e son rèi Leònidas prenguèron la direccion dei fòrças terrèstras cargadas de defendre la Grècia Centrala. Pasmens, en despiech d'una resisténcia acarnada au pas dei Termopilas, lei fòrças grègas foguèron desfachs e lei soudats espartencs exterminats. Aquò permetèt ai Pèrsas d'ocupar lo centre de Grècia e de pilhar Atenas abandonada per seis abitants. Esparta e seis aliats fortifiguèron l'istme de Corint. Pasmens, lei caps de Lacedemònia foguèron obligats per leis Atenencs d'atacar la flòta grèga a Salamina entraïnant la destruccion de la màger part de la flòta d'invasion. Après aquela batalha, cada camp demorèt sus sei posicions e Esparta mandèt divèrseis ambaissadas ai principalei vilas grègas, coma Atenas, per s'assegurar de son aliança.
Macedònia[modificar | modificar la font]
Participacion de Macedònia a la Segonda Guèrra Medica. Pasmens, lo rèi Alexandre menèt un jòc perilhós per contentar lei dos aspècts de la politica de son reiaume (somission ais Aquemenidas, raprochament ambé Grècia). Per defugir una ataca pèrsa, observèt sei deures de vassau deis Aquemenidas e participèt a la guèrra dins lo camp de Pèrsia. Pasmens, contunièt d'aver de contactes importants ambé lei ciutats-estats grègas encara independentas (informacions, venda de fusta per la construccion de la flòta atenenca... etc.).
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
En Sicília, una flòta foguèt mandada dins l'encastre dau conflicte regardant lo contraròtle d'Himera, èx-aliada de Cartage passada sota l'influéncia dei tirans de Siracusa. Lei Cartaginés esperavan tanben aprofichar lei dificultats de Grècia ocupada per l'invasion pèrsa. Après divèrsei dificultats causadas per un avitalhament marrit, la flòta capitèt de desbarcar mai lei fòrças cartaginesas foguèron anientadas a Himera. Aquela revirada permetèt lo començament de negociacions entre Siracusa e Cartage a prepaus d'un partiment de l'illa. Himera demorèt possession de Siracusa mai lo rèsta dei zònas d'influéncia respectivas demorèt identic. Cartage deguèt tanben pagar una indemnitat (2 000 talents d'argent).
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Aquemenida[modificar | modificar la font]
Acomençament de la campanha pèrsa qu'èra en preparacion còntra Grècia dempuei la victòria còntra Babilònia en 482 av. JC. Lei fòrças aquemenidas capitèron d'ocupar lo nòrd dau país sensa dificultat vertadiera avans de conquistar la Grècia Centrala a l'eissida de la batalha malaisada dei Termopilas. Atenas foguèt abandonada per seis abitants e cremada per lei tropas aquemenidas. Pasmens, la campanha deguèt s'arrestar ambé la desfacha navala de Salamina qu'entraïnèt la destruccion de la flòta pèrsa.
Aquò permetèt ai Grècs de se retirar en Peloponés que son istme foguèt fortificat per empachar una ataca dins lo corrent de l'ivèrn. Lei tropas pèrsas se retirèron alora vèrs lo nòrd de Grècia e preparèron una ofensiva novèla per l'annada seguenta.


c: text/html

text:
Juan Domingo Perón
Juan Domingo Perón (nascut lo 8 d'octobre de 1895 – mòrt lo 1èr de julhet de 1974) èra un oficièr e òme politic argentin. Foguèt elegit tres còps President d'Argentina de 1946 a 1955 e de 1973 a 1974. Perón e sa femna Eva èran bravament populars dins una part importanta de la populacion argentina e son encara considerats uèi coma d'icònas pels membres del Partit Peronista. Los admiraires de Perón aplaudiguèron sos esfòrces per eliminar la pauretat e per donar de dignitat al trabalh, mentre que sos detractors considèran qu'èra un demagòg e un dictador. Donèt vam al movement politic conegut coma lo Peronisme, movement encara popular dins l'Argentina d'ara. Aqueste movement vòl èsser o se definís coma una tresena via entre lo capitalisme e lo socialisme. Perón foguèt un dels presidents mai controversiats d'Argentina per son implicacion dirècta amb lo nazisme aprèp la Segonda Guèrra Mondiala.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
-540
Aquesta pagina concernís l'an -540 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
Començament d'una politica d'expansion en Sicília onte Cartage comencèt la conquista dei colonias fenicianas.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Aquemenida[modificar | modificar la font]
Per de rasons mau conegudas, acomençament d'una guèrra entre leis Aquemenidas e lei Babilonians (→ -539).


text:
Gasconha
Gasconha qu'ei ua region istorica: lingüisticament e culturaument que hè partida d'Occitània; politicament qu'ei partejada entre França (per guaireben tot lo son territòri) e Espanha (per la Vath d'Aran). Qu'ei limitada per l'ocean Atlantic (Mar Grana) a l'oèst, per l'estuari de Gironda au nòrd, per la part centrau de Garona a l'èst e peus Pirenèus au sud. Qu'èra a la Hauta Edat Mejana un principat puish mei tard, tanben que vadó un fèu d'Anglatèrra e ua part deu reiaume de França. Mentre que lo Ducat de Gasconha e s'aprima a partir de 1032 entà desaparéisher coma entitat politica, ua identitat culturau gascona que subsisteish a travèrs deu Regim Ancian e dinc aus nòstes dias. Dens la particion administrativa actuau Gasconha que se tròba dividida entre la region d'Aquitània e de Mieidia-Pirenèus.
Lo caplòc istoric de Gasconha qu'ei Aush.
Lo gentilici qu'ei gascon -a.
Departaments[modificar | modificar la font]
Gasconha que compren los departaments :
- de Gers
- deus Hauts Pirenèus
- de las Lanas
e en partida los :
- d'Arièja
- de Gironda[1]
- de la Hauta Garona
- d'Òlt e Garona
- deus Pirenèus Atlantics
- de Tarn e Garona.
La Val d'Aran, enqüèra que sia en Espanha, que hè part lingüisticament de Gasconha.
Ciutats[modificar | modificar la font]
Las ciutats principaus que son :
- Aush, lo son caplòc istoric
- Banhèras de Bigòrra
- Banhèras de Luishon
- Baiona-Anglet-Biàrritz (conurbacion deu Baish Ador)
- Bordèu
- Dacs
- Lorda
- La Tèsta
- Lo Mont
- Tarba
- Pau
- Vielha, lo caplòc de la Val d'Aran
Figura emblematica[modificar | modificar la font]
- Lo gascon mei conegut a travèrs deu mond ei lo celèbre d'Artanhan, deu son nom vertadèr Carles de Batz Castèlmoro.
Banèra[modificar | modificar la font]
La soa banèra (basada sus ua crotz de sant Andriu) qu'estó balhada peu papa au parat de la Tresau Crosada. Mès que cau plan díser que la banèra de la crotz de Sant Andriu n'ei pas jamei estada tròp populara ni d'usatge fòrça espandit. Recentament, ua banèra totaument nava, dita banèra de la Dauna, qu'estó prepausada coma simbèu modèrne deus País Gascons (la Gran Gasconha lingüistica). La banèra de la Dauna qu'ei compausada de dus triangles complementaris roge e blanc qui son las duas colors deus carrats deus festaires. Lo triangle roge qu'evòca lo triangle aquitan de la Gasconha lingüistica. La banèra qu'amuisha tanben un cap de dauna de perhiu, la de la Dauna de Brassempoi, ua escultura gravetiana de 25 000 ans d'atge, haut o baish, trobada a Brassempoi en Shalòssa. La Dauna simboliza l'estacament eternau a la tèrra e a la lenga de la Gran Gasconha. Lo drapèu de la Dauna qu'estó adoptat per ua majoritat en un sondatge organizat per Aquitaineonline e qu'aparescó oficiaument peu prumèr còp a l'Ostau de Vila de Baiona a l'estiu de 2008. Lo blason arborant leons e espigas de blat qu'ei tanben utilizat oficiaument (sus las façadas deus ostaus de comunas, coma a Baiona).
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
- Gascon, lenga vernaculara
- Gascons, pòble
- Basset blau de Gasconha, raça canina
- Ophrys de Gasconha, varietat d'orquidèa
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ La lemita òc/oïl es constituada per las comunas de Borg, Tauriac, Prinhac e Marcamps, Sent Gervasi, Virsac, Aubia e Espessàs, Salinhac, Molhac, Verac, Vilagoja, Salhans, Liborna, Pomirau, Semelion, Sent Cristòli das Bardas, Sent Genés de Castilhon, Pèisseguin, Taiac, Pèinormand, Sent Saurin d'Eila, Sent Antòni d'Eila.


text:
Vertat
Lo concèpte de vertat (o veritat) es pròpri de la filosofia, que valora de fachs o jutjaments en tèrmes de vertadier o faus. Lo concèpte de vertat vària segon l'epòca o l'estudi teoric. Se distinguisson subretot lei seguents:
- « Vertat » coma correspondéncia: es vertat aquò que disèm o pensam quand correspònd amb çò que passa o se pòt percebre dins la realitat. Requerís un mond exterior coma pròva de refutacion e part de la cresença qu'aquest mond se pòt conéisser, fach que fòrça negan (coma lei sceptics).
- « Vertat » coma coeréncia: es vertat l'afirmacion qu'es en coeréncia amb d'autras acceptadas per una comunautat determinada. Es un concèpte provenent de l'utilitarisme e usat sovent en logica e dins la sciéncia generala, ont s'usa dins lo sens seguent: acceptam qu'un fach es vertat se se pòt demostrar empiricament o se se pòt pas encara refutar.
- « Vertat subjectiva »: es liada amb lei cresenças personalas, amb l'experiéncia dau mond. Admet de gras diferents de relativisme.
La religion utiliza l'expression de « vertat absoluda » coma sinonim de Dieu o de revelacion.
I a de paradòxas logicas sus la vertat.


text:
Ray Bradbury
Ray Bradbury (Waukegan, Illinois, 22 d'agost de 1920 - Los Angeles, Califòrnia, 6 de junh de 2012[1]), Romancièr, escrivan d'istòrias cortas e ensags, dramaturg, scenarista e poèta estatsunian. Diplomat de l'Universitat de Los Angeles en 1938. Çò que se sap de son educacion es que s'acaba aquí, venguèt un "estudiant de la vida", venent raportaire de las cantonades de las carrièras de L.A. de 1938 a 1942, passant las seunas nuèches a la biblioteca publica e los seus jorns a l'estampariá. Venguèt un escrivan a temps complèt el 1943, escrivan fòrça istòrias cortas pels jornals abans de las far collectat: Dark Carnival, en 1947.
La seuna reputacion coma escrivan del coratge e visionàri se faguèt amb la publicacion de Cronicas Marcianas en 1950, que descriu los primièrs ensags de la Tèrra de conquerir e colonizar Mart, e las consequéncias inesperades. En seguida escriguèt L'òme illustrat e en 1953, Fahrenheit 451, l'òbra mai coneguda l'obra de Bradbury, una critica fissanta de la censura dins un mond del futur que la paraula escricha es enebida. Dins una tentativa per salvar la seuna istòria e cultura, un grop de rebèls memorizan l'ensems de la òbras de literatura e filosofia alara que los libres sont cremats per l'Estat totalitari. D'autras òbras son (versions en anglés): The October Country, Dandelion Wine, A Medicine for Melancholy, Something Wicked This Way Comes, I Sing the Body Electric!, Quicker Than the Eye i Driving Blind.
Al total, Bradbury publiquèt mai de trenta libres, prèp de siès cent istòrias cortas e fòrças poèmas, ensags, e pèças de teatre.
Lo trabalh de Ray Bradbury foguèt gropat en quatre colleccions de Best American Short Story (Melhor de l'Istòria Corta d'America). Recebèt lo prèmi O. Henry Memorial, lo prèmi Benjamin Franklin, lo prèmi World Fantasy per Lifetime Achievement, lo prèmi Grand Master de la Sciencie Fiction Writers of America (Escrivans de Sciéncia ficcion d'America), lo prèmi PEN Center USA West Lifetime Achievement, e mai. En novembre de 2000, la National Book Foundation Medal (la Medalha de la Fundacion Nacionala del Libre) de la Distinguished Contribution to American Letters (la Distinguida Contribucion dels Lectors Americans) organizèt una conferéncia sul senher Bradbury a l'ocasion de la recepcion dels prèmis 2000 National Book de la vila de Nòva York.
R.B. jamai limitèt a la sola literatura. Foguèt nomenat per un Academy Award (pel seu filme animat Icarus Montgolfier Wright), e guanhèt un Emmy Award (pel seu scenario de television per The Halloween Tree). Adaptèt seisenta e cinc de las seunas istòrias al Ray Bradbury Theater a la television. foguèt lo consultant creatiu del United States Pavilion al New York World's Fair en 1964. En 1982 trabalhèt per Disney World.
Maridat en 1947, R.B. e sa femna Maggie vivián a Los Angeles amb los seus quatre gats fòrça amats. Aguèron quatre filhas e uèit pichons filhs. Maggie moriguèt en novembre de 2003.
Pel seu 80n aniversari en agost de 2000, Bradbury diguèt, « La granda jòia de la meuna vida foguèt de se levar cada matin e còrrer a la maquina d'escriure perque una idèa nòva me venguèt. La sensacion qu'ai cada jorn sembla fòrça a la meteissa qu'aviái quand aviái dotze ans. Quin que se passa, soi aquí, amb uiètanta ans, sens me sentir diferent, plan d'un gran sens de jòia, e content per la longa vida qu'aquò que donèt. Ai de bons plans pels dètz o vint ans venents, e espèri que m'acompanharetz. »
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ R.I.P Ray Bradbury, autor de Fahrenheit 451 6 de junh, 2012


