text:
ARTICLE 55. DISPOSICIONS GENERAUS
- Eth Parlament represente ath pòble de Catalonha.
- Eth Parlament exercís era potestat legislativa, apròve es pressupòsti dera Generalitat e contròtle e impulse era accion politica e de govèrn. Ei era sedença a on s’exprèsse preferentament eth pluralisme e se hè public eth debat politic.
- Eth Parlament ei inviolable.
ARTICLE 56. COMPOSICION E REGIM ELECTORAU
- Eth Parlament se compause d’un minim de cent deputats e un maxim de cent cinquanta, escuelhuts per un tèrme de quate ans per miei de sufragi universau, liure, igual, dirècte e secret, cossent damb aguest Estatut e era legislacion electorau.
- Eth sistèma electorau ei de representacion proporcionau e a d’assegurar era representacion adequada de totes es zònes deth territòri de Catalonha. Era Administracion electorau ei independenta e garantís era transparéncia e era objectivitat deth procès electorau. Eth regim electorau ei regulat per ua lei deth Parlament aprovada en ua votacion finau sus eth conjunt deth tèxte per majoria de dues tresaus parts des deputats.
- Son electors e elegibles es ciutadans de Catalonha que son en plen dret des sòns drets civius e politics, cossent damb era legislacion electorau. Era lei electorau de Catalonha a d’establir critèris de paritat enter hemnes e òmes entara elaboracion des listres electoraus.
- Eth president o presidenta dera Generalitat, quinze dies abans der acabament dera legislatura, a de convocar es eleccions, qu’an d’auer lòc entre quaranta e seishanta dies despús dera convocatòria.
ARTICLE 57. ESTATUT DES DEPUTATS
- Es membres deth Parlament son inviolables pes vòts e es opinions qu’emeten en exercici deth sòn cargue. Pendent eth sòn mandat, gaudissen d’immunitat damb er efècte concrèt que non pòden èster detenguts se non ei en cas de delicte flagrant.
- Enes causes contra es deputats, ei compentent eth Tribunau Superior de Justícia de Catalonha. Dehòra deth territòri de Catalonha era responsabilitat penau ei exigibla enes madeishi tèrmes dauant era Sala Penau deth Tribunau Suprem.
- Es deputats non son sometuts a mandat imperatiu.
ARTICLE 58. AUTONOMIA PARLAMENTÀRIA
- Eth Parlament gaudís d’autonomia organizativa, financèra, administrativa e disciplinària.
- Eth Parlament elabòre e apròve eth sòn reglament e eth sòn pressupòst e fixe er estatut deth personau que ne depen.
- Era aprobacion e era reforma deth Reglament deth Parlament corresponen ath Plen deth Parlament e requerissen eth vòt favorable dera majoria absoluda des deputats en ua votacion finau sus eth conjunt deth tèxte.
ARTICLE 59. ORGANIZACION E FONCIONAMENT
- Eth Parlament a un president o presidenta e ua mesa escuelhuts peth Plen. Eth Reglament deth Parlament ne regule era eleccion e es foncions.
- Eth Reglament deth Parlament regule es drets e es déuers des deputats, es requesits entara formacion des grops parlamentaris, era intervencion d’aguesti en exercici des foncions parlamentàries e es atribucions dera Junta de Portaveus.
- Eth Parlament foncione en plen e en comissions. Es grops parlamentaris participen en totes es comissions en proporcion as sòns membres.
- Eth Parlament a ua deputacion permanenta, presidida peth president o presidenta deth Parlament e integrada peth nombre de deputats qu’eth Reglament deth Parlament determine, en proporcion ara representacion de cada grop parlamentari. Era Deputacion Permanenta velhe pes poders deth Parlament quan aguest non ei amassat enes periòdes entre sessions, quan a acabat eth mandat parlamentari e quan a estat disolvut. En cas d’acabament dera legislatura o de dissolucion deth Parlament, eth mandat des deputats qu’intègren era Deputacion Permanenta ei prorrogat enquiara constitucion deth nau Parlament.
- Es cargues publics e eth personau ath servici des administracions publiques qu’actuen en Catalonha an era obligacion de comparéisher a requeriment deth Parlament.
- Eth Parlament pòt crear comissions d’investigacion sus quinsevolh ahèr de relevància publica que sigue d’interès dera Generalitat. Es persones requerides pes comissions d’investigacion an de comparéisher-i obligatòriament, cossent damb eth procediment e es garanties establides peth Reglament deth Parlament. S’an de regular per lei es sancions per incompliment d’aguesta obligacion.
- Eth Reglament deth Parlament a de regular era trametuda des peticions individuaus e collectives dirigides ath Parlament. Tanben an d’establir mecanismes de participacion ciutadana en exercici des foncions parlamentàries.
ARTICLE 60. REGIM DES AMASSADES E DES SESSIONS
- Eth Parlament s’amasse anuaument en dus periòdes ordinaris de sessions fixadi peth Reglament. Eth Parlament se pòt amassar en sessions extraordinàries dehòra des periòdes ordinaris de sessions. Es sessions extraordinàries deth Parlament son convocades peth sòn president o presidenta per acòrd dera Deputacion Permanenta, a prepausa de tres grops parlamentaris o d’ua quatau part des deputats, o a peticion de grops parlamentaris o de deputats que ne representen era majoria absoluda. Eth Parlament tanben s’amasse en session extraordinària a peticion deth president o presidenta dera Generalitat. Es sessions extraordinàries se convòquen damb un orde deth dia determinat e se lhèuen despús d’auer-lo agotat.
- Es sessions deth Plen son publiques, exceptat enes supausats establidi peth Reglament deth Parlament.
- Eth Parlament, entà adoptar acòrds validament, s’a de trapar amassat damb era preséncia dera majoria absoluda des deputats. Es acòrds son valids s’an estat aprovats pera majoria simpla des deputats presents, sense prejudici des majories especiaus establides per aguest Estatut, pes leis o peth Reglament deth Parlament.
ARTICLE 61. FONCIONS
Corresponen ath Parlament, ath delà des foncions establides per article 55, es que seguissen:
- Designar es senadors que representen ara Generalitat en Senat. Era designacion s’a de hèr en ua convocatòria especifica e de manèra proporcionau ath nombre de deputats de cada grop parlamentari.
- Elaborar proposicions de lei entà presentar-les ara Mesa deth Congrès des Deputats e nomenar es deputats deth Parlament encargadi de defener-les.
- Sollicitar ath Govèrn der Estat era adopcion de projèctes de lei.
- Sollicitar ar Estat era transferéncia o delegacion de competéncies e era atribucion de facultats en encastre der article 150 dera Constitucion.
- Interpausar eth recors d’inconstitucionalitat e personar-se dauant eth Tribunau Constitucionau en d’auti procèssi constitucionaus, cossent damb çò qu’establís era Lei organica deth Tribunau Constitucionau.
- Es autes foncions que li atribuïssen aguest Estatut e es leis.
ARTICLE 62. INICIATIVA LEGISLATIVA E EXERCICI DERA FONCION LEGISLATIVA
- Era iniciativa legislativa correspon as deputats, as grops parlamentaris e ath Govèrn. Tanben correspon, enes tèrmes establits pes leis de Catalonha, as ciutadans, mejançant era iniciativa legislativa populara, e as organs representatius des ens supramunicipaus de caractèr territoriau qu’establís aguest Estatut.
- Son leis de desvolopament basic der Estatut es que regulen dirèctament es matèries nomentades pes articles 2.3, 6, 37.2, 56.2, 67.5, 68.3, 77.3, 79.3, 81.2 e 94.1. Era aprobacion, era modificacion e era derogacion d’aguestes leis requerissen eth vòt favorable dera majoria absoluda deth Plen deth Parlament en ua votacion finau sus eth conjunt deth tèxte, exceptat qu’er Estatut n’establisque ua auta.
- Eth Plen deth Parlament pòt delegar era tramitacion e era aprobacion d’iniciatives legislatives as comissions legislatives permanentes. En quinsevolh moment pòt revocar aguesta delegacion. Non pòden èster objècte de delegacion as comissions era reforma der Estatut, es leis de desvolopament basic, eth pressupòst dera Generalitat e es leis de delegacion legislativa ath Govèrn.
ARTICLE 63. DELEGACION EN GOVÈRN DERA POTESTAT LEGISLATIVA
- Eth Parlament pòt delegar en Govèrn era potestat de dictar normes damb reng de lei. Es disposicions deth Govèrn que contien legislacion delegada an eth nòm de decrèts legislatius. Non pòden èster objècte de delegacion legislativa era reforma der Estatut, es leis de desvolopament basic, exceptat que se delègue er establiment d’un tèxte rehonut, era regulacion essenciau e eth desvolopament dirècte des drets reconeishuts per Estatut e pera Carta des drets e es déuers des ciutadans de Catalonha e eth pressupòst dera Generalitat.
- Era delegacion legislativa sonque se pòt autrejar ath Govèrn. Era delegacion a d’èster exprèssa, mejançant ua lei, entà ua matèria concrèta e damb era determinacion d’un tèrme entà hèr-ne usatgr. Era delegacion s’agòte quan eth Govèrn publique eth decrèt legislatiu corresponent o quan eth Govèrn se trape en foncions.
- Quan se tracte d’autorizar ath Govèrn entà formular un nau tèxte articulat, es leis de delegacion an de fixar es bases as quaus s’a d’ajustar eth Govèrn en exercici dera delegacion legislativa. Quan se tracte d’autorizar ath Govèrn a rehóner tèxtes legaus, es leis an de determinar era artenhuda e es critèris dera rehonuda.
- Eth contròtle dera legislacion delegada ei regulat peth Reglament deth Parlament. Es leis de delegacion tanben pòden establir un regim de contròtle especiau entàs decrèts legislatius.
ARTICLE 64. DECRÈTS LEI
- En cas d’un besonh extraordinari e urgent, eth Govèrn pòt dictar disposicions legislatives provisionaus sus era forma de decrèt lei. Non pòden èster objècte de decrèt lei era reforma der Estatut, es matèries que son objècte de leis de desvolopament basic, era regulacion essenciau e eth desvolopament dirècte des drets reconeishuts per Estatut e pera Carta des drets e es déuers des ciutadans de Catalonha e eth pressupòst dera Generalitat.
- Es decrèts lei demoren derogats s’en tèrme improrrogable des trenta dies subsegüents ara promulgacion non son validats exprèssament peth Parlament despús d’un debat e ua votacion de totalitat.
- Eth Parlament pòt tramitar es decrèts lei coma projèctes de lei peth procediment d’urgéncia, laguens deth tèrme establit per apartat 2.
ARTICLE 65. PROMULGACION E PUBLICACION DES LEIS
Es leis de Catalonha son promulgades, en nòm deth rei, peth president o presidenta dera Generalitat, eth quau n’ordene era publicacion en Diari Oficial de la Generalitat de Catalunya en tèrme de quinze dies des dera aprobacion, e en Boletín Oficial del Estado. Ar efècte dera entrada en vigor, regís era data de publicacion en Diari Oficial de la Generalitat de Catalunya. Era version oficiau en castelhan ei era traduccion elaborada pera Generalitat.
ARTICLE 66. CAUSES D’ACABAMENT DERA LEGISLATURA
Era legislatura acabe per expiracion deth mandat legau en complir-se es quate ans dera data des eleccions. Tanben pòt acabar anticipadament se non a lòc era investidura deth president o presidenta dera Generalitat, o per dissolucion anticipada, acordada peth president o presidenta dera Generalitat.
ARTICLE 67. ELECCION, NOMENAMENT, ESTATUT PERSONAU, CESSAMENT E COMPETÉNCIES
- Eth president o presidenta a era mès nauta representacion dera Generalitat e dirigís era accion deth Govèrn. Tanben a era representacion ordinària der Estat en Catalonha.
- Eth president o presidenta dera Generalitat ei escuelhut peth Parlament d’enter es sòns membres. Se pòt regular per lei era limitacion de mandats.
- Se, un còp transcorreguts dus mesi des dera prumèra votacion d’investidura, cap candidat o candidata non ei escuelhut, eth Parlament demore dissolvut automaticament e eth president o presidenta dera Generalitat en foncions convòque eleccions de manèra immediata, qu’an d’auer lòc enter quaranta e seishanta dies despús dera convocatòria.
- Eth president o presidenta dera Generalitat ei nomenat peth rei.
- Ua lei deth Parlament regule er estatut personau deth president o presidenta dera Generalitat. As efèctes de precedéncies e protocòl en Catalonha, eth president o presidenta dera Generalitat a era posicion preeminenta, que li correspon coma representant dera Generalitat e der Estat en Catalonha.
