text:
Échallat
Échallat es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Peitau-Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Échallat Èra sus l' anciana rota de la Plaça abans la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle[1].
Échallat était sur l'ancienne route de la Poste avant le Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Atlàs de Trudaine - 1745 ; généralité de la Rochelle - panatòri. II, basa Mistral, Ministèri de la Cultura
- ↑ Atlas de Trudaine - 1745 ; généralité de La Rochelle - vol. II, base Mistral, Ministère de la Culture


c: text/html

text:
ACTUALITAT
UA denóncie ua grèu retalhada per part d'Ensenhament en Aran
Unitat d'Aran a denonciat ua fòrta retalhada en professorat dera Escòla Garona de Vielha, erestudi damb un major nombre d'alumnes de tota era Val d'Aran e eth dusau mès gran laguens des Servicis Territoriaus de Lhèida.
Eth centre acuelherà aguest cors un totau de 506 alumnes des cicles d'educacion infantil e primària e compdarà damb sonque 38 mèstres, dus mens qu'er an passat. Cau híger, qu’en cors 2011-2012 compdauen damb un totau de 49 mèstres quan sonque i auien catorze escolans mès qu’es actuaus.
Entara entitat politica, aguesta retalhada ena educacion des aranesi se some ara lista de desbrembes que patís Aran per part dera Generalitat.
Aguesta preocupacion s’harà arribar per part d’Unitat d’Aran ath Conselh Generau d’Aran atau coma ath govèrn catalan.
Ua retalhada qu’afècte a un des sectors mès importants dera societat aranesa, un sector que contunhe foncionant gràcies ara dedicacion e er esfòrç d’aguesti professionaus docents.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2 De Parida
Imágenes De Stock
274 resultados
Mujer que mira a la cascada de Parida (Cachoeira DA Parida) Cascada de Parida (Cachoeira DA Parida) - Serra da Canastra Cascada de Parida (Cachoeira DA Parida) - Serra da Canastra Cascada de Parida (Cachoeira DA Parida) - Serra da Canastra Cascada de Parida (Cachoeira DA Parida) - Serra da Canastra Cascada de Parida (Cachoeira DA Parida) - Serra da Canastra Cascada de Parida (Cachoeira DA Parida) - Serra da Canastra Cascada de Parida (Cachoeira DA Parida) - Serra da Canastra Cascada de Parida (Cachoeira DA Parida) - Serra da Canastra Glaciar del noroeste de parida Glaciar del noroeste de parida Frente de parida del glaciar de Tunabreen, Svalbard La cara de un glaciar en curso de parida La cara de un glaciar en curso de parida Glaciar de Alaska de parida Un paro carbonero al borde de un balcón con un verso en el pico franciaGlaciar de Alaska de la parida Parida del glaciar Parida del glaciarParida del glaciar de Hubbard Glaciar Alaska de la parida Parida Phokan de Tailandia en el amo 2017 del PTT Tailandia LPGA Parida Phokan de Tailandia en el amo 2017 del PTT Tailandia LPGA 5 de parida 2 de parida 4 de parida Glaciar de la parida Parida del glaciar de HubbardParida del glaciar de Colombia Glaciar de Alaska de paridaParida del glaciar de Colombia Glaciar de la parida Glaciar de la parida Glaciar de la parida Glaciar de la parida Glaciar de la parida Glaciar de la parida Glaciar de Hubbard Glaciar de Hubbard Glaciar e hielo de Hubbard Glaciar de Hubbard en Alaska Glaciar de Hubbard en Alaska Glaciar de Hubbard e hielo flotante Glaciar de Hubbard e hielo flotante Costa de Alaska del Océano Pacífico del flujo del hielo del glaciar de Aialik Glaciar de Hubbard en Alaska Glaciar de la parida Glaciar de la parida Glaciar de la parida Glaciar de la parida Glaciar de la parida Glaciar de la parida Glaciar de la parida Glaciar de la parida Glaciar de la parida Glaciar de la parida Glaciar de Hubbard Glaciar de HubbardParida del glaciar de Colombia Glaciar e hielo de Hubbard Glaciar e hielo de Hubbard Parida del glaciar de Hubbard Parida del glaciar de Hubbard Parida del glaciar de Hubbard Parida del glaciar de Hubbard Glaciar de Hubbard en Alaska Glaciar de Hubbard e hielo flotante Glaciar de Hubbard Glaciar de Hubbard (4 de 4) Glaciar de Hubbard (1 de 4) Glaciar de Hubbard (3 de 4) Glaciares del lago o de la parida glacier en Islandia Glaciar de Eqi de la parida, bahía de Disko, Groenlandia Glaciar de Eqi de la parida, bahía de Disko, Groenlandia Un paro carbonero al borde de un balcón Cierre para arriba - Francia Vista del glaciar de Eqi en GroenlandiaEl glaciar de Eqi Sermia El glaciar de Eqi en GroenlandiaAcercamiento del glaciar de Eqi


