text:
Lo Conselh de la lenga occitana publiquèt sas sintèsis en 2007 e se calèt. L’Acadèmia occitana comencèt en 2008 son trabalh de fons sus la lenga en ne proclamar l’urgéncia. Cossí aquò ? Anam temptar d’i respondre.
Loís Alibèrt, dins sa gramatica, despartís (o rapelam) los mots occitans en « populars », semisabents » e « sabents ». Los primièrs son a l’origina de la lenga, los dosens son manlevats al latin a l’epòca dels primièrs escrits, los tresens son manlevats al latin e al grèc dins los sègles seguents fins ara. La caracteristica dels mots « semisabents » (o « semicultes ») es que son tractats dins lor adaptacion e lors derivats coma de mots populars. La caracteristica dels mots « sabents » (o « cultes ») es que consèrvan lor aparéncia originala amb una « leugièra adaptacion ». Los mots « semisabents » son comuns a totas las varietats de la lenga e los mots « sabents » an vocacion d’o èsser tanben.
Nos en tendrem aquí solament als noms d’agents (pel demai cf. Los sufixes […])
Los mots « populars » utilizan correntament de sufixes « populars » en -aire, -aira ; -eire, -eira ; -idor, -idora : pescar → pescaire, pescaira ; córrer → correire, correira ; mas servir → servidor, servidora… Per aquò, lo sufixe arcaïc -ador / -airitz (o -edor / -eiritz) pòt permetre de distinguir de diferéncias : pescador / pescairitz (professionals ; opausats a pescaire / pescaira, amators) ; pecador / pecairitz (opausats a l’interjeccion pecaire) ; cantador / cantairitz (artistas lirics ; opausats a cantaire / cantaira, artistas de varietat)… e d’unes son estats fixats per l’usatge : trobador / trobairitz… De neologismes modèrnes o de manlèus a de lengas estrangièras (fotbolaire, aira ; joggaire, aira ; surfaire, aira…) son assimilats als mots de formacion populara.
Los mots « semisabents » utilizan correntament tanben de sufixes « populars » : procuraire, aira ; presicaire, aira ; imaginaire, aira... Per aquò, lo sufixe arcaïc -ador / -airitz s’es fixat per designar de foncions oficialas ancianas : ambaissador / ambaissairitz ; emperador / emperairitz…
Los mots « sabents » utilizan exclusivament de sufixes « sabents » (particularitat : aquestes fòrman a l’encòp de substantius e d’ajectius) : procurator / procuratritz ; predicator / predicatritz ; formator / formatritz ; centralizator / centralizatritz ; organizator / organizatritz…
Dins aqueste exemple de 1262, lo primièr tèrme es « sabent » e lo segond « popular » : « sustentator e cosselhador de mon filh (Doat, t. VIII, fol. 13). Un exemple precòç d’aplicacion de la règla (diriam uèi cosselhaire).
Mas lo CLO, qu’ignòra l’istòria de la lenga, a desbrembat tanben la leiçon d’Alibèrt. Aquí sas recèptas, dins l’òrdre :
1. Consultar « mai que mai lo diccionari de Mistral » e de sos continuators fidèls
[cf. Dialògue amb los paires fondators]
2. Consultar lo diccionari de la lenga medievala de E. Levy
[non per i veire mai clar sus çò que nos ocupa, segur !].
3. Apréner que « -aire -aira (…) s’utiliza sustot per las personas » ; que tanben « -eire -eira (…) s’utiliza sustot per las personas »
[grandmercés per « sustot », mas diriam « exclusivament » !].
4. Apréner que « Lo francés (…) es equilibrat entre la forma populara de tipe -eur (que correspond en occitan a -aire/-ador) e la forma culta de tipe -ateur (que correspond en occitan a -ator) »
[un bon biais sucursalista per s’enganar un còp sus dos].
5. Apréner que « Los mots angleses en -er inspiran en occitan de mots en -aire o -er. (…). Los mots angleses en -ator, -itor, -tor, que son en realitat de latinismes anglicizats, inspiran en occitan de mots en -ator, -itor, -tor... ».
[ id.]
6. Saber que « Quand las possibilitats precedentas inspiran pas cap de solucion, l’occitan pòt far de creacions autonòmas en seguir las tendéncias que correspondon a sa tradicion »
[e ben tè !]
7. Saber que « A partir d’un vèrb occitan ja existent, de formacion populara, se causís puslèu los sufixes populars… »
[grandmercés per « puslèu », mas diriam « exclusivament » !]
8. Apréner que los « sufixes d’agents (son) aplicables als objèctes »
[non ! Solament los sufixes en –tor, -tritz]
9. « …observar que los vèrbs en -izar tendon a faire de derivats sistematics en -izaire (los exemples dins lo TDF son sistematics) »
[aquela « observacion » es perfeitament falsa e lo mèstre de Malhana non èra infalhible. Cf.Dialògue...
10. « Exemple teoric de neologisme : securizar > securizaire »
[*securizaire : mot sabent + sufixe sabent + sufixe popular ! D’unes dison una polida « ratapenada », d’autres un òrre barbarisme e totes constatan que lo mestièr en question es desconegut, jos quina fòrma e dins quina lenga que siá]
etc.
J.P.


c: text/html

text:
Le Mesnil-Jourdain
Le Mesnil-Jourdain en normand (Le Mesnil-Jourdain en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1826, la municipalitat de Cavoville[1] i aguèt fusionat amb Lo Mesnil-Jourdain. Comptava, a aquela epòca, qualques 148 abitants[2].
En 1826, la commune de Cavoville[3] fut fusionnée avec Le Mesnil-Jourdain. Elle comptait, à cette époque, quelques 148 habitants[4].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ orthographiée per error Cavaville en qualques labors
- ↑ Veire lo Diccionari complet de totes los luòcs de la França e de las siás colònias, per Pàg.-Lo Sr. Barbichon, Publicat per Tétot fraires, París, 1831, Modèl:Pàg.482.
- ↑ orthographiée par erreur Cavaville dans quelques ouvrages
- ↑ Voir le Dictionnaire complet de tous les lieux de la France et de ses colonies, par P.-M. Barbichon, publié par Tétot frères, Paris, 1831, p. 482.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Partit dominat per nosati enes 90 menutes; non sabèrem concretar es múltiples ocasions qu’auèrem dauant era porteria deth Boussens e ath finau passèc ac qu´auie de passar . Atau, ena prumèra part, auèrem ua clara ocasion d’Adrian R. que tot solet dauant deth portèr Comas, xutèc contra eth sòn còs; en ua falta Polilla hèc a empleà-se a Comas que desvièc entà cornèr; Adrian H. en un bon xut e un aute viatge Comas entà cornèr; Moha non arribèc a plaçar era pilota per molt poc laguens dera porteria; eth portèr Comas cometèc un error en un control e era pilota la treiguèc dera madeisha línea de gol. Tot açò ena prumèra mietat e eri solet s’apropauen en bèra falta o cornèr. Ena dusaua mietat er equip continuèc eth son domini e atau, ena menuta 65, en ua jogada pera banda de J.Carlos en sòn centre, l’agarrèc tamb era esquèrra Felipe des de laguens der àrea e marquèc un gran gol. Semblaue qu’auiem hèt lo més difícil, marcar e metemos per dauant. Era U.E. Bossòst continuèc en tot cercar eth gol. Adrian H., xutèc des de dehòra der àrea, eth son xut passèc a toca deth garròt ; ac madeish le passèc a Adrian R.. Eth nòste portèr Monchi, lèu non auie tocat era pilota en tot eth partit, ère un espectador mès. Ena menuta 86 ena soleta jogada qu’eth Boussens caushiguèc ena nòsta àrea, marcaue eth 1-1. D’aquiu ath finau sonque pògues menutes entà poder canviar eth resultat. Aguest empat ei totaument injust, eth Boussens ath finau deth partit reconeishie qu’auiem d’auer guanhat fàcilment, mès enguan, mos còste fòrça marcar gols, se creen es ocasions mès non marcam. Èm es reis der empat: portam 5. Ara ,èm classificadi en 5au lòc tamb 20 punts, empatadi tamb er Encausse; B.Luchon seguís prumèr tamb 28 punts, seguit de prop der Isle en Dodon tamb 27 punts.
Eth pròplèu partit jogam en principi en casa, partit de Copa de Comminges 1/16 de finau dauant der Estadens. Partit : dissabte 20 de deseme tàs 20 :00 ores.
S´eth terren de jòc ei impracticable (aué ei plen de nhèu) s’aurà d’invertir eth partit e jogar en Estadens.
Huelha deth partit:
U.E. Bossòst 1 – E.S. BoussensMancioux 1
U.E. BOSSÒST: Monchi, Marc, J. Carlos, Viló, Felipe, Polilla, Jorge, Adrian H., Alex (58’ Ignasi), Adrian R. (77’ Filloy), Moha (67’ Ariel).
Trainer: Jordi
E.S. BoussensMancioux : Comas, Raufast, Beleknaoui, Puyo, Bressel, Saliba, Berges, Mehhouti, Massat (30’ Alcayna), Hritane, Marti.
Trainer : Ortega Stephane
Gols : 1-0 Felipe (65’), 1-1 Marti (86’).
Arbitre : Desprats Serge.


