text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Schaumburg (257)
Liste des communes
Rinteln
Ville de Rinteln, localité de l'Allemagne de 26 000 habitants.
La mairie de Rinteln a une adresse e-mail et un site Internet.
Stadthagen
Ville de Stadthagen, localité de l'Allemagne de 22 000 habitants.
La mairie de Stadthagen a une adresse e-mail et un site Internet.
Bückeburg
Ville de Bückeburg, localité de l'Allemagne de 20 000 habitants.
La mairie de Bückeburg a une adresse e-mail et un site Internet.
Bad Nenndorf
Ville de Bad Nenndorf, localité de l'Allemagne de 10 000 habitants.
La mairie de Bad Nenndorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Obernkirchen
Ville d'Obernkirchen, localité de l'Allemagne de 9 200 habitants.
La mairie d'Obernkirchen a une adresse e-mail et un site Internet.
Auetal
Ville d'Auetal, localité de l'Allemagne de 6 200 habitants.
La mairie d'Auetal a une adresse e-mail et un site Internet.
Rodenberg
Ville de Rodenberg, localité de l'Allemagne de 6 000 habitants.
La mairie de Rodenberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Nienstädt
Ville de Nienstädt, localité de l'Allemagne de 4 700 habitants.
La mairie de Nienstädt a une adresse e-mail et un site Internet.
Hagenburg
Ville de Hagenburg, localité de l'Allemagne de 4 400 habitants.
La mairie de Hagenburg a une adresse e-mail et un site Internet.
Lindhorst
Ville de Lindhorst, localité de l'Allemagne de 4 400 habitants.
La mairie de Lindhorst a une adresse e-mail et un site Internet.
Lauenau
Ville de Lauenau, localité de l'Allemagne de 4 100 habitants.
La mairie de Lauenau a une adresse e-mail et un site Internet.
Haste
Ville de Haste, localité de l'Allemagne de 2 700 habitants.
La mairie de Haste a une adresse e-mail et un site Internet.
Apelern
Ville d'Apelern, localité de l'Allemagne de 2 500 habitants.
La mairie d'Apelern a une adresse e-mail et un site Internet.
Bad Eilsen
Ville de Bad Eilsen, localité de l'Allemagne de 2 100 habitants.
La mairie de Bad Eilsen a une adresse e-mail et un site Internet.
Hohnhorst
Ville de Hohnhorst, localité de l'Allemagne de 2 100 habitants.
La mairie de Hohnhorst a une adresse e-mail et un site Internet.
Hespe
Ville de Hespe, localité de l'Allemagne de 2 100 habitants.
La mairie de Hespe a une adresse e-mail et un site Internet.
Meerbeck
Ville de Meerbeck, localité de l'Allemagne de 2 000 habitants.
La mairie de Meerbeck a une adresse e-mail et un site Internet.
Helpsen
Ville de Helpsen, localité de l'Allemagne de 2 000 habitants.
La mairie de Helpsen a une adresse e-mail et un site Internet.


c: text/html

text:
La Capèla Ausac
La Capèla Ausac[1][2] (oficialament en francés Lachapelle-Auzac) es una comuna de Carcin (Occitània), situada dins lo departament francés d'Òlt e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Guilhèm IX de Peitieus
Guilhèm IX de Peitieus, escaissat Guilhèm IX lo trobador, nasquèt lo 22 d'octobre de 1071, moriguèt lo 10 de febrièr de 1126 . Foguèt comte de Peitieus jol nom de Guilhèm VII e duc d'Aquitània e de Gasconha de 1086 a sa mòrt. Succediguèt a son paire Guilhèm VIII a l'edat de 15 ans, çò que li valguèt l'escais de Guilhèm lo Jove al començament de son renhe.
Es tanben lo primièr poèta conegut en lenga vernaculara occitana (d'aquí son escais).
Èra batalhaire e libertin al punt d'èsser escomenjat.
Somari
Genealogia[modificar | modificar la font]
Filh de Guilhèm VIII de Peitieus e d'Ildegarda de Borgonha, es brèvament maridat a Ermengarda d'Anjau (filha de Folc IV lo Rechin, comte d'Anjau), abans d'esposar Felipa de Tolosa (filha de Guilhèm IV, comte de Tolosa) o Felipia en 1094, amb qui a quatre enfants :
- Guilhèm X de Peitieus, son eretièr,
- Agnès de Peitieus, esposa futura del rei Ramire II d'Aragon,
- Enric, abat de Clunhic,
- Raimon de Peitieus, que renhèt sul principat d'Antiòquia.
Foguèt lo grand d'Alienòr d'Aquitània e rèire-grand de Ricard Còr de Leon.
L'apogèu del principat d'Aquitània[modificar | modificar la font]
Contunha de desvolopar l'embrion d'organizacion administrativa de sos predecessors, amb l'ajust d'un prebòst a Surgèras en 1087 e la creacion d'agents forestièrs. Pren e destrutz lo castèl de Blaia al comte Guilhèm V d'Engoleime, per refrenar las entrepresas d'aqueste en Santonge.
Avent aquerit de dreches sul Comtat de Tolosa per sa femna Felipia, los fa valer per las armas en prenent Tolosa en 1098. Guilhèm lo Trobador rejonh la Primièra Crosada, menada per Godofred de Bouillon, aprèp la casuda de Jerusalèm en març de 1101. Demòra un an e mièg en Orient, a combatre lo pus sovent en Anatolia, ont es grèvament batut dos còps.
S'empara de bens de la Glèisa en 1113 per finançar sa campanha contra Tolosa, e abandona sa femna Felipia per l'esposa de son vassal lo vescomte de Châtellerault. Aquestes actes li valon l'escumenge. Marida çaquelà son filh Guilhèm a la filha de son amanta en 1121.
A la fin de sa vida, participa a un episòdi de la Reconquista: es aliat al rei de Castelha e Leon, Anfós lo Batalhaire, qu'a esposat sa sòrre Beatritz. De 1120 a 1123, guerrejan per la conquista del reialme de Valéncia, ganhant en particular la batalha de Cutanda, prèp de Calamocha.
Un prince cultivat[modificar | modificar la font]
Mas Guilhèm IX de Peitieus marca subretot l'istòria coma un òme de letras, que sap entreténer una de las corts mai rafinadas d'Occident.
Amic dels artistas e trobador el-meteis[modificar | modificar la font]
Aculhís atal a sa cort lo bard Galés Bledri ap Davidor, que reïntrodutz sul continent l'istòria de Tristan e Iseut.
Es el-meteis un poèta, utilizant la lenga occitana per sas òbras, poèmas sovent meses en musica.
Es lo primièr poèta medieval, dempuèi sant Fortunat a Sègle VI (que demòra longtemps a l'abadiá de Santa Crotz de Peitieus), que d'òbras, ni sacradas ni a la glòria d'eròis guerrièrs, sián conservadas. Sos vèrs tractan lo pus sovent de las femnas, d'amor e de sas proesas sexualas. Sa poesia es de còps fòrça cruda (per exemple dins la cançon convenabla, quand demanda a sos companhs quin caval deu montar, d'Agnès o d'Arsens), rebat d'una epòca que la Glèisa a pas qu'una empresa limitada sus la societat. Considerat coma un dels precursors del fin amor, es un del modèls influents de l'art dels trobadors, que poesia va devenir pus galanta.
A son retorn de crosada, repudia sa femna, e pren per mestressa una femna maridada, qu'invòca coma musa dins sos poèmas jol nom de Dangierosa (la Maubergeonne). Evòca tanben la fondacion d'un convent que sas monjas serián causidas demest las pus bèlas femnas del comtat. A la batalha de Cutanda, auriá combatut amb lo còs de sa mestressa pench sus son escut.
Evòca tanben la guèrra e las consequéncias qu'aguèt per el : segon Orderic Vital, conta sa captivitat en Orient de manièra plasenta.
Fa de bèlas donacions a la Glèisa (d'unas per la fondacion de monastèris). Reconstrutz lo palais dels comtes de Peitieus.
Exemple de cançon[modificar | modificar la font]
Vaquí una de las òbras compausadas pel comte duc, en occitan:
Adorarai pas qu'ela ! (Cançon)
Cronologia succinta[modificar | modificar la font]
- 22 d'octobre de 1071 : naissença ;
- 25 de setembre de 1086 : mòrt de son paire Gui-Geofroi-Guilhèm e començament de son renhe ;
- 1094 : maridatge amb Felipia de Tolosa ;
- 1097 : entrada a Tolosa ;
- 1099 : naissença de Guilhèm lo Tolosenc ;
- 15 de julhet : presa de Jerusalèm ;
- 6 de decembre : Guilhèm IX pren la crotz ;
- 5 de setembre de 1101 : l'armada peitavina es batuda al Taurus ;
- 1102 : retorn en Occident ;
- 1108 : accession al tròn de Loís VI lo Gròs ;
- 1110 : Guilhèm IX es ferit a Taillebourg ;
- 1115 : excomunicacion e rescontre amb la Maubergeon;
- 18 de mai de 1120 : participacion a la victòria de Cutanda alprèp d'Anfós Ièr d'Aragon ;
- 1121 : pèrda del Tolosan ;
- 1122 : naissença d'Alienòr d'Aquitània ;
- 10 de febrièr de 1126 : mòrt de Guilhèm lo Trobador.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ostal de Peitau ~ Lista dels comtes de Peitieus ~ Peitau
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
- Carta grafica pas indicada
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam vèrs portal
- Portal:Literatura/Articles ligats
- Portal:Musica/Articles ligats
- Escrivan francés del sègle XII
- Poèta francés
- Poèta occitan
- Duc de Gasconha
- Òme crosat
- Trobador
- Escrivan occitan
- Duc d'Aquitània
- Duc de l'Edat Mejana
- Comte de Peitieus
- Comte francés
- Comte occitan
- Comte de l'Edat Mejana
- Naissença en 1071
- Decès en 1126
- Compositor medievau


text:
Ara, caldria saupre los efieches juridics del teste (s'es votat fin finala : lo congrès aura la darrièra paraula). Es probable que n’ajan pas cap. Fa un brieu que lo poder se servis de la lei non pas per cambiar la vida, mas puslèu per far de comunicacion, e lo tipe que fa president a l’ora d’ara es un especialista. Ça que la, lo fach que lo teste foguèsse estat votat prova que la causa de las lengas fa camin dins la societat.
De tot biais, solide que degun pòt pas esperar que lo salvament de l’occitan venga de l’Estat francès ! Ont ne’n seria lo catalan se i avia pas agut la Generalitat ? Per çò qu'es del nòstre cas, encara caldria que las regions ajan una vertadiera volontat politica. A aquel prepaus, Alain Rousset président de la Region Aquitania, declarèt dins la Setmana del 15 de mai «Las regions son prestas, amb d’autras collectivitats, a crear un conselh nacional e regional de las lengas de França per dispausar d’un lòc partenarial, per debatre d’aquelas questions, çò diguèt. La jòga es pas mai la de l’identitat nacionala mas lo de l’acabament de la descentralizacion. Lo blocatge jacobin est dins nòstre pais un fait cultural ligat a de paurs. Es çò meteis per las lengas regionalas». Manca que las regions ajan vertadierament de poder, e aquò, i a pas que l'Estat que o pòt cambiar : tornam a la debuta. Verem ben...


text:
La Bastida de Pradinas
La Bastida de Pradinas[1] o La Bastida Pradinas[2] es una comuna situada dins lo departament d'Avairon e la region de Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Saint-Affrique, Christian-Pierre Bedel, al canton, 2002


text:
Sent Pardós los Cars
Sent Pardós los Cars[1] (oficialament en francés Saint-Pardoux-les-Cards), es una comuna occitana, situada dins lo departament de Cruesa e la region de Lemosin.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
- Sent Pardós ven del nom de Pardulphus, nom germanic Pard-wulf o Bard-wulf, que correspond a un ermita garit miraculosament de la 'vuglessa, puèi que venguèt abat de Garait [2] (658 - entre 737 e 743); a tombat sistematicament, en Occitània, dins l'atraccion de perdon, adaptat en francés en Pardoux, Perdon, Pardon, etc [3], çò que la preséncia d'una nasala finala permetriá de verificar, se lo parlar locau l'articulava regularament quand n'i a una; se l'articula pas, coma 'quò's normau en Lemosin, la verificacion sembla impossibla (*Pardol e *Pardon confluïsson en [par'du]. La grafia occitana autentica del nom ne'n depend (Pardós / Pardos, emb -s finala, es probablament analogic).
- los Cars
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1868, Sent Pardós los Cars daissèt de territòris, entau coma Sent Marçau lo Mont, per crear la comuna novèla de La Vavetz [4], fondada lo 29 d'abriu 1868.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- En 1868, Sent Pardós los Cars daisset de territòris per crear la comuna novèla de La Vavetz
- La montada de la populacion en 1866 s'explica benlèu per la dubertura de las minas de charbon que dos ans après la comuna de la Vavetz se creet per'mor d'elas (mesma montada au recensament de 1866 a Sent Marçal lo Mont)
- 2013 : 296 abitants (12 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://www.lemosin.net/23229.htm
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=33934


text:
1185
Aquesta pagina concernís l'an 1185 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
- Neishença de Raimon Rogièr Trencavèl.
França[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra civila opausant lo rèi Felip II e la liga de senhors feodaus formada per seis oncles (→ 1181). Après d'annadas de combats limitats, lo succès diplomatic dau rèi enregistrat l'annada precedenta (retirament de la liga dau còmte Baudoïn de Hainaut), lo conflicte conoguèt tornarmai un periòde d'activitat importanta. D'efèct, lo còmte de Flandra decidèt d'envaïr lo Domeni Reiau. Felip II mobilizèt son ost per faciar la menaça e lei doas armadas s'observèron tres setmanas lòng de Soma. Finalament, lo còmte de Flandra, diplomaticament isolat en causa de la neutralitat dau rèi d'Anglatèrra, foguèt obligat de negociar una trèva de dos ans. Pasmens, deguèt acceptar lei condicions dau rèi e li laissar Artés, 75 castèus de Vermandés e la vila d'Amians, çò que representava una gròssa aumentacion dei possessions reialas.
En decembre, un conflicte feodau novèu acomencèt en Bretanha que foguèt tornarmai entraïnat per lei rivalitats entre lei fius d'Enric II. D'efèct, Jaufré de Bretanha, que s'estimava lesit per lo partiment de l'eiretatge de son fraire Enric lo Jove (→ 1183), se rebellèt e jurèt fidelitat au rèi de França per Bretanha (→ 1186). En cambi, recebèt lo títol — onorific — de Senescau de França.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
- Japon: començament de l'èra Kamakura.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Energia[modificar | modificar la font]
Premiera mencion de l'utilizacion d'un molin de vent en Euròpa que son utilizacion s'èra difusada dempuei lei país musulmans.