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
divendres, 28 de maig de 2010
Amassada a Pau per la senhaletica en la lenga deu país : lo 3 de junh a 20 H 30 a l'Ostau Bearnés
La vila de Pau qu'a previst de cambiar la soa senhaletica direccionau. Mes ac harà en dar ua plaça a l'occitan ? Peu moment n'ac sabem pas e n'avem pas vertadèrament de responsa de la vila de Pau e de la deputada-maire.
Donc se non i a pas ua demanda organizada e ua pression de las parts deu monde associatiu que poderàn tostemps enterrar la promessa hèita au moment de la manifestacion organizada l'an passat au mes d'abriu.
La Vila de Pau que deu assumir e portar lo son ròtle de capdulh deu Bearn.
Perqué Pau a vergonha de la soa lenga, la lenga qui a hèit ua gran part de la soa istòria politica, administrativa e l'istòria deu Bearn tanben?
Perqué Pau non haré pas çò qui hèn vilas com Brest, Perpinhan e quitament Baiona qui'n hè mei en occitan que Pau ?
Qu'avem a definir accions entà obtiéner aquera senhaletica bilingua.
Mercés de viéner nombrós entà poder har còrda e dar a la lenga la plaça qui s'amerita per las carrèras de Pau.
La Crida
http://crida.oc.free.fr/
http://www.manifestarperloccitan.com
dilluns, 24 de maig de 2010
A Vic, las gojatas de Quito
Dimenge e diluns passats qu'èri a Vic (lo de Fesensac, e!), non pas per las "corridas de toro" que s'i tienen durant la feria, ja sabetz que soi un militant en contra de las corridas espanhòlas. Totun, que m'agradan las bandas qui animan las hèstas gasconas.
E que i podói audir ua qui jogava aquò:
E, colhon que soi, que'm hascóc quaucòm (com e disen a Vic).
Aqueth aire plan conegut deu repertòri de bandas que's titola El chulla quiteño e qu'èra a l'origina ua cançon de me-brembi-pas-mes-qui. Un tip de Quito, segur.
Yo soy el chullita quiteño
La vida me paso encantado,
Para mi ella es un sueño,
Bajo este, mi cielo amado.
Las lindas chiquillas quiteñas
Son dueñas de mi corazón,
No hay mujeres en el mundo
Como las de mi canción.
La Loma Grande y La Guaragua
Son todos barrios tan queridos
De mi gran ciudad,
El Panecillo, La Plaza Grande
Ponen el sello inconfundible de su Majestad
Chulla quiteño,
Tú eres el dueño
De este precioso
Patrimonio nacional
Chulla quiteño
Tú constituyes
También la joya
De este Quito Colonial.
E aquiu n'avetz la version originau, ua interpretacion quitch deu Benítez Valencia Trío, qui remonta a... 1958 e aquò 's nòta ;)
Quito no te quita fácilmente :)))
Era modalitat oficiau der occitan qu'ei plan gascona
divendres, 21 de maig de 2010
Potet / Punet / Potonet / Petonet
Dia de hèsta
Gran amassada a la plaça de la glèisa. Los poblants de la comunautat que pòrtan lo vestit tradicionau deus Otavalos de Peguche pr'amor qu'ei dia de hèsta. Las danças rituaus que son evaluadas per jurats qui nòtan los participants.
Isabel, en vestit tradicionau, e Maria, en vestit de tot dia, que's son encargadas de filmar la ceremonia entà'n guardar un sovenir. Dilhèu que hicaràn las videos sus youtube.
dijous, 20 de maig de 2010
En aranés se vos platz
Nòsta lengua
Er aranés ei er occitan deth nòste pòble. Era lengua deth pòble damb era quau eth pòble sentís e s'arreconeish. Malurosament, non existís un occitan estàndard, mès òc qu'auem ua diversitat dialectau plan valurosa que cau saber respectar e arreconéisher. Ei chocant veir coma quauqui defensors dera lengua utilizen es madeishi arguments qu'es sectors reaccionaris hèren a valer hè mès de vint ans dauant era politica d'immersion lingüistica ena escòla, evidentament en aranés. "De qué mos servís er aranés dehòra dera Val d'Aran?", se didien aqueri, se diden ara entitats coma eth CAOC.
Per cèrt, semble que tanpòc ei possible eth consens politic en aguest ahèr. Semble que Convergéncia s'a alineat damb es postulats der "occitan estàndard" o, en paraules deth president der Institut d'Estudis Occitans, er "occitan ortopedic", en detriment der aranés, qu'ei era varianta sense era quau era Lei lingüistica non aurie cap de sentit. Insolit. Descoratjador, coma er escrit que vos adjunhi deth CAOC, que compartís es sues amassades en contra der aranés damb CDA e ERC d'Aran, atau coma se despren dera preséncia e aquiescéncia de representants destacadi d'andús partits en eres. Er escrit: tot un aumenatge ath paternalisme e eth desproposit.
LA LLEI DE L’OCCITÀ ES PERVERTEIX A L’OPINIÓ PÚBLICA CATALANA
Seria imaginable una llei del català de l’Alguer?
Una llei del castellà d’Andalusia?
Una llei de l’anglès de Gibraltar o de Malta?
Doncs ara ens volen fer empassar una llei de l’aranès, dissimulat amb el nom d’occità de l’Aran.
I a més volen que l’aranès sigui oficial a Catalunya, enlloc de l’estàndard occità central.
L’aranès és un subdialecte occità perifèric que només té ús local, però cap ús com a mitjà de comunicació amb Occitània.
Uns polítics sense escrúpols lingüístics volen pervertir la llei i incitar als catalans a aprendre l’aranès, que aquí ni a fora serveix per res (excepte a Aran).
Avui s’acaba el termini de les esmenes. El disbarat està servit. Aconseguir vots val més que la raó i la lingüística. No han fet cas als lingüistes. Neguen l’evidència i diuen que no hi ha estàndard occità que els fa nosa per fer estàndard l’aranès.
Doncs, almenys protestem.
Cordialment,
CAOC - Cercle d'Agermanament Occitano Català
www.caoc.cat
Quina ignorància de part deth CAOC!!!!! O quina mala fe!!!!! Jo, ciutadan occitan der Estat francés, inciti as catalans a apréner er aranés, pr'amor qu'ei era forma oficiau dera lengua nòsta. Non sò cap aranés, e non mestregi ben encara era modalitat oficiau dera lengua nòsta, mès que me suenhi e que sò plan content d'apréner-la. E ac vos pòdi díder: er aranés pòt perfectaments servir a comunicar damb nosati occitans qui non èm cap aranesi. E que poderatz constatar qu'era majoritat des blògs occitans son escridi en gascon, que non en lengadocian, "estandard" o non. Alavetz, en aranés se vos platz. En tot conéisher er aranés e eth catalan, poderatz liéger eth lengadocian e eth gascon non aranés sense dificultat. Eth lengadocian ei era modalitat occitana bessoa deth catalan. Mentre que se parlatz sonque lengadocian e non aranés, seratz temptadi de parlar catalan damb es Aranesi - parlen occitan mès non lengadocian, per contra parlen catalan- e contribuiratz atau ara extincion der occitan en Principat de Catalonha. E non sauvaratz cap er occitan en França.
Edit. A prepaus deth lengadocian venut coma "estàndard occità" peth CAOC (damb amics coma aguesti, non auem enemics de besonh), ua reaccion de Sèrgi Javaloyès, escrivan biarnés e occitanista, liejuda en çò de Maria Vergés. La traparatz mès baish. Non pensi qu'eth lengadocian estandard sigue aguest nhirgo que Sèrgi denóncie. Totun, b'ei clar qu'es Occitans qui non son lengadocians non l'empleguen bric e non lo vòlen emplegar, per èster aguest estandard basat sonque sus eth lengadocian. Qu'ei donques un estandard valable sonque per aguesta varietat e non pera lengua tota. E sustot, se Catalonha pren era responsabilitat d'oficializar un estandard occitan dialectaument distint der estandard oficiau en vigor en Aran, aquerò anarà en contra dera unitat dera lengua occitana en creant de facto dues lengües occitanes distintes. Sus aguest punt, sò d'acòrd damb Sèrgi. Vau mès demorar damb er aranés coma modalitat oficiau unica dera lengua occitana. Aguesta modalitat ne vau quinsevolha auta, non ei de besonh híger-ne cap auta. Era unitat hè era fòrça. Aguesta carta de Sèrgi, aquiu que l'auetz:
Qu'ei l'escrivan d'expression occitana qui parla ací.
Que'm sembla de que non podetz — au nom de qué totun ? — demandar au govèrn de Catalunya d'adoptar ua lei qui reconeisheré com lenga oficiau "l'occitan estandard", quan aqueth "occitan estandard" n'ei pas briga fixat, dongas acceptat per la màger part deus locutors occitans : que sian gascons, lemosins, provençaus e medish lengadocians.
Que la me caleré amuishar aquera lenga estandard ! Jo ne l'èi pas jamei vista o dilhèu que seré aqueth nhirgo de non pas créder, aqueth maishant esperanto qui arrés ne vòlen qui lejoi a bèths còps ençà, enlà qui n'a pas nada valor sociau : un invencion intellectualista, un fracàs !
Que crei de qu'ei ua vista de l'esperit de voler a tota fòrça, e mei que mei de Catalunya estant, impausar aus occitans qui parlan e escriven peu moment la lenga occitana de la lor zòna dialectau, ua lenga qui n'emplegan pas briga.
Que seré ua error terribla d'ac har. De tot biais, los bearnistas, gasconistas, provençalistas e autes pècs de l'embarrada etnica, qui dejà e mian a mei anar mei ua guèrra contra los occitanistas, que se n'arregaudirén d'aquera decision òrra e sustot beròi pèga.
La preposicion de la Val d'Aran que'm sembla conciliar l'unitat de la lenga e la realitat sociolingüistica deu lor parçan. Ne crei pas que's posqua har lo bonur deu monde contre lo monde o lavetz qu'ei estalinisme de mau devèrser.
Sèrgi Javaloyès
escrivan
dimecres, 19 de maig de 2010
Takisay
dimarts, 18 de maig de 2010
Otavalo
Aquiu la lenga mei parlada, mei que non pas lo castelhan, qu'ei lo quichua, la lengua deus indigènas Otavalos, vaduda lengua co-oficiau en Equador despuish pòc. En quichua la lengua se ditz Runa Shimi, qu'ei a díser lengua deus Umans. Quichua en lengua quechua, etimologicament que vòu díser vath (val) temperada (per oposicion a puna, vath hreda). Son los Espanhòus qui an balhat lo nom de vath temperada a la lengua deus Umans. Son pas jamès estats tròp dotats per las lenguas, los Espanhòus. En Equador, la lengua quichua (deu complèx lingüistic quechua) que compren 4 varietats geograficas. Lo quichua n'ei pas parlat sonque en las Andas, ua modalitat qu'ei tanben parlada en Amazònia equatoriana, per descendents de montanhòus qui huejón la misèria e l'expleitacion impausadas peus colons. A Otavalo, qu'an d'emissions de TV en quichua, tot dissabte. Tè, que'us me cau demandar quin se ditz víver au país en quichua
Tè, s'ètz jutge e parlatz quichua, que i a de pòsts obèrts :).
Los 3 e 4 de Junh qui vienen, Otavalo qu' arcuelherà lo som de l'ALiança Bolivariana peus pòbles de la nòsta America (ALBA). ALBA, qu'amassa ueit país: Antigua e Barbuda, la Republica Dominicana, San Vicente e Las Granadinas, Cuba, Bolivia, Nicaragua, Veneçuela e Equador. Son país qui non son pas tròp plan vists peus Estats-Units (e reciprocament). I participaràn arron de 500 autoritats representativas d 'indigènas o de "minoritats" negras. La municipalitat qu'ei a preparar los lòcs de la manifestacion, en tot reabilità'us, que son l'Institut Otavalo, la Liga Esportiva Cantonau, lo parc Sent Sebastian, la Casa de la Joventut e lo centre educatiu "Valle del Amanecer" (vath de l'auba). V'ac disi per si en cas passatz per acerà :). Que s'i haràn manifestacions comerciaus (un mercat d'artesanat, clar) e sustot "la noche (nueit) cultural otavaleña" qui's debanarà au parc Bolivar.
dilluns, 17 de maig de 2010
Hilhs de la cascada sacrada
La cascada de Peguche qu'a 18 m de hautor. Qu'ei formada per las aigas deu Riu Peguche qui neish en la laguna de San Pablo. La cascada passada, l'arriu que pren lo nom de Jatun Yacu (aiga grana). L'arriu qu'ei sacrat peus indigènas.
José Quimbo Pichanga qu’ei lo president deu Centro Cultural Pechumbe. Aqueth centre culturau que’s dedica a preservar la cultura pròpia deus Otavalos. Que s’a hèit ua reputacion internacionau mercés au son tribalh de musica e de dança tradicionau. Que grabè un CD de musica.
Sus la question de çò que pòt significar lo nom de Peguche, José Quimbo Pinchanga n’a pas cap de dobte. Aquiu qu’avetz los sons explics.
Totun, abans, tà plan compréner, que cau raperar las montanhas qu'an ua amna e los dus volcans Imbabura e Cotacachi que fòrman un coble. Segon los Otavalos, quan lo cim deu volcan Cotacachi ei cobèrt d’ua pelicula de nèu qu’ei un signe Pair Imbabura qu’ei passat a visitar Mair Cotacachi. Las aigas e los arbes qu’an ua amna tanben, e particularament las Mairs Lacas (mama kucha), las lagunas de Cuicocha (Ki Kucha en quichua) e de San Pablo (Imba Kucha en quichua) que jògan un ròtle important dens la mitologia otavalenha.
Atau que parla José Quimbo:
« Peguche o Piguchi, qu’ei un toponim ancian qui apartien a l’antic idioma cara parlat peus nòstes ancèstes Caras, qui arribèn en aquestas tèrras despuish las isclas Caribe. Eths qu’arribèn aciu aproximadaments 2.000 ans a, en tot passar per la Bahia de Caraquez, Manabi e qu’entrèn en la sèrra per la cordilhera d’Intac. Lo son Gran Centre d’irradiacion en la sèrra qu’estó en la region d’Otavalo e de Cotacachi, protegits peu nòste pair Taita Imbabura e nòsta mair Mama Cotacachi, e las mamacuchas Ki Kucha mau nomentada Cuicocha e Imba Kucha mau coneguda coma laguna de San Pablo.
Peguche, que vòu díser: " vaho (mei o mensh vapor) d’aiga sacrada qui cad o banha d’en haut". Doncas, lo nom Peguche que’s deu a la cascada Peguche qui despuish tostemp es estada sacrada e dincaus nòstes dias ac demora per nosatis. Segur, lo monde que diseràn : cascada que’s ditz faccha o paccha; vertat qu’ei, totun faccha o paccha significa cascada en Kichwa, idioma deus Incas. Aqueth idioma se parlava dejà en aqueths vilatges abans l’arribada deus Incas pr’amor qu’ èra Runashimy (lit. lengua deus umans) o sia idioma interculturau d’intercambi comerciau e sociau. No’s cau pas desbrombar nosatis qu'èm Mindalacuna o sia comerçants d’artisanat, despuish l’antiquitat. Quan e van arribar aquiu los Incas, los nòstes Taitas (lit. pairs) que’us susprengón en parlar en son idioma Incashimi (lit. lengua de l'inca) o Qechwa. Segur hèra de noms o paraulas pre-quichuas que foncionèn de la medisha manèra enter lo nom e la significacion antica e lo nom e la significacion sacrada nava. La mea opinion personau qu’ei se los noms deus lòcs son sacrats com ac ei l’identitat de la nòsta cascada, aquò vòu díser los incas que respectèn aqueth patrimòni sacrat, o los nòstes aujòus que negocièn dab los Incas entà qu’aqueth lòc sacrat e mantengosse lo son nom pròpi e lo son caractèr sacrat.
Tornem au nom de la nòsta cascada e examinem mes endavant la soa significacion dab ua optica culturau e rituau indigèna; Peguche que vòu díser "Vaho d’aiga sacrada qui banha d’en haut": vaho qu’ei sinonim de vapor, alet, aram, sentor. Vaho en Kichwa que significa sami, samay, ashnac. Allpa samay: vaho de la tèrra qui’s produseish après la ploja e au tornar de la calor deu só; yacu samay: qu’ei èrba aromatica qui s’emplega entà netejar e purificar lo còs e l’amna, ashnac kiwa: vapor o vaho d’aiga qui produseish l’arc de Sent Martin. Vaho d’aiga sacrada, que’ns guida entà enténer e avalorar la foncion rituau, alavetz vaho qu’ei sinonim d'energia o poder deu yacumama o mair aiga, aqueth poder que’s coneish com Aya, Supay o Sinchy, que significa esperit de poder qui’s gaha durant un banh rituau realizat a un moment de lua plea o nava segon los objetius qui s’a fixat lo banhaire. Los Espanhòus que considerèn Supay com poder mauhasent .
Banhar, lo banh tà nosatis qu’ei tostemp rituau, cada còp que’u hèm tà obtiéner la guarison d’ua malautia quina que sia, malautia o mala sòrta, tanben que’s realiza entà cambiar o positivizar la mala situacion en la quau la persona e’s tròba, brembem-nos l’Armaytuta o banh rituau que’s debana la nueit deu 22 de junh dab motiu de l’Inty raimy, dab aqueth banh hidam a la mair aiga totas las nòstas situacions vivudas e atau que podem contunhar lo nòste cicle de vita de tot un an.
Tota aquera analisi explicativa que ns’amia tà la conclusion sus la significacion pregona deu nom de la nòsta comunautat "Peguche". Nosatis qu’èm hilhs de Peguche o "Hilhs de la cascada sacrada".
llakishka ushi – Centro Cultural Peguche
kunru kucha – Centro Cultural Peguche
kuraka – Centro Cultural Peguche
tumbatu – Centro Cultural Peguche
anchupay – Centro Cultural Peguche
diumenge, 16 de maig de 2010
Sury
Peguche
...e peu son mercat artesanau (notatz la banèra amerindiana)
Mès qu'ei tanben lo lòc deus talhers d'instruments de musica andina Ñanda Mañachi, entrepresa familiau fondada per José Luis Pichamba. Qu'ei un personatge, lo José. Qu'ei au còp musician, fabricant d'instruments, pintor -qu'expausè las soas pinturas dens ua galeria a París- e shaman. Qu'ei tanben lo fondator deu grop de musica andina aperat com lo talhèr Ñanda Mañachi. Que jògan en concèrt pertot, en Euròpa e enlòc mei. Qu'an grabat recentament un CD dab l'orquèstra filarmonica de Bogotà. Ñanda Mañachi que vòu díser "prestà'm lo camin" en quichua. Que'm va plan com programa!!! Aqueth sojorn que'm balha l'escadença de rencontrar musicians e de partatjar moments de musica deus bons!!! Lo lòc que m'agrada, lo monde que i ei arcuelhent, la mentalitat otavalenha e la musicalitat de la lengua quichua que'm fascinan. Las tres prumeras nueits que las me passèi a l'Hostal Aya Huma en çò de Fabian e Maria. Puish que soi estat adoptat per Octavio e Isabel. Que m'an trobat de qué m'aucupar. Que soi estat encargat d'arrevirar en francés los sits wèb de la comunautat. No's cau pas imaginar que los Otavalos viven en dehòra deu món modèrn!
E la cançon deu dia qu'ei un sanjuanito (dança emblematica deus Otavalos), titolada Mamajuana (La Joana, literaument Mair Joana) Taita Mariano: literaument, Pair Mariano.
Mamajuanata yarishpa
Tutay punyami purini
Canbaj tunuta yarishpa
Tutay punyami huacani
Canbaj tunuta yarishpa
Tucuy punyami llaquini
Taita Mariano shamushpa
Tucuy tucuy villahuarca
Cusa jichushca tianmi
Sujta huahuayuj tianmi
Chay manda mari llaquimi
Chay manda mari huacani
Adara l'arrevirada en gascon:
Soi a caminar nueit e dia,
En tot me brembar
Lo son dòç cantar
Plori nueit e dia
Nueit e dia a'm brembar.
Quan lo Mariano e arribè,
Que m'ac condè tot,
Aquera hemna dab los sons sheis mainats
Qu'estó abandonada,
Qu'ei pr'amor d'aquò que soi a'm brembar.
Qu'ei pr'amor d'aquò que soi a plorar.
E tà que la poscatz apréner e cantar a casa (la fonetica quichua n'ei pas guaire complicada), que la podetz escotar aquiu interpretada au hestenau folk de Kaustinen (Finlàndia):
divendres, 14 de maig de 2010
La vila blanca
dimecres, 12 de maig de 2010
Imbabura
En França, los departaments son soent anomenats dab noms d'arrius. En Equador, que pòrtan noms de volcans.
La montanha que’s ved au dessus d’Ibarra qu’ei lo volcan Imbabura (alt. 4630 m). Qu'ei extint. En 1878, la vila d'Ibarra qu'estó destrusida per un terratremble qui hasó 20000 mòrts.
dilluns, 10 de maig de 2010
MANIFÈST PERA LENGUA PRÒPRIA D'ARAN (Seguida)
diumenge, 9 de maig de 2010
Prumèr bilanç
Llapingacho: ua sòrta de còca de patatas dab hromatge honut deguens, suberbon.
Las sopas variadas, que son generaument excellentas.
Pescado (que cau demandar que preparen los peish a la plancha, se non los auratz frits) dab patacones -sòrta de banana frita-: excellent.
Ceviche y más ceviche, :-))).
S´ètz harts de minjar Equatorian, que podetz tostemp minjar "chez Alain".
dissabte, 8 de maig de 2010
Pic e plaqua
Aquiu las règlas de restriccion que son atau: las veituras qui an lo numèro d'imatriculacion ("la plaqua") qui s'acaba per la chifra un o dus que non deven circular per las vias de Quito lo diluns de 7ò30 a 9ò ni de 16ò30 a 19 ò (la "zona pico"). L'unica via quitenha qui escapa a la règla qu'ei l'avienguda Simon Bolivar qui traversa la vila du nord cap au sud, entà perméter aus qui passan per Quito shens arrestar-s'i de poder contunhar lo son viatge. Los qu'an ua plaqua d'immatriculacion qui s'acaba per 3 o 4 non pòden pas circular lo dimars a las òras de punta, e atau 5 o 6 peu dimèrcres, 7 o 8 peu dijaus, 9 o 0 peu divendres. E se circulatz quan non n´avetz pas lo dret, l'esmenda qu'ei 80 dolars e la vòsta auto qu'ei confiscada 24 òras. Se recidivatz, l'esmenda que puja a 120 dolars e l'auto qu'ei confiscada tres dias. E s'i tornatz encara un tresau còp, l'esmenda que puja enqüèra tà aténher 240 dolars e l'auto qu'ei confiscada 5 dias. Pro dissuasiu, vertat? Dilhèu que caleré aplicar ua règla parièra a Tolosa. Mès prumèr, organizar transpòrts collectius de qualitat que cau. A Quito que i a los bus e lo troleibus, dab quauques parcatges per las autos aus grans terminus de la periferia. Totun, los Quitenhs que demoran esceptics sus las virtuts de la mesura, que´s planhen deu feblèr deu sistèma de transpòrt public:
MANIFÈST PERA LENGUA PRÒPRIA D'ARAN
Non pensi pas que sia un pur azard que lo messatge seguent de Na Maria sia dedicat precisament a la causida de la varietat oficiau per la tresau lengua oficiau a Catalonha. Substituir l´aranés peu lengadocian n'ei pas melhor que substituir l´aranés peu catalan, pensi jo. L´aranés n´ei ni catalan, ni lengadocian mès gascon. Occitan, òc, mès aranés. Aquiu que n´avetz lo tèxt deu manifèst publicat per Na Maria:
MANIFÈST PERA LENGUA PRÒPRIA D'ARAN
Era tramitacion parlamentària deth “Projècte de Lei der Aranés” ei un hèt istoric entà Aran. Era aprobacion d’aguest projècte de lei a de supausar entar aranés, occitan d’Aran, era oportunitat de superar ua situacion plan preocupanta que l’amie entara sua desparicion.
Totun, e pr’amor des notícies publicades enes mieis de comunicacion e des declaracions realizades per part de diuèrsi collectius e persones, e des contunhes mòstres de confusion sus era oficialitat dera lengua, d’ençà era aprobacion der Estatut d’Autontomia de Catalonha de 2006 es signants d’aguest manifèst volem, de manèra unanima, fixar es punts que seguissen:
• Aran reconeish era sua occitanitat culturau e lingüistica. Er aranés ei era varietat der occitan pròpria d’Aran e de Catalonha.
• Aran defen era unitat dera lengua occitana.
• Era lengua occitana non dispause actuaument de cap “occitan estandard o referenciau”, acceptat peth conjunt deth territòri lingüistic occitan ne pes institucions corresponentes, e per tant son aguest territòri e aguestes institucions es que determinaràn d’amiar entà dauant eth procès de convergéncia.
• Eth Parlament de Catalonha a de preservar es drets des ciutadans e ciutadanes de Catalonha, en aguest cas, des ciutadans e ciutadanes deth sòn territòri que parlen aranés.
• Correspon ath conjunt d ’Occitània crear era autoritat lingüistica de referéncia.
• Era varianta der occitan qu’ei oficiau en Catalonha ei er aranés.
• Es recorsi de tot tipe e mieis economics qu’era Generalitat de Catalonha, o d’auti poders publics de Catalonha, acòrden méter a disposicion dera recuperacion, promocion, normalizacion e trabalhs sus era unitat o unificacion dera normativa dera lengua occitana en generau, o aqueri adreçadi a arténher un occitan “estandar o referenciau” an d’èster liuradi o canalizadi a trauès, o en estreta collaboracion, damb eth Conselh Generau d’Aran e es Institucions academiques araneses. Atau donc, damb aguesta lei era Generalitat de Catalonha a d’ajudar a convertir a Aran, a trauès des sues institucions publiques en caplòc dera labor que se volgue amiar a tèrme ena Occitània de dehòra de Catalonha.
Aran demore qu’es representants deth Parlament de Catalonha sàpien escotar era demana des ciutadanes e ciutadans d’Aran, que tanben ne son de Catalonha, en tot hèr a prevàler era responsabilitat e era coeréncia, e confie que saberàn amiar entà deuant ua lei tant importanta entath futur dera lengua pròpria d’Aran.
divendres, 7 de maig de 2010
M´han trobat!
Hola Joan,
Estem al Carrer Mallorca N24-282 entre l'Avinguda Coruña i el Carrer Guipuzcoa.
Si vols posar-te en contact amb nosaltres ho pots fer escribint a casalquito@gmail.com o trucar al 250 2517.
Fins aviat!
Sergi
La Tía Elí
Dimars, qu'anèi visitar Tía Elí.
Doña María Elisa Mosquera de Carvajal qu'ei Tía Elí per jo enqüèra que lo grad de parentatge qui ns'uneish remonta au paleolitic o quasi. Que demora dens lo barri de la Magdalena, au pè de la colina deu Panecillo (arren a véder dab la fòto de dessús, mès la fòto que m'agrada). La tia, que l'avèvi avuda au telefòn, que semblava contenta de m'audir e que m'avèva amenaçat de m'arrenegar definitivament se non passavi pas a visitar-la. Lo darrèr còp qu'ac hasói qu'èra...en 1976, mentre qu'èri de passatge a Quito, en rota enter Lima e Bogotá. Aparentament, non m'avèva pas desbrombat.
Jo que'm sovienèvi d'ua hemna sharmanta e drin batalaira. Mei de trenta ans après, qu'èra autant escricada, sharmanta e batalaira com autes còps. Dab la Tía Elí, n'as pas besonh de parlar tròp. Que parla per dus.
Qu'èra la tresau hilha - la mei joena- de la familha Mosquera y Hurtado, originària de Popayán en Colómbia. Mariá Elisa qu'avèva esposat Carlos Carvajal, un Equadorian de Guayaquil rencontrat a Bogotá. L'avèva seguit en Equador. Com era non soportava pas lo caumàs de Guayaquil, a la còsta pacifica, que s'èran installat a Quito. Qu'an avut tres mainats : Carlos junior (dit Carlito), Ricardo e ua hilha, María Teresa.
Durant lo repèish, excellent, que sajèi de'm har explicar lo conflicte deu projècte de la Lei de Aguas contra la quau las associacions indigenas e los paisans e manifestavan dab violéncia en bèth voler sequestrar los deputats deguens lo parlament. Que i tornarèi.
dijous, 6 de maig de 2010
El hotel boutique
L'hotel boutique Plaza Sucre: de fòrça bon rapòrt qualitat-prètz se podetz conseguir lo prètz promocionau ( 60 dollars per nueit per ua crampa dòbla, sia mens de 50 euros, qu'avèvi arreservat per l'internèt via un sit de reservacion d'otèls, se non qu' ei lo doble se reservatz a l'otèl directament, que hè car), qu'aucupa un ostau coloniau renovat, en plen center-vila istoric. En las crampas, que i a la tv, de segur, e que i a un canau on e passan en bocla precisament aquera video, com entà sajar de convénce't qu'as pas hèit ua coneria en instalar-t'i, a l'hotel boutique Plaza Sucre!!!
Los prumèrs dias a Quito que son tostemp un pauc de mau víver quan arribas directament d'Euròpa: lo descalatge orari e l'altitud (près de 3000 m), aquò n'ajuda pas a't sentir plan. Mas bon, l'otèl qu'ei plasent e Quito que m'agrada hèra. Qu'ei ua vila magnifica.
A mei, qu'an la wifi e jo qu'èi portat lo men i-book tà comunicar dab lo mond ;)). Mès l'otèl qu'ei ua solucion provisòria: n' i demorarèi pas. Que'm cau trobar ua crampa en çò d'un abitant.
dimecres, 5 de maig de 2010
A la recèrca de la palmèra de Quito
Dens lo claustre deu convent San Francisco (ara un musèu), que n'i a exemplars deus bèths (la palmèra mei petita de dreta qu'ei ua washingtonia).
Que's pòt véder un joen exemplar de P. cocoides, au hons:
N'i a tanben près de la catedrala on ei enterrat Sucre:
...E a la plaza grande:
Aquò ei lo palai de l'arquevescat, non s'i pòt pas véder nada palmèra de Quito:
mès que s'i podem restaurar:
En particular qu'i podem minjar un ceviche deliciós e pas tròp car dens ua cevicheria e pescaderia de las bonas: Pedro y Pablo.
En Occitània, que's cultiva l'espècia boliviana Parajubaea torallyi, mès son pas comuns, n'i a dus exemplars dens un jardin privat a Vic La Gardiòla (Eraut).