text:
Dimars, 12 de junh de 2018, 03h00 Lenga,Sciéncia
Un seminari sus la vida e la subrevivença de l’occitan aurà luòc a Tolosa dissabte venent, 16 de junh. L’eveniment es organizat per l’Institut d’Estudis Occitans (IEO) e se tendrà a l’Ostal d’Occitània, e aurà per tèma la vida e la subrevivença de nòstra lenga dins l’encastre de l’European Scientific Open Forum (ESOF, Forum Dobèrt Scientific Europèu).
Lo seminari se farà en tres tempses jos la forma de taulas redondas que permetràn d’escambiar suls subjèctes:
Perdoneu que escrigui en Català, l'Occità el tinc en l'agenda, encara que l'entenc, majoritariament .
Només dir que si tothom s'hi posa i es fa veure la riquesa de la llengua pròpia, pot captivar a molta gent que no el parla o no vol parlar-lo.
Ànims aviat arribaran grans noticies.
Sou una llengua ben viva.
Visca la Terra...Lliure!
L'Ernest, "El Tàrrega".
Semina que seminaràs seràs totjorn tan colha se capitas pas d'impausar nòstra lenga dins nòstre pais; Perqué òc avèm pas a convéncer a mendicar qualquas micas de lenga aici e ailà, avèm de la ganhar de pertot, es nòstre dret. Fasèm la cooficialitat ! ACCION !
Seminari, collòqui, taula redonda, fòrum, talhier, obradoir...
Macron dirà, es d'occitan "indoor".
Tot aquell monde fariá plan d'anar s'aerar...aquò va enfalenar lai dedins...
Estrategia europenca per l'occitan ? Impotencia totala de Brusselas a faire aplicar per Paris las directivas d'aparament de las lengas minorizadas. Prestigi de l'occitan? Al pieger una non-lenga qu'existis pas, al mielhs una galejada d'endarrierats. Seminari plegat. Pas la pena de repapiar tornamai e d'enfonsar de portas dobertas.
Soi pas un criticaire mas bon "trapar l'occasion venenta se se presenta per l'occitan". Amics ai tot un fum de causas de far per l'occitan que se pòfon ja far, e qu'es tot automatic, mas que cal de temps per desvolopar los sctipts...D'occasions n'i a en espèra.
Vist los convidats imagini que se farà en francés lo collòqui, marca ben mal aquò. Encara que, se foguèsson de monde amb una experiéncia de donar coma exemple per l'occitan, mas aquí non de monde pagats per trabalhar per l'occit... Legir mai
Un seminari de mai per passar encara a costat d'aquò essenciau e oblidat despièi mai de 40 ans... ?
Es luènta e enterrada mon occitanofonia viva e carnala que faguèt mon identitat !
Aquò put, lo pòple ! Que se taise la societat ! Consultem-nos, amics occitanistas, entre branla-cervèls puslèu ! Aaaaaa... o sentètz ?! A òòòi ! Lo plaser de l'entre-se...mmm...
Quante mespretz per los darrièrs locutors naturaus, los locutors eiritièrs e tot aqueles locutors e fargaires de cultura qu... Legir mai


text:
Eth maitin d'Aran 27/11/17
Aué, en "Eth maitin d'Aran", auem agut era tresau entrevista pre-electorau damb eth representant deth Partit Popular de Catalonha, Joaquim Alexandre. En eth collòqui, auem comentat era entrevista damb Jacint Berengueras e Oscar Farrés. Coma cada deluns, un nau mot horaviat entad aguesta setmana, es espòrts e era agenda. Avui, a "Eth maitin d'Aran", hem tingut la tercera entrevista preelectoral amb el representant del Partit Popular de Catalunya, Joaquim Alexandre. Al col·loqui, hem comentat l'entrevista amb Jacint Berengueras i Oscar Farrés. Com cada dilluns, un nou "Mot horaviat" per aquesta setmana, els esports i l'agenda.


text:
Era vida gahe de viatges camins decisius. Se tròbe en aqueth punt en qué cau escuélher, non badar guaire e començar un nau projècte personau. Tanpòc se tròbe era eleccion en un moment determinat, n’i a pro d’auer-la ena pensada d’un orizon. De viatges, ei frut d’ua volentat particulara. De viatges, aquerò qu’auem batiat coma “es circomstàncies” t’i possen, en ua sòrta d’inevitabla destinacion. Macabra fatalitat. O non! Totun, s’ei vertat qu’er òme (era hemna) escuelh era sua pròpria vida, escuelh es pròpris designis, qu’ei coma escuélher es pròpris desirs, coneish pensament, artenh saviesa, conscient des rebrembes que s’auien des.hèt, alavetz es valors intims son inexpugnables. Serà tan facil? Sonque eth pas deth temps ac permet? Eth poèta ja didie qu’es linhes dera vida son diuèrses, son coma camins, coma es contorns des montanhes, e tanben que cares e patisses, e non t’entenen, atau ei era vida. Mès eth temps que cor, estimat viatjaire, e ja non son entà tu estonantes es montanhes que te coneishen…, vertat? Mès non cau èster dramatics. Perque, a despièch de tot, de crisis e malurs, eth món encara mos semble beròi. Es uelhs seguissen era linha d’un orizon que cau arténher, a on es dius t’apèren ath costat des eròis de cada dia. Son eròis de vida, non de mòrt, eròis en companhia, perque non volem eròis solitaris orgulhosi d’eri madeishi, dilhèu son es nòsti eròis ua sòrta d’antieròis, orgulhosi deth món, qu’encara non ei, qu’encara a de vier, abantes qu’es buhades deth mau temps mos estabornisquen enes roïnes. Mès non cau èster dramatics, qu’eth solei lutz damb fòrça s’eth camin ei hèt de bonança…
(Diari Segre, 17 de junhsèga de 2010)


