text:
Boursay
Boursay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Boursay sembla marcar lo passatge de las planas de Beauce al nòrd-es, cap als tucs de la Sarthe e del Portamantèl cap a l'oèst. Los sòls argilo-calcaires de Boursay escalonant-se'n ruscas prigondas particularament regulars an atrach l'atencion del BRGM. N'efièch aquel a cargat pel govèrn d'una mission d'identificacion de luòcs de enfouissement de déchets radioactifs o chimiques. La populacion s'a emocionat d'aquelas investigacions mas a vist las siás demandas refusadas. Un estudi en vista d'una declaracion d'interès public a anonciat per la Prefectura de Bles per 2010. L'activitat economica de la municipalitat demòra essencialament agricòla, las activitats comercialas e artesanalas del Bourg en avent gaireben entièrament desaparegut amb la "fonte" de la populacion dempuèi lo començament de la Modèl:S-. Modèl:Passatge pas neutre Totun la connexion a la ADSL l'an 2009 sembla permetre la émergence d'una nòva economia fondada suls escambis Internet. Boursay Serà lo prototype del succès del comèrci électronique rural ?
La commune de Boursay semble marquer le passage des plaines de Beauce au nord-est, vers les collines de la Sarthe et du Perche vers l'ouest. Les sols argilo-calcaires de Boursay s'étageant en couches profondes particulièrement régulières ont attiré l'attention du BRGM. En effet celui-ci est chargé par le gouvernement d'une mission d'identification de sites d'enfouissement de déchets radioactifs ou chimiques. La population s'est émue de ces recherches mais a vu ses demandes repoussées. Une étude en vue d'une déclaration d'intérêt public est annoncée par la Préfecture de Blois pour 2010. L'activité économique de la commune reste essentiellement agricole, les activités commerciales et artisanales du Bourg ayant presque complètement disparu avec la "fonte" de la population depuis le début du Modèl:S-. Modèl:Passage non neutre Toutefois la connexion à l'ADSL en 2009 semble permettre l'émergence d'une nouvelle économie fondée sur les échanges Internet. Boursay sera-t-il le prototype du succès du commerce électronique rural ?
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Boursay Es dempuèi longtemps un encreuament. Vei passar la via romaine es oèst #que connècta Orléans (Genabum de contunh Aurelianis) a las Mans (Cenomanii), de contunh dempuèi l'IX° sègle lo camin de Compostelle #que passa per Chartres per prene Tors. Los alans, tribús nomadas d'Asia central, dévastent la region de Orléans dins lo 5° sègle, abans dempuèi i fixar, d'ont de las traces toponymique (Allaines, Courtalain, Alainville) prèpas de Boursay, las siás traces subsisteixen tanben en lo gost per la ramaderia de robusts cavals de guèrra (la cavalleria pesada, cataphractes, èst pòt èsser a l'origina del caval percheron, a l'usatge mai pacific) cossí en la practica del tir a l'arc en los campionats inter-pòbles.
La Municipalitat es activa dempuèi la nautor Mièja Edat en lo comèrci dels sòus e de las monedas, d'ont lo sieu nom pittoresque, segon cèrt toponymistes. Boursay Atrasiá del VIII° a la XIV° S dos grands mercats per an al Sant Pierre e al Sant Gilles, #lo que duravan de divèrsas setmanas e amassavan vendeires en venent d'actualas regions Illa de França, Centre, País de Loire e meteis del Peitau-Charanta. N'efièch Boursay se situava suls limits Nòrd-Es de #çò que veniá l'Empèri Plantagenêt #que s'estendiá del sud del Aquitaine a l'Escòcia amb un Cœur (dicha de Leon) en lo Angevin. Los escambis vendeires e financièrs entre las zònas d'influéncia dels reis de França e de Angleterre podián pas se far que dessús pichonas distincions en apareissent coma neutre e commercialement plan mesas ; Boursay #èsser la una d'aquelas zònas e en #tirar profit pendent dos sègles, en comptant fins a 2500 abitants en periòde en calma mas 25 000 pendent las fièras. Las grandas epidèmias de peste, e sustot aquela de 1396 #aver rason d'aquel dynamisme. Boursay #Quèir alavetz en la léthargie e jol ferotge domeni dels Senhors de Mondoubleau #que se participa en una manifestacion encara uèi de manièra brilhanta en la intercommunalité de las Municipalitats del Portamantèl.
Del VII° dins lo XI° sègle la municipalitat #conéisser tanben una pichona activitat sidérurgique #que #declinar quand l'estenduda de l'agricultura i aguèt acabat la ponduda a bas dels bòsques primaris.
L'arribada del camin de fèrre l'an 1865 #relançar l'activitat de Boursay al detriment de la siá granda rivala d'alavetz, la Capèla Vicomtesse, pendent 80 ans Boursay #èsser n'efièch connectat a París e Bordeaux de divèrsas fes per jorn e un tràfec important de céréales e de cavals transitava per la pichona estacion rurala. Pendent la 2° Guèrra mondiala, i aguèt bombardat pels Alemands en mai e junh 1940 per empedir lo govèrn provisòri de ganhar Bordeaux. Pendent qualques oras #èsser meteissa question d'i aver lo conselh dels ministres perque lo tren anava pas pas mai luènh! Reconstruite En 1941, l'estacion de merça #èsser a nòu apuntada, per la resisténcia en principi en 1943 de contunh per la aviation Aliada l'an 1944 per frenar la rebocada dels Alemands aquelas fes-aicí. Las installacions ferroviaires #èsser reconstruites l'an 1946/1947 mas lo tràfec #declinar en benefici del camion, de l'autocar de contunh de l'automobila. Boursay #Que i aviá #èsser relativament protegit del èxode rural per la siá estacion sus la linha Bordeaux-París #dintrar alavetz en una granda léthargie e un déclin démographique #que la #portar a frôler la barra simbolica dels 200 abitants a la fin dels ans 1990, abans de se reprene mai recentament amb l'arribada a las fes de familhas mai joves e aquela de "parisencos" en residéncia secondaire.
Boursay est depuis longtemps un carrefour. Elle voit passer la voie romaine est ouest qui relie Orléans (Genabum puis Aurelianis) au Mans (Cenomanii), puis dès le IX° siècle le chemin de Compostelle qui passe par Chartres pour rejoindre Tours. Les Alains, tribus nomades d'Asie centrale, dévastent la région d'Orléans au 5° siècle, avant de s'y fixer, d'où des traces toponymique (Allaines, Courtalain, Alainville) proches de Boursay, leurs traces subsistent aussi dans le goût pour l'élevage de robustes chevaux de guerre (la cavalerie lourde, cataphractes, est peut être à l'origine du cheval percheron, à l'usage plus pacifique) comme dans la pratique du tir à l'arc dans les championnats inter-villages.
La Commune est active dès le haut Moyen Âge dans le commerce de l'argent et des monnaies, d'où son nom pittoresque, selon certain toponymistes. Boursay attirait du VIII° au XIV° S deux grands marchés par an à la Saint Pierre et à la Saint Gilles, lesquels duraient plusieurs semaines et rassemblaient des marchands venant des actuelles régions Île de France, Centre, Pays de Loire et même du Poitou-Charente. En effet Boursay se situait sur les limites Nòrd-Est de ce qui devenait l'Empire Plantagenêt qui s'étendait du sud de l'Aquitaine à l'Écosse avec un Cœur (dit de Lion) dans l'Angevin. Les échanges marchands et financiers entre les zones d'influence des rois de France et d'Angleterre ne pouvaient se faire que sur de petites seigneuries apparaissant comme neutre et commercialement bien placées ; Boursay fut l'une de ces zones et en tira profit pendant deux siècles, comptant jusqu'à 2500 habitants en période calme mais 25 000 pendant les foires. Les grandes épidémies de peste, et notamment celle de 1396 eurent raison de ce dynamisme. Boursay tomba alors dans la léthargie et sous la féroce domination des Seigneurs de Mondoubleau qui se manifeste encore aujourd'hui de manière éclatante dans l'intercommunalité des Communes du Perche.
Du VII° au XI° siècle la commune connut aussi une petite activité sidérurgique qui déclina quand l'extension de l'agriculture eut achevé la mise à bas des forêts primaires.
L'arrivée du chemin de fer en 1865 relança l'activité de Boursay au détriment de sa grande rivale d'alors, la Chapelle Vicomtesse, pendant 80 ans Boursay fut en effet relié à Paris et Bordeaux plusieurs fois par jour et un trafic important de céréales et chevaux transitait par la petite gare rurale. Pendant la 2° Guerre mondiale, elle fut bombardée par les Allemands en mai et juin 1940 pour empêcher le gouvernement provisoire de gagner Bordeaux. Pendant quelques heures il fut même question d'y tenir le conseil des ministres car le train n'allait pas plus loin! Reconstruite en 1941, la gare de marchandise fut à nouveau visée, par la résistance d'abord en 1943 puis par l'aviation Alliée en 1944 pour freiner le reflux des Allemands cette fois-ci. Les installations ferroviaires furent reconstruites en 1946/1947 mais le trafic déclina au profit du camion, de l'autocar puis de l'automobile. Boursay qui avait été relativement protégé de l'exode rural par sa gare sur la ligne Bordeaux-Paris entra alors dans une grande léthargie et un déclin démographique qui l'amena à frôler la barre symbolique des 200 habitants à la fin des années 1990, avant de se reprendre plus récemment avec l'arrivée à la fois de familles plus jeunes et celle de "parisiens" en résidence secondaire.


c: text/html

text:
28/11/2015
Raibe negre 7 per Gilbert Borgés
Fuòcs d'artifici tras la nuech. Dròla d'ideia de tirar un fuòc d'artifici en novembre. Fai chaud. Plan chaud. Drulament chaud.
Vacanças en Auvernha. La montanha disiá qu'un dròlle aviá trobat un botareu de presque dos quilòs. Randonadas en montanha. Niblas. Torn dau lac de las fadas. Tròp long. Tròp tard. Pas pron vistes. E puei un dròlle aviá trobat un botareu de presque dos quilòs. Lance de las espiadas de mança e de drecha. De mança mai que mai. A drecha, quo es lo lac.
Sei lo prumier a los veire mas quo es ma femna e ma filha que los cuelhen. « Son bons ? » Vira d'uelh viste fach. « Òc. Son bon. » un bon quilò. Quo es ma femna que fai la moleta. Quo es son torn.
Sei tot solet. Fuòcs d'artifici tras la nuech. Dròla d'ideia de tirar un fuòc d'artifici en novembre. Fai chaud. Plan chaud. Drulament chaud. Eran pas bons, los champanhòus.
Gilbert Borgés
06:35 Publié dans Raibes negres e Istòrias minuta de Gilbert Borgés | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Création du site internet.
Associacien Lei 1901 que s’atròva a Marselha, dins lo barri de la Plana, l’Ostau dau País Marselhés aculís d’activetats nombrosas, periodicas ò eicepcionalas. Si li pòu emprendre l’occitan, i liegir, dansar au balèti, escotar de conferéncias pertocant totei lei subjèctes, si chalar d’una mòstra, rescontrar d’artistes que fan viure la cultura d’Òc encuei. Aqueu siti es aquita per assajar de vos far descubrir mièlhs lo nòstre trabalh, en esperant que nos posquessiatz un jorn venir vesitar au 5, carriera dei Tres Matges ! Cette réalisation a été portée par l’association Assodev
Les choses à voir
un calendrier


text:
Sant Julian de Botèiras
Sant Julian de Botèiras (Saint-Julien-Boutières en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sant-Julien-Boutières a situat en lo parc natural regional dels Monts de Ardèche #qu'es lo país dels châtaigniers. La municipalitat se situa en una vallée dintrada amb los sieus dos rises la en traversant.
Sant Julian Botièras est situé dans le parc naturel régional des Monts d'Ardèche qui est le pays des châtaigniers. La commune se situe dans une vallée encaissée avec ses deux rivières la traversant.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Pendent lo Mièja Edat, la municipalitat aviá per nom Châteauneuf en Boutières. A la Revolucion, lo nom #cambiar contra venir Extrèm de Erieu.
Durant le Moyen Âge, la commune avait pour nom Châteauneuf en Boutières. A la Révolution, le nom changea pour devenir Bout d'Erieu.