text:
Eocèn
L'Eocèn es una epòca geologica de la Tèrra, la segonda del periòde Paleogèn en l'Èra cenozoïca. Compren lo temps entre la fin del Paleocèn (fa 55,8 ± 0,2 milions d'ans) e lo començament de l'Oligocèn (fa 33,9 ± 0,1 milions d'ans). Lo nom d'Eocèn, definit pel britanic Charles Lyell, proven dels mots grècs eos (ἠώς, 'alba') e kainos (kaιvός, 'nòu'), en fasent referéncia a l'aparicion dels òrdres modèrns de mamifèrs pendent aquesta epòca. Coma per fòrça autres periòdes geologics, los estrats que delimitan aqueste periòde son plan identificat, e mai qu'aguèssen pas pogut èsser datats amb totala precision.
Subdivisions[modificar | modificar la font]
Paleografia[modificar | modificar la font]
Pendent aquesta epòca se formèron qualques unas de las cadenas de montanhas mai importantas del mond, coma los Alps o Imalaia
Clima[modificar | modificar la font]
Pendent aquesta epòca aguèron luòc de cambiaments climatics importants coma lo maximal termic del Paleocèn-Eocèn, qu'aumentèt la temperatura de la planeta e marquèt lo començament d'aquesta epòca geologica, l'eveniment Azolla, un refrescament global que provoquèt las primièras glaciacions, L'Antartida comencèt lo periòde entornejat de bòsques tropicals, e o acabèt amb l'aparicion de las primièras calòtas polaras. Existisson una multitud de jaciments paleontologics en divèrses luòcs del mond que confirman aquestes faches, coma lo jaciment de Messel, en Alemanha, o la Formacion Green River, en America del Nòrd.
Vida animala[modificar | modificar la font]
Las ausèls predominavan sus tèrŕa e los primièrs cetacèus comencèron son desvolopament en mar. En mai, l'espècia de sèrp mai granda qu'a existit data de l'Eocèn, e se produsiguèt una granda expansion e diversificacion de las formigas. D'eveniments d'escantiment massís coma la Grande Coupure, que marca la fin de l'Eocèn.