text:
Sistèma digestiu
Lo sistèma digestiu es l'ensems dels organs que en çò dels organismes animals, que permeton la transformacion dels aliments en nutriments segon un procès dich digestion. Un còp realizada la digestion, l'organisme pòt absorbir aquestas substàncias e las far servir per l'obtencion d'energia e pel manteniment del còs.
En l'ésser humà consta dels següents òrgans:
- La boca: conten las dents, que mossegan e mastegan lo manjar. La lenga barreja los aliments amb la saliva e los mena cap a la garganta.
- L'esofag: servís de conducte de passatge pels aliments entre la garganta e l'estomac. Un còp arribat a l'esofag, lo manjar passa automaticament dins l'estomac.
- L'estomac: tritura e barreja los aliments amb de substàncias acidas e digestivas nomenadas enzims.
- Lo pancreas: produtz los enzims que facilitan la transformacion dels aliments.
- Lo fetge: produtz e desliura de substàncias digestivas dins l'intestin prim. Emmagazina tanben los sucres e los libera dins la sang segon las necessitats de l'organisme.
- L'intestin prim: es un tub long e prim, de mai de 5 m de long. S'i produtz la major part del procés de la digestion e de l'absorcion dels aliments. Los enzims liberats degradan lo manjar. L'intestin prim desemboca dins l'intestin gros.
- L'intestin gròs: es un tub ample d'1,5 m de long, situat dins l'abdomen. A travèrs de l'intestin gròs s'absorbís l'aiga e las substàncias quimicas utilas. Lo material sobrant es impulsat e excretat per l'anus.


text:
1960
Aquesta pagina concernís l'an 1960 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
- 13 de febrièr - Tèst de la primièra bomba atomica francesa, al Sahara argerian.
- 14 de decembre - Fondacion de l'Organizacion de Cooperacion e Desvolopament Economic - OCDE, a París.
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 1 de genièr - Adesion de Soïssa al GATT.
- 2 de març - Lo papa Joan XXIII nomena los primièrs cardenals non blancs: un african, un japonés e un filipin.
- 7 de mai - Moscòu anoncia la captura del pilòt espion american Francis Gary Powers.
- 25 d'agost a 11 de setembre - Los 17(en) Jòcs Olimpics de Roma.
- Novembre - Ruptura ideologica entre l'Union Sovietica e la Republica Populara de China.
America[modificar | modificar la font]
- 11 de mai - A Buenos Aires 4 agents del Mossad capturan lo nazi Adolf Eichmann, qu'utilizèt lo nom fals de "Ricardo Klement".
Africa[modificar | modificar la font]
- 21 de març - Massacre de Sharpeville a Johannesburg, Sud-Africa: la policia ataca un grop de manifestants desarmats, causant 69 mòrts.
- 27 d'abril - independéncia de Tògo.
- 20 de junh - independéncia de Senegal.
- 1 de julhet - independéncia de Somalia.
- 1 d'agost - independéncia de Dahomey (Benin).
- 15 d'agost - independéncia de la Republica de Còngo.
- 22 de setembre - independéncia de Mali.
- 28 de novembre - independéncia de Mauritània.
Centreafrica[modificar | modificar la font]
Independéncia de Centreafrica lo 13 d'aost. Sostengut per França, David Dacko ne venguèt lo premier president.
Asia[modificar | modificar la font]
Cambòtja[modificar | modificar la font]
Mòrt dau rèi Norodom Suramarit. Gaire desirós de tornar venir rèi, Norodom Sihanouk — lo cap vertadier dau país dempuei l'independéncia — creèt la foncion de gardiana dau tròne e la fisèt a sa maire. En parallèl, prenguèt l'estatut de « Cap de l'Estat » per perseguir sa politica de modernizacion e de desvolopament.
D'autra part, après lo complòt e l'atemptat de l'annada precedenta (→ 1959), perseguida de la politica de raprochament ambé la Republica Populara de China ambé la signatura d'un tractat d'amistat e d'un pacte de non agression. Pasmens, aquò agravèt la desgradacion dei relacions ambé leis Estat Units d'America (que participavan a 14% dau budget generau de Cambòtja) e de seis aliats locaus (Tailàndia e Vietnam dau Sud). D'efèct, Norodom Sihanouk èra sospichat per Washington d'èsser tròp favorable au comunisme que se desvolopava dins tota la region. Aquò anava aver de consequéncias importantas dins lo corrent deis annadas seguentas car favorizèt la presa dau poder per lei Khmers Roges.
Enfin, regardant la repression dei partits d'oposicion, Norodom Sihanouk aprofichèt la rosta donada a un jornalista Khieu Samphân per de policiers per enebir tres jornaus e d'arrestar un cinquantenau de jornalistas e d'òmes politics. Pertocant l'afaire Khieu Samphân, lo ministre cargat de mantenir l'òrdre public proteguèt la polícia declarant que la proteccion deis adversaris dau govèrn fasiá pas partida dei deures dei policiers.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Armament[modificar | modificar la font]
Intrada en servici dau MiG-21, avion de caça supersonic desvolopat per l'Union Sovietica. En causa de sei performàncias e de son còst feble, conoguèt un succès fòrça important en Euròpa, en Africa e en Asia. Ansin, amb aperaquí 11 000 unitats produchas de 1959 a 1985, foguèt l'avion de reaccion pus fabricat de l'Istòria.
Astronomia[modificar | modificar la font]
Lo 11 de març, capitada dau tir de la sonda espaciala Pioneer 5 per la NASA. Totjorn ais Estats Units d'America, capitada dau premier tir de la fusada Deltà (13 de mai) e de la mesa en orbita de Transit 1, premier satellit d'ajuda a la navigacion.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 10 de genièr - Brian Cowen, primièr ministre d'Irlanda
- 23 de genièr - Francés Boya Alòs, òme politic aranés
- 29 de genièr - Tigran Sargsian, primièr ministre d'Armenia
- 31 de genièr - Željko Šturanović, primièr ministre de Montenegro
- 8 de febrièr - Alfred Gusenbauer, primièr ministre d'Àustria
- 15 de febrièr - Guy Touvron, trompetista classic occitan
- 5 de març - Catherine Matausch, jornalista francesa
- 7 de març - Ivan Lendl, jogaire de tennis chèc
- 21 de març - Ayrton Senna, pilòt de Formula 1 brasilièr (m. 1994)
- 28 de març - José Maria Neves, primièr ministre de Cap Verd
- 22 d'abril - Pedro Delgado, ciclista espanhòl
- 4 de mai - Werner Faymann, cancelièr d'Àustria
- 18 de mai - Bono, cantaire american (U2)
- 18 de mai - Yannick Noah, jogaire de tennis francés
- 15 de junh - Michèle Laroque, actritz e umorista niçarda
- 20 de junh - John Taylor, musician britanic (Duran Duran)
- 22 de junh - Ágatha Ruiz de la Prada, dessenhaira de mòda espanhòla
- 19 de julhet - Joan-Luc Moudenc, òme politic francés
- 4 d'agost – José Luis Rodríguez Zapatero, primièr ministre espanhòl
- 14 d'agost - Sarah Brightman, cantaira e actritz britanica
- 10 d'agost - Antonio Banderas, actor espanhòl
- 17 d'agost - Sean Penn, actor american
- 9 de setembre - Hugh Grant, actor american
- 6 d'octobre - Yves Leterme, primièr ministre de Belgica
- 18 d'octobre - Jean-Claude Van Damme, actor bèlga
- 18 d'octobre - Craig Mello, biologista american, Prèmi Nobel
- 30 d'octobre - Diego Maradona, fotbolaire argentin
- 27 de novembre - Iuliia Tymoshenko, primièra ministra d'Ucraïna
- 3 de decembre - Julianne Moore, actritz americana
- Eric Aubier, trompetista francés
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 4 de genièr - Albert Camus, escrivan francés, Prèmi Nobel de LIteratura (n. 1913)
- 1 d'abril - Tuanku Abdul Rahman ibni Almarhum Tuanku Muhammad, rei de Malàisia (n. 1895)
- 24 d'abril - Max von Laue, fisician alemand, Prèmi Nobel (n. 1879)
- 28 d'abril - Carlos Ibáñez del Campo, president de Chile (n. 1877)
- 30 de mai - Boris Pasternak, escrivan sovietic, Prèmi Nobel de Literatura (n. 1890)
- 5 d'agost - Arthur Meighen, primièr ministre de Canadà (n. 1874)
- 22 de setembre - Melanie Klein, psicanalista austriana (n. 1882)
- 16 de novembre - Clark Gable, actor american (n. 1901)
- 12 de decembre - Christopher Hornsrud, primièr ministre de Norvègia (n. 1859)


text:
-195
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -195 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Après de manòbras diplomaticas de la Liga Aquèa, lei Romans refusèron de laissar Argos ais Espartencs (→ -197). Lo procònsol Titus Quinctius Flamininus organizèt l'ataca de Lacedemònia après lo refús de Nabis d'abandonar Argos. Après la desfacha de Gition e lo sètge dirècte d'Esparta, foguèt obligat de capitular, d'abandonar Argos e d'acceptar lo pagament de sommmas importantas ai venceires. En revènge, lei Romans acceptèron de laissar Nabis a la tèsta de la ciutat-estat.
Africa[modificar | modificar la font]
Egipte[modificar | modificar la font]
Fin de la Cinquena guèrra de Siria còntra lei Seleucids que s'acabèt per la pèrda de la màger part dei territòris egipcians d'Asia.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Mòrt de l'emperaire Han Gaozu (1èr de junh), fondator de la dinastia Han. Son fiu Han Huidi li succediguèt. Pasmens, dins lei fachs, l'emperairitz doarièra Lü Zhi prenguèt la direccion de l'Empèri car son fiu èra gaire interessat per leis afaires de l'Estat. Acomencèt de preparar de purgas còntra seis adversaris a la Cort (→ 194 av. J.C.).


text:
1513
Aquesta pagina concernís l'an 1513 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Astronomia[modificar | modificar la font]
Publicacion d'un resumit de la teoria eliocentrica dau prèire e astronòm polonés Nicolau Copernic (1473-1543). Maucontentat dei prediccions realizadas ambé lo sistèma antic de Ptolemèu, prepausèt una vision novèla e revolucionari d'un sistèma onte lei planetas orbitavan a l'entorn dau Soleu. Pasmens, gardèt son tèxte secrèt — franc de quauqueis amics — en causa de sa crenhença dei reaccions de la Glèisa e son teoria foguèt pas difusada avans 1543.


text:
Rigaudon
Lo rigaudon es una dança e un ritme de musica occitan associat amb Lengadòc, Daufinat e mai que mai amb Provença. Una de sei caracteristicas es lo ritme de mesura en dos temps 2/4.
Venguèt fòrça popular en França durant lo regne de Loís XIV e foguèt emplegat per de compositors barròcs coma Andrieu Camprat e Jean-Philippe Rameau.
Liames extèrnes[modificar | modificar la font]
- [1] Rigaudon de Jean-Philippe Rameau
- [2] Itzhak Perlman interpretant dos movements, en premier una siciliana e après un rigaudon (au bot d'1 min 50 s) dau compositor Fritz Kreisler.
- [3] Rigaudon dau compositor provençau Andrieu Camprat.


