text:
29/06/2017
La mauvenguda (extrach) de Claude Seignolle, revirat per Joan-Claudi Dugros
Son rasís lo mur de rauchas engraissadas d’aiga. La Jana sec lo Blasi que a prés la sacha a plen braç e que tòrna pensar a las monstruosas volontats de la filha. De las trainadas color de cendres se son placadas sus lo chais brunesit de la Mauvenguda coma se, per endrechs, la vita se’n anava. Quo es que se tòrna veire quí, la velha, las chambas dins quela fanha silenciosa e afamgalida.
- T’apropches pas de tròp, marmusa, migrosa.
- ... Faudriá èsser neci per se laissar prener quí dedins, çò-ditz mocandier emb una votz que, ela-mesma, a de mau a se surtir d’una autra nauva : quela promessa criminala que ven de far emb l’intencion de l’acomplir... Un goiasson de quatre ans, dise pas... mas tu o io !...
La Jana ditz ren. Tòrna veire las aparicions. Puei las balaja en se las explicant emb una luor de bel eime : quela lebre descharnada e quela femna sus l’aiga an pogut èsser nonmàs de las farfantelas, degudas a l’alcòl begut a las Rudessas. Tanben la color bruna de la vita li tòrna sus las jautas.
’Rieban contra la partida mens espessa de la cintura de las rauchas. L’aiga de la Mala Nauva es pas lonh darreir. La filha ditz au Blasi de voidar la sacha per terra. Zo fai, e apres ’massa un daus calhaus. Lo passa d’una man dins l’autra, lo vira, l’èspia, lo sospesa e lo tusta contra son esclòp que respond.
- Estonanta peira, remarca en fin.
- Fai coma io... li ditz vivament la Mauvenguda.
Pren un esclapon de l’estatua, e emb una brava lançada dau braç, l’envia en plen mitan de la Mala Nauva. Quita la man quasiment tot sol. Una leugiera escuma se pausa sus l’aiga suausa que se fruncís d’aneus ondulós, soples coma l’eschina d’una colobra. Lo Blasi fai parier. Lança emb sa fòrça d’òme, mai brutala. Mas sa peira vai a penas mai lonh que la peira lançada per la filha. L’un apres l’autre, tustan l’aiga e, a mesura que gitan, la surfàcia escuma en gròs bolhons que montan dau fons purit e esclatan emb de las pudentors enfetosas. Leu, los aneus liquides se fan ersas. Òm diriá que la Mala Nauva es tot d’un còp un immense pairòu bulhent sus una de las bochas de l’infern. Lo Blasi e la Jana credan per s’encoratjar e veire loquau anirá lo mai lonh. Bòtan talament d’estrambòrd a gitar las peiras que se renden pas compte de quela chausa estranja. Juegan e vesen pas que quelas ersas montan e s’espandissen sus la terra, a lors pès. Non, lo vesen pas. Son tròp ocupats per lo juòc. Vesen que demòran enquera nonmàs quatre bocins a gitar : dos per chascun. Lo Blasi en gieta un... la Jana un autre... Lo Blasi gieta lo darnier que fai un vòu corbe... Lo veiquí que a disparegut. Lo dròlle alena fòrt e ritz. La Jana ritz tanben emb lo mesme rire. Las chambas ben plantadas per terra, se prepara per gitar lo darnier de tots, mas son rire s’arresta redde. Dins sa man la peira ven de bolegar. Sos dets se deisserran tots sols. Sembla que lo calhau sautica. Quo es quò, tribola. La filha creda tant de plaser coma de paur.
- Blasi, tene un còr viu !...
Lo dròlle ufla lo rire.
- Anem, gieta viste queu còr de peira avant que sagne sus ta rauba... podriá la tacar...
Lo rire e las paraulas de l’autre la cinglan. Tanben la gieta emb la fòrça dau despiech. Seguen la corba de la peira e vesen montar una enòrma gerba d’aiga mai escumanta que las autras, espantosa e tant gròssa coma un tronc de casse centenari tres còps. La filha ‘trapa bruscament lo braç dau dròlle. Prenen en fin consciéncia de la turmenta que secod las aigas de la Mala Nauva maudicha. I a pagun dobte, venen de la provocar.
Un vent bufa de las remolinadas. Udola parier coma una bèstia malauda. Aspira e laissa tombar en cascada l’aiga uflada daus rebats negrauds. L’escuma mossa en far daus gròs bolhons. Las rauchas son desrabadas per queu còp de rauja estrange. La Mauvenguda s’agripa aus ‘bilhaments dau Blasi. An dau mau per recular. A chasque pas, lo vent eslarja sa corsa. Òm diriá que los vòu far cabussar dins l’aiga fòla. La Jana cròcha la chamisa dau dròlle. Las onglas li arpian la peu. L’estòfa ceda. Lo ‘trapa a braçat. Son chais s’escrasa sus sa peitrena d’òme. Sent chaud la peu dau dròlle. I preissa las pòtas. Lo Blasi lucha per ilhs dos. Veu pas qu’aurá, per la Jana, ren d’autre exista nonmàs eu. Sent sus sa peitrena nonmàs una pita cramada que ven de mai en mai larja.
Tot d’un còp, una luor trauca lo ceu. Leva bruscament la testa. Una granda ombra s’es desplejada. Ocupa tot lo jorn. Un trundiment sec la luor. L’auratge es quí, entier, portant totas las brasas que barrutlan din lo ceu. Lo Blasi brandís la Jana. Per fin de s’en fugir, la buta emb tota sa plena fòrça. En fin, la filha li montra sa chara : sos uelhs onte viran de las cendres mirgalhadas d’aur e de moira, pesentas e incisivas au còp. Veu sas pòtas que se tenden en desei. Un noveu esclaire lo neja de fuòc molhat e lo clina vers la Mauvenguda. Fond sas pòtas sus las soàs dins lo temps que s’esbolha la montanha de bruchs esversada per lo fuòc dau ceu.
Lo vent s’assuausa. Tanleu de las gròssas gotas tébias raian lo ceu que a lo ventre malaude. Tomban emb una corsa drecha. Son lordas e espetan sus la terra assedada. Se rodelan dins la pouvera d’aut. Leu son versadas a plenas citernas. Quo es un pauc parier coma se l’aiga braçada de la Mala Nauva tombava en plòia. Cruvelan la chaumassa que barrutla demest las niblas de colera e la terra que començan de ravinar.
Las prumieras gotas se prenen dins los piaus de la Jana e dau Blasi plunhats l’un contra l’autre. Lo dròlle fai tot son possible per acialar la Jana en la plejant emb sos grands braç, mas quita pas sas pòtas de las pòtas de la dròlla. Las grandas flambas d’amont grasilhan a l’eschala dau Bon Diu, o dau diable (Anatz veire, v’autres, qui esmància entau !...) Leu, la plòia ven mai espessa, macha. Arnhosa, tusta queu cople que demòra aquí jos sos timplats. Lo Blasi resista mas, dins sos braç, la Jana trantalha de plaser. Lo dròlle la leva e la pòrta a l’acialat daus bòscs. Los longs piaus de la Mauvenguda son placats per l’aiga que, tanben, blanqueja la peu de sa chara. L’estòfa es engemada sus sas fòrmas qu’òm diriá nudas. La sarra emb fòrça contra sa peitrena. Li demòra dins la bocha lo gost sauvatge e perfumat de las pòtas de la Jana. Se regala coma se ‘viá a beure nonmàs una sola golada d’un vin miraudiós e rare. A botat lo front contra son còu. Aurá, lo Blasi pòrta la Jana coma voliá portar quela sauvatgina que, jusca aquí li a eschapat e que, aurá, ven de se gitar dins la trapela de sos braç. Una fina vapor blancha monta de la terra. Daus uns còps, lo solelh vòu traucar demest las niblas sornas e grassas que engeman lo ceu. Lo bruch de l’aiga que copinha la terra es eissordissent.
E la Jana pesa tot d’un còp. Es lorda coma una lonja rocha. Lo Blasi la pòt pus portar. Laidonc la pausa dins la fanha que trassauta pertot sus la terra. La Jana tira lo Blasi vers ela. S’alonja a costat d’ela, jos la plòia, dins la fanha.
Lo Blasi vòu lo còrs de la Jana. Tira l’estòfa engemada a la peu. La dròlla se rend mai leugiera per l’ajudar. Quò plòu, plòu... Lo Blasi perd paciéncia. A un geste mai brusque. Tot ven d’un còp. L’aiga dau ceu riva... La Jana es nuda, lusenta de plòia. Leva los braç e los barra sus lo Blasi. La peu d’un glissa sus la peu de l’autre. Lo Blasi la sarra, la sarra... e tot d’un còp ela, bruscament creda. Per quilhs dos, plòia e fanha an subran disparegut.
Claude Seignolle, La Mauvenguda, in L’âpre verdeur des légendes, textes de Claude Seignolle choisis et traduits en occitan par Jean-Claude Dugros, Éditions de l’Anguis, Mussidan, 2010, p. 378-381.
Les commentaires sont fermés.


c: text/html

text:
Porto barrado pèr causo de chantié despièi 2009, lou Museon Arlaten devrié li durbi
soulamen en 2019, es a dire après dès an… sènso chantié.
Aquéu fuguè derroumpu tre lou coumençamen, à la demando de l’Architèite di Bastimen de Franço. L’ oustau noble
ounte fuguè crea emé l’argènt dóu prèmi Nobel de literaturo recebu pèr Frederi Mistral en 1904, es classa, e lou proujèt de l’agènci d’architèite nantés Tetrarc li agradè pas à l’Architèite, bord que l’emplé de vitre d’en pertout ié semblavo pas acourdable emé la qualita dóu relarg
apara dóu cèntre d’Arle.
A mesuro que lou tèms avançavo e que lis eleicioun despartamentalo aprouchavon, la perspeitivo dóu chantié de renouvacioun s’aliunchavo. Un cop elegido la novo majourita de drecho e dóu cèntre, la presidènto Martino Vassal s’es douna mai d’un an per chifra se falié reviscoula
lou museon o noun.
Lou 20 de setèmbre 2015 decidiguè publicamen, fin finalo, de ié counsacra 22,5 milioun d’€urò. A la fin d’óutobre lou chantié desmarrara, per dous an.
Pièi sera tèms de plaçar li 25 000 pèço de touto meno segoun l’ordre de presentacioun d’aquéli couleicioun, que soun, aro, en pleno renouvacioun au Cerco (Centre d’Estùdi de Renouvacioun e de Counservacioun dis Obro) ounte d’espert li sauvon di chiroun
e àutri móusiduro.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Daktulosphaira vitifoliae
La filloxèra (Daktulosphaira vitifoliae Fitch, 1856) es un insècte de la familha dels Phylloxeridae (Rhynchota Homoptera, superfamilha Aphidoidea).
Es un fitofag associat a las espècias del genre Vitis qu'ataca la rasic de l'espècia europèa (Vitis vinifera) e l'aparelh aerian de las espècias americanas (Vitis rupestris, V. berlandieri e V. riparia).
Aqueste fitofag de la vinha, originari d'America del Nòrd, apareguèt en Euròpa pendent la segonda mitat del sègle XIX, e uèi s'es espandit dins totes los païses viticòlas del mond. Provòca en pauc de temps de prejudicis grèus a la rasic que la consequéncia n'es la mòrt de la planta atacada, levat per d'unas vinhas americanas.


text:
Cervèl
Lo cervèl (var. cervèu, cervèth) es lo centre del sistèma nerviós a cò de tots los vertebrats, e de fòrça invertebrats. D'unes animals primitius coma las medusas o las estèlas de mar an un sistèma nerviós descentralizat sens cervèl, alavetz que las espongas an pas cap de sistèma nerviós. A cò dels vertebrats, lo cervèl es situat dins lo cap, protegit pel cran e prèp dels aparelhs sensorials primaris de la vision, l'audicion, lo sens de l'equilibri, lo gost, e l'olfaccion.
Lo cervèl pòt èsser extremament complèxe. Lo cervèl uman conten aperaquí 100 miliards de neurònas, ligadas per mai de 10 000 connexions sinapticas caduna. Aquelas neurònas comunican entre elas per mejan de longas fibras protoplasmicas sonadas axòns, que carrejan de trens de pulsacions senhals nomenats potencial d'accions cap a las partidas aluenhadas del cervèl o del còs e las ciblan cap a de cellulas receptrises especificas.
D'un punt de vista filosofic, podèm dire que la pus importanta foncion del cervèl es de servir d'estructura fisica de la ment. D'un punt de vista biologic, pasmens, la foncion pus importanta es de generar los compòrtaments que promòvon lo ben èsser d'un animal. Lo contraròtle del compòrtament pel cervèl interven per activacion dels muscles, o en provocar de secrecions quimicas coma las ormonas. Pasmens totes los compòrtaments necessitan pas l'intervencion del cervèl.