- Coma representant ordinari der Estat en Catalonha, correspon ath president o presidenta:
- Promulgar, en nòm deth rei, es leis, es decrèts lei e es decrèts legislatius de Catalonha e ordenar-ne era publicacion.
- Ordenar era publicacion des nomenaments des cargues institucionaus der Estat en Catalonha.
- Demanar era collaboracion as autoritats der Estat qu’exercissen foncions publiques en Catalonha.
- Es autes que determinen es leis.
- Eth president o presidenta dera Generalitat cesse per renovacion deth Parlament pr’amor d’ues eleccions, per aprobacion d’ua mocion de censura o denegacion d’ua qüestion de confiança, per mòrt, per dimission, per incapacitat permanenta, fisica o mentau, reconeishuda peth Parlament, que l’inabilite entar exercici deth cargue, e per condemna penau fèrma que compòrte era inabilitacion entar exercici de cargues publics.
- Eth conselhèr prumèr o conselhèra prumèra, se n’i a, o eth conselhèr o conselhèra que determine era lei, suplís e substituís ath president o presidenta dera Generalitat enes casi d’abséncia, malautia, cessament per causa d’incapacitat e mòrt. Era supléncia e era substitucion non permeten exercir es atribucions deth president o presidenta relatives ath plantejament d’ua qüestion de confiança, era designacion e eth cessament des conselhèrs e era dissolucion anticipada deth Parlament.
- Eth president o presidenta dera Generalitat, se non a nomenat un conselhèr prumèr o conselhèra prumèra, pòt delegar temporaument foncions executives en un des conselhèrs.
Seccion prumèra. Eth Govèrn
ARTICLE 68. FONCIONS, COMPOSICION, ORGANIZACION E CESSAMENT
- Eth Govèrn ei er organ superior collegiat que dirigís era accion politica e era Administracion dera Generalitat. Exercís era foncion executiva e era potestat reglamentària cossent damb aguest Estatut e es leis.
- Eth Govèrn se compause deth president o presidenta dera Generalitat, eth conselhèr prumèr o conselhèra prumèra, s’ei de besonh, e es conselhèrs.
- Ua lei a de regular era organizacion, eth foncionament e es atribucions deth Govèrn.
- Eth Govèrn cesse quan ac hè eth president o presidenta dera Generalitat.
- Es actes, es disposicions generaus e es normes qu’emanen deth Govèrn o dera Administracion dera Generalitat an d’èster publicats en Diari Oficial de la Generalitat de Catalunya. Aguesta publicacion ei sufisenta, a toti es efèctes, entara eficàcia des actes e entara entrada en vigor des disposicions generaus e es normes.
ARTICLE 69. ETH CONSELHÈR PRUMÈR O CONSELHÈRA PRUMÈRA
Eth president o presidenta dera Generalitat per decrèt pòt nomenar e separar un conselhèr prumèr o conselhèra prumèra, dera quau causa a de dar compde ath Parlament. Eth conselhèr prumèr o conselhèra prumèra ei membre deth Govèrn. Eth conselhèr prumèr o conselhèra prumèra, cossent damb çò qu’establís era lei, a foncions pròpries, ath delà des delegades peth president o presidenta.
ARTICLE 70. ESTATUT PERSONAU DES MEMBRES DETH GOVÈRN
- Eth president o presidenta dera Generalitat e es conselhèrs, pendent es sòns mandats e pes actes presomptament delictius cometuts en territòri de Catalonha, non pòden èster detenguts ne retenguts exceptat en cas de delicte flagrant.
- Correspon ath Tribunau Superior de Justícia de Catalonha decidir sus era inculpacion, eth processament e er enjudiciament deth president o presidenta dera Generalitat e des conselhèrs. Dehòra deth territòri de Catalonha era responsabilitat penau ei exigibla enes madeishi tèrmes dauant era Sala Penau deth Tribunau Suprem.
Seccion dusau. Era Administracion dera Generalitat
ARTICLE 71. DISPOSICIONS GENERAUS E PRINCIPIS D’ORGANIZACION E FONCIONAMENT
- Era Administracion dera Generalitat ei era organizacion qu’exercís es foncions executives atribuïdes per aguest Estatut ara Generalitat. A era condicion d’administracion ordinària cossent damb çò qu’establissen aguest Estatut e es leis, sense prejudici des competéncies que corresponen ara Administracion locau.
- Era Administracion dera Generalitat servís damb objectivitat as interèssi generaus e actue damb somission plea as leis e ath dret.
- Era Administracion dera Generalitat actue cossent damb es principis de coordinacion e transversalitat, damb finalitat de garantir era integracion des politiques publiques.
- Era Administracion dera Generalitat, cossent damb eth principi de transparéncia, a de hèr publica era informacion de besonh entà qu’es ciutadans en poguen avalorar era gestion.
- Era Administracion dera Generalitat exercís es sues foncions en territòri cossent damb es principis de desconcentracion e descentralizacion.
- Es leis an de regular era organizacion dera Administracion dera Generalitat e an de determinar en tot cas:
- Es modalitats de descentralizacion foncionau e es diuèrses formes de personificacion publica e privada que pòt adoptar era Administracion dera Generalitat.
- Es formes d’organizacion e de gestion des servicis publics.
- Era actuacion dera Administracion dera Generalitat en regim de dret privat, e tanben era participacion deth sector privat ena execucion des politiques publiques e era prestacion des servicis publics.
- S’a de regular per lei er estatut juridic deth personau ath servici dera Administracion dera Generalitat, en tot includir-i, en tot cas, eth regim d’incompatibilitats, era garantia de formacion e actualizacion des coneishements e era praxi de besonh entà complir es foncions publiques.
ARTICLE 72. ORGANS CONSULTIUS DETH GOVÈRN
- Era Comission Juridica Assessora ei eth naut organ consultiu deth Govèrn. Ua lei deth Parlament en regule era composicion e es foncions.
- Eth Conselh de Trebalh, Economic e Sociau de Catalonha ei er organ consultiu e d’assessorament deth Govèrn en matèries socioeconomiques, laboraus e aucupacionaus. Ua lei deth Parlament en regule era composicion e es foncions.
ARTICLE 73. DRETS E OBLIGACIONS DES MEMBRES DETH GOVÈRN VÈRS ETH PARLAMENT
- Eth president o presidenta dera Generalitat e es conselhèrs an eth dret d’assistir tàs amassades deth Plen e des comissions parlamentàries e prener-i era paraula.
- Eth Parlament pòt requerir ath Govèrn e as sòn membres era informacion que considère de besonh entar exercici des sues foncions. Tanben en pòt requerir era preséncia en Plen e enes comissions, enes tèrmes qu’establís eth Reglament deth Parlament.
ARTICLE 74. RESPONSABILITAT POLITICA DETH GOVÈRN E DES SÒNS MEMBRES
- Eth president o presidenta dera Generalitat e es conselhèrs responen politicament dauant eth Parlament de forma solidària, sense prejudici dera responsabilitat dirècta de cadun d’eri.
- Era delegacion de foncions deth president o presidenta dera Generalitat non lo desliure dera sua responsabilitat politica dauant eth Parlament.
ARTICLE 75. DISSOLUCION ANTICIPADA DETH PARLAMENT
Eth president o presidenta dera Generalitat, damb era deliberacion prealablea deth Govèrn e sus era sua exclusiva responsabilitat, pòt dissòlver eth Parlament. Aguesta facultat non pòt èster exercida quan sigue en tràmit ua mocion de censura e tanpòc se non a transcorrut un an coma minim des dera darrèra dissolucion per aguest procediment. Eth decrèt de dissolucion a d’establir era convocatòria de naues eleccions, qu’an d’auer lòc enter es quaranta e es seishanta dies següents ara data de publicacion deth decrèt en Diari Oficial de la Generalitat de Catalunya.
Seccion prumèra. Eth Conselh de Garanties Estatutàries
ARTICLE 76. FONCIONS
- Eth Conselh de Garanties Estatutàries ei era institucion dera Generalitat que velhe pera adequacion ad aguest Estatut e ara Constitucion des disposicions dera Generalitat enes tèrmes qu’establís er apartat 2.
- Eth Conselh de Garanties Estatutàries pòt dictaminar, enes tèrmes qu’establisque era lei, enes casi següents:
- Era adequacion ara Constitucion des projèctes e des proposicions de reforma der Estatut d’autonomia de Catalonha abans qu’eth Parlament les apròve.
- Era adequacion ad aguest Estatut e ara Constitucion des projèctes e des proposicions de lei sometuts a debat e aprobacion deth Parlament e des decrèts lei sometuts a convalidacion deth Parlament.
- Era adequacion ad aguest Estatut e ara Constitucion des projèctes de decrèt legislatiu aprovats peth Govèrn.
- Era adequacion des projèctes e des proposicions de lei e des projèctes de decrèt legislatiu aprovats peth Govèrn ara autonomia locau enes tèrmes que garantís aguest Estatut.
- Eth Conselh de Garanties Estatutàries a de dictaminar abans dera interposicion deth recors d’inconstitucionalitat peth Parlament o peth Govèrn, abans dera interposicion de conflicte de competéncia peth Govèrn e abans dera interposicion de conflicte de defensa dera autonomia locau dauant eth Tribunau Constitucionau.
- Es dictamens deth Conselh de Garanties Estatutàries an caractèr vinculant en çò que hè as projèctes de lei e es proposicions de lei deth Parlament que desvolopen o afècten a drets reconeishuts per aguest Estatut.
ARTICLE 77. COMPOSICION E FONCIONAMENT
- Eth Conselh de Garanties Estatutàries ei format per membres nomenats peth president o presidenta dera Generalitat enter juristes de reconeishuda competéncia, dues tresaus parts des quaus a prepausa deth Parlament, per majoria de tres cincaus parts des deputats, e ua tresau part a prepausa deth Govèrn.
- Es membres deth Conselh de Garanties Estatutàries an d’escuélher d’enter eri eth president o presidenta.
- Ua lei deth Parlament regule era composicion e eth foncionament deth Conselh de Garanties Estatutàries, er estatut des membres e es procediments relatius ar exercici des sues foncions. Se pòden agranir per lei es foncions dictaminadores deth Conselh de Garanties Estatutàries qu’establís aguest Estatut sense atribuïr-les caractèr vinculant.
- Eth Conselh de Garanties Estatutàries a autonomia organica, foncionau e pressupostària cossent damb era lei.
Seccion dusau. Eth Sindic de Grèuges
ARTICLE 78. FONCIONS E RELACIONS DAMB ES AUTES INSTITUCIONS ANALÒGUES
- Eth Sindic de Grèuges a era foncion de protegir e deféner es drets e es libertats que reconeishen era Constitucion e aguest Estatut. Damb aguesta finalitat supervise, damb caractèr exclusiu, era activitat dera Administracion dera Generalitat, era des organismes publics o privats vinculats o que ne depenen, era des empreses privades que gestionen servicis publics o complissen activitats d’interès generau o universau o activitats equivalentes de manèra concertada o indirècta e era des autes persones damb ligam contractuau damb era Administracion dera Generalitat e damb es entitats publiques que ne depenen. Tanben supervise era activitat dera Administracion locau de Catalonha e era des organismes publics o privats viculats o que ne depenen.
- Eth Sindic de Grèuges e eth Defensor deth Pòble collabòren en exercici des sues foncions.
- Eth Sindic de Grèuges pòt sollicitar dictamen ath Conselh de Garanties Estatutàries sus es projèctes e es proposicions de lei sosmetudi a debat e aprobacion deth Parlament e des decrèts lei sosmetudi a convalidacion deth Parlament, quan regulen drets reconeishudi per aguest Estatut.
- Eth Sindic de Grèuges pòt establir relacions de collaboracion damb es defensors locaus dera ciutadania e d’autes figures analògues creades en encastre public e eth privat.
- Es administracions publiques de Catalonha e es autes entitats e persones a qué hè referéncia er apartat 1 an era obligacion de cooperar damb eth Sindic de Grèuges. S’an de regular per lei es sancions e es mecanismes destinadi a garantir eth compliment d’aguesta obligacion.
ARTICLE 79. DESIGNACION E ESTATUT DETH SINDIC DE GRÈUGES
- Eth sindic o sindica de grèuges ei escuelhut peth Parlament per majoria de tres cincaus parts des sòns membres.
- Eth sindic o sindica de grèuges exercís es sues foncions damb imparcialitat e independéncia, ei inviolable pes opinions expressades en exercici des sues foncions, ei inamobible e sonque pòt èster destituït e suspenut pes causes qu’establís era lei.
