text:
Punk rock
Lo punk rock o la musica punk o lo punk [ occitan: ˈpyⁿk, ˈpyŋk; anglés: ˈpʌŋk] es un movement musicau e una branca dau rock qu'apareguèt en 1975 a Nòva York puei en 1976 a Londres.
Originas[modificar | modificar la font]
Ais Estats Units lei primiers precursors foguèron de grops de garage rock coma MC5 e leis Stooges durant la fin deis ans 60.
Lei Ramones (de Nòva York) creèron un novèu genre pus amadurat en 1975 e d'unei considèran aquel eveniment coma la naissença dau punk. Foguèron ligats a un fanzine de Nòva York nommat Punk, qu'exprimissiá en realitat un movement culturau un pauc pus larg que la musica, ligat a una estetica particulara dins leis arts.
En Anglatèrra, lo punk rock appareguèt en 1976 amb lei Sex pistols (de Londres), que serián per fòrça mond lei creators dau punk (o aumens aquelei que lo difusèron mai) e The Clash. Lo punk apereguèt simultaneament en Anglatèrra coma una mòda e un concèpte comerciau. Coma aquò, especialament, Malcolm Mc Laren e Vivienne Westwood fondèron alora lor primiera botiga de mòda punk, que se sonava Sex (1977).
Musicologia[modificar | modificar la font]
La musica punk se caracteriza per de melodias simplas, de bòn jogar e de bòn cantar. Es un estil especialament accessible per lei musicians amators. Aquela simplicitat es una revendicacion fondadoira dau movement punk, que sa tòca es de rendre tornarmai lo rock accessible a toteis aquelei qu'an enveja de ne faire. Tanben la simplicitat se fa au servici de l'energia pura que lei punks vòlon rendre au rock, un pauc coma dins lo rock iniciau deis ans 1950. Coma aquò lo punk rock emergent de 1975 foguèt ben una reaccion conscienta e radicala còntra lo rock dau mitan deis ans 1970, qu'èra tròp tecnic, tròp virtuós e tròp pretensiós.
En Occitània[modificar | modificar la font]
En Occitània, Arnapi es un grop que fa de punk rock en lenga occitana. Dempuei leis ans 1990, certanei grops que cantan en occitan an mesclat la musica punk amb l'ska (Goulamas'K) o amb lo trad (Lo Dalfin). Pasmens, la màger part dei grops de musica punk d'Occitània cantan en anglés o en francés a causa de la diglossia.
Dins lo Mond[modificar | modificar la font]
Quauquei grands grops de musica punk dau mond entier:
- Estats Units:NOFX, Dead Kennedys, lei Ramones, Bad Religion, Dropkick Murphys, The Stooges, The New York Dolls, Rancid, Anti-Flag, Rise Against, The Offspring, Green Day, Blink-182.
- Reialme Unit: Sex Pistols, The Clash, Peter and the Test Tube Babies, Buzzcocks, The Adicts, The Toy Dolls, [[
- França: OTH, Guerilla Poubelle (ancians Les Betteraves), Bérurier Noir, Los Wampas Ludwig Von 88 e Uncommonmenfrommars
- Occitània: Arnapi, Oai Star
- País Basc: Kortatu, Negu Gorriak
- Alemanha: Nena, Die Ärzte
- Suècia: The Hives, Millencolin


c: text/html

text:
Campionat del Mond d'atletisme
Lo Campionat del Mond d'atletisme es una competicion esportiva de caractèr internacional organizada per la Federacion Internacionala d'Atletisme / IAAF (International Association of Athletics Federations) dempuèi 1983.[1]
Los primièrs se debanèron a Helsinki, Finlàndia.
Se celebravan a la debuta (las tres primièras edicions) cada 4 ans, per ne venir puèi, davant lo succès màger que rescontrèron, tan mediatic e economic coma popular, esportiu e planetari, competicion biennala a partir de 1993.
Fins ara, se tenguèron 13 edicions, sus tres continents: Euròpa... 9 vegadas, Asia... 3 vegadas e America del Nòrd... 1 vegada .
La que ven es prevista a Moscòu, Russia, en 2013.
Somari
- 1 Universalitat absoluda de l'atletisme
- 2 Edicions dels campionats
- 3 Medalhièr general istoric 1983 - 2011
- 4 Figuras màgers dels campionats
- 5 Recòrds dels campionats
- 6 Estatisticas generalas
- 7 Bibliografia
- 8 Documents audiovisuals
- 9 Vejatz tanben
- 10 Ligams extèrnes
- 11 Nòtas & referéncias
Universalitat absoluda de l'atletisme[modificar | modificar la font]
Campionats del Mond & Jòcs Olimpics[modificar | modificar la font]
Aprèp los de Daegu 2011, 59 païses se n'èran almens gasanhat l' aur 1 còp.
89 n'èran estats guerdonats (amb aur, argent o bronze...) idem.
Als Jòcs Olimpics, un total de 57 païses se ne gasanhèron l'aur mas amb 13 especifics e 83 tot parièr ne foguèron onorats mas amb 10 diferents...
En total, fin finala, entre Campionats del Mond d'atletisme e Jòcs Olimpics, son 72 païses que foguèron medalhats d'aur e 100 guerdonats... ( e 75 daurats amb lo Campionat del Mond d'atletisme en sala - creat en 1985 -, mai 105 premiats...)
Autres campionats del mond...[modificar | modificar la font]
Se n'ajustam los resultats del Campionat del Mond d'atletisme junior - creat en 1986 -, n'abastam a 85 païses amb medalhas d'aur e 116 recompensats...
Enfins, se consideram lo palmarès del Campionat del Mond d'atletisme de la joventut - creat en 1999 - e reservat als atlètas de mens de 17 ans..., n'arribam a un total de 89 amb aur e 121 emmedalhats.
Per èsser del tot exaustiu amb las medalhas d'aur, cal apondre la d' Eritrèa al Campionat del Mond de cross-country - creat en 1973 - (e successor de l'ancian per non pas dire antic Cross de las Nacions, 1903-1972...).
Bilanç general & perspectivas de mai d'una centuria atletica...[modificar | modificar la font]
Per un total general, alavetz, dins las 6 espròvas planetàrias d'atletisme que màgers... de 90 païses daurats e doncas 121 guerdonats.[2]
Un màger Pòdi universal...
Existisson tanben d'espròvas globalas mai especificas per la marcha e lo mièg maraton o la corsa sus rota... (e ca etc.)
Amai en tot nos esperar e espepissar tanben los flamenòus e tras que prometeires Jòcs Olimpics de la Joventut que los primièrs ja se debanèron amb pro succès a Singapor (14-26 d'agost de 2010) e los venidors se celebraran en 2014 a Nanjing China...[3]
conclusion[modificar | modificar la font]
Es un recòrd mondial absolut per l'atletisme, totes espòrts e disciplinas esportivas mesclats e confonduts, en sonque 28 ans d'existéncia dels divèrses campionats mondials (quand los Jòcs Olimpics çò que d'eles ja ne festegèron los sius 112 ans a Pequin en 2008 e se manjaràn los 116 a Londres en 2012...) que ne mòstra amai demòstra aital la vertadièra universalitat del sol vertadièr espòrt Rei. [4]
Edicions dels campionats[modificar | modificar la font]
Medalhièr general istoric 1983 - 2011[modificar | modificar la font]
Figuras màgers dels campionats[modificar | modificar la font]
Recòrds dels campionats[modificar | modificar la font]
Estatisticas generalas[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Documents audiovisuals[modificar | modificar la font]
-
- TF1: Les géants du stade, revue mondiale de l'athlétisme 1993, caisseta VHS (Color, 104'), edicion & distribucion TF1 ENTREPRISES, 1993 (en francés)
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Atletisme
- Istòria de l'atletisme
- Jòcs Olimpics
- Istòria dels Jòcs Olimpics
- Atletisme als Jòcs Olimpics
- Medalhièr general de l'atletisme olimpic
- Federacion Internacionala d'Atletisme
- Campionat del Mond d'atletisme en sala
- Campionat del Mond d'atletisme junior
- Campionat del Mond d'atletisme de la joventut
- Campionat del Mond de cross-country
- Cross de las Nacions
- Campionat del Mond de mièg maraton
- Recòrds del mond d'atletisme
- Estatisticas generalas de l'atletisme
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (de) (en) Sit oficial XIIens Campionats del Mond d'atletisme Berlin 2009
- (en) (corean) Sit oficial XIIIens Campionats del Mond d'atletisme Daegu 2011
- (en) Sit britanic d'estatisticas generalas e resultats istorics de l'atletisme universal... + ligam revista Athletics Weekly...
- (tr) (en) Atletizm Portali (n' Abdil Ceylan...)...: Sit turc , de tria, d'estatisticas e resultats istorics detalhats dels XI primièrs Campionats del Mond d'atletisme 1983-2007...
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]

- ↑ Que ne cabís de 6 confederacions o associacions continentalas e 213 federacions afiliadas... maitas encara que non pas las Nacions Unidas - 192 estats membres... -, o lo quite fotbòl - 208 federacions sòcias... ( e d'encara aiceste a 4 federacions pel sol Reialme Unit de Grand Bretanha e Irlanda del Nòrd... - que son las d' Anglatèrra, Escòcia, Galas e Irlanda del Nòrd - , contra 1 sola per tot l'atletisme britanic...) - ...
- ↑ Çò mai estranh e curiós es qu'aicesta chifra es gaireben la dels païses medalhats dempuèi la debuta dels Jòcs Olimpics en 47 edicions dempuèi 1896 entrò 2010 (id est 26 d'estiu & 21 d'ivèrn...), a saber: 89 païses medalhats d'aur mai 126 en total... (amb dins aiceste total las medalhas obtengudas per d' equipas mixtas, çò es a saber d'equipas formadas per d'atlètas o esportius divèrses representant mantun país... e doncas 125 païses amb comitat olimpic nacional afiliat al Comitat Internacional Olimpic... qu'a l'ora d'ara ne son 205 reconeguts per el, segon sos critèris actuals...)... Mas aquò dins mai de 50 espòrts diferents (actuals o suprimits...) e d'unas 70 disciplinas (idem)...
- ↑ E çai çò ne mencionèrem ges de las Universiadas (biennalas) per exemple, autre eveniment planetari, que d 'encara plan maites païses novèls se serián pogut apondre al nòstre total ja remirable e espectaclós de païses daurats o emmedalhats inedits en atletisme, atal l'aur per Azerbaitjan o Honduras (mèrs exemples...) a la XXVena Universiada de Belgrad, Serbia, en 2009 e ca etc.
- ↑ En tot çò ne considerar tostemps dels estats e païses dins la lor configuracion actuala internacionalament reconeguda e acceptada, amb totes los resultats de l' Union Sovietica per exemple o de la Comunitat dels Estats Independents / CEI ramosats jos la bandièra de l'actuala Russia... Idem per Republica Democratica Alemanda e Republica Federala Alemanda o Alemanha de l'Oèst e quitament Empèri Alemand per l'unificada Alemanha actuala... Idem per la Republica Chèca eiretièra lèime per l'IAAF de l'anciana Checoslovaquia e ca etc.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wikipèdia:Coordinacion dels admins
Coordinacion dels admins
Aicí, los administrators de Wikipèdia armonizan lors accions, en se transmetent de messatges. Las intervencions non tecnicas son reservadas a la pagina de discussion o, sovent mai pertinent, lo Bulletin dels admins.
Administrators al solelh
Lista dels administrators actualament en vacanças o qu'an una abséncia prolongada
Administrators partits per una autra enciclopèdia, eternala :
Contribucions de seguir
Conflictes d'edicions en cors
- actualament cap
Paginas protegidas aquesta setmana
Veire las paginas protegidas (de metre a jorn manualament)
Qualques trabalhs totjorn en cors
Ligams utils
Contraròtle dels darrièrs cambiaments
Aquesta tasca es pas reservada als administrators. Se avètz efectuat un contraròtle dels darrièrs cambiaments uèi, mercé d'indicar l'ora d'aquestas modificacions.
- Veire tanben : Wikipèdia:Paginas sovent vandalisadas
Contraròtle dels imatges
[Global proposal] m.Wikipèdia.org: (totes) Modificar las paginas
Hi, this message is to let you know that, on domains like oc.m.wikipedia.org, unregistered users cannot edit. At the Wikimedia Forum, where global configuration changes are normally discussed, a few dozens users propose to restore normal editing permissions on all mobile sites. Please read and comment!
Sorry for writing in English but I thought as administrators you would be interested. Thanks, Nemo 1 març de 2015 a 22.26 (UTC)


