text:
Rubrica en oc : Jornada de liason a Perigüers
Nouveau volet de notre rubrique occitane hebdomadaire
Divendres 7 d’octòbre era una jornada importanta per los collegians e liceans que seguen l’opcion occitan en Aquitania. A Perigüers se tenguet la prumiera jornada de liason collegi/liceu per lo nòrd de l’Academia de Bordeu, a l’iniciativa dau Conselh Regionau e dau Conselh departamentau de Dordonha. Los talhiers se debanèren au Centre de la communicacion e au liceu Bertran de Bòrn. Venguts de Dordonha (Perigüers, Rabairac, Brantòsme e La Coquilha) e de Gironda, mai de 250 eslevas an seguit un programa que la tòca era de se rencontrar per lo prumier còp e mai que mai auvir daus artistes o professionaus de la communicacion parlar de lor mestier. En dubertura, Joan-Maria Sarpolet, inspector pedagocic regionau, insistet sur la responsabilitat qu’avem de transmetre e far viure la lenga occitana.
Lo film de Georgette Power, « Deflagation », inspirat dau colectatge de la memòria occitana fuguet projectat ; l’autor insistet sur la necessitat de pas oblidar sa pròpa cultura, quitament si banham dins una cultura mondiala dominanta. En segre, Dolàn Xacò, juguet sur scena son noveu CD « Parallelas », musica electronica e hip-hop, realisat emb daus bocins de musica tradicionala. Las questions e eschanjes coma los eslevas fuguèren plan riches. Marçau Peironi insistet sur tot lo potenciau occitan a descubrir e trabalhar per daus artistes, laidonc que Sebastien Girard tornet dire que daus projects se pòden finançar, sia per lo dispositiu Scenes d’Aqui o sia per credada a project per l’Agença culturala Dordonha Perigòrd. Stéphane Valentin presentet aus eslevas los programas e projects de octele.com, la tele 100 % occitana sur Internet e insistet sur los mestiers, tecnics e artistics que quela tele pòt ofrir doman a daus estudiants que chausissen l’occitan. Laurent Labadia, artiste, comedian, metaire en scena e patron de Pixel’òc, parlet daus mestiers de comedians per virar de las ficcions, per far daus doblatges de films e dessenhs animats, dins los diferents dialectes occitans. Laurent botet quauques eslevas en situacion de doblatge e aguet un franc succès. La jornada se chabet sur una iniciacion a las danças traditionalas, dins la chapela dau liceu. Los eslevas se’n tornèren apres aver descubert una partida de las possibilitats de mestiers que pòt ofrir l’occitan.
Retrouvez l’actualité de la culture occitane ici chaque lundi et sur ce blog.


c: text/html

text:
La tecnica de presentar los mesmes individus coma "teroristes" ò-ben coma coma "resistents" es jà vielha. Lo pitit extrach de de Gaulle deuria permetre d'ò entendre quitament per dau occidentaus.
Vichy e los nazis 'pelavan terroristes las gents que son estats portats en triomf aprèp 1945. Lo quite Percy Montgomerry rasonavan entau, e volia pas engatjar de negociacion amb los partisans sul terrenh de paur d'encontrar de las gents semblables au Irlandès qu'òu era pertit reprimir.
Queu decriptatge nos podria èsser utile dins los (tròp) numerós cas que se trapa quela paraula de "teroriste" :
Deuria èsser normau de considerir qu'un combatent qu'es pas dins n'armada regulara a pas ges de causa de defendre, de rason de respondre (au besunh per d'actes de violença), quitament contra daus sordats que quò es lor besunha. Qu'es un jutjament de valor crident e manifest qu'auri pas jamai sa plaça dins un reportatge serios e a fortiori dins un texte de lei.
Me sembla interessent de se pausar quela mena de question rapòrt a la fraseologia e a la dielctica emplejada dins daus subjects mai pròches de las nòstras tematicas receurentas, sens minim:isar lo massacres que son a subir. En clar : quò es interessent d'èsser concernits per lo trachament de l'info sus los palestinencs mas quò vau lo còp d'èsser au clar sus lo biais que se parla de n'autres per èsser coerents. Tròp suvent defenden daus 'argumenst amb las paraulas que los desservissen.
A la lesta :
-Que pensatz dau biais de dire la nòstra revindiccion d'indentitat amb de las paraulas representativas dau punt de vusda daus enemics nòstres ? ("régionalisme", "séparatisme") Coneissètzlo mèu.
-Que pensatz dau recors sistematic a la nocion de laicitat, ò de la Republica coma un dògme que sene'n pòt aver 'mas una concepcion ? (la Republica que me convendria es mòrta en 1939 a Madrid)
-Que pensatz de quela mania de se presentar coma 'na "comunauté culturelle est linguistique" per far pas d'ersas ?
-Que pensatz de queu besunh d'aver 'na paraula generica (quina que siá) per metre dins lo pochon parier totas las gents que se mainen d'Occitània ? Ieu, ne'n ai pas mestièr.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mas ça-que-la soi estonat de te veire a l'encòp promòure un partit politic de longa e l'abstencion
sistematica...
Hilh de puta, mes ne bastas pas de m'inventar un devis aquiu .. Se i a quauquarren qui me gonflan dens las relacions umanas, qu'ei quan citam monde dab frasas o ideas qu'an pas jamei prononçadas. Desestrugèssa, maishante fe, vò volontat de discreditar, per tu sabi pas enqüèra quina opcion causir.
1. Libertat n'ei pas un partit politic, mes un movement politic. Lo debat que's pausè e enter los dus qu'avem causit per mantua rason.
2. Tròba me quan èi dit, escriut, pensat, anonciat, chebitejat .. l'idea d' "abstencion sistematica". Tròbe me aquò vò arresta de diser mensonjas sus un espaci public.
Non pas votar per la lista qui t'agrada que significa sostiéner l'abstencion sistematica ? Wow, polida leiçon de democracia e de libertat d'expression.
Libertat, puish a que'n parlas, que s'ei creat dab la volontat de participar a las eleccions (mei que mei municipaus). Quitament se lo sistèma electorau actuau qu'ei de tornar pensar, se volem pas privar de har passar lo messatge noste. Gavidar comunas seré un bon mejan de començar de bastir ua Occitània libra e autonòma.


text:
Dualisme
Lo dualisme estima que l'origina de l'univèrs se pòt trobar dins doas substàncias basicas o dos dieus. Tradicionalament, las religions dualistas evòcan una divinitat masculina e una femenina o ben un dieu benigne e un maligne (per exemple, lo maniqueïsme defend aquela tèsi).
Per extension, lo dualisme en filosofia es la cresença que prepausa que l'èsser uman a una partida fisica (còs) e una mentala o espiritala (arma). Platon e Descartes son los representants caracteristics del dualisme tradicional .
Somari
Dualisme platonic[modificar | modificar la font]
Segon Platon, l'òme es un èsser format d'una arma immortala e divina, e d'un còs mortal e imperfèit qu'empresona l'arma. L'estat natural de l'arma es d'èsser separada del còs, de biais que lo còs sonque capita a la pertocar e la trebolar dins son desir de vertat e de saber.
Dualisme cartesian[modificar | modificar la font]
Segon Descartes, l'òme es una combinason de ment (substància pensanta) e còs (substància espandida). La ment a lo pensament per atribut essencial, qu'es liure e immaterial, en cambi lo còs es subjècte a las leis de la matèria. Las substàncias son alara diferentas e independentas una de l'altra.
Dualisme teologic[modificar | modificar la font]
Lo dualisme religiós apareis dins diferentas civilizacions anticas, coma China e Egipte, mas subretot Pèrsia. Sa religion, promoguda e reformada per Zaratostra vèrs lo sègle VI AbC., establís un principi divin del ben, Ormuz o Ahura Mazda, e un altre del mal, Ahriman. Aquelas formas del dualisme se tornan trobar dins l'orfisme (sègle VI AbC.), dins lo gnosticisme (sègle II AbC.), dins lo maniqueïsme, dins la doctrina gnostica-maniquèa de Priscillian, e fins a l'Edat Mejana, dins las doctrinas dels bogomils e catars. La mai influenta d'aquelas doctrinas, aprèp lo mazdeïsme de Zaratostra, foguèt lo maniqueïsme.
Traches comuns[modificar | modificar la font]
En linhas generalas, las doctrinas dualistas convergisson dins los traches seguents: lo principi del Ben es identificat amb la Lutz e l'Esperit; lo principi del Mal amb las Tenèbras e la Matèria, o amb lo diable o demòni (maniqueïsme). La matèria es gratuita, marrida, e principi del mal; o alara creada per un demiürg diferent del Dieu bon (gnosticisme de Marcion), o pel diable, principi del mal (Priscillian) rigorista e extremista; o alara justifican la relaxacion: perque es pas possible de resistir al principi del mal qu'inclina a pecar, e es aquel principi, non pas la persona, qu'es responsable del pecat.


text:
Tractat de Niça
Lo Tractat de Niça es un tractat contractat dins la vila de Niça pel Conselh Europèu entre lo 7 e 9 de decembre de 2000 e signat lo 26 de febrièr de 2001. Aprèp que foguèt ratificat pels 15 Estats membres de l'Union Europèa (UE) segon los procèssus de ratificacion prevists respectivament efectuats dins cadun dels Estats a la fin de fins 2002 dintrèt en vigor lo 1èr de febrièr de 2003.
Objectius del Tractat[modificar | modificar la font]
La prepausa primièra del Tractat de Niça èra de reformar l'estructura institucionala per capitar l'alargament de l'Union Europèa, lo trabalh sera portat la Conferéncia Intergovernamentala del Tractat d'Amsterdam, qu'aquel darrièr resolvrà en gaireben cap de punt.
Lo Tractat establiguèt qu'aumente lo nombre de sètis al Parlament Europèu fins a arribar a 732, despassèt las disposicions del Tractat d'Amsterdam.
La question de la reduccion de la talha de la Comission Europèa se resolvèt amb una escapatòria, perque lo Tractat establiguèt qu'un còp que lo nombre d'Estats membres capite 27, lo nombre de comissaris nomenats dins la seguenta Comission será redusit a 27 conselhers, sens arribar a especificar lo biais que se realizarà aquela reduccion. Coma mesura transitòria especifica a partir del 1èr de genièr de 2005 Alemanha, França, Reialme Unit, Itàlia e Espanha renunciarán al seu segond Comissari.
Lo Tractat establiguèt la creacion de tribunals segondaris de reng inferior al Tribunal de Justícia e lo Tribunal de Primièra Instància per de matèrias juridicas especificas com aquela dels brevets. Lo Tractat de Niça creèt de nòvas nòrmas per regular una collaboracion pus estrecha, perque considerèt ineficaças las nòrmas introdusidas pel Tractat d'Amsterdam e remarquèt qu'aquelas nòrmas èran pas encara estadas utilizadas.
En responsas al fracàs de las sancions presas contra Àustria contra una coalicion qu'inclusís lo partit de Jörg Haider, e a causa de la paur que los nòus Estats membres pausen de problèmas a l'estabilitat de l'Union, lo Tractat de Niça adoptèt pel primièr còp de nòrmas per aplicar de sancions contra un Estat membre.[2]
Lo Tractat tanben establiguèt de disposicions sus las consequéncias financièras de l'expiracion del Tractat de París que creèt la Comunautat Europèa del Carbon e de l'Acièr (CECA).
Pasmens lo Tractat de Niça capitèt pas de resòlvre la question basica de la reforma institucionala, per que las institucions de l'Union Europèa sián mens complèxas, per tractar del subjècte se decidiguèt a Niça l'establiment d'una Convencion Europèa, que vendrà una Conferéncia Intergovernamentala en 2004.
Criticas[modificar | modificar la font]
Lo Tractat adoptat pel Conselh Europèu de Niça foguèt criticat per fòrça de sos signataris. Alemanha aviá exigit d'aver un pes mai important dins lo vòte a causa de sa populacion mai elevada, a que s'opausèt França avançant la tradicionala paritat entre los dos païses. Una prepausa qu'auriá simplificat fòrça lo sistèma actual qu'establisís la doble majoritat d'Estats membres e populacion per remplaçar lo sistèma de majoritat qualificada, a que tanben s'opausèt França per las meteissas rasons. Fin finala s'establiguèt un compromés que consistissiá en una dobla majoritat d'Estats Membres e de vòtes. Encara, un Estat membre poirá demandar se vòl que siá verificat que los païses de vòte afirmatiu representavan una proporcion sufisenta de la populacion de l'Union.
La Comission Europèa e lo Parlament Europèu exprimiguèron lor decepcion sus la Conferéncia Intergovernamental de Niça perque s'adoptèt pas fòrça de sas prepausas sus la reforma de l'estructura institucionala o l'introduccion de nòus poders, coma la nomenacion del Procuror Europèu. Lo Parlament Europèu menacèt de votar una resolucion contra lo Tractat, e mai aja pas de capacitat formala de vèto. Lo Parlament Italian menacèt de lo negar, se lo Tractat aviá pas lo sosten del Parlament Europèu. Fin finala, pas res d'aquò se passèt e lo Parlament Europèu aprovèt lo Tractat.
Fòrça argumentèron que l'estructura de pilars, que foguèt mantenguda pel Tractat, es tròp complicada, que los diferents tractats aurián degut fusionar en un, que las tres (ara doas) personalitats legalas de las Comunautats aurián degut fusionar e que la Comunautat Europèa e l'Union Europèa aurián degut fusionar en una unica Union Europèa amb una unica personalitat juridica. Las regions alemandas tanben demandèron una separacion de poders clara entre l'Union e los Estats membres.
D'un autre costat, lo Tractat de Niça tampauc incorporèt la Carta dels Drechs Fonamentals, perque aquel aspècte tanben foguèt abandonat per la Conferéncia Intergovernamentala de 2004 aprèp l'oposicion del Reialme Unit.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Lo pes relatiu es una mesura de la quantitat de vòtes del Conselh d'un país en relacion amb sa pppulacion. Dins aquel cas, Lo pes d'Alemanha es de 1,00 e totes los autres se referisson a aquela.
- ↑ (es)L'UE apròba in extremis lo Tratat de Niça, que permetrà de reünificar las doas Euròpas


