text:
Vouvant
Vouvant es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendèa e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo castèl (sul luòc del luòc-dich "Lo Pichon-Castèl) e la "vila" (la glèisa La nòstra-Madama, lo fief del prieuré, divèrs "burgi", ultérieurement lo Châteauneuf dels Lusignan) de Vouvant son una creacion a causa de Guillaume çò de Grand de Aquitaine #que, entre l'an mil e 1015, empren de fortificar los marges nòrd-oèst del Aquitaine e de conténer las incursiós de las Normands en remontant las vallées de la Vendée e de la Maire. De la vasta glèisa del Modèl:XIe sègle, demòra tres travées restauradas en los ans 1990 ("Nef Théodelin") en protegint d'exposicions al Modèl:XXIe sègle. De la glèisa romane del Modèl:XIIe sègle subsisteixen los tres absides, de las estèlas d'estatuas en avent probablament adornat lo grand portail Oèst desaparegut (Luòc del Còrs-de-guarda) e sustot la part bassa del monumental portail sul transept Nòrd. Aquel portail roman es exhaussé al Modèl:XVe sègle amb de considerablas representacions de la Cène e de la Ascension. Es dins aquela glèisa que lo rei Sant-Louis dintre en 1242 per retre mercés a Dieu de la siá victòria sus las Lusignan, e #que predica en 1715 lo Paire de Montfort (a la sortida de la mission, fa signar davant lo portail un contracte entre Dieu representat per lududes-quitament #que promet lo paradís e cadun dels fisèles #que se compromet a una practica religiosa rigorosa. Dempuèi lo començament de las Guèrras de religion, Vouvant es saccagé per las protestants, lo ric prieuré destruit e la glèisa arruïnada. Lo effondrement dels voûtes sembla se situar al començament del Modèl:XVIIe sègle. [[Fichièr:En lo moment de la siá visita en 1601, Jean Collart vicari de Maillezais la tròba força « encara plan voultée e tampa », mas en 1656 l'avesque de la Rochelle en visita pastorala escriu #que « a #èsser tota arruïnada »]] De 1882 a 1885 fa l'objècte de restauracions radicalas e d'una reconstruction de tres travées de la nef e del campanal en l'estil néo-roman, mercés als esfòrces del curé, lo abbé Laurent.
A Modèl:La s- vivon Geoffroy de Lusignan e la siá esposa Eustach(e)e Chabot, identificada en la literatura per Texans de Arras a la fée Mélusine ; entre los sieus mainats Geoffroy II de Lusignan, identificat a Geoffroy-lo-Grand'Dent pels meteisses Texans de Arras, es celèbre per los sieus anautits faches e méfaits guerrers ; lo sieu fraire Guillaume, mens conegut, a épousé la Marquise de Mauléon d'ont es sortida una filha, Valéncia Eustache, maridada a Hugues Sègle I La Archevêque de Parthenay, #que la descendència pòrta a las familhas reialas de França. Las cartas brevets del Rei Louis XIV datada del sièis de decembre de 1648, en portant érection de la tèrra de Rohan en Duché Pairie en favor de Senhor de Chabot, n'indican que " Totes los ostals imperiales, reials e sobiranas de l'Euròpa d'ont ven que los reis los nòstres predecessors, tant de la branca dicha communément de Valís qu'aquela de Borbó, siá a causa de la dicha alliance de Luxemborg, siá tanben perque totes los Reis de França e totas las brancas reialas, davalan médiatement d'una filha de Chabot #que #èsser Madama Eustache, femna de Geoffroy de Lusignan. Èca." (Nòta istorica e généalogique sus l'Ostal de Chabot, pàg. 226). Cela fariá de Vouvant per Eustache Chabot lo berceau de las familhas reialas, Valís e Borbó.
Le château (sur le site du lieu-dit "Le Petit-Château) et la "ville" (l'église Notre-Dame, le fief du prieuré, divers "burgi", ultérieurement le Châteauneuf des Lusignan) de Vouvant sont une création due à Guillaume le Grand d'Aquitaine qui, entre l'an mil et 1015, entreprend de fortifier les marges nord-ouest de l'Aquitaine et de contenir les incursions des Normands remontant les vallées de la Vendée et de la Mère. De la vaste église du Modèl:XIe siècle, il reste trois travées restaurées dans les années 1990 ("Nef Théodelin") abritant des expositions au Modèl:XXIe siècle. De l'église romane du Modèl:XIIe siècle subsistent les trois absides, des fragments de statues ayant probablement orné le grand portail Ouest disparu (Place du Corps-de-garde) et surtout la partie basse du monumental portail sur le transept Nord. Ce portail roman est exhaussé au Modèl:XVe siècle avec de remarquables représentations de la Cène et de l'Ascension. C'est dans cette église que le roi Saint-Louis entre en 1242 pour rendre grâce à Dieu de sa victoire sur les Lusignan, et que prêche en 1715 le Père de Montfort (à l'issue de la mission, il fait signer devant le portail un contrat entre Dieu représenté par lui-même qui promet le paradis et chacun des fidèles qui s'engage à une pratique religieuse rigoureuse. Dès le début des Guerres de religion, Vouvant est saccagé par les protestants, le riche prieuré détruit et l'église ruinée. L'effondrement des voûtes semble se situer au début du Modèl:XVIIe siècle. [[Fichièr:Lors de sa visite en 1601, Jean Collart vicaire de Maillezais la trouve encore « fort bien voultée et couverte », mais en 1656 l'évêque de la Rochelle en visite pastorale écrit qu'« elle a été toute ruinée »]] De 1882 à 1885 elle fait l'objet de restaurations radicales et d'une reconstruction de trois travées de la nef et du clocher dans le style néo-roman, grâce aux efforts du curé, l'abbé Laurent.
Au Modèl:S- vivent Geoffroy de Lusignan et son épouse Eustach(i)e Chabot, identifiée dans la littérature par Jean d'Arras à la fée Mélusine ; parmi leurs enfants Geoffroy II de Lusignan, identifié à Geoffroy-la-Grand'Dent par le même Jean d'Arras, est célèbre pour ses hauts faits et méfaits guerriers ; son frère Guillaume, moins connu, a épousé la Marquise de Mauléon d'où est issue une fille, Valence Eustache, mariée à Hugues Sègle I L'Archevêque de Parthenay, dont la descendance mène aux familles royales de France. Les lettres patentes du Roi Louis XIV datée du six décembre 1648, portant érection de la terre de Rohan en Duché Pairie en faveur de Monsieur de Chabot, indiquent que " Toutes les maisons impériales, royales et souveraines de l'Europe d'où vient que les rois nos prédécesseurs, tant de la branche dite communément de Valois que celle de Bourbon, soit à cause de la dite alliance de Luxembourg, soit aussi parce que tous les Rois de France et toutes les branches royales, descendent médiatement d'une fille de Chabot qui fut Dame Eustache, femme de Geoffroy de Lusignan. etc." (Notice historique et généalogique sur la Maison de Chabot, p. 226). Cela ferait de Vouvant par Eustache Chabot le berceau des familles royales, Valois et Bourbon.


c: text/html

text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Dérgny en picard ( Dargnies en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
La municipalitat se situa ne nautor de la vallée de la Bresle, al nòrd de Beauchamps, en lo Vimeu industrial.
La commune se situe en hauteur de la vallée de la Bresle, au nord de Beauchamps, dans le Vimeu industriel.
Aquesta seccion es voida, pas pro detahada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
Aquesta seccion es voida, pas pro detahada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Poèma simfonic
Un poèma simfonic es un genre musical destinat a un orquestra sinfonic (eventualament amb còrs o vòts solista), sus un subjècte literari, filosofic, pinctural o descriptiu.
Somari
Definicion[modificar | modificar la font]
Lo poèma sinfonic es une composicion orquestrala, mai sovent en un sol movement, de forma liura, inspirada per una idèa extra-musicala poetica o descriptiva, al vam al sègle XIX. Es un dels genres representatius de la musica de programa del sègle XIX, amb la sinfonia de programa e de l'obertura de programa. La diferéncia entre la sinfonia de programa e lo poèma sinfonic — nomenat Sinfonische Dichtung o Tondichtung (literalament « poesia sonora ») dins la tradicion germanica —, es que lo poèma sinfonic, eissit de l'obertura de concert, s'organiza en un movement alara que la sinfonia de programa obeís al descopatgege tradicional del genre sinfonia. La Sinfonia fantastica e Harold en Itàlia d'Hector Berlioz, la Sinfonia Domestica e Una sinfonia alpestra de Richard Strauss son, per exemple, de sinfonia de programa e nonpas dels poèmas sinfonics.
Principals representants[modificar | modificar la font]
En Alemanha, son subretot Franz Liszt e son cercle de Weimar qu'èran los vius defensors de la musica de programa — eretièrs de las concepcions berliozienas. Franz Liszt fabreguèt lo genre du poèma sinfonic pendent sa demorança a Weimar. Se los dos grands representants del poèma sinfonic en Alemanha èran Franz Liszt (13 poèmas sinfonics, que Mazeppa, Prometèu, Hamlet, eca) e Richard Strauss (Don Juan, Atal parlèt Zaratostra, Don Quichòte, eca.), aquel genre musical patiguèt de las atacas dels defensors de la musica pura (o musica absoluda), coma Edouard Hanslick, celèbre critica musical ostil a Wagner. Lo poèma sinfinic se faguèt sovent — coma dins los païses de cultura nordica o eslava — lo vector d'una pensada « nacionalista » en musica (Jean Sibelius, Finlandia ; Bedřich Smetana, La Moldau) o de fantasmas orientalisants (Nikolaï Rimski-Korsakov, Sheherazada). Mas tanben foguèt una forma d'expression de concepcions visionària del langatge musical, introduchas justament per una volontat descriptiva, totjorn per Sibelius, que i incorpòra la votz dins Luonnotar, e per de compositors coma Modeste Moussorgski dins Una nuèch sul mont Calvet o, encara mai tard, lo Georges Enesco amb sa Seguida viltjtòta e subretot Vox maris. Sergueï Rachmaninov menèt le genre al suc, quand commencèt a declinar, amb son Illa dels mòrts. Lo poèma sinfonic tanben coneguèt una existéncia que capitèt en França, amb Camille Saint-Saëns e sos quatre poèmas (que Faeton, la Dança Macabre o Lo Rodet d'Onfala). Al sègle XX, lo Preludi a la vesprada d'un faune de Claude Debussy es tanben un poèma sinfonic al sens larg.
Declin e reviscol[modificar | modificar la font]
Lo poèma sinfonic passèt aprèp la Primièra Guèrra mondiala, levat d'escasenças isoladas mas d'impoténcia. L'ensems dels compositors franceses preferisson lo ballet; alara Darius Milhaud faguèt la fusion dels dos genres amb lo « poèma plastic » L'Òme e son desir. Al meteis temps, l'estetica de la Nòva Objectivitat conqueriguèt Alemanha. Se pòt dire que lo poèma sinfonic passa a causa del desinterés pel grand orquestre pòst-wagnerian e d'una volontat generala de liberar la musica instrumentala de l'element literari. Ara, lo genre musical demorariá jos una forma nòva dins la musica de videjòc, cal subreot constatar un reviscol d'interés pels compositors contemporanèus coma dins Forbidden Prelude de Drakengard II ouHope de Final Fantasy XII, de composicions de Nobuo Uematsu), e tanben Joe Hisaishi e son poèma sinfonic Nausicaá de la val del vent de Hayao Miya (1984).
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)CHION, Michel. Le Poème symphonique et la musique à programme, collection Les chemins de la musique. París, Fayard, 1993.
- (fr)EHRHARDT, Damien. Les relations franco-allemandes et la musique à programme. 1830-1914, col. Perpétuum mobile. Lion, Symétrie, 2009.