text:
1857
Aquesta pagina concernís l'an 1857 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
America[modificar | modificar la font]
Estats Units d'America[modificar | modificar la font]
Dins l'encastre dau debat sus l'abolicion de l'esclavatge, publicacion d'un libre titulat Cannibals All! or Slaves Without Masters per George Fitzhugh (1806-1881). Fòrça racista, aquela òbra es un deis argumentaris pus detalhats dei partisans de l'esclavatge. Premier, denoncia la manca d'umanitat dau sistèma capitalista deis estats dau nòrd, compres lei condicions fòrças duras dau trabalh dei fremas e deis enfants. Puei, après una comparason ambé lei condicions de vida deis esclaus depintadas coma melhoras (proteccion per lo mèstre de la naissença a la mòrt), denoncièt l'ipocrisia dau nòrd e concluguèt sus l'aspèct pus uman de l'esclavatge[1]. Aquò suscitèt una colèra importanta au sen de l'elèit intellectuala dau Nòrd.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Contuniacion de la guèrra còntra lei Britancis qu'èran d'ara endavant sostenguts per lei Francés. Dins lo corrent de l'annada, una flòta comuna dei dos poissanças europèas bombardèt Canton.
Japon[modificar | modificar la font]
Simbòl de son cambiament totau de politica estrangiera, Japon recebèt son premier naviri d'eliça bastit per lei Neerlandés.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 22 de febrièr - Heinrich Rudolf Hertz, fisician alemand (m. 1894)
- 8 de setembre - Georg Michaelis, cancelièr d'Alemanha (m. 1917)
- 27 de novembre - Charles Scott Sherrington, fisiològ britanic, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m. 1952)
- 28 de novembre - Rei Anfós XII d'Espanha (m. 1885)
- 3 de decembre - Joseph Conrad, escrivan britanic nascut en Polonha (m. 1924)


text:
Estagi de branle bearnés
Le dissabte 21 de mai se debanèt a Foish un estagi de branle bearnés, organizat pel cercle occitan "Pèire Lagarda" ,de la vila.
L'escasença per totes les dançaires de bolegar sus aqueles ritmes sautarèls e tanben d'aprene cançons per dançar dins aquela lenga polida, l'occitan. Tot aquò jol govèrn manhac e determinat de Sidonie Landrin.
La jornada se passèt plan, dins un ambient fòrça agradiu mas tanben estudiós. E cal pas desbrembar de parlar del repais fargat per la còla del "LEO" de Foish que recampèt , a miègjorn, una polida taulejada d'estagiaris, atalentats per d'esfòrces dels bèls.
Una capitada pel cercle de Foish, de tornar fèr.


text:
L'InÒc Aquitània e lo Congrès que v'invitan a las jornadas contributivas en occitan, Oc-a-ton, organizadas en partenariat dab Wikimedia France, divés 9 e dissabte 10 de deceme de 2016, au Castèth d'Este de Vilhèra (64).
Lo Congrès e la FIMÒC qu'organizan un encontre-formacion tà çò deu vocabulari de l'actualitat en occitan lo 25 de noveme a Tolosa e lo 5 de deceme a Vilhèra.
Lo 30en collòqui de la FLAREP, sul tèma « Identitat e alteritat. Las lengas regionalas dins l'ensenhament public », se farà del 22 al 24 d'octobre a Montpelhièr.
Letras d'Òc e l'associacion AIDO qu'organizan a Bedós (64) deu 1èr dinc au 3 de deceme ua formacion a la traduccion.
Dens l'encastre deu capdulh europèu de la cultura 2016, Donostia (País Basco) qu'arcuelharà deu 4 au 10 de julhet lo Codefest. Aqueth eveniment que serà un laboratòri d'estiu tà revitalizar las lengas dab ressorsas limitadas en hargant utís eficaç tà la comunicacion electronica e en ensenhant a las comunautats com utilizà'us.
Coma cada an, l'estiu serà l’ocasion de participar en de rescòntres e d’estagis a l’entorn de la lenga occitana : Escòla occitana d'estiu (EOE), Universitats occitanas d'estiu (UOE), Rescòntres occitans en Provença...


text:
21/05/2016
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que las convidadas de l'emission de diumenc 21 de mai a 11 oras sur França Blu Perigòrd seran Alicia e Gwanaëlle Delage, liceanas en terminala au liceu Arnaut Daniel de Rabeirac, per nos parlar de lor amor per la lenga d’òc. Alicia serà reina de la Felibrejada questa annada a Senta Eulalia.
De veire lo site de la felibrejada : http://www.felibree-2016-saintaulaye.fr/
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
Les commentaires sont fermés.


text:
Raj Britanic
Lo Raj Britanic es un tèrme non oficiau que designa lo periòde de dominacion coloniala britanica sus lo soscontinent indian (Índia Britanica e principats mai o mens autonòms). Durèt de la fin dau sègle XVIII a 1947. A partir de 1858, lo poder foguèt transferit de la Companha Anglesa deis Índias Orientalas au govèrn britanic e se formèt l'Empèri deis Índias que son cap èra lo sobeiran britanic. Pauc a pauc, leis autoritats localas, contraròtladas per de Britanics e d'elèits localas, foguèron en carga de la gestion dei vilas, de la policía e de l'organizacion de l'Armada deis Índias Britanicas que participèt ai dos conflictes mondiaus.


text:
1413
Aquesta pagina concernís l'an 1413 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Abdicacion dau negus Dawit Ièr (1382-1413) au profiech de son fiu Tewodros Ièr (1413-1414) qu'aguèt un rèine brèu car moriguèt tre l'annada seguenta.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 20 de març - Enric IV, rei d'Anglatèrra (n. 1367)


text:
Aqueles tablèus illustran la prononciacion de l'occitan a travèrs las relacions entre la grafia e la fonia de la lenga. Seguisson lo principi d'accion del Congrès qu'es de valorizar çò comun en respectant la diversitat. Prepausan, per cada grafèma, sa prononciacion occitana, las variacions foneticas màgers e de sons per ausir lo grafèma prononciat.
Autor(s) : M. Romiu, J. C. Rixte, B. Molin, F. Marcouyre, V. Rivière, D. Escarpit, A. Séguier
Operator(s) : Lo Congrès
Annada de publicacion : 2014
Document(s) : Tablèus html en linha amb sons a escotar e version pdf a teledescargar.
Varianta(s) tractada(s) : auvernhat, gascon, lemosin, lengadocian, provençau, vivaroaupenc
Lenga(s) : occitan, francés
Ligam :


text:
Arthezé
Arthezé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarthe e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Arthezé a situat al sud-oèst del departament de la Sarthe dintre Malicorne-sus-Sarthe, Lo Bailleul e La Fletxa, a Unitat|35|km {{}} al sud-oèst del Mans.
Arthezé Es una municipalitat de la Nautor-Anjau sarthois, sobrenomenat çò Maine angevin. A traversat pels ruisseaux del Riboux, de Coquelival e de Longuenou.
La commune d'Arthezé est située au sud-ouest du département de la Sarthe entre Malicorne-sur-Sarthe, Le Bailleul et La Flèche, à 35 km au sud-ouest du Mans.
Arthezé est une commune du Haut-Anjou sarthois, surnommé le Maine angevin. Elle est traversée par les ruisseaux du Riboux, de Coquelival et de Longuenou.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Arthezé Fasiá partida de la sénéchaussée angevine de la Fletxa e de l'anciana província de Anjau.
Jol Ancian Regim, la municipalitat i aviá ligat al país d'eleccion de La Fletxa.
En lo moment de la Revolucion francesa, la municipalitat #èsser, coma totas aquelas de la sénéchaussée de la Fletxa, ligada al nòu departament de la Sarthe.
En 1801, en lo moment del Concordat, la parròquia i aguèt desligat del diocèse d'Angieus per aquel del Mans.
Arthezé faisait partie de la sénéchaussée angevine de La Flèche et de l'ancienne province d'Anjou.
Sous l'Ancien Régime, la commune était rattachée au pays d'élection de La Flèche.
Lors de la Révolution française, la commune fut, comme toutes celles de la sénéchaussée de La Flèche, rattachée au nouveau département de la Sarthe.
En 1801, lors du Concordat, la paroisse fut détachée du diocèse d'Angers pour celui du Mans.


text:
1305
Aquesta pagina concernís l'an 1305 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Coma l'annada precedenta, l'emperaire Andronic II Paleòleg (1282-1328) deguèt faciar lei consequéncias de sa decision de dissòuvre la marina militara bizantina per reglar lei problemas financiers de l'Empèri. D'efèct, aviá engatjat de corsaris per remplaçar sei naviris. Ansin, lo capitani Andrea Morisco decidèt de conquistar l'illa de Tenedos. Pasmens, considerèt l'endrech coma son fiu pròpri e lo contraròtle bizantin sus l'illa demorèt teoric fins a son execucion per lo rèi de Chipre en 1308.
En Anatolia, se contunièt la campanha de la Companhiá Catalana. Incapables de resistir, lei Turcs deguèron recular fins ai Monts Taurus onte foguèron durament desfachs en Cilícia dins lo corrent d'aost. Laissèron un butin fòrça important entre lei mans dei venceires. Pasmens, après aquel eveniment, lei relacions — ja marridas — se desgradèron grèvament entre Grècs e Catalans. En particular, leis abitants de Magnèsia capturèron lo butin dei mercenaris de la companhiá. Leis òmes de Roger de Flor preparèron lo sètge de la vila avans d'èsser mandats en Euròpa per luchar còntra lei Bulgars mai ò mens blocats dins la region d'Andrinòple per lo coemperaire Miquèu IX Paleòleg.
Pasmens, l'ostilitat entre soudats bizantins e mercenaris catalans menaçava d'entraïnar una revòuta de l'armada de l'oèst. Ansin, Andronic II foguèt obligat d'arrestar lei tropas de Roger de Flor a Callípolis. Lassats d'aquelei movements, lei Catalans prenguèron lo contraròtle de la fortalesa e demandèron sei pagas. I demorèron fins a 1307 e concluguèron d'alianças ambé lo rèi d'Aragon qu'esperava utilizar aquelei mercenaris per conquistar Constantinòple (→ 1307).
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- Roger de Flor, cap mercenari catalan.


text:
1884
Aquesta pagina concernís l'an 1884 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 25 de decembre: A 21 h 8 min, un fòrt tèrratrem, amb epicentre situat entre las províncias de Malaga e Granada, de magnitud estimada 6,5-7 (Richter) e intensitat 10 (dins l'escala MSK), causa mai de 800 mòrts e près de 1500 ferits dins las populacions d'Arenas del Rey (Granada) e las municipalitats del Plan de Zafarraya (Granada). Los efièches del tèrratrem foguèron màgers en coïncidir amb una fòrta nevada.
- Conferéncia de Berlin sul despartiment d'Africa.
Mond[modificar | modificar la font]
- 5 de julhet: Alemanha pren possession de Cameron.
- 17 d'octòbre: Lo quatren congrès de l'American Federation of Labor (Federacion Nòrd-americana del Trabalh), d'origina anarquista, resòlv que tre lo 1èr de mai de 1886, la durada legala de la jornada de trabalh serà de uèch oras. Aiçò deviá generar lo Crime de Chicago.
- Pacte de Londres entre los angleses e los boers.
- Tògo e Cameron demòran jos protectorat alemand.
Etiopia[modificar | modificar la font]
Per permetre lo sauvament dei garnisons egipcianas dau sud de Sodan, lo govèrn britanic — qu'aviá desbarcat de tropas en Egipte en 1882 — mandèt una ambaissada importanta a la Cort dau negus Yohannes IV. Aquò permetèt d'obtenir una autorizacion de passatge per lei soudats egipcians vèrs lo pòrt de Massaua e la signatura dau tractat de patz (tractat d'Adua lo 3 de junh) entre Egipte e Etiopia après lei combats de 1875-1876. Etiopia obtenguèt lo drech de liure comèrci dins lo pòrt de Massaua, compres deis armas modèrnas. Dins aquò, tre l'annada seguenta, lo Reiaume Unit violèt lo tractat e laissèt leis Italians ocupar Massaua.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Armament[modificar | modificar la font]
Desvolopament de la pouvera sensa fum per l'engenhaire francés Paul Vieille (1854-1934). Melhorat per Alfred Nobel tres ans pus tard, aquela invencion es a l'origina dei pouveras militaras modèrnas e permetèt la demenicion dei calibres.
Energia[modificar | modificar la font]
Construccion de la premiera turbina de vapor de reaccion per l'engenhaire britanic Charles Parsons (1854-1931). L'utilizèt per entraïnar un generator d'electricitat marcant una evolucion fòrça importanta dins la produccion d'energia que comencèt a cha pauc de s'orientar vèrs la produccion electrica.
Medecina[modificar | modificar la font]
En immunologia, lo mètge alemand Friedrich Löffler (1852-1915) emetèt l'ipotèsi de l'existéncia de substàncias toxicas, dichas « toxinas », secretadas per de microorganismes. Aquò èra la conclusion d'un estudi de cadabres d'animaus victimas de la difteria qu'aviá permés de demonstrar la non difusion dei bacilles de la plaga a l'origina de la malautiá au rèsta de l'organisme (→ 1888).
Totjorn regardant la lucha còntra lei malautiás, lo bacille a l'origina dau tetanòs foguèt identificat per lo premier còp per lo mètge alemand Arthur Nicolaier (1862-1942). Aquò foguèt la premiera etapa dau trabalh que permetèt de trobar un vaccin (→ 1889 e 1926).
Enfin, d'autra part, premiera anestesia locala realizada per l'oftalmologista Carl Köller (1857-1944).
Transpòrt terrèstre[modificar | modificar la font]
Brevet d'Édouard Delamare-Deboutteville e de Léon Malandin regardant la premiera automobila equipat d'un motor d'esséncia de quatre temps (12 de febrier). Aqueu veïcul utilizava una cadena per la transmission e un diferenciau e èra equipat d'una banqueta e d'una plataforma.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 28 de genièr - Auguste Antoine Piccard, fisician, inventor e explorator soís (m. 1962)
- 24 de març - Peter Debye, fisician-quimista american, Prèmi Nobel
- 4 d'abril - Isoroku Yamamoto, almirant japonés (m. 1943)
- 12 d'abril - Otto Fritz Meyerhof, fisiologista alemand, Prèmi Nobel (m. 1951)
- 8 de mai - Harry Truman, president dels Estats Units d'America (m. 1972)
- 2 d'agost - Rómulo Gallegos, escrivan e president de Veneçuèla (m. 1969)
- 27 d'agost - Vincent Auriol, president de França (m. 1966])
- 30 d'agost - Theodor Svedberg, quimista suedés, Prèmi Nobel (m. 1971)
- 11 d'octobre - Friedrich Bergius, quimista alemand, Prèmi Nobel (m. 1949)
- 12 d'octobre - Loís Alibèrt, escrivan occitan (m. 1959)
- 24 de novembre - Yitzhak Ben-Zvi, president d'Israèl (m. 1963)
- Pedro Pablo Ramírez, militar e èx-president d'Argentina (m. 1962)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 6 de genièr - Gregor Mendel, naturalista austriac (n. 1822)
- 4 d'abril - Alfred Francis Russell, president de Libèria (n. 1817)