text:
Fus orari
Un fus orari es una zona de la superfícia terrèstra ont l'ora adoptada es identica en tot punt. Generalament, un fus orari seguís mai o mens l'ora mejana del meridian central.
Aqueste sistèma foguèt prepausat en 1876, ambe lo meridian de Greenwich per origina dels tempses, la linha de cambiament de data al meridian 180° (èst e oèst), e en devesissent lo glòbe en 24 fuses oraris de meteissa talha.
Los oraris legals son basats sul Temps Universal Coordenat (UTC), que li es ajustat o sostrach un cèrt nombre d'oras. Çaquelà correspondon uèi forçadament als fuses oraris originals, en rason d'un cèrt nombre d'adaptacions :
- Un país possedís generalament una sola ora legala quitament s'es a caval sus mantun fus (es lo cas de la China e d'Índia) ;
- Cèrts grands païses (Estats Units, Russia, Canadà, Austràlia, Brasil, etc.) son devesits arbitràriament en mantuna zona per defugir una tròp granda diferéncia entre l'ora legala e l'ora solara. Es tanben lo cas de cèrtas dependéncias alunhadas (per exemple: los DOM-TOM franceses, los Açòres portugueses, etc.) ;
- Un país pòt adoptar una ora autra que la que li seriá destinada a priori. Es lo cas de l'Espanha continentala (fòra las Canàrias que se situan un fus orari pus lèu) o de la metropòli francesa que son a l'ora de l'Euròpa Centrala (ora de Berlin dempuèi 1940) ;
- Cèrts païses an causit una ora correspondent pas a un fus original (Afganistan a UTC+4:30 o Iran a UTC+3:30) ;
- Una partida del mond coneis una ora d'estiu e una ora d'ivèrn, creadas per realizar d'economias d'energia (e de còps criticadas).
En consequéncia, l'ensemble dels païses del glòbe utiliza a l'ora d'ara 41 fuses oraris (en comptant UTC+8:45 qu'es pas un fus oficial), dont 36 tota l'annada (mas pas forçadament pels meteisses païses), dos solament a l'ora d'ivèrn boreala (UTC-3:30 e UTC+3:30), un unicament a l'ora d'ivèrn australa (UTC+12:45), un exclusivament a l'ora d'estiu boreala (UTC-2:30), un darrièr unicament a l'ora d'estiu australa (UTC+13:45).
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
- ISO 8601 : estandard internacional per la representacion de las datas, oras e fuses oraris
- Ora d'estiu
- Ora Internet : sistèma lançat pel Grop Swatch en 1998, supausat d'abolir las constrenchas ligadas als fuses oraris
- Linha de cambiament de data
- Temps Universal Coordenat


text:
-570
Aquesta pagina concernís l'an -570 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Babilònia[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra quasi perpetuala dempuei la fin dau sègle precedent entre Egipcians e Babilonians amb una ataca dau faraon Apriès que foguèt blocada e replegada dins la region dau Liban actuau.


text:
L’universitat de Tolosa foguèt fondada en 1229, e ten una longa tradicion d’estudis de letras e d’umanitats. L’UTM prepausa de diplòmas dins una granda varietat de disciplinas, de la licéncia al doctorat.
Lo nòstre campus màger es a Tolosa, dins lo quartièr del Miralh, a 15 minutas de centre amb lo mètro. L’Universitat a tanben qualques autres campus mens grands dins nòu vilas de Miègjorn Pirenèus, e mai d’autres campus dins lo mond entièr.
L’implicacion dels estudiants, dels ensenhaires e dels personals tanplan coma lo nòstre naut nivèl d’exigéncia educativa an fach de l’Universitat de Tolosa II–Lo Miralh una de las melhoras universitats de França e un establiment universitari de primièr plan per la recerca e l’ensenhament.
Nòstra Universitat es renomenada per la qualitat de sa recerca e de son ensenhament dins los camps seguents :
L’UTM prepausa tanben de programas per formar los professors de collègis e licèus.
Lo departament de Francés lenga estrangièira (DEFLE Département d’Etude du Français Langue Étrangère) ofrís de corses pels qu’an pas lo francés coma lenga mairala, per tal que melhoren son mestreg de la lenga francesa.
Lo departament de Letras modèrnas e occitan ofrís de corses d’occitan a totes los nivèls que permeton de començar d’aprene la lenga o de se melhorar, en occitan central (lengadocian) o en gascon.


text:
Forbes
Forbes es una revista publicada als Estats Units qu'es especializada dins la publicacion d'articles a prepaus del mond dels afars e de las finanças. Foguèt fondada en 1917 per B.C Forbes e sa sedença se tròba sus la Cinquena avenguda dins la vila de Nòva York. Son editor principal es Steve Forbes e son director es Mike Perlis.
Cada an publica de listas que generan un grand interès dins l'univèrs financièr coma per exemple Forbes 400, Forbes 500 e Fortune 500. Annualament, dempuèi 1986, la revista publica sa lista de las personalitats mai ricas del mond (en anglés: The World's Richest People). Cal remarcar de que dins la lista 3 personas venon de païses en via de desvolopament coma Mexic, Índia e Arabia Saudita. Forbes a publicat tanben d'autras listas ligadas a la fortuna, coma la de personatges de ficcion milionaris, de listas de companhiás segon sos beneficis, los rics en foncion dels païses o per sector econòmic, entre altras causas.
La proximitat politica dels dirigents de la revista amb lo mitan conservador fa que recebèt divèrsas criticas coma per exemple dins son estimacion de la riquesa de Fidel Castro que se comptabilizèt la moneda de l'estat e mai acusèron lo dictator cuban d'aver de comptes en Suïssa. Per contra sembla que la riquesa de divèrses monarcas coma lo rei del Marròc o la reina d'Anglatèrra sián pas presas en compte. Lo 7 de març de 2013, foguèt lançada una version espanhòla de Forbes.


text:
Jouarre
Jouarre es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Al nòrd-es de la Seine-e-Marna, a 20 km a l'èst de Meaux, 10 km al nòrd de Coulommiers, situada en Brie, Jouarre es a una ora de París, 40 minutas del aeropòrt de Roissy-Charles de Gaulle e a 20 minutas de la parca TGV de Chessy. Las municipalitats prèpas de Jouarre incluent : Sèt-Astres, La Ferté-jos-Jouarre, Sammeron, Reuil-en-Brie e Signy-Signets[1].
Au nord-est de la Seine-et-Marne, à 20 km à l’est de Meaux, 10 km au nord de Coulommiers, située en Brie, Jouarre est à une heure de Paris, 40 minutes de l’aéroport de Roissy-Charles de Gaulle et à 20 minutes de la gare TGV de Chessy. Les communes proches de Jouarre incluent : Sept-Sorts, La Ferté-sous-Jouarre, Sammeron, Reuil-en-Brie et Signy-Signets[1].
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La raïtz toponymique de Jouarre reexpedeix sens dobte a una anciana aucupacion celte. A #encobrir, una aucupacion romaine dempuèi la fin del Modèl:IIe sègle, amb pòt èsser la disposicion d'un castrum (camp retranché) e lo ancienneté del peuplement d'aquel territòri pòt èsser facilament imaginada. Malgrat aiçò, lo essor jotrancien es a metre en examen en la primièra mitat del Modèl:VIIe sègle, quand sant Adon fonda a aquel endroit una abbaye, encara n'activitat a l'ora actuala. Las invasions barbaras de la Modèl:S-, las degradacions de la guèrra de #Cent Ans a Modèl:La s-, la Revolucion francesa, tant d'eveniments màgers #qu'an tocat aquela comuna. Mas lo patrimòni local es demorat intacte, e se cada epòca a daissat la siá traça, es per melhor revelar #çò que i aviá #èsser fach antérieurement… Aital Jouarre rèsta la una dels escasses comunas de la region a conservar intacte tant de vestigis dels tempses révolus. Joyau Del patrimòni e de l'art mérovingien, los encriptes de Jouarre demòran un ensems unic a Euròpa, perque son lo mai ancian[2].
Al temps del rei Dagobert Ier, una granda escòla del palai amassava al tribunal los fils dels mai anautits dignitaires del reialme ont los èra donat una granda cultura e una iniciacion a l'administracion reiala. Es aital coma lo rei Dagobert escuelhiá los sieus ministres e los sieus avesques. Authaire, Una nautor foncionària del palai, i #far instruir los sieus tres fils, Adon, Dadon e Radon. Procedentes de la region, e mai particularament de Ussy-sus-Marna, Authaire #recebre en lududes, en los ans 610, la visita del celèbre fraire Colomban. Après aver-i aquerits un anautit nivèl de cultura, Adon, Dadon e Radon #assegurar de grandas foncions al servici del rei Clotaire II, de contunh de Dagobert Ier. Dadon #Èsser cancelièr del reialme de contunh nomenat avesque de Roan, Radon, #èsser trésorier de Dagobert Ier e Adon référendaire[2]. Adon #Abandonar pro rapidament lo tribunal del rei per se far fraire. #Bastir alavetz un monastèri de fraire sul luòc de Jouarre e lo #dotar de lo sieu patrimòni excepcional. #Qualques membres de la familha de Authaire, talas que Agilbert e Ebrégisile #prene Adon a Jouarre, de contunh aquel #èsser al torn de Faiçon, la siá sœur Balde e las siás nièces Telchilde e Aguilberte per formar una comunitat de femnas. Es aital coma lo abbaye de Jouarre #venir un monastèri doble, ont d'òmes e de femnas pòrtan una vida monastique, en meteis luòc, dins bastissas separadas. Techilde En #èsser la primièra abbesse. Aital, los encriptes de Jouarre son lo cavòt dels fondators[2].
De 1914 a 1918, Charles, Christophe, Joseph de Mauraige, militar en la cavalleria, de contunh la infanterie (ciutadan francés e afar britanic - canadien, condecorat de la Granda Guèrra, Vétéran de Verdun) a la carga administrativa del sector de Jouarre (ravitaillement per la tèsta). A ludut #que sona las campanas de la glèisa de Jouarre lo jorn de la Lua error in Module:Data at line 198: attempt to call field 'erreur' (a nil value). per anonciar la fin de la Guèrra[3].
La racine toponymique de Jouarre renvoie sans doute à une ancienne occupation celte. À cela, une occupation romaine dès la fin du Modèl:IIe siècle, avec peut être l’aménagement d’un castrum (camp retranché) et l’ancienneté du peuplement de ce territoire peut être aisément imaginée. Cependant, l’essor jotrancien est à rechercher dans la première moitié du Modèl:VIIe siècle, lorsque saint Adon fonde à cet endroit une abbaye, encore en activité à l’heure actuelle. Les invasions barbares du Modèl:S-, les dégradations de la guerre de Cent Ans au Modèl:S-, la Révolution française, autant d’événements majeurs qui ont touché cette commune. Mais le patrimoine local est resté intact, et si chaque époque a laissé sa trace, c’est pour mieux révéler ce qui avait été fait antérieurement… Ainsi Jouarre reste l’une des rares communes de la région à conserver intact autant de vestiges des temps révolus. Joyau du patrimoine et de l’art mérovingien, les cryptes de Jouarre demeurent un ensemble unique en Europe, car elles sont les plus anciennes[2].
Au temps du roi Dagobert Ier, une grande école du palais réunissait à la cour les fils des plus hauts dignitaires du royaume où il leur était donné une grande culture et une initiation à l’administration royale. C’est ainsi que le roi Dagobert choisissait ses ministres et ses évêques. Authaire, un haut fonctionnaire du palais, y fit instruire ses trois fils, Adon, Dadon et Radon. Originaires de la région, et plus particulièrement d’Ussy-sur-Marne, Authaire reçut chez lui, dans les années 610, la visite du célèbre moine Colomban. Après avoir acquis un haut niveau de culture, Adon, Dadon et Radon assurèrent de grandes fonctions au service du roi Clotaire II, puis de Dagobert Ier. Dadon fut chancelier du royaume puis nommé évêque de Rouen, Radon, fut trésorier de Dagobert Ier et Adon référendaire[2]. Adon quitta assez rapidement la cour du roi pour se faire moine. Il construisit alors un monastère de moine sur le site de Jouarre et le dota de son patrimoine exceptionnel. Des membres de la famille d’Authaire, tels que Agilbert et Ebrégisile rejoignirent Adon à Jouarre, puis ce fut au tour de Mode, sa sœur Balde et leurs nièces Telchilde et Aguilberte pour former une communauté de femmes. C’est ainsi que l’abbaye de Jouarre devint un monastère double, où hommes et femmes mènent une vie monastique, en même lieu, en des bâtiments séparés. Techilde en fut la première abbesse. Ainsi, les cryptes de Jouarre sont le tombeau des fondateurs[2].
De 1914 à 1918, Charles, Christophe, Joseph de Mauraige, militaire dans la cavalerie, puis l'infanterie (citoyen français et sujet britannique - canadien, médaillé de la Grande Guerre, Vétéran de Verdun) a la charge administrative du secteur de Jouarre (ravitaillement pour le front). C'est lui qui sonne les cloches de l'église de Jouarre le jour du pour annoncer la fin de la Guerre[4].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 {{{Títol}}}. Consultat lo 24 de mai de 2012 Error de citacion : Invalid
tag; name "cartesfrance" defined multiple times with different content
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 sieu-istòria.html {{{Títol}}} Error de citacion : Invalid
tag; name "histoff" defined multiple times with different content
- ↑ Informacion : Guilhem de Mauraige (Enginhèr del Patrimòni)
- ↑ Information : Guilhem de Mauraige (Ingénieur du Patrimoine)


text:
Edoard de Woodstock
Edoard de Woodstock (lo 15 de junh de 1330 – lo 8 de junh de 1376), mei conegut com lo Princi Negre, qu'èra lo hilh deu rei Edoard III d'Anglatèrra e lo pair deu rei Ricard II d'Anglatèrra. Qu'èra princi de Galas, duc de Cornoalha, puish princi d'Aquitània.
Que participè a las batalhas de Crécy e de Peitieus.
Representant deu Rei d'Anglatèrra en Aquitània, que perpetrè ua seria d'operacions crudèlas entà espaurugar las òsts francesas e aflaquir le dehens los territòris contrarollats per França ; en mei d'esbarrejar mot sang en Lengadòc, que prengó Lemòtges en bèth aucir, segon Jean Froissart, 3000 personas.
La soa rivalitat dab lo Rei de França que dè lo parat a Gaston Febus de declarar aubertament l'independéncia de Bearn.
En Espanha, que pelegè entau rei Pèir lo Crudèl contre Enric de Trastamara mes non ho pas pagat peu purmèr, çò qui l'obligè a vàder impopular en Aquitània per'mor d'ua levada de taxas. En mei d'aquò, lo son retorn d'Espanha, malaut, ajaçat e shens sos, qu'èra segon Pèir Tucoo-Chala, iniciaument previst entà castigar Gaston Febus e, fin finala, que's devó har en bèth demandar l'autorizacion deu comte de Fois-Bearn, en tot depausar las armas e devath la gaita deus òmis d'armas de Bearn.


