text:
Ivan Pavlov
Ivan Petrovich Pavlov (en rus: ИBaH ПeTpoBич ПaBлoB) (nascut a Riazan, Russia en 1849 - mòrt a Leningrad, URSS en 1936) èra un fisiologista e psicològ rus guerdonat amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1904 e lo primièr que descriguèt lo fenomèn ara conegut coma condicionament classic amb d'experiéncias suls gosses.
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Pavlov nasquèt lo 14 de setembre de 1849 dins la vila russa de Riazan, situada dins la província de Riazan. Filh d'un patriarca ortodòxe comencèt per estudiar la teologia, pasmens la laissèt de caire per entamenar d'estudis de medecina e de quimia a l'Universitat de Sant Petersborg. Aprèp qu'acabèsse son doctorat en 1883 apregondiguèt sos estudis en Alemanha, ont s'especializèt en fisiologia intestinala e dins lo foncionament del sistèma circulatòri.
En 1890 foguèt nomenat professor de fisiologia a l'Académia Medicala Imperiala e puèi director del Departament de Fisiologia de l'Institut de Medecina Experimentala de Sant Petersborg.
Moriguèt lo 27 de febrièr de 1936 a la vila de Sant Petersborg, qu'en aquel moment se sonava Leningrad.
Recèrca scientifica[modificar | modificar la font]
A partir de 1890 centrèt son trabalh sus l'estudi de l'aparelh digestiu e l'estudi dels sucs gastrics. Pavlov espepissèt lo sistèma gastric dels gosses, e sas manifestacions extèrnas jos la forma de la salivacion, arribant a mesurar la fam dels animals en observar la quantitat de saliva que generavan aprèp èsser estats privats d'aliments. Observèt que los gosses avián tendéncia a salivar abans que l'aliment dintrèsse a debon dins sas bocas, e vist qu'observava pas cap d'explicacion fisiologica per un fenomèn aital comencèt a desvolopar l'idèa de "secrecion psiquica".
Pr'amor de las circonstàncias, Pavlov decidiguèt d'estudiar mai precisament aqueste fenomèn que veniá tot bèl just de descobrir en cambiar la forma de presentar los aliments als animals. Aquò faguèt que descobriguèt una relacion intima entre las causas mentalas e la responsa fisiologica seguidoira que nomenèt los reflèxes condicionats. Es a dire, las responsas reflèxas, coma la salivacion, se fan sonque condicionalament sus d'experiéncias anterioras especificas de l'animal. Sas seves recèrcas lo portèron a formular la lei del reflèxe condicionat, que desvolopèt entre 1890 e 1900 aprèp d'aver observat que la salivacion dels gosses que utilizava per sas experiéncia podia èsser la resulta d'una activitat psiquica. Aital, realizèt una experiéncia que consistissiá a far sonar una campana just abans de provesir lo manjar a un gos, e n'arribèt a la conclusion que, quand lo gos aviá talent, començava de salivar sonque d'ausir lo son de la campana.
Per encausa d'aquestas recèrcas Pavlov aguèt per recompensa lo Prèmi Nobel de Medecina o Fisiologia en 1904. Mai tard lo psicològ american John B. Watson, assabentat de las experiéncias de Pavlov, utilizèt aquelas resultas per las aplicar als èssers umans e aital creèt una novèla escòla de psicologia que seriá sonada conductisme.
La Guèrra Civila Russa e l'arribada del comunisme cambièron pas ges l'endraiament de sas recèrcas. Malgrat que se sentiguèsse pas en simpatias amb lo regim novèl, foguèt pas secutat per l'aparelh comunista. Aprèp la Revolucion d'Octobre foguèt nomenat director dels laboratòris de fisiologia a l'Institut de Medecina Experimentala de l'Acadèmia de las Sciéncias de l'URSS. Pendent las annadas 1930 elaborèt lo principi que la foncion del lengatge uman es la resulta d'una cadena de reflèxes condicionats qu'encabirián de mots.
Estudis de Pavlov[modificar | modificar la font]
Las observacions basicas de Pavlov èran simplas. Se s'introdusisson d'aliments o cèrts acids diluïts en boca d'un gos afamat, comença aqueste a secretar un flux de saliva que sortís de glandolas determinadas. Observèt Pavlov que l'animal salivava tanben abans que lo manjar arribèsse dins la boca, çò que significava que la vista o l'òlga del manjar provocava una meteissa responsa fisiologica. A mai, lo gos salivava parièr davant la preséncia de la persona qu'en general li provesissiá sos aliments. Aquesta constatacion lo portèt a desvolopar un metòde experimental per estudiar l'aquesiment de connexions novèlas d'estimulacion-responsa. Sens cap mena de dobte, les quals havia observat en els seus gossos no podien ser innates o connaturals d'aquesta mena d'animal.
Estimulacion e salivacion[modificar | modificar la font]
La magnitud de las responsas a las diferentas estimulacions se pòt mesurar en foncion del volum total o del nombre de degots de saliva segregades en una determinada unitat de temps.
Al realitzar l'experiment de la campana Pavlov, des de l'habitació contigua i a través d'un veire, poguèt observar lo comportar del gos, aplicant las estimulacions e valorant las responsas. Abans de començar l'experiéncia, Pavlov mesurèt las reaccions de salivacion al menjar dins lo morre, que va ser considerable, mentre que el gos salivèt molt poc al ser sotmès a l'estímul del so (toc de la campana). A continuació, va iniciar les proves de condicionament. Toca la campana estímul neutral, e immediatament après va presentar menjar a l'animal estímul incondicionat, amb un interval molt breu. Va repetir aquest parell d'estímuls moltes vegades durant diverses setmanes, sempre quan el gos estava famolenc. Transcorreguts diversos dies va tocar tan sols la campana i la resposta de saliva va aparèixer a l'escoltar-se el so, a pesar que no es va presentar el menjar. La resposta havia quedat condicionada a un estímul que no havia pogut produir-la prèviament.
La salivacion del gos davant el menjar és una reposada incondicionada; la salivació après escotar la campana es una responsa condicionada. L'estímul neutre que suposa inicialament la campana es converteix finalament en un estímul condicionat. Aquest estímul condicionat (so), és com un senyal que avisa que l'estímul incondicionat (menjar), està a punt d'aparèixer. Finalament, existeix el reforç, que és l'enfortiment de l'associació entre un estímul incondicionat amb el condicionat. El reforçament és un esdeveniment qu'aumenta la probabilitat que ocorri una determinada resposta. La definicion de condicionament classic es la formacion (o reforçament) d'una associacion entre un estímul neutre e un reflèxe.
Quan es presenta sobtadament un estímul condicionat mas sense associar-li l'estímul incondicionat, deixa de provocar la responsa. En el cas del gos de Pavlov, quitariá de salivar davant la campana se, sulpic, no va acompanyada d'aliment. Quan l'estímul condicionat ja no provoca la responsa, es diu que el reflèxe condicionat s'ha "extingit". La reaparicion d'una responsa condicionada extingida prèviament, aprèp un periòde de repaus, es conegut coma "recuperacion espontanèa". Se lo gos de Pavlov tornèsse en situacion experimentala, aprèp d'algun temps d'absència, la campana podria provocar novament la resposta de salivació. La generalització de l'estímul suposa una tendéncia a produir la resposta condicionada davant estímuls similars al condicionament, així mateix el gos respondrà a sons més o menys similars al de la campana. Així mateix s'aprèn a discriminar, això és, a aprendre a respondre a un estímul i a inhibir aquesta resposta a un segon estímul semblant.
Primièr sistèma de senhals[modificar | modificar la font]
Així denomina Pavlov a la relacion per la qual el sistema nerviós central, especialament el cervell associa, per exemple, una campanada amb el possible aliment: la campanada (o altre estímul substitutiu) resulta un senyal. Per Pavlov la majoria dels animals es regeix per un "pensament" basat en aquest sistema de substitucions reflecteixes, un primer sistema de senyals.
Segond sistèma de senhals[modificar | modificar la font]
Però, a diferència dels conductistes clàssics Pavlov té més agudesa en referència a les "conductes" umanas, i està luènh de considerar-les un sistema de reflèxes condicionats, no almenys en lo modèl esquematic "estímul-responsa". En l'Homo sapiens sapiens Pavlov considèra que se produsís un salt qualitatiu respecte al primièr sistèma de senyals, en l'humà aquesta question ja no es restringeix a reflèxes condicionats o a estímuls substitutius, la complexitat del cervèl uman facilita un segond sistèma de senyals que és lo lengatge verbal o simbolic, dins aqueste las substitucions a partir dels estimuls semblan infinidas e pasmens plan ordonadas (logicas). Pavlov entén qu'aquesta capacitat apareis en bèla mesura perquè considèra que dins l'èsser uman existís una capacitat d'autocondicionament que, encara que semble contradictòri, l'és alliberador: l'èsser uman pot reaccionar davant estímuls que ell mateix va generant e que pot transmetre mitjançant una informacion.
Reconeissenças[modificar | modificar la font]
Per tal de li portar omenatge se nomenèt lo cratèr Pavlov sus la superfícia de la Luna e tanben l'asteroïde (1007) Pawlowia descobèrt lo 5 d'octobre de 1923 per Vladimir Aleksandrovich Albitzky.


c: text/html

text:
Ciclisme sus rota
Lo ciclisme sus rota es un espòrt, una dei disciplinas dau ciclisme. Si disputa au nivèu amator mai tanben professionau dins de país nombrós. Lei participants, "ciclistas" o "correires ciclistas" disputan de competicions sus rota. Aquel espòrt es pròche dau ciclisme sus pista o dau ciclocross, e de còups que i a lei competitors pòdon èstre lei memes. Lo ciclisme sus rota es un espòrt fòrça exigent que si deu destriar dau ciclotorisme, espòrt amator onte si privilegiá lo leser e lo torisme.
Espòrt d'equipa dau classament individuau, lo ciclisme sus rota es un afaire d'endurança e de tactica. Es indispensable de si saber economizar. Per aquò, lei ciclistas si paran dau vent en si plaçant per torn leis uns darrier leis autres. Si relèvan coma aquò per anar mai luench, mai lèu. Un ciclista pòu per exemple preservar sei fòrças pendent tota la durada d'una corsa, de còups que i a mai de 250 km, en vista d'un esprint finau de quauques centenaus de mètres.
Lo ciclisme sus rota femenin beneficiá d'una mediatizacion ben mens importanta que son omològue masculin.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Glaciacion
Una glaciacion o edat de glaç es un periòde de longa durada que s'i produtz una baissa de la temperatura globala del clima de la Tèrra, donant coma resultat una expansion del glaç continental, de las calòtas polaras e dels glacièrs. Glaciologicament, lo tèrme de glaciacion s'utiliza per se referir a un periòde amb calòtas glaciàrias tant a l'emisfèri nòrd coma al sud; segon aquesta definicion, nos trobam encara dins una glaciacion (perqué i a encara de calòtas polaras en Groenlàndia[1] e e Antartida). Mai colloquialament, quand se parla dels darrièrs milion d'ans, s'utiliza glaciacion per se referir a de periòdes mai fregs amb de calòtas glaciàrias estendudas, tant en America del Nòrd coma en Eurasia: segon aquesta definicion, la glaciacion pus recenta s'acabèt fa 10 000 ans.


text:
1867
Aquesta pagina concernís l'an 1867 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Fin de l'expedicion en Mexic. Après la fin dau retirament francés en març, lo govèrn imperiau installat per lei Francés i foguèt rapidament reversat. L'execucion de Maximilian marquèt la revirada finala dau projècte de Napoleon III de crear un Empèri de Mexic pron poderós per equilibrar la poissança estatsunidenca en America.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Perseguida de la crisi liada ai presoniers europèus capturats en 1864 per faire pression sus lei Britanics amb un ultimatum de Londres demandant lor liberacion. Lo negus Tewodros II i respondèt entraïnant l'organizacion d'una expedicion britanica còntra l'Empèri. Pasmens, Tewodros aviá de problemas pus grèus de resòuvre car totei lei províncias èran en revòuta franc de Bagademer. En octòbre, decidèt d'abandonar e de crear sa capitala de Debre Tabor e se retirèt dins sa fortalesa de Meqdela qu'èra son centre militara principau.
America[modificar | modificar la font]
Mexic[modificar | modificar la font]
Fin de la Guèrra de Mexic. D'efècte, après la fin dau retirament francés en març, la superiotat numerica dei republicans li permetèt d'atacar lei vilas encara tengudas per lei tropas imperialas. Una temptativa de còntra-ofensiva de Maximilian mau capitèt e s'acabèt per sa captura. Foguèt fusilhat per lei venceires marcant la fin dau conflicte. La republica foguèt restablida mai la situacion financiera demorèt marrida e lei venceires se devesiguèron entre elei. Una repression saunosa còntra leis aliats dei Francés permetèt d'eliminar la màger part dau partit conservador, ço que favorizèt l'estabilizacion politica de Mexic en 1876 per lo premier còp dempuei l'independéncia.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Dins lo corrent de l'annada, reconquista de la màger part dei territòris tenguts per lei Nian.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Armament[modificar | modificar la font]
Desvolopament de la dinamita per lo quimista suedés Alfred Nobel (1833-1896) que trobèt un mejan per estabilizar la nitroglicerina.
Energia[modificar | modificar la font]
Inauguracion de la premiera restanca pes modèrna lòng de Furens dins la region de Sant Estève. Sa bastida aviá començat en 1861. L'obratge es fach de maçonariá. Lo betum remplacèt la maçonariá en 1900.
Concepcion dau premier motor atmosferic per leis Alemands Nicolas Otto (1832-1891) e Eugen Langen (1833-1895). Aqueu motor venguèt lo motor pus utilizat en Euròpa fins a l'aparicion dau motor de 4 temps (1876).
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 8 de genièr - Emily Greene Balch, escrivana e pacifista nòrd-americana, Prèmi Nobel de la Patz (m. 1961)
- 18 de genièr - Rubén Darío, poèta de Nicaragua (m. 1916)
- 29 de genièr - Vicente Blasco Ibáñez, escrivan espanhòl (m. 1928)
- 9 d'abril - Chris Watson, primièr ministre australian (m. 1941)
- 23 d'abril - Johannes Andreas Grib Fibiger, scientific danés, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m. 1928)
- 7 de mai - Władysław Reymont, escrivan polonés, Prèmi Nobel de Literatura (m. 1925)
- 4 de junh - Carl Gustaf Emil Mannerheim, president de Finlàndia (m. 1951)
- 8 de junh - Frank Lloyd Wright, arquitect american (m. 1959)
- 28 de junh - Luigi Pirandello, escrivan italian, Prèmi Nobel de Literatura (m. 1936)
- 12 de setembre - Carlos Eugenio Restrepo, president de Colómbia (m. 1937)
- 2 d'octobre - Nilo Peçanha, president de Brasil (m. 1924)
- 1 de decembre - Ignacy Mościcki, quimista e president de Polonha (m. 1946)
- 5 de decembre - Józef Piłsudski, militar, primièr cap d'Estat de Polonia aprèp l'independéncia, lo 1918 (m. 1935)