text:
Horacio Salgán
Horacio Salgán qu'ei un pianista argentin de formacion classica e qui s'ei illustrat dens lo tango.
Que comencè a estudiar lo piano aus 6 ans mercés au son pair qui èra jogava d'aqueste instrument. Arron, qu'estudiè au conservatòri on arrecebó la soa formacion classica. Aus 14 ans que comencè a jogar professionaument dens un cinema abans d'estar recrutat per Radio Belgrano. Que tribalhè tanben dab lo director d'orquèstra Roberto Firpo e dab lo famós cantaire Edmundo Rivero mes en 1944 que devón partir de Radio Belgrano qui n'èra pes satisfèit deu pianista ni deu cantaire ni de la loa orquèstra e deu lor emplec avangardista de dissonàncias. En 1960 Salgàn que fondè un quintet : lo Quinteto real. La soa carrièra que ho particularamenta longa (mei de 80 ans) e que compausè o adaptè mei de 400 òbras.


text:
Arcaishon
Arcaishon[1] es una comuna gascoa situada dins lo departament de Gironda e la region de Novèla Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Au començament, Arcaishon n'èra qu'una partida de La Tèsta. Avant qu'obrissi, en 1823, lo prumèir otèl-establissament de banhs deu virat, las estructuras d'aculh n'èran pas que cabanas de gemaires en locacion. Estut donc l'essòr d'Arcaishon, e las celebritats frequentent l'endret esturen nombrosas. Aquò's lo 2 de mai 1857 que Napoleon III creèt, per decret imperiau, la comuna d'Arcaishon, per desmembrament de La Tèsta. A d'aquesta mèsma data, lo camin de hèr de Bordèu a La Tèsta estut prolongat dinc a d'Arcaishon. Per rentabilisar aqueth investissament, los frairs Emile e Isaac Péreire crompèren 96 ha de terranhs forestèirs e creèren la vila d'ivèrn[2]. En 1862, ruas son traçadas, casinòs e villàs bastits. En 1926, Arcaishon es classada estacion balneària. [3]
Un deus maires d'Arcaishon au XIX° siègle, Alphonse Lamarque de Plaisance, membre de societats sabentas, collectèt cançons tradicionalas en gascon dens lo Sud-Gironda e ne'n hit una publicacion.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Inscrivuda a l'inventari deus monuments istorics desempui 1985.
- ↑ http://www.arcachon.com/pageseditos,16,left_3E121B4B,histoire,decouverte,office,tourisme,arcachon.html


text:
Sherlock Holmes
Sherlock Holmes es un personatge de ficcion, un detectiu anglés de la fin del sègle XIX e de la debuta del sègle XX. Apareguèt per primièr còp publicat en 1887. Foguèt ideat per l'autor escocés e mètge a l'encòp: Sir Arthur Conan Doyle. Sherlock Holmes, un brilhant detectiu de Londres, es celèbre per son biais d'emplegar la logica e l'observacion astuciosa per tal de resòlvre los cases e enigmas. Es probable lo detectiu de ficcion mai famós del mond, e es sens dobte lo personatge literari mai conegut e de bon reconéisser universalament.
Arthur Conan Doyle escriguèt quatre romans e cinquanta-sièis istòrias cortas que i figurava sa creacion. Gaireben totas èran contadas per l'amic e biograf de Holmes, lo Dr. John H. Watson, amb l'excepcion de las doas narradas pel quite Holmes e de doas autras escrichas a la tresena persona. Las istòrias apareguèron bèl primièr dins los romans de revista en fasciculs, subretot dins The Strand, sus un periòde de quaranta annadas. Aqueste biais de publicar èra plan abitual en aquel temps: las òbras de Charles Dickens espeliguèron del meteis biais. Las istòrias cobrisson un temps que va de 1878 fins a 1903, amb un cas final en 1914. Se legisson tant per their characterisation e lo mond estilizat de la fin de l'epòca victoriana ont se debanan que pels mistèris themselves. Plan mai d'actors an personificat Sherlock Holmes que quin que siá autre personatge, e en 1964, segon un rapòrt sortit dins The Times, las vendas dels libres dins lo mond entièr èran segondas sonque aprèp la Bíblia.Modèl:Fact
Son saber e sas competéncias biaissudas[modificar | modificar la font]
Tre la primièra istòria, A Study in Scarlet, un quicomet de las originas d'Holmes' nos es divulgat. Lo 5 de març de 1881 es presentat coma un estudiant autodidacta de quimia amb una varietat bèla d'interèsses complementaris, almost all of which turn out to be single-mindedly bent towards making him superior a la resolucion dels crimes. Dins una autra istòria de la debuta, "The Adventure of the Gloria Scott", mai d'informacions de las rasons qu'an portat Holmes a venir detectiu son presentadas: lo paire d'un de sos amics de college lo complimentèt grandament per sas capacitats deduccion.
Dins "The Adventure of the Greek Interpreter" Holmes comenta que sa grand èra la sòrre del pintor francés 'Vernet' (se pensa a Horace Vernet).


text:
Villes et mairies du Canton de Schwytz
Liste des communes
Freienbach
Ville de Freienbach, localité de la Suisse de 14 000 habitants.
La mairie de Freienbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Schwytz
Ville de Schwytz, localité de la Suisse de 14 000 habitants.
La mairie de Schwytz a une adresse e-mail et un site Internet.
Einsiedeln
Ville de Einsiedeln, localité de la Suisse de 13 000 habitants.
La mairie de Einsiedeln a une adresse e-mail et un site Internet.
Küssnacht
Ville de Küssnacht, localité de la Suisse de 11 000 habitants.
La mairie de Küssnacht a une adresse e-mail et un site Internet.
Arth
Ville de Arth, localité de la Suisse de 9 900 habitants.
La mairie de Arth a une adresse e-mail et un site Internet.
Ingenbohl
Ville de Ingenbohl, localité de la Suisse de 7 800 habitants.
La mairie de Ingenbohl a une adresse e-mail et un site Internet.
Schübelbach
Ville de Schübelbach, localité de la Suisse de 7 600 habitants.
La mairie de Schübelbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Wollerau
Ville de Wollerau, localité de la Suisse de 6 900 habitants.
La mairie de Wollerau a une adresse e-mail et un site Internet.
Lachen
Ville de Lachen, localité de la Suisse de 6 700 habitants.
La mairie de Lachen a une adresse e-mail et un site Internet.
Altendorf
Ville de Altendorf, localité de la Suisse de 5 300 habitants.
La mairie de Altendorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Wangen
Ville de Wangen, localité de la Suisse de 4 600 habitants.
La mairie de Wangen a une adresse e-mail et un site Internet.
Feusisberg
Ville de Feusisberg, localité de la Suisse de 4 200 habitants.
La mairie de Feusisberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Galgenen
Ville de Galgenen, localité de la Suisse de 4 100 habitants.
La mairie de Galgenen a une adresse e-mail et un site Internet.
Muotathal
Ville de Muotathal, localité de la Suisse de 3 500 habitants.
La mairie de Muotathal a une adresse e-mail et un site Internet.
Steinen
Ville de Steinen, localité de la Suisse de 3 000 habitants.
La mairie de Steinen a une adresse e-mail et un site Internet.
Reichenburg
Ville de Reichenburg, localité de la Suisse de 2 800 habitants.
La mairie de Reichenburg a une adresse e-mail et un site Internet.
Tuggen
Ville de Tuggen, localité de la Suisse de 2 600 habitants.
La mairie de Tuggen a une adresse e-mail et un site Internet.
Unteriberg
Ville de Unteriberg, localité de la Suisse de 2 200 habitants.
La mairie de Unteriberg a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Immersion lingüistica
L'immersion lingüistica es l'exposicion intensiva a una segonda lenga, que se parla dins una comunitat de manièra abituala, dins la tòca de l'aprene mai rapidament. Es un procediment pròpri als sojorns lingüistics, que siá en colonias d'estiu, en estudiant a l'estrangièr (programa Erasmus, annada lingüistica,...), e dins lo cas dels immigrants que venon viure dins un país nòu, ont aprenon la lenga a la vida quotidiana e mai se pòdon aver un complement de corses formals.
Se parla tanben d'immersion quand un aprenent se met en contacte amb la lenga que vòl mestrejar pendent un grand nombre d'oras de la jornada, fasent pas encara partida de la comunitat que la possedís coma lenga mairala. Per exemple, l'escòla catalana n'es venguda a l'immersion lingüistica dins la mira de convertir lo catalan coma lenga veïculara de l'ensenhament, del biais que la majoritat de las matèrias se fan dins aqueste aqueste idiòma. Aquela immersion garantís una coneissença sufisenta del catalan e mai se los escolans parlan d'autres idiòmas en defòra de l'escòla.
En Occitània, la federacion de las escòlas calandretas ensenhan l'occitan segon los metòdes d'immersion.
Font[modificar | modificar la font]
- (ca) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en catalan intitolat « Immersió lingüística ».


text:
Chèc (pagament)
Lo chèc es un mejan de pagament escriptural utilizant lo circuit bancari. Es en principi utilizat per far transitar de moneda d'un compte bancari cap a un autre.
Lo chèc es un document escrit, valable entre 6 meses[1] e 1 an e 8 jorns[2] segon las leis del país de l'emetor. Es un mejan amb que lo « tiraire » (aquel que signa le chèc) dona l'òrdre al tirat (una banca o un autre organisme previst per la lei) de pagar sus presentacion e sens delai (pagament a vista) una soma donada al beneficiari.
Lo chèc es somés a de règlas fòrça divèrsas d'un país a l'autre. Sobretot, s'aquel fa pas partida dels mejans de pagament europèus previstes pel SEPA.
Aquela abséncia de normalizacion juridica internacionala sus sas caracteristicas e son utilizacion fa qu'es mal acceptat a l'estrangièr.


text:
Andoca
Andoca[1][2] (Andouque en francés) es una comuna d'Occitània, en Lengadòc, situada dins lo departament de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Situacion geografica[modificar | modificar la font]
Andoca es dins lo canton de Valdariás a 20 km d'Albi, de Carmauç e de Valença d'Albigés.
Istòria[modificar | modificar la font]
L'istòria de la comuna d'Andoca es marcada principalament per la corsa de Léonce Rudelle, lo celèbre inventor del motor electric per fornir las mobiletas, motocultors e veituras que s'encalan dins las davaladas.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
Coupé-décalé
Lo coupé-décalé es una dança apareissuda dins la comunautat evoriana de França (e subretot de París ) au començament de las annadas 2000 puei tornat en Còsta d'Evòri ; un de sei màger grop fondator es La Jet set.
Lo nom, compausat dau mot francés coupé (de "copat"), ven de la similaritat fonitica ambé la vila d'Akoupé, de cultura Atyé (a l'origina culturala d'aquesta dança). En mai d'aquò, en nouchi (francés popular de Còsta d'Evòri) coupé vòu dire "enganar, raubar" e décaler, "fugir".