text:
Wikipèdia:Critèris d'admissibilitat dels articles
Aquestes critèris d'admissibilitat d’articles, fòrça incomplets, balhan qualques critèris utilizats per determinar s'un article a sa plaça dins Wikipèdia. Un cèrt nombre de cases son ja prevists dins Çò que Wikipèdia es pas. Son prevists per èsser citats dins las decisions se prenent dins la lista de las paginas de suprimir.
Somari
- 1 Admission d’articles
- 2 Critèris generals
- 3 Critèris especifics
- 3.1 Biografias
- 3.2 Entrepresas, societats e produches
- 3.3 Òbras de ficcion e lors compausantas
- 3.4 Sites Web, webmèstres, forums e autres membres d'una comunitat sus Internet
- 3.5 Logicial
- 3.6 Articles qu'an per títol un neologisme o un concèpte novèl
- 3.7 Articles suls nombres
- 3.8 Establiment d'ensenhament
- 3.9 Recèpta de cosina
- 4 Qué far fàcia a un article que respond pas als critèris
Admission d’articles[modificar la font]
Existís pas cap de procedura d'admission a priori : cada visitor pòt crear quora que siá un article sus un subjècte quin que siá. Es çaquelà desirable d'èsser entre-senhat sus las convencions en vigor dins Wikipèdia abans de crear un article, en particular las convencions suls títols e la neutralitat de punt de vista.
Un còp l'article creat, apareis automaticament dins Paginas novèlas e Darrièrs cambiaments. Aquestas paginas son de longa susvelhadas per de Wikipedians per procedir al contraròtle a posteriori sul qual Wikipèdia es basat. Un article novèl pòt èsser considerat de tres biaisses :
- Benefícia clarament a Wikipèdia, res de senhalar.
- Abusa clarament de Wikipèdia, es blanquit e escafat sens procès.
- Tomba dins la zona grisa d’articles de la valor discutibla, lo bendèl {{supression}} es ajustat al naut e una procedura de supression es entamenada dins la lista de las paginas de suprimir.
La procedura de supression consistís a reculhir un consensus per suprimir o conservar l'article. La durada d'aquesta procedura es generalament d'una setmana. En cas de debat, la procedura pòt durar fins a doas setmanas.
Critèris generals[modificar la font]
Los articles consistent en una simpla definicion d'un mot del lengatge corrent, sens contengut enciclopedic vertadièr, son d’evitar. La melhora solucion fàcia a aqueste tipe d'article consistís... tot simplament a l'enriquir. Lo problèma principal risca d'èsser rencontrat quand un editor insistís per produire un grand nombre d'articles d’aqueste tipe. Vejatz tanben Wikipèdia:Wikipèdia es pas un diccionari.
Una règla, que pareis evidenta mas i a quitament d’articles que la respèctan pas, es que l'article siá escrich en lenga occitana.
Critèris especifics[modificar la font]
Biografias[modificar la font]
Per evitar que Wikipèdia devenga un mejan d'autopromocion per de personas encara desconegudas dins lor domeni, se conselha de consagrar d’articles solament a las personas respondent almens a un dels critèris seguents :
Artistas[modificar la font]
Un artista o un grop d'artistas es considerat coma notòri tre qu'a produch doas òbras d'art. Per un pintre, aquò significa d'aver realizat dos vernissatges, per un grop dos disques a compte d'editor, etc.
Mas los artistas qu'an accedit a la notorietat sens complir aquesta condicion pòdon plan segur far l'objècte d'un article. Especialament per lor influéncia e lor succès suls plans artistic, istoric o comercial. Çaquelà, la notorietat pòt èsser en partida demostrabla (perque s’agís pas d'una veritat absoluda) per una brèva recèrca dins un motor coma Google.
Musicians e ensembles[modificar la font]
- correspondre a un dels critèris enonciats dins la pagina Wikipèdia:Notorietat (musica).
Pintres e autras arts visualas :[modificar la font]
- èsser representat dins las colleccions d'un musèu reconegut
- aver realizat almens doas exposicions personalas, criticadas o presentadas per de medias nacionals (television, ràdio, premsa, …).
Escrivans e autres autors de l'escrich[modificar la font]
- aver publicat almens dos libres a compte d'editor,
- èsser citat dins un obratge de referéncia reconegut (enciclopèdia, diccionari, etc.).
- aver recebut un prèmi reconegut (Pulitzer, Nobel, etc.)
artista del teatre[modificar la font]
- Meteire en scèna d'una peça jogada dins un teatre nacional
- Actor principal dins una peça notòria
- Actor segondari dins 3 peças notòrias
artista del cinèma[modificar la font]
- Realizator d'un filme notòri
- Actor principal dins un filme notòri
- Actor segondari dins 3 filmes notòris
artista de la television[modificar la font]
- Actor principal d'una seria o telefilme important (cadena ertziana, prime time sul cable o editat en dvd) (1 sason completa, 5 telefilmes)
- Animator principal d'una emission TV notòria
- Venceire d'un jòc televisat fòrt notòri (prime, presse people, longa durada)
Scientifics, universitaris[modificar la font]
- aver recebut un prèmi scientific reconegut nacionalament o internacionalament (per exemple : Prèmi Nobel, medalha del CNRS...),
- èsser considerat coma un autor de referéncia dins lo domeni considerat,
- èsser considerat coma l'autor d'una teoria largament difusada,
- èsser citat dins un obratge de referéncia reconegut (enciclopèdia, diccionari, etc.),
- èsser una personalitat regularament expausada dins de medias d'audiéncia nacionala o internacionala.
NB : lo trabalh d'un universitari passant per la publicacion d'articles, lo simple fach d'aver publicat d’articles dins de revistas o autras publicacions amb un comitat de lectura es pas un critèri sufisent.
Esportius[modificar la font]
- aver ganhat una competicion o un torneg internacional important ont son arribats a las primièras plaças ;
- aver jogat dins una liga professionala o una competicion d'estatut equivalent dins un espòrt professional individual o encara al pus naut nivèl d'un espòrt amator, comprés las competicions universitàrias als Estats Units ; los articles suls membres d'equipas primièras qu'encara an pas jogat una partida completa amb l'equipa pòdon tanben èsser apropriats tre que son ja dintrats sul terren al cors d'una partida d'una competicion europèa de campionat o de copa ;
- aver atirat per d'autras rasons que lors performàncias esportivas l'atencion dels mediàs (per ex. l'escandal del dopatge) ;
- èsser estats seleccionats en equipa nacionala ;
- èsser estats los campions d'una federacion esportiva nacionala oficiala.
Personalitats politicas[modificar la font]
- membre d'un govèrn nacional, o dins un estat federal membre del govèrn d'una entitat federada ;
- apartenéncia a un Parlament nacional, o a un còrs legislatiu al nivèl regional dins los estats federals (cantons soïsses, províncias canadianas, entitats federalas belgas, etc...) e mai dins las regions amb autonomia marcada d'estats non federals (Escòcia, Catalonha, etc...) ;
- participacion a l'aparelh dirigent d'un partit important, o direccion d'un partit non marginal ;
- animacion d'un grop de reflexion politica notòri ("thinktank") :
- notorietat nacionala, regionala, provinciala o cantonala. Una notorietat purament locala es insufisenta per l'inclusion -los cònsols de vilas importantas justificant de lor inclusion per lor notorietat a un nivèl almens regional.
Aquestes critèris son evidentament d'interpretar amb soplesa, coma de suggestions consensualas e non de règlas rigidas. Se velharà d'argumentar escrupulosament las excepcions eventualas.
Entrepresas, societats e produches[modificar la font]
Las entrepresas, societats e lors produches pòdon far l'objècte d'articles sus wikipèdia. Veire l'article especializat Wikipèdia:Notorietat (entrepresas, societats e produches).
Òbras de ficcion e lors compausantas[modificar la font]
Las òbras de ficcion (libres, filmes, jòcs vidèo, etc.) pòdon far l'objècte d'articles de wikipèdia, tot coma lors compausantas (personatges, concèptes, creaturas, luòcs).
Vejatz l'article especializat Wikipèdia: Notorietat (ficcion).
Sites Web, webmèstres, forums e autres membres d'una comunitat sus Internet[modificar la font]
Per que Wikipèdia venga pas un espaci d'autopromocion per de sites Internet, se recomanda de crear un article pas que per los que complisson una de las condicions seguentas :
- que son coneguts d'un maximum de personas.
- que pertòcan mai o mens dirèctament Wikipèdia o sos projèctes (Wikifont, Wikiespècias, etc.) Lo critèri dels « sites foncionant amb lo logicial de wiki Wikimedia » es pas sufisent per èsser admissible.
Los articles suls webmèstres o administrators, los membres de forums, los membres de gropes de discussion e los qu’apartenon a d'autras comunitats son en general pas admeses a mens que la persona aja contribuit a un projècte realament significatiu o siá notòriament coneguda dins d'autres domenis segon los critèris definits sus aquesta pagina. Un article sul moderator « titi » d'un forum consacrat al jòc « XYZW12 » serà fòrça probablament suprimit.
Vejatz l'article especializat : Wikipèdia:Notorietat (web)
Logicial[modificar la font]
Se lo logicial es estat citat mantun còp dins la premsa o es una referéncia dins son domeni alara la notorietat es a priori aquerida. Aver un projècte sus SourceForge per exemple es pas sufisent. Los « mods » de jòcs son admissibles se son largament difusats e coneguts (per exemple Counter-Strike). Los « mods » que lor notorietat es limitada devon de preferéncia èsser citats dins un article pus general.
Articles qu'an per títol un neologisme o un concèpte novèl[modificar la font]
Se recomanda qu'un neologisme o un concèpte novèl pòsca constituir un títol d'article solament se complís almens un dels dos critèris çai-jos :
- far l'objècte d'una dintrada dins un obratge de referéncia reconegut (enciclopèdia, diccionari, etc.),
- far l'objècte d'un article dins almens doas revistas reconegudas.
Evidentament, demòra de definir çò qu'es una revista reconeguda. D'aitant mai que dins de sectors extrèmament ponchuts, la terminologia evoluís fòrça rapidament, e es pas fòrçament accessibla en linha per verificacion per un neofit.
Aquestes critèris resultan de la necessitat de dispausar de publicacions que tractan del concèpte en question. D'allusions dins la premsa o un usatge anecdotic bastan pas per redigir un article que poiriá dins aqueste cas pas despassar la definicion triviala sens tombar dins l'analisi personala. Vejatz l'article especializat Wikipèdia:Defugissètz los neologismes e Wikipèdia:Trabalhs inedits.
Articles suls nombres[modificar la font]
Es pas necessari d'aver un article sus cada nombre entièr dins Wikipèdia. Aquò es tanben valable per las annadas (inutil de far un article sus l'an -391 058 239)
Pels critèris aplicables, vejatz l'article especializat Wikipèdia: Notorietat (nombre).
Establiment d'ensenhament[modificar la font]
Aquesta partida concernís las universitats, las grandas escòlas, e mai los licèus en França o collègis/gimnasis en Soïssa.
Aquestes articles son admissibles dins la mesura que contenon una informacion enciclopedica que las diferéncia d'autres establiments similars. Per exemple, l'informacion "Lo licèu Geneviève de Fontenay a un CDI" es pas pertinenta per un tal article car es lo cas de totes los licèus. Per limitar l'abondància d'articles pichons amb d'informacions limitadas e redondantas, es preferible de recampar las informacions jos la forma de listas o de tablèus dins un article principal (per exemple, al nivèl del departament o canton).
Recèpta de cosina[modificar la font]
De recèptas o elements de recèptas son admissiblas dins la mesura que contenon una informacion enciclopedica. Atal, se dins lo quadre d'un article se descriu un plat tipic d'un país, d'elements de la recèpta s'inserisson dins la presentacion culturala del plat. La recèpta pòt servir alara, coma los imatges, per illustrar un prepaus, çò que significa en principi que l'article deu pas comprendre la totalitat de la recèpta, mas los elements d'aquesta indispensables a l'objècte illustratiu e enciclopedic. Per exemple, se descriurà los ingredients, mas pas la totalitat de la preparacion coma la temperatura del forn. Los detalhs tecnics de la preparacion qu'an pas d'interès enciclopedic se devon transferir dins lo libre de Cosina. Dins Wikipèdia, se farà doncas referéncia al libre de Cosina ont la totalitat de la recèpta serà donada. Una referéncia vèrs una recèpta del Libre de cosina s'escriu: [[b:nom article]] coma b:Cosina:Moleta Angevina per exemple.
Qué far fàcia a un article que respond pas als critèris[modificar la font]
Un article que respond pas a un d’aquestes critèris es pas forçadament de suprimir.
Dins totes los cases, la cortesiá serà de rigor, e mai per defaut, la presompcion segon la quala l'editor cèrca de far de son melhor. Vejatz tanben Esperit de non violéncia.


text:
Las Vegas es una vila dels Estats Units situada dins l'Estat de Nevada al mièg del desèrt. Los mormons fondèron la vila en 1855 que devenguèt al començament del sègle XX un vilatjàs agricòla. Las Vegas es la vila principala de Nevada e una destinacion toristica fòrça importanta amb la preséncia de mantun casinòs.
La vila es coneguda coma la vila del pecat (sin city en anglés) en causa de la popularitat del jòc, de la disponibilitat de beures alcolics a tota ora de la jornada e de la legalitat de la prostitucion. Lo govèrn local e los promotors toristics de la vila preferisson l'escais de Capitala mondiala del divertiment.