text:
Operon
Un operon qu'ei un ensemble de gèns estructuraus regulats per ua medisha sequéncia de regulacion (promotor e operator).
Istoricament lo purmèr operon estudiat que ho l'operon lac.
L'operon que's compausa de :
- Un promotor : qu'ei ua sequéncia situada abans los gèns estructuraus e qui ei reconeguda per l'ARN polimerasa.
- Un operator on e's fixa la proteina regulatriz.
- Un gèn regulator qui còda per la proteina regulatriz.
- Lo(s) gèn(s) estructurau(s) qui còdan per (los) polipeptid(s) (generaument enzim(s)).


text:
Archiprèire de Talavera
Alfonso Martínez de Toledo (1398-1470?) conegut coma l'Archiprèire de Talavera foguèt un escrivan castelhan.
Foguèt racionièr (prebendat qu'aviá de racion dins d'una glèisa catedrala o collegiada) de la catedrala de Toledo, la ciutat ont nasquèt.
Escriguèt doas agiografias: Vida de sant Isidor e Vida de sant Ildefons, en mai de la compilacion istorica Torre de las cronicas (Atalaya de las crónicas) e lo Corbacho (lo corbacho èra la persona que susvelhava las galèras e que punissiá los forçats e remièrs) o Reprovacion de l'amor mondan (Corbacho o Reprobación del amor mundano) (1438), que s'inspira en Corbaccio de Giovanni Boccaccio. Aquela òbra cònsta de quatre partidas.
La primièra es un tractat contra la luxúria; la segonda, una satira contra las femnas de totas condicions; las doas darrièras partidas analisan las inclinacions dels òmes a amar.
A un estil viu, colloquial e popular, caracterizat per las nòtas costumbristas e per la division en doas partidas que fa un imatge absoludament ric e verturós del tèma que descriu; ça que la, la partida doctrinala a tanben un lengatge latinizat per l'iperbaton, los participis de present e los cultismes. Atal, es frequent la ressorsa a la similicadéncia e a la prosa rimada. Fernando de Rojas utilizèt aqueste lengatge literari dins La Celestina.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Darmstadt-Dieburg (432)
Liste des communes
Griesheim
Ville de Griesheim, localité de l'Allemagne de 26 000 habitants.
La mairie de Griesheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Pfungstadt
Ville de Pfungstadt, localité de l'Allemagne de 24 000 habitants.
La mairie de Pfungstadt a une adresse e-mail et un site Internet.
Weiterstadt
Ville de Weiterstadt, localité de l'Allemagne de 24 000 habitants.
La mairie de Weiterstadt a une adresse e-mail et un site Internet.
Groß-Umstadt
Ville de Groß-Umstadt, localité de l'Allemagne de 21 000 habitants.
La mairie de Groß-Umstadt a une adresse e-mail et un site Internet.
Reinheim
Ville de Reinheim, localité de l'Allemagne de 17 000 habitants.
La mairie de Reinheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Babenhausen
Ville de Babenhausen, localité de l'Allemagne de 15 000 habitants.
La mairie de Babenhausen a une adresse e-mail et un site Internet.
Seeheim-Jugenheim
Ville de Seeheim-Jugenheim, localité de l'Allemagne de 15 000 habitants.
La mairie de Seeheim-Jugenheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Dieburg
Ville de Dieburg, localité de l'Allemagne de 15 000 habitants.
La mairie de Dieburg a une adresse e-mail et un site Internet.
Ober-Ramstadt
Ville d'Ober-Ramstadt, localité de l'Allemagne de 15 000 habitants.
La mairie d'Ober-Ramstadt a une adresse e-mail et un site Internet.
Münster
Ville de Münster, localité de l'Allemagne de 14 000 habitants.
La mairie de Münster a une adresse e-mail et un site Internet.
Mühltal
Ville de Mühltal, localité de l'Allemagne de 13 000 habitants.
La mairie de Mühltal a une adresse e-mail et un site Internet.
Groß-Zimmern
Ville de Groß-Zimmern, localité de l'Allemagne de 13 000 habitants.
La mairie de Groß-Zimmern a une adresse e-mail et un site Internet.
Roßdorf
Ville de Roßdorf, localité de l'Allemagne de 12 000 habitants.
La mairie de Roßdorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Alsbach-Hähnlein
Ville d'Alsbach-Hähnlein, localité de l'Allemagne de 9 200 habitants.
La mairie d'Alsbach-Hähnlein a une adresse e-mail et un site Internet.
Schaafheim
Ville de Schaafheim, localité de l'Allemagne de 8 900 habitants.
La mairie de Schaafheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Erzhausen
Ville d'Erzhausen, localité de l'Allemagne de 7 400 habitants.
La mairie d'Erzhausen a une adresse e-mail et un site Internet.
Otzberg
Ville d'Otzberg, localité de l'Allemagne de 6 300 habitants.
La mairie d'Otzberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Eppertshausen
Ville d'Eppertshausen, localité de l'Allemagne de 5 900 habitants.
La mairie d'Eppertshausen a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Onjuku
Onjuku (御宿町, o mai simplament おんじゅく) es una estacion balneària de la Prefectura de Chiba sus l'illa principala de Japon. I demòran un pòrt de pesca e un quartièr de pescaires. L'activitat toristica es plan sasonièra amb, d'estiu, una afluéncia considerabla de visitors. A aquela sason los estatjants lògan crambas de lors ostals e barraquetas de brasucaires se montan sus la quita plaja d'arena. Lo demai de l'annada la vila es frequentada per fòrça joves tokyoitas que venon logar pòstes e combinasons de surf per la jornada.
Es lo cèl estelat d'Onjuku que donèt l'inspiracion a un contaire japonés d'escriure una de las comptinas que totes los mainatges japoneses coneisson. Aquela comptina evòca un prince e una princessa arabis. Una estatua es erigida al centre de la plaja d'Onjuku, per l'arena. Representa los dos personatges sus de dromadaris. La vila d'Onjuku utiliza lo creissent de luna de la cançon coma simbòl toristic.
Un musèu d'art lo long de l'estrada que longa la plaja conta, demest autras causas, l'istòria d'aquela comptina. Un autre musèu evòca l'istòria locala d'Onjuku amb un apròchi mai etnologica e la presentacion d'ancianas aisinas de pesca.
Se pòt tanben trobar un monument de l'amistat nippo-mexicana. Al sègle XVII los estatjants d'Onjuku salvèron los naufragièrs d'un vaissèl mexican. En mai de los aver salvats de l'ocean aurián convencut lo shogun de los far pas tuar coma auriá degut èsser lo cas amb d'estrangièrs. Encara uèi la vila d'Onjuku es afrairada amb Acapulco e lo monument se quilha orgulhosament sul bauç septentrional de la baia d'Onjuku.


text:
Fleuriel
Fleuriel (Fleuriel en francés) es una comuna occitana de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge se situa en lo costat de Chantelle e dins la zòna de produccion del vin AOC sant-pourçain.
Le village se situe dans le canton de Chantelle et dans la zone de production du vin AOC saint-pourçain.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Glèisa romane del Sègle XII d'estil bourguignon #que conserva un portail amb pilastres acanalats, una ròsa polylobée, un campanal gotic octogonal e una nef voûtée totalament romane. La bastissa a classificat Monument Istoric dempuèi lo 31 de mai de 1954[1]. Al dedins de la glèisa, un chapiteau representa sant Jacques a las fes apôtre e pelegrin. Seriá unic dins lo mond.
Lo vilatge èra segurament situat sul un dels camins en portant a Santiago de Compostel·la a la Mièja Edat coma semblan o provar la ròsa polylobée e lo chapiteau en representant sant Jacques.
- église romane du Sègle XII de style bourguignon qui conserve un portail avec pilastres cannelés, une rose polylobée, un clocher gothique octogonal et une nef voûtée entièrement romane. L'édifice est classé Monument Historique depuis le 31 mai 1954[2]. À l'intérieur de l'église, un chapiteau représente saint Jacques à la fois apôtre et pèlerin. Il serait unique au monde.
Le village était sûrement situé sur l'un des chemins menant à Saint-Jacques-de-Compostelle au Moyen Âge comme semblent le prouver la rose polylobée et le chapiteau représentant saint Jacques.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Basa Merimée Notícia N°PAN00093104, Ministèri francés de la Cultura. consultada lo 10 de genièr de 2012
- ↑ Basa Merimée Notícia N°PA00093104, Ministèri francés de la Cultura. consultée le 10 janvier 2012


text:
Cube
En geometria euclidiana, es un exaèdre regular o es un polièdre regular limitat per sièis fàcias, totas elas carradas e perpendicularas.
Son volum es s³, s essent la longor d'una aresta.
A 6 fàcias, 12 arestas e 8 vertèxes.
L'etimologia del mot cube es grega ; cube ven de kubos, lo dat.
Lo tèrme de cube, aplicat a un nombre, designa la valor obtenguda en multiplicant aquel nombre per el meteis e en tornent multiplicar lo resultat pel primièr nombre. Aquela expression s'impausèt pendent lo periòde que l'algèbra geometrica es presenta de contunh, lo carrat d'un nombre èra vist coma la superficia d'un carrat de costat lo primièr nombre e lo cube d'un nombre coma lo volum d'un cube de costat lo primièr nombre initial..
Geometria[modificar | modificar la font]
Volum, airal e desvolopament[modificar | modificar la font]
Donat un cube regular d'aresta a, podèm calcular son volum V mejans la seguenta formula:
E l'airal total de las fàcias A (qu'es 6 còps l'àrea d'una d'elas, Ac), mejans:
Atal se pòt desvolopar un cube:
Simetria[modificar | modificar la font]
Un exaèdre regular (o cube) a quinze axes de simetria d'òrdre quatre: las drechas perpendicularas a cada parelh de fàcias parallelas a son punt mejan; quatre axes de simetria d'òrdre dos: las drechas qu'unisson los centres d'arestas opausadas; nòu plans de simetria; tres parallelas a cada parelh de fàcias parallelas al punt mejan de las arestas que las unisson, e siès formats pels parelhs d'arestas opausadas; e un centre de simetria. Aquò fa qu'aquel còs a un òrdre de simetria total de 48: 2x(3x4+6x2).
Los elements de simetria anteriors definisson un dels grops de simetria octaèdrics, lo nomenat Oh segon l notacion de Schöenflies.
Fascinacion del cube[modificar | modificar la font]
Lo cube aguèt un ròtle important dins la geometria e la cosmologia grègas. Platon, dins lo Timèu, lo classifiquèt coma lo quatren solide, lo primièr bastit per mejan de triangles isoscèls rectangles:
-
- « Massat per quatre amb lors angles dreches s'encontrant al centre, aqueles triangles isoscèls forman un quadrangle. Sièis d'aqueles quadrangles ne s'acolant faguèt nàisser a uèit angles solides, compausas cadun de tres angles plans drechs e la figura obtenguda es un cube (Timèu, 54c - 55 d) »
Coma cada solide de Platon, lo cube es associat a un dels Quatre elements. Coma un element mai estable, es associat a la tèrra.
Lo cube faguèt l'objècte d'un problèma que se provèt insoluble: la duplicacion del cube amb la règla e lo compàs.
Dins la cosmologia de Kepler, lo cube es associat a la planeta Saturne.
S'encontra tanben lo cube dins la simbolica francmaçona. Lo cube i simboliza los progrèsses que deu far lo companhon per passar de la pèira bruta cap al solide perfècte.
Lo cube faguèt l'objècte de tres filmes canadians. Apple Inc. produguèt l'ordinator Cube, Nintendo la consola GameCube. Lo rubik's cube es un copacap que la soscadissa se basa sus las associacions de colors per fàcia.
Se vei un cube troncat dins lo quadre Melencolia de Dürer. L'atomium de Brussèlas es un cube. En efècte, lo cube es un dels malhums possibles en cristallografia per l'argent, l'aur, lo Coire, lo platin, le diamant, la sal, e mai.