text:
Disparicion de Jòrgi Camani, militant occitanista provençal
Avèm aprés la mòrt de Jòrgi Camani lo 17 de genièr passat. Èra un occitan fòrça reconegut per son militantisme. Aguèt recentament reagit, entre autres, a la novèla « Region Occitània » en signant una letra dobèrta que denonciava un vòte ne representant pas lo vejaire de la populacion e las anomalias dins las condicions de vòte.
Nasquèt en 1952 e que demorèt a Mana, al ras de Forcauquier en Provença. Organizèt fòrça d'activitats al torn de la lenga e sa promocion : corses d'occitan pels adultes e intervencions dins nombrosas escòlas, collègis e licèus. Faguèt partit dels animators de la celèbra Dictada Occitana a Mana. Foguèt membre de l'AELOC e presidèt l'Institut d'Estudis Occitans dels Aups.
Sa familha fa saber que los darrièrs omenatges li seràn renduts lo 23 de genièr a 3 oras e mieja al crematòrium de Manòsca.
Lo sénher Camani foguèt membre de l'Associacion per l'Ensenhament de la Lenga d'Òc. Aquela decidiguèt de li rendre omenatge :
Aprenèm emé pron de tristessa lo decès de nòstre amic e colèga Jòrgi Camani, sòci de l’AELOc, militant de totjorn de la causa occitana, qu’a presidat l’IEO des Aups e obrat de lònga pèr l’ensenhament de la lenga, sa defènsa e son espandiment. L’AELOC presènta sei condoleanças a son esposa em’a sei pichons e a totei sei pròchis e tot’aquelei que son estacats a n eu pèr la simpatié que suscitava e lo respèt que li valié son engajament.
Lei darniers òumagis li seran renduts lo 23 de Janvier a 3 oras e mieja au crematorium de Manòsca.
Lo Burèu de l'AELOC.
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
http://www.aeloc.fr
///
Michèu Prat de l'IEO/Espaci Occitan dels Aups li rend omenatge tanben dins una letra adreçada a la redaccion :
Nòstre regret es grand de vos anonciar lo despart de nòstre ancian president e amic Jòrgi CAMANI.
Jòrgi es totjorn estat aquí dins nòstreis achamps, nòstreis estagis,
totei lei manifestacions per la reconeissença de l’Occitan.
Era estachat a son ensenhament e a la sensibilizacion dei dròlles.
A sa femna Martine, a sei dròlles,
presentam nòstrei ben tristas complanchas.
A Mana, dins leis Aups de Nauta Provença, dins la region tota, saluam
Jòrgi, que teniá lo bòn èime dau país.
Seis amics li rendràn omenatge
dimarç que ven lo 23 de janvier
au Crematorium de Manòsca
a 3 oras e mièja.
Adiu Jòrgi ! Adiu l’amic !
L’Institut d’Estudis Occitans per las Aups e la Provença Nauta, l’Espaci Occitan dels Aups , son President, lo Burèu de l’IEO 04-05, sei sòcis e amics.
Michèu PRAT.
I.E.O. 04-05 Espaci Occitan dels Aups
Articles en relacion
- Escambilingüe edicion 2018 a Sabres (40)
- Formacion per ensenhar a Calandreta
- La Federacion Calandreta Lengadòc organiza lo 22n acamp annadièr dels establiments Calandreta
- Charadissa e inauguracion de mòstra a Nimes (30)
- Los gavidaires deu jornau independent Le Ravi davant lo tribunau lo 15 de mai per difamacion


text:
10 de juny 2012
Lectures en aranés
Adishatz a toti!
Aué parlaram de lectures ena lengua deth país, sustot d'aqueres que son fòrça bones entà apréner er aranés. Un des romans -o dilhèu ei un conde entara mainada?- que mès s'a arrevirat ei Le Petit Prince, que siguec escrita per Antoine de Saint-Exupéry e publicada en 1943. Er aranés tanben n'a ua arrevirada, Eth Petit Prince, qu'aué ei fòrça complicada de trapar fisicaments, mès l'auem sus internet narrada pes ja abituaus Maria Rosa Salgueiro e Lissa Escala. Auetz es diboshi der autor e eth tèxte en aranés. Tot un plaser e ua bona escadença entà apréner er aranés, se compares aguest tèxte damb ua auta lengua.
Tà Sant Jòrdi, patron de Catalonha e dia deth libe (A. Carrera recomane emplegar aguesta fòrma abans que libre*), era Generalitat editèc uns condes en catalan, castelhan, anglés e aranés: Eth Pacte e Exemplar Unenc. I traparatz eth tèxte mès tanben er àudio, e era arrevirada enes autes lengues. Un estrument magnific entà apréner nau vocabulari.
Es escolans de diuèrses escòles dera Val qu'an hèt ua causida de condes en aranés. N'i a sies, e son narrats per eri madeshi: Pèir sense páur, Blancanhèus, Era Capucheta Vermelha, Es Istòries d'Aran e Era hilha de Marieta.
Se era Val a un escrivan famós (e s'ac merite) ei Josèp Condò Sambeat, autor d'òbres fòrça disparières entre eres. En aguest ligam traparatz Era cançon dera Garona e Eth jorn des aninòs.
Fin finau, de segur que voleratz consultar es siti web de Pagès Editors (òbres catalanes arrevirades ar aranés, diccionaris, gramatiques...) e eth catalòg de publicacions en aranés.
S'auetz mès informacion de libes en aranés, j'ac sabetz: comentatz o enviat-me un corrèu!
Brembat-vos de clicar "m'agrade" ena pagina de facebook d'aguest blòc. Fòrça gràcies!
Subscriure's a: Comentaris del missatge (Atom)


text:
Economia de Luxemborg
Luxemborg, país amb una economia pichona mas establa e amb anautita renda per capita, se beneficia de la siá proximitat amb França, Belgica e Alemanha e aguèri totjorn un creissement economic solid, bassa inflacion e redusit caumatge[1]. Lo país es fòrtament dependent de l'activitat bancària e de la produccion d'acièr. Lo PIB per cápita (US$ 77 600 en 2009) es lo 3en del mond.
L'agricultura ocupa 22% de la superfícia del Grand Ducat, mas lo sector primari absorbeís solament una pichona part de la populacion activa. Los coitius principals son los granatges (òrdi, blat, cevada, segal), las trufas e lo farratge. Al Gutland e principalament dins la val del Mosèla, s'i fa la vinha e de fruches. L'elevatge se centra en los bovins, per carn e lach, e los porcins, per carn.
L'economia luxemborgesa s'es basada tradicionalament en lo fèrre, l'unic recors minaire fins a la decennia dels ochanta. Cossí que cobrissiá pas totes los besonhs del país, se li caliá importar, e lo 1981 se quitèt d'extraire. Se li cal a l'ora d'ara abastar de mineral de França (83 %), Suècia e Brasil. Lo facilitat de dispausar del carbon de las concas del Ruhr e lo Saar i a fach possible l'establiment d'importants centres siderurgics, sector qu'ocupa un dels primièrs luòcs d'Euròpa, amb una produccion de acièr qu'en una granda part es exportat. Los centres principals son al sud del país (Rodange, Differdange, Esch, Rumelange e Düdelange), e ocupan la màger part de la man d'òbra immigranta.
Luxemborg, aital coma unes autres de la Union Europèa, sofriguèt amb la crisi que comencèt lo 2008, mas lo caumatge demorèt a bas de la mejana de l'UE.[1] L'economia se contractèt 3,6% en 2009, mas se recuperèt lo 2010 e lo 2011.[1] Aproximativament 60% de la fòrça de trabalh del país son estrangièrs.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0, 1,1, 1,2 et 1,3 CIA, « The World Factbook » (consultat en 8 de mai de 2016)
- ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html


text:
La Coordinacion Occitana de Gard recampa leis associacions ò lei grops
que fan una plaça a la lenga e la cultura occitana. Es pas una associacion e tòca pas de subvencion. Es gerida per de benevòles e se recampa tres còps l’an. En abriu una jornada « Le Gard tire sa
langue » es l’escasença de recampar leis associacions per una fèsta partejada.
Sa tòca es de metre en linha un rasal de ressorgas culturalas occitanas e lors accions (calendièrs ò ligams vers lei sitis)
IEO.
15 Avenue Alphonse Mas
BP 60011
34501 BEZIERS
Téléphone : 0467311891
Email : ieolengadoc@ieo-oc.org


text:
-312
Aquesta pagina concernís l'an -312 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Republica Romana[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Segonda Guèrra Samnita ambé de victòrias romanas dins la vau de Liri. Pasmens, aquò entraïnèt una intervencion deis Etruscs — desirós de limitar la poissança romana — dins lo conflicte (→ 311 av. JC).
D'autra part, fondacion de la colonia d'Intermna per renfòrçar la susvelhança dei Volscs. Acomençament de la bastida de la Via Appia — premiera rota romana — de Roma a Càpoa.
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Transpòrt[modificar | modificar la font]
Acomençament de la bastida de la Via Appia que marquèt l'acomençament de la construccion de l'important ret rotier roman.


text:
Lesches
Lesches es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Mencionat a Modèl:La s- jol nom de « De Leschis », lo vilatge tira lo sieu nom de la laiche planta de las marais #que cobrisson una part de los sieus environs.
Una sépulture collectiva del neolític a descobèrt l'an 1897 testificant una primièra aucupacion del territòri a aquela epòca.
Lesches Es sustot conegut per los sieus marais, situats en una sivella de la marne e repartits sus las municipalitats de Jablines, Precy, Charmentray, Lesches e Trilbardou. A Modèl:La s- apertenon a la abbaye Sant-Pierre de Lagny. Divèrses trabalhs de assèchement e de défrichement an emprés dins los sègles seguents fins a la Revolucion, epòca #que ne li demòra a el pas mai que la mitat. Aqueles marais constituisson una resèrva zoologique e botanique importanta #que convidan de protegir.
Mentionné au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle sous le nom de « De Leschis », le village tire son nom de la laiche plante des marais qui couvrent une partie de ses environs.
Une sépulture collective du néolithique est découverte en 1897 attestant une première occupation du territoire à cette époque.
Lesches est surtout connu pour ses marais, situés dans une boucle de la marne et répartis sur les communes de Jablines, Precy, Charmentray, Lesches et Trilbardou. Au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle ils appartiennent à l'abbaye Saint-Pierre de Lagny. Plusieurs travaux d'assèchement et de défrichement sont entrepris dans les siècles suivants jusqu'à la Révolution, époque à laquelle il n'en reste plus que la moitié. Ces marais constituent une réserve zoologique et botanique importante qu'il convient de protéger.