text:
Mandres-aux-Quatre-Tours
Mandres-aux-Quatre-Tours es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge a situat al Nòrd de la bòsc de la Reina.
Le village est situé au Nòrd de la forêt de la Reine.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Preséncia gallo-romaine.
Lo castèl, mencionat a partir de la Modèl:12e sègle, #aperténer successivament de la Modèl:13e sègle a Modèl:La 16e sègle als comtes de Apremont, als ducs de Bar e als comtes de Blâmont. I aguèt destruit sus òrdre de Richelieu.
Guitèras-a los-Quatre-Tors a #èsser represes a las fòrças alemandas al començament del mes de setembre 1914, après un combat a la baïonnette, pel 15e Regiment de Infanterie partit de Albi çò 7 aout 1914. Aquel regiment fasiá partida de la 16e Còs d'Armada jol commandement de la generala Tavèrna. I aviá participat lo 20 aout 1914 a la batalha de Sarrebourg e lo 25 aout 1914 a aquela de Rozelieures. Aquel regiment, associat a las fòrças anglesas, li caliá patir de pesadas pèrdas en lo moment de la batalha del en sortint de Ypres al començament del mes de novembre 1914.
- Présence gallo-romaine.
- Le château, mentionné à partir du Modèl:12e siècle, appartint successivement du Modèl:13e siècle au Modèl:16e siècle aux comtes d'Apremont, aux ducs de Bar et aux comtes de Blâmont. Il fut détruit sur ordre de Richelieu.
- Mandres-aux-Quatre-Tours a été repris aux forces allemandes au début du mois de septembre 1914, après un combat à la baïonnette, par le 15e Régiment d'Infanterie parti d'Albi le 7 aout 1914. Ce régiment faisait partie du 16e Corps d'Armée sous le commandement du général Taverna. Il avait participé le 20 aout 1914 à la bataille de Sarrebourg et le 25 aout 1914 à celle de Rozelieures. Ce régiment, associé aux forces anglaises, devait subir de lourdes pertes lors de la bataille du saillant d'Ypres au début du mois de novembre 1914.


text:
Marcha ! Lo Còr de la Plana a Besièrs
Publicat lo 07 març per Marion Ficat - CIRDÒC propausat per Compagnie du Lamparo
Lo còr d'òmes lo mai explosiu d'Occitània serà present a Besièrs lo 12 de mars al teatre municipal per presentar son espectacle Marcha !.
Es dempuèi 2001, que lo grop fondat dins lo quartièr de la Plana a Marselha, torna inventar la vocalitat meridionala en la mesclant a las sonoritats arcaïcas d'una Mediterranèa violenta e cruda. Es un ritual rudimentari, que nos fa tornar a las rasigas del cant polifonic, portat per las voses e las percussions, que reviscòla la memòria incandescenta del repertòri musical dels païses d'òc.
Aqueste projècte polifonic constituït a l'entorn de 5 cantaires explora amb Marcha ! lo repertòri contestaire occitan e marselhés. Inspirats pels cants de trobadors coma pels tèxtes dels poètas-obrièrs del sègle 19 mas tanben mercés a de composicions personalas que lo grop dona carn a la contestacion sus un repertòri musical reïventat que se fa fracassar los esquèmas de la cançon tradicionala.
Besièrs – 12 de mars de 2016 - 20h00
Teatre Municipal - Alèas Paul Riquet – 34500 Besièrs
Tarifas : 5 a 14 €
Infos : 04.67.36.82.82


text:
Androgèn
Los androgèns son las ormonas sexualas masculinas e correspondon a la testosterona, l'androsterona e l'androstendiona. Los androgèns son d'ormonas esteroïdas, que lor foncion principala es d'estimular lo desvolopament dels caractèrs sexuals masculins. Los androgèns, principalament la testosterona, son secretats pels testiculs, mas tanben pels ovaris dins la femna (androstendiona) e per las glandolas suprarenalas (principalament la diidroepiandrosterona). Dins l'òme sonque 10% dels androgèns son d'origina suprarenala. Totes los androgèns naturals son de derivats esteroïdes de l'androstan (un nuclèu tetraciclic d'idrocarbur de 19 atòms de carbòni). Es tanben lo precursor de totes los estrogèns, las ormonas sexualas femeninas.


text:
Pholidota
Los folidòts (Pholidota) comprenon pas que la familha dels manidats (manidae), que compren pas que lo genre manis (los pangolins), qu'autres còps èran classats dins los xenartres.
L'òrdre dels Folidòts foguèt creat per John Edward Gray (1800-1875).
Taxinomia[modificar | modificar la font]
Espècias[modificar | modificar la font]
vejatz Pholidota
- Espècias africanas:
- Manis gigantea (Illiger, 1815) — Pangolin gigant — Golf de Guinèa e Africa Centrala (Senegal - oèst de Kenya - Rwanda - RDC - sud-oèst d'Angòla).
- Manis temminckii (Smuts, 1832) — Pangolin terrèstre del Cap — Sahèl, Africa Australa fins a la bana d'Africa (Sud-Africa, Namibia, Zimbabwe, Moçambic, Botswana, Angòla, Kenya, sud de la RDC, sud de Sodan, Chad).
- Manis tetradactyla (Linnaeus, 1766) — Pangolin de la coa longa — Golf de Guinèa e Africa centrala (Senegal, Gàmbia, oèst d'Oganda, sud-oèst d'Angòla).
- Manis tricuspis (Rafinesque, 1821) — Pangolin de las escatas tricuspidas o Pangolin de las escatas pichonas — Africa (Senegal, oèst de Kenya, nòrd-èst de Zambia, sud-oèst d'Angòla, Bioko).
- Espècias asiaticas:
- Manis crassicaudata (Gray, 1827) — Pangolin indian (Paquistan - oèst de Bengala, Índia, Sri Lanka, Yunnan).
- Manis javanica (Desmarest, 1822) — Pangolin de Malàisia — Asia del Sud-Èst (Birmania, Tailàndia, Indochina, Sumatra, Java, Bornèo, sud-oèst de las Filipinas).
- Manis pentadactyla (Linnaeus, 1758) — Pangolin de la coa corta o Pangolin de China — (Imalaia, Nepal, sud-èst de China, Aïnan, nòrd d'Indochina, Taiwan).