text:
Lionel Richie
Lionel Richie (n. 20 de junh de 1949 a Tuskegee, Alabama) es un cantaire american de R&B, soul e pop, autor de nombrosas pèças durant lo decènni de 1980. A vendut a l'entorn de 100 milions de còpias de los sieus albums dins tot lo mond[1].
Biografia[modificar | modificar la font]
Lo debut musical de Richie foguèt amb The Commodores grop format de los sieus companhs d'universitat (Milan Williams, Ronald LaPread, William King Jr, Thomas McClary e Walter «Clyde» Orange). Lo nom del grop se fixèt per edart, en cercant una paraula qui que siá al diccionari. Lo grop se faguèt conéisser lo 1971 e aguèt l'astre d'èsser un dels teloners dels Jackson 5. Richie Signèt la majoritat de succèsses dels The Commodores amb títols coma Three Times a Lady e Still.
Los mejans se comencèron a interessar mai per Richie e lo 1980 comencèt una carrièra en solitari. Escriguèt e produsir per Kenny Rogers lo títol Lady. Ongan lo sieu duo amb Diana Ross Endless love que fasiá partida de la banda sonòra de la pellicula del meteis nom, foguèt al capdamunt de las ventas durant nòu setmanas seguidas, un recòrd a l'epòca.
L'album Lionel Richie (1982) foguèt un succès de ventas e obtenguèt un disc de diamant amb mai de 10 milions de còpias vendudas. Can't Slow Down situèt Richie en lo nivèl d'una granda estela.
durant los Jòcs Olimpics d'estiu de 1984 a Los Angeles, los organizadors anoncièron un convidat estonament per la ceremònia de clausura. Fòrça gents pensava a Michael Jackson. Mas foguèt Lionel Richie que faguèt l'espectacle All Night Long davant de 2 mil milions d'espectadors dins tot lo mond.
Lo 1985 va coescriure amb Michael Jackson We Are the World, quatre còps disc de platí que donèt fòrça beneficis a la lucha contra la fam a l'Africa. Aquel meteis an compausèt la musica Say You Say Me, banda sonòra originala del film White Nights. Lo 1986, apareguèt Dancing ont the Ceiling
Lo sieu palmarés en aquel temps foguèt impressionant: dètz American Music Awards, sièis People's Choice Awards e un Golden Globe.
Après tres albums, Lionel Richie decidiguèt daissar la siá carrièra durant gaireben dètz ans.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 Lionel Richie|Biography www.lyricsfreak.com


text:
Sentelie
Sentelie es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Sentelie dépendait De la châtellenie de Conty.
La distincion èra partejada en doas fiefs #qu'un i n'aviá lo meteis senhor que Brassy.
Sentelie dépendait de la châtellenie de Conty.
La seigneurie était partagée en deux fiefs dont un avait le même seigneur que Brassy.


text:
Arquetipe
Un arquetipe (dau grèc arkhetupon 'modèl primitiu', per intermediari dau latin archetypum) es, en literatura e en filosofia, un modèl generau representatiu d'un subjècte. Emplegada en psicoanalisi, la nocion d'arquetipe recuerb una significacion pròpria definida per Carl Gustav Jung: "Preformas vuejas qu'organizan la vida instintiva e espirituala, en estructurant leis imatges mentaus (pensadas, fantaumas, sòns...)". Se pòt tanben definir un arquetipe coma un ponch de vista analogic sus una realitat sensibla, susceptibla d'integrar la totalitat dei ponchs de vista que se'n pòt aver (definicion segon lo doctor Michel Mouret).


text:
Mekong
Lo Riu Mekong es un dels fluvis màgers al mond. Per la longor, estimada a 4350 km, es lo 10en riu al mond e lo 7en en Asia. Drena un bacin de 795 000 km2[1].
Dempuèi lo Planòl de Tibet lo riu raja a travèrs la província chinesa de Yunnan, Birmania, Laos, Tailàndia, Cambòtja e Vietnam.
La variabilitat sasonièra extrèma del debit e la preséncia de rajals e de cascadas i fan la navegacion fòrça malaisida.
Aperaquí 70 milions d'abitants vivon directament dins lo bacin de Mekong. Lo fluvi s'utiliza per l'irrigacion, lo drenatge de las aigas usadas, la pesca, la piscicultura, la produccion idroelectrica (mercé a las paissièras coma lo barratge de Yunnan), lo carreg e lo provesiment d'aiga per l'industria e la populacion. Es tanben conegut per sas abitacions e sos mercats flotejants.
Una comission internacionala[2] (la Mekong River Commission) es consacrada a una gestion transregionala dels conflictes e problèmas ligats al fluvi, dins una perspectiva afichada de desvolopament sostenible[3] signada per Tailàndia, Laos, Cambòtja e Vietnam.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Source of the Mekong River (Langcang Jiang)
- ↑ (en) MRC ou Mekong River Commission
- ↑ Agreement on the Cooperation for the Sustainable Development of the Mekong River Basin, Chiang Rai, Thailand, 5 April 1995


text:
Artiodactyla
Lo taxon dels artiodactils (Artiodactyla), del grèc artios « par » e dactylos « det », es, segon la classificacion tradicionala, un òrdre de mamifèrs placentaris. La pròcha parentat entre los ipopotamids e los cetacèus sembla averada, sus la basa d'analisis geneticas, çò que significa qu'aqueste taxon es parafiletic. L'acamp dels artiodactils amb los cetacèus forma lo taxon dels cetartiodactils, que es, el, monofiletic.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- Referéncia ITIS : TSN 180692 Artiodactyla (en)


text:
Nil
Lo flume Nil (en arabi An Nil) amb 6671 km es un dels dos flumes mai longs del mond, l'autre essent Amazonas. Nais de l'encontre del Nil Blanc amb lo Nil Blau.
Lo Nil Blanc (Bahr al Abyad) nais de l'encontre del Bahr al Jabal e del Bahr al Ghazal al lac No. Per d'autres lo Nil Blanc pren sa font al lac Victòria en Oganda e ven lo Bahr al Jabal quand dintra al Sodan del Sud. Coma lo lac Victòria es alimentat per de flumes coma Kagera, d'autres dison que Nil prend sa font al Rwanda (Kagera) o al Burundi (Ruvyironza).
Lo Nil Blau (Bahr al Azraq) ven del lac Tana en Etiopia. Los dos s'unisson a Khartom, capitala actuala de Sodan.
Nil se geta dins la mar Mediterranèa, formant un dèlta al nòrd d'Egipte. Amb las seunas doas brancas, Nil travèrsa los estats seguents: Rwanda, Burundi, Tanzania, Oganda, Etiopia, Sodan del Sud, Sodan e Egipte.


text:
Joan Baptista Còia
Joan Baptista Còia[1] (en francés Jean-Baptiste Coye ; Moriés, lo 6 de junh de 1711 - lo 17 de febrier de 1771) foguèt un escrivan provençau de lenga occitana.
Es mençonat dins l'antologia provençala d'Achard : Lo Boquet provençau.
Es l'autor de la comèdia Lo Nòvi parat (1743) que coneguèt un « lòng succès » segon Robèrt Lafont[2] e d'un poèma titolat Le Délire.
Vida[modificar | modificar la font]
Lei edicions d'Achard e de Mesnier balhan quauqueis indicacions subre sa vida, mai pauc de causa pasmens : Joan Baptista Còia naissèt a Moriés, Marquesat dei Bauç, Provença (encuei comuna dei Bocas de Ròse). Son paire Pèire Còia (Pierre en francés] èra paisan mainatgier e sa maire s'apelava Catarina Bonet (Catherine Bonnet). Passèt una granda partida de sa vida an Arles mai moriguèt dins sa vila nadala monte s'èra retirat. Visiblament autodidacta, son òbra mòstra una granda coneissença de la literatura francesa classica e antica. Èra una dei grandei personalitat maçonica d'Arles[3].
Edicions[modificar | modificar la font]
- Œuvres complètes de J. B. Coye en vers provençaux. Arles : Mesnier, 1829.
- Lou Bouquet Prouvençaou. Marselha : Achard, 1823.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Anatole, Cristian. Lafont, Robèrt. Nouvelle histoire de la littérature occitane. París : PUF, 1970.
- Jean-Baptiste Coye, Frederic Billot. Oeuvres. 1854.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Coio segon Frederic Mistral
- ↑ Nouvelle Histoire, (445)
- ↑ [1]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Lo nòvi parat (en grafia prefelibrenca) a la Bibliotèca de Tolosa
- Òbras completas publicadas en 1829, Google book
Autors
Bearn : Pèir d'Esbarrebaca • Ciprian Desporrins • Teofil de Bordèu
Lengadòc : Mondonvila • Abat Fabre• Fabre d'Olivet
Roergue : Peiròt
Provença : Còia • d'Agevila • Germain • Gròs • Pelabon
Obras
Roman : Istòria de Joan-l’an-pres
Opèra : Dafnís e Alcimadura
Teatre : Lo Nòvi parat • Manicla
Sermon Burlesque : Lo Sermon deu Curé de Vidèren
Antologia e critica
J.F. Achard : Lo Boquet provençau


