text:
Subduccion
En geologia, la subduccion es lo fenomèm que se debana al limit de doas placas tectonicas convergentas e segon lo qual una placa cabussa jos una autra e s'enfonza dins lo mantèl terrèstre. Aquestes airals del mantèl terrèstre se dison "zonas de subduccion". La velocitat del fenomèn es de 2 a 8cm l'an, es a dire a pauc près la velocitat de buta de las onglas .
Las placas pòdon èsser formada per la litosfèra oceanica o la litosfèra continentala. Una placa oceanica pòt limpar jos una placa continentala o jos una autra placa oceanica. Las zonas de subduccion son generalament de zonas terrèstras amb un taus enauçat de volcanisme, tèrratrems e ereccion de montanhas.


c: text/html

text:
Vigneux-Hocquet
Vigneux-Hocquet es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Un païsatge champêtre de vallons e d'arbres #que la n'empenh a favorit per una pluviométrie abondiua permet pas comprene l'evolucion démographique recenta.
Vigneux A lo sieu nom de la cultura anciana de las vinhas.
Los prés del castèl èran lo domeni de la distincion anteriora. Se nomenan d'aquela manièra perque antany s'i trobava un castèl. Cossí i a pas mai res en aqueles prés que los douves per o remembrar, douves elas-meteisses #qu'an preses la forma d'un étang, lo ton a donat : l'ensems dels detalhs informats aicí confinent a una prigonda reflexion nostalgique dels tempses de antany. Lo bastiment en la vallée èra pas pas verdaderament un castèl, mas un ostal fòrt. Se trucava aital un gròs ostal que lo Rei autorizava a un notable del pòble, en general, lo prévôt. Del temps que Vigneux a situat en una vallée protegits vents, #que s'es desvolopat segon divèrses aisses viaris, l'ancian caseriu del Hocquet a ludut un pòbli-carrièra tot en longitud, #que surplombe lo vilatge precedent.
Un paysage champêtre de vallons et d'arbres dont la pousse est favorisée par une pluviométrie abondante ne permet pas de comprendre l'évolution démographique récente.
Vigneux tient son nom de la culture ancienne des vignes.
Les prés du château étaient le domaine de la seigneurie antérieure. Ils se nomment de cette manière car autrefois s'y trouvait un château. Comme il n'y a plus rien dans ces prés que les douves pour le rappeler, douves elles-mêmes qui ont pris la forme d'un étang, le ton est donné : l'ensemble des détails rapportés ici confinent à une profonde réflexion nostalgique des temps d'autrefois. La construction dans la vallée n'était pas vraiment un château, mais une maison forte. On appelait ainsi une grosse maison que le Roi autorisait à un notable du village, en général, le prévôt. Alors que Vigneux est situé dans une vallée abritée des vents, qui s'est développé selon plusieurs axes routiers, l'ancien hameau du Hocquet est lui un village-rue tout en longueur, qui surplombe le village précédent.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- A la Mièja Edat e tot a la longitud de l'Ancian Regim, la zòna a constituit en distincion.
- Lo vilatge de Vigneux èra una distincion eclesiastica de la abbaye Sant-Médard situada a Soissons ;
- 1162, es affranchi per la costum de Vervins ;
- 1220 : bastiment d'un prieuré, uèi desaparegut ;
- Sègle XVIII : Vigneux ven la distincion personala de las Villelongue.
- La municipalitat del Hocquet a constituit pendent la Revolucion.
- Vigneux-Hocquet Ven una municipalitat unica per regroupement lo 14 de setembre 1887.
- Lo remembrement de las tèrras es un grand afar dels agricultors.
- Abandon gradual de la celèbra foraine annala.
- En patint un èxode rural manifèsta après la Segonda Guèrra mondiala, amb prolongements tardans, aquel pòble négligé dels mejans de comunicacion sòrt del oubli per una arribada sus la scèna mediatica nacionala mercés a l'emission La Mapa als tresaurs difonduda sus França 3 çò 16 d'agost 2005. I aguèt virat en junh amb un atterrissage dels hélicoptères - blava (equipa de Septime) e roge (equipa de Fabienne) - sus comentaris de Sylvain en los prés del castèl. Un inedit local en superant l'arribada de la ULM en lo moment del deceni precedent sul tuc en portant a Montcornet. Lo terren de aviation, lo sieu hangar e la pista an desaparegut l'an 2012. Las activitats aéronautiques an cessat continuament als tròp nombroses actes de "incivilité"patís per las installacions[1].
- Au Moyen Âge et tout au long de l'Ancien Régime, la zone est constituée en seigneurie.
- Le village de Vigneux était une seigneurie ecclésiastique de l'abbaye Saint-Médard située à Soissons ;
- 1162, il est affranchi par la coutume de Vervins ;
- 1220 : construction d'un prieuré, aujourd'hui disparu ;
- Sègle XVIII : Vigneux devient la seigneurie personnelle des Villelongue.
- La commune du Hocquet est constituée pendant la Révolution.
- Vigneux-Hocquet devient une commune unique par regroupement le 14 septembre 1887.
- le remembrement des terres est un grand sujet des agriculteurs.
- Abandon graduel de la fête foraine annuelle.
- Subissant un exode rural manifeste après la Seconde Guerre mondiale, avec des prolongements tardifs, ce village négligé des médias sort de l'oubli par une arrivée sur la scène médiatique nationale grâce à l'émission La Carte aux trésors diffusée sur France 3 le 16 août 2005. Elle fut tournée en juin avec un atterrissage des hélicoptères - bleu (équipe de Septime) et rouge (équipe de Fabienne) - sur des commentaires de Sylvain dans les prés du château. Un inédit local surpassant l'arrivée de l'ULM lors de la décennie précédente sur la colline menant à Montcornet. Le terrain d'aviation, son hangar et la piste ont disparu en 2012. Les activités aéronautiques ont cessé suite aux trop nombreux actes d'"incivilité"subit par les installations[2].

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wikipèdia:Demandar una illustracion
Abans de demandar un imatge
- Podètz consultar la banca de donadas de Wikimedia Commons que centraliza los documents utilizables sus totas las wikis. Podètz tanben cargar vòstres documents pròpris dins la banca (atencion als dreches d'imatges).
- Podètz verificar s'es possible de trobar una illustracion dins de ressorsas liuras de drech.
- Se demandatz pus precisament una fòto, existís tanben la pagina wikifotografs e mai la dels fotografs d'òbras d'art
- Existís un Talhièr Grafic, qu'a per objectiu de melhorar las illustracions de l'ensemble de las Wikipèdias.
- Per de questions concernent la politica de las illustracions sus Wikipèdia, los autres utilizaires, las tecnologias, e divèrses subjèctes qu'an trach e l'ajust d'imatges, utilizatz puslèu la tavèrna.
Per demandar un imatge
- Es preferible de far la demanda sus Commons, ont vòstra requèsta a mai d'escasenças d'abotir. Sus Commons, la demanda se fa en anglés de preferéncia.
- Se i a pas encara de categoria per vòstra demanda d'imatge, ne podètz crear una (respectatz l'òrdre alfabetic) en ajustant l'entèsta convenabla. Per exemple : === Categoria novèla === o ==== Soscategoria novèla ====
- Formatatge de la demanda : vaquí una suggestion de presentacion per demandar una illustracion, mas podètz l'adaptar !
Levar una demanda tractada Podètz levar una demanda :
- Se l'imatge demandat es estat fornit
- S'avètz postat vos-meteis la demanda
Lista de las demandas d'illustracions[modificar | modificar la font]
Los articles seguents an fach l'objècte d'una demanda d'illustracion; s'avètz una d'aquestas illustracions, alara podètz la cargar, l'ajustar a l'article en question, levar la demanda de la lista.
Ajustatz aquesta pagina a vòstra lista de seguit se sètz fotograf o se sabètz dessenhar e volètz èsser prevengut de las demandas novèlas.


text:
Dommartin-lès-Vallois
Dommartin-lès-Vallois es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Antany, Una municipalitat nomenada Tres Vallois reagrupava las municipalitats actualas de Dommartin-lès-Vallois, Los Vallois e Sens-Vallois.
Jadis, une commune nommée Trois Vallois regroupait les communes actuelles de Dommartin-lès-Vallois, Les Vallois et Sans-Vallois.


text:
Elicasa
Ua elicasa qu'ei un enzim qui catalisa l'idrolisi deu ligams idrogèn arreligants las duas cadenas nucleotidicas de las eliç doblas d'ADN provocant atau un desenrotlament de la molecula. Aqueth procès que participa a la replicacion de l'ADN, a la transcripcion genetica, a la recombinason genetica e a l'adobament de l'ADN.
L'activitat de l'elicasa que s'acompanha de l'idrolisi d'un nucleotid trifosfat (ATP o GTP)
Un hum d'elicasas divèrsas mes geneticament tanhentas b'existeishen (14 be hon trobadas en çò d'Escherichia coli e 24 en çò deus umans). Que contan 141 acids aminats.