text:
Santo-Estello 2010
La Santo-Estello es lou Coungrès annau dóu Felibrige. Se debano cade an dins uno vilo diferènto di Païs d'O.
Aquest an la Santo-Estello s'es debanado dins la viloto de Castihounés, en Perigord, dóu 21 au 25 de mai.
Li felibre soun esta aculi pèr lou coumitat Santo-Estello, qu’emé li felibre dóu païs, l’óufice dóu tourisme de la vilo, an ourganisa l’ensèn dóu Coungrès e l’an mena emé coumpetènci e eficàci, aculi peréu pèr lou municipe de Castihounés en la persouno de soun conse Segne Pèire Sicaud
Lou Coungrès a coumença dins l’après-dina dóu divèndre 21 de mai quand sus la plaço di courniero lis enfant dis escolo an baia un bèl espetacle ounte an moustra coume deja sabien maneja la lengo nostro …
Aquel espetacle fuguè segui de l’inaguracioun de quàuqui bèllis espousicioun : foutougrafìo de pijounié e moulin pèr Glaude Costes ; rebat di principàli manifestacioun de l’Annado Mirèio ; presentacioun di Mantenènço dóu Felibrige ; Istòri de Castihounès. De mai se poudien vèire dins de boutigo de la vilo de coustume tradiciounau de Guiano e de Perigord e à la Posto l’espousicioun « Perigord terro d’O ».
Pièi lou Capoulié acoumpagna dóu Conse e di felibre se gandiguèron fin qu’à l’intrado de la vilo ounte fuguè inagura lou panèu « Castilhonés » e just après, un pau pus luen, la carriero « Frederi Mistral ».
Après soupa, lou Burèu Generau dóu Felibrige s’acampavo pèr travaia dins la salo dóu Counsèu municipau. Dins lou meme tèms, dins la glèiso cacaluchado de mounde, lou group « 2B2R », vengu de Còus, regalavo lis espetatour emé de cant poulifouni en lengo d’O.
L'endeman, dissate 22 de mai, tre 9 ouro la plaço di courniero se troubavo pleno de proudutour de proudu loucau, un grand marcat de païsan e de mestierau de touto meno. Li felibre poudien à sa counvenènço vesita la ciéuta e ana escouta Segne Glaude Costes que faguè uno dicho saberudo sus li bastido, aquéli ciéuta creado generalamen de touto pèço i siècle 13en e 14en siegue pèr li francés, siegue pèr lis anglés que segnourejavon sus uno grando part di terro dóu païs.
Sus li cop de 11 ouro e miejo segne Pèire Sicaud, proumié Conse aculissié óuficialamen li felibre, après li calourènti dicho d’usage, lou municipe pourgissié un vin d’ounour.
Cadun pousquè pièi manja à la bono apoustoulico ço qu’avien croumpa au marcat di proudutour.
Dins l’après-dina lou Counsistòri s’acampè pèr uno longo sesiho de travai. Fuguèron passado en revisto lis ativeta coumplido despièi la darriero Santo-Estello, d’ourientacioun pèr l’annado à veni fuguèron presso, e pièi fuguèron elegi dous nouvèu Majourau.
Dins lou meme tèms se debanavon sus la plaço, de jo tradicounau presenta pèr l’Oustau de païs « La lemosina » de Sant-Auvènt. Li felibre emai un fube de mounde poudien peréu assista i dos counferènci prepausado : « l’escolo de Jansemin » pèr Andriéu Bianchi, emai uno de Jan Rigouste sus « La toupounimìo di païs d’O – patrimòni à preserva » ; tóuti dous faguèron mirando e sachèron baia d’enfourmacioun saberudo tout en parlant simplamen pèr lou plesi de tóuti.
En seguido de group d’Art e tradicioun poupulàri baièron d’escapouloun de soun talènt en cantant e dansant sus li plaço de la vilo. Dins lou meme tèms, à la glèiso, la couralo biarnéso « Montanhas e Ribera » d’Oulouroun impressiounè lou publi, que clafissié la glèiso, pèr la bèuta, la qualita magnifico de si cant e de si voues. Devers 6 ouro de vèspre, èro Dono Duverger e Marcèu Esquieu que regalèron li gènt emé « Fabuladas », de fable de Jan de La Font asatado en lengo d’O.
Après soupa, sus la plaço di courniero, mai de 700 persouno faguèron cachiero au group « Peiraguda » mena pèr Jean Bonnefon ; aquéli cinq cantaire e musicaire baièron un bèu recitau emé de cansoun de creacioun pleno de fe e d’engajamen emai quàuqui cansoun tradiciounalo represso en cor pèr la foulo.
Pièi lou Dimenche 23 de mai, à coumta de 10 ouro aquéli que voulien poudien assista à-n-uno messo en lengo nostro celebrado pèr lou Majourau-abat Jòrgi Passerat qu’à l’acoustumado emé sa fe e soun estrambord aubourè l’afecioun di fidèu.
Autant lèu après aquelo messo se debanè un grand passo-carriero que faguè lou tour de la ciéuta emé li group d’Art e tradicioun poupulàri vengu di sèt Mantenènço ; tout de long di carriero, de centeno de gènt plagniguèron pas si picamen de man. Tóuti, participant, felibre emai … badaire, venguèron pièi se groupa sus la grand plaço (di courniero) aculi pèr lou Coumita d’ourganisacioun d’aquesto Santo-Estello mena pèr lou jouine e forço valènt felibre Frederi Reynaud. Lou Capoulié En Jaque Mouttet larguè : « De vous senti fièr aqui dins vòsti vèsti tradiciounau e la culturo nostro cavihado au cor, vous voudriéu faire coumprendre quant avès de chabènço de viéure un ideau de vido. Vous demande de n’avaloura lou bonur, d’agué counsciènci d’aquelo chanço. D’efèt, quant de mounde an l’ur d’aparteni à-n-uno identita forto coume la nostro ? De l’espremi plenamen, sènso retengudo, de n’agué li mejan e la counsentido ? Quant de mounde, quant de pople en erranço o badaiouna soun en bousco de sa culturo, n’en soun ourfanèu, soun desmama ? Quant soun, pièi, qu’an tout perdu, qu’an óublida sa culturo naturalo o que la mespreson ?
Soun de plagne aquéli vitimo o aquéli renegat qu’estimon mai se rebala dins uno culturo (un semblant de culturo ) unico, fadasso e aplanado qu’a ges de sens, qu’a ges de racinun. Ami, au regard d’aquéli paurassas, pourtas en vous un tresor, uno sabènço, uno istòri, li foundamento d’uno civilisacioun. Recatas en vous l’espèr e la chanço de la culturo d’o dins touto sa diversita e si formo d’espressioun. Sias li maioun de la cadeno qu’asseguro la perdurableta de l’eiritage de nòsti paire, respoundès de soun aveni… »
Sus li cop de tres ouro après-dina, à l’oumbro fresco dis aubre de la plaço de l’Ourmiero, se debanavo « la Court d’amour » ; de centeno e de centeno d’espetatour aproufichèron d’un magnifiqu’ espetacle de cant e danso di païs d’O baia pèr de group vengu di diferènti Mantenènço dóu Felibrige.
Es à 5 ouro e miejo que lou mounde se retroubèron en foulo, dins la bello e grando salo dóu cinema, pèr la sesiho academico di laus prounouncia pèr li Majourau elegi l’an passa à la Santo-Estello de Seloun : Lou Majourau Sèrgi Bec prounounciè lou laus de Marcèu Bonnet, lou Majourau Francés Pontalier aquéu de Franc-Louis Depoutot e lou Majourau Nadau Lafon parlè de soun davancié Patric Revellat e faguè subretout lou laus di valour felibrenco, un laus magnifi qu’impressiounè lou publi pèr la qualita de la pensado e dis idèio espremido .
De vèspre, sus la plaço di courniero, i’avié tourna-mai de centeno e de centeno d’espetatour pèr escouta lou parèu Danié Chavaroche e Jan Bonnefon que nous faguè espeta (emai ploura !) de rire emé si raconte sus lou mounde dóu rugby : « On n’est pas venu là pour en prendre ». Quàuquis un remoumièron un pau perqué l’espetacle èro majamen en francés, mai aquel espetacle sus un sujèt qu’es uno part de nosto culturo reculiguè li picamen di man afouga de la quàsi unanimeta dis espetatour.
Lou Dilun 24 de mai tout de long de la matinado, se debanavo lou Counsèu Generau dóu Felibrige (Acamp Generau di felibre delega de tóuti li Païs d'O) presida pèr lou Capoulié Jaque Mouttet. Raport mourau, raport d'ativeta, raport financié e proujèt d'aveni se soun sucedi fin qu'uno ouro dóu tantost.
Dóu tèms d'aquelo assemblado de trabai, li felibre an discuti sus un mouloun de sujèt, entre autre :
- Bilans de l’annado Mirèio, que se soun debanado mai de dous cènt manifestacioun, celebracioun e creacioun dins tóuti li païs d’o.
- Grando manifestacioun de Carcassouno d’óutobre passa que i’an participa mai d’un milié de felibre. - Obro coumplido pèr lou counsèu de l’Escri Mistralen que refreto lou diciounàri « lou Tresor dóu Felibrige » de Frederi Mistral, la letro D es acabado e lis acamp à veni saran un pau mai noumbrous fin d’ana un pau pus vite dins aquelo obro de messo à jour.
- Museon arlaten : es barra pèr 4 an e uno presentacioun óuficialo dóu proujèt de l’architèite sara facho lou 2 de jun que vèn en Arle.
- Participacioun à l’estivado de Roudès, lou Felibrige sara tourna-mai presènt aquest an dins aquelo manifestacioun qu’es uno grando veirino de nosto culturo d’O.
- Asatacioun de l’estruturo amenistrativo dóu Felibrige (Mantenènço) au partimen amenistratiéu de la Franço.
- Perseguido de l’engajamen dóu Felibrige demié li diferènt mouvamen que revendicon de dre e de mejan en favour di lengo regiounalo de Franço (la lengo d’O en particulié).
- Perseguido de la realisacioun d’uno metodo audio-visualo d’aprendissage de la lengo d’O dins si diferènti varieta, aquesto metodo a reculi un soustèn estrambourdant di felibre qu’espèron despièi proun de tèms un óutis d’aquelo meno pèr lis ajuda à ensigna la lengo nostro.
- Duberturo óuficialo di grand Jo flourau setenàri dóu Felibrige.
- Pièi sus la fin de la sesiho venguè lou moumen de la reeleicioun dóu capoulié En Jaque Mouttet (èro soulet de se presenta à-n-aquelo cargo). Jaque Mouttet es esta tourna-elegi à la quàsi unamimeta. Tre la resulto anounciado, li felibre s’aubourèron tout d’uno pèr crida sa satisfacioun e ié faire d’ouvacioun mai-que-mai calourènto. Es esta uno meno de plebiscite d’uno poulitico menado despièi quatre an, poulitico de duberturo, de coumunicacioun e d’acioun en favour de la lengo e de la culturo d’o ; ansin li felibre an tourna-afierma sa fidelita is idèio de Frederi Mistral que soun toujour que mai d’atualita en aquelo debuto dóu siècle 21en.
Après lou Counsèu Generau dóu Felibrige, mai de 250 felibre se recampèron pèr la Taulejado de la Coupo.
Es à-n-aquéu moumen que soun esta prouclama li noum di dous nouvèu Majourau elegi pèr lou Counsistòri : lou felibre mantenèire Miquèu Desplanches, curat decan de Seloun de Crau (Prouvènço) e lou felibre mantenèire Pau Valière, de Peiro-bufiero, Sendi de la Mantenènço de Limousin.
De mai un sòci (membre assoucia) dóu Felibrige es esta nouma, s’agis de Segne Walter Meliga, especialisto de la literaturo di troubadou, proufessour à l’universita de Turin.
I’aguè encaro de noumbróusi nouminacioun de Mèste d’obro e de letro de felicitacioun adreissado à de gènt qu’an oubra pèr la culturo e la lengo.
En seguido, avans que de béure à la Coupo, lou Capoulié En Jaque Mouttet prounounciavo lou discours de la Coupo, disènt entre autre : « La Franço talamen tant centralisado s’estoufo d’egoucentrisme. Li principe de Mistral baiarien pleno vido au païs, aurié feni de s’estransina. Coumprendran-ti enfin à Paris que liogo de s’entestardi dins l’arcaïsme, uno vertadiero descentralisacioun, pèr pas dire uno vertadirero regiounalisacioun, sarié que prougrès e enançamen ? Lou Felibrige, despièi soun proumié jour, jamai decessè de n’en prouclama la necessita …
… Faire i lengo regiounalo la plaço que s’ameriton es lou coumbat felibren de tóuti li jour. Sabèn que leissa s’anequeli uno culturo, es leissa se degaia lou patrimòni e pamens es lou bèn dóu pople que s’apauris. Vai ensèn emé la regiounalisacioun que nous fau pas vèire s’esvali e qu’avèn, sènso lassige, de proumòure dins li piado de nòsti davancié. »
De vèspre, èi dins lou cinema de la vilo, un cop de mai clafi de mounde que li felibre veguèron d’abord un poulit filme realisa pèr lis enfant de l’escolo meiralo de Castihounés ; pièi lou filme « Las Sasons » realisa pèr Dono Pamela Varela ; après la proujeicioun la countarello-coumediano Mounico Burg respoundeguè bèn voulountié i questioun pausado sus lou filme pèr lis espetatour.
Finalamen lou Dimars 2 de jun un centenau de coungressisto partien en càrri pèr uno bello escourregudo fin de vesita lou païs de Duras : vesito de l’Oustau di vin que l’apelacioun « Côtes de Duras » es uno apelacioun d’ourigino countouroulado ; pièi vesito d’un establimen de coundiciounamen e de coumercialisacioun di pruno d’Agen. Après lou repas pres à l’ « Hostellerie des ducs », li felibre pousquèron vesita la viloto e subretout lou castèu di du ount’ uno guido tout ensèn forço saberudo e pleno d’imour encantè lou mounde.
Li felibre revenguèron pièi à Castihounés en s’arrestant un moumen pèr vesita la bastido d’Eymet.
A Castihounés lis adessias óuficiau emé de pichòti dicho pleno d’amista, se faguèron à l’entour d’un aperitiéu pourgi pèr la Coumuno e soun conse Pèire Sicaud.
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Santa Estèla
1 Santa Estèla le Ven 4 Juin - 9:01
Mertyl
Occitan Warrior
2 Re: Santa Estèla le Dim 6 Juin - 10:07
Sokolovic
Trobador !!
Que pèno.
un sòci (membre assoucia )
fucking tautology
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Chilopoda
Los quilopòdes (Chilopoda), sonats popularament 'milapatas', son d'artropòdes miriapòdes del còrs alongat e estrech, amb un parelh de patas en cadun dels 21 anèls (metamers) que'n son devesits. D'unes pòdon aver de verin. Los Chilopoda, diferisson dels Diplopoda per qu'an un sol parelh de patas dins cada segment o metamer, mentre que los diplopodas an dos parelhs de patas per metamer. Rarament son vists dintre dels ostals e bastiments, levat lo milapatas domestic, que se reprodutz dins de sosterranhs e de luòcs parièrs.