text:
Clavèu (arquitectura)
En arquitectura e en engenhariá civila, lo clavèu (var. clavèl) es una pèça trapezoïdala utilizada dins la construccion d'arcs e de vòutas. Pòt èsser de pèira, e mai de brica o, dins lei construccions modèrnas, de betum renforçat (armat o pretesat).
Cada clavèu desvia la fòrça de la carga vèrs lei costats, en la transmetent progressivament fins ai pèças verticalas (lei pèdrechs) dau pielon que supòrta l'arc o la vòuta. Lei clavèus deis arcs reparton lo pes eficaçament e tiran lo melhor partit de la resisténcia de la pèira a la pression, coma dins lo cas deis arcas d'un pònt.
A la fàcia superiora d'un clavèu se li ditz extradòs e a l'inferiora, intradòs; lei fàcias en contacte ambé lei clavèus vesins son lei liechs.
Entre lei clavèus, quauqueis uns an un nom especific:
- la clau es lo clavèu centrau, sovent decorat, plaçat adaut de l'arc o de la vòuta, e que se pausa en darrier, per « clavar »
- lei còntraclaus son lei dos clavèus vesins de la clau
- lei saumiers son lei dos clavèus inferiors, suportats per lei pèdrechs.


text:
Emily Ratajkowski
Emily Ratajkowski (Londres, 7 de junh de 1991) es una modèla e actritz americana d'origina anglesa e polonesa. Se faguèt conéisser a partir de sa participacion dins la vidèo de la cançon de Robin Thicke, Blurred Lines, qu'i apareguèt pitre nus. Son primièr grand ròtle foguèt dins lo film de David Fincher, Gone Girl en 2014.
Biografia[modificar | modificar la font]
Emily Ratajkowski nasquèt dins la capitala anglesa, Londres, en 1991 dins una familha d'intellectuals e artistas. Son paire es un artista polonés e sa maire una professora e escrivana anglesa. Demorèt pas gaire de temps en Anglatèrra e cresquèt mai que mai a Encinitas, una vila litorala de Califòrnia. Durant son enfància e adolescéncia visquèt tanben dins divèrsas parts d'Euròpa, mai que mai a Bantry en Irlanda e a Malhòrca.
Comencèt sa carrièra de modèla quand aviá pas que 14 ans per Ford Models. A l'encòp contunhèt son escolaritat dins un collègi e licèu de San Diego e fasiá de desfiladas a Los Angeles. Faguèt puèi d'estudis artistics a l'UCLA durant un an mas abandonèt per seguir una carrièra a temps complet de modèla.
Pr'aquò foguèt sonque en 2013 que venguèt celèbra, subretot sus Internet, aprèp son aparicion, pitre nus, dins lo clip de la cançon "Blurred Lines" de Robin Thicke e tanben la censura de la vidèo. Sortiguèt puèi dins d'autras vidèos musicalas coma "Love Somebody" de Maroon 5. Venguèt gràcias a aquelas participacions una modèla per la marca Victoria's Secret.


text:
Joan Francés de La Peirosa
Joan Francés de la Peirosa (Jean François de Galaup, comte de La Pérouse en francés) (lo 23 d'agost de 1741 -1788 ?), nascut en Albigés al castelet del Ga a doas lègas d'Albi, foguèt un oficièr de marina e un explorador. L'expedicion maritima a l'entorn del mond, que comandèt, desapareguèt còrses e bens a Vanikoro, illas Salamon, en 1788.
Balhèt lo seu nom a un luòc de la banlèga de Sydney prèp d'ont abordèt en 1788 (La Perouse).
Somari
- 1 Biografia
- 2 Recèrca de las traças de l'expedicion
- 3 Centenari de la mòrt de La Peirosa
- 4 Òbras de La Peirosa
- 5 Nòtas e referéncias
- 6 Vesètz tanben
Biografia[modificar | modificar la font]
Origina[modificar | modificar la font]
Joan Francés de Galaup, eissit d'una familha albigesa que sa noblesa remonta a 1558, dintrèt als Gardes-marine a 15 ans, lo 19 de novembre de 1756, apondèt al seu lo nom de La Peirosa, aquel d'una tèrra recebuda de son paire. Foguèt encoratjat per un de sos parents, lo marqués Clamenç de Tafanèl de la Jonquièra. Pendent sos estudis a Brèst, s'engatgèt a l'edat de 17 ans dins los conflictes maritims de la Guèrra de Sèt Ans contra la Grand Bretanha al larg de l'America del Nòrd, en particular a Tèrra Nòva e sus Sant Laurenç amb son cosin Clément puèi amb lo cavalièr de Ternay, que vendrà lo seu vertadièr tutor.
La Marina[modificar | modificar la font]
A 15 ans, dintrèt dins la marina. A 18 ans, foguèt ferit e presonièr pendent la batalha dels Cardinals, prèp de Quiberon, entre lo marescal Hubert de Brienne de Conflans e l'amiral Edward Hawke. En setembre de 1763, Bidé de Chézac prenguèt amb el qualques gardas de la marina, entre los quals La Peirosa, per menar de Lorient a Brèst lo vaissèl nòu Les Six Corps
Foguèt encargat de dos viatges a las Índias coma comandant de la Seine. A l'illa de França, encontrèt la seuna futura femna, Eléonore Broudou, filha d'un armador nantés, devengut administrator de la marina.
Entremièg catòrze ans de patz, de 1764 a 1778, naviguèt dins l'Atlantic e dins l'ocean Indian, primièr en qualitat de simple oficièr, puèi coma comandant de mai d'una nau del rei.
La Guèrra d'Independéncia Americana[modificar | modificar la font]
Dintrat en França en 1777, foguèt nomenat lòctenent de vaissèl e obtenguèt la crotz de Sant Loís pr'amor que salvèt Mahé dels assaliors indians.
A la represa de las ostilitats (en 1778), recebèt lo comandament de la fregata l'Amazone, e se distinguèt dins l'escadra del comte d'Estanh per la presa d'una fregata britanica, l'Ariel.
Participèt dempuèi a la Guèrra d'Independéncia dels Estats Units d'America e als combats contra los Britanics de las Antilhas fins a Labrador, ont demostrèt sa valor maritima e militara en capturant dos fòrts britanics. En 1779, venguèt francmaçon[1].
La Baia d'Hudson[modificar | modificar la font]
Aquela expedicion faguèt pas dins lo temps una granda sensacion, a causa de son pauc d'importància ; mas desvolopèt los talents de la Peirosa, e lo faguèt conéisser coma oficièr capable de capitar una campanha de descobèrtas. Veniá de percórrer d'encontradas pauc conegudas, aviá agut de subremontar, dins un espaci fòrça restrench, gaireben totes los dangièrs que la navigacion pòt encontrar dins tota l'estenduda del glòbe.
Nomenat capitani de vaissèl a 39 ans, se maridèt religiosament amb Eléonore Broudou en 1783, contra l'avís del paire, e l'installèt as Albi.
L'expedicion[modificar | modificar la font]
Aprèp lo Tractat de París (1783), foguèt causit per lo marqués de Castries, ministre de la Marina e per Loís XVI de França per dirigir una expedicion a l'entorn del mond per completar las descobèrtas de James Cook dins l'ocean Pacific.[2] Aprèp un long viatge fins a Austràlia, l'expedicion maritima desapareguèt còrs e bens a Vanikoro, illas Salamon, en 1788.
En 1844, la vila d'Albi, patria de l'illustre e desfortunat navigador, elevèt una estatua de bronze en omenatge a la Peirosa.
Recèrca de las traças de l'expedicion[modificar | modificar la font]
D'Entrecastèus[modificar | modificar la font]
Una expedicion partiguèt a sa recèrca en setembre de 1791. Dirigida per l'amiral d'Entrecastèus, partiguèt de Brèst lo 28 de setembre amb doas fregatas, La Recherche e L'Espérance. Atenguèt l'illa dels Pins lo 16 de junh de 1792 ; puèi lo 19 de mai de 1793, l'expedicion descobriguèt una illa novèla que d'Entrecastèus bategèt l'illa de La Recèrca. Mas foguèt sus aquela illa (tanben nomenada Vanikoro) que los subrevivents de l'expedicion La Peirosa trobèron refugi. E l'expedicion perseguiguèt sa rota cap a Surabaya sens jamai arribar.
De bruches[modificar | modificar la font]
De temps a autres, de bruches alucavan lusors d'espèr, e una de las declaracions qu'aguèt lo mai de restontiment foguèt aquela que faguèt, en 1793, lo Britanic George Bowen, capitani de la nau l'Albemarle, davant las autoritats de Morlaix. Aquel oficièr pretendèt d'aver vist, dins la nuèch del 30 de decembre de 1791, sus la còsta de la Georgia Austràla, de tròces de vaissèl, de filats de man d'òbra europèa.
D'autres bruches coma aquel se succediguèron gaireben d'annada en annada, mas foguèron tròp pauc fondats per meritar l'atencion.
Dumont d'Urville[modificar | modificar la font]
Enfin, a la fin de 1825, un oficièr britanic espandiguèt dins lo public las particularitats seguentas. Segon un capitani american auriá descobèrt un grop d'illas ben pobladas e entornadas d'estèus, comuniquèt amb eles, e aviá vist entre las lors mans una crotz de Sant Loís e de medalhas coma las de la Peirosa.
D'Urville partiguèt de Tolon le 25 d'abril.
Dumont d'Urville reconeguèt aprèp l'explorator britanic Peter Dillon, dins l'illa de Vanikoro lo luòc possible del naufragi e de la mòrt de Joan Francés de La Peirosa. Retirèt dels coralhs ancoras, de peirièrs qu'avián apartengut a l'Astrolabe mai totjorn pas de traça de la Boussole.
Peter Dillon[modificar | modificar la font]
En 1826-1827 Peter Dillon descobriguèt las rèstas del naufragi Vanikoro, Illas Santa Cruz (Illas Salamon), al nòrd de Vanuatu. Descobriguèt la campana de l'Astrolabe (la segonda nau comandada per Fleuriot de Langle) e peirièrs de bronze conservats pels abitants. Mas de la Boussole pas gaire de traça. Aprenguèt sus l'illa de Vanikoro « coma doas grandas naus s'encalèron per una nuèch de granda tempèsta : una auriá enfonzat, l'autra se seriá encalada e los subrevivents aurián pogut demorar sus un ponch de Vanikoro, nomenat Paiou. Cinc o sièis meses aprèp, de subrevivents serián tornats a bòrd d'un pichon batèl fabricat amb los tròces del grand. D'unes demorèron a Vanikoro, se mesclaràn pus tard als afrontaments dels indigènas. Lo darrièr dels subrevivents seriá mòrt pauc abans la venguda de Peter Dillon. »
Dins las annadas seguentas, dos autres exploradors franceses passèron per Vanikoro : Legoarant de Tromelin trobèt las ancoras e los canons que son depausats, dempuèi 1884, al pè del monument de La Peirosa as Albi.
Centenari de la mòrt de La Peirosa[modificar | modificar la font]
Las annadas 1960[modificar | modificar la font]
En junh de 1962, un cabussaire neozelandés fixat a Pòrt Vila acompanhèt Pierre Anthonioz dins son expedicion. Reece Dicombe prospectèt l'estèu a l'entorn del jaciment de l'Astrolabe e localizèt rapidament, per 15 mètres de fons, de formas d'ancoras e de canons preses dins lo coralh. Remontèt un salmon de plomb que pensa èsser de La Boussole.
En 1964, Reece Discombe tornèt e remontèt peirièrs, una carrèla de bronze e d'autres objèctes qu'una partida es expausada al Musèu d'Albi.
Las recèrcas de l'associacion Salamon[modificar | modificar la font]
L'Associacion Salomon es estada creada per levar lo mistèri sus la fin tragica de l'expedicion de La Peirosa. I aguèt sièis campanhas d'escavament: 1981, 1986, 1990, 2003 e 2005.
- 1981
Tres cents pèças sortiguèron de las aigas: de vaissèla, de moneda mas se sap pas se provenon de la Boussole o de l'Astrolabe.
- 1986
Identificacion de las doas epavas. L'Astrolabe s'encalèt sus un ròc prèp de la Boussole que s'esquincèt sus los estèus de Vanikoro.
- 1990
D'arqueològs temptèron de trobar a tèrra las traças d'un campament francés. Mas sens succès.
- 1999 e la mediatizacion
Campanha filmada per France 3 per l'emission Thalassa Le mystère de Vanikoro (lo 12 de genièr de 2001. Jean-Christophe Galipaud, arqueològ de l'IRD trobèt de pròvas de l'existéncia d'un camp dels subrevivents a tèrra sus la riba drecha del riu Lauwrence. En mar, se remontèt d'objèctes nombroses.
- 2003
Descobèrta de l'esqueleta d'un companhon de La Peirosa.
- 2005
Descobèrta d'un sextant portant lo nom del fabricant «Mercier»; aquò confirma amb d'autres elements que lo comte de La Peirosa aviá naufragat en lo site de « La Faille » e aviá pas abordat dins l'illa...
- 2008
Expedicion entre lo 15 de setembre e lo 15 d'octobre.
Naus de La Peirosa[modificar | modificar la font]
Òbras de La Peirosa[modificar | modificar la font]
- Jean-François de La Pérouse, Voyage autour du monde sur l’Astrolabe et la Boussole, Paris : La Découverte / Poche, 2005. (ISBN 2-70712-782-5)
- (en) Voyage Round the World; Performed in the Years 1785, 1786, 1787, and 1788, by the Boussole and Astrolabe chapitres VI à XII - Volume 2 chapitre XVI
- Carte D'Une Partie Du Grand Océan à l'E et S.E. de la Nouvelle Guinée pour l'intelligence du Voyage de la Frégate Espagnole la Princesa commandée par D. Francisco Antonio Maurelle en 1781 Paris 1789
- Carte du Grand Océan ou Mer du Sud dressée pour la relation du voyage de decouvertes faites par les frégates françaises la Boussole et l'Astrolabe dans les années 1785, 86, 87 et 88
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Franc-maçons célèbres.
- ↑ Robert J. King, "William Bolts and the Austrian Origins of the Lapérouse Expedition", Terrae Incognitae, vol.40, 2008, pp.1-28.
Vesètz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Sa généalogie sur le site geneanet samlap
- Le nouveau site de l'association Lapérouse Albi-France
- Détails sur l'expédition et l'équipage
- Site des amis du musée Lapérouse
- Maouna, 11 décembre 1787, la mort de Robert de Lamanon
- Opération Lapérouse 2005
- Opération Vanikoro 2008 - Blog d'actualités sur le navigateur Lapérouse