- S’an de regular per lei er estatut personau deth sindic de grèuges, es incompatibilitats, es causes de cessament, era organizacion e es atribucions dera institucion. Eth Sindic de Grèuges gaudís d’autonomia reglamentària, organizativa, foncionau e pressupostària cossent damb es leis.
Seccion tresau. Era Sindicatura de Compdes
ARTICLE 80. FONCIONS E RELACIONS DAMB ETH TRIBUNAU DE COMPDES
- Era Sindicatura de Compdes ei er organ fiscalizador extèrn des compdes, dera gestion economica e deth contròtle d’eficiéncia dera Generalitat, des ens locaus e dera rèsta deth sector public de Catalonha.
- Era Sindicatura de Compdes depen organicament deth Parlament, exercís es sues foncions per delegacion d’aguest e damb plea autonomia organizativa, foncionau e pressupostària, cossent damb es leis.
- Era Sindicatura de Compdes e eth Tribunau de Compdes an d’establir es sues relacions de cooperacion mejançant un convèni. En aguest convèni s’an d’establir es mecanismes de participacion enes procediments jurisdiccionaus sus responsabilitat compdabla.
ARTICLE 81. COMPOSICION, FONCIONAMENT E ESTATUT PERSONAU
- Era Sindicatura de Compdes ei formada per sindics designats peth Parlament per majoria de tres cincaus parts. Es sindics escuelhen d’enter eri eth sindic o sindica major.
- S’an de regular per lei er estatut personau, es incompatibilitats, es causes de cessament, era organizacion e eth foncionament dera Sindicatura de Compdes.
Seccion quatau. Regulacion deth Conselh der Audiovisuau de Catalonha
ARTICLE 82. ETH CONSELH DER AUDIOVISUAU DE CATALONHA
Eth Conselh der Audiovisuau de Catalonha ei era autoritat reguladora independenta en encastre dera comunicacion audiovisuau publica e privada. Eth Conselh actue damb plea independéncia deth Govèrn dera Generalitat en exercici des sues foncions. Ua lei deth Parlament a d’establir es critèris d’eleccion des sòns membres e es sòns encastres especifics d’actuacion.
Seccion prumèra. Organizacion territoriau locau
- Catalonha estructure era sua organizacion territoriau basica en municipis e vegueries.
- Er encastre supramunicipau ei constituït, en tot cas, pes comarques, qu’a de regular ua lei deth Parlament.
- Es auti ens supramunicipaus que cree era Generalitat se fondamenten ena volentat de collaboracion e associacion des municipis.
ARTICLE 84. COMPETÉNCIES LOCAUS
- Aguest Estatut garantís as municipis un nuclèu de competéncies pròpries qu’an d’èster exercides per aguestes entitats damb plea autonomia, subjècta sonque a contròtle de constitucionalitat e de legalitat.
- Es govèrns locaus de Catalonha an en tot cas competéncies pròpries sus es matèries que seguissen, enes tèrmes que determinen es leis:
- Era ordenacion e era gestion deth territòri, er urbanisme e era disciplina urbanistica e era conservacion e eth manteniment des bens de domeni public locau.
- Era planificacion, era programacion e era gestion d’abitatge public e era participacion ena planificacion en sòu municipau der abitatge de proteccion oficiau.
- Era ordenacion e era prestacion de servicis basics ara comunitat.
- Era regulacion e era gestion des equipaments municipaus.
- Era regulacion des condicions de seguretat enes activitats organizades en espacis publics e en locaus de concorréncia publica. Era coordinacion mejançant era Junta de Seguretat des diuèrsi còssi e fòrces presents en municipi.
- Era proteccion civila e era prevencion d’incendis.
- Era planificacion, era ordenacion e era gestion dera educacion infantila e era participacion en procès de matriculacion enes centres publics e concertats deth tèrme municipau, eth manteniment e er aprofitament, dehòra der orari escolar, des centres publics e eth calendari escolar.
- Era circulacion e es servicis de mobilitat e era gestion deth transpòrt de viatgèrs municipau.
- Era regulacion der establiment d’autorizacions e promocions de tota sòrta d’activitats economiques, especiaument es de caractèr comerciau, artesanau e toristic e foment dera aucupacion.
- Era formulacion e era gestion de politiques entara proteccion deth miei ambient e eth desvolopament sostenible.
- Era regulacion e era gestion des equipaments esportius e de léser e promocion d’activitats.
- Era regulacion der establiment d’infraestructures de telecomunicacions e prestacion de servicis de telecomunicacions.
- Era regulacion e era prestacion des servicis d’atencion as persones, des servicis sociaus publics d’assisténcia primària e foment des politiques d’acuelhement des immigrants.
- Era regulacion, era gestion e era susvelhança des activitats e usi que s’amien a tèrme enes plages, enes arrius, enes lacs e ena montanha.
- Era distribucion des responsabilitats administratives enes matèries a qué se referís er apartat 2 enter es diuèrses administracions locaus a de tier en compde era sua capacitat de gestion e se regís pes leis aprovades peth Parlament, peth principi de subsidiarietat, cossent damb çò qu’establís era Carta europèa dera autonomia locau, peth principi de diferenciacion, cossent damb es caracteristiques que presente era realitat municipau, e peth principi de sufisença financièra.
- Era Generalitat a de determinar e fixar es mecanismes entath finançament des naui servicis derivats der agraniment der espaci competenciau des govèrns locaus.
ARTICLE 85. ETH CONSELH DE GOVÈRNS LOCAUS
Eth Conselh de Govèrns Locaus ei er organ de representacion de municipis e vegueries enes institucions dera Generalitat. Eth Conselh a d’èster escotat ena tramitacion parlamentària des iniciatives legislatives qu’afècten de manèra especifica as administracions locaus e ena tramitacion de plans e normes reglamentàries de caractèr identic. Ua lei deth Parlament regule era composicion, era organizacion e es foncions deth Conselh de Govèrns Locaus.
Seccion dusau. Eth municipi
ARTICLE 86. ETH MUNICIPI E ERA AUTONOMIA MUNICIPAU
- Eth municipi ei er ens locau basic dera organizacion territoriau de Catalonha e eth miei essenciau de participacion dera comunitat locau enes ahèrs publics.
- Eth govèrn e era administracion municipaus corresponen ar ajuntament, format peth baile o bailessa e es còssos. S’an d’establir per lei es requesits que s’an de complir entara aplicacion deth regim de conselh dubèrt.
- Aguest Estatut garantís ath municipi era autonomia entar exercici des competéncies qu’a encomanades e era defensa des interèssi pròpris dera collectivitat que represente.
- Es actes e es acòrds adoptadi pes municipis non pòden èster objècte de contròtle d’oportunitats per ua auta administracion.
- Correspon ara Generalitat eth contròtle dera adequacion ar ordenament juridic des actes e es acòrds adoptats pes municipis e, s’ei de besonh, era impugnacion corresponenta dauant era jurisdiccion contenciosa administrativa, sense prejudici des accions qu’er Estat pogue empréner en defensa des sues competéncies.
- Es còssos son escuelhuts pes vesins des municipis mejançant sufragi universau, igual, liure, dirècte e secret.
- Es concentracions de poblacion que laguens d’un municipi formen nuclèus desseparats se pòden constituïr en entitats municipaus descentralizades. Era lei les a de garantir era descentralizacion e era capacitat sufisenta entà amiar a tèrme es activitats e prestar es servicis dera sua competéncia.
ARTICLE 87. PRINCIPIS D’ORGANIZACION E FONCIONAMENT E POTESTAT NORMATIVA
- Es municipis dispausen de plea capacitat d’autoorganizacion laguens der encastre des disposicions generaus establides per lei en matèria d’organizacion e foncionament municipau.
- Es municipis an dret a associar-se damb d’auti e a cooperar enter eri e damb d’auti ens publics entà exercir es sues competéncies, e tanben entà complir prètzhèts d’interès comun. Ad aguesti efèctes, an capacitat entà establir convènis e crear mancomunitats, consòrcis e associacions e participar-i, e tanben adoptar d’autes formes d’actuacion conjunta. Es leis non pòden limitar aguest dret se non ei entà garantir era autonomia des auti ens que l’an reconeishuda.
- Es municipis an potestat normativa, coma expression deth principi democratic en qué se fondamenten, en encastre des sues competéncies e enes auti sus es quaus se projècte era sua autonomia.
ARTICLE 88. PRINCIPI DE DIFERENCIACION
Es leis qu’afècten ath regim juridic, organic, foncionau, competenciau e financièr des municipis an d’auer en compde necessàriament es diuèrses caracteristiques demografiques, geografiques, foncionaus, organizatives, de dimension e de capacitat de gestion qu’an.
ARTICLE 89. REGIM ESPECIAU DETH MUNICIPI DE BARCELONA
Eth municipi de Barcelona dispause d’un regim especiau establit per lei deth Parlament. Er Ajuntament de Barcelona a iniciativa entà proposar era modificacion d’aguest regim especiau e, cossent damb es leis e eth Reglament deth Parlament, a de participar ena elaboracion des projèctes de lei qu’incidissen en aguest regim especiau e a d’èster consultat ena tramitacion parlamentària de d’autes iniciatives legislatives sus eth sòn regim especiau.
Seccion tresau. Era vegueria
ARTICLE 90. ERA VEGUERIA
- Era vegueria ei er encastre territoriau especific entar exercici deth govèrn intermunicipau de cooperacion locau e a personalitat juridica pròpria. Era vegueria tanben ei era division territoriau adoptada pera Generalitat entara organizacion territoriau des sòns servicis.
- Era vegueria, coma govèrn locau, a natura territoriau e gaudís d’autonomia entara gestion des sòns interèssi.
ARTICLE 91. ETH CONSELH DE VEGUERIA
- Eth govèrn e era administracion autonòma dera vegueria corresponen ath Conselh de Vegueria, format peth president o presidenta e pes conselhèrs de vegueria.
- Eth president o presidenta de vegueria ei escuelhut pes conselhèrs de vegueria d’enter es sòns membres.
- Es conselhs de vegueria substituïssen es deputacions.
- Era creacion, era modificacion e era supression, e tanben eth desplegament deth regim juridic des vegueries, son regulades per lei deth Parlament. Era alteracion des limits provinciaus, se cau, s’a de portar a tèrme cossent damb çò qu’establís er article 141.1 dera Constitucion.
Seccion quatau. Era comarca e es auti ens locaus supramunicipaus
ARTICLE 92. ERA COMARCA
- Era comarca se configure coma ens locau damb personalitat juridica pròpria e ei formada pes municipis entara gestion de competéncies e servicis locaus.
- Era creacion, era modificacion e era supression des comarques, e tanben er establiment deth regim juridic d’aguesti ens, son regulats per ua lei deth Parlament.
ARTICLE 93. ES AUTI ENS LOCAUS SUPRAMUNICIPAUS
Es auti ens locaus supramunicipaus se fondamenten ena volentat de collaboracion e associacion des municipis e en reconeishement des airaus metropolitans. Era creacion, era modificacion e era supression, e tanben er establiment deth regim juridic d’aguesti ens, son regulats per ua lei deth Parlament.
ARTICLE 94. REGIM JURIDIC
- Aran dispause d’un regim juridic especiau establit per lei deth Parlament. Mejançant aguest regim se reconeish era especificitat dera organizacion institucionau e administrativa d’Aran e se’n garantís era autonomia entà ordenar e gestionar es ahèrs publics deth sòn territòri.
- Era institucion de govèrn d’Aran ei eth Conselh Generau, qu’ei format peth Sindic, eth Plen des Conselhèrs e Conselhères Generaus e era Comission d’Auditors de Compdes. Eth sindic o sindica ei era mès nauta representacion e era ordinària dera Generalitat en Aran.
- Era institucion de govèrn d’Aran ei escuelhuda mejançant sufragi universau, igual, liure, dirècte e secret, ena forma establida pera lei.
- Eth Conselh Generau a competéncia enes matèries que determinen era lei reguladora deth regim especiau d’Aran e era rèsta de leis aprovades peth Parlament e es facultats qu’era lei li atribuís, especiaument, enes actuacions de montanha. Aran, mejançant era sua institucion representativa, a de participar ena elaboracion des iniciatives legislatives qu’afècten ath sòn regim especiau.
- Ua lei deth Parlament establís es recorsi financièrs suficients entà qu’eth Conselh Generau pogue balhar es servicis dera sua competéncia.