text:
Saint-Martin-sur-Ocre (Yonne)
Saint-Martin-sur-Ocre es una comuna francesa administrada per lo departament d'Yonne de la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La nòstra Madama de Pitié :
Sant Martin sus Ocre es una localité fòrça anciana #que lo Capítol d'Aussèrra n'èra senhor dempuèi l'IX sègle. La glèisa romane del XIe sègle fug arruïnada e incendiada, aital coma tot lo vilatge pels huguenots. Es al continuament del sac d'aquela localité, en 1575, e del passatge dels partidaris, en 1591, que lo culte cap a la Vèrge de Dolor se #desvolopar. Li caliá èsser anterior, mas ailà coma en un autre luòc, los conjonctures del temps lo #refortilhar e lududes #donar una granda envergadura. La glèisa paroissiale i aguèt levat de las siás ruïnes e reconstruite en l'estil de la Renaissance. D'aquela epòca data l'estatua de La nòstra Madama de Pitié #que s'i venèra totjorn. Es un grop de pèira de 5 personatges, de fòrça polida factura, polychrome, #que proven d'un trabalh en relief de l'autar primitif de La nòstra-Madama. Dempuèi alavetz, dins la glèisa refacha, se #pintar frescas héraldiques en remembrar de la passion del Crist e de la compassion de la siá maire. Es una fresque a la ocre #qu'una part ne remonta als ans 1615 e una autra als ans 1655.Lo culte de La nòstra madama s'i #manténer per l'ensems de la vallée de la nautor Tholon. L'acte de venta, al títol de plan nacional, dels bens en provenent de la capèla de La nòstra madama sus Ocre, en 1791, marca clarament que la glèisa i aviá conegut tot tant per lo sieu pelegrinatge que per lo sieu títol paroissial. Lo culte cap a La nòstra madama de Pitié consistís en un doble pelegrinatge : lo divendres de la setmana de la Passion e la fèsta del 15 de setembre.Interromput, lo pelegrinatge a represes l'an 1955. (Extrai de la labor "La nòstra madama d'en nosautras" de M.Lo Chanoine paul Mégnien).1958
Notre Dame de Pitié :
Saint Martin sur Ocre est une localité très ancienne dont le Chapitre d'Auxerre était seigneur dès le IX siècle. La glèisa romane du XIe siècle fuit ruinée et incendiée, ainsi que tout le village par les huguenots. C'est à la suite du sac de cette localité, en 1575, et du passage des partisans, en 1591, que le culte envers la Vierge de Douleur se développa. Il devait être antérieur, mais là comme ailleurs, les conjonctures du temps le renforcèrent et lui donnèrent une grande envergure. L'église paroissiale fut relevée de ses ruines et reconstruite dans le style de la Renaissance. De cette époque date la statue de Notre Dame de Pitié qu'on y vénère toujours. C'est un groupe de pierre de 5 personnages, de très belle facture, polychrome, qui provient d'un travail en relief de l'autel primitif de Notre-Dame. Dès lors, dans l'église refaite, on peignit des fresques héraldiques en souvenir de la passion du Christ et de la compassion de sa mère. C'est une fresque à l'ocre dont une partie remonte aux années 1615 et une autre aux années 1655.Le culte de Notre dame s'y maintint pour l'ensemble de la vallée du haut Tholon. L'acte de vente, au titre de bien national, des biens provenant de la chapelle de Notre dame sur Ocre, en 1791, marque clairement que l'église était connue tout autant par son pèlerinage que par son titre paroissial. Le culte envers Notre dame de Pitié consiste en un double pèlerinage : le vendredi de la semaine de la Passion et la fête du 15 septembre.Interrompu, le pèlerinage a repris en 1955. (extrait de l'ouvrage "Notre dame de chez nous" de M.le Chanoine paul Mégnien).1958


text:
Leon III (papa)
Leon III (750 - 6 de junh de 816, Roma) foguèt lo 96en papa que reinèt dau 27 de decembre de 795 fins a sa mòrt. Succediguèt a Adrian Ièr e foguèt remplaçat per Estève IV. Foguèt canonizat au sègle XVII sota lo nom de « Sant Leon III ».
Durant son pontificat, deguèt faciar una oposicion importanta de l'aristocràcia e de la populacion romana. En 799, foguèt arrestat e estremat, ço qu'entraïnèt la reaccion de Carlesmanhe que venguèt a Roma en 800 per restaurar son autoritat e foguèt coronat emperaire lo 25 de decembre per lo papa. Pasmens, lei trebols acomencèron tornarmai après la partença de l'emperaire. De mai, l'autoritat novèla de Carlesmanhe faguèt concuréncia au poder teologic de Leon III qu'assaièt de s'opausar ai reformas adoptadas per lei concilis reünits per l'emperaire.


text:
Lista dels presidents d'Eslovaquia
Vaquí la lista de las personas qu'an exercida la carga de cap de l'Estat o de president de la Republica en Eslovaquia.
Estat Eslovac (1939-1945)[modificar | modificar la font]
- Jozef Tiso - (en exercici) 14 de març de 1939 - 26 d'octobre de 1939.
- Jozef Tiso - 26 d'octobre de 1939- abril de 1945.
Presidents de la Republica Eslovaca dempuèi 1993[modificar | modificar la font]
Lo president de la Republica Eslovaca es lo cap de l'Estat. Sas foncions son principalament ceremonialas. Dempuèi l'independéncia d'Eslovàquia en 1993, lo primièr ministre assumiguèt las foncions de cap d'Estat fins a l'eleccion pel Parlament d'un president per un mandat de cinc ans.
En 1998 lo Parlament foguèt pas capable de designar un president, en obligant lo sieu cap e lo primièr ministre a assumir las foncions del cap de l'Estat. Aprèp un an sens que lo Parlament poguèsse aténher un acòrdi, se modifiquèt la Constitucion e lo president d'Eslovaquia passèt a èsser elegit dirèctament pels electors per un mandat de cinc ans, lo candidat majoritari devent despassar 50% dels vòtes per èsser designat al primièr torn. Las primièras eleccions presidencialas aguèron luòc en 1999.
Nòta: en italica los presidents per interim.


text:
Centre de detencion de Guantánamo
Lo centre de detencion de Guantánamo es un camp d'incarceracion de nauta seguretat de la basa navala dels Estats Units d'America, situada dins la baia de Guantánamo, dins la porcion sud-èst de l'isla de Cuba. I son detengudas las personas que foguèron capturadas per l'armada americana aprèp d'operacions a l'estrangièr contra militants e terroristas islamistas. L'estatus de "combatent illegal" dels presonièrs e la situacion extraterritoriala de la basa permet als Estats Units d'ignorar lo sistèma legal en vigor als Estats Units.


text:
Fòssa de las Marianas
11° 21′ N 142° 12′ E / 11.350, 142.200
La Fòssa de las Marianas es la mai prigonda fòssa marina coneguda e lo luòc mai prigond de la rusca terrèstra. Tròba son origina dins un processus de subduccion. Se localiza al fons del Pacific nòrdoccidental, al sud-èst de las Illas Mariannas, prèp de Guam.
La fòssa es longa de 2550 quilomètres e de largor mejana de 70 quilomètres. La pression al fons de la fòssa es de 108,6 MPa (o 1072 atm).
Exploracion[modificar | modificar la font]
La fòssa foguèt explorada pel primèr còp en 1951 per la fregata de la Marina Reiala Britanica HMS Challenger, que donèt lo nom de la partida mai pregonda de la fòssa, la Fòssa Challenger. Per ecolocalizacion, foguèt mesurada una prigondor de 11 012 m a 11° 19′ N 142° 15′ E / 11.317, 142.250. En 1957, la nau sovietica Vityaz mesurèt una prigondor de 10 934 mètres. En 1962, lo M.V. Spencer F. Baird registrèt una prigondor de 11 022 mètres.
Foguèt pas que lo 23 de genièr de 1960, que davalèt pel primèr e unic còp, lo batiscaf Trieste inventat pel Auguste Piccard e capitanejat per Jacques Piccard, lo seu filh. Evitèron atal los efèctes de la granda pression existissent a de talas prigondors. Lo luòc de la davalada èra a l'extrèma sudoccidental de la fòssa, a prèp de 338 km de Guam. Los sistèmas de bòrd indiquèron una prigondor de 11 521 m, que aprèp seriá revisada e corregida a 11 034 mètres.
Dins la fòssa i se trapèt un calamar gigant del genre Architeuthis e d'autras espècias desconegudas fins alara.
L'actuala prigondor de la fòssa Challenger foguèt mesurada lo 1èr de junh de 2009 per un sonar e ne resultèt 10 971 m. (35.994 pés) (6,82 milas).[1]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Daily Reports for R/V KILO MOANA June and July 2009 http://www.soest.hawaii.edu/UMC/Reports/Archives/KMreportJuneJuly2009.html, ed:University of Hawaii Marine Center