text:
Aquí en Occitània, la question interessa pas la premsa provincialista, mas çaquelà normalament, un poder regional normal auriá de saber quin es lo vesin d’a costat, aquel qu’es Espanha arriba en mai grand nombre en vacança en çò nòstre… E alara l’informacion interessant, l’adaptacion del lògos (lo devís en grèc) seriá una necessitat. Çaquelà lo pòble occitan auriá de saber quin es lo vesin, e de quina manièra pensa.
De quina manièra nos podèm adaptar als vesins, la nacion catalana, sense prendre en carga la lenga raiça de la lenga catalana (Llemosí dialecte de l’occitan, ancian nom de la lenga catalana), es de dire sense politica lingüistica, sense saber realament e seriosament cal portar una politica pel desvolopament dels sabers ligats a-n aquesta lenga ?
Puèi aprèp se cal questionar : quines son los arguments que son portat per far creire l’independentisme al Principat de Catalonha ? Son los meteisses que podèm suportar del centralisme francés, mas nosautres, amai de respectar pas la lenga istorica d’Occitània, avèm pas cap estudis economics que posquèssen portar una informacion suls tèmas del panatòri francés en Occitània. En Catalonha (Principat) an la lista dels panatòris espanhòls de l’obratge catalan, e la fauta de solidaritat de Madrid envèrs las autras regions, contrariament al discors centralista e bonapartista dels dos partits fara, PSOE-PP. Sèm dins la mesma situacion, nosautres en Occitània, lo bipartisme, o la partidocracia, e lo panatòri dinerièr (Aquitània ambe Bordèu, e Miègdia-Pirinèus ambe Tolosa, mais tanben Niça e Marselha) e l’abséncia de solidaritat per las region paura (Lemosin e Auvernhe).
Es que cal èstre independentista en Occitània ? La responsa es non, per rason intèrna a Occitània, e la fauta reala d’estructura que camínan de faiçon coërenta cap a l’independéncia. L’independéntisme es pas un jòc d’extremistas d’esquèrra o de dreita, es un biais seriós de formar una partida de l’espaci politic europèu. Donc, devrèm far ambe lo panatòri sampitèrne e parisenc, en Occitània. Al Principat de Catalonha son mai serioses, e lo camin de l’independéncia es mai clar, mai estructurats.
De quina manièra non podèm oblidar que la nacion catalana s’encamina cap a l’independéncia se non podèm èstre informar d’aiçò ? La premsa provincialista es muda sul tèma. E son pas doás o tres despachas d’agéncias (per annadas) o un articlòt lunés que faràn saber melhor lo biais catalan d’avançar cap a l’independéncia catalana.
-°-


text:
Me sembla que l'UMP fauta d'idèas polidas, originalas, per l’avenidor, per emplenar un programa, al nivèl del contengut dels referèndums, alara vaquí una idèa per l'UMP :
1 / prepausi una referèndum sobre l’utilitat del budgecte presidencial, sobre lo budgecte de l’Elysée e del staff que sabèm quitament pas lo còst collectiu.
2 / prepausi un referèndum sobre l’utilitat de las prefecturas, de las centralas nuclearas, e las escòlas de las minas.
3 / prepausi un referèndum sobre la quantitat de diplomatas franceses, l’avèm vist que al moment de la dicha revolucion araba, qu’èran pas gaire eficaç, malgrat lo nombre important e sobredimensionat per rapòrt a las capacitats francesas de pagament e d’aver una diplomacia sul planèta sancièr.
4 / podèm far tanben un referèndum sobre l’utilitat del Charles de Gaule, aquel pòrta-avion que sembla pas poder fioncionar mai de quinze jorns en seguida dins la mar Miègterranèa.
5 / podèm prepausar una referèndum pre estauviar una cambra (Sénat o Assemblée nationale).
6 / podèl prepausar un referèndum sobre l’utilitat de l’ENA e de las universitat de sciéncias-politicas.
7 / podèm tanben nos pausar en referèndum una question sobre l’utilitat del budgecte del ministèri de la cultura qu’es desgalhat a mai de 80 % en region parisenca.
Cal aver un fum d’idèas per estauviar las monedas publicas, e soi segur que los 7 punts indicats aquí, 7 punts mai segur per estauviar que lo budgecte dels caumaires, 7 punts politics que faràn datas ; 7 punts per 7 jorns de la setmana, un jorn / un referèndum ! Aquò es una idèa per aucupar los foncionaris del centralisme francés.
O alara en luòc del referèndum, se podriá atanben organizar la caça als caumaires pels militants UMP, ambe un permís de caça pagat per la caissa de las eleccions o las maletas dinerièras de las familhas industrialas que sostènon lo partit, tè vaquí una idèa qu’es bona. La vau donar a un militant UMP tre que vesi un sul mercat, ambe un punhat dins la cara per estampilhar la mandadissa.
Bon clarament, avèm la candidatura, mas pas de programa.
-°-
Mai seriós es la responsa de François Bayrou, legissètz (lo staff MoDem es mens bèl e còsta mens qu’a l’UMP, mas la responsa es clara):


text:
947
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 947 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Califat Fatimida[modificar | modificar la font]
Fin de la guèrra civila còntra lei partisans dau teologian ibadista Abu Yazid qu'aviá capitat de federar leis oposicions au chiisme dins la region de Magrèb e entraïnat una revòuta fòrça importanta en 943. D'efècte, après sa desfacha de Kairouan lo 15 d'aost de 946, s'èra enfugit dins lei montanhas. I organizèt una armada novèla e assaièt de faire lo sètge de M'sila. Pasmens, en causa de la superiotat numerica dei tropas dau Califat, deguèt tornarmai s'enfugir dins lei montanhas onte foguèt capturat après una caça lònga. Moriguèt en causa de sei bleçaduras e lo califa Al-Mansur organizèt un trionf per celebrar sa victòria a Mahdia. Dins aquò, certanei tribüs demorèron ostilas e d'operacions novèlas foguèron necessàrias entraïnant lo reculament progressiu dei vencuts dins lei regions perifericas de Magrèb.


text:
Dinastia egipciana zèro
La dinastia egipciana zèro qu'ei la dinastia on e son amassats los reis de Hauta Egipte de la fin deu periòde predinastic (abans la purmèra dinastia). Las tres principaus vilas de la region qu'èran Tinis, Nobt (tanben coneguda com Nagada, sit de longa ocupacion preïstorica) e Nekhen (Ἱepάkwv πόλις en grèc, transliterat Iereconpolis). Tinis que dà justament lo son nom au periòde tinita (lo de las duas purmèras dinastias).
Ad aquesta epòca Hauta e Baisha Egipte b'èran pas eqüèra unificadas e la ciutat principau d'aqueths reis sudistas de la dinastia 0 que sembla fin finau d'estar estada Nekhen.
Qu'avem pauc de documents suber aquesta dinastia, e quan n'avem, que son presentacions graficas d'òmis e de hèitas o protoieroglifs mei que mei figuratius (aquò que vòu díser qu'un signe qu'ei aquiu entà simbolizar ua idèa o un nom, e, dilhèu, lo son associat ad aquesta idea). Dens aquesta dinastia òm hica per exemple lo rei Òrus Escorpion.
La dinastia 0 (e lo periòde predinastic dab era) que s'acaba dab l'unificacion d'Egipte (tant vau díser la conquesta de la Baisha Egipte per la Hauta Egipte) peu rei semilegendari Narmer.
Sobeirans amassats dens la dinastia 0[modificar | modificar la font]
- Òrus deu serekh
- Nu Hor
- Hat Hor
- Pe Hor
- Hedj Hor
- Iri-Hor
- Ka
- Escòrpi I
- Òrus Crocodil
- Òrus Leon
- Escorpion II o Òrus Escorpion
- Narmer
- Shesh Ièra : dilhèu molher d'Escorpion II e mair de Narmer.


text:
Objectiu :
- manténguer e valorizar era lenga e era cultura occitanas en Comenge e mès particularament ena Vath deth Arbàs (Herran, Hogaron, Arbàs, Shenh, Montastruc, Castèthviague, Montgalhard).
Accions :
- Enquèstas de terrenc enà amassar era memòria orala dera vath ;
- Publicacion : Eth Larèr rurau de Montastruc qu'a editat un prumèr libet sus era memòria orala dera vath deth Arbàs. Que's presenta coma un arrepertòri deths noms de lòcs e de maisons dera comuna de Shenh (31), en ame un lexic e cartas dera comuna ;
FERRÉ (Joan-Pau), Uèita-le't, noms de lieux, noms de maisons, surnoms collectifs de la commune de Chein-Dessus, Larèr Rurau de Montastruc, heurèr 2004. 5 € ;
- Encontres dera vath deth Arbàs, un còp per trimèstre. Aqueras amassadas que's hèn en duás partidas : un exposat sus era vath deth Arbàs e uá dubertura de cap a un aute parçan (en Occitània o en quauqu'un lòc mès), sus un tèma determinat : toponimia, etnologia, istòria, economia, literatura...
Contacts:
President :
Jean-Paul Ferreé
Tel : 05 61 04 49 24
Email : jp.ferre@orange.fr
Secretària :
Céline Estrade
Shenh Davath
31160 Montastruc de Salies


text:
Sales de Llierca, située en pleine Haute Garrotxa est formée par les localités de Gitarriu, Sadernes et Sant Grau d'Entreperes et Sant Miquel de Monteia.
La concentration d'églises romanes est impressionnante, on trouve ainsi l'église paroissiale de Sant Martí, celle de Santa Cecília de Sadernes, celle de Sant Grau d'Entreperes, celle de Sant Andreu de Gitarriu et celle de Sant Miquel de Monteia. On ne peut manquer de mentionner le Château de Sales et deux des grottes les plus connues de la Haute Garroxa : la cova del Bisbe et la cova dels Ermitons.


text:
BÒSC DE CARLAC (18 DE JUNH DE 2017)
Corsa de mièja distancia, damb 2 fòrtes pujades (Bausen e Bòsc de Carlac). Recorregut molt divers e molt corrible.
Distancia aconselhada entà d’aqueri participants que s’inicien en es corses de montanha. Tamben recorregut perfecte entà aqueri participants damb un objectiu pròxim damb mès distancia.
- Distancia: 19’2Km
- Desnivèu Positiu: 1170m D+
- Gessuda: 10:00 ores
- Lòc: Les
- Prètzi:
- Gèr: 15€
- Hereuèr – Abriu: 18€
- Mai e Abriu: 20€
*Assegurança de dia: 3€
Edat minima entà poder participar son 16 ans dejà complidi eth dia dera corsa, mès era organizacion se sauve eth dret a deishar participar a veth menor de 16 ans pera sua trajectoria, experiència e condicion fisica.
Materiau recomanat
- Telèfon mòvil damb bateria totauments cargada e alugat pendent tota era corsa.
- Jiqueta, para-vent o similar
- Bastons
- Tubular e Casqueta
- GPS damb eth track dera corsa
*Nota: era organizacion se sauve eth dret de meter coma obligatoris veth materiau obligatòri veth materiau recomanat, s’avisarà coma molt tard en 1 ora antes dera gessuda.
Avitualhaments e limits oraris
Tipes de avituallamientos:
- Líquid: Aigua, refrèsc de còla e Istònico
- Líquid + Sòlid: Aigua, refrèsc de còla, Istònico, Pastisson Osawa Ecològic, Fruts Secss, Doci e Fruta.
- Complet: Idem + Sandwiches doci e salats
Lòcs d’interés e accesi en veïculs
Prèmis:
- Generau Omes e Hemnes (3 prumèrs de cada sexe)
- Prèmi Especiau: Corredor de mès edat e corredor mès joen (de cada sexe)
REGLAMENT
- Er objectiu de Trail Carlac ei promòir es montanhes de Quate Lòcs, era practica esportiua, e en tot finalizar era corsa restablir es camins e lòcs per aon a passat era corsa, deishan-les limpios de marques e senhalizacion.
- Realizar era inscripcion implique que eth corredor accèpte toti es punts deth reglament e es caracteristiques dera corsa ara que partcipe.
- Era organizacion se sauve eth dret, en exclusivitat, sus es imatges/vidèos des diferents corses, des fotogàfs/camares contractats pera organizacion, atau com eth dret d’explotacion des imatges e vidèos dera corsa.
- Se requerís un minim de condicion fisica e material especific en bones condicions, segontes era corsa escuelhuda.
- Eth participant eximís de tota reseponsabilitat ara organizacion en cas d’accident, lesión o quinsevolh d’auti imprevist.
- Cau portar eth pitrau facilitat pera organizacion, ben visible pendent tot eth recorrut.
- Es corredors que decidisen abandonar era corsa, deueràn comunica’ac ara organizacion o a un control de pas.
- Eth recorrut serà degudaments senhalizat damb cintes, banderetes e fleches.
- Eth recorrut condarà damb diferents punts de control de compliment obligatòri.
- En cas de no passar per un pas de control, eth corredor quedarà descalificat.
- Se deuerà seguir eth recorregut marcat, sense retalhar eth recorregut.
- Reste totauments proibit tirar lordères dehora des lòcs assignats en es avitualhaments.
- Eth mau temps non serà in impediment entà cellebrar era corsa, mès era organisacion se sauve eth dret de modificar er orari de gessuda e eth recorregut.
- Era organisacion podarà suspener era corsa un viatge començada era corsa, tostemp e quan siguen per extrema grauetat deth motiu de suspension.


text:
Souillé
Souillé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarthe e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna situada en lo departament de la Sarthe.
Commune située dans le département de la Sarthe.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Dempuèi la Préhistoire, la preséncia d'activitat de forja a testificat (Las Lanas). L'installacion del vilatge d'origina data de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, jol vocable de Sant Martin. Un talhièr monetari a implantat a l'epòca mérovingienne. Lo poder féodal a exercit pel châtelain de la Guierche, #que lo castèl se'n situava al bòrd de la Sarthe, près del passatge a gué. A Modèl:La s-, Herbert de la Guierche fa don de la glèisa e del vilatge ancian als religioses bénédictins del abbaye Sant-Martin de Sées, en lo Adorna. A Modèl:La s- lo domeni es affermé. L'estenduda de las tèrras cultivables aumenta après la venta de las landes reialas acabadas cap a 1571. L'activitat de Souillé demòra essencialament agricòla fins a la fin de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. Souillé #Èsser la una de las principalas municipalitats productors de canabàs en lo costat de Pilòta. A aquel títol, se compta encara uèi nòu forns a canabàs #que cinc restaurats aqueles darrièrs ans.
Dès la Préhistoire, la présence d'activité de forge est attestée (Les Landes). L'installation du village d'origine date du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, sous le vocable de Saint Martin. Un atelier monétaire est implanté à l'époque mérovingienne. Le pouvoir féodal est exercé par le châtelain de la Guierche, dont le château se situait au bord de la Sarthe, près du passage à gué. Au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, Herbert de La Guierche fait don de l'église et du village ancien aux religieux bénédictins de l'abbaye Saint-Martin de Sées, dans l'Orne. Au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle le domaine est affermé. L'étendue des terres cultivables augmente après la vente des landes royales achevées vers 1571. L'activité de Souillé demeure essentiellement agricole jusqu'à la fin du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. Souillé fut l'une des principales communes productrices de chanvre dans le canton de Ballon. À ce titre, on compte encore aujourd'hui neuf fours à chanvre dont cinq restaurés ces dernières années.