text:
Categoria:Estat comunista
Aquesta categoria recensa d'Estats que se son revendicats del marxisme en instaurant un regim dirigit per un partit comunista coma partit unic e que son tanben qualificats de comunistas per la màger part dels istorians contemporanèus tractant del subjècte.
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 5 soscategorias, sus un total de 5.
C
- ► Corèa del Nòrd (4 P)
- Cuba (8 C, 6 P)
R
- Republica Democratica Alemanda (1 C, 3 P)
- Republica Populara de China (1 C, 7 P)
V
- Vietnam (7 C, 12 P)


text:
Cizely
Cizely es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1161, l'avesque de Nivèrns, Bernard de Sant-Saulge, reconeis per cartas enoyées a la abbé Bernard II que la glèisa de Cizely, " Cisselliaco ", es plan la proprietat de la Abbaye de Sant-Martin de Autun[1].En 1164, lo Pape Alexandre III, alavetz refugiat a França, confirma per una bulle la possession de la curació al benefici d'aquela abbaye: " Ecclesiam Cissiliaco. "[2]
En 1161, l'évêque de Nevers, Bernard de Saint-Saulge, reconnaît par des lettres enoyées à l'abbé Bernard II que l'église de Cizely, " Cisselliaco ", est bien la propriété de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun[3].En 1164, le Pape Alexandre III, alors réfugié en France, confirme par une bulle la possession de la cure au bénéfice de cette abbaye: " Ecclesiam Cissiliaco. "[4]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Cartulaire del Abbaye de Sant-Martin de Autun: Charte N° XVII.
- ↑ Cartulaire Del Abbaye de Sant-Martin de Autun, Charte:N°XVIII.
- ↑ Cartulaire de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun: Charte N° XVII.
- ↑ Cartulaire de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun, Charte:N°XVIII.


text:
Jaca
Jaca (nom occitan classic) (en aragonés SLA Jaca, en aragonés GO Chaca, en castelhan Jaca) qu'ei ua vila deu nòrd d'Aragon situada dens la província d'Òsca e mei precisament dens la vath d'Aragon au pè deus Pirenèus e deu pic d'Uruel.
Qu'ei la capitala de la soa comarca, Jacetània (en aragonés GO: a Chazetania; en aragonés SLA: a Jacetánia; en castelhan: la Jacetania) qui ei un lòc destacat de practica deus espòrts d'ivèrn.
Enter los sons monuments mei destacats que cau mentàver la sèda o catedrau de Sent Pèr, exemple de l'estil romanic aragonés.
La soa populacion qu'ei de 13 088 abitants.


text:
Canberra
Canberra es la capitala d'Austràlia. Amb una populacion estimada a 360 000 abitants, es l'ochena vila d'Austràlia. Sa superfícia totala es 805,6 km². La vila es situada a l'extèm nòrd del territòri de la capitala australiana (ACT), a 280km al sud-oèst de Sydney, e 660km al nòrd-èst de Melbourne.
Lo site de Canberra foguèt causit per i bastir la capitala australiana en 1908 coma un compromés entre sas rivalas Sydney e Melbourne, las doas pus grandas vilas d'Austràlia. Es la sola vila d'Austràlia qu'aperten a cap estat, similara al Districte federal american de Columbia. Sa bastison comencèt en 1913 après un concors internacional remportat per lo parelh d'arquitèctes americans Walter Burley Griffin e Marion Mahony Griffin. La concepcion de la vila foguèt fortament influenciada par l'idèa de vila verda ; aital Canberra presenta de vastas zonas de vegetacion naturala que li vaguèron l'escais de "capitala del bush". Emai que la creissença de la vila siá estada fortament alentida per las doas guèrras mondialas e la crisi economica de 1929, Canberra faguèt flòri après la Segonda Guèrra Mondiala quora lo primièr ministre Robert Menzies encoratjèt son desvolopament e creèt la National Capital Development Commission (Commission pel desvolopament de la capitala nacionala) en li balhant de poders executius. Aquesta commission foguèt supprimida en 1988 e remplaçada per la National Capital Authority (l'Autoritat de la capitala nacionala) qui permet a l'Estat de servar una certa influéncia sul territòri , e mai que siá vengut ara autonòm.
Sèti del govèrn australian, Canberra assosta tanben lo Parlament e la Nauta Cor e nombroses ministèris e direccions nacionalas mas es tanben lo sèti de fòrças institucions socialas e culturalas coma la Galariá nacionala, lo National Museum, lo Memorial de guèrra, l'Universitat nacionala australiana, l'Institut dels Espòrts e la Bibliotèca nacionala.
Embessonatges[modificar | modificar la font]
- Versalhas (França)
- Nara (Japon)
- Atlanta (Estats Units d'America)
- Pequin (Republica Populara de China)
- Dili (Timòr Èst)


text:
Belém (Pará)
Belém es la capitala de l'estat brasilièr del Pará. Sa populacion èra estimada a 1 405 871 abitants, en 2005. Sa superfícia totala es 1070 km².
Fondada lo 12 de genièr de 1616, es actualament un important centre de comèrci e servicis de la Region Nòrd de Brasil. Es tanben sèti de l'Universitat Federala de Pará (UFPA) e d'autras institucions d'ensenhament superior.
Geografia[modificar | modificar la font]
Belém es situada 1° 27' sud, 48° 29' longitud oèst. A comptar de 2004, la populacion èra aperaquí de 1.421.000, la que causa fa de Belém la 10ena màger vila de Brasil. La region metropolitana a una populacion d'aperaquí 2.100.000, la que causa la fa la desena region metropolitana pus granda de Brasil. Lo sud del canal de desbocadura del riu d'Amazonas se tròba just al nòrd de la vila, aital coma l'illa de Marajó.
La ciutat es embessonada amb Fort-de-France (Martinica)


text:
Vimy
Vimy es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Vimy A situat a équidistance de Lens e de Arras. Lo sieu scenari domina la conca minaire, del temps que la part bassa de la vila a situat en la plana de la Gohelle, #que s'estend al pè de la crête de Vimy.
La còsta de Vimy correspond a una mancatz (la manque de Marqueffles) #qu'a davalat los terrens crayeux del nòrd per çò qu'es de terrens de meteissa natura al sud[1]. Los terrens, sensibles al érosion, an doncas conegut aquela pertorbació recentament (a l'escalièr dels tempses géologiques).
Vimy est située à équidistance de Lens et d'Arras. Son plateau domine le bassin minier, tandis que la partie basse de la ville est située dans la plaine de la Gohelle, qui s'étend au pied de la crête de Vimy.
La côte de Vimy correspond à une faille (la faille de Marqueffles) qui a abaissé les terrains crayeux du nord par rapport à des terrains de même nature au sud[2]. Les terrains, sensibles à l'érosion, ont donc connu cette perturbation récemment (à l'échelle des temps géologiques).
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Modèl:Labor
- ↑ Ricour, (ISBN 2-7159-0194-1)


text:
Le Trait
Le Trait es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Preséncia préhistorique testificada en lo bòsc.
- Luòc fòrt al Mièja Edat, lo sieu castèl-fòrt surplombant la Seine a #èsser délaissé per los sieus proprietaris, los comtes de Maulévrier (títol alavetz apertenent a la familha del Fay), en benefici d'un nòu sojorn, lo castèl del Taillis, a la Renaissance. Lo castèl es totjorn visible mas d'ara endavant situat sus la municipalitat vesina de Duclair.
- Bombardement Del chantier naval per Boeing B-17 Flying Fortress çò 24 d'agost 1942 ; lo 4 d'agost, lo 16 de setembre de 1943[1], lo chantier es de nòu bombardat.
- En legint lo tèxt aicí-dessous, largament inspirat del libre de Maurici Quemin, Lo Mols berceau de 200 naus. Qué son venguts ?, Fumatz perque.
Ancian relèu de plaça de la Modèl:S-, Lo Mols antany vilatge rural a #èsser pendent un pauc mai d'una mitat sègle una vila industriala e prospère. Al començament de la Modèl:S-, lo modèst vilatge d'aperaquí 300 armas somnole en bordure de bòsc amb la Seine coma decoració e solament traversat per un passatge important en connectant los abbayes de Sant-Wandrille e de Jumièges. Dempuèi 1917, lo Molzut, #que la populacion se'n compausa exclusivament de laboureurs, de pescadors o bûcherons, patiguèt una transformacion importanta e venir una ruche industriala #que lo nom ne va pendent mai de 50 ans radiar dins lo mond entièr mercés a las siás naus-ambaissadors. N'efièch, al cors de la Primièra Guèrra mondiala, lo Ministre de la Marina vendeira, en tement la penúria de naus, s'interèssa al bastiment naval e lo Molzut, de per la siá posicion géographique, retendrà l'atencion de las Bâtisseurs #que dempuèi 1916 transformaràn la pichona municipalitat rurala dins una vila champignon. Es del temps que començarà lo recrutement de la man de œuvre. De Dunquèrca a Nantas en transeünt per Brèst, arribaràn de professionals, e de nombroses estrangièrs polonais, tchécoslovaques, yougoslaves, italians, s'installaràn èca. al Molzut en i fasent soc per la majoritat. De 1 800 abitants l'an 1926, la populacion s'aumenta a formatnum:3200 {{}} l'an 1936 per arribar en mai de 6 000 abitants l'an 1972, data de la clausura de las chantiers navals. Aital, pendent mai d'una mitat sègle los chantiers bastisson 200 unitats d'una fòrça anautita technicité per la Marina vendeira e la Marina nacionala.
- Présence préhistorique attestée dans la forêt.
- Place forte au Moyen Âge, son château-fort surplombant la Seine a été délaissé par ses propriétaires, les comtes de Maulévrier (titre alors appartenant à la famille du Fay), au profit d'une nouvelle demeure, le château du Taillis, à la Renaissance. Le château est toujours visible mais désormais situé sur la commune voisine de Duclair.
- Bombardement du chantier naval par des Boeing B-17 Flying Fortress le 24 août 1942 ; le 4 août, le 16 septembre 1943[2], le 25 juin, et fin août 1944[3], le chantier est de nouveau bombardé.
- En lisant le texte ci-dessous, largement inspiré du livre de Maurice Quemin, Le Trait berceau de 200 navires. Que sont-ils devenus ?, vous saurez pourquoi.
Ancien relais de poste du Modèl:S-, Le Trait jadis village rural a été pendant un peu plus d'un demi siècle une cité industrielle et prospère. Au début du Modèl:S-, le modeste village d'environ 300 âmes somnole en bordure de forêt avec la Seine comme décor et seulement traversé par un passage important reliant les abbayes de Saint-Wandrille et de Jumièges. Dès 1917, le Trait, dont la population se compose exclusivement de laboureurs, pêcheurs ou bûcherons, va subir une transformation importante et devenir une ruche industrielle dont le nom va pendant plus de 50 ans rayonner dans le monde entier grâce à ses navires-ambassadeurs. En effet, au cours de la Première Guerre mondiale, le Ministre de la Marine marchande, redoutant la pénurie de navires, s'intéresse à la construction navale et le Trait, de par sa position géographique, retiendra l'attention des Bâtisseurs qui dès 1916 transformeront la petite commune rurale en une ville champignon. C'est alors que commencera le recrutement de la main d'œuvre. De Dunkerque à Nantes en passant par Brest, arriveront des professionnels, et de nombreux étrangers polonais, tchécoslovaques, yougoslaves, italiens, etc. s'installeront au Trait y faisant souche pour la plupart. De 1 800 habitants en 1926, la population s'accroît à 3 200 en 1936 pour atteindre plus de 6 000 habitants en 1972, date de la fermeture des chantiers navals. Ainsi, pendant plus d'un demi siècle les chantiers construisent 200 unités d'une très haute technicité pour la Marine marchande et la Marine nationale.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Modèl:Labor
- ↑ Error d'escript : la foncion « obratge » existís pas.
- ↑ Error d'escript : la foncion « obratge » existís pas.