text:
Tergnier
Tergnier es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Ciutat situada a una trentena de quilomètres a l'oèst de Laon, en la vallée de la Oise, a la jonction de divèrsas linhas de camin de fèrre, aital coma a aquela del canal lateral a l'Oise, del canal de la Sambre a l'Oise e del canal de Sant-Quentin.
La municipalitat es accessibla pel autoroute A26 e es desservie per la nacionala 32. Dispausa d'una parca ferroviaire.
Ville située à une trentaine de kilomètres à l'ouest de Laon, dans la vallée de l'Oise, à la jonction de plusieurs lignes de chemin de fer, ainsi qu'à celle du canal latéral à l'Oise, du canal de la Sambre à l'Oise et du canal de Saint-Quentin.
La commune est accessible par l'autoroute A26 et est desservie par la nationale 32. Elle dispose d'une gare ferroviaire.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Las investigacions laboriosas, per trobar las originas, modèstes, de la municipalitat[1], van pas pas al delà de l'archiu de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle[2].
Les recherches laborieuses, pour retrouver les origines, modestes, de la commune[3], ne vont pas au-delà des archives du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle[4].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Amb la fin de facilitar la lectura d'aquel article, la toponymie utilizada per designar de luòcs ancians es aquela d'uèi
- ↑ La presentacion istorica es fòrça largament sortida dels trabalhs del mètge N. Cerf, Ancian cònsol, e del conselhièr municipal Darly.
- ↑ Afin de faciliter la lecture de cet article, la toponymie utilisée pour désigner des lieux anciens est celle d'aujourd'hui
- ↑ La présentation historique est très largement issue des travaux du docteur N. Cerf, ancien maire, et du conseiller municipal Darly.
- Paginas utilizant d'arguments duplicats dins los apèls de modèl
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Ortografia de verificar
- Portal:Comunas/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Categoria Commons amb ligam local identic sus Wikidata
- Article utilizant lo modèl Commonscat
- Pagina utilizant Commonscat sens afichatge personalizat
- Comuna d'Aisne


text:
Sector de l’auta val Ròia anexat a la Republica de França despui dau 1947. Castèl e vila anciana de Tenda, avansh o còl de...
Laus dins l’auta valaa de Vesubiá, dins lo Pargue dal Mercantor. Luec de passeaas interessantes per los amoroses de la...
Tocant la ciutat de Marselha au nòrd e s’esperlongant fins au Plan dei Cucas, Alaud e Aubanha, la Montanha de l’Estela presenta una vegetacion de garriga tipica de baissa Provença. Estent sa pausicion, lei vistas despuei l’Estela sus lo país de Marselha son espectaclosas. Lo sòm de l’Estela es amb 790 mètras lo ponch mai naut de la comuna de Marselha....
Sorrom Borrom a Gavarnia
...
Luec simbolic dau Lemosin
L’aleia que monta au Puei Gerjant es environada de vielhs faiards, grands, torçuts, que semblen a daus animaus, daus monstres, çò que ven joslinhar lo costat un pauc misteriós de l’endrech. En efiech, lo Puei Gerjant es dempuei daus segles un luec de culte pagan, au mens dempuei que los gales l’i venián festejar l’equinòxa. Son nom ven d’alhors de Gargan, lo gigant filh de Belenos e Belisama, popularizat mai tard per Rabelais en Gargantuà, e tot plen de legendas corren sus aqueu luec vengut simbeu dau Lemosin. En naut dau Gerjant trobem una chapela, consacrada a Nòstra Dama dau Bon Secors. Es pas tant vielha que semblariá : segle 19, nonmàs. La crestianizacion tardiera de l’endrech a, vist l’estat de roina de l’edifici, pas tant reussit qu’aquò. Lo Gerjant es conegut tanben a causa d’una famosa batalha que i aget luec, menada per lo tant famós Guinguoin, una...
Amontanhada a l'Aubisca
...
Chasteu, Edifici religiós, Festenau, Montanha, Museu, Parc naturau, Vilatge d'interès
Laca, Montanha, Parc naturau
Montanha
Montanha
Montanha
Montanha


text:
Arriban notícias estonantas de la comunautat scientifica internacionala. Nòus estudis confirman que la pèrta actuala de glaç artic poiriá afectar e plan la circulacion maritima del corrent de l’Atlantic Nòrd. E aquò poiriá èsser una vertadièra catastròfa per lo clima mondial.
Un nòu estudi es estat fach per de recercaires de las universitats de Yale (Estats Units) e Southampton (Reiaume Unit). Es estat descobèrt que la transformacion actuala que patís lo glaç artic poiriá plan afectar lo clima de la planeta tota en tot cambiar lo corrent atlantic del nòrd. Una notícia fòrça inquietanta.
Segon totes los estudis scientifics, lo corrent maritim de l’Atlantic Nòrd es un corrent que marcha de sud a nòrd fins l’ocean atlantic e qu’a una partida superiora d’aiga mai salada e cauda. Aquel corrent es clau en la determinacion regionala e globala del clima sustot europèu. Un cambi en las sieunas caracteristicas ja foguèt descrich dins lo filme “The Day After Tomorrow”.
Una pensada marrida
Fins uèi èra pensat que se lo corrent èra mens fòrt lo glaç creisseriá. Mas los scientifics qu’an realizat aquel estudi, publicat ara al jornal Nature Climate Change, alèrtan que se la massa de glaç artica càmbia aquò, poiriá plan cambiar las caracteristicas d’aquel corrent oceanic. E aquò poiriá, al còp, tanben provocar un cambi total dins lo clima de la planeta.
Los autors de l’estudi, Florian Sévellec, de l’Universitat de Yale e Alexey Fedorov, tanben d’aquela universitat, an volgut avisar que lo corrent oceanic atlantic del nòrd es pas tant estable cossí se pensava e que “la pèrta de glaç dins l’ocean artic pòt arribar a afectar environamentalament e plan aquel corrent”.
“Avèm pogut restacar la massa de glaç artica e la circulacion oceanica del corrent de l’Atlantic Nòrd – çò diguèt Wei Lu, de l’Universitat de Yale-. Aquò es un fach nòu e après trobar aquela connexion avèm volgut avisar la comunautat scientifica internacionala qu’aquò es un dangièr real”.
Per ansin los recercaires d’aquel estudi an trobat aquela relacion en tot far simulacions informaticas. Totas confirman la nauta sensibilitat de la circulacion oceanica d’aquel corrent e cossí la pèrta de glaça artica actuala pòt arribar a afectar la sieuna salinitat e temperatura en la sieuna superfícia.
“Segon las experimentacions fachas – çò confirmèt Fedorov – poiriá aver fins a un 50% de pèrta de fòrça en lo corrent per la disminucion actuala que patís lo glaç de l’ocean artic. Aquò seriá arribar a l’escrancament total del corrent en paucas decadas”.
De mai, los recercaires ja an volgut avisar que los cambis en la massa totala de glaç artic ja provocant cambis uèi lo jorn en lo corrent maritim de l’Atlantic Nòrd e qu’aqueles serián fòrça mai grands en paucas annadas. “La pèrta de glaç actuala es la melhor manièra d’arrestar la fòrça de la circulacion del corrent oceanic de l’Atlantic Nòrd e tanben la mai rapida – çò diguèt Sévellec – e aquò es fòrça inquietant”.
Serián doncas de cambis environamentals en un nivèu tan grand qu’es malaisit poder o imaginar. Esperam que l’umanitat reaccione pro rapid per arrestar aquela pèrta de glaç que, segon la sciéncia poiriá cambiar lo clima de la Tèrra lèu lèu.
Christian Andreu*
*Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm.