text:
-427
Aquesta pagina concernís l'an -427 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Atenas[modificar | modificar la font]
Incursion novèla de la Liga de Peloponès en Atica. Coma leis annadas precedentas, lei soudats de Peloponès poguèron pilhar Atica mai deguèron rapidament se retirar en causa de la manca d'avitalhament per sostenir un sètge lòng. En revènge, après doas annadas de sètge, casuda de Platèa, aliada d'Atenas. Lei subrevivents que capitèron d'arribar fins a Atenas i obtenguèron lo drech de ciutat.
Sus l'illa de Lesbos, una flòta atenenca dirigida per Cleon capitèt de reprimir la revòuta de Mitilèn — Esparta i mandèt ges de renfòrç navaus après sei reviradas de Patras e de Naupacte l'annada precedenta — après un sètge que s'acabèt dins lo corrent de l'estiu. Après d'esitacions, leis abitants de la ciutat vencuda demorèron liuras mai deguèron liurar sa flòta, destrurre sei fortificacions e cedir una partida de son territòri per i establir una colonia militara atenenca.
Esparta[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Guèrra de Peloponès còntra Atenas amb una incursion espartenca dins la region d'Atica. Coma leis annadas precedentas, lo rèi Archidamus II ne'n assegurèt lo comandament. Leis Atenencs refusèron tornarmai lo combat e Lacedemònia poguèt solament pilhar lei zònas non protegidas.


text:
Castèthnau d'Eusan
Castèthnau d’Eusan [1] (Castelnau d'Auzan en francés) qu'ei ua anciana comuna de Gasconha, situada en Armanhac, dens lo departament de Gers e la region de Occitània , adara Occitània. Lo 1èr de genèr de 2016 vasoc part de la comuna navèra de Castèthnau d'Eusan e La Barrèra, damb l'estatut de comuna delegada.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
- Castèthnau. Damb castèl/ castèth/chastèl, etc, mot vengut deu latin castellum (e abans de castrum), l'adjectiu nòu, de novum, e sas fòrmas pus evolucionadas nau e nuèu, qu'es lo qui se tròba mèi sovent en toponimia. En mèi deu sens literau, lo nom de castèlnòu/castèlnau que designava petitas aglomeracions apiejadas sus ua fortalesa qui las emparava, qui èran donc borgs castraus medievaus (sègles XI a XIII) [2],[3] estudiats per exemple per Benoît Cursente[4].
- (d')Eusan. Lo determinant que hè referéncia au país qui environa Eusa.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Henri de Mibielle (Nascut en Castèthnau d'Eusan en 1841
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 154
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 226
- ↑ http://www.persee.fr/doc/ccmed_0007-9731_1984_num_27_105_2261_t1_0166_0000_3


text:
Sainte-Geneviève (Sèina Maritima)
Sainte-Geneviève es una comuna francesa administrada per lo departament de la Sèina Maritima de la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Santa-Geneviève se tròba en lo país de Bray.
Lo bourg a situat a 10 km de Neufchâtel-en-Bray, a 11 de Forges-las-Aigas e de Buchy, a 13 de Sant-Saëns e a 15 de Argueil.
Santa-Geneviève es distant de 3 km de la parca de Sommery mas la parca de Serqueux, a 9 km, es plan melhor desservie.
Sainte-Geneviève se trouve dans le pays de Bray.
Le bourg est situé à 10 km de Neufchâtel-en-Bray, à 11 de Forges-les-Eaux et de Buchy, à 13 de Saint-Saëns et à 15 d'Argueil.
Sainte-Geneviève est distante de 3 km de la gare de Sommery mais la gare de Serqueux, à 9 km, est bien mieux desservie.


text:
Segregacion
La segregacion es movement cultural, social e politic que promòu la practica de la separacion entre las personas umanas dins un meteis país o region se basant mai sovent sus de principis racial, sexual, religiós o ideologic.
La segregacion se realiza tant dins l'accés a las resorças basicas (proprietat privada, trabalh, santat, educacion, representacion e sufragi politic...) coma dins d'autras manifestacions que son la separacion de quartièrs residencials dins las vilas amb la constiticion d'islòtas urbanas o de guètos.
Lo primièr dels cases se nomena en politica apartheid, e se fonda sus l'isolament d'un grop racial subretot realizat per grop social predominant o majoritari.
Dins segregacion de caractèr etnic la discriminacion se produsís al respècte de la populacion apertenent a un meteis grop racial mas que presenta de particularitats socialas e culturalas fasent diferéncia amb la populacion dominanta. L'exemple arquetípic d'aquel cas es realizat pel sistèma de indó de castas.
Las segregacions sexualas e religiosas son benlèu mai espandidas dins l'istòria e dins la diversitat umana, a causa del fach significatiu qu'ambedós factors -la religion e las relacions sèxe/genre- constituisson dos dels principals universals culturals relatius a l'ensems de l'espècia.
Lo segregacion ideologica es aquela qu'apareguèt mai recentament, ligat al desvolopament de doctrinas politicas que distribuisson la gestion locala, regionala e estatala en oposicion amb lo tradicional regim unic pròpri de las societats arcaïcas ont se mesclan las atribucions politicas e religiosas dins las mans d'un grop dominant.
Organizacion de las Nacions Unidas[modificar | modificar la font]
Per l'Organizacion de las Nacions Unidas (ONU), aquel tèrme fa referéncia als actes inumans comeses per instituir o manténer la dominacion d'un grop racial sus quin que siá autre, per fin de l'oprimir de biais sistematic, coma:
- Negar un o mai membres d'un o mai grops raciales lo drech a la vida e a la libertat de la persona (assassinar los sieus membres; prejudiciar son integritat fisica o mentala, o sa libertat); los sometre de torturas o de penas e tractaments crusèls, inumans o degradants; deténer arbitrariament e empresonar illegalment sos membres;
- Impausar deliberadament a un o mai grops racials de condicions de vida destinadas a provocar sa destruccion fisica totala o parciala;
- Prene de mesuras destinadas a empachar un o mai de grops racials sa participacion a la vida politica, sociala, economica e culturala del país e crear deliberadament de condicions qu'empachan lo plen desvolopament d'aqueles grops (en negant als seus membres las libertats fondamentalas de l'èsser uman, entre elas lo drech al trabalh, lo drech a formar de sindicats reconeguts, lo drech a l'educacion, lo drech a sortir del seu país e a tornar al meteis, lo drech a una nacionalitat, lo drech a la libertat de circulacion e de residéncia, lo drech a la libertat d'opinion e d'expression e lo drech a la libertat de reünion e d'associacion pacifica);
- Prene de mesuras destinadas a dividir a la populacion segon critèris racials, creant de resèrvas e guètos separats pels membres d'un o mai grops racials; enebissent los matrimònis mixtes entre membres de diferents grops racials e expropriant los bens radicals apertenents a un o mai grops racials o membres d'aqueles grops;
- Expleitar lo trabalh dels membres d'un o mai grops racials, sbretot los sometent al trabalh forçat;
- Perseguir las organizacions o personas que s'opausan a l'apartheid, las privant de las libertats e dreches fondamentals.
Que sián a çò d'el o a disténcia, son consideradas penalament responsablas al plan internacional las personas, los membres d'organizacions, las institucions e Estats que:
- Cometon los actes mencionats çai naut, participan a aqueles actes, los inspiran dirèctament o conspiran per sa realizacion;
- Favorisson o fomentan dirèctament la realizacion del crime d'apartheid.
s'aquò se passa pendent un conflicte armat internacional, la segregacion es un crime de guèrra.


text:
Dimècres, 16 de mai de 2018, 03h00 Politica,Societat
Iniciativa, dab ua innovacion en Gèrs. En efèit, lo conselh departamentau que vien de lançar lo son prumèr Budget Participatiu. Que vòu díser? Tot simplament en 2018, que poderatz perpausar e tanben causir, com ac hèn los conselhèrs departamentaus, los projèctes qui’vs semblan los mei utils per la collectivitat. Un còp votats, que seràn alavetz portats financèrament peu conselh. Aqueth prumèr budget 2018 que serà d’un milion d’èuros totun.
Benlèu ua faiçon per la populacion de’s pedaçar dab la vita politica, qu’ei en tot cas l’avís deu president deu conselh departamentau, Philippe Martin, mes benlèu tanben qu’ei l’avoada d’ua cèrta manca d’innovacion e d’idèas navèras deu costat deus elejuts, a cadun son espiar.
Se lo principi qu’ei d’amassar lo mei gran nombre d’idèas navèras, que cau totun que sian hasederas, las idèas, autant au nivèu tecnic com juridic o economic. Nat besonh donc de demandar lo mantién de l’escòla au vilatge o l’installacion d’un mètge se demoratz a la campanha, n’ac haràn pas.
Totun, que poderatz perpausar projèctes novators au nivèu de l’environament, deu desvolopament locau e solidari, deu numeric, de l’espòrt, deu transpòrt o enqüèra de la cultura e deu patrimòni.
Tot los usatgèrs gersés que pòden participar (solets o en associacion) dinc au 30 junh, sia sus Internet www.budgetparticipatif.gers.fr o alavetz dab la caisha dedicada qui serà installada en cada mairia; los vòtes que’s debanaràn au mes d’octobre. Mentretant, que’s tieneràn hèra amassadas drin pertot dens lo departament entà ahiscar lo monde e balhà’us enveja de participar.
Per çò qui ei de la cultura nosta, aqueth Budget Participatiu que serà ua bèra escadença de’n pagerar la vitalitat, luenh de las chifras e analisis bon mercat qui la botan a còps au centre de las preocupacions de la populacion.
Alavetz, probable las idèas que van shisclar de pertot entà ahortir la preséncia de la lenga nosta, e los ahuecats de gascon o d’occitan que van conhir las caishas d’idèas en cada comuna... Benlèu quitament quauques uas que poderàn anar dinc au cap e trobar un finançament departamentau. Un saunei peu moment, mes en tot esperar los vòtes deu mes d’octobre, amics de Gèrs, hètz-v’i hòrt!
Ràdio País
#1 E se se passèjan per la vila mondina, encara mièlhs!
Co-veituratge en occitan end'anar trebalhar a Tolosa, per exemple, e prèner d'ancians que se se passejaràn a la vila ròsa...


text:
D’investisseires chineses an crompat lo metro tolosan, que la societat SITTEO aviá decidit de vendre.
Es lo grop chinés Shandong Hi Speed Group que faguèt la proposicion mai interessanta e que remporta lo mercat. Lo metro tolosan apartendrà d’ara enlà per 64 % als chineses.
Aquela situacion manca pas de joslevar l’inquietud dels occitans. Tot lo mond en occitania se rementa la batèsta per las anóncias bilingües dins lo metro.
Joan Francés Basfons, president de divergéncia occitana, s’es interessat a l’afar e a questionat Joan Danièl Mata, adjunt encargat de la cultura e lenga occitanas, sus l’avenidor de la lenga nòstra dins lo metro. Aqueste l’a rassegurat sul pic en declarant :
死
猪
不
怕
开
水
烫
Fòto : Antoine Blondin


text:
Après la mesclanha de lengas dens lo son darrèr D’ÒC Show, la cadena de television per internet qu’a decidit d’aviar ua navèra emission en dirècte : lo Babel Show.
« Qu’ei tostemps un problèma tà trobar convidats qui parlen la lenga e qui sian en relacion dab la tematica abordada », çò explica Valentin Estève, encargat de produccion d’ÒCtele. « Si volem parlar de cultura o d’ensenhament, que va, mes taus autes subjèctes, que mancam d’intervienents ». En efèit, que semblaré los occitanofònes qu’ajan centres d’interès pauc diversificats.
Qu’ei lo darrèr D’ÒC Show, filmat diluns passat a l’escòla de comèrci de Pau, qui balhè la solucion au monde de la produccion. Un deus convidats, qui ne podèva pas parlar la lenga nosta, que s’exprimí en castelhan. « E fin finala, n’estó pas hèra mau compres peu public », çò conta Valentin Estève. « Los occitanofònes que comprenen pro plan totas las lengas latinas. E los non-occitanofònes, eths, ne veden pas briga la diferéncia ».
Lo D’ÒC Show que serà doncas arremplaçat per ua navèra emission, lo Babel Show, dens la quau los convidats qui’n mestrejan pas l’occitan e’s poderan exprimir dens quau lenga romanica que sia. L’emission qui vien, qui serà enregistrada au mes de noveme, que’s harà a Craiova, en Romania. Que s’i parlarà d’ortada, e que seràn convidats un òmi politic espanhòl, un prèste latinofòne deu Vatican e un pairin còrse.


