text:
Poèta, pensaire, assagista, lingüista, escrivan de teatre, istorian (de la literatura e medievista), òme politic, romancièr, poliglòt... e grand amorós de la lenga occitana!
Robèrt Lafont, nasquèt a Nimes lo 16 de març de 1923. Saique l’occitan de Lafont li venguèsse de sos grands qu'èran de Nimes, que los costejava pendent las vacanças e, benlèu per d’unas annadas escolaras ?
En 1945, Robèrt Lafont participèt a la fondacion de l'Institut d’Etudis Occitans que remplaçava la Societat d'Estudis Occitans (SOE) discreditada per son comportament pendent l'ocupacion. L'IEO se plaçava, tre sa naissença, coma eissida de la Resisténcia al nazisme, e beneficièt de l'apièg d'intellectuals parisencs coma Jean Cassou, Tristan Tzara...
En 1950, Robèrt Lafont venguèt secretari general de l'IEO que prenguèt la seguida de Max Roqueta.
Aquel ensenhament volontarista de l'occitan, son accion militanta de cercaire en domeni occitan, la qualitat de sa produccion d'escrivan lo menèron a jónher En Carles Camprós a l’Universitat de Montpelhièr. Acabèt amb lo títol de professor emerit de l'Universitat Paul valery de Montpelhièr.
De 1969 a 1974 lo sieu combat se desplacèt progressivament e crosèt lo del Larzac. En 1971 fonda « Luta Occitana ».
En 1974 s'endralhèt cap a una candidatura a las eleccions presidencialas francesas mas poguèt pas complir amb las condicions prealablas. Intra en contacte amb Mitterrand e sosten sa candidatura.
Nos daissa una òbra tras que bèla, baste que legiscam la sieuna bibliografia. Amb doas caracteristicas particularas:


c: text/html

text:
Cannes-Écluse
Cannes-Écluse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
]]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Crèma solara
Una crèma de proteccion solara es una emulsion, locion, gèl, esprai o un autre produch quin que siá d'usatge topic que servís a evitar o demenir las cremaduras degudas a l'exposicion al solelh.
E mai eviten las cremaduras, los protectors solars ofrisson pas una proteccion totala. Per aquò qualques dermatològs pòdon arribar a desconselhar l'usatge de protectors perque quand son utilizats demoram pus longtemps al solelh.
L'ideal seriá d'utilizar lo fotoprotector e demorar pas mai de temps que s'o fariá sens fotoprotector. Tanpauc se recomanda de s'expausar pas dirèctament al solelh, mas d'aquerir lo bronzatge al meteis temps que se realiza una activitat al solelh.
Normalament, la probabilitat de desvolopar un càncer de la pèl es superiora per las personas qu'an de granda quantitat de panas. Segon un estudi se deduguèt que las personas qu'utilizavan mai de fotoprotector an mai de panas, de tal biais qu'es probable que desvolopan mai de càncers de la pèl.
Tipes[modificar | modificar la font]
I a dos tipes de protectors solars:
- Filtres fisics: tanben son nomenats ecrans totals. Reflectisson totalament la radiacion del solelh enebissent qu'aquela penètre dins la pèl e produga rojor, cremaduras, etc. Las cal aplicar en sisa d'espessor que siá gaireben pas vesedoira. Son fachas de dioxid de titani.
- Filtres quimics: agisson en absorbir la radiacion solara e la transformant en un autre tipe d'energia que siá pas nociva per la pèl. Se mesuran amb los factors de proteccion solara (FPS).
Un bon filtre solar deu reünir las qualitats seguentas:
- Bona capacitat d'absorcion de las radiacions ultravioletas.
- Resisténcia als agents extèrnes: susor, aiga ...
- Causar pas d'irritacion de la pèl.
- Èsser estable al solelh.
- Èsser inodòr e insipid.
- Èsser compatible amb totas les substàncias de la formula.
Factor de proteccion solara[modificar | modificar la font]
Lo SPF (sigla anglesa per - Sun Protection Factor) es la mesura de laboratòri de l'eficacitat amb la quala un protector solar protegirà nòstra pèl - mai naut es lo SPF, majora proteccion serà ofèrta al protector solar contra los rais UV-B (la radiacion ultravioleta qu'es la causa de las cremaduras del solelh).[1]
Lo SPF es la quantitat de radiacion UV necessària per causar de cremaduras de solelh a la pel amb la crèma protectritz solara aplicada, en relacion amb la quantitat de radiacion UV necessària per causar la meteissa cremadura sens la proteccion. Pasmens, en utilizant un protector solar amb SPF 50, la pèl se crema pas fins que siá estada expausada 50 còps a la quantitat d'energia solara que normalament fariá que patís d'una cremadura. La quantitat d'energia solara a la quala s'expausa la pèl depend non solament de la quantitat de temps qu'es expausada al solelh, mas tanben de l'ora del jorn que i es expausada. Aquò es degut a çò que de matin e de vèspre, la radiacion venent del solelh, a de traversar un jaç mai grand de l'atmosfèra de la Tèrra abans d'arribar a la superfícia (e a la pèl quand es expausada al solelh). En practica, la proteccion d'una crèma depend de factors coma:
- Lo tipe de pèl de la persona.
- La quantitat aplicada de protector e la frequéncia d'aplicacion.
- Las activitats realizadas pendent l'exposicion al solelh (per exemple, de nadar mena a la pèrda del protector de la pèl en un temps mendre).
- La quantitat de protector que la pèl absorbís.


text:
-211
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -211 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Segonda Guèrra Punica còntra la Republica Romana. En Itàlia, lei Romans conquistèron Capoá en despiech d'una diversion d'Annibal Barca qu'anèt ambé sa cavalariá dins la region de Roma. Pasmens, sensa armas de sètge, lo generau cartaginés poguèt pas atacar la capitala romana. En revènge, en Espanha, l'armada romana de Publius Cornelius Scipio e de Gnaeus Cornelius Scipio Calvus foguèt quasiment anientada a la batalha de Betis (22 000 mòrts e presoniers) per Hasdrubal Barca. D'autrei fòrças cartaginesas poguèron se retirar sus lo continent african.


text:
Cascais
Cascais es una vila portuguesa prèp de Lisbona e que fa part de la Granda Lisbona, amb prèp de 33 300 abitants.
Se situa a 30 minutas de Lisbona, sus la còsta.
La municipalitat es limitada al nòrd per la municipalitat de Sintra, a l'èst per Oeiras e al sud e al oèst per l'Ocean Atlantic, sus la famosa còsta de l'Estoril.
Fa un pauc mai d'un sègle, a causa de sos marrits accèsses, se disiá que a « Cascais, un còp e jamai pus ». Mentretant la vila de Cascais es, dempuèi la fin del sègle XIX, una destinacion toristica portuguesa pus apreciadas pels nacionals e estrangièrs, de cop que lo torista pòt gausir d'un clima agradable, de las plajas, dels païsatges, d'una ofèrta ostalièra e gastronomica variada.


text:
Petros Màrkaris
Petros Màrkaris (en grèc: Πέtpoς Mάpkapnς; Istambol, 1 de genièr de 1937) es un escrivan e scenarista grèc. Venguèt famós internacionalament gràcias a sos romans que narran las aventuras del comissari Kostas Charitos, designat per divèrses critics coma lo "fraire grèc de Maigret" o "lo Montalbano d'Atena" en referéncia al personatge de l'escrivan italian Andrea Camilleri. A realizat tanben mantuna traduccion d'òbras alemandas en grèc, mai que mai de Goethe o de Brecht.
Òbras[modificar | modificar la font]
- Nuxtepιvό δeλtίo (1995)
- Άuuva Zώvnς (1998)
- O Tσe autoktόvnσe (2003)
- Baσιkός Mέtoxoς (2006)
- Πaλιά, Πoλύ Πaλιά (2008)
- AnEιπpόθeσua Aάveιa (2010)
- Πepaίwσn (2011)
- Ψwuί, Πaιδeίa, Eλeuθepίa (2012)


text:
Genolh
Lo genolh (var. jolh) es una articulacion del còrs. Es format per l'extremitat distala del femur, per l'extremitat proximala de la tíbia (e per la rotula).
Lo genolh ten de ligaments que estabilizan l'articulacion, ajudats pel menisc (intèrne o medial e extèrne o lateral), qu'estabilizan lo genolh, e amortisson al nivèl dels cartilags, absorbisson los impactes e chòcs.
La clau per l'articulacion corrècta del genolh es l'estabilitat de l'articulacion. La configuracion ossosa, los menisques, los ligaments, la capsula e los muscles que enròdan l'articulacion del genolh produsisson son estabilitat. Los ligaments son los estabilizadors primièrs per la translacion anteriora e posteriora, l'angulacion vara e valga, e per la rotacion intèrna e extèrna de l'articulacion del genolh. Lo ligament crosat anterior (LCA) es la restriccion predominanta al deslogament tibial anterior, ja que accepta 75 % de la fòrça en extension completa e un addicional de 10 % (fins a 90 °) de flexion del genolh. Amb esses dados fica evidente que o LCA es lo mai exigit dins la vida vidanta d'una persona en bona santat, que practica l'esport coma léser o professionalament. Las lesions dels ligaments pòdon èsser causadas per la fòrça que fa com que l'articulacion exceda son amplitud de movement (ADM) normal. Uma pancada no aspècte lateral de l'articulacion del genolh o de la tíbia pòt causar un estresse em valgo que pòt donar coma resulta la ruptura dels ligaments qu'empacharà puèi lo movement em valgo. Del meteis biais una iperextension forçada del genolh pòt causar una rompedura dels ligaments posteriors. Embora fòrças excessivas possam causar de rupturas de ligaments, força de bassa importància tanben pòt causar de rompeduras dins los ligaments aflaquits per l'edat, las malautiás, l'immobilizacion, los esteroïdes o una insufisença vasculara. Per evitar aqueles problèmas, un enfortiment dels muscles d'aquesta articulacion complèxa, amb una orientacion corrècta de la postura, farà com que las personas sejan cautelosas e mai seguras dins la practica dels espòrts coma lo fotbòl, lo basquet e l'atletisme.