text:
Arsèguel
Arsèguel es una municipalitat de la comarca de l'Aut Urgèl (Catalonha). Segre es traversat per un pont de pèira de dos uèlhs, bastit al començament del sègle XX al luòc del pont ancian, que s'emportèt un aigat en 1872. Aquel primièr pont foguèt remplaçat alavetz per una palanca, que s'emportèt un aigat en 1892. Près sieu i a la caseria del Pont d'Arsèguel. Ditz Pascual Madoz que près lo pont i aviá una font termala, que sas aigas portavan acid carbonic, magnèsi, fèrre e sulfat de cauç. I a, al delà, d'aiga amont de Segre, mas ja dins lo tèrme vesin del Pont de Bar, los ancians banhs sulfuroses de Sant Vicenç. Madoz menciona tanben al tèrme la cabana de pastors de l'Isern, lo Maset de Carcolze, lo de Planas, lo de Sança, la Masia de la Casota, la Bollera e lo Molin de l'Isern. I a tanben l'ermitatge de la Maire de Dieu del Carme.
Situacion[modificar | modificar la font]
Es situada al nòrd-èst de la comarca, majoritàriament al bòrd esquèrre de Segre, dins la val bassa del riu d'Arsèguel, dich tanben Riu Sobirà o de Cadí, que se forma a la ressègue d'aquel darrièr nom, situada a miègjorn del tèrme.
Força accidentada, la pichona municipalitat acara a tramontana e a orient amb lo tèrme del Pont de Bar. A tramontana, compren un pichon sector a la drecha de Segre, près que i n'a la caseria del Pont d'Arsèguel. Al sector nòrd-oèst acara amb l'enclavament del Vinyer de Bescaran, de la municipalitat de Anserall. Lo limit de ponent amb lo d'Alàs i Cerc seguís un traçat pels vessants montanhoses que van dempuèi la riba esquèrra de Segre e fins al calhau de la Gralla. A miègjorn, lo termenal amb Cava passa pels versants septentrionals de lo Grau e coïncidís en partida amb lo torrent del Solà, que desguassa per la drecha al riu de Cadí, dich tanben riu Sobirà.
Òm accedís dins lo vilatge d'Arsèguel, cap de municipalitat, per una rota locala que partís de la N-260, près el Pont d'Arsèguel. Aquela rota remonta lo cors del riu d'Arsèguel e arriba fins als nuclèus de Cava e Ansovell, ja al tèrme vesin de Cava.


text:
Semiotica
La semiotica o semiologia (en grèc: Enueιwtιkn, semeiotikos - "observador de signes") es la sciéncia de la foncion dels signes e dels simbòls dins la comunicacion umana, pas sonlament en lengatge mas tanben amb l'ajuda de divèrs mejans non lingüistics. La semiotica a tres brancas:
- la sintactica - concernís las relacions formalas o gramaticalas dels signes;
- la semantica - concernís la significacion dels signes;
- la pragmatica - concernís la relacion dels signes a sos utilizators idem usuaris.
La semiotica ne comencèt a partir del comentari del lingüista soís Ferdinand de Saussure segon lo qual cap mot (e cap autre signe) ne son innadament juntats en acòrdi amb la seuna significacion. Apuèi, la semiotica se desvolopèt coma una disciplina scientifica, particularament gràcias a Claude Lévi-Strauss e a Rotland Bartas. S'es combinada amb l' estructuralisme per explorar la "produccion" de significacion en lengatge e autres sistèmas de signes e sotlinhar atal la natura convencionala d'aquesta produccion.


text:
Watigny
Watigny es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situat en Thiérache, traversat pel riu Lo Gland, vorejat al nòrd per la Belgica (a 5km) e a l'Èst pels Ardennes (a 4km). Watigny Li a situat a el a 9Km de lo sieu cap-luòc de costat Hirson. Aquel pòble, ponch çò de mès d'elevat de la Picardie: 295m, s'estend sus 2000a #que 1000 de bòsc domaniale(proprietat de l'Estat). Ne compta aperaquí 364 abitants (recensement 2007).
Watigny Es limitrophe de 4 comunas : An-Martin-Rieux, Leuze, Sant-Michel, e La Neuville-a las-Joûtes[1].
Situé en Thiérache, traversé par la rivière Le Gland, bordé au nord par la Belgique (à 5km) et à l'Est par les Ardennes (à 4km). Watigny est situé à 9Km de son chef-lieu de canton Hirson. Ce village, point le plus élevé de la Picardie: 295m, s'étend sur 2000ha dont 1000 de forêt domaniale(propriété de l'Etat). Il compte environ 364 habitants (recensement 2007).
Watigny est limitrophe de 4 communes : Any-Martin-Rieux, Leuze, Saint-Michel, et La Neuville-aux-Joûtes[1].
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Watigny #Aver al XIXe sègle, una vocacion industriala (preséncia de fèrre e utilizacion dels corses d'aiga) amb una populacion #qu'es arribat a fins a 930 abitants. Mas lo industrialisation del XXe sègle i aguèt rason d'aquela pichona indústria. Lo vilatge #venir agricòla: aperaquí 40 granjas se partejavan las 1000li cal de tèrras e pâtures. Mas la modernizacion del material a aucit la pichona espleitacion e demòra pas uèi que 10 espleitacions agricòlas. D'importants trabalhs de disposicion de l'ais principal an donat dins lo pòble un aspècte agradiu. De nombroses ostals ancianas rénovées e dels bastiments modèrns an contribuit fòrça a aquel embellissement dins aquel vilatge ont fa bon viure. L'aire vivifiant dels 1000li cal de bòsques dona a Watigny una vitalité attirante.
Watigny eut au XIXe siècle, une vocation industrielle (présence de fer et utilisation des cours d'eau) avec une population qui a atteint jusqu'à 930 habitants. Mais l'industrialisation du XXe siècle eut raison de cette petite industrie. Le village devint agricole: environ 40 fermes se partageaient les 1000ha de terres et pâtures. Mais la modernisation du matériel a tué la petite exploitation et il ne reste aujourd'hui que 10 exploitations agricoles. D'importants travaux d'aménagement de l'axe principal ont donné au village un aspect plaisant. De nombreuses maisons anciennes rénovées et des constructions modernes ont contribué beaucoup à cet embellissement dans ce village où il fait bon vivre. L'air vivifiant des 1000ha de forêts donne à Watigny une vitalité attirante.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 Modèl:Géoportail Error de citacion : Invalid
tag; name "g.C3.A9o" defined multiple times with different content


text:
30
set
Concors 2015-2016 « Imatges e Textes en Peitavin-Santongés o ben en Occitan »
La Region Aquitània - Lemosin - Peitau-Charantas organiza un concors valorizant son patrimòni linguistic a travèrs doas de sas lengas regionalas, lo peitavin-santongés e l’occitan, que totas las formas e grafias son acceptadas.
Los/las candidat(a)s pòdon concórrer sol(a)s o en còla e devon aver mens de 25 ans o presentar al mens un(a) candidat(a) de mens de 25 ans dins lor còla.
Cinc categorias aligant lo text e l’imatge son propausadas : dessenh amb una legenda, text illustrat, benda dessenhada, film d’animacion e calligrama.
De mandar abans lo 30 de setembre 2016 a :
Concours Images et Textes en poitevin-saintongeais ou en occitan
SEFCO Maison de Jeannette, Les Granges
51, rue de la Garousserie17400 Saint Jean d’Angely