text:
Liure escambi
Lo liure escambi (var. libre escambi) es un principi qu'a per tòca de favorizar lo desvelopament del comèrci internacional levant las barrièras doanièras tarifàrias e non tarifàrias e las reglamentacions nacionalas susceptiblas de restrénher l'importacion dels bens e servicis. Al sens estricte, la nocion ne s'espandís pas als movements dels trabalhors o dels capitals[1]. S'opausa al protectionisme e al mercantilisme.
Lo fondament d'aquel sistèma repausa dins la teorias economicas classicas de la division del trabalh entre las diferentea nacions (division internacionala del trabalh) e de l'avantatge comparatiu. Sa finalitat essent en principi d'aumentar la riquesa de caduna de las nacions qu'i concorisson, contribuís a aumentar lo volum, la poténcia e la profitabilitat del sector del comèrci e del negòci internacional al respècte dels sectors productius, subretot locals e alimentaris.
Somari
- 1 Istoric
- 2 Debats contemporanèus sul liure escambi e lo proteccionisme
- 2.1 Lo liure escambi es istoricament un factor de creissença?
- 2.2 Ef!èchs del comèrci internacional sus l'environament
- 2.3 Una causa de caunatge?
- 2.4 Percepcion presenta
- 3 Oposicions correntas al subjècte del liure escambi
- 4 Notas e referéncias
- 5 Vejatz tanben
Istoric[modificar | modificar la font]
Plaça del liure escambi dins lo comèrci internacional[modificar | modificar la font]
Istoricament, lo liure escambi es una raretat excepcionala. Cada Estat se definís entre autre per sas frontièras e l'existéncia de taxas e totas menas de reglaments especifics al subjècte de l'importacion e l'exportacion, erigissent fòrça barrièras. La pensada economica rudimentària animant los dirigents dels ancians Estats los mena a preferir sempre, entre dos bens similaes, aquel realizat per lor nacion a aquel d'importacion. Forçar los estrangièrs a obrir lor comèrci, bassar lors barrièras e lors drechs de doanas, e al meteis biais gardar las lors, es una politica ordinara de relacions internacionalas, possiblament piejat per la menaça militara o obtenguda a l'eissida d'una guèrra. Du fach aquelas practicas, lo comèrci internacional pòt consistar per una partida notabla en contrebanda, contornament illegal de las règlas sus las importacions, tan mai rendable qu'aquelas règlas son mai costosas.
Lo liure escambi es donc en practica que lo fruch rare e limiaté (portant mai sovent que sus unes bens) d'acòrdis internacionals, ont los estats acceptan de mermar en tot o partida los tractaments especifics qu'aplican a las merças etrangièras e que los andicapan sus lor mercats.
- tractats inegals impausats a une nction mai flaca per una nacion mai fòrta, forçant la primièra a admetre los bens produchs per la segonda;
- tractats bilaterals de reciprocitat comerciala entre dos païses amics, per una quantitat mai o mens granda de bens;
- e, dins l'encastre de la globalizacion modèrna, d'acòrdis multilaterals negociats al nivèl de l'organisme mondial ad hoc: l'OMC;
- zonas de liure escambi, quand lo tractat de liure escambi implica mai d'un país e tòca à l'ensemble dels bens (possiblament amb d'excepcions per unes bens).
Aquela presentacion mòstra que la proteccion nacionala coma esssent la norma e lo liure escambi coma l'excepcion, çò que correspond a la realitat istorica. Mas los acòrdis de liure escambis son necessaris sonque los Estats an d'en primièr erigits de barrièras. Alara se pòt pensar que lo liure escambi es al contrari l'estat natural de l'economia, abans qu'intervenga l'Estat.
Per Cordell Hull[2] lo ministre de Franklin Delano Roosevelt en fòrça granda partida a l'origina del retorn al liure escambi après la Segonda Guèrra Mondiala, s'agís del principi de nondiscriminacion aplicada al comèrci de bens e servicis
L'Acòrdi general suls tarifs doanièrs e lo comèrci (GATT), signat en 1947, realizat a la sortida de la guèrra la matritz d'un comèrci internacional confòrme al principi de liure escambi. En 1995, l'Organizacion Mondiala del Comèrci (OMC) succedís al GATT
Istorica de la teoria[modificar | modificar la font]
Genèsi[modificar | modificar la font]
La primièra analisi rigorosa del liure escambi[3] es deguda a Henry Martyn dins Consideracions sul comèrci amb las Índias orientalas (1701); dina la prefàcia, avertís: « gaireben totas las idèas dins aquelas òbras son directament oposadas a las opinions recebudas. » Martyn s'opausa a l'encòp al monopòli de la Companhia neerlandesa de las Índias orientalas e a las restriccions sus las importacions de bens manufacturats venent l'Índia. Explica que la libertat de comèrci merma la renda de las merças ja establits, e aumentar lo volum al benefici de la nacion tota entièra. Martyn es tanben lo primièr a aplicar lo principi de la division del trabalh al comèrci internacional.
En 1720, Isaac Gervaise esciu Lo sistèma o la teoria del comèrci del mond (The System or Theory of the Trade of the World), e emplega lo principi del còst d'oportunitat per metre en dobte la capacitat de l'intervencion de l'Estat a aumentar la riquesa nacionala.[4]. Aplicat al comèrci internacional, conclutz qu'aquel principi mena las manufacturas protejadas à s'espandre al delà de lors capacitats naturalas, al prejudici de las autras activitats.
Al sègle XVIII, los fisiocrats franceses considèran qu'una politica avent per tòca de mermar lo prètz de las denadas agricòlas per promòure las manufacturas — coma los veson unes mercantilistas — menariá a la roïna[5].
En 1764, André-Timothée-Isaac de Bacalan (1736-1769) publica Paradòxes filosofics sus la libertat del comèrci entre las nacions[6].
Adam Smith e lo modèl classic[modificar | modificar la font]
Adam Smith fonda las basas de l'analisi economica modèrna en 1776 amb sas Recercas sus la natura e las causas de la riquesa de las nacions. Dins lo libre IV, introduch un critèri nòu d'evaluacion d'una politica economica: son impacte sul revengut real del país (idèa que tornan ara jos la forma del produch interior brut).
- « Per avantatge o ganh, vòli pas dire un aument dins la quantitat de l'aur e de l'argent del país, mas un aument dins la valor escambiabla del produch annadièr de sas tèrras e de son trabalhl, o ben un aument dins lo revengut de sos abitants. »[7]
Amb aquel critèri, se pòt pas sonque evaluar l'impacte d'una politica protectionista se limitant simplament a l'estudi de l'emplec e de la produccion del sector protegit. Atal,
- « I a pas de dobte qu'aquel monopòli dins lo mercat interior done sovent un grand encoratjament a l'espècia particulara d'industria que'n gausís, e que sovent capvire cap a aquel genre d'emplec una partida del trabalh e dels capitals del país, mai granda qu'aquela qu'auriá estat emplegada sens aquò. - Mas çò qu'es benlèu pas tan evident, es de saber se tend a aumentar l'industria generala de la societat, o a li donar lo cap mai avantatjós. »
Cossí l'optimizacion del revengut nacional se realiza? Smith respond que s'agís del resultat de l'agregacion de decisions individualas:
- « (...) cada individú qu'emploie son capital à faire valoir l'industrie nationale, tâche nécessairement de diriger cette industrie de manière que le produit qu'elle donne ait la plus grande valeur possible. »
La decision de començar amb l'estrangièr es pas naturala, e ven pas que dels beneficis esperats:
- « (...) cada individú assag d'emplegar son capital tan près d'el qu'o pòt e, en consequéncia, tan qu'o pòt, assag de far valer l'industria nacionala, mai que pòsta ganhar atal los beneficis ordinaris que rendon los capitals, o gaire mens. Atal, a egalitat de beneficis o gaireben, tot mercand gaireben preferarà naturalament lo comèrci interior al comèrci estrangièr de consomacion, e lo comèrci estrangièr de consomacion al comèrci de transpòrt. »
Conclutz, dins un dels passatges mai celèbres de l'istòria de la pensada economica, qu'una « man invisibla » mena a orientar la cerca de l'interés personal dels individús cap a l'interés general:
- « Mas lo revengut annadièr de tota societat es sempre precisament egal a la valor d'escambi de tot lo produch annadièr de son industria, o puslèu es precisament la meteissa causa qu'aquela valor d'escambi. Per consequéncia, per que cada individú assage, tant que pòt, 1° d'emplegar son capital a far valer l'industria nacionala, e - 2° de dirigir aquela industria de biais a li far produire la mai granda valor possibla, cada individú trabalha necessariament a far y-tan grand que possible le revengut annadièr de la societat. De vertat, son intencion, en general, es pas alara de servir l'interés public, e quitament sap pas fins ont pòt èsser util a la societat. Preferissent lo succés de l'industria nacionala a aquel de l'industria estrangièra, pensa pas mai qu'a se donar personalament una seguretat mai granda; e dirigissent aquela industria de biais que son produch aja una valor mai granda possibla, pensa pas qu'a son pròpri ganh; per aquò, coma dins fòrça autres cases, es menat per una man invisibla a realizar un tòca fin qu'entre pas jamai dins sas intencions; e es pas totjorn çò qu'i a de mai marrit per la societat, qu'aquela tòca entre pas jamai dins sas intencions. Tot ceracant sonque son interés personal, trabalha sovent d'una biais fòrça mai eficaç per l'interés de la societat, que s'aviá realament per tòca d'i trabalhar. Ai pas jamai vist qu'aqueles que vòlon, dins lors entrepresas de comèrci, a trabalhar pel ben general, ajan fach fòça de bonas causas. Es verai qu'aquela bèla passion es pas fòrça comuna d'entre los mercands, e que caldriá pas de longs discors per los ne garir. »[8]
Smith envisatja doas excepcions al principi de liure escambi:
- « Lo primièr, es quand una mena particulara d'industria es necessària a la defensa del país ».
- « Lo segond cas ont serà avantatjós, en general, de metre quina carga que siá sus l'industria estrangièra per encoratjar l'industria nacionala, es quand lo produch d'aquela es d'esperel encargat de quin impòst que siá dins l'interior. Dins aquel cas, paréis rasonable d'establir un tan impòst sul produch de la meteissa mena, vengut de fabrica estrangièra. »
L'avantatge comparatiu[modificar | modificar la font]
Seguent Smith, los economistas de l'Escòla classica desvelopan sas idèas e enforçan la presomption que lo liure escambi permet a un país d'obtenir una quantitat de bens superiora a çò que poiriá produire d'esperel[9]. Robert Torrens e David Ricardo contunhan lo desvelopament d'aquela teoria introdusent la nocion d'avantatge comparatiu entre 1815 e 1817, que permet de mostrar[10] que pas cap de país a besonh d'èsser « lo melhor » per poder obtenir de ganhs a l'escambi. En efièch, dins un contèxte de liure escambi, cada país, se s'especializa dins la produccion ont dispausa de la productivitat mai fòrta o mendra, comparativament a sos partenaris, aumentar sa riquesa nacionala. Aquela produccion es aquela per que tenon un « avantatge comparatiu ». Segon Paul Samuelson (prèmi Nobel d'Economia en 1970), s'agís de l'exemple melhor d'un principi economic indenegable mas contra l'intuicion de personas intelligentas[11].
Los tèrmes de l'escambi[modificar | modificar la font]
Entre 1833 e 1844, Robert Torrens torna pauc a pauc sus sas posicions al respècte del liure escambi, e desvelopa lo primier argument « modèrne » contra lo liure escambi: lquand un país pòt agir suls tèrmes de l'escambi (per exemple, a causa qu'es « gròs », o que ten un monopòli), alara pòt causir un nivèl de drechs de doana optimal, que maximiza los tèrmes de l'escambi en sa favor. Torrens ne deduisís que la politica mai desirabla es alara d'exigir la reciprocitat comerciala: adoptant unilateralament lo liure escambi, un país s'expauda a la « captura » d'una partida dels sieus ganhs a l'escambi per los sieus partenaris. Provòca una polemica viva, fins a que John Stuart Mill trenca en sa favor[12] analisant los mecanismes de determinacion dels tèrmes de l'escambi. L'argument de Torrens serà enseguida afinada, fins a la version publicada per Harry Johnson en 1950[13], que dona una formula matematica precisa de determinacion del nivèl optimal dels drechs de doana en foncion de l'elasticitat de la corba d'ofèrta de l'estrangièr. Fins alara, l'objeccion de Torrens demora l'estòrça mai seriosa al principi de liure escambi[14].
Las industrias naissentas[modificar | modificar la font]
Dins son Rapòrt sus las manufacturas (1791), lo Secretari al Tresaur american Alexander Hamilton mòstra una autra objeccion seriosa: daissada sola, l'industria americana es pas en mesura de far concuréncia sus lo sieu territòri l'industria britanica, a causa de son manca d'experiéncia e de saber far. Hamilton prepausa d'aparar un temps las industrias naissantas, de preferéncia amb de subvencions. En 1834, l'Escocés John Rae contunha l'analisi d'Hamilton, e prepausa de metòdes per favorisar lo transferiment de tecnologia venent de l'estrangièr. Friedrich List, qu'èra exiliat als EUA de 1825 a 1832 ont foguèt influenciat de la tradicion protectionista d'Alexander Hamilton, James Madison e Andrew Jackson, publica en 1841 Das Nationale System der Politischen Ökonomie (Sistèma nacional d'economia politica), que rebuta l'analisi classica al benefici de l'analisi istorica, e populariza lo principi de proteccion de las industrias naissentas (o "proteccion de las industrias dins l'enfança") per de barrièras doanièras, que nomena « proteccionisme educator ».
Se List conéis un grand succés popular, son analisi, entierament fondada sus de precedents istorics e sens la mendre avançada teorica[15], convenç pas los economistas. Encara es John Stuart Mill que legitimiza la « doctrina de las industrias naissentas » dins sos Principis d'economia politica (1848). Sa caucion encontra una franca oposicion pendent las decenias seguentas (Alfred Marshall parla de « son sol mancament de plànher als principis sanitoses de la rectitud economica»[16], Lo quita Mill deplòra que los protectionistas exagerisson fortament la portada de sa doctrina, e acaba per la renegar parcialament en 1871. La doctrina ven pasmens mai sovent acceptada al començament del sègle XX coma una excepcion teorica legitime al principi de liure escambi, malgrat lo flòsc de sas ipotèsis, e la dificultat a la transposar dins una politica industriala concrèta. L'analisi modèrne de la doctrina de Mill repausa sus l'estudi de las mancas del mercat per determinar quin tipe d'intervencion publica serà mai eficaça. Atal, James Meade conclutz que l'intervencion doanièra es pas justificada: s'una entrepresa es capabla a tèrme de venir rendabla, sempre seràn d'investisseires per li balhar los fons necessaris, a condition que los mercats dels capitals sián eficients. Et, se son pas, la metòde d'intervencion preferabla seriá de corrigir aquela quita manca, puslèu que d'impausar de restriccions sul comèrci[17]. Se desapareguèt pas, la doctrina de las industrias naissentas perdèt una granda partida de sa retribucion, e es pas mai considerada coma un pur problèma de comèrci internacional.
Los rendements creissents[modificar | modificar la font]
En 1923, Frank Graham s'ataca a un autre cas[18], que li poiriá justificar una proteccion permanenta, aquel dels rendements creissents. Utilisa l'exemple de dos païses que produson de relòtges de blat. Se la produccion industriala (los relòtges) tòca de rendaments creissents alara que la produccion agricòla (lo blat) es somés a de rendaments descreissents, un país que s'especializa dins l'agricultura s'expusa a una erosion ineluctabla dels tèrmes de l'escambi, e de las barrièras doanièras permanentas sus las importacions industrialas ven alara preferibles al liure escambi.
L'an seguent, Frank Knight tròba una manca màger dins lo rasonament de Graham: explica pas l'origina de las economias d'escala, e subretot fa pas de diferéncias entre economias intèrnas o extèrnas a la firma. Mas, s'agís d'economias intèrnas, so per natura incompatiblas amb l'equilibri concurrencial, perque dins aquel cas una sola firma acaba per tot produire e ven un monopòli.
En 1937, Jacob Viner aprigondi l'estudi del cas de las economias extèrnas. Mòstra que l'interés de la proteccion depend de s'aquelas venon de la talha de l'industria mondiala o de l'industria nacionala. Pren l'exemple dels rendements creissants dins l'industria dels relòtges, e supausa qu'aqueles dependon de las aisinas de fabricacion: se lo liure escambi existís per aquelas aisinas, alara los productors de relòtges benefician de rendements creissents donats per las aisinas, quitament se son totjorn mens nombroses a l'interior del país. Se cal pas alara de los aparar. Introduch tanben la distinccion entre economias d'escala « tecnologicas » (la foncion de produccion de cada firma es atribuida directament per la produccion de l'industria) e « pecuniàrias » (es atribuida per de productors en amont o en aval). Lo cas de las economias d'escalas pecuniàrias es, en tanben, incompatible amb l'equilibri concurrencial. Los ipotèsis de Graham venon fòrça mermadas, Viner conclutz que lo modèl de Graham val « pas melhor qu'una curiositat tecnica ».
Adam Smith fonda las basas de l'analisi economica modèrna en 1776 amb sas Recercas sus la natura e las causas de la riquesa de las nacions. Dins lo libre IV, introduch un critèri nòu d'evaluacion d'una politica economica: son impacte sul revengut real del país (idèa que tornan ara jos la forma del produch interior brut).
Debats contemporanèus sul liure escambi e lo proteccionisme[modificar | modificar la font]
Segon sos defensaires, los efièchs del liure escambi son semblables a aqueles del progrés tecnic: favorisa de long tèrme lo desvelopament economic general e permet d'obtenir una melhora eficacitat accelerant l'utilizacion optimala dels factors de produccion per l'especializacion geografica de cada país (veire avantatge comparatiu). Coma lo progrés tecnic, lo liure escambi pòt provocar la desaparéisson d'unes emplecs, mas los beneficis que dona permeton de compensar sas victimas, de biais que lo resultat global pòt èsser ganhant-ganhant.
Pels détractors, presicant l'intervencionisme o lo proteccionisme, lo liure escambi provòca de còsts d'ajustament (en tèrmes d'emplecs, d'activitats, eca.) als tusts creats per l'obertura sul mercat exterior. Provòca atal l'apareisson d'una constrencha exogèna sus las politicas economicas nacionalas, que venon mai dificilas de menar per cercar a mermar lo caumatge. Fin finala, de categorias socialas pòdon èsser desfavorizadas per una liberalizacion dels escambis.