text:
A faire durant votre séjour à Saint Germain de Montbron
En plein AirAire de pique nique Fontaine Saint Pierre à Eymouthiers (9,9km du centre de Saint Germain de Montbron).
A découvrirThéâtre à Ruelle Sur Touvre (15,5km du centre de Saint Germain de Montbron).Kizou Aventures à Gond Pontouvre (19,6km du centre de Saint Germain de Montbron).Site Préhistorique Chaire à Calvin à Mouthiers Sur Boeme (24,0km du centre de Saint Germain de Montbron).
Miam !Moulin à Huile à Vouthon (5,3km du centre de Saint Germain de Montbron).
Villes et villages a visiter non loin de Saint Germain de MontbronMérite également un détour durant votre voyage : Marthon qui est classée en Village et Citée de Caractère.Mérite une balade : Marthon, classée Petite Citée de Caractère. (3,2km du centre de Saint Germain de Montbron).Mérite également un détour durant votre voyage : La Rochefoucauld qui est classée en Village et Citée de Caractère.Mérite une balade : La Rochefoucauld, classée Petite Citée de Caractère. (11,4km du centre de Saint Germain de Montbron).Mérite une balade : Villebois Lavalette, classée Petite Citée de Caractère. (19,7km du centre de Saint Germain de Montbron).Mérite également un détour durant votre voyage : Angoulême qui est classée en Village et Citée de Caractère.Mérite une balade : Angoulême, classée Petite Citée de Caractère. (20,8km du centre de Saint Germain de Montbron).Mérite également un détour durant votre voyage : Mouthiers sur Boëme qui est classée en Village et Citée de Caractère.Mérite une balade : Mouthiers sur Boëme, classée Petite Citée de Caractère. (25,1km du centre de Saint Germain de Montbron).
A parcourir durant votre voyage à Saint Germain de MontbronJardin De L'Abbaye De Fontaine Vive à Charras (8,7km du centre de Saint Germain de Montbron).Lud'Eau Vive à Varaignes (9,7km du centre de Saint Germain de Montbron).Les Jardins De Mornac à Mornac (12,5km du centre de Saint Germain de Montbron).Jardin De La Marotte à Dignac (13,6km du centre de Saint Germain de Montbron).Jardin Médiéval De Dignac à Dignac (13,7km du centre de Saint Germain de Montbron).Jardin Du Père Et De La Mère Cucu à Edon (19,5km du centre de Saint Germain de Montbron).Jardin De Christaline à Fouquebrune (20,0km du centre de Saint Germain de Montbron).Le Jardin De Catherine à Chasseneuil-sur-Bonnieure (20,3km du centre de Saint Germain de Montbron).Jardins De Pareillas à Mareuil (20,5km du centre de Saint Germain de Montbron).Jardin Des Roses à Saint-Yrieix-sur-Charente (21,3km du centre de Saint Germain de Montbron).Le Jardin De Chalonne à Gond-Pontouvre (21,5km du centre de Saint Germain de Montbron).Jardins Du Logis De Forge à Mouthiers-sur-Boëme (24,2km du centre de Saint Germain de Montbron).Clauzuroux à Champagne-et-Fontaine (24,7km du centre de Saint Germain de Montbron).Parc Et Jardins Du Château De Balzac à Balzac (25,2km du centre de Saint Germain de Montbron).Le Jardin De Badoris à Fléac (25,3km du centre de Saint Germain de Montbron).Parc Et Jardins Du Château De Fleurac à Nersac (26,0km du centre de Saint Germain de Montbron).Moulin De Nanteuillet à Voulgézac (26,8km du centre de Saint Germain de Montbron).Jardins Du Logis De Chênard à Chavenat (27,7km du centre de Saint Germain de Montbron).Musée Archéologique et Historique à Angouleme (20,0km du centre de Saint Germain de Montbron).Musée des Beaux-Arts à Angouleme (20,7km du centre de Saint Germain de Montbron).Atelier - Musée du Papier à Angouleme (20,8km du centre de Saint Germain de Montbron).Musée de la Bande Dessinée - Centre National de la Bande Dessinée et de l'Image à Angouleme (20,8km du centre de Saint Germain de Montbron).Musée Départemental de la Poupée et du Jouet à Nontron (22,4km du centre de Saint Germain de Montbron).
Monuments Historique de Saint Germain de MontbronEglise Saint-Germain du 12e siècle, 15e siècle
et dont les éléments classées sont Eglise Saint-Germain : inscription par arrêté du 28 avril 1965
Carte touristique, les principaux sites touristiques à Saint Germain de Montbron et dans les environsCliquer sur l'icone de la carte touristique pour voir le détail, utilisez les boutons de zoom + et - pour étendre ou réduire la vue
Il manque un lieu ou un hébergement ? Complétez nos données, ou si il figure dans nos données Ajoutez des images et une description, c'est libre et gratuit et cela aidera les internautes.
Logement saisonnier à Saint Germain de Montbron
Sinon en Gîte ?
- Gîte rural Le Mas beau à Saint Germain De Montbron, Gîte de M. et Mme Bourinet qui est à 1,0km de Saint Germain de Montbron.
- Gîte de groupe Biolande à Marthon, Gîte de M. Jean-Louis Barret qui est à 1,6km de Saint Germain de Montbron.
- Gite Majolo à Bunzac, Gîte de M. et Mme Boulanger qui est à 9,9km de Saint Germain de Montbron.
- Hameau du Cruzeau à Lesignac Durand, Gîte de M. le Président de la Communauté de Communes de Haute Charente qui est à 26,3km de Saint Germain de Montbron.
- Meublé de tourisme La valade à Champs Romain, Gîte de Mme Bonnard qui est à 28,8km de Saint Germain de Montbron.
- Moulin du Treuil La Couronne à Nanteuil Auriac De Bourzac, Gîte de Mme. Hautefaye qui est à 29,4km de Saint Germain de Montbron.
En chambre d'hôte
- Chambre d'hôtes Gîte de France à Champniers (18,8km de Saint Germain de Montbron), Chambre d'hôte de M. et Mme Maillard.
- Chambres d'Hôtes Les Granges d'Elie à Jauldes (19,5km de Saint Germain de Montbron), Chambre d'hôte de M. Dominique Remaud.
- Chambres d'hôtes de la Templerie à Champniers (21,1km de Saint Germain de Montbron), Chambre d'hôte de Mme Claudine Richon.
- Chambres d'Hôtes Le Clos du Charpentier à Balzac (22,7km de Saint Germain de Montbron), Chambre d'hôte de Mme Marie Claire Bouchaud.
- Chambres d'Hôtes La Demeure des DAM à Linars (25,9km de Saint Germain de Montbron), Chambre d'hôte de Mme Marie Paule Vanhoutte.
- Chambres d'Hôtes Clos Caillet à Saint-saturnin (29,9km de Saint Germain de Montbron), Chambre d'hôte de M. François Chardavoine.
Saint Germain de Montbron, trouver un Office de tourismeOffice de Tourisme du Pays Horte et Tardoire Antenne de La Rochefoucauld à La Rochefoucauld (12,3km du centre de Saint Germain de Montbron).Office de Tourisme d'Angoulème à Angoulême (20,2km du centre de Saint Germain de Montbron).