text:
Provença
Provença (Prouvènço en nòrma mistralenca) es una region istorica e culturala d'Occitània, a l'èst. Es tanben lo nom d'un ancian reiaume puei d'un ancian comtat (annexat juridicament en 1481 a l'estat francés) e d'un ancian marquesat. Correspònd uei, au sens larg, a una granda partida de la region administrativa de Provença-Aups-Còsta d'Azur, au sud-èst de l'estat francés. S'espandís de la region de Nimes fins a la riba drecha de Var ont bòrda l'ancian Comtat de Niça situat a la riba senèstra. Mai lo País Niçard èra dins lo comtat de Provença fins en 1388 e d'unei niçards se dison provençaus.
Mai largament, dins un sens culturau e toristic, Provença s'espandís fins a l'èst de Gard (delà Ròse fins a Nimes e Vidorle) e fins au sud d'Ardecha e de Droma. Tanben lo Comtat Venaicin fa partida de la Provença culturala e istorica.
La capitala istorica de Provença foguèt Arle de 911 a 1180, puei Ais de Provença de 1180 a 1789. Mai aquela de la region administrativa Provença-Aups-Còsta d'Azur es Marselha.
Lo gentilici es provençau -ala (var. provençal -ala).
Geografia[modificar | modificar la font]
Lei departaments de l'ancian comtat (annexat a França per Loís XI) e anciana província reiala francesa correspòndon a una partida de la region administrativa de Provença-Aups-Còsta d'Azur que recuèrb lei departaments deis Aups d'Auta Provença (04), deis Aups Maritims (06), dei Bocas de Ròse (13), de Var (83) e de Vauclusa (84).
Divisions administrativas[modificar | modificar la font]
- Superfícia : 4299 km²
- Populacion : 1 063 846 abitants (2005)
- Prefectura : Niça
- Sosprefecturas : Grassa
- Densitat : 247 ab/km²
- Superfícia : 6944 km²
- Populacion : 153 393 abitants (2005)
- Prefectura : Dinha
- Sosprefecturas : Barcilona de Provença, Castelana e Forcauquier
- Densitat : 22 ab/km²
- Superfícia : 5973 km²
- Populacion : 967 054 abitants (2005)
- Prefectura : Tolon
- Sosprefecturas : Brinhòla e Draguinhan
- Densitat : 162 ab./km²
- Superfícia : 3566 km²
- Populacion : 529 077 abitants (2005)
- Prefectura : Avinhon
- Sosprefecturas : Ate e Carpentràs
- Densitat : 148 ab/km²
- Superfícia : 5112 km²
- Populacion : 1 905 829 abitants (2005)
- Prefectura : Marselha
- Sosprefecturas : Ais de Provença, Arle e Istre
- Densitat : 372 ab/km²
Culturalament e istoricament, se pòt tanben considerar que lo departament deis Auts Aups (05), lo sud de Droma (26) e la partida èst e sud de Gard (30)—e una franja sud-èst d'Ardecha (07)—son provençaus.
Istòria[modificar | modificar la font]
Antiquitat[modificar | modificar la font]
Lo territòri de Provença foguèt poblat au paleolitic e au neolitic.
Lei premiers testimoniatges istorics mençonan la preséncia dau pòble Ligur e l'arribada dei Cèltas au sègle -IV que se mesclèron de còps amb lei ligurs, mai que mai dins la Bassa Provença ; pasmens, lo començament vertadier de l'istòria de Provença arribèt au sègle -VI amb la fondacion de Marselha per lei grècs de Focèa. Marselha venguèt ansin una ciutat comercianta de cultura grèga en contacte amb lei ligurs e lei cèltas. Aquelei dos pòbles se mesclèron culturalament sota l'influéncia de la civilizacion grèga, coma o mòstra per exemple lo site arqueologic de Glanum. Abtotèron tecnicas e practicas artesanalas dei grècs (coma la cultura de la vinha, de l'olivier, lo biais de bastir lei monuments e lei vilas). Durant lo periòde grèc, Marselha foguèt en relacion sostenguda amb Grècia (recebiá lei produchs d'Euròpa dau Nòrd per leis exportar fins a l'airau mediterranèu) e comencèt de desvolopar sa granda activitat maritima ; un dei sei grands navigators, Eutimènes naviguèt dins l'Ocean Atlantic fins a Senegal.
Marselha s'aliguèt puei amb Roma en establissent una relacion d'ajuda mutala ; Marselha sonèt Roma per l'aparar còntra lei gallés e, de son costat, ajudèt Roma còntra Cartage e mai paguèt una partida dau tribut exigit per lei gallés après la presa de Roma en -387. Menaçada un còp mai per lei pòbles de l'interior (Ligurs, Salians - una aligança dei Cèltas - e Allobròges), Marselha sonèt demandèt una vegada mai l'ajuda de Roma a la fin dau sègle -II ; la guèrra durèt entre -125 e -121 e lei romans s'installèron definitivament en Provença ; Sextius Calvinus fondèt ansin Aquae Sextiae (Ais de Provença) en -122. Roma obtenguèt ansin la creacion de la província de Gallia Transalpina amb Ais per capitala e posquèt ansin religar Itàlia amb Ispània. Aquela província venguèt puei la Gàllia Narbonesa (amb Narbo - uei Narbona - coma capitala e foguèt traversada per la Via Domícia.
Coma aligada de Roma, Marselha gaudèt d'un estatut privilegiat e sei eleits locaus posquèron perseguir de carrieras politicas prestigiosas. Pasmens, quand Pompèu e Juli Cesar s'afrontèron, Marselha prenguèt lei parts dau premier, foguèt assejada per Cesar en -40 e conservèt son estatut mai perdèt sa poténcia amb sei territòris (conservèt Niça e leis illas d'Ieras).
Roma fondèt de colonias per sei veterans e Arle prenguèt una granda importància.
Lei premiereis invasions barbaras esparnhèron Provença durant lo sègle IV mai fin finala, a la casuda de l'Empèri Roman, lei Visigòts e lei Burgondis se partegèron respectivament l'Oèst e l'Èst de Provença.
Cultura de Provença[modificar | modificar la font]
Escrivans de Provença:
- Robèrt Lafont
- Joan Josèp Mariús Dieulofet
- Glaudi Barsotti
- Glaudi Brueis
- Gaspard Zerbin
- Pèire Pessamessa
- Max Felip Delavoët
- Carles Galtier (1913 - 2004)
- Florian Vernet
- Jòrgi Rebol
- Danièla Jullien
- Joan Ives Casanòva
- Michel Miniussi
- Josèp d'Arbaud
- Valèri Bernard (1860 - 1936)
- Frederic Mistral (1830 - 1914)
- Victor Gelu (1806 - 1885)
- Josèp Romanilha (1818 - 1891)
- Anfós Daudet, en francés (1840 - 1897)
- Marcèu Panhòl, en francés (1895 - 1974)
- Joan Giono, en francés (1895 - 1970)
- Émile Zola, en francés (1840 - 1902)
- Joan Aicard (1848 - 1921)
Pintors e escalpraires de Provença:
- Valèri Bernard (1860 - 1936)
- Pau Cesana (1839 - 1906)
- Josèp Marchand (1758 - 1843)
- Cesar Baldaccini (1921 - 1998)
- Pèire Puget (1620 - 1694)
- Adòlf Monticelli
- Francés Màrius Granet (1775 - 1849)
[[Categoria:Istòria d'Occitània]] [[Categoria:Geografia d'Occitània]]


text:
Categoria:Estat comunista
Aquesta categoria recensa d'Estats que se son revendicats del marxisme en instaurant un regim dirigit per un partit comunista coma partit unic e que son tanben qualificats de comunistas per la màger part dels istorians contemporanèus tractant del subjècte.
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 5 soscategorias, sus un total de 5.
C
- ► Corèa del Nòrd (4 P)
- ► Cuba (8 C, 6 P)
R
- ► Republica Democratica Alemanda (1 C, 3 P)
- ► Republica Populara de China (1 C, 7 P)
V
- ► Vietnam (7 C, 12 P)


text:
Universitat de Bolonha
L' Universitat de Bolonha es l'universitat mai anciana d'Euròpa e del mond occidental; foguèt fondada a Bolonha, Itàlia, en 1088, per Irnerius.
Istòria[modificar | modificar la font]
A l'Edat Mejana, foguèt famosa dins Euròpa tota per sas escòlas de Sciéncias umanas e Drech, tant Drech canonic amb las figuras de Graciá e lor Concordia Discordántium Cánonum e d'Irnerius, coma en Drech Civil balhant al Drech a una epòca d'esplendor en Euròpa e provocant son independéncia coma sciéncia juridica de la retorica.
Los poètas Dante e Petrarca estudièron dins aquesta universitat. Nomenada oficialament Alma mater studiorum, l'universitat es una institucion pels estudiants dels dos sèxes, mantenguda per l'estat. Porgís de corses d'Arts, Drech, Medecina, Farmacia, Matematicas, Engenhariá, Agronomia, Medecina Veterinària e Pedagogia. Lo semiològ e escrivan italian Umberto Eco es lo titular de la cadièra de Semiotica d'aquesta universitat. Lo primièr ministre d'Itàlia, Romano Prodi, i es professor del departament d'Economia.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (it) Pagina oficiala


text:
Histoires tulaudes
Istòrias tulaudas
Lo pair Chastanhòl qu’es mòrt, Diu aja son arma, dins los quatre-vint-quinze, disia se conservar dins l’alcòl e, qu’era be per dotzenas que bevia los topins d’aiga de vita dins una jornada. Adonc, lo matin dabora, d’avança d’anar prener son trabalh a la manufactura, passava chas la Brandibas e, se fasia servir un pitiòt veire. Aquel d’aquí qu’era lo prumier de la jornada, lo botava jos son nas per ben zo sinar, apres aquela ceremonia i tenia aquel petiòt discors :
— « Anetz, petiòt, bota-te dins lo cair veiras passar la procession ! »


text:
La societat Navya basada a Lion, presentèt lo 7 de novembre de 2017 a Sant Danís en region parisenca lo veïcul Autonom Cab, un taxi conectat, electric e autonòm.
Navya a ja en activitat en Euròpa, Estats Units o en Asia mai de 50 Autonom Shuttle, de pichons busses d'un quinzenat de plaças que se menan solets sus d'itineraris coneguts. Lor velocitat es compresa entre 25 e 45 km/h.
Lo novèl modèl, Autonom Cab, de las formas futuristas es mai ambiciós que lo Shuttle. La tòca aquí es de propausar un veïcul suceptible de remplaçar los taxis. Pr'aquò demorariá cantonat en vila. Pòt aculhir fins a sièis personnas.
« On est les premiers à mettre sur le marché un véhicule de type robot-taxi sans volant et sans pédales, personne ne fait ça dans le monde. » Çò dis Christophe Sapet president de Navya.
La societat es estada creada en 2014.


text:
Purmèr Periòde Intermediari egipcian
Lo Purmèr Periòde Intermediari egipcian que ho un temps d'aflaquiment deu poder faraonic qui s'escadó après las temporas dauradas de l'Ancian Empèri de l'Egipte Antic. Durant aqueth periòde (qui regnèn las dinastias de la VIIau a la Xau enter, haut o baish, -2150 e -2022) los capdaus deus nòmes (teoricament nomats peu faraon enta'u servir) que proheitèn de l'aflaquiment deu poder centrau (dilhèu devut a l'etat hèra avançada de faraon deu hèra long regnat deu faran Pepi II de la VIIau dinastia) per préner lo poder e vàder monarques. Fin finala, la XIau dinastia, gessida de Tebas, que tornè unificar lo país en bèth aubrir l'Empèri Mejan.
D'aqueth temps be demoran texts egipcians coneguts com planhs qui contan quin lo país e auré patit la decadéncia, l'injustícia, l'anarquia e profanacions de la religion e de las tombas deus reis (çò qui en Egipte b'èra considerat hèra grèu puisque, a despart d'estar dius, un còp mort, los faraons que demoravan faraons deu lor pòble dens l'aute monde). Aute testimoniatge del'inseguritat e deu poder deus monarques locaus, lo texte deu Lo pagés eloquent que nse conda l'istoèra d'un oasian viatjant dab la son aso, qui's he panar tot per ac tornar crubar per la fòrça deu son plait davant lo senhor deu nòme.
Los reis de la Xau dinastia que comencèn de tornar bastir ua autoritat reiau desempuish la loa ciutat baisha egipciana de Eracleòpolis. Los de la XI que s'apiegèn sus la vila de Tebas. Au cap d'annadas de tension per conquestar l'autoritat suu país sancer, la XIau dinastia que ho victoriósa suber Eracleòpolis e Montohetep II que's hasó coronat sénher de las duas tèrras e atau que s'obreish lo temps deu Mejan Empèri.
De véder:
- Peus personatge d'aqueth periòde: Pepí II, Merenrà II, Nitocris, Kheti Ièr, Neferkarà, Kheti II, Kheti V, Merikarà I, Montohetep I, Antef I, Antef II, Antef III, Montohetep II.
- Per la dinastias: VIIau dinastia, VIIIau dinastia, IXau dinastia, Xau dinastia e XIau dinastia.
- Testimòniatges: Canon Reiau de Turin, Lista Reiau d'Abidòs, Planh de Ipur, Conte deu pagés eloquent.


text:
La morfina èra administrada inicialament per via estomacala, en levar lo dèrma e introduire la dòsi necessària. Finalament obtenguèt una popularitat bèla, gràcias a l'invencion de la seringa de Pravaz e mai que mai per son emplec massiu pels militars pendent la Guèrra de 1870. A partir de 1952, la sintèsi quimica de derivats morfinics venguèt possibla.
Actualament, la morfina contunha d'èsser l'analgesic classic mai eficaç per aleugerir las dolors agudas, mas son emplec es a demesir vist qu'apareisson de novèlas drògas sinteticas, las qualas se suposa que son mens addictivas e permeton que las personas allergicas a la morfina pòscan ateunir sas dolors.