text:
159
Li Cansoun d’Amour en Prouvènço.
Li libret dóu Ventour.
Felibre e Reneissènço d’O.
Lou cansounié.
Me dison Camarina.
Tiatre de Prouvènço, d’O e de Catalougno.
De l’aubo au calabrun.
Glaude Seignolle.
Jan Castagno.
159
Li felibre en soun tèms e la Reneissènço d’O
Que li libre sus la Reneissènço Prouvençalo e d’O au siècle 19 se poscon trouva à mouloun, es un bèn pèr tóuti lis afouga de la culturo nostro. Demié d’autre, avèn leva de Reinié Jouveau, Histoire du Félibrige (1876-1914) e de Simoun Calamel e Doumenique Javel, La langue d’Oc pour étendard, Toulouse, Privat, 2002. Mai, vuei, avèn de parla d’un que vèn tout bèu just de creba l’iòu, bord qu’aquest estùdi, à despart, es vertadieramen necite pèr tóuti li que volon avança mai liuen dins la coumprenènço de l’istòri nostro, s’agis de Les Félibres et leur temps - Renaissance d’Oc et Opinion - 1850/1914, de Felipe Martel.
Lou reviéuda de la lengo d’O
La valour majo d’aquel oubrage, que lou desseparo de tóuti lis autre, tèn dins sa naturo : es un pres-fa scientifi, bord que s’agis de la publicacioun d’uno tèsi d’Estat d’istòri, aléujado pèr èstre à la pourtado d’un publi mai larg que lou dis especialisto dis Universita.
Aléuja qu’aléuja, rèsto pamens un libre drud de 690 pajo. Felipe Martel fuguè carga de recerco au C.N.R.S. (Cèntre Naciounau de la Recerco Scientifico) e, aro, es proufessour à l’Universita Pau-Valéry de Mount-Pelié. Sa tèsi la preparè, d’annado à-de-rèng, souto l’empento de Maurise Agulhon, lou mèstre de l’istòri countempourano qu’acabè, pièi, sa carriero en Sourbouno.
Aquéu travai d’aqui mostro coume lis escrivan recampa darrié Frederi Mistral assajèron de tourna faire, de la lengo d’O, la lengo de la creacioun literàri la mai nauto, ço qu’èro estado dóu tèms di Troubadou. Se vèi coume li gènt de soun epoco lis an percebu, ço que n’an di, autambèn dins soun endré coume à Paris, capitalo dóu sistèmo culturau francés.
Mai lou proujèt d’aquélis escrivan a trepassa l’aventuro literàri pèr se trouba dins lou camp pouliti e istouri. Frederi Mistral e sis ami, dins uno Franço que ié segnourejo l’idèio de l’indivisibleta, fan lume sus lou proublèmo de la diversita di lengo de Franço. Pièi, l’estùdi douno à vèire si demando pèr lou prouvençau, la lengo d’O, mai, autambèn, pèr la decentralisacioun coume pèr lou federalisme.
De Diouloufet à Mistral
Dis annado 1850 à 1914, l’oubrage seguis li piado de la Reneissènço literàri nostro e li reacioun qu’aquelo d’aqui coungreio dins l’oupinioun. Gafo emé li dato! S’agis, aqui, d’un estùdi sus la chourmo d’escrivan acampado à l’entour de Mistral e que ié disien Felibrige. Es pèr acò que lou titre entameno l’estùdi en 1850. Mai Felipe Martel esplico proun, dins lou chapitre Naissance de la Renaissance que la Reneissènço vertadiero dis escri dins la lengo nostro a coumença bèn avans. Lou Sestian Diouloufet alargo si Magnans en 1819, Lou Troubadour natiounaou dóu Tarascounen Desanat parèis en 1830, Las Papilhotos de Jasmin d’Agen soun de 1835, lis escrivan marsihés s’atrobon à mouloun e dintre éli, la proumiero edicioun dóu cap d’obro de Vitour Gelu, si Cansoun, es de 1840. E parié pèr la prèisso, la debuto dóu journau semanié marsihés de Desanat, Lou Bouil-abaisso se fai en 1841.
Maiano-Paris-Maiano, Terminus
Felipe Martel acabo si recerco emai soun libre sus l’annado 1914. Pèr acò, vesèn dos causo : la proumiero, es que, pèr lis especialisto universitàri de l’istòri countempourano, lou siècle 19en s’acabo aquesto annado, pèr fa plaço au siècle 20en, la segoundo tèn dins la despartido de Frederi Mistral, lou 25 de mars de 1914. Uno epoco diferènto pèr lis aparaire de la Culturo Prouvençalo coumenço. La tèsi bastido pèr Felipe Martel se partis en quatre. Chasco partido, à la grosso, seguis uno perioudisacioun e soun titre n’en pourgis lou sujèt. Rescountren, à-de-rèng : Le décor et les acteurs, À la conquête de Paris, Paris et le joujou Félibrige , Paris-Maillane, Terminus.
La bibliougrafìo de 27 pajo es interessanto pèr tóuti li que volon cava mai founs dins l’istòri de la Reneissènço prouvençalo. Se ié podon trouva autambèn la B.N.F. (Biblioutèco naciounalo de Franço) (Paris) coume lis Archiéu despartamentau dis Àutis-Aup, di Bouco-de-Rose, de Droumo, de Gard, d’Erau, de Vaucluso, lou Museon Arlaten, la Mediatèco Ceccano (Avignoun), lou Palais dóu Roure, lou Museon Mistral de Maiano, emé, chasque cop, li referènci coumplèto dis article emplega.
Dins aquesto bibliougrafìo s’atrobon, tambèn, tóuti li courrespoundènci publicado de Mistral e un moulounas de libre à soun prepaus coume tóuti lis article de prèisso publica à Paris, en prouvinço emai à l’Estrangié sus Mistral e lou Felibrige entre 1850 e 1914.
L’ensèn di partido dóu libre pourgis 10 chapitre apassiounant pèr lis afouga di Letro Prouvençalo. D’aquéu tresor de sciènci, se n’en pòu pas faire de resumit bord qu’es trop drud. Aquéu libre s’amerito d’èstre legi e tourna-legi, adounc, n’en vaqui quàuquis escapouloun.
Opération Mirèio
De la dousenco partido de l’estùdi, À la conquête de Paris, ai resumi un tros dóu chapitre proumié que ié dison Opération Mirèio (p.170 à 210). D’ùni que i’a se creson que lou sucès de Mirèio es vengu tout soulet, coume pèr cop d’astre, d’autre, un pau mai assabenta, sabon que Lamartine e soun 40en Entretien de Littérature, pareigu à la mita dóu mes de mai de 1859, i’es pèr quaucarèn.
Lou passage Opération Mirèio retrais de qualita de Mistral , pas gaire couneigudo. D’efèt, en mai d’èstre noste plus grand escrivan (tres epoupèio reüssido), Mistral es un grand coumunicant, un grand ourganisaire. Felipe Martel enrego si piado : bèn avans la sour-tido de Mirèio de l’estamparié Seguin en Avignoun, Mistral s’es emplega de coungreia tout un fube de manobro goustouso.
Lamartine e lou Vergèli de la Prouvènço
Tre febrié de 1856, avans meme lou clava de soun cap d’obro, n’en fai legi un tros à-n-Adòufe Dumas, un Prouvençau tourna-manda en Prouvènço pèr soun ami, lou Menistre Fourtoul, pèr fin de se cura - qu’èro un gros malaut - tout en travaiant pèr recampa de cant poupulàri prouvençau. En avoust de 1858, Mistral decido d’ana à Paris pèr ié trouba un prefacié à sa Mirèio : Quelque gros personnage de la littérature.
Lou qu’es vengu soun ami, Adòufe Dumas, fa parèisse, dins lou journau naciounau La Gazette de France, un article anounciant la mountado à Paris de Mistral, la vengudo dóu Virgile de la Provence. Buta pèr Mistral, Dumas se met en bousco d’un prefacié d’impourtanço pèr Mirèio, emé l’ajudo de l’escrivan nimesen, Jan Reboul. Se pènso, un moumen, à George Sand o Aleissandre Dumas, mai aquéu d’aqui es bounapartisto trop marca. D’un autre biais, Lamartine, éu, mens marca dins si chausido poulitico (mau-grat soun acioun dins la Revoulucioun de Febrié de 1848) gardo un gros prestige literàri. Reboul e Dumas, chascun de soun coustat, prenon lengo emé Lamartine.
Lamartine voudra-ti bèn sousteni l’obro de Mistral? Lou Maianen, après agué fa uno campagno de proumoucioun pèr soun libre à Nime e à Marsiho, arribo à Paris lou 20 de mars de 1859. Fara la virado de tóuti li criti impourtant coume l’escriéu, tre arriba, à Roumanille : Je ferai peu à peu connaissance de tous les illustres […] il s’agit de faire lire Mirèio et d’obtenir des articles de fond.
E l’Opération Mirèio marcho! Sus l’obro mistralenco, 54 article soun publica en 1859, 20 pèr la prèisso prouvençalo, 3 à l’Estrangié, 31 pèr la prèisso parisenco que douno lou la à la critico. Es bèn mai que d’ùnis oubrage francés à sa sourtido : Leconte de Lisle, Poèmes antiques (1852) a pas mai de tres article, coume Baudelaire, Les Fleurs du Mal (1857), quouro Flaubert, emé Madame Bovary (1857) a pas mai de vint article. La prèisso parisenco de gaucho coume la de drecho fai d’article ditirambi sus Mirèio.
Avans tout acò, Adòufe Dumas avié mena Mistral vers Lamartine…La resulto n’en fuguè un cop de tron emé lou 40en Entretien du Cours familier de littérature de Lamartine em’ uno critico estraourdinàri coumparant Mirèio is epoupèio d’Oumero. L’ouperacioun Mirèio a capita bèn. Mai, pèr n’en saupre mai que ço que n’a pourgi ‘quéu resumit, fau se coungousta di 40 pajo que ié soun counsacrado pèr Felipe Martel.
Durbès-nous la caisso!
Dins la partido tresenco, fuguère forço interessa pèr lou chapitre quatren, quouro trato dóu federalisme, dóu regiounalisme e de la decentralisacioun. Es tóuti li premiço de l’óufensivo di Jouine Felibre Federalisto que se vèi d’en proumié, tóuti lis assai, d’annado à-de-rèng, que fuguèron fa, bèn avans lou Manifèste Federalisto legi pèr Amouretti lou 22 de febrié de 1892, davans li felibre parisen acampa.
Lou founs de l’afaire, que d’aiours desseparara li mistralen en dous camp, sènso meme parla di proublèmo de coulouracioun poulitico franceso dis un emai dis autre, es de saupre se se dèvon batre d’en proumié pèr la lengo o pèr lou païs e lou pople que saran li sauvadou de la lengo.
Pèr quant à iéu, me bastara de douna lou quicho-clau de Felipe Martel pèr faire lingueto à nòsti legèire : Le Félibrige ne triomphe pas, mais il ne s’évanouit pas davantage dans le néant. […] Car il y a toutes ces foules. Parmi tous ceux qui suivent les manifestations félibréennes, il y a certes les simples curieux, les goguenards, les malveillants, les passants. Mais il y a aussi ceux qui ont entendu l’appel de la langue […] et qui vont suivre […] près à retrouver à leur tour les rêves et les ambitions de leurs aînés […] Toute la foule de ceux qui de génération en génération participent à l’interminable veillée funèbre de leur langue, qui frappe inlassablement aux parois de son cercueil - POUR QU’ON LUI OUVRE.
27186


text:
Guèrra de las Gàllias
La Guèrra de las Gàllias (var. Guèrra deras Gàllias) que ho ua succession d'ofensivas romanas en Gàllia e en Aquitània (enter -58 e -51) qui mièn a la conquèsta d'ambs territòris e lo lor contraròlle per l'Empèri Roman.
La operacions que hon gavidadas per Juli Cesar qui deishè lo testimoniatge lo mei important suber aquestes eveniments dens la soa òbra : Commentarii De Bello Gallico (Comentaris suber la Guèrra de Gàllia).
A maugrat d'estar iniciadas per Juli Cesar per rason d'interests politics personaus, aquestas conquètas qu'assegurèn definitivament la seguritat de Roma qui èra estada atacada autes còps per grop gals e que'u dè lo contraròlle definitiu d'ua importanta partida d'Euròpa.
A despart de la conquesta plana de las Gàllias e d'Aquitània, las Guèrras de las Gàllias qu'impliquèn tanben incursion en Britannia e Germania, mes shens cap ocupacion definitiva. Lo punt culminant d'aquestas guèrras que ho la des.hèita deu capdau gal Vercingetorix (qui avèva amassada ua coalicion galla contra l'armada romana) a la Batalha d'Alesia.


text:
Aguesta categoria englòbe totes es webs qu'agen contenguts en quinsevolh variant dialectau dera lengua occitana.
Es planes multilingües son acceptades se an informacion relevanta en occitan.
Es planes que hèsquen referéncia a quinsevolh tematica relacionada damb era Tèrra Occitana mès que non siguen redactades en occitan an d'anar ena categoria dera sua respectiva lengua.
Per exemple, ua web produïda en castelhan que hèsque referéncia a tèmes occitans a d'anar entara sua correponent categoria laguens de World/Español.
Aguesta categoria englòbe totes es webs qu'agen contenguts en quinsevolh variant dialectau dera lengua occitana sus arts e cultura.
Es planes multilingües sus arts e cultura, son acceptades se an informacion relevanta en occitan.
Es planes que hèsquen referéncia a quinsevolh tematica relacionada damb arts e cultura dera Tèrra Occitana mès que non siguen redactades en occitan an d'anar ena categoria dera sua respectiva lengua.
Aguesta categoria englòbe totes es webs qu'agen contenguts en quinsevolh variant dialectau dera lengua occitana sus economia e empresa.
Es planes multilingües sus economia e empresa, son acceptades se an informacion relevanta en occitan.
Es planes que hèsquen referéncia a quinsevolh tematica relacionada damb era economia e empresa en era Tèrra Occitana mès que non siguen redactades en occitan an d'anar ena categoria dera sua respectiva lengua.
Aguesta categoria englòbe totes es webs qu'agen contenguts en quinsevolh variant dialectau dera lengua occitana sus ensenhament.
Es planes multilingües sus ensenhament, son acceptades se an informacion relevanta en occitan.
Es planes que hèsquen referéncia a quinsevolh tematica relacionada damb er ensenhament en era Tèrra Occitana mès que non siguen redactades en occitan an d'anar ena categoria dera sua respectiva lengua.
Aguesta categoria englòbe totes es webs qu'agen contenguts en quinsevolh variant dialectau dera lengua occitana sus era lengua.
Es planes multilingües sus era lengua occitana, son acceptades se an informacion relevanta en occitan.
Es planes que hèsquen referéncia a quinsevolh tematica relacionada damb lengua occitana mès que non siguen redactades en occitan an d'anar ena categoria dera sua respectiva lengua.
Aguesta categoria englòbe totes es webs qu'agen contenguts en quinsevolh variant dialectau dera lengua occitana sus léser.
Es planes multilingües sus léser, son acceptades se an informacion relevanta en occitan.
Es planes que hèsquen referéncia a quinsevolh tematica relacionada damb er òci en era Tèrra Occitana mès que non siguen redactades en occitan an d'anar ena categoria dera sua respectiva lengua.
Aguesta categoria englòbe totes es webs qu'agen contenguts en quinsevolh variant dialectau dera lengua occitana sus es mieis de comunicacion.
Es planes multilingües sus es mieis de comunicacion, son acceptades se an informacion relevanta en occitan.
Es planes que hèsquen referéncia a quinsevolh tematica relacionada damb es mejans de comunicacion en era Tèrra Occitana mès que non siguen redactades en occitan an d'anar ena categoria dera sua respectiva lengua.
Aguesta categoria englòbe totes es webs qu'agen contenguts en quinsevolh variant dialectau dera lengua occitana.
Es planes multilingües, son acceptades se an informacion relevanta en occitan.
Es planes que hèsquen referéncia a quinsevolh tematica relacionada era Tèrra Occitana mès que non siguen redactades en occitan an d'anar ena categoria dera sua respectiva lengua.
Aguesta categoria englòbe totes es webs qu'agen contenguts en quinsevolh variant dialectau dera lengua occitana sus era Tèrra Occitana.
Es planes multilingües sus era Tèrra Occitana, son acceptades se an informacion relevanta en occitan.
Es planes que hèsquen referéncia a quinsevolh tematica relacionada damb era Tèrra Occitana mès que non siguen redactades en occitan an d'anar ena categoria dera sua respectiva lengua.
Aguesta categoria englòbe totes es webs qu'agen contenguts en quinsevolh variant dialectau dera lengua occitana sus era societat occitana.
Es planes multilingües sus era societat occitana, son acceptades se an informacion relevanta en occitan.
Es planes que hèsquen referéncia a quinsevolh tematica relacionada damb societat occitana mès que non siguen redactades en occitan an d'anar ena categoria dera sua respectiva lengua.