text:
Jean Cocteau
Jean Cocteau (Maisons-Laffitte, 5 de julhet de 1889 - Milly-la-Forêt, 11 d'octobre de 1963) èra un poèta francés, e artista de talents multiples, grafista, dramaturg e cineasta. En 1955 foguèt elegit membre de l'Acadèmia francesa e de l'Acadèmia Reiala de lenga e de litetratura francesas de Belgica.
Es enterrat dins la capèla de Saint-Blaise-des-Simples a Milly-la-Forêt. Un colleccionaire american ofriguèt mai de 1500 de sas òbras d'una valor de 7 500 000 euros a la vila de Menton.
Somari
- 1 Biogerfia
- 2 Òbras
- 3 Òbras sus Jean Cocteau
- 4 Vejatz tanben
- 5 Ligams extèrnes
- 6 Referéncias
Biogerfia[modificar | modificar la font]
Jove[modificar | modificar la font]
Jean Cocteau nasquèt a Maisons-Laffitte d'una familha borgesa de París. Son paire, avocat e pintre amator, se suicidèt quand Cocteau aviá nòu ans aguèt una sòrra e un fraire[1].
A quinze ans Cocteau foguèt enviat al lycée Condorcet fòrça amic del venenós Pierre Dargelos que venguèt fascinat[2], indisciplinat foguèt remandat en 1904 sens diplòma.
Publiquèt son primièr libre de poèmas, « La Lampe d'Aladin », a 20 ans (1909) recebèt l'escais de « prince frivole » e se fascinèt pel mèstre dels ballets russes, Sèrgi Diaghilev e d'artistas de la tropa Leon Bakst (pintre) e Vaslav Nijinsky (dançaire).
Collaborèt amb aqueles dins Le Dieu bleu (1912), e Parade, ballet produit en 1917 amb costums e decòrs de Pablo Picasso e musica d'Erik Satie. Trabalhèt amb lo movement dadà.
Franc del servici militar, Cocteau decidiguèt pasmens de participar a la guèrra de 1914, coma agent sanitaria civil volèt, amb Roland Garros. En 1920 escriguèt un roman sus la guèrra Thomas l’Imposteur. Dins los ans 1920, Cocteau s'associèt amb Marcel Proust, André Gide e Maurice Barrès.
Raymond Radiguet[modificar | modificar la font]
En 1918, Max Jacob li presentèt lo jòve Raymond Radiguet. Entosiasta pels poèmas de Radiguet, Cocteau li balhèt conselhs, l’encoratgèt, lo faguèt trabalhar e publicar dins de revistas d’Avantgardas. E mai tard e fòrça viatjes Cocteau promoviá sus trabalhs e faguèt publicar Le Diable au corps.
La reaccion de Cocteau a la mort subte de Radiguet, en 1923, creèt un desacòrdi amb d'amics que declarèron que l'aviá daissat destimborlat, malcorat e pres per l'opium.
Sa dependéncia a l'opium a aquela epòca, Cocteau l'explica coma un simple azard ligat a sas relacions amb Louis Laloy, lo director de l'Opèra de Montcarles. Los efòrces per se'n desacotumar influencièron fòrça son modèl literari. Son libre mai conegut, Les Enfants Terribles, foguèt escrich en una setmana, pendent una dificila desintoxicacion.
Cocteau e los Bourgoints[modificar | modificar la font]
Jean Cocteau e la familha Bourgoint se coneguèron mejans Christian Bérard, un pintre que realizèt de decòrs per Cocteau. Los Bourgoints avián tres enfants, los bessons Maxime e Jeanne, e lo cabdet Jean.
Jeanne e Jean Bourgoint tornèron veire Cocteau en 1925. Jos l'influéncia d'amics[3] se convertiguèt e lo 19 d'octobre Jean Cocteau communiava al costats de Jean Bourgoint e de Maurice Sachs. Se frequentèron fins a 1929, data de sicidi Jeanne, daissant lo fraire destimborlat. S'inspirèt de la vida de Jeanne e de Jean Bourgoint per esciure l'istòria dels Les Enfants terribles.
Maturitat[modificar | modificar la font]
Dins los ans 1930, Cocteau seriá estat en relacion amb la princessa Nathalie Paley, (ostal dels Romanov), modista, actritz o modèla e anciana femna del coturièr Lucien Lelong. Natalie s'afolèt, aquò provoquèt una granda confusion entre Cocteau e Paley. Cocteau evòca l'avortament dins Le passé défini, coma consequéncia d'una escena violenta amb Marie-Laure de Noailles, mas benlèu seriá degut a l'opium.
Vèrs 1933, Cocteau coneguèt Marcel Khill que venguèt son companhon e creèt lo ròtle del messatgièr de Corinta dins La Machine Infernale. Faguèron ensems, en 1936, un torn del monde en 80 jorns contat dins Mon Premier Voyage.
Aprèp Cocteau aguèt de relasions de longa durada amb dos actors franceses, Jean Marais e Edouard Dermit, aquel darrièr oficialament adoptat par Cocteau.
Seriá estat en relation amb Panama Al Brown, un boxaire que prenguèt en carga la carrièra.
En 1940, Le Bel Indifférent, una pièça de Cocteau escricha per Édith Piaf, foguèt un grand succès. Tanben trabalhèt amb Pablo Picasso e Coco Chanel. Lutava de contunh contra son intoxicacion a l'òpi pendent sa vida d'adulta. Alara qu'èra dubertament omosexual, aguèt d'aventuras brèvas e complicadas amb de femnas. Dins son trabalh se tròba fòrça criticas contra l'omofobia.
Jean Cocteau joguèt un ròtle ambigú pendent la Segonda Guèrra Mondiala, los resistents l'accusan de collaboracion amb los Alemands, une partida de son passat (1939-1944) demòra misteriosa[4].
Alara una referéncia cinematografica, presidiguèt lo Festenal de Canas en 1953 e 1954.
En 1960, l'artista filma Le Testament d'Orphée amb lo sosten financièr de François Truffaut.
En octobre 1963, a la novèla de la mòrt de son amiga Édith Piaf, Cocteau moriguèt qualques oras mai tard d’una crisi cardiaca dins son ostal de Milly-la-Forêt l'11 d'octobre de 1963 a 74 ans[5].
Òbras[modificar | modificar la font]
Poesia[modificar | modificar la font]
- 1909 La Lampe d'Aladin
- 1910 Le Prince frivole
- 1912 La Danse de Sophocle
- 1919 Ode à Picasso - Le Cap de Bonne-Espérance
- 1920 Escale. Poésies (1917-1920)
- 1922 Vocabulaire
- 1923 La Rose de François - Plain-Chant
- 1925 Cri écrit
- 1926 L'Ange Heurtebise
- 1927 Opéra
- 1934 Mythologie
- 1939 Énigmes
- 1941 Allégories
- 1945 Léone
- 1946 La Crucifixion
- 1948 Poèmes
- 1952 Le Chiffre sept - La Nappe du Catalan (en collaboration avec Georges Hugnet)
- 1953 Dentelles d'éternité - Appogiatures
- 1954 Clair-obscur
- 1958 Paraprosodies
- 1961 Cérémonial espagnol du Phénix - La Partie d'échecs
- 1962 Le Requiem
- 1968 Faire-Part (publicat postumament)
Novèlas[modificar | modificar la font]
- 1919 Le Potomak (edicion definitiva1924)
- 1923 Le Grand écart - Thomas l'imposteur
- 1928 Le Livre blanc
- 1929 Les Enfants terribles
- 1940 La Fin du Potomak
Teatre[modificar | modificar la font]
- 1921 Les Mariés de la tour Eiffel (Musica de Georges Auric, Arthur Honegger, Darius Milhaud, Francis Poulenc (e Germaine Tailleferre)
- 1922 Antigone
- 1924 Roméo et Juliette
- 1926 Orphée
- 1930 La Voix humaine
- 1934 La Machine infernale
- 1936 L'École des veuves
- 1937 Œdipe-roi. Les Chevaliers de la Table ronde
- 1938 Les Parents terribles
- 1940 Les Monstres sacrés
- 1941 La Machine à écrire
- 1943 Renaud et Armide. L'Épouse injustement soupçonnée
- 1946 L'Aigle à deux têtes
- 1948 Théâtre I e II
- 1960 Nouveau théâtre de poche
- 1962 L'Impromptu du Palais-Royal
- 1971 Le Gendarme incompris (postum, amb Raymond Radiguet)
Critica[modificar | modificar la font]
- 1918 Le Coq et l'Arlequin
- 1920 Carte blanche
- 1922 Le Secret professionnel
- 1926 Le Rappel à l'ordre - Lettre à Jacques Maritain
- 1930 Opium
- 1932 Essai de critique indirecte
- 1935 Portraits-Souvenir
- 1937 Mon Premier voyage (Tour du monde en 80 jours)
- 1943 Le Greco
- 1947 Le Foyer des artistes - La Difficulté d'être
- 1949 Lettres aux Américains - Reines de la France
- 1951 Jean Marais - Entrevista a l'entorn del cinematografa (amb André Fraigneau)
- 1952 Gide vivant
- 1953 Journal d'un inconnu. Démarche d'un poète
- 1955 Colette.
- 1956 Discours d'Oxford
- 1957 Entretiens sur le musée de Dresde (amb Louis Aragon) - La Corrida du 1er mai
- 1959 Poésie critique I
- 1960 Poésie critique II
- 1962 Le Cordon ombilical
- 1963 La Comtesse de Noailles, oui et non
- 1964 Portrait souvenir (publicacion postuma; entrevista amb Roger Stéphane)
- 1965 Entretiens amb André Fraigneau (postum)
- 1973 Jean Cocteau par Jean Cocteau (publicacion postuma; entrevistas amb William Fielfield)
- 1973 Du cinématographe (publicion postuma). Entretiens sur le cinématographe (publicacion postuma)
Òbras jornalisticas[modificar | modificar la font]
Cinematografia[modificar | modificar la font]
- 1925 : Jean Cocteau fait du cinéma
- 1930 : Le Sang d'un poète
- 1946 : La Belle et la Bête
- 1948 : L'Aigle à deux têtes
- 1948 : Les Parents terribles
- 1950 : Coriolan
- 1950 : Orphée
- 1952 : La Villa Santo-Sospir
- 1957 : 8 X 8: A Chess Sonata in 8 Movements
- 1960 : Le Testament d'Orphée
Dessenh e grafisma[modificar | modificar la font]
- 1924 Dibuixos
- 1925 Le Mystère de Jean l'oiseleur
- 1926 Maison de santé
- 1929 25 dessins d'un dormeur
- 1935 Seixanta dissenys per l'obra [Les Enfants terribles]
- 1941 Dibuixos al marge de text de l'obra Chevaliers de la Table ronde
- 1948 Drôle de ménage
- 1957 La Chapelle Saint-Pierre, Vilafranca de Mar
- 1958 La Salle des mariages, ostal de vila de Menton - La Chapelle Saint-Pierre (litografias)
- 1959 Gondol des morts
- 1960 Saint-Blaise-des-Simples
Jornals[modificar | modificar la font]
- 1946 La Belle et la Bête (jornal de filmatge)
- 1949 Maalesh
- 1983 Le Passé défini (publicacion postuma)
- 1989 Journal, 1942-1945
Segèls[modificar | modificar la font]
Òbras sus Jean Cocteau[modificar | modificar la font]
- Claude Arnaud, Jean Cocteau
- Monique Lange, Cocteau Prince sans royaume
- André Fraigneau, Cocteau
- Jean Marais, Histoires de ma vie
- Jean Marais, l'Inconcevable Jean Cocteau
- Nicole Vaillant Dubus, À toi, Jean Cocteau : poète de l'Europe. Colomars : Mélis éditeur, coll. « Lettre à... », 2003. 32 p., 21 cm. – ISBN 2-914333-51-X
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) site web oficial
- (en) Cocteau
- (en) Cocteau
- (es) El poder de la palabra
- (fr) Font pedagagica
- (fr) Mister Cineaste/Histoire du Cinema/Portraits de Cineastes (Cocteau) ...
- (fr) Forum en francés
- (en) Forum en anglés
- (fr) site web sus Cocteau
- (fr) Biografia de l'artista
- (fr) Biografia
- (en)(fr) La seva obra plàstica
- (fr) Bibliografia a Amazon.com
- (fr) Cocteau vist per Jean-Pierre Rosnay
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Biographie de Jean Cocteau (1889-1963)
- ↑ Sa preséncia se vei dins Le Livre Blanc e Les Enfants Terribles.
- ↑ les Grandes Amitiés [1]
- ↑ Emmanuelle Retaillaud-Bajac, « Les démons de Jean Cocteau », Revista L'Histoire, n° 279, Septembre de 2003.
- ↑ Jean Cocteau (1889-1963)


text:
Richard Stallman
Richard Matthew Stallman, tanben conegut per sas inicialas RMS (Nòva York, 16 de març de 1953) es un programaire e un activista pels logicials gratuits american. Es conegut mai que mai pel fach que foguèt lo promotor del Projècte GNU, que fondèt la Free Software Foundation e qu'escriguèt la licéncia GNU pel public general.
Per encausa de son trabalh e sas contribucions a recebut 14 doctorats e professorats. Pr'amor d'omenatjar sa figura un asteroïde de la cencha principala, 9882 Stallman, recebèt son nom.
Biografia[modificar | modificar la font]
Richard Stallman nasquèt a Manhattan en 1953 dins una familha de classa mejana, filh de Daniel Stallman, un veteran de la Segonda Guèrra Mondiala, e d'Alice Lippman, una ensenhaira remplaçanta de matérias artisticas. Sos parents divorcièron en 1958 e Richard partiguèt viure amb sa maire.