text:
Lo Flume grand
Un polit conte metaforic de Max Roqueta. Mai en la realitat soi pas segur que totes ajan comprés que tenián en partatge la meteissa aiga...
Un còp èra un flume grand tan larg que l’image del cèl s’i perdiá dins lo cèl. Veniá de luònh. Cent païses i vojavan son aiga. Mil riussets fasián cent rius e los cent rius mesclavan sas aigas dins lo flume.
Un jorn, un òme de las bocas del flume remontèt de long de la riba, e, de riu en riusset, venguèt dins una comba montanhòla ont d’òmes vivián sens saber çò que se passava defòra. E, quand lor parlèt del flume grand, li riguèron al nas : « Nòstre riusset es d’aiganèu e bombís dins sas pèiras, e los manits de tres ans l’encamban tot lo jorn. Nòstre riusset es un riusset e nos fasètz ben rire amb vòstre flume grand. »
Dins una autra comba, com lor disiá que las aigas de las doas combas se mesclavan per faire un riu manquèron de l’amalugar. « De qué, li faguèron, nos venètz assajar de contar que nòstra aiga que giscla cantanta d’una bauma sacrada ont an parlat los dieus, pòsca èstre quicòm de parièr coma l’aiga de la comba nevosa ? » E l’emmandèron a còps de pèiras.
Dins un autre canton de la montanha foguèt quicòm mai : « Un flume, disètz ? E de qu’es donc aquò que vos crèba los uòlhs ? Se i a un flume grand jo lo cèl es ben aquel ont tot lo cèl se mira. » ― « E los autres rius ? » ― « Nos parletz pas de vòstra fanga ! »
Pasmens, d’aicí d’alai, un òme lo seguissiá coma tornava davalar cap a las bocas del flume grand. E coma venián a un ponch ont tres riussets se mesclavan per faire un riu, los quatre òmes s’agenolhèron esbleugits de la grandor, adejà, del miralh caminant que grèu, e lent e poderós, passava entre vilas e camps.
Es aital que d’òmes venguts dels quatre vents s’acampèron un jorn sus la riba del flume grand. Lo cèl de l’aiga se maridava a l’orizont al cèl de l’èr. Cent vilas ufanosas e clinadas sus l’aiga s’i miralhavan coma tant de nòvias, e los cants dels marinièrs s’enauçavan dins la lutz entre estaminas. L’òme de la comba nevosa, sa man dins l’aiga se gelava a retrapar la frescor verge de la nèu. E l’òme de las espelugas s’esmeravelhava de las ombras dins l’aiga fonsa. E lo de la plana i vesiá ondejar e fernir de pibolas. Las caras totas que de riusset en riu s’èran clinadas sus las aigas avián fach del flume grand aquel miralh qu’ofrissiá, la nuòch, al pòble de las ensenhas, lo còr silenciós de tot un pòble d’òmes.
« Lo Flume grand », Verd Paradís I, Max Roqueta, 1961


text:
Micheu Chapduèlh, una pensada sauvatja
Comentaris
Siatz lo primièr a depausar un comentari !
Apondre un comentari
Nascut en 1947 au mai sarrat dau país perigòrd, nuirit dins una familha onte quatre generacions se cobdejavan, Micheu Chapduèlh es, dempei son temps de mainatge, un fin observaire de la vielha civilizacion paisana.
Sa "pensada sauvatja" se fai lo resson d'una vision dau monde, uei dispareguda, que banhava sas raiç dins l'animisme, lo fantastic e lo chamanisme. Dins quilhs temps, los leberons trevavan la nuech negra, las "vielhas" vivián au fons de las servas e las bèstias parlavan la lenga daus òmes. A l'encontrari de tota pensada cartesiana, l'òme alaidonc se pensava pas coma lo mestre de la natura mas viviá en acordança emb lo monde que l'environava, los aubres, las bèstias, las peiras.
Luenh d'un biais de veire passadista o de quala nostalgia que siá, Micheu Chapduèlh conjuga au present questa "pensada sauvatja" que banha de contunh son òbra abondosa e sa vita jornadiera. Autor d'obratges nombrós, en occitan e en francés, dins daus domenis plan variats - pròsa, poesia, conte, chançon, linguistica, etnobotanica o enquera etnografia - Micheu Chapduèlh viu en comunion emb la natura en respectar lo cicle de la luna e lo ritme de las sasons, en semnar de las varietats e de las enjas vegetalas escartadas deu catalòg oficiau, en participar a daus eschamnhes liures de semens paisans, en cultivar las sabors ancianas de frucha e de legumatge o enquera en se far culhisseire per una frotjada de botareus o una espelida de flors d'acàcia.
A l'agrat daus vironseus daus chamins vesinaus de la pensada e de la memòria, Micheu Chapduèlh nos fai entrar dins sa vision dau monde, enraijada dins una vielha saviesa paisana que se descrueba d'una granda modernitat a l'ora daus desfis ecologics de uei.
Micheu Chapdèulh, una pensada sauvatja es lo cinquau filme documentari en occitan de Patric La Vau.
Produccion : Les Nuits Atypiques
Imatges : Joan Francés Hautin & Patric La Vau
Montatge : Ernesto Tinuha
Durada : 58 min 39
Disponibla dusca lo 21/12/2018


text:
Montplasent
Mont Plasent[1] o Montplasent segon las règlas de la grafia classica [2],[3] (oficialament en francés Monplaisant) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son Mon Plaisan en 1095, Munplacens en 1156, Monplazenc al sègle XIII, Mons Plasenc en 1478. Es un nom de formacion occitana, compausat de mont (del latin mons, montis) e de l'adjectiu plasent, participi present del vèrbe plaire (del latin placere) [4],[5]. La prononciacion es [mũmplɒ’ʐɛ̃n] [6].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Belvés; es adara del canton de Vallée Dordogne (en francés), donc Val Dordonha.
- La comunautat de comunas es la CC Val de la Dordonha et Forèst Beceda (residéncia a Sent Cíbran). L'anciana CC, Entre Nausa e Beceda (nom supausat, residéncia a Belvés), fusionèt lo 1èr de genièr 2014 emb la de la Val de Dordonha (residéncia a Sent Cíbran) per formar la CC actuala.
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2011 : 275; 2013 : 275 abitants (49 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Loïs Alibèrt, Gramatica occitana, segonda edicion, Centre d'Estudis Occitans, Montpelhièr, 1976, Vocabulari ortografic, p. 459-460
- ↑ http://superlexic.com/revistadoc/wp-content/uploads/2013/07/Linguistica-occitana-6-CLO.pdf, pp. 53-61
- ↑ Chantal Tanet et Tristan Hordé, Dictionnaire des Noms de Lieux du Périgord, ed. Fanlac, segonda edicion, 2000
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984
- ↑ http://communes-oc.cg24.fr/cantons/belves/MONPLAISANT.htm


text:
Avallon
Avallon es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Yonne e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Se tròba dins la val del riu Cousin. Dispausa d’accès a l'autopista A6 -que passa a 8 km a l’èst del vilatge, e d'una estacion de camin de fèrre e d’un aerodròm.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text: Non es possible de presentar Pèire Bèc en qualques linhas. Romanista eminent, especialista de lingüistica e de literatura occitanas, Pèire Bec a produit de trabalhs de referéncia sus la lenga modèrna tant coma sus la lenga medievala. A jogat un ròtle màger dins la publicacion del Dictionnaire occitan-français de Loís Alibèrt. A trabalhat a l'adaptacion de la grafia classica al gascon alqual a consacrat mantunas publicacions. Professor a l'universitat de Peitieus e director del Centre d'Estudis Superiors de Civilizacion Medievala, a renovelat nòstre agait sus los trobadors e los genres literaris medievals. Foguèt president de l'Institut d'Estudis Occitans (IEO) pendent 18 ans. Poèta e novelista, Pèire Bec es tanben un escrivan occitan.


text:
Tiberiàs
Tiberiàs (en ebrieu: טבריה Tverya; en arabi: طبرية Ṭabariyyah) es una ciutat d'Israèl, anciana capitala de Galilèa. Es situada sus la riba sud-oèst del Lac de Tiberiàs. Uèi ten 39 900 habitants.
L’anciana ciutat teniá un palais reial e un estadi. Foguèt construïda per Eròdes Antipas en onor de l'emperaire Tibèri, que li donèt lo nom. Entre lo regne d'Eròdes Antipas e lo d'Agripa II foguèt la capitala politica, e foguèt probablament una de las quatre ciutats que Neron apondèt al reialme d'Agripa. Coma principala ciutat de Galilèa (amb Seforis) estava fortificada; los abitants vivián de la pesca. Après la destruccion de Jerusalèm la ciutat aurà una acadèmia rabinica. Pròche de la ciutat i aviá los banhs d'Emmaus.
En 637 foguèt conquestada pels arabis. En 1099 los crosats l'ocupèron. Passèt jol poder dels otomans amb la resta de Palestina en 1566, lo soldat Soliman la liurèt a Iosef Hannassi en 1567, e foguèt lo sèti d’una comunitat josieva. En 1837 foguèt destrucha per un terratremol. En 1918 passèt als britanics que ne'n recebèron lo mandat e en 1948 es integrada dins las frontièras d'Israèl.
La vila modèrna es pròcha de las roïnas de l’antica ciutat.


text:
Quan lo rius de la fontana --- Version moderne
s'esclarzis, si cum far sol,
e par la flors aiglentina,
e'l rossinholetz el ram
volf e refranh ez aplana
son dous chantar e l'afina,
dreitz es qu'ieu lo mieu refranha.
Amors de terra lonhdana,
Per vos totz lo cors mi dol;
e no'n puesc trobar mezina
si non au vostre reclam
ab atraich d'amor doussana
dinz vergier o sotz cortina
ab dezirada compahna.
Pus totz jorns m'en falh aizina,
no'm meravilh s'ieu n'aflam,
quar anc genser crestiana
non fo, ni Dieus non la vol,
juzeva ni sarrazina;
ben es selh pagutz de mana,
qui ren de s'amor ren guazanha!
De dezir mos cors no fina
vas selha res qu'ieu pus am;
e cre que volers m'enguana
si cobezeza la'm tol;
que pus es ponhens qu'espina
la dolors que ab joi sana,
don ja non vuelh qu'om m'en planha.
Senes breu de parguamina
tramet lo vers, que chantam
en plana lengua romana,
a'N'Hugo Bru per Filhol.
bo'm sap quar gens peitavina
de Berri e de Guiana
s'esgau per lui e Bretanha.