text:
Categoria:Estatut IUCN
Aquesta categoria recensa las espècias que lo risc d'escatiment n'es estat evaluat per l'IUCN.
Qual remplena aquestas soscategorias?[modificar | modificar la font]
Las diferentas soscategorias son emplenadas automaticament quand dins un article utilizatz {{Taxobox IUCN}}. Aqueste modèl pren coma paramètre lo nivèl de dangièr exercit sus l'espècia:
- EX per Extinct (en occitan: Atudat): Estatut IUCN Atudat
- PE per Possibly Extinct (en occitan: Segurament atudat): Estatut IUCN Segurament Atudat
- EW per Extinct In The Wild (en occitan: Atudat a l'estat salvatge): Estatut IUCN Atudat a l'estat salvatge
- PEW per Possibly Extinct in the Wild (en occitan: Segurament atudat a l'estat salvatge): Estatut IUCN Segurament Atudat a l'estat salvatge
- NE per Not Evaluated (en occitan: Pas evaluat): Estatut IUCN Pas evaluat
- DD per Data Deficient (en occitan: Donadas insufisentas): Estatut IUCN Donadas insufisentas
- CR per Critically Endangered (en occitan: En dangièr critic d'escantiment): Estatut IUCN En dangièr critic d'escantiment
- EN per Endangered (en occitan: En dangièr): Estatut IUCN En dangièr
- VU per Vulnerable (en occitan: Vulnerable): Estatut IUCN Vulnerable
- CD per Conservation Dependent (en occitan: Conservation Dependent): Estatut IUCN Conservation Dependent
- NT per Near Threatened (en occitan: Quasi menaçat): Estatut IUCN Quasi menaçat
- LC per Least Concern (en occitan: Preocupacion menora): Estatut IUCN Preocupacion menora
Aquestas inicialas de nivèls de dangièr son transformadas en tèxt per {{IUCN EX}}, {{IUCN PE}}, {{IUCN EW}}, {{IUCN PEW}}, {{IUCN NE}}, {{IUCN DD}}, {{IUCN CR}} {{IUCN EN}}, {{IUCN VU}}, {{IUCN CD}}, {{IUCN NT}}), {{IUCN LC}})
Tanben podètz referenciar las paginas del sit IUCN dins vòstres articles en utilizant {{IUCN}}.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 6 soscategorias, sus un total de 6.
A
- ► Estatut IUCN Atudat (void)
D
- ► Estatut IUCN Donadas insufisentas (void)
E
- ► Estatut IUCN En dangièr (1 P)
P
- ► Estatut IUCN Preocupacion menora (void)
Q
- ► Estatut IUCN Quasi menaçat (void)
V
- ► Estatut IUCN Vulnerable (void)


text:
794
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 794 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Après 788, insureccion novèla d'Egipte totjorn entraïnada per l'importància deis impòsts e per l'administracion marrida de la província. Lo movement durèt e s'acabèt en 795 solament illustrant lei dificultats deis Abbassidas sus lo continent african.


text:
Bacouel-sur-Selle
Bacoué-su-Selle en picard ( Bacouel-sur-Selle en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Bacouel Sus selle se situa a 7 quilomètre d'Amians . Dintratz Vèrs sus selle e Plachy buyon. Vilatge a la campanha
Bacouel sur selle se situe a 7 kilomètre d'Amiens . Entre Vers sur selle et Plachy buyon. Village a la campagne
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Se truca los abitants los Bacouelois o Bacoueloise.
On appelle les habitants les Bacouelois ou Bacoueloise.


text:
Ramon VI de Tolosa
Ramon[1] VI (VIII) de Tolosa (Sant Geli, 27 d'octobre de 1156 - Tolosa, 2 d'agost de 1222), comte de Melguèlh (Ramon IV) de 1173 a 1190 puèi comte de Tolosa e marqués de Provença de 1194 a 1222 es un dels comtes occitan mai famoses per encausa de son implicacion dins la Crosada dels Albigeses.
Segon la genealogia tradicionala dels comtes de Tolosa facha pels Benedictins dins l'Istòria Generala de Lengadòc, seriá Ramon VI, mas d’estudis critics an establit que dos comtes del pichon nom de Raimon èran estats omeses : seriá doncas Ramon (VIII)
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Ramon VI èra lo filh de Ramon V e de Constança, sòrre del rei Loís VII, e succediguèt a son paire en 1194. Sulcòp, restabliguèt la patz amb l'Aragon e Ramon Rogièr Trencavel. Esposèt en tresenas noças Joana d'Anglatèrra a Roan en octobre de 1196.
A Tolosa, mantenguèt las libertats comunalas, multipliquèt las exempcions fiscalas e espandiguèt la salvetat a tot lo territòri comunal. Poèta e rafinat, aimava pas la guèrra mas mancava pas d'energia coma ne testimònia l'altercacion que l'opausèt al legat del papa, Pèire de Castelnòu. L'assassinat d'aqueste darrièr, lo 15 de genièr de 1208, que ne foguèt sulpic acusat per la Glèisa, provoquèt son escomenge e l'apèl a la crosada lançat pel papa Innocenci III. Obtenguèt de n’èsser relevat en s'umiliant a Sant Geli, lo 18 de junh de 1209, pr'amor de l'avançada de l'armada crosada, dirigida per Arnaut Amalric, abat de Cistèl e legat del papa.
La Crosada contra los catars e lo Comte de Tolosa[modificar | modificar la font]
Davant los succèsses daverats pels crosats (presa e chaple de Besièrs, sèti e presa de Carcassona e mòrt de Ramon Rogièr Trencavel), dirigits dempuèi lo mes d'agost de 1209 per Simon IV de Montfòrt e la menaça que fasiá pesar sus sa persona e son fièu l'ostilitat constanta dels legats del papa, cambièt de camp. Foguèt doncas tornarmai escomenjat (en 1211 aprèp lo concili de Montpelhièr) e temptèt d'organizar la resisténcia contra los crosats. Mai diplomata que guerrièr, poguèt pas entravar l'avança e la conquista de Tolosa per Simon IV de Montfòrt. S'exilhèt alara a la cort d'Anglatèrra.
La batalha de Murèth[modificar | modificar la font]
Lo 27 de genièr de 1213, Ramon VI rendèt omenatge a Pèire II d'Aragon, omenatge que durèt fins a la batalha de Murèth, lo 12 de setembre, durant la quala los crosats de Simon de Montfòrt, mai disciplinats, espotiguèron lo venceire de Las Navas de Tolosa, que foguèt tuat dins la batalha. Lo 17 de febrièr de 1214, als òrdres de Raimon, son fraire Baudoïn de Tolosa, qu'aviá participat a Murèth al costat dels crosats, es raubat de son castèl de Lolmia e penjat coma traite. En novembre de 1215 Raimon anèt a Roma, ont lo IVen concili de Latran deviá decidir lo sòrt de son comtat.
En mai de 1216 aprèp aver desbarcat trionfalament a Marselha, son filh, lo futur Raimon VII met lo sèti davant Bèucaire que pren lo 24 d'agost. Lo 12 de setembre de 1217, repren Tolosa ont Simon IV de Montfòrt met immediatament lo sèti. Aqueste darrièr i es tuat mas son filh Amalric pren sa plaça. Lo fracàs de la « crosada » de Loís VIII en 1226 li permet de recobrar la pus granda partida de son comtat.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Las formas Ramond e Raimon son tanben posssiblas en occitan
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Domenge Baudis, François Corteggiani e Michel Suro, Raímond le cathare. Tolosa : edicions Milan ; Portèth de Garona : edicions Loubatières, 2004. 70 p., 32 cm. ISBN 2-7459-0923-1.


text:
La floraison flamboyante s’exprime notamment à Rue (chapelle du Saint-Esprit), à Saint-Riquier et à Abbeville (collégiale Saint-Vulfran).
La Cathédrale Notre Dame d'Amiens
La Crypte de l'Eglise Abbatiale de Ham
La Collégiale Saint-Vulfran d’Abbeville
L’Eglise du Saint Sépulcre d’Abbeville
La Crypte et la Collégiale de Longpré Les Corps Saints
L'Eglise Saint Denis d'Airaines
L’Eglise Notre-Dame de la Neuville-sous-Corbie
La Basilique Notre-Dame d'Albert
L'Eglise Saint-Martin de Mers-les-Bains
L'Abbaye de Valloires à Argoules
La Collégiale Saint Martin de Picquigny
L'Eglise Saint Denis de Poix-de-Picardie
L'Abbatiale Romane St Nicolas de Berteaucourt-les-Dames
L'Eglise Saint Nicolas de Bray-sur-Somme
La Chapelle du St-Esprit de Rue
La Chapelle des Marins de Cayeux-sur-Mer
La Chapelle de l’Hospice de Rue
L’Abbatiale Saint Pierre de Corbie
L’Abbatiale et l’Abbaye de Saint-Riquier
L'Eglise St Denis-St Antoine de Dominois
La Chapelle et le cloître de l'Hôtel Dieu de Saint-Riquier
Le Prieuré de Moreaucourt à L'Etoile
L'Eglise Saint-Martin de Saint-Valery-sur-Somme
L'Eglise St Pierre et St Paul de Gamaches
L’Eglise Saint-Pierre du Crotoy
L’Eglise Saint-Séverin de Crécy-en-Ponthieu
L’Eglise Saint-Pierre de Dompierre-sur-Authie
Chapelle du Hamelet à Favières
L’Eglise Saint-Jean-Baptiste de Long
L’Eglise Saint-Christophe et Sainte-Madeleine de Mareuil-Caubert
L’Eglise Saint-Maurice de Nouvion-en-Ponthieu


text:
Clarac
Clarac puet estar:
- Clarac (Alta Garona), una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Montrejau y rechión de Meyodía-Pireneus.
- Clarac (Altos Pireneus), una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón de Tornai y rechión de Meyodía-Pireneus.
- Clarac (Nay), una antiga comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Pau, y rechión de Meyodía-Pireneus, que hue fa parte d'a comuna de Nai.
- Clarac (Pireneus Atlanticos), una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón de Tèsa y rechión d'Aquitania. O suyo nombre en francés y oficialment ye Claracq.


text:
Partit Nacional Escocés
Lo Partit Nacional Escocés (en gaelic d'Escòcia Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba, en anglés Scottish National Party, en scòts Scottis Naitional Pairtie) (SNP) es un partit politic escocés de tendéncia nacionalista e socialdemocrata, fondat en 1934 en resulta d'una fusion d’autres gropusculs. Es actualament coordenat per Alex Salmond e dirigit per Ian Hudghton (president) e Duncan Ross (secretari nacional). Es membre de l'Aliança Liura Europèa.
Son partisans de l’autonomia escocesa coma primièr pas cap a l'independéncia dins l'encastre de l'Union Europèa, a mai s'es amb qualques resèrvas, e de mantenir un estat del benèsser tot en distribuir los beneficis del petròli. Tenon pas una postura clara en favor de las lengas minoritàrias, coma lo gaelic o lo scòts, encara que siá estada adoptada la devisa gaelica Alba heatha snein o reo (Independéncia e futur d’Escòcia).


text:
Vitamina A
Lo retinòl o vitamina A es una vitamina liposolubla qu'ajuda a la formacion e la mantenença de dents sanas, de teissuts mòus e òsses, dei membranas mucoses e de la pèl. Se coneis tanben coma retinòl, doncas que genèra lei pigments necessaris pel foncionament de la retina. Exercís un ròtle important dins lo desvolopament d'una bona vision, mai que mai en preséncia de pauc lutz. Se pòt tanben requerir per la reproduccion e la lactància. Lo betacaroten, qu'a de proprietats antioxidantas, es un precursor de la vitamina A.