text:
Bonlau
Bonlau[1][2][3] (Boulaur en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, situada dens lo departament de Gers e la region de Mieidia-Pirenèus .
Lo gentilici qu'ei bonlaucés -a.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna situada sus la anciana RN 626 dintre Auch e Lombez en fasent partida de la region istorica de la Astarac, en Gascogne.
La pichona municipalitat es agropada a l'entorn bastissas monastiques. De polits ostals testifiquen de la opulence de las citadins toulousains #que #bastir aqueles sojorns Modèl:Al XIXe sègle.
Commune située sur l'ancienne RN 626 entre Auch et Lombez faisant partie de la région historique de l'Astarac, en Gascogne.
La petite commune est groupée autour des bâtiments monastiques. De belles maisons témoignent de l'opulence des citadins toulousains qui construisirent ces demeures au Sègle XIX.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Abadia de Bonlau (fr)
Personalitats qui an ligams dab la comuna[modificar | modificar la font]
Germier de Tolosa (fr)
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
Huchenneville
Hucheinneville en picard ( Huchenneville en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En lo moment de batalha de Abbeville, lo 1er {{}} bataillon del 22e regiment de infanterie coloniale en comptant a l'origina 800 h t a per òrdre de reprene lo castèl de Huchenneville de contunh los monts Caubert. Los combats a Villers-sus-Mareuil del 30 de mai al 2 de junh de 1940 lududes costaràn 85 aucits #que lo sieu cap de[1].
Lors de bataille d'Abbeville, le 1er bataillon du 22e régiment d'infanterie coloniale comptant à l'origine 800 h t à pour ordre de reprendre le château d'Huchenneville puis les monts Caubert. Les combats à Villers-sur-Mareuil du 30 mai au 2 juin 1940 lui coûteront 85 tués dont son chef[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Error dins la sintaxi del modèl Article, paramètre
títolmancant, paramètre
periodic,
revistao
jornalmancant, paramètre
annadao
datamancant{{ Error d'escript : la foncion « còdeLenga2 » existís pas. }} Anquier, «  {{{title}}} », ,
- ↑ Error dins la sintaxi del modèl Article, paramètre
títolmancant, paramètre
periodic,
revistao
jornalmancant, paramètre
annadao
datamancant{{ Error d'escript : la foncion « còdeLenga2 » existís pas. }} Anquier, «  {{{title}}} »,


text:
Premiera Guèrra de Dahomey
La Premiera Guèrra de Dahomey foguèt un conflicte de la colonizacion francesa d'Africa que se debanèt dau 21 de febrier au 4 d'octòbre de 1890. Opausèt França a Dahomey. Foguèt entraïnada per d'atacas dei fòrças de Dahomey còntra de vilatges dau reiaume de Porto Novo qu'èra sota protectorat francés. França mandèt alora un còrs de soudats per arrestar aqueleis atacas. Doas ofensivas de Dahomey foguèron replegadas. Après de pèrdas importantas, Dahomey deguèt acceptar lo protectorat francés e renonciar a sei drechs sus la vila de Cotonou.


text:
863
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 863 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Perseguida de la crisi causada per la nominacion contrària au drech canonic de Foci coma patriarcat de Constantinòple amb una declaracion dau papa Nicolau Ièr que lo declarèt illegitim. D'autra part, capitada d'una mission d'evangelizacion dei Khazars menada per Ciril e Metòde.
En Anatolia, incursions d'amplor (entre 20 000 e 40 000 òmes) menadas per doas armadas aràbias de l'Emirat de Melitèn — vassau fòrça autonòm dau Califat abbassida — que pilhèron la regions de Capadòcia, especialament la vila de Tiana. I foguèron atacats e desfachs per l'emperaire Miquèu au Prat de l'Evesque mai, en despiech de pèrdas importantas, l'incursion contunièt e lei Bizantins deguèron esperar de renfòrç car avián tanben de pèrdas importantas de remplaçar. Aquò permetèt a un còrs d'Arabis (8 000 òmes) d'agantar la Mar Negra a Amisos. Una armada bizantina fòrça importanta (fins a 50 000 òmes) dirigida per Petronas (segon lei fònts bizantinas ostilas a Miquèu III) ò per l'emperaire (segon lei fònts aràbias) capitèt de leis enceuclar e de leis anientar a Poson. Aquela batalha afebliguèt grèvament l'Emirat de Melitèn e marquèt lo començament de la reconquista bizantina en Orient.
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Destruccion d'una tropa abbassida mandada còntra lei possessions bizantinas e armèni d'Anatolia a Poson. L'armada abbassida i perdiguèt mai de 6 000 òmes entraïnant una revòuta novèla dei populacions e dei soudats arabis — sostenguts per lei militars d'autrei pòbles — de Bagdad. Una guèrra santa foguèt declarada còntra lei Turcs per leis autoritats de la vila. Una insureccion dirigida per l'Alide Yahya ibn Umar se formèt e venguèt rapidament una menaça per lo poder centrau.


text:
1886
Aquesta pagina concernís l'an 1886 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
En fàcia deis avançadas italianas en direccion dau nòrd dau Plan Etiopian, lo negus Yohannes IV ordonèt de defendre la region.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Energia[modificar | modificar la font]
Intrada en servici dau Glückauf que foguèt lo premier petrolier.
Fisica[modificar | modificar la font]
Descubèrta dau proton per lo fisician alemand Eugen Goldstein (1850-1930) que postulèt l'existéncia de rais de particulas de carga electrica positiva per explicar de fenomèns observats sus un tube de Crookes. Pasmens, la particula novèla foguèt pas identificada coma un constituent dau nuclèu atomic avans 1919.
Transpòrt terrèstre[modificar | modificar la font]
Brevet de l'engenhaire alemand Carl Benz (1844-1929) regardant una automobila que capitèt de realizar un trajècte de 104 km en 1888 (amb una velocitat mejana d'aperaquí 15 km/h).
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 8 de març - Edward Calvin Kendall, quimista american, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m.1972)
- 17 de mai - Rei Anfós XIII d'Espanha (m.1941)
- 26 de mai - Al Jolson, actor american (m.1950)
- 28 de mai - José Linhares, president de Brasil (m.1957)
- 29 junh - Robert Schuman, òme politic francoalemand, fondator de l'Union Europèa (m.1963)
- 13 de setembre - Robert Robinson, quimista britanic, Prèmi Nobel de Quimia (m.1975)
- 28 d'octobre - Loís Abric, poèta provençal (m.1953)
- 3 de decembre - Karl Manne Georg Siegbahn, fisician suedés, Prèmi Nobel de Fisica (m.1978)
- 8 de decembre - Diego Rivera, pintor mexican (m.1957)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 13 de junh - Rei Loís II de Bavièra (n.1845)
- 31 de julhet - Franz Liszt, pianista ongrés (n.1811)
- 21 d'octobre - José Hernández, poèta e jornalista argentin (n.1836)
- 2 de novembre - Teodòr Aubanèu, poèta provençal (n.1829)
- 18 de novembre - Chester Arthur, president dels Estats Units d'America (n.1829)


text:
Lo Viatge dels comedians
Lo Viatge dels Comedians (O θίaσoσ, trascrich literalament O Tiasos) es lo tresen filme d'en Theo Angelopoulos e lo siu primièr indiscutible cap d'òbra, que çò no'n va narrant de la viatjada d'una còla, una tropa de comedians ambulants e populars en per totas las estradas de Grècia, tant las de l'espaci coma las del temps (istòria e sasons...), demercé un biais de filmar tras qu'original e una utilizacion del plan sequéncia (sonque 80 per un filme de gaireben 4 oradas...) pas jamai vista de per abans.
Somari
- 1 Sinòpsi
- 2 Analisi
- 3 Ficha tecnica
- 4 Distribucion
- 5 Resson critic
- 6 Prèmis e guerdons
- 7 Bibliografia
- 8 Documents audiovisuals
- 9 Vejatz tanben
- 10 Ligams extèrnes
- 11 Ligamsvideografics
- 12 Nòtas e referéncias
Sinòpsi[modificar | modificar la font]
Analisi[modificar | modificar la font]
mesa en scèna e estil[modificar | modificar la font]
actors[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Ficha tecnica[modificar | modificar la font]
Distribucion[modificar | modificar la font]
- Eva Kotamanidou Electra
- Aliki Georgouli Clitemnestra
- Vangelis Kazan Egist
- Stratos Pahis Agamemnon
- Maria Vassiliou Crisotemis
- Petros Zarkadis Orestes
- Kiriakos Katrivanos Pilades
- Giannis Fyrios lo musician
- Nina Papazaphiropoulou la vielhòta
- Alekos Boubis lo vielhòt
- Grigoris Evangelatos lo poèta, l'aèd...
- Kosta Stiliaris lo comandant
Resson critic[modificar | modificar la font]
en Grècia[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
internacional[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Prèmis e guerdons[modificar | modificar la font]
- 1975: Melhor filme al Festenal de Tessalonica
- 1975: Melhor realizator idem
- 1975: Melhor scenari id
- 1975: Prèmi de la critica cinematografica grèca id
- 1975: Prèmi FIPRESCI al Festenal de Canas
- 1975: Prèmi especial al Festenal de Taormina
- 1975: Prèmi Interfilme del Forum del nòu cinèma / Berlinale
- 1975: Prèmi Âge d'or al Festenal de Brussèlas
- 1975: Grand Prèmi de las Arts a Japon
- 1975: Melhor filme de l'an idem
- 1975: Top Ten History of Cinema - FIPRESCI
- 1975: Prèmi del melhor filme de l'an / Sutherland Trophy del British Film Institute
- 1980: Kinema Junpo Award del Melhor realizator de filme en lenga estrangièra
- 1980: Melhor filme del mond per la decada 1970-1980 del Sindicat nacional de critics cinematografics italians
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- ... O Tiasos / Le Voyage des comédiens, descopatge integral dins la revista mesadièra L'Avant-Scène du cinéma, num.164, decembre de 1975 (en francés)
Documents audiovisuals[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Ligamsvideografics[modificar | modificar la font]
-
- sus YouTube... version integrala (trocejada en 15 parts...) sostitolada en anglés... en dintrar coma clau The Travelling Players & mai de 4950 documents en total...


text:
Fosfatasa
Una fosfatasa es una classa d'enzim qu'elimina un grop fosfat de son substrat per idrolisi de l'acid fosforic monoestèr cap a l'ion fosfat e una molecula amb un grop idroxil liure; lo procès es nomenat desfosforilacion, Aquel procès es l'opausat del las proteïnas quinasas, las que jonhon de grops fosfat als sieus substrats en utilizant l'energia de l'ATP.
Un tèrç de las proteïnas de las cellulas eucariòtas son contrarotladas per la fosforilacion de forma especifica, d'un residú de serina, treonina e/o de tirosina. Lo genòma dels mamifèrs codifica environ 100 proteïnas tirosina quinasas e proteïnas tirosina fosfatasas. Lo nombre de serina/treonina quinasas es de 400 mas solament de 25 serina/treonina proteïnas fosfatasas.
Los fenomèns de fosforilacion e defosforilacion regulan la majoritat de ponches clau dels procèsses cellulars. La pèrda del contraròtle de la fosforilacion pòt aver de consequéncias fatalas coma un excès de proliferacion cellulara o la mòrt cellulara. Un ponch clau dins lo contraròtle per fosforilacion es l'especificitat del procès en un moment concrèt e en un luòc concrèt. Existisson divèrses mecanismes que garantisson aquela especificitat, coma las proteïnas reguladoras que s'associan a las fosfatasas per conferir los li especificitat de substrat, localizacion subcellulara o activacion de l'activitat enzimatica.


text:
Loís XV de França
Loís XV (Versalhas, lo 10 de heurèr de 1710 - Versalhas, lo 26 d'abriu de 1774), ditz lo Ben-Aimat, que ho rei de França e de Navarra a partir de 1715 e dinc a la soa mort. Hilh deu Petit Daufin e arrèr hilh deu Gran Daufin, qu'èra donc successor e arrèr arrèr hilh deu rei Loís XIV.
A maugrat deu son chafre (autrejat per las pregàrias qu'òm digó per eth quan, mainatge la soa vita b' èra miaçada), lo son regnat que ho marcat per l'impopularitat e las granas despensas d'ua cort on la soa prioritat b'èran los plasèrs que non pas la politica (çò qui balhè un grand poder d'influéncia a la soa mestressa mei famosa : la marquesa de Pompador). Un reflecte d'aquesta impopularitat que ho l'episòdi famós de la temptativa d'assassinat per Damien qui ho comdamnat a mort arron d'un suplici demorat famós.