text:
Quevauvillers
Quevauvillers (Gueuvillé en Picard) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Quevauvillers A situat sus la D1029 e la longitud de la autoroute A29 (sens doncas coma un échangeur pas desserve dirèctament la comuna), al sud-oèst de Amians dintratz aquela e Poix-de-Picardie.
Quevauvillers est situé sur la D1029 et le long de l'autoroute A29 (sans pour autant qu'un échangeur ne desserve directement la commune), au sud-ouest d'Amiens entre celle-ci et Poix-de-Picardie.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo vilatge De Quevauvillers a aparegut al epòca romaine. Lo sieu primièr Nom #èsser Equitum villa (residéncia dels cavalièrs), aiçò èra ne fa un relèu de cavalleria #que la creacion e ne aviá retut necessària per la aparicion d'una via romaine en en connectant Amians a Roan.
Al epòca de las grandas invasions normandes, lo vilatge e aguèt destruit, mas la municipalitat se'n #levar.
En 1968, lo topographe, flâneur e critic d'arquitectura anglesa, Ian Nairn, descrich lo pòble aital:
- D'un primièr abord (Quevauvillers) femna la impression de qualques bastissas épars – que # de bones cafès - longeant una rota nacionala, en la occurrence la N29 dins entre lo Amians e Roan. Mas en cara de la comuna se tròba una avenguda #que pòrta, sus tres #cent mètres, al Quevauvillers bis – e dins una segonda comuna, jamai anciana, amb un rez-de-cauçada dobèrta en bòsc coma un mercat de burre anglés. Los sieus chevrons servisson egalament A séchoir e a support per tuèus d'incendi. A costat arrosseguen la glèisa, lo castèl, un étang e una cabra agregada, totas en en esperant que res s'arriba pas. Las exigéncias De la vida modèrna an dissipat, en e daissant la ambience del luòc suspenut coma una estancada sus image tirada d'una vièlha pellicula[1].
Le village de Quevauvillers est apparu à l'époque romaine. Son premier nom fut Equitum villa (résidence des cavaliers), c'était en fait un relais de cavalerie dont la création était rendue nécessaire par l'apparition d'une voie romaine reliant Amiens à Rouen.
À l'époque des grandes invasions normandes, le village fut détruit, mais la commune s'en releva.
En 1968, le topographe, flâneur et critique d'architecture anglais, Ian Nairn, décrit le village ainsi:
- D’un premier abord (Quevauvillers) donne l’impression de quelques bâtiments épars – parmi lesquels de bons cafés - longeant une route nationale, en l’occurrence la N29 entre Amiens et Rouen. Mais en face de la mairie se trouve une avenue qui mène, sur trois cents mètres, au Quevauvillers bis – et à une deuxième mairie, plus ancienne, avec un rez-de-chaussée ouvert en bois comme un marché de beurre anglais. Ses chevrons servent également à séchoir et à support pour tuyaux d’incendie. À côté traînent l’église, le château, un étang et une chèvre attachée, tous attendant que rien ne se passe. Les exigences de la vie moderne sont dissipées, y laissant l’ambience du lieu suspendue comme un arrêt sur image tiré d’un vieux film[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Nairn, I. Nairn'S París. Harmondsworth: Penguin, 1968, pàg.187. (Original n'anglés)
- ↑ Nairn, I. Nairn's Paris. Harmondsworth: Penguin, 1968, p.187. (Original en anglais)


text:
Simón Bolívar
Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar Palacios y Blanco, mei conegut com Simón Bolívar, que ho un militar e un òmi politic sud-american. Que ho lo liberator de país qui son uei Veneçuèla, Colómbia, Eqüator, Panamà, Bolívia e Peró. Que s'èi atau ganhat l'epitèt de Libertador, partajat dab l'argentin José de San Martín qui las loas armadas respectivas e's juntèn hens la ciutat de Guayaquil abans que San Martín, desprovesit deu sostien deu son quite país, e deishasse a Bolívar lo comandament de la liberacion deu continent sud-american.
Bolívar que ho tanben duas vegadas president de Veneçuèla (enter 1813 e 1814, e enter heurèr e deceme de 1819) e president de la Grana Colómbia enter 1819 e 1830.
Partisan de l'unitat sud-americana (en mei enlà), lo son projècte idealiste que cabussè per'mor deus interès politics individuals qui mièn a la secession de la Grana Colómbia.
Somari
Temps de mainatge[modificar | modificar la font]
Simón Bolívar - Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Palacios - que vadó dens ua familha aristocratica de Caracas (la familha deus Bolívar qu'èra arribada chic après la conquèsta. Lo son pair, Juan Vicente Bolívar y Ponte, qu'èra un haut militar de la coroa espanhòla. La soa mair que s'aperava María de la Concepción Palacios y Blanco. Simón Bolívar qu'agó tanben duas granas sòrs María Antonia, Juana, e un petit hrair Juan Vicente ; ua auta sòr María del Carmen que's morí de d'òra.
Lo pair que's morí en 1786 de tuberculòsi e la mair en 1792 en tot deishar Simón Bolívar orfanin de d'òra. Concepción que hidè los sons hilhs a l'ajòu don Feliciano Palacios qui, senteishen justament la mort ad arribar entàd eth tanben, que prengó la precaucion au son torn de'us deishar a Esteban Palacios y Blanco, un deus lors oncles. Aqueste que demorava alavetz en Euròpa e fin final los mainatges que demorèn dab un aute oncle, Carlos Palacios y Blanco dab qui Simón Bolívar agó ua relacion de las tienudas.
Educacion, viatges e maridatge[modificar | modificar la font]
Enter los sons mèstes Bolívar que comptè lo famós filològ chilen Andrés Bello e tanben Simón Rodríguez qui ho ua persona hèra influenta entàd eth. Adolescent, qu'entrè a l'escòla militara e aus 15 ans que ho mandat a Madrid entà perseguir los sons estudis. Acerà, que conegó María Teresa Rodríguez del Toro y Alaiza qui esposore en 1802 mes qui morore l'annada seguenta. Bolívar no's tornaré pas jamei maridar. La medisha annada Bolívar que tornè entà Euròpa entà vesitar França (en bèth assistir au coroament de Napoleon Bonaparte, puish Italia e a Roma, au Monte Sacro que jura non pas prene nat repaus abans d'aver liberat lo son país.
El Libertador[modificar | modificar la font]
Simón Bolívar que tornè a Veneçuela en 1807 entà començar la guèrra de liberacion. En 1811, en bèth prohèitar de l'invasion d'Espanha per Napoleon, l'efemèra Purmèra Republica de Veneçuela que ho proclamada. Après la soa caduda Bolívar que redactè lo Manifèst de Cartagena.
En 1813, a partir de Nava Granada, Bolívar qu'entaminè ua gloriosa campanha militara coneguda com l'Admirabla Campanha o arrebotè de victòria en victòria ; après la presa de Mérida. Après que prengó la vila de Trujillo on e promulguè lo Decrèt de Guèrra a Mort e responsa a las atrocitats comesas per las òsts espanhòlas entà véncer a avalir la Purmèra Republica de Veneçuela. Que proclamè tanben la Segonda Republica de Veneçuela e qu'entrè victoriós dens Bogotà en 1814. Au medish temps, deu costat espanhòl, José Tomás Boves, un civil, avèva près las armas en bèth convéncer esclaus negres de'u seguir entà, au prètz d'atrocitats shens limits, combàter los creòles.
En 1815, Bolívar qu'agó de huéger entà Jamaica puish entà Haití o lo president Alexandre Petion e'u auherí empara, acés e sustien. Atau, en 1817, que tornè a Veneçuela e, dab l'ajuda de sordats haitians, que prengó lo pòrt d'Angostura (uei Ciudad Bolívar). Après aver assegurat un territòri libre, Bolívar que's lancè de cap a Nava Granada e bèth emportar las victòrias de Boyacá en 1819.
L'Eqüator que ho liberat après las victòrias de Carabobo (1821) e de Pichincha (1822). Hens la ciutat eqüatoriana de Guayaquil, las armadas de Bolívar e de San Martín (aquesta partida d'Argentina entà liberar Chile e Peró) que's juntèn. Après la fomosa Entervista de Guayaquil, San Martín, fatigat e shens cap sostien deu son país qui èra definitivament liberat e a la debuta d'ua longa guèrra civila, qu'abandonè lo combat en bèth deishar Bolívar sol comandant de la fin de la campanha de liberacion deu continent ispanofòn.
En 1821 que's creè la Grana Colómbia en bèth amassar los territòris deus actuaus estats de Veneçuela, Panamà, Colómbia e Eqüator.
Bolívar qu'acabè la liberacion de Peró qui'u nomè ofiaument Dictator en lo bèth autorizar a dispausar de l'organizacion deu país. Qu'obtiengó ua victòria decisiva a Junín e Antonio José Sucre qu'acabè la Guèrra d'Independéncia dens la futura Bolívia (creada en 1825 e batejada en aunor a Bolívar) dab la victòria d'Ayacucho.
Secession de la Grana Colómbia e mort[modificar | modificar la font]
Las tension enter los diferents país qui constituivan la Gran Colómbia que pravèn per'mor de las ambicions personaus. Entà preservar l'union, Bolívar que convoquè un congrès a Ocaña en 1828, mes shens nat resulta.
Ua tempsada, Bolívar que s'autregè tots los poders entà sauvar l'union mes en de batla e, segon las soas paraulas, com se, en bèth pelejar entà la libertat deu continent e avosse "laurat en la mar". La soa oposicion que's renforcè au punt que Bolívar qu'escapè de pauc a un assassinat mercés au coratge audaciós de la soa aimadora Manuela Sáenz.
Bolívar qu'ensagè de huéger entà un exili mes que's morí abans de sortir de Colómbia, dens l'ostau d'un ciutadan espanhòl.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Scarlett Johansson a la Convencion Internacional dels Comics en 2013 a San Diego
Scarlett Marie Johansson (Nòva York, 22 de decembre de 1984) es una actritz americana. Venguèt famosa internacionalament per son ròtle dins Lost in Translation de Sofia Coppola. Es un dels sex symbols mai importants d'Hollywood contemporanèament, e foguèt causida coma la femna mai sexy del mond per la revista Esquire en 2006 e 2013.
Viu actualament, e dempuèi 2014, a París amb un publicista francés.


text:
Acid gras
Un acid gras es una molecula organica lipidica formada d'una longa cadena idrocarbonada. La granda majoritat es facha d'un nombre par d'atoms de carbòni; los mai comuns son los qu'an 16 e 18, e on un grop carboxil (-COOH) a lor extremitat. Cada àtom de carbòni se jonh al seguent e al precedent per un ligam covalent simple. La formula basica d'una molecula d'acid gras saturat es CH3–(CH2)n–COOH. A l'atom de lors extremitats li demòran liures tres ligams que son ocupats per d'atoms d'idrogèn (H3C-). Los autres atoms an dos ligams liures, que son ocupats egalament per d'atoms d'idrogèn (...-CH2-CH2-CH2...). En general, podèm escriure un acid gras generic coma R-COOH, ont R es la cadena idrocarbonatada qu'identifica l'acid en particular. Los acids grasses son los compausants de qualques lipids coma los graisses (triglicerids), ont l'extremitat de la molecula ont se tròba lo grop carboxil (-COOH) es çò que se combina amb un dels grops idroxils (-OH) de la glicerina (mai corrèctament propanotriòl), en reagir amb ela.
Tipe d'acids grasses[modificar | modificar la font]
Segon la preséncia o l'abséncia de ligams dobles entre los atoms de carbòni, se pòdon distinguir los tipes d'acids grasses seguents:
- Acids grasses saturats. I a pas de dobles ligams entre los atoms de carbòni; normalament son solids a temperatura ambienta.
- Acids grasses insaturats. Existís un o mai de ligams dobles entre los atoms de carbòni.
Segon lo nombre de dobles ligams se pòdon dividir en:
- Acids grasses monoinsaturats. Quand i a un sol ligam doble en tota la cadena.
- Acids grasses poliinsaturats. Quand i a dos o mai de ligams dobles al cors de la cadena.
Segon lo tipe de doble ligam se pòdon dividir en:
- Acids grasses cis. Quand los atoms d'idrogèn dels dos carbònis que partejan lo doble ligam son situat del meteis costat.
- Acids grasses trans. Quand los atoms d'idrogèn dels dos carbònis que partejan lo doble ligam son situat del costats opausats.