text:
1786
Aquesta pagina concernís l'an 1786 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Prússia[modificar | modificar la font]
Mòrt de Frederic II que foguèt remplaçat per Frederic Guilhèm II.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
L'annada foguèt marcada per una insureccion de Formosa après la descubèrta e la repression d'un complòt anti-Qing per lo governador de l'illa. Pasmens, la societat secrèta a l'origina dau complòt aviá gardat de fòrças importantas e poguèt organizar una revòuta que prenguèt lo contraròtle dau sud de l'illa. En reaccion, lo govèrn mandèt una fòrça de 10 000 òmes per restablir l'òrdre.
Japon[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Granda Famina de Tenmei que tuèt entre 200 000 e 900 000 abitants de 1782 a 1787. En parallèl, mòrt dau shogun Tokugawa Ieharu (17 de setembre) que foguèt remplaçat per Tokugawa Ienari (1786-1837).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 25 de març - Giovanni Battista Amici, astronòm italian (m. 1863)
- 27 d'agost - José Joaquín Prieto Vial, president de Chile (m. 1854)
- 29 de setembre - Guadalupe Victoria, president de Mexic (m. 1843)
- 26 de novembre - José María Queipo de Llano, primièr ministre d'Espanha (m. 1843)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 4 de genièr - Moses Mendelssohn, filosòf judiu alemand (n. 1729)
- 21 de mai - Carl Wilhelm Scheele, quimista suedés (n. 1742)
- 25 de mai - Rei Pèire III de Portugal (n. 1717)


text:
Musèu Reina Sofia
Lo Musèu Nacional Centre d'Art Reina Sofia (MNCARS o lo Musèu Reina Sofia) es lo musèu d'art contemporanèu (presenta l'art dempuèi 1900 dusca uèi) de Madrid. Foguèt inaugurat a Madrid en 1992 e es nomenat en onor de la Reina Sofia, la femna del rei d'Espanha Joan Carles I d'Espanha. Amb lo Musèu del Prado e lo Musèu Thyssen-Bornemisza es l'un dels tres grands musèus de Madrid.
Dins lo Musèu Reina Sofia, i a d'òbras de Pablo Picasso (dont lo famós Guernica), de Salvador Dalí, de Juan Gris, de Joan Miró, d'Antoni Tàpies, de Miquel Barceló, de Vasily Kandinsky, de Fernand Léger, de Mark Rothko, de Francis Bacon, d'Henry Moore, d'Ouka Lele, de Luis Gordillo, de Pablo Gargallo, o d'Eduardo Chillida.


text:
Rènnas del Castèl
Rènnas del Castèl[1] (Rennes-le-Château en francés) es una comuna d'Occitània, en Lengadòc, dins lo parçan de Rasés (e dins lo departament d'Aude, l'arrondiment de Limós e lo canton de Coisan). Sa populacion es de 115 abitants.
Es al som d’un puèg, près de Coisan, e s’i arriba per una estrada segondària en pujada. La superfícia de la comuna es de 1470 ha, e se tròba a una altitud de 435 m.
Dempuèi lo limit del vilatge, près de la Torre Magdala, se gaudís d'un panorama esplendid de tota la val. Lo vilatge ten una glèisa notabla dedicada a santa Magdalena, amb un demòni a l’entrada e una estatua amb clòsca de mòrt. La ciutat se coneissiá dins l'Edat Antica coma Rhedae, Castellum Redae (vèrs l'an 1000), Redes, Castrum Rades, Reddae, Castel de Redas (vèrs 1130), Rehennas (sègles XV e XVI), afrancesat en Rennes (1778).
A Rènnas del Castèl an trobat qualques rèstas preïstoricas e romanas. Se pensa que foguèt la darrièra capitala del reialme visigòt quand los sarrasins ja avián conquerit tota Tarraconesa e gaireben tota Septimània, e se crei qu'aquí s'amaguèt lo tresaur visigòt que pas jamai s’es trobat mas qu'a donat pè a de legendas e a la preséncia de cercaires de tresaurs dins la vila. Se l’identifica amb la ciutat de Rhedae, capitala del comtat de Rasés, que son istòria se confond amb ela. Quand lo comtat despareguèt, la vila perdèt d'importància e uèi es un vilatjon pichòt que viu del torisme e de l’agricultura.
Somari
Demografia[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ La forma Rènnas (saique la cal escriure Rètnas?) es atestada en occitan amb la pronóncia [ˈrrɛnnɔs] (es notada "Rènnos" a la francesa dins: Abat SAVARTÉS [1912] = Abbé SABARTHÈS, Dictionnaire topographique du département de l'Aude; reedicion 1997, Nimes: Lacour).
.


text:
Dommartin-le-Franc
Dommartin-le-Franc es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge a situat en la vallée de la Blaise, un afluent de la Marna.
Los localités los mai prèps son Vila-en-Blaisois, Courcelles-sus-Blaise e Morancourt.
Lo Parc natural regional del bòsc d'Orient se tròba a una trentena de quilomètres.
Le village est situé dans la vallée de la Blaise, un affluent de la Marne.
Les localités les plus proches sont Ville-en-Blaisois, Courcelles-sur-Blaise et Morancourt.
Le Parc naturel régional de la forêt d'Orient se trouve à une trentaine de kilomètres.


text:
Arkansas
Arkansas es un estat del sud dels Estats Units d’America. Sa capitala e mai granda vila es Little Rock, situada al centre del territòri. Amb una populacion de 2915918 abitants en 2010 e una superfícia de 137 732 km2, l'Estat es lo 32en estat mai poblat e lo 29en mai vast del país. Arkansas confronta sièis Estats : Oklahoma a l'oèst, Missorí al nòrd, Tennessee e Mississipí a l'èst e Tèxas e Loïsiana al sud. Es devesit en 75 comtats. Escaissat The Natural State, l'estat presenta de paisatges variats : de cadenas de sèrras coma los Monts Ozarks o las Montanhas Oachita ; al sud, de bòsques nomenats Timberlands de l'Arkansas ; a l'èst, las planas del riu Mississipí e del Dèlta d'Arkansas.


text:
Mon grand-pair entret dins la resistença en quaranta-dos. Quo es entau que se trapet la tuberculosa. Fuguet de totas las batalhas de la fin de la guerra, jurc’a la sacha de Royan. Viviá a la dura, coma sos camaradas, durmant mai sovent per terra que dins un liech.
A la fin de la guerra, n’òm li perpauset de signar per anar en Indòchina. Volguet pas. La guerra, quo era pas a vita. Quo era chabat per eu. Se’n tornet trobar sa femna e sa filha.
Disiá que podiá pus durmir dins un liech. Que podiá pus. Qu’aviá pus la bituda. Que quo era tròp mofle. ‘Laidonc durmiá un temps sus la taula de la cosina. Nonmas envertolhat d’una cuberta.
Mas sa guerra era pas completament chabada. Una guerra, quò pòt pas s'obludar. Subretot per un òme doç coma eu. Quilhs tres ans marqueren lo restant de sa vita. Passerem pas una diumenchada sens auvir contar sas istòrias de resistença.
Au mitan de las annadas seissanta-dietz, mon grand-pair tornet passar dos jorns coijat sus la taula de la cosina. Dins sa caissa. Sa guerra era chabada.
Gilbert Borgés


text:
Jòcs Olimpics d'estiu de 1896
Los primièrs Jòcs Olimpics d'estiu de l'èra modèrna (Jòcs de la Ièra Olimpiada) se debanèron dins la capitala de Grècia, Atenas, del 5 al 15 d'abril de 1896.
Somari
- 1 Genèsi
- 2 Delegacions
- 3 Debanar
- 4 Espets e endevenenças
- 5 Programa
- 6 Medalhièr general
- 7 Bibliografia
- 8 Vejatz tanben
- 9 Ligams extèrnes
- 10 Ligams videografics
- 11 Nòtas e referéncias
Genèsi[modificar | modificar la font]
Delegacions[modificar | modificar la font]
14 equipas per 241 atlètas: aicí la chifra istorica dels bels primièrs Jòcs Olimpics de l'Èra Modèrna...
Debanar[modificar | modificar la font]
Espets e endevenenças[modificar | modificar la font]
Programa[modificar | modificar la font]
espòrts & espròvas[modificar | modificar la font]
Alterofilia[modificar | modificar la font]
Atletisme[modificar | modificar la font]
-
-
- veire article detalhat Atenas 1896 - Atletisme
-
Ciclisme[modificar | modificar la font]
Escrima[modificar | modificar la font]
Gimnastica[modificar | modificar la font]
Lucha[modificar | modificar la font]
Natacion[modificar | modificar la font]
Tennis[modificar | modificar la font]
Tir[modificar | modificar la font]
autres espòrts[modificar | modificar la font]
Medalhièr general[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
-
- sus YouTube... mai de 186 documents subre Atenas 1896 en picar coma clau Olympic Games 1896
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Provèrbi
Un provèrbi (o encara repervèri, arrepervèri, revitèri, arreproèr) es una formula brèva que conten un ensenhament moral o una vertat d'experiéncia que se considèra bona de remembrar. La maxima, la senténcia, l'aforisme, lo dich, la paremia e l'apoftègma son de concèptes pròches del provèrbi. Miguel de Cervantes ne fa aquela definicion: (...) son de senténcias brèvas, tiradas de l'experiéncia e de l'especulacion de nòstres sabents ancians (Don Quichòte: segonda partida, capítol LXVII).
Son de senténcias abitualament anonimas. Ça que la, fòrça expressions literàrias e d'autras culturas son tanben vengudas far partida del recuèlh popular. I a de provèrbis venent de l'experiéncia collectiva coma espècia al long del temps, amb de tèmas coma la meteorologia o lo destin invariable e fatalista de l'existéncia.
Lor estructura es generalament rimada e se servisson de figuras literàrias (antitèsi, ellipsi o parallelisme) per facilitar lor continuitat orala. L'estudi dels provèrbis s'apèla paremiologia.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- La bugada provençala, onte cadun i a panochon  . J. Roize, Ais, 1649. [recuèlh de provèrbis]