text:
Jòcs Olimpics d'estiu de 1948
Los Jòcs Olimpics d'estiu [1] de 1948 (Jòcs de la 14ena Olimpiada) se debanèron a Londres del 29 de julhet al 14 d'agost de 1948.
Somari
- 1 Genèsi
- 2 Delegacions
- 3 Debanar
- 4 Espets e endevenenças
- 5 Programa
- 5.1 Espòrts e espròvas
- 6 Medalhièr general
- 7 Bibliografia
- 8 Vejatz tanben
- 9 Ligams extèrnes
- 10 Ligams videografics
- 11 Nòtas & referéncias
Genèsi[modificar | modificar la font]
Delegacions[modificar | modificar la font]
Debanar[modificar | modificar la font]
Espets e endevenenças[modificar | modificar la font]
Programa[modificar | modificar la font]
Espòrts e espròvas[modificar | modificar la font]
Alterofilia[modificar | modificar la font]
Atletisme[modificar | modificar la font]
- veire article detalhat Londres 1948 - Atletisme
Basquet[modificar | modificar la font]
Bòxa anglesa[modificar | modificar la font]
Cabus[modificar | modificar la font]
Canoe-caiac[modificar | modificar la font]
Ciclisme[modificar | modificar la font]
Equitacion[modificar | modificar la font]
Escrima[modificar | modificar la font]
Fotbòl[modificar | modificar la font]
Gimnastica[modificar | modificar la font]
Lucha[modificar | modificar la font]
Natacion[modificar | modificar la font]
Oquei pelena[modificar | modificar la font]
Pentatlon modèrne[modificar | modificar la font]
Rem[modificar | modificar la font]
Tir[modificar | modificar la font]
Vela[modificar | modificar la font]
Waterpolo[modificar | modificar la font]
Medalhièr general[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
- sus YouTube... mai de 257 documents subre Londres 1948 en picar coma clau Olympic Games 1948
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]

- ↑ Los dotzens, de la 12ena Olimpiada, que se serián deguts debanar en 1940 a Helsinki, amai los tretzens previstes a Londres coma essent los de la 13ena, foguèron suprimits per encausa de la Guèrra de 1935-1945.


text:
# - A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z
Zip Contents[104]
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_646.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_647.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_648.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_649.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_650.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_651.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_652.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_653.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_654.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_655.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_656.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_657.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_658.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_659.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_660.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_661.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_662.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_663.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_664.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_665.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_666.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_667.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_668.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_669.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_670.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_671.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_672.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_673.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_674.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_675.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_676.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_677.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_678.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_679.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_680.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_681.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_682.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_683.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_684.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_685.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_686.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_687.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_688.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_689.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_690.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_691.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_692.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_693.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_694.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_695.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_696.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_697.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_698.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_699.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_700.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_701.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_702.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_703.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_704.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_705.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_706.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_707.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_708.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_709.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_710.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_711.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_712.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_713.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_714.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_715.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_716.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_717.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_718.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_719.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_720.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_721.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_722.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_723.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_724.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_725.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_726.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_727.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_728.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_729.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_730.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_731.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_732.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_733.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_734.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_735.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_736.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_737.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_738.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_739.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_740.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_741.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_742.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_743.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_744.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_745.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_746.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_747.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_748.wav
- Louise Françoise le Blanc de la Vallière/DATAPACK_749.wav
You must be logged in with an active forum account to post comments.


text:
Ministre
Un ministre o una ministra es un agent o una agenta del poder gouvernamental qu'es al cap d'un ministèri o d'un departament ministerial, coma las finanças, la defensa o la santat. Dirigís los departaments ministerials que son jos los sieus òrdres, representa l'Estat al subjècte del sieu ministèri (o departament ministerial) e representa son administracion al sen del govèrn. Mai sovent es jos la direccion d'un Primièr ministre (en França, au Canadà o en Grand Bretanha per exemple), d'un president del Conselh (en Itàlia), d'un cancelièr fedeal (en Alemanha e en Àustria) o d'un president del govèrn en Espanha e president als EUA. Mai sovent es responsable debans lo poder legislatiu de la bona execucion dels servicis que dirigís.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo substantifu ministre es un manlèu del latin minister, adjectiu que significa "servicial", "encargat".
La designacion dels ministres e la creacion de ministèris son ligats a la construccion de l'Estat en Euròpa. Los primiers ministres son a l'encòp d'executants al servici del sobeiran dins unes domènis particulars, e sos conselhièrs pròches. Amb aquel títol forman lo "Conselh" del rei, de qui tiran lors poders. Aqueles lo realizan en matèria de polícia, finanças, relacions estrangièras per exemple. Arribada la separacion dels poders, los ministres venguèron d'agents del poder executiu, mai sovent responsables debans lo poder legislatiu, a vegada pòt passar lo contraròtle se mejans lo cap de l'executiu, coma als Estats Units d'America.


text:
1057
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1057 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Escòcia[modificar | modificar la font]
Fin de la guèrra civila entre Macbeth e Malcolm III ambé la victòria definitiva de Malcolm lo 15 d'aost. Macbeth foguèt tuat e Malcolm III restaurèt l'unitat dau reiaume d'Escòcia. Pasmens, deguèt luchar còntra Lulach qu'èra lo fiu de Macbeth e que foguèt proclamat rèi per sei partisans.
Africa[modificar | modificar la font]
Almoravides[modificar | modificar la font]
Après sei victòrias dins la mitat occidentala de Sahara, leis Almoravides se dirigiguèron vèrs Marròc. Una expedicion menada per l'emir Abu Bakr ibn Umar permetèt de conquistar la vila de Tarudannt dins lo sud dau Marròc actuau. De negociacions ambé lei tribüs berbèras localas permetèron tanben de trobar d'aliats ò d'obtenir de drechs de passatge per avançar vèrs lo nòrd. Aquò marquèt ansin l'acomençament de la conquista de Marròc — e sa premiera unificacion — per leis Almoravides.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Saint Germain en Laye
Saint Germain en Laye (fr. Saint-Germain-en-Laye) es una comuna francesa situada dins lo departament d'Yvelines e la region d'Illa de França. Foguèt la residéncia dels reis de França fins a Loís XIV de França que cambiat la residéncia per la vila de Versalhas e lo sieu castèl qu'es lo castèl de Versalhas. .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Boquetin
Lo boquetin, o boquetin dels Alps (Capra ibex), es un mamifèr de l'òrdre dels artiodactils, de la familha dels bovids e de la sosfamilha dels caprins.
Se, coma son nom l'indica, se tròba principalament dins l'arc alpin, i a d'autras espècias de boquetins dins d'autres massisses montanhoses, per exemple lo boquetin d'Espanha o dels Pirenèus, Capra pyrenaica; sèt autras espècias de chabras salvatjas vivon tanben en Caucàs, en Asia Centrala, au Pròche Orient, dins la Peninsula Aràbia, e mai que dins las regions montanhosas d'Egipte, de Sodan e d'Etiopia.


text:
Chassemy
Chassemy es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Chassemy Ven de Cucusma, lo villatge ont cantan los coucous.
Chassemy vient de Cucusma, le village où chantent les coucous.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Acuèlh/Lengas
Benvenguts e benvengudas al Portal de las Lengas![modificar]
Lo Portal de las Lengas vòl èsser un lòc de pas e de vida pels que vòlon aprendre de lengas mai o mens estrangièras o benlèu melhorar sas coneissenças. Es tanben l'escasença de ne saber mai sus qualques culturas mai o mens alunhadas. Saber qualques mots de la lenga de las gents o del país qu'anatz visitar, descobrir, conéisser, e esperam apreciar, es totjorn un element d'acceptacion o d'integracion. Nos fa totjorn plaser d'ausir qualques mots de la lenga nòstra, a mai sián pas totjorn corrèctament prononciats, dins la boca dels forastièrs.
Qualques bocinons[modificar]
- Per saber dire T'aimi dins totas las lengas.
- Per aprendre a dire Bonjorn dins d'autras lengas.
- Per desirar un Bon Nadal dins lo mond entièr.
- Per passar la Bona Annada a totes.
- Per celebrar un Bon Anniversari a d'amics.
- Per saber cossí díser occitan dins d'autras lengas.
Nivèl començaire[modificar]
- Las lengas latinas


text:
Aminoacid
Un aminoacid (tanben aperat acid aminat) qu'ei ua molecula organica qui porta au medish temps un grop carboxil -COOH (acid) e un grop amino (basic -NH2).
La bioquimia que s'interèssa mei que mei aus alfaaminoacids (o acids alfa aminats) on un medish atòm de carbòni que porta aqueths dus grops. Aqueths alfaaminoacids que son los elements qui, ligats en cadena, e bateishen proteïnas. Los alfaaminoacids qui interèssan la bioquimia que son au nombre de 20. Que son los 20 emplegats per la majoritat deus èstes vius coneguts dens la sintesi de las loas proteïnas (a maugrat qui certs bactèris empleguin quauques autes aminoacids e que, en laboratòri, l'òmi aja savut n'en sintetizar d'autes). En bioquimia, a cada alfaaminoacid qu'ei associada ua letra de l'alfabet e ua version deus son nom reduisida a tres letras. Aqueth biais d'abracar que permetan de hicar suu papèr longas cadenas d'acids alfa aminats qui son la formula basica de proteïnas.
Per exemple, l'alanina, lo mei simple deus aminoacids qu'ei abreviada A o Ala
Deus son costat, la natura que possedeish lo son pròpi còde per simbolizar los aminoacids. En ehèit, l'estructura primària de cada proteïna (sia l'òrdi deus sons acids aminats) qu'ei escrivuda dens la molecula d'ADN. Aquesta molecula qu'ei un polimèr (un assemblatge) de 4 moleculas (los nucleotids) qui forman atau un alfabet de 4 letras en formar "mots" (aperats codons) de 3 letras qu'avem 43 possibilitats, sia 64 per 20 aminoacids. Certes codons que son donc autrejats au medish aminaocid (a despart deu hèit que quauques codons que senhalan que cau debutar o estancar la sintèsi de la proteïna.