text:
Vaux-sur-Somme
Vaux-sur-Somme (Veu en Picard) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Vali-sus Soma es un vilatge picard de la vallée de la Soma, situat a unitat|21|km {{}} a l'èst de Amians e a unitat|4|km {{}} de Corbie
Vaux-sur-Somme est un village picard de la vallée de la Somme, situé à 21 km à l'est d'Amiens et à 4 km de Corbie
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Es a Vaux-sur-Somme que moriguèt lo 21 d'abriu de 1918 Manfred von Richthofen, la legènda de l'aviacion alemanda, conoissut sota l'escais dau Baron Rotge.


text:
Panamà (país)
Panamà es un Estat de 75 512 km² que se tròba en America Centrala. Sa populacion es de 3 300 463 abitants (2004). Es limitat a l'oèst per la Còsta Rica e a l'èst per Colómbia, al nòrd per la Cariba e al sud per l’Ocean Pacific.
Sa capitala es Panamá.
Lo gentilici es panamenc -a.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo 3 de novembre de 1903 Panamà se declarèt independent de Colómbia.
Politica[modificar | modificar la font]
Panamà es una republica presidencialista. Lo president, elegit per un periòde de cinc ans per la populacion, es lo cap d'Estat e tanben cap de govèrn. Lo president a dos vicepresidents.
Lo parlament (Asamblea Nacional) es unicameral, amb 78 membres, elegits per un periòde de cinc ans.
Geografia[modificar | modificar la font]
De veire: Canal de Panamà.
Economia[modificar | modificar la font]
De veire: Economia de Panamà
Cultura[modificar | modificar la font]
Dempuèi 2010 uèch lengas indigènas son reconegudas oficialament coma lengas nacionalas : lo ngäbe, lo buglé, lo kuna, l'emberá, lo wounaan, lo naso tjerdi e lo bri bri.[1] La lei del 22 de novembre de 2010 ne fixa l'alfabet e las disposicions d'ensenhament.


text:
Montbrun
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Aquesta pagina d'omonimia repertòria los diferents subjèctes e articles del nom identic.
Patronimas[modificar | modificar la font]
- Charles Dupuy de Montbrun , capitaine protestant durant les guerres de religion
- Louis Pierre Montbrun (1770-1812) Général d'Empire.
- Hugues Brisset de Montbrun de Pomarède (1756-1831) Général de brigade.
- Marie Anne Thérèse Ombline Desbassayns, née Gonneau-Montbrun , propriétaire d'une plantation à la Réunion
- Deneu de Montbrun , architecte francés vers le début deu XXe siècle.
Toponimas[modificar | modificar la font]
- Montbrun (Gers), comuna francesa de Gers
- Montbrun , comuna francesa d'Òlt
- Montbrun , comuna francesa de Losera
- Montbrun , anciana comuna francesa de Nauta Vinhana , uèi dens Dornasac


text:
Sètge de Severac
Lo sètge de Severac se debanèt en 1214 durant la Crosada deis Albigés entre l'armada crosada dirigida per Simon IV de Montfòrt e son fraire Gui e la garnison dau castèu comandada per Deodat III de Severac. S'acabèt per una victòria crosada negociada — Deodat acceptèt pas de laissar son castèu ai Crosats que deguèron ne'n donar lo contraròtle a l'evesque de Rodés — que marquèt la fin de la conquista militara de la màger part dau Comtat de Tolosa e de sei possessions indirèctas per Simon de Montfòrt. Per la seguida, Deodat contunièt de negociar ambé Simon de Montfòrt e reprenguèt rapidament lo contraròtle de son castèu en cambi d'un omatge au cap crosat per sei fèus.


text:
Tipe 69/79
Lo carri Tipe 69/79 es un carri de combat principau chinés de segonda generacion desvolopat entre 1964 e 1973. Intrèt en servici en 1982 e la produccion es totjorn en cors. L'objectiu chinés èra de desvolopar un carri capable de rivalizar ambé lei carris sovietics T-62 e T-72. Pasmens, aquò mau capitèt e lo veïcul conoguèt gaire de succès dins lei fòrças chinesas qu'encoratjèron lo desvolopament dau Tipe 88. En revènge, lo carri foguèt exportat vèrs unei país coma Albania, Paquistan, Bangladèsh, Iran, Iraq, Birmana, Tailàndia, Sri Lanka, Zimbabwe] e Sodan. Doas versions principalas foguèron desvolopadas per China (Tipe 69 e Tipe 79) e lo carri conoguèt tanben divèrsei variantas localas.
Participèt a la Guèrra de Kuwait (1990-1991) e a la Guèrra d'Iraq còntra lei carris occidentaus tecnologicament superiors. Aquela inferiotat foguèt agravada per la supremàcia aeriana estatsunidenca e lei carris iraquians foguèron esquichats sensa causar de pèrdas importantas dins lei rengs enemics.


text:
Iac
Lo iac (Bos grunniens) es una granda espècia de romiaire de longa toison d'Imalaia. La femèla del iac nomenada dri o drimo pels tibetans e nak pels sherpas.
Lo iac viu en Tibet, Nepal e Botan, al nòrd de China, en Gansu fins en Mongolia, fins a d'altituds de 5 400 mètres.
Somari
Iac domestic[modificar | modificar la font]
La varietat domestica (Bos grunniens grunniens Linnaeus, 1766) es utilizada coma animal de bast (un iac pòrta finsa 130 quilogramas) e de montar e progís de lana (amb que se fa vestits, feutre e còrdas), cuèr, carn (secada a l'aire fred e sec), lach (natura o fermentat), burre e fromatge. E mai, las bosas secadas son un combustible fòrça utilizat. En Mongolia lo iac es crosat amb de vacas, los ibrides son lo dzo e remplaçan fòrça plan los iacs a bassas nautors. Son utilizats coma animals de bast e pels trabalhs als camps[1].
D'elevaires constituiguèron de gasalhas de iacs als Estats Units d'America e en Euròpa, subretot en Alemanha e en Soïssa[2].
Iac salvatge[modificar | modificar la font]
Lo iac salvatge (Bos grunniens mutus Przewalski, 1883), solament present al Tibet, es mai grand que lo iac domestic, pòt pesar fins a una tona. Viu abitualament en gropes de 10 a 30 subjèctes. Son abitat es compausat de nautas planuras desgarnidas, puèges e monts a nautors compresas entre 3200 e 5400 mètres. Se noirís d'èrbas, de liquèns e d'autres plantas. Pendent la sason cauda, viu dins las regions prèpa de las nèus eternalas; puèi descend capa a de tèrras de clima melhor quand la sason freda arriba. Lo iac pòt afrontar lo fred fins a -40 °C mercé a una sosbora fòrça densa e a un long e espés pelatge de superfícia. E mai, secreta una substància vescosa dins sa sudacion qu'agís coma un isolant. Aquela substància s'utiliza en medecina tradicionala al Nepal. Lo iac salvatge a una vista fòrça flaca mas un odorat fòrça desvolopat e subretot una ausida remarcabla que li permet d'entendre a de quilomètres.
L'espècia es menaçada: la populacion totala actuala es estimada a 15 000 individús.
Morfologia[modificar | modificar la font]
- Longor del còrs: 3,25 m
- Longor de las banas: lateralas de 65 a 102 cm, escartament 95 cm
- Nautor al garròt: 1,6 a 2,0 m
- Pes adulte (salvatge): 300 kg (feme) a 1000 kg (mascle)
- Pes adulte (domestic): 230 kg (feme) a 580 kg (mascle)
Fisiologia[modificar | modificar la font]
- Maduretat sexuala: 6-8 ans
- Portadura: 9 mois
- Nombre de joves per portada: 1
- Nombre de portadas par an: 1 cada dos ans
- Longevitat:
- En libertat: 25 ans
- En captivitat: 20 ans
Reparticion[modificar | modificar la font]
- Tibet, Mongolia, China , Nepal...
Ibrides[modificar | modificar la font]
Se trapan subretot dins de Monts Imalaians :
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
Galariá[modificar | modificar la font]
-
-
Tropèl de iacs en Mongolia
-
Iacs utilizats per l'agricultura sul planòl tibetan
-
-
-


text:
Micmac
Los micmacs, (mi'gmaq en lenga micmac) son una nacion primièra, pòble d'americans nadius indigènas del nòrd-èst de Nòva Anglatèrra, de las províncias atlanticas de Canadà, e de la Peninsula de Gaspe en Quebèc.
La nacion a una populacion d'aperaquí 40 000 personas, que aproximativament un tèrç parlan encara l'algonquin, lenga lnuísimk. L'inuísimk èra sonque escrit en escritura micmac ieroglifica e es ara escrit en utilizar fòrça letras de l'alfabet latin estandard.
Dins las províncias canadencas de Nòva Escòcia e Tèrranòva e Labrador, octobre es celebrat coma lo mes de l'istòria dels micmacs e la nacion entièra celèbra Treaty Day cada an lo 1èr d'octobre.