text:
-223
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -223 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra còntra la Liga Aquèa e Macedònia. Lacedemònia ganhèt premier una batalha importanta que li permetèt de cremar Megalopolis. Pasmens, après l'arribada de renfòrç macedonians importants, perdiguèt Argos, Orchomèn e Mantinèa permetent a seis adversaris de menaçar Lacònia.


text:
Blainville-sur-Orne
Blainville-sur-Orne es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Blainville-Sus-Adorna se situa en la banlèga nòrd de Can a unitat|10|km {{}} de la vila.
Blainville-sur-Orne se situe dans la banlieue nord de Caen à 10 km de la ville.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La referéncia al fleuve "Adorna" a #èsser aponduda en 1958.
La référence au fleuve "Orne" a été ajoutée en 1958.


text:
Periòde dei Tres Reiaumes
Lo Periòde dei Tres Reiaumes es un periòde tradicionau de l'Istòria de China que se debanèt de 220 a 265. Après l'afondrament definitiu de l'Empèri Han, tres reiaumes se formèron e se partejèron l'empèri. Au nòrd, se fondèt lo reiaume de Wei a l'iniciativa de Cao Pi (220-226), ancian premier ministre dei Han. En 221, un prince Han dich Liu Bei (221-223) formèt lo reiaume de Shu au sud-oèst de China e, en 222, Sun Quan (222-252) fondèt lo reiaume de Wu. L'administracion imperiala dispareguèt e la feodalitat dominèt leis institucions dei tres reiaumes.
Lo periòde s'acabèt en 263-265 quand lo reiaume de Wei annexèt lo reiaume de Shu e que sa dinastia fuguèt rebutada per una revolucion intèrna qu'entraïnèt la presa dau poder per la dinastia Jin.
Ligams intèrns[modificar | modificar la font]
- Dinastia Han.
- Dinastia Jin (265-420).
- Periòde dei Dinastias dau Nòrd e dau Sud.
- Republica Populara de China.


text:
Frederic IX de Danemarc
Frederic IX (nascut Christian Frederik Franz Michael Carl Valdemar Georg en 1899, mòrt en 1972) foguèt rei de Danemarc entre 1947 e 1972.
Èra filh del rei Cristian X e de la reina Alexandrina, duquessa de Meclemborg. Èra lo paire de l'actuala reina de Danemarc, Margarida II.
Titulatura[modificar | modificar la font]
Frederic IX èra titolat per la gràcia de Dieu rei de Danemarc, dels Vènds e dels Gòts, duc de Schlesvig, Òlstain, Stòrmarn, Ditmarschen, Lauenborg e Oldenborg.


text:
Universitat
L'universitat (dau latin universitas, -atis) es un bastiment o ensems d'unitats educativas consacradas a l'ensenhament superior e la recèrca. L'universitat decernís de gras academics e de títols professionaus.
Istòria[modificar | modificar la font]
Se crean a l'Edat Mejana europèa. La premiera institucion d'aquest tipe es l'Universitat de Bolonha, que servirà pus tard de modèl ais autrei centres educatius pariers, encara que dins l'Antiquitat i aguèt tanben de centres superiors d'ensenhament e de reflexion.
Inicialament evoluiguèron dempuei lo modèl dei corporacions artesanalas e coma gaireben tot a l'Edat Mejana, èran fòrça ligadas a la Glèisa. Inicialament, lei disciplinas prepausadas s'inspiravan dei sèt arts liberaus (lo trivium e lo quadrivium):
- Lo Trivium: gramatica, logica e retorica.
- Lo Quadrivium: aritmetica e geometria, astronomia e musica.
D'aquí venon lei divisions actualas entre lei disciplinas literàrias e lei scientificas.
Organizacion[modificar | modificar la font]
Internament, una universitat se dividís generalament en de campus situats dins de luòcs diferents. Cada campus a de facultats e d'escòlas universitàrias (majoritariament consagradas a l'ensenhament), e tanben de laboratòris, departaments e instituts de recèrca, que pòdon partejar una seria d'infraestructuras (bibliotèca, salas d'estudi, gimnasi...). Cada facultat o escòla es liada a un o mantun estudis universitaris qu'i s'aprenon.
Lo representant superior d'una universitat es lo rector, que dirigís l'universitat amb l'ajuda de l'equipa de vicerectors e d'autreis organs: lo conseu de govèrn, lo conseu sociau...
Societat de la coneissença[modificar | modificar la font]
L'universitat es lo motor vertadier dau desvolopament economic, pr'amor que compartís la coneissença, fa de recèrcas d'una maniera analitica, projècta a tèrme lòng; sa tòca es de publicar lei recèrcas e genèra de coneissença pr'amor qu'es impulsada per la curiositat.
Au contrari l'entrepresa es un èsser oportunista que protegís o escond la coneissença a la concurréncia, resòuv de problèmas, projècta a tèrme cort, e a per tòca l'obtencion de beneficis economics.


text:
Prosper Mérimée
Prosper Mérimée (París, 28 de setembre de 1803 - Canas, 23 de setembre de 1870), autor, istorian e arqueològ francés. Sa novèla Carmen es basada sul celèbre opèra Carmen.
Biografia[modificar | modificar la font]
Estudièt lo Drech e de lengas: grèc, arabi, anglés e rus. Foguèt un dels primièrs traductors de nombroses libres de lengua russa en francés. Mérimée li agradava lo misticisme, l'istòria e l'ocultisme. Foguèt influenciat per las istòrias de ficcion popularizadas per Sir Walter Scott e per la crudeltat e los dramas psicologics d'Aleksandr Pushkin.
Sovent las istòrias que conta son plenas de mistèri e se passan fòra de França; Espanha e Russia son sas fonts d'inspiracion. Viatjèt en fòrça ocasions en Espanha, que daissèt de testimònis escriches dins d'articles de costumas e cartes e s'i faguèt amics e i tenguèt amants.
En 1830 encontrèt en Espanha la comtessa Eugenia de Montijo amb que entretenguèt una granda amistat. Quand la filha d'aquela venguèt en 1853 l'emperadora Eugenia de França amb son maridatge amb Napoleon III, arribèt a èsser nomenat senador.
En 1834 succediguèt a Ludovic Vitet coma inspector general dels monuments istorics. Conservèt aquel emplec fins a 1860, e per aquel exercici viatjèt fòrça en França e a l'estrangièr.
En 1844 foguèt nomenat membre de l'Acadèmia francesa.
Òbras[modificar | modificar la font]
- Cromwell (1822).
- Le Théâtre de Clara Gazul (1825)
- La Guzla (1827)
- La Jacquerie (1828)
- Chronique du règne de Charles IX (1829)
- Mateo Falcone (1829)
- Mosaïque (1833)
- Notes de voyages (1835-40).
- La Vénus d'Ille (1837)
- Colomba (1840)
- Carmen (1845)
- Lokis (1869)
- Le chambre bleue (1872)
- Lettres à une inconnue (1874)


text:
Populacion
La populacion d'una zona geografica es lo nombre d'individús d'una meteissa espècia vivent dins una zona definida.
La populacion umana es estudiada per la demografia, la sociologia e la geografia umana. En biologia, una populacion es un ensemble d'individús d'una meteissa espècia se perpetuent dins un territòri donat. Las populacions son alara estudiadas per la biologia de las populacions — una branca de l'ecologia e la "genetica de las populacions", branca de la biologia de l'evolucion.
Òm atribuís, a una porcion de territòri, una capacitat d'acuèlh (carrying capacity) que limita la creissença de la populacion. Cèrts observators de las societats umanas estiman que la nocion de capacitat d'acuèlh se deu aplicar tanben a las populacions umanas, e qu'una creissença incontraròtlada de la populacion umana poiriá provocar una catastròfa maltusiana. D'autres especialistas s'opausan, eles, categoricament a aquesta tèsi.
Descriptor de populacion[modificar | modificar la font]
La descripcion de las populacions se pòt far:
- Amb l'ajuda de variablas dichas descriptors (aquestes concernon la talha, l'edat, lo taus de natalitat, lo sex-ratio…) .
- Per la genetica (estimacion de la freqüéncia dels gèns)
- Per la dinamica (natalitat, mortalitat, declin…)
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Demografia
- Populacion mondiala
- Populacion de França e chifras de populacion en França
- Populacion de Japon
- Populacion de Mexic
- Demografia istorica


text:
1169
Aquesta pagina concernís l'an 1169 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Entrevistas diplomaticas entre lei rèis francés e anglés. Dos subjèctes i foguèron discutits : l'omenatge dau rèi d'Anglatèrra e de sei fius au rèi de França per sei fius continentaus e la reconciliacion entre Enric II e l'arquevesque Thomas Becket. Regardant lo premier ponch, Loís VII obtenguèt l'omenatge deis eiretiers d'Enric II. En revènge, sei temptativas pertocant lo segond s'acabèron per una revirada (→ 1170).
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Califat Fatimida[modificar | modificar la font]
Arribada de Shirkuh lo 2 de genier vengut ambé l'armada de renfòrç mandada per Nur ad-Din. Tre lo 18 de genier, organizèt l'assassinat dau visir Shawar que foguèt tuat per Saladin. Shirkuh foguèt alora nomat visir d'Egipte mai moriguèt lo 23 de març de malautiá. Son nebòt Saladin li succediguèt. Deguèt reprimir una revòuta dei soudats negres dau califa ostils ai privilègis donats ai Turcs. Aquò permetèt d'eliminar lei darrierei tropas entraïnadas dau califa Al-Adid.
A la fin de l'annada, deguèt faciar una invasion novèla dei Francs dau rèi Amalric de Jerusalèm sostengut per una flòta bizantina. Aprofichèt la manca de coordenacion e la rivalitat entre Francs e Bizantins per establir una garnison a Damieta e descoratjar leis asalhidors que se retirèron en decembre.