text:
Raffaello Sanzio
Raffaello Sanzio, pus conegut coma Rafèl (Raffaello), (nascut lo 6 d'abril de 1483 a Urbin — mòrt lo 6 d'abril de 1520 a Roma[1]) foguèt un pintre e arquitècte italian de la Renaissença. Es tanben nomenat Raffaello Santi, Raffaello da Urbino, Raffaello Sanzio da Urbino.
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Rafèl, pintre italian de la Nauta Renaissença, èra lo filh del pintre Giovanni Santi, pintre e poèta oficial de la cort de Frederic III de Montefeltro, un dels princes pus celèbres e protector de las arts de la Renaissença en Itàlia. Urbin èra d'aquel temps un fogal artistic reputat a l’alba del sègle XVI. Rafèl poguèt recebre, pel primièr còp, l'influéncia de Melozzo da Forlì, que se pòt véser dins sas òbras.
Dins la vida de Rafèl se pòt destriar tres periòdes.
Jovença e formacion[modificar | modificar la font]
Lo periòde que va de sa naissença a son despart per Florença en 1504, es lo periòde de formacion, a Urbin ont nasquèt en 1483, puèi a Perosa ont trabalhèt dins lo talhièr del pintre pus celèbre de l'epòca, Pietro Vannucci, mai conegut coma Perugino.
- Son paire, Giovanni Santi, pintre amb una consideracion a la cort del duc d’Urbin, Frederic III de Montefeltro, foguèt son primièr mèstre, mas defuntèt en 1494, tres ans aprèp la seuna femna. Rafèl, qu'aviá solament onze ans, venguèt orfanèl. Aprèp l'ensenhament de mai d'un pintre, daissèt sa vila e foguèt estudiar a Perosa en Ómbria amb lo Perugino. Aquel venguèron a s'imitar l'un a l'autre. Los dos s'endevenguèron fòrça plan e Lo Perugino demorèt un grand amic de Rafèl.
- Dès 1500, a detz-e-sèt ans, comencèt de s’afirmar coma magister. Èra pas mai disciple d’un autre mèstre, mas mèstre el meteis. Aquò li donèt drech d'aver un talhièr, d'assistents e de disciples. Pintèt lo retaule « lo coronament del benuròs Nicolau de Tolentino » per la glèisa de Sant'Agostino de Città di Castello, un quadre qu'executèt amb l'ajuda d'Evangelista da Pian di Meleto, ancian assistent de son paire.
- Son primièr cap d'òbra pòt èsser datat de l'an 1504 — La Nòça de la Verge — un quadre que faguèt abans de daissar Perosa, quand èra pas encara dins lo talhièr del Perugino, en pintant lo meteis subjècte que son mèstre, per que se comparèsson sos meritis.
A Florença[modificar | modificar la font]
Annadit de vint-e-un ans, quitèt Perosa per Florença. Es la segonda part de sa vida, lo periòde florentin.
- Lo 1èr d'octobre de 1504, Giovanna Felicita Feltria della Rovere, femna del duc d'Urbin, mandèt a Pier Soderini, gonfalonièr de la Republica de Florença, una carta de recomandacion per que Rafèl recebèsse à Florença las comandas que son engenh meritava.
- La Republica Florentina rampelèt Miquèl Àngel (1475-1564) e Leonardo da Vinci (1452-1519). Rafèl gausiguèt de l’influéncia d'aqueles dos grands mèstres, qu'acabèron sa formacion. Leonardo da Vinci lo recebèt dins son talhièr. Descobriguèt los caps d'òbra de la Renaissença florentina. Faguèt una tièra de Verges e de Madònas : la Verge dins la prada (1506), la Verge del cardinat (1507), la Bèla Jardinièra (1507) e tanben La Dama de l'Unicòrn.
- Lo periòde florentin de Rafèl, que durèt quatre ans, es lo segond de sa vida. Atal coma pintre independent, contunhèt d’estudiar los metòdes d’autres grands mèstres, coma Leonardo da Vinci, Miquèl Àngel o Fra Bartolomeo.
- Quitèt Florença en 1508 per Roma jos l'apèl de Papa Juli II. Atal començèt la tresena partida de sa vida, lo periòde roman.
A Roma[modificar | modificar la font]
A Vatican, foguèt encargat de la decoracion de las salas del palais de Juli II.
- I encontrèt l'amor de sa vida, La Fornarina, escaissada atal perque èra la filha d’un fornièr; demorèron amants durant tota sas vidas. Femna fòrça bèla, foguèt fòrça cortejada, çò qu'inquietèt Rafèl, perque gelós, interrompèt mai d'un còp son trabalh per la retrobar.
- En 1513 defuntèt lo papa. Jos son successor Leon X — un Medici — Rafèl vegèt aumentar sas responsabilitats e son influéncia. En 1514, lo papa li confisèt lo talhièr de construccion de la basilica de Sant Pèire aprèp la mòrt de Bramante e los escavaments dels antics a Roma. Aquel darrièr periòde de sa vida se caracterizèt per una activitat intensa, qu'amb la malària e mai d'una crisi de fèbre, aguèt rason de sa santat ja fragila. Aital es que se defuntèt a Roma en 1520 a l'atge de trenta sèt ans solament, après aver acabar son cap d'òbra absolut, La Transfiguracion (1517-1520), resumit de tota son òbra.
- En son onor, s'organizèt de funeralhas fastuosas. Rafèl jai al Panteon de Roma.
Succès[modificar | modificar la font]
Rafèl, longtemps considerat coma lo pus grand pintre que jamai existiguèt, es uèi encara considerat coma l'artista per lo qual la pintura trobèt una expression acabada. Aquel mite de Rafèl nasquèt de son vivent, e sa mòrt aboriva, ponch final d'una activitat caracterizada per la precocitat, li balhèt una amplor singulara.
En 1550, dins Le Vite de' più eccellenti pittori, scultori e architettori, Giorgio Vasari, trenta ans aprèp la mòrt de Rafèl, dins sa biografia atribuiguèt a la volontat divina la naissença de l'artista:
« Se vegèt clarament dins la persona, tan excellenta coma graciosa, de Rafèl a tal ponch que lo Cèl qualques còps se pòt mostrar generós e benvolent, en metent – o per dire melhor– en depausant e amontairant en un sol individú las riquesas infinidas o los tresaurs de sas gràcias innombrablas, que son de dons rars qu'el distribuís ça que la qualques còps, e pasmens a de personas diferentas. »
Son art fach de mesura, de gràcia e d'armonia influencièt prigondament la pintura occidentala fins al sègle XIX.
Casanova diguèt que « pas cap de pintre superèt Rafèl dins la belesa de las caras. » Delacroix afirmèt que lo simple nom de Rafèl « remembra a l'esperit tot çò qu'i a de pus naut dins la pintura ». Atal coma Ingres que vodèt un culte vertadièr per Rafèl, tan dins son estil dominat par un grafisme prèp del mèstre de la Renaissença coma d'omenatges recurrents dins son òbra.
Aprèp tres sègles, la glòria de Rafèl s'estompèt amb la dintrada en scèna de tendéncias criticas e artisticas novèlas, representadas en particular per los impressionistas e los fauves.
Tecnica[modificar | modificar la font]
Son originalitat[modificar | modificar la font]
L'estil de Rafèl se caracteriza per una utilizacion pro egala del dessenh e de la color, car contràriament a fòrça pintres, daissèt pas un dominar l'autre: foguèt tan precís dins lo trach coma dins la reparticion de las tintas. Aquò es lo resultat de son biais de trabalhar: imitar los artistas de son epòca e de sos davancièrs en causissent çò que li poiriá èsser util.
Sas influéncias[modificar | modificar la font]
Tornèt prendre atal la doçor dels modèls de son mèstre lo Perugino e innovèt en i apondent un modelat dels còrs pus prèp d'aquel de Miquèl Àngel. Rafèl utilizèt de vegadas l'esfumat, inventat per Leonardo da Vinci (tecnica qu'estompa los contorns) e gaireben exclusivament dins las telas de son periòde florentin (entre 1504 e 1508).
- Influéncia del Perugino
-
Lo Perugino - Remesa de las claus a Sant Pèire (1481)
Fresca, 335 x 550 cm, Capèla Sixtina, Roma
-
Lo Perugino - La Nòça de la Verge (entre 1500 e 1504)
Musèu de las Bèlas Arts de Can
-
Rafèl – La Nòça de la Verge (1504)
Òli sus panèl 170 × 118 cm
Pinacotèca de Brera, Milan
- Influéncia de Leonardo da Vinci
-
Leonardo da Vinci – Verge amb l’enfant, 1478
Alte Pinakothek, Munic
-
Leonardo da Vinci - Verge amb l’enfant, 1490-1491
Ermitatge, Sant Petersborg
-
Rafèl - Madòna dels ulhets, 1506-1507
National Gallery, Londres
-
-
Leonardo da Vinci – Madòna Benois, c.1478
Òli sus fusta transpausada sus tela, 49,5 × 31,8 cm
Ermitatge, Sant Petersborg
-
Rafèl - Madòna del Grand Duc, 1504-1505
Òli sus fusta, 84 x 55 cm
Palais Pitti, Florença
- Influéncia de Miquèl Àngel
-
Miquèl Àngel - Madòna de Brujas, 1504
Escultura
Glèisa de Nòstra Dama - Brujas
-
Rafèl - Verge del cardinat, 1505-1506
Tempera sus fusta, 107 x 77 cm
Galariá dels Oficis, Florença
-
Principalas òbras de Rafèl[modificar | modificar la font]
- Sant Jiròni castigant las Sabinas erètjas (1503), 25,7 x 41,9 cm, North Carolina Museum of Art, Raleigh.
- La Nòça de la Verge (1504), 174 x 121 cm, Pinacoteca di Brera, Milan.
- Verge amb l'Enfant coronada pels sants (vers 1504), 172,4 x 172,4 cm, Metropolitan Museum of Art, Nòva York.
- Las Tres Gràcias (1504-1505), 17 x 17 cm, Musèu Condé, Chantilly
- Sant Jòrdi combatent lo Dragon (1504-1505), 28,5 x 21,5 cm, National Gallery of Art, Washington D.C.
- La Madòna dicha de l'Ostal d'Orleans (1506), 29 x 21 cm, Musèu Condé, Chantilly.
- La Santa Familha (1505-1506), Musèu de l'Ermitatge, Sant Petersborg.
- La Dama de l'Unicòrn (vèrs 1506-1506), 65 x 51 cm, Galleria Borghese, Roma.
- La Madòna del bèlvéser (o Verge de la pradal, Madonna del prato en italian) (1506), òli sus tela de 113 cm x 88 cm, Kunsthistorisches Museum, Viena
- Madòna dels ulhets (v. 1506-1507), 29 x 23 cm, National Gallery de Londres[2].
- Santa Catarina d'Alexàndria (vèrs 1507-1508), 71 x 56 cm, National Gallery, Londres.
- La Verge, lo Crist e Sant Joan Baptista, dich la Bèla Jardinièra (1507-1508), 122 x 80 cm, Musèu del Lovre, París.
- La Madòna de Loreto (vèrs 1509), 120 x 90 cm, Musée Condé, Chantilly.
- Alba Madonna (vèrs 1510), diamètre : 94,5 cm, National Gallery of Art, Washington D.C.
- L'Escòla d'Atenas (1510-1511), fresca d'environ 10,55 m de largor, Palazzo Vaticano, Roma.
- La Madòna de Sant Sixt (vèrs 1513), 265 x 196 cm, Staatliche Museen, Drèsda. Dins la partida inferiora d'aquel retaule, son los celèbres angelòts somiaires (putti).
- La Verge de la cadièra (Madonna della seggiola) (1513-1516), tondo de 71 cm, Galeria Palatina, Palazzo Pitti, Florença
- L'Encendi del Borg (1514), fresca d'environ 10,60 m de largor, Musèus del Vatican, Roma.
- Retrait de Baldassare Castiglione (vèrs 1514-1515), musèu del Lovre, París.
- Cartons de las tapissariás de la Capèla Sixtina, comanda de Leon X (1515), Victoria and Albert Museum, Londres.
- La Madòna del Grand Duc (vèrs 1505), Galleria Palatina, Palazzo Pitti, Florença
- Lo Jutjament de Paris, gravat per Marcantonio Raimondi.
- Bindo Altoviti (vèrs 1515), 60 x 44 cm, National Gallery of Art, Washington D.C.
- Donna Velata (vèrs 1514-1515), 85 x 64 cm, Galleria Palatina, Florença. Retrait d'una femna velada que son agach e son actitud retipan a La Gioconda[3].
- La Transfiguracion (1518-1520), 405 x 278 cm, Musèus del Vatican, Roma. Darrièra òbra de Rafèl, foguèt acabada qualques jorns abans sa mòrt.
- Retrait de Laurenç de Medici, duc d'Urbin de tres quarts en pè, tenent una boita d'aur, (1492-1519), òli sus tela, 97 x 79 cm. Apartenguèt a la colleccion del segond Lord Northwick (1770-1859) e expausada a Thirlestaine House a Cheltenham. Es un dels cinc retraits sus tela, de preferéncia a los sus panèls, pintats per Rafèl. De 1908 a 1971, aquel quadre foguèt atribuit a Sebastiano del Piombo (Venècia 1485 - Roma 1547).
Exposicions[modificar | modificar la font]
- Una centena d'òbras expausadas a la National Gallery de Londres, (2004).
- « Raphaël et son temps » Lilla (estiu de 2003)
- « Raphaël, grâce et beauté », Palais du Luxembourg, París, (2002).
- « Raphaël » J. Paul Getty Museum, Los Angeles (d'octobre de 2000 a genièr de 2001).
- « Raphaël et son cercle », al Musée Condé, Chantilly, (1997).
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Helene Bouquet, Raphaël, l'homme de génie, Edition Benevent, 2008.
- Raphaël et Baldassare Castiglione, La Lettre à Léon X, édition établie par F.P. Di Teodoro, avant-propos de F. Choay, traduit de l’italien par Françoise Choay et Michel Paoli, Paris et Besançon, Les Éditions de l’Imprimeur, 2005.
- Daniel Arasse, Christophe Castandet et Stéphane Guégan, Les Visions de Raphaël, Éditions Liana Levi, Paris, 2004.
- Dominique Cordelier et Bernadette Py, Raphaël, son atelier, ses copistes, en collaboration avec le Musée du Louvre et le département des arts graphiques du Musée d'Orsay, Éditions Réunion des musées nationaux, Paris, 1992.
- Henri Focillon, Raphaël, Éditions Presses Pocket, préface de Pierre Rosenberg, Paris, 1990.
- Paul Joannides, Raphaël et son temps, aux Éditions Réunion des musées nationaux, 2002.
- Konrad Oberhubuer, Raphaël, Éditions du Regard, Paris, 1999.
- Nello Ponente, Raphaël, Flammarion, Paris, 1990.
- Christof Thoenes, Raphaël, Édition Taschen, Paris, 2005.
- Giorgio Vasari, Les Vies des meilleurs peintres, sculpteurs et architectes, volume 5, Raphaël, Léonard et Giorgione, Édition Berger-Levrault, Paris, 1983.
- Johann David Passavant, Raphaël d'Urbin et son père Giovanni Santi (1839)
Qualques autras òbras de Rafèl[modificar | modificar la font]
-
-
Jovent amb la poma, (1505)
-
-
Cardenal Tommaso Inghirami (1515-1516)
-
-
-
Verge amb l'Enfant (v. 1507)
-
Lo Crist (1507
-
Retrait d'Agnolo Doni, (1506), Galerie Palatine (Palais Pitti), Florença
-
Retrait de Maddalena Doni, (1506), (Palais Pitti), Florença
-
Retrait d'una dama (1507)
-
-
La Deposicion de la crotz (1507)
-
-
Sant Jòrdi combatent lo dragon (1505)
-
-
Trionf de Galatèa
Fresca de la Villà Farnese (1511)
-
Trionf de Galatèa (detalh)
Fresca de la Villà Farnese (1511)
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Las datas de naissença e de mòrt de Rafèl son indicadas dins lo calendièr gregorian. Equivaléncia de las datas dins lo calendièr julian, en usatge fins a 1582 en Itàlia: lo 28 de març de 1483 e lo 27 de març de 1520.
- ↑ La Madòna dels ulhets foguèt venduda en 2004 a la National Gallery pel duc de Northumberland per 22 milions de liuras esterlinas.
- ↑ Segon Vasari, lo modèl seriá la femna que Rafèl aimèt fins a sa mòrt.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) Raphaël ou la quête de la grâce per Lorenzo Pericolo, Mèstre de conferéncia a l'Universitat de Rennes II-Nauta Bretanha.
- (en) Raphaël dins Artcyclopedia


text:
Djehoti
Djehoti (egaument aperat Tòt en grèc) divinitat de l'antiquitat egipciana. Lo son nom en egipcian qu'ei en vertat Djehoti (la dusau linha de ieroglifs deu tablèu juson que muisha, d'esquèrra a dreta, las letras Dj-H-O-T-I predent lo darrèr ieroglif qui ei lo determinatiu per aqueth "diu"). Djehoti qu'ei representat dab un còs d'òmi e un cap d'ibis e tanben representat devath la forma d'un baboin. Qu'ei lo diu deu temps e de l'escritura.
La mitologia egipciana que conta qu'aurè balhada l'escritura aus òmis.
Que conta tanben que, Ra be maudiguè lo maridatge de Mut dab Geb en los deishant pas aver cap mainatge. Djehoti, alavetz, que hè aus dats dab Khonso, diu de la lua, e que ganhè en bèth li demandar de hornir cinc dias au calendari (los dias aperat epagomènes) qui la malediccion n'avèva pas mei cap ehèit. Atau que vadón los quate hrairs Isis, Neftis, Osiris, e Seth.
Djehoti, a maugrat d'estar deu costat deu ben, qu'ei l'arbitre deus dius e qu'ei present dens las representacions deu jutjament deus morts per escríver (activitat inventada per eth medish)la resulta de la pesada deus còrs.
Aquesta relacion dab la paraula, la coneishnça e l'escritura que hè aue los grècs e l'associassin dab lo lor diu Ermès en lo bèth batejar batejar Ermès Trismegist. Qu'ei per aquesta rason que nomèn la vila deu son màger temple Ermòpolis. Per'mor d'aquò, en Occident, Dehoti/Tòt qu'ei associat dab l'ermetisme.