text:
Equipoténcia
En teoria deis ensembles, se ditz que dos ensembles E e F son equipotents (o eqüipotents) e se nòta E ≈ F, s'existís una bijeccion . Per definicion, dos ensembles (finits o non) an la meteissa cardinalitat, valent a dire lo meteis nombre d'elements, se son equipotents.
Somari
Proprietats de l'equipoténcia[modificar | modificar la font]
L'equipoténcia a lei proprietats seguentas :
- es reflexiva : per tot ensemble E, E ≈ E (existís aumens una bijeccion de E vèrs E : l'aplicacion identica de E)
- es simetrica : estent dos ensembles E e F, se E ≈ F, alora F ≈ E (per ipotèsi, existís aumens una bijeccion ; alora la recipròca es una bijeccion )
- es transitiva : estent tres ensembles E, F e G, se E ≈ F e F ≈ G, alora E ≈ G (per ipotèsi, existís aumens una bijeccion e una bijeccion ; alora la compausada es una bijeccion)
Aiçò pròva que dins tot ensemble d'ensembles, la relacion binària d'equipoténcia es una relacion d'equivaléncia, e que l'ensemble quocient pòt èsser identificat a l'ensemble dei cardinaus deis elements de .
Per exemple, se es l'ensemble dei partidas d'un ensemble , l'equipoténcia es una relacion d'equivaléncia dins .
Mai es pas possible de dire que l'equipoténcia es una relacion d'equivaléncia dins l'ensemble de totei leis ensembles : dins la teoria classica deis ensembles, l'ensemble de totei leis ensembles existís pas.
Teorèma de Cantor-Bernstein[modificar | modificar la font]
Lo teorèma de Cantor-Bernstein (o teorèma de Cantor-Bernstein-Schröder) es una caracterizacion de l'equipoténcia. S'enóncia ansin :
Estent dos ensembles E e F, s'existisson doas injeccions e , alora E ≈ F.
Exemples e còntraexemples[modificar | modificar la font]
- L'ensemble deis entiers naturaus e l'ensemble deis entiers naturaus pars, notat aicí , son equipotents : l'aplicacion es bijectiva
- Cas deis intervals de l'ensemble dei nombres reaus.
- Sián dos reaus a, b taus que , e leis intervals
,
,
- Leis intervals e son equipotents : l'aplicacion es bijectiva.
- Parierament, leis intervals e (o encara e ...) son equipotents.
- Leis intervals e son equipotents :
- l'aplicacion es injectiva (en fach, es l'injeccion canonica)
- l'aplicacion es injectiva
- l'equipoténcia de e es alora consequéncia dau teorèma de Cantor-Bernstein
- Leis intervals e son equipotents :
l'aplicacion es bijectiva.
- En fach, se pòt generalizar aquò : dos intervals de quins que sián (pron que cadun contengue aumens dos ponchs) son equipotents.
- Sián dos reaus a, b taus que , e leis intervals
- Estent un ensemble , l'ensemble de sei partidas es equipotent a l'ensemble dei foncions .
Per o provar, s'associa en tota partida A de sa foncion caracteristica .
Se definís ansin: per tot element x de , se e se .
L'aplicacion es bijectiva : se f es una foncion e se se definís , es clar que A es la soleta partida de tala que .
- Segon un teorèma classic de Cantor (cf. argument diagonau de Cantor), l'ensemble deis entiers naturaus es pas equipotent a l'ensemble dei reaus.
Pus generalament, existís ges d'ensemble que siá equipotent a l'ensemble de sei partidas (en fach, segon l'argument de Cantor, una aplicacion es jamai subrejectiva).
Cas deis ensembles finits e deis ensembles infinits[modificar | modificar la font]
Ensembles equipotents a un ensemble finit[modificar | modificar la font]
Se E es un ensemble finit, leis ensembles equipotents a E son aquelei que son finits e qu'an lo meteis nombre d'elements que E.
Ensembles equipotents a un ensemble infinit[modificar | modificar la font]
Tot ensemble equipotent a un ensemble infinit es tanben infinit. Mai se saup dempuei lo sègle XIX e leis òbras de Georg Cantor qu'existisson d'ensembles infinits que son pas equipotents, valent a dire qu'an pas la meteissa cardinalitat (cf. çai subre).


text:
L’installacion d’SPIP es simplassa : en particular, necessita pas de modificar cap de fichièr manualament amb de variablas estranhas. Lo camin de seguir es detalhat çai sota :
- Anar agantar lo fichièr d’SPIP sus nòstre servidor, e lo decomprimir sus vòstre ordenador personal. Obtenètz un repertòri « SPIP... » que conten l’ensemble dels fichièrs del sistèma SPIP.
- Installar lo contengut d’aquel repertòri sus vòstre sit (per FTP, coma fasètz de costuma per installar de paginas sus vòstre sit).
- Vos connectar amb vòstre navigador sus vòstre sit, dins un repertòri titolat « ecrire », ont SPIP vos prepausarà una interfàcia grafica que vos permetrà de configurar lo sistèma. Un còp las qualques informacions de configuracion fornidas, SPIP serà totalament installat e poirètz començar de trabalhar sus vòstre sit.
Configuracion necessària
Vos cal dispausar d’un albergament Web amb :
- un accès FTP per installar de fichièrs ;
- lo supòrt de PHP3 ;
- un accès a une basa de donadas MySQL.
Abans l’installacion, vos cal téner una basa mySQL disponibla. Per mantun albergaire, cal siá emandar a l’administrator que vos active una basa MySQL, siá seguir un procediment automatizat (cossí que siá, activar la basa mySQL a pas res a veire amb SPIP ; en cas de dificultats, i a pas que vòstre albergaire que vos pòt fornir los mots de santa Clara necessaris e explicar cossí activar vòstre compte mySQL).
Vos cal conéisser las donadas de votre connexion MySQL (fournidas per l’albergaire) :
- l’adreiça de la basa MySQL : per exemple sql.free.fr, o localhost, o vuèja ;
- vòstre login MySQL : plan de còps lo meteis login que vòstre compte Web ;
- vòstre mot de santa Clara MySQL : plan de còps lo meteis que lo del compte Web ;
Al installar SPIP, un còp qu’auretz indicat aquelas entresenhas, deuretz tanben precisar :
- lo nom de la basa de donadas : plan sovent, tòrna prene lo login de vòstre compte Web - es tanben possible que lo servidor permeta que siá vos que creetz aquela basa.
Exemple : se tenètz un compte Web nomenat « monsit » en cò de Free (adreiça http://monsit.free.fr), l’adreiça de la basa mySQL es « sql.free.fr », lo nom de la basa de donadas es « monsit », vòstre login es « monsit » e le mot de santa Clara es lo de vòstre compte. Vos basta d’activar vòstra basa de donadas per php.
Aqueles elements son indispensables : los coneguèssetz pas, contactatz vòstre albergaire per li demandar los vos rementar.
Cap de configuracion especiala de vòstra maquina es pas necessària, SPIP se gerís completament pel web. Avètz pas de besonh que d’un navigador web (quin que siá), e d’un logicial pel transferiment FTP per installar los fichièrs sus vòstre compte.
Installacion automatica (« spip_loader »)
Existís per SPIP una installacion tras que simplficada : basta de telecargar un fichièr sus vòstre servidor e òpa, es installat.
Atencion : aquel biais fonciona pas amb totes los servidors. Aquò marche pas (o veiretz sul pic), anatz a l’etapa 1 çai sota.
Agantatz lo fichièr spip_loader.php3 a l’adreiça çai-sota (se lo fichièr s’afficha dins vòstre navigador, fasètz « Enregistrar jos... ») :
- http://rezo.net/spip-dev/INSTALL
e telecargatz-lo tal coma es sus vòstre servidor (en cò de vòstre albergador) per FTP. « Vesitatz » aquela pagina amb vòstre navigador web costumièr (l’adreiça serà quicòm coma : http://www.monsit.com/spip_loader.php3) e seguissètz lo camin indicat.
Se lo procediment fonciona, aquel fichieron (7 Ko) vos aganta SPIP sus nòstre quite servidor e lo vos installa en cò de vòstre albergador.
S’amòda alar automaticament lo procediment de configuracion (etapa 3 çai sota).
1. Agantar SPIP
SPIP es disponible en telecargament pel Web a l’adreiça :
- http://www.spip.net/spip-dev/DISTRIB
Dins aquel repertòri traparetz :
- un fichièr
spip.zip : s’agís de la version completa d’SPIP, conten totas las reviradas disponiblas
- un repertòri que conten las versions monolingüas d’SPIP (identificadas pel còde de la lenga en doas o tres letras) ; aquelas versions pòdon permetre de limitar l’espaci qu’ocuparà SPIP sus vòstre albergament e/o lo temps de telecargament).
Cusissètz la version que vos interessa, descomprimissètz l’archiu sus vòstre ordenador dins lo repertòri de vòstra causida, puèi installatz los fichièrs en cò de vòstre albergador via FTP.
2. Installar los fichièrs
Installatz l’ensemble dels fichièrs d’SPIP sus vòstre sit, al luòc ont volètz que lo sit generat per SPIP siá accessible al public : en general al raiç del sit, mas aquò es pas obligatòri.
L’estructura es la seguenta :
- repertòri raiç
- esqueletas.html
- un fum de fichièrs.php3
- repertòri /CACHE (vuèg)
- repertòri /IMG (vuèg)
- repertòri /NAVPICS
- repertòri /ecrire (lo mai important)
- un fum de fichièrs.php3
- repertòri /AIDE
- repertòri /img_pack
- repertòri /data (vuèg)
- repertòri /lang
- repertòri /upload (vuèg)
- repertòri /ecrire (lo mai important)
3. Procediment de configuracion
Tre ara, tot se fa en linha. Basta qu’anetz « vesitar » vòstre repertòri « /ecrire » pel Web.
Exemple : segon nòstre exemple precedent, vos caldriá anar a l’adreiça http://monsit.free.fr/ecrire.
Quora vos connectatz pel primièr còp a aquela adreiça, un procediment
d’installacion pas a pas s’amòda.
L’interfàcia es simplassa, basta de picar las donadas que vos demanda (mai que mai las informacion a prepaus de vòstra basa de donadas mySQL indicadas a la debuta). Un còp aquò fach, lo sistèma demanda l’identificacion qu’avètz indicada e podètz començar de crear vòstre sit. Los còps seguents, anaretz cada còp trabalhar dins aquel repertòri «/ecrire » amb vòstre login e vòstre mot de santa Clara.
En cada estapa de l’installacion, traparetz un ligam cap a l’ajuda (coma aicí: ) que dobrís una fenèstra d’ajuda en linha explicant cada detalh de l’utilizacion d’SPIP.
(la sola operacion un pauc complicada, que d’unes servidors necessitaràn de far es la seguenta : vos caldrà benlèu modificar los "dreches d’accès" de certanes repertòris ; l’operacion es pas maissanta, e l’ajuda en linha vos balha los detalhs necessaris.)
Si tot s’es plan debanat fins ara, l’installacion es acabada, podètz ara crear e gerir vòstre sit sense cap manipulacion esoterica...
En cas qu’apareguèsson d’errors (de l’estil: avètz oblidat vòstre login per accedir al sit - aquò arriba plan de còps a la debuta...) per tornar amodar l’installacion, cal utilizar lo vòstre logicial FTP e escafar los fichièrs seguents :
/ecrire/inc-connect.php3
/ecrire/.htaccess (se existís)
La connexion seguenta al repertòri "ecrire" amodarà una novèla installacion (en realitat, es l’abséncia del fichièr "inc-connect.php3" qu’o provòca).
Testimoniatz
Per fins de nos ajudar a melhorar aqueste procediment d’installacion, nos agradariá que nos contèssetz vòstra experiéncia dins los forums d’aqueste sit o en escriure a spip@rezo.net (atencion: dins los dos cases las responsas seràn publicadas sus nòstre sit, siá dins lo forum, siá dins los archius de la nòstra lista de discussion).
S’avètz fach l’installacion vos meteis, vos pregam d’indicar :
- lo nom del vòstre servidor (important, per que balha una idèa dels diferents servidors web compatibles amb SPIP, en particular se son gratuits);
- las eventualas dificultats encontradas (dificultats d’interfàcia e de compreneson del procediment d’instalacion, aquò farà mestièr per melhorar l’interfàcia o la documentacion) ;
- e mai se l’installacion s’es debanada sens cap de dificultat, vos mercejam d’o nos far saber (aquò tanben es una informacion interessanta).