text:
Linkin Park
Linkin Park es un grop de rock format en 1996 a Angoura Hills en Californie enmenat per Chester Bennington (cant), Mike Schinoda (cant, rap, guitarra, clavier), Brad Delson (guitarra), Dev Farrell (guitarra), Rob Bourdon (battariá) e Joe hahn (platino, efèt et mescla),
Coneguèt lo captida de son primier disc in 2000, Hybrid Theory, agotat a dei milion eisemplàri dins lo mond e classificat disc de diamant per lo RIAA. Son segond album, Meteora, sortit en 2003 e es estat classificat multi disc de platina dins de nombró país fourestié. Un de sei disc, Minute to midnight, sortit en 2007, es estat classificat primier dei tèsto deis tiero dins 32 país estrangier e classificat melhor de l'annada. Son dernier disc : A thousand sun, es sortit lo 14 de setembre de 2010,


text:
Seria de las nòrmas ISO 14000
La seria de las nòrmas de l' Organizacion internacionala de normalizacion ISO 14000 çò ne designa de l'ensemble de las nòrmas que se concernisson lo management environamental.
La nòrma ISO 14050 çò ne balha coma definicion del sistèma de management environamental (sovent nomenat SME):
- Compausanta del sistèma de management global que se n'inclutz l'estructura organizacionala, las activitats de planificacion, las responsabilitats, las practicas, las proceduras, los procediments e las ressorsas amor d'establir, realizar, passar en revista e manténer la politica environamentala (§2.1).
Aquelas nòrmas s'adreiçan doncas a totas las organizacions (plan sovent de societats mas i a un santfum d'autres cases), que ne vòlon botar en òbra una gestion li ne permetent de mestresar son impacte sus l'environament.
L'ensemble d'aquelas nòrmas son d'utisses que vòlon armonizar l'apròcha de las organizacions per ailò tot que se ne concernís la gestion environamentala.La lor aplicacion n'es lèumens volontària.
Se n'escai pr'aquò plan sovent qu'un balhaire d'òrdre privat o public impause la mesa en plaça d'un sistèma de management environamental als sieus provesidors o sos-tractadors.
N'es aquesta exigéncia e d'alhors sovent la resulta de sa pròpria politica environamentala.


text:
Estadi Tomás Adolfo Ducó
L'Estadi Tomás Adolfo Ducó o Estadia d'Huracán tanben conegut com lo Palais (el Palacio en castelhan) que tròba a Buenos Aires dens lo quartièr de Parque Patricios e qu'acesa las partidas de fotbòl deu Club Atlético Huracán.
La soa capacitat qu'ei de 48 314 plaças. Que ho inaugurat en 1949 mes la purmèra partida jogada que ho ua confronatcion d'Huracán contre Boca.
Que deu lo son nom a un militar pròche de Juan Domingo Perón e important president istoric deu club.
Qu'ei lo lòc on se virè ua de las scènas mei emblematicas deu cinema argentin dens lo filme Lo secret deus sons uelhs.


text:
Sòmi
Lo sòmi (sinonims: pantais, saunei) es un procediment imaginatiu de la ment que se produsís mentre qu'una persona dormís.
Fisiologia del sòmi[modificar | modificar la font]
Las recèrcas de las ultimas annadas an esclarzit fòrça aspèctes dels sòmis, mas l'aspècte fisiologic es lo camp principal de las descobèrtas. Los nòrd americans Eugene Aserinsky e Nathaniel Kleitman, precursors dins la recèrca suls sòmis, comencèron en 1953 una seria d'estudis que mòstran que los sòmis consistisson pas qu'en imatges efemèrs apareissent a la persona a sa revelhada, mas que se desenrotlan segon un procediment fisiologic especific. Es pendent la fasa del sòm paradoxal que se sòmia. Atal, se sòmia de quatre a cinc vegadas cada nuèit. Sembla que seriá mai facil de se remembrar un sòmi quand la persona se desvelha dins una fasa de sòm paradoxal o sulcòp après. Per se remembrar tota la seria es necessari de se desvelhar après la fasa de sòm paradoxal.
Lo sòmi dins la cultura[modificar | modificar la font]
Istoricament s'ensagèt de descobrir lo sens dels sòmis, que de còps que i a foguèron vist coma un procès de divinacion o coma la mediacion d'èssers transcendentals (dieus o àngels) que comunican amb los èssers umans. Atal coma en la Bíblia apareisson l'istòria de Josèp, que intepretèt los sòmis de la familha dels faraons egipcians o l'àngel de l'Anonciacion que dintra dins lo sòmi de la Verge.
Los grècs, coma força pòbles amerindians, aimavan de provocar los sòmis per comunicar amb las divinitats. Morfèu èra lo patron d'aquestes viatges onirics. Lo surrealisme revendica lo sòmi, reialme de l'inconscient, coma la font d'inspiracion per l'art.


text:
983
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 983 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Califat Fatimida[modificar | modificar la font]
Après lei victòrias de l'annada precedenta en Palestina, leis armadas fatimidas conquistèron Damasc. Lo califa decidèt de perseguir aquela expansion en direccion dau nòrd de Siria ont intrèt en contacte ambé lei Bizantins.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Fisica[modificar | modificar la font]
Publicacion per lo matematician persan Ibn Sahl d'un tractat sus lei miraus que presentava tanben lei lèi de la refraccion.


text:
Alois Alzheimer
Alois Alzheimer (Markbreit, Bavièra, 14 de junh de 1864 - Breslau (uèi Wrocław), 19 de decembre de 1915) foguèt un mètge psiquiatre, neurològ e neuropatològ alemand. Venguèt famós mondialament per sa descripcion de la degenerescéncia de las foncions cerebralas que pòrta uèi son nom, la malautiá d'Alzheimer. Observèt e identifiquèt los sintòmas de la malautiá tre 1901 a travèrs d'una de sos pacients, Auguste Deter, e publiquèt mai tard, en 1906, las descobèrtas que faguèt en analisar lo cervèl d'aquesta aprèp sa mòrt.
Biografia[modificar | modificar la font]
Alois Alzheimer nasquèt en 1864 a Markbreit dins una familha de notables d'aquela vilòta baveiresa. Èra lo segond enfant del notari Eduard Alzheimer e de sa segonda esposa Theresa Busch, sòrre de sa primièra molhèr mòrta en 1862, Eva-Maria Busch. Estudièt primièr dins una escòla catolica de Markbreit abans d'èsser mandat a l'edat de 10 ans al Kronberg-Gymnasium d'Aschaffenburg. Partiguèt mai tard far d'estudis de medecina a l'Universitat de Würzburg.


text:
Occitanoromanic
L'occitanoromanic es una classificacion de las lengas romanicas qu'agropa l'occitan e lo catalan. Foguèt probablament Loís Alibèrt qu'introdusiguèt lo primièr aqueste nom dins sa Gramatica occitana. La denominacion venguèt popularizada puèi pel lingüista, e escrivan, gascon Pèire Bèc durant las annadas 1960.
De lingüistas coma Wilhelm Meyer-Lübke[1] o Loís Alibèrt[2] an afirmat que la relacion entre las doas lengas es plan mai fòrta que lor apartenéncia a de gropes mai fondats suls estats-nacions coma lo galloromanic o l'iberoromanic.
Classificacion[modificar | modificar la font]
De linguïstas occitans coma Pèir Bèc e Domergue Sumien an propausadas de classificacions supradialectalas de l'ensems occitanoromanic.
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Das Katalanische, Heidelberg, 1925
- ↑ Gramatica occitana segon los parlars lengadocians, Montpelhièr, 1976
- ↑ Pierre BEC (1973), Manuel pratique d’occitan moderne, coll. Connaissance des langues, Paris: Picard
- ↑ Domergue SUMIEN (2006), La standardisation pluricentrique de l'occitan: nouvel enjeu sociolinguistique, développement du lexique et de la morphologie, coll. Publications de l'Association Internationale d'Études Occitanes, Turnhout: Brepols


text:
Economia de Paraguai
Paraguai, país sens litoral amb una granda economia informala, se destaca per la reexportacion de bens de consum als sieus vesins, e mai per l'activitat de pichonas e microentrepresas e de vendeires urbans. Una part considerabla de la siá populacion viu de l'agricultura, sovent sonque per sa subsisténcia. Lo revengut per cap estagna al nivèl de 1980.[1].
A causa de l'extension del sector informal, d'informacions economicas precisas son de mal obténer. Las activitats agricòlas e d'elevairas, comercialas e de servicis son predominantas. Lo sector industrial es pas encara fòrça desvolopat, e se basa principalament en lo tractament de bens agricòlas e elevairas. Lo país es lo 6en productor mondial de sòja[1].
L'economia cresquèt rapidament entre 2003 e 2008, a causa de la creissença de la demanda combinada amb l'auça dels prèses dels produchs primaris, ajudada per de condicions climaticas favorablas. Malgrat aiçò, una secada al començament de 2008 redusiguèt las exportacions de produchs agricòlas abans la recession globala. A causa de la reduccion de las exportacions, l'economia sofriguèt una casuda de 3,5% lo 2009. Lo govèrn reaccionèt a travèrs de mesuras d'estimulacion fiscala e monetària. La corrupcion, la manca de reformas d'estructuras, lo deute exterior e interior substancial, e las infrastructuras deficientas son d'obstacles a la creissença a tèrme long[1].


text:
Lockheed Martin F-22 Raptor
Lo Lockheed Martin F-22 Raptor es un caçaire furtiu estatsunidenc desvolopat a partir de la fin deis annadas 1980 per remplaçar lei F-15 intrat en servici dins leis annadas 1970. Inicialament destinat au combat aerian, lo F-22 es tanben capable d'assegurar de missions de sostèn d'operacions terreèstras, d'ataca electronica o d'ensenhament d'origina electromagnetica. Intrèt en servici en 2005. En causa de son còst fòrça important e de la fin de la Guèrra Freja, lei comandas foguèron fòrça reduchas per lo Congrès e la produccion se limitèt a 195 unitats.


text:
Sequéncia principala
La sequéncia principala es un tèrme que designa un periòde de l'existéncia d'una estèla que se situa entre la fin de sei fasas de formacion e lo començament de son mecanismes de disparicion. Per exemple, es lo cas dau Soleu.
Aqueu periòde representa la màger part de la vida d'una estèla. Es caracterizat per una produccion d'èli a partir d'idrogèn per de reaccions de fusion nuclearas au sen dei jaç interiors. Coma lei jaç exteriors son pas tocats per aqueu fenomèn, sa temperatura demora limitada e lo diamètre de l'estèla demora donc relativament feble a respèct dei gigantas ò supergigantas caracteristicas dei darriereis etapas de la vida d'una estèla. La durada passada dins la sequéncia principala varia principalament en foncion de la quantitat iniciala d'idrogèn e de la velocitat de reaccions de fusion dau nuclèu. Es fòrça importanta per leis estèlas de luminositat febla coma lei nanetas rojas e feble per leis estèlas blavas de luminositat auta.
La fin de la fasa de la sequéncia principala a luòc après l'agotament dei quantitats d'idrogèn situadas dins lo còr de l'estèla. Aquò entraïna sa dilatacion e son aumentacion de temperatura per entraïnar la fusion deis atòms d'idrogèn dei jaç pus exteriors. L'estèla se transforma alora en giganta ò en supergiganta e quita la sequéncia principala.