text:
Slava (cantaira)
Slava (en rus: CлaBa), de son nom vertadièr Anastasia Vladímirovna Slanévskaia (en rus: AHacTacия BлaдиMиpoBHa CлaHeBckaя; Moscòu, 15 de mai de 1980) es una cantaira, actritz e modèla russa. Aprèp una carrièra de modèla e d'actritz, venguèt famosa coma cantaira quand son títol OдиHoчecTBo ("solitud") foguèt causit coma melhora cançon durant los Prèmis Muz-TV lo 1èr de junh de 2011.
Biografia[modificar | modificar la font]
Anastasia Slanévskaia nasquèt en 1980 a Moscòu dins una familha de classa mejana. Son paire es un pilòt professional e sa maire una economista. Quand èra pichona s'interessèt als espòrts, mai que mai al voleibòl, mas foguèt subretot la musica que l'atirèt. Apreniá totas las cançons mai popularas per las tornar cantar gràcias a un karaoke. Estudièt puèi la psicologia, la lingüistica e la gestion toristica abans de trabalhar coma gestionària dins un casino e puèi coma arquitècta d'interior mas sa vocacion demorava la musica. Foguèt durant la prima de 2002 que foguèt remarcada per un realizador mentre èra a cantar aprèp una jornada de trabalh.
Discografia[modificar | modificar la font]
- ПoпyTчицa (2004)
- KлaccHый (2006)
- The best (2007)
- OдиHoчecTBo (2013)


text:
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Alh Òli
Aller à la page : 1, 2
Alh Òli
Alh Òli
Occitan Warrior
Planvengut, Alh Òli, enfin, me sembla que t'avem desjà crotzat dins lo canton, io...
E io, me damande çò que fau far de tu...
Vieu pas ce que vòs dire, es pas ma fauta s'ai ges de convicciens cap a que que siague
Enfin, disi aquò, disi pas res ieu…
Per l'autre bandit dau forum, nòstre amic gasconista Pey de, io era pas tròp per lo bandir, mas ara qu'es defòra, i demorarà...
Danís a écrit:Era previst per los jorns a venir (en tornar de l'Estivada benleu). Yellow a devançat la decision daus admins, çò que me geina, tot parier. La possibilitat serà tanben balhada a Cedric de tornar, leu. Mas coma Yellow, serà especialament susvelhat. De la "libertat condicionala", que...
Per l'autre bandit dau forum, nòstre amic gasconista Pey de, io era pas tròp per lo bandir, mas ara qu'es defòra, i demorarà...
+1
Marxelin a écrit:M'aviás lançat un desfís per l'EOE mas te sentissi pas. Gastar de bon vin, aquela idèa m'agrada gaire.
Ai desjà fach piei ! Mas n'en dirai pas mai, quauqu'un seria capable de me sortir la videò...
Ah bon ??? Qui ?????????Danís a écrit:Ai desjà fach piei ! Mas n'en dirai pas mai, quauqu'un seria capable de me sortir la videò...
Danís a écrit:Era previst per los jorns a venir (en tornar de l'Estivada benleu). Yellow a devançat la decision daus admins, çò que me geina, tot parier. La possibilitat serà tanben balhada a Cedric de tornar, leu. Mas coma Yellow, serà especialament susvelhat. De la "libertat condicionala", que...
Voei, mai aquò va sabiau pas. Au passagi, emai sigue d'un interest relatieu, sarai pas a Estivada
Danís a écrit:La possibilitat serà tanben balhada a Cedric de tornar, leu. Mas coma Yellow, serà especialament susvelhat. De la "libertat condicionala", que...
Ah non lo Cedric i cal pas balhar lo dreit de tornar va encara fotre lo rambalh amb los occitanISTES lol
Aprep la libertat condicionala, coneissi plan sem jota regime Sarkoziste non.....
Aprep amagatz filhas, botelhas e espineus.......la bestia es tornada
Amistats
Cedric
Òmi a écrit:Plan(re)vengut Cedric.
Te granmerceji l'Omi (teni l'impression que totun me desirara pas la planvenguda tornada (i'a benleu quitament de monde que se van fotre al yoga per se motsegar l'avelana)
Alholi
Cedric
Planvenguuuuuuut Cedriiiiiiic demest nosauuuuuus !joan_cavalier a écrit:teni l'impression que totun me desirara pas la planvenguda tornada
Son back...
Party on !!
Einucent a écrit:Oh puta ! avetz dubèrt la caja de l'ors, venguetz pas vos planhèr aprèp !
Party on !!
Lo forum pòt pas ester sordeish que çò qu'èra dinc adara : trista e shens vertadèr desbat d'idèia.
Aller à la page : 1, 2
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Art de l'Egipte antica
L'art de l'Egipte antica que s'esten sus los gaireben quate millenis de Kemet (la negra, qu'ei a díser Egipte antica).
Las recèrcas arqueologicas qu'an permés de descrobir objèctes e artefactes anant deus temps preïstorics (predinastics deus diferents periòdes dits Nagada) dinc a la Baisha Epòca, a las diferentas ocupacions estrangèras d'Egipte e a la coabitacion de la fin de la cultura egipciana antica dab Roma puish dab lo Crestianisme (dab lo son art còpte).
Maugrat d'aquestas evolucions importantas, l'art egipcian qu'ei demorat estable sus periòdes deus longs (a despart de las influentas rupturas culturaus que hon l'eresia amarniana d'Akenaton e las divèrsas invasions estrangèras). Un art caracterizat per e expriment l'estabilitat dab las soas linhas, colomnas e angles.
L'art de l'Egipte antica qu'ei generaument devesit en :
- Art de Nagada (temps preïstorics e predinastics)
- Art deu periòde Tinita (durant las duas purmèras dinastias)
- Art de l'Empèri Ancian
- Art amarnian (durant l'eresia d'Amenofis IV (autorenomat Akhenaton e lo transferiment de la capitau dens la vila navèra d'Akhetaton


text:
888
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 888 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Francia Occidentala[modificar | modificar la font]
Vengut fòl dempuei febrier de 887, l'emperaire Carles III lo Gròs moriguèt, probablament tuat per sei domestics, lo 13 de genier. En causa dau descrèdit dau defunt après son refús de combatre lei Vikings en 886 au profiech d'un acòrd jutjat vergonhós per la màger part de l'aristocracia franca, l'eiretier legitim de la dinastia carolingiana (qu'èra totjorn enfant) foguèt pas designat rèi. En plaça, Audoïn, còmte de París e cap principau de la defensa de la vila còntra lei Vikings foguèt elegit rèi. Lo coronament se debanèt lo 29 de febrier.
Dins aquò, aquela eleccion foguèt contestada per lei partisans dei Carolingians gropats a l'entorn de l'arquevesque de Reims e dau còmte de Peitieus. Lo sostèn d'Arnulf de Caríntia, rèi novèu de Francia Orientala, permetèt de renfòrçar lo poder d'Audoïn. Lo 13 de novembre, un segond coronament aguèt ansin luòc a Reims e la preparacion d'una campanha acomencèt per sometre lo còmte de Peitieus, Ramnulf II. Aperavans, Audoïn capitèt de batre una tropa de Vikings qu'aviá pilhat Tròias, Meaux, Verdun e Toul dins la region de Montfaucon d'Argonne (24 de junh).


text:
Limésy
Limésy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Pels connaisseurs, lo nom "Limésy" a représ per Maurici Leblanc. N'efièch, se'n servís coma un dels nombroses pseudonymes de Arsène Lupin, ne fa lo "Baron de Limesy".
Pour les connaisseurs, le nom "Limésy" est repris par Maurice Leblanc. En effet, il s'en sert comme un des nombreux pseudonymes d'Arsène Lupin, il en fait le "Baron de Limesy".


text:
Belleville
«Belleville» té aquests significats:
- Canadà: Belleville (Canadà), ciutat canadenca d'Ontàrio
- Estats Units:
- Belleville (Arkansas), localitat estatunidenca d'Arkansas
- Belleville (Illinois), localitat estatunidenca d'Illinois
- Belleville (Kansas), localitat estatunidenca de Kansas
- Belleville (Michigan), localitat estatunidenca de Michigan
- Belleville (Nova Jersey), localitat estatunidenca de Nova Jersey
- Belleville (Pennsilvània), localitat estatunidenca de Pennsilvània
- Belleville (Wisconsin), localitat estatunidenca de Wisconsin
- França:
- Belleville (Deux-Sèvres), localitat francesa de Deux-Sèvres
- Belleville (Meurthe i Mosel·la), localitat francesa de Meurthe i Mosel·la
- Belleville (Roine), localitat francesa de Roine
- Belleville (Sena), localitat francesa de Sena
- Belleville-en-Caux, localitat francesa del Sena Marítim
- Belleville-et-Châtillon-sur-Bar, localitat francesa d'Ardenes
- Belleville-sur-Loire, localitat francesa de Cher
- Belleville-sur-Mer, localitat francesa del Sena Marítim
- Belleville-sur-Meuse, localitat francesa de Mosa
- Belleville-sur-Vie, localitat francesa de Vendée
- Saint-Jean-de-Belleville, localitat francesa de Savoia
- Saint-Martin-de-Belleville, localitat francesa de Savoia
- Saint-Pierre-de-Belleville, localitat francesa de Savoia
- Barri de Belleville, 77è barri administratiu de París situat en el districte 20è.


text:
Victor Shklovsky
En rus, Bи́kTop Бopи́coBич ШkлóBckий. Autra ortografia occitana possibla: Viktor Shklovsky.
Formalista rus, foguèt un dels membres mai coneguts del formalism rus.
Nascut en 1893, moriguèt en 1984. Es particularamanet conoscut per son concèpte de defamiliarizacion. Amb aquò vòl dire que l'art existís per far retrobar lo sens prigond de tota causa vist que tota causa se fossiliza en literatura e ven un cliché. Tanben l'art es lo mejan mai adapatat per nos far retrobar la sensacion de la vida e son esséncia.


text:
-381
Aquesta pagina concernís l'an -381 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Per renfòrçar sa preséncia en Grècia Centrala, Lacedemònia autorizèt la rebastida de la vila de Platèa destrucha per la sieuna armada au començament de la Guèrra de Peloponès (→ -427).
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Aquemenida[modificar | modificar la font]
Invasion de Chipre, en revòuta dempuei 391 av. JC, per lei satrapas Tiribazus e Orontes. Evagoras, rèi de l'illa, capitèt de resistir mai la desfacha de sa flòta a la batalha de Citium l'isolèt e l'obliguèt de negociar. En cambi de sa somission, gardèt lo contraròtle de Salamina de Chipre.


text:
Djedefher
Djedefher que ho un hilh deu faraon Khofo (Keòps en grèc) e dilhèu, segon cèrtas teorias, eth medish faraon de la IVau dinastia a la seguida deu regnat de Khafra.
Lo documents contenporans no'u mentàven pas com faraon mes aquò que's pòt déver a un conflicte dab sons hrairs (en particular dan Djedefra) e lo son mastaba qu'ei degradat. Qu'ei citat totun com faraon mes per escrits de l'Emperi Navèth egipcian e qui'u pòden aver autrejat aqueth títol a posteriori per'mor deu gran respecte qu'inspirè dens la saviessa egipciana (un cèrte nombre de tèxtes sapients - los Ensenhaments de Djedefher - , e en particular capítol deu màgers deu Libe deus Mort que'u son autrejats).
La reputacion de la soa sapiença que he d'eth gaireben un diu dens los escrits egipcians posteriors.
Mentavut com faraon, lo son nom en ieroglifs que s'escriu :
Hont[modificar | modificar la font]
- Grimal, Nicolas. Histoire de l'Egypte ancienne. París : Fayard, 1988.
- Shaw, Ian. The Oxford History of Ancient Egypte. Oxford : Oxford University Press, 2000.