text:
Montchauvet (Calvados)
Montchauvet en normand (Montchauvet en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat es en Bocage virois. Lo sieu bourg es Modèl:A Unitat a l'èst del Bény-Bocage, a Unitat|13|km {{}} al sud-oèst de Aunay-sus-Odon, a Unitat|18|km {{}} al nòrd-es de Vire e a Unitat|23|km {{}} al nòrd-oèst de Condé-sus-Noireau[1].
La commune est en Bocage virois. Son bourg est à 9 km à l'est du Bény-Bocage, à 13 km au sud-ouest d'Aunay-sur-Odon, à 18 km au nord-est de Vire et à 23 km au nord-ouest de Condé-sur-Noireau[3].
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo relief del territòri communal explica la siá aucupacion umana anciana e las rèstas d'una enceinte fortificada.
Le relief du territoire communal explique son occupation humaine ancienne et les restes d'une enceinte fortifiée.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Distàncias viàrias los mai cuertas segon Viamichelin.fr
- ↑ {{{Títol}}}
- ↑ Distances routières les plus courtes selon Viamichelin.fr
- ↑ Géoportail (IGN), couche « Limites Administratives » activée


text:
Kemplich
Kemplich es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Origina gallo-romaine: Kempurich 1093, Kampachel 1276, Camply 1756. D'un nom de persona gallo-romain *Camporius o *Campolius seguit del suffixe de proprietat -acum.
- #Far partida del duché de Lorraine, archevêché de Trèves ; en 1661, i aguèt annexat a la França.
- Origine gallo-romaine: Kempurich 1093, Kampachel 1276, Camply 1756. D'un nom de personne gallo-romain *Camporius ou *Campolius suivi du suffixe de propriété -acum.
- Fit partie du duché de Lorraine, archevêché de Trèves ; en 1661, fut annexé à la France.


text:
Charles Le Brun
Charles Le Brun (París, lo 24 de heurèr de 1619 - París, lo 22 de heurèr de 1690) que ho un deus màgers pintres e teorician de la pintrura deu sègle XVII.
Arremarcat peu cancelèr Pierre Séguier qui'u dè lo parat d'estudiar dab Simon Vouet. Arron, qu'avó François Perrier com mèste. A 15 ans qu'arrecebó ua comanda deu cardinau de Richelieu e en 1642 que viatgè a Roma dab Nicolas Poussin.
Au tornar, en 1646, que tribalhè per Nicolas Fouquet a la decoracion deu son castèth de Vaux-le-Vicomte. Que participè a la fondacion de l'Académie royale de peinture et de sculpture en 1648. Que contribuè egaument a la creacion de las Manufacturas Reiaus deus Gobelins, en bèth desenvolopa l'estil Loís XIV.
En 1663 que ho nomat director de l'Académie royale de peinture et de sculpture, posicion d'on e desenvolopè las soas teorias academicas en pintruras.
Loís XIV que'u hidè la decoracion interiora deu castèth de Versalhas on, a despart deu son tribalh personau, be gavidore un heish de pintres deus màgers. La soa òbra versalhesa la mei renomada qu'ei la Galeria deus Miralhs.


text:
Olimp
Lo mont Olimp (en grèc ancian Ὄλuuπoς / en Latin Ólympos, en grèc modèrne Όλuuπoς / (Ólimbos) es lo mont mai naut de Grècia, amb un suc a 2 917 mètres. Fa partit de la serralada del meteis nom. L'Olimp es tradicionalament lo domeni dels dieus de la mitologia grèga. Es dins l'un dels dètz pargues nacionals de Grècia.
Somari
Etimologia[modificar | modificar la font]
L'etimologia es pas fixada existís mai d'una:
- La primièra, se basariá sonque sus d'elements d'origina Indoeuropèus. Atal los tèrmes grèc ancian: ollumi (« copar », « rasar », « destruire »), oloos (« destructor », « mortal ») o oulē (« copadura », « talhada ») permet de pausar un tèma olu- significant : « copar », « talhar », « dalhar », « rasar ». E la finala -mpos, aquel sufixe es atestat dins mai d'una lengas indoeuropèas dins d'adjectius indicant una situacion, una posicion o una orientacion. Doncas Olumpos auriá podut significat d'en primièr: « situat en posicion talhada » o « copant lo passatge ». Se sap que l'Olimp èra gaireben pertot impassable e aquel mont longtemps foguèt considerat pels Ancians coma èssent una frontièra separant la Tessalia de la Macedònia o, melhor, la Grècia antica del continent europèu mai septentrional[1].
- La segonda, seriá qu'« Oulumpos » (coma per Omèr) vendriá de l'indoeuropèu e seriá constituit de las racinas *wel- (« tornar », « s'enrotlar » – a l'origina, per exemple, de l'alemand Wolke : « nívol »,) e *ombh- (« causa redonda », « suc » – vejatz per exemple lo latin « umbo » designant la partida bombuda d'un boclièr). Lo sens de Olympos seriá aquel de « mont que los nívols s'enròtlan a l'entorn del suc ». Lo mot vendriá del Protoindoeuropèu *wol-*omb e seriá estat desformat en Olumpos pels Grècs quand adoptèron aquel mot.
- Une origina comuna amb « cèl » (oc) o una autra amb « holy » (ang) e « heilig » (all) = « sant » son tanben possibles.
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo mont Olimp s'espand al nòrd de Grècia prèp de la còsta Egèa, al tèrme de Tessalia e de Macedònia. L'Olimp es un mont d'aparéncia massissa, se levant subte en mai d'un luòc e bordada de grands vabres. Fòrça boscat suls penjals inferiors, son vaste som rocasut es cobèrt de nèu la majora partida de l'an.
La primièra pujada coneguda se faguèt en 1913 per D. Baud-Bovy, F. Boissonas et K. Kakalos.
Mitologia[modificar | modificar la font]
Perque lo seu som demòra amagat als mortals pels nívols, l'Olimp es atal un luòc de vacanças que los dieus grècs aviá elegit per demorança per passar lor temps a festejar (lor bevenda favorita es lo celèbre nectar e consomavan l'ambrosia que los fasiá imortals) e a contemplar lo mond.
Omèr descrit aquel luòc coma ideal e pasible, isolat de los temperis coma la pluèja, la nèu o lo vent, que los dieus podavan viure dins un parfècte bonaür. Aqueles i avián causit lo domicili aprèp aver rebutat los Titans, Ofion e Tifon.
Als Olimpians de la primièra generacion, Zèus, Poseidon, Ades, Demetèr, Estia e Èra, s'apondèron sièis autres dieus de la generacion segeuenta que descendon de Zèus, subretot per d'unions extraconjugalas. Malgrat que la tradicion compta los Olimpians al nombre de dotze, quatorze dieus an, segon las versions, èran d'aquel grop, jol contraròtle de Zèus. S'explica per exemple aquelas variacions del fach qu'Ades podava pas demorar sus l'Olimpe perque regnava sul monde sosterren dels Enfers. Efèst, Dionís, Poseidon e a vegadas Ermès s'absentèron torn a torn de la liste.
Cal pas confondre amb lo sanctuari d'Olimpia, situat dins lo Peloponés.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Dictionnaire des noms de lieux – Louis Deroy e Marianne Mulon Le Robert, 1994) (ISBN 285036195X)


text:
Apremont
Apremont puede hacer referencia a:
- Apremont, comuna francesa del departamento de Ain.
- Apremont, comuna francesa del departamento de las Ardenas.
- Apremont, comuna francesa del departamento de Oise.
- Apremont, comuna francesa del departamento del Alto Saona.
- Apremont, comuna francesa del departamento de Saboya.
- Apremont, comuna francesa del departamento de Vendée.
Véase también[editar]
- Apremont-la-Forêt, comuna francesa del departamento de Mosa.
- Apremont-sur-Allier, comuna francesa del departamento de Cher.
- Les Gorges d'Apremont, sector del bosque de Fontainebleau.


text:
Narcís
Narcís es un genre d'erbacèa vivaç de la familha de las Amaryllidaceae, o de las Liliaceae segon la classificacion classica. La classificacion filogenetic prepausa de classificar aquel genre d'entre la sosfamilha de las Amaryllidoideae, de la familha de las Amaryllidaceae.
Descripcion[modificar | modificar la font]
Lo nom Narcís es d'origina persana: es ligat a l'istòria de nargessa (l'uèlh). En grèc, foguèt transposat en vάpkισσoς (flor de narcís), puèi en latin narcissus. Dins la mitologia grèga Narcís èra un dels mai bèls òmes de Grècia, mas los dieus avián decidit que jamai poiriá mirar lo seu rebat. La ninfa de las fonts Ecò, qu'aviá estat condamnada per Eras a poder dire al seus interlocutors pas laque la fin des frasas que voliá prononciar, s'enamorèt de Narcís. Foguèt rebutada per la vanitat de Narcís, e per se venjar, Ecò demandèt als dieus de lo punir. Per castig, faguèron que Narcís visqua lo seu rebat e en alara s'enamorèt. Demorèt alara fijat, fàcia a l'aiga que rebatia lo seu roste. Ecò, per desesper, se jetèt del naut d'un mont: s'aquí ven lo mot d'ecò, e Narcís foguèt transformat en planta. Aquela planta pòrta lo seu nom, a causa de clinat de las flors cap a l'aiga.
Los narcises son des plantas de bulbe, de fuèlhas basalas e de tijas craucas, portant una o mai flors. Los flors an sèis tepals petaloíds. Las etaminas, al nombre de sièis, son inseridas dins una corona o paracorola en forma de copa o de trompeta. Lo fruch es una capsula trilobada contenent fòrça granas.
Los narcises son de plantas de bulbe que la beutat es très pron amada dins los jardins. Existís fòrça espècias e varietats orticolas. Son de plantas toxicas, que, comma los galanthus, contenon de la galantamina. La florason se fa de març a junh, las flors essent de color blanca o jauna segon las espècias. Lor odor fòrta pòt donar la mal de cap. Unas espècias pasmens, coma Narcissus serotinus e Narcissus viridiflorus, son de florason automnale.
Lista d'espècias[modificar | modificar la font]
- Narcissus ×abilioi Fern.Casas
- Narcissus ×araniensis Fern.Casas
- Narcissus assoanus Dufour
- Narcissus ×bakeri K.Richt.
- Narcissus bertolonii Parl.
- Narcissus bicolor L.
- Narcissus bulbocodium L.
- Narcissus ×buxtonii K.Richt.
- Narcissus dubius Gouan -
- Narcissus ×incomparabilis Mill.
- Narcissus ×intermedius Loisel.
- Narcissus jonquilla L. -
- Narcissus ×laetus Salisb.
- Narcissus ×magnenii Rouy
- Narcissus ×medioluteus Mill.
- Narcissus minor L.
- Narcissus ×odorus L.
- Narcissus papyraceus Ker Gawl.
- Narcissus poeticus L.
- Narcissus provincialis Pugsley
- Narcissus pseudonarcissus L.
- Narcissus serotinus L.
- Narcissus ×souliei Guétrot
- Narcissus tazetta L.
- Narcissus ×tenuior Curtis
- Narcissus triandrus L.
Galeriá[modificar | modificar la font]
-
-
-
Tapis printanier de Narcissus tazetta au pied du Mont Sagayama (Japon)
-
-
-
-
Un narcisse d'Asso (Narcissus assoanus), une plante qui aime les sols arides
-
-
-
-
-


text:
Evangèli del Pseudo-Matieu
L'Evangèli del Pseudo-Matieu, apelat tanben Libre de la naissença de la benaürosa Verge Maria e de l'enfança del Salvador, es un tèxte que fa partida dels apocrifs del Novèl Testament, que datariá de 550 a 570. Tracta de la nativitat e de l'enfança de Jèsus e a portat de nombrosas tradicions coma l'ase e lo buòu dins la grépia, mas tanben de miracles arribats durant la Fugida en Egipte.
Fa partida dels nombroses relats de l'enfança de Jèsus Crist qu'existisson dempuèi lo sègle segond, e s'inspira del Protoevangèli de Jaume, amb de partidas de l'Evangèli de l'enfança segon Tomàs.


text:
Immersion lingüistica
L'immersion lingüistica es l'exposicion intensiva a una segonda lenga, que se parla dins una comunitat de manièra abituala, dins la tòca de l'aprene mai rapidament. Es un procediment pròpri als sojorns lingüistics, que siá en colonias d'estiu, en estudiant a l'estrangièr (programa Erasmus, annada lingüistica,...), e dins lo cas dels immigrants que venon viure dins un país nòu, ont aprenon la lenga a la vida quotidiana e mai se pòdon aver un complement de corses formals.
Se parla tanben d'immersion quand un aprenent se met en contacte amb la lenga que vòl mestrejar pendent un grand nombre d'oras de la jornada, fasent pas encara partida de la comunitat que la possedís coma lenga mairala. Per exemple, l'escòla catalana n'es venguda a l'immersion lingüistica dins la mira de convertir lo catalan coma lenga veïculara de l'ensenhament, del biais que la majoritat de las matèrias se fan dins aqueste aqueste idiòma. Aquela immersion garantís una coneissença sufisenta del catalan e mai se los escolans parlan d'autres idiòmas en defòra de l'escòla.
En Occitània, la federacion de las escòlas calandretas ensenhan l'occitan segon los metòdes d'immersion.
Font[modificar | modificar la font]
- (ca) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en catalan intitolat « Immersió lingüística ».