Lo liure escambi es istoricament un factor de creissença?[modificar | modificar la font]
Cossí l'optimizacion del revengut nacional se realiza? Smith respond que s'agís del resultat de l'agregacion de decisions individualas:
La decision de començar amb l'estrangièr es pas naturala, e ven pas que dels beneficis esperats:
Al sègle XIX[modificar | modificar la font]
Segon Paul Bairoch (Mites e paradòxes de l’istòria economica, 1994), lo liure escambi constituiguèt una excepcion dins l’istòria economica del sègle XIX, la règla demorant lo proteccionisme. Se la pensada economica es de segur orientada cap al liure escambi tot lo long del sègle, lo mond industrializat de 1913 es semblable a aquel de 1815: « un ocean de proteccionisme enrodant unas iletas liberalas. », levat l'exepcion notabla del Reialme Unit, e d’una corta parentèsi de liura escambi en Euròpa entre 1860 e 1870. Al contrari, « lo tèrç mond èra un ocean de liberalisme sens ileta protectionista », los païses occidentals impausant als païses colonizats e quitament a aqueles politicament independents dels tractats dichs « inegals » obligant a la diminucion de las barrièras doanièras.
lFin finala sol lo Reialme Unit auriá fa benefici del liure escambi que disposava d’una avança tecnologica de per abans aquerida que li permetava de s’impausar suls mercats mondials. Al contrairi, lo rèste d’Euròpa vesèt la Granda Depression (1873-1896) se debanar al meteis moment ont los drechs de doanas èran al mai bas, puèi lo retorn al protectionisme auriá provocat un retorn de la prosperitat.
Tanben se pòt destriar dos exemples oposats. Los EUA qu'an practicat un proteccionisme sens concessions coneguèron de taus de creissença d'entre los mai nauts al mond après la guèrra de Secession (qu'opausa d’autra part un Sud liure escambista al Nòrd protectionista). Al contrari lo tèrç mond podèt pas se desvelopar e unes païses patiguèron del liure escambisme impausat per las poténcias occidentalas. En Índia per exemple, colonia britanica, desapareguèt un artesanat textil fòrça desvelopat a causa del comèrci impausat per la Granda Bretanha qu'aviá renonciat a unas de sas culturas en favor del desvelopament de l’industria cotonièra.
Se pòt pasmens far d'objeccions a aquela analisi:
- Los païses protectionistas gaireben totes ensagèron d'aumentar mai possible la talha de lor mercat, çò que ne ven fin finala a agrandir los espacis geografics ont los produchs viatjan sens entravas. Alemanha se realizèt per la basa d’una union doanièra, lo Zollverein, en 1834, alara que los EUA de contunh grandiguèron lor territòris pendent lo sègle XIX;
- Lo Reialme Unit seriá estat lo sol a far benefici del liure escambi, mas es tanben lo sol a l’aver vertadierament practicat sus un long periòde;
- Japon coneguèt un desvelopament economic precòç e rapid après que los occidentals li impausèron l'obertura als estrangièrs. Mas, al contrari dels païses colonizats, demorava un país autonòm, capable de gerir sa politica e per exemple d'importar las tecnicas modèrnas.
Mai, la descripcion del mond per Paul Bairoch çai dessús, quitament s'es plan fortament partajada per l'opinion publica francesa, sembla marcada pel desir de veire lo liberalisme partot, subretot ont i a que sonque de protectionisme. Se pòt per exemple remarcar que de barrièras doanièras caracterisan lo protectionisme: existisson pas dins un ocean de liberalisme mas plan dins un ocean de proteccionisme. Quitament lo comèrci impausat es pas una forma de liura escambi, lo liure escambi essent caracterizat pel liure consentament de las partidas.
Al sègle XX[modificar | modificar la font]
Al sègle XXI[modificar | modificar la font]
Que siá dins l'encastre de las diferentas organizacions subrenacionalas que dins lors relacions bilateralas, los Estats s'esfòrçan, quand volgavan dinamizar los escambis, de suprimir las barrièras doanièras (mejans d'unions doanièras e dels acòrdis de liure escambi) mas tanben las barrièras non doanièras. Aquelas comprenon los obstacles tecnics. Dins aquel domèni, l'Union Europèa aplica dos metòde: la reconeissença mutuala (principi « Cassis de Dijon ») e l’armonizacion europèa[19].
Unes actors economics e politics considèran pasmens que lo liure escambi tal que se practica al començament del sègle XXI fa prejudici a l'economia nacionala e volgavan tornar introduire un cert gra de proteccionisme[20].
Ef!èchs del comèrci internacional sus l'environament[modificar | modificar la font]
Una causa de caunatge?[modificar | modificar la font]
Aspècte teoric[modificar | modificar la font]
Dins la primièra mitat del sègle XX, alunhat d'aquela preoccupacion del « dumping social », tres economistas – Eli Heckscher, Bertil Ohlin, e Paul Samuelson – an associat lors noms a l’elaboracion d’una teoria del comèrci internacional dich « Teorèma H.O.S. ». Segon aquel teorèma, dins l'encastre del liure escambi, las nacions tendon a s'especializar dins lo sector que demanda los factors de produccion mai abondants sus lor territòris. Atal, las nacions fortament dotadas en man d’òbras s'especializaràn dins las industrias de man d'òbra, al contrari los païses fortament dotats en capital s'especializaràn dins los sectors que demandon una importanta concentracion capitalistica. De segur se pòt far de distinccions mai subtilas: entre trabalhadors qualificats e trabalhadors pauc qualificats pel cas que nos interessa.
Quina consequéncia[21] pels païses se dobrissent al comèrci internacional? Los païses del Sud s'especializaràn plan segur dins las produccions manufacturièras mai trivialas demandant un nombre important de trabalhadors pauc pagats. Al contrari los païses rics concentraran los activitats que demandan d'investiments pesucs o de man d’òbras qualificadas. De fach, l’activitat mondiala tend per exemple a veire las activitats de concepcions se realizar al Nòrd e aquelas de produccion al Sud.
Quin impacte sus las inegalitats? Dins un article de 1941, Paul Samuelson e Wolfgang Stolper deduson qu'aquela dinamica d'especializacon menariá a mermar las inegalitats e qu'èra donc necessari de renonciar a las politicas proteccionistas[22]. En efièch, se se considèra dos factors distinctes A e B, se A es fòrça abondant sul sol nacional comparativament a B, seguirà naturalament que las lei de l’ofèrta et de la demanda favorizaràn injustament lo factor rare A al prejudici del factor B. Al contrari se lo païs fa comèrci amb una autra nacion avent una situacion invèrsa, l’inegalitat tendrà a desapareisser jol vam de l'especializacion. Autre efièch logic, la remuneracion d’un factor tendrà, a long tèrme, de venir similar dins los dos païses: per una meteissa qualificacion, los salairis dels obrièrs chineses e americans seràn comparables.
Efièchs suls trabalhadors pauc qualificats[modificar | modificar la font]
En consequéncia, es comun d'admetre que l'obertura totala al comèrci internacional provocariá una convergéncia dels salaris dels trabalhadors pauc qualificats del Nòrd e del Sud.
Segon los oposants al liure escambi, lo nivèl cap ont convergirián los salaris seriá intermediàri entre lo salari actual dels salariats pauc qualificats del sud e aquel dels salariats pauc qualificats del nòrd, al punt pels salariats pauc qualificats del nòrd seriá melhor que se tanquen las frontièras.
Segon los partisans del liure escambi, lo nivèl cap ont convergirián los salaris seriá superior a l'actual salari dels salariats pauc qualificats del nòrd, al punt que quitament los salariats pauc qualificats del nòrd melhor que se dobriscan las frontièras.
David Ricardo aviá avançat dins sos Principis de l'economia politica e de l'impòst que l'importacion de produchs estrangièrs mens costoses permetiá una bassa dels prètz favorable al poder de crompa. A apartir del moment que las entrepresas podavan mermar los salaris nominals (sens reduire lo salari real) e donc far lo trabalh mai competitiu, favorizant lo vam de l'industria residenta e donc fin finala l'emplec.
Estudis empirics[modificar | modificar la font]
Segon un estudi publicat per l’INSEE[23], lo comèrci francés amb los païses en via de desvelopament auriá provocat al maxim una pèrda de 330 000 emplecs, chifra pro flac al vejaire del caumatge del país. Mas aqueles calculs son contestats. Atal per l’economista estatsunian A. Wood[24], los escambis aurián provocat la pèrda de 9 milions d’emplecs dins los païses desvelopats e n'aurián creat 22 milions dins los païses en desvelopament. Se nota donc que quitament dins las estatisticas mostrant l’existéncia del fenomèn dich de « dumping social » mòstran qu’es a l’escala globala largament creator d’emplecs, mas aquel ganh quantitatiu es relativizat pels caractèrs qualitativament diferents entre emplecs perduts e creats.
Percepcion presenta[modificar | modificar la font]
Lo liure escambi aparéis pauc popular en 2011 dins las enquèstas d'opinion. Près de 65 % dels franceses, italians, espanhòls, alemands sont favorables a un cert protectionisme (auça de las taxas doanièras pels païses coma China e Índia) segon de sondatge IFOP de 2011 comandats per une associacion[25].
Oposicions correntas al subjècte del liure escambi[modificar | modificar la font]
Uèi, s'existís un fòrt consens entre fòrça economistas de diferentas tendéncias en favor del liure escambi, lo grand public es mai sovent mesfisant, veire ostil, sus aquela nocion[26]. L'economista John Kay estima[27] que las personas tendon a s'estimar capable de rasonaments economics sens n'aver las competéncias. Aquel tipe de considerations son de segur pas partejadas, per exemple, pels sindicats, que veson dins lo liure escambi una correguda al « mens disent social », de riscs de dumping social, e una guèrra economica aumentada entre los trabalhadors del mond entièr.
Concepcion de l'escambi coma un jòc de soma nula[modificar | modificar la font]
La primièra cresença es que, s'i a un ganhant a l'escambi, i a tanben de segur un perdent. Aponduda al « fetichisme monetari », aquò mena a pensar que las exportacions son « bonas » alara que las importacions son « marridas ». La teoria de l'avantatge comparatii de David Ricardo (1817) ensag d'invalidar aquel rasonament[28].
Existís la meteissa cresença dins lo domèni del trabalh: es lo sofisme d'una massa fixa de trabalh. Aplicat al comèrci internacional, mena a creire que las importacions destruson de travail, e serián donc nefastas. Encara existís una cresença coma un dels motors del comèrci equitable, repausant implicitament sus l'idèa que lo comèrci ordinari seriá pas « equitable », que fariá de beneficis pas que per un dels partenaris comercials.
Lo « fetichisme monetari »[modificar | modificar la font]
Es l'idèa, popularizada pels mercantilistas, que la riquesa correspond a la quantitat de moneda acumuladas. Lo tèrme foguèt inventat pel quita Karl Marx. Important, un país perdriá donc una quantitat d'argent presenta sus son territòri, alara que ne ganhariá exportant. Dempuèi Adam Smith, los economistas s'acòrdan sul fach que la riquesa correspond a la quantitat de bens e servicis disponibles a la populacion, la moneda essent utila sonque tant qu'es instrument. Las importacions permeton d'obtenir mai de bens, o de bens diferents, e son donc elas qu'enriquisan. Las exportacions son necessàrias que cal plan pagar las importacions, e son lo signe d'una capacitat productiva, mas desperelas constituisson una pèrda.
Pasmens se pòt notar que se consideram que la moneda es pas simplament utila coma aisina de l'escambi, mas que son abondància pòt tanben aver de resons sus la produccion (dins la teoria keynesiana per exemple), alara la teaoria mercantilista es pas que parcialament falsa. Pasmens s'es una error de considerar que les exportacions son de fonts de riquesa (de vertat son las importacions), pòdon segon de teorias estimular l’activitat economica d’un país fasent aumentar la massa monetària, las importacions avent l’efièch contrari.
Dificultats de percepcion dels còsts e beneficis[modificar | modificar la font]
Mai sovent, los còsts associats al liure escambi son concentrats e plan visibles: deslocalizacions, licenciaments. Los ganhs, eles, son fòscs e pauc visibles: melhorant la productivitat de l'economia, lo liure escambi permet d'aumentar lo poder de crompa de la populacion entièra, e provòca d'emplegaments dins los sectors ganhants. L'aversion al risc explica l'atencion excessiva donadas a las pèrdas, e lo sofisme del veiral trencat de Frédéric Bastiat mòstra la dificultat a comprene los efièchs multiples d'una meteissa causa. Pasmens, lo problèma d'indemnizacion dels perdents (mai sovent, del repartiment dels ganhs del liure escambi) es pla real.
Confusion cort tèrme e long tèrme[modificar | modificar la font]
Los ajustaments impausats pel liure escambi son sul còp visibles, subretot las pèrdas subte d'emplec. La tendéncia es d'extrapolar aqueles ajustaments cap a l'infinit, e de conclure que gaireben tot lo trabalh va desaparéisser. De fach, l'anaisi economica mòstra que la nòva allocacion dels factors de produccion arriba pas qu'un còp (fins a un equilibri novèl), alara los ganhs d'eficacitat son, eles, permanents. Atal, l'aument de la demanda globala donada possibla per l'aument del poder de crompa pòt provocar d'emplegaments dins totes los sectors en desvelopament de l'economia. Pasmens, lo problèma dels còsts d'ajustament es el tan plan real, e se lo « contèxte institucional » es tròp desfavorable, aqueles còsts pòdon absorbar una bona partida dels ganhs a l'escambi.
Lo « sofisme d'agregacion »[modificar | modificar la font]
L'économista Jagdish Bhagwati resumèt jos l'expression « sofisme d'agregacion »[29] çò que pensa de la percepcion supausada dels militants antimondialistas (altermondialistes), percepcion qui voldriá que la globalizacion siá una mena de gigantesc amalgam que las idèas son indissociablas, e que lo sosten al liure escambi implica necessariament lo sosten als movements dels capitals de cort tèrme, a l'investiment dirècte a l'estrangièr, a l'immigration sens restenguda, eca.
Lo liure escambi coma factor de patz[modificar | modificar la font]
Una autra error es de considerar lo liure escambi coma automaticament factor de patz (al contrari del proteccionisme). De vertat, los exemples de conflicte al nom del liure escambi manca pas: atal la guèrra de l’òpi dins los ans 1830-1840 ligada a una volontat britanica d'obrir lo mercat chinés per la fòrça quitament se China s'avida, a l'epòca, en granda partida d'esperela en matèria economica[30],[31].
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Vejatz per exemple aquela (fr) definicion del liure escambi pel govèrn de Canadà.
- ↑ « Hull, preacher by temperament, was a passionate advocate of non-discrimination, which is what he really meants by free trade » Robert Skidelsky, John Maynard Keynes, Vol. 3 Fighting For Britain 1937-1946, p. 188.
- ↑ Douglas A Irwin, Against the Tide: an Intellectual History of Free Trade, Princeton University Press, 1996, ISBN 0691058962, p. 57
- ↑ Irwin, ibid., p. 59-60
- ↑ François Quesnay, Tableau économique, 1758
- ↑ Sauvaire-Jourdan, François (1869-c.1938), « Isaac de Bacalan et les idées libre-échangistes en France vers le milieu du dix-huitième siècle », sur Université de Bordeaux., Bibliothèque Universitaire Droit, science politique, économie, (consulté le 4 juillet 2016), p. 1-56.
- ↑ Adam Smith, Recercas sus la natura e las causas de la riquesa de las nacions, 1776, Libre IV, Cap. 2
- ↑ Adam Smith, Recerca sus la natura e las causas de la riquesa de las nacions, libre IV, cap. 2
- ↑ Irwin, ibid., p. 87
- ↑ Precisament, los ipotèsis de l'avantatge comparatiu establisson una condicion sufisanta per obtenir de ganhs a l'escambi.
- ↑ Citat in Krugman e Obstfeld, International Economics - Theory and Policy, 5e edicion, 2000, ISBN 0-321-03387-6, p. 11
- ↑ John Stuart Mill, Essays on Some Unsettled Questions of Political Economy, 1844
- ↑ Harry Johnson, Optimum Welfare and Maximum Revenue Tariffs, 1950
- ↑ Irwin, ibid., p. 101
- ↑ Irwin, ibid., p. 128
- ↑ Alfred Marshall, Some Aspects of Competition, 1890
- ↑ Irwin, ibid., pp. 135-136
- ↑ Frank Graham, Some aspects of protection further considered, Quarterly Journal of Economics 37 (février 1923), pp. 199-227
- ↑ Representacion permanenta de França près de l’Union Europèa, (fr) La liura circulacion de las merças
- ↑ Site Pour un protectionnisme européen
- ↑ Pierre du Bois de Dunilac, «Le libre-échange en Europe de 1945 à 1960», dans, Olivier Jacot-Guillarmod (dir), Pierre Pescatore (rapporteur général), L'avenir du libre-échange en Europe : vers un Espace économique européen?, Zürich, Schulthess Polygraphischer Verlag : Bern, Stämpfli, 1990, p. 3-15.
- ↑ Paul Samuelson et Wolfgang Stolper, « Protection and Real Wages », 1941.
- ↑ « Le contenu en emplois des échanges industriels de la France avec les pays en développement », Économie et Statistiques, 1994, n°279-280
- ↑ North-South Trade, Employment and Inequality.
- ↑ http://www.ifop.fr/?option=com_publication&type=poll&id=1535 et http://www.ifop.com/?option=com_publication&type=poll&id=1616
- ↑ Blendon et al., Bridging the Gap Between the Public's and Economists' Views of the Economy, The Journal of Economic Perspectives, 11:3 (Été 1997), [lire en ligne http://links.jstor.org/sici?sici=0895-3309%28199722%2911%3A3%3C105%3ABTGBTP%3E2.0.
- ↑ Per una discussion mai generala d'aquel fenomèn, vejatz John Kay, Galileo and the Lure of Amateur Economics, Financial Times, 22 octobre 2003
- ↑ Per una presentacion del principi de l'avantatge comparatiu qu'utiliza lo vocabulari de la teoria dels jòcs, vejatz: (en) ce cours d'économie internationale de Robert Schenk
- ↑ Jagdish Bhagwati, Free Trade Today, Princeton University Press, 2002, ISBN 0691091560, p. 10.
- ↑ [Petite histoire de la Chine, Xavier Walter, éditions Eyrolles,2007]
- ↑ [article "deux guerres pour l'opium" dans La Chine 2000 ans d'empire, L'Histoire (magazine), no 300,page 67, juillet-août 2005]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
- Associacion europèa de liura escambi
- Économia de mercat
- Maurice Allais, e la critica del liure escambi.
- Liberalisme economic
- Man invisibla (Adam Smith)