text:
Exposicion universala de 1888
L'Exposicion universala de 1888 se faguèt dins la vila de Barcelona entre lo 8 d'abril e lo 9 de desembre de 1888. Recebèt un total de 400.000 visitaires que venián del mond entièr.
L'inauguracion oficiala se debanèt lo 20 de mai de 1888 a 16 oras. Foguèt presidida per Anfós XIII (qu'en aquel temps aviá pas que dos ans), la reina regenta Maria Cristina, la princesa d'Astúrias Maria de las Mercedes, l'infanta Maria Teresa, lo president del conselh de ministres Práxedes Mateo Sagasta, e lo cònsol de Barcelona Francesc Rius i Taulet.
Somari
Contèxt istoric[modificar | modificar la font]
En 1888 Barcelona aviá 530.000 abitants e representava la segonda ciutat mai importanta de l'estat espanhòl sul plan politic, e la primièra a nivèl industrial. Èra lo periòde de la Restauracion borbonica e aquel an governava Práxedes Mateo Sagasta jos la regéncia monarquica de Maria Cristina d'Habsborg-Lorena, la veusa d'Anfós XII (qu'èra mòrt en 1885) e maire d'Anfós XIII.
Se considera que l'organizacion de l'Exposicion universala de 1888 foguèt lo rebat dels bons ligams entre la monarquia restaurada e la borguesiá industriala catalana, qu'aviá donat son supòrt al retorn de la monarquia, en cerca d'una patz sociala que posquèsse permetre un desvolopament economic.
Las Exposicions universalas, que comencèron a París en 1855, vivián son periòde de grand apogèu. Eran consideradas coma d'eveniments politics, economics e socials màgers dins tot lo mond, que cada país i podiá expausar sos progrèsses tecnologics e ostentar son potencial economic e industrial. Lo fach d'organitar una Exposicion èra una escasença per favorizar lo desvolopament econòmic de la vila organizaira e procurava un grand prestigi internacional.
Impulsors de l'Exposicion[modificar | modificar la font]
L'idèa iniciala d'organizacion d'una Exposicion universala a Barcelona foguèt portada per un entrepreneire galèc, Eugenio Serrano de Casanova. Pasmens davant l'impossibilitat de Serrano de portar lo projècte solet, lo cònsol de Barcelona Francesc Rius i Taulet n'assumiguèt la carga. S'envirèt d'un grop d'entrepreneires de la ciutat que, a son costat, formèron çò que se sonèt "Comitat dels uèch". I aviá, a mai de Rius i Taulet, Elies Rogent i Amat –director de las òbras-, Lluís Rouvière, Manuel Girona i Agrafel –un politician e banquièr que financèt una part de l'òbra- , Manuel Duran i Bas, Josep Ferrer i Vidal, Claudi López Bru (Marqués de Comillas) e Carles Pirozzini. Demest los membres del Burèu director de l'Exposicion i figurèron l'escrivan Jacint Verdaguer e Ramon Romaní i Puigdengolas.[1]
L'encencha[modificar | modificar la font]
L'exposicion se realizèt sus una susfàcia de 380.000 mètres cairats que l'Arc de Trionf, òbra de Josep Vilaseca i Casanovas (1858-1917), n'èra la pòrta de dintrada. L'encencha s'espandissiá sus çò qu'ara es lo Parc de la Ciutadella, lo zoo, e una part de la Gara de França fins a l'endrech ont se tròba uèi l'Espital del Mar, dins la Barceloneta.
Una quatrena part de l'encencha èra ocupada per de bastiments concebuts pels arquitèctes mai prestigioses d'aquel temps, ont se fasián las exposicions. L'edifici mai important de totes foguèt lo Palais de l'Industria, amb sos 70.000 mètres cairats. Pr'aquò foguèron servat tres bastiments de l'epòca militara de la Ciutadella: lo Palais del Governador, l'arsenal e la capèla. Totes tres an perviscut fins uèi. L'arsenal, aprèp divèrsas adaptacions en 1889, 1900 e 1932, es actualament la sedença del Parlament de Catalonha.
En seguida del cambiament de promotors, lo temps per poder realizar las òbras de l'encencha foguèt plan limitat. Tot aquò supausèt una escomesa tras qu'importanta per l'organizacion que demostrèt sa capacitat de gestion e d'esfòrç, pasmens foguèt tanben la causa que qualques bastiments aguèron una durada de vida efemèra. Aital sonque son demorats de pès l'Arc del Trionf, òbra de Josep Vilaseca, lo Castèl dels Tres Dragons, òbra de Lluís Domènech i Montaner (cafè-restaurant de l'exposicion, qu'es actualament lo Musèu de Zoologia), lo Musèu Martorell de Geologia, d'Antoni Rovira i Trias, l'ombracle, projectat per Josep Fontserè i Mestre e acabat per Josep Amargós i Samaranch e una part de la "Galariá de las Maquinas", qu'es ocupada uèi pels servicis del zoo.
Existís una legenda populara qu'assegura que l'engenheire francés Gustave Eiffel prepausèt de construire la torre a Barcelona per l'Exposicion Universala de 1888.[2] Pasmens en realitat foguèt pas Eiffel, mas l'engenheire de Tolosa J. Lapierre [3] qui presentèt un projècte d'una torre de fusta de 210 mètres. A l'encòp i aguèt un autre projècte de torre, lo de l'arquitècte catalan Pere Falqués. Malgrat l'interès inicial, cap dels dos projèctes progressèt pas per de rasons budgetàrias.[4]
Melhorament dins Barcelona[modificar | modificar la font]
Malgrat lo fach que las activitats de l'Exposicion se van realizèron a l'interior de l'encencha de la fièra, l'eveniment contribuiguèt a melhorar Barcelona en general. D'un costat, la celebracion de l'exposicion serviguèt d'esperon per finalizar d'òbras qu'èran estadas entamenadas fòrça ans abans e que demoravan inacabadas, e a l'encòp, s'aprofechèt l'escasença per botar en plaça d'infrastructuras novèlas e de servicis que no només milloressin la vida dels abitants, sinó que balhèssen un imatge de modernitat de la ciutat als uèlhs dels visitaires.
Demest las novetats que se devon a l'Exposicion de 1888 se tròban:
- L'urbanizacion del Parc de la Ciutadella, qu'aprèp l'acabament de l'Exposicion venguèt lo parc mai grand de la vila.
- Foguèt finalizada l'urbanizacion de tot lo front maritim de la vila, entre lo parc de la ciutadella e la Rambla, en bastir la passejada de Colom e un novèl moll: a l'actual Moll de la Fusta.
- Foguèt bastit lo Grand Hotel Internacional sus un terrenh ganhat sus la mar a la novèla passejada de Colomb, davant lo bastiment de la Capitania General. L'otèl, concebut per l'arquitècte Lluís Domènech i Montaner, foguèt bastit dins lo temps recòrd de 53 jorns. Tenia planta e tres nivèls, e ocupava un solar de 5.000 mètres cairats. Amb una capacitat de 2.000 clients, foguèt pensat coma una installacion temporària capabla d'aculhir los visitaires. Foguèt enderrocat aprèp l'acabament de l'Exposicion.
- Foguèt construït lo Palais de las Bèlas Arts (Barcelona), dins l'espaci ont se tròban actualament los tribunals municipals davant lo musèu de zoologia. Obra d'August Font, foguèt ailà ont se celebrèt l'inauguracion oficiala de l'Exposicion amb la preséncia de la familha reiala. Foguèt destinat a d'exposicions artisticas, de concèrts e d'eveniments culturals ligats al catalanisme. Aprèp l'exposicion, demorèt dobèrt fins a 1942.
- Foguèt construït lo Monument a Colomb sus la Plaça Portal de la Patz, ponch d'union de la passejada de Colomb e de la Rambla. Lo monument foguèt inaugurat l'1 de junh de 1888, en plena celebracion de l'Exposicion.
- Foguèt urbanizada la zòna contigüa a l'encencha de l'exposicion, dins la zòna del Barri de la Ribera.
- Foguèt inaugurat lo Mercat del Born, l'òbra de Josep Fontserè i Mestre, construït entre 1884 e 1886.
- Se faguèt l'inauguracion de las Las Golondrinas, d'embarcacions de divertiment que, uèi encara, sortisson davant lo monument a Colomb e fan far una passejada per mar als visitaires.
- Se metèt en plaça l'illuminacion electrica de las primièras carrièras de Barcelona (La Rambla, Passejada de Colomb, Plaça de Sant Jacme e l'interior de l'encencha de l'exposicion).
Bilanç de l'Exposicion[modificar | modificar la font]
L'Exposicion universala foguèt considerada coma una capitada, tant pel nombre de visitaires coma pels beneficis economics (encara que s'acabèt amb un deficit de 6 milions de pessetas), e la projeccion internacionala que li donèt a Barcelona. A mai, ajudèt a urbanizar una granda zona de la ciutat.
L'exposicion, ideada a un moment qu'existissiá una depression economica, revitalizèt lo sector de la construccion, e lo nombre elevat de visitaires portèt de beneficis grands a totes los sectors de la ciutat.
Sul plan economic se considera que l'Exposicion de 1888 foguèt lo primièr grand pas de l'economia catalana cap a l'europeïzacion. En 1886, dos ans abans l'eveniment, foguèt fondada la Cambra Oficial de Comerç, Indústria i Navegació de Barcelona, amb l'objectiu de velhar als interèsses dels industrials catalans e d'aprofechar l'Exposicion per dinamizar lo flux comercial amb l'estrangièr, e los païses europèus en particular, a un moment que l'economia catalana s'èra limitada a far de comèrci amb lo mercat espanhòl.
Sul plan politic, l'organizacion, desvolopament e capitada de l'Exposicion confirmèt l'atmosfèra de bona relacion entre la borgesiá catalana e la monarquia qu'èra tot bèl just restaurada a Madrid, malgrat las criticas que va generèt demest lo proletariat e los menaires republicans e catalanistas.
L'Exposicion de 1888, lo primièr grand eveniment que foguèt organizat a Barcelona, foguèt percebuda istoricament coma un modèl de desvolopament que mai tard, durant diferents moments istorics, la vila tornèt aplicar, en organizar de grands eveniments internacionals (coma l'Exposicion Internacionala de 1929, los Jòcs Olimpics de Barcelona 1992 e, recentament, lo Fòrum Universal de les Cultures en 2004).
[modificar | modificar la font]
Malgrat que l'Exposicion se debanèt d'un biais normal sens cap d'incident e que foguèt sentida coma una capitada, generèt qualques criticas:
La granda quantitat d'òbras bastidas durant los meses anteriors a l'Exposicion, pas sonque dins l'encencha de la fièra mas tanben dins d'autres endreches de la ciutat, mobilizèt de milierats d'obrièrs que trabalhèron incansablament e, de còps que i a, dins de condicions dificilas. Tot aquò contribuiguèt a aumentar la conscienciacion dels trabalhadors que havien d'unir sas forças per defensar sos interèsses e melhorar sas condicions de trabalh. Mostra d'això es qu'en agost de 1888, en plena celebracion de l'Exposicion, se fondèt a Barcelona lo sindicat Union Generala dels Trabalhadors (UGT), e, pas gaire de temps aprèp lo Partit Socialista Obrièr Espanhòl (PSOE), realizèt a Barcelona lo primièr congrès de son istòria. L'Exposicion provoquèt una granda inflacion dels prèses a Barcelona, coma se pòt legir a partir dels mejans de comunicacion d'aquel temps. La montada dels prèses generèt una granda insatisfaccion populara e de criticas nombrosas dins los jornals. Los intellectuals e los politicians republicans e catalanistas, capitanejats per Valentí Almirall, se manifestèron publicament contra l'Exposicion, que consideravan qu'èra l'expression del pacte de la borgesiá catalana amb la monarquia centralista que, segon sas afirmacions, podiá nòire als interèsses de Catalonha.
Autras exposicions de 1888[modificar | modificar la font]
Aquel an 1888 se faguèron quatre autras grandas exposicions internacionalas, a mai se cap d'elas recebèt pas lo nom d'Exposicion universala: foguèron la "Centennial International Exhibition" celebrada a Melbourne (Austràlia); la "International Exhibition" de Glasgow (Escòcia); lo "Grand Concours International donis Sciences et de l'Industrie" de Brussèlas (Belgica); e l' "Exposição Industrial Portugueza" a Lisbona (Portugal).
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ ANTONI BOADA, Verdaguer e sos amics de la comarca de l'Anoia
- ↑ Modèl:Ref-llibre, pàg.36
- ↑ la Vanguardia del 30-11-1886
- ↑ L'istorian Lluís Permanyer s'es plangut de la capacitat multiplicadoira de la ret per far venir veritat una istòria que degun contrasta pas. Permanyer aporta a la Vanguardia una informacion precisa e documentada de l'istòria.


text:
Energia
En fisica, era energia ei ua quantitat escalar contenguda en quinsevolh sistèma fisic. Era energia d'un sistèma fisic tanben ei era sua capacitat entà realizar un trabalh. En Sistèma Internacionau, se mesure en joules.
Quinsevolh causa qu'estongue en tot trabalhar està a en tot gastar energia. Per açò, quinsevolh causa qu'estongue en disposicion a trabalhar possedís energia. Quan eth trabalh se realize i a ua transferéncia d'energia, parièra qu'eth subjècte pèrd energia. En realitat, era energia càmbie cap a un aute objècte, sus eth quau se realize eth trabalh.


text:
Plantae
Las plantas o vegetals son d'èssers pluricellulars a la basa de la cadena alimentària. Fòrman un clad qu'inclutz las plantas de flors, los conifèrs e autres gimnospèrmes, las falguièras, las mofas, e en foncion de la definicion, las algas verdas. Las plantas verdas tenon de parets celluras cellulosicas e obtenon son energia de la lutz solara per fotosintèsi mejançant la clorofilla que caup dins los cloroplasts, que lor balha sa color verda. Fòrman una de las subdivisions (o règne) dels Eucariòtas. Son, classicament amb las algas (amb las cianobacterias) e los campairòls, l'objècte d'estudi de la botanica.[1] . Le nombre d'espècias de plantas es dificil de determinar, mas en 2010, s'estimava entre 300 000 e 330 000 espècias descritas, que la màger part, entre 260 000 e 290 000, serián d'espermafitas[2].
Galariá[modificar | modificar la font]
-
-
Los fruits del palmièr de Palmira, Borassus flabellifer (localament sonat Thaati Munjelu) venduts dins un mercat de Guntur, Índia.
-
-
-
-
-
-
-
-
-

seg_langs: bug_Latn oci_Latn oci_Latn unk unk oci_Latn unk unk unk unk unk unk unk unk unk


text:
Vendrest
Vendrest es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Vendrest A bastit sus un dénivelé
Vendrest est construit sur un dénivelé
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Al començament del Sègle XX, aquel vilatge i aviá constituit de paysans. Vendrest reagrupava antany Rademont E Chaton.
Au début du Sègle XX, ce village était constitué de paysans. Vendrest regroupait autrefois Rademont et Chaton.