text:
Edifici Kavanagh
L'edifici Kavanagh qu'ei un deus bastiments mei emblematics de Buenos Aires e un deus famós dehens l'istòria de l'arquitectura en America deu Sud.
Que's tròba sus la Plaça San Martín au numèro 1065 de la carrèra Florida dens lo quartièr de Retiro. que ho inaugurat lo 3 de genèr de 1936.
A l'origina de la soa bastida que i avó ua rivalitat enter Corina Kavanagh e la familha oligarquica deus Anchorena. L'edifici que ho atau bastit dab lo prethèit de desprovesir la glèisa deus Anchorena deus arrais deu só.
Haut de 120 m e dab 31 solèrs que ho a la soa bastida lo bastiment mei haut d'America deu Sud.
Galeria[modificar | modificar la font]
-
-
Kavanagh durant la soa bastida, proheitat entà celebrar lo Congrès Eucaristic de 1934
-
Kavanagh dab la Tor Monumentau au tresau plan
-


text:
Melbourne
Melbourne es una vila australiana, capitala de l’Estat de Victòria. Es la vila mai importanta demografica de son estat e la segonda del país aprèp Sydney. Situada sus la baia naturala de Port Phillip amb son centre a ras de l'estuari del flum Yarra, son airal administratiu s'esten sus 9.900 km²
La vila es un dels centres financièrs mai dominants d'Austràlia, e dempuèi 2011 se situa demest las vilas de nivèl de vida mai confortable del mond segon l'Economist Intelligence Unit (EIU). A l'encòp en 2013 l'EIU classifiquèt tanben Melbourne en 4² posicion de las ciutats mai caras internacionalament amassa amb la capitala de Norvègia, Oslo.


text:
Rosetta (sonda)
Rosetta es una sonda espaciala, e a l'encòp tanben lo nom d'una mission, de l'Agéncia Espaciala Europèa (ESA). Son objectiu principal es de reculhir de donadas sus la composicion del clòsc de la cometa Choriómov-Herassymenko e sus son comportament còsta lo Solelh. Son nom li ven de la Pèira de Roseta que l'idèa es que l'engenh ajudarà a collectar pro d'entresenhas per comprendre las primièras etapas de la formacion del Sistèma Solar. A mai s'es la seisena sonda a observar una cometa a una distància febla, es pr'aquò la primièra a se situar en orbita a l'entorn d'aquesta e a depausar una sondeta aterradoira sus son nogalh.
L'aparelh qu'aviá una massa iniciala de tres tonas, foguèt lançat dempuèi Kourou per una fusada Ariane 5 G+ lo 2 de març de 2004. Aviá coma objectiu de se plaçar en orbita a l'entorn de la cometa e puèi, aprèp una fasa d'observacion de maites meses, deviá mandar Philae, una sondeta aterradoira de 100 kg, per tal que se pausèsse sus la susfàcia de la cometa per n'analisar la composicion de son sòl.
Mai de 10 ans aprèp sa partença, lo 6 d'agost de 2014, la sonda espaciala se placèt finalament en orbita a l'entorn de Choriómov-Herassymenko.
Instruments scientifics de l'orbitador[modificar | modificar la font]
La carga utila de l'orbitador compren onze instruments scientifics que tenon una massa de 165 kg:
- ALICE (Ultraviolet Imaging Spectrometer) es un espectromètre imatjador ultraviolet semblable al que foguèt embarcat sus la sonda New Horizons destinat a analisar la composicion de la comèta, de sa coa e la produccion d'aiga e mai de monoxid e dioxid de carbòni del nogalh. D'un pes de 3,1 kg, aqueste instrument fabricat als Estats Units consoma 2,9 W.
- CONSERT (Comet Nucleus Sounding Experiment by Radiowave Transmission) es un sondador radiofrequéncia concebut per estudiar l'estructura intèrna del nogalh.
- COSIMA (Cometary Secondary Ion Mass Analyser) es un espectromètre de temps de vòl que deu analisar la composicion dels grans de pols emeses per la comèta pr'amor de determinar se sont organics o pas.
- GIADA (Grain Impact Analyser and Dust Accumulator) deu mesurar lo nombre, la massa, la distribucion dels vectors de dispersion (velocitat, direccion) dels granets de pols escampats per la cometa e reflectits per la pression de radiacion.
- MIDAS (Micro-Imaging Dust Analysis System) a per tòca d'estudiar la talha, la forma e lo volum de las particulas a l'entorn de la cometa.
- MIRO (Microwave Instrument for the Rosetta Orbiter) es un radiotelescòpi que foncionan dins la benda millimetrica e submillimetrica, qu'a per foncion mai que mai de determinar la temperatura de la susfàcia e de distinguir las parts de la susfàcia cobèrtas de particulas de pols e de glaç, qu'aquestas informacions son primordialas per tal de determinar los lòcs d'aterratge mai propicis.


text:
Receptor (bioquimia)
En bioquimia, lo tèrme de receptor designa lei proteïnas que permeton l'interaccion de substàncias determinadas amb lei mecanismes dau metabolisme cellular. Lei receptors son de proteïnas o de glicoproteïnas presentas dins la membrana plasmica, dins la membrana deis organets o dins lo citosòl, que se jonhon especificament en d'autrei substàncias quimicas apeladas moleculas senhalizairitz, coma leis ormonas e lei neurotransmeteires. L'union d'una molecula senhalizairitz a son receptor especific provòca una seria de reaccions au dintre dei cellulas (transduccion de senhau), que lo resultat finau depend pas sonque de l'estimulacion recebuda, mai de fòrça autrei factors, coma l'estadi cellular, la situacion metabolica de la cellula, la preséncia d'agents patogèns etc.


text:
Meridian
En geografia, un meridian es un mièg grand cercle imaginari traçat sul glòbe terrèstre religant los pòls geografics. Totes los punts de la Tèrra situats sus un meteis meridian an la meteissa longitud. Se sona tanben d'arc de meridian entre doas latituds.
En astronomia, un meridian es un grand cercle imaginari traçat sus l'esfèra celèsta, passant pels pòls celèstes. L'ascension drecha, per exemple, es localizada pels meridians celèstes. Lo meridian, o plan meridian, d'un luòc es un grand cercle de l'esfèra celèsta passant pel pòl celèst, lo zenit e lo nadir d'un luòc. A miègjorn solar, lo Solelh es dins lo plan meridian.
Somari
Proprietats[modificar | modificar la font]
Totes los meridians son perpendiculars a totes los parallèls e an totes la meteissa longor. Son de grands cercles o de mièg grands cercles e la pus corta distància entre dos de lors punts.
Par convencion, i a tres cents seissanta meridians separats par un gra d'arc.
Fuses oraris[modificar | modificar la font]
Un fus orari correspond a un angle equivalent a 15 meridians, sabent qu'i a vint-e-quatre oras dins una jornada.
Mila marina[modificar | modificar la font]
La mila marina foguèt definida coma la 60ena partida d'un gra de meridian; equival en mejana a 1 852 m.
Meridians particulars[modificar | modificar la font]
Meridian d'origina[modificar | modificar la font]
Se las latituds se pòdon mesurar a partir de l'eqüator, existís pas de referéncia naturala equivalenta per fixar l'origina de las longituds. Es doncas necessari de definir un meridian d'origina, ont los punts an per definicion una longitud egala a zèro.
A l'ora d'ara, lo meridian d'origina per la màger part dels sistèmas geodesics es vesin del meridian de Greenwich, que passa per l'observatòri de Greenwich, en Anglatèrra. Fins al començament del sègle XX, diferents païses utilizèron d'autres meridians d'origina coma lo meridian de París en França (2° 20' 14" E), lo meridian de Berlin en Alemanha (13° 24' E), lo meridian de Toledo en Espanha o lo meridian d'Uppsala en Suècia. En França, lo rei Loís XIII decretèt per ordenança en 1634 que lo primièr meridian seriá aquel dich de l'illa de Fèrre (uèi illa d'El Hierro dins l'archipèla de las Canàrias), arbitràriament situat a 20° 00' 00" a l'oèst del meridian de París. Aquela localizacion permetèt d'obtenir una longitud positiva per totas las tèrras europèas e foguèt longtemps utilizada per d'autres païses.
La longor del meridian a la longitud de París serviguèt, en 1791, per definir lo mètre coma novèla unitat de longor. Aquel foguèt definit coma la dètz milionena partida d'un mièg meridian terrèstre (un meridian es un mièg cercle); la Tèrra a una circonferéncia de gaireben 40 000 km, o 40 000 000 m.
De causir un meridian d'origina de longitud 0° implica l'existéncia d'un antimeridian, situat a l'opausat sul glòbe. La linha de cambiament de data seguís aquel antimeridian sus la majora partida de sa longor.
Meridian magnetic[modificar | modificar la font]
Es un meridian particular passant pels pòls magnetics.
Frontièras[modificar | modificar la font]
Qualques frontièras entre païses o regions foguèron determinadas amb de meridians, lo cas foguèt mens frequent pels parallèls :
- 109en meridian oèst : frontièra entre Colorado e Utah entre los 37en e 41en parallèls nòrd e entre lo Nòu Mexic e Arizòna al sud del 37en parallèl nòrd. L'interseccion del 109en meridian oèst e lo 37en parallèl nòrd a Four Corners es l'unic punt ont quatre Estats se tòcan.
- 102en meridian oèst : frontièra entre Manitòba e Saskatchewan e una partida de la frontièra entre Nunavut e los Territòris del Nòrd-Oèst, en Canadà.
- 20en meridian èst : partida de la frontièra entre Namibia e l'Africa del Sud e Botswana
- Istoricament la linha de Tordesillas, situada a 46° 37' oèst, foguèt la linha de partiment de la tèrras pas encara exploradas pels Europèus entre Espanha e Portugal a la signatura del Tractat de Tordesillas en 1494.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Pierre Bayart, La Méridienne de France, 2007, l'Harmattan, coll. « acteurs de la science ». Prefaci de Jean-Claude Pecker.


text:
Segonda Guèrra de Dahomey
La Segonda Guèrra de Dahomey foguèt un conflicte de la colonizacion francesa d'Africa que se debanèt dau 4 de julhèt de 1892 au 15 de genier de 1894. Foguèt entraïnada per divèrseis incidents frontaliers entre lo protectorat francés de Porto Novo e lo Reiaume de Dahomey. A partir de 1892, lei Francés decidiguèron donc d'organizar una ofensiva importanta còntra Dahomey. De la fin de setembre a novembre de 1892, aquela ofensiva capitèt de destrurre lei fòrças armadas principalas de Dahomey puei de conquistar sei vilas pus importantas. La guèrra s'acabèt per la captura dau rèi de Dahomey e son remplaçament per son fraire. Fin finala, en 1900, Dahomey foguèt annexat a l'Empèri coloniau francés.


text:
Sant Maurice d'Ardèche
Sant Maurice (Saint-Maurice-d'Ardèche en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Aquel vilatge a situat a parièra distància de Aubenas e Ruoms.
Ce village est situé à égale distance de Aubenas et Ruoms.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
L'ancian nom del vilatge èra Sant Maurici de Terlin.[ref. necessària]
L'ancien nom du village était Saint Maurice de Terlin.[ref. necessària]


text:
Renaissença del gaelic escocés
La renaissença del gaelic escocés (en gaelic escocés: Ath-Bheòthachadh na Gàidhlig) es un movement qu'encara contunha a l'ora d'ara e que se basa en la revitalizacion de la lenga gaelica en Escòcia. E mai se aquela lenga li calguèt far fàcia a una decadéncia constanta del nombre de parlants dempuèi la fin del sègle XIX, lo nombre de joves parlants nadius de gaelic escocés aumenta rapidament[1]. Lo movement remonta a la “Renaissença escocessa”, mai que mai en las òbras de Sorley MacLean, George Campbell Hay, Derick Thomson e IainCrichton Smith. Lo Sabhal Mòr Ostaig se considèra normalament coma la resulta d’aquel movement de renaissença. Malgrat que una granda part de las òbras sorgidas a partir d’aquel movement cultural foguèsse de la poesia, o de la musica tradicionala, de personatges coma MacLean e Iain Crichton Smith, e mai recentament Aonghas MacNeacail, los an combinats amb d'estils modèrns e internacionals.
Politica[modificar | modificar la font]
Dins lo camp de la politica, Mike Russell se foguèt la primièra persona de s'adreiçar en gaelic escocés en una reünion de l'Union Europèa que se debanèt en mai de 2010[2]. Aquela lenga a patit pendent longtemps d'una manca d’utilizacion dins los contèxtes educatius e de l’administracion, e foguèt quitament suprimit per lo passat[3], mas a atengut a l'ora d'ara un cèrta reconeissença oficiala amb l’aprobacion de la Lei de la lenga gaelica (Escòcia) del 2005.
Literatura[modificar | modificar la font]
Dins lo camp de la literatura, cal notar d'escrivans coma:
- Aonghas Pàdraig Caimbeul – Escrivan[4]
- Somhairle MacGill-Eain – Poèta
- Iain Mac a' Ghobhainn – Intellectual, poèta e escrivan
- Ruaraidh MacThòmais – Academic, escrivan, poèta e publicista
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ “Mod's fluent youth speaks volumes for Gaelic education”, dins Scotsman, 2007
- ↑ “Minister makes history with EU speech in Gaelic”, dins Scotsman, 2010
- ↑ MACKINNON, Kenneth (1991). Gaelic: A Past and Future Prospect. Edinburgh: The Saltire Society.
- ↑ Aonghas Pàdraig Caimbeul - An Oidhche Mus Do Sheòl Sinn (2003). The List, 2005.