text:
Lira da braccio
La lira da braccio qu'ei un instrument de còrdas hregadas de la Reneishença considerat com un ajòu deu vriolon. La soa caisha de resonància e los sons horats en forma de f que horen los modèls per la fabricacion deus purmèrs vriulons. Lo son cordièr totun qu'ei enqüera hèra diferent deu cordièr deu vriulon : qu'ostenda ua forma de huelha e las cavilha qu'i son clavadas perpendicularament a la caisha de l'instrument. La soa tòca qu'ei mei larga que la tòca deu vriulon e que portava, en escàs exemples, fretas. Quauques còrdas que son tienudas au ras de la tòca (sonant donc sens que los dits de la man dreta e poscan cambiar la hautor de la nòta).
- Caracteristicas generaus : arquet, pontet, barra d'armonia, amna, colofònia
- Ajòus : Rebec • Lira da braccio • viela
- Familha deu vriulon : vriulon • vriulon piccolo • vriulon alto • vriulon tenor • violoncèl • violoncèl piccolo
•Vriulon barròc •Pochette •Vriulon de Stroh •Norvègia : Hardingfele •Vriulon de Stroh
- Viola pomposa
- Arpeggione
- Familha de la viòla de gamba
- Contrabassa • octobassa
- Bariton
- Trompeta marina
- Sonsaina


text:
Walt Disney
Walter Elias Disney (nascut a Chicago, dins l'estat d'Illinois, 5 de decembre de 1901 – mòrt a Los Angeles, Califòrnia, 15 de decembre de 1966), èra un productor, director, scenarista e animador de dessenhs animats dels Estats Units. Foguèt lo fondaire, amb son fraire Roy O. Disney, de The Walt Disney Company. L'entrepresa foguèt fondada lo 16 d'octobre de 1923 jol nom de Disney Brothers Cartoon Studio. En 1929 cambièt aquel nom pel nom de Walt Disney Productions, Ltd. Dempuèi 1986 sa denominacion oficiala es venguda The Walt Disney Company. Aquesta entrepresa que actualament genera de beneficis annadièrs de 30 miliards de dolars es l'actor principal, amb un estil pròpri plan caracteristic, dins lo mond dels filmes de dessenhs animats.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- The Walt Disney Family Museum (en anglés)
- Biografía oficiala a Disney Online (en anglés)
- Biografía a Disneydreamer.com (en anglés)
- Legendas urbanas sus Walt Disney (en anglés)
- Las comedias d'Alicia, 1924-1927


text:
Cambrian
Lo Cambrian es lo primièr dels sièis de periòdes o serias de l'Èra Paleozoïca, dicha tanben Èra Primària; comencèt fa 542,0 ± 1,0 milions d'ans, a la fin de l'Eon Proterozoïc e finiguèt fa unes 488,3 ± 1,7 milions d'ans, per daissar plaça a l'Ordovician.
Aqueste periòde recep la siá denominacion del nom Cambria qu'es la forma latinizada de Cymru, tèrme que los galeses utilizan per nomenar sa tèrra: lo País de Galas. Foguèt justament en Galas que s'identifiquèron los primièrs rèstes geologics del Cambrian.


text:
-597
Aquesta pagina concernís l'an -597 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Babilònia[modificar | modificar la font]
Fin de la campanha acomençada l'annada precedenta còntra lo Reiaume de Juda qu'aviá refusat de pagar lo tribut en 600 avC ambé la presa de Jerusalèm (16 de març). Juda conoguèt una reorganizacion importanta amb unei pèrdas territòrias e l'installacion d'un rèi feble per Nabucodonosòr II. Enfin, la màger part de son aristocracia foguèt desportada vèrs la region de Babilònia e lo Temple e lo Tesaur reiau foguèron pilhats per lei venceires.


text:
Sanhas
Sanhas (Saignes |armoiries = Blason_Saignes_15.svg en francés) es una comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
{{Image label|x= 6.81
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- Portal d'Auvèrnhe
-
{{Comunas de|insee= 15169


text:
Juan José Campanella
Juan José Capanella (Buenos Aires, lo 19 de julhet de 1959) qu'ei un realizator argentin e espanhòu (aunorat per ua carta de naturalizacion autrejada per Espanha en 2006. Lo son filme Lo secret deus sons uelhs (qui n'ei tanben l'escriptaire) qu'arrecebó l'Oscar deu miélher filme estrangèr.
Que desvolopè la soa carrièra aus Estats Units d'America en bèth tribalhar dens serias de television e en aprticular la famosa Dr House.
Abans Lo secret deus sons uelhs que conegó beròi succès dab sons autes filmes com : El mismo amor, la misma lluvia (1999), El hijo de la novia (2001) e Luna de Avellaneda (2004).


text:
Meteorologia
La meteorologia es l'estudi dels fenomèns atmosferics coma los nívols, las depressions e las precipitacions per comprendre cossí se forman e evoluisson. Es una disciplina que tracta principalament de la mecanica dels fluids aplicada a l'aire mas que fa usatge de divèrsas autras brancas de la fisica e de la quimia.
Permet doncas d'establir de previsions meteorologicas en s'apiejant sus de modèls matematics de tèrme cort o long. Es tanben aplicada a la prevision de la qualitat de l'air, als cambiaments climatics e a l'estudi dins mantun domeni de l'activitat umana (construccion, trafic aerian, etc.)


text:
Vilas e vilatges florits
Lo concors de vilas e vilatges florits (francés : Concours des villes et villages fleuris) es un concors francés que designa los vilas e vilatges amb un fum d'espacis verd (arbres, pelencs, flors etc..).
Las comunas son notada de 1 a 4 flors, segon l'importància dels espacis. En 2005, a l'entorn de 12 000 comunas an participada mas solament 3 039 comunas son classada e donc an la possibilitat de metre un panèl a l'intrada de la comunas. En 2005 solament 201 comunas an 4 flors qu'es la nòta maximala[1].


text:
732
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 732 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Oficializacion de l'aliança entre lei Bizantins e lei Khazars amb un maridatge entre son fiu e eiretier Constantin e una filha dau khan khazar. Pasmens, son aplicacion demorèt teorica car l'emperaire mandèt ges de fòrça per ajudar lei Khazars envaïts per leis Arabis dins lo corrent de l'annada.


text:
Diwan
Diwan ("grelh" en breton) es un grop d'escòlas associativas, laïcas, gratuïtas e dobèrtas a totes, creadas en 1977, que fan son ensenhament amb un sistèma d'immersion lingüistica en breton.
Las escòlas Diwan forman, amassa amb la Calandreta, la Bressola, las Seaska e las escòlas ABCM-Zweisprachigkeit, una confederacion d'escòlas bilingas dins l'estat francés.
Somari
Origina e reconeissença[modificar | modificar la font]
En 1977 se dobriguèron las doas primièras escòlas Diwan a Kemper e Bro Leon, amb sèt enfants, en s'inspirar de las ikastolak bascas e de las ysgolion meithrin galesas, amb l'ensenhament totalment en breton e de caire alternatiu. L'abril del 1979 ja hi havia 11 escolas amb 100 infants, i el 1980 s'obriren les primeres escoles primàries; la primera escola pública es va obrir a Saint Rivoal el 1982 i la primera catòlica a Gwened el 1990. D'aquesta manera, el 1983 Diwan dispausava de 19 escòla mairalas, de 4 escòlas primàrias, amb mai de 300 escolans. Se calculava que 21 centres de mai èran bloquejades a tota Bretanha amb d'excusas de caire administratiu e economic. En 1991 èran ja 822 escolans dins 22 escòlas.
En 1988 foguèt creat a Brest un institut trilingue de bachelierat. Puèi cap a 1983 las diwan foguèron reconegudas pel Ministeri d'Educacion francés e integradas tre 1985 dins lo sistèma educatiu public, e a l'encòp recebèron qualques subvencions oficialas dels organismes regionals. Pr'aquò, lo 5 de mai de 1990 los professors de Diwan faguèron una manifestacion a Roazhon perquè sonque una quarta part d'eles èra pagada pel ministèri. En julh del meteis an capitèron que els alara 51 mèstres diwan foguèssen remunerats per l'Estat francés, però no els considera foncionaris ni se pren en carga la formacion.
Organizacion[modificar | modificar la font]
Cap a 1994 Diwan, dirigit en aquel temps per J.P. Couteller, dispausava dins totes cinc departaments bretons de 24 centres que tenián 175 ensenhaires e 1.100 escolans. D'aquestes centres 23 son d'escòlas mairalas e primària e sonque un es una escòla segondària (d'11 a 15 ans) a Brest. Se forman entre 7 e 8 ensenhaires cada an, e se'ls requereix la titulació oficial de magisteri e mai doas annadas de formacion en breton. Son d'escòlas laïcas e dobèrtas a totes. S'i emplega lo sistèma quebequés d'immersion lingüistica e existisson de contactes amb d'autras entitats educativas del País de Galas, del País Basc, de Quebèc e de Catalonha.
Diwan e las lengas[modificar | modificar la font]
Quand los enfants arriban als sèt ans se fa l'introduccion del francés coma lenga segonda, e als 11 apareis l'anglés coma tresena lenga e finalament quand fan 13 ans s'intègra una quatrena lenga, generalament l'(alemand o l'espanhòl). Las escòlas recebon qualques subvencions dels departaments, del Conselh Regional de Bretanha, e mai de la Comission Europèa. Se calcula que cada an lo nombre d'inscriches aumenta d'entre 15 e 16 %, e doncas en 1997 i aviá 26 centres que comptavan 752 escolans en mairala, 651 en primària, 268 en collègi e 56 en licèu, valent a dire un total de 1753 escolans.
Situacion geografica[modificar | modificar la font]
Las escòlas Diwan èran situadas dins las localitats seguentas:
- Bro Leon, a Brest (2), Porzhall, Lanniliz (2), Lesneven, Ar Releg, Kastell-Paol;
- Bro Dreger, a Lannuon, Gwengamp e Pempoull;
- Bro Kernev, a Kemper (2), a Bannaleg, Tregon;
- Bro Gwened, An Oriant e Gwened (2);
- Bro Sant Brieg, a Sant Brieg;
- Bro-Roazhon: una a Roazhon e una autra a Dinan
- Bro-Naoned: a Naoned, Sant-Nazer (Saint Nazaire) i Gwenrann (Guérande).


text:
Ormes (Loiret)
Ormes es una comuna francesa administrada per lo departament de Loiret de la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La vila a situat a 118 km al Sud-Oèst de París, 8,5 km al Nòrd-Oèst del centre de Orléans, al nòrd de la Loire, en lisière de la region naturala de Beauce, en la airal urban e la unitat urbana de Orléans.
La ville est située à 118 km au Sud-Ouest de Paris, 8,5 km au Nòrd-Ouest du centre d'Orléans, au nord de la Loire, en lisière de la région naturelle de Beauce, dans l'aire urbaine et l'unité urbaine d'Orléans.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo sieu nom ven de « Ulmus », nom d'una villa gallo-romaine. Aquela aucupacion gallo-romaine a testificat per registres archéologiques près del castèl de la Riffaudière, en trobant una soscava e de divèrses elements d'aquela epòca (moneda, poterie…)[1].
Son nom vient de « Ulmus », nom d'une villa gallo-romaine. Cette occupation gallo-romaine est attestée par des fouilles archéologiques près du château de la Riffaudière, retrouvant une cave et plusieurs éléments de cette époque (monnaie, poterie…)[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Dels registres archéologiques dins lo castèl de la Riffaudière a Ormes, La Republica del Centre, edicion Orléans, 22 d'agost 2008, p12.
- ↑ Des fouilles archéologiques au château de la Riffaudière à Ormes, La République du Centre, édition Orléans, 22 août 2008, p12.


