text:
Casa Milà
La Casa Milà, escaissada la Pedrera, es un edifici modernista que se trapa sul Passeig de Gràcia de Barcelona, a l'esquina de la carrièra de Provença. Foguèt la darrièra òbra civil dessenhada per Antoni Gaudí e foguèt bastida entre 1906 e 1910.
Una comanda de l'òme d'afar Pere Milà i Camps e de sa femna Roser Segimon i Artells, venent de Reus e veusa de lo ric indian[1] , Josep Guardiola i Grau. Creèt una granda polemica a l'epòca, a causa de las audaciosas formas onduladas de la faciada de pèira e los fèrres obrats tòrts que decòran los balcons e fenèstras, dessenhats en granda partida per Josep Maria Jujol, que tanben projectèt qualques dels plafons de gèis.
Arquitectonicament es considerada coma una òbra innovadoira a causa de l'estructura de colomnas e dels estatges libres de muralhas de refenda. De tal biais que, la faciada –tota en pèira– es autoportaira, es a dire, sens aver de suportar las cargas dels estatges. Autre element d'innovacion foguèt la construccion del garatge sosterranh.
En 1984 foguèt declarada Patrimòni Mondial de l'Umanitat per l'UNESCO. Uèi es lo sèti de la Fundació Catalunya-La Pedrera, que gerís las divèrsas exposicions e activitats e las visitas del public.
Somari
- 1 Istòria de l'edifici
- 2 L'edifici
- 3 Utilizacion actuala
- 4 Galariá d'imatges
- 5 Referéncias
- 6 Bibliografia
- 7 Ligams extèrnes
Istòria de l'edifici[modificar | modificar la font]
Pere Milà i Camps èra un òme d'afar, aimador d'arts e espectacles, proprietari de la plaça de Taurs Monumentala (La Monumental), que voliá far de politica. Èra de familha borgesa, esnòb e fòrça ric, subretot pel son matrimòni amb Roser Segimon i Artells. Milà volguèt se desmarcar de la borgesiá barcelonesa e aquò lo menèt cap al passeig de Gràcia e contractar amb un arquitècte al vam. Costejant lo associats de son paire dins un negòci de cambe –que Josep Batlló– quan aquel se faguèt bastir la Casa Batlló, s'entendèt amb Gaudí e li assegurèt que l'òbra venenta la farà el.[2]
Milà comprèt a la cantonada del passeig de Gràcia e la carrièra de Provença un ostal de familha proprietat de José Antonio Ferrer-Vidal lo 9 de junh de 1905. En setembre contractèt Gaudí per far son novèl ostal, e lo 2 de febrièr de 1906 presentèt lo projècte a l'Ostal de vila de Barcelona e comencèt las òbras, demolissent l'edifici preexistent puslèu que lo transformar, coma se faguèt per la casa Batlló.[3]
L'edifici s'acabèt en decembre de 1910 e la proprietària demandèt a Gaudí que faga un certificat per abitar l'entresòl, causa que la vila autorizèt en octobre de 1911, e mudèron los Milàs aper i viure. Fin finala, lo 31 d'octobre de 1912 Gaudí faguèt lo certificat final per poder abitar l'ensemble dels estatges de la proprietat.[4]
Criticas e polemicas[modificar | modificar la font]
L'edifici respectava pas cap de nòrma d'estil convencional, per aquò recebèt fòrça criticas. Per començar, lo nom «la Pedrera» (Peirièra) es en fach un mal escais assignat pels ciutadans qu'aimavan pas son eterodoxia.[5]. Junceda la presentava coma una «mona de Pasqua»[6] e un autre de paella ne fasent caricaturas dins En Patufet. Ismael Smith Marí insinuava qu'aviá sofrit un tèrratrem coma a Messina, un autre l'assimilava a un imaginari Valhalla wagneriana o amb una defensa antiguèrra de la guèrra del Marròc, o amb un envan per a dirigibles.[7] De proprietaris del passeig de Gràcia èran encolerats amb los Milàs e refusèron de les saludar, argumentant que la genialitat de Gaudí fariá baissar lo pretz de sol de la zona.[8]
Des del punt de vista administratiu tanben provoquèt qualques polemica quand en decembre de 1907 l'Ajuntament arrestèt las òbras perque un pilar ocupava una partida del trpador respectant pas l'alinhament de las faciadas. Lo 17 d'agost de 1908 contra el se dubriguèt un dossièr perque despassava l'auçada prevista e lo volum bastit de 4 000 m2. L'Ajuntament reclamava una multa de 100 000 pessetas (prèp de 25% del còst de l'òbra) o ben demolir los granièrs e teulat. La polemica trobèt una solucion un an e mièg mai tard, lo 28 de decembre de 1909, quand la Comission de l'Eixample s'agissiá d'un edifici monumental e calguèt pas qu'obèsa estrictament a las ordonanças municipalas.[9]
Els Milà i Gaudí[modificar | modificar la font]
Las relacions de Roser Segimon amb Antoni Gaudí èran pas gaire bonas, a causa de diferéncia de critèris sus la construccion e sus la decoracion e las finicions de l'ostal. Un exemple èra l'imatge monumentala de bronze d'una maire de Dieu del Roser, amb que Gaudí volguèt cofar la faciada, en omenatge al nom de la proprietària. Aquò se faguèt pas, mas demòra l'inscripcion mariala Ave gratia M plena Dominus tecum dins la partida superiora de la faciada[10]. Las divergéncias continuas arribèron fins que Gaudí pòrte los Milàs al tribunal per una disputa sus los onoraris. Ganhèt Gaudí, en 1916, en donant las 105 000 pessetas que ganhèt per caritat mostrèt que « importavan mai los principis que l'argent ». Los Milàs prenguèron una ipotèca sus la Pedrera per poder pagar[11].