text:
Pliocèn
Eth Pliocèn(1) ei ua epòca geologica qu'es plaça demest es 5.3 e es 2.58 milions (2) d'annadas auans deth nòste present. Ei era dusaua e mès joena epòca deth periòde Neogèn ena Era Cenozoïca. Eth Pliocèn seguís ath Miocèn e ei seguit peth Pleïstocèn.
Auans dera revision hèta en 2009 dera escala geologica deth temps que plaçaua es quate glaciacions mès granes laguens deth Pleïstocèn, eth Pliocèn tamben incudiva eth Gelasian, demest es 2.58 milions e es 1.80 milions d'annadas e adara ei includit en eth Pleïstocèn (3).
Coma d'autes periòdes geologics, es dades geologiques que defineishen er inici e era sua fin an sigut ben identificades mès era data exacta deth sòn inici e dera sua fin son encara poc definides. Es termières que defineishen eth Pliocèn non son pas identificades en tot eth mond de forma parièra. Mès si qu'an pogut d'éster identificades a nivèu regional pr'amor qu'eth Miocèn siguec mès caud e eth Pleïstocèn mès heired. Era termièra de sòn inici auec coma causa diuerses glaciacions deth Pleïstocèn.
Somari
Etimologia[modificar | modificar la font]
Eth Pliocèn siguec atau aperat per Sir Charles Lyell. eth sòn nom provien des paraules gregues pleion (mès) e kainos (nauèth) (4) e vò díder contunhament deth recent pr'amor qu'es referís ara fauna de molluscs marins moderni. H. W. Fowler diguec, totun, qu'aguest terme (e tamben Pleïstocèn e Miocèn) qu'ère un barbarisme tà doblidar e un indici qu'enquia un escolaire classic com Lyell auriá d'auer demandat era ajuda d'un filològ quan bastia era paraula (5).
Sosdivisions[modificar | modificar la font]
Ena escala de temps oficial der ICS, eth Pliocèn se sosdivideish en dus periodes:
- Piacenzian (3.600-2.58 Ma)
- Zanclean (5.333-3.600 Ma)
Eth Piacenzian qu'ei aperat tamben coma Pliocèn Ancian e eth Zanclean coma Pliocèn Lèu.
En eth sistema des
- Mamifèrs nòrd-americans (NALMA) includís er Hemfillian (9-4.75 Ma) e eth Blancan (4.74-1.806 Ma). Eth Blancan arriba enquiath Pleïstocèn.
- Mamifèrs terrestres sud-americans (SALMA) includís eth Montehermosan (6.8-4.0 Ma), eth Chapadmalalan (4.0-3.0 Ma) e eth Uquian (3.0-1.2 Ma)
En eth airau de Paratetis (Europa central e porcions der oèst d'Asia, eth 'Pliocèn conten eth Dacian (parièr ath Zanclean) e eth Romanian (parièr ath Piacenzian e eth Gelasian amassa). e coma ei abitual i a plan d'autes sosdivisions locals e regionals que tamben s'utilizen.
En eth Reiaume Unit se dividís en aguesti estadis: Gedgravian, Waltonian, Pre-Ludhamian, Ludhamian, Thurnian, Bramertonian o Antian, Pre-Pastonian o Baventian, Pastonian e Beestonian. En Olanda eth Pliocèn se dividís en aguesti estadis ( de mès ancian a mès joen): Brussumian C, Reuverian A, reuverian B, Reuverian C, Praetiglian, Tiglian A, Tiglian B, Tiglian C1-4b, Tiglian CHc, Tiglian C5, Tiglian C6 e Eburonian. Es correlacions exactes demest aguesti estadis locals e es estadis der ICS encara mostren ua question de detalhs (6).
Clima[modificar | modificar la font]
Era mieja dera temperatura pendent eth Pliocèn miei (3.3 -3 Ma) ère de dus a tres grads mès nauta que aué (7) e eth nivèu dera mar ère 25 metres mès naut que non pas adara (8). Er emisferi Nòrd e era sua capa de gèu èren efimeres auans dera glaciacion que i aguec en Groenlàndia pendent eth Pliocèn ancian hè 3 milions d'annadas (9). Era formacion d'ua capa de gèu sus er Artic se donèc per un cambi bruc es es isotòps der oxigen e yamben en quauques pèires rondes que i auia sus es lhets des oceans en eth Nòrd Atlantic e eth Nòrd Pacific (10).
Era meia dera nautitud dera glaciacion qu'ère ja en descens auans deth fin dera epoca. Eth reheiredament qu'aguec lòc pendent eth Pliocèn podiá auer era causa ena distribucion des bòsqui e eth creishement des vaths e savanes ena Tèrra (11).
Paleogeografia[modificar | modificar la font]
Es continents contunhauen berugant-se des d'un lòcs qu'èren, probaubaments, a 250 Km d'on son adara a sonque 70 Km de sòns lòcs actuals. America del Sud s'amassèc dab America del Nòrd a trauers deth Istme de Panamà pendent eth Pliocèn e atau qu'es hèc paussible eth Gran Intercambi American.
Dab açò grani predators marsupials e ungulats que demorauen en America del Sud que s'escandiren. Era formacion deth Istme aué consequencies granes enes temperatures globals pr'amor qu'es escorrents oceanics equatorials d'aigua cauda es vederen talhats e comencec un clcle de reheiredament en er Atlantic, dab ues aigues artiques e antartiques que baisharen es sues temperatures en un Ocen Atlantic qu'adara demoraua aislat.
Era collision d'Africa dab Euròpa formèc era Mar Mediterranèa e copèc es despuèlhas der ocean de Tetis. Era termièra demest eth Miocèu e eth Pliocèn siguec tamben era epoca dera crisi de sau deth Messinian demest Alaska e Asia. S'an trapat plan d'arroques marines deth Pliocèn dera Mediterranèa, Índia e China. En d'autes lòcs tamben s'en trapen enes plajes.
Flora[modificar | modificar la font]
Eth cambi entara un clima mès sec e heired aue un impacte important ena flora deth Pliocèn pr'amor que se redusiren plan es espècies tropicals en tot eth mond. Creisheren es bòsqui de huelha caduca, e es bòsqui de pins mentres qu'era tundra caperaua plan des tèrres deth nòrd e es paisatges d'èrba creishien en toti es continents ( a excepcion dera Antartida). es bòsqui tropicals se vederen limitats a ua linha magra ath tòrn der equador e a mès deres savanes seques apareisheren diuersi deserts en Asia e Africa.
Fauna[modificar | modificar la font]
Era fauna continental e marina ère basicauments moderna. totun, era fauna continental ère un pauc mès primitiva qu'aué. pendent eth Pliocèn apareishen es prumèrs ominins, es australopitecids. Es patacs des tèrres causaven granes migracions atau coma ua barreja de diuerses espècies auans aislades coma passec en eth Gran Intercambi American. Es erbivòrs qu'es heren mès grani e tamben sòns predators.
Mamifèrs[modificar | modificar la font]
En America del Nòrd se desvolopauen grani mastodonts, gamfoteri e opossums mentres qu'es grani ungulats declinauen, coma eth camel, eth cèrvi e eth shivau, que vederen coma es sòns populacions s'arredusien.
Rinoceròs, shivaus dab tres dets, oreodonts, protoceratids e calicoteres s'escandiren. Es cans borofagini e es agriotherium tamben mès d'autes carnivòrs includint es dera familha des daunes bères se diversificaren e tamben ac hèren es ossi caçaires que corrien plan.
Es peresosi terrestri, es grani glyptodonts e es armadillos migraren tàth nòrd dab era formacion der Istme de Panamà. En Eurasia es rosegaires perviueren ben mentres qu'era distribucion des primati declinèc. Elefants, gomfoteris e stegodonts aueran plan d'escaduda en Asia e es hyraxes migraren tàth nòrd d'Africa. Era diuersitat de shivaus declinèc mès es tapirs e es rinoceròs s'escamparen. Es vaques e es antelòps auren escaduda e quauques espècies de camel crotzaren entara Asia des d'America del Nòrd. Es ienes e es gats dab dents de sabre apareisheren e s'amassaren as predators ja eisistents coma es cani, ossi e daunes-bères.
Africa ère dominada per animals dab bates e es primats contunharen era sòn evolucion dab es australopitecids (bèri uns des prumèrs ominids) qu'apareishen pendent eth Pliocèn ancian. Es rosegaires tamben aueren escaduda e es populacions d'alefants creisheren. Es vaques e es antelòps contunharen era diuersificacion e n'aueren plan mès que non pas pòrcs en nombre d'espècies.
Es prumères e primitives girafes tamben apareisheren e es camels migraren via Asia des d'America del Nòrd. Es shivaus e es rinoceròs moderns tamben hèren era sua prumèra dintrada en scena. Ossi, cani e daunes-bèresa (originals d'America del Nòrd) s'amassaren as gats, ienes e civets coma predators africans. Atau, qu'es ienes aueren d'especializar-se coma carronhaires.
America del Sud vedèc ua invasion d'espècies nòrd-americanes per prumèr còp des deth Cretacèu dab rosegaires nòrd-americans e primats qu'es barrejaven dab formes deth sud. Es litopterids e es nonungulats nadius d'America del Sud s'escandiren. Toti mens es macrauchenids e es taxodonts, que suberviueren. Mustelids carnivòrs coma es petites daunes-bères, es coatís e es ossi de cara cuerta migraren des deth nòrd.
Es gliptodents, gegants peresosi e petits rosegegaires caviomorfes, pampaterids e armadillos desmarcharen totun entàth nòrd. Es marsupials demoraren es mamifèrs dominants australians dab formes erbivòres qu'includiden wombats e cangurs atau coma eth gran diprotodon. Es marsupials carnivòrs contunharen caçant pendent eth Pliocèn includint es dasyurids, es tilacins dab forma de can e eth thylacoleo dab forma de gat. Es prumèrs rosegaires qu'arribaren en Austràlia. Tamben apareishèc eth platypus, un monotreme.
Audèths[modificar | modificar la font]
Es forusracids predators sud-americans èren paucs en aquera epoca. Demest eri que i auia eth Titanis, un forusracid plan gran que migrèc tà America del Nòrd e qu'ère un rival d'autes grani predatots mamifèrs. D'autes audèths tamben evolucionaren en aguesta epoca, quauqu'ns entàra espècies mès modernes, quauques autes entàra er escandiment.
Reptils e amfibis[modificar | modificar la font]
Es aligators e es cocodrils s'escandiren en Euròpa quan eth clima se tornèc mès heired. Eth genre des sèrps venenoses contunharen d'espandir-se pr'amor qu'es rosegaires e es audèths tamben ac hèren. Es sèrps de campanela tamben apareishen pendent eth Pliocèn. Era espècie Alligator mississippiensis, qu'auia evolucionat pendent eth Miocèn, contunhèc pendent eth Pliocèn, mès demorèc encara mès en eth nòrd: s'an trapat individús d'aquera epoca pendent eth Miocèn plan ancian en depaus de Tenessee.
Es tartarugues gegants tamben demoraren en America del Nòrd, dab genres coma eth Hesperostestudo. Nauères espècies tamben apareishen en Austràlia. Es amfibis deth orden des Allocaudeta s'escandiren.
Oceans[modificar | modificar la font]
Es oceans contunharen d'èster relatiuaments cauds pendent eth Pliocèn. Totun, contunharen eth sòn reheiredament. se formèc ua capa de gèu sus er Artic e eth clima se tornèc mès sec. Es escorrents heiredsder Atlantic deth Nòrd creisheren. I auia tamben diuersi escorrents heireds que flotauen des der Antartic.
Era formacion der Istme de Panamà hè 3.5 milions d'annadas copèc er escorrent circum-equatorial qu'auia eisistit pendent eth Cretacèu e eth Cenozoic lèu. Açò hèc qu'es oceans de tot eth mond tamben se reheiredessen. es mars deth Pliocèn èren plens de vaques marines, foques e leons de mar.
Supernovae[modificar | modificar la font]
En 2002 Narciso Benítez e d'autes estimaren que hè 2 milions d'annadas, pendent era fin deth Pliocèn, un grop d'esteles 0 e B, aperades Scorpius-Centaurus 0B passaren sonque a 130 milions d'annades dera nòsta planeta e que ua o mès d'un espetatges de supernova plasmaren era grana Botiòla Local (12). Un espetatge d'aguest tipe podiá auer hèt plan de mau ar ozon dera Tèrra e causat er escandiment de plan de vida en es oceans (ua supernova d'aguest tamanh que podiá éster tan grana coma ua galaxia sancera de 200 bilions d'esteles (13)(14).
Tà vèder tamben[modificar | modificar la font]
- List of fossil sites (with link directory)
Referències[modificar | modificar la font]
- "Geologic Age Symbol Font (StratagemAge)". USGS. 99-430. Retrieved 2011-06-22.
- See the 2014 version of the ICS geologic time scale
- Ogg, James George; Ogg, Gabi; Gradstein F. M. (2008).The Concise Geologic Time Scale. Cambridge University Press. pp. 150–1. ISBN 9780521898492.
- "Pliocene". Online Etymology Dictionary.
- Fowler, H.W. (2009). David Crystal, ed. A Dictionary of Modern English Usage: The Classic First Edition (Reissue ed.). USA: Oxford University Press. ISBN 0-19-953534-5.
- Kuhlmann, G.; C.G. Langereis, D. Munsterman, R.-J. van Leeuwen, R. Verreussel, J.E. Meulenkamp & Th.E. Wong (2006). "Integrated chronostratigraphy of the Pliocene-Pleistocene interval and its relation to the regional stratigraphical stages in the southern North Sea region".Netherlands Journal of Geosciences 85: 19–35. Retrieved 12 November 2012.
- Robinson, M., H.J. Dowsett, and M.A. Chandler, 2008: Pliocene role in assessing future climate impacts. Eos Trans. Amer. Geophys. U., 89, 501–502.[1]
- Dwyer, G.S., and M.A. Chandler, 2009: Mid-Pliocene sea level and continental ice volume based on coupled benthic Mg/Ca palaeotemperatures and oxygen isotopes. Phil. Trans. Royal Soc. A, 367, 157–168,doi:10.1098/rsta.2008.0222. [2]
- Bartoli, G. et al. Final closure of Panama and the onset of northern hemisphere glaciation. Earth Planet. Sci. Lett. 237, 3344 (2005).
- Van Andel (1994), p. 226.
- "The Pliocene epoch". University of California Museum of Paleontology. Retrieved 2008-03-25.
- Benitez, Narciso; et al., Jesús; Canelles, Matilde (2002). "Evidence for Nearby Supernova Explosions". Phys. Rev. Lett. 88 (8): 081101. doi:10.1103/PhysRevLett.88.081101.
- Katie Pennicott (Feb 13, 2002). "Supernova link to ancient extinction". physicsworld.com. Retrieved 16 July 2012.
- Comins & Kaufmann (2005), p. 359.
Tà lèger mès[modificar | modificar la font]
- Comins, Niel F.; William J. Kaufmann III (2005). Discovering the Universe (7th ed.). New York, NY: Susan Finnemore Brennan. ISBN 0-7167-7584-0.
- Gradstein, F.M.; Ogg, J.G. & Smith, A.G.; 2004: A Geologic Time Scale 2004, Cambridge University Press.
- Ogg, Jim (June 2004). "Overview of Global Boundary Stratotype Sections and Points (GSSP's)". Retrieved 2006-04-30.
- Van Andel, Tjeerd H. (1994). New Views on an Old Planet: a History of Global Change (2nd ed.). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-44243-5.
Pàgines web[modificar | modificar la font]
- Palaeos Pliocene[dead link]
- PBS Change: Deep Time: Pliocene
- Possible Pliocene supernova
- "Supernova dealt deaths on Earth? Stellar blasts may have killed ancient marine life" Science News Online retrieved February 2, 2002[dead link]
- UCMP Berkeley Pliocene Epoch Page
- Pliocene Microfossils: 100+ images of Pliocene Foraminifera