text:
René Goscinny
René Goscinny (14 d'agost de 1926, París - 5 de novembre de 1977) es un escrivan francés d'origina polonesa e josieva. Es conegut per las bendas dessenhadas d'Asterix lo gallés (creat en 1959 amb Albert Uderzo) e Lucky Luke. Son paire Stanisław « Simkha » Gościnny es un engenhaire quimista nascut a Varsòvia. Sa maire Anna Bereśniak es nascuda a Khordorkow.
Bendas dessenhadas[modificar | modificar la font]
- Asterix lo Gallés (nom original en francés : Astérix le Gaulois)
- Iznogoud
- Lucky Luke
- Oumpah-pah
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]


text:
Ausiàs March
Filh de Pere March qu'èra tanben cavalièr e poèta, Ausiàs March nasquèt probablament, segon divèrses cercaires, a Gandia en 1397 (o a Valéncia en 1400). Plan jove partiguèt dins las expedicions que Alfons lo Magnanim realizèt per la Mediterranèa.
Tre que passèt los vint-e-sèt ans sortiguèt pas mai de sa tèrra. D'en primièr demorèt a Gandia, ont administrava sos bens e mai tard a Valéncia, ont visquèt una vida plan bolegadissa e trebolada.
Quand aviá quaranta ans se maridèt amb Isabel Martorell, la sòrre de Joanot Martorell, e ne venguèt veuse dos ans mai tard. D'Isabel eiretèt los llocs del Ràfol de Famut, Benibéder, Cuta, Traella e el Ràfol de Xaló. En 1443 se tornèt maridar, aqueste còp amb Joana Escorna, que tanben se moriguèt jove. Ausiàs March moriguèt lo 3 de març de 1459 a Valéncia. Cinc filhs bastards e pas cap de legitim li foguèron atribuits.
Un bèl nombre de sos poèmas son estats bèlament musicats per Raimon. Entre eles trobam la pèrla Veles e vents, de particion grandiosa, que s'impausa.
Somari
- 1 Antecedents
- 2 L'importància d'Ausiàs March
- 3 Modernitat de l'òbra ausiasmarquiana
- 4 Son òbra
- 5 L'estil
- 6 Ligams extèrnes
- 7 Vejatz tanben
Antecedents[modificar | modificar la font]
Se sap que la poesia trobadoresca exprimissiá de sentiments en seguir las nòrmas de "l'amor cortés" per çò qu'es del contengut, e per una retorica brilhanta pasmens pro falsa, vuèja e distanta per çò qu'es de la forma: lo fach d'escriure en occitan n'es un indici e lo fach de signar las poesias amb un pseudonim, un autre. S'arriba doncas a Ausiàs March (que signa sos poèmas per "Jo sóc aquell que em dic Ausiàs March"), qu'escriviá ja en catalan, per se desfar dels motles de la poesia trobadoresca amb l'expression de l'intima meditacion personala d'un òme-poèta que apareis, despolhat de tota ficcion, dispausat a nos parlar de çò que l'obsedís: l'amor, las relacions de l'òme amb Dieu, la mòrt e l'etica. Aquestes problèmas son de problèmas de la vida vidanta, personals, coma tanben las femnas que i apareisson (pas mai de "midons") que son pas mai de Beatritz ni de Lauras, distantas e platonicas - d'idèas puras amb un nom pròpri- mas al contrari de femnas de carn e òsses que aiman o pas e que son aimadas o odiadas per de rasons concrètas e non pas per tòca d'idealizacion.
L'importància d'Ausiàs March[modificar | modificar la font]
Ausiàs March es un òme de letras plan presat dins la literatura catalana medievala. Sens emetre cap d'objeccion a sa qualitat literària, aqueste critèri es apiejat pels arguments seguents:
- Pel fach que foguèt un poèta fòrça legit, e l'influéncia que portèt en çò de poètas espanhòls coma Garcilaso de la Vega, Diego Hurtado de Mendoza, e d'autres... A mai, se considèra que tota la poesia en catalan del sègle XVI es una mena d'ensag d'imitar son òbra.
- La quantitat de manuscriches que nos son arribats, e tanben las nombrosas traduccions que son estadas fachas de sas òbras.
- Que son òbra se dissepara de totas las òbras anterioras, e ven una poesia plan personala e sincèra.
Modernitat de l'òbra ausiasmarquiana[modificar | modificar la font]
Lo perqué de sa modernitat:
- Utiliza per primièr còp lo valencian dins sos poèmas.
- S'alunha de la poetica trobadoresca mai per çò qu'es de la tematica que non de la forma, ja que sèrva lo vèrs decasillabic amb la forma 4+6, coma sèrva tanben l'usatge del senhal, encara que ne fa servir cinc, çò qu'èra insolit dins la poesia trobadoresca que ne fasiá pas servir qu'un.
- Tractament novèl de la femna, diferent de l'idealizacion que foguèt tractada pels trobadors e a la sublimacion espirituala de la femna dels poètas italians Dante e Petrarca. La femna per Ausiàs March es un èsser uman amb totas sas qualitats e sos defauts o vicis. Las descripcions psicologicas remplaçan las exageracions de la belor.
- L'òbra d'Ausiàs March es una reflexion constanta de totes los aspèctes de la condicion umana, quand part de son òbra vira a l'entorn de sa vida personala e, a mai, o fa amb una granda prigondor.
- Pren la mòrt de son esposa Joana Escorna, coma tèma d'unas de sas cançons, una pròva de mai de sa sinceritat.
- Sa poesia ven un jòc complèxe e cambiadís, pr'aquò i sèrva una unitat, es escricha a partir d'un ieu concrèt, e a partir de las quitas experiéncias e circonstàncias realas d'aqueste ieu.
Son òbra[modificar | modificar la font]
L'òbra ausiasmarquiana es constituida de cent vint-e-uèch poesias. La part màger dels estudioses an decidit de classificar son òbra segon de cicles tematics. De fet, cada cicle forma una unitat de sens, tal coma se pòt observar una evolucion formala e conceptuala dins los diferents cicles, per la qual cosa s'es arribat a considerar el còmput total de son òbra coma un poèma immens.
Els cants d'amor[modificar | modificar la font]
Dins sa produccion l'amor es un tèma tant important qu'arriba a ne generar d'autres amb una entitat pròpria, pasmens de contunh coma una causa o efièch del primièr. Dins l'òbra de March la femna es una persona vertadièra, umana e individuala e, en consequéncia la relacion òme-femna serà el compost de l'amor sensual (senses) e l'amor intellectual (contemplacion e pensada). Nòstre autor gardèt sonque de la poesia trobadoresca lo fach de dedicar sos poèmas a una femna, que s'i referís amb un "senhal" per tal d'amagar aital son nom. Se pòt devesir aqueles cants en cinc senyals que correspondon a cinc etapas dins la vida de l'autor.
Plena de Seny[modificar | modificar la font]
Aqueste primièr cicle se compausa de dètz-e-nòu poèmas. Son una mena de dialòg entre l'autor e una dama, "aimia". Lo poèta prepausa a son aimada una relacion mai madura tant fisica coma intellectuala, per tal de superar los desirs de la carn e los problèmas esperitals. La dama segueix son caractèr passiu e tradicional i no li respon. Lo poèta se sent fracassat, e presenta una actitud agressiva, però contunha de luchar e com escriu per resoldre los problèmas que l'assecutan, comença un cicle novèl.
Llir entre Cards[modificar | modificar la font]
Aqueste cicle novèl ten trenta-cinc poèmas, que sembla èran dirigits a una autra femna "dona Teresa". Ara lo poèta s'alunha dels aspèctes fisics de la femna e considèra l'amor coma una contemplacion absoluda coma possibilitat unica d'ajar l'amor pur e aquò lo dissepara del demai dels òmes. Confrontat al refúes de la dòna, March pren una activitat violenta e se sent a mai colpable pr'amor que la dama a causit d'aimar "l'òme pec", l'impur, el comú. Tot açò lo mena cap a una obsession per la mòrt, que ven un tèma constant dins aqueste cicle.
Amor, amor[modificar | modificar la font]
Dotze poèmas son part d'aqueste nòu cicle. Desenganyat e vièlh, reconeis que lo plaser intellectual basta pas per aténher lo plaser complet, l'amor pur. Un dels tèmas mai frequents es l'enyorança dels tempses passats en les quals ell amava desesperadament. S'adreça pas dirèctament a la dòna, quan increpa o dialoga, o fa amb "Amor" personificat.
Mon darrer bé[modificar | modificar la font]
Sonque compren doas poesias adreçadas, segon sembla a una sola dama, que se n'enamorèt quand aqueste autor èra ja vièlh. Aqueste amor novèl fa doblidar los mals passats.
Oh, foll amor[modificar | modificar la font]
Es format de dètz poèmas. Lo poèta se sent pecaire, malonèst e vil e, a mai, avergonhat, d'ací el senyal "foll", que s'opausa a l'amor pur, cantat o desitjat de las poesias anterioras. Demanda lo perdon de Dieu.
Els cants de mort[modificar | modificar la font]
Lo tèma de la mòrt es pas exclusiu d'aqueste cicle, format sonque per sièis poesias dedicades a plànyer la mòrt d'una sola femna e sens senyal. La destinatària sembla d'èsser sa segonda esposa, Joana Escorna. Lo poèta, amb una sinceritat plan umana reflexiona suls tèmas mai comuns que la mort d'una dona estimada hi pot ocasionar: lo destin de l'arma, la dolor per encausa de l'absència, lo remembre del temps passat. Lo poèta fins i tot, se sent colpable de la mòrt de sa molher.
"La gran dolor que llengua no pot dir
del qui.s veu mort e no sap on irà
(no sab sson Déu si per a si el volrà
o si.n infern lo volrà sebollir)[...]"
"[...]O cruel mal qui tols la joventut
e fas podrir les carns dins en lo vas!
l'esperit, ple de paor, volant va
a l'incert loch, tement l'eternal dan;[...]"
El cant espiritual[modificar | modificar la font]
Aqueste cant, que se dirigís a Dieu, es una longa oració (224 vèrses), escrits en segonda persona e es considerat coma un dels poèmas mai importants de la literatura en catalan. Lo poèta se mòstra preocupat per tal d'aconseguir lo camin de Dieu e a paur d'èsser condamnat per haver tombat dins lo "foll amor" de la qual cosa es penedeix, fins i tot li demanda a Dieu que acorche sa vida per no incórrer en mai de pecats.
Es aicí que se pòt observar lo poèta mai preocupat per exprimir son pensar e sas reflexions mai intimas que per seguir los precèptes de la poetica tradicionala. Per això hi utiliza los vèrses sens rima (estramps), amb la qual cosa son expression se fa plan mai naturala que lo demai de las composicions feta a basa de vèrses pro durs e aspres, çò que n'entrepacha la lectura.
"Si com los rius que a la mar tots acoren,
Així les fins totes en tu se n'entren.
Puix te conec, esforça'm que jo t'ame:
Vença l'amor a la por que jo et porte."
L'estil[modificar | modificar la font]
La poesia ausiasmarquiana se mòstra d'un costat culta:
- Perqué eireta dels trobadors "l'expression formala" de l'amor: "senhal".
- Per son estil ric, elegant e exacte, liure de tota servitud lingüistica provençala.
E d'un autre costat desinvòlta subretot per son utilizacion del lexic e la sintaxi populars. Los elements que contribuisson a donar aquesta sensacion son:
- Preséncia constanta d'objèctes de cada jorn (pan, pòrtas, forn...):
"Plena de seny, donau-me una crosta del vostre pa."
- Paisatges ont se situa l'accion son del mond medieval/feudal (castells, hostals, ciutats en festes, mar amb vent...):
"Llir entre cards, passions d'Amor fan
Tembre i Fiar estar dins un hostal."
- Personatges qu'i apareisson (tanben del mond feudal: soldats, vilets, paures, raubaires, camperols, malauts...).
- Sovent lo poèma es lo desvolopament d'una comparason iniciala entre lo poèta d'un costat e algun tèrme militar, maritim, medical, etc. d'autra.
- Sòl emplegar increpacions e d'interrogacions per obtenir l'aproximació entre l'autor e lo lector:
"Hajau dolor de la dolor de mi!"
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- "Òbra completa d'Ausiàs March".
- "Ausiàs March, material pedagogic e òbra completa".
- "Espaci virtual de la literatura catalana".
- Auca d'Ausiàs March