text:
Vivaroaupenc
Lo vivaroaupenc o vivaroalpenc es lo dialècte nòrd-occitan parlat dins lo nòrd-èst de Velai, de franjas au sud de Léger, lo nòrd de Vivarés, lo Daufinat meridional, los Aups de lenga occitana en França e en Itàlia e a la Gàrdia en Calàbria (lo bas-vivarés, nòrd-occitan el tanben, es pas de vivaroaupenc, mas la varietat nòrd-cevenòla dau lengadocian).
Somari
Noms[modificar | modificar la font]
Lo nom de vivaroaupenc lo devèm au lingüista Pèire Bèc dempuei los ans 1970, es lo nom que mai s'utiliza encuei. D'unes especialistas an donat tanben d'autres noms au vivaroaupenc: aupenc-daufinenc (Juli Ronjat), nòrd-provençal (Joan Glaudi Bouvier), anfizonic e lo domeni dialectau essent l'Anfizòna (Pèire Nauton); o encara aupenc, provençal aupenc, gavòt dins un sens alarjat (normalament l'aupenc e lo gavòt son de subdivisions dau vivaroaupenc, vejatz çai sota).
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
Sa caracteristica principala es la chaüta de las dentalas intervocalicas latinas simplas : chantaa (o chantaia) per c(h)antada, monea per moneda, bastia (o bastiá) per bastida, maür per madur.
La desinéncia verbala de primiera persona i es -o (coma en francoprovençal, italian, catalan central e nòrd-occidental, castelhan, galego e portugués): parlo per parli o parle.
Un trach frequent mas non sistematic es lo rotacisme de l (passatge a r): barma per balma o bauma, escòra per escòla, saraa (o saraia) per salada.
Los parlars aupencs (stricto sensu) an mantengut la prononciacion de la r finala dels infinitius (çò qu'es excepcional en occitan modèrne) e la m finala dels noms prononciada "-mp".
Lexic[modificar | modificar la font]
Lo vivaroaupenc ten en general lo vocabulari de l'occitan amb los eventuals cambiaments fonetics del nòrd-occitan, mas a tanben de formas lexicas especificas (arcaïsmes e mots diferents de la rèsta de l'occitan) que plan sovent son comunas amb los dialèctes lemosin e auvernhat. Aqueste lexic conten de tèrmes tanben emplegats endacòm mai, pasmens los avèm pas excluses per l'amor de donar una mòstra del vocabulari vivaroaupenc.
- afiquet: àbit, vestit, pelha, guelha
- arlèri: original, babòi
- ateirar: recaptar, arranjar, adaptar
- aüra : ara
- aure: autre
- baraiar/barraiar/baralhar?: s'agitar
- brisa (una) : momenton
- chalaa: traça en la nèu
- chamin: camin. sobre chamin: pel camin
- chavalh, chavau: caval
- chorma: grope, còlha
- daube: ambe
- dissande: dissabte
- divèrt: disavèrt; dolent, marrit
- entalabordir: estordir
- eissubliar: oblidar
- embabiolar, embabiaular: enfaitilhar amb de mots
- enlojar(s'): obstruir
- enquesiam (mai): endacòm (mai)
- entrapar: plantar, atrapar
- esgrasar: gratar
- esmaiar: inquietar, estonar; ocupar, afarar
- eüra: ara
- fachina : nina, patòta, popèia
- fesclard: embuc
- fuèc: fuòc
- galar (se) : s’amusar
- gangalhar (se) : brandar
- garna: branca de conifèr amb las agulhas
- gibar: secotir
- golalhon: gargalhon
- guinhar: bolegar
- jarri: buòu, brau
- laïns: dedins
- liéger: legir, léger
- lucar: gaitar (tanben emplegat)
- mièijorn: miègjorn
- nipat: original (persona estranha)
- ordis: otilhs
- paniòu: nesci, pauc desgordit
- paparòt: pureia, sopa
- patir: suportar
- pereu: tanben
- pialar: escorçar
- piana: pantofla
- pifraire: golut
- quesar: calhar, tàiser
- quistar: recampar (d'argent, de causas)
- rata penaa, rata pena, rata plena, rata pen(n)ata, rata penada, rata penat, rata bòrnha, rata voroira («soritz que pana»)
- recèure: recebre
- recordari: pensada, tèsta (al figurat)
- remieutar : murmurar
- ren: res. quauque ren aure: quauque ren mai
- repuar: reprendre, recomençar
- soca: còlha
- tabalòri: nesci
- taravèla: foradoira, traucadoira
- tege: fart
- uau [jaw] : uèlh (tanben emplegat)
- varalh : tap (trafec rotièr)
- vès: en cò de; vèrs
Sosdialèctes[modificar | modificar la font]
I a dos grands sosdialèctes.
- L'aupenc (vivaroaupenc de l'èst) se parla dins los Aups, çò es dins las Valadas Occitanas (estat italian), los Auts Aups, lo nòrd e lo centre dels Aups Maritims e lo nòrd e lo centre dels Aups d'Auta Provença. Se caracteriza per una fonetica fòrça conservatritz, ont sovent se pronóncia totas las consonantas finalas coma en occitan medieval, en particular la -r finala dels vèrbs a l'infinitiu e de las terminasons -ier, -aor, -ior (per -ador, -idor). Tanben se pòt auvir, dins certans parlars, las finalas intactas -m [m], -rn [rn], -rm [rm], -lm [lm]. Se subdividís en doas sosvarietats segon Robèrt Lafont:
- Lo cisaupenc o aupenc oriental dins las Valadas Occitanas (estat italian). Una autra classificacion, segon Felip Martèl, parla de l'inaupenc, que correspònd aproximativament au cisaupenc, mas en exclusent las Valadas Occitanas del nòrd e en apondent Cairàs.
- Lo gavòt subre lo pendís occidentau dels Alps (estat francés). Una autra classificacion, segon Felip Martèl, parla de l'intraaupenc, que correspònd aproximativament au gavòt, mas en exclusent Cairàs e en inclusent lo nòrd de las Valadas Occitanas.
- Lo vivarodaufinenc (vivaroaupenc de l'oèst) se parla dins lo sud d'Isèra, Droma, lo nòrd de Vivarés (Ardecha), lo nòrd-èst de Velai o dau Naut Léger (vèrs Sinjau) e dins de franjas al sud de Léger (vèrs Sant Bonet dau Chastèl e Lo Borg d'Argentau). Se caracteriza per una fonetica mai evolutiva, pròcha de las tendéncias de l'auvernhat e dau lemosin, en amudissent las consonantas finalas. Segon Felip Martèl, i a doas sosvarietats:
- Lo vivarovelaiés a l'oèst de Ròse (nòrd-èst de Velai, franjas de Léger e nòrd de Vivarés : Naut Vivarés, Botèiras).
- Lo rodanodaufinenc en Droma e dins lo sud d'Isèra.
Chal ben precisar que lo bas-vivarés (o sud-vivarés) es un parlar lengadocian e non pas vivaroaupenc.
Comparason de las nòrmas[modificar | modificar la font]
En cisaupenc (varietat de vivaroaupenc de las Valadas Occitanas), doas nòrmas se fan concurréncia, la nòrma classica e la nòrma de l'Escòla dau Pò.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- BRONZAT Franc, MARTÈL Felip (1983), L'espandi dialectau aupenc, assag de descripcion, Revista Novel temp.
Liams[modificar | modificar la font]
- Sit sus l'occitan vivaroaupenc de Velai e Vivarés
- Pechon lexic d'alpin d'òc, Hardryan e Pénélope Devirieux sus Calameo
- Pechon lexic d'alpin d'òc, Hardryan e Pénélope Devirieux
- Lexic del vivaroaupenc e del vivarés, Didier Grange, 2008
- Lexic francés - occitan aupenc, Andrieu Faure, 2009
- Apréner la lenga e lo vocabulari occitan vivaroaupenc
- Presentacion e caracteristicas del gavòt
- Lexic plurilingüe de Lo Vernant (Valadas)
Lingüistica > Lenga > Occitan > Vivaroaupenc


text:
Getúlio Vargas
Getúlio Dornelles Vargas (1882-1954) avocat e òme politic, foguèt president de Brasil en 2 ocasions:
La primièra ocasion, entre 1930 e 1945 (non elegit per la populacion), se devesís en 3 periòdes:
- govèrn provisòri (aprèp la deposicion de Washington Luís, entre 1930 e1934),
- govèrn constitucional (de 1934 a 1937, jos la constitucion de 1934), e
- la dictatura (Estado Novo, de 1937 a 1945 aprèp aver impausat la constitucion brasilièra de 1937, inspirada per la dictatura polonesa). La dictadura de Getúlio foguèt depausada lo 29 d'octobre de 1945 per un movement militar.
La segonda ocasion foguèt entre 1951 e 1954, quand Getúlio foguèt elegit president dirèctament per la populacion. Mas lo 25 d'agost de 1954, aprèp una granda crisi politica, Getúlio se suicidèt.


text:
Francisco León de la Barra
Francisco León de la Barra y Quijano (Querétaro, Mexic, 16 de junh de 1863 - Biarritz, França, 23 de setembre de 1939) foguèt president interim de Mexic del 26 de mai al 6 de novembre de 1911.
Francisco León foguèt plaidejat e delegat dins lo segond Congrès Panamericà de 1901 a 1902, foguèt tanben deputat dins lo Congrès de l'Union, ambaissador de Mexic dins desparièrs païses d'America e Euròpa pendent lo govèrn de Porfirio Díaz, mas après los renonciaments del president Porfirio Díaz e del vice-president Ramón Corral, Francisco León assumiguèt la presidéncia de Mexic amb la comanda de convocar a nòvas eleccions, doncas que lo sieu govèrn li caliá garantir la transicion entre la dictatura depausada de Porfirio Díaz e un nòu regim, malgrat aiçò, mejançant intrigas e de qualques revolucionaris prominents en lo sieu gabinet, atenguèt la division intèrna dels seguidors de Francisco Ignacio Madero, Aital meteis, en emprene una intensa campanha contra las tropas de Emiliano Zapata, Francisco León poguèt separar las relacions entre las tropas d'Emiliano Zapata e Francisco Ignacio Madero. Temps après, Francisco León daissèt la presidéncia e emigrèt dins l'Itàlia. E entre las siás activitats destacadas, el foguèt tanben president dels tribunals mixtes d'arbitratge creat pels tractats de patz que donèron fin a la Primièra Guèrra Mondiala[1][2][3][4][5][6].
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Biblioteca Digital UANL, Nuevo León, México, 1933 (es)
- ↑ Instituto Nacional de Estudios Históricos de México, San Ángel, México, D.F (INEHRM) (es)
- ↑ Gobernates de México, Panorama Editorial, 1985 (es)
- ↑ Gobernates de México, Editorial Universo, México, 1988 (es)
- ↑ Diccionario Porrúa de Historia, Biografía y Geografía de México, Porrúa, México, 1971 (es)
- ↑ Resumen Histórico de los Gobernanes de México, Escorpio, S.A. de C.V., México, 1989 (es)


text:
1554
Aquesta pagina concernís l'an 1554 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Khanat d'Àstrakhan[modificar | modificar la font]
Acomençament d'una guèrra civila entre lo khan Iamgurchi e una partida dei Nogaïs, sostenguts militarament per lei Rus.
Empèri Mogòl[modificar | modificar la font]
Mòrt d'Islam Shah.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Fisica[modificar | modificar la font]
Estudi dau movement de casuda dei còrs per lo matematician e fisician italian Giovanni Battista Benedetti (1530-1590). Ne'n publiquèt un pichon tractat dich Demonstratio proportionum motuum localium qu'es considerat coma un trabalh precursor de Galileo Galilei. En particular, demostrèt que la resisténcia subida per un còrs durant sa casuda es proporcionala a sa superficia e non a sa massa.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Saint-Léger en arpitan (Saint-Léger en francés) es una comuna arpitana de Savòia administrada per lo departament de Savòia de la region de Ròse-Aups.
La municipalitat a situat entre Sant-Rémy-de-Mauriana e Sant-Pierre-de-Belleville, en cara de La Capèla.
La commune est située entre Saint-Rémy-de-Maurienne et Saint-Pierre-de-Belleville, en face de La Chapelle.
Saint-Léger
Aquesta seccion es voida, pas pro detahada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
Aquesta seccion es voida, pas pro detahada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !


text:
Rumans
Rumans o Romans[1] (Romans-sur-Isère en francés) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament de Droma e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Rumans se situa a una vintenat de quilomètres de Vercòrs. L'autorota A49 de Rumans-Voreppe (Grenòble), esperlongada per la D 532 passa a proximitat e permet de rejónher facilament Valença (a 20 km).
Situadas al nòrd-oèst d'Occitània, dins la vau mejana de Ròse, Rumans e sa vila sòrre Lo Borg dau Peatge son lo centre d'una pichona region limitada al sud e a l'oèst per la rivalitat amb Valença, e s'estendent al nòrd suls tucs dau Daufinat bas e en englobant l'èst lo rebòrd de Vercòrs.
Rumans es plaçada sus una granda via de passatge entre los Aups e lo Massís Central. Mas a la diferénciaia de las autras vilas de la vau de Ròse coma Valença o Avinhon, Rumans es pas situada au ras de Ròse, mas sus un de sos grands afluents, Isèra, un riu de mal passar a proximitat de son jonhent amb Ròse.
Aitau la rota rodanenca, , passèt pus amont au ga de Rumans e probablament tre lo sègle XIen un pont près de la collegiala de Sant Barnat. De Rumans se pòt accedir per la vau d'Isèra a la mar Mediterranèa.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Frederic Mistral Lou Tresor dóu Felibrige 8 Rel-sut: Romans, Rumans


text:
Sent Bertran de Comenge
Sent Bertran de Comenge (Saint-Bertrand-de-Comminges en francés) es ua comuna de Comenge en Gasconha administrada peu departament deus Hauts Pirenèus de la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Eròdes Antipas foguèt exiliat amb la seuna esposa a Lugdunum Convenarum nom de la ciutat en 39.


text:
PHP
PHP es un lengatge de programacion interpretat que s'utiliza per generar paginas web de forma dinamica. S'executa al servidor, per aquel motiu al navigador web lo li arriba ja la pagina en format HTML, podent pas ne visualizar lo còdi php. Malgrat qu'es mens popular, pòt tanben s'utilizar per generar interfícies de comandas e d'aplicacions executables amb interfície grafica. Dispausa de versions tant per Windows com per GNU/Linux, aital coma d'autras.
PHP se distribuissi jos la licéncia PHP, que la Free Software Foundation qualifica coma logicial liure. Las siglas son un acronim recursiva de PHP: Hipertext Preprocessor, malgrat que originalment èran las siglas de Personal Home Page Tools.