text:
Lèi de composicion intèrna
En matematicas, e pus particularament en algèbra, una lèi de composicion intèrna (var. lei de composicion intèrna) dins un ensemble E es una operacion qu'en tot pareu d'elements de E fa correspòndre un tresen element de E, qu'es lo resultat de l'operacion.
Per exemple, dins l'ensemble deis entiers naturaus, l'addicion e la multiplicacion son doas lèis de composicion intèrna :
- l'addicion associa en tot pareu (n, p) d'entiers naturaus un tresen entier naturau notat n + p, la soma de n e p
- la multiplicacion associa en tot pareu (n, p) d'entiers naturaus un tresen entier naturau notat n p, lo produch de n e p
Aquelei doas operacions an de proprietats remarcablas (que son pas necessariament verificadas per d'autreis operacions) :
- son associativas, valent a dire que per tot triplet (n, p, q) d'entiers naturaus :
- (n + p) + q = n + (p + q) (per exemple : (9 + 3) + 4 = 9 + (3 + 4), estent que 12 + 4 = 9 + 7)
- (n p) q = n (p q) (per exemple : (9 3) 4 = 9 (3 4), estent que 27 4 = 9 12)
- an caduna un element neutre :
- per l'addicion, es "0" : la soma d'un entier naturau n amb "0" es aquest entier : n + 0 = n, e 0 + n = n
- per la multiplicacion, es "1" : lo produch d'un entier naturau n amb "1" es aquest entier : n 1 = n, e 1 n = n
- son commutativas : quand se calcula la soma o lo produch de dos entiers naturaus, lo resultat depend pas de l'òrdre, valent a dire que per tot pareu (n, p) d'entiers naturaus, n + p = p + n e n p = p n
Remarca : la sostraccion e la division son pas de lèis de composicion intèrna dins :
- se pòt pas definir la diferéncia 2 − 3 dins
- se pòt pas definir lo quocient 2 / 3 dins
Coma se passa sovent en matematicas, çò qu'es inicialament impossible se pòt faire dins un quadre pus generau, en apondent d'elements "novèus" en d'ensembles "insufisents".
Ansin, se pòt definir la sostraccion coma lèi de composicion intèrna dins l'ensemble deis entiers (qu'es format en "apondent" a leis entiers negatius). Parierament, se pòt definir la division coma lèi de composicion intèrna dins l'ensemble dei racionaus diferents de 0.
Somari
- 1 Definicion
- 2 Partida establa e lèi inducha
- 3 L'estructura de magma
- 4 Vejatz tanben
Definicion[modificar | modificar la font]
Estent un ensemble (non vuege) E, una lèi de composicion intèrna dins E (o operacion intèrna dins E) es una aplicacion
que son domeni es lo carrat cartesian de E e son codomeni es E. Se ditz que x, y son leis operands e que es lo resultat.
Remarca : dins aquest article, se poirà abreujar lèi de composicion intèrna en lèi.
Notacions[modificar | modificar la font]
Lo pus sovent, s'utiliza una notacion infixada per designar lo resultat de l'operacion : un simbòl d'operacion es plaçat entre leis operands. Dins la teoria generala expausada aicí, se chausirà lo simbòl " " e s'escriurà en plaça de .
Dins lei cas "concrets", s'emplega mai que mai :
- lo simbòl " + " (se parla de notacion additiva ; la lèi es sonada addicion); lo resultat de l'operacion se nòta x + y
- un dei simbòls " ", " " (se parla de notacion multiplicativa ; la lèi es sonada multiplicacion) ; lo resultat de l'operacion se nòta o , o encara x y per simpla escritura juxtapausada deis operands
- lei simbòls dins lo contèxte d'operacions sus de partidas d'un ensemble
Exemples[modificar | modificar la font]
Vaquí quauqueis exemples de lèis dins d'ensembles divèrs, en mai dei precedents (addicion e multiplicacion dins ) :
- l'exponenciacion dins : es l'aplicacion qu'en tot pareu (n,p) d'entiers naturaus fa correspòndre l'entier naturau .
- la composicion deis aplicacions de A dins A. Sián A un ensemble e l'ensemble deis aplicacions . Se f, g son d'elements de E, la compausada es tanben un element de E.
- L'aplicacion es una lèi de composicion intèrna dins E.
- Per exemple, se e se se definís : e , alora per tot reau x :
- (e se remarca qu'en aquest cas, )
Partida establa e lèi inducha[modificar | modificar la font]
Estent una lèi " " dins un ensemble E, se ditz qu'una partida non vueja A de E es establa per la lèi se per tot pareu (x, y) d'elements de A, es un element de A. Dins aquest cas, l'aplicacion :
es una lèi de composicion intèrna dins A, qu'es dicha lèi inducha dins A (es generalament notada, abusivament : " ").
Exemples, còntraexemple[modificar | modificar la font]
- Sián dins l'ensemble , provesit de l'addicion, l'ensemble A (respectivament B) deis entiers naturaus pars (respectivament impars). Lo premier es estable : la soma de dos entiers naturaus pars es para. Lo segond o es pas.
- Siá E l'ensemble deis foncions de dins , provesit de la composicion deis aplicacions. Se ditz qu'un element f de E es una foncion afina s'existisson dos reaus a, b taus que per tot reau x, f(x) = a x + b. La partida A de E constituida dei foncions afinas es establa : se f, g son d'elements de A, existisson 4 reaus a, b, c, d taus que, per tot reau x, f(x) = a x + b e g(x) = c x + d :
- alora, per tot reau x, (f g)(x) = f(g(x)) = a g(x) + b = a (c x + d) + b = a c x + a d + b = u x + v (onte u = a c, e v = a d + b),
- donc la compausada f g es afina : es tanben un element de A, çò que ne pròva l'estabilitat.
L'estructura de magma[modificar | modificar la font]
Lo pareu d'un ensemble E e d'una lèi de composicion intèrna dins E es una estructura algebrica sonada magma. Per exemple :
- lei pareus , son de magmas, dichs respectivament additiu, multiplicatiu
- lo pareu es un magma
L'estructura generala de magma es "paura". Leis exemples interessants son aquelei onte la lèi es dotada de proprietats particularas coma l'associativitat, e / o d'autrei qu'anam definir.
Associativitat[modificar | modificar la font]
Se ditz que la lèi es associativa se, per tot triplet (x, y, z) d'elements de E
Lei parentèsis son prioritàrias : se comença lo calcul per leis expressions que contènon ; ansin, per definicion :
- , onte , e
- , onte
En cas d'associativitat, se pòt escriure sens ambigüitat : en ometent lei parentèsis (mai en s'avisant de l'òrdre deis operands). Un magma que sa lèi es associativa es sonat magma associatiu.
Exemples[modificar | modificar la font]
- lei dos magmas e son associatius
- lo magma es associatiu : per tot triplet (f, g, h) d'aplicacions ,
- la sostraccion, considerada coma lèi dins , es pas associativa : per totei lei triplets (n, p, q) d'entiers taus que q ≠ 0,
- .
- L'escritura a un sens perque, per convencion, leis operacions i son efectuadas en partent de senèstra
- l'exponenciacion, considerada coma lèi dins , es pas associativa : existisson de triplets (n, p, q) d'entiers naturaus taus que
- .
- Per exemple, e son diferents, e una escritura sensa parentèsis coma a pas de significacion precisa (a mens, coma supra, d'una convencion sus l'òrdre deis operacions).
Commutativitat[modificar | modificar la font]
Se ditz que la lèi dins E es commutativa se per tot pareu (x, y) d'elements de E
Un magma que sa lèi es commutativa es sonat magma commutatiu.
La non commutativitat de la lèi significa qu'existís aumens un pareu (a, b) d'elements de E taus que
Exemples[modificar | modificar la font]
- lei dos magmas e son commutatius
- lo magma es pas commutatiu, levat se A es un singleton (valent a dire qu'a ren qu'un element).
- D'efècte, la commutativitat es clara quand A es un singleton, qu'en aquest cas, n'es un eu tanben ; se supausa desenant que se pòdon trobar dins A dos elements diferents a, b e se definís lei doas aplicacions constantas seguentas, qu'apartènon a :
- Alora, per tot element x de E :
- e coma : , çò que pròva la non commutativitat de la lèi quand A es pas un singleton
- la sostraccion, considerada coma lèi dins , es pas commutativa : per totei lei pareus (n, p) d'entiers taus que n ≠ p,
- l'exponenciacion, considerada coma lèi dins , es pas commutativa : existisson de pareus (n, p) d'entiers naturaus taus que ; per exemple, .
Remarca : la notacion additiva e la notacion multiplicativa dei lèis apareisson dins de contèxtes fòrça divèrs. Se convèn que la notacion additiva es jamai utilizada per de lèis non commutativas.
Element neutre[modificar | modificar la font]
Siá un magma. Se ditz qu'un element e de E es neutre se per tot element x de E :
- , e
Un magma qu'a un element neutre e (que son unicitat serà provada infra) es sonat magma unitari.
Remarca : quand existís,
- l'element neutre d'una lèi notada additivament se nòta "0" o "0E (element nul, o zèro de E) ;
- per tot element x de E, e
- l'element neutre d'una lèi notada multiplicativament se nòta "1" o "1E (element unitat de E) ;
- per tot element x de E, e
Exemples[modificar | modificar la font]
- s'es ja vist que
- dins lo magma , 0 es element neutre
- dins lo magma , 1 es element neutre
- dins lo magma , l'aplicacion identica es element neutre. D'efècte, per tot element f de :
- , e
- la sostraccion, considerada coma lèi dins , a pas d'element neutre. Un element neutre eventuau e verificariá l'identitat seguenta :
- per tot entier p , ; autrament dich : per tot entier p , , çò qu'es absurde.
- l'exponenciacion, considerada coma lèi dins , a pas d'element neutre. Un element neutre eventuau e verificariá l'identitat seguenta :
- per tot entier naturau p , .
- Aiçò implicariá : es absurde puei que e deu èsser un entier naturau.
Unicitat de l'element neutre[modificar | modificar la font]
Quand existís un element neutre, es unic.
D'efècte, se e' e e" son d'elements neutres, alora :
- e
- e
En particular :
- en chausissent x = e" , s'obtèn :
- en chausissent y = e' , s'obtèn :
Se'n dedutz l'egalitat e' = e" , valent a dire l'unicitat de l'element neutre.
Elements regulars[modificar | modificar la font]
Siá un magma.
- un element a de E es dich regular a senèstra (o simplificable a senèstra) se per tot pareu (x, y) d'elements de E :
- implica (x = y)
- un element a de E es dich regular a drecha (o simplificable a drecha) se per tot pareu (x, y) d'elements de E :
- implica (x = y)
- un element a es dich regular o simplificable s'es regular a senèstra e a drecha
Exemples[modificar | modificar la font]
- dins lo magma , tot element es regular : se a, x, y son tres entiers naturaus, (a + x = a + y) implica (x = y).
- dins lo magma , tot element non nul es regular : se a, x, y son tres entiers naturaus, e se , (a x = a y) implica (x = y) ; mai l'element nul es pas regular : per exemple, 0 2 = 0 3 , e 2 ≠ 3.
- dins lo magma :
- tota injeccion es regulara a senèstra
- tota subrejeccion es regulara a drecha
- per ansin, tota bijeccion es regulara
- D'efecte, sián f, g, h tres aplicacions de A dins A.
- Supausem f injectiva e . Per tot element x de A, ; coma f es injectiva, se'n dedutz, per tot element x de A, , donc g = h. Aiçò pròva la regularitat de f a senèstra.
- Supausem f subrejectiva e . Coma f es subrejectiva, per tot element x de A, existís (aumens) un element w de A tau que ; alora , donc g = h. Aiçò pròva la regularitat de f a drecha.


text:
Sailly-sur-la-Lys
Sailly-sur-la-Lys es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Las comunas vesinas de Sailly-sobratz-la-Lys son Laventie 2,8 km, Fleurbaix 4,5km, Estaires 4,7 km e Steenwerck 4,7 km.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Sailly (atestacions Saltiacum, en 680, Salciacum, en 866, Saliacum, en 1024) poiriá venir d'un nom d'òme gallo-roman, Salius, e del sufixe -acum, se las atestacions de 680 e de 866 son de fautas de copistas, mès se pòt puslèu pensar a l'atraccion dels autres Sailly e a un nom qu'èra diferent a l'origina[1]. Lo sufixe -acum es la latinizacion del sufixe gallés -*acon, que ven del celtic comun -*ako. Cossí que siá, se tracta probablament d'una propietat rurala d'origina gallo-romana, o çò pus mens de l'Antiquitat tardiva.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984


text:
Grands Lacs (Africa)
Coma los celèbres Grands Lacs d'America del Nòrd, los Grands Lacs d'Africa son un sistèma de lacs localizat en Africa de l'Èst. Orientat dins lo sens nòrd sud, aquel ensemble revela la partida miègjornala de la Val de Rift. Compren lo lac Victòria, lo tresen lac del mond par sa talha. Los grands lacs son (superfícia / prigondor maximala) :
- Lac Tanganyika (32 900 km² / 1433 m)
- Lac Victòria (68 100 km² / 82 m)
- Lac Malawi (30 900 km² / 706 m)
- Lac Turkana (6 405 km² / 109 m)
- Lac Albèrt (5 270 km² / 51 m)
- Lac Aidoard (2 150 km² / 117 m)
- Lac Kivu (2 700 km² / 485 m)
- Lac Kyoga (1 720 km² / 5,7 m)
Qualques considèran que sols los lacs Victòria, Albèrt e Aidoard constituisson los Grands Lacs perque son los sols que s'escampan dins lo Nil Blanc. Los lacs Tanganyika e Kivu s'escampan dins Còngo.
Region dels Grands Lacs[modificar | modificar la font]
Aquela region es una de las regions pus fòrtament pobladas del mond amb una populacion estimada de 150 milions d'abitants. Per causa de son anciana activitat volcanica, aquela partida d'Africa es tanben una de las regions pus fertilas. Son altitud li balha un clima puslèu temperat malgrat sa localizacion sus l'eqüator. Aquel clima permet l'elevatge (lo bestial demòra alunhat de las malautiás), en particular de bovins e de cabras.
A causa la densitat de la populacion e lo susplus agricòla de la region, la zona es organizada en fòrça pichons Estats. Las pus poderosas d'aquelas monarquias foguèron Rwanda, Burundi, Buganda e Bunyoro. Al contrari de las autras regions d'Africa, las ancianas frontièras foguèron sovent mantengudas per las poténcias colonialas.
Fòrça cobejada a causa de la font de Nil, la region interessèt longtemps los Europèus. Los primièrs qu'arribèron dins la region en nombre foguèron los missionaris. Coneguèron un succès limitat dins la conversion dels autoctòns. Lo contacte grandissent amb lo rèsta del mond condusiguèt a una seria d'epidèmias catastroficas concernent los èssers umans coma lo bestial. La populacion de la region demeniguèt fòrça, fins a 60% dins qualques zonas. La region tornèt al nivèl demografic precolonial solament dins las annadas 1950.
Considerada coma una region de grand potencial aprèp l'independéncia, la region subiguèt aquelas darrièras annadas guèrras civilas, violéncias intensas e un genosuicide, que la daissèron dins un grèu estat de pauretat que sols Kenya e Tanzania i escapan.


text:
Suzeiranetat
La Suzeiranetat es una situacion ont una region o una nacion es tributària d'una entitat mai poderosa, apelada lo suzeiran, que li permet d'autonomias domesticas limitadas mentre que contraròtla sos afars estrangièrs. Dins lo sistèma feudal, lo suzeiran `èra un senhor qu'autrejava un fèu a son vassal durant la ceremonia de l'omenatge.
China[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Istoricament, l'emperaire de China se considerava coma lo centre del mond civilizat, e las relacions diplomaticas dins l'Asia de l'Èst se fondavan sus la teoria que totes los caps del mond avián obtengut lor autoritat de l'Emperaire. La teoria politica chinesa reconeissiá pas res qu'un emperaire e afirmava que son autoritat èra suprèma a travèrs del mond entièr. Las relacions diplomaticas amb l'emperaire de China èran quilhadas sus la teoria d'estats tributaris, e mai que lo resultat de las relacions tributàrias èra una forma de comèrci, jos la teoria que l'emperaire dins sa benvolença recompensariá l'estat tributari amb de presents de valor egala o pus granda.


text:
Ère de preveir, totun non dèishe de sorprener-me, e indignar-me. "Impulso ciudadano" vò tirar endauant un recors d'inconstitucionalitat en contra dera lei der aranés.
Un aute viatge aqueri qu'an sonque ua vision monocromatica des causes, e que se cren en possession dera unica vertat, tornen ara carga, ara entà atacar es drets lingüistics des aranesi, e en definitiva de toti es occitans...e per mès qu'ac sagi de compréner, non me'n gesqui!
Cau díder qu'aguesta entitat ei fondada per un ex-deputat de Ciutadans en Parlament de Catalonha, qu'ara milite en partit UPyD (Unión, Progreso y Democracia) deth qu'ei portavotz Rosa Díez (vos recomani ua visita entara sua plana web entà hèr-vos ua idèa de qui parlam).
Mos trobam donc un aute còp deuant de gent qu'an era intolerància e era provocacion coma dògma de fe e que, damb era desencusa perpètua dera democràcia e eth civisme (concèptes que pr'amor des sues actituds auem comprovat que desconeishen) non hèn sonque qu'alugar contunhament es huecs dera discòrdia e era intolerància, ath delà sense saber de qué parlen!
Aguesta lei, era nòsta lei, siguec aprovada peth Parlament de Catalonha de forma majoritària e respon, non sonque ath compliment deth mandat estatutari, se non a un besonh imperiós entà qu'era nòsta lengua pròpria posque, aumens, subervíuer.
Mès aquerò ei interpretat coma un atac ara unitat dera pàtria e que condemne ad aqueri qu'an ua auta lengua mairau o ua auta manèra de pensar a renonciar a tot aquerò que les ei pròpri....non ei atau! A qui se li pòt passar peth cap qu'er hèt qu'ua lengua coma era nòsta sigue reconeishuda e amparada met en perilh cap d'aguestes causes??! Donc ei clar qu'entà bèri uns ei atau. Entà aqueri que vòlen impausar-mos ua madeisha forma de pensar, de parlar, d'estimar...en definitiva ua madeisha manèra de veir eth mon, que de ben segur ajudarie a empraubir un shinhau mès eth nòste imaginari, era nòsta vida.
Amics e amigues, mos cau donc èster atents e, damb serenitat e coratge, deféner es nòsti drets, era nòsta identitat, eth nòste petit univèrs. Un univèrs qu'ajude modèstament a enriquir aguest planeta, e que non ei que sigue ne melhor ne pitjor que d'auti, totun ei eth nòste e damb aquerò ja n'auem pro! Ànim!!