text:
Gwaharzh
Gwaharzh en breton ( Gahard en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Del punt d'enguarda de la riquesa de la flore, Gahard fa de partidas municipalitats del departament en possedint en los sieus desparièrs biotopes un nombre important de taxons, siatz 442 per una mejana communale de 348 taxem e un total départemental de 1373 taxem (118 familhas). Mai qu'aquel nombre, cal considerar 31 taxem a fòrta valor patrimoniala (totala de 207) ; 9 taxem protegits e 28 apertenent a la lista roja del Massís armoricain (total départemental de 237)[1].
Du point de vue de la richesse de la flore, Gahard fait partie des communes du département possédant dans leurs différents biotopes un nombre important de taxons, soit 442 pour une moyenne communale de 348 taxons et un total départemental de 1373 taxons (118 familles). Plus que ce nombre, il faut considérer 31 taxons à forte valeur patrimoniale (total de 207) ; 9 taxons protégés et 28 appartenant à la liste rouge du Massif armoricain (total départemental de 237)[2].
Istòria[modificar | modificar la font]
Fòrça anciana fondacion bretonne, lo Prieuré Sant-Exupère de Gahard cavòt, sens dobte abans lo Modèl:Xe sègle entre las mans d'un senhor laîc #que i exercís una autoritat sens parteja.En 1030, depen d'un cèrt Guetehenoc #que, n'acòrdi amb lo sieu suzerain, abandona los sieus dreches al abbaye tourangelle de Marmoutier. Una comunitat d'abitantas originalas se constituissi pauc a pauc a l'entorn dels religioses, jouissant de nombroses privilègis aital coma d'una gaireben independéncia esperitala e temporala.
Lo prefet de Bretanha Pierre Mauclerc (1213-1237) se reconeis li-quitament inhàbil de levar d'òmes sus aquel territòri, mas, al Modèl:XIVe sègle, Jean V, malcontent de l'actitud dels fraires cap a la siá persona, saccage e destruit lo sieu santuari. Malgrat aiçò, fins a la fin de l'Ancian Regim e al eception de qualques restrictions mineures, la poroisse demòra una enclave autonòma en lo diocèse, en levant pas que de Roma e en avent pas d'autre senhor que lo prieur. Aquela situacion excepcionala, refortilhat per la proximitat del grand camin actiu de Roazhon a Avranches (Mange), favorís lo sieu desvolopament economic.
Quatre fièras annalas testifiquen de la siá prospérité meme se la ponduda ne comanda del prieuré provòca un evident déclin del bourg. Pendent la Revolucion, la notícia comuna se declara fermement en favor de la republica. Un roure de la libertat a plantat en la enceinte del prieuré, luòc de resistance dels guardas nacionales contra un deslligament de royalistes en 1793. Un autre roure de la libertat a inaugurat l'an 1848 sul luòc de la rosière, amb la fin de saludar la proclamacion de la Modèl:IIe Republica. Lo terren que # a plantat sus el a limitat l'an 1900, e una bandièra a installat suls luòcs l'an 1948. A la fin del XIXena sègle, lo cònsol Jean Moriscan met en œuvre la siá politica en matèria de adduction d'aiga, #que testifica lo lavoir situat dins la carrièra #que ne pòrta lo sieu nom.
Très ancienne fondation bretonne, le Prieuré Saint-Exupère de Gahard tombe, sans doute avant le Modèl:Xe siècle entre les mains d'un seigneur laîc qui y exerce une autorité sans partage.En 1030, elle dépend d'un certain Guetehenoc qui, en accord avec son suzerain, abandonne ses droits à l'abbaye tourangelle de Marmoutier. Une communauté d'habitants originale se constitue peu à peu autour des religieux, jouissant de nombreux privilèges ainsi que d'une quasi indépendance spirituelle et temporelle.
Le prefet de Bretagne Pierre Mauclerc (1213-1237) se reconnaît li-même incapable de lever des hommes sur ce territoire, mais, au Modèl:XIVe siècle, Jean V, mécontent de l'attitude des moines envers sa personne, saccage et détruit leur sanctuaire. Cependant, jusqu'à la fin de l'Ancien Régime et à l'eception de quelques restrictions mineures, la poroisse demeure une enclave autonome dans le diocèse, ne relevant que de Rome et n'ayant d'autre seigneur que le prieur. Cette situation exceptionnelle, renforcé par la proximité du grand chemin allant de Rennes à Avranches (Manche), favorise son développement économique.
Quatre foires annuelles témoignent de sa prospérité meme si la mise en commande du prieuré provoque un évident déclin du bourg. Pendant la Révolution, la nouvelle commune se déclare fermement en faveur de la république. Un chêne de la liberté est planté dans l'enceinte du prieuré, lieu de resistance des gardes nationaux contre un détachement de royalistes en 1793. Un autre chêne de la liberté est inauguré en 1848 sur la place de la rosière, afin de saluer la proclamation de la Modèl:IIe République. Le terrain sur lequel il est planté est borné en 1900, et un drapeau est installé sur les lieux en 1948. À la fin du XIXena siècle, le maire Jean Morin met en œuvre sa politique en matière d'adduction d'eau, dont témoigne le lavoir situé dans la rue qui porte son nom.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Louis Diard, La flore de Ille-e-Vilaine, Atlàs floristique de Bretanha, Roazhon, Siloë, 2005, mapa pàg. 170.
- ↑ Louis Diard, La flore d'Ille-et-Vilaine, Atlas floristique de Bretagne, Rennes, Siloë, 2005, carte p. 170.


text:
1774
Aquesta pagina concernís l'an 1774 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Quimia[modificar | modificar la font]
Descubèrta de clòr per lo quimista suedés Carl Wilhelm Scheele (1742-1786) a partir de l'estudi de la reaccion quimica entre l'acid cloridric e lo bioxide de manganès.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 16 de febrièr - Pèire Ròda, violonista e compositor occitan (m. 1830)
- Luis Eduardo Pérez, president d'Uruguai (m. 1841)


text:
Portal:Cultura
« La cultura, es çò que demòra dins l'esperit quand òm a doblidat tot »
La Cultura es...
Lo mot cultura (del latin cultura, derivat de colere, cultivar)[1] es un tèrme qu'a divèrses senses. Per exemple, en 1952, Alfred Kroeber e Clyde Kluckhohn compilèron una lista de 164 definicions del mot a la siá òbra Cultura: Una revision critica dels concèptes e definicions.[2] Las divèrsas definicions del tèrme rebaton los diferents fondaments teorics de la pensada, o los critèris per avalorar l'activitat umana. Totun, lo mot "cultura" s'utiliza pus comunament en tres senses basics:
L'excelléncia del gost en las bèlas arts e las umanitats, tanben coneguda coma nauta cultura. Un patron integrat de la coneissença umana, la cresença e la conducha que depend de la capacitat per l'aprendissatge social e la pensada simbolica, que permet de desvolopar un jutjament critic. L'ensems d'actituds, valors, objectius e practicas que caracterizan una institucion, organizacion, grop o societat.
Lo concèpte apareguèt pel primièr còp dins l'Euròpa del sègle XVIII, e se fasiá referéncia al símil d'un procès de cultiu o de melhorament de la persona, coma en la agricultura o la horticultura. Al sègle XIX, lo tèrme arribèt a se far referéncia primièr al perfeccionament de la persona, mai que mai mejançant l'educacion, e après a la realizacion de las aspiracions nacionalas o idealas. Quitament qualques scientifics utilizèron lo tèrme per se far referéncia a una capacitat umana universala.
Al sègle XX, la cultura venguèt un concèpte central del antropologia. En concrèt, lo tèrme "cultura" de la antropologia nòrd-americana aviá dos senses: (1) lo classament de las divèrsas formas en que las personas que vivon en divèrsas parts del mond e (2) l'evolucion de la capacitat umana per classificar e representar d'experiéncias amb simbòls e agir amb imaginacion e creativitat. Aquela capacitat es estada considerada coma caracteristica unica del genre homo. Malgrat aiçò, cèrts primatòlegs, coma Jane Goodall, an identificat d'aspèctes culturales entre los animals mai prèps als umans.
La cultura, segon lo Conselh Nacional de la Cultura e de las Arts, deu èsser considerada coma un ben public e coma un ben preferent.[3]
Nòtas
- ↑ {#en{^en}}Diccionari etimologic online
- ↑ Kroeber, A.L. E C.Kluckhohn, 1952. Culture: A Critical Review of Concepts and Definitions
- ↑ Informe anual sobre l'estat de la Cultura i de les Arts a Catalunya 2010 Modèl:PDF


text:
Mérouville
Mérouville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure et Loir e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Cap a 1868, una copa a collerette gallo-romaine en sòus, en datant del Modèl:IIIe sègle, a #èsser descobèrta a Mérouville. Es uèi al Musèu de las Bères arts de Lion.
Dels boiseries de l'ancian castèl rasat al XIXe sègle an #èsser rachetées l'an 1843 pel conselh de la fabrica de Rouvray-Sant-Denis e adornen en partida la siá glèisa[1]
Vers 1868, une coupe à collerette gallo-romaine en argent, datant du Modèl:IIIe siècle, a été découverte à Mérouville. Elle est aujourd'hui au Musée des Beaux-Arts de Lyon.
Des boiseries de l'ancien château rasé au XIXe siècle ont été rachetées en 1843 par le conseil de la fabrique de Rouvray-Saint-Denis et ornent en partie son église[2]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ D'après lo registre de la fabrica de Rouvray-Sant-Denis.
- ↑ D'après le registre de la fabrique de Rouvray-Saint-Denis.


text:
Iemèn dau Sud
Iemèn dau Sud (nom oficiau : Republica democratica populara d'Iemèn) foguèt un estat arabi qu'existiá de 1967 a 1990 que sa capitala èra Aden. Aliat ai Sovietics durant la Guèrra Freja, foguèt l'unic país comunista dau monde arabi durant aqueu periòde. A partir de 1988, de negociacions amb Iemèn dau Nòrd s'acabèron en 1990 per l'unificacion dei dos país sota lo nom d'Iemèn. Pasmens, una partida de la populacion acceptèt pas aqueu procès e una temptativa de secession entraïnèt una guèrra en 1994 que s'acabèt per la victòria dau nòrd e la disparicion finala d'Iemèn dau Sud.


text:
Notre-Dame-de-Vaulx
Notre-Dame-de-Vaulx en arpitan (Notre-Dame-de-Vaulx en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de La nòstra-Madama-de-Vaulx a situat a una trentena de quilomètres al sud de Grenòble.
La commune de Notre-Dame-de-Vaulx est située à une trentaine de kilomètres au sud de Grenoble.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Abans lo decrèt del 1er Modèl:En febrièr 2001 la municipalitat se trucava La nòstra-Madama-de-Val.
Avant le décret du Modèl:1er février 2001 la commune s'appelait Notre-Dame-de-Vaux.


text:
Duranús
Duranús[1] (Duranus en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
A la sortida dau vilatge (en direccion de Sant Joan lo riu) se tròba lo Saut dei francés, luec de la resisténcia dei Barbets contra l'ocupacion de la comtat de Niça per li tropas francesas de la Revolucion : lu resistents precipitèron lu soldats francés de la autor d'aqeu espadat de 300m en la Vesúbia.


text:
Indochine (grop)
Indochine es un grop de rock francés, eissit dau corrent new wave, format en 1981. A conegut una fama relativament importanta dins leis annadas 1980, puèi dins leis annadas 2000 e encar encuei en França mai tanben dins lo rèste d’Euròpa e au Peró, ambé lei titols coma L’Aventurier, 3ème Sexe e Canary Bay.
Es actualament compausat de sièis personas, Nicolas Sirkis(cantaire), Boris Jardel (guitarra), Olie de Sat (guitarra), Mar Elliard (baissa), Mr Shoes (bateria) e Matu (clavièr).