text:
Jacques de Liniers
Jacques Antoine Marie de Liniers et Bremond mei conegut com Jacques de Liniers o, en castelhan com Santiago de Liniers (Niòrt, lo 25 de julhet de 1753 – Cabeza de Tigre — província de Córdoba) que ho un nòble francés qui prohèitè deu Pacte de Familha enter las dinastias Borbon de França e Espanha entà har ua carrièra militara dens aqueste segon país.
Après aver servit dens l'Ancian Monde, que ho mandat a Buenos Aires en 1788.
Que s'illustrè militarament dens la dehensa de Buenos Aires contra las Invasions anglesas de l'arriu de la Plata de 1806 (çò qui causè que lo pòble lo causesse com navèth vicerrei en remplaçament de Sobremonte jutjat cobard) e 1807. Arron, lo rei d'Espanha que'u confirmore com vicerrei. Qu'aquesó tanben lo títol de comte de Buenos Aires.
Totun, que ho remplaçat per Baltazar Hidalgo de Cisneros per'mor la soa nacionalitat francesa que'u hasèva sospeitós en aquestas tempsadas qui França e ocupava Espanha.
Feau a Espanha a maugrat de tot, que's resití contra la Purmera Junta gessida de la Revolucion de Mai de 1810 qui'u he fesilhar. La soa familha que he cambiar lo son títol de comte de Buenos Aires en comte de la Leiautat.
Uèi lo dia un quartièr de Buenos Aires que s'apera Liniers.
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (es) Gonzalo Demaría,Diego Molina de Castro, « Historia Genealógica de los Virreyes del Río de la Plata », Buenos Aires, Junta Sabatina de Especialidades Históricas, 2001, p.322-325 ISBN 987-1042-01-9


text:
Tractat establissent una Constitucion Europèa
Lo Tractat estalissent una Constitucion per Euròpa èra una prepausa de tractat constitucional per l'Union Europèa. L'objectiu fondamental èra de substituir l'ensems dels tractats ja existissents que constituisson Euròpa. Mas lo projècte facassèt sens capitar l'etapa de la ratificacion.
Lo 18 de julhet de 2003 la Convencion pel futur d'Europa presidida per Valèri Giscard d'Estanh publiquèt l'esbòç de la constitucion [1]. Lo 29 d'octobre de 2004 foguèt signada a Roma (Itàlia) pels caps d'estat de l'UE.
Somari
Objectius[modificar | modificar la font]
Els objectius principals de la Constitucion èran:
- Simplificar l'ensems dels tractats e protocols contituissent l'Union Europèa.
- Melhorar e poderar los mecanismes de presa de decions per una Union Europèa alargada.
- Aumentar lo sentiment d'apertinénça europèa dels ciutadans e ciutadanas dels estats membres.
Estructura del Tractat Constitucional[modificar | modificar la font]
Lo Tractat Constitucional contiá las seguentas partidas:
- Preambul
- Partida I: definicion de la Union Europèa.
- Partida II: Carta de Drechs Fondamentals.
- Partida III: politicas e foncionament de l'Union.
- Partida IV: disposicions generals a clausulas finalas.
- Annèxes
- Protocols
- Declaracions
Processus de ratificacion[modificar | modificar la font]
La Constitucion, un còp acceptada pels 25 caps d'estat dels païses membres, foguèt signada dins un acte cerimonial lo 29 d'octobre de 2004 a Roma. Mas abans de dintrar en vigor devía èsser ratificada per cada estat membre. Aquel processus qu'auriá degut se conclòure lo 31 d'octobre de 2006 foguèt remandat sine die pel Conselh Europèu en junh de 2005 aprèp lo vòte negatiu de França e dels Païses Basses.
Qualques partidas e idèas d'aquel tractat tornèron èsser presas dins lo Tractat de Lisbona


text:
PHP
PHP es un lengatge de programacion interpretat que s'utiliza per generar paginas web de forma dinamica. S'executa al servidor, per aquel motiu al navigador web lo li arriba ja la pagina en format HTML, podent pas ne visualizar lo còdi php. Malgrat qu'es mens popular, pòt tanben s'utilizar per generar interfícies de comandas e d'aplicacions executables amb interfície grafica. Dispausa de versions tant per Windows com per GNU/Linux, aital coma d'autras.
PHP se distribuissi jos la licéncia PHP, que la Free Software Foundation qualifica coma logicial liure. Las siglas son un acronim recursiva de PHP: Hipertext Preprocessor, malgrat que originalment èran las siglas de Personal Home Page Tools.


text:
23
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 23 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman[modificar | modificar la font]
Mòrt de Julius Caesar Drusus qu'èra lo fiu e l'eiretier de Tibèri. Foguèt empoisonat per sa frema Livilla qu'aviá una relacion amorosa ambé lo prefècte dau pretòri Sejan. Pasmens, coma per la mòrt de Germanicus en 19, lo pòble sospichèt sensa fondament l'emperaire Tibèri d'èsser l'instigador de l'assassinat. Per remplaçar son eiretier disparegut, Tibèri prepausèt lei fius de Germanicus. De mai, prefondament tocat per la mòrt de son fiu, acomencèt de laissar la gestion deis afaires quotidians a son prefècte dau pretòri Sejan. Fòrça ambiciós e capable, lo prefècte anava prendre mai e mai d'influéncias, luchar per eliminar leis eiretiers novèus e assaiar de conquistar lo poder imperiau.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Batalha de Kunyang entre lei fòrças imperialas e aquelei de la revòuta Chimei. S'acabèt per la desfacha de l'armada imperiala que se dispersèt. Wang Meng deguèt se retirar dins la capitala onte foguèt atacat per lei Chimei e per una revòuta suplementària deis abitants. Foguèt finalament assassinat dins son palais marcant la fin de la dinastia Xin. Lo clan Liu, mèstre de la capitala, installèt Geng Shidi (23-25) coma emperaire fantòche. Pasmens, son autoritat s'estendèt gaire en fòra de la capitala car, dins lei províncias, lei generaus e lei caps d'insureccions paisanas assaièron de conquistar lo poder per seis interès pròpris.


text:
Substrat (bioquimia)
En bioquimia, un substrat es una molecula sus la quela agís un enzim.
Los enzims catalizan de reaccions quimicas qu'implican un substrat o de substrats. Lo substrat se jonh al sit actiu de l'enzim, e se forma un complèxe enzim-substrat. Lo substrat per accion de l'enzim es transformat en produch e es liberat del sit actiu, en demorant liure per recebre d'autre substrat.
L'eqüacion generala es la seguenta:
E S ⇌ ES → EP ⇌ E P
A on E = enzim, S = substrat(s), P = produch(s) Notatz que sonque lo pas del mièg es irreversible.
Mejançant lo creissement de la concentracion de substrat, la velocitat de la reaccion aumentarà a causa de l'aumentacion de la probabilitat de formacion de complèxes enzim-substrat. Aquò arribarà fins qu'ajan pas mai d'enzim disponible per la formacion de complèxes enzim-substrat, çò que correspond a un ponch en que la velocitat aumenta pas mai. Los enzims constituisson lo factor limitant.


text:
Maiòta
Maiòta (Mayotte en francés) es una collectivitat territoriala unica francesa situada dins lo nòrd de l'Ocean Indian.
La capitala n’es Mamodzo.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo 4 d'abril de 2011, Maiòta ven una collectivitat territoriala unica qu’es a l’encòp un departament d'otramar e una region. Lo conselh general e son president fan tanben al conselh regional e al president de region. L’estatut de collectivitat territoriala unica serà tanben lo de Martinica e de Guaiana a partir de 2015.
Politica[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Maiòta se compausa de mai d’una illa e illòts cobèrts d’una vegetacion abondosa. Las pus grandas son las doas illas de « Grande terre » - « Tèrra Granda » - e Pamandzi (o « Petite Terre » - « Tèrra Pichona ») environadas d’un lagon d'1100 km² (un dels mai grands del mond).
Aquestas illas son, del punt de vista de la geologia, las pus ancianas de l'archipèla de Las Comòras. La mai vièlha es Maiòta al sud-èst, la mai recenta es « La Grande Comore » - Comòra Granda al nòrd-oèst.
Economia[modificar | modificar la font]
Cultura[modificar | modificar la font]
Divisions administrativas[modificar | modificar la font]
Maiòta es partida en 17 comunas e 19 cantons. Cadun d'aquestes cantons correspond a una de las comunas. Per excepcion, Mamodzo es partida en tres cantons. Las comunas mai pobladas son Dzaodzi, Congo e Mamodzo.


text:
-157
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -157 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Mòrt de l'emperaire Han Wendi que foguèt remplaçat per son fiu Han Jingdi. Avans de morir, Han Wendi ordonèt de redurre lo periòde de dòu au sen de l'Empèri a solament tres jorns, çò que permetèt de plus blocar lo país durant de periòdes lòngs. L'emperaire novèu contunièt la politica progressista de son paire.


text:
1031
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1031 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Comtat de Provença[modificar | modificar la font]
Novèla campanha de l'armada dau còmte de Provença còntra la senhoriá de Fòs que refusava totjorn d'acceptar son autoritat. La region a l'entorn de Fòs foguèt pilhada mai lei senhors de Fòs contunièron de refusar la senhoriá dei còmtes.
França[modificar | modificar la font]
Romavatge dau rèi Robèrt II dins lei fèus dau sud de son reiaume. L'acuèlh dei senhors occitans (Guilhèm V d'Aquitània e Guilhèm III de Tolosa) foguèt polit mai acceptèron ges d'autoritat reiala sus lei sieus fèus[1].
Après son retorn, lo rèi Robèrt II moriguèt lo 20 de julhet a Melun. Foguèt remplaçat per son fiu Enric Ièr. Aquò entraïnèt la revòuta de la rèine Constància, fòrça ostil, au rèi novèu e marquèt lo començament d'una guèrra civila qu'anava se generalizar a la mitat nòrd dau reiaume. Menaçat per leis insurgents, Enric deguèt se retirar dins lo Ducat de Normandia onte trobèt lo sostèn de Robèrt lo Magnific.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Califat de Còrdoa[modificar | modificar la font]
Data retenguda per l'esclatament e la disparicion dau Califat fòrça afeblit dempuei 1002 per divèrsei guèrras civilas.
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Lo duc d'Aquitània considerava lo rèi francés coma una nullitat.


text:
Solid
Un solid es un estat de la matèria ont las fòrças interatomicas o intermolecularas entre los diferents atòms o moleculas d'una substància son tant fòrtas que la substància adòpta ua forma e un volum fixe. Es considerat coma lo tresen estat de la matèria: solid, liquid, gas, plasma
Es un estat de la matèria que se caracteriza per un volum e forma definida; un solid se resistís a la deformació, a cambiar la siá forma e volum; e a la dilatació e a la compressió. Lo solid es un estat de la matèria que las moleculas que la compausan, a causa de las fòrças de coesion, an un movement entre se fòrça restringit, limitat a una vibracion a l'entorn d'una posicion d'equilibri fix. Quand un solid es format de moleculas repartidas regularament en l'espaci, de sòrta qu'es possible de definir un vector constant que permet de passar d'un ponch a un autre de anàleg, òm ditz que lo solid es un cristall o qu'es cristal·litzat (quand i a un cèrt òrdre, plan que i a pas una regularitat en la ret, òm parla de quasicristall). D'autras, mas, an lors compausants escampats aleatòriament per la massa que constituissi lo còrs e son nomenats amorfs, coma es lo cas del veire, la fusta, lo niló, èca. En fach, solament los còrsses cristallines son considerats solids en l'estudi d'aquel estat de agregació de la matèria, del temps que los amorfs son considerats liquids de grand viscositat.[1]
A escalièr microscòpica un solid presenta aquelas proprietats:
- Los àtoms o las moleculas que lo compausan son fòrça amassa e an una posicion relativa fixa en l'espaci, causa que contribuissi a la rigidesa del material. En mineralogia e cristal·lografia, l'estructura cristallina constituissi un posicionament espacial caracteristic dels àtoms de cada cristall. Un cristall es compausat per un ensems d'unitats que se repetisson en formant una ret tridimensional; aquelas unitats son formadas d'un ensems de àtoms en unas posicions determinadas. L'estructura del cristall e las siás simetries an un papièr principal en la determinacion de fòrça de las siás proprietats, coma las linhas de ruptura, l'estructura de la banda d'electrons o las proprietats opticas.
- Malgrat qu'en la fasa solida de la matèria los materials presentan una resisténcia a la deformació, s'òm i aplica força pro qualques unas de las siás proprietats pòdon èsser alteradas, en i causant una deformació permanenta.
- Pel fach que tota matèria a una cèrta quantitat d'energia cinètica, los àtoms, quitament en lo solid mai rígid, se mòvon leugièrament (vibratz), mas aquel movement es invisible a uèlh nus.
En fisica, l'estudi dels solids se nomena fisica de l'estat solid. Aiçò compren los materials semiconductors e lo fenomèn de la superconductivitat. La fisica de l'estat solid es una branca de la fisica de la matèria condensada.
La sciéncia dels materials s'ocupa principalament de las proprietats dels solids, coma la siá estructura e transformacions de fasa.
La quimia de l'estat solid s'especializa en la sintèsi de nòus materials.
Lo solid mai leugièr conegut es un material artificial, lo aerogel, qu'a una densitat de 1,9 mg/cm³, del temps que çò de mès de dens es un metal, lo osmi (Uas), qu'a una densitat de 22,6 g/cm³.[2] Las moleculas d'un solid an una granda coesion e adòptan de formas plan definidas.