c: text/html

text:
Lei lengas germanicas apareguèron dins lo sud d’Euròpa pendent lo periòde dei Grandeis Invasions (a l’entorn dau sègle V après lo Crist). De pòbles germanics coma lei visigòts, leis ostrogòts, lei francs, lei vandals, etcetèra envaïguèron lei tèrras europèas dau sud per aver mai de territòris e per profechar dei riquesas dei pòbles meridionaus, a la fin de l’Empèri Roman.
Uei, lei lengas germanicas que rèstan son parladas dins lo nòrd e lo centre d’Euròpa. I a l’anglés, l’alemand, lo danés, lo neerlandés, lo suedés, lo norvegian, lo frison, lo bas-alemand, l’islandés, lo feroés e, en Africa dau Sud, l’afrikaans; i a egalament lo yidish que se parla sustot en Euròpa Centrala e a Nòva York. Lei lengas germanicas escandinavas (danés, suedés, norvegian, islandés e feroés) an per racina lo noroèc, qu’èra la lenga anciana dei vikings. L’islandés es la lenga modèrna que se’n sarra mai.
Nòstra lenga occitana foguèt influenciada per quauqueis uns dei pòbles germanics. Leis influéncias germanicas principalas en occitan venon deis ancianei lengas dei conquistaires pendent lei Grandeis Invasions: avèm sustot de mots que venon dau gotic (l’anciana lenga dei visigòts) e dau francic (l’anciana lenga dei francs). Son sovent de mots relatius a l’art militar, son pereu de colors e de prenoms: la guèrra, gardar, tròp, l’èume, blanc, gris, blau, brun, Matilda, Adelaïda, Robèrt, Enric… Pus recentament, l’occitan a recebut tanben de mots anglés coma l’espòrt, lo bistèc, lo rap, l’skateboard…
En quantitat mendre, avèm recebut d’influéncias d’un pòble ben conegut, lei vikings. Aqueu pòble a laissat de traças tanben en occitan. Lei vikings, durant l’Edat Mejana, assajavan de pilhar e envaïr d’autrei territòris per subreviure. Anèron en Anglatèrra especialament, en Escòcia e mai en França. Existisson encara de traças arqueologicas, sustot en Bretanha. Coma o avèm vist, la lenga dei vikings èra lo noroèc e sembla lei lengas actualas que parlan lei pòbles dau nòrd d’Euròpa. Existisson donc tanben de vestigis dau noroèc dins la nòstra lenga.
Quauqueis exemples son lo balastre, garar, la flòta e benlèu nafrar.
Leis escolans d’occitan de primiera,
Licèu Esclangon, Manòsca

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ascon
Ascon[2][3] (Ascou en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Cal benlèu metre lo nom en relacion ambe Ascó (Catalonha), qu'es exactament lo meteis nom, mès tanben ambe Asco (Corsega), Ascas, (Gironda), Ascas (Tarn e Garona) e Asca (Hauts Pirenèus). Son de noms qu'embarrassan los toponimistas. Per Ascon, Dauzat vei lo basque as, aitz, « punta rocassosa » e un sufixe escur, per Asco, los dos Ascas e Asca, un tèma prelatin escur [5]. Per Ascas de Gironda, Bénédicte Boyrie-Fénié tròba pas de solucion, mès evòca un mot prelatin, eretat pel basque aska, « besal, regòla, comba ». Burgan e Lafon veson pas tanpauc de solucion clara per Ascas de Tarn e Garona. La proposicion de Negre, un nom roman *asca, « fàstic » es regetada per B. Boyrie-Fénié e per Burgan e Lafon, coma de febla acceptibilitat toponimica [6],[7].
La situacion geografica d'aquels toponimes presenta çaquelà qualques semblanças. Ascon tresplomba de 100 m la val prigonda del riu nommat en francés La Lauze. La situacion es la meteissa per Asco, que domina la frau del riu Asco, nommat localament Stranciacone. Son pr'aquò de situacions banalas en montanha e benlèu que lo nom a una autra origina. Mès per Ascas (Gironda), es quicòm mai. Dins la val de Dordonha, las ribas alentorn despassan a pena lo nivèl del flume, tirat a Ascas, plaçat sus una tuca isolada del planòl calcari, que tresplomba dirèctament las aigas. Dins lo païsatge girondin pauc traversut, un tal siti deguèt impressionar los abitants. L'exemple d'Ascas fa comprene milhor perqué l'idèa de « lòc que tresplomba un riu » pòt èsser un punt comun. Per la vila d'Ascó, es pas tan caracteristic : l'aglomeracion es pus nauta qu'Èbre d'un desenat de mètres, çò qu'es banal dins un país mediterranèu, que los aigats i son perilhoses. Ascas (Tarn e Garona) es sus un planòl, mès entre dos rius a pauca distància, lo Riu d'Ascas e Riutòrt : l'idèa principala es mai o mens mantenguda. I a pas que per Asca (Hauts Pirenèus), que Michel Morvan explica per un mot basque aska, « nauc » [8] qu'òm pòt èsser embarrassat; pr'aquò, la glèisa es sus un tap que domina un riu, çò que pòt justificar un bocin l'idèa prepausada.
Totis aquels noms son dins un airal aquitano-basco-iberic, fòra d'Asco; mès la Corsega es pas exempta de toponimes aparentats al basque. Lo mot aska, « nauc » es pas la solucion çaquelà. Cal supausar un *as-k-, benlèu aparentat al tèma idronimic *as [9], qu'auriá quitat d'èsser un apellatiu en gascon, en catalan e en lenga euscarica. Encara que lo mot asque (grafia de Palay), « lhavet, avalanca, lit » que conten per natura l'idèa de naut e de bas, es benlèu pas desprovesit de ligam semantic ambe lo mot comun a totis nòstres toponimes.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Ax; es ara del canton de Haute-Ariège (en francés), donc de Nauta Arièja.
Demografia[modificar | modificar la font]
- La populacion de 1836, 1001 abitants, empachariá lo grafic de foncionar
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
La glèisa parroquiala amb son estatua «La Verge e l'Enfant». Aquela escultura es estada classada per arrestat dempuèi le 31 de Març de 1956 puèi foguèt marcada als monuments istorics en 1992.
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Michel Naudy : jornalista e òme politic (nascùt a Auloron (Bearn))
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ archive.org/stream/revuededialectol03sociuoft#page/n155/mode/1up
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ https://www.geoportail.gouv.fr/carte
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p; 31
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008
- ↑ Paul Burgan, André Lafon, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Association Antonin Perbosc, 2006, p. 178
- ↑ Paul Burgan, André Lafon, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Association Antonin Perbosc, 2006, p. 178
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 42


text:
Santa Margalida
Santa Margalida es una vila e municipalitat de Mallorca (C.A. Ilhes Balears). Limita amb los tèrmes de Maria de la Salut, Muro, Artà, Petra e Ariany.
Superfícia 72,70 km²
Altitud 100 m
Populacion 11.632 (2016)
Istòria:
Pendent l'epòca musulmana de Mallorca, Santa Margalida fasiá partida del districte de Algebelí, lo que amb la reconquesta crestiana foguèt dividit entre las parròquias de Sant Joan de Muro e de Santa Margarideta de Muro (correspondentas a las actualas municipalitats de Muro e de Santa Margalida). Fins a la siá segregació, dins lo sègle XIX, los territòris de Santa Margalida incorporavan los actuales del tèrme de Maria de la Salut. Los abitants de Santa Margalida son conegut coma margalidans o vileros, en aquel darrièr cas per la costum de se far referéncia dins lo sieu pòble coma La Vila.
Personatges illustres:
- Joan Ordinas e Tous, en cantant d'opèra de la còrda de bas (1839-1899)
- Pere Estelrich e Fustièr, agrònom (1845-1912)
- Joan March e Ordinas, politic, financièr, e fondator del Banc March (1880-1962)
- Joan Mascaró e Fornés, filològ orientalista (1897-1987)
- Felicià Fustièr Jaume, enginhèr e entrepreneire (1924-2012)
- Rafael Bordoy Pomar, escrivan e poèta (1936- )
- Guillem Angel Crespí e Alemand, pintor e escultor (1963-)
- Antoni Tauler Llull, ciclista (1974)
- Mateu Matas Ordinas, "Xurí", glosador (1982- )