text:
Lo vèrb'Òc, Conjugator occitan es una aplicacion informatica que permet de trobar sul pic la conjugason integrala de cada vèrb occitan amb una granda comoditat e rapiditat d'utilizacion.
Lo vèrb'Òc s’inscriu dins la continuïtat dels trabalhs descriptius e normatius occitanistas anteriors : Gramatica occitana e Dictionnaire Occitan-Français de Loís Alibèrt (version numerica Josiana Ubaud, Patric Sauzet GIDILOC, extraccion d’entradas Sergi Granièr), Diccionari de Cristian Laus Lo vèrb occitan de Patric Sauzet e Josiana Ubaud, Los vèrbs conjugats de Partici Pojada, las Nòrmas del CLO , òbra collectiva mesa en forma per Domergue Sumien, Conjugaison occitane de Patric Sauzet.
Classament dels vèrbs, sistèma de modèls : Patric Sauzet, lingüista, professor (Universitat Tolosa 2-Lo Miralh), President del Conselh lingüistic del Congrès.
Lexic de vèrbs : Patric Sauzet, Francés Pic (Univ. Tolosa 2), Sèrgi Granièr, ensenhaire, Membre del Conselh lingüistic.
Desvolopament : Domenge Château-Annaud, informatician
Webmèstra, integracion deus modèles e de la basa de dadas : A. Séguier.
Correccions : Bernat Molin, Ensenhaire, Vicepresident del Conselh lingüistic, Arvèi Lieutard, Mèstre de conferéncias (Universitat de Montpelhièr 3), Secretari del Conselh lingüistic, Domergue Sumien, Ensenhaire, Membre del burèu del Conselh lingüistic, Jacme Taupiac, Ensenhaire e Membre del Conselh lingüistic, Domenge Château-Annaud, informatician, Cedric Valmary, director del CFPO Miègjorn-Pirenèus e Aura Séguier, webmèstra de locongres.org.
Lo conjugador automatic en occitan gascon qu'ei ua òbra normativa deu Congrès permanent de la lenga occitana. Que l'an hèit en perlongament de la classificacion deus vèrbs en occitan lengadocian de P. Sauzet, President deu Conselh lingüistic, e en continüitat deus tribalhs descriptius e normatius anteriors : Dictionnaire français-occitan (gascon) de M. Grosclaude, G. Nariòo e P. Guilhèmjoan, Fichas de gramatica d'occitan gascon normat 1 d'A. Bianchi e A. Viaut, Gramatica d'occitan gascon contemporanèu deM. Romieu e A. Bianchi, Lo vèrb occitan de Patric Sauzet e Josiana Ubaud, Los vèrbs conjugats de Partici Pojada, las Nòrmas deu CLO, òbra collectiva hicada en forma per Domergue Sumien.
Direccion scientifica : M. Romieu, vicepresident deu Conselh lingüistic e A. Bianchi, membre deu Conselh lingüistic
Classament deus vèrbs, sistèma de modèles : F. Marcouyre
Lexic deus vèrbs : A. Bianchi (a partir deus tribalhs d'E. Astier e G. Nariòo)
Relectura e correccions : M. Romieu, vice-président deu Conselh lingüistic, A. Bianchi, membre deu Conselh lingüistic.
Desvolopament e tractament de las dadas : D. Chateau-Anaud.
Webmèstra, integracion deus modèles e de la basa de dadas : A. Séguier.
Mercejaments : A. Viaut.
Diccionaris
Gramaticas :
Vèrbs e conjugasons :
Ressorsas en linha :
Lo vèrb'Òc - conjugator automatic occitan es una edicion del Congrès Permanent de la Lenga Occitana.
Totes los dreches reservats.


text:
30/03/2015
Un collectif pour l'occitan en Périgord
Au moment ou Jean Ganiayre quitte son rôle de Conseiller Général délégué à la langue et à la culture occitanes, se pose la question de la pérennité et du développement de l'action départementale en faveur de l'occitan, le département d'Aquitaine où la langue est la plus parlée et où la création littéraire et artistique est la plus dynamique. Michel Samouillan, Majoral du Félibrige et ancien président du Bornat dau Perigòrd et Martial Peyrouny professeur et animateur sur Meitat-chen, meitat-pòrc ont décidé de lancer le collectif Occitan Périgord.
Michel Samouillan nous en parle. « Nos conseissem dempuei longtemps emb Marçau e avem l'abituda de trabalhar ensemble. La tòca dau collectiu es d'amassar lo monde e las associacions occitanas en Perigòrd, per eschanjar e far de las perpausicions. Per lo moment, 45 associations locales, mai Lo Bornat e Novelum-IEO Perigòrd an decidat de nos segre, sem un pauc surprés de queu eslanç. De segur, de las associacions culturalas e l'ensanhament, mas sem duberts tanben au monde economic e toristic. Volem d'en prumier consolidar e developar lo trabalh que fuguet fach emb l'ajuda preciosa de Joan Ganhaire, mai dubrir de novelas possibilitats per far viure la lenga tots los jorns. Per exemple balhar mai de visibilitat a la lenga emb los paneus bilingües. Puei, i a de mai en mai d'entrepresas que vòlen prener lo label « Oc per l'occitan ». Doman, quò podra balhar daus emplech en occitan per los jòunes e podran demorar au paìs. L'occitan es una fòrça per nòstre departament, un biais de se diferenciar en esser fier de sas originas. Anem prener contact coma los elegits per lor far veire ço que podem far mai los escotar. Lor avem desjà mandat una letra per lor explicar ço que vodriam far. Avem desjà agut una prumiera responsa plan favorabla de Germinal Peiro e ne'n esperam d'autras de gaucha e de drecha. Quo es vrai que las associacions que representam fan mai de 2000 personas...Mas trabalham per tot lo monde que son interessats per la lenga. Auei, los Perigòrds son favorables e esperan de las accions concretas en favor de la lenga . ».
Bonne chance donc à ce nouveau collectif occitan qui a spontanément suscité une très large adhésion. Denis Gilabert.
Voir ci-dessous le texte du collectif et les réponses des élus:
http://occitan.blogs.sudouest.fr/archive/2015/03/29/le-co...
Commentaires
Bravo pour ce collectif ; peut on y adhérer à titre personnel ? Coralament JP
Écrit par : DURIEUX | 31/03/2015 | Avertir le modérateur
Les commentaires sont fermés.


text:
TRÒBAN LO DARRIÈR DINOSAURE
L’ipotèsi scientifica que soslinha la casuda d’un meteòr en l’airal de Yucatan fa 65 milions d’ans coma causa finala de l’extincion dels dinosaures foguèt prepausada ja fa mai de 30 ans. E maugrat que la majoritat de paleontològs i son d’acòrd qualqu’ns an de dobtes. Aquò a coma causa scientifica la fauta de fossils en un troç fòrça determinat de la tèrra apellat l’interval dels 3 mètres (3 meter gap).
Aqueste seriá lo moment que lo meteòr casèt e la fauta de toranosaurids, triceratops, torosaures e dinosaures amb morre de bèc en aquesta franja de terren auriá provocat que divèrses scientifics ajan prepausat qu’aquestes dinosaures ja s’aurián extingit un pauc abans de la casuda del meteòr. Fins uèi.
Una còla scientifica a trobat fa pauc lo dinosaure mai jove melhor conservat e qu’auriá viscut just abans la casuda del meteòr. La trobalha confirmariá que los dinosaures non s’aurián extingit abans del meteòr e balha nòva informacion sus la casuda del meteis e sus s’aquesta poiriá èsser la causa dirècta de l’extincion dels dinosaures.
Aital, de scientifics de l’universitat estatsunitenca de Yale aurián trobat la banha fossilizada d’un ceratopsid, coma se foguèsse un triceratops, en la formacion de Hell Creek, en Montana. La trobalha es dins l’interval dels 3 mètres, la transicion del Cretacèu a l’epòca terciària quand lo meteòr casèt fa 65 milions d’annadas.
Nòvas donadas per la paleontologia
“La descobèrta suggerís que l’interval dels 3 mètres non a existit jamai – çò diguèt Tyler Lyson, cap de l’estudi publicat en lo jornal Biology Letters-. L’individú trobat es plan prèp de la frontièra de la casuda del meteòr e aquò confirma que los dinosaures èran ben vius fins la casuda d’aqueste”.
Totun, la còla paleontologica qu’a fach l’estudi non a pogut determinar l’edat qu’aqueste triceratops quand moriguèt. Mas òc pòdon dire que visquèt solament en un periòde d’entre paucs milièrs e centenats de milièrs d’ans abans de la casuda del meteòr.
La trobalha foguèt facha per Eric Sargis, del Museu d’Istòria Natural de Yale e un escolar Stephen Chester. Lèu sabèron qu’èra fòrça prèp de l’interval dels 3 mètres geologic. Lo laboratòri o confirmèt après.
Ara la meteissa còla estúdia d’autres fossils del meteis lòc. “Ne trobarem mai pr’amor qu’avèm ara las mai sofisticadas tecnicas d’analisi del terren – çò diguèt Lyson – e far aquò es plan melhor que non examinar visualament las formacions de ròcas que i a prèp dels fossils e aquò es çò que s’a fach fins uèi lo jorn”.
Christian Andreu


text:
Salle du quartier de France rue A. France Pessac à partir de 10h
Un moment de DICTADA, mes subertót lo parat de s’encontrar en un moment conviviau au torn de l’aperitiu on s’i cantarà e deu repaish gascon qui seguirà.
Ad aquesta escadença, se poiràn encontrar las familhas de Calandrons, los participants aus talhèrs e cors de lenga deu departament, las professoras e professors d’occitan,los membres de las associacions culturalas viradas cap a l’occitan … e tots los a qui agrada parlar o enténer la lenga nosta.
La participacion a LA DICTADA serà a gratis …e cada participant receberà un present !…mes se cau inscriber a l’avança per qu’aprestém las taulas…e que prevesím lo nombre de personas qui voleràn demorar disnar amassa après l’aperitiu.
4 categorias per la Dictada :
– Escolans e colegiats
– Liceans e estudiants
– Adultes començants
– Adultes acostumats d’escríber occitan
Repaish de mieidia perpausat a 10 € (aprestat per las cosinèras e cosinèrs los mielhors de L’ESTACA e de L’OSTAU OCCITAN)
Cadun se deurà har seguir l’assieta a calòta e los cobèrts
Bolhon de borit dab vermissèls
Borit de bueu e de vetèth e lors legumes en acompanhament
hromatge gascon
Còca gascona e cafè.
Vin roi de noste auherit peu medish prètz.
Sala deu barri de Pessac France (39, rua A.France, paralèla au camin gran d’Arcaishon, virar au cornèr deu comissariat de policia 1km après la crotzada de l’Alouette)
Inscrivetz-ve lèu ! Enviètz los 10€/repais abans lo 25 de genèr :
05 56 36 30 27
OSTAU OCCITAN IEO33
171 avenue de la Paillère
33600 PESSAC


text:
24/06/2010
Los amics de " Arrebisclam "
Suite au décès de Monsieur Albert Loustanau, l'Association Los amics de "Arrebisclam" communique:
-Ne l'am pas oblidat --
Qu'am perdut un amic.
Los abituats deu divès de « Arrebisclam » n'oblidaran pas l'Albert Loustanau, un regent deu sècle precedent, qui parlava la lenga nosta com un mèste,dab tan de facilitat que avè recevut lo diplờma de « bachalier en lenga d'oc », plan meritat.
La nosta pena es grana. Que n'enteneram pas mei los sovièners d'autes cờps remembrats per l'Albert dab tan de sabor.
Lo jorn on l'am acompanhat, dab tristessa, au segrat de Sen Andriou, vilatge passiônament aimat, la vita excepcionau de l'ờmi qu'es estada arretraçada per d'autes amics. Que raperaram simplament qu'era un vertadèr defensor de la lenga mairana, « Gascon, cap e tờt » uei hort regretat. Adiu Albert !
Coratge, Suzane, la sua compagnha, qui trovara tostemps amistat e reconfort auprès de nosastis.
Los amics de « Arrebisclam »
Recueilli par C.P
Hommage à Albert Loustanau par l'association Los amics de "Arrebisclam" photo cp
08:21 Publié dans la vie des communes | Lien permanent | Commentaires (0) | Tags : albert loustanau, los amics de arrebisclam
Les commentaires sont fermés.