text:
Alexandre Deulofeu
Alexandre Deulofeu i Torres (L'Armentera, 20 de setembre de 1903 - Figueres, 22 de genièr de 1978) foguèt un politician catalan e un filosòf de l'istòria qu'escriguèt sus cò qu'el nomenava "Matematica de l'istòria", una teoria ciclica sus l'evolucion de las civilizacions.
Biografia[modificar | modificar la font]
Alexandre Deulofeu nasquèt en 1903 a l'Armentera, un vilatjòt del Naut Empordan, ont lo sieu paire èra farmacian. A tres ans, anèt viure a Sant Pere Pescador e aprèp nòu ans se desplacèt a Figueres. Estudièt e obtenguèt lo bachelierat al licèu Ramon Muntaner de Figueres e a Barcelona. Faguèt puèi los estudis universitaris de farmacia e sciéncias quimicas a Madrid, e acabèt aquela filièra a Barcelona. Quand tornèt a Figueres ganhèt lo concors a cadièra e faguèt de professor al licèu de Figueres. Comencèt alara una etapa d'intensa activitat politica, d'en primièr coma dirigent de la Joventut Nacionalista Republicana d'Empordan e aprèp en qualitat de regidor per ERC. Cònsol accidental de Figueres pendent la Guèrra Civila, evitèt d'afrontaments, de sacatges e de persecucions dins la vila. Foguèt mobilizat per far de sanitari al front. S'exilièt lo 5 de febrièr de 1939 amb la retirada republicana en França. Pendent l'exili faguèt mantun mestièr: ensenhèt de matèrias diferentas, musician violonista e saxofonista dins diferents grops de musica de recreança e classics, pagés experimental e creador de plantacions sens tèrra amb de solucions liquidas de la siá invencion, obrièr de fabrica, maçon, escrivan, poèta, e causas autras. Faguèt amistat amb Francesc Pujols e Salvador Dalí. Tornèt de l'exili lo 22 de genièr de 1947 e se consagrèt a la farmacia, a contunhar las siás investigacions e a escriure. Moriguèt a Figueres lo 27 de decembre de 1978, e laissèt sens la finalizar la version espandida de la siá òbra granda entitolada La matematica de l'istòria.
Pensada[modificar | modificar la font]
Afirmèt que las civilizacions e los empèris passan per de cicles equivalents als cicles naturals dels èssers vius. Cada civilizacion pòt arribar a complir, almens, tres cicles de 1700 ans cadun. Compreses dins las civilizacions, los empèris an una durada mejana de 550 ans. Afirmèt que mejançant la coneissença de la natura dels cicles se pòdon evitar las guèrras, consideradas que son pas necessàrias, fasent que los procèsses vengan pacifics. Tanben diguèt que l'umanitat poirà èsser capabla, se los coneis, d'alterar sos pròpris cicles, e qu'aquela deu tendre a s'organizar jos la forma d'una confederacion universala de pòbles liures.
L'enonciat de la lei matematica que, segon el, determina l'evolucion dels pòbles se resumís en los punts seguents (capítol III de La Matematica de l'istòria en catalan, edicion de 1967):
- Totes los pòbles passan per d'epòcas de grand fraccionament demografic, alternadas amb d'autras epòcas de granda unificacion o epòcas imperialistas.
- Las epòcas de grand fraccionament an una durada de sièis sègles e mièg. Las epòcas de granda unificacion an una durada de dètz sègles e mièg. Lo cicle evolutiu compren, doncas, dètz-e-sèt sègles.
- Pendent aquel procès evolutiu los pòbles passan per de fasas perfièchament establidas per arribar, a la fin del cicle, a ocupar la meteissa posicion qu'al sieu començament.
- Lo cicle evolutiu compren totes los òrdres de l'activitat umana, es a dire que devèm considerar, en mai d'un cicle politic, un cicle social, artistic, filosofic, scientific...
- Totes los pòbles seguisson la mateissa evolucion, mas aquela demòra avançada o endarrierida segon la posicion geografica de cada país.
- La fòrça creatritz es pas la meteissa per totes los pòbles. Per cada cicle i a una zona d'intensitat creatritz maximala, aquela zona se desplaça d'un cicle al seguent dins lo meteis sens que lo procès genèra. Aquel avança en Euròpa, de l'Orient devèrs l'Occident mediterranèu e passa aprèp de la Peninsula Iberica a Gàllia, contunha a las illas Britanicas, seguís a travèrs dels pòbles germanics e arriba finalament als pòbles nordics e eslaus.
- Los nuclèus imperialistas que donan luòc a las epòcas de granda unificacion politica seguisson de procèsses biologics perfièches, identics entre eles e amb una longevitat que dura de cinc a sièis sègles.
- La transformacion dels regims politics e socials se realiza pas segon una linha constanta ascendenta o descendenta, mas mejançant d'avençadas e de reculadas alternativament, los unes mai intenses que los autres, e aquò dona lo resultat d'una linha copada. La resultanta d'aquela linha equival a una avançada dins un sentit determinat. Es çò que se nomma "Lei de las doas cambadas endavant e una enrèire".
La siá pensada es en relacion amb las idèas d'Oswald Spengler e d'Arnold J. Toynbee, que tanben enoncièron de teorias sus lo caractèr ciclic de las civilizacions, mas sens arribar a la mesura matematica mai precisa qu'expausa Deulofeu.
Pendent lo sieu exili e tanben amb posterioritat, Deulofeu percorreguèt mantun musèu, temple e monument de diferents païses ont, entre autras conclusions, deduguèt d'aver rescontrat l'origina de l'art romanic al sègle IX entre Empordan e Rosselhon, qu'èra l'origina de çò qu'el nommava lo segond cicle de la civilizacion europèa occidentala, aprèp lo primièr cicle.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Catalunya i l'Europa futura (Catalonha e Euròpa futura), Barcelona, Llibreria Catalònia, 1934 (prefaci d'Antoni Rovira i Virgili. Edicion facsimile de 1978).
- Catalunya 1932-1934 (Catalonha 1932-1934), Barcelona, Llibreria Catalònia, 1935.
- Química estructural, primera part (Quimia estructurala, primièra partida), Figueres, Edicions de l'Escola del Treball, 1937.
- L'evolució social (L'evolucion sociala), Figueres, Edicions de l'Escola del Treball, 1937 (i a un segond volum inedit).
- La energía atómica al servicio de la química (L'energia atomica al servici de la quimia), e La energía atómica y la energía iónica (L'energia atomica e l'energia ionica), edicions ciclostiladas per Breviata Médica (servici d'informacion medical dels laboratòris Leti e Uquita), Barcelona, 1949.
- La Matemática de la Historia (La Matematica de l'istòria), Barcelona, Aymà ed., 1951.
- La energía atómica al servicio de la química (L'energia atomica al servici de la quimia), Barcelona, Editorial Emporitana, 1952.
- Europa al desnudo (Euròpa despolhada), Barcelona, Editorial Emporitana, 1954.
- Nacimiento, grandeza y muerte de las civilizaciones (Naissença, grandor e mòrt de las civilizacions), Barcelona, Casa del Libro, 1956 (volum I en espanhòl de La matemàtica de la història (La matematica de l'istòria)).
- La matemàtica de la història en la cultura occidental (La matematica de l'istòria dins la cultura occidentala), "Els Autors de l'Ocell de Paper", Barcelona, Editex, 1957.
- Los grandes errores de la Historia. Del servilismo a la democracia (Las grandas errors de l'istòria. Del servilisme a la democracia), Barcelona, Aymà ed., 1958 (volum II en espanhòl de La matemàtica de la història (La matematica de l'istòria)).
- L'Empordà, bressol de l'art romànic (Empordan, brèç de l'art romanic), Barcelona, Gràfiques Diamant, 1961.
- El Ampurdán, cuna del arte románico (Empordan, brèç de l'art romanic), Barcelona, Gràfiques Diamant, 1962.
- Catalunya, origen de la pintura medieval (Catalonha, origina de la pintura medievala), Barcelona, ed. Selecta, 1963.
- Cataluña, origen de la pintura medieval (Catalonha, origina de la pintura medievala), Barcelona, ed. Selecta, 1963.
- La Matemàtica de la Història (La Matematica de l'istòria), Figueres, Editorial Emporitana, 1967.
- Prefaci, dins lo libre de Carles Fages de Climent Vilasacra, capital del món (Vilasacra, capitala del mond), Figueres, ed. Pérgamo, Primièra Edicion 1967, Segonda Edicion 1977, Tresena Edicion 1993.
- L'Empordà-Rosselló, bressol de l'escultura romànica (Empordan-Rosselhon, brèç de l'escultura romanica), Figueres, Editorial Emporitana, 1968 (fotografias de Joaquim Fort de Ribot).
- Les cultures europees. De la primera onada històrica de gran fragmentació demogràfica (Las culturas europèas. De la primièra èrsa istorica de granda fragmentacion demografica), Figueres, Editorial Emporitana, 1969 (volum III en catalan de La matemàtica de la història (La matematica de l'istòria)).
- La pau al món per la Matemàtica de la Història (La patz dins lo Mond per la matematica de l'istòria), Barcelona, ed. Pòrtic, 1970.
- Naixença, grandesa i mort de les civilitzacions (Naissença, grandor e mòrt de las civilizacions), Figueres, Editorial Emporitana, 1970 (volum I en catalan de La matemàtica de la història (La matematica de l'istòria)).
- El monestir de Sant Pere de Roda. Importància, història i art (Lo monastèri de Sant Pere de Ròda. Importància, istòria e art), Figueres, Editorial Emporitana, 1970.
- Els grans errors de la Història (Las grandas errors de l'istòria), Figueres, Editorial Emporitana, 1971 (volum II en catalan de La matemàtica de la història (La matematica de l'istòria)).
- Lluita d'imperis, primera part: persa, macedoni, cartaginès, romà, bizantí (Luta d'empèris, primièra partida: persan, macedonian, cartaginés, roman, bizantin), Figueres, Editorial Emporitana, 1972 (volum IV en catalan de La matemàtica de la història (La matematica de l'istòria)).
- L'Empordà, bressol de l'art romànic (Empordan, brèç de l'art romanic), Figueres, Editorial Emporitana, 1972.
- La paz mundial por la Matemática de la Historia (La patz mondiala per la matematica de l'istòria), Barcelona, ed. Pòrtic Hispànic, 1973.
- Lluita d'imperis, segona part: teutònic, anglosaxó, polonès, danès, noruec, víking, lituà, suec, moscovita (Luta d'empèris, segonda partida: teutonic, anglosaxon, polonés, danés, norvegian, viking, suedés, moscovita), Figueres, Editorial Emporitana, 1973 (volum V en catalan de La matemàtica de la història (La matematica de l'istòria)).
- El segon cicle europeu. El procés polític i social (Lo segond cilce europèu. Lo procès politic e social), Figueres, Editorial Emporitana, 1974 (volum VI en catalan de La matemàtica de la història (La matematica de l'istòria)).
- Memòries de la revolució, de la guerra i de l'exili (Memòrias de la revolucion, de la guèrra e de l'exili), Figueres, Editorial Emporitana, 1975, dos volums.
- Mots preliminars, dins lo libre de Sebastià Delclòs, Guia del romànic de l'Alt Empordà (Guida del romanic del Naut Empordan), Figueres, Centre Excursionista Empordanès, 1975.
- Catalunya, mare de la cultura europea (Catalonha, maire de la cultura europèa), Figueres, Editorial Emporitana, 1977 (volum VII en catalan de La matemàtica de la història (La matematica de l'istòria)).
- La segona onada imperial a Europa (La segonda èrsa imperiala en Euròpa), Figueres, Editorial Emporitana, 1977 (volum VIII en catalan de La matemàtica de la història (La matematica de l'istòria)).
- Nacimiento, grandeza y muerte de las civilizaciones (Naissença, grandor e mòrt de las civilizacions), Buenos Aires, ed. Plus Ultra, 1978 (version especiala per l'America del Sud, prefaci d'Abelardo F. Gabancho).
- Les cultures irano-sumèria-caldea, hitita i egípcia (Las culturas iranosumerianacaldèa, itita e egipciana). Figueres, realizacion: Amics de l'Albera i Cap de Creus, Centre Escursionista Empordanès, edicion postuma 2005 (volum IX en catalan de La matemàtica de la història (La matematica de l'istòria)).
- Història de l'art universal (Istòria de l'art universal). Figueres, realizacion: Amics de l'Albera i Cap de Creus, Centre Excursionista Empordanès, edicion postuma, octòbre 2008.
- Articles i altres escrits. Els darrers mots (Articles e d'autres escrits. Los darrièrs mots). Figueres, realizacion: Amics de l'Albera i Cap de Creus, Centre Excursionista Empordanès, concepcion e seguiment: Juli Gutiérrez Deulofeu, edicion postuma, junh 2012.
Fonts[modificar | modificar la font]
- Alexandre Deulofeu. Figueres, Ajuntament de Figueres, Institut d'Estudis Empordanesos, Patronat Francesc Eiximenis, 2003.
- Juli Gutiérrez Deulofeu. Alexandre Deulofeu, la Matemàtica de la Història (Alexandre Deulofeu, la matematica de l'istòria), Barcelona, Llibres de l'índex / Neopàtria, 2004.
- Enric Pujol, Jordi Casassas, Francesc Roca, Juli Gutiérrez Deulofeu. La Matemàtica de la Història. La teoria cíclica d'Alexandre Deulofeu (La matematica de l'istòria. La teoria ciclica d'Alexandre Deulofeu), Figueres, Brau Edicions, 2005.


text:
Musica classica
La musica classica designa l'ensemble de la musica sabenta occidentala, en oposicion amb la musica populara, del començament de l'Edat Mejana fins a uèi.
Mai precisament, dins l'istòria de la musica, l'expression « classica » designa lo periòde de la segonda mitat del sègle XVIII al sègle XIX. De fach, lo desinterès de la fin del sègle XVIII e e del començament del sègle XIX (periòde classic) per la musica anciana e barròca, mas atanben l'importància de las formas novèlas, an fach oblidar l'eiretatge anterior e dempuèi l'expression « classica » designa totas las musicas sabentas occidentalas.
Los diferents periòdes de l'istòria de la musica son:
Somari
Musica de l'Edat Mejana (ca 500 - 1470)[modificar | modificar la font]
Genèsi de la musica sabenta occidentala, d'en primièr monodica puèi polifonica; naissença de la notacion musicala, dels repertòris religioses e corteses etc.
Musica de la Renaissença (1470 - ca 1607)[modificar | modificar la font]
Desvolopament de la polifonia sabenta (contrapunt) dins la musica sacrada e dins las cançons; volada de la musica instrumentala, etc.
Musica barròca (ca 1608 - 1750)[modificar | modificar la font]
Maturitat de l'escritura polifonica e del contrapunt, desvolopament de la votz sola, de la musica instrumentala (sonatas, concertos), de l'opèra dins d'estils italian, francés (Tragedias liricas), germanic, etc.
Musica classica (1750 - 1820)[modificar | modificar la font]
Construccions pus simplas mas enlargidas (sinfonias) ont la melodia ten una plaça importanta...
Musica romantica (1820 - 1900)[modificar | modificar la font]
Escritura musicala que vòl exprimir las passions umanas; desvolopament de l'orquèstra...
Musica del sègle XX[modificar | modificar la font]
Ruptura amb l'escritura tonala e ritmica classica; expressionisme germanic, impressionisme francés


text:
George Michael
George Michael, nascut Georgios Kyriacos Panayiotou (en grèc: ΓeώpYιoς Kupιάkoς ΠavaYιώtou; Londres, 25 de junh de 1963 - Goring-on-Thames, Oxfordshire, 25 de decembre de 2016), foguèt un cantaire anglés. Comencèt sa carrièra musicala dins lo duo Wham! que coneguèt lo succès dins las annadas 1980. Entamenèt puèi en 1987 una carrièra de solista e son primièr album Faith marquèt una capitada e popularitat encara mai importanta mondialament. Ganhèt dos còps los Prèmis Grammy.
Discografia[modificar | modificar la font]
- Faith (1987)
- Listen Without Prejudice Vol. 1 (1990)
- Older (1996)
- Songs from the Last Century (1999)
- Patience (2004)


text:
Villes et mairies du District de Conches (147)
Liste des communes
Fiesch
Village de Fiesch, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Fiesch a une adresse e-mail et un site Internet.
Obergoms
Village d'Obergoms, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie d'Obergoms a une adresse e-mail et un site Internet.
Ernen
Village de Ernen, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Ernen a une adresse e-mail et un site Internet.
Reckingen-Gluringen
Village de Reckingen-Gluringen, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Reckingen-Gluringen a une adresse e-mail et un site Internet.
Münster-Geschinen
Village de Münster-Geschinen, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Münster-Geschinen a une adresse e-mail et un site Internet.
Bellwald
Village de Bellwald, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Bellwald a une adresse e-mail et un site Internet.
Lax
Village de Lax, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Lax a une adresse e-mail et un site Internet.
Fieschertal
Village de Fieschertal, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Fieschertal a une adresse e-mail.
Grafschaft
Village de Grafschaft, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Grafschaft a une adresse e-mail.
Binn
Village de Binn, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Binn a une adresse e-mail et un site Internet.
Blitzingen
Village de Blitzingen, localité de la Suisse de -100 habitants.
La mairie de Blitzingen a une adresse e-mail et un site Internet.
Niederwald
Village de Niederwald, localité de la Suisse de -100 habitants.
La mairie de Niederwald est joignable par téléphone.