text:
08/04/2014
Gargamas, lo gigant de las doas testas
Quante rencontri Antonin Duval e Gilles de Becdelièvre, lor demandi d'onte venia lo nom dau grope, me disseren : « Gargamas es un autre nom de Gargantua », lo famos gigant Gerjan daus contes vielhs. « L'ideia nos venguet d'un conte de Daniel Lhomond onte lo gigant Gargamas pissava dins la Dordonha...Trobèrem que qu'era un brave nom per un grope de musica tradicionala ». Antonin lo violonaire, 23 ans ven de Normandia e Gilles 32 ans, acordeon diatonic e chant, nasquet en Perigòrd.
« Fau dau « trad » dempuei mai de dietz ans, ço-ditz lo Gilles, qu'es a dire de la musica que fuguet colectada en Perigòrd-est o Lemosin pròpche de Dordonha per Casse e Chaminada en 1905 ( chansons patoises du Périgord) o mai recentament per Thierry Boisvert dins las annadas 1980. Jugam de las chansons coma « Las filhas de Marzac », mais de las mens conegudas de segur ».
Eran convidats dijuòus passat a la mediateca de Trelhissac per jugar vivent a l'enregistrament de « D'òc show » de octele.com. Los dos òmes baten la cadança sietats en tustar daus pès dautemps que jugan e chantan. Fuguren bien clafats per lo public. E viratz beucòp ?
« Oc-plan, en Dordonha, mas tanben en Lemosin, Auvernha . I a pertot un reviscòu vertadier per totas las danças patrimonialas e de mai en mai vesem daus jòunes que venen per aprener las danças coma la borreia o b'etot la sautiera ». Quò es vrai que que lo nombre de jugaires d'instruments traditionau fai nonmas de creisser, un pauc pertot en França, pas nonmas dins lo domeni occitan. « Fasem sovent de la presentacion en escòla, collegis ou liceus, coma per exemple a Bertrand de Born au cors d'occitan de Marçau Peironi. E podetz nos creire, son interessats, los joùnes, son un pauc surprès a la debuta de veire dau monde que an nonmas quauquas annadas de mai que ilhs ». E avetz de las autres activitats ? "Oc-ben, mas totjorn dins lo « trad », avem un autre grope « la Poule Noire » emb Cecile au chant. Dins queu moment sem trapats de chabar un CD per Gargamas que deuria surtir en junh que ven ».
Eh bien, voilà un duo actif au service d'une musique qui effectue son grand retour avec la langue qui la porte.
Denis Gilabert.
De veire tanben: http://gargamas.wix.com/duogargamas.
e de segur sur : octele.com partir de dimarç 8 de abriu.
07:00 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Tags : gargamas, antonin duval, gilles de becdelièvre | Lien permanent | Commentaires (0)
05/04/2014
Albòm fotò dau viratge de D'òc show a Trelhissac (Dordonha)
Podetz trobar quauquas fotòs de l'equipa de Octele.com venguda le 03 de abriu a Trelhissac rasis Perigüers per virar l'emission "D'òc show". Fotòs sens pretencion daus convidats, dau public, daus tecnicians presas sur lo viu. De veire sur queu blògue, clicar sur octele vira en Dordonha puei sur diaporama.
Lo tema de l'emission era la santat en mitant rurau.
Stéphane Valentin e Vincenç Claveria de Octele convideren Joan Ganhaire Conselhier Generau en charja de las questions medicalas en Dordonha e Françoise Vergnot que nos parlet de son experiença de terren.
Daus reportatges fuguren difusats per ilustrar lo perpaus( Lo programa Cassiopée come madama Joana Moreau, Intervista de Joan-Lois Leveque sur la formacion dau personau medicau en occitan, presentacion daus objects intelligents...)
Francès Lagòrça de l'Agença Culturala Dordonha Perigòrd e Olivier Pijasson de Novelum nos parlèren dau colectatge de la memòria occitana que faguèren en maisons de retirada.
Fuguet parlat de l'importança de la premsa en mitan rurau e de l'occitan dins los medias per Felip Christophe.
Monica Burg, contairitz parlet tanben de son experiencia d'animations en occitan en maison de retirada e disset en direct un conte "Lo Peisson-Lebre".
Apres una difusion de "La peau" de sa seria "l'occitania en banhadoira" Laurenç Labadia expliquet lo programa de formation en occitan per comedians que se botara en plaça partir de mai 2014.
Lo grope perigòrd Gargamas de Gilles De Becdelièvre( acordeon diatonic) e Antonin Duval ( violon) juguet daus bocins de musica tradicionala colectada en Perigòrd mai Lemosin. Son per surtir un CD en junh que ven.
L' enregistrament se faguet dins una atmosfera plan plasenta e conviviala.
Podretz tornar trobar l'emission en "tornar jugar" partir de dimarç 8 de abriu sur octele.com, onglet "programas totes" puei "D'òc show".
Denis Gilabert
12:17 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Tags : octele.com, stéphane valentin, vincenç claverie, joan ganhaire, françoise vergnot, joan-lois leveque, francés lagòrça, olivier pijasson, monica burg, laurenç labadia, gargamas, gilles de becdelièvre, antonin duval | Lien permanent | Commentaires (0)
09/10/2013
Fête de la chabrette à Saussignac( 24) les 12 et 13 octobre
Le week-end prochain se déroulera à Saussignac la 5ème édition de la fête de la chabrette et autres instruments traditionnels, baptisée « Chabrette & Cie ».
Organisée par le groupe Maragane (Jean Bourlier, accordéons, Mary Pidoux violon, Marie-Hélène Désert vielle, chant et Dominique Delrieu contrebasse), « Chabrette & Cie » dispense un programme de stages de musique, chant et danse ainsi qu'un bal le samedi, au cours duquel se produisent les intervenants. Marie-Hélène Désert nous en parle avec passion .
«A Gardonne, voilà plusieurs années qu'on peut apprendre à jouer la vielle à roue, l'accordéon diatonique, la chabrette et le hautbois traditionnel, la flûte à bec, etc., sans oublier les cours d'occitan avec Jean-Pierre Bataille. Un atelier hebdomadaire au Trèfle Gardonnais permet aussi de partager nos pratiques musicales, d'échanger nos cultures respectives. Les cours de chabrette avec Gaëtan Polteau étaient la suite logique de cette redécouverte d'instruments traditionnels. Et c'est pour faire connaître les cours de chabrette que la fête a été lancée il y cinq ans maintenant, avec des stages de musique et de danse toute la journée du samedi et du dimanche. Elle s'enrichit chaque fois de nouvelles idées, mais se veut toujours un lieu de rencontres, un lieu où l'on peut aussi se découvrir une vocation de musicien, de danseur ».
Le groupe Gargamas (Gilles Debecdelièvre, accordéon diatonique, et Antonin Duval, violon, pieds), sera également de la fête pour des musiques du Limousin et du Périgord.
«Samedi soir, c'est Gargamas qui ouvrira le bal, accompagnés d' Alain Gonidou à la chabrette et de Josette Chadeuil pour le chant. En deuxième partie, Maragane prendra le relais. Pour coller au stage de danse animé par Bernadette Lacassagne et Chantal Bouillet, Maragane a préparé un répertoire plus tourné vers le pas de rondeau. Et puis en fin de bal, la scène ouverte permettra à tous de se faire entendre ensemble, et c'est un moment fort de convivialité et d'amitié ».
Voici le programme des réjouissances!
Intervenants pour les stages de musique, chant et danse (Répertoire périgourdin et limousin)
Chabrette et hautbois : Alain Gonidou
Violon : Antonin Duval
Accordéon diatonique : Gilles Debecdelièvre
Chants à danser en occitan : Josette Chadeuil
Danse : Bernadette Lacassagne - autour du rondeau
Samedi 12 octobre
9h30 : Accueil
10h30 : Début ateliers (partie)
12h30 : Auberge espagnole
14h00 : Ateliers
19h00 : Repas
à partir de 20h30 : bal .
Dimanche 13 octobre
10h00 Reprise ateliers
12h30 Repas
14h00 Ateliers
16h30 Fin des ateliers
17h00 Bilan, rangement
Hébergement assuré à proximité - Nombre de places limité, prière de réserver !
Durée du stage complet : deux jours pour danse, chant, un jour et demi pour violon et accordéon.
Prix du stage complet : 40 euros
Possibilité de s'inscrire pour une partie du stage seulement
Les repas : auberge espagnole pour samedi midi et soir. Restaurant Le Lion d'Or à Saussignac le dimanche midi, pour environ 16 euros.
Inscriptions, infos : 06 48 36 78 82 mhdesert@orange.fr
Denis Gilabert
09:29 Publié dans Actualitats, actualité, Associacions, Musica, chants e dança | Tags : gargamas, maragane, chabrette & cie, gilles debecdelièvre | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
Igièna de l'assassin
Igièna de l’assassin (títol original: Hygiène de l'assassin, Igièna de l'assasin dins la version occitana[1]) es lo primièr roman publicat per Amélie Nothomb en 1992 [2]. Es compausat gaireben sonque de dialògs.
Sinòpsi[modificar | modificar la font]
Lo celèbre romancièr Pretextat Tach es malaut d'un càncer dels cartilatges li demòra pas que dos meses a viure. Sulcòp, fòrça jornalistas s'afanan de reculhir prèp de Tach lo testimòni que vendrà exclusiu. Mas aprèp las primièras entrevistas, lo lector percep que Tach es pansarut e un dels mai misantròp, acèrb, intolerant, provocator e misogin, qu'endura pas gaire las questions que li son pausadas sus sa vida privada e capita d'esperel a dirigir los debats e enfonzar sas victimas de la premsa dins una marèa de descòr. Atal, pas cap de las entrevistas s'acaban, sens levar lo talent d'exclusivitat, fins qu’una persona desconeguda dels autres s’impause a son torn coma l’òste malastrat del romancièr. Mas aquel còp, es una femna. Abans, los jornalistas èran sonque d'òmes. Alara, la convèrsa ven un afrontament entre la jornalista e lo laureat del Prèmi Nobel de Literatura, ont aquela desfia, a pòrta tancada tot en mistèris, la misoginia porcassa de Tach e capitat a se far acceptar. Pauc a pauc, seguent las questions e las responsas, Tach es confrontat als demònis de sa vida d’abans.
Personatges[modificar | modificar la font]
Son tres personatges principals : Pretextat Tach, Nina e Leopoldina. E dels autres jornalistas.
Reviradas occitanas[modificar | modificar la font]
- 2009, "Igièna de l'assasin" (en gascon), per Eric Gonzales, per noste, ISBN 978-2-86866-064-0
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Igièna de l'assasin, Per Noste, 2009 (oc)
- ↑ Editor original en francés: Albin Michel


text:
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Marxelin's revival
1 Marxelin's revival le Sam 19 Fév - 3:15
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
2 Re: Marxelin's revival le Sam 19 Fév - 13:54
Alh Òli
Occitan Warrior
3 Re: Marxelin's revival le Sam 19 Fév - 18:14
Marxelin
Occitan Warrior
4 Re: Marxelin's revival le Dim 20 Fév - 13:52
Alh Òli
Occitan Warrior
5 Re: Marxelin's revival le Jeu 21 Avr - 13:32
Marxelin
Occitan Warrior
LA DEBUTA
La nòva cançon occitana, la que marquèt l’occitanism de las annadas 70 comencèt realament dins las annadas 50 amb un irlandés Alan Ward.
Aprenguèt l’occitan en pauc de temps amb Joan Bodon, arribèt en Occitània en 1956. Primièr d’aver revirat Brassens en lenga nòstra publiquèt « lo petit cançonièr d’òc » ont i metèt de sas productions.
S’acompanhava d’una guitarra. Escrivèt tanben un recuèlh de poèmas sus la situacion al Kurdistan : « la còrda roja ». Daissèt lo movement occitan que lo desesperava per son ineficacitat (d’aprèp Ives Roqueta) puèi partiguèt viure en Catalonha e s’establiguèt definitivament en Andòrra ont viu encara. Venguèt fa pauc a l’Escòla Occitana d’Estiu. Pas cap d’enregistrament de l’epòca. Domatge.
Bibliografia d’Alan Ward
- Lo ramelet mondan, un recuèlh de cançons novas, Tolosa, Edicions Occitanas, 1963,
16 paginas.
Se pòt consultar a Clarmont d’Auvernha a la bibliotèca universitària o al CIRDOC
de Besièrs.
- Cançons occitanas e catalanas éditeras, Tolosa, Edicions Occitanas, 1963, 20 p.
Se pòt consultar a Clarmont d’Auvernha a la bibliotèca universitària o al CIRDOC
de Besièrs.
- Petit cançonièr d’òc, Tolosa, Institut d’Estudis Occitanas, 1963, 56 paginas
Se pòt consultar a París 4 Bibliotèca d’estudis catalanas o al CIRDOC de Besièrs.
- La còrda roja, Tolosa, Institut d’Estudis Occitanas, Colleccion Messatges, 1964, 31 p
A partir de 1962 un autre cantaire apareguèt : Gui Broglia mètge a Banhòus de Céser. Es lo primièr qu’enregistrèt disques. Aprèp aver jogat dins de pèças de teatre en occitan comencèt de cantar los poèmas de Robèrt Lafont a la guitarra. Èra pas un òme d’accion, se contentava de cantar los poètas occitans : Robèrt Lafont, puèi Camprós, Marcèl Carrièras, Miquèl Decòr, Joan Larzac e Micheu Chapduelh.
Son primièr disc sortiguèt en 1965 puèi un segond en 1966. Lo primièr rencontrèt un pichon succès perque en un an vendèt 2000 exemplaris.
Èra un bon musician que cantava plan mas refusèt totjorn d’escriure. S’arrestèt lèu, son mestièr li preniá tròp de temps.
- Gui Broglia canta Robèrt Lafont, seccion de Gard de l’IEO, 1965, 33 t
- Gui Broglia canta la tèrra, seccion de Gard de l’IEO, 1966, 33 t
- Gui Broglia, Fin de setmana, Disc Ventadorn, 1971, 45 t
6 Re: Marxelin's revival le Jeu 21 Avr - 21:01
Pelharòt
Rata-Pinhata
02. èra al commençament dins la nòva cançon.
03. Tot per el foguèt fait, e sens el pas res de çò qu'existís foguèt fait.
04. En el èra la musica, e la musica èra lo lum dals Occitans.
05. E lo lum lusiguèt dins la sornura, e la sornura va recebèt pas.
06. Foguèt un òme, mandat per la nòva cançon ; son nom èra Alan.
07. Aqueste venguèt en cantaire, per cantar al lum, per fin que totis ausiguèsson a travèrs d'el :
08. non pas que foguèsse lo lum, mas deviá cantar al lum.
09. Lo lum, lo vertadièr, lo qu'esclaira cada òme, veniá dins lo mond.
10. Lo Ward èra dins lo mond, e lo mond per el foguèt fait, e lo mond l'escotèt pas.
11. Venguèt al seu, e los seus l'escotèran pas.
12. Mas a totis que l'an recebut, lor balhèt lo poder de devenir d'enfants de la nòva cançon, a los que creson en son cant,
13. que non pas de la font, ni de la volontat dal Felibritge, ni de la volontat de l'IEO, mas de la nòva cançon èran nascuts.
14. E lo Ward se faguèt guitarra, e demorèt amb nos, tot plen de gràcia e de vertat."
7 Re: Marxelin's revival le Ven 22 Avr - 19:18
Marxelin
Occitan Warrior
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
-539
Aquesta pagina concernís l'an -539 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Aquemenida[modificar | modificar la font]
Perseguida e fin victoriosa de la guèrra acomençada l'annada precedenta còntra Babilònia. D'efèct, mau sostengut per sa populacion e son clergat, lo rèi Nabonide poguèt pas organizar una defensa eficaça de Babilònia que foguèt aisament conquistada en despiech de son sistèma fòrça desvolopat de fortificacions. Cir II exilèt Nabonide e executèt plusors membras de l'ostau reiau caldèu. Puei, installèt son fiu Cambis II coma rèi de Babilònia gràcias au sostèn dei prèires de Marduk, dieu protector de Babilònia. Liberèt tanben divèrseis esclaus de la ciutat, especialament leis Ebrieus que recebèron tanben lo drech de tornar bastir lo Temple de Jerusalèm.
Babilònia[modificar | modificar la font]
Inauguracion dau sanctuari restaurat de Sin dins la vila siriana de Harran. Pasmens, Nabonide deguèt rapidament rintrar dins sa capitala per ne'n preparar la defensa còntra lei Pèrsas de Cir II qu'atacavan lo Reiaume Caldèu per de rasons mau conegudas. Lei fòrças babilonianas foguèron anientadas e la vila resistiguèt gaire en causa dau sostèn dau clergat de Marduk, fòrça ostil a Nabonide, ais envaïsseires. Lo rèi babilonian e son fiu foguèron executats (ò exilat dins lo cas de Nabonide) e Cambis II, fiu de Cir II, foguèt acceptat coma rèi de la vila ambé lo sostèn dei prèires dau dieu protector de Babilònia. Aquò marquèt la fin de l'independéncia politica de la ciutat mesopotamiana que demorèt un centre demografic, economic e religiós important fins au periòde part.