text:
Collegiada
'Na collegiada es 'na egleisa non episcopala qu'es estada confiada a un collegi de clergues o chapítol collegiau, es a dire a 'na amassada de chanonges (de nombre variable segon los luecs).
Ròtle[modificar | modificar la font]
Lo chapítol de chanonges (o de chanongessas) era la màger part dau temps creat (fondacion) per 'na familha senhorala, consirosa de reparar 'na fauta lorda o de preparar son salut eternau (sauvacion de l'arma) en s'assegurar la prejària quotidiana de las personas consacradas, en mai d'un luec de sepultura decent (a l'interior de l'egleisa collegiada).
Aitau, Renaud Bisin escriu dins « Lo mestre de Sent Chamant »[1] (dau nom de la collegiada edificada en Auvèrnhe a l'epòca de Charles VIII):
- « S'es dich que [Robert de Balsac] aviá edificat 'questa collegiada en se repentir de totas sas fautas passadas, de totas sas exaccions e benleu de l'assassinat de Joan V d'Armanhac. Tots 'quilhs "monges" qu'anavan prejar durant daus segles a l'entorn de sa tomba eran aitau la garantida davant Dieu de 'na accion de gràcia per l'eternitat. »
En foncion de la richessa dau donaire e dau nombre de chanonges, lo fondator balha a la collegiada de las ressorsas materialas sufisentas (sensiblament daus bens fonziers) que son distribuidas sos forma de prebendas entre los chanonges; 'quilhs darriers son generalament chausits per lo fondator o sos eretiers.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ René Visy: "Le maître de Saint-Chamant".


text:
A3 (Romania)
L'autorota A3 o Autorota de Transilvània (romanés : Autostrada Transilvania) es un projèct d'autorota en Romania de la Bechtel Corporation.
Itinerari : Bucarèst - Ploiești - Brașov - Făgăraș - Sighișoara - Târgu Mureș - Cluj-Napoca - Zalău - Oradea - frontiera ongresa.
La construccion dau tròç Brașov - Borș, d'una longor de 415 km, comencèt en junh de 2004. Lo contract signat entre lo govèrn romanés e l'entrepresa americana Bechtel causèt de problèmas importants au Parlament de Romania e ambé l'Union Europèa. Pasmens lo projèct si mantenguèt, estent lo besonh urgent d'una alternativa a la rota nacionala DN1, qu'es la rota mai congestionada de Romania en 2006.
Un còup acabada, aquela autorota deuriá suportar la part mai gròssa dau trafegue d'automobilas de l'èst de l'Union Europèa. E mai mentre que lo contract conclús entre l'Estat romanés e Bechtel fixèt fins au 31 de decembre de 2013 la data de finalizacion de l'autorota, leis òbras de 6 dei 8 tròç avián pas començat au 1er de setembre de 2010
Lo tròç Gilău - Turda s'inaugurèt lo 1er de decembre de 2009, lo tròç Bucarèst - Ploiești s'auriá degut durbir en julhet de 2010.