text:
Riaillé
Riaillé en francés (Rialeg en breton) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Riaillé (Rialleium, en 1141) vendriá del nom d'òme gallo-roman *Rialus, del gallés rialo-, « aimable », ambe'l sufixe -acum[1], latinizacion del sufixe celtic -*ako-. Seriá donc una anciana propietat gallo-romana.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2011 : 2176; 2013 : 2239 abitants (45 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984.


text:
Ain·harp
Ain·harp (en basco: Ainharbe; en francés: Ainharp) qu'ei ua comuna de la província tradicionau de Sola.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Paul Raymond[1] anòta que la municipalitat èra un ancià prieuré del diocèse de Oloron e #que s'i trobava un espital pels pelegrins : Benta.
Paul Raymond[1] note que la commune était un ancien prieuré du diocèse d'Oloron et qu'on y trouvait un hôpital pour les pèlerins : Benta.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
Raymond.


text:
E tu, qué vòs èster de gran?
Trabalhar aué en dia semble mès un luxe que non pas un dret. Donques er atur en Catalonha a passat deth 6,6% en 2007 enquia mès deth 20% actuau. Ua de cada cinc persones damb capacitat entà trabalhar non ac pot hèr, e es numeròs en Espanha van camin d’èster ua de cada quate. A tot açò, es cambis ena legislacion laborau non amien a pensar ena ua mielhora a cuert temps.
Indignacion deuant des naues mesures dera reforma laborau. Era grèva generau ei ua realitat. A condar des manifestacions deth passat 15 de mai, era gent s’a susmautat contra es politics e, ara fins, ges ath carrèr. Era luta per un present e futur mielhor a començat. S’està viuent un mauestar mès enlà des politics. Es sindicats tanben an estat sentenciadi pera societat. Ath long de molti ans, an carat sense lheuar era veu quan eth ciutadan e es trabalhadors les auien de besonh.
Es conseqüéncies dera crisi economica les patís eth pòble en prumèr lòc. Er Estat tanben, mès eri son –en júnher damb es entitats economiques e bancaries– responsables der hame sociau. Era boishòrla immobiliària non s’hole ne pete per era soleta. Donques ara, qui a petat i era paciéncia dera gent. Persones que paguen es sòns impòsti entà era sua mala gestion per part de politics.
29M. Seguraments era data se desbrembarà damb es pas des ans. Demorant qu’aquerò signifique ua naua situacion de benestar. Mès ara madeish, era protèsta passege per toti es carrèrs de Catalonha e Espanha non entà hèr eth feniant, mès lèu eth contrari; entà demanar trabalh en un mon on es illusions hè temps que se perderen.


text:
Zona Èuro
Era Zona Èuro o era Zòna Èuro o Eurolàndia ei er ensems d'estadi membres dera Union Europèa (UE) qu'an adoptat er èuro e an creat, atau, ua union monetària.
I a 19 membres que formen era zòna èuro: Alemanha, Àustria, Belgica, Chipre, Eslovaquia, Eslovènia, Espanha, Estònia, Finlàndia, França (exceptadi es territòris deth Pacific, qu'utilizen eth franc CFP), Grècia, Irlanda, Itàlia, Letònia, Lituània, Luxemborg, Malta, es Païsi Baishi e Portugau. La Banca Centrau Europèa ei era entitat responsabla dera politica monetària des 19 estats.
Ath delà d'aguesti 12 païsi existissen uns auti dehòra dera Union Europèa que tanben an er èuro coma moneda unica. Enter eri estàn Mónegue, Sant Marin, Ciutat deth Vatican (qu'emeten es sòns pròpris èuros gràcies a qu'an acòrds legaus damb era Union Europèa), Andòrra (a acòrds legaus damb era Union Europèa mès non emet èuros pròpris), Kosovo e Montenegro (non an acòrds legaus damb era Union Europèa).


text:
Lo departament d’Alèir (o Alièr, z-Alavièr, mens localament Alier) (03) z-es una subdivision administrativa e una collectivitat territoriala de l’estatfrancés, dins la region d’Auvèrnhe Ròse Aups. Foguèt creat en 1790 a partir de la mai granda part de la província istorica de Borbonés, de qualques comunautats d’Auvèrnhe, Berric e Nivernés. Es escambarlat sobre lo nòrd dau domeni lingüistic occitan e lo sud dau domeni lingüistic francés, amb d’influéncias arpitanas a l’Èst.
Lo departament de Borbonés z-es creat lo 3 de febrièr de 1790, ambe 7 districtes (Cérilly, Cucet, lo Donjon, Gatnat, Molins, Montluçon e Mont Maraut), e lo chapluòc a Molins. Ven lo departament d’Alèir abans lo 4 de març de 1790.
En 1800, z-es divisit en 4 arrondiments: Molins, Montluçon, Gatnat e La Paliça. En 1926 l’arrondiment de Gatnat z-es suprimit. En 1942, lo chapluòc de l’arrondiment de La Paliça z-es transferat a Vichèi.
Coma la mai granda part daus departaments, Alèir a pas d’escut oficial. Pasmens dins l’Armorial de Traversier (1842)[1] e l’Atlas de Levasseur (1854)[2] s’utilizava l’escut de Molins, sens lo chap de las flors de liri.
Escut del departament segond l’Armorial de Traversier (1842)
Escut del departament segond l’Atlas de Levasseur (1854)
Escut de Borbonés modèrne pas simplificat propausat per Robert Louis (annadas 1950) pel departament
↑Victor Levasseur. Atlas National Illustré des 86 Départements et des Possessions de la France Divisé par Arrondissements, Cantons et Communes, avec le tracé de toutes les routes, chemins de fer et canaux, Paris: A. Combette, 1854


text:
Categoria:Musician
Un musician es una persona que practica la musica, coma compositor, coma interprèt — instrumentista, votz, cap d'orquèstra, cap de còr... — o los dos — per exemple, un autor-compositor-interprèt.
En conseqüéncia, los articles d'aquesta categoria son essencialament consacrats a las biografias dels musicians del passat e als musicians contemporanèus, qu'aquestes apartengan o pas a la musica occidentala, a la sola condicion qu'ajan aquerit un minimum de renomada. Aquestas biografias pòdon èsser individualas o collectivas, en cas d'acampament de musicians — grop, còr, orquèstra, etc.
- Los factors e los lutièrs son classats aicí ; los musicològs son classats alà.
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 19 soscategorias, sus un total de 19.
*
- Musician per país (29 C)
A
- ► Artista de black metal (3 P)
- ► Artista Motown (1 P)
- Autor-compositor-interprèt (1 C, 8 P)
B
- Musician de blues (3 C)
C
- Cantaira (6 C, 5 P)
- Cantaire (12 C, 10 P)
- Interprèt classic (9 C, 1 P)
- Compositor (6 C, 2 P)
E
- Ensemble musical (1 C, 2 P)
I
- Instrumentista (15 C, 1 P)
J
- Musician de jazz (15 C, 18 P)
M
- ► Musician activista (void)
- ► Musician catalan (2 P)
- Musician de pop (1 C, 1 P)
- ► Musician del sègle XVII (5 P)
R
- Musician de rock (3 C, 6 P)
T
- ► Teorician de la musica (4 P)
Articles dins la categoria « Musician »
Aquesta categoria conten los 2 articles seguents.


text:
defloracion real de pendejas negras
defloracion real de pendejas negras famosas follando, defloracion real de pendejas negras oral, defloracion real de pendejas negras colombianas putas, defloracion real de pendejas negras erotic video, defloracion real de pendejas negras autobus, defloracion real de pendejas negras first anal, defloracion real de pendejas negras pendejas argentinas, defloracion real de pendejas negras sexy, defloracion real de pendejas negras fucking virgin, defloracion real de pendejas negras turkish porn,


text:
Serquigny
Serquigny en normand (Serquigny en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Serquigny Es una nœud ferroviaire, a la cœur d'un triangle #que las tres brancas se'n dirigisson cap a Roan via Oissel, Can via Bernay e Lisieux, e fin finala París via Évreux e de Flaçadas-la-Maca.
Serquigny est un nœud ferroviaire, au cœur d'un triangle dont les trois branches se dirigent vers Rouen via Oissel, Caen via Bernay et Lisieux, et enfin Paris via Évreux et Mantes-la-Jolie.


text:
Podemos
Podemos (en catalan: Podem) es un movement e partit politic espanhòl d'esquèrra contestatària. Foguèt creat en genièr de 2014 pel professor de sciéncias politicas e analista politic madridenc Pablo Iglesias, amb la tòca de participar a las Eleccions Europèas de 2014. Se revelèt una suspresa de las eleccions europèas dins l'estat espanhòl gràcias a sos resultats elevats per una formacion novèla. Amb 8,25% dels sufragis se situèt en cinquena posicion dels partits mai votats e obtenguèt aital una representacion de 5 sètis al Parlament Europèu.
Polemica ulteriora a las eleccions[modificar | modificar la font]
Lo jurista Carlos Jiménez Villarejo, un dels cinc candidats de Podemos elegits al Parlament Europèu, suscitèt una polemica lo 28 de mai de 2014 en anonciar que se retirariá pas per laissar sa plaça a un autre membre de la formacion, Tania González, contràriament a çò qu'aviá declarat anteriorament. E mai, a l'encòp reiterèt sa posicion ostila a l'independéncia catalana que s'opausa a l'orientacion del partit que defensa lo drech a l'autodeterminacion. [1]
Referéncias[modificar | modificar la font]