text:
Podestat
Lo podestat (en italian podestà) èra lo primièr magistrat de las vilas del centre e del nòrd d'Itàlia. La foncion se mantenguèt dempuèi l'Edat Mejana fins al regim faissista de Mussolini.
Epòca medievala[modificar | modificar la font]
Periòde comunal[modificar | modificar la font]
Lo podestat remplaça lo conselh dels cònsols que governava las municipalitats medievalas a comptar de la fin del sègle XII. Aquela carga, contràriament al cònsol, aviá d'èsser exercida per una persona qu'apertenguèsse pas a la vila per tal d'evitar la siá implicacion personala dins las controvèrsias e garantir aital l'imparcialitat dins l'aplicacion de las leis. Per aquesta rason, se li disiá tanben « podestat estrangièr ». Lo podestat èra elegit per la principala assemblada de la municipalitat e la siá carga durava de 6 meses a un an. En practica, lo podestat aviá los poders executius, administratius, judiciaris e de polícia, e en fach l'instrument mai important de l'aplicacion de las leis. Amb los ans, la carga se transformèt en un vertadièr mestièr exercit per de professionals que cambiavan sovent de luòc de trabalh e recebián un salari regular. Aquel contunh cambiament de personal e d'experiéncia contribuiguèt a çò que las leis e las siás aplicacions venguèsson omogenèas quitament entre vilas fòrça distantas mas ont los meteisses podestats avián governat.
Lo testimòni istoric de la foncion es frequent a comptar del sègle XII. Apareis a Pàdoa en 1175, a Bunifaziu e a Pisa l'an 1190, puèi aquel usatge se generalizèt: n'i a de traças a Florença, Modena, e quitament a Arle entre 1220 e 1250, a Avinhon e a Marselha. Cal pas limitar la siá preséncia sonque a las grandas vilas: per exemple a Voltri, a la periferia de Gènoa, i aviá un podestat.
Periòde dels senhors[modificar | modificar la font]
Pendent lo periòde dels senhors, lo podestat perdèt la màger part de sas prerrogativas politicas, e un naut magistrat s'encarguèt d'administrar la justícia e de manténer l'òrdre public. Dependiá dirèctament del senhor de la vila e del prince de l'estat que la vila aperteniá. Aquela evolucion del ròtle del podestat accentuèt encara mai l'aspècte professional de la carga, se desplaçava de vila en vila amb tota la "familha", tèrme que designava la còla del podestat que se compausava del vicari, dels jutges del penal e del civil, dels agents de la mantenença de l'òrdre, dels servidors. Lo podestat èra designat pel senhor o pel prince e sonque après la causida èra somés d'un biais formal al Conselh Urban; la durada de la carga èra variabla d'una vila a l'autra, e anava de sièis meses a dos ans e de còps renovelabla per un segond mandat.
Jol regim faissista italian[modificar | modificar la font]
Jol regim faissista (lei del 4 de febrièr de 1926, pas. 237), los organs democratics de las municipalitats foguèron suspenduts e totas las foncions ocupadas pel cònsol, las comissions e lo conselh municipal foguèron transferits a un podestat designat per decrèt reial per cinc ans e revocable en quin moment que siá. Per las municipalitats de mai de 5000 abitants, lo podestat èra ajudat per un o dos vicepodestats designats de la meteissa manièra e dependiá de se la populacion èra inferiora o superiora a 100 000 abitants. Lo podestat èra tanben ajudat per una assemblada municipala, qu'aviá una foncion de consulta e qu'èra compausada almens per sièis conselhièrs designats pel prefècte.


text:
Asimant
Un asimant es un objècte capable de produire un camp magnetic. Aquel camp magnetic es pas vesedor mas es responsable de la proprietat principala de l'asimant: una fòrça que rebuta tot autre objècte ferromagnetic, coma lo fèrre, e trai o rebuta los autres asimants. Los asimants pòdon èsser permanents o temporaris, los asimants permanents necessitan pas cap d'influéncia extèrna per generar son camp magnetic mentre que los asimants temporaris, coma per exemple los electroasimants generan solament son camp magnetic mercé al corrent electric. Los asimants permanents se pòdon formar d'un biais natural, coma dins lo cas de la magnetita, mas pòdon tanben èsser fabricats artificialament.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Lo zinc (de l'alemand zink) es un element quimic metallic de simbòl Zn e de numèro atomic 30. Es un metal de transicion, lo primièr del grop 12 de la taula periodica. Lo zinc es quimicament similar al magnesi, pr'amor que son ion a una talha similària e son unic estat d'oxidacion comun es +2. Zinc es lo 24en element mai abondant de l'escòrça terrèstra e ten cinc isotòps estables. La mena de zinc mai esplechada es l'esfalerita, o sulfur de zinc; los despaus esplechables pus grands es tròban en Austràlia, Canadà e als Estats Units.


text:
Miribel-les-Échelles
Miribel-les-Échelles es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situada en cara del massís, Miribel-los-Escalièrs es coma un balcon sul massís de la Chartreuse. Aquela municipalitat aperten al Parc natural regional de la Chartreuse.
Située en face du massif, Miribel-les-Échelles est comme un balcon sur le massif de la Chartreuse. Cette commune appartient au Parc naturel régional de la Chartreuse.


text:
Sinagòga de Palaprat
La sinagòga de Palaprat es la mai anciana de Tolosa. Se tròba dins la carrièra de Joan de Palaprat, pas luènh de la Glèisa de Sant Aubin. Subre la pòrta d'entrada principala se legís en ebrieu « ברוך אתה בבאך וברוך אתה בצאתך » barukh atah beboekha ubarukh atah betzetekha, valent a dire en occitan Sias benesit a ton arribada e sias benesit a ta partença, de Deuteronòmi 28.
Es totjorn en activitat mas es pas mai la sinagòga principala de Tolosa qu'es ara la granda sinagòga de Hekhal David.


text:
1185
Aquesta pagina concernís l'an 1185 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
- Neishença de Raimon Rogièr Trencavèl.
França[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra civila opausant lo rèi Felip II e la liga de senhors feodaus formada per seis oncles (→ 1181). Après d'annadas de combats limitats, lo succès diplomatic dau rèi enregistrat l'annada precedenta (retirament de la liga dau còmte Baudoïn de Hainaut), lo conflicte conoguèt tornarmai un periòde d'activitat importanta. D'efèct, lo còmte de Flandra decidèt d'envaïr lo Domeni Reiau. Felip II mobilizèt son ost per faciar la menaça e lei doas armadas s'observèron tres setmanas lòng de Soma. Finalament, lo còmte de Flandra, diplomaticament isolat en causa de la neutralitat dau rèi d'Anglatèrra, foguèt obligat de negociar una trèva de dos ans. Pasmens, deguèt acceptar lei condicions dau rèi e li laissar Artés, 75 castèus de Vermandés e la vila d'Amians, çò que representava una gròssa aumentacion dei possessions reialas.
En decembre, un conflicte feodau novèu acomencèt en Bretanha que foguèt tornarmai entraïnat per lei rivalitats entre lei fius d'Enric II. D'efèct, Jaufré de Bretanha, que s'estimava lesit per lo partiment de l'eiretatge de son fraire Enric lo Jove (→ 1183), se rebellèt e jurèt fidelitat au rèi de França per Bretanha (→ 1186). En cambi, recebèt lo títol — onorific — de Senescau de França.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
- Japon: començament de l'èra Kamakura.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Energia[modificar | modificar la font]
Premiera mencion de l'utilizacion d'un molin de vent en Euròpa que son utilizacion s'èra difusada dempuei lei país musulmans.


text:
Ostabarret
Ostabarret qu'ei un parçan deu Bascoat, en Baisha Navarra, qui correspond au cors superior de l'arriu de Bidosa. Capvath qu'ei bordat peu País de Micse. Que hè part deu departament deus Pirenèus Atlantics.
Lo son nom basco (H)oztibarre que vien de Hozta ibarre (ibar = vath). Aquera formacion que vadó Òstavath (lo nom d'un vilatge) en occitan gascon.
Que compren las comunas d'Arhantsusi, Bunuze, Hozta, Ibarrola, Jutsi, Larzabale-Arroze-Zibitze, Òstavath-Asme, Pagòla e Sent Just-Ibarre.
Que hasèva part deu Reiaume de Navarra.


text:
Coton
Lo coton es una fibra textila vegetala que se desvolopa a l'entorn de las granas del cotonièr, un arbust del genre Gossypium, qu'aparten a la familha de las malvacèas, originària de las regions tropicalas e subtropicalas, i a diferentas espècias autoctònas en America, Africa o Índia. Lo mot coton deriva de l'arabi قُطْن (al) qutn.
Lo coton es la fibra naturala mai importanta qu'es producha dins lo mond. La sieuna importància comencèt al sègle XIX amb lo procèssus d'industrializacion e uèi encara representa gaireben la mitat de la consomacion mondiala de fibras textilas. Totas las espècias del genre Gossypium an pas una valor comerciala, las fibras s'obtenon de la granas de paucas espècias, que l'interès ne ven de la longor la grossor.
Somari
La fibra de coton[modificar | modificar la font]
Lo coton es una cultura fòrça valorizada per que mai de 10% del seu pes se pèrd dins lo procèssus de produccion. La cellulòsa i es ordenada d'un biais tal que lo coton aja de proprietats unicas de durabilitat, resisténcia e absorcion. Cada fibra se compausa de 20 o 30 tèstas de cellulòsa, enrotladas en una seria de ressòrts naturals. Quand la capsula de coton (capsula de las granas) se durbís, las fibras se secan e s'enredan las unas amb las autras, çò ideal per far de fials.
La composicion del coton es de cellulòsa gaireben pura. La seuna color es blanca, jauna palha o leugièrament roja. La seuna fibra es mai o mens sedosa, mai o mens fòrta e de longor e grossor variablas. Segon la seuna longor, es classificat pel comèrci en cotons de fibra corta o longa. Los màgers son de 20 a 39 mm de long. E la grossor, varia de 6 a 29 centens de millimètre per fibra. Lo coton de fibra longa servís per la fabricacion de textils fins, mossolinas e percalas. Lo de fibra corta es de mens bon trabalhar.[1]
Lo coton foguèt utilizat fa fòrça temps per far de vestits leugièrs dins las regions de clima tropical. D'unes afirman que los egipcians utilizèron lo coton dempuèi l'an 12 000 abC., e que se trobèt de traças de coton dins las cavèrnas mexicanas datant de 7000 ans. Mas la referéncia escrita mai vièlha proven d'Índia.
E mai s'aquela fibra es pus comuna uèi, foguèt la darrièra fibra naturala qu'aguèt una importància comerciala. S'utilizava ja al sègle V abC en Grècia provenent d'Índia. E mai se los antics grècs e romans l'utilizavan per de telas, velas e vestits, Euròpa esperarà son usatge qualques sègles.
Çò que faguèt popularizar lo coton es l'introduccion de la desgrunadoira (maquina de desgrunar) de coton, inventada en 1793 pel nòrd-american Eli Whitney.
Cultura[modificar | modificar la font]
Lo coton foguèt cultivat fa de milièrs d'ans en Peró preïnca. Una pèça de teissut, de granda dimension, dels paraques es expausada dins lo hall de l'edifici de les Nacions Unidas a Nòva York. La COPROBA, organisme del govèrn de Peró, declarèt lo coton perovian un dels produches far de Peró lo 28 de julhet de 2004.
Lo coton foguèt plantat en Índia fa mai de tres mila ans, i es referenciat dins lo Rigveda, escrit 1500 abC. Mila ans après lo grand istorian grèc Erodòt escriguèt del coton indian: « Ailà i a d'arbres que creisson salvatjament, que lor fruch es una lana melhora e mai bèla que la d'un moton. Los indians fan los seus vestits de la lana d'aquel arbre. » L'industria cotonièra indiana foguèt eclipsada durant la revolucion industriala anglesa, quand l'invencion de la maquina de fialar dicha Spinning Jenny en 1764 permetèt la produccion en massa al Reialme Unit. La capacitat de produccion serà melhorada per l'invencion de la desgrunadoira d'Eli Whitney en 1793.
50% del coton del mond proven solament de tres païses: EUA, China e Índia. Lo coton es produit dins fòrça parts del mond, inclusent Europèa, Asia, Africa, America e Austràlia en utilizant de plantas de coton geneticament modificadas per obtenir mai de fibras. Lo coton geneticament modificat foguèt un desastre comercial en Austràlia. Los profits foguèron fòrça mendres que çò que se podiá esperar e las plantas de coton convencional pollinizadas amb de varietats transgenicas causan de problèmas legals pels cultivadors.
L'industria cotonièra utiliza una gròssa quantitat de produches quimics (fertilizants, pesticidas, etc.), que contaminan lo mitan ambient. Per aquesta rason, d'agricultors causisson ara lo modèl de produccion organic.
Espècias cultivadas[modificar | modificar la font]
- Gossypium arboreum L.. Originari d'Índia e Paquistan.
- Gossypium barbadense L. Originari d'America del Sud.
- Gossypium herbaceum L. Originari del sud d'Africa e de la península d'Arabia.
- Gossypium hirsutum L. Originari d'America Centrala, Mexic, Carbi e Florida
G. hirsutum es l'espècia pus espandida mondialament, las espècias se diferéncian per la longor de la fibra e per las caracteristicas agronomicas, mas lo coton necessita totjorn un estiu fòrça caud e fòrça aiga de pluèja o d'irrigacion (coton egipcian).
Produccion[modificar | modificar la font]
La taula seguenta mòstra la produccion mondiala de coton:
En milièrs de tonas (Font:FAO).
Coton transgenic[modificar | modificar la font]
D'unas companhias utilizan l'engenhariá genetica per modificar la natura del coton e obténer de caractèrs diferents. Una entrepresas multinacionala coma Monsanto per exemple produtz de granas que balhan de colors diferentas, especialament lo blau indian utilizat dins la confeccion dels jeans. Dins la region autonoma de Xinjiang (China) desvolopèron de plantas qu'an de fibras rojas, verdas, blavas o negras. D'autres, en cambi, utilizan las biotecnologias per crear de fibras fòrça mai longas e resistentas. La societat Natural Cotton Colors brevetèt, en 1990, doas varietats de coton de colors naturalas: castanha (Coyote) e verda.
Fòrça de las modificacions cercan d'obténer que la planta siá mai resistenta a las marranas, coma la varietat Bt Cotton; o resistentas als erbicids coma la varietat Roundup Ready, de Monsanto, resistenta al glifosat (Roundup).
D'unes estudis demòstran que la cultura de coton transgenic a pas un rendement mai grand que la del coton convencional, qu'èra una de las promessas de les companhias que desevolopan de varietats geneticament modificadas. E mai aquela cultura redusís pas gaire la quantitat de pesticids quimics necessaris , provocant d'autres problèmas coma l'aparicion de varietats d'èrbas insèctes resistents a aqueles darrièrs.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Diccionari enciclopèdic popular il·lustrat Salvat (1906-1914)