text:
Pastís (alcòl)
Lo pastís es un alcòl anisat occitan, generalament beugut mesclat embé d'aiga. Son nom ven dau biais particular de son elaboracion per maceracion, au contrari d'autrei variantas mediterranèas coma l'aniseta o l'ozò qu'utilizan d'anís destillat.
Descripcion[modificar | modificar la font]
Contràriament a l'aniseta, lo pastís utiliza un grand nombre de plantas diferentas. La recèpta càmbia d'una destillariá a l'autra e es soventei fes secrèta. Lei plantas de basa son la badiana, l'anís vert, lo fenolh e la regalícia.
Se beu embé de cinc a sèt volums d'aiga, segon lei gosts. Aquesta addicion d'aiga lo trebola e li balha sa color especifica.
Istòria[modificar | modificar la font]
D'avis dau pastís existissián dins la Roma Antica e en China, mas l'istòria dau vertadier pastís modèrne comença embé l'enebiment de l'absinti en 1915. Lo premier emplec oficiau dau tèrme de pastís data de 1932.


text:
L'Échelle-Saint-Aurin
Lichelle-Saint-Aurin (Sonme) en picard ( L'Échelle-Saint-Aurin en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
L'Escalièr compta un castèl #qu'a #èsser destruit pendent la Primièra Guèrra mondiala (servissiá de depaus de munitions). Una legenda ditz que la duchesse proprietària del castèl i auriá amagat un tresaur.
L'Échelle compte un château qui a été détruit durant la Première Guerre mondiale (il servait de dépôt de munitions). Une légende dit que la duchesse propriétaire du château aurait caché un trésor.


text:
Lo Parador
Lo Parador (Paradou en francés) es una comuna de Provença situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Lo vilatge es adorsat a la cadena deis Aupilhas, pròche lei Bauç de Provença. Lo nom de la comuna li ven de la preséncia de molins subre lo riu Arcola, autrecòps utilizats per lei tesseires per parar leis estòfas.
Se tròban subre lo territòri de la comuna, au luòc apelat Lo Ròc de la Pena, lei vestigis d'un castrum dau sègle XVIII, qu'èra l'endrech dau poblament originau dau vilatge, nomenat autrecòps Sant Martin dau Castilhon e dich uèi Lei tors dau Castilhon .
Lo Parador es la comuna de naissença de l'escrivan provençau Carles Rieu. .


text:
Isaïas (profèta)
Isaïas es un profèta de l'Ancian Testament, qu'auriá vescut jol reialme d'Hizquya perque se fa mencion de « la quatorzena ananada del rei Hizqiya ». Un libre de l'Ancian Testament — que tracta de la deportacion del pòble josieu a Babilònia puèi del seu retorn e de la reconstruccion del Temple de Jerusalèm suls òrdres del Grand Rei aquemenid Cirus II — li es attribuit a mai o mens juste títol. Es un personatge biblic considerat coma sant crestian; festjat lo 9 de mai en Orient[1] e lo 6 de julhet en Occident[2].
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Figura biblica, Isaïas auriá viscut a Jerusalèm al sègle VIII AbC, a per aquí entre 766 e 701. L'epòca es marcada per la pujada d'Assiria fàcia al reialme de Juda que vei pasmens un periòde d'astre. Isaïas denoncièt lo relambi de las mòrs dels seus concitutadans que provòca la colèra de Dieu. Lo rei Manasse, filh d'Ezequias, faguèt persecutar fòrça contemporanèus d'Isaïas. Segon l'Ascension d'Isaïas, escrich apocrif, torturat sus òrdre de Manasse, Isaïas es copat en dos per una resa mas la seuna alma es raubada al cèl just abans de biais que ne soufriguèt pas[3].
Isaïas es considerat coma l'un dels quatre grands profètas du fach de la precision de la seunas prediccions sus la venguda del Messias. En ebrieu, lo nom ישעיהו, se pronòncia « Yeshayahou ». « Yesha » (ישע) pòt se traduire « salva » o « [la] salavacion » ; « Ya » (י) es una forma abreujada del nom de Dieu, coma dins « alleluia » ; « hou » (הו) = pronom personal « el ». Le nom d'Isaïas significa doncas « el, Dieu, salva » o « El, Dieu, es salavacion »[4].
Lo Libre d'Isaïas[modificar | modificar la font]
Coma libre unic de 66 capítols, lo libre d'Isaïas se presenta en fach en tres partidas plan distinctas qu'aurián podut formar tres libres separats:
- Capítols 1-39 : Isaïas presenta lo contèxte istoric, amb la pujada d'Assiria, fins a la tentativa de prisa de Jerusalèm per Sennacherib ;
- Capítols 40-55 : Isaïas evòca la pujada de Cirus II, rei de Pèrsia, anonciant la fin de l'exili a Babilònia ;
- Capítols 56-66 : Isaïas estudia la situacion a Jerusalèm pauc de temps aprèp lo retorn d'exili. Aquela seccion amassa benlèu las profecias d'uns profètas.
Uns dobtan que los capítols 40 a 66 serián estat escrich pel quiter Isaïas e estiman que foguèron escrichs a una epòca mai tardièra. E mai, le Nòu Testament fa mencion d'aquelas partidas al meteis títol que lo rèste dins l'Evangèli de Matieu e dins l'Evangèli de Joan.
Profecias messianicas[modificar | modificar la font]
Isaïas auriá fach de profecias messianicas. Lors lecturas es diferenta segon las religions. Praticament totas las referéncias (Levat (Isaïas 11.12)) renvian a un messias que concerna pas un pòble especific pasmens que lo messias siá designat coma essent un descendent de Jessé, lo paire del rei Dàvid.
« Un ram sortirá de la soca de Jessé / un rebrot jasilhará de las seunas racinas » (Isaïas 11.1)
S'i trapa de referéncias tractant dels temps futurs – sens precisar qu'aqueles cambis dependon de la venuda del messias – dins gaireben totes los libres biblics e aquelas designan explicitament l'ostal d'Israèl o los Josieus.
- « Los jutges e conselhièrs serán restablits » (Isaïas 1.26) ;
- « Será un arbitre entre las nacions e lo perceptor de pòbles nombroses (...) » (Isaïas 2.4) ;
- « (...) Sol Dieu será grand dins aquel jorn. » (Isaïe 2.17) ;
- « Sus el repauserá l'esperit del Senor: esperit de saviesa e d'intelligéncia, esperit de conselh e de fòrça, esperit de sciéncia e de crencha de Dieu » (Isaïe 11.2) ;
- « Jutjará los flacs amb justícia, donará d'arrèsts equitables en favor dels umbles del país (...) del buf dels seus pòts, ferá morir lo marrit. » (Isaïas 11.4) ;
- « (...) Las nacions tornaran cap a el. » (Isaïe 11.10) ;
- « Será un messatgièr de patz » (Isaïas 52.7) ;
- « Perque l'Ostal Meu será nomenat un ostal de preguièras per totas las nacions. » (Isaïas 56.3-7).
Los crestians veson dins uns passatges una pre-Annonciacion de la naissença del Crist enfantat per una verge, al contrari de l'interpretacion josieva.
« Lo Senhor vos donará un signe Vaquí que la jova femna (tradusit a vegada per « verge ») es prensa e enfanta un fih » (Isaïe 7.14)
« Perque un enfant nos es nascut / un filh nos foguèt donat » (Isaïas 9.5)
Los crestians considèran tanben que lo « Chants du Serviteur » (42.1-9 ; 49.1-7 ; 50.4-11 ; 52.13-53.12) anoncia Jèsus Crist e la Passion.
Manuscrich trobats a Qumran[modificar | modificar la font]
En 1947, d'entre los manuscrichs descobèrts a Qumran nomenats « Manuscrichs de la mar Mòrta », sol lo libre d'Isaïas foguèt trobat dins son integralitat jos la forma d'un rotlèu de coire. Aquel manuscrich data del sègle II AbC
Nòtas e referéncoas[modificar | modificar la font]
- ↑ Sants pel 9 de mai del calendièr ecclesiastic orthodòxe
- ↑ Nominis, Sant Isaïas
- ↑ http://www.ccel.org/c/charles/otpseudepig/martisah.htm
- ↑ (fr)Jean-Pierre Prévost, Pour lire les prophètes, Cerf - Novalis, 1995, p. 78.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Adrian Schenker, Douceur de Dieu et violence des hommes. Le quatrième chant du serviteur de Dieu et le Nouveau Testament, coll. Connaître la Bible, n° 29, Bruxelles, Lumen Vitae, 2002, 80 p. ISBN 2-87324-186-1.
- (fr)Gaston Duchet-Suchaux, Michel Pastoureau La Bible et les Saints.- Guide iconographie, Flammarion, Collection Tout l'Art, Paris, 1994, Première édition 1990 (ISBN 2-08-012256-8).


text:
Roumare
Roumare es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat en bordure de la bòsc de Roumare.
La commune est située en bordure de la forêt de Roumare.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo document seguent a #èsser establit d'après lo Bulletin d'informacion de las pòrtes nòrd-oèst de Roan :
Rotmarus, senhor #que lo rei Dagobert i li auriá a el concédé al Modèl:VIIe sègle lo territòri en recompensa d'una brilhanta accion militar a pas segurament res a veire amb lo nom del pòble, vist las formas ancianas Rolmara, èca. Una autra origina del nom del pòble, mai romanesque, met ne scèna Rollon, #que, en 920, i auriá suspenut a las brancas d'un roure situat près d'una maire (.....La maire de Rou) un collier e dels bracelets de aur que degun pas osa traire e #que #demorar aital tres ans en durant. Malgrat aiçò, es pas segur que lo Rou(f), #que postuli lo toponyme, siatz plan Rollon. La tradicion vòl egalament #qu'un potz, situat al mièg del pòble, comunica amb los sosterranhes dels abbayes de Sant-Georges de Boscherville e de Jumièges. Lo vilatge es lo resultat de la reünion l'an 1814 d'una part de Sant-Thomas-la-Cauçada ( [latinisé en] Sanctus Thomas de Caceya) #qu'a pas pas conservat lo sieu glèisa[1] e Roumare ([latinisé en] Rolmara al Sègle XI e Roumara al Sègle XIV). Vestigi del ric passat istoric de la municipalitat, los murs de enceinte en briques, silex e torchis de quatre ancians castèls son encara visibles. Dos solars e un castèl, inscrich monument istoric, son estadas privadas.
- le document suivant a été établi d'après le Bulletin d'information des portes nord-ouest de Rouen :
Rotmarus, seigneur auquel le roi Dagobert aurait concédé au Modèl:VIIe siècle le territoire en récompense d'une brillante action militaire n'a certainement rien à voir avec le nom du village, vu les formes anciennes Rolmara, etc. Une autre origine du nom du village, plus romanesque, met en scène Rollon, qui, en 920, aurait suspendu aux branches d'un chêne situé près d'une mare (.....la mare de Rou) un collier et des bracelets d'or que personne n'osa enlever et qui demeurèrent ainsi trois années durant. Cependant, il n'est pas sûr que le Rou(f), que postule le toponyme, soit bien Rollon. La tradition veut également qu'un puits, situé au milieu du village, communique avec les souterrains des abbayes de Saint-Georges de Boscherville et de Jumièges. Le village est le résultat de la réunion en 1814 d'une partie de Saint-Thomas-la-Chaussée ( [latinisé en] Sanctus Thomas de Caceya) qui n'a pas conservé son église[2] et Roumare ([latinisé en] Rolmara au Sègle XI et Roumara au Sègle XIV). Vestige du riche passé historique de la commune, les murs d'enceinte en briques, silex et torchis de quatre anciens châteaux sont encore visibles. Deux manoirs et un château, inscrit monument historique, sont des demeures privées.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Basa Merimée Notícia N°IA00020726, Ministèri francés de la Cultura.
- ↑ Basa Merimée Notícia N°IA00020726, Ministèri francés de la Cultura.