text:
Dipnoi
Definicion[modificar | modificar la font]
Los dipnòus, que constituisson la sosclassa dels Dipnoi (en latin scientific), son de peisses sarcopterigians caracterizats per la preséncia de palmons foncionals en mai de las brànquias abitualas. Aqueles organs derivan d'estructuras primitivas qu'an evoluit cap a de botarigas nadadoiras dins las linhadas aqüaticas coma los actinopterigians o cap a de palmons foncionals dins las linhadas mai adaptadas a la vida terrèstra coma los dipnòus e los primièrs tetrapòdes.
Tanben son caracterizats per de placas dentàrias trissadoiras. Coma per los autres sarcopterigians, lors nadarèlas ventralas se ligan sus la cencha escapulara per un òs unic, anonciant los membres dels tetrapòdes.
Genres e espècias[modificar | modificar la font]
sosclassa Dipnoi
- superòrdre Ceratodontimorpha
- òrdre Ceratodontiformes
- familha Ceratodontidae
- genre Neoceratodus Castelnau, 1876
- espècia Neoceratodus forsteri (Krefft, 1870) —- dipnòus australians
- genre Neoceratodus Castelnau, 1876
- familha Ceratodontidae
- ordre Lepidosireniformes
- familha Lepidosirenidae
- genre Lepidosiren Fitzinger, 1837 —- dipnòus americans
- espècia Lepidosiren paradoxa Fitzinger, 1837
- genre Lepidosiren Fitzinger, 1837 —- dipnòus americans
- familha Protopteridae
- genre Protopterus Owen, 1839 —- dipnòus africans
- espècia Protopterus aethiopicus Heckel, 1851
- espècia Protopterus amphibius (Peters, 1844)
- espècia Protopterus annectens (Owen, 1839)
- espècia Protopterus dolloi Boulenger, 1900
- genre Protopterus Owen, 1839 —- dipnòus africans
- familha Lepidosirenidae
- òrdre Ceratodontiformes
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia ITIS : TSN 161039 sosclassa Dipnoi (en)
- Referéncia ITIS : TSN 649766 superòrdre Ceratodontimorpha (en)
- Referéncia AnimalDiversityWeb : sosclassa Dipnoi (en)
- Referéncia NCBI : sosclassa Dipnoi (en)
- Referéncia NCBI : superòrdre Ceratodontimorpha (en)
- ITIS 161036


text:
Eric lo Roge
Eric lo Roge (en noroèc Eiríkr Rauði) (de 950 a 1003 o de 940 a 1010) foguèt lo fondador del primièr poblament viking de Groenlàndia. Nomenat Eirikr Thorvaldson (Eiríkr Þorvaldsson), mai sos contemporanèus lo subrenomavan « Lo Roge » perque èra ros.
Þorvaldr Ásvaldsson, lo paire d'Eric, foguèt faidit de Norvègia per encausa d’un murtre, e s’installèt al nòrd-oèst d’Islàndia en 970. Eric menèt una expedicion sus las tèrras de Groenlàndia. Los primièrs colons son 450. Mai tard, atenhèron lo nombre de 3000, dins dos sites situats al fond del fjòrds de la còsta oèst. Eric demòrèt pagan, mai la seuna molhèr Þjóðhildr (Thiodhild), crestiana, faguèt bastir una glèisa que ne demòra encara de roïnas. Los colons s’organizèron politicament sul modèl islandés, mas l’evesque de Gardhar exerciguèt una autoritat morala e politica fins a la somission de Groenlàndia a la corona de Norvègia en 1261.
Victimas d’un refrejament del clima, e de las luchas amb los inuits o de la famina, los escandinaus desapareissèron de Groenlàndia a la fin del sègle XIV.


text:
Lagos (Nigèria)
Lagos es la ciutat pus poblada en Nigèria e la segonda pus poblada en Africa aprèp Lo Caire. L'airal metropolitan de Lagos es a l'ora d'ara lo 17en mai poblat al mond (7 937 932 ab. en 2006).
L'anciana capitala de Nigèria, Lagos es una enòrma metropòli que s'es desvolopada a partir d'illas coma Lagos Island, despartidas per de calancas, a la talvera del sud-oèst del lagon de Lagos pròche del grau, e protegidas de l'Ocean Atlantic per una longa benda de sabla coma la plaja de Bar Beach que s'espandis sus 100 km de l'èst a l'oèst del grau.
Dempuèi la debuta Lagos s'es espandit sus la tèrra fèrma a l'oèst del lagon e la ciutat inclutz Ikeja e Agege e ara atenh fins a 40 km al nòrd-oèst de l'illa de Lagos.


text:
Estève de Vinhòlas
Estève de Vinhòlas, mei conegut deu son chafre La Hira (Vinhòlas o Preishac[1], 1390 - Montalban, 11 de gener de 1443) que ho un òmi de guèrra gascon qui pelegè deu costat francés durant la Guèrra de Cent Ans. Que ho companhon d'armas de Joana d'Arc e qu'ensagè de la liberar arron que hosse presa per las òsts borguinhonas. A l'escadença d'aquesta operacion que ho pres peus anglés abans de s'escapar entà perseguir la guèrra.
Que ho nomat sénher de Montmorilhon.
A despart deu son hèit de guèrra e de la soa amistat dab Joana d'Arc e Joan Poton de Sentrailhas qu'ei destacat per la posteritat per duas autas causas : per aver pregat Diu de har per eth çò qu'avore hèit per Diu se hosse estat La Hira e se La Hira e hosse estat Diu, e tanben per'mor d'estar lo Vailet de còr dens lo jòc de cartas francés.


text:
Hendrik Lorentz naissèt a Arnhem, Guèldres, filh de Gerrit Frederik Lorentz (1822-1893), un botiguièr, e Geertruida van Ginkel (1826 - 1861). En 1862, après la mòrt de la siá maire, lo sieu paire se maridèt amb Luberta Hupkes. De 1866 a 1869, assistiguèt a l'escòla segondària de Arnhem e en 1870, capitèt los examens de lengas classicas qu'èran çò requisit fondamental per èsser admés a l'universitat.
Lorentz estudièt la fisica e las matematicas a l'universitat de Lèida. La prigonda influéncia qu'exerciguèt lo sieu professor d'astronomia Frederik Kaises lo portèt a venir fisician. Quand se licencièt, trabalhèt en donant de classas de matematicas a l'escòla segondària de Arnhem, en tot conciliar lo trabalh amb los sieus estudis a Lèida.
En 1875, Lorentz recebèt lo doctorat jos la direccion de Pieter Rijke amb la tèsi: "Sus la teoria de la reflexion e la refraccion de la lutz", que, rafinava la teoria electromagnetica de James Clerk Maxwell.
En 1881, Hendrik se maridèt amb Aletta Catharina Kaiser, neboda de Frederik Kaiser. Ela èra la filha de Johann Wilhelm Kaiser, director de l'escòla de gravadura d'Amsterdam, professor de l'escòla de bèlas arts e dessenhaire del primièr sagèl olandés (1852). Posteriorament Kaiser foguèt lo director de la Galariá Nacionala d'Amsterdam. La filha ainada del matrimòni entre Hendrik Lorentz e Aletta Kaiser, Geerturida Luberta Lorentz, venguèt tanben fisiciana.
En 1902 li foguèt concedit lo Prèmi Nobel de Fisica, amassa amb lo sieu discipol Pieter Zeeman, per la siá investigacion conjoncha sus l' influéncia del magnetisme dins la radiacion, a l'origina de la radiacion electromagnetica.
Lorentz venguèt director d'investigacion a l'Institut Teyler, de Haarlem, entre los ans 1923 e 1928, an de sa mòrt.


text:
Basacle
Lo Basacle es un sit toristic e istoric de Nauta Garona situat a Tolosa sus Garona (levada del Basacle).
Istòria[modificar | modificar la font]
De tot temps, los òmes an traversat Garona pel basacle, mena de ga accessible a pè. Lo tèrme ven del latin vadaculum que vòl dire « pichon ga ». Se tròba al punt d'alentiment del corrent, aprèp lo cambiament de direccion del flume. La nautor febla de las aigas permetèt la construccion del primièr pont sus Garona a Tolosa.
En 1190, amb l'autorizacion del comte Raimon V de Tolosa, una paissièra apelada tanben levada del Basacle foguèt construcha amb de molins novèls; lo finançament d'aqueste complèxe e mai los fraisses d'entretenement e de foncionament foguèron assegurats per una associacion de senhors.
Los beneficis èran repartits entre accionaris segon lo nombre de parts en lor possession; pauc a pauc aquelas parts s’escambiavan entre senhors sul mercat de Tolosa, lors corses variavan en foncion del rendement dels molins.
Lo Basacle venguèt atal la primièra societat per accions dins l'istòria del mond.
Es dempuèi 1888 que los molins del Bazacle venguèron progressivament productors d’electricitat e en 1946 proprietat d'EDF.
Actual[modificar | modificar la font]
Lo Basacle abrita totjorn una centrala idroelectrica en activitat dins una partida dels bastiments.
L'autra partida es doberta al public e se visita, dins la visita se veu tanben la passa de peisses
Lo Basacle aculhís tanben de mòstras temporàrias tot lo long de l'an segon los programas.
Galariá[modificar | modificar la font]
-
-
La levada vista del Pont dels Catalans


text:
Notoryctemorphia
Las Talpas masupialas (Notoryctemorphes, Notoryctidae o Notoryctes) son de mamifèrs marsupials que vivon dins los desèrts de l'Oèst australian.
Espècias[modificar | modificar la font]
L'unic genre d'aqueste òrdre de marsupial compren pas que doas espècias de talpas marsupialas : la talpa marsupiala del Sud (Notoryctes typhlops Thomas, 1920) o itjaritjari pels aborigèns e la talpa marsupiala del Nòrd (Notoryctes caurinus Stirling, 1889), tant pròchas que se pòdon pas destriar una de l'autra dins la natura.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Referéncias extèrnas[modificar | modificar la font]
Familha[modificar | modificar la font]
- Referéncia ITIS : TSN 552318 Notoryctidae Ogilby, 1892 (en)
- Referéncia AnimalDiversityWeb : Notoryctidae (en)
- Referéncia NCBI : Notoryctidae (en)


text:
1658
Aquesta pagina concernís l'an 1658 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra còntra Espanha e renovalament de l'aliança amb Anglatèrra. Lei Francés e leis Anglés ataquèron Dunquèrca. Lo 14 de junh, l'armada francesa capitèt d'infligir una desfacha dura ais Espanhòus a la batalha dei Dunas. Aquò permetèt d'ocupar Dunquèrca (23 de junh) que foguèt laissada ais Anglés (26 de junh). Aquela desfacha descoratjèt Espanha e la patz foguèt signada tre l'annada seguenta. Regardant leis afaires alemands, França jonhèt la Liga de Ren, grop format dei princes alemands opausats ai Habsborg.
Dins lo Reiaume, la decision per leis autoritats d'arrestar l'utilizacion deis ardits dins la region de Solonha i entraïnèt una insureccion importanta dicha Revòuta deis Esclopiers. D'efèct, utilizada dempuei lei trèbols de la Fonda, aquela moneda de coire representava la màger part de l'esparnha deis abitants e d'uneis aristocratas. Per reprimir lo movement, lo cardenau Mazarin mandèt una armada que deguèt menar de combats durs fins a la capitulacion deis insurgents en 1659.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Mogòl[modificar | modificar la font]
Victòria d'Aurangzeb còntra son paire e emperaire Shah Jahan que foguèt capturat e estremat a Agra puei còntra lei fòrças de son fraire ainat, e successor designat de son paire, Dara Shikoh. Après aquelei succès, Aurangzeb se proclamèt emperaire lo 31 de julhet.


text:
Calhan (Aude)
Calhan (Cailla en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Calhan ven del nom d'òme latin Callius ambe'l sufixe latin -anum (atestacion de 898 In villa Kalliano)[1]. Se tractariá donc de la propietat, la villa de Callius.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
2013 : 51 abitants
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984


text:
679
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 679 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
America[modificar | modificar la font]
Tikal[modificar | modificar la font]
Desfacha majora de Tikal còntra l'armada de Dos Pilas, belèu sostenguda per Calakmul, e disparicion possibla de Nuun Ujol Chaak.