text:
Pinatubo
Lo Pinatubo es un volcan actiu situat sus l'illa de Luzon dins las Filipinas, a la broa de las províncias de Zambales, Bataan, e Pampanga, e a proximitat de las vilas de Manila, Quezon City, Angeles City, Tarlac e San Carlos. Abans 1991 la montanha èra cobèrta de selvas e abitada per de milierats de personas de l'etnia Aeta.
En junh de 1991, lo volcan se desvelhèt aprèp un sòm de mai de 500 ans; aquesta erupcion, una de las mai violentas del sègle XX, tuèt entre 900 e 1000 personas e causèt de degalhs importants dins tot lo ròdol. De milierats de personas deguèron fugir. De tonas d'aerosòls foguèron escampats dins l'atmosfèra e provoquèron un ivèrn volcanic, es a dire una baissa de la temperatura globala de la Tèrra de 0,5 °C.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Mt. Pinatubo
- Efièches de l'erupcion de 1991 sul clima
- Archius fòtos del CVO sul Pinatubo
- Article d'actualitat sul drenatge del lac de cratèr


text:
2a division SS Das Reich
En rason de limitacions tecnicas, la tipografia desirabla del títol, « 2e division SS Das Reich », a pas pogut èsser restituida corrèctament çaisús.
La 2a division SS Das Reich es una de las 38 divisions de las Waffen-SS pendent la Segonda Guèrra Mondiala.
Somari
- 1 Istoric
- 2 Designacions successivas
- 3 Lista dels comandants successius
- 4 Teatres d'operacion
- 5 Percors per Occitània
- 6 La batalha de Normandia
- 7 Replec cap a Alemanha
- 8 Nòtas
- 9 Articles connèxes
- 10 Ligams extèrnes
- 11 Nòtas e referéncias
Istoric[modificar | modificar la font]
Formada en 1939 a partir de tres regiments SS, Deutschland, Der Führer e Germania, foguèt ondrada de 69 Croses de fèrre.
Designacions successivas[modificar | modificar la font]
- 10 de setembre de 1939 : Panzerverband Ostpreussen
- 10 d'octobre de 1939 : SS-Verfügungs Division (mot.)
- 1r d’abril de 1940 : SS-Division Deutschland
- 21 de decembre de 1940 : SS-Division (mot.) Reich
- mai de 1942 : SS-Division (mot.) Das Reich
- 9 de novembre de 1942 : SS-Panzergrenadier Division Das Reich
- 22 d’octobre de 1943 : 2. SS-Panzer Division Das Reich
SS-Division Verfügungstruppe (1939)[modificar | modificar la font]
Compausada coma seguís :
- SS-Standarte Deutschland
- SS-Standarte Germania
- SS-Standarte Der Führer
- SS-Nachrichtensturmbann
- SS-Artillerie-Standarte
- SS-Aufklärungs-Abteilung
- SS-Pioniersturmbann
SS-Division Reich (mot.) (1941)[modificar | modificar la font]
Compausada coma seguís :
- SS-Regiment Der Führer
- SS-Regiment Deutschland
- SS-Infanterie-Regiment 11
- Flak-MG-Batalhon SS-Division Reich
- Kradschützen-Abteilung SS-Division Reich
- Artillerie-Regiment SS-Division Reich
- Aufklärung-Abteilung SS-Division Reich
- Panzerjäger-Batalhon SS-Division Reich
- Pionier-Batalhon SS-Division Reich
- Sturmgeschütz-Batterie SS-Division Reich
- Nachrichten-Abteilung SS-Division Reich
- Nachschubtruppen SS-Division Reich
SS-Panzer-Division Das Reich (1943)[modificar | modificar la font]
Compausada coma seguís :
- SS-Panzer-Regiment 2 Das Reich
- SS-Panzergrenadier Regiment 3 Deutschland
- SS-Panzergrenadier-Regiment 4 Der Führer
- SS-Infanterie-Regiment (mot) Langemarck
- SS-Panzer-Artillerie Regiment 2
- SS-Flak-Artillerie-Abteilung 2
- SS-Sturmgeschütz-Abteilung 2
- SS-Nebelwerfèrre-Abteilung 2
- SS-Panzer-Aufklärungs-Abteilung 2
- SS-Panzerjäger-Abteilung 2
- SS-Panzer-Pionier-Batalhon 2
- SS-Panzer-Nachrichten-Abteilung 2
- SS-Versorgungs-Einheiten 2
2a SS-Panzer-Division Das Reich (1944)[modificar | modificar la font]
Compausada d'environ 19 200 òmes al total :
- SS-Division-Quartier General : 150 òmes, Heinz Lammerding comandant de la division al mes de junh de 1944.
- SS-Panzer-Regiment 2 Das Reich : 2400 òmes.
- SS-Panzergrenadier-Regiment 3 Deutschland : 3200 òmes.
- SS-Panzergrenadier-Regiment 4 Der Führer : 3200 òmes. Sylveser Stadler comandant del Regiment. Adolf Diekmann comandant del Modèl:1r Batalhon e Otto Weidinger que venguèt comandant del regiment lo 14 de junh.
- SS-Panzer-Artillerie Regiment 2 : 2200 òmes .
- SS-Panzer Jäger Abteilung 2 (Destacament anticarri) : 510 òmes.
- SS-Aufklärungs Abteilung 2 (Destacament de reconeissença) : 950 òmes : Helmut Kämpfe comandant lo 9 de junh de 1944.
- SS-Pioneer Abteilung 2 (Destacament de l’engèni) : 1000 òmes.
- SS-Nachrichten Abteilung 2 (Destacament de transmission) : 510 òmes
- SS-Flak Abteilung 2 (Destacament de defensa antiaeriana) : 820 òmes
- SS-Sturmgeschütz Abteilung 2 (Destacament d'assaut) : 350 òmes : Karl Gerlach Officier lo 9 de junh de 1944.
- SS-Nebelwerfèrre Abteilung 2 (Deastacament fumigèn) : 480 òmes.
- Autras unitats de sosten : santat, ravitalhament, corrièr, polícia, etc.: 3400 òmes.
Lista dels comandants successius[modificar | modificar la font]
Teatres d'operacion[modificar | modificar la font]
Polonha, Païses basses, França, Serbia, Moscòu, Kharkov, Kursk, Normandia, Ardenas, Budapèst, Viena.
Sul Front de l'Èst, la division Das Reich participa a las operacions d'exterminacion menadas per l'Einsatzgruppe B dins lo sector de Minsk [1]
Percors per Occitània[modificar | modificar la font]
Percors de la 2a SS Panzer Division Das Reich en Occitània als meses de mai e de junh de 1944 (clicar sur l'imatge per l'agrandir)
Situacion de partença[modificar | modificar la font]
La division SS Das Reich patiguèt de gròssas pèrdas en òmes e material pendent la Batalha de Kursk, demòra pus que 2500 òmes. Al mes de decembre de 1943, la transferiguèron dins lo parçan de Montalban a distància dels luòcs previsibles de desbarcament, per las còstas atlantica e provençala. La reconstituisson e l’equipan de nòu segon los estandards d’una Panzerdivision. Mai de 9000 recruas joves (en general de 17 a 18 ans d’edat) son incorporadas[2], dont fòrça Malgrat-nosautres alsacians. La dòtan de carris Panther (Panzer V) e Tiger I (Panzer VI).
La division es alara constituida de 20 batalhons de 900 òmes. Compren 209 blindats pesucs (un desen dels blindats presents en França), 359 blindats leugièrs e 2700 veïculs[3] dont los dos regiments de Panzergrenadier (infantariá motorizada destinada a la proteccion dels carris) Der Fürher e Deutschland.
2 de mai de 1944[modificar | modificar la font]
Lo 2 de mai de 1944, un batalhon de carris s'entraina près de Montpesat de Carcin e de balas son tiradas dins lor direccion. Represalhas contra la populacion civila :
- a Montpesat de Carcin : pilhatges e incendis d'ostals, cinc personas tuadas e quinze deportadas;
- a Belfòrt de Carcin : sièis personas arrestadas dont quatre moriguèron en deportacion.
11 e 12 de mai de 1944 : parçan de Fijac[modificar | modificar la font]
La division recep alara l'òrdre d'inspectar las vias ferroviàrias e las rotas en vista d'un movement cap al nòrd.
Lo 11 de mai de 1944, a punt d’alba, Adolf Diekmann comandant lo 1==Nòtas e referéncias==
- ↑ Guido Knopp, Los SS, un avertiment de l'istòria, Presses de la Cité, París, 2006, p. 296
- ↑ (en) Normandy and Falaise - April to August 1944
- ↑ Dorsièr laureat del concors de la Resisténcia d'Anne Salvagniac e Anaïs Baldy.
batalhon del regiment Der Führer, quita, amb son unitat, las vilas de Valéncia d'Agen e Moissac. Se dirigisson sus la D653 cap al nòrd-oèst del departament d’Òlt. En camin, dins los vilatges atraversats (Lauzès, Orniac, Blars, Gresas), arrèstan personas que son deportadas. Entre Livernon e Assièr, un acrocatge se produsís entre los SS e los maquisards. A La Tronquièra, craman e pilhan d’ostals. 40 òmes son arrestats demest la populacion, 15 moriguèron en deportacion. 15 òmes son arrestats a Sosçairac. Capturan tanben un resistent, André Peze que moriguèt en seguida de torturas violentas. Los SS se devesisson e investisson a l’encòp mai d’un vilatge carcinòl Cardalhac, Gòrsas, Molièras e cometon pilhatges, arrestacions e deportacions.
Una autra colomna de la division " Das Reich" atenh Lo Borg. Tretze òmes, après violéncias, son arrestats. A 8 oras, a La Capèla Marival, totes los òmes, de 16 a 60 ans, son recampats per la plaça del vilatge. 73 son arrestats e mandats a Caors amb los autres presonièrs. Son embarrats per la nuèch dins las cavas de carbon del licèu Clamenç Maròt. Lo 12 de mai son menats a la casèrna de Montalban que i arriban a 2 oras de l’après-miègjorn. Pendent qualques jorns patisson violéncias, torturas, execucions somàrias. A partir del 21 de mai los oficièrs mandan, a l’azard, d’unes presonièrs en camps de concentracion o al trabalh forçat en Alemanha. Los SS arriban a Terron per i capturar los òmes, mas los abitants prevenguts se son resconduts pels bòsques. Van alara a Sent Seren que 37 personas i son embarradas dins un autobus e menadas e empresonadas a Maurs.
Lo 12 de mai de 1944, los SS encerclan la vila de Fijac. 448 Fijagòls son recampats dins la cort de la gendarmariá o detenguts a l’Ostal Tilh, plaça dels Carmes (ara plaça del 12 de mai de 1944). Recampats amb d’autres presonièrs son mai de 800 personas que son regropadas a la casèrna dels Dragons de Montalban. D’unes son torturats, d’autres fusilhats, 540 son deportats (a Neuengamme e a Dachau), un nombre bèl es tanben mandat al trabalh forçat en Alemanha. Lo meteis jorn, soldats tuan e pilhan pels vilatges de la tombada: Lunan e Sent Fèliç.
21 de mai de 1944 a Fraissinet-lo Gelat[modificar | modificar la font]
Lo 21 de mai de 1944 vèrs 17 oras, doas colomnas venent de Vilafranca del Peiregòrd atravèrsan lo vilatge e s'arrèstan per la rota de Caors. A 18 h 30, una darrièra colomna arribant de Fumèl se planta al còr del borg. Totes los òmes son recampats per la plaça del vilatge, las linhas telefonicas copadas. Tres femnas son penjadas e onze òmes son fusilhats.
Començament del mes de junh de 1944 : Fijac e Issendolús[modificar | modificar la font]
Lo 1èr de junh los resistents sabòtan la via ferrada a Capdenac Gara. En represalhas, los soldats alemands basats a Cailús tuan nòu civils a Limonha de Carcin, Cadrieu e Frontenac.
Lo 3 de junh, lo maquís del Colombièr ataca doas veituras alemandas. Los Alemands fusilhan alara 19 abitants au Cailar comuna de Linac, a Viazac e a Banhac de Cele.
Lo 8 de junh abaton un vièlh Issendolús, puèi parton al mas de Gabaude o plan volontaris s’èron recampats dins las granjas après l’anonci del desbarcament de Normandia. 44 personas son chapladas, 70 son deportadas.
Desplaçament cap al Front[modificar | modificar la font]
La division "Das Reich" s’encamina cap al front de Normandia, es ralentida per la Resisténcia a Bretenós e Cressensac. Lo 9 de junh de 1944 cometon lo chaple de Tula : 99 penjats e 149 deportats. Estaciona dins lo parçan de Limòtges per tal de redusir lo maquís. Pasmens, lo 8 de junh de ser, la division recep l’òrdre de montar en Normandia tan lèu coma possible [1].
En fin de matinada del 10 de junh, Adolf Diekmann e sos òmes chaplan la populacion e detruisson lo vilatge d'Orador de Glana : 642 victimas.
La batalha de Normandia[modificar | modificar la font]
Replec cap a Alemanha[modificar | modificar la font]
D’unes SS de la "Das Reich" se rendèron copables del chaple de 18 personas a Tourouvre (Orne) e de l'incendi d'una part de la vila, lo 13 d’agost de 1944, après la batalha de Normandia.
Nòtas[modificar | modificar la font]

Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) An in-depth examinacion of the 2.SS-Panzer-Division Das Reich
- (en) L'òrdre de batalha de la division Das Reich al mes de julhet de 1944, vejatz la (en) significacion dels simbòls
- Lo crime de massa a Orador de Glana - Memòri de geopolitica- cap de batalhon Remy Cadapeaud – març de 2003 - Collègi Interarmadas de Defensa - Memòri Cota : 2003-37 - Document N° : 8189 - (fr) Resume e (fr) version PDF.
- Penaud, Guy - "[La "Das Reich" 2e SS Panzer Division]" (Parcours de la division en France - 560 pages), Editions de La Lauze/Périgueux - ISBN 2-912032-76-8
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Penaud Guy, La "Das Reich", La Lausa, 2005, 558 p.


text:
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Bartàs de Mauresca
1 Bartàs de Mauresca le Sam 29 Mar - 21:46
Zengi
Trobador !!
2 Re: Bartàs de Mauresca le Sam 29 Mar - 22:27
IEU
Pintaire
3 Re: Bartàs de Mauresca le Sam 29 Mar - 22:35
joan_cavalier
Trobador !!
(l'ai connegut amb Alan Kebe e Gavachas) e i'ai dit) mas a l'ora d'ara tenon un son a els e lo darrier disc es un disc de reggae/ragga traç que plan...envin es lo meu vejaire
4 Re: Bartàs de Mauresca le Sam 29 Mar - 22:43
IEU
Pintaire
Los ai vist i a pas longtemps e capitan de far bolegar emai los qu'aiman pas lo ragga
5 Re: Bartàs de Mauresca le Sam 29 Mar - 23:31
joan_cavalier
Trobador !!
6 Re: Bartàs de Mauresca le Sam 29 Mar - 23:48
PicheBorgne
Draquilhon
IEU a écrit:ieu ont m'espantan es en concert
Los ai vist i a pas longtemps e capitan de far bolegar emai los qu'aiman pas lo ragga
va plan m'as vist bolegar sus Mauresca quò venia mai del vam de la serada que de la lora musica...
7 Re: Bartàs de Mauresca le Dim 30 Mar - 0:02
IEU
Pintaire
8 Re: Bartàs de Mauresca le Dim 30 Mar - 0:05
joan_cavalier
Trobador !!
9 Re: Bartàs de Mauresca le Dim 30 Mar - 10:07
IEU
Pintaire
10 Re: Bartàs de Mauresca le Dim 30 Mar - 11:50
PicheBorgne
Draquilhon
11 Re: Bartàs de Mauresca le Dim 30 Mar - 12:19
Zengi
Trobador !!
Vertat que Mauresca ei enqüèra mei plan sus l'empont
12 Re: Bartàs de Mauresca le Dim 30 Mar - 12:57
IEU
Pintaire
PicheBorgne a écrit:n'i a de vertat 'qui dedins......
Sias pas imparcial...
13 Re: Bartàs de Mauresca le Mer 2 Avr - 10:58
Yellow
En Preson !
Avèm reçauput lo disco a la radio en avancia, e dèvi dire que ne siau mitijat. Es vertat an capitat de si sortir dau costat sota Massilia, encara que tre la debuta si sentian de diferencias, au nivèu dau discors notadament, amai qu'an pas lei mesmas influèncias que Massilia, alara que per eisemple de gents coma Joglar Vern vò Nux son encara dins la fotòcopia de Massilia e l'assuman, e mi donan pas l'imprecien d'aguer pron de cultura reggae vò Hip Hop coma la que pòdan aguer Mauresca (per lei conoisser ben e n'aguer sovent discutit em' elei e per aguer charrat emé Joglar e Nux, pensi pas dire tròp de conarias): lo dién en tota bonne foi amai, son pas venguts au reggae emé Marley e tot, i son venguts emé Massilia e es tot ce que semblan connoisser dau reggae... Mauresca avian seis influèncias d'en pertot, e subretot dau costat de Cypress Hill (mesme si s'auve pas dins sei discos lol)...
Bartàs doncas... Un bòn disco, interessant, mai digitau que lo precedent, si son pas fach cagar a convidar tròp de musicians, an travalhat emé lo samplaire sonque, e de còps quauquei guitaras e clavièrs an estats aponduts... Un albòm mai sombre que lei precedents, mens optimist, un albòm plaçat sota lo signe de la lucha, luènh de l'angelisme utopic de Massilia (que son dins son darrièr albòm un pauc luènh de tot, dins son arcadia de chourmos e chormètas, a quauqueis excepciens pròchis). Doei sòrtas de tròçs dins l albòm: d'unei engatsats, revendicatius e perqué pas hardcore mantunei còps (l'a mesme la suita de Sale Sud, inteligentament mesclada au dich tròç sus l'empont), coma Indians, Joda..., qu'a ièu m' agradan en tota franchisa, son vertadièrament bòns dins aquesto domèni, melhors encara que dins Contèsta, monte lo tròç Ya Basta patissia un pauc d'una influència Assassin tròp marcada e doncas rompa bòcha (aimi pas Assassin). E puèi d'un autro costat de sons un pauc tròp pouet pouet telettubies per ieu, mesme si amagan totjorn un messagi subversiu Baraqueta, Carnaval entre autrei...
Mai subretot per ieu, lo cauvo que m a un pauc pauvat problèma, es que coneissiam ja mantunei titres, que son part dau repertòri Mauresquian desempuèi de còps 3 ans (Montpelliérains per eisemple), mai aquò es pas tròp important fin finala.
Doncas per resumir... Un bòn disco qu'aconsèlhi, d'un grop en evolucien (d'un putan de grop de scèna tanben), de còps enrabiat, d'autrei còps mai utopic quand mesme, va fau ben dire, agradiu a l'aurilha e qu a l'avantagi non neglijable de s'escotar de la pista 1 a la 16 sensa ne sautar una (Emé lo nombre de discos qu'auvi au travalh, vos pòdi dire qu'es rare e que ren qu'aquò es signe de qualitat)...
14 Re: Bartàs de Mauresca le Jeu 8 Mai - 20:03
Lafontan
Occitan Warrior
Enfin un grop qu'a de causas a dire, amb Lo Dalfin avèm aquí dos grops que valon plan de comandòs de la nuèit, aquò tusta e n'avèm besonh...
15 Re: Bartàs de Mauresca le Jeu 8 Mai - 21:42
Qualqu'un mai
Guelha de bonda
16 Re: Bartàs de Mauresca le Dim 11 Mai - 22:03
Zengi
Trobador !!
Si que non .. qu'èi drin de mau, cau diser tanben que contèsta èra vertaderament genièc.
17 Re: Bartàs de Mauresca le Lun 16 Juin - 14:17
darboneta
Occitan Warrior
A la debuta , escotavi en bocla "stereotypes" (qu'es vertadierament tarrible ),"la joda" o "larzac" mai a força de l'ausir ( e coma lo disià yellow , se pòu laissar escotar sensa sautar una pista ), m'agradon de mai en mai lei cansons mens engatjadas de la mena "baraqueta ", "anam manjar" o "carnavau" ...
Apres, maugrat l'intro poum poum poum poum que fa vertadierament bontempi, ma preferida d'aquela passa es " van gogh "..
"Alara vire l'espilla d'un piramidium perdut...." (es lo solet risolet cantant qu'ai trobat !!!!)
E , me mandètz pas de peiras ,d'acòrd, d'acòrd, arresti de cantar....
18 Re: Bartàs de Mauresca le Ven 4 Juil - 20:22
Zengi
Trobador !!
Aperet a participacion
Que hèi partit de la redaccion de Har Far (Revista d'AAP)
Vau escríver un article sus Bartàs. M'agradaré d'escríver tanben çò que'n pensatz.
Per los qui son interessats, mercés de deishar en responsa un comentari de quauquas linhas sus l'album, dab lo vòste petit nom !
19 Re: Bartàs de Mauresca le Lun 7 Juil - 12:16
Danís
Adjudant
20 Re: Bartàs de Mauresca le Dim 24 Aoû - 23:40
maime
Lemosin de prumiera !
21 Re: Bartàs de Mauresca le Lun 25 Aoû - 10:23
Danís
Adjudant
22 Re: Bartàs de Mauresca le Mar 30 Sep - 17:10
Lo Roergat
Festenalièr
http://www.dailymotion.com/relevance/search/mauresca/video/x6ws7h_mauresca-fracas-dub-stereotypes_music
Aquelas paraulas me fan totjorn bategar coma cal !!!
23 Re: Bartàs de Mauresca le Mar 30 Sep - 20:53
Mertyl
Occitan Warrior
24 Re: Bartàs de Mauresca le Mar 30 Sep - 23:56
Danís
Adjudant
Io lo tròbe plan filmat, la seguida de portrachs que corresponden aus membres dau grop, d'originas diferentas, ilustra plan lo perpaus. Daus uns còps, pas besonh de mai.
Mas io seriá d'avis de n'en far daus clips pas "oficiaus" de quela chançon, i a de la matiera...
25 Re: Bartàs de Mauresca le Mer 1 Oct - 0:09
Cerièra de Mai
Trobador !!
Mercés…
26 Re: Bartàs de Mauresca Aujourd'hui à 15:19
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Bourg-le-Comte
Bourg-le-Comte es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Bourg-Lo-Comte fa partida del Brionnais.
Bourg-le-Comte fait partie du Brionnais.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), la municipalitat #portar provisoirement los noms de Bassas-Caminas-de detlo-Bourbonnais e de Bourg-lo-Mont[1].
Au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), la commune porta provisoirement les noms de Basses-Marches-du-Bourbonnais et de Bourg-le-Mont[1].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « {{{titre}}} », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 7 d'agost 2012 Error de citacion : Invalid
tag; name "Cass" defined multiple times with different content


text:
Categoria:Unitat de mesura
Nòta : la categoria unitat de mecanica inclutz la mecanica newtoniana (mecanica del punt, del solide, dels fluids, resisténcia dels materials), la mecanica relativista e la mecanica quantica. Compren las unitats de longor, de massa e de temps.
Vejatz tanben : Unitat de mesura.
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 9 soscategorias, sus un total de 9.
*
- ► Unitat de massa (4 P)
- Unitat de temps (2 C, 8 P)
E
- ► Unitat de mesura d'energia (1 P)
L
- Unitat de longor (2 C, 7 P)
M
- Unitat de mecanica (5 C, 3 P)
S
- Sistèma Internacionau d'Unitats (2 C, 3 P)
U
- ► Unitat de mesura termodinamica (4 P)
- ► Unitat de superfícia (3 P)
- Unitat SI (2 C)


text:
Sancy (Meurthe e Mosèla)
Sancy es una comuna francesa administrada per lo departament de Meurthe e Mosèla de la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Distincion dels comtes de Bar a Modèl:La s-. Castèl mencionat l'an 1295 : prévôté comtale a Modèl:La s-. Assiégé Per l'avesque de Mètz en 1415. Remanié Per @adapter a las armas a fuòc l'an 1537. Desmantellat L'an 1640.
En 1817, vilatge de l'anciana província del barrois, aviá per annexis las granjas de Malsange e de Bazonville. A aquela epòca i i aviá 511 abitants repartits dins 90 ostals.
Seigneurie des comtes de Bar au Modèl:S-. Château mentionné en 1295 : prévôté comtale au Modèl:S-. Assiégé par l'évêque de Metz en 1415. Remanié pour s'adapter aux armes à feu en 1537. Démantelé en 1640.
En 1817, village de l'ancienne province du barrois, avait pour annexes les fermes de Malsange et de Bazonville. À cette époque il y avait 511 abitants répartis dans 90 maisons.