text:
Amy Macdonald
Amy Macdonald es una cantaira escocesa, nascuda lo 25 d'agost de 1987 a Bishopbriggs, pichon vilatge prèp de Glasgow. Lo sieu estil se mòu entre rock folk, indie e country. Sa tessitura de votz es la d'un contralt.
Sortiguèt lo sieu primièr single, Poison Prince, lo 7 de mai de 2007. Pauc mais tard, lo 30 de julhet de 2007, publiquèt son primièr album, This Is the Life, que se ne vendèron mai de dos milions e mièg de copias.
Discografia[modificar | modificar la font]
- This Is the Life (2007)
- A Curious Thing (2010)
- Life in a Beautiful Light (2012)


text:
- Inicio > Todas las Categorías
- fabricacion de remolques en barranquilla colombia - fabricacion de remolques colombia - fabricacion de remolques tipo liviano en colombia - fabricacion de remolques en cali - fabricacion de remolques nuevos - fabricacion de remolques pereira - fabricacion de trailers y remolques en bogota - fabricacion de remolques para comidas en cali - fabricacion remolques para moto en manizales - fabricacion de remolques para comidas rapidas cali - fabricacion de hidrolavadoras en barranquilla - trailer barranquilla fabricacion - fabricacion nomenclaturas casas en barranquilla - remolques barranquilla - accesorios remolques barranquilla -


text:
1274
Aquesta pagina concernís l'an 1274 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Aprofichant sei relacions bònas ambé lo sobeiran d'Iemèn, lo negus Yekuno Amlak demandèt au sultan dau Caire la nominacion d'un evesque novèu per la Glèisa Etiopiana. Dins aquò, maugrat l'ajuda d'Iemèn, lo sultan refusèt car Etiopia èra en guèrra còntra lo sultanat musulman d'Ifat.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Armament[modificar | modificar la font]
Premiera mencion de l'utilizacion d'un canon (en China).


text:
Carcin
Carcin [karˈsi ~ kɔrˈʃi] (Quercy en francés) es una region culturala e istorica d'Occitània, que fa partida de la region pus vasta de Guiana.
S'alarga sus l'airal d'influéncia de l'antica ciutat galla dels Cadurcs (Cadurci en latin), anant de Solhac a Montalban en passar per Fijac. L'etimologia de Carcin ven del latin Cadurcinum, tirat del nom dels Cadurcs.
Carcin coïncidís amb lo departament d'Òlt e amb la part del departament de Tarn e Garona situada al nòrd de Garona (levat lo canton administratiu de Sent Antonin).
La capitala istorica es Caors. Las vilas majoralas son Caors, Montalban e Fijac.
Lo gentilici es carcinòl -a (var. -òu -òla) o ancianament carcin -a.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Portal de Carcin
-
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]


text:
Qué es un crestian?
Question: Qué es un crestian?
Responsa: Lo Diccionari Webster definís un crestian coma “una persona que professa una cresença en Jèsus coma lo Crist o dins la religion basada sus l'ensenhament de Jèsus." A mai s’aqueste es un bon ponch de partença per comprendre qué es un crestian, coma fòrça definicions secularas, es segur insufisenta al moment de comunicar la vertat biblica sus çò qué vòl dire d’èsser crestian.
Lo mot crestian es emplegat tres còps dins lo Novèl Testament (Faches 11:26; Faches 26:28; 1 Pèire 4:16). Los segueires de Jèsus Crist se sonèron dins un primièr moment “crestians” a Antiòquia (Faches 11:26) que sa cresença, activitat e discors èran parièrs als del Crist. L'emplegavan a l’origina los abitants d'Antiòquia coma una mena d’escais pejoratiu utilizat per se trufar dels crestians. Significa, literalament, “apertenir al grop del Crist” o un “partidari o segueire del Crist", çò qu’es plan semblant a la definicion del Diccionari Webster.
Malastrosament long del temps, lo mot “crestian” a perdut una bèla part de sa significacion e s’emplega sovent ligat a qualqu’un qu’es religiós o qu’a de valors moralas nautas puslèu qu’un segueire nascut e vertadièr de Jèsus Crist. Fòrça gents que creson pas o se fisan pas en Jèsus Crist se consideran crestianas simplament perque van a la glèisa o que vivon dins una nacion "crestiana". Pasmens anar a la glèisa, assistir aqueles mens astrucs que nosautres, o èsser una brava persona nos fa pas venir crestians. Coma o diguèt un còp un evangelista, “Anar a la glèisa nos fa pas crestians coma anar en cò d’un mecanician nos fa pas venir automobilas". Èsser membre d'una glèisa, anar a las messas regularament, e donar l’almòina per las òbras de la glèisa nos fa pas crestians.
La Bíblia nos ensenha que las bonas accions que fasèm son pas pro per nos far acceptables davant Dieu. Titus 3:5 nos ditz que “nos a salvat pas per las bonas accions que podiam aver fach, mas puslèu per son amor, gràcias al banh regeneraire e al poder renovador de l'Esperit Sant”. Per aquesta rason, un crestian es qualqu’un que Dieu a fach renàisser (Joan 3:3, Joan 3:7; 1 Pèire 1:23) e qu”a plaçat sa fe e sa fisança en Jèsus Crist. Los Efèsis 2:8 nos dison que "es per la gràcia que sètz estat salvats gràcias a la fe! E aquò ven pas de vosautres: es un don de Dieu.”. Un crestian vertadièr es qualqu’un que s'es pentit de son pecat e a agut fe e fisança sonque en Jèsus Crist. Sa fe consistís pas en seguir una religion o una tièra de còdis morals, o una lista d'obligacions e enebicions.
Un crestian vertadièr es una persona qu’a agut fe e fisança dins la persona de Jèsus Crist e dins lo fach que El moriguèt sus una crotz coma pagament pels pecats e s'auborèt tornarmai lo tresen jorn pr’amor de véncer la mort e donar vida etèrna a totes los que creguèron en El. Joan 1:12 nos ditz: “Mas a totes los que l'an recebut, a aqueles que creson en son nom, lor a concedit d’èsser filhs de Dieu”. Un vertadièr crestian es sens cap mena de dobte un enfant de Dieu, una part de la vertadièra familha de Dieu, e qualqu’un qu’a recebut una vida novèla dins lo Crist. La marca d'un veritable crestian es l'amor dels autres e l'obediéncia a la Paraula de Dieu (1 Joan 2:4; 1 Joan 2:10).
Avètz pres una decision pel Crist per encausa de çò qu’avètz legit aquí? S’es estat aital, per plaser, clicatz sul boton "Uèi ai acceptat lo Crist" enjós.
Tornar a la pagina de debuta de l’occitan
Qué es un crestian?


text:
1235
Aquesta pagina concernís l'an 1235 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
En Lengadòc, de trèbols importants foguèron entraïnats per leis enquistas de l'Inquisicion. En particular, en novembre, plusors captaus de Tolosa foguèron menaçats per lei dominicans, çò qu'entraïnèt d'esmogudas popularas e l'expulsion de la vila de l'inquisitor Guilhèm Arnaud (→ 1236).
Euròpa[modificar | modificar la font]
Anglatèrra[modificar | modificar la font]
Famina grèva dins lo reiaume.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Song[modificar | modificar la font]
A la seguida de la rompedura de l'aliança entre Song e Mongòls e l'ocupacion per lei Chinés dei vilas de Kaifeng, de Luoyang e de Chang'an l'annada precedenta, l'Empèri Song deguèt faciar una invasion mongòla dirigida per lo generau Kuoduan Hequ. Lei Mongòls ataquèron la region dau plan de Chengdu. L'armada chinesa s'i trobèt en dificultat car aquelei regions èran estadas destruchas per lei campanhas còntra lei Jin e mancavan de ressorsas economicas.


text:
Ala
Una ala es una superfícia que s'emplega per produire una fòrça aerodinamica normala a la direccion de movement per desplaçament dins l'atmosfèra de la Tèrra, l'aire o un autre mitan gasós, que facilita lo vòl. L'emplec primièr del mot se fasiá pels membres anteriors dels aucèls, mas son emplec es estat espandit per inclure las alas dels insèctes, las ratapenadas e los pterosaures e puèi las mecanicas fachas per l'òme.
Una ala es una mecanica extrèmament eficaça per generar una fòrça ascensionala.


text:
1400
Aquesta pagina concernís l'an 1400 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Viatge de l'emperaire Manual II Paleòleg (1391-1425) en França e en Anglatèrra per trobar d'aliats còntra lei Turcs Otomans. A l'entorn de Constantinòple, d'accions de secutament contunièron, principalament menadas per lei tropas francesas (→ 1401).