text:
Traitesa
La traitesa es una circonstància agravanta de la responsabilitat criminala, generalament observada dins los delictes contra las personas. Se pòt trapar son origina luenchenca dins l'ordenament juridic de mantun país d'Euròpa.
Se considèra per traitesa lo fach de cometre un delicte "a traïson e a còp segur": "Es l'emplec de mejans, de biais o de manièras dins l'execucion del fach que tendon a assegurar lo delicte, sense risc per l'autor, d'accions que provengan de la defensa que pòsca far lo subjècte passiu o un tresen".
Dins los libres de doctrina penala classica, un dels exemples de traitesa es l'assassinat de Juli Cesar de las mans de Brut. Dins l'òbra de William Shakespeare, Juli Cesar, lo dictator pronóncia sas famosas darrièras paraulas a Brut: Tu quoque, Brute, fili mi (Tu tanben, Brut, filh mieu). Brut foguèt un dels principals ideològs e actors de l'assassinat, pr'amor que sabiá que Juli Cesar li confiariá, son filh adoptiu.


text:
De qué son aqueles imatges poirits ? Es un omenatge a un grop occitan. Per ieu l'un dels mai grands que i agèt :Tric Trac. Los mai joves coneissètz pas aquel a desaparegut mas dins las nòstras memòrias es totjorn viu. Aquest matin en recaptant dins ma cambra (m'arriba de còps) ai trobat los dos albums del grop e vertadièrament me regali de tornar escotar. De rock agricòl Made in Arieja, mai qu'n grop, un mite.
Ieu fau lo sòmi de veire un jorn un "best of" Tric Trac.
Lèu metrai en linha de tròces d'aquel grop e los que coneisson, pensi que ne ploraràn, los ancians tanben.
Remember : "J'suis un paysan et j'en suis fier / j'pisse au bord des champs, dans les bruyères / et quoique je fasse y a rien à faire / j'serai toujours un gars de la ferme".


text:
Colomba de la patz
La colomba de la patz es un emblèma que representa la patz amb una colomba e un ram d'olivièr al bèc. Lo simbòl s'enrasiga dins la cultura mediterranèa, mejans las tradicions josièva, cristiana e islàmica e la cultura grecoromana. La quita branca d'olivièr, coma simbòl de la victòria e de la patz que li succedís, se tròba èsser un motiu allegoric e contunha d'esser utilizat dins las arts e dins lo logotipe de qualques d'organizacions pacifistas.
Somari
Originas[modificar | modificar la font]
La legenda biblica[modificar | modificar la font]
L'origina biblica del motiu es la legenda del deluvi universal e de l'Arca de Noè contada dins lo libre de la Genèsi.[1] Segon la legenda, al començament dels temps, lo mal dels òmes provoquèt la colèra de Dieu, que decidiguèt d'exterminar gaireben tota la vida sus la tèrra, levat los animals e la familha de Noè, la sola que Li auriá mostrat fidelitat. Dieu advertiguèt Noè que bastigue una arca per preservar de la destruccion la seuna familha e un parelh de cada animal pur. Alara Dieu faguèt plóure tan sus la Tèrra que demorèron cobèrtas totas las montannhas e moriguèron totes los animals e los èssers umans qu'èran pas dins l'arca de Noè.
Aprés de quaranta jorns Noè obriguèt una fenèstra de l'arca e daissèt s'enlairar una colomba perque verifiqua en quinas condicions demorava la tèrra après l'eveniment. Acabats sèt jorns, tornèt la colomba, portant al seu bèc una branca verda d'olivièr, çò que significava que l'inondacion ja aviá passat e que los arbres començavan a créisser. La colomba e la branca èran lo senhal de que lo Dieu biblic èra en patz amb l'umanitat, e que alara podavan desbarcar, A la fin del recit, Dieu creèt l'Arc de Sant Martin coma simbòl del tractat de patz entre El e l'òme, coma pròva del seu compromés que jamai tornarà a destruir la tèrra.[1]
La branca d'olivièr dins la tradicion grecoromana[modificar | modificar la font]
D'un autre costat, la tradicion grèga tanben considèra las brancas d'olivièr coma simbòl de patz. La planta èra considerada sagrada de l'anciana divessa de la saviesa, Atena. Dins la mitologia grèga, Atena combatèt amb Poseidon per la ciutat d'Atenas. Poseidon creèt una font d'aiga e Atena plantèt un olivièr a costat de la font. La cort divina decidiguèt qu'Atena aviá guanhat perque agradèt la dona melhora per la ciutat.[2] Èra un dels atributs d'Eirenèa, la divesa de la patz.[3][4] Tanben èra estampada sus las monedas de l'Empèri Roman.[5] L'escrivan latin Virgili associava l' oliva grassa amb la divessa Pax, l'equivalent roman d'Eirenèa, e utiliza la branca d'olivièr coma simbòl de patz dins l'Eneïda.[6][3][7]
La colomba de patz dins las arts[modificar | modificar la font]
- Per la seuna seria de dessenhs de colombas, al segle XX, l'artista Pablo Picasso, contribuguèt a far reviure aquel simbòl. Una de las seunas colombas serviguèt per una aficha del Congrés Mondial pe la Patz en 1949, après de la Segonda Guèrra Mondiala.[8]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 (ca)«Dieu castiga los òmes amb lo deluvi (Gn. 6,5-9,17)», La Bíblia / version dels tèxtes ooriginals e notas pels monges de Montserrat
- ↑ (en)Robert Graves, The Greek Myths, Penguin, 1960, sec.16.c
- ↑ 3,0 3,1 (en)Theoi Greek Mythology
- ↑ (en)Kathleen N. Daly and Marian Rengel, Greek and Roman Mythology A to Z, New York: Chelsea House, 2009
- ↑ (en)Michael J. Covili, «Coins of Roman Egypt: Eirene», 2001, 2006, «Monedas romanas de l'Egipte anciana»
- ↑ (ca)Virgili, Els IV Llibres de les Geòrgiques de Publi Virgili Maró, traducció en vers per Mn. Llorenç Riber i Campins, Barcelona, Institut d'Estudis Catalans, pagina 54
- ↑ (en)Great Seal
- ↑ (fr)Robert Maillard e Frank Elgar, Picasso: étude de l'œuvre et étude biographique París, Fernand Hazan, 1955, pagina 3


text:
Youri Gagarine
Youri Alexeyevitch Gagarine (en russo Ю́pий AлekcéeBич ГarápиH, prononcé [ˈjʉrʲɪj ɐlʲɪˈksʲejɪvʲɪt͡ɕ ɡɐˈɡarʲɪn]), nèssu en Russie lo 9 de Mârs de 1934 et môrt lo 27 de Mârs 1968 dens lo chach·e de son avion, de nacionalitâ soviètica est lo premiér homo a avêr rèalisâ un vôl dens l’èspaço, lo 12 d’avril de 1961.
Youri Gagarine est nèssu dens un vilâjo povro de la règ·ion de Smolensk, sens egoua ni èlèctricitât. Il at 7 ans quand la guèrra comence, et sa familye conyèt l’ocupacion nazi. Dens la cladestinitâ, lo jouèno Youri fât de sabotâjo contre l’ocupant. Un avion soviètico se pose alyors dens un prât, et Youri est tant èbloyé pèr la mach·ina, que cet èvènement vat lo marcar por tojorn.
Apros la guèrra, Youri torne a l’ècola. Son pâre vot lo fâre chapués coment lyé, mas Youri vot sortre de la via du vilâjo, et alâr a l’univèrsitâ. Il entre en 1949 a l’Institut tècnico-industrièl de Saratov, et est membro du club d’aviacion de la vila. En 1955 il entre a l’ècole militèra d’aviacion d’Orenbôrg, et obtint lo diplômo de piloto sur MiG-15 en 1959.
En 1959, lo programo spacial de l’Union Soviètica chèrche de jouènos pilotos, entre 25 et 30 ans. La capsula de vôl ehtant petioda, la talye de Youri — 1,58m — lyi balye un avantâjo cèrten. Tant-bien que ses compètences — modèsto, intèligent, rèactivo, bon en matèmatica — lo font remarcar pèr los èxaminators. I est Nikita Khrouchtchev que vat chouèsir Youri Gagarine entre los 2 dèrniérs candidâts, issu de la clâsse pôvra et reprèsentent l’idèâl d’ègalitâ soviètico.
Vostok 1, lo vôl spacial que vat balyér Youri Gagarine dens l’èspaço, est lancé a Baykonour, lo 12 d’avril de 1961. U momènt du dècolâjo, a 09:07 (hora de Moscou, 06:07 GMT), lo pôls de Youri Gagarine passét de 64 a 157 batements pèr segonda. Dens l’èspaço, Youri s’èmèrvèlye de la biotâ de la Tèrra.
A la dèsarpâ de l’èspaço, la capsula conyèt quârques problèmos, et comence a viriér. Lo tôrn de la capsula fât de grantes fllâmes, mas Youri Gagarine rèsta calmo. La fin de la dèsarpâ se fât en parach·uto.
Lo 14 d’avril, Youri Gagarine est invitâ pèr Nikita Khrouchtchev et Leonid Brejnev a Moscou recêvre los honors.


text:
Anonymous
Anonymous (en occitan "anonim"), es un tèrme utilizat en dos senses. Coma un mèm o mèm Internet, representa lo concèpte de fòrça utilizaires de la comunautat en linha, o la comunautat en linha d'esperela, agissent anonimament de fòrma coordonada, sovent cap a un objectiu vagament convengut. Es tanben un labèl adoptat per de grops de personas qu'apartenon a cap d'associacion, mas que s'unisson per de protèstas e d'autras accions jol títol d'Anonymous, que deriva del meteis mèm. Generalament se considèra coma un tèrme per qualques subculturas d'Internet.[1]
Las accions atribuidas a Anonymous son menadas a tèrme per d'individús non identificats que s'atribuisson d'esperel lo labèl d'Anonymous.[2] Aprèp una seria de polemicas e manifestacions mediatizadas e Ddos en 2008, los incidents ligats a sos membres son cada còp mai frequents.[3]
Pasmens es pas ligat a una unica entitat en linha, fòrça sites webs son ligats a Anonymous. Çò qu'inclutz los celèbres 4chan, Futaba Channel, sos associats wikis, Encyclopædia Dramatica e una seria de forums.[4]
Originas del concèpte e mèm[modificar | modificar la font]
Lo nom d'Anonymous s'inspira en la percepcion d'anonimat qu'an los utilizaires en descargar imatges e comentaris d'internet. L'etiqueta d'anonim (anonymous, en anglés) se dona als visitaires que daissan de comentaris sens s'identificar dins un blòg, imageboard o forum. Aqueles utilizaires de còps que i a agisson coma se anonim èra una persona reala. Lor popularitat aumentant mejans internet, l'idèa d'un collectiu d'individús sens nom venguèt un mèm d'internet.[5] Anonymous representa globalament lo concèpte de quin que siá e de totes los compausants d'un collectiu sens nom.
« Anonymous es la primièra superconsciéncia basada sus internet. Anonymous es un grop, dins lo sens qu'una ramat d'aucèls es un grop. Cossí sas que son un grop? perque viatjan dins la meteissa direccion. En un moment donat, mai aucèls pòdon s'apondre, daissar, causir una autra direccion. »[6]
Atacas en defensa de WikiLeaks[modificar | modificar la font]
Anonymous coordonèt d'atacas dins l'Operation Payback contra Postfinance.ch (banca soïssa), sistèma de pagament Paypal, cartas de credit (Visa - MasterCard), e las paginas de personatges politics coma Sara Palin o lo senador ultraconservador Joe Liberman e d'autras paginas web que bloquejèron o ataquèron WikiLeaks.[7] En responsa a aquelas accions, qualques entrepresas de servici Internet, coma Facebook, Twitter e d'autras tampèron los comptes qu'aviá lo grop e enebèron la dobertura de nòus comptes.[8] Tanben, un grop d'"hackers" anoncièt divèrsas atacas dirigidas cap als comptes de Facebook.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en)Jessica Parral, James CLARK; Internet Group Takes Action Against Scientology [1] Universitat de Califòrnia, Santa Cruz
- ↑ (en)Shaun Davies, The internet pranksters who started a warname="shaundavies1"[2]
- ↑ (en)Alexia Tsotsis; My Date with Anonymous: A Rare Interview with the Elusive Internet Troublemakers; ed: LA Weekly; 4 de febrièr de 2009 [3]
- ↑ (en)Metz Cade; Google kills Anonymous AdSense account |[4]; ed:The Register; 14 de mai de 2008; San Francisco
- ↑ (en)Tom Whipple; Scientology: the Anonymous protestors; The Times; 20 de junn de 2008 [5]; Londres
- ↑ (en)Chris Landers Serious Business: Anonymous Takes On Scientology (and Doesn't Afraid of Anything); ed:Baltimore City Paper; 2 d'abril de 2008
- ↑ (es) Delia Rodríguez Anonymous: los enemigos de los enemigos de Wikileaks; ed:El País; 8 de decembre de 2010
- ↑ (ca) Un grup de 'hackers' denuncia que Facebook els tanca la pàgina perquè denuncien el boicot a Wikileaks|ed:Ara.cat; 9 de decembre de 2010


text:
Antòni de Borbon
Antòni de Borbon (La Fère, Picardia, 1518 - Les Andelys, Normandia, 1562) que ho un princi de sang deu reiaume de França. Hilh de Charles de Vendôme e de Françoise d'Alençon, que vadó rei de Navarra a l'escadença deu son maridatge dab Joana III de Labrit. Qu'èra lo pair deu Noste Enric (Enric III de Navarra e IV de França).
Com la soa molher, que's convertí au protestantisme en tot gavidar lo partit protestant dinc a qui hosse convençut per Caterina de Medici de tornar virar de cap au catolicisme (qu'èra alavetz desseparat dab Joana de labrit) ; que vadó alavetz lòctenent deu Reiaume de França (lo son hrair, Loís de Borbon, princi de Condé que vadó alavetz capdau deu partit protestant) e que combatè los protestants. Qu'ei justament au sièti de Roan qu'arrecebó ua bala mortau mentre qui pishava.