text:
Economia de Sierra Leone
Sierra Leone es lo segond país pus paure del mond, après Papoa-Nòva Guinèa e tanben compta amb una distribucion de la riquesa fòrça inegala. A d'importants recorses minerals e de pesca e una agricultura a potenciar. Malgrat aiçò, l'infrastructura sociala e economica es pauc desvolopada, e de divèrses problèmas socials contunhan d'empachar lo desvolopament economic, après una guèrra civila de 9 ans. Es un país ric en diamants, en mai d'autres produchs, la que causa li a convertit a un territòri fòrça desirat per grandas companhiás minaires multinacionalas. Près de dos tèrces de la populacion en edat de trabalhar viu de l'agricultura de subsisténcia. L'indústria se redusís al tractat de matèrias primièras e a l'indústria leugièra dirigida al mercat domestic.
En essent en 2004 83% de la valor de los sieus exportacions los diamants, lo prètz del mineral a condicionat constantament l'economia del país. En los decènnis de 1970 e 1980, la davalada del prètz del mineral ocasionèt de problèmas a l'economia. La nòva crisi que se desliguèt en 2003 tornèt punir lo precari sistèma economic.
De l'espleitacion del diamant, solament entre lo 7 e 10% del total es legal, la que causa empedís que los beneficis arriben a la populacion. L'espleitacion illegala contribuissi al sostenament de la lucha armada de grops guerrilhèrs, comèrci d'armas e activitats delictivas en general, amb un govèrn fòrça flac que pòt a pena afrontar de solucions a la situacion. Malgrat tot dempuèi l'an 2000 se multipliquèt per 20 lo volum d'exportacion legala declarada. Aiçò, amassa amb la creacion, a instàncias de las Nacions Unidas, d'un fons amb los impòsts que grauan l'exportacion de diamants, a permés lo retorn als ciutadans de las regions minaires d'una part importanta de ressorsas.


text:
Acid gras
Un acid gras es una molecula organica lipidica formada d'una longa cadena idrocarbonada. La granda majoritat es facha d'un nombre par d'atoms de carbòni; los mai comuns son los qu'an 16 e 18, e on un grop carboxil (-COOH) a lor extremitat. Cada àtom de carbòni se jonh al seguent e al precedent per un ligam covalent simple. La formula basica d'una molecula d'acid gras saturat es CH3–(CH2)n–COOH. A l'atom de lors extremitats li demòran liures tres ligams que son ocupats per d'atoms d'idrogèn (H3C-). Los autres atoms an dos ligams liures, que son ocupats egalament per d'atoms d'idrogèn (...-CH2-CH2-CH2...). En general, podèm escriure un acid gras generic coma R-COOH, ont R es la cadena idrocarbonatada qu'identifica l'acid en particular. Los acids grasses son los compausants de qualques lipids coma los graisses (triglicerids), ont l'extremitat de la molecula ont se tròba lo grop carboxil (-COOH) es çò que se combina amb un dels grops idroxils (-OH) de la glicerina (mai corrèctament propanotriòl), en reagir amb ela.
Tipe d'acids grasses[modificar | modificar la font]
Segon la preséncia o l'abséncia de ligams dobles entre los atoms de carbòni, se pòdon distinguir los tipes d'acids grasses seguents:
- Acids grasses saturats. I a pas de dobles ligams entre los atoms de carbòni; normalament son solids a temperatura ambienta.
- Acids grasses insaturats. Existís un o mai de ligams dobles entre los atoms de carbòni.
Segon lo nombre de dobles ligams se pòdon dividir en:
- Acids grasses monoinsaturats. Quand i a un sol ligam doble en tota la cadena.
- Acids grasses poliinsaturats. Quand i a dos o mai de ligams dobles al cors de la cadena.
Segon lo tipe de doble ligam se pòdon dividir en:
- Acids grasses cis. Quand los atoms d'idrogèn dels dos carbònis que partejan lo doble ligam son situat del meteis costat.
- Acids grasses trans. Quand los atoms d'idrogèn dels dos carbònis que partejan lo doble ligam son situat del costats opausats.