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dijous, 3 de juliol de 2008
Per fin, libra!
Ah, si, totun! Ua seguida de congòs deus Menestrèrs Gascons tà hestejar lo retorn de Na Ingrid! Òc, de congòs cantats per lo Joan-Francés acompanhat per Enric Marliangeas e Jakes Aymonino !!!! De dançar tots!
Congòs de Lucsèir:
Congòs De Vèrt:
NB. Aqueths trocets que son estats tirats deu CD titolat "Rondèus e congòs de las Lanas", ACPL Menestrèrs Gascons CMDTA. De comandar suu site deus Menestrèrs Gascons.
4 comentaris:
- merike ha dit...
-
Jo medisha soi urosa tanben! Ingrid libra, meravilhós! Temps per cantar e bailar! Musica beròja!
- 3 de juliol de 2008 a les 8:19
- montse cuixart ha dit...
-
Eth diboish qu'ei men, òc, de hèt jo diboishi. Era fotografia non dèishe pas d'èster ua manèra rapida de diboishar eth paissatge que non è temps de perpetuar a man. Bona dimenjada tanben!!
- 3 de juliol de 2008 a les 23:52
- zel ha dit...
-
Sí, lliure, però una mica estrany, tanta felicitat després de semblar que ja estava mig morta...
Sóc malpensada Joan!
- 4 de juliol de 2008 a les 1:35
- merike ha dit...
- L'autor ha eliminat aquest comentari.
- 4 de juliol de 2008 a les 13:08


text:
Dimars, 5.9.2017 03h00
Me brembi plan qu’un jorn, a la debuta de las annadas 90, sia pauc de temps après la caduda deu comunisme, me soi trobat en Polonha a espiar un jornau televizat dambe amics que comprenguèvan pas un sol mot de la lenga. E ben, me creseratz o pas, totis se son apercebuts de la qualitat de la informacions balhadas. Subjèctes bracs, gaireben pas nat comentari, solide pas brica de “micro-trepader”, ço que permetèva de tractat un bon nombre de tèmas d’un pauc de pertot dens lo monde dens l’espaci de trenta minutas.
Mes aquò, èra abans ...
Chic a chic, èi vist la qualitat deus jornaus televizats baishar dinc a aténher lo nivèu ... deus nòstes. Es pas pauc díser.
Reportatges suu temps que hè en debuta d’emission, entrevistas de monde en vacanças, de dròlles sus la platja, lo finestron polonés avèva copiat dambe çò de pièger los occidentaus que, eths, escarnissan los nòrdamericans.
Mes lo pièger èra de vénguer.
Dempuèi l’arribada au poder deu partir Dret et Justícia (Prawo i Sprawiedliwość, en brac PiS), me soi botat a regretar las entrevistas de nenets sus la platja.
Lo ton en vengut fòrça politic e la propaganda escusèra e limaishorda que coneishèm se’s cambiada en artilheria de las pesugas.
La cibla màger deus jornalistas de TV Polska es lo partit d’opausicion Platforma Obywatelska (Platafòrma Ciutadana) acusat de totis los maus de la Tèrra.
En dusau trobam l’Union Europenca, mes particularament Angela Merkel e darrèrament Emmanuel Macron. Los reportatges s’ahuecan sus èths e sus lor personalitat end´amagar los subjèctes reaus deu debat (la directiva suus trabalhadors destacats).
Mes lo som de la manca de rigor s’encontra quan se tracta deus refugiats. Darrèrament, la cancelièra alemanda avèva declarat regretar pas nada decision presa en 2015 au moment de la crisi deus refugiats, e los jornalistas poloneses d’ajustar: “E totun los atemptats terroristes (imatges de Barcelona) e l’ahar de Rimini ne son la consequéncia”. Ah bon.
Cau explicar qu’on coble polonés en vacanças a Rimini es estat sauvatjament atacat sus la platja de nueit per quate piris qu’an tustat l’òme e forçada la hemna.
Sens nada rigor jornalistica, estoc anonciat lo purmèr jorn qu’èran “òmis d’origina d’Africa deu nòrd”. Puèi, lo dusau jorn, qu’èran “probablament originaris d’Africa deu nòrd” abans d’estar “shens de dobte migrants illegaus” lo tresau jorn.
Coma los assautaires son pas estats arrestats, pas nat element permet de díser causas atau, e los “probablament” e los “shens de dobte” hèn pas part deu vocabulari jornalistic. Ajustatz ad aquò l’intervencion d’un politician que ditz au miei deu reportatge que “los refugiats venguen en Euròpa ende panar, tuar e forçar hemnas”, e atz aquí un panorama gaireben complet de la television estatala polonesa en 2017.


text:
828
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 828 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
A partir dei decisions dau califa Al-Mahdi (775-785) qu'aviá decidit de donar lo drech de definir de l'ortodoxia musulmana au califa, Al-Mamun decidèt de crear un tribunau cargat de jutjar leis afaires religiós. Aquò entraïnèt rapidament l'oposicion deis ulémas dau Califat. Dins lo nòrd, perseguida de la campanha dau generau Muhammad ibn Humayd Tusi còntra l'insureccion d'Azerbaitjan iniciada en 816 per Babak Khorramdin. Lo generau abbassida obtenguèt quauquei succès e capturèt unei rebèls mai poguèt pas anientar la revòuta.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Biologia[modificar | modificar la font]
Mòrt dau sabent arabi Al-Asmai (vèrs 740 - 828) pionier de la biologia medeviela aràbia amb una òbra importanta de classificacion deis espècias e un estudi sistematic de la reproduccion dei chivaus.


text:
Mès d’un s’aurà d’empassar es afirmacions que dauen per hèt que Mas
serie president. Glops! Eth sistèma parlamentari ei atau. Qui se’n pòrte eth gat tar aigua ei qui ei capable de trobar aliats tà teishir complicitats e acòrds de govèrn. Era sobèrvia de Convergéncia l’amiarà un còp mès tara oposicion, sabent coma se sabie qu’arrés artenherie era majoria absoluta.
Eth nau Govèrn de progrès seguirà era òbra de politiques publiques de benestar ena melhor tradicion dera socialdemocràcia. Aran ne tornarà a gésser beneficiat (ac auem vist en equipaments educatius, culturaus, esportius; ena melhora d’infraestructures; en viuendes sociaus).
Sonque manque un darrèr pas decisiu tà assegurar-mos era aplicacion d’un projècte integrador que cerque eth benèster de toti: era constitucion d’un Executiu aranesista e de progrès
auent coma Sindic a ua persona moderada, equanima e respectuosa damb es persones. Pensi que qui melhor encarne aguesta opcion ei Paco Boya
, liderant eth projècte d’Unitat d’Aran. Eth sòn trebalh coma deputat en favor d’Aran e era sua predisposicion ath dialòg e ara recerca deth pacte l’avalen deuant es males manères de Barrera e es sòns cargues de confidança.
Paco Boya ei eth melhor Sindic que podem auer.
Like this:
Like Cargament...


text:
IPod nano
L'iPod nano es lo quatren legidor numeric de musica d'Apple. S'estrenèt lo 7 de decembre de 2005. Remplacèt l'iPod mini, que foguèt arrestat lo meteis jorn. Lo remplaçament de l'iPod mini prenguèt la premsa e los sites vodats a Apple per suspresa, ja que res o daissava supausar.
Frairat a un emetor e un receptor concebuts en collaboracion amb Nike, liPod nano pòt èsser utilizat per combinar un legidor de musica amb un sistèma que sèrva en memòria las donadas d'una correguda. Aquel produch es comercializat jol nom de Nike+iPod.


text:
Eth Govèrn dera Generalitat a prebotjat, per prumèr còp, ua Lei entar aranés, er occitan d’Aran. Ua decision qu’aunore ad aguest govèrn e que pòt significar ua fèrma garantia entath desplegament dera normalizacion der aranés, en un contèxte de dificultats entà qu’era nòsta lengua pogue subervíuer.
Tanplan qu’era lei non ac resolverà tot, mès arren poderà èster igual damb era sua empara juridica e, tanben ei de demorar, financèra. Era lei a d’èster ath servici des ciutadans e ciutadanes qu’en Aran hèn possible qu’er occitan, ena sua varianta aranesa, mantengue era sua al.hama ben ludenta e radianta. Un noble objectiu qu’ei desirable que sigue compartit per toti: entitats, institucions e partits politics.


text:
Cossent damb er article 5.5 dera Lei 19/2014, de 29 de deseme, de transparéncia, accès ara informacion publica e bon govèrn, «eth Portau dera Transparéncia ei organizat e gerit pera Administracion dera Generalitat, e tanben intègre era informacion des administracions locaus e des administracions e entitats includides en article 3.1.a, b, c, d e e. Es administracions locaus e era rèsta d’administracions e entitats pòden crear es sòns pròpris portaus de transparéncia, qu’er accès ath contengut lo cau facilitar en Portau dera Transparéncia dera Generalitat, d’ua manèra interconnectada e que ne facilite era integracion».
Entitats inscrites ath Registre d'entitats juridiques deth Departament de Justícia
Eth cercaire permet consultar es adreces web de transparéncia des entitats juridiques qu'ac an comunicat ath Registre d'entitats deth Departament de Justícia.
Entà hèr era cèrca, cau tier en compde que se li cau ramplir, aumens, un des camps previsti. Se se hè peth nòm dera entitat, se pòt cercar per ua part deth nòm, mès se s'introdusís era paraula entièra cau respectar era grafia corrècta.
Entitats inscrites ath Registre d'entitats esportiues deth Departament dera Presidéncia
Per çò qu'ei deth Registre d'entitats esportiues, podetz consultar es donades des entitats esportiues qu'an comunicat eth web de transparéncia en tot clicar en aguestligam.
Autes entitats de regim especiau
Vos restacam es entitats que per era sua natura juridica no les cau enregistrar-se ath Registre d'entitats deth Departament de Justícia.


text:
16 avril 2010
L'efèt de serva
Fa un momenton qu'ai ren escrich sus aqueu blog, e en fach aviáu una idèia d'article qu'era en esperança : l'efèt de serva. Es un des subjectes que merita lo mai un trebalh de vulgarisacion, ja qu'es un problèma que tot lo monde en parla e que degun pòu negar o negligir. Es tanben un subjecte que pòu estre pron complexe, recampant de problèmas de fisica, oceanologia, biologia, etc etc. Ieu vau parlar sobretot de la partida fisica, esperant bensai que li ague d'autrei personas per escriéure embé d'autrei vejaires. Dins aquest... [Lire la suite]


text:
Lo Poget
Lo Poget (Le Pouget en francés) es una comuna occitana situada dins lo departament d'Erau e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Aquesta comuna es situada a l'èst de Clarmont d'Erau prèp del riu Erau.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- La pèira levada
- Lo vilatge redond medieval
- La font de Sant Aman
- La glèisa romanica de Sant Jaume
- La glèisa gotica de Santa Catarina
- Lo castèl de l'Estanh


text:
Barrera: "Era valoracion deth prumèr conselh de bailes a estat fòrça positiua".
Aué ena entrevista-collòqui de "Eth maitin d'Aran" auem parlat damb eth síndic d'Aran, Carlos Barrera, e damb es bailes de Vielha e Bossòst, Juan Antonio Serrano e Amador Marqués, sus diuèrses tematiques, entre eres, era nacionau 230 e eth nau conselh de bailes que s'amiêc a tèrme ager. Avui a la entrevista-col·lòqui de "Eth maitin d'Aran" hem parlat amb el síndic d'Aran, Carlos Barrera, i amb els alcaldes de Vielha i Bossòst, Juan Antonio Serrano i Amador Marqués, sobre diverses temàtiques, com ara la nacional 230 i el nou consell d'alcaldes que es va fer ahir.