text:
Loivre
Loivre es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge voreja a l'èst lo Massís de Sant-Thierry e lo territòri communal a traversat pel autoroute dels angleses, acuèlh un airal de repaus aital coma çò canal de l'Aisne a la Marna amb doas écluses e un pòrt. Una halte ferrovière se fa a l'anciana estacion sul trajècte de la Linha de Rems a Laon del TER Champagne-Ardenne.
Le village borde à l'est le Massif de Saint-Thierry et le territoire communal est traversé par l'autoroute des anglais, accueille une aire de repos ainsi que le canal de l'Aisne à la Marne avec deux écluses et un port. Une halte ferrovière se fait à l'ancienne gare sur le trajet de la Ligne de Reims à Laon du TER Champagne-Ardenne.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Eugène-Louis DE BIGAULT de GRANRUT (1828-1894) #que épousa, en 1859, Isabelle DE BOULLENOIS de SENUC (1838-1908), e lo sieu fraire Gabriel-Alfred DE BIGAULT de GRANRUT (1827-1904) #prene la decision de apagar una part dels forns de la vallée, del Forn de París a Los Islettes, en Argonne, venguts pauc rendables e de délocaliser la siá activitat a Loivre. La siá sœur Ostal-Emilie DE BIGAULT de GRANRUT i aviá maridat a l'ostal-Charles-Auguste Ruinart de Brimont #que las ancetres n'èran procedentas de Loivre[1].
En, 1853, se #portar acquéreur del domeni dels Fontaines, a Loivre, castèl e granjas e édifièrent en bordure del canal de l'Aisne, una verrerie per respondre al mercat de las botelhas de Champagne. Lo sieu polit-fraire Henry de Boullenois los #prene. Amb milions de botelhas, produsidas cada an, #èsser rapidament celèbre e rendable. Dempuèi, 1855, la verrerie Granrut fraires ocupa un stand a la primièra exposicion universala de París. Eugène Es mòrt en 1894 a Loivre, dins lo castèl dels Fontaines e inhumé en lo cementèri dels Alleux en los Ardennes ont i aviá crompat lo domeni d'Ostal-Roge. Lo sieu cavòt i aguèt transferit de contunh a Senuc lo país de la siá esposa. Charles Marida Joseph Albert Louis Comte DE BIGAULT de GRANRUT #succedir a lo sieu paire e represes lo títol de Mèstre verrier, en principi en societat amb la siá maire e la siá sœur Lucie Ostal Gabrielle Angèle DE BIGAULT de GRANRUT (1862-1942) , de contunh sol a partir de 1899. El épousa en 1892 Paule Charlotte Henriette DE PUGET de BARBENTANE de CABASSOL DEL REAL (1865-1936) e #viure lo castèl dels Fontaines a Loivre e lo Forn de París.La siá sœur Lucie, #que i aviá épousé Maurici Guy Marida GAUTIER de CHARNACE (1857-1923) vivián çò castèl de Aulnois a Aulnois-sus-Seille[2].
En 1919, après lo armistice, la municipalitat totalament dévastée, coma las municipalitats vesinas (Courcy, Brimont, Bermericourt e Cormicy), a classificat en zòna roja.
Totalament destruida pendent la Primièra Guèrra mondiala, Charles de Grandrut en avent pas pas l'intencion de reconstruire la verrerie de Loivre. Mr Givelet Lududes racheta lo fons de comèrci e los damatges de guèrra afférents. La sociéte preses lo nom de "Verreries de Courcy e de Loivre amassa - Givelet e Cie". La doç #èsser tanben destruida pendent la Primièra Guèrra mondiala.
Eugène-Louis DE BIGAULT de GRANRUT (1828-1894) qui épousa, en 1859, Isabelle DE BOULLENOIS de SENUC (1838-1908), et son frère Gabriel-Alfred DE BIGAULT de GRANRUT (1827-1904) prirent la décision d’éteindre une partie des fours de la vallée, du Four de Paris à Les Islettes, en Argonne, devenus peu rentables et de délocaliser leur activité à Loivre. Leur sœur Marie-Emilie DE BIGAULT de GRANRUT était mariée à Marie-Charles-Auguste Ruinart de Brimont dont les ancetres étaient originaires de Loivre[1].
En, 1853, ils se portèrent acquéreur du domaine des Fontaines, à Loivre, château et fermes et édifièrent en bordure du canal de l’Aisne, une verrerie pour répondre au marché des bouteilles de Champagne. Leur beau-frère Henry de Boullenois les rejoignit. Avec des millions de bouteilles, produites chaque année, elle fut rapidement célèbre et rentable. Dès, 1855, la verrerie Granrut frères occupe un stand à la première exposition universelle de Paris. Eugène est mort en 1894 à Loivre, au château des Fontaines et inhumé dans le cimetière des Alleux dans les Ardennes où il avait acheté le domaine de Maison-Rouge. Sa tombe fut transférée ensuite à Senuc le pays de son épouse. Charles Marie Joseph Albert Louis Comte DE BIGAULT de GRANRUT succéda à son père et repris le titre de Maître verrier, d’abord en société avec sa mère et sa sœur Lucie Marie Gabrielle Angèle DE BIGAULT de GRANRUT (1862-1942) , puis seul à partir de 1899. Il épousa en 1892 Paule Charlotte Henriette DE PUGET de BARBENTANE de CABASSOL DU REAL (1865-1936) et habitèrent le château des Fontaines à Loivre et le Four de Paris.Sa sœur Lucie, qui avait épousé Maurice Guy Marie GAUTIER de CHARNACE (1857-1923) habitaient le château d'Aulnois à Aulnois-sur-Seille[3].
En 1919, après l'armistice, la commune totalement dévastée, comme les communes voisines (Courcy, Brimont, Bermericourt et Cormicy), est classées en zone rouge.
Entièrement détruite pendant la Première Guerre mondiale, Charles de Grandrut n'ayant pas l'intention de reconstruire la verrerie de Loivre. Mr Givelet lui racheta le fonds de commerce et les dommages de guerre afférents. La sociéte pris le nom de "Verreries de Courcy et de Loivre réunis - Givelet et Cie". La sucrerie fut aussi détruite pendant la Première Guerre mondiale.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 Modèl:Labor Error de citacion : Invalid
tag; name "autogenerated" defined multiple times with different content
- ↑ lo calvaire del Forn de París – Gilles Thierion de Monclin [1]
- ↑ le calvaire du Four de Paris – Gilles Thierion de Monclin [2]