text:
Cirenaïca
Cirenaïca (en grèc Kupnvaίa, en latin Cyrenaica, foguèt une província romana de l'Africa del Nòrd, situada entre las províncias d'Egipte e de Numidia. Aquel territòri es uèi una partida de Libia. Son nom ven de la vila grèga de Ciren.
Colonizada pels Grècs a partir del sègle V ab. C., longtemps apartenguèt a l'Egipte Ellenistica. Ptolemèu VIII la leguèt a títol personal a son fils Ptolemèu Apion que, sens eretar, la leguèt a son tour a la Republica romana en 96 av. J.-C. Aquela ne faguèt una província amb l'illa grèga de Creta.
Quand los Arabis musulmans se n'emparèron al sègle VII, lo secament del clima e la baissa de las resèrvas d'aiga ja despoblèron fòrça lo país, que lo vam ne foguèt pas mai qu'un sovenir. Los romis foguèron caçats cap a Sicília o a Creta, e lo país demorèt desertat pendent de sègles. Al sègle XIV, amb un melhorament climatic se tornèt poblar: lo país, nomenat en arabi Barqah برقه, e faguèt partida d'Egipte abans de venir una província de l'Empèri Otoman, que fin finala o liguèt a Tripolitània.
En 1911, Itàlia pren lo Fezzan, de Tripolitània e doncas de Cirenaïca dins una guèrra qu'opausèt l'Empèri Otoman, quand aquel seguèt lo destin politic de Libia.
Pel Tractat de Lausana (1912), los Italians recebon oficialament l'autoritat suls territòris libians.
Aprèp de temptativas de pacificacion abans e aprèp la Primièra Guèrra Mondiala, l'Itàlia victoriosa al costat dels Aliats volguèt transformar las trèvas fragilas en acòrdis de patz que l'Acòrdi d’Ar-Rajmah (1919-1920). Cirenaïca foguèt alara devesida en dos: « lo nòrd - amb las còstas e una partida d’Al-Jabal Al-Akhdar - passèt jos la dominacion italiana, alara que lo sud - amb Jaghbûb, Ûjîlah, Jâlû e Koufra - demorèt independent e venguèt l’Emirat senossi »[1].
Idris, futur Rei de Libia, venguèt Emir de Cirenaïca e gardèt qualques dreches coma aquel de se circular dins tota la region mas subretot aquel d'intervenir dins l’administracion de la partida italiana per aparar los interèsses dels Libians autoctòns. La contrapartida foguèt la securitat interiora dins la colonia italiana, l'Emir prometiá de dissòlvre sas fòrças militaras La pacha foguèt rompuda en 1920 e Itàlia sometèt, amb 2000 òmes acompanhats d'automobilas e d'avions, l'oasis de Djarbob, sèti de la Confrariá senossi[2].
Lo 6 decembre de 1925, lo tractat italoegipcian fixèt lo tèrme oriental; foguèt signat per l'ambaissador italian del Caire e pel President del Conselh e Ministre dels Afar Estrangièrs d'Egipte, Ziwer Pacha[3].
Aprèp la victòria dels Aliats, Idris refugiat en Egipte tornèt al govèrn e promulguèt una constitucion modèrna que garantissiá subretot la libertat de consciéncia e de pensada, l’egalitat dels ciutadans e un govèrn constitucional[4]. Sa bandièra tradicionala es derivada d'aquela de l'ancian colonizador otoman[5].
En 1946, foguèt reconegut Emir de Cirenaïca e perseguèt de militar per l'unificacion e la sobeiranetat de Libia.
En 1951, Idris acceptèt la corona del Reialme Unit de Libia que liga Cirenaïca, Tripolitània e Fezzan.
Lo 23 de febrièr de 2011, Cirenaïca foguèt la primièra partida de Libia que se declarèt contra lo poder de Muammar al-Gaddafi[6]. La region es lo luòc de transit de fòrça Egipcians que vivián e trabalhavan en Libia per tornar dins lor país e escapar a la violenta repression de Muammar al-Gaddafi.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)ISLAMOPHILE - Idrîs As-Sunûsî, Rei Sofi
- ↑ (fr)Colin Elicio, "Les Italiens en Afrique (Somalie et Cyrénaïque)". In: Annales de Géographie, t. 35, n°197, 1926, p 478.
- ↑ (fr)Colin Elicio, "Les Italiens en Afrique (Somalie et Cyrénaïque)". In: Annales de Géographie, t. 35, n°197, 1926, pp. 477-478.
- ↑ (fr)Dr A. Blonk, "Drapeaux et timbres-poste", édition Veen Frères, Berchem-Anvers, s.d. (circa 1950), p 11.
- ↑ FOTW - Flag of the World
- ↑ (fr)FRANCE 24 - Le régime de Kadhafi en proie à une insurrection sans précédent


text:
Lenga
Somari
- 1 Definicions
- 2 Tipes de lengas segon la practica
- 3 Lengas del mond
- 4 Vejatz tanben
Definicions[modificar | modificar la font]
La definicion classica: lenga e lengatge, lenga e paraula[modificar | modificar la font]
Segon la lingüistica classica, una lenga es un sistèma de signes lingüistics vocals (e accessoriament gestuals o escriches) que permet la comunicacion entre los individús.
Es un sistèma de signes doblament articulats, es a dire que la construccion del sens se fa a dos nivèls d'articulacion.
- Lo primièr nivèl d'articulacion es lo de las entitats significantas (morfèmas [o monèmas] e lexèmas) formant los enonciats.
- Lo segond nivèl d'articulacion es lo de las unitats distintivas de basa (fonèmas) formant las unitats significantas.
Aqueles dos nivèls d'articulacion determinan los primièrs nivèls de la descripcion lingüistica :
- Primièr nivèl:
- morfèmas (o monèmas, unitats significants de basa) -> morfologia
- lexèmas (o mens exactament "mots", combinason de morfèmas per far d'unitats significantas pus complèxas) -> lexicologia
- òrdre dels morfèmas e lexèmas dins los enonciats -> sintaxi.
- Segond nivèl: fonèmas (elements de basa per construire los morfèmas) -> fonologia (e tanben: sons -> fonetica)
André Martinet precisa que l'òrdre de descripcion es necessariament invèrs de l'òrdre de percepcion o d'usatge de la lenga : la descripcion comença per lo segond nivèl d'articulacion (los fonèmas) per anar vèrs lo primièr (la combinason de las unitats significantas).
Se destria generalament la lenga (sistèma de signes) e lo lengatge (facultat umana mesa en òbra al mejan d'un tal sistèma).
Se destria tanben, dempuèi Ferdinand de Saussure, la lenga (lo sistèma de signes) e la paraula (es a dire l'utilizacion efectiva d'aquel sistèma pels locutors, dins de situacions concretas de comunicacion). Vejatz lenga e paraula.
La definicion en foncion de la variacion: lenga e dialècte[modificar | modificar la font]
[en cors de redaccion]
Tipes de lengas segon la practica[modificar | modificar la font]
S'apèla lenga mairala d'una persona la(s) lenga(s) qu'aquesta persona a apresa(s) dins son enfança al cors de son aprentissatge del lengatge.
Se la granda majoritat de las lengas parladas dins lo mond son de lengas naturalas, que se son formadas espontanèament a partir d'estats de lenga anteriors, existís çaquelà tanben de lengas artificialas o lengas construchas, coma l'esperanto, lo volapük, l'ido l'interlingua, lo lojban, o encara lo klingon, que son estadas creadas conscientament per d'individús.
Una lenga es dicha viva quand es utilizada oralament per de personas que n'es la lenga mairala, o per una comunautat sufisentament nombrosa — e de biais sufisentament intensiu — per permetre una evolucion espontanèa de la lenga (cas de l'esperanto).
S'apèla lenga mòrta o atudada una lenga qu'es pas mai practicada oralament coma lenga mairala, mas que pòt èsser encara utilizada dins cèrts domenis (coma la religion). La coneissença de las lengas mòrtas, en permetent l'estudi dels tèxtes ancians, es utila especialament a la lingüistica istorica, e mai a l'istòria e a sas disciplinas annèxas. Las doas lengas mòrtas pus importantas de la cultura occidentala son lo latin e lo grèc ancian. L'expression « lenga mòrta » es fòrça sovent contestada per los que las practican. Se preferís alara lenga anciana. Es possible de « ressuscitar » de lengas mòrtas, coma o mòstra l'exemple de l'ebrieu.
Una lenga viva es rarament un sistèma unifòrme e rigid, varia generalament segon lo luòc geografic (dialèctes), lo mitan social (sociolèctes) e los individús (idiolèctes) e, plan segur, segon lo temps, çò que fa que, considerada a un moment donat, una lenga es totjorn en evolucion e conten mai d'un estat. Per exemple, lo sistèma fonologic de las lengas es en evolucion constanta, çò qu'estúdia la fonetica istorica.
Lengas del mond[modificar | modificar la font]
Es impossible de determinar amb precision lo nombre de lengas parladas dins lo mond, en rason de la dificultat de traçar de frontièras precisas entre las lengas, e particularament de diferenciar las lengas dels dialèctes. Segon las estimacions, existiriá uèi entre 3000 e 7000 lengas vivas.
Desparicion de las lengas[modificar | modificar la font]
Un dels problèmas essencials que se pausan per las lengas del mond es lo de la preservacion de la diversitat. Dins un entreten pel quotidian Le Monde del 31 de decembre de 2005, la lingüista Colette Grinevald declara qu'environ 50% de las lengas desapareisseràn d'aquí a 2100. Dins cèrtas regions, aquò poiriá èsser de l'òrdre de 90% (coma en Austràlia e en America).
S'estima qu'en 2100, las lengas majoritàrias seràn :
- l'anglés, coma lenga universala, en particular pel comèrci e los escambis scientifics
- l'espanhòl, en America del Sud
- l'arabi
- lo chinés e l'indi, en Asia
- lo swahili e lo wolof, en Africa
Lo francés se deuriá portar plan, mas los francofòns seràn obligats de practicar lo bilingüisme (amb l'anglés), e mai lo multilingüisme. Çò que deuriá èsser practicat per totas las personas que vòlon preservar lor lenga tradicionala.
Una lenga es considerada coma menaçada s'a pas mai de locutors d'aquí a la fin del Sègle XXI. Una lenga que pareis solida, car utilizada per de milions de personas, pòt èsser en dangièr. Es per exemple lo cas de las lengas quíchoa en America del Sud, perque i a fòrça pauc de joves que l'aprenon.
Dempuèi la mondializacion dels escambis, aquesta disparicion s'accelèra. Una de las causas es l'exòde rural, que fa que las tradicions se pòdon pas perpetuar e l'usatge de las lengas que l'acompanha. Sovent, la pression sociala fa que los locutors de lengas minoritàrias (coma los amerindians mas tanben fòrça lengas dichas regionalas, coma en França amb los bretons durant las annadas 1950) consideravan que de parlar una lenga tradicionala es un andicap per l'integracion dins la societat e per trobar de trabalh. La pression exercida per cèrts Estats, que considèran que la lenga es un dels ciments de la societat, es tanben un factor de disparicion de la diversitat lingüistica.
La disparicion d'aquestas lengas entraïna amb ela la disparicion de cèrts pans de la cultura tradicionala de cèrts grops. La disparicion d'una lenga tradicionala e l'apprentissatge marrit de la lenga dominanta ocasiona un malaise en cèrtas personas, per manca d'integracion perque se reconeisson pas dins cap de cultura.
Internet jòga un ròtle ambivalent, es d'un costat un accelerator de la disparicion de las lengas, per l'uniformizacion dels mejans de comunicacions. Mas es tanben un biais de preservar aquestas lengas, per l'establiment de comunautats parlant de lengas tradicionalas.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Lista de lengas del Mond
- Lengas per familha
- Lenga e paraula — paraula
- Dialècte
- Gramatica
- Lengatge
- Lengas regionalas de França
- Parlar dins lo mond
- Sociolingüistica
- Lingüistica
- Criptolècte
Multilingüisme e traduccion[modificar | modificar la font]
Lenga escricha[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Noam Chomsky (2000). Edicions Oxford University Press: The Architecture of Language (en anglés).
Noam Chomsky (1957). Edicions The Hague: Syntactic Structures (en anglés).
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Lo concèpte de lenga
- Repertòri de cors gratuits en linha
- Escotar las lengas
- Totes los logicials d'aprentissatge de las lengas
- Aprendre en autonomia amb un partenari