text:
Montastruc e la Conselhièra
Montastruc e la Conselhièra[1][2] ( Montastruc-la-Conseillère en francés) es una comuna d'Occitània (Lengadòc) del departament francés de la Nauta Garona (Miègjorn-Pirenèus).
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Anciana bastida situada a una vintena de quilomètres de Tolosa
Accès[modificar | modificar la font]
- Per la rota nacionala 88
- Per l'autota A68 sortida 03
Istòria[modificar | modificar la font]
L'origina probabla de Montastruc remonta entre lo sègle XI e XII, periòde d'eissarts e d'acreissement de la populacion en País Tolosenc.
Fondada en 1242 per Sicard Alaman, senhor de la Comuna que ne faguèt una bastida. Aital, Montastruc venguèt una pichona plaça fòrta, ponch estrategic important entre Albigés e Tolosenc. Son creator foguèt Conselhièr e Lòctenent del Comte de Tolosa Raimond VII. Ça que la, la fertilitat de son sòl produsent de blat, de vin e mai en abondància atrasiá las cobejanças de las armadas en operacion.
A partir de 1270, foguèt jos la dependéncia dirècta del Rei de França. En 1771, Loís XV de França la concediguèt al Comte de Clarac. Aquel s'installèt al castèl de Buset, çò qu'enchiprèt la comunautat de Montastruc. Mai, lo novèl Senhor se faguèt exigent, volent profeitar de la Vila, fins a vendre los Comunals. Pr'aquò, la Comunautat estèt contra lo senhor. Aquel foguèt condemnat en 1786 a remborsar mai de 3000 liuras. Mas lo jutjament foguèt pas executat.
Al sègle XVI, pendent las guèrras de religions, Montastruc foguèt assetjat dos còps. En 1570, la vila foguèt presa sens combat puèi ocupada per las tropas protestantas. Vint annadas pus tard, en mai de 1590, lo Duc de Juèsa (Governador de Lengadòc), volguèt tornar prendre la vila. Lo sètge durèt tres jorns. I aguèt 200 mòrts. La batalha foguèt terribla.
De l'Edat Mejana al sègle XVII, l'administracion comunala foguèt menada per de Cònsols. En 1692, Loís XIV promulguèt un edicte creant las cargas de Maire e de Lòctenent de Maire dins tot lo Reialme. Lo primièr Maire de Montastruc foguèt Jean Campagne. Lo 18 de Julhet de 1693, comprèt la carga ereditària. En 1706 las vilas la poguèron tornar comprar, çò que faguèt Montastruc en 1718-1719.
Los primièrs efièches de la Revolucion Francesa arribèron vèrs 1790. La noblesa locala perdèt sos privilègis fiscals. En junh de 1792, foguèt plantar l’arbre de la Libertat.
Istòria de la Conselhièra[modificar | modificar la font]
Lo Castèl de la Conselhièra, localizat sus la rota dels Birats, foguèt abitat pel Senhor d’Obrièr, Conselhièr al Parlament de Tolosa. La femna d'aquel Conselhièr, que la rumor disiá que ne foguèt pas gaire bèla, aviá comandat son retrach a un pintre conegut. La conselhièra refusèt lo quadre qu'èra pas semblant, disiá ela. Lo pintre qu'èra pas d'acòrdi, expausèt lo quadre a la botigòla servant de relai de diligéncias per que los viatjaires lo veguèsson. Los passants reconeissián evidentament la femna del Conselhièr, s'exclamavan « La Conselhièra! » cada còp que passavan davant lo retrach. Coma lo pintre refusèt de ne levar lo quadre, lo Senhor d’Obrièr foguèt forçat de comprar aquel retrach per lo far desparéisser…
Lo nom de la Conselhièra foguèt apondut, par decision municipala, lo 16 d'agost de 1890 a Montastruc per lo distinguir de las comunas del departament amb lo meteis nom.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
Narbonesa
La Narbonesa foguèt una província de l'Empèri Roman creada en 121 abC, sus l'actual territòri de Lengadòc e de Provença.
Noms[modificar | modificar la font]
Dins un primièr temps, aquela província romana es estat coneguda coma Gallia Transalpina. Pus tard, la província de Gallia Transalpina es estada renomenada Gallia Narbonensis, aprèp que la capitala de la colonia deven Narbo Martius (Narbona) (fondada en 188 ab J-C). Los romans l'apelèron tanben la Provincia Nostra o simplament Provincia, perqué la Narbonesa foguèt la primièra conquista romana fòra la Peninsula Italiana.
Istòria[modificar | modificar la font]
Roma ocupa la region entre -125 et -121. La zona ocupada s'espandís de Tolosa al lac Leman. La colonia grèga de Massalia (Marselha) e son país forman una enclava liura dins la Narbonesa. Juli Cesar, proconsul de la Narbonesa de -58 à -49, ne faguèt sa basa de darrièr per la conquista de las Gàllias, e acabèt en -49 la conquista de la Narbonesa en prenant Massalia e son territòri, qu'aviá pres lo partit de Pompèu.
Amb lo principat d'August, a partir de 27 abC, Narbona va prene d'importància.
L'emperaire August ven a Narbona e i sejorna per recensar los Galleses e organizar lor territòri. En 22 abC, reorganiza l'administracion de la « Província » de Gàllia transalpina en Província senatoriala sos l'autoritat del Senat roman. La capitala es fixada a Narbona e aquela region deven la Narbonesa. Aquel territòri foguèt devesit en 22 ciutats.
Narbona deven un dels mai grands pòrts de comèrci mediterranèu, al crosador de las doas grandas rotas romanas : la Via Domícia : d'Itàlia en Espanha per la Narbonesa, bastida en 120 abC, e la Via Aquitània anant de Narbona cap a Tolosa e Bordèu.
Al Sègle IV, sos la Tetrarquia, la Narbonesa foguèt divisada en doas províncias :
- La Narbonesa primièra : partida a l'oèst de Ròse. La capitala foguèt Narbona.
- La Narbonesa segonda : partida de Provença e del Dalfinat. La capitala foguèt Ais de Provença.
En 406, la Narbonesa primièra foguèt ocupada pels Visigòts e la Narbonesa segonda per los Burgondis en 476.
Lista de las vilas anticas de la Narbonesa[modificar | modificar la font]
- Agatha (Ate)
- Aquae Calida (Els banys d'Arles)
- Aquae Sextiae (Ais de Provença)
- Arelate Sextanorum (Arle)
- Arausio Secundanorum (Aurenja)
- Antipolis (Antíbol)
- Avennio Cavarum (Avinhon)
- Apta Iulia Vulgientium (At)
- Alebaece Reiorum Apollinarium (Riés)
- Alba Helvorum (Alba)
- Augusta Tricastinorum
- Anatilia
- Aerea
- Baeterrae Septimanorum (Besièrs)
- Bormani
- Comani
- Cabellio (Cavalhon)
- Carcasum Volcarum Tectosagum (Carcassona)
- Cavarum Valentia (Valença)
- Cessero (Sant Tibèri)
- Carantorate Meminorum
- Caenicenses
- Cambolectri Atlantici (Cambon)
- Custoja (Costoja)
- Clusa (Les Cluses)
- Colonia Dea Augusta Vocontiorum (Diá)
- Forum Julii (Frejús )
- Forum Voconii (Lo Canet dei Mauras )
- Glanum (Sant Romieg de Provença)
- Illibéris (Elna)
- Lucus Augusti (Luc-en-Diois)
- Massalia (Marselha)
- Narbo Martius (Narbona) (capitala)
- Nemausus (Nimes)
- Portus Vénéris (Pòrt Vendres)
- Vasio Vocontiorum (Vaison)
- Vienna Allobrogum (Viana)


text:
Lei Bauç
Lei Bauç (Les Baux-de-Provence - Lei Bauç de Provença - en francés dempuèi 1958) es una comuna provençala, en Provença, situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e dins la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Coma o indica son nom, lo vilatge es quilhat au ras de bauç que marcan lei premiers còntrafòrts de la cadena deis Aupilhas. Lo vilatge es susplombat per un castelàs arroïnat, amb una vista bèla sus lei planas dau sud, vèrs Arle e Camarga.
Dau nom de la comuna es derivat lo mot de baucita.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1642, lo rei de França ofrís ais princes de Mónegue lo títol de "marqués dei Bauç" qu'esta encara encuei dins la titulatura oficiala dei princes o de seis eiretièrs.
En 1958, l'administracion francesa càmbia lo nom de la comuna en ié apondre de Provence.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Eraudica[modificar | modificar la font]
Leis armas dei Bauç se blasonan ansin : dau camp de gules cargat d'una estela de setze rais d'argent ; remembran la pretencion deis ancians senhors dei Bauç que se disián descendents dau rei mage Bautezar, guidat per l'estela.
Monument[modificar | modificar la font]
- Castèu dei Bauç : castèu fòrt que serviguèt mai d'un còp e sobretot durant lei Guèrras baucencas per la succession de Provença.
Literatura[modificar | modificar la font]
Lei Bauç son lo vilatge de Mirèlha de Frederic Mistral, que ne vòl far sa capitala:
Dei Bauç fariáu ma capitala!
Sus lo rocàs que uei rebala,
De nòu rebastiriáu nòste vièlh castelàs:
I apondriáu una torrèla
Qu'emé sa poncha blanquinèla
Ajonheguèsse leis estèlas!


text:
Arzens
Canet es una comuna lengadociana del Corbièras (Lengadòc) situada dins lo departament d'Aude e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Commune de l'Airal urban de Carcassona
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Glèisa romanica
- Castèl
- Estapa sul Camin de Sant Jaume
- Aeropèrt de Carcassona Salvaza
Personas ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
- Joan Francés de la Ròca de Roberval, senhor d'Arzens (amic de François Ièr, amic de Rabelais, cap de la darrièra expedicion de Jacques Cartier au Quebèc)
- Aquiles Lauge (pintre puntilhista, nascut a Arzens, mòrt en 1944 a Cailhau, amic de Maillol)


text:
Cagny (Calvados)
Cagny es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo primièr luòc d'aucupacion umana sul territòri actual de Cagny èra un domeni rural trobat près del centre comercial Mondeville 2 (pòble Décathlon)[1].
Qualques traces d'aucupacion (forn, poteries, objèctes en silex, ossements d'animals) remonten al Neolític mièg (XXXIIIe sègle abC.). Un amassa funéraire del bronze final (Modèl:-sp) a tanben #èsser sortit de tèrra. Mas la descobèrta la mai important es un domeni rural en datant de la fin de la VIe sègle abC. e del començament de la Ve sègle abC. (edat del fèrre). Situat a proximitat immediata d'una via gauloise empierrée e enquadrada per fossés, l'important establiment rural i aviá compausat d'una pleta d'unitat|8000|m² {{}} environada de fossés prigonds e que # se trobava una forja e una poterie. S'a egalament trobat traces de ramaderia, de las silos a grandas, de las fòssas criadas, aital coma las fondacions de desparièras bastissas. Una nécropole constituida d'una quarentena de sépultures a egalament #èsser ponduda al jorn[2].
La parca de Frénouville-Cagny a dobèrt en 1855 sus la linha Can-París.
Le premier site d'occupation humaine sur le territoire actuel de Cagny était un domaine rural retrouvé à proximité du centre commercial Mondeville 2 (village Décathlon)[3].
Des traces d'occupation (four, poteries, objets en silex, ossements d'animaux) remontent au Néolithique moyen (XXXIIIe sègle abC.). Un ensemble funéraire du bronze final (Modèl:-sp) a aussi été sorti de terre. Mais la découverte la plus importante est un domaine rural datant de la fin du VIe sègle abC. et du début du Ve sègle abC. (âge du fer). Situé à proximité immédiate d'une voie gauloise empierrée et encadrée par des fossés, l'important établissement rural était composé d'un enclos de 8 000 m² entouré de fossés profonds et dans lequel on trouvait une forge et une poterie. On a également retrouvé des traces d'élevage, des silos à grains, des fosses domestiques, ainsi que les fondations de différents bâtiments. Une nécropole constituée d'une quarantaine de sépultures a également été mise au jour[4].
La gare de Frénouville-Cagny est ouverte en 1855 sur la ligne Caen-Paris.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Enregistres preventivas portadas l'an 2008 abans lo bastiment de la plateforme logistique Décathlon
- ↑ lo-jorn-/re/actudet/actu_loc-731255------_actu.html Oèst-França, 28/10/2008
- ↑ Fouilles préventives menées en 2008 avant la construction de la plateforme logistique Décathlon
- ↑ Ouest-France, 28/10/2008


text:
Elbeuf-sur-Andelle
Elbeuf-sur-Andelle es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a traversat pel Andelle e pel Héronchelle.
La commune est traversée par l'Andelle et par l'Héronchelle.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Abans la Revolucion, la parròquia dépendait del doyenné de Ry, del bailliage, de la vicomté e de l'eleccion de Roan.
Avant la Révolution, la paroisse dépendait du doyenné de Ry, du bailliage, de la vicomté et de l'élection de Rouen.