text:
Essertaux
Chartieu (Sonme) en picard ( Essertaux en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Aiçò es un vilatge picard del Scenari picard, facilament accessible pel anciana rota nacionala 1 (actuala RD 1001) e la anciana rota nacionala 320 (actuala RD 920), aital coma per la échangeur Modèl:Sofr de la autoroute A16.
Lo nom del vilatge en picard es Chartieu[1].
C' est un village picard du Plateau picard, aisément accessible par l'ancienne route nationale 1 (actuelle RD 1001) et l'ancienne route nationale 320 (actuelle RD 920), ainsi que par l'échangeur Modèl:Sofr de l'autoroute A16.
Le nom du village en picard est Chartieu[2].
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Ch’Lanchron, ech jornal picard, n° 117-118, Cuertes-jorns 2010
- ↑ Ch’Lanchron, ech jornal picard, n° 117-118, Courts-jours 2010


text:
Jules Mazarin
Jules Mazarin (vadut Giulio Mazarino - Pescina, lo 14 de julhet de 1602 - lo 9 de març de 1661) que ho un cardinau òmi d'estat francés d'origina italiana qui comencè per servir lo Papa. Que joguè un ròtle politic màger durant la minoritat de Loís XIV vadent hèra impopular au punt qu'ua literatura contra eth que circulè en França dab lo nom generic de mazarinada.
- Naissença dins los Abruces
- Personalitat italiana del sègle XVII
- Personalitat francesa del sègle XVII
- Personalitat del Regim Ancian
- Personalitat politica del Regim Ancian
- Diplomata francés
- Ministre del Regim Ancian
- Ministre de Loís XIV
- Personalitat de la Fronda
- Duc de Nevèrs
- Abat de Clunhic
- Evesque de Mètz
- Cardinal francés
- Cardinal italian
- Bibliofil
- Naissença en 1602
- Decès en 1661


text:
Conteville (Sèina Maritima)
Conteville es una comuna francesa administrada per lo departament de la Sèina Maritima de la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Un dels ponches culminantes del departament de Seine Maritim (246 m d'altitud), al Camp esquina e al Molin del Roy.
Un des points culminants du département de Seine Maritime (246 m d'altitude), au Camp dOs et au Moulin du Roy.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo fossé del Roy
Situada sustot sul territòri de Conteville, l'anciana linha de defensa édifiée al cors del XIIe sègle als confins del Duché de Normandie e del reialme de França, lo Fossé del Roy se tròba ne retrai de Aumale, entre Gaillefontaine e lo bas bòsc d'Agut. Aquel fossé d'una longitud totala de 12 km a l'origina, jalonné antany de mottes féodales e vorejat d'arbres a endroits ont pòt arribar a 7 a 8 mètres de prigondor.
Traces Encara plan visibles sus la rota en connectant la Neuville Gouvion a Ronchois. Luòc mes a jorn per las accions de l'associacion Détours en Bresle portadas entre los ans 2005 e 2008.
Le fossé du Roy
Située notamment sur le territoire de Conteville, l'ancienne ligne de défense édifiée au cours du XIIe siècle aux confins du Duché de Normandie et du royaume de France, le Fossé du Roy se trouve en retrait d'Aumale, entre Gaillefontaine et la basse forêt d'Eu. Ce fossé d'une longueur totale de 12 km à l'origine, jalonné jadis de mottes féodales et bordé d'arbres à des endroits où il peut atteindre 7 à 8 mètres de profondeur.
Traces encore bien visibles sur la route reliant la Neuville Gouvion à Ronchois. Site remis à jour par les actions de l'association Détours en Bresle menées entre les années 2005 et 2008.


text:
Cerisy
Çrisin (Sonme) en picard ( Cerisy en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Cerisy Es un pichon vilatge de la Anautita Soma situat a l'èst de Amians e a unitat|12|km {{}} de Albert, al centre d'un triangle format de las vilas de Corbie, de Bray-sus-Soma e de Villers-Bretonneux.
Los pòbles vesins son Morcourt, Chipilly, Sailly-Laurette, Lo Hamel e Lamotte-Warfusée.
Cerisy est un petit village de la Haute Somme situé à l'est d'Amiens et à 12 km d'Albert, au centre d'un triangle formé par les villes de Corbie, de Bray-sur-Somme et de Villers-Bretonneux.
Les villages voisins sont Morcourt, Chipilly, Sailly-Laurette, Le Hamel et Lamotte-Warfusée.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Mois invalide (de genièr)M : Cerisy-Gailly pren lo nom de Cerisy.
- Mois invalide (janvier)M : Cerisy-Gailly prend le nom de Cerisy.


text:
Recoleta
La Recoleta qu'ei un quartièr deu nòrd Buenos Aires. Lo son nom que vien deu son monument lo mei emblematic, qu'ei a díser, la glèisa de Nosta Dauna deu Pialar, fondada au sègle XVIII peus pairs recoletos de l'òrdi de Sent Francés. A maugrat qui lo lor convent be hosse autes còps estremat deu center de la ciutat, la terribla epidemia de colera e de hrebe jauna de l'an 1870 que he huèger los rics de Buenos Aires deus lor vastes ostaus mei au sud entà avià's de cap ad aqueth quartièr septentrionau, mens poblat e mei eslhevat. Desempuish aqueth temps, los quartièrs nòrd e la Recoleta mei que mei be son associats a l'oligarquia e lo cemitèri de la Recoleta qu'acèsa las restas mortuaus de las familhas mei poderosas de la ciutat ; paradoxalament, Evita Perón, qui tota la soa vita be's pelegè contra los rics e contra l'oligarquia, qu'i ho sepelida egaument, mantuas annadas après la soa mort (e après qui lo son còs e hore estujat e avore hèit un vitge secret en Euròpa.
En mei d'aqueth famós cemitari, la glèisa deu pialar que costeja tanben lo màger centre culturau de la municipalitat de Buenos Aires, lòc d'exposicions.
A la fin deu sègle XIX, los capulats de la Recoleta qui regetavan la cultura argentina e qui volèvan apropià's culturaument autant que's posquèssi de la cultura europèa en generau, e francesa mei que mei, que hen bastir los lors ostaus e immòbles en tot importar plans e materiaus de construcion de França. L'estil parisenc Belle Époque qu'ei atau hèra present dens lo barri on luxuosas tor modèrna que costejan immòbles francés vielhs d'un sègle a còps.
La Recoleta qu'arcuelh tanben lo gran bastiment de beton de la Bibliotèca Nacionau e lo Musèu de las Bèras Arts.
Enter las mantuas òbras d'art expausadas dens lo parc de la Recoleta, Floralis genérica, de l'arquitècte argentin Eduardo Catalano que representa ua gigantesca hlor de metau qui los sons petaus be poden aubrí's e espelir.


text:
Província de Pennsylvania
La Província de Província de Pennsylvania èra partida de las Colonias Mejanas, foguèt fondada pel quaker anglés William Penn lo 4 de març de 1681. Lo nom ven del patroním del paire William e del mot latin sylvania, (selva). Èra una de las Tretze Colonias britanicas de l'America del Nòrd que se rebellèron contra lo govèrn britanic en 1775 e que proclamèron lor independéncia creant alara los Estats Units d'America. Venguèt l'estat actual de Pensilvània dels Estats Units d'America.


text:
Erpetologia
L‘erpetologia (del grèc ancian ἐpπetόv / herpetón, « que repta, reptil ») es la branca de l'istòria naturala que tracta dels reptils e dels anfibians. Abòrda lor classificacion, lor ecologia, lor compòrtament, lor fisiologia, lor anatomia e mai las espècias fossilas.
Podètz consultar aicí, una lista d'erpetologistas.
Profession[modificar | modificar la font]
Se designa las personas – professionals o amators – practicant l'erpetologia jols tèrmes d'erpetològ o d'erpetologista. Lo primièr tèrme es mai ancian, e lo segond, pus recent, s'utiliza quasi sistematicament a l'ora d'ara.
Elements d'istòria[modificar | modificar la font]
- Al sègle XVII, de trabalhs nombroses ensajan de comprendre mièlhs la localizacion del verin dins lo cap de las sèrps, e en particular lo de las vipèras, e mai son mòde d'accion. Plan segur, aquestas recèrcas menadas per de mètges tanben an per foncion de descobrir un antidòte. Demest aquestes scientifics, cal citar:
- Francesco Redi (1626-1697) que fa avançar considerablament las coneissenças en particular en afirmant l'innocuitat del verin se aqueste es ingerit.
- Moyse Charas (1619-1698), farmacian de l'Òrt del rei, realiza d'experiéncias nombrosas e publica de trabalhs nombroses sus las vipèras. S'opausa a Redi al subjècte de la formacion del verin; per Charas, la saliva de la vipèra deven verinosa pas que se l'animal es en colèra.
- En 1768, Josephus Nicolaus Laurenti (1735-1805) fa paréisser sa tèsi consacrada a la foncion verinosa pels reptils e los anfibians. En defòra de las observacions de granda valor sul venin, melhora considerablament la taxinomia linneana que passa de dètz genres de reptils e d'anfibians a trenta. Laurenti es lo primièr que definís precisament la classa dels reptilia.


text:
Bòxa anglesa
La bòxa (si ditz bòxa anglesa per evitar de confondre leis estils de bòxa diferents) es un espòrt de combat onte dos adversaris, de mema categoria de pes, si rescòntran sus un ring, ambé de gants de bòxa afin de limitar lei risques de copadura, e s'escambián de còups de ponhs, portats au visatge e pertot en sús de la cintura. Lo combat si devesís en intervalles de temps, lei rounds, separats per una minuta de repaus anonciat per una campana, onte lo pugilista si poirà far conselhar e sonhar se n'a besonh.


text:
Iemèn dau Sud
Iemèn dau Sud (nom oficiau : Republica democratica populara d'Iemèn) foguèt un estat arabi qu'existiá de 1967 a 1990 que sa capitala èra Aden. Aliat ai Sovietics durant la Guèrra Freja, foguèt l'unic país comunista dau monde arabi durant aqueu periòde. A partir de 1988, de negociacions amb Iemèn dau Nòrd s'acabèron en 1990 per l'unificacion dei dos país sota lo nom d'Iemèn. Pasmens, una partida de la populacion acceptèt pas aqueu procès e una temptativa de secession entraïnèt una guèrra en 1994 que s'acabèt per la victòria dau nòrd e la disparicion finala d'Iemèn dau Sud.