text:
Gàmbia
Gàmbia es un país d'Africa situat dins l'oèst del continent. Confronta al nòrd, a l'èst e al sud amb Senegal. A l'oèst es bordat per l'Ocean Atlantic. Sa capitala es Banjul.
Lo gentilici es gambian -ana.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo 18 de febrièr de 1965 Gàmbia venguèt una monarquia independenta del Reialme Unit, amb la reina Elisabeta II coma cap d'Estat. Puèi lo 24 d'abril de 1970 Gàmbia venguèt una republica, amb Dawda Kairaba Jawara coma primièr president.
Politica[modificar | modificar la font]
Gàmbia es una republica.
Geografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
- De veire: Economia de Gàmbia


text:
Rectangle
En geometria, un rectangle es un quadrilatèr que los quatre angles son d'angles dreches.
Somari
Definidion e proprietats[modificar | modificar la font]
Un quadrilatèr es una figura plana constituida per quatre vertèxes e de quatre segments (o costats) ligant aqueles verxess dos a dos de biais a terminar un entorn tancat.
-
-
Un rectangle, las seunas doas diagonalas e un angle drech.
Mostrar qu'un quadrilatèr es un rectangle[modificar | modificar la font]
Diferentas proprietats caracteristicas permetan d'afirmar qu'un quadrilatèr es un rectangle.
Sufís qu'un quadrilatèr possedís tres angles dreches per èsser un rectangle.
S'un quadrilatèr es un parallelograma, alara qu'es un rectangle se l'una de las proprietats segentas se verifica:
- possedís dos costats consecutius perpendiculars (es a dire que possedís un angle drech);
- la seunas diagonalas an la meteissa longor.
Proprietats[modificar | modificar la font]
Los costats oposats d'un rectangle son parallèls e de meteissa longor; sas diagonalas son de meteissa longor e se copan al mitan.
Lo rectangle possedís dos axes de simetria, que son las mediatriças de sos costats. possedís tanben un centre de simetria, l'interseccion de las seunas diagonalas.
Las diagonalas essent de meteissa longor e secantas al mitan O, los quatre vertèxes del rectangle son equidistents d'O, çò que significa qu'existís un cercle de centre O passant per aqueles quatre vertèxes, nomenat cercle circonscrich al rectangle, qu'es desperel dich inscrich dins aquel cercle.
Quin que siá rectangle, pòt servir a constituir un pasiment del plan. Aquò vòl dire qu'es possible, amb de rectangles identics, de cobrir tot lo plan sens superpausar dos rectangles. De drechas perpendicularas partatjant lo plan en zonas rectangularas.
Mesuras[modificar | modificar la font]
Los costats d'un rectangle essent dos a dos de meteissa longor a e b, es d'usatge de nomenar dimensions del rectangle aqueles dos nombres. Lo mai grand es la longor del rectangle, le mai pichon la largor.
Un rectangle de costats a e b possedís un aira egala a a × b, e un perimètre de 2 × (a + b).
L'applicacion del teorèma de Pitagòras permet de constatar que las diagonalas del rectangle son egalas e mesuran
Dos rectangles qu'an meteissa longor a e meteissa largor b son isometrics. Aquò significa que son superposables: l'un dels dos pòt èsser transformat en l'autre per une succession de translacions, rotacions o capviraments. Lo quocient a⁄b es nomenat format del rectangle. Totes los rectangles de formats egals son semblables: existís un agrandiment (o una reduccion) permetent de passar de l'un a l'autre. O encara, an « la meteissa forma ». Coma la longor es superiora o egala a la largor, lo format es un nombre superior o egal a 1. Un format egal a 1 es caracteristic d'un carrat. Mai lo format es grand, mai lo rectangle es « alongat ».
Rectangles remarcables[modificar | modificar la font]
Carrat[modificar | modificar la font]
Un carrat es un rectangle particulièr que los quatre costats an la meteissa longor.
Rectangle d'aur[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Bibliografia: (fr) Patricia Rulence-Pâques, Perception de surface et inférence de surface : le cas de la surface du rectangle, EHESS, Universitat París 5, 1996 (tèsa de doctorat de Psichologia)


text:
1210
Aquesta pagina concernís l'an 1210 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
- 22 de julhet: Presa de Menèrba per los crosats de Simon de Montfòrt.140 catars cremats vius.
- Agost: Concili de Sant Geli: l'escomenjada de Raimon VI de Tolosa es confirmada.
- Novembre: Presa de Tèrme puèi de Puègverd.
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Mongòl[modificar | modificar la font]
Perseguida dau sètge de Yinchuan per lei Mongòls de Genghis Khan. Blocats dempuei mai de 1209 per lei fortificacions de la capitala de l'Empèri Tangut en causa de la manca d'armaments de sètge, lei Mongòls avián començat de trabalhs importants per crear una venguda deis aigas artificiala susceptibla de destrurre lei barris de la vila. Aquò capitèt inicialament mai una rompedura dei restancas entraïnèt tanben la destruccion dau camp mongòl (genier). Pasmens, lo butin èra ja fòrça important e Genghis Khan poguèt se retirar victoriós. Dins lo corrent de l'annada, l'Empèri Tangut acceptèt de reconoisser la senhoriá mongòla en cambi d'una ajuda militara dins l'ataca de la Dinastia Jin.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Bonjorn a tots
Sei originaria del sud del Puei Domat. Z-ai totjorn ausit l'occitan d'Auvernha (mon grand e ma granda del costat de ma maire). Del costat de mon paire soi de Segòvia (Espanha).
Abite en Provença dempuies gaites temps. Abitere tanben en paises d'Africa e d'America.
M'agrada : retrachar (ai fach fòrça de fotografias per la wiki oc, tanben coma "AdeFC"), l'occitan, l'Espanha, lo cinèma, la literatura, la politica, la genealogia ...
Escrivi en occitan per que m'agrada fòrça.


text:
Illas Georgia del Sud e Sandwich del Sud
Las illas Georgia del Sud e Sandwich del Sud (var.islas, isclas, isolas/ísolas, nisolas deu / dau / deth sud) (en anglés South Georgia and the South Sandwich Islands, conegudas tanben jol sigla SGSSI) son un territòri d'otramar britanic de l'Atlantic sud.
Lo territòri es format per l'illa de Georgia del Sud, qu'es la pus granda de tot l'ensemble, e per un grop d'illas menoras nomenadas illas Sandwich del Sud. An una extension totala de 3.093 km². I pas de populacion originària de cap de las illas e los unics abitants (un centenat, segon l'estimacion de 2003) son los de la garnison militara britanica e los scientifics de la British Antarctic Survey ("Inspeccion Antartica Britanica"), qu'an una basa a la capitala, Grytviken.
La sobeiranetat britanica en Georgia del Sud data de 1775, e pels Sandwich del Sud de 1908. L'administracion britanica locala permanenta e lo Magistrat resident existisson dempuèi 1909. Argentina reclamava ja la Georgia del Sud en 1927, e las illas Sandwich del Sud en 1938. Aquesta disputa subre la sobeiranetat de las illas foguèt un dels detonadors de la Guèrra de las Malvinas de 1982 e encara es pas resolguda. Argentina mantenguèt un destacament a las illas Sandwich del Sud entre 1976 e 1982, e ocupèt la Georgia del Sud durant la guèrra de las Malvinas.