text:
1915
Aquesta pagina concernís l'an 1915 del calendièr gregorian.
Somari
- 1 Eveniments
- 2 Naissenças
- 3 Decèsses
- 4 Prèmi Nobel
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Premiera Guèrra Mondiala dins lo nòrd-èst de França, en Mediterranèa e en Africa. Sus lo frònt de l'Oèst qu'èra lo teatre principau dei combats mobilizant l'armada francesa, lo conflicte s'encalèt en causa de la gròssa concentracion d'artilhariá e de la bastida de linhas defensivas multiplas e ben defendudas. Dins aquel encastre, d'armas novèlas se desvolopèron (aviacion, gas de combat... etc.) mai donèron encara ges de resultat. Pasmens, doas offensivas majoras foguèron organizadas en Artés (mai-junh e setembre-octòbre) e en Champanha (setembre-octòbre) que mau capitèron de rompre lo frònt en despiech de quauqueis avançadas. Lei pèrdas foguèron importantas tant per leis Alemands que per lei Francés.
En Mediterranèa, l'armada e la flòta francesas participèron a la retirada de l'armada de Serbia après l'invasion dau país atacat per Bulgaria e a l'ataca aliada còntra l'Estrech dei Dardanèls. Aquela ataca mobilizèt de mejans fòrça importants per conquistar leis Estrechs e durbir per fòrça un via d'avitalhament en direccion de l'Empèri Rus. Pasmens, se turtèt a de defensas turcas solidas. La fòrça d'invasion foguèt blocada lòng dau litorau e l'artilhariá otomana li infliguguèt de pèrdas importantas. Plusors naviris foguèron tanben destruchs per de minas turcas en assaiant de passar l'Estrech.
Enfin, en Africa, lei tropas colonialas francesas conquistèron aisament la colonia alemanda de Tògo que sei tropas èran tròp feblas per resistir a un assaut generau.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Alemanha[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Premiera Guèrra Mondiala sus lei frònts occidentau, orientau e balcanic ò sus lei mars. D'un biais generau, se debanèron a l'avantatge dei fòrças alemandas :
- còntra França, l'Estat Major chausiguèt d'adoptar una estrategia defensiva e d'arrestar leis ofensivas majoras organizadas per lei Francés en Artés (mai-junh e setembre-octòbre) e en Champanha (setembre-octòbre). Per desorganizar lei Britanics, leis Alemands ataquèron tanben dins la region d'Ypres (22 d'abriu - 25 de mai) ont utilizèron d'obús quimics que son usatge anava se generalizar dins lei dos camps. Dins aquò, lei Britanics, que venián pus nombrós sus lo teatre francés, organizèron una ofensiva dins la region de Loos (25 de setembre - 14 d'octòbre) mai foguèron blocats.
- còntra Russia, una premiera ofensiva dins la region de Gorlice e de Tarnów (mai-junh) permetèt ais armadas alemandas e austrians d'avançar de 150 km entraïnant la pèrda de 240 000 soudats rus còntra solament 90 000 dins lo camp austroalemand. Puei, en julhet, d'ofensivas sus lei sectors nòrd e sud dau frònt i entraïnèron l'afondrament dei linhas russas que son centre foguèt menaçat d'enceuclament. En causa d'aquela menaça, l'Estat Major rus ordonèt la retirada generala de sei fòrças de Polonha que foguèt totalament abandonat entre julhet e setembre. Au mens un milion de soudats foguèron perduts dins l'operacion mai l'armada russa capitèt de se restablir sus una linha Riga–Jakobstadt–Dünaburg–Baranovichi–Pinsk–Dubno–Ternopil e d'i arrestar leis ofensivas alemandas suplementàrias en octòbre (ofensiva de Sventiany). En revènge, lei garnisons laissadas dins lei fortalesas polonesas per l'Estat Major foguèron aisament reduchas.
- còntra Serbia, de fòrças alemandas participèron victoriosament a l'invasion dau país en novembre e decembre.
- còntra lei flòtas britanica e russa, la marina alemanda chausiguèt una estrategia basada sus d'atacas limitadas, de bombardament costiers e la fugida dins lo cas de rescòntre còntra de fòrças anglesas tròp importantas. Pasmens, lo 24 de genier (batalha de Dogger Bank) e lo 2 de julhet (batalha de l'illa de Gotland), d'escadras alemandas poguèron pas defugir e subiguèron de pèrdas.
Àustria-Ongria[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Premiera Guèrra Mondiala sus lo frònt de l'Èst còntra Russia, sus lo frònt balcanic còntra Serbia e, a partir dau 23 de mai, sus lo frònt deis Aups còntra Itàlia. D'un biais generau, l'annada foguèt fòrça favorabla ais armadas austrianas e ongresas en despiech de l'obligacion per Viena de plaçar totei sei fòrças sota l'autoritat de l'Estat Major alemand après sei desfachas catastroficas de l'annada precedenta :
- còntra Russia, l'armada austriana participèt ais ofensivas alemandas que manquèron d'enceuclar lei fòrças russas de Polonha e entraïnèron una retirada fòrça malaisada per l'armada russa que perdèt mai d'un milion d'òmes dins lo corrent de l'annada. Aquò permetèt de reconquistar totei lei territòris austrians e ongrés ocupats per lei Rus en 1914.
- còntra Serbia, l'arribada de renfòrç alemands e la declaracion de guèrra bulgara lo 6 de setembre placèt l'armada sèrba en dificultat e entraïnèt son afondrament dins lo corrent de novembre. Lo país perdiguèt de desenaus de milièrs de soudats e d'abitants maugrat l'evacuacion d'un còrs important de subrevivents per lei Francés. En mai d'aquò, l'afondrament de Serbia permetèt ais Austrians d'ocupar Albania e Montenegro en 1915 e au començament de 1916.
- còntra Itàlia, de fòrças limitadas foguèron sufisentas per blocar leis atacas italianas. De mai, aprofichant lo relèu deis Aups a la frontiera entre Àustria e Itàlia, lei tropas austrianas infligiguèron de pèrdas importants ais Italians.
Belgica[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Premiera Guèrra Mondiala. Après la pèrda de la quasi totalitat de son territòri, l'armada belga s'èra retirada au sud-oèst de Belgica e au nòrd de França. I demorèt tota l'annada e, en particular, participèt a la segonda batalha d'Ypres (22 d'abriu - 25 de mai) que mobilizèt de mejans importants mai donèt ges de resultat.
Itàlia[modificar | modificar la font]
Après divèrsei negociacions ambé lei dos camps participant a la Premiera Guèrra Mondiala, lo govèrn italian chausiguèt finalament d'intrar en guèrra ambé l'Entenduda qu'aviá acceptar totei lei revendicacions territòrialas italianas. Aquò foguèt signat lo 26 d'abriu (Pacte de Londres) e Itàlia declarèt oficialament la guèrra a Àustria-Ongria lo 23 de mai.
Après una mobilizacion rapida, l'armada italiana ataquèt lòng de la frontiera entre Itàlia e Àustria. Pasmens, en despiech de sa superioritat numerica, se turtèt a de linhas defensivas poderosas ben installadas dins leis Aups. Ansin, quatre ofensivas majoras foguèron aisament arrestadas dins la region d'Isonzo (23 de junh - 7 de julhet, 18 de julhet - 3 d'aost, 18 d'octòbre - 4 de novembe e 10 de novembre - 4 de decembre). Un quart dei soudats italians mobilizats au començament de la guèrra i foguèron perduts sensa resultat (60 000 mòrts e 150 000 bleçats).
Empèri Otoman[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Premiera Guèrra Mondiala ambé de resultats mitigats. A partir d'abriu, l'armada otomana deguèt defendre la region deis Estrechs còntra una ofensiva francobritanica. Gràcias a una gròssa concentracion d'artilhariá e de tropas ben equipadas, capitèt de blocar l'invasion lòng dau litorau dei Dardanèls e d'infligir de pèrdas duras ais Aliats. Plusors naviris aliats foguèron pereu destruchs gràcias a de minas marinas plaçadas dins leis Estrechs.
En revènge, en Caucàs, lei Rus se renforcèron après la revirada totala de l'ofensiva turca acomençada lo 22 de decembre de 1914 que s'acabèt lo 17 de genier. Lei soudats rus avián un equipament adaptat ai condicions ivernencas de la region e la pression aliada sus lei Dardanèls empachèt lo mandadís de renfòrç importants vèrs l'èst. Ansin, dins lo corrent de l'annada, l'armada russa avancèt a cha pauc vèrs lo lac de Van ajudada per la resisténcia armeni. D'efèct, après la desfacha de decembre-genier, lei generaus otomans acusèron leis Armènis de sostenir l'armada russa entraïnant l'acomençament dau genocidi d'aquelei populacions. Causèt tanben l'aparicion de guerilhas armènis qu'ajudèron lei soudats rus e assaièron de protegir lei vilas d'Armenia deis atacas turcas.
Enfin, en Orient Mejan e en Mesopotamia, de combats opausèron l'armada otomana ai fòrças britanicas. En Orient Mejan, lei fòrças otomans assaièron sensa succès de conquistar Egipte e en Iraq, foguèron obligats de se defendre còntra una tropa britanica que desbarquèt dins lo Golf Persic e assaièt d'avançar lòng d'Eufrates e de Tigre.
Montenegro[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Premiera Guèrra Mondiala. Montenegro contunièt d'ajudar Serbia mai deguèt retirar sei tropas sus lo sieu territòri après l'afondrament de Serbia en novembre-decembre. I preparèt sa defensa còntra l'ataca austriana en preparacion e permetèt ai subrevivents de l'armada sèrba de passar sus son territòri en direccion de la Mar Adriatica per s'escapar gràcias a una flòta francesa.
Reiaume Unit[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Premiera Guèrra Mondiala sus lei frònts francés, mediterranèu, orientau e sus lei mars e perseguida de la mobilizacion de l'armada terrèstra britanica que seis efectius acomencèron de venir importants, en partida gràcias ai tropas dei dominions e dei colonias, per participar d'un biais vertadier ais operacions :
- en França, lei Britanics deguèron premier faciar una ofensiva alemanda dins la region d'Ypres (22 d'abriu - 25 de mai) destinadas a desorganizar lei divisions novèlas mandadas sus lo frònt de l'Oèst. Aquò mau capitèt en despiech de l'utilizacion d'armas quimicas per leis Alemands. Puei, après l'estiu, lei Britanics sostenguèron lei grandeis ofensivas francesas amb una ataca dins la region de Loos (25 de setembre - 14 d'octòbre) que mau capitèt totalament. L'armada britanica i perdiguèt aperaquí 60 000 òmes còntra mens de la mitat per leis Alemands.
- en Mediterranèa, Londres decidèt de forçar leis Estrechs per eliminar l'Empèri Otoman de la guèrra e durbir una linha d'avitalhament vèrs Russia qu'èra en dificultat sus lo frònt de l'Èst. Mobilizèt donc de fòrças importantas, amb una participacion majora d'Austràlia e de Nòva Zelanda, que foguèron desbarcadas dins la region dei Dardanèls lo 25 d'abriu. Pasmens, s'i turtèron a de defensas ben organizadas e sostengudas per una artilhariá nombrosas que bloquèt totalament l'ofensiva. En mai d'aquò, la flòta britanica perdiguèt mai d'un naviri en assaiant de passar l'Estrech dins una ataca comuna ambé lei Francés.
- en Orient Mejan, lei Britanics deguèron protegir Egipte còntra una ofensiva turca e ataquèron en Mesopotamia a partir dau sud d'Iraq. I conquistèron Kut entraïnant una retirada turca sus Ctesifont.
- sus lei mars, lei naviris britanics capitèron d'infligir de pèrdas a la flòta alemanda a la batalha de Dogger Bank (24 de genier) e un sosmarin aprofichèt lo caòs de la retirada alemanda après la batalha de l'illa de Gotland (2 de julhet còntra la flòta russa) per eliminar un crosaire cuirassat enemic.
Russia[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Premiera Guèrra Mondiala ambé de combats acarnats sus lo frònt de l'Èst e sus lo frònt de Caucàs que se debanèron globalament a l'avantatge deis Empèris Centraus qu'infligiguèron de pèrdas importantas a l'armada russa. D'efèct, Alemanha e Àustria-Ongria decidèron de concentrar sei fòrças còntra Russia per assaiar de l'eliminar de la guèrra. Una premiera ofensiva dins la region de Gorlice e de Tarnów (mai-junh) permetèt ais armadas alemandas e austrians d'avançar de 150 km entraïnant la pèrda de 240 000 soudats rus còntra solament 90 000 dins lo camp austroalemand. Puei, en julhet, d'ofensivas sus lei sectors nòrd e sud dau frònt i entraïnèron l'afondrament dei linhas russas que son centre foguèt menaçat d'enceuclament. En causa d'aquela menaça, l'Estat Major rus ordonèt la retirada generala de sei fòrças de Polonha que foguèt totalament abandonat entre julhet e setembre. Au mens un milion de soudats foguèron perduts dins l'operacion mai l'armada russa capitèt de se restablir sus una linha Riga–Jakobstadt–Dünaburg–Baranovichi–Pinsk–Dubno–Ternopil e d'i arrestar leis ofensivas alemandas suplementàrias en octòbre (ofensiva de Sventiany). Quatre milions d'abitants s'enfugiguèron dei regions perdudas en direccion de Russia. Pasmens, l'acuèlh d'aquelei refugiats foguèt fòrça malaisat per la logistica febla de l'Empèri Rus.
En Caucàs, en revènge, lei tropas russas aprofichèron la manca d'equipaments adaptats dei soudats otomans per avançar vèrs lo sud onte menacèron la region dau Lac de Van. I recebèron lo sostèn d'insureccions armenis favorizada per la repression turca acomençada après lei desfachas otomanas de 1914-1915.
Enfin, en Mar Baltica, un rescòntra entre naviris rus e alemands dins la region de l'illa de Gotland s'acabèt a l'avantatge de la flòta russa que capitèt de destrurre ò d'endomatjar plusors naviris alemands.
Serbia[modificar | modificar la font]
Après sei victòrias saunosas de l'annada precedenta qu'avián entraïnat dei pèrdas importantas au sen de l'armada professionala sèrba, lo comandament sèrbe foguèt obligat de chausir una estrategia defensiva. Aquò foguèt gaire contestat per l'armada austriana qu'aviá tanben subit de pèrdas duras en 1914. Pasmens, après lo 6 de setembre e la declaracion de guèrra de Bulgaria, la posicion sèrba èra impossible de tenir e sei defensas s'afondrèron en novembre. Per defugir l'enceuclament totau, lo país foguèt obligat de sacrificar de milièrs d'òmes. Lo rèsta se retirèt dins de condicions fòrça malaisadas en direccion dau sud e dau sud-oèst per intrar en Montenegro e en Albania avans d'agantar lo litorau ont una flòta francesa organizèt l'evacuacion dei subrevivents vèrs l'illa de Corfú. Aperaquí 650 000 Sèrbes moriguèron durant l'invasion dau país mai plusors desenaus de milièrs de soudats e lo rèi Pèire Ièr capitèron de s'escapar. Après una reorganizacion en Corfú, foguèron integrats au sen de l'armada d'Orient e participèron ai combats dins lei Balcans fins a 1918.
America[modificar | modificar la font]
Mexic[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra civila saunosa dicha Revolucion Mexicana (1910-1920). En abriu de 1915, Obregón capitèt de desfaire Villa e Zapata perdiguèt definitivament lo contraròtle de Mexico. Après aquelei victòrias, lo govèrn de Carranza foguèt finalament reconegut per leis Estats Units dins lo corrent de setembre. Aquò permetèt pauc a pauc d'estabilizar la situacion politica dau país mai de combats importants contunièron fins a 1919-1920.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Armament[modificar | modificar la font]
Dins l'encastre de la Premiera Guèrra Mondiala e de la recèrca d'armaments novèus, de progrès importants foguèron realizats dins lo corrent de l'annada :
- premiera utilizacion d'un gas de combat per leis Alemands sus lei frònts rus (31 de genier, mai lo freg empachèt leis obús quimics de foncionar) e occidentau (22 d'abriu). Aquò èra totalament defendut per divèrsei tractats internacionaus. Pasmens, en fàcia dau blocatge de la situacion militara e de l'eficacitat de l'arma quimica, l'utilizacion de gas se generalizèt, especialament dins leis armadas francesa e alemanda.
Fisica[modificar | modificar la font]
Publicacion per Albert Einstein de la relativitat generala. I prepausèt d'interpretar la fòrça de gravitat coma la manifestacion de la corbura de l'espaci-temps. Fòrça contestada, aquela teoria marquèt una etapa importanta de l'istòria de la fisica e remplacèt la mecanica classica coma otís de referéncia per descriure lei movements dei sistèmas de talha granda.
Medecina[modificar | modificar la font]
Demonstracion de l'ipotèsi regardant l'origina dau cancèr qu'èra estada formulada en 1902 per lo zoologista alemand Theodor Boveri (1862-1915). Aquò venguèt la basa de la teoria modèrna permetent de depintar aqueu tipe de patologia.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 20 de genièr - Ghulam Ishaq Khan, president de Paquistan (m. 2006)
- 23 de genièr - William Arthur Lewis, economista de Santa Lucia, Prèmi Nobel (m. 1991)
- 5 de febrièr - Robert Hofstadter, fisician american, Prèmi Nobel (m. 1990)
- 18 de febrièr - Adolph Marx, avesque catolic
- 27 de febrièr - Olavi Virta, cantaire e actor finlandés (m. 1972)
- 28 de febrièr - Peter Medawar, scientific britanic, Prèmi Nobel en fisiologia o medecina (m. 1987)
- 7 de març - Jacques Chaban-Delmas, primièr ministre de França (m. 2000)
- 20 de març - Rudolf Kirchschläger, president d'Àustria (m. 2000)
- 3 d'abril - Piet de Jong, primièr ministre dels Païses Basses
- 3 d'abril - Per Borten, primièr ministre de Norvègia (m. 2005)
- 4 d'abril - Muddy Waters, musician american (m. 1983)
- 18 d'abril - Edmond Leburton, primièr ministre de Belgica (m. 1997)
- 6 de mai - Orson Welles, actor, realizator de cinema e teatre american (m. 1985)
- 9 de mai - Les Paul, guitarrista american (m. 2009)
- 15 de mai - Paul Samuelson, economista american, Prèmi Nobel (m. 2009)
- 16 de mai - Mario Monicelli, realizator italian (m. 2010)
- 19 de mai - Pol Pot, cap del Khmer Roge de Cambòtja (m. 1998)
- 10 de junh - Saul Bellow, escrivan canadian, Prèmi Nobel (m. 2005)
- 15 de junh - Thomas Huckle Weller, biologista american, Prèmi Nobel (m. 2008)
- 16 de junh - Mariano Rumor, president del conselh de ministres (primièr ministre) d'Itàlia (m. 1990)
- 17 de junh - Mario Echandi Jiménez, president de Còsta Rica (m. 2011)
- 13 de julhet - Kaoru Ishikawa, quimista japonés (m. 1989)
- 15 de julhet - Lance Tingay, jornalista esportiu anglés (m. 1990)
- 18 d'agost - Joseph Arthur Ankrah, president de Ghana (m. 1992)
- 27 d'agost - Norman Foster Ramsey, Jr., fisician american, Prèmi Nobel (m. 2011)
- 11 de setembre - Raúl Alberto Lastiri, president d'Argentina (m. 1978)
- 13 de setembre - Balthazar Johannes Vorster, president e primièr ministre d'Africa del Sud (m. 1983)
- 19 de setembre - Jóhann Hafstein, primièr ministre d'Islàndia (m. 1980)
- 23 de setembre - Clifford Shull, Fisician american, Prèmi Nobel (m. 2001)
- 1 d'octobre - Jerome Bruner, psicològ american
- 17 d'octobre - Arthur Miller, escrivan american (m. 2005)
- 4 de novembre - Alistair Cameron Crombie, istorian australian (m. 1996)
- 12 de novembre - Roland Barthes, escrivan francés (m. 1980)
- 19 de novembre - Earl Wilbur Sutherland Jr., mètge american, Prèmi Nobel (m. 1974)
- 25 de novembre - Augusto Pinochet, dictator de Chile (m. 2006)
- 30 de novembre - Henry Taube, quimista canadian-american, Prèmi Nobel (m. 2005)
- 7 de decembre - Eli Wallach, actor american (m. 2014)
- 12 de decembre - Frank Sinatra, cantaire, actor e realizator american (m. 1998)
- 19 de decembre - Édith Piaf, cantaira francesa (m. 1963)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 17 de febrièr - Joan Baptista Begaria, poèta gascon (n. 1892)
- 24 de març - Karol Olszewski, matematician, quimista e fisician polonés (n. 1846)
- 30 d'abril - Jakob Stilling, oftalmologista alemand (n. 1842)
- 2 de julhet - Porfirio Díaz, president de Mexic (n. 1830)
- 22 de julhet - Sandford Fleming, engenhaire e inventor canadian originari d'Escòcia (n. 1827)
- 20 d'agost - Paul Ehrlich, scientific alemand, Prèmi Nobel en fisiologia o medecina (n. 1854)
- 30 d'agost - Antonio Flores Jijón, president di'Eqüator (n. 1833)
- Friedrich Löffler, mètge alemand.
- 4 d'octobre - Karl Albert Staaff, primièr ministre de Suècia (n. 1860)
- 30 d'octobre - Charles Tupper, primièr ministre de Canadà (n. 1821)
- 19 de decembre - Alois Alzheimer, mètge alemand (n. 1864)
- Antòni Ros, escrivan occitan (n. 1842)