text:
612
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 612 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
America[modificar | modificar la font]
Palenque[modificar | modificar la font]
Mòrt d'Ajen Ohl Mat belèu executat per lei fòrças de Calakmul e començament dau rèine de Muwaan Mat.


text:
Lista dels presidents de Libèria
Vaquí la lista dels Presidents de la Republica de Libèria, formada per 24 caps d’Estat de l'istòria de Libèria. Al moment de la fondacion de la republica, lo mandat presidencial èra de dos ans, que foguèt estendut a quatre ans lo 7 de mai de 1907[1].
- Daissèron lo carga abans:
- (¹) Assassinat en un còp d'Estat.
- (²) Mòrt per causas naturalas.
- (³) Demissionat.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Liberia: Description, History, Problems, Frederick Starr Chicago, 1913, 256 paginas, anglés.
- ↑ Actualament i a qualque confusion dessús se Smith serviguèt coma President de Libèria après Edward James Roye. Malgrat aiçò, las evidéncias mòstran que Smith foguèt president de facto dempuèi la sortida de Roye fins al torn de Joseph Jenkins Roberts. [1]
- ↑ Malgrat Doe assumiguèt de facto lo poder immediatament après l'execucion de William Richard Tolbert, Jr. o 12 d'abril de 1980, prenguèt pas possession coma president fins al 6 de genièr de 1986.[2]


text:
Montanhas Rocosas
Las Montanhas Rocosas (var. Montanhas Rochosas, Montanhas Rocoï), o simplament las Roc(h)osas, son una longa cadena de montanha situada dins lo nòrd-oèst d'America. Las Montanhas Rocosas s'espandisson sus mai de 4800 km del nòrd de la Colómbia Britanica, en Canadà, fins al Nòu Mexic, als Estats Units. Lo pic pus naut es lo Mont Elbert, en Colorado, amb 4401 m en dessús del nivèl de la mar. Lo Mont Robson en Colómbia Britanica, amb 3954 m es lo som pus naut dins la partida canadiana.
Lo sistèma de las Montanhas Rocosas dintre los Estats Units forma una "region fisiografica" (vejatz [1]). E mai apertengan a la Cordilhièra Pacifica, las Montanhas Rocosas an pas d'èsser confondudas amb la Cadena Costièra Pacifica (Pacific Coast Ranges) qu'es localizada directament a la broa de l'ocean Pacific.
Al Estats Units las pujadas pus impressionantas al dessús de las Grandas Planas incluson la cadena nomenada Front Range situada entre lo nòrd de Colorado e lo nòrd del Nòu Mexic, en Wyoming amb las sèrras apeladas Wind River Range e Big Horn Mountains, e en Montana amb las Crazy Mountains e amb lo "front" de las Montanhas Rocosas que s'espandís dins l'extrèm sud-oèst d'Albèrta en Canadà (conegut coma Clark Range).
La cadena Wasatch Range, prèp de Salt Lake City en Utah, dessepara lo Grand Bacin de las montanhas a l'oèst.


text:
Portal:Reialme Unit
Lo Reialme Unit (var. Reiaume Unit), oficialament Reialme Unit de Grand Bretanha e Irlanda del Nòrd (en anglés United Kingdom, United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, UK) es un estat insular del nòrd-oèst d'Euròpa, compausat essencialament de l'illa de Grand Bretanha, del nòrd de l'illa d'Irlanda e de qualques illas pichonas adjacentas. L'estat se compausa de quatre païses o "nacions" oficialament reconegudas :
Cal notar que Cornoalha es una nacion non reconeguda e englobada oficialament dins Anglatèrra. En mai de las nacions çai subre, tanben lo Reialme Unit se compausa de possessions divèrsas coma Gibartar e divèrses territòris fòra Euròpa. L'illa de Man e las illas Normandas (dins las illas Britanicas) son de dependéncias de la corona e fan pas part del Reialme Unit.
De sinonims inexactes de Reialme Unit son Grand Bretanha e Anglatèrra.
Londres (London en anglés) es la capitala del Reialme Unit e tanben d'Anglatèrra. Sa populacion èra estimada a 7 500 000 abitants, en 2005. Sa superficia totala es 1579 km² (2,6 km² e 8600 abitants dins la City).
Situada a la broa del riu Tamèsi dins lo sud-èst de l'illa de Grand Bretanha, foguèt fondada a l'entorn de l'an 43 pels romans amb lo nom de Londinium. Lo còr de la vila, l'anciana City de Londres, conserva encara los sieus limits medievals, mas aprèp lo sègle XIX lo nom "Londres" s'es aplicat tanben a la metropòli que cresquèt al sieu entorn.
Londres es un centre important de comèrci, de servicis e de cultura del Reialme Unit e tanben d'Euròpa. Ten la ret mai vasta de mètro del mond, amb una extension de mai de 400 km. A tanben lo pus important aeropòrt internacional del mond, l'aeropòrt d'Heathrow, que recebèt mai de 68 milions de passatgièrs en 2007.
Lo Reialme Unit es una monarquia constitucionala onte lo poder executiu es presidit en representacion del monarca pel primièr ministre e los autres membres del gabinet. Lo gabinet, que compren lo primièr ministre, e los autres ministres constituisson lo Govèrn de Sa Majestat. Los ministres provenon del Parlament, lo còrs legislatiu, considerat coma organisme "suprèm" (es a dire, que pòt legiferar de quin tèma que siá e es pas limitat per las decisions de los sieus predecessors). Lo Reialme Unit es un dels paucs estats del mond a l'ora d'ara qu'an pas cap de constitucion codificada, mas qu'es regulat per las tradicions e las divèrsas e separadas leis constitucionalas.
E mai se lo monarca es lo cap d'Estat e a teoricament tot lo poder executiu, lo primièr ministre es lo cap de govèrn. Los ministres, totun, an pas d'obligacion legala de provenir del Parlament; es una costuma recenta. Lo sistèma britanic de govèrn es estat emulat arreu del mond — un legat del passat colonial de l'Empèri Britanic — Principalament dins los estats qu'apertenon a la Comunautat Britanica. Lo Membre del Parlament (MP) que dirigís la majoritat de la Cambra de las Comunas es designat primièr ministre; usualament lo cap del partit o coalicion amb mai representacion. Lo primièr ministre actual es David Cameron del Partit Conservator Britanic, dempuèi 2010.
Ben Nevis (Beinn Nibheis, en gaelic escocés), es la cresta mai nauta d'Escòcia (1.344 m) e tanben de las Illas Britanicas. Es situat a l'oèst d'Escòcia, près de Fort William, e es conegut per las nombrosas vias d'escalada en ròca e glaça. Es coronat per una zòna relativament plana enrodada de bauces a l'excepcion d'una de sas extremitat, causa que ne fa perilhosa la davalada de la cresta en cas de nèbla.
Stonehenge es un monument megalitic del Edat del Bronze e del neolitic situat situat prèp d'Amesbury dins lo comtat anglés de Wiltshire, a pauc près a 13 km al nòrd de la vila de Salisbury.
Stonehenge es format de quatre cercles concentrics de pèiras. Lo cercle exterior, un cercle central de 30 m de diamètre, constituit de trenta monolits de crès sonats Sarsen e portats del sit de Malborough Downs situat 40 km al nòrd. Mesuran dins los 4 m per en mejana 25 tonas caduna e son religadas per mantun lindèls pausats a lor somal. Es un doble cercle concentric de setanta sièis pèiras ficadas que foguèron quilhadas vèrs 2600 ans abans lo Crist. Quaranta tres d'aquelas pèiras foguèron portadas de la region de Pembrokeshire dins lo País de Galas actual, a mai de 250 km pus luènh. Lo primièr monument foguèt pas qu'un enclaus circular delimitat per una levada de tèrra e un valat exterior (7 et 8), mesurant a pauc près 110 m de diamètre, amb una dintrada principala orientada cap al nòrd-èst, e una autra mai pichona cap al sud (14). Aquò se trapava dins un camp penjarut (3100 abans lo C).
Es compausat d'un grand cercle de grands megalitics lo bastiment que se'n data entre 2500 e 2000 aC. Lo cercle de sable qu'environa als megalits es considerat la part mai anciana del monument en essent datada sul 3100 aC.
La tòca de la bastison d'aquel grand monument es desconeguda, mas se supausa que s'utilizava coma temple religiós, monument funerari o observatòri astronomic que servissiá a predire d'estacions. Durant lo solstici d'estiu, lo solelh sortiá just en traversant l'ais del bastiment, causa que fa supausar que los constructors avián de coneissenças d'astronomia. Lo meteis jorn, lo Solelh s'amagava en traversant l'ais del Woodhenge, ont se son trobats una multitud d'òsses d'animals e d'objèctes que fan pensar que s'i celebravan de grandas fèstas, probablament lo vèspre.
The Beatles foguèron un grop de musica originari de Liverpool, Anglatèrra, format per John Lennon, Paul McCartney, George Harrison e Ringo Starr. Es un dels grops de musica pop qu'aguèron lo succès e las vendas de disques pus imortantas de l'istòria de la musica populara, e, tanben, qu'an atengut la reconeissença dels critics. Las siás aportacions innovadoiras a la musica populara e son impacte cultural aguèron una granda influéncia pendent los ans seissanta, qu'anava s'esperlongar d'un biais o d'un autra los ans seguents.
Sorgits al començament del decènni de 1960, foguèron los iniciators del fenomèn nomenat Beatlemania. En partent de la basa ritmica del rock, las siás composicions foguèron una vertadièra trobalha melodica e armonica. Amb d'influéncias del rhythm and blues, e del blues progressiu, lo sieu estil seguiguèt una evolucion constanta. Dempuèi la mitat dels ans 1960, amb l'arribada del succès internacional, la siá musica se decantèt cap a un eclecticisme que compreniá una fòrta influéncia orientala e que donèt coma resultat qualques unas de las òbras mai significativas del rock psiquedelic e, ja a la fin del decènni, del rock progressiu.
Las siás cançons rebatèron los problèmas d'un cèrt sector de la jovença de l'epòca, que pretendiá demorar en marge de la societat de consomacion e superar las convencions e los aspèctes mai retrogrades de la societat occidentala, a l'encòp que reclamava de valors nòvas tant esteticas e artisticas coma esperitualas e socialas ligadas per exemple, a la desliurança sexuala e a l'antimilitarisme.
La siá dissolucion oficiala se debanèt en l'an 1970. Los sieus sòcis seguiguèron alavetz sas carrièras musicalas respectivas en solitari, malgrat qu'arribèt que collaborèsson de còps entre eles.
William Shakespeare, (batejat lo 26 d'abril de 1564 - mòrt lo 23 d'abril de 1616) èra un poèta e dramaturg anglés, generalament considerat coma lo mai grand escrivan de lenga anglesa e lo dramaturg màger de tota la literatura. Es sovent escaissat lo « poèta nacional d' Anglatèrra » o lo « Bard of Avon ». Las òbras que daissa, entre las qualas qualques trabalhs collaboratius, son constituidas per 38 pèças de teatre, 154 sonets, dos longs poèmas narratius, e mantun autre poèma. Sas pèças foguèron traduchas dins un grand nombre de lengas e son demest las pus jogadas al mond.
La Batalha d'Hastings (14 d'octobre de 1066) foguèt la victòria normanda decisiva dins la conquista normanda d'Anglatèrra entre l'armada normanda de Guilhèm lo Conquistaire, e l'armada anglesa menada per Harold Godwinson. La batalha se debanèt a "Senlac Hill", pròche de la vila d'Hastings al sud-èst d'Anglatèrra.
L'armada normanda èra estimada en nombre a 8400 òmes siá 2200 cavalièrs, 4500 fantassins e 1700 arquièrs e balestrièrs. L'estrategia de Guilhèm lo Conquistaire repausava suls arquièrs per alentir l'enemic, seguit d'una avança generala de l'infantariá, puèi d'una carga de la cavalariá. L'armada normanda èra compausada de nòbles, mercenaris, e tropas vengudas de França e del sud d'Itàlia. L'armada anglesa èra compausada de 7500 òmes, mai que mai d'infantariá. Es fòrça probable que totes los sòcis de l'armada venguèron a caval, mas un còp arribats pel prat batalhièr, metèron pè a tèrra per combatre.
La batalha foguèt una victòria normanda decisiva. Harold II foguèt tuat; tradicionalament, se pensa que foguèt tuat per una sageta recebuda dins l'uèlh. Aquesta batalha es considerada per èsser lo moment qu'En Guilhèm prenguèt lo contraròtle d'Anglatèrra.
L'economia del Reialme Unit seguís lo modèl anglosaxon: liberalizacion economica, liure mercat, impòsts e regulacions minimas. Basat sus la mesura del produch interior brut en taxa de cambiament del mercat, lo Reialme Unit es la cinquena economia del mond e la segonda d'Euròpa après Alemanha; es la seisena economia del mond en PIB en paritat de poder adquisitiu.
Los britanics foguèron los primièrs dins lo mond a dintrar dins la Revolucion Industriala e coma la rèsta dels estats en industrializacion d'alavetz, la siá economia èra concentrada dins l'industria pesuga: bastison navala, minas, produccion d'acièr e textils. L'Empèri Britanic creèt un mercat mondial pels produches britanics, en permetent que lo Reialme Unit dominèsse lo comèrci internacional al sègle XIX, un avantatge unic que conservèt fins a l'industrializacion d'autras nacions europèas e nòrd-americanas. L'industria pesuga demeniguèt en importància al cors del sègle XX, del temps que lo sector dels servicis a crescut substancialament e representa a l'ora d'ara 73% del PIB. Lo sector dels servicis es dominat per las entrepresas financièras. Londres es un dels centres financièrs pus grands del mond.