text:
Castèl d'aiga de Tolosa
Lo castèl d'aiga Lagana es una torre de bricas situada prèp del cors Dillon, prèp del Pont Nòu, a Tolosa, e dominant la prada dels filtres. D'en primièr èra un castèl d'aiga puèi venguèt en espaci d'exposicion fotografic.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
La premièra foncion d'aquel castèl d'aiga èra de distriar l'aiga de Garona, captada e filtrada a qualques mètres d'aquí, sus la prada dels filtres.
Foguèt un capitol Carles Lagana que, en 1789, leguèt a la vila cinquanta mila francs-aur per tòca de « distriar d'aigas de Garona, puras, claras e agradablas de beure ». A la fin de sa construccion en 1828 aprèp cinc ans de trabalhs, l'obratge permetèt de distriar d'aiga potabla a prèp de seissanta mila Tolosencs.
La primièra partida del castèl d'aiga abrigava de ròdas per levar l'aiga. La partida superiora de l'ensems èra per las sèrvas e lo contraròtle de la maquinariá.
En 1870, de capacitat insufisenta, lo castèl d'eau daissèt de distriar d'aiga e foguèt transformat en depaus d'aisinas per la vila.
Galariá del castèl d'aiga[modificar | modificar la font]
Dempuèi 1974, lo monument es una galariá e un musèu reservat a la fotografia. De contunh se succedisson las exposicions de produccions d'artistas famoses. Es Jean Dieuzaide qu'inicièt aquel projècte.
Aquela galariá recep la visita de mai de 30 000 personas per an, prepausa fins a uèit exposicions cada annada, 330 monografias, 5000 tiratges originals e une bibliotèca fotografica (anciana e contemporanèa) de mai de 12000 òbras. Dempuèi 1989, lo castèl d'aiga prepausa un segon espaci d'exposicion jos una de las arcas del Pont Nòu amb un centre de documentacion.


text:
Sant Marin
La Republica Serenissima de Sant Marin (Serenissima Repubblica di San Marino en italian) es lo tresen estat pus pichon d'Euròpa après la Santa Ses e Monegue (60,5 km²) e la decana de las republicas. Completament enrodada per Itàlia entre Emília-Romanha e las Marchas, la Republica compta aperaquí 32 000 abitants.
Sa capitala es Sant Marin.
Lo gentilici es santmarinés -esa.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Politica[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
- De veire: Economia de Sant Marin.


text:
La Marca (Gironda)
La Marca[1] (en francés: Lamarque) es una comuna d'Occitània, en Gasconha, administrada prau departament de Gironda de la region d'Aquitània.
Aquesta comuna es situada en Medòc, en país rebeiron.
Somari
Istòria[2][modificar | modificar la font]
Lo castèth de la Marca[modificar | modificar la font]
La senhoria de la Marca existís aumens dempuèi lo sègle XIII. Lo castèth auré servit a empachar los navius enemics o piratas de remontar Gironda, coma lo castèth de Castilhon, a Sent Cristòli. La senhoria apartingut successivament aus senhors de Castilhon, au duc de Glocester apuèi a la familha de Candale. Passèt aus Foish-Candale e a la familha de Brassier. Lo castèth estut vendut coma ben nacionau pendent la Revolucion, e fenit per estar crompat prau comte de Fumèl en 1841.
Lo castèth que veden actualaments estut bastit au sègle XIV per Ponç de Castilhon saus rèstes d'una fortalesa dau sègle XI. Possedís un donjon circular a l'exterior, octogonau a l'interior. A costat, una tor emb d'una capèra dobla (hauta e bassa) dont las vòutas esturen rehèitas au sègle XVIII.
Lo castèth estut remaniat au sègle XVIII, apuèi au XIX.
Lo pòrt de La Marca[modificar | modificar la font]
La posicion en bòrn de Gironda de la comuna es importanta: maugrat una febla activitat maritima a la diferéncia de Paulhac, lo pòrt a totjorn permés d'assegurar un trafec entre Blaia, las islas de l'estuari apuèi la riba medoquina. Dempuèi totjorn, das gabarras e das iòlas hèden passar marchandisas (bòsc apuèi vin de Medòc, cerealas de Charantas)) e passatgèirs anant a las hèiras de Blaia (Senta Caterina) e de La Marca (Sent Bertomiu). Aquith trafec hadè viure das boèirs. Tanben, das puscaires alimentavan lo marcat locau.
En 1902, un servici ja existent entre Bordèu, Blaia apuèi Paulhac, reservat aus passatgèirs, consentit de har escala a La Marca ; l'escala estut egau suprimida en 1915. En 1912, per das rasons de desvolopament economic, lo maire de Cussac avièt l'idèa de méter en plaça un bac de vapor entre Blaia e La Marca. Lo projècte estut retardat a causa de la guèrra, mès estut adoptat en definitiva en 1932; la permèira traversada dau bac se hadut lo 15 de març de 1934.
La glèisa Sent Saurin de La Marca[3][modificar | modificar la font]
La glèisa, bastida entre 1836 e 1838, apuèi dinc a 1870 en mantun talh, es extraordinària per son dòma. Es tanben originala dens sa superposicion particulara d'elements: faciada planèira, clochèir de basa carrada mès dòma octogonau. La glèisa compòrta tres naus; las capèras lateralas, daus murs ornats de frescas, son dedicadas a la Verge e a sent Joan Batista. Lo novèth dòma data de 2005, l'ancian, tròp vielh, agent discut estar despausat en 1968.
La glèisa precedenta, dont ne damòra ren, èra estuda bastida en 1674, la pes vielha estent jutjada incomòda.
Petit patrimòni[modificar | modificar la font]
- Hont de Perlau (en fàcia de la maison comuna)
- Lavaduir de Cinc Sòus
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ http://www.lamarque-gironde.fr/histoire-de-lamarque
- ↑ http://www.lamarque-gironde.fr/leglise-dome-panoramique


text:
Tracheobionta
Lo sosrègne dels tracheobionta compren los ancians embrancaments dels pteridofites (plantas de reproduccion aqüatica coma las falguièras) e dels espermafites (plantas de granas) el meteis devesit en gimnospèrmes e angiospèrmes (plantas de flors). Los caractèrs principals son l'existéncia de raices exceptat pels Psilofites e la preséncia de vaissèls (xilèma e floèma) assegurant la circulacion de la saba.
Classificacion[modificar | modificar la font]
Los traqueobiontes se compausan uèi, en classificacion classica, de 9 divisions (o embrancaments) :
- un acampament informal de traqueobiontes, de còps diches « arcaïcs », d' espòras o esporanges :
- la division dels psilofites (Psilophyta)
- la division dels equisetofites (Equisetophyta) - las prèslas ;
- la division dels licopodiofites (Lycopodiophyta) o licofites (Lycophyta) - los locopòdes ;
- la division dels pteridofites (Pteridophyta) - las falguièras stricto sensu (Pterophyta), aqüaticas (Pteridophyta), etc... ;
- lo gropament dels espermafites o espermatofites - las plantas de granas - devesit en :
- lo sosgropament dels gimnospèrmes que compren :
- lo clad dels coniferofites (Coniferophyta) :
- la division dels cicadofites (Cycadophyta) - los cicas ;
- la division dels gincgofites (Ginkgophyta) - los gincgos ;
- la division dels pinofites (Pinophyta) - los conifèrs, araucarias, etc. ;
- la division dels gnetofites (Gnetophyta) ;
- lo clad dels coniferofites (Coniferophyta) :
- lo sosgropament dels angiospèrmes que compren :
- la division dels magnoliofites (Magnoliophyta) - las plantas de flors.
- lo sosgropament dels gimnospèrmes que compren :
Cicles reproductius[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia ITIS : TSN 564824 Tracheobionta (en)