text:
(Tròtacamin)
De bon maitin qu’an ubert’ra hiestra
Sorelh ath còr qu’an gahat eth camin.
De bon maitin an caminat amassas
Sorelh ath còr que son tots arribats.
E uei maitin l’escòla ei uberta
Be i a longtemps qu’èra clavada.
E uei maitin que son athieu eths dròlles
Ara l’escòla va començar.
Tot doçament puja ua cançon
Tot simplament votz que gahan ath cèu
Tot doçament era vita que torna
Tot simplament eth vilatge que viu.
E uei maitin l’escòla ei uberta
Be i a longtemps qu’èra clavada.
E uei maitin eths dròlles que cantan
Ara l’escòla va començar.
Tot esmavut eth vilatge qu’escota
Risolejant eth aulhèr que s’apressa
Tots esmavuts eth haure eth paisan
Risolejant eth vilatge s’amassa.
E tot d’un còp que son davant l’escòla
Hiestra uberta cançons gaujosas
Era cançon mes hòrta que puja
De tant d’esper de tant d’arsec.
De bon maitin eth vilatge que canta
Sorelh ath còr e’ras hiestras ubertas
Tot esmavut eth vilatge que canta
Tot doçament eth esper qu’ei tornat.
Fermer


text:
Teoria e resultas
L'institut de las estadisticas europencas Eurostat acában de publicar en febrier de 2007, las donadas concernent la creacion de riquessa per region europenca. Lo PIB per abitant cambiava en 2004 de 34% de la mejana europenca per la region nòrd-èst de Romania a 303% per la de l'Inner London. Concernent las donadas dels Estats francés e espanhòl, Las Comunautat autonòmas d'Euskadi e de Navarra ambe respectivament 125,4% e 126,7% d'aquesta mejana son pron al dessús del nivèl mejan espanhòl, alara qu'en doás detzenadas d'annadas, aquestas regions an beneficats d'un nivèl lo mai feble de Fonds structurels européens. Euskadi a degut susmontar una tarribla crisi industriala ambe un andicap de terrorisme que pejorava l'implantacion d'entrepresas exterioras.
Lo trabalh en commun dels poders publics locals e de la societat civila son a la raiça de la capitada. Es la resulta d'una rela politica de proximitat entre un poder local en reala capacitat de concertacion ambe mantunes sindicats potents, mantunes entreprenaires dinamics per decidar al mai prèp dels interèsses d'aqueste territòri.
Malgrat aquestas dificultats, aquestas doás regions an un nivèl de creacion de riquessa superiora a totas las regions francesas (englobant Rhone Alpes / Ròse-Alpes). L'Aquitània es situada a 102,1% e Miègjorn-Pirinèus a 100,2%. Solas las regions capitalas realizan una melhora performença, l'Iscla de França ambe 174,5%, Madrid ambe 132,1% e Inner-London 302,9%. Aquò se donarà per resulta en granda partida per l'implantacion dels siètis socials de las grandas entrepresas dins aquestas ciutats capitalas.
Dins la competicion territoriala, las regions francesas son en pèrda de capacitats alara que d'autras regions europencas tal Hamborg ( Alemanha), Berlshire (Reialme-Unit), Oberbayern (Alemanha), Utrech (Païsses-basses), Southern & Eastern (Irlanda), Bremen (Alemanha) despássan las Régions françaises. França deuriá titrar las consequéncias d'aquesta situacion e donar real poder a las regions francesas per gestionar la lora pròpria gorvenança economica, sociala e l'administracion de las loras institucions. Valorizar lo centralisme dona un prallèl tal que la defença d'una maissanta vision del passat, la del conservatisme, la de l'estacament a un passat inadaptat al monde contemporanèu.
Pel seu centralisme, França defend un egalitarisme teoric que aprofièicha en realitat, en prioritat a la region parisenca e als privilegiats aprosmats del poder. En 2007, França es un Estat prigondament inegalitari. Sola la regionalizacion donarà als territòris la capacitat de promòure lor pròpri desvolopament en tot parier manténer al poder central una foncion de solidaritat.


text:
888
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 888 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Francia Occidentala[modificar | modificar la font]
Vengut fòl dempuei febrier de 887, l'emperaire Carles III lo Gròs moriguèt, probablament tuat per sei domestics, lo 13 de genier. En causa dau descrèdit dau defunt après son refús de combatre lei Vikings en 886 au profiech d'un acòrd jutjat vergonhós per la màger part de l'aristocracia franca, l'eiretier legitim de la dinastia carolingiana (qu'èra totjorn enfant) foguèt pas designat rèi. En plaça, Audoïn, còmte de París e cap principau de la defensa de la vila còntra lei Vikings foguèt elegit rèi. Lo coronament se debanèt lo 29 de febrier.
Dins aquò, aquela eleccion foguèt contestada per lei partisans dei Carolingians gropats a l'entorn de l'arquevesque de Reims e dau còmte de Peitieus. Lo sostèn d'Arnulf de Caríntia, rèi novèu de Francia Orientala, permetèt de renfòrçar lo poder d'Audoïn. Lo 13 de novembre, un segond coronament aguèt ansin luòc a Reims e la preparacion d'una campanha acomencèt per sometre lo còmte de Peitieus, Ramnulf II. Aperavans, Audoïn capitèt de batre una tropa de Vikings qu'aviá pilhat Tròias, Meaux, Verdun e Toul dins la region de Montfaucon d'Argonne (24 de junh).


text:
Dimenge, 21 de genièr de 2018, 03h00
Los Estats Units comencèron dins la matinada de dissabte lo barrament parcial de las activitats del govèrn federal, pr’amor de manca de fonzes per las finançar. Es lo dich "shutdown" ... +
Dimenge, 21 de genièr de 2018, 03h00
Daufinat > Bas Daufinat > Diés
L’an 2018 a mal començat pels vinhairons del País Diés. Lo Conselh d’Estat francés a anullat lo decret del 16 de novembre de 2016 qu’autorizava los productors ... +
Dissabte, 20 de genièr de 2018, 03h00
Grècia s’alestís per una tièra de mobilizacions sindicalas après que los deputats an aprovat, diluns de nuèch, l’aplicacion de las mesuras politicas mai polemicas ... +
Dimenge, 14 de genièr de 2018, 03h00
La Federacion Interregionala dels Mèdias Occitans (FIMÒC), que Jornalet ne fa partida, prepausa dos servicis civics en Bearn. Lors missions començarián a partir del 24 de genièr ... +
Dimars, 9 de genièr de 2018, 03h00
Daufinat > Bas Daufinat > Diés
Dempuèi lo 31 de decembre Diá a pas pus de maternitat ni mai de cirurgia d’urgéncia. Malgrat una fòrta mobilizacion ciutadana, la vila del Bas Daufinat es ara privada ... +
Dimècres, 3 de genièr de 2018, 03h00
Gasconha > Bigòrra > País de Tarba
E parlatz plan lo gascon? E cercatz un tribalh adara? L’associacion Parlem, creada en 1993, qui desvelopa l’ensenhament e la practica de l’occitan gascon suu departament deus Hauts Pirenèus, ... +
Dimenge, 31 de decembre de 2017, 03h00
La societat Apple a reconegut pel primièr còp çò que mai d’un usatgièr sospechava, çò es qu’alentís los modèls d'iPhone mai ... +
Dimars, 26 de decembre de 2017, 03h00
La societat francesa de camins de fèrre (SNCF) decidiguèt de suprimir la sola linha dirècta que traversava Occitània. Lo tren istoric apelat “Le Grand Sud”, que ... +
Dijòus, 21 de decembre de 2017, 03h00
Lo comitat d'entrepresa de Thales Alenia Space, a Tolosa, a una seccion d'occitan dempuèi 2008. Aquela seccion fa de corses d'occitan e prepausa tanben a sos aderents tota una tièra ... +
Diluns, 18 de decembre de 2017, 03h00
L’indústria de la television es a mand de viure un grand cambiament après l’anóncia que l’a facha la companhiá Walt Disney de crompar una granda partida de ... +
Dimècres, 29 de novembre de 2017, 03h00
Lemosin > Lemosin > País de la Vinhana
La porcelana de Lemòtges obten lo labèl “Indicacion Geografica Protegida” (IGP), que sos critèris impausan una fabricacion e una decoracion dins la capitala lemosina o ... +
Dissabte, 25 de novembre de 2017, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Naut > Tolosan
S’es lançada en linha una campanha contra la construccion d’un gratacèl al centre de Tolosa, la dicha Tor Occitània. S’agís d’un projècte immobilièr ... +
Diluns, 6 de novembre de 2017, 03h00
Una revelacion massissa publicada pel jornal Süddeutsche Zeitung mòstra de miliards d’èuros amagats dins de paradises fiscals. L’afar se coneis ja coma “los Papièrs ... +
Dissabte, 4 de novembre de 2017, 03h00
Dempuèi sa creacion Jornalet patís una manca cronica de mejans financièrs. Es un tèma qu'avèm sovent discutit, tant dins lo quite Jornalet coma dins los rets socials. ... +
Diluns, 23 d'octòbre de 2017, 03h00
João Doria, cònsol màger de São Paulo (Brasil), ven de presentar de farinas alimentàrias per noirir los paures. Apelada “farinata”, aquela noiridura es facha ... +
Dissabte, 21 d'octòbre de 2017, 03h00
Los dispensadors d’argent de las principalas bancas coneguèron, divendres passat en Catalonha e Aran, de coas de mond qu’anavan tirar d’argent en espècias. Totas aquelas ... +


text:
-
DELIN E DE LAN
06/01/2018
AMADOR MARQUÉS
De cap ath tard, quan er heired der iuèrn envasís toti es cornèrs, me cali damb compde laguens der aperat Bòsc des Alemands, en Portilhon. Ague ...
-
DELIN E DE LAN
23/12/2017
AMADOR MARQUÉS
Era politica catalana ei ua paradòxa e un polvorin: mentre er independentisme s’assolide ena sua majoria parlamentària, Ciutadans, clarament co ...
-
DELIN E DE LAN
09/12/2017
AMADOR MARQUÉS
Aran s’ei vestit de blanc, e era alegria pes activitats de nhèu ei venguda entre nosati per mor deth dinamisme sociau e economic. De tota forma, ...
-
DELIN E DE LAN
25/11/2017
AMADOR MARQUÉS
Era poesia de Paul Celan m’acompanhe d’ençà dera adolescéncia. Es sòns vèrsi cuerts, fòrça viatges, complèxi e trencadi ath temps, coma ...
-
DELIN E DE LAN
11/11/2017
AMADOR MARQUÉS
Pujaua eth camin dera Guarèra entà tastar es prumères nhèus dera sason e es darrères alendades deth solei, en aguesta montanha ben exposada en ...
-
DELIN E DE LAN
28/10/2017
AMADOR MARQUÉS
Temps i aurà entà analisar çò que, incomprensiblament, succedís ena vida politica der entorn. Mès aué ei tanben temps de mongetes, de bon mi ...
-
DELIN E DE LAN
14/10/2017
AMADOR MARQUÉS
Eth tèma ei recorrent. Toti en parlen, enes tertúlies de tauèrna e ena coa deth supermercat, per exemple. Era politica ei devenguda ahèr de con ...
-
DELIN E DE LAN
30/09/2017
AMADOR MARQUÉS
Eth camin pujaue dret, mentre se hicaue just en ventre des malhs que dauen ombra fresca ad aquera prumèra ora deth maitin; dempús viraue, ath lon ...
-
DELIN E DE LAN
16/09/2017
AMADOR MARQUÉS
Catalonha a entrat en estat d’excepcion e, damb era, er Estat ei en crisi. En aguesta tèrra ignòta, ena quau se sap coma s’i entre mès non c ...
-
DELIN E DE LAN
02/09/2017
AMADOR MARQUÉS
Mentre gesqui dera naua exposicion sus es elements arquitectonics d’Aran, dera Fondacion deth Musèu Etnologic, en Arties, senti era alendada der ...
-
DELIN E DE LAN
05/08/2017
AMADOR MARQUÉS
Aran a reivindicat un an mès er usatge dera sua lengua pròpria, er aranés, er occitan deth país, coma eth sòn principau drapèu d’identitat, ...
-
DELIN E DE LAN
22/07/2017
AMADOR MARQUÉS
Mès enlà deth temps de nhèu, tanplan de besonh e satisfasent, era Val d’Aran sauve atractius culturaus e naturaus que la convertissen en ua de ...
-
DELIN E DE LAN
08/07/2017
AMADOR MARQUÉS
Ua des afirmacions mès usades entà justificar un referèndum sus era independéncia ei qu’era democràcia se base en votar. Jos aguest principi ...
-
DELIN E DE LAN
24/06/2017
AMADOR MARQUÉS
Eth solei ja sarre entàs nau e mieja deth maitin ena plaça der Haro. Es corredors cauhen: uns sauten, uns auti pugen e baishen deth carrèr de Sa ...
-
DELIN E DE LAN
10/06/2017
AMADOR MARQUÉS
Tostemp èm dubèrti a naues possibilitats. De viatges, era politica mos ac demòstre, quan es previsions s’incomplissen. N’auem bèra mòstra ...