text:
Deconstructivisme
Lo deconstructivisme es una escòla arquitectonica que nasquèt a la fin dels ans 1980. Se caracteriza per la fragmentacion, lo dessenh non lineari, la projeccion de las idèas cap a la superfícia de las estructuras e, en aparéncia, dins la geometria non euclidiana,[1] (per exemple, de formas non rectilinhas que s'utilizan per distorsionar e dislocar qualques principis elementaris de l'arquitectura coma l'estructura e l'envolòpa de l'edifici. L'aparéncia visuala finala dels edificis de l'escòla deconstructivista se caracteriza per una estimulanta imprevisibilaitat e un caòs contrarotlat. Per qualques del seus autors la basa es lo moviment teoric e literari de la desconstruccion. Mas lo nom tanben deriva del constructivisme rus dels ans 1920 que torna en partida a la seunaa inspiracion formala.
Qualques eveniments importants dins l'istòria del moviment deconstructivista foguèt lo concors internacional del Parc de la Villette a París (subretot la participacion de Jacques Derrida e Peter Eisenman[2] e lo primièr prèmi de Bernard Tschumi), l'exposicion de 1988 del Musèu d'Art Modèrn de Nòva York Deconstructivist Architecture, organizada per Philip Johnson e Mark Wigley, e l'inauguracion en 1989 del Wexner Center For The Arts a Columbus, dessenhat per Peter Eisenman. A l'exposicion de Nòva York se mòstrèron d'òbras de Frank Gehry, Daniel Libeskind, Rem Koolhaas, Peter Eisenman, Zaha Hadid, Coop Himmelb(l)au e Bernard Tschumi.
Al començament, qualques arquitèctes coneguts coma deconstructivistas èran influïts per las idèas del filosòf francés Jacques Derrida. Eisenman aviá una relacion personala amb Derrida, malgrat qu'aqueste aviá desenvolupat la seuna apròcha del dessenh arquitectonic fòça abans de se dire deconstructivista. Segon el, lo deconstructivisme se deu considerar coma una seguida del seu interès pel formalisme radical. Qualques seguidors del corrent deconstructivista èran tanben influïts per l'experimentacion formal e los desequilibris geometrics dels constructivistas russes. Existís de referéncias epl deconstructivisme a divèrses movements del sègle XX: la interaccion postmodernitat/modernisme, expressionisme, cubisme e l'art contemporanèu. La tentativa del deconstructivisme es de liberar l'arquitectura de las règlas modernistas, que los seus tenents jutjava constrictivas, coma «la forma seguís a la foncion», «la puretat de la forma» e la «veritat dels materials» ("truth on materials").
Lo deconstructivisme inclusís d'idèas de fragmentacion, procediments no linearis, procediments de dissenh, geometria no euclidian, negant las polaritats coma l'estructura e la cobèrta. L'aparéncia visuala dels edificis d'aquel estil se caracteriza per un caòs contrarotlat. Fòrça criticas del deconstructivisme veson aquò coma un simple exercici formal amb pauc de significacion sociala. Mas d'exemples coma lo Musèu Guggenheim de Bilbao contradison aquela tèsi.
Somari
Istòria, contèxte e influéncias[modificar | modificar la font]
Modernisme e postmodernisme[modificar | modificar la font]
Lo deconstructivisme exercís, dins l'arquitectura Modèrna, un ròtle opausat a la racionalitat ordenada del modernisme e del postmodernisme. A quela oposocion es pro clara per aquel darrièr movement. Encara que los postmodernistas e los deconstructivistas publiquèron las seunas teorias dins una meteissa revista: 'Oppositions (publicada entre 1973 e 1984), los articles d'aquela revista provoquèron la trencadura entre ambedos movements. Los deconstructivistas adoptèron una actitud de confrontacion contra l'arquitectura establida e l'istòria de l'arquitectura, mostrant lo seu desir de dessociar l'arquitectura.[3] Alara que los postmodernistas tornèron, sovent sornarudament o ironicament, cap a las referéncias istoricas que lo modernisme rebutava. Lo deconstructivisma rebutava l'acceptacion postmodèrna d'aquelas referéncias. Tanben rebutava l'idèa dels ornaments decoratiu. Aqueles principis fan que lo deconstructivista s'alinia amb las idèas d'antiïstoricisme modernista.
En mai d'aqueles de Oppositions, un autre tèxte que distrièt lo deconstructivisme del desligament del modernisme e del postmodernisme foguèt la publicacion de Complexity and Contradiction in architecture (1966) de Robert Venturi. Aquela òbra, a l'encòp del constat del postmodernisme e del deconstructivisme ataca la puretat, la claretat e la simplicitat del modernisme. La lectura postmodèrna de Venturi èra que lo decors e l'allusion istorica apondon una riquesa a l'arquitectura. Qualques arquitectas postmodèrnas tentèron de tornat utilizat lo decors tanben per los bastits economics. Rebutèt racionalisme dins lo dissenh, mai mantengava intacte lo principi del foncionalisme. Aquò s'apròcha de la tèsi de la seguenta òbra majora de Venturi:[4] los simbòls e decors pòdon s'aplicar a l'arquitectura pragmatica i apondent las complexitats filosoficas de la semiologia.
La lectura deconstructivista de Complexity and Contradiction es pro diferenta. L'edifici de basic èra lo subjècte dels problèmas e las complicacions pel deconstructivisme, sens se desfar del decors. Al luòc de separar decors e foncion, coma los postmodernistas, se metèt en question los aspèctes foncionals dels edificis. La geometria èra pels deconstructivistas çò qu'èra lo decors pels postmodernistas coma Venturi, l'objècte de la complexitat, e aquela complexitat de la geometria l'apliquèron, fin finala, als aspèctes foncionals, estructurals e espacials dels edificis deconstructivistas. Un exemple de la complexitat deconstructivista es lo Vitra Design Museum de Frank Gehry a Weil-am-Rhein, que pren lo tipic cube blanc sens ornamentacion de las galariás d'art modernistas e lo deconstruís, utilisant las geometrias que remembran lo cubisme e l'expressionisme abstracte. Aquò tresvira los aspèctes foncionals de la simplicitat modernista, subretot dins l'estil internacional, que la superfícia rebocada blanca es una reminiscéncia, com a punch de partença. Un autre exemple de la lectura deconstructivista de Complexity and Contradiction es lo Center for the Arts de Peter Eisenman. Lo Wexner Center pren la forma arquetipala del castèl e l'i apond de complexitat amb una seriá de talhs e de fragmentacions. Una rièja tridimensionala cobrís de biais arbitrari l'edifici. La rièja, una referéncia al modernisme, truca amb l'antiquitat medievala del castèl. Qualques colomna de la rièja arriban pas a tèrra, mas demòran exprès en suspes suls gras creent una sensacion d'incomoditat nevrotica e contradich lo principi estructural de la colomna. Lo Wexner Center deconstruís l'arquetipe del castèl e representa los seus espacis e estructuras coma de conflictes e de diferéncias.
Filosofia deconstructivista[modificar | modificar la font]
La dralha principala de la filosofia deconstructivista dins la teoria arquitectonica passa mejans l'influéncia del filosòf Jacques Derrida sus Peter Eisenman. Eisenman tracèt las basas filosoficas del movement literari de la desconstruccion, colaborèt directament amb Derrida dins qualques projèctes, coma la participacion al concors del Parc de la Villette. Derrida coma Eisenman, amb Libeskind[5] s'intessavan a la «metafisica de la preséncia», e es lo subjècte principal de la filosofia deconstructivista dins la teoria arquitectonica. L'ipotèsi renteguda es que l'arquitectura es un lengatge capable de comunicar lo sens e que pòt èsser tractat pels metòdes de la filosofia del lengatge.[6] La dialectica de la preséncia e de l'abséncia, o lo solide e lo vuèit, apareis dins fòrça projèctes d'Eisenman. Derrida coma Eisenman cresián que lo locus, o lo luòc de la preséncia, es arquitectura, e se tròba la meteissa dialectica de la preséncia e de l'abséncia dins la construccion e la deconstruccion.[7]
Segon Derrida, se fa melhora la lectura quand siam davant d'estructuras narrativas classicas. Quina que siá de construccion arquitectonica demanda l'existéncia d'un arquetipe de con struccion particular, una atenta convencionala fòrtament establida sus que jugar amb la flexibilitat de las normes.[8] Le dessenh de la residéncia de Frank Gehry a Santa Monica (dempuèi 1978), foguèt citat coma una variacion prototipica a l'entorn d'un tèma estandard: començant amb una ostal ordinari dins mejans ordinari, Gehry alterèt la massa, la rebocatge espacific e los plans dins una subversion ludica. Lo resultat es un exemple de deconstruccion[9]
En mai de la concepcion metafisica de Derrida sus la metafisica de la preséncia e la deconstruccion, las seunas nocions de traça e amagament, encarnadas dins la seuna filosofia de l'escriptura e de l'arquiescritura[10] trobèt lo seu camin dins las memòrias deconstructivistas. Daniel Libeskind concebèt fòrça dels seus primièrs projèctes coma una forma d'escritura o un tractat sus l'escritura e sovent trabalhèt amb de calligramas. Realizèt d'esculturas arquitectonicas a partir de libres e sovent cobriguèt los modèls amb de tèxtes, se referissent obèrtament a la seuna arquitectura dins l'escritura. Libeskind pausèt en practica las nocions de traça e amagament dins los seu projècte del Musèu Joseu De Berlin. Lo musèu es concebut coma la traça de l'amagament de l'Olocaust, e ensag que lo seu objècte siá legible e esmovent. Los monuments de Maia Lin als veterans del Vietnam e d'Eisenman Als josieus assassinats en Euròpa rebatan tanben los tèmas de la traça e l'amagament.
Constructivisme e futurisme rus[modificar | modificar la font]
Un autre corrent major de l'arquitectura deconstructivista s'inspira del constructivisme e del futurisme rus d'el començament del sègle XX, venent dels arts grafics e de l'arquitectura visionària, que se bastiguèt fin finala paucs d'edificis.
Los artistes Naum Gabo, El Lissitzky, Kazimir Malevitch e Alexander Rodchenko balhèron lor influenciéncia dins l'usatge de las formes geometricas de l'arquitectura deconstructivista de Zaha Hadid e Coop Himmelb(l)au. Lo deconstructivisme coma lo constructivisme mòstran un atecion particulara a la tectonica dels assemblatges abstractes. Ambedos consideravan la simplicitat radicala de las formas geometricas coma lo motiu artistic primari, expressat dins los arts grafics, l'escultura e l'arquitectura. Mas, la tendéncia constructivista cap al purisme es absenta del deconstuctivisme: la forma sovent sofrís una deformacion quan la construccion se deconstruís. En general tanben se destaca l'abséncia de la defensa de las causas socialistas e collectivistas, indispensablas dins lo constructivisme rus.
Los motius gràfics primaris del constructivisme èran la barra rectangulara e lo canton triangular, lo quadrat e lo cercle. El Lizzitsky, dins las seunas serias Prouns, assemblèt de grops de forma geometricas amb diferentas orientacions flotant liurament dins l'espaci. Aquelas figuras evòcan las unions estructuralas basicas coma las barras de metal o se fusta serrada empilada o escampada. Tanben realizèt esboces que ressemblon al dessenh tecnic. Son tanben semblants a las serias deconstructivistas Micromegues de Daniel Libeskind.
« La ruptura simbolica de la paret efectuada per l'introduccion de motius constructivistas de barras clinadas e cavades establís una subversion de la paret que definís la barra d'esperèla....Aquel caòs aparent en realitat bastís las parets que definisson la barra; es l'estructura. Lo desòrdre intèrne produch la barra alara que la divisa coma feridas dubèrtas per tota la seuna longor. Phillip Johnson and Mark Wigley, Deconstructive Architecture, p.34 »
L'estructuralisme dels arquitectas Ivan Leonidov, Konstantin Melnikov, Alexander Vesnin e Vladimir Tatlin tanben aguèt un impacte pels arquitèctes deconstructivistas, subretot per Rem Koolhaas. Los seus darrièras òbras semblan s'encarnar dins lo procés de la construccion. S'acabèt la svisions temporalas e transicionalas dels edificis, los enarts e las gruas necessàrias per l'edificacions de granda talha. Das Wolkernbügel, d'El Lissitzky, semblant a de gruas ligadas e donats abitablas, es un aspècte davancièr de la torre de la China Central Television, onte Koolhaas realizèt una arquitectura que pareis en construccion de contunh.
Art contemporanèu[modificar | modificar la font]
Dos corrents de l'art modèrne, lo minimalisme e lo cubisme aguèron una granda influéncia dins lo deconstructivisme. Lo cubisme analitic tenguèt un grand efècte dins lo deconstructivisme, perque las formas e lo contengut se distrian e son vistas dempuèi diferentas perspectivas simultanèament. Lo sincronisme de l'espaci disjonch es evident dins fòrça òbras de Frank Gehry e Bernard Tschumi. Tanben, lo cubisme sintetic, amb la seuna aplicacion dins lo Ready-made, exerciguèt una influéncia tan granda dins lo deconstructivisme coma lo cubisme analitic, encara que tanben se tròba dins las primièras òbras de Frank Gehry. Lo deconstructivisme tanben partatja amb lo minimalisme una abséncia de referénciias culturalas. Tanben recep sovent l'influéncia de las nocions minimalistas d'art conceptual.
Se basant sus la tendéncia a la deformacion e a la dislocacion se pòdon trobar los aspèctes de l'expressionisme e de l'arquitectura expressionista associats al deconstructivisme. A vegadas lo deconstructivisme rebat de varietats de l'expressionisme, coma lo neoexpressionisme e l'expressionisme abstrach. Las formas angularas de l'Ufa-Palast de Drèsda, de Coop Himmelb(l)au, remembra la geometria abstracha de las pinturas numerotadas de Franz Kline e la figuras angularas representadas dins las escenas urbanas d'Ernst Ludwig Kirchner. L'òbra de Vasili Kandinski tanbne garda de similituds amb l'arquitectura deconstructivista. Lo seu movement cap a l'expressionisme abstrach s'apartenta al trabalh figuratiu,[11] a lo meteis esperit que la rebutada deconstructivista del decòrs en favor de la geometria.
Fòrça artistas dels ans de 1980 e 1990 realizèron d'òbras qu'influiguèron o prenguèron partida dins lo movement deconstructivista. Maia Lin e Rachel Whiteread son dos d'aqueles. Lo projècte de Lin de 1982 del Monument pels veterans del Vietnam, amb de blocs de beton n'es un. La seuna forma fragmentada e la reduccion del contengut dins un tèxte minimalista influiguèt lo deconstructivisme, dins lo sens de la fragmentacion e l'accent dins la lectura del monument. Lin tanben realizèt d'òbras pel Centre Wexner de Eisenman. Los espacis arquitectonics de Rachel Whiteread son un autre exemple que l'art contemporanèu fa confluéncia amb l'arquitectura. Ghost (1990), un espaci tocable de gèis que comola lo vuèit, fa allusion a la nocion de preséncia arquitectonica de Derrida. Building cuts, de Gordon Matta-clark èran de seccions deconstruchas d'edificis exibits dins las galeriás d'art.
Exposicion de 1988 del Moma[modificar | modificar la font]
Mark Wigley e Philip Johnson organizèron l'exposicion del Moma de 1988 intitulada Deconstructivist architecture, que cristallizèt lo moviment e faguèt venir celèbre los partissants. Los arquitèctas que presentèron las seunas òbras dins l'exposicion èron ser Peter Eisenman, Frank Gehry, Zaha Hadid, Coop Himmelb(l)au, Rem Koolhaas, Daniel Libeskind e Bernard Tschumi. Mark Wigley escriguèt un ensag que tentava de mostrar los aspèctes comuns dels diferents arquitèctes.
« Los projèctes d'aquela exposicion marcan una sensibilitat diferenta, en que lo sòmi de la forma pura foguèt trebolada. Es la capacitat de trebolar las nòstras pensadas sus la forma que fa aqueles projèctes deconstructius. La mòstra examinava un episòdi, un punt d'interseccion entre fòrça arquitèctas que cadun construís un inquietant edifici mejans l'expleitacion del potencial oculta del modèrnisme. Phillip Johnson y Mark Wigley in Excerpts from Deconstructivist Architecture »
Dessenh assistit per ordinator[modificar | modificar la font]
Lo dessenh assistit per ordinator (CAD) es una aisina essenciala dins l'actualitat en fòrças aspèctes de l'arquitectura contemporanèa, mas la natura particulara del deconstructivisme fa que l'utilizacion d'ordinators venga basicament pertinent. Lo modelatge tridimensional e las animacions (virtualas e fisicas) ajudan a la concepcion d'espacis complèxes, alara que la capacitat de ligar de modèls informatzats amb la fabricacion assistida per ordinator (CAM) permet que la produccion en massa d'elements modulars leugièrament diferents ven passible. De biais retrospectiu, fòrças de las primièras òbras deconstructivistas -Los esboces de Zaha Hadid, per exemple- semblan aver estat concebuts amb l'ajuda d'un ordinator, mai en realitat lo foguèla capacitat d'enllaçar models computerit lo foguèron pas. Gehry es conegut per realizar pendent lo processus de dessenh de fòrça modèls fisics (maquetas) e virtualas. Gehry emplega dins son estudi un programa de concepcion sofisticat de dessenh aeronautic Catia.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ (en)Husserl Origins of Geometry, Introduccion de Jacques Derrida
- ↑ (en)Jacques Derrida i Peter Eisenman Chora L Works (Nòva York: Monacelli Press, 1997)
- ↑ (en)Tschumi Architecture and Disjunction
- ↑ Venturi Learning From Las Vegas
- ↑ (en)Libeskind, Daniel. "Imperial War Museum North Earth Time"
- ↑ "Curl"(en)James Stevens; A Dictionary of Architecture and Landscape Architecture; 2006; Oxford University Press
- ↑ (en)Eisenman and Derrida, Chora l Works .
- ↑ (en)Derrida Of Grammatology
- ↑ (en)Holloway, Robert (1994)."Mattaclarking".
- ↑ {(en)Derrida Of Grammatology (1967)
- ↑ (en)Kandinsky, "Point and Line to Plane"
Referéncias[modificar | modificar la font]
- (en)Derrida, Jacques (1976). Of Grammatology, traducció. Gayatri Chakravorty Spivak. Johns Hopkins University Press.
- (en)Derrida, Jacques & Eisenman, Peter (1997). Chora l Works . Monacelli Press. ISBN.
- (en)Derrida, Jacques & Husserl, Edmund (1989). Edmund Husserl's Origin of Geometry: An Introduction. University of Nebraska Press. ISBN
- (en)Frampton, Kenneth (1992). Modern Architecture, a critical history. Thames & Hudson- Third Edition. ISBN
- (en)Johnson, Phillip & Wigley, Mark (1988). Deconstructivist Architecture: The Museum of Modern Art, New York. Little Brown and Company. ISBN-X
- (en)Hays, K.M. (edited) (1998). Oppositions Reader. Princeton Architectural Press. ISBN
- (en)Kandinski, Vasili. Point and Line to Plane. Dover Publications, New York. ISBN
- (en)Rickey, George (1995). Constructivism: Origins and Evolution. George Braziller; Revised edition. ISBN
- (en)Tschumi, Bernard (1994). Architecture and Disjunction. The MIT Press. Cambridge. ISBN
- (en)Venturi, Robert (1966). Complexity and Contradiction in Architecture, The Museum of Modern Art Press, New York.
- (en)Van der Straeten, Bart. Image and Narrative – The Uncanny and the architecture of Deconstruction Accedit l'abril de 2006.
- (en)Wigley, Mark (1995). The Architecture of Deconstruction: Derrida's Haunt . The Mit Press.
- (en)Venturi, Robert (1977). Learning from Las Vegas (with D. Scott Brown and S. Izenour), Cambridge MA, 1972, revisat 1977. ISBN-X
- (es)Vicente Esteban Medina (2003) Forma y composición en la Arquitectura deconstructivista , © Tesi doctoral, Universitat Politècnica de Madrid. Registro Propietat Intel•lectual Madrid Núm. 16/2005/3967. Ligam del la tèsi en pdf


text:
Jakob Jud
Jakob Jud (Wängi, canton de Thurgau, 12 de genièr de 1882-Seelisberg, canton d'Uri, 15 de junh de 1952) foguèt un lingüista e romanista suís famós qu'elaborèt amb Karl Jaberg l'atlas lingüistic de Suïssa (en alemand: Sprach- und Sachatlas Italiens und der Südschweiz) generalamaent conegut coma AIS.
Jakob Jud manifestèt un interès considerable pels parlars de son país, e contribuïguèt doncas a la publicacion del Dicziunari Rumantsch Grischun e a partir de 1934 collaborèt tanben al Vocabolario della Svizzera italiana. A mai participèt en 1940, a una autra òbra realizada collectivament, Die Römische Schweiz e a un estudi de las paraulas romanicas de la Suïssa alemanica: Zur Geschichte der romanischen Reliktwôrten in den Alpenmundarten der deutschen Schweiz (1946).
Jakob Jud fondèt una colleccion de monografias, Romanica Helvetica (1935) e la revista Vox Romanica (en 1936, amb Arnald Steiger).
En 1951 foguèt acceptat coma membre de l'Académie royale de langue et de littérature françaises de Belgique.
Òbras[modificar | modificar la font]
- Sprach- und Sachatlas Italiens und der Südschweiz (1928-1960), fach amb Karl Jaberg
- Der Sprachatlas als Forschungsinstrument (1928)
- Romanische Sprachgeschichte und Sprachgeographie (1973)