text:
Najat Vallaud-Belkacem
Najat Vallaud-Belkacem, nascuda Najat Belkacem lo 4 d'octobre de 1977 a Beni Chiker al Marròc, es una femna politica francomarroquina, nomenada lo 16 de mai de 2012 ministra dels Dreches de las Femnas e pòrtaparaula del govèrn de Jean-Marc Ayrault.
En 2007, èra pòrtaparaula de Ségolène Royal pendent la campanha de l'eleccion presidenciala, puèi en març de 2009, e encara pòrtaparaula de Ségolène Royal dins la primària presidenciala socialista de 2011. Lo 16 de novembre de 2011, François Hollande, venceire de la primària la nomena pòrtaparaula de sa campanha presidenciala.
Somari
- 1 Biografia
- 2 Idèas e posicions
- 3 Publicacions
- 4 Mandats
- 5 Nòtas e referéncias
- 6 Vejatz tanben
Biografia[modificar | modificar la font]
Originas, estudis, començament de carrièra[modificar | modificar la font]
Segonda d'una familha de sèt enfants, Najat Belkacem nasquèt dins la campanha marroquina en 1977 a Beni Chiker, un vilatge prèp de Nador, dins lo Rif. Jonhèt lo paire en 1982, emigrat en França e obrièr dins lo bastiment, amb maire e sa sòrre aïnada Fatiha e visquèron dins lo quartièr nòrd d'Amians[1].
En 2000, sortiguèt diplomada de l'Institut d'Estudis Politics de París ont encontrèt Boris Vallaud[2], (director general dels servicis del Conselh General de Sòna e Léger) que venguèt lo seu marit lo 27 d'agost de 2005. Aguèron de bessons, Louis e Nour, (2008).
Najat Belkacem comencèt sa vida professionala per jurista dins un cabinet d'avocats parisenc al Conselh d'Estat e a la Cort de Cassacion pendent tres ans[3].
Carrièra politica[modificar | modificar la font]
Najat Belkacem entra al Partit Socialista aprèp le 21 d'abril de 2002 e jonguèt, coma encargada de mission, en genièr de 2003 l'equipa de Gérard Collomb, senator-cònsol de Lion, (accions per renforçar la democracia de proximitat, la luta contra las discriminacions, la promocion dels dreches dels ciutadans o lor accès a l’emplec e al lotjament).
Elegida en març de 2004 conselhièra regionala de Ròse-Aups sus la lista de Jean-Jack Queyranne, (presidenta de la comission cultura). Demissionèt en junh de 2008.
En 2005, venguèt conselhièra nacionala al Partit Socialista.
Aprèp d'èsser assistenta parlamentària de Béatrice Marre (Oise) pendent un an, se liguèt, lo 22 de febrièr de 2007, l'equipa de campanha als costats de Vincent Peillon e Arnaud Montebourg[4].
En març de 2008, foguèt elegida conselhièra generala de Ròse a las eleccions cantonalas amn 58,52 % dels vòtes al segond torn e conselhièra municipala sus la lista d'Union de l'esquèrra conducha per Gérard Collomb pendent las eleccions municipalas a Lion.
En març de 2010, comencèt d'ensenhar als estudiants de master « afars publicas » de l'Institut d'Estudis Politics de París (prospectiva en politica).
A la candidatura de Ségolène Royal a la primària presidenciala socialista de 2011, venguèt tornarmai pòrtaparaula amb Delphine Batho e Guillaume Garot.
François Hollande, aprèp sa victòria a la primària presidenciala socialista de 2011 e sa designacion coma candidat del Partit Socialista e del Partit Radical d'Esquèrra a la presidenciala de 2012, nomenèt, lo 16 de novembre de 2011, Najat Vallaud-Belkacem pòrtaparaula per aquela campanha presidenciala.
Lo 16 de mai de 2012, Najat Belkacem, foguèt nomenada ministra dels Dreches de las Femnas e pòrtaparaula del govèrn de Jean-Marc Ayrault.
Idèas e posicions[modificar | modificar la font]
Egalitat de las escasenças e pluralitat visibla[modificar | modificar la font]
Najat Belkacem relèva lo concèpte de « pluralitat visibla »[5] dins la societat francesa, diversitat e egalitat essent pas incompatiblas segon ela. Lo 15 de setembre de 2010, escriguèt e publiquèt amb lo sociològ Éric Keslassy un libre per la Fondacion Jean Jaurès[6] que los editors presentan atal: [[cita|En plana subredicha securitària del govèrn, Éric Keslassy e Najat Vallaud-Belkacem prepausan una « tresena via » per resòlvre las dificultats ligadas a l’integracion.
La nominacion de Najat Belkacem, « Ministra dels Dreches de la Femna » èra contra la lei d'interdiccion la portadura de la burqa.[7]
Al delà dels problèmas ligats a l'integracion, Najat Vallaud-Belkacem compta sur la nocion d'egalitat de las escasenças - egalitat de las oportunitats que fonciona pas mai dins nòstra societat çò que se verificariá per apauriment de la societat francesa, agreujat per la crisi. Lo jornal Le Monde publiquèt una tribuna de Najat Vallaud-Belkacem intitulada « Far pagar la crisi als paures es pas una fatalitat »[8], que torna sus la pauretat en França e las responsas politicas envisatjadas e envisatjablas.
Dreches LGBT e bioetica[modificar | modificar la font]
Encargada de las questions de societat al PS, s'ocupèt de l'egalitat dels dreches pels Lesbianas, Gays, Bisexuals e Rransgenres (LGBT) e las questions de bioetica. Considèra qu’es temps de « traduire l'evolucion del modèl familial dins lo drech »[9].
Sus las questions d’egalitat dels dreches pels LGBT, defend la dubertura del maridatge e de l’adopcion als parelhs de meteis sèxe e la luta contra l’omofobia e la transfobia. Rapèla qu'aquelas revendicacions son inscrichas dins las trenta prepausas prioritàrias del projècte del Partit Socialista per l'election presidenciala de 2012[10]. Pauc abans l'eleccion presidenciala de 2012, representèt lo candidat François Hollande al miting Egalitat LGBT 2012 organizat per l'Inter-LGBT e foguèt jutjada aquela que se sentèt lo melhor sus aquelas questions per la revista Têtu e paln amada del public LGBT[11].
Per la bioetica, Najat Vallaud-Belkacem trabalhèt amb Bertrand Monthubert, Secretari nacional del Partit Socialista encargat de l’Ensenhament Superior e de la Recèrca, sul subjècte en vista de la revision de las leis de bioetica.[12].
Revolucion numerica e questions de generacion[modificar | modificar la font]
Crei en la revolucion numerica, l’Internet liure e los malhums socials. Prenguèt alara posicion contra la lei Hadopi e fa partida del Collectiu de 40 autors.[13]Najat Vallaud-Belkacem, « Quand lo vuèit ideologic encontra la paur de l’avenidor: Hadopi »: (fr) La batalha Hadopi. , militant major dins aquel domeni.
Publicacions[modificar | modificar la font]
- amb Eric Keslassy Pluralitat visibla e egalitat de las oportunitat (setembre de 2010)
- amb Guillaume Bachelay Reagissètz ! Respondre al FN de A a Z, ed: Jean-Claude Gawsewitch Éditeur (setembre de 2011)
- Rason de mai !, ed: Fayard (març de 2012)
Mandats[modificar | modificar la font]
Conselh Regional de Ròse-Aups[modificar | modificar la font]
- Conselhièra regionala de Ròse-Aups, sus la lista de Jean-Jack Queyranne de març 2004 a 2008
- Presidenta de la comission cultura al Conselh Regional de Ròse-Aups de 2004 a 2007
- Vicepresidenta de la Region de Ròse-Aups encargada de la cultura de 2004 a 2007
- Membra de l'executiu de la Region de Ròse-Aups, conselhièra delegada a la cultura de julhet de 2007 a 2008
Conselh de la Comunautat Marroquina a l'Estrangièr[modificar | modificar la font]
- Membra del Conselh de la Comunautat Marroquina a l'Estrangièr de decembre de 2007[14] a decembre de 2011.
Conselh Municipal de Lion[modificar | modificar la font]
- Conselhièra municipala de Lion, 3n arrondiment sus la lista de Thierry Philip (9 de març de 2008)
- 6a adjuntat al cònsol màger de Lion: Grands eveniments - Jovença - Vida associativa depuis (2008)
- Conselhièra comunautària de la Comunautat Urbana de Lion (2008)
Conselh General de Ròse[modificar | modificar la font]
- Conselhièra generala de Ròse elegida lo 16 de març de 2008
Ministèri[modificar | modificar la font]
- Ministra dels Dreches de las Femnas, pòrtaparaula del govèrn dempuèi lo 16 de mai de 2012
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ "Bertoin" Jacques Bertoin,(fr) « Najat Belkacem, la visa en ròse », Jeune-afrique.com, 18 de març de 2007}}.
- ↑ "Bertoin">
- ↑ (fr)« Quand Ségolène Royal se defila, Najat Belkacem s'impausa » sus Libération, 2 de julhet de 2008.
- ↑ "Bertoin"
- ↑ (fr)Najat Vallaud-Belkacem - per una egalitat de las oportunitats Sul site worldconf.eu
- ↑ (fr)Pluralité visible et égalité des opportunités Sul site jean-jaures.org
- ↑ [http://www.rtl.fr/actualites/politique/article/nadine-morano-la-parite-ce-ne-doit-pas-etre-uniquement-pour-faire-beau-sur-la-photo-7748307129.
- ↑ [1], lemonde.fr, 27 d'octobre de 2011.
- ↑ (fr)Biethica: Traduisam l'evolucion del modèl familial dins lo drech, Le Monde, 16 de febrièr de 2011.
- ↑ (fr)Engatjment 26 del projècte del Partit socialista per 2012.
- ↑ (fr)http://www.tetu.com/actualites/elysee2012/les-candidats-a-la-presidentielle-ont-passe-leur-grand-oral-lgbt-21326 Los candidats a la presidenciala pasèron lor grand oral LGBT, ed:Têtu, 1èr d'abril de 2012.
- ↑ (fr)Rapòrt sus la revision de la lei bioetica.
- ↑ Les 40 auteurs de la Bataille Hadopi
- ↑ (fr)http://www.ccme.org.ma/fr/Le-Conseil/Textes-fondateurs/Communiqu%C3%A9-du-Cabinet-Royal-21-d%C3%A9cembre-2007.html Comunicat del Cabinet reial sul site ccme.org.man 21 de decembre de 2007


text:
1086
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1086 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Reiaume d'Aragon[modificar | modificar la font]
Lo 23 d'octòbre, lo còrs de chivaliers mandats a l'ajuda de Castelha e de Leon foguèt desfach ambé leis autrei fòrças crestianas de la peninsula a Sagrajas ambé de pèrdas importantas.
Reiaumes de Castelha e de Leon[modificar | modificar la font]
Lo 23 d'octòbre, desfacha saunosa dei fòrças dau reiaume — aliada a aquelei dau reiaume d'Aragon — còntra leis Almoravides a Sagrajas. Aquela revirada marquèt la fin dei progrès crestians entraïnats per la disparicion dau Califat de Còrdoa au començament dau sègle.
Asia[modificar | modificar la font]
Sultanat Seldjokide[modificar | modificar la font]
Restauracion dau sanctuari de l'imam Ali qu'èra estat destruch per un incendi.
Arts[modificar | modificar la font]
Arquitectura[modificar | modificar la font]
Restauracion dau sanctuari de l'imam Ali qu'èra estat destruch per un incendi. Aquò es la segonda etapa principala de la construccion dau sanctuari modèrne (darriera au començament dau sègle XVI).


text:
Imne
Un imne (del grèc ὕuvoς hymnos, « cançon de laus ») èra a l'origina una mena de cançon religiosa, escricha pr'amor de lausar o de far de preguièras a un dieu, a una autra figura ligada a çò divin o tanben a un eròi.
L'imne atenhèt foguèt dignificat en literatura a partir dels sègles VIII e VI abans Jèsus Crist gràcias als Imnes omerics e foguèt puèi desvolopat metricament per qualques poètas famoses coma Pindar, Baquilid e Alcèu. Actualament, pr'aquò, lo mot d'imne s'emplega mai que mai per designar una composicion que servís a identificar politicament e identitàriament una origina « nacionala » d'individús, d'institucions o un Estat. Demest los imnes mai celèbres internacionalament figuran l'imne francés la Marselhesa (sentit coma un cant revolucionari e de liberacion abans), l'imne anglés God Save the Queen (« Dieu apare la reina »). L'imne occitan es Se canta, cançon tradicionala coneguda dins cada recanton d'Occitània e en Provença es Copa Santa escricha per Frederic Mistral. Demest los autres imnes de liberacion cal citar l'imne catalan Els Segadors.


text:
M26 Pershing
Lo carri M26 Pershing es un carri pesuc estatsunidenc desvolopat a la fin de la Segonda Guèrra Mondiala. L'objectiu èra de produrre un carri capable de luchar còntra lei carris alemands de la fin de la guèrra qu'èran fòrça superiors au M4 Sherman. Intrèt en servici en 1945 e demorèt utilizat per l'armada estatsunidenca fins ais annadas 1950. Après la guèrra, foguèt tanben adoptat per França, per Belgica e per Itàlia.
Participèt a la fin de la Segonda Guèrra Mondiala e a la Guèrra de Corèa. Còntra lei blindats alemands, èra capable de rivalizar amb un Tigre I o un Panther mai demorèt totjorn inferior au Tigre II. En Corèa, èra superior ai carris d'origina sovietica T-34 qu'aguèron de dificultats per pertusar son blindatge. Pasmens, a partir de 1950, lei combats entre carris venguèron rars e lo carri venguèt mau adaptat au teatre dau conflicte en causa dau relèu malaisat de Corèa e de sa velocitat febla. Per aquela rason, foguèt pauc a pauc remplaçat per lo M46 Patton.