text:
-223
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -223 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra còntra la Liga Aquèa e Macedònia. Lacedemònia ganhèt premier una batalha importanta que li permetèt de cremar Megalopolis. Pasmens, après l'arribada de renfòrç macedonians importants, perdiguèt Argos, Orchomèn e Mantinèa permetent a seis adversaris de menaçar Lacònia.


text:
Pont-Évêque
Pont-Évêque en arpitan (Pont-Évêque en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Origina de la vila
A Modèl:La s-, los còrsses de tres martirs viennois: Séverin, Exupère e Félicien, aguèron amortallat dins una pichona glèisa dédiée a Sant Romain abans que lo archevêque de Viena Barnard los transferís pas en 841 a Romans. Fins a la siá destruccion per las protestants l'an 1562, la procession solemna del dimars dels Rogations #que li participavan a el los clèrgues de Viena (séculiers e regulars) arribava a Sant Romain[1].
Ancian faubourg en dependent de Septème e de Estrablin, Pont-Avesque s'es desvolopat a Modèl:La s- mercés a la puresa de las aigas e a la fòrça motrice de la Gerís #qu'a atrach d'indústrias divèrsas. A la vespra de la Revolucion de 1789, Pont-Avesque èra una parròquia, mas dépendait administrativement de la Seigneurerie de Septème #qu'englobava las 5 municipalitats actualas de Septème, Oytier, Sant-Just-chaleyssin, Pont-Avesque e Serpaize. En 1790, la réorganisation de las municipalitats mantenguèsse unicament Pont-Avesque e Serpaize en la municipalitat de Septème, #çò que dempuèi la mitat de la Modèl:S- #començar a metre problèma. N'efièch, çò cap de-luòc de Septème èra tròp aluenhat (uèch quilomètres) de Pont-Evêque e las siás preocupacions agricòlas èran tròp desparièras de las activitats industrialas en plena expansion de las épiscopontins. La lei del 20 de julhet de 1867 aguès compte de las nombrosas pétitions dels abitants e #proclamar Pont-Evêque coma entité municipal[2].
- Istòria industriala
Es en 1840 #que lo Sr. Frèrejean, Ja proprietari dels dos anautits foguets édifiés l'an 1819, bastís una forja comtoise a Pont-Evêque. Aquela unitat, fòrça modèrna a l'epòca i aurà integrat l'an 1863 dins la fabrica Harel e Cie en comportant en mai dels dos anautits foguets, vint forns a puddler e una notícia forja comtoise. La produccion de fèrres fins serà de 1.000 tonas per meses[3].
- Origine de la ville
Au Modèl:S-, les corps de trois martyrs viennois: Séverin, Exupère et Félicien, furent ensevelis dans une petite église dédiée à Saint Romain avant que l'archevêque de Vienne Barnard ne les transfère en 841 à Romans. Jusqu'à sa destruction par les protestants en 1562, la procession solennelle du mardi des Rogations à laquelle participaient les clercs de Vienne (séculiers et réguliers) arrivait à Saint Romain[4].
Ancien faubourg dépendant de Septème et d'Estrablin, Pont-Évêque s'est développé au Modèl:S- grâce à la pureté des eaux et à la force motrice de La Gère qui a attiré des industries diverses. A la veille de la Révolution de 1789, Pont-Évêque était une paroisse, mais dépendait administrativement de la Seigneurerie de Septème qui englobait les 5 communes actuelles de Septème, Oytier, Saint-Just-chaleyssin, Pont-Évêque et Serpaize. En 1790, la réorganisation des communes maintînt uniquement Pont-Évêque et Serpaize dans la commune de Septème, ce qui dès la moitié du Modèl:S- commença à poser problème. En effet, le chef-lieu de Septème était trop éloigné (huit kilomètres) de Pont-Evêque et ses préoccupations agricoles étaient trop différentes des activités industrielles en pleine expansion des épiscopontins. La loi du 20 juillet 1867 tînt compte des nombreuses pétitions des habitants et proclama Pont-Evêque comme entité municipale[5].
- Histoire industrielle
C'est en 1840 que M. Frèrejean, déjà propriétaire des deux hauts fourneaux édifiés en 1819, construit une forge comtoise à Pont-Evêque. Cette unité, très moderne à l'époque sera intégrée en 1863 à l'usine Harel et Cie comportant outre les deux hauts fourneaux, vingt fours à puddler et une nouvelle forge comtoise. La production de fers fins sera de 1.000 tonnes par mois[6].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Cavard (Pàg.) : "Viena la Santa, Viena,Blanchard " 1977
- ↑ Genty : "Del vilatge dins la vila, evolucion d'una municipalitat e adaptacion del mièg agricòla. Exemple de Pont-Avesque, Memòria de domeni de Geografia " 1981
- ↑ Ernest Chabrand : "Istòria de la métallurgie del fèrre en Savoie e Dauphiné " 1898
- ↑ Cavard (P.) : "Vienne la Sainte, Vienne,Blanchard " 1977
- ↑ Genty : "Du village à la ville, évolution d'une commune et adaptation du milieu agricole. Exemple de Pont-Évêque, Mémoire de maîtrise de Géographie " 1981
- ↑ Ernest Chabrand : "Histoire de la métallurgie du fer en Savoie et Dauphiné " 1898


text:
Ramon VI de Tolosa
Ramon[1] VI (VIII) de Tolosa (Sant Geli, 27 d'octobre de 1156 - Tolosa, 2 d'agost de 1222), comte de Melguer (Ramon IV) de 1173 a 1190 puèi comte de Tolosa e marqués de Provença de 1194 a 1222 es un dels comtes occitan mai famoses per encausa de son implicacion dins la Crosada dels Albigeses.
Segon la genealogia tradicionala dels comtes de Tolosa facha pels Benedictins dins l'Istòria Generala de Lengadòc, seriá Ramon VI, mas d’estudis critics an establit que dos comtes del pichon nom de Raimon èran estats omeses : seriá doncas Ramon (VIII)
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Ramon VI èra lo filh de Ramon V e de Constança, sòrre del rei Loís VII, e succediguèt a son paire en 1194. Sulcòp, restabliguèt la patz amb l'Aragon e Ramon Rogièr Trencavel. Esposèt en tresenas noças Joana d'Anglatèrra a Roan en octobre de 1196.
A Tolosa, mantenguèt las libertats comunalas, multipliquèt las exempcions fiscalas e espandiguèt la salvetat a tot lo territòri comunal. Poèta e rafinat, aimava pas la guèrra mas mancava pas d'energia coma ne testimònia l'altercacion que l'opausèt al legat del papa, Pèire de Castelnòu. L'assassinat d'aqueste darrièr, lo 15 de genièr de 1208, que ne foguèt sulpic acusat per la Glèisa, provoquèt son escomenge e l'apèl a la crosada lançat pel papa Innocenci III. Obtenguèt de n’èsser relevat en s'umiliant a Sant Geli, lo 18 de junh de 1209, pr'amor de l'avançada de l'armada crosada, dirigida per Arnaut Amalric, abat de Cistèl e legat del papa.
La Crosada contra los catars e lo Comte de Tolosa[modificar | modificar la font]
Davant los succèsses daverats pels crosats (presa e chaple de Besièrs, sèti e presa de Carcassona e mòrt de Ramon Rogièr Trencavel), dirigits dempuèi lo mes d'agost de 1209 per Simon IV de Montfòrt e la menaça que fasiá pesar sus sa persona e son fièu l'ostilitat constanta dels legats del papa, cambièt de camp. Foguèt doncas tornarmai escomenjat (en 1211 aprèp lo concili de Montpelhièr) e temptèt d'organizar la resisténcia contra los crosats. Mai diplomata que guerrièr, poguèt pas entravar l'avança e la conquista de Tolosa per Simon IV de Montfòrt. S'exilhèt alara a la cort d'Anglatèrra.
La batalha de Murèth[modificar | modificar la font]
Lo 27 de genièr de 1213, Ramon VI rendèt omenatge a Pèire II d'Aragon, omenatge que durèt fins a la batalha de Murèth, lo 12 de setembre, durant la quala los crosats de Simon de Montfòrt, mai disciplinats, espotiguèron lo venceire de Las Navas de Tolosa, que foguèt tuat dins la batalha. Lo 17 de febrièr de 1214, als òrdres de Raimon, son fraire Baudoïn de Tolosa, qu'aviá participat a Murèth al costat dels crosats, es raubat de son castèl de Lolmia e penjat coma traite. En novembre de 1215 Raimon anèt a Roma, ont lo IVen concili de Latran deviá decidir lo sòrt de son comtat.
En mai de 1216 aprèp aver desbarcat trionfalament a Marselha, son filh, lo futur Raimon VII met lo sèti davant Bèucaire que pren lo 24 d'agost. Lo 12 de setembre de 1217, repren Tolosa ont Simon IV de Montfòrt met immediatament lo sèti. Aqueste darrièr i es tuat mas son filh Amalric pren sa plaça. Lo fracàs de la « crosada » de Loís VIII en 1226 li permet de recobrar la pus granda partida de son comtat.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Las formas Ramond e Raimon son tanben posssiblas en occitan
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Domenge Baudis, François Corteggiani e Michel Suro, Raímond le cathare. Tolosa : edicions Milan ; Portèth de Garona : edicions Loubatières, 2004. 70 p., 32 cm. ISBN 2-7459-0923-1.


text:
Sierra Nevada (Mexic)
La Sierra Nevada (Sèrra Nevada) de Mexic, sonada tanben Eje Volcánico Transversal (Ais Volcanic Transversal) o Cordillera Neo-Volcánica (Cordilhèra Neo-Volcanica), es una cadena montanhosa que s'estend sus 900 km de l'èst cap a l'oèst a la region centrala del país, de l'estat de Michoacán fins a l'estat de Veracruz, traverssant l'estat de Mexic e lo Districte Federal. S'unís, a l'extrèm nòrd amb la Sierra Madre Orientala e la Sierra Madre Occidentala, e al sud amb la Sierra Madre del Sur.
Lo seu trescòl, e tanben de Mexic es lo Pic de Orizaba, amb 5610 m, tanben dich Citlatépetl, que en nahuatl significa "Montanha de l'Estela". Los autres volcans de la Sierra Nevada son: Nevado de Colima (4399 m), Paricutín (2774 m), Nevado de Toluca (4577 m), Popocatépetl (5452 m), Iztaccíhuatl (5286 m), Matlalcueitl (4461 m) e Cofre de Perote (4282 m).
La ciutat de Mèxic es localizada a l'oèst dels volcans Popocatépetl e Iztaccíhuatl e a l'èst del Nevado de Toluca, dins una val de 2200 m d'altitud.


text:
Aulnay (Charanta Maritima)
Aulnay es una comuna francesa administrada per lo departament de Charanta Maritima de la region de Peitau-Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom de la comuna ven pas de l'aubre aulne (nom francés del vèrnhe), nimai d'un ensemble de vèrnhes (français aulnaie), d'aitant mai que lo mot francés regional es demorat longtemps vergne (equivalent del mot occitan). Es una etimologia populara, favorizada per l'l parasita de la fòrma grafica francesa. Coma Aulnay correspond a la vila romana de Aunedonnacum, dins l'itinerari d'Antonin, e Auedonnaco sus la taula de Peutinger, se vei que i a una continuïtat ambe'l nom antic (del nom d'òme Aunedo, ambe sufixe -acum[1]).
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984


text:
22/04/2016
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission de diumenc 24 d'abriu a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Jérémie Obispo, en charja de las lengas regionalas au Conselh Regionau, per parlar de las setmanas occitanas que se debanan a queu moment dins las regions Aquitania e Mieijorn-Pireneus.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
Les commentaires sont fermés.