text:
[7 milions dirèctament en dangèr, 43 milions a Tòquio, poblacion japonesa totau 128 milions]
(MAJ 21/08/2011 11h)
Tèrratrem de 6.8 richter au larg de Fukushima lo 19 d’aost cap a 7h, òra de Barcelona. Lo melt-through (sindròme chinés) que’s persegueish. Las cinc cintas de confinada (tres sonque en França dens las installacions nuclearas) deus tres reactors (257 tonas quan a Chernobyl n’i èran pas que 80 tonas) qui an honut tanlèu lo 11 de març que son probablament traucadas e lo corium a 3000° que persegueish de s’en.honçar. Quan encontra leas freaticas (Fukushima qu’ei a 200m deu Pacific) la calor qu’ac hè evaporar e lutz intensas que son emetudas. La radioactivitat que’s desvolopa : cf buas deu 4, puish deu 13, 14 e 18 d’aost : dòsis letaus que sorteishen deu sòu. Qu’ei dens l’abisme que’s persegueish la catastròfa.
Ua tenda tau com pensan de pausar suus reactors destrusits las autoritats – estosse de polimèr – que semblaré a un derisòri subertot. Au Japon com alhors la censura que’s persegueish, lo melt-through tanben.
Like this:
Like Loading...
Francés Dumeaux « Druc drac e lo psicollectatge »
Non n’ei pas un numèro de « Nueits magneticas » qu’ei En Ondas.
Dançader en diable.
Que’s passava lo 8 d’abriu de 2010 a la Centrifugeuse tà la dusau edicion de « A Pau qu’ei e qu’ei a Pau » organizat peu Medòc.
http://druc.free.fr & http://www.myspace.com/drucdrac
Like this:
Like Loading...
Congrès IEO Transmission familiau de las lengas minoritàrias
F. Bernissan
F. Martel
G. Dalgalian
Los mots claus deus perpaus de las tres personas encontradas au Congrès per la transmission familhau cò organizat per l’IEO los 19 & 20 de noveme de 2009 a Tarba (IUFM) :
Introspeccion lingüistica tà Fabrici Bernissan de Nosautes de Bigòrra
E i ei ua vita après la mort lingüistica ? dab l’istorian Felip Martel de la Felco
Enfin lo concèpte de glossòdiversitat explicat per Gilbert Dalgalian l’autor de « Enfances plurilingues »
Domenja Lekuona que’vs convida a encontrar aquesta tres intervenents au congrès dens ua edicion especiaument batalaira e passionanta.
Musicas VERD E BLU
Sonaus J. F. Tisnèr
Like this:
Like Loading...
En Ondas de Domenja Lekuona lo dimèrcs 10 a 21h, lo dijaus 11 a 14h e lo dimenge 14 d’aost a 11h : en navèra difusion l’emission deu 10 de noveme de 2009
Prumèra part de l’emission : Tricastin e EPR, lo nuclear francés dens la tormenta. Mercés a las alèrtas deu hialat Sortir du Nucléaire. Tanben lo 10au prèmi Aran de literatura. Règlament e rensenhaments. : Airau de Politica Lingüistica deth Departament de Cultura deth Conselh generau d’Aran, Passeg dera libertat, 16 – 25530 Vielha, Val d’Aran ; +34 973 64 18 01
Domenja Lekuona qu’encontra apuish a Isabèla Loubère per ua lectura-performància extraordenariament captivanta (acompanhada per Fabrice Vieira : guitarra, sons e votz tractats) deu terratrem poëtic qui ei tostemps Accidents de Bernard Manciet
Musicas :
Elena Ledda « Armagura » Carinnus,
Kate Bush « Sea of honey » Joanni,
Björk « Volta » Earth Intruders,
Julio Peraira « Miradouro » Bora d’aqua,
Miles Davis « A kind of blue » All blues,
Manufactures Verbales « Sonets de Bernat Manciet » Au barrei dab Isabèla Loubère e Còpa, talha talhuca de la quita votz de Manciet . Faiçon per nosautes d’evocar Berlin e la soa istòria. La magia de l’encontre d’ua dròlla dab Manciet l’òmi madur, l’òmi vielh e tanben lo becut en quauque part qu’a dat ua interprèta hòra nòrma e shens comparèr au poèta.
Like this:
Like Loading...


text:
Arròc de Gibartar
L'Arròc (o l'Arròca) de Gibartar qu'ei un monolit calcari situat sus la còsta meridionau de la Peninsula Iberica. Qu'atenh ua nautor de 426 m suu nivèu de la mar. Qu'èra considerat a l'Antiquitat, dab Jbel Musa sus la còsta africana, com ua de las Colomnas d'Ercules. L'arròc qu'ei ua possession de la corona britanica. Qu'estó cedit per Espanha a la Gran Bretanha peus tractats d'Utrecht, a la fin de la Guèrra de Succession d'Espanha.
Geologia[modificar | modificar la font]
Aquera formacion geologica qu'estó creada durant lo Jurassic, 200 milions d'ans a, quan la placa africana e tumè la placa euroasiatica. L'Ocean Atlantic que traversè l'Estreit de Gibartar e l'aigat seguent que creè la Mar Mediterranèa. L'arròc que hè part de las Cordilhèras Beticas, ua cadea de montanhas qui dominan lo sud-èst de la Peninsula Iberica.


text:
Per contunhar dins la tematica de la mòstra del CAPA (Centre Archéologique des Pays Albigeois) suls sègles XIV e XV en Albigés, XIVe et XVe, les siècles noirs en Albigeois, vos prepausam una segonda conferéncia lo dissabte 12 de mai a 5 oras al Centre Occitan Ròcaguda, ambe Gilbert Roumec. / Nous vous proposons une deuxième conférence dans la thématique des siècles XIV et XV en Albigeois, samedi 12 mai à 17 h au Centre Occitan Rochegude.
Al sègle XIV, Albi a un senhor qu’es tanben l’evesque de la vila. Mas los Albigéses an obtengut de libertats e de dreches, e pòdon elegir des consols, que son devenguts nòstres conselhièrs municipals. Los consols tenon de comptes, ont marcan las recèptas e las despensas de la vila, e los tenon en occitan, la lenga parlada e escricha a-z-Albi al sègle XIV. Los comptes de 1359-1360 son gaireben complèts e nos permeton de getar un uèlh sus la vila. / Au XIVième siècle, Albi a un seigneur qui est aussi l’évêque de la ville. Mais les Albigeois ont obtenu des libertés et des droits, et ils peuvent élire des consuls, qui sont devenus nos conseillers municipaux. Les consuls tiennent des comptes, où ils notent les recettes et les dépenses de la ville, et ils les tiennent en occitan, la langue parlée et écrite à Albi au XIVième siècle. Les comptes de 1359-1360 sont pratiquement complets et nous permettent de jeter un regard sur la ville.
Son pas de bon legir. Mas urosament per nosautres, un istorian albigés, Auguste Vidal, los a legits e editats dins son libre : «Comptes consulaires d’Albi, 1359 – 1360», Paris, 1900.
/ Il faut dire que les comptes ne sont pas des contes, ils ne sont pas amusants ! Mais ils nous donnent une multitude de renseignements sur les Albigeois qui sont en plein dans la guerre de cent ans, à ce moment-là. Les Anglais ne sont pas loin, les remparts ne sont pas en bon état. Il faut faire quelque chose ! Les consuls s’y attèlent.
Venètz nombroses !


text:
Meridian
En geografia, un meridian es un mièg grand cercle imaginari traçat sul glòbe terrèstre religant los pòls geografics. Totes los punts de la Tèrra situats sus un meteis meridian an la meteissa longitud. Se sona tanben d'arc de meridian entre doas latituds.
En astronomia, un meridian es un grand cercle imaginari traçat sus l'esfèra celèsta, passant pels pòls celèstes. L'ascension drecha, per exemple, es localizada pels meridians celèstes. Lo meridian, o plan meridian, d'un luòc es un grand cercle de l'esfèra celèsta passant pel pòl celèst, lo zenit e lo nadir d'un luòc. A miègjorn solar, lo Solelh es dins lo plan meridian.
Somari
Proprietats[modificar | modificar la font]
Totes los meridians son perpendiculars a totes los parallèls e an totes la meteissa longor. Son de grands cercles o de mièg grands cercles e la pus corta distància entre dos de lors punts.
Par convencion, i a tres cents seissanta meridians separats par un gra d'arc.
Fuses oraris[modificar | modificar la font]
Un fus orari correspond a un angle equivalent a 15 meridians, sabent qu'i a vint-e-quatre oras dins una jornada.
Mila marina[modificar | modificar la font]
La mila marina foguèt definida coma la 60ena partida d'un gra de meridian; equival en mejana a 1 852 m.
Meridians particulars[modificar | modificar la font]
Meridian d'origina[modificar | modificar la font]
Se las latituds se pòdon mesurar a partir de l'eqüator, existís pas de referéncia naturala equivalenta per fixar l'origina de las longituds. Es doncas necessari de definir un meridian d'origina, ont los punts an per definicion una longitud egala a zèro.
A l'ora d'ara, lo meridian d'origina per la màger part dels sistèmas geodesics es vesin del meridian de Greenwich, que passa per l'observatòri de Greenwich, en Anglatèrra. Fins al començament del sègle XX, diferents païses utilizèron d'autres meridians d'origina coma lo meridian de París en França (2° 20' 14" E), lo meridian de Berlin en Alemanha (13° 24' E), lo meridian de Toledo en Espanha o lo meridian d'Uppsala en Suècia. En França, lo rei Loís XIII decretèt per ordenança en 1634 que lo primièr meridian seriá aquel dich de l'illa de Fèrre (uèi illa d'El Hierro dins l'archipèla de las Canàrias), arbitràriament situat a 20° 00' 00" a l'oèst del meridian de París. Aquela localizacion permetèt d'obtenir una longitud positiva per totas las tèrras europèas e foguèt longtemps utilizada per d'autres païses.
La longor del meridian a la longitud de París serviguèt, en 1791, per definir lo mètre coma novèla unitat de longor. Aquel foguèt definit coma la dètz milionena partida d'un mièg meridian terrèstre (un meridian es un mièg cercle); la Tèrra a una circonferéncia de gaireben 40 000 km, o 40 000 000 m.
De causir un meridian d'origina de longitud 0° implica l'existéncia d'un antimeridian, situat a l'opausat sul glòbe. La linha de cambiament de data seguís aquel antimeridian sus la majora partida de sa longor.
Meridian magnetic[modificar | modificar la font]
Es un meridian particular passant pels pòls magnetics.
Frontièras[modificar | modificar la font]
Qualques frontièras entre païses o regions foguèron determinadas amb de meridians, lo cas foguèt mens frequent pels parallèls :
- 109en meridian oèst : frontièra entre Colorado e Utah entre los 37en e 41en parallèls nòrd e entre lo Nòu Mexic e Arizòna al sud del 37en parallèl nòrd. L'interseccion del 109en meridian oèst e lo 37en parallèl nòrd a Four Corners es l'unic punt ont quatre Estats se tòcan.
- 102en meridian oèst : frontièra entre Manitòba e Saskatchewan e una partida de la frontièra entre Nunavut e los Territòris del Nòrd-Oèst, en Canadà.
- 20en meridian èst : partida de la frontièra entre Namibia e l'Africa del Sud e Botswana
- Istoricament la linha de Tordesillas, situada a 46° 37' oèst, foguèt la linha de partiment de la tèrras pas encara exploradas pels Europèus entre Espanha e Portugal a la signatura del Tractat de Tordesillas en 1494.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Pierre Bayart, La Méridienne de France, 2007, l'Harmattan, coll. « acteurs de la science ». Prefaci de Jean-Claude Pecker.


text:
Tièrn
Tièrn o Tigèrn (forma mai etimologica emplegada per l'escrivan Tiène Codert) z-es 'na comuna d'Auvèrnhe (Occitània) ; z-es maitot 'na de las quatre sosprefecturas (ambé Suire, Riam e Embèrt dau departament dau Puèi Domat de la region d'Auvèrnhe.
Tièrn z-es 'na granda vila de cotelariá, per la quantitat de cotèls produts mas maitot per lo saubre-faire irremplaçable qu'òm tròba dins 'questa ciutat.
L'escais daus tiernés es "bitòrt" que poiriá venir de "bestòrt" (dos còps tòrt) per causa de lhor trabalh dur de cotelariá. Lhors vesins emplegan la dicha:
- Bitòrt! Cuòu tòrt!
- Chamba de pòrc!
- Bòca mon cuòu,
- Sarem d'acòrd!
[bitò! tchou tò! chambo de pwò! bòco mòn tchou, sarem d'ocò!]
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Tièrn z-es bastida sobre diferents nivèls de colèira que dominan la val de la Duròla. 'Queste denivelament que donava la fòrça idromotritz que permetiá d'esmòler los cotèls.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Glèisa de Sent Genèst : granda glèisa romanica vodada a 'queste sent martir de la region.
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Lo comedian Montdory (1594 - 1653)
- Clara Chasal (1956), presentatritz a la television francesa.


text:
Gropament Europèu de Cooperacion Territoriala Pirenèus-Mediterranèa
Lo Gropament Europèu de Cooperacion Territoriala Pirenèus-Mediterranèa (o Euroregion Pirenèus-Mediterranèa) es una euroregion que compren las comunautats autonòmas de Catalonha e de las Illas Balearas e la region de Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus.
Istòria[modificar | modificar la font]
Creat en 2004 amb 5 regions e comunautats, se perdèt Aragon en 2006 per causa del conflicte entre Aragon e Catalonha sus las possessions eclesiasticas dins la Franja del Ponent.
La presidéncia càmbia cada an e mièg:
- Martin Malvy del 10 de febrièr de 2006 al 3 de decembre de 2007
- Francesc Antich entrò lo 18 de junh de 2009
- Georges Frêche entrò sa mòrt (24 d'octobre de 2010), puèi Christian Bourquin entrò lo 16 d'abril de 2011
- Artur Mas entrò lo 20 d'octobre de 2012
- Martin Malvy tornar entrò lo 5 de mai de 2014
- José Ramón Bauzá entrò sa desfacha electorala (2 de julhet de 2015), puèi Francina Armengol entrò lo 5 d'octobre de 2015
- Damien Alary entrò las eleccions regionalas francesas de decembre de 2015, puèi Martin Malvy ad interim (del 1èr al 4 de genièr de 2016) e desenant Carole Delga dempuèi son eleccion a la presidéncia de la region Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus (4 de genièr de 2016)
- Carles Puigdemont a partir del 4 de julhet de 2017.
Lo 27 d’octobre de 2014, l’article 15 dels estatuts novèls apond l’occitan coma quatrena lenga oficiala de l’euroregion, amb lo catalan, l’espanhòl e lo francés. Pasmens es pas l’occitan demèst las tres lengas de trabalh.[1]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Estatuts del GECT Pirenèus-Mediterranèa, version occitana, sul sit del GECT.
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (ca) (es) (fr) Euroregio.eu, sit oficial.