text:
Iólia Tymoshenko
Iólia Volodymyrivna Tymoshenko (en ucraïnian Юлiя BoлoдиMиpiBHa TиMoшeHko, en transcripcion internacionala Yulia Tymoshenko; Dnipropetrovsk, 27 de novembre de 1960), nascuda Hryhyan, es una entrepreneira e politiciana ucraïniana. Foguèt Primièra Ministra d'Ucraïna del 24 de genièr al 8 de setembre de 2005 e tornarmai del 18 de decembre de 2007 al 4 de març de 2010. Es la cap del partit Patria dels Ucrainians e del Blòc Electoral Iólia Tymoshenko.
Abans de s'engatjar en politica, Tymoshenko èra estada una femna d'afars que capitèt e s'enriquiguèt dins lo negòci de l'industria del gas.
Abans de venir la primièra femna a ocupar la carga de Primièr Ministre, èra considerada l'aliada mai importanta del menaire de l'oposicion Víktor Ioshchenko, qu'èra estada sa deputada del temps qu'el èra estat Primièr Ministre, e tenguèt una preséncia plan fòrta durant las eleccions presidencialas d'Ucraïna de 2004.
Foguèt tanben una de las personas clau del temps de la Revolucion Iranja inspirada per aquelas eleccions, que portèron puèi Ioshchenko al poder. Durant aquel periòde, d'unas revistas e mèdias occidentals li donèron l'escais de "Joana d'Arc de la Revolucion Iranja".
Lo 28 de julhet de 2005, la revista Forbes la designèt coma la tresena femna mai potenta del mond, tot bèl just aprèp Condoleezza Rice e Wu Yi. Posteriorament foguèt obligada a demissionar pel President Ioshchenko en setembre de 2005, aprèp sonque uèch meses de trabalh.
Per encausa de son influéncia politica, de sas relacions e de son poder d'oligarca èra un dels adversaris mai perilhoses pel Partit de las Regions que dirigissiá alara lo país, foguèt empresonada tre lo mes d'octobre de 2011.
Aprèp las manifestacions de l'EuroMaidan, la fugida e destitucion de Víktor Ianokòvych foguèt liberada lo 22 de febrièr de 2014. Anoncièt alara son intencion de se presentar a las futuras eleccions que se devon debanar aqueste meteis an.
Se tornèt presentar a las Eleccions presidencialas ucraïnianas de 2014 mas perdèt grandament contra Petrò Poroshenko que se vegèt elegit tre lo primièr torn.
Iólia Tymoshenko es maridada a Oleksandr Tymoshenko, e an amassa una filha, Ievhènia (nascuda en 1980).
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Iólia Tymoshenko nasquèt a Dnipropetròvsk en 1960, enfant unica de Ludmila Nikolaievna Telehina e de Vladimir Abramovich Grihian. Se trobèt lèu sola amb la maire, que son paire abandonèt la familha quand sa filha aviá pas que tres ans.
En 1979 se maridèt amb Oleksandr Tymoshenko, filh d'un burocrata de reng mejan del Partit Comunista Sovietic e comencèt de montar socialament gràcias a mantuna posicion dins lo Komsomol, l'organizacion oficiala de las joventuts comunistas sovieticas.
Foguèt diplomada de l'Universitat d'Estat de Dnipropetròvsk en sciéncias economicas en 1984, e obtenguèt puèi un doctorat) en economia. Faguèt mai de cinquanta publicacions dempuèi aquela epòca.
En 1989, coma sòcia del movement politic iniciativas per la perestroika, fondèt e bailegèt una cadena de botigas de locacion video del Komsomol amb pro succès que puèi la privatizèron.
Tymoshenko coneguèt lèu una montada considerabla dins l'esfèra del poder jol sistèma sovietic. Pasmens foguèt mai que mai aprèp la casuda de l'Union Sovietica que venguèt un personatge important, en capitanejar divèrsas companhiás ligadas al sector energetic.
Atal bastiguèt sa fortuna entre 1990 e 1998. Durant lo periòde de las privatizacions en Ucraïna, que semblèt fòrça a çò que se debanava en Russia per çò qu'es de la corrupcion e de la marrida gestion, venguèt una de las personalitats mai potentas del mond dels afars en Ucraïna, gràcias a l'exportacion de minerals.
De 1995 a 1997, Tymoshenko foguèt presidenta de la "United Energy Systems of Ukraine", una companhiá privada intermediària que ne venguèt lèu exportatritz màger del gas natural rus en 1996.
Pendent aquel periòde, ne foguèt ela chafrada de princessa del gas, segon l'acusacion que n'auriá tornat vendre d'unas quantitats colossalas de gas rus raubat e d'aver pogut defugir la taxacion d'aquelas merça.
Durant la pontannada afarista de la siá vida, na Iuliia Tymoshenko poguèt nosar d'unas relacions d'afars, tan cooperativas coma ostilas amb fòrça personalitats importantas d'Ucraïna, d'en primièr a Dnipropetrovsk.
Dins aquesta lista cal citar Pavlò Lazarenko, Víktor Pinchok, Ihor Kolomoisky, Rinat Akhmetov, e, plan segur, Leonid Kochma - qu'èra en aquel temps President mas tanben originari de Dnipropetròvsk.
A despart dels sieus afars de venda de gas, Tymoshenko èra estada tanben ligada de prèp a la gestion de l'entrepresa gasièra russa Gazprom.
Sas originas[modificar | modificar la font]
Sas originas son estadas l'agre de mantun debats e especulacion.
D'ela, çò n'afirma sovent qu'es mièja letona del costat de son paire e mièja ucraïniana, d'al band mairal.Lo nom d'ostal del sieu paire, Grigyan, ne pot èsser tanben interpretat, vist, coma Armèni. D'a vegadas se ditz que lo sieu nom de joventa es Telehina (coma lo, actual, de sa maire) e qu'a d'originas russas. En 2005, foguèt quitament designada publicament coma jusieva per Ievhen Chervonenko (son ancian ministre, un dels menaires de la comunitat josieva d'Ucraïna) [1]. Tymoshenko o neguèt d'un biais oficial mas en tot afortir pr'aquo qu'èra del tot en simpatia amb los problèmas del pòble jusieu.
Las trenas de Iólia Tymoshenko, lo sieu biais de se penchenar, ne faguèron una icòna vertadièra de la Revolucion Irange, que lo quite jornal anglés London Times bategèt Yuliann son estil.[2]
Carrièra politica[modificar | modificar la font]
Iólia Tymoshenko s'adintrèt la politica en 1996, que foguèt elegida a la Verkhovna Rada, lo parlament ucraïnian, de la Kirovohrad oblast, en obténer los 92,3% dels vòtes dins la sia circonscripcion. Foguèt reelegida en 1998 e en 2002.
Venguèt, en 1998, Presidenta de la Comission del Budget de la Verkhovna Rada.
De 1999 a 2001, Tymoshenko foguèt Viceprimièra Ministra pel sector fuel e energia dins lo gabinet d'en Viktor Iushchenko.Ne foguèt embandida pel President Leonid Kuchma en genièr de 2001 aprèp un debut de conflicte amb l'oligarquia industriala del país.
En febrièr de 2001, foguèt arrestada a partir d'acusacions de falsificacion de documents de doana e contrabanda de gas entre 1995 e 1997 (mentre qu'èra presidenta de la ja citada çai-sus United Energy Systems of Ukraine).Ne foguèt pasmens relaxada dequ'unas setmanas mai tard.
Los sieus amics e suportaires politics organizèron un fum de passacarrièras de protestacion a ras de la Preson de Lukyanivska ont èra estada embarrada.
Segon la quita ela, las pròvas e cargas èran estadas farlabicadas pel regim de Kuchma, sot l'influéncia dels oligarcas que se sentissián menaçats per sos esfòrces de n'acabar amb la corrupcion e metre en plaça de refòrmas institucionalas del mercat.
Malgrat n'èsser estada innocentada da talas acusacions, Moscòu daissèt efectiu un mandat d'arrèst contra ela, per en de cas ne dintrèsse en Russia entrò la siá demission coma Primièr Ministre mai de 4 annadas pus tard.
A mai, lo marit de Tymoshenko, Oleksandr, se passèt el doas annadas a s'amagar pr'amor d'evitar una incarceracion subre de cargas que ço diguèron lo parelh n'èran del tot infondadas e sonque motivadas politicament per l'anciana administracion Kuchma.
D'un còp las acusacions retiradas, ne venguèt una dels menaires de basa de la campanha Ucraïna sens Kuchma menada contra lo president del país, pel sieu ròtle supausat dins l'assassinat del jornalista Georgi Gongadze.
Dins aquela campanha, na Iuliia Tymoshenko ne foguèt vista primièr coma una passionaria, una lider revolucionària apassionada. Bon exemple d'aquò n'es la difusion d'un reportatge que lai la vesèm a trencar las fenèstras de la preson, pendent una d'aquelas manifestacions.
L'annada seguenta, ne foguèt ela implicada dins un accident de veitura misteriós que ne sortiguèt sana e salva. Un episòdi que atal ço ne creson fòrça ne poiria èsser estat una temptativa d'assassinat del govèrn.
Mentretant, ne fondèt ela lo Blòc Electoral Iuliia Tymoshenko (Блok Юлiï TиMoшeHko), un blòc politic que se gasanhèt los 7,2% a la votacion pel¨Parlament Ucraïnés.
Es ela al cap amai lo cap de l'Batkivshchina, partit politic nacional.
Las criticas conra Iuliia Tymoshenko çò ne daissèron entendre que, coma oligarca, se ganhèt desonestament sa fortuna. D'unes quitament n'especulèron sul sieu coneissement del biais illegal de far d'afars en Ucraïna, que la qualifican d'un biais unic per menar a tèrme lo combat contra la corrupcion, se n'a ela la vòlha d'o far.
Lo sieu ex partenari d'afars e ex primièr ministre d'Ucraïna, Pavlo Lazarenko, ne foguèt el condemnat als Estats Units, per las cargas de blanquiment d'argent de miliards de dolars US, corrupcion e frauda.
Lo 28 de genièr de 2005, aprèp la Revolucion Irange, los procuraires ucraineses convenguèron amai clavèron cas e dorsièr contra la d'alara Viceprimièra Ministra Tymoshenko e la sia familha, per manca de pròvas.Aquels cases n'implicavan tanben lo sieu marit e lo sieu conhat Henadiy Tymoshenko.Gaire temps aprèp ne tornèt Oleksandr Tymoshenko a país. Malgrat aquel passat discutible, lo sieu passatge d'a oligarca a reformista ne foguèt considerat per fòrça coma plan sincèr e efectiu.
Coma Viceprimièra Ministra a l'energia, n'acabèt de fach amb molts arrengaments de corrupcion dins lo sector.
D'ela als afars, lo recobrament de les receptas per l'industria electrica cresquèt de milierats del cent.Daissèt de caire la practica del tròc dins lo mercat de l'electricitat, en tot çò n'exigir dels clients industrials que paguèssen la lor electricitat al comptant.Ne terminèt tanben amb las exempcions de moltas organizacions que ne foguèron exclausas en veire lo corrent copat.Las siás refòrmas significavan que lo govèrn d'Ucraïna aviá los fonses sufisents per pagar los foncionaris e aumentar los salaris.
Lo 24 de genièr de 2005, ne foguèt nomenada Primièra Ministra d'Ucraïna del president Iushchenko. Lo 4 de febrièr de 2005, a las 2 h 54 del tantòst (ora de Kyyiv), n'èra confirmada dins sas foncions na Iullia Tymoshenko pel Parlament Ucraïnés, amb la majoritat espectaclosa de 373 vòtes (sonque 226 èran necessaris per l'aprobacion).
Qualques mesadas de govèrn pr'aquò e de promesas de refòrma non tengudas d'aprèp la Revolucion Irange, comencèron de portar prejudici a la siá administracion.
Lo 8 de setembre de 2005, aprèp la demission de mantun naut foncionari, que demest eles lo Cap del Conselh de Seguretat e Defensa Petro Poroshenko e lo Viceprimièr Ministre Mytola Tomenko, lo govèrn de Iuliia Tymoshenko foguèt dissòlt pel president Viktor Iushchenko pendent una allocucion en dirècte a la television nacionala. Li succediguèt Yuriy Yehanurov.
Mai tard, lo president critiquèt lo sieu trabalh coma cap del Gabinet, en tot çò ne suggerir qu'aviá menat a un alentiment economic amai de conflictes politics dins la coalicion al poder.
Eleccions legislativas 2006[modificar | modificar la font]
Aprèp la siá demission, Iuliia Tymoshenko comencèt de virar en pel país amor de ganhar las eleccions legislativas en 2006, coma lider del sieu Blòc Electoral Iuliia Tymoshenko.Çò n'anoncièt pro lèu que voliá tornar èsser la Primièra Ministra del país.
Arribat segond de las eleccions lo blòc, amb 129 sètis ganhats, fòrça çò n'especulèron de que poiriá ela formar una coalicion amb lo partit Ucraïna Nòstra de Iushchenko e lo Partit Socialista d'Ucraïna (PSU) amor d'empachar lo Partit de las Regions de se ne far amb lo poder.
Tornar Tymoshenko ne parlèt de la siá intencion de venir primièra ministra.Las negociacions amb Ucraïna Nòstra e lo PSU çaquelà se rescontrèron moltas dificultats (pòstes non obtenguts e negociacions amb d'autres grops o coalicions politics).
Lo dimècres [[21 de junh de 2006, los mèdias ucraïneses çò ne reportèron que fin finala las parts s'èran endevenguts sus un acòrd de coalicion, que ne semblava atal acabar una passa de mai de tres mesadas d'incertitud politica.
La nominacion de Iuliia Tymoshenko dins lo pòste ja comencèt d'èsser cantada idem la sia confirmacion..
Aquesta nominacion n'èra pr'aquò condicionada per l'eleccion del sieu adversari de sempre, Petro Preshenko, d' Ucraïna Nòstra, coma president del parlament. Dequ'unes jorns aprèp la signatura de l' acòrd de coalicion, ne veniá tras qu'evident que los membres de dicha coalicion se fasián pas cap fisança, ja que consideravan qu'èra un desviament de la procedura parlamentària regulara, votar per Poroshenko president de la cambra e Tymoshenko primièra ministra.
Per agreujar las causas, d'unes membres de l'oposicion d'al Partit de las Regions bloquegèt lo parlament d'al dijòus 29 de junh fins al dijòus 6 de julhet.Lo Partit de las Regions lancèt un ultimatum a la coalicion, en tot çò ne demandar que s'observèssen las proceduras parlamentàrias, en demandar de delegats dins los comitats parlamentaris en proporcion amb los sètis obtenguts per cada partit, la presidéncia d'unes comitats del Parlament amai de pòstes de governadors dins las circonscripcions ganhadas pel Partit de las Regions.L' acòrd de coalicion privava lo Partit de las Regions e los comunistas de tota mena de representacion dins l'executiu e li donava lo leadership dins los comitats parlamentaris. Dins los conselhs regionals locals ganhats pel Partit de las Regions, çaquelà, los partits de la coalicion trapavan pòrta barrada.
Aprèp la nominacion susprenenta d' Oleksandr Moroz del PSU coma president del Parlament e la siá eleccion ulteriora lo 6 de julhet amb lo supòrt del Partit de las Regions, la Coalicion Irange s'afondrèt.
Aprèp la creacion d'una larga coalicion de majoritat, bailejada per l'ex primièr ministre Viktor Yanukovych, formada per Partit de las Regions, socialistas e comunistas, ne tornèt èsser Yanukovych lo primièr ministre del país, e moquets los autres partits.
Mentre que Tymoshenko çò ne declarèt sul pic que la siá fòrça politica anava formar un gabinet de l'ombra pel govèrn en plaça, Ucraïna Nòstra s'esperèt fins al 4 d'octobre de 2006 per ajónher l'oposicion.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) Sit personal Yulia Tymoshenko
- (ru) Sit de Iuliia Tymoshenko (& ucraïnés)


text:
Sant Martin de Valgalga
Sant Martin de Valgalga (en francés Saint-Martin-de-Valgalgues) es una comuna occitana de Cevena, que se tròba al nòrd de la vila d'Alès, dins Lengadòc. Administrativament es dins lo departament de Gard e la region de Lengadòc-Rosselhon. L'activitat minièra ocupèt un luòc preponderant dins la vida del vilatge.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Sant Martin aparteniá en 1384 a la Vigariá d'Alès e a l'encòp a la diocèsi de Nimes. Pasmens qualque temps aprèp, abans 1435, lo vilatge èra estat integrat a la Vigariá e a la diocèsi d'Usès.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats celèbres[modificar | modificar la font]
- Joan Castanha (1859-1938), escrivan occitan.


text:
Georges Cuvier
Georges Léopold Chrétien Frédéric Dagobert Cuvier, baron de Cuvier, (Montbéliard, França, 23 d'agost de 1769 – París, França, 13 de mai de 1832) foguèt un naturalista e zoològ francés.
Foguèt lo primièr grand promotor de l'anatomia comparada e de la paleontologia. Ocupèt de foncions d'importància divèrsas dins l'educacion nacionala francesa a l'epòca de Napoleon Bonaparte e après la restauracion dels Borbons. Foguèt nomenat professor d'anatomia comparada del Musèu Nacional d'Istòria Naturala de França, a París.


text:
Arròc de Gibartar
L'Arròc (o l'Arròca) de Gibartar qu'ei un monolit calcari situat sus la còsta meridionau de la Peninsula Iberica. Qu'atenh ua nautor de 426 m suu nivèu de la mar. Qu'èra considerat a l'Antiquitat, dab Jbel Musa sus la còsta africana, com ua de las Colomnas d'Ercules. L'arròc qu'ei ua possession de la corona britanica. Qu'estó cedit per Espanha a la Gran Bretanha peus tractats d'Utrecht, a la fin de la Guèrra de Succession d'Espanha.
Geologia[modificar | modificar la font]
Aquera formacion geologica qu'estó creada durant lo Jurassic, 200 milions d'ans a, quan la placa africana e tumè la placa euroasiatica. L'Ocean Atlantic que traversè l'Estreit de Gibartar e l'aigat seguent que creè la Mar Mediterranèa. L'Arròc que hè part de las Cordilhèras Beticas, ua cadea de montanhas qui dominan lo sud-èst de la Peninsula Iberica.


text:
Quett Joni Masire
Quett Ketumile Joni Masire (nascut lo 23 de julhet de 1925) professor e òme politic, foguèt president de Botswana entre 1980 e 1998, an en que renoncièt e foguèt remplaçat per lo sieu vicepresident, Festus Mogae.
Masire nasquèt dins la pichona vila de Kanye. Foguèt professor e director de l'escòla segondària de Seepapitso. En 1965 foguèt un dels fondadors del Partit Democratic de Botswana - BDP. Quand Botswana obtenguèt la siá independéncia, Masire venguèt vicepresident del país.
Amb la mòrt del president Seretse Khama lo 13 de julhet 1980, Masire foguèt elegit president del país. Governèt fins a l'an 1998, en que renoncièt.
Après la siá sortida de la presidéncia, el se convertiguèt en un actiu diplomatic, en agint coma mediador en la guèrra civila de la Republica Democratica de Còngo. Lo 2007 foguèt indicat per la Comunautat de Desvolopament d'Africa Austral coma mediador de la disputa politica en Lesotho[1].
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Moabi Phia, "Former Botswana leader to mediate in Lesotho", Reuters (IOL), 22 June 2007.


text:
Châtaincourt
Châtaincourt es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure et Loir e la region dau Centre.
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Deu Resistenta son executada a Neuville-los-Bòsques, vilatge en dependent de Châtaincourt, lo data|11|d'agost|1944 {{}} ; una stèle e un odonyme (Luòc del 11-d'Agost-de 1944) remembren aquel évènement de la segonda Guèrra mondialaError de citacion : Clausura
omesa per la balisa