text:
Apep
Apep (egaument aperat Apofis peus grècs) qu'ei ua sèrp monstruosa qui nada sus la Nom (la mar grana divina de l'Egipte antica). Cada ser qu'ei combatuda per Ra (lo diu deu só) suu son naviu e dab l'ajuda deu diu Seth. Cada ser Ra qu'ei victoriós e l'auba que's torna lhevar quitament se, de quan en quan, Apep que ganha brèvas victòrias qui's hen paréisher eclipsis de só. Uei lo dia que conservam cèrtas representacions graficas d'un gat escanant ua sèrp dab un cotèth qui lo Libe deus Morts mentau com un simbòu de la victòria de Ra suber Apep.


text:
Oasi
Un oasi es un airal de vegetacion isolada dins un desèrt, que normalament se situa a l'entorn d'una una font d'aiga sosterranha que pòt emergir o non a la superfícia.
Lo mot oasi etimologicament ven del grèc ὄaσις (oasis), que deriva de l'egipcian wḥ3t o del demotic wḥỉ, e ven pas dirèctament del mot còpte ouaḥe (*/waħe/), coma se ditz a vegadas, perque lo mot grèc es mencionat abans l'aparicion del còpte coma lenga escricha. Lo mot èra originalament un toponim que designava una localitat especifica, que seriá l'actual oasi de Dakhla, e probablament èra un tèrme de la lenga locala (libicoamazic).
Somari
Ròtle[modificar | modificar la font]
La posicion dels oasis es d'importància vitala per las rotas comercialas e de transpòrt dins las zonas deserticas. Las caravanas devon viatjar d'oasis en oasis per que no manque d'aiga. Sovent lo contraròtle militar d'un oasi implica lo contraròtle d'una rota comerciala. Encara demòran de fogals de pòblament fòrça importants dins lo desèrt e d'una produccion agricòla que compta. Son tanben de relais per las migracions contemporanèas: los migrants d'Africa sossahariana cap a Euròpa.
Natura[modificar | modificar la font]
Lo mot « oasi » dins lo lengatge comun designa pas qu'un espaci redusit al mitan del desèrt e fach fertil per la preséncia d’aiga. Mas, lo punt de vista antropologic e arqueologic i apond mai caractèrs essencials. Un oasi, dins aquel sens, es un terrador creat per l'òme e mantengut per l’introduccion d’un sistèma de gestion tecnic e social de la font d'aiga. S’agís de fach d'un espaci mes en cultura per l'asagatge e doncas tot artificial. La creacion e la sèrva d'un oasi implica doncas una preséncia umana e un apòrt de trabalh de contunh; un oasi se pòt doncas definir coma l’associacion d’una aglomeracion umana e d’una zona cultivada (sovent una palmièra) en mitan desertic o miègdesertic[1].
Una palmièra d’oasi es un espaci de fòrta antropia e asagat que pòrta una agricultura intensiva e de policultura. L’oasi es integrat a son mitan desertic per una associacion amb l’abaliment nomada. L'estructura sociala e l'ecosistèma son particulars. Per repondre a de constrenchas environamentalas, es una agricultura integrada amb tres estratas:
- la primièra estrata, la mai nauta, es formada de palmièrs datilèrs que sèrvan lo fresc;
- una estrata intermediària amb d'arbres fruchièrs (irangièrs, bananièrs, granadiers, pomièrs, eca.) ;
- la tresena estrata, a l’ombra, de plantas bassas (ortalissas, pastura, cerealas).
Una autra caracteristica de l'estructura d'un oasi es lo trabalh en taula de cultura, una organizacion de l’espaci ajustat a l’asagatge per inondacion[2].
Los oasis Saharans ocupan pas qu'un milen de la superfícia del Sahara. La preséncia d’aiga en superfícia o en sossòl es necessària, mas sufís pas per crear aquel tipe d'espaci. Dins lo monde, lo sistèma oasian noirís almens dètz milions de personas. Pasmens, existís de regions deserticas sens oasi, malgrat la preséncia d’aiga (lo Kalahari, per exemple). La creacion d’oasis es tanben condicionada per l'Istòria: fòrça oasis foguèron creats o se desvolopèron a causa del ròtle de relai sus las rotas comercialas (rota sahariana de l'aur o rota asiatica de la seda).
Exemples[modificar | modificar la font]
- Arabia Saudita
- Chile
- San Pedro de Atacama, eca.
- Egipte
- Iran
- Tabas, eca.
- Mauritània
- Peró
- Huacachina, etc.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Vincent Battesti, 2005 et http://vbat.org/spip.php?article30.
- ↑ Vincent Battesti, 2005.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia (fr)[modificar | modificar la font]
- , Éditions IRD, coll. À travers champs, Paris, 2005, 440 p. (ISBN 2-7099-1564-2) (en accès libre sur HAL)
- Vincent Battesti, The Power of a Disappearance: Water in the Jerid region of Tunisia, in B. R. Johnston & all. (eds), Water, Cultural Diversity & Global Environmental Change: Emerging Trends, Sustainable Futures?, à paraître en 2011, UNESCO/Springer. (en accès libre sur HAL)
- M. Ferry, S. Bedrani, D. Greiner, Agroéconomie des oasis, CIRAD, GRIDAO, Montpellier, 1999, 230 p.
- Yves Lacoste, « Oasis » dans Encyclopædia Universalis, vol. XVI, Paris, 1990.
- Nadir Marouf, Lecture de l'espace oasien, Sindbad, La Bibliothèque arabe, coll. Hommes et sociétés, Paris, 1980, 281 p.
- A. G. P. Martin, Les oasis sahariennes, Auguste Challamel, Paris, 1908, 404 p.
- A. Moussaoui, Espace et sacré au Sahara : Ksour et oasis du sud-ouest algérien, CNRS, coll. CNRS anthropologie, Paris, 2002, 291 p.
- Les oasis au Maghreb, Mise en valeur et développement, Actes du séminaire Gabès, 4-6 novembre 1994. Tunis, Cahier du C.E.R.E.S., Série Géographique, vol. 12, 1995, 352 p.
- Ben Mohamed Kostani. Les oasis marocaines précoloniales, cas de Gheris, publications de l'IRCAM,2005
- Ben Mohamed Kostani. L'Oasis de Gheris et le protéctorat, mécanismes de changement et formes de résistance, thèse de doctorat, 2002, en cours de publication.
- Fayçal Ababsa Smati, Introduction au cours de socio-économie du développement des régions sahariennes en Algérie. Agroscopies Volume 1, 2007. Publication de l'INRA Algérie. (ISSN: 1112 - 7929).
- Fayçal Ababsa Smati, Les possibles différés de l'agriculture saharienne en Algérie. Agroscopies Volume 2, 2008. Publication de l'INRA Algérie. (ISSN: 1112 - 7929).
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes (fr)[modificar | modificar la font]
- [pdf] Vincent Battesti, Jardins au désert, Évolution des pratiques et savoirs oasiens, Jérid tunisien (obratge en accès liure sus HAL)
- Los diferents tipes d'oasis
- Las diferentas estratas dels oasis
- L'oasi de Figuig
- L'oasi d'Iherir