text:
30/01/2013
Janvièr de 2013
• Vergonha a Depardieu qu'a pres la nacionalitat russa e vergonha a Bardot qu'o vòl far. Mas : Bon vent a totes dos ! Aquelses, los voldriái pas dins ma familha.
• Vergonha a al Assad que nos fa un discors sus una Siriaassetjada alara que la revolucion a fach 60 000 mòrts en 2012.
• Vergonha a l'execucion probabla, pels calucs de Dieu, deDenis Allex, ostatge francés en Somalia.
• Vergonha a Al Qaïda que s'espandís al Mali e òsca a laFrança qu'a decidit d'adujar los Malians mas, pel moment, es un pauc sola...
• Vergonha a la mòrt de mai de 80 estudiants d'una universitat d'Alep en Siria. Los dos costats s'acusan d'aquel chaple.
• Òsca a la condamnacion a 5 ans de preson de Gaston Flosse, senator de Polinesia per corrupcion. Èra ora, a mai de 80 ans.
• Òsca a totes aquelses novèls manifestaires de drecha que descobrisson que manifestar fa pas totjorn plegar un governament. Es a se tòrcer de rire de los veire indignats coma son. Son pas acostumats, pardí… Per la refòma de las retiradas, i aviá 3 millions de personas dins las carrièiras. Son nombroses a dire qu'es lo prumièr còp que manifestan. De qué ? Son pas devalats dins la carrièira en 2002 quand Le Pen èra al segond torn de la presidenciala ?
• Òsca a Charles Pasqua qu'es encara davant los jutges (aquí per d'argent tocat del temps de Sadam Hussein en Irac). A totjorn capitat a passar per malhas, aquel ! E òsca al PGD de Total que i es tanben, davant los jutges.
• Òsca a Charles Pasqua (encara) e André Santini qu'an pres 2 ans de preson per destornament de fons de la fondacion d'art Hamon. Marca mal se passeja (enfin) per Pasqua, 86 ans.
• Vergonha al Paris-Dakar (sud-american dempuèi 2009) qu'auriá fach 55 mòrts dempuèi sa creacion en 1979.
• Òsca a l'idèa de far dintrar Olympe de Gouges al Panthéon.
• Vergonha a Nétanyahou qu'es encara prumièr ministre d'Israel, amai se recuola.
• Òsca a la liberacion de Florence Cassez, embarrada al Mexic dempuèi 7 ans.
• Òsca a l'idèa del Reialme Unit de sortir de l'UE.
• Òsca a l'idèa del Reialme Unit de sortir de l'UE.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres J.-B. Pontalis, Nagisa Oshima e Andrée Putman.
21/01/2013
Presa d'ostatges en Algeria
Lo laguiòla d'Andrée Putman
Euròpa
Lo roge e lo negre
Aquel d'aquí l'aviái avut a estudiar en prumièira mas sai pas plan s'arribère a la fin… Vertat es que se legís pas coma de Maupassant e que t'auriái ben fach saltar de passatges entièrs. Mas, pòde pas dire que i ai pas pres de plaser. Al contrari.
Sovent òm presenta Julien Sorel coma un Valmont mas, de mon vejaire, es pas aquò. De tot biais, Julien Sorel es un milierat de còps mens missant e torçut que lo Georges Duroy (Bel ami) de Maupassant. D'acòrdi, el, lo jove partit de pas res e que vòl arribar (siá dins lo roge - l'armada -, siá dins lo negre - la religion), quand li pren l'idèa de far virar lo cap de Louise de Rênal o lo de Mathilde de La Mole, se lança una mena de desfís contra la societat del sègle XIX. Dins la segonda istòria, cal precisar que la Mathilde es pas per res dins l'interèst que se met a li portar. Julien compren pas plan çò que li tròba aquela filha polida que tot París aimariá d'esposar e se ditz : “Perqué pas ?” Òc, mas dins las doas situacions, fin finala, tombarà el tanben en amor. La fin prova que la prumièira d'aquelas doas istòrias d'amor serà la pus fòrta. Encara un còp e en resumit : las passions son de poison.
De las 100 darrièiras paginas, posquère pas pausar lo libre. La descripcion de la justícia d'aquel temps fa estrementir... La religion pren çò que deu prene dins las dents. La fin es giganta. Talament giganta que, pel còp, l'istòria avança tròp al fial de las paginas : òm ne voldriá mai.
19/01/2013
10 ans
Fa 10 ans que Françoise Giroud es mòrta. Li devèm bèlcòp, nautras, las femnas. Aimave de l'escotar, de la legir. Remirave son trajècte professional, son coratge, sa determinacion. Me sovene ont ère quand ausiguère a la ràdio qu'èra mòrta. Un modèl.
18/01/2013
14/01/2013
800 000 manifestants a París
Son davalats dins las carrièiras e sul Camp de Mars per refusar lo maridatge entre omosexuals mas las revendicacions portavan, de çò qu'ai vist a la television, sus la procreacion medicalament assistida e sus l'adopcion per de cobles omosexuals. En resumit, an manifestat non pas contra la lei que s'apresta e que serà votada per l'Amassada nacionala e pel Senat dins quauques temps, mas contra de leis que poirián sègre. A cada temps son debat. Cal pas mesclar tot e soi pas segura de lo Parlament vòte tant aisidament qu'aquò las autras leis coma votarà, segur, la lei sul maridatge (article 31 del programa d'Hollande a la presidenciala, o aviá anonciat e es estat elegit).
Jamai un curat serà pas oblijat de benesir un maridatge omosexual mas per de qué l'administracion lor daissariá pas signar un contracte de maridatge ? Vese pas de problèma a aquò. Un maridatge es un contracte coma un autre : un papièr qu'òm signa. Un còp la fèsta acabada, veirem aquelses cobles divorciar coma los autres. Aquò farà de trabalh pels avocats. Pas mai ni mens. Pchitttt ! E coma o ditz Michel Galabru : « Je suis pour le mariage homosexuel. Je ne vois pas pourquoi on devrait épargner quelqu'un parce qu'il est homo ! »
Per tornar al tweet de Didier Porte, aimariái ben de veire, de còp en còp, la Glèisa se mobilizar coma aquò per d'autras causas. Aquò balhariá enveja d'èsser catolic o de tornar èsser catolic…
Present per un fan de Paul Gayraud
07/01/2013
Las istòrias d'amor s'acaban mal en general
Internet a pas res inventat. Quand ère a legir "Une vie" de Maupassant, la maire de l'eroïna legissiá "Corinne ou l'Italie" de Mme de Staël (1766-1817), la filha de Necker. Coma s'èra un ligam internet, un mot d'un tèxte que vos mena sus un autre siti, crompère sul pic "Corinne ou l'Italie". Quand agère acabat mas Maupassantariás, lo tombère dins quauques jorns (amai s'es espés).
Es una istòria d'amor entre un Escossés e una Italiana. Per ieu qu'aime l'Italia, èra de pan benesit : descripcion de Roma, de Naplas, de Florença, de Venisa (dels monuments, de las òbras d'art, de la mentalitat dels Italians, dels Angleses e tanben dels Franceses). Tot aquò a l'entorn de l'istòria d'amor, fin finala terribla, coma o son totas las istòrias d'amor passionalas (l'autor descriu perfiechament, al fial de las paginas, lo tèrratremol qu'enduran un e l'autre a mesura que la passion creis). Ne pòde pas dire mai, que l'istòria recapta un secret. Me calguèt quauques jorns per començar de legir quicòm mai. I a de libres, coma aquò, que l'òm deu digerir. Mercé a Maupassant d'avure mencionat aquel libre dins son raconte.
01/01/2013
Inscription à : Articles (Atom)