text:
Lei Adrechs
Leis Adrechs (oficialament en francés Les Adrets-de-l'Estérel) son una comuna occitana de Provença administrada per lo departament francés de Var de la region de Provença Aups e Còsta d'Azur .
La comuna foguèt creada en 1867 a partir de la comuna de Montauron e se sonèt Les Adret de Montauron, puei Les Adrets de Fréjus avans de venir Les Adrets-de-l'Estérel per pas s'enganar amb la pròpria vila de Frejús.
Lo gentilici es adrechan -a.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
La cigonha blanca (Ciconia ciconia) es un ausèl plan grand de mai de 1m de long e mai de 2m d’envergadura. La cigonha es un ausèl fòrça conegut e aimat. La cigonha blanca, coma son nom o indica, es majoritàriament blanca e pas negra coma sa cosina la cigonha negra (es pas una farcejada, exitís vertadièrament, mas malurosament es plan rara). A lo còl, lo ventre, l’esquina e la mitat de las alas blancas. Coma los autres ausèls de sa familla, los ciconiiformes, la cigonha es una cambaruda. A un long bèc, un long còl e de longas patas.
La cigonha es un ausèl que viu dins los endreits desgatjats e umids. Se noirís de peisses, de granhòtas, de colòbras, de crustacèus, etc. Li arriba quitament de manjar de pichons mamifèrs, coma de ratinhòlas o mai rarament de mostèlas. Son metòde per « caçar-pescar » es de caminar dins los camps e los prats (sas longas patas li permeton de caminar dins d’èrba nauta) e d’arrapar un pauc tot çò que tròba amb son grand bèc plan ponchut. Quand nisan en colonia, es plan corrent que se noiriscan tanben en grop. Quand nisan en vila o al bòrd d’un lac, se’n van sovent en planant, coma los rapinaires, fins a un prat qu’i an la costuma de se noirir.
Las cigonhas, son d’ausèls migrators que parton cada annada en direccion d’Africa eqüatoriala. Lor migracion fa mai o mens 10 000 km e dura entre 4 e 7 setmanas. La migracion se fa en grop e en seguissent un trajècte plan precís : siá passan pel destreit de Gibraltar, siá per la Turquia e la Mar Roja. Passan per aquelis dos endreits per çò que vòlon pas passar per dessús la mar, qu’i a gaireben pas de corrents ascendents. En efièit, las cigonhas utilizan los corrents ascendents per volar e utilizan pauc la fòrça de lors alas. (Los corrents ascendents son de bofiòlas d’aire caud que se crèan sul sòl e coma son mai caudas que l’aire de l’entorn, pujan ; coma pujan, d’unis ausèls ne profièitan en planant a l’interior de la bofiòla, per pujar mai naut e se daissar lisar sus qualques quilomètres apuèi).
Los cobles de cigonhas son units per la vida, mas pendent la migracion se desseparan per se tornar trobar al retorn sus lor nis. Lo nis es fait de brancas e es lo mai sovent pausat sus un arbre, un bastiment o una pilona electrica (d’unas son faitas exprès) ; es un nis vertadièrament gròs, que pòt pesar fins a mai de 700 kg (en mejana 400). La feme pond generalament 4 uòus que son coats pel mascle e la feme, un pauc mai de trenta jorns ; puèi las pichonas cigonhas espelisson. Los pichons son noirits a pauc prèp un còp cada doas oras fins a lor prumièr vòl, a l’edat de 60 jorns. Un còp envolats, los joves se reconeisson per çò qu’an lo bèc negre e pas roge.


text:
Woody Guthrie (Okemah, 14 de julhet de 1912 - Nòva York, 3 d'octobre de 1967) foguèt un cantaire e musician folk nòrd-american, que compausèt mantuns centenats de cançons politicas, tradicionalas o enfantinas, baladas e òbras improvisadas. Se produsiá sovent amb l'eslogan This Machine Kills Fascists (Aquela maquina tua los faissistas), pegat sus sa guitarra. Sa cançon pus famosa es This Land Is Your Land. D'unas de sas cançons enregistradas son archivadas a la librariá de Congrès dels Estats Units.
Fòrça engatjat e compromés politicament, jamai cambièt pas lo sieu biais de pensar e d'obrar, fidèl a las siás idèas e las siás causidas, tostemps. Dins sas òbras cantèt mai que mai de contes de marginals, rebèls e deseretats.
D'èime anarquista, Woody Guthrie publiquèt en 26 ans de carrièra, de 1930 a 1956, 16 albums, sempre fasent mai cas de la qualitat que non pas de la quantitat.
Guthrie moriguèt pro jove quand aviá pas que 55 ans per encausa de las complicacions causadas per la malautiá d'Huntington, un desòrdre neurologic progressiu d'origina genetica. Del temps de sos darrièrs ans de vida, malgrat l'enfermetat, Guthrie faguèt de figura de proa dins lo movement de musica folk, e serviguèt d'inspiracion a tota una generacion de joves musicians de folk, e aguèt de relacions de mentòr per d'artistas coma Ramblin' Jack Elliott, Bob Dylan o Bruce Springsteen.


text:
2/32
- Créée le
- Vendredi 16 Juillet 2010
- Mots-clés
- 360, Ariege, Panorama, Petit Pic de l'Etang Fourcat, Pic de Bassibie, Pic de Canalbonne, Pic de Casamanya, Pic de Cataverdis, Pic de Coma Pedrosa, Pic de Font Blanca, Pic de l'Aspre, Pic de l'Estanyo, Pic de l'Etang Blaou, Pic de l'Etang Foucat, Pic de la Cabaneta, Pic de la Soucarrane, Pic de Malcaras, Pic de Medecourbe, Pic de Montcalm, Pic de Pioulou, Pic de Saint-Barthelemy, Pic de Serrera, Pic de Serrere, Pic de Soularac, Pic de Thoumasset, Pic de Tristagne, Pic de Tristaina, Pic des Trois Seigneurs, Pique d'Endron, Pique d'Estats, Pirineos, Pirineus, Pyrenees
- Visites
- 326
- Location
- Voir dans OpenStreetMap
- Score
- pas de note
- Notez cette photo
-


text:
L'InÒc Aquitània qu'a realizat a la demanda deu Departament deus Pirenèus Atlantics un Lexic occitan de la restauracion escolara, entà que los collègis podossen afichar menuts bilingües.
Aqueth navèth utís que completa lo Lexic occitan deus tèrmis culinaris, pareishut en 2008, qui pertocava eth mei que mei los restaurants gastronomics.
Joan Breç Brana, responsable deu pòle « Lenga e societat » a l'InÒc Aquitània que ns'explica l'afranquida, lo metòde emplegat e lo contiengut d'aqueth lexic.
Josiana Ubaud presenta son Diccionari scientific francés-occitan, un obratge cultural mai qu'un simple diccionari de traduccion :
Lo Basic es un diccionari francés-occitan comun a l'ensemble de la lenga. Es nascut d'un dels principis d'accion del Congrès qu'es de valorizar las formas comunas en respectant la diversitat. Se vòl un diccionari unic per totes los locutors e usatgièrs de l'occitan.
Una version provisòria del Basic per l'occitan gascon e l'occitan lengadocian, de la letra A a la letra K, es disponibla dins lo dicod'Òc.
Maurici Romiu, vicepresident del Conselh lingüistic e director scientific del projècte, presenta lo Basic en vidèo :
Lo 29 de mai que s’amassè a Tolosa lo Conselh deus usatgèrs deu Congrès Permanent de la Lenga Occitana. Joan Breç Brana, navèth secretari d'aqueth Conselh, que'ns parla d'aquera purmèra amassada :
L’Amassada Generau Ordinària deu Congrès que’s debanè lo 23 de mai de 2013 a l’Ostau d’Occitania a Tolosa. Gilabèrt Mercadièr, President deu Congrès, que hè lo punt tad aquera escadença sus l'anar deu Congrès :


text:
Mès aué sabem que non sonque Carlos Barrera explòte a granes dòsis eth personalisme, senon que li an gessut aprenents. Quan eth presidencialisme s’exercís ath límit en un sistèma democratic eneth quau es Institucions son era garantia primordiau contra es excèssi des capricis des governants, subergessen volentats individuaus qu’ath marge dera accion conjunta de govèrn se pensen igual de legitimades. Quauquarren d’açò i a ena luta peth podèr enes institucions franceses.
Mès non mos desviem damb solemnitats editorializantes. Era causa ei qu’eth cap de Cultura s’a despenjat damb un anonci qu’a arrequilhat ath madeish Síndic. Josèp Loís Sans votarà en contra der Estatut mentre eth Govèrn deth quau ne forme part s’i a posicionat a favor. Damb ues autes paraules, un cargue de confidança desafie era volentat deth Govèrn de votar a favor dera naua norma institucionau basica de Catalonha. Ara òc que i èm!
E totun, encara i a mès e non sai s’ac poiram soportar… Ath viatge, eth cap de Comunicacion semble demanar eth cap deth cap, era expolsion deth republican deth Govèrn convergent, perqué ei un « desafiament massa gròs », que « non a retorn ». Ua auta volentat individuau se pronóncie. Moria, moria, ¿se trenque eth tripartit Barrera–Sans–Colomines?
Non ei un cisma ne dilhèu se cau deishar enganhar pes aparences, mès semble er inici d’un tour que lhèue mès passions qu’eth francés e deth quau de ben segur qu’eth Govèrn non en harà tanta promocion. « ¿Ua corsa peth podèr? ¿Ua reprimenda publica entà arténher quòtes mès nautes de responsabilitat? », se pregunten des dera oposicion maishanta. Non, Satan opositor. Coma cristians era melhor actitud ei sénter santa misericòrdia pes membres der Executiu. Ei un principi teologic, que coma exvocacionable non posqui reprimir… Oposicion, non hèsques eth tòn papèr!