text:
Braç (anatomia)
Lo braç es la region anatomica qu'entorn lo còrs de l'umèrus. Qu'es limitat en haut per l'estrem baish deu gran pectorau en avant e deu gran dorsau endarrèr, son units per l'aponeuròsi de la basa de l'eishèra. En baish es limitat pe'u plec deu cobde. En haut trobam los espacis axillars e en devath de la peth, se tròba ua aponeuròsi circulara, lo facia braquiau qui es en continuitat dab l'opneuròsi de la basa de l'eishèra. De cada costat de l'umèrus, lo septe intermuscular mediau e laterau limitan las lòtjas anteriora e posteriora deu braç.
Somari
Òs[modificar | modificar la font]
Lo còrs de l'umèrus
Espacis axillars[modificar | modificar la font]
Entre l'escapula e l'umèrus se tròba l'espaci escapuloumerau, limitat en haut pe'u petit rond e en baish pe'u gran rond. Es devesit en dus pe'u long capdau deu tricèps braquiau.
espaci axillar mediau[modificar | modificar la font]
artèria sosescapulara
espaci axillar laterau[modificar | modificar la font]
artèria circonflèxa umerala
Lòtja anteriora deu braç[modificar | modificar la font]
- plan superficiau soscutanèu:
las veas soscutanèas, son la vea cefalica e la vea basilica
nèrvis soscutanèus
- plan superficiau:
- lo muscle bicèps braquiau, capdau long e brac.
- lo canau braquiau: s'i tròba; l'artèria braquiau, las veas braquiaus, lo nèrvi median, lo nèrvi ulnar, lo nèrvi cutanèu mediau deu braç e lo nèrvi cutanèu mediau de l'avant-braç
- plan honsut:
- lo muscle coracobraquiau
- lo muscle braquiau
Lòtja posteriora deu braç[modificar | modificar la font]
lo nèrvi radiau


text:
Argument ad hominem
Un argument ad hominem (o un argumentum ad hominem o encara ex concessis) es un argument que s'interessa a la personalitat de l'adversari, a sas accions passadas e a sas contradiccions.
Utiliza çò que l'adversari a declarat[1]. Es per aquò qu'es tanben apelat ex concessis, per designar las paraulas dichas (concedidas) per l'adversari e utilizadas contra el.
Specificitats[modificar | modificar la font]
Es un argument dich fallaciós qu'aparten a la categoria de la fallàcia ( o enganariá). Es sovent considerat coma un argument malonèste, mas es pas totjorn vertat, pòt tanben porgir d'informacions utilas per l'argumentacion. Per exemple s'utiliza quand se vòl defugir una confrontacion d'arguments desfavorables e qu'òm pòt s'apièjar sus de detalhs de la vida de l'adversari o sus sas contradiccions per tornar trobar de vam dins l'argumentacion.
Es pasmens mens violent que l'argument ad personam qu'ataca dirèctament la persona independentament de l'argumentacion. Se tracha puslèu dins aquel cas, d'invectivas e mai, de còps que i a, d'insultas.
Exemple[modificar | modificar la font]
Un amic es per l'interdiccion de las veituras dins lo centre de sa vila. Mas el, abita dins lo centre e n'a una de veitura. Se, quand discutatz del subjècte amb el, li fasètz arremarcar sa contradiccion, creatz un argument ad hominem que pòrta sus sas contradiccions e sas accions.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Declercq, Gilles. 2003. « Avatars de l'argument ad hominem : éristique, sophistique, dialectique », Declercq, Gilles, Michel Murat & Jacqueline Dangel (éds). La parole polémique (Paris : Champion), 327-376


text:
Mistral (vent)
Lo mistral (o mistrau) (mistral en francés, mestral en catalan, maestrale en còrs e italian) es un vent de nòrd-oèst (NW) a nòrd (N), fresc o freg e sovent violent, que concernís lo nòrd del bacin de la Mediterranèa Occidentala. S'apèla tramontana en Lengadòc, mistral en Provença e sus la Còsta d'Azur, mas es lo meteis vent que pòt bufar fins al sud de las Balearas e aténher lo nòrd de Tunisia.
Causas del mistral[modificar | modificar la font]
L'aparicion del mistral (e de la tramontana) es ligada a l'arribada d'un flux maritim fresc d'origina atlantica, o d'un flux freg continental, que perven en Mediterranèa pel còl de Lauragués e lo corredor Ròse-Sòna.
Las causas de desenclavament del mistral son :
- Establiment d'una dorsala anticiclonica sul sud-oèst (SW) de França
- Depression relativa sus la Mediterranèa Occidentala
- Preséncia d'aire caud dins la zona de la depression
- Alimentacion en aire freg
Es pas indispensable qu'aquestas quatre condicions sián acampadas.
Previsions[modificar | modificar la font]
La preséncia de cirrus, sustot se son nombroses e localizats vèrs l'Oèst pòt èsser un signe anonciator del mistral, mas es pas sistematic.
Efièches del vent[modificar | modificar la font]
Un exemple de sa fòrça foguèt visible pendent la partida França-Sud-Africa pendent la Copa del Monde de Fotbòl 1998, ont l'equipa atacant contra lo vent aguèt de dificultats e far avançar lo balon per de tirs longs.
Un autre efièch del mistral es visible dins la valada de Ròse, particularament al sud de Valença : sa fòrça e sa persisténcia influisson sus la creissença dels arbres isolats que son fòrtament inclinats vèrs lo sud.


text:
Labatut (omonimia)
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Aquesta pagina d'omonimia repertòria los diferents subjèctes e articles del nom identic.
Personalitats[modificar | modificar la font]
- Pierre Labatut (1776-1849), militaire francés e maréchal brésilien
- André Labatut (1891 - 1978), escrimeur francés e champion olimpica
- Claude Labatut (nascut en 1942) joueur puis entraineur de rugby à XV
Comunas[modificar | modificar la font]
- L'Abatut, comuna francesa d'Arièja
- Labatut, comuna francesa de las Lanas
- L'Abatut Higuèra , comuna francesa deus Pirenèus Atlantics
- L'Abatut, comuna francesa deus Hauts Pirenèus


text:
Drech administratiu
Lo drech administratiu es constituit per l’ensem de las règlas definissent los drechs e las obligacions de l’administracion. Constituís la màger part del drech public.
Es lo drech administratiu qu'organiza lo desequilibri que regís essencialament los rapòrts entre las personas publicas e los administrats. Aquel escart entre l'interès general e los interèsses particulars explica l’existéncia d’un drech especial, exorbitant del drech comun.
Somari
Modèls de drech de l'administracion[modificar | modificar la font]
Estat d’arbitrari[modificar | modificar la font]
L'expression Estat d’arbitrari (ou Estat de polícia, sens interpretacion pejorativa) qualifica los Estats agissent segon lor libre albire, non somés a un drech positiu mas solament a qualques limits d’òrdre morals o religiós. Aquò s'explica per çò que lo cap de l’Estat (lo Rei dins lo Regim Ancian en França per exemple) ten lo monopòli de la constrenta : li sol pòt edictar de règlas constrenhentas, que el non ten pas de seguir. Mai, lo Rei coma cap de la Justícia, non pòt jamai èsser somés davant los jutges que li son subaltèrnes.
Enfin quand una autoritat judiciària independenta es reconeguda, l’Estat refusa que los jutges intervengan dins l’activitat administrativa. Un contraròtle se pòt pasmens aplicar mai al dedins de l’administracion meteissa mercé a de recors graciós e ierarquics.
Estat de drech administratiu[modificar | modificar la font]
Aquela responsa correspond essencialament al cas de la França contemporanèa. L’Estat d’arbitrari estent pas mai acceptable amb un poder fòrt (pendent lo Regim Ancian) o tre de crisis (pendent la Revolucion Francesa). Doncas i a que sometre l’administracion al drech, mai sens li subordenar al judiciari. Aital que las institucions semblent a la jurisdiccion judiciari van se desvolopar dedins l’administracion meteissa. En França per exemple, i a l’aparicion dels conselhs de las prefecturas (creats per la lei du 28 pluviosa an VIII, e que competéncias d'atribucion foguèron força precisas) puèi dels Tribunals administratius, fins a capitar a una verdadièra jurisdiccion administrativa jos l’autoritat del Conselh d'Estat.
Estat de drech comun[modificar | modificar la font]
Aquela solucion foguèt adoptada dins païses que coneguèron una istòria diferenta e correspond al modèl anglés. L’Estat jutjat dangierós es subjècte de drech coma una persona quina que siá. I a doncas pas cap de dualitat de jurisdiccion coma en França. Mai coma demòran fondamentalament de diferéncias amb lo drech privat, aital desvolopan de règlas espacialas (per requisicionar, percebre las talhas...) mai que cercan a restar al mai près del drech comun. Finalament, pels recors graciós, existís dins l'administracion de « tribunals administratius », qu’apartenon pas a una jurisdiccion nimai a l’administracion.
Doncas i a totjorn dins los Estats de drech, un drech administratiu, sens qu’i aja per tant sempre una dualitat de jurisdiccion coma en França amb un jutge administratiu plaçat jol contraròtle de l’executiu. En mai del sistèma anglosaxon de jurisdiccion monista apareis amb la revolucion de 1688 que s'i suprimís las jurisdiccions d’excepcion, i a de notar que lo sistèma mixte es pro corrent (Alemanha, Itàlia, Belgica, Païses Basses…). La jurisdiccion administrativa existís, mas es una especializacion al dedins de l’organizacion judiciària de drech comun, plaçada jos l’autoritat d'una meteissa Cort Suprèma.
Enfin i a de nuançar aqueles modèls ; aital que, en França tanben cèrts afars administratius son jutjats pel jutge judiciari; e als Estats Units o al Reialme Unit, se son multiplicadas de jurisdiccions d’atribucions administrativas.