text:
Parlarai pas de l'idèa que podriá èstre contestada, mas simplament del fait qu'una decision politica, emplegat tres lengas, Die Stück (o tres biaisses de comptar la moneda), per desvolopar una politica publica es possible, l'an comprès a Estrasborg ! E coma ne soi segur pensar en tres lenga imprimida, còsta pas mai qu'en una lenga imprimida !
La moneda es un element major dels escambis, malastrosament sembla que la dona en gestion a las bancas (privadas o publica) fasquèsse pichon problèma del redistribucion del crèdit.
Se la moneda es locala, un còp èra l'es estat en Occitània, e Cáur ne faguèt grand profièich per èstre una borsa d'escambi de moneda pendent mai de 100 ans, albergat per un poder segur de glèisa catolica (dinca la guèrra entre protestants e catolics), entre territòris en guèrra.
S'espèra un jorn la patz lingüistic en Occitània, la patz lingüistic passa per l'abandon del monopòl lingüitsic de l'article 2 votat pels parisencs sonque en 1992.
Mas abans tot cambiament parisenc, caldrà cambiar de generacion politica per aver una multiplicitat de politica que l'occitan serà jamai pus oblidat, e serà pas un sol còst suplementari pels budgèctes generals de als delegacions de poder que son las ditas decentralizacion modèl francés.


text:
南 « nan » 水 « shui » 北 « bei » 调 « diao » son los eideogrames chines per dire « sud – aiga – nòrd – desplaçar », es prener l’aiga dau sud per la metre au nòrd. Dins la revirada dau titre, e apres aver gaitat ‘queu film, me songe que « desboinar » es de bon usar per tornar ‘quilhar de l’uman dins ‘quilhs espacís.
Qu’es lu Mao Zedong, lumira granda daus temps modernes sus los ancians, que ne’n aguet lu prumier la fulgurança quante eu visitet lu fluví Jaune ne’n 1952.
Lu nòrd de la China, per pas dire Beijing, es pas tant aigat qu’aquò, adonc eu poriá aver lu benefice de l’aiga dau sud, ente ‘la manca gaire. L’Estat centrau de China balha son accòrd ne’n 2002 e veiquí lu pus grand progier idraulique dau monde de’n pè. 4 000 km per desplaçar 44,8 miliards de m3 d’aiga tirada dau Yanzi Jiang vers lu nòrd, mai de 70 miliards d’euros e 350 000 persona de desboinadas.
Lu filme desbuta per daus planhs pausats, sus ‘na mòda comptemplativa mas dins un païsatge fred. I a pauc de paròlas.
Lu desclanchament se fai quante ‘na « chefa », ‘na « directritz », ‘na « responsabla » politica es de visita dins un vilatge « per los migrants ». Una pertida de la visita de fai tras daus albums fotografiques daus progiers, tots pus minhards los uns que los autres0 , apres la visam visitar lu lotjament temuenh, perdon, lu dau responsable dau pertit comuniste dau cuenh.
Apres, i a un filosofe qu’eisplica que quò seriá estat mai aisat de desplaçar la capitala que non pas l’aiga. Per se, lu centralisme de l’estat fai estofat la paròla daus pòples. Un blogaire parla de son chamjament d’eivís apres aver fach ‘na pertida dau traçat sus sa becana.
Lu film se ‘chaba sus la font daus fluvís, lu chasteu-d’aiga dau sos-continent, es de dire lu Tibet. Una poëtessa parla dau genocidí culturau, los engenhaires de l’estat parlan pas la linga locala.
Un film dau Antoine Boutet.
- La ficha tecnica (>fr) dau filme, ente i a un calendier, per eisemple : Dimars 14 d’abriu, Senta Fe la Granda
_____
La porjecci’ a Orleans eriá dins lu cadre de la jornada mondiala de l’aiga, 22 de març, e seguida per un desbat menat per « Eau Secours » (>fr). Oblideten pas de tornar ‘pelar que daus Indians au Brasil son desplaçats ilhs-tot, que de la gent fagueten ‘n’etuda en França per menar l’aiga dau Ròse ne’n Catalonha1.
Dins lu desbat, coma de costuma dins un mitan de pròfs e de fonccionaris, quò cridet apres un Estat qu’es desmantelat, que se desengaja de tot per balhar lu poder a las Regions2. Son daus jacobins qu’an de la vetz res d’enviar aus chines.
_____
0 : un pauc coma los paneus daus progiers immobliers, chas nos, que montran un monde ideau mai daus gens aürós, que la resulta es despariera.
1 : Desempuei i a una fòrma d’usina que desala l’aiga de la mar, mas aquò pausa d’autres problemes.
2 : ‘Tenci’, los criticar es pas lur balhar tòrd sus lu fach que lo-a-s ciutadan-a-s son despossedat-ada-s dau poder de decidar.


text:
Quíchoa
Lo quíchoa (tanben aperat quéchoa e Runasimi dens aquesta lenga - de runa, "òmi" e simi, "lenga") qu'ei ua lenga amerinda andina parlada dens ua petita partida deu sud de Colómbia, Eqüator, Peró, Bolívia, lo nòrd de Chile e lo nord-oest d'Argentina (dens las províncias de Jujuy, Salta e Santiago del Estero).
Lo quíchoa que coneish variantas dialectalas pro diferentas, au punt de tornar l'intercompreneson hèra mauaisida enter locutors d'Eqüator e locutors deu Cusco (Peró). Au contre, lo quíchoa meridionau deu Cuzco qu'ei de bon compréner au sud d'aquesta vila, e aquò dinc a Santiago del Estero (Argentina).
Duas importantas caracteristicas deu quíchoa que son, d'un punt de vista fonologic, las triplas serias de consonantas oclusivas (q, g, ch, e t qui tanben be poden estar glotalizadas o aspiradas), e d'un punt de vista gramaticau, l'estructura aglutinanta mercés a l'utilizacion de sufixes qui's pòden amassar e apielà's ; per exemple [1]:
- Llaqta que vòu díser "vilatge"
- Llaqta-y : "lo men vilatge" (y qu'ei la marca deu possessiu singular de purmèra persona)
- Llaqta-y-manta : "que vien deu men vilatge" (manta que marca l'origina)
- Llaqta-y-manta-wan : "que vien deu men vilatge tanben" (wan, "tanben", hornit au cap d'ua paraula que marca l'ipseïtat)
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo quíchoa qu'ei sovent associat dab l'Empèri Inca a maugrat qui aqueth n'aja pas avut qu'ei istòria de las brèvas (per tant gran qui hosse estat lo son endom). Se los Incas que participèn de segur a la soa espandida, la lenga qu'existiva abans e qu'èra utilizada com mejan de comunicacion dens los Andes. En mei d'aquò, la colonizacion espanhòu, a despart deu son aspecte repressiu d'un punt de vista religiós, sociau, economic e culturau que favoritzè, a còps, l'utilizacion deu quíchoa, en bèth evangelizar dens aquesta lenga. Diferentas classas sociaus que l'empleguèn dinc au dia de uei, despuish l'Inca Garcilaso de la Vega (escrivan perovian deu XVIau sègle descendent, au còp, de las noblessas inca e espanhòu) dinc a las comunautats indigènas e a l'oligarquia qui l'utilizava entà comandar los sons vailets quechoaofòns. Aquesta utilizacion ampla deu quíchoa que hè que libes be hon estampats de d'òra dens aquesta lenga (desempuish lo sègle XVI) qui presenta la paradòxa d'estar amplament parlada (de cap a 10 000 000 de locutors) en tot estar miaçada per l'avançada deu castelhan.
Grafia[modificar | modificar la font]
Los purmèrs tèxtes estampats en quíchoa que hon escivuts per religiós espanhòus qui empleguèn l'alfabet deu castelhan. Desempuish mei de quate sègles, mantuns alfabets be hon ensajats dinc au dia de uei. Ua de las dificultats per escríver lo quíchoa qu'ei pausada per la tripla seria d'oclusivas (simplas, aspiradas o glotalizadas), a còps notada au mejan d'apostròfas o dab "h", per exemple :
- "q" peu son [k] simple
- "qh" (o "q'") peu son aspirat
- "q'" (o "q") peu son glotalizat
Alfabet: A, Ch (com en occitan), Ch (glotalizat), I, J (com la jota deu castelhan), k (com la c de l'occitan), k' (glotalizada), Kh (aspirada), Ll (Lh de l'occitan), M, N, Ñ (Nh de l'occitan), P (com en l'occitan), P' (glotalizada), Ph (aspirada), Q (velara), Q' (glotalizada), Qh (aspirada), R, S (com [s]), Sh (com en gascon), T (com en occitan), T' (glotalizada), Th (aspirada), U (com la Ó de l'occitan), W (Ó semiconsonanta) e Y (I semiconsonanta).
Exemple deu quíchoa de Jujuy [2][modificar | modificar la font]
Accentuacion[modificar | modificar la font]
Com en occitan, las paraulas, en quíchoa, be son accentuadas suber l'avantdarrèra sillaba. L'ajustèr d'un o de mantuns sufixes aglutinats que desplaça l'accent entà que torni càder tostemps suber l'avantdarrèra sillaba. Per aquesta rason, l'accent tonic que pòt estar marcat com ua ajuda, mes b'ei pas brica necessari ni pas tanpauc obligatòri.
Pronoms personaus[modificar | modificar la font]
Ua grana particularitat pronominala deu quíchoa qu'ei l'existéncia de duas purmèras personas pluraus diferentas : ua inclusiva (on l'interlocutor b'ei supausat pertànner au grop deus "nos" o deus "nosauts") e l'auta exclusiva (on l'interlocutor e demòra en dehòra deu grop deus "nos" o deus "nosauts").
- Purmèra persona deu singular : ñúqa (var. ñóqa, occitan : "jo")
- Segonda persona deu singular : qán (var. qám, occitan : "tu")
- Tresau persona deu singular : páy (occitan: : "eth", "era")
- Purmèra persona inclusiva deu plurau : ñuqánchij (occitan : "nosauts - e tu tanben" -)
- Purmèra persona exclusiva deu plurau : ñuqáyku (occitan : "nosauts - mes pas tu" -)
- Segonda persona deu plurau : qankúna (occitan : "vos", "vosauts" - kúna qu'ei la marca deu plurau)
- Tresau persona deu plurau : paykúna (occitan : "eths", "eras", var. "els", "elas")
Conjugason[modificar | modificar la font]
Lo verb quíchoa que's troba estremat a la fin de la soa proposicion.
A l'infinitiu, que s'acaba dab ua "y", per exemple : rimay ("parlar").
Per formar lo present, que cau remplaça la y de l'infinitiu per las desinéncias : -ni, nki, -an, -nchij, -yku, -nkíchij, -nku (respectivament per la purmèra persona deu singular, la dusau deu singular, la tresau deu singular, la purmèra inclusiva deu plurau, la purmèra exclusiva deu plurau, la segonda deu plurau, la tresau deu plurau).
Exemple:
- Rimáni ("que parli")
- Rimánki ("que parlas")
- Ríman ("que parla")
- Rimánchij ("que parlam - e tu dab nosauts -")
- Rimankíchij ("que parlam - tu qu'es a despart -")
- Rimánku ("que parlan")
Sufixes possessius[modificar | modificar la font]
Lo quíchoa qu'ei conegut per non pas conéisher lo verb "aver". La possession qu'ei donc exprimida sia mercés au sufixe yoj (qui implica l'idea d'estar provesit d'ua certa causa : qán warmíyoj = "qu'as ua hemna" - warmi = "hemna" -), sia mercés aus sufixes possessius -y, -yki, -n, -nchik, -yku, -ykíchik, -nku (qui replaçan los nostes pronoms possessius) ; per exemple, dab llaqta ("vilatge") :
- Llaqtáy : "lo men vilatge"
- Llaqtáyki : "lo ton vilatge"
- Llaqtán : "lo son vilatge"
- Llaqtánchik : "lo noste vilatge (a tu e a nosauts)"
- Llaqtáyku : "lo noste vilatge (pas lo ton)"
- Llaqtaykíchik : "lo voste vilatge"
- Llaqtánku : "lo lor vilatge"
Sufixes corrents[modificar | modificar la font]
- -kuna : marca deu plurau ; exemple : llaqtakuna ("los vilatges")
- -man : "de cap a", "en direccion de" ; exemple Jujuyman rini ("Que vau de cap a Jujuy").
- -manta : "que vien de", "qu'ei originari de" ; Qosqomanta kani ("Que soi deu Cuzco")
- -pi : "a" (locatiu) ; exemple : Boliviapi ("qu'ei en Bolívia").
- -paq : "per aquesta persona" o "per aquesta causa", "destinat a", "dens l'interest de" ; exemple : Oqsitaniapaq (per Occitània).
- -wan : "tanben", "dab" ; llaqtakunawan ("dab los vilatges" o "los vilatges tanben")
- -cha : diminutiu ; exemple : llaqtachakunawan (los vilatjòts tanben o dab los vilatjòts)
- -yoj : possesiu, "que possedeish", "qu'ei proprietari de" ; Sumaq wasiyoj ("qu'a ua beròi ostau" - sumaq = "beròi")
Per'mor d'estar ua lenga aglutinanta, lo quíchoa que permet d'amassar e d'apielar mantun sufixe (en tot respectar un certe òrdi) ; exemple :
Llajtachakunaankupajwan takini ("que canti peus lors vilatjòts tanben"; takiy = cantar))
Pronoms demonstratius[modificar | modificar la font]
Kay : "aqueste/a" - Wak, Chay : "aqueth/ra"
Nombres[modificar | modificar la font]
1: júj - 2: ískay - 3: kínsa - 4: táwa - 5: phíshqa - 6: sújta - 7: qánchis - 8: púsaj - 9: jísqon - 10: chúnka -
A partir de 11, la numeracion qu'emplega lo possessiu -yoj: 11: chúnka ujníyoj - 12: chúnka iskayníyoj.
Las detzeas que son mentavudas abans la paraula chúnka ("detz"): 23: ískay chúnka kinsáyoj - 99: jísqon chúnka jisqónyoj.
100: páchaj.
1 000: waránqa.
1 000 000: júnu.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Itier, César. Parlons quechua, la langue du Cuzco. Condé-sur-Noireau : L'Harmatan, 1997.
- Lara, Jesús. Diccionario, qheshua - castellano, castellano - qheshua. La Paz : Los Amigos del Libro, 1991.
- Paleari, Antonoi. Jujuy, Diccionario General. San Salvador de Jujuy : Libro de Edición Argentina, 1992.
- Valderrama, Ardón Yaranga. El tesoro de la poesía quechua, Hawarikuy Simipa Illan. Madrid : Ediciones de la Torre, 1994.
- Willka, Wanka. Método para enseñar y aprender el quechua. San Salvador de Jujuy : Instituto Quechwa Jujuymanta, 1996.