text:
Lop garon
Un lop garon o leberon es una creatura legendària d'origina europèa. Generalament, es un èsser uman que pòu se transformar parcialament ò totalament en lop. A l'origina, aquela transformacion èra entraïnada per una malediccion ò un rituau volontari. Per la seguida, d'autrei causas possiblas apareguèron coma la mordedura d'un lop ò d'un autre lop garon. La transformacion a sovent luòc de nuèch, especialament pendent lei periòdes de Luna plena. Aquelei creaturas son generalament consideradas coma marridas, dotadas d'una fòrça e d'una ferocitat gròssas e capablas de tuar mai d'una persona dins lo corrent d'una nuech.


text:
Lightweight Directory Access Protocol
LDIF (LDAP Data Interchange Format) es un format estandardizat d'escambis de donadas, que permet la representacion de las donadas contengudas dins un annuari LDAP. Permet tanben la representacion d'operacions sus las donadas de l'annuari (ajust, supression, modificacion). Lo contengut d'un annuari es representat com un ensems d'enregistraments (un enregistrament par objècte de l'annuari). Las operacions de mesa a jorn son representadas coma un ensemble de requestas. Dins totes los cases, las donadas son sos forma d'un fichièr de tèxte.
Lo format LDIF es estat concebut al començament de las annadas 1990 per Gordon Good a l'Universitat de Michigan; es estat melhorat a la fin de las annadas 1990 per prene en carga la version 3 del protocòl LDAP. Aquesta darrièra version es coneguda coma la version 1 definida dins la RFC 2849 per l'IETF. La RFC 2849 escrita per Gordon Good en junh de 2000 es actualament prepausada coma estandard.
Divèrsas extensions del format LDAP son estadas prepausadas, pr'amor una sola es estada publicada per l'IETF. La RFC 4525 escrita per Kurt Zeilenga prepausa d'estendre lo format LDIF per prene en carga l'extension Modify-Increment. Es previst que de novèlas extensions seràn publicadas per l'IETF dins lo futur.


text:
Louis Pasteur
Louis Pasteur (nascut lo 27 de decembre de 1822 – mòrt lo 28 de setembre de 1895) èra un microbiologista e quimista francés. Foguèt conegut en general per sa demostracion de la teoria del gèrme de las malautiás e sas tecnicas pionièras de desvolopament e d'inoculacion. Foguèt lo creador del primièr vaccin contra la ràbia. A mai faguèt una descobèrta essenciala dins lo domeni de la quimia de cap a la polarizacion de la lutz per de moleculas assimetricas.
Aquí la frasa mai famosa de Pasteur: Le hasard favorise l’esprit preparé ("L'azard favoriza l'esperit preparat")
Primièra istòria[modificar | modificar la font]
Louis Pasteur nasquèt a Dole, vila del departament de Jura en França. Sos parents èran Jean Joseph e Jeanne Pasteur e aviá tres sòrres: Virginie, Josephine, e Emilie Pasteur. Sa sòrre Emilie aviá una malautiá que li aviá causat un retard mental, e a mai se creissiá normalament son esperit demorava encara a una edat equivalenta a la d'un nenon de cinc ans. Louis Pasteur anèt a l'École Normale Supérieure a París en 1843 e obtenguèt son doctorat en 1846. Estudièt en quimia, pasmens semblava pas dels bons a la debuta (un de sos professors lo descriguèt coma "mediòcre"). Malgrat aquò, venguèt un dels scientifics mai importants del sègle XIX.


text:
Rio de Janèro
Rio de Janèro (en português Rio de Janeiro), capitâla de l’èhtat homonîmo, est la segonda més granta citâ du Brèsil, après São Paulo. Rio est la citâ brèsilièna més conyèssua a l’èxtèrior du payis, et la dèstinacion toristica principâla d’Amèrica Latina et le l’hèmisfèro Sud. L’est conyèssua coment la Citâ Mèrvilyosa, et at ehtâ considèrâye Patrimouèno Culturâl de l’Humanitâ pèr l’UNESCO.
La Citâ Mèrvilyosa est tant-bien yun dos principâls centros èconomicos, culturâls e financiérs du Brèsil, conyèssua pèr lo Pan du Sûcro, lo Corcovado, les plages de Copacabana, Ipanèma et Barra da Tijuca (entre âtros), lo carnavâl, la Bossa Nova et la Samba.


text:
La Rambla de Barcelona
La Rambla es una passejada emblematica de Barcelona que va la plaça de Catalonha, centre major de la vila, e lo Pòrt Vièlh.
Sus aquela passejada i a un fum de monde pendent tota la jornada e fins a l'alba. La Rambla es longada de quiòsques de prensa e taula de flors e d'aucèls, actors corredísses, cafès, restaurants e magazins. Prèp del pòrt s'installan taulas d'artesans, pintres e dessenhaires. Tot en passejant per la Rambla se pòt admirar divèrses edificis coma lo Palau de la Virreina, lo mercat de Sant Josèp o de la Boqueria, l'Antiga Casa Figueras e lo celèbre teatre del Liceu, ont se representan opèras e balets. Las carrièras lateralas tanben an un gaubi particular. Dins una d'aquela, a qualques mètres, i a la plaça Reial, amb sos palmièrs e entornejada de cobèrts jos que se trapa fòça cervesariás e restaurants e ont se reünisson los dimenges matin los colleccionaires de sagèls e monedas.
La Rambla de Barcelona arriba al Portal de la Patz, dubèrt al Pòrt Vièlh, ont s'auça lo celèbre monument a Colomb. Prèp i a lo Musèu Maritim, dedicat especialament a l'istòria navala dins la Mediterranèa e ont se pòt vèire, entre d'autres, la reproduccion a escala reala d'una galèra de combat antica. Lo musèu es situat a l'edifici medieval de les Drassanes Reials (talhièrs navals), ont se construson los vaissèls que ligavan los domenis alunhats de la Corona per Mediterranèa. Lo Pòrt Vièlh ofrís d'autras atraccions, com ara un centre de léser, de magazins e restaurants (el Maremàgnum), un cinèma IMAX e lo major aquari de fauna marina mediterranèa.
Abans per la Rambla d'uèi anava lo riu d'en Malla, que amb la construccion del barri del Raval, al sègle XV, se va desvièt cap al nòrd.[1] Aprèp s'i construguèt òrça convents, subretot del costat del Raval[2] Mai tard amb l'espaci liberat pels convents se construguèron bastits que se pòdon veire uèi, coma lo Liceu, la Boqueria e la plaça Reial. A partir de 1859 se comencèt a plantar de platanas, e en 1860 s'inaugurèt la font de Canaletes.[3]La venta de flors sus la Rambla data de la mitat del sègle XIX.[4]
«Las Ramblas»[modificar | modificar la font]
La Rambla recebèt tradicionalament de noms diferents segon las partidas. De nòrd al sud, i a:
- Rambla de Canaletes, amb la celèbra font de Canaletes, installada aquí dempuèi fòrça temps, que segon la tradicion ditz que lo visitant que ne beu l'aiga tornarà un còp mai a Barcelona.
- Rambla dels Estudis, i aviá l'Estudi General o Universitat, edifici del sègle XV] qu'acabèt d'èsser Universitat, suprimida per Felip V e se cambièt en casèrna militar. Foguèt demolida en 1843.
- Rambla de les Flors (o rambla de Sant Josep, a causa de l'ancian convent de Sant Josèp), lo sol luòc de la vila ont al sègle XIX se vendiá de flors.
- Rambla dels Caputxins (o rambla del Centre), nomenada atal a causa l'ancian convent del fraires capucins.
- Rambla de Santa Mònica, tocant lo pòrt, ont i a la parròquia que li dona lo nom e que foguèt, temps enrè, convent dels Agustins, del sègle XVII.
Aprèp lo pòrt, la Rambla continua per la Rambla de Mar, una planca ondada de fusta que comunica amb lo cai d'Espanha, òbra dels arquitèctes Helio Piñón e Albert Viaplana, inaugurada en 1994. Mai en amont de la plaça de Catalonha, la Rambla continua per la Rambla de Catalunya.
Transpòrts[modificar | modificar la font]
Per la Rambla passan las linhas de buses 14, 59 e 91, e de nuèit N9, N12 i N15.
I a tres estacions de mètro de la linha 3: Catalunya ligada amb la linha 1]], Liceu (a mitat camin, davant el Teatre del Liceu) e Drassanes (al sud extrèm).
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (ca)Permanyer, Lluís. Història de l'Eixample. Barcelona, 1991.
- ↑ (ca)Sobrequés i Callicó, Jaume. Història de Barcelona. Barcelona, 2008. ISBN 978-84-01-38717-3
- ↑ vejatz "sobrequés"
- ↑ vejatz "sobrequés"