text:
“Auèm viscut per dessús des nòstes possibilitats”. Aguesta senténcia ei era mès segondada enes darrèri mesi. Normauments, acompanhada dera qüestion: “ère de besonh er aeropòrt d’Alguaire?”. Donques seguraments non. Mès, ei ua realitat entà trèir-ne chuc; e que trinque damb eth mercat toristic tradicionau dera Val d’Aran.
Pendent aguesta setmana, es responsables deth tour operador britanic Neilson-Thomas Cook, qu’arribe enquia Alguaire, an visitat era Val entà conéisher d’apròp era aufèrta toristica deth país aranés. Eth director deth producte, Keith Francis, a coneishut de prumèra man es diuèrses oportunitats toristiques araneses des der esquí enquia es arraïtz gastronomics, eth patrimoni culturau e eth miei naturau. Damb açò, era promocion dera Val en Anglaterra creisherà enes pròplèus ans.
Ara se daurís ua naua situacion entà toti aqueri emprenedors que sajen en mercat anglés. Hèt inimaginable hè quate dies –quan er aeropòrt non existie. Deuant des naui besonhs qu’apareishen s’a d’actuar entà qu’era clientèla britanica non sigue sasoèra sonque d’iuèrn. E atau promòir un torisme sostenible damb eth tresòr dera Val –que non ei era nhèu se non eth conjunt naturau. A més, bastir lòcs de trabalh entà es joèni que non trapen mès que gana e toti aqueri que damb era arribada dera calor an d’hèr coa ena oficina de trabalh.


text:
Astartè
Astartè (deu grèc Ἀσtάptn) qu'ei ua divessa coneguda dens tot lo Pròche Orient, de l'Edat deu Bronze a l'Antiquitat, qui presenta un caractèr bellicós. Athtart (𐎓𐎘𐎚𐎗𐎚 , ʿṯtrt, ʿAṯtart o ʿAthtart) a Ugarit, Shaushka o Shaushga en çò deus orritas, Ashtart (ʿshtrt) en lenga punicofeniciana, Ashtoret o Ashtarot (עשתרת) en ebrèu, qu'ei l'equivalent de la divessa mesopotamiana Ishtar (taus babilonians) o Inanna (taus sumerians). Qu'estó implantada dens la mitologia egipciana devath los ramessidas (Empèri Navèth egipcian). Montant a cavath, qu'acompanha e que guarda lo sobiran. Que vad la hilha de Ra o de Ptah, e qu'ei ua de las parionas de Seth.


text:
-477
Aquesta pagina concernís l'an -477 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Atenas[modificar | modificar la font]
Formacion oficiala de la Liga de Delos qu'organizèt son premier congrès federau sus l'illa sacrada de Delos (mai de 477 avC). L'illa venguèt lo sèti de l'aliança e de son tesaur.Atenas i aguèt un ròtle preponderant gràcias a sa flòta importanta e la Liga venguèt l'otís de sa dominacion en Mar Egèa.
Dins lo nòrd-èst, la flòta de Cimon obliguèt Pausanias de quitar Bizància onte l'èx-generau espartenc èra sospichat d'assaiar de venir rèi.
Roma[modificar | modificar la font]
Perseguida de la « guèrra privada » entre l'Ostau roman dei Fabii e la vila etrusca de Veïes situada au nòrd de Roma. Lo rescòntre decisiu se debanèt sus lo riu Cremera onte lei fòrças dei Fabii foguèron anientadas. Una temptativa de sètge de Roma per lei venceires de la batalha mau capitèt après l'arribada de renfòrç formats per l'armada cargada de luchar còntra lei Volscs. Pasmens, lo relarg de Roma foguèt pilhat e leis Etruscs se fortifiquèron a la cima de Janícul.


text:
Chifras de populacion en França
En França, per las operacions de recensament, l'INSEE a definit mantun indicator de populacion que permeton de rendre compte de la dobla domiciliacion de cèrtas personas, per poder estudiar aqueste fenomèn e de ne téner compte dins las politicas d'amainatjament. Es per aquò que cada comuna, en França, a pas solament una sola chifra de populacion, mas mantuna.
Aspècte estatistic[modificar | modificar la font]
Las chifras donadas per l'INSEE per una comuna son :
- la populacion municipala compren las personas qu'an lor residéncia abituala sul territòri de la comuna ;
- la populacion comptada a despart, principalament las personas demorant dins cèrtas collectivitats (internats, casèrnas, espitals, covents, presons…) ;
- la populacion totala, soma de las doas precedentas ;
- los comptes dobles, un sosensemble de la populacion comptada a despart, comptant los abitants qu'an un autre luòc de residéncia (autrament dich, que fan partida de la populacion municipala d'una autra comuna) ;
- la populacion sens comptes dobles, qu'es la populacion totala demenida dels comptes dobles[1].
La populacion sens comptes dobles es doncas totjorn superiora o egala a la populacion municipala, e inferiora o egala a la populacion totala. Dempuèi 2004, las nocions de populacion municipala e de populacion sens comptes dobles son identicas.
Per comprene convenablament la populacion d'una aglomeracion, d'un gropament de comunas, d'un departament o d'una region, s'utiliza la populacion sens comptes dobles.
Aspècte legislatiu[modificar | modificar la font]
Los resultats dels recensaments son oficializats per decret.
La nocion de populacion legala es utilizada en drech. Al sens larg, designa l'ensemble de las chifras oficializats. Dins un sens restrench, designa :
- per una comuna, la populacion totala ;
- per un canton, un arrondiment, un departament o una region, la soma de las populacions sens comptes dobles.
La populacion totala es la qu'es presa en compte dins l'aplicacion de las leis e dels règlaments a las collectivitats (en particular per las questions budgetàrias e fiscalas)[2].
En revenge, es la populacion municipala que determina lo nombre de conselhièrs municipals e lo mòde d'escrutinh de las eleccions municipalas[3].


text:
Nos los arpitans - Pathos et Epos [4]
Desot la pax romana
des grantes veles furont fondâyes, lo comèrço et l'èconomia se dèvelopéront, fut possiblo avêr ècoules et accèdar a un amplo savêr, por tôs y éront panem et circensem
[mengiér et lèsir] : en dèfenitiva y fut un'abondance que jamés devant s'ére vua.
Mas les laudes
a la romana civitas
nos les quiterens fére a d'ôtros. Icé la questio
[demanda
] est : cen-que signifiét por Arpitania ceta romana civilisacion ?
Cél contact que se chavonét premiérement avouéc la complèta amalgâma d'Arpitania dens lo mondo roman est a la bâsa de la nèssance de cela idê de comunotât humèna que por los Arpitans est si importanta.
Cél contact primordial petit a petit, a travèrs l'usufruit des nôves possibilitâts metues a disposicion per l'organisacion romana, fit comprendre a l'Arpitan que tot lo mondo feni pas dens son velâjo, dens lo cèrcllo èxcllusif de son vesenâjo.
Se rendét adonc possibla et cllâra una re-èlaboracion de la concèpcion arpitana du sentiment du mondo, cen qu'on avéve tojorn confusament comprês fut possiblo : outre les montagnes d'ôtres montagne et d'ôtres planes ategnévont.
Idê-fôrce de la civilisacion romana ére pués lo sentiment de l'apartenir. En èfèt l'ambicion de quiconque vivésse a l'entèrior du domêno de Roma ére cela de povêr dére : - cives romanus sum
- obtenir la citoyenotât signifiâve avêr lo passapertot por châque carriére dens l'opulenta sociètât romana.
Ren de nôvo desot lo solely ...
- ... a continuar -


text:
Sorbollano
Surbuddà en còrs (Sorbollano en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Corsega del Sud e la region de Corsega.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sorbollano Se situa al sud del scenari del Coscione, en la micro-region de la Nauta Rocca, en lo « territòri de vida » nomenada Nauta Rocca del Parc natural regional de Corsega.
Sorbollano se situe au sud du plateau du Coscione, dans la micro-région de l'Alta Rocca, dans le « territoire de vie » nommé Alta Rocca du Parc naturel régional de Corse.


text:
1575
Aquesta pagina concernís l'an 1575 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Matematicas[modificar | modificar la font]
Premiera utilizacion coneguda de l'induccion matematica realizada per lo matematician e astronòm italian Francesco Maurolico (1494-1575). Gràcias a son trabalh, es considerat coma un precursor de François Viète e de René Descartes.