text:
Itinéraires fréquemment recherchés
Pages jaunes : Boulogne-Billancourt
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Champagne-Ardenne
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Picardie
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Haute-Normandie
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Centre
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Basse-Normandie
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Bourgogne
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Nord-Pas-de-Calais
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Lorraine
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Île-de-France
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Alsace
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Franche-Comté
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Pays de la Loire
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Bretagne
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Poitou-Charentes
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Aquitaine
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Midi-Pyrénées
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Limousin
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Rhône-Alpes
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Auvergne
Itinéraire de Boulogne-Billancourt vers la Région Languedoc-Roussillon


text:
Lope de Vega
Félix Lope de Vega y Carpio (Madrid, 1562 - id., 1635) dramaturg e poèta castelhan del periòde barròc, un dels mai importants poètas e dramaturgs del Segle d'Aur espanhol de la literatura en lenga castelhana. Lo volum d'òbras teatralas qu'escriguèt es 1500 o 2500, d'entre una impressionanta quantitat de 425 nos arribèron fin ara. Tamben signèt un grand nombre d'òbras dramaticas e poeticas de longor menora.
Òbra narrativa[modificar | modificar la font]
La primièra istòria qu'escriguèt, La Arcadia (1598), es una novèla d'enfança qu'inclutz fòrça poèmas; de fach, lo succès de l'òbra venguèt del nom que foguèt donat precisament per aqueles verses.
Los pastores de Belén (1612) es una autra pastorèla, e «al divin», incluguèt, de nòu, fòrça poèmas sacrats.
Entre aquelas doas apareguèt lo roman bizantin El peregrino en su patria (1604), que se distinguís de las autras pèças del genre en cors dins tota Espanha e inclutz quatre gèstas liturgicas.
La Filomena e La Circe son de recuèlhs poetics que contenon quatre novèlas cortas de tipe italian, dedicadas a Marta de Nevares, e que son abitualament editada jol títol de Novelas a Marcia Leonarda.
Dins la tradicion de La Celestina, la comèdia umanista en lengua vulgar, se plaça La Dorotea, "accion en prosa", que conta en forma de dialòg sas amors frustradas de jove amb Elena Osorio, amb un estrech estil popular.
Se pensa, en mai, qu'auriá participat al costat d'autres autors, coma Pedro Liñán de Riaza, a l'elaboracion de la Segona partida del Quichòte, signada per un inexistissent Alonso Fernández de Avellaneda.
Òbra lirica[modificar | modificar la font]
Son òbra poetica utilizèt totas las formas cultas possiblas e tanben foguèt atirat per la poesia lirica populara, qu'inseriguèt sovent dins sas comedias, e l'estil de Góngora, encara que, en general, defendèt lo «vèrs clar», ja que el seu ideal poètic consistia en un sabent casticisme que mesclava al meteis temps lo gèni de la poesia cançonera del XV, la tradicion de El Romancero e l'elegància dels mèstres italians.
Compausèt, en mai de La Filomena e La Circe tres grands recuèlhs de vèrses lirics: Rimas (1604), Rimas sacres (1614) e las Rimas humanas y divinas de Tomé Burguillos (1634). Aqueles libres s'inscrivon dins lo corrent liric denominat Petrarquisme
Levat aqueles libres lirics, i a d'estils divèrses: La hermosura de Angélica, con otras diversas rimas, 1602. Cuatro soliloquios, 1612, jol pseudoním de Gabriel Padecopeo. Romancero espiritual, 1619, Triunfos divinos, con otras Rimas sacras, 1625 , Soliloquios amorosos de un alma a Dios (1626) e Laurel de Apolo, con otras rimas (1630), que passa en revista, coma ja lo faguèt Cervantes dins son Viaje del Parnaso, lo panorama poetic de son temps.
Òbra dramatica[modificar | modificar la font]
Juan Pérez de Montalbán, escrivan de comèdias, son discipòl, afirma dins son Fama póstuma que Lope escriguèt qualques mil uèit e cent comèdias e quatre cent dramas liturgics, que fòrça son perdidas. L'autor d'esperel èra mai modèsta e dins sa òbras estimèt qu'aviá escrich qualques mil cinc e cent, tot unclutz; mas plansegur lo nombre es mai elevat.
Se destacan las seguentas: Peribáñez y el Comendador de Ocaña (1610), Fuenteovejuna (1612-1614), La dama boba (1613), Amar sin saber a quién (1620-1622), El mejor alcalde el rey (1620-1623), El caballero de Olmedo (1620-1625), La moza de cántaro, Por la puente, Juana (1624-1630) e El castigo sin venganza (1631).
Son estil se nomena nòva comèdia perque passa las normas classicas del teatre, atal mescla los episòdis comics e dramatics e respècta pas la règla de les tres unitats (una sola accion dins un sol luòc pendent un jorn). Son objectiu principal, coma lo resumís dins Arte nuevo de hacer comedias en este tiempo, es divertir lo public e per aquela fin quina que siá mena es licit, s'alunhant dels tèrmes qu'impausèt Aristòtel.
Marcelino Menéndez Pelayo divisèt sa òbras segon lo tèma en: dramas d'onor, òbras sus la venjança, dramas istorics, òbras inspiradas del Romancero, dramas situats a l'estrangièr, comèdias de costums, comèdias de capa e espasa, òbras de tipe bucolic, òbras sus la mitologia e teatre religiós.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Categoria Commons amb ligam local identic sus Wikidata
- Article utilizant lo modèl Commonscat
- Pagina utilizant Commonscat sens afichatge personalizat
- Article de qualitat en espanhòl
- Portal:Literatura/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Roman espanhòl
- Autor espanhòu deu sègle XVII


text:
Ua Val atlantica
Era Val d’Aran se trape ena part centrau dera sarrada pirenenca e a era particularitat d’èster ua val d’aiguaversant atlantic. Era suaestenuda ei de 620 Km2, tèrmie ath nòrd tamb França(Arièja), ath sud damb era Alta Ribagorça e Aragon, ar èst tamb eth Pallars Sobirà e ar oèst un aute còp tamb Aragon e França (Nauta Garona). Eth sòn arriu principau, era Garona, trauèsse evertèbre tota era Val e desbòque en Atlantic (Bordèus). Aguest emplaçament geografic, ei a díder era sua orientacion naturau cap a tèrres occitanes, amassa damb era manca ath long des sègles d’ues bones comunicacions tamb Catalonha e Aragon, an hèt qu’era Val d’Aran age clares diferéncies tamb es autes vals e contrades catalanes tant en aspècte fisic com culturau. Era pròva mès clara d’aguesta diferéncia se manifèste en hèt d’auer coma lengua pròpia er aranés.
Era populacion censada ena Val d’Aran er an 2007 ei de 10221 abitants e era sua economia ei complètament orientada tath sector des servicis.


text:
Societat
Aran Park a encetat er ostiu damb ua grana preséncia de visitaires
Es ossi e era nauetat des lops grisi, son es grani atractius d'enguan
Eth parc de fauna e flòra autoctòna dera Val d’Aran, Aran Park, dejà a iniciat era sason d’ostiu, ena que demore obtier ua grana quantitat de visitaires coma dejà ei de costum. Cada an, aguesta installacion atrè era preséncia de mès torisme arribat autant d’Espanha coma de França.
Era vasta aufèrta animau e vegetau qu’aufrís aguesta installacion ei un reclam fòrça important entara Val d’Aran. Coma tostemp, es ossi e es lops son es grani atractius qu’a eth parc, mès d’autes espècies domestiques coma es crabes o es somèrs tanben agraden, sustot ara mainadèra, que non dobte en apropar-se e prener-se fotografies damb eri.
Aran Park ei dubèrt enquiath pròplèu mes de noveme. Per tant, encara manquen sies mesi entà que toti aqueri que volguen veir era fauna e era flòra dera Val d’Aran, poguen anar-i e gaudir d’ues installacions que permeten auer as bèsties en semi-libertat, entornejats dera natura dera Val d’Aran, en un ambient ideau.


text:
Aucun produit
Affiner ma recherche :
Chevilles Violons, Altos, Violoncelles.
D'autres modèles sont disponibles sur demande.
bois de lutherie, quatuor, violoncelle, violon, alto, cheville,lutherieCheville Violoncelle Hill Ebène
bois de lutherie, quatuor, violoncelle, violon, alto, cheville,lutherieCheville Violoncelle Hill Palissandre
bois de lutherie, quatuor, violoncelle, violon, alto, cheville,lutherieCheville Violoncelle Mirecourt olive Or Palissandre
bois de lutherie, quatuor, violoncelle, violon, alto, cheville,lutherieCheville Violoncelle Mirecourt olive Or Ebène
bois de lutherie, quatuor, violoncelle, violon, alto, cheville,lutherieCheville Violoncelle Suisse Palissandre
bois de lutherie, quatuor, violoncelle, violon, alto, cheville,lutherieCheville Violoncelle Suisse Ebène
bois de lutherie, quatuor, violoncelle, violon, alto, cheville,lutherieCHEVILLE VIOLON "COEUR" BUIS 4/4
bois de lutherie, quatuor, violoncelle, violon, alto, cheville,lutherieCHEVILLE VIOLON "COEUR" PALISSANDRE4/4
bois de lutherie, quatuor, violoncelle, violon, alto, cheville,lutherieCHEVILLE VIOLON "COEUR" EBENE 4/4
Chevilles violon "Mirecourt" Palissandre 4/4
Chevilles violon "Mirecourt" Ebène 4/4
Chevilles violon "Mirecourt" Ebène 3/4


text:
Lenga Viva, qu’es aquò ?
Lenga Viva es una associacion lei 1901 que mèna d’accions per fa viure la lenga e la cultura occitanas. Dempuèi sa creacion en 2001, Lenga Viva a causit de mostrar que l’occitan pòt èsser utilizat tan dins l’espaci creatiu coma dins lo saber dels especialistes. L’objectiu ? Favorisar los rencontres entre lo monde, las idèas, los estiles d’expression.
L’Universitat Occitana d’sstiu de
La Guépia, qu’es aquò ?
Dempuèi 2002, l’associacion e sos benevòls organizan l’Universitat Occitana d’estiu de La Guépia : una setmana estivala animada per de cconferéncias, de talhièrs de lenga, de dança o de cant, de concerts, e d’encontras. Tot aquò, plan segur, a l’entorn de la lenga e de la cultura occitanas.
« La Guépia » es doncas un luòc e un temps d’ensenhament, d’animacion, d’estudi, mas es tanben, una endevenença mannada de rencontres (e de convèrsas) improbables endacòm mai : los escolans dels corses pòdon parlar amb d’occitanofònes “naturals” del vesinat coma amb d’escrivans, d’intellectuals e d’artistas de renom, los vièlhs savis als joves lançats, la cultura sabenta rencontra la cultura populara, los estrangièrs rencontran los del país sus de questions d’istòria e de patrimòni.
Tot aquò dins un ambient al còp estudiós e pausadís, amb los pès chimpats dins l’aiga de Viaur e d’Avairon, e amb la consciéncia d’aprestar, en primadièrs, l’avenir del país.
Organisators : Lenga viva, Carrefour Culturel Arnaud-Bernard, Escambiar
Partenaris : associacions CITRUS, Lez’Art Festival.
Qual sèm ?
Lenga Viva es la frucha d’una collaboracion entre divèrsas personas engatjadas dins lo moviment occitan a La Guépia, en Miègjorn-Pirenèus e endacòm mai.
President de l’associacion : Bernard Bouyssière
Viça-president : Claude Sicre
Clavaire: Gérard Danielou
Administrators : Claude Sicre, Sèrgi Carles, Monique Ceccarelli, André Marchal, Hélène Ossart, Sèrgi Labatut, Jaume Gaudàs, David Brunel
Assistanta a l’organizacion e intervenanta culturala (emplegada) : Clémentine Bancarel
Professors d’occitan a l’universitat d’estiu de La Guépia : Florent Vialade, Emmanuel Isopet, Muriel Vernières, Serge Gayral
Ont sèm ?
L’associacion es ancorada a La Guépia, polit pichon vilatge del Tarn e Garona, en Miègjorn-Pirenèus :


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dimarts, 27 d’abril de 2010
Al Peiroton li agrada legir e ausir l'occitan dins lo mètro tolosan: bilingüisme total, se vos plai!
Lo collectiu TisseÒc comunica:
Lo collectiu TisseÒc organiza una jornada d'accion aqueste dimècres lo 28 d'abril, per demandar l'amelioracion e l'extension del bilingüisme dins lo mètro de Tolosa.
Rendètz-vos a 4 oras del vèspre a las alèias del Pdt Roosevelt (estacion Joan Jaurés) per una animacion. D'artistes tolosans nos vendràn sosténer. Vos esperam plan nombroses ! :)


text:
Reedicion per l’IEO Edicions d’un libre de Joan Bodon : Contes
Impregnat de l’univèrs fantastic dels contes tradicionals, Joan Bodon a retocat aqueste imaginari a son escritura. Son recampats aquí los Contes del Drac, Contes del meu Ostal, Contes de Viaur, Lo Pan de Froment (novèla).
Joan Bodon (Crespin, 11/12/1920 - Argeria, 24/02/1975), es un dels grands escrivans del mond modèrne. Marcat per l’imaginari del conte, tracta dins son òbra de tèmas universals o biblics per parlar de son intimitat amb la lenga occitana que vei demesir.
Parucion : 15/02/2017
ISBN : 9782859105709
220 paginas
13,5 x 18 cm
14.00 €
Per comandar aquel libre, clicatz aicí.