text:
Colbertisme
Lo colbertisme es une doctrina economicopolitica del sègle XVII, elaborada aprèp la mòrt de Jean-Baptiste Colbert, contrarotlaire general de las finanças de Loís XIV. Lo colbertisme es una mena du mercantilisme, e es mai un ensemble de praticas economicas qu’una vertadièra escòla de pensada economica. Lo colbertisme se resumava dins una frasa fòrça simple, « Tot per la metropòli e al son nom. » (Aquo significa que se cal importar çò mens possible e exportar çò mai possible.)
Coma corrent de pensada economica, es concurrenciada al sègle XVIII pel fisiocratisme, qu'es une reaccion facia al colbertisme, puèi pel liberalisme economic.
Principalas caracteristicas[modificar | modificar la font]
Le colbertisme es una mena francesa de la teoria economica del mercantilisme que las principalas caracteristicas son:
- l'acampament de las riquessas (aur, argent ...) ;
- lo proteccionisme del mercat interior ;
- l'autreg de subvencions per l’exportacion ;
- l'organizacion de comandas publicas ;
- un desvolopament fòrça contrarotlat de las colonias totas dependenta de la metropòli.
Colbert transforma la logica mercantilista d’acumulacion dels metals precioses dins una organizacion pimpilhosa de l’Estat que ven un vector de poténcia e de grandor pel país e son monarca.
Los sostens balhats a l’industria francesa (que las famosas manufacturas) per l'Estat son pas concebuts per durar totjorn: l’objectiu es que las entrepresas aquièran un saber far e una grandor sufisente (que mena a d'economias d'escala) que lor permetran de venir competitivas amb las principalas concurrentas de l'epòca, anglesas e olandesas.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Philippe Minard, La fortune du colbertisme, Etat et industrie dans la France des Lumières, Paris, Fayard, 1998.


text:
Sent Ginièis d'Òlt
Sent Ginièis d'Òlt[1],[2],[3] (Saint-Geniez-d'Olt en francés) es una comuna roergassa del departament d'Avairon e de la region d'Occitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Josèp Massabuòu (1862-1939), deputat d'Avairon de 1898 a 1914 e mai senator d'Avairon de 1921 a 1930.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.


text:
Pèire de Rogièr
Pèire de Rogièr o Pèire Rotgièr o Pierre Roger que ho un trobador auvernhat de la segonda meitat deu sègle XIII, probablament originari de Rogièr en Cantal. Que ho cononge de la catedrau de Clarmont puish trobador e qu'acabè la soa vita com monge de l'abadia Sant Miquèu de Grandmont.
Segon Renat Lavaud e Renat Nelli uèit pèças d'eth (cansos e sirventés), que demorèn. Que ho perpausat com un possible autor de Flamenca, çò qui ei chic probable.
Tant ai mon cor en joy assis,
per que no puesc mudar no'n chan,
que joys m'a noirit pauc e gran;
e ses luy non seria res,
qu'assatz vey que tot l'als qu'om fay
abaiss' e sordey' e dechai,
mas so qu'amors e joys soste.


text:
Cossí utilizar Audio-Lingua ?
Trobaretz per exemple sus Audio-Lingua de ressorsas en lenga alemanda en seleccionant la bandièra alemanda de la pagina d’acuèlh.
Podètz tanben, a partir de qualque pagina que siá, utilizar lo motor de recèrca avançada (causida de la lenga, nivèl, durada, edat e sèxe del locutor) per tal de trobar las ressorças audio que vos interessan.
Lo motor de recèrca rapida permet de cercar de ressorsas a partir d’un mot clau. Podètz afinar la recèrca en indicar la lenga e lo nivèl. La recèrca es menada dins totes los tèxtes ligats a la ressorsa (descripcion del fichièr mp3, títol, nom de l’autor, descripcion de l’autor).
Cossí escotar e espleitar las ressorsas ?
- En navigant e cercant de ressorsas :
- Podètz escotar dirèctament los fichièrs mp3 dins la pagina en picant sul boton del lector. Coma sus totes los lectors, podètz far una pausa, recular o avançar.
- Podètz telecargar cada fichièr (per una utilizacion en classa) en picant sur la sageta (pic dreit, puèi enregistrar jos... o amb Firefox : « Enregistrer la cible du lien sous... »)
- En vos abonant a un dels flusses « RSS - Podcast » d’aqueste site :
Poiretz alara telecargar automaticament e escotar las ressorsas p.ex. dins Itunes o dins vòstre lector de flus « RSS - Podcast »
Per conéisser los dreits d’utilizacion dels fichièrs, volgatz consultar les mencions legalas.
Pour connaître les nouvelles fonctions d’Audio Lingua, allez à la fin de cet article.
Cossí trobar lo flus « RSS - Podcast » que m’interèssa ?
- Seleccionatz la rubrica de la lenga que desiratz escotar.
Per exemple, se vos volètz abonar als mp3 novèls en anglés, anatz a la rubrica Anglés e quand vejatz aquestes botons, causir vòstre mòda d’abonament en picant sus l’icòna :
- : Per vos abonar amb Itunes
- : Per vos abonar al flus rss (url que podètz pegar dins vòstre agregator favorit de flus rss o de podcasts)
- : Per vos abonar amb Netvibes
- : Per vos abonar amb Google (iGoogle o google Reader).
Es tanben possible de s’abonar per una lenga determinada e a un nivèl precís :
- Nivèl A1 :
- Nivèl A2 :
- Nivèl B1 :
- Nivèl B2 :
- Nivèl C1 :
- Nivèl C2 :
De segur : los abonaments als flusses de podcast son gratuits !
Audio Lingua prepausa unas foncions novèlas despuèi genièr de 2012
Creacion de favorits personalizats
Podètz crear vòstres favorits pròpris e amb aquò vos far un panièr amb los fichièrs que vos interèssan. Aital podètz far tranquilament la seleccion vòstra altorn d’un tèma e puèi telecargar los fichièrs seleccionats.
Per utilizar aquesta foncion, se cal enregistrar sul site per èsser identificat. Picatz puèi sul còr (amb un plus verd), vesedor a la dreita del títol. S’apondètz aqueste fichièr a vòstres favorits (amb un simple clic) la color del còr passarà del gris al roge. Aital poiretz verificar a cada consultacion se un fichièr fa ja partida o non dels favorits vòstres.
Per veire la lista de vòstres favorits, basta de picar sus “Mos favorits” dins lo menut (possible sonque se sètz conectat).
Cossí vos inscriure sul site ?
Se cal en primièr inscriure sul site. Aquela intervencion non se deu far qu’un sol còp. Per trobar la pagina d’inscripcion,picatz sus “Mos favorits” dins lo menut de dreita.
Vos devètz puèi connectar (=escriure vòstre login) amb vòstre identificant e vòstre mot de gaita.
Lo flus de podcast dels favorits
Audio Lingua crea puèi automaticament lo flus de podcast dels favorits aital seleccionats. Podètz alara comunicar aqueste flus a de collègas o d’escolans que se pòdon abonar a aqueste flus personalizat. Quand apondètz un fichièr a vòstres favorits, vòstres abonats lo recebràn automaticament.
Encara melhor, podètz causir se desiratz comunicar lo flus de totes vòstres favorits o solament los favorits d’un nivèl causit. Aital, podètz mandar a vòstres escolans començants lo nivèl A1 unicament.
S’utilizatz aqueste flus de favorits per vos-meteis, vos permetrà de telecargar los fichièrs seleccionats d’aquel biais mercés a vòstra espleit de podcasting sus vòstre ordinator o vòstra tauleta.
Integrar los fichièrs dirèctament sus vòstras paginas mercés al lector exportable
Per cada fichièr, trobatz, coma abans, l’URL de la ressorsa que podètz comunicar a d’autres o enclaure dins vòstres sites o blògs per far de ligams amb los fichièrs.
Çò de nòu es lo lector exportable. Jos la linha “L’URL d’aquesta ressorsa :...”, veiretz la linha “Lector exportable per site o blòg”. En picant sus aquesta linha, faretz paréisser lo còde de copiar e pegar dins vòstre site o blòg per tal que los vòstres utilizators pòscan legir los fichièrs dirèctament sus vòstras paginas. Lo telecargament de la ressorsa a partir de vòstre site non es de segur pas possible (cf. las mencions legalas del site).
Un motor de recèrca melhorat
Dins la version anciana, non èra possible de cercar un mot de mens de 4 letras. Aiçò es corregit dins la version novèla. La recèrca ne deuriá èsser melhorada.
Part aquò, avèm apondut lo nivèl dedicat a la recèrca per mot clau liure. Aital es possible de cercar un tèma per un nivèl que i a d’una lenga que i a.
Los botons malhums socials
Mai d’un botons malhums socials per partejar lèu-lèu una ressorsa amb vòstres sòcis.
Podètz tanben seguir las actualitats d’Audio-Lingua sus la pagina Facebook o via Twitter.
http://twitter.com/#!/audio_lingua/
http://www.facebook.com/audiolingua
Çò que non a cambiat
Audio-Lingua demòra un site collaboratiu e participatiu. Ajudatz-nos a enriquir l’ofèrta en nos mandant vòstres enregistraments pròpris.
Podètz votar tostemps per vòstres enregistraments preferits. Seràn alara anonciats sus la pagina d’acuèlh del site.


text:
Joaquim Maria Machado de Assis
Joaquim Maria Machado de Assis (1839 - 1908) foguèt un important escrivan, poèta e dramaturg brasilièr durant lo sègle XIX, e un dels principals escrivans de lenga portuguesa e del mond. Foguèt un dels membres fondators de la Academia Brasileira de Letras (Acadèmia Brasilièra de Literatura).
Òbras principalas[modificar | modificar la font]
- Memórias Póstumas de Brás Cubas
- Dom Casmurro
- Quincas Borba
- Esaú e Jacó
Weblinks[modificar | modificar la font]
- MetaLibri Digital Library
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Article de qualitat en portugués
- Portal:Brasil/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Portal:America del Sud/Articles ligats
- Portal:America/Articles ligats
- Portal:Lusofonia/Articles ligats
- Escrivan brasilièr
- Escrivan de lenga portuguesa
- Naissença en 1839
- Decès en 1908


text:
dimecres, 17 de juny de 2009
Una primièra vistalha de Sandakar telecargable!
La descripcion de basa de monde med-fan es disponible en .pdf. I trobaretz una descripcion dins las grandas linhas de la geografia, de l'istòria e de la cultura del continent de Sandakar.
Se pòt telecargar aquí.
E mercés a Mertyl, mai aluserpit per tot çò que pertòca informatica que non pas ieu tanben aquí.
Se pòt telecargar aquí.
E mercés a Mertyl, mai aluserpit per tot çò que pertòca informatica que non pas ieu tanben aquí.
Publicat per Lamagat a 13:22 3 comentaris:
Una sala d'Edialin de la plana centrala
Segonda creacion amb Blender que ne soi content. Soi arribat a la resulta que voliái mas cal dire que lo quatren ensag sul meteis tèma (las salas de la pichòta noblessa del reialme de Ceran).
Realizacion jos Blender amb aplicacion d'un filtre sul rendut amb GIMP. Pas d'UV Mapping (fòra lo teulat de drecha) perqué aviái la canha...
Los arbres son faches amb Gen3.
Publicat per Lamagat a 12:47 1 comentari:
Subscriure's a: Missatges (Atom)