text:
Grèc (lenga)
Lo grèc o pus rarament grègo, ellenic (en grèc ancian ἡ Ἑλλnvιkὴ Yλῶtta = hê hêllênikế glỗtta, en grèc modèrne ta eλλnvιkά / n eλλnvιkή Yλώσσa = ta ellinika / i elliniki glossa) es una dei lengas indoeuropèas, apareguda en Grècia vèrs 2000 avans lo Crist, que uei la parlan 12 milions de personas en Grècia, a Chipre e dins de comunitats grègas nombrosas dins totei lei parts dau Mond.
Somari
- 1 Classificacion
- 2 Lo grèc micenèu
- 3 Lo grèc arcaïc
- 4 Lo grèc ancian o classic
- 5 Lo grèc medievau o bizantin
- 6 Lo grèc modèrne
- 7 Vejatz tanben
- 8 Nòtas
Classificacion[modificar | modificar la font]
Lo grèc es una branca de la familha dei lengas indoeuropèas e aquela branca se compausa d'una sola lenga, lo grèc (es una situacion similara a aquelei de l'armèni e de l'albanés).
Lei dialèctes deis originas a uei[modificar | modificar la font]
Dialèctes d'origina: ipotèsi tradicionala[modificar | modificar la font]
Segon una ipotèsi tradicionala, lo grèc antic auriá tengut aumens dos grands pòls dialectaus: lei dialèctes ionians qu'ocupavan lo gròs de Grècia a l'epòca micenèa (sègles XVI a XI avans lo Crist) e lei dialèctes dorians que serián venguts dau nòrd de Grècia o benlèu de Danubi (a travèrs deis "invasions dorianas", vèrs lo sègle IX avans lo Crist) per s'espandir puei dins una partida dau sud de Grècia, en fasent s'afondrar la civilizacion micenèa, e avans l'espelida dau grèc classic (a partir dau sègle V avans lo Crist).
Dialèctes d'origina: ipotèsi modèrna[modificar | modificar la font]
Ara, pasmens, lei darrierei recèrcas an pron remés en causa l'esquèma tradicionau e s'orientam vèrs una classificacion pus exacta dei dialèctes antics, que son totei apareguts en Grècia[1].
- Lei dialèctes meridionaus (o orientaus) comprenián:
- Lo micenèu, dialècte preponderant au còr de Grècia durant l'epòca micenèa.
- L'arcade o arcadochipriòta, varietat conservatritz, que s'espandiguèt après l'epòca micenèa en Arcadia, a Chipre e en Panfilia (sud-oèst d'Anatolia).
- L'ionian, varietat particulara e evolutiva, que s'espandiguèt après l'epòca micenèa en Atica, en Eubèa, dins lei Cicladas e en Ionia (còsta centreoccidentala d'Anatolia).
- L'eolian, que s'espandiguèt après l'epòca micenèa de Beocia a Tessàlia, au nòrd de la mar Egèa (a Lèsbos...) e sus la còsta nòrd-occidentala d'Anatolia. L'eolian teniá d'influéncias fòrtas dau grèc dau nòrd-oèst (o benlèu èra de grèc dau nòrd-oèst amb una influéncia meridionala).
- Lei dialèctes septentrionaus (o occidentaus), originaris d'Epir e de Tessàlia, comprenián:
- Lo grèc dau nòrd-oèst, que s'espandiguèt après l'epòca micenèa en Focida (Dèlfes...), dins lei doas Locridas, en Acarnania, en Etolia, en Elida e dins lo nòrd-oèst de Peloponès.
- Lo dorian, varietat particulara dau grèc dau nòrd-oèst, eissida de Dorida, que s'espandiguèt après l'epòca micenèa dins l'èst e lo sud de Peloponès, dins lo sud de la mar Egèa (Creta...), a Ròdes e sus de còstas vesinas d'Anatolia. Puei, amb la colonizacion grèga començada au sègle VIII avans lo Crist, s'espandiguèt pereu a Cirèna (Africa), en Sicília e en Itàlia dau sud.
- Lo grop etòlomacedonian, encara pus septentrionau. Èra probable un dialècte grèc periferic, o mens probable una lenga indoeuropèa pròcha dau grèc. Compreniá:
- Lo macedonian antic, parlat en Macedònia (a pas ges de rapòrt amb lo macedonian actuau qu'es una lenga eslava).
- L'etolian, parlat a l'origina en Etolia, Acarnania e Epir, que se faguèt remplaçar d'ora per lo grèc dau nòrd-oèst.
Evolucions ulterioras[modificar | modificar la font]
Dedins la darriera part de l'epòca grèga classica, l'epòca ellenistica favorizèt la desparicion dei dialèctes a partir dau sègle IV avans lo Crist. Aquò se faguèt per l'expansion de l'ionian dins sa varietat parlada en Atica, dins la region d'Atenas. Aquel ionian-atic foguèt la basa de la koinè, una varietat literària pus prestigiosa que leis autras que remplacèt gaireben totei leis autrei dialèctes.
Durant leis epòcas ulterioras, dau periòde roman e fins a uei, la koinè a engenerat tornarmai de dialèctes diversificats dins tot lo mond ellenic. Lei dialèctes dau grèc modèrne venon de la koinè e son pron omogenèus, levat d'unei que son originaus coma lo chipriòta e lo pontic. Pasmens, un sol dialècte dorian a subreviscut fins a nòstra epòca, es lo tsakonian, acantonat a quauquei localitats dei confinhas orientalas d'Argolida e de Laconia.
Lo grèc micenèu[modificar | modificar la font]
Naissença dau grèc[modificar | modificar la font]
Lo grèc apareis aproximativament vèrs 2000 avans lo Crist. Emergís a travèrs de l'arribada de populacions d'origina indoeuropèa que s'installan en Grècia e que lai assimilan lingüisticament de populacions anterioras, coma lei misteriós pelasgues e mai lei de la civilizacion cicladica dins lei Cicladas.
Espandiment[modificar | modificar la font]
La fasa dau grèc micenèu comença pus tard, vèrs 1600 avans lo Crist. Dura dei sègles XVI a XI avans lo Crist e es ligada a la civilizacion micenèa. A la fin de l'epòca micenèa, lo grèc comença de remplaçar lo minoïc, una lenga non indoeuropèa que se parlava en Creta.
Escritura[modificar | modificar la font]
La forma premiera d'escritura atestada per notar un dialècte grèc es lo linear B, un sillabari sens rapòrt amb l'alfabet grèc, servent a transcriure una forma arcaïca d'un dialècte arcadochipriòta emplegat en Grècia continentala e en Creta entre aperaquí -1550 e -1200. Entre -800 e -200, una escritura semblanta, lo sillabari chipriòta, foguèt emplegada a Chipre. Aquesto sillabari porriá venir dau chiprominoïc (veire çai-sota).
Fau notar que d'escrituras pus ancianas que lo linear B e lo chipriòta existiguèron en Grècia, sens que siguem segurs que servèron a notar de grèc :
- lo linear A (entre -1800 e -1450, en Creta e dins d'illas de la mar Egèa) ;
- lo cretés ieroglific (entre -1750 et -1600, en Creta) ;
- lo chiprominoïc (entre -1500 et -1200, a Chipre), benlèu derivat dau linear A.
Lo grèc arcaïc[modificar | modificar la font]
Après una crisi e un afondrament de la civilizacion micenèa, lo grèc arcaïc seguís dei sègles XI a VI avans lo Crist, .
Dialèctes arcaïcs[modificar | modificar la font]
Lo dialècte dorian, originari de Dorida e dau grop dau grèc dau nòrd-oèst, s'installa dins de regions grandas de l'oèst e dau sud de Grècia a travèrs de migracions de populacions (es pas segur que se pòsca parlar d'"invasions dorianas" violentas, segon lei recèrcas istoricas pus recentas). Ansin, lo dorian penètra dins una partida dau domeni dei dialèctes meridionaus, mentre que lo dialècte macedonian demòra acantonat au nòrd.
Escritura[modificar | modificar la font]
Lei trébols que seguisson l'epòca micenèa an entraïnat la desparicion dau linear A e lo grèc s'escriu plus entre lei sègles XI e IX. L'alfabet grèc actuau nais vèrs lo sègle IX avans lo Crist en s'inspirant de l'alfabet fenician, gràcias a un reviscòu dau comèrci amb lo Pròche Orient.
Literatura[modificar | modificar la font]
Una tradicion orala solida permet l'emergéncia e la transmission dei poèmas epics de l'Odisssèa e de l'Iliada, compausats per Omèr au sègle VIII avans lo Crist, puei transcrichs. Se discutís l'existéncia istorica d'Omèr, coma persona.
Lo grèc ancian o classic[modificar | modificar la font]
Lei dialèctes e la koinè[modificar | modificar la font]
Au començament, i aviá una varietat importanta de dialèctes, acampats en quatre grops : arcadochipriòta, occidentau, eolian e ionian-atic.
Parlar dau grèc ancian vòu pas dire grand causa se si vòu referir a un dei lengatges antics : dins lei fachs, pasmens, lo grèc designa lo dialècte d'Atenas. L'atic (dialècte dau grope ionian-atic), lenga de l'Atenas antica, constituís aquela que i es escricha la màger part de la literatura grèga classica. Sota l'aflat d'Alexandre lo Grand, l'utilizacion dei dialèctes foguèt restancada, dau biais que lo monde grèc empleguèt la koinè, lenga comuna (es la significacion de l'adjectiu koinos, que donèt puei la famosa koinè occitana dei trobadors) eissida de mai d'un dialècte dau grope ionian-atic. Aqueu d'aquí li permetiá de comunicar ambé son armada e èra ensenhat ai ciutadans dei regions conquistadas, venent ansin la lingua franca de l'Antiquitat, en concurréncia ambé lo latin. La koinè venguèt puei lenga oficiala de l'Empèri Roman d'Orient, avans que de contunhar d'evoluir per far nàisser lo grèc modèrne d'encuei.
Escritura[modificar | modificar la font]
L'alfabet grèc, eiretat dei Fenicians e de son alfabet, foguèt emplegat sota diferentei versions (dichas epicorics) partent dau IX ab.JC o dau XVIII ab.JC puei foguèt normalizat e impausat au demai dau monde ellenofòn per Atenas en -403. Apondent de vocalas an aquest abjad semitic, lei Grècs son leis inventors deis alfabets occidentaus. D'efiech, manlevat per leis Etruscs (cf. alfabet etrusc), que lo passèron ai Romans, faguèt nàisser l'alfabet latin, mai tanben, sens passar per leis Etruscs, l'alfabet gotic, lo cirillic, l'alfabet còpte...
Fonologia[modificar | modificar la font]
Resumit :
Lo grèc ancian es una lenga d'accent d'autor possedent doas (o tres, segon leis interpretacions) intonacions : aguda e circonflèxa (cf. accentuacion dau grèc). Se caracteriza tanben per un sistèma de consonantas aspiradas e per un juec d'oposicions de quantitats vocalicas. Existís mai d'una règla de sandhi, tant intèrnas qu'extèrnas.
Passant de l'indoeuropèu au grèc, la lenga subiguèt de modificacions foneticas nombrosas que lei pus vesiblas son descrichas per la lei de Grassmann, la lei d'Osthoff e la lei de Rix. Se nòta pereu que permete de restituir dins fòrça cas la color dei laringalas IE. Per acabar, es una lenga centum.
Morfologia[modificar | modificar la font]
Lo grèc, coma d'autrei lengas indoeuropèas ancianas, es autament flexionau. Alevat de l'utilizacion de desinéncias, lo grèc se caracteriza per de mejans eiretats de l'indoeuropèu coma l'alternança vocalica, l'utilizacion dau doblament e de l'aument per lei vèrbes.
Sistèma nominau[modificar | modificar la font]
Per exemple, lei noms an cinc cas (nominatiu, vocatiu, acusatiu, genitiu e datiu), tres genres (masculin, femenin e neutre, de còps redusits a una oposicion animat / inanimat) e tres nombres (singular, duau, plurau e collectiu per lei neutres). Lo grèc modèrne emplega plus lo datiu, alevat dins certaneis expressions coma en taxei, mai leis autrei cas son generalament servats.
Se compta tres grands tipes de declinasons, tant per lei noms coma per leis adjectius (tipe en -a/n, tipe tematic en -oς e tipe atematic), qu'an mai d'un sostipe. Lei pronoms seguisson un sistèma que li es pròpri e que, aguent influenciat lei tipes nominaus, ne son gaire aluenchats.
La riquessa de la flexion nominala ne fa la complexitat.
Sistèma verbau[modificar | modificar la font]
Lei vèrbes an tres votz (activa, mejana e passiva), tres personas e tres nombres. Se conjuga segon sièis mòdes, quatre personaus (indicatiu, imperatiu, subjontiu e optatiu) e dos impersonauls (infinitiu e participi). Existisson sièis temps (present, imperfach, aorist, futur, perfach, plus-que-perfach), despartits d'un biais inegau entre lei mòdes. Certaneis formacions segondàrias existisson, coma lo futur anterior.
A despart dau temps, lo vèrbe exprimís subretot, d'un biais fòrça precís, tres aspèctes (imperfectiu, aspècte zèro e estatic) e mai d'un mòde de procès (incoatiu, iteratiu, frequentatiu, etc.). L'indicatiu solet marca lei temps: a totei leis autrei mòdes, es solament l'aspècte qu'es indicat.
Existisson doas grandei categorias de conjugasons: lei tematicas (o vèrbes en -w) e leis atematicas (dichs vèrbes en -uι). Aquestei categorias se devesisson en un grand nombre de soscategorias. Lo sistèma verbau es fòrça complicat, que la flexion fa jogar de mejans nombrós coma l'alternància vocalica, la sufixacion per lo biais de desinéncias, l'utilizacion d'una vocala tematica, aquela de l'aument e dau doblament. A toteis aquestei mejans se i apond de modificacions foneticas grandas au mitan d'un mesme paradigma.
Fin finala, es quasi pas tròp de dire qu'existís mai de vèrbes irregulars que de regulars.
Influéncia dau grèc ancian sus lei lengas modèrnas[modificar | modificar la font]
Mots sabents e radicaus grècs[modificar | modificar la font]
Un nombre grand de mots en latin, occitan, catalan, francés e anglés, per parlar solament d'aquestei lengas, son d'origina grèga e la part màger dei neologismes sabents emplegats dins lo monde es bastida sus de radicaus grècs (soventei fes mesclats de radicaus latins). Solament quauquei lengas, coma l'islandés d'un biais sistematic, e dins una part mendre, l'alemand, emplegan pas aquestei radicaus mai traduson per calc lei tèrmes sabents grècs au mejan de radicaus que li son pròpris.
Mots corrents[modificar | modificar la font]
De mots coma botiga, caractèr, burre o sartan venon tanben dau grèc. Passats per lo latin e eiretats coma taus dins la lenga occitana, an subit lei mesmei modificacions foneticas que leis autrei mots eiretats e son desenant fòrça aluenchats de son etimon grèc: fau avisar darrier chascun d'aquelei ἀπoθήkn apothếkê, xapaktήp kharaktếr et Boύtupov boútyron.
Lo grèc medievau o bizantin[modificar | modificar la font]
Lo grèc modèrne[modificar | modificar la font]
Lo grèc modèrne existís tre l'epòca de l'ocupacion otomana. Lo grèc modèrne parlat se diferéncia pauc a cha pauc dau grèc bizantin, que se manten pasmens dins l'usança liturgica e teologica de la Glèisa Ortodòxa.
Lo grèc modèrne s'es desvolopat a travèrs de doas varietats concurrentas a partir dau sègle XIX e de l'independéncia de Grècia:
- La dimotikí (δnuotιkή, "lenga populara") es pròcha dau grèc parlat e ten gaireben lo monopòli de la cançon e de la literatura. Per ex. to ψάpι = to psári "lo peis". Tanben ten de manlèus ai lengas modèrnas coma lo turc, l'albanés, lo bulgar-macedonian, lo romanés, l'italian e lo nòrd-italian (sustot lo venèt).
- La katharevousa (kaθapeύouσa, "lenga purificanta") èra arcaïzanta, artificiala, defugissiá lei manlèus e teniá una morfologia de tipe antic o medievau. Per còntra se prononciava segon la fonetica dau grèc modèrne. Per ex. tό ὀψάpιov = to opsárion "lo peis".
La katharevousa foguèt la sola varietat oficiala fins en 1976 maugrat un militantisme actiu dei partisans de la dimotikí. Après la dictatura dei coronèus de 1967 a 1974, lo retorn de la democracia entraïnèt l'adopcion de la dimotikí coma sola lenga oficiala en 1976 perque la vesián coma pus confòrma a l'esperit democratic. Uei, sonque la glèisa ortodòxa contunha d'utilizar la katharevousa dins la liturgia.
Avans 1982 utilizavan lo sistèma tradicionau e complèxe de l’accentuacion politonica, que teniá tres accents grafics (accents tonaus ancians) e dos "esperits" (marca o abséncia dau sòn [h] ancian). Aquò rebatiá una fonetica antica sens rapòrt amb la pronóncia modèrna. En 1982 adoptèron lo sistèma de l'accentuacion monotonica, ben pus simple, amb un sol accent grafic e sens "esperits". Totun, uei, certanei personas e quauqueis editors encara utilizan lo sistèma politonic, que garda una valor ren que decorativa.
La dimotikí actuala, en tot cas, intègra certanei formas de la katharevousa per completar e diversificar lo lexic e antau, se manten un liame estrech entre lo grèc modèrne e lo grèc antic o medievau.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ SERGENT Bernard (1995) Les Indo-Européens: histoire, langues et mythes, coll. Bibliothèque scientifique Payot, París: Payot


text:
Chenevelles
Chenevelles es una comuna francesa del departament de Vinhana e de la region de Peitau-Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1945, per celebrar la Desliurança e lo retorn de la Republica, un arbre de la libertat a plantat. Aquel ormea l'èst mòrt l'an 1984, e remplaçat per un avet l'an seguent[1].
En 1945, pour fêter la Libération et le retour de la République, un arbre de la liberté est planté. Cet ormeau est mort en 1984, et remplacé par un sapin l’année suivante[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Robert Pichon, Los Arbres de la libertat a Peitieus e en la Viena, Peitieus : d'Edicions CLAUS 89/Federacion de las œuvres laiques, 1989, pàg. 222
- ↑ Robert Petit, Les Arbres de la liberté à Poitiers et dans la Vienne, Poitiers : Éditions CLEF 89/Fédération des œuvres laïques, 1989, p. 222