text:
Perqué lo bilingüisme francés-occitan e mai lo bilingüisme en general ?Guida de bonas practicas per luòcs d’acuèlh de primièra enfança qu’utilizan l’occitan..
Escrich lo 17-12-2012 par Marçau de l’Oliu
Aicí avètz una compilacion de las experiéncias e de las conclusions d’especialistas en pedagogia, a l’usatge de l’occitan, qu’a per tòca de butar los professionals de la primièra enfança e los ensenhaires de classas mairalas a experimentar diferents metòdes inovants.
Escrich lo 06-11-2012 parL’IEO que’vs perpausa com a l’ensemble de las associacions e collectivitats ua version en occitan deu desplegant entà lo bilinguisme precòç en : provençau, gascon, lengadocian, vivaro-aupenc, niçard. var addthis_config = (...)
Escrich lo 24-06-2011 par Marçau de l’OliuEn 2010, en se basant sus la campanha de comunicacion bretona "Le bilinguisme pour les petits, un grand atout pour la vie", l’I.E.O. s’es acampat amb de diferentas collectivitats (regions, despartaments, vilas) per definir una campanha de comunicacion cap al bilingüisme francés-occitan, e mai (...)
Escrich lo 21-06-2011 par Marçau de l’OliuLo bilingüisme en 7 punches ! Una lenga es un biais de veire lo mond. Parlar doas lengas es una riquesa vertadièra. Cada lenga constituís un biais de pensar, de veire e de dire lo mond. Elas exprimon d’esmogudas, d’intencions e de valors, assolidan las relacions socialas e trasmeton d’expressions (...)


text:
George Vancouver
George Vancouver (King's Lynn, Anglatèrra, 22 de junh de 1757 - Petersham, Anglatèrra, 10 de mai de 1798) foguèt un navegador britanic, oficièr de la Royal Navy, conegut per son exploracion de la còsta Pacifica al ras de çò qu'es uèi la província canadenca de la Colómbia Britanica e dels estats americans d'Oregon, de Washington e d'Alaska. Explorèt tanben las illas dHawaii e la còsta sud d'Austràlia.
La vila de Vancouver e l'illa de Vancouver en Canadà foguèron batejadas en son onor.


text:
Monica Bellucci
Monica Anna Maria Bellucci (Città di Castello, 30 de setembre de 1964) es una actritz e modèla italiana. Aprèp d'aver trabalhat dins lo mond de la mòda fins a 1989, comencèt puèi una carrièra cinematografica que fariá d'ela una de las femnas mai desirablas en Euròpa. Aital la revista Empire magazine la situèt en 21a posicion dins sa lista que classificava "Los 25 personatges mai sèxis del cinèma - Las femnas" per son ròtle de "Persephone" dins los films Matrix.
Foguèt maridada fins a 2013 amb l'actor francés Vincent Cassel.


text:
30 août 2010
Vitessa lum, mossur Spock !
Recentament ai vist dins lo Monde un article de sciença-ficcion dei marrits. Tan marrit que m'a donat l'envèja de provar d'en escriéure un melhor. Adonc lo repeti : aquest article sarà de sciença-ficcion, e non de sciença vertadièra.
Leis efièchs dei viatges a vitessa lum
Prim, supausem qu'avèm la tecnologia per viatgar a vitessa lum e veguem sei conseqüenças. O puslèu gaireben a vitessa lum, ja que cau una energia infinida per aténher la vitessa lum, ço que a priori sarà pas jamai possible.
Aqui sabem ben ço qui si va passa, es descrich per la teoria de la relativitat restrencha d'Einstein (1905), qu'es estada provada sus d'estellas etc. L'esfièch important aqui es aquèu qu'es dich dilatacion dau temps : lo temps passa mai lentament dins la nau espaciala que sus la Terra, per l'encausa dau moviment. Per lei vitessas actualas aquest esfièch es de negligir, mais se anem a 90% de la vitessa lum començarà a estre fòrt.
Aquò a una conseqüença tras qu'interessanta : per lo capitani Kirk lo viatge es fach en un instant. Vòu dire que va pas perdre sa vida a viatjar mais vòu tambèn dire que li a pas besonh de preveire de manjar etc per viéure uneis anadas, qu'es un des problèmas majors dei projèctes de viatge sus Mars.
Mais de l'autra man, vist de la Terra aquest viatge pòu durar de sègle : quora Kirk tornara sus Terra toei seis amics seràn mòrts de vielhesa, o se parta en mission ajudar una planeta d'una autra galaxia arrivarà tròp tard.
Coma anar a vitessa lum ?
Vaqui per lei conseqüenças mais coma faire ? La solucion "simpla" sariá d'utilisar lei metòdas actualas de propulsion mais embé mai d'energia. Lo problèma es que caldriá una energia enòrma que la Terra podrà bensai pas jamai produsir.
Un exemple d'alternativa que leis films de sciença-ficcion prodrian maginar es l'escrantatge de la massa. Dins lo cas de la carga electrica podèm anular la carga vista de l'exterior en cenchant la carga de dipoles (d'aimants o de cauvas semblables), que si van naturalament orientar tornant l'esquina a la carge nuda (cf imatge a man drecha). Alora es possible movar la carga dins un camp electric sensa faire l'esforç que sariá necessari sensa lei dipoles. Ara podèm remplaçar la carga electrica per la massa de la nau espaciala, e lo camp electric per l'espaci-temps : la pesuga nau si comportarà coma se era un legièr raion de lum.
Au final aquest escrantage de massa sariá un pauc coma inventar la ròda, a l'escala dei viatges espaciaus : la nau "redola" sus lei dipoles.
Lo problème es sobretot de trobar de dipòles, mais per exemple conoissem encara pauc de cauvas sus la matièra negra e l'energia negra adonc es pas totalement impossible que poscan formar de tals dipòles (particularament l'energia negra, que dins un sens agís un pauc coma una anti-gravitat, mi sembla).
E mai vito que la lum ?
Puèi per anar mai vito que la lum cau de metòdas completament diferentas. La mai naturala, e tradicionalament causida per lei films, es faire una deformacion de l'espaci-temps coma un trauc de vèrme per pilhar una acorcha dins l'iper-espaci. La segonda es d'utilisar d'esfièch quantics, es la metòda correntament utilisada dins la realitat (òc, ai ben dich la realitat : cream toei les jorns de particulas que van mai vito que la lum). Generalament per maginar de viatges spaciaus lei doi metòdas son combinadas, perque es fòrça dificil establir un gròs trauc de vèrme stable lo temps d'un viatge, mentre qu'embé leis esfièch quantic si pòu explotar de tot pichonei traucs de vèrme fach per un temps de l'òrdre dau temps de Planck (cinc desen de milen de milionen de miliarden de miliarden de miliarden de miliarden de segonda).
Mais lo mai interessant sarà bensai la teleportacion, que comencem a mestrejar en laboratori despuèi quauqueis annadas. Pas la teleportacion a la Spock de segur, mais la teleportacion quantica embé de parèus EPR. En practica quora lo capitani Kirk va cap a la planeta Bopac III deu produsir de parèus de particulas EPR sus Terra avanç de partir e daissar una particula de cada parelh sus Terra. Puèi quora sarà arrivat a Bopac III podrà utilisar sei particulas de parèus EPR per tornar sus Terra o per teleportar Spock sus Bopac III embé èu. Lo problèma tecnic actual deis parèus EPR es que sabèm pas lei conservar pron de temps.
Vaqui una idéia de ço que podèm maginar en demorant coërent embé nòstrei conoissanças scientifica. Se avètz de questions, la discussion es duberta. A lèu
Commentaires
Oc e non.
D'un vejaire teoric l'operacion de teleportacion es radicalament diferenta de destruccion+reconstruccion. Aquo perque un tal coble d'operacion suspausaria una mesura perfèta au mitau, ço qu'es impossible en mecanica quantica. Es ligat a d'inegalitats d'Heisenberg (veire Wikipedia per en saupre mai), podèm pas mesurar totei tei caracteristicas en meme temps, sia conoissem precisament la posicion d'un organe sia conoissem precisament sa vitessa. Tot lo principi de la teleportacion es de contournar aquesta restriccion en utilisant sonque d'operacions non-destructivas.
D'un autre man, d'un vejaire concrèt, es verai qu'ai escondut unei detalhs. Se li a una cagada dins l'enteraccion entre tu e lei parelhs EPR ti pou tuar en un ulhauç. E per la teleportacion d'un objècte tan complexe coma un Matèu es pas aisit de reglar l'enteraccion precisament, electron per electron.


text:
Presentacion
Lengas prepausa un panorama rasonat de çò aquesit per la recèrca sociolingüistica despuèi mai de trenta ans. A partir d’un cas concret, lo de l’occitan, considerat dins sa globalitat geografica e istorica despuèi lo periòde medieval fins a uèi, Lengas a tanben desvolopat una analisi a l’encòp rigorosa e dobèrta subre las situacions de conflicte lingüistic o de diglossia en Euròpa e dins lo mond.
Darrièr numèro en linha
63 | 2008
Effacement et renaissance de l’occitan / « Petites langues » d’Europe (2) : le gallois / L’enquête sociolinguistique
Aquel numèro de Lengas prepausa mai d'un article sus l'occitan, un article sul galés e un article consacrat a l'enquèsta sociolingüistica.
-
-
Un romaniste romantique : François Raynouard [Tèxte complet]
-
L'escritura militanta de l'Armana prouvençau [Tèxte complet]
-
Aménagement linguistique et territoire au pays de Galles [Tèxte complet]
-
-
Comptes rendus
-
Christian Camps, Expressions et dictons occitans [Tèxte complet]
-
-


text:
dissabte, 17 de setembre de 2016
Nàpols - III-1 - p.35 > p.38
Fau una pausa a la sosta, a la fresca dels Tèrmes.
Uèi fa caud. A 7h30, per carrièras, a Nàpols, fasiá 28º. Vòli pas saber quant fa a 11h a Pompèi. I a de mond, a 9h a la dubertura, i aviá al mens 40 personas que fasián coa (nòta de retorn a l'ostal: e i a mai d'una dintrada!). A mièg-matin, pas un endrech sens toristas.
13€ la dintrada. Es ma primièra visita amb l'Artecard, es doncas gratuita. Ah ah ah!
Pompèi, èra important per ieu d'i tornar. O vos ai pas dich, mas i venguèri ja per aquí, en sortida escolara. Èri en quatrena, aviái 13 ans, fasiái l'opcion latin e èra lo primièr viatge que fasiái. Me val lo principi que l'escòla publica es l'endrech que te permet de faire çò que tos parents te pòdon pas far descubrir. Me val l'autre principi de "Tota la classa i va, o degun i va pas."
L'escolana seriosa qu'èri se soven dels malons per carrièras, d'aqueles passatges pedons en relèu e que i aviá un lupanare mas i eriam pas anats, mas lo pròf, qu'adoravi, n'aviá parlat. Aviái pas tot comprés, innocentassa que soi, mas es aquel jorn que lo mot "lupanar" venguèt enriquesir mon vocabulari.
I voliái tornar a Pompèi adulta, soi espantada pel sit, qu'es bèl, es enòrme. Fa doas oras que camini e n'ai pas vist lo quart! Soi tanben estabosida per totas las rèstas d'aquela vida d'un còp èra, aquelas pinturas tan plan conservadas, las colors... las inscripcions... Testimònis d'una vida vidanta engolida pel Vesuvi.
Ara, vau anar cap al Lupanare, amb l'enveja de lor fotre al cuol son baston de selfie a aquela toristalha!
1 comentari:
-
-
Encara ! Encara ! Nos daissas sus la talent !
- 18/9/16 8:08