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dimarts, 3 de juny de 2014
Navèra mapa de las regions: decepcion
Com d’auts, qu’avi saunejat a l’oportunitat auherida per aquera revision administrativa, de reunir tots los país gascons laguens ua soleta entitat administrativa en bèth fusionar Aquitània e Mieijorn-Pirenèus. Que signèi la peticion en aqueth sens. Lo projècte presidenciau qu’ei diferent. Que lo Baish e lo Haut Lengadòcs e’s tròben reunits dab la fusion de Mieijorn-Pirenèus dab Lengadòc Rosselhon, aquò que’m sembla plan. Los gascons n’an pas avut aquera sòrta. La partida gascona de Mieijorn-Pirenèus que’s trobarà diluida laguens un gran ensemble occitan majoritàriament lengadocian. E, çò de sordeish, ua frontèra administrativa que continuaré de dividir Armanhac en dus tròç, de separar la Gasconha landesa de la Gasconha interiora e Bigòrra de Bearn. Lo maine lingüistic gascon que demoraré dividit. Que haré dòu, que tròbi jo.
Non sèi pas se i a enqüèra quauques possibilitats d'obtiéner la fusion d' Aquitània dab la region Mieijorn-Pirenèus(la de uei o, miélher, la deu futur, mei grana). Se non, que poderam sajar de nse consolar en imaginar la cultura gascona que poderà continuar d’arrecéber subvencions de duas regions en lòc de juste ua. Pòca consolacion, la vertat.
2 comentaris:
-
-
Òmi, se tu tanben ès gascon (e que crei que n'ès), qu'as a escríver "Los gascons n'avem pas avut aquera sòrta".
- 26 d’agost de 2014 a les 11:06
- Joan de Peiroton ha dit...
-
Que soi d'acòrd. Totun, e soi gascon? De pair orleanés, de mair parisenca, neishut a París on viscoi dinc a l'atge de 23 ans, puish que viscoi dètz ans a Estraborg, puish 27 ans a Tolosa qui soi a deishar tà Catalonha (la deu nòrd). E soi gascon? Gasconofòne, d'acòrd, totun gascon, de còr en tot cas, shens arrenegar arren de la mea identitat pregona.
- 5 de setembre de 2014 a les 15:09


text:
Alen
Alen (oficialament en francés Alleins) es una comuna provençala, situada dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Capèla dei Penitents blancs d'Alen, capèla dau sègle XVII.
- Capèla Sant Joan d'Alen, capèla romanica dau sègle XII.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Hohenlohe (126)
Liste des communes
Öhringen
Ville d'Öhringen, localité de l'Allemagne de 22 000 habitants.
La mairie d'Öhringen a un site Internet.
Künzelsau
Ville de Künzelsau, localité de l'Allemagne de 14 000 habitants.
La mairie de Künzelsau a un site Internet.
Bretzfeld
Ville de Bretzfeld, localité de l'Allemagne de 12 000 habitants.
La mairie de Bretzfeld a un site Internet.
Pfedelbach
Ville de Pfedelbach, localité de l'Allemagne de 8 900 habitants.
La mairie de Pfedelbach a un site Internet.
Neuenstein
Ville de Neuenstein, localité de l'Allemagne de 6 200 habitants.
La mairie de Neuenstein a un site Internet.
Kupferzell
Ville de Kupferzell, localité de l'Allemagne de 5 700 habitants.
La mairie de Kupferzell a un site Internet.
Schöntal
Ville de Schöntal, localité de l'Allemagne de 5 600 habitants.
La mairie de Schöntal a un site Internet.
Ingelfingen
Ville d'Ingelfingen, localité de l'Allemagne de 5 600 habitants.
La mairie d'Ingelfingen a un site Internet.
Forchtenberg
Ville de Forchtenberg, localité de l'Allemagne de 4 900 habitants.
La mairie de Forchtenberg a un site Internet.
Krautheim
Ville de Krautheim, localité de l'Allemagne de 4 700 habitants.
La mairie de Krautheim a un site Internet.
Niedernhall
Ville de Niedernhall, localité de l'Allemagne de 3 900 habitants.
La mairie de Niedernhall a un site Internet.
Mulfingen
Ville de Mulfingen, localité de l'Allemagne de 3 700 habitants.
La mairie de Mulfingen a un site Internet.
Waldenbourg
Ville de Waldenbourg, localité de l'Allemagne de 3 000 habitants.
La mairie de Waldenbourg a un site Internet.
Dörzbach
Ville de Dörzbach, localité de l'Allemagne de 2 400 habitants.
La mairie de Dörzbach a un site Internet.
Weißbach
Ville de Weißbach, localité de l'Allemagne de 2 100 habitants.
La mairie de Weißbach a un site Internet.
Zweiflingen
Village de Zweiflingen, localité de l'Allemagne de 1 700 habitants.
La mairie de Zweiflingen a un site Internet.


text:
Méharicourt
Maricourt (Canton d'Rousière) en picard ( Méharicourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Méharicourt A situat en una de las parts los mens accidentadas del Santerre. Lo sieu territòri a situat sus un scenari #que lo ponch en culminant n'es a 87m. Al centre se tròba una leugièra depression ocupada en partida pel vilatge e #que contunha cap a l'Oèst per un vallon gaireben totjorn a shut, #qu'es la continuation de la vallée superiora de la Luce. Lo ponch çò de mès de bas d'aquel vallon es a 78 m d'altitud. Superficie : 701 a
Méharicourt est situé dans une des parties les moins accidentées du Santerre. Son territoire est situé sur un plateau dont le point culminant est à 87m. Au centre se trouve une légère dépression occupée en partie par le village et qui continue vers l'Ouest par un vallon presque toujours à sec, qui est la continuation de la vallée supérieure de la Luce. Le point le plus bas de ce vallon est à 78 m d'altitude. Superficie : 701 ha
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
L'istòria de Méharicourt remonta a temps fòrça ancians perque s'es trobat entre lo vilatge e Lithons dels cercueils romains. Li caliá i aver probablament un camp romain sul scenari nòrd-es de la comuna. En los tempses un pauc mens aluenhats, la legenda ditz que las Huns son venguts jusuqe Méharicourt mas, de #encobrir, demòra pas cap de traça. Lo pòble a segurament sofèrt de la guèrra de 100 ans, #qu'a patit los estralls dels Angleses e dels Bourguignons, sustot a Modèl:La s-. A Modèl:La s2-, es la guèrra de la Liga e las invasions espanhòlas #que tòcan Méharicourt. Méharicourt Es un ancian luòc de pelegrinatge de Sant Candide e Sant Flamidien, martirs de la légion Thébaine. Los sieus reliques aguèron informat de Roma pel comte de Marcellus en 1688 #que los #donar al Sr. De Blicourt, comte de Tincourt #que lududes-quitament en #far presenta a la glèisa Sant Martin de Méharicourt. Aqueles reliques aguèron amagat pendent la revolucion. La Modèl:S- es una epòca de prospérité e dempuèi 1719, los abitants an autorizat a trabalhar la lana. En 1790, Méharicourt #èsser cap de-luòc de la region mas #pèrdre aquel títol en benefici de Rosières. La Modèl:S- debuta per l'invasion de las cosaques l'an 1814-1815. 1840 es un an de grand disette mas es a aquela data #qu'aguèron elaborat las carrièras del pòble al mejan d'una souscription de 3000 F en favor dels obrièrs sens trabalh. A aquela meteissa epòca, la Eglise a restaurat, èra fins alavetz compausada de desparièrs bastiments anautitas successivament e sens armonia, segon lo besonh progressiu de la populacion. En 1842, lo campanal, #que i aviá #èsser bastit l'an 1607, es reconstruit. En 1863, una escòla de filhas e una sala de asile an establit de manièra definitiva a Méharicourt.
A la fin de la Modèl:S mini-, i i aviá de pas bòsc ni de friche perque cada pichon extrèm de tèrra i aviá conreat. Lo gibier èra pauc abondiu. Lo pòble èra sustot industrial e aviá l'aspècte d'un pichon bourg. I i aviá de pas cors d'aiga, se comptava tot al mai qualques maires #qu'èran plan sovent a shut del temps que las aigas sauvatjas (pluèja, nèu) se fluïen cap a Vrely per un pichon ravin, parlador sustot una inondacion l'an 1856.
En 1899, Méharicourt comptava 3 fabricas a vapor per confeccionar lo tissage de la lana. Ocupavan 500 obrièrs e produsissián basses, dels michons e dels justets de caça.
Méharicourt I aurà tocat per la Primièra Guèrra mondiala e la siá glèisa i aurà restaurat a nòu.
En lo moment de la Segonda Guèrra mondiala, Méharicourt aurà sus lo sieu territòri un terren de aviation militar alemand #que las fondacions n'an #èsser fachas amb las briques e las pèiras de l'otèl de vila de Rosières, desmontat pels alemands.
L'histoire de Méharicourt remonte à des temps très anciens car on a trouvé entre le village et Lithons des cercueils romains. Il devait probablement y avoir un camp romain sur le plateau nord-est de la commune. Dans les temps un peu moins éloignés, la légende dit que les Huns sont venus jusuqe Méharicourt mais, de cela, il ne reste aucune trace. Le village a sûrement souffert de la guerre de 100 ans, qui a subi les ravages des Anglais et des Bourguignons, surtout au Modèl:S-. Aux Modèl:S2-, c'est la guerre de la Ligue et les invasions espagnoles qui touchent Méharicourt. Méharicourt est un ancien lieu de pèlerinage de Saint Candide et Saint Flamidien, martyrs de la légion Thébaine. Leurs reliques furent rapportées de Rome par le comte de Marcellus en 1688 qui les donna à M. de Blicourt, comte de Tincourt qui lui-même en fit présent à l'église Saint Martin de Méharicourt. Ces reliques furent cachées pendant la révolution. Le Modèl:S- est une époque de prospérité et dès 1719, les habitants sont autorisés à travailler la laine. En 1790, Méharicourt fut chef-lieu de la région mais il perdit ce titre au profit de Rosières. Le Modèl:S- débute par l'invasion des cosaques en 1814-1815. 1840 est une année de grande disette mais c'est à cette date que furent élaborées les rues du village au moyen d'une souscription de 3000 F en faveur des ouvriers sans travail. A cette même époque, l'Eglise est restaurée, elle était jusqu'alors composée de différentes constructions élevées successivement et sans harmonie, selon le besoin progressif de la population. En 1842, le clocher, qui avait été bâti en 1607, est reconstruit. En 1863, une école de filles et une salle d'asile sont établies de façon définitive à Méharicourt.
À la fin du Modèl:S mini-, il n'y avait pas de bois ni de friche car chaque petit bout de terre était cultivé. Le gibier était peu abondant. Le village était surtout industriel et avait l'aspect d'un petit bourg. Il n'y avait pas de cours d'eau, on comptait tout au plus quelques mares qui étaient bien souvent à sec tandis que les eaux sauvages (pluie, neige) s'écoulaient vers Vrely par un petit ravin, causant notamment une inondation en 1856.
En 1899, Méharicourt comptait 3 usines à vapeur pour confectionner le tissage de la laine. Elles occupaient 500 ouvriers et produisaient des bas, des chaussettes et des gilets de chasse.
Méharicourt sera touché par la Première Guerre mondiale et son église sera restaurée à nouveau.
Lors de la Seconde Guerre mondiale, Méharicourt aura sur son territoire un terrain d'aviation militaire allemand dont les fondations ont été faites avec les briques et les pierres de l'hôtel de ville de Rosières, démonté par les allemands.


text:
Severin
Severin (mòrt lo 2 d'aost de 640) foguèt lo 71en papa de la Glèisa Catolica Romana dau 2 d'octòbre de 638 a sa mòrt. Succediguèt a Onòri Ièr (625-638) e foguèt remplaçat per Joan IV (640-642).
Son pontificat foguèt marcat per son refús de ratificar l'adopcion dau monotelisme per leis autoritats religiosas de Constantinòple. Aquò foguèt lo començament de la lucha lònga entre lei Glèisas d'Orient e d'Occident. Foguèt tanben marcat per lo pilhatge dau tesaur de la papautat per de tropas bizantinas. Lei rasons d'aqueu pilhatge son mau conegudas ma semblan liadas ai besonhs de finanças de l'emperaire Heraclius per defendre sa frontiera orientala còntra lei Pèrs puei leis Arabis.