Aprèp la mòrt de l'arquitècte en 1926, Roser Segimon vendèt una bona partida dels mòbles qu'aviá dessenhat Gaudí e tapèt divèrses elements decoratius originals, tornant decorar amb l'estil Loís XVI. Quand la Pedrera foguèt aquerida per la Caixa de Catalunya, los elements amagats tornèron a veire lutz aprèp la restauracion facha en 1990[12].
Desde 2013 foguèt aquerida per la Fundació Catalunya-La Pedrera.
La Guèrra Civila[modificar | modificar la font]
Quand comencèt la Guèrra Civila en julhet de 1936, los Milàs èran en vacanças a Blanes. Qualques apartaments del planpè de la Pedrera seràn collectivizats pel PSUC e los Milàs qu'avián fugit a la zona franquista, abandonèron l'ostal aprèp que salvèron qualques òbras d'art.
A l'estatge Milà de la Pedrera, installèt sa demorança particulara lo Joan Comorera, secretari general del partit e lo conselh d'Economia de la Generalitat pendent una bona partida de la guèrra. En 1937, Comorera patiguèt un atemptat sens consequéncias a la pòrta de la Pedrera e alara bastiguèt un refugi al sosterranh per se protegir dels bombardaments. Quand entrèron las tropas franquistas dins la vila, los Comoreras deguèron fugir e los Milàs tornèron.[13]
Cambiament de proprietat[modificar | modificar la font]
En 1940 moriguèt Pere Milà e en 1946 son esposa Roser Segimon vendèt lo patrimòni, la Monumental a l'empresa d'espectacles Pere Balañá e la propretat a Josep Ballvé i Pellisé en societat amb la familha de Pío Rubert Laporta, conegut pels seus magazins comercials de la ronda Sant Antoni. L'operacion èra de 18 milions de pessetas per l'edifici e se crèt la Compañía Inmobiliaria Provenza, SA (CIPSA) per l'administrar.[14] Roser Segimon contunhava a viure al estatge principal fins a sa mòrt en 1964.[15]
La nova proprietat dividiguèt lo primièr estatge de la carrièra de Provença en cinc apartaments en luòc del dos originals. En 1953 Francisco Juan Barba Corsini foguèt cargat de la construccion de 13 apartaments dins les granièrs, on fins aleshores hi havia hagut los savadors, de mens en mens utilizats i que venián insalubre, plen de descais e rebuts. Barba Corsini respectèt la volumetria e l'estructura originala de Gaudí, gausissent de la libertat que donava l'organizacion d'aquel espaci dubèrt e sens angles dreches. Los apartaments èran situats sul costat exterior de l'espaci, daissant com a passadís de distribucion la partida corba dels arcs que donan suls patis centrals, daissant atal la zona mai escura que i a entre lo dos patis coma a contribuidor de l'estatge. Èran d'apartaments de 2 o 3 salas, qualcuns amb un entresòl abitable, amb un dessenh e un mobiliari pròpi dels ans 1950, amb de material coma la brica, la ceramica o la fusta e un mobiliari de dessenh similar a aquel d'Eero Saarinen.[16] Las òbres demandavan l'installacion de chemenèias pas en acòrdi al costat d'aquelas de Gaudí.
Dins los ans 1960 s'installèt activitats terciàrias mescladas amb las abitacion dels vesins, aquò causèt fòrça pèrdas de l'òbra de Gaudí, especialament dins los elements decoratius. En 1966 s'installèt la companhiá d'asseguranças Northern, aprèp de que s'intallèt lo sulfurós bingo qu'i demorèt fins a 1985. Tanben s'installèt una acadèmia, las oficinas del ciments Molins o d'Inoxcrom, entre d'autres.[17] Los còstes de mantenement èran fòrça elevats e los proprietaris, en densificant encara mai las abitacion, daissèron envielhir l'edifici provocant de casuda de pèiras en 1971. Se faguèt de reparacions d' urgéncias per Josep Anton Comas, pauc respectuosas de l'òbra original, coma la pintura dels patis.[18]
Retorn cap a la dignitat[modificar | modificar la font]
Lo 24 de julh de 1969 l'òbra de Gaudí recebèt la reconeissença oficiala de Monument istoricoartistic. Èra un primièr pas per evitar la destruccion. Mas foguèt solament en 1984, amb l'inscripcion al Patrimòni Mondial de l'Umanitat, que comencèt un cambi dins sa proteccion. En Primièr l'Ajuntament de Barcelona temptèt d'installar a l'estatge nòble l'oficina de la candidatura olimpica pels jocs de 1992. Finalament, lo jorn abans Nadal de 1986, la Caixa de Catalunya comprèt la Pedrera per 900 milions de pessetas.
Lo 19 de febrièr de 1987 comencèron las òbras pus urgentas, coma la restauracion e netejatge de la faciada. Las òbras foguèron acabadas pels arquitèctes Josep Emili Hernández-Cros e Rafael Vila.
En 1990, dins lo quadre de l'Olimpíada Cultural, foguèt inaugurat lo restaurat a l'estatge nòble de Milà e l'exposicion del Quadrat d'or dedicada a l'arquitectura modernista del centre de l'eixample barcelonés.[19]
L'edifici[modificar | modificar la font]
- « L'arquitectura es art; la mecanica es l'esqueleta, mai li manca la carn que dona armonia, alara, la forma que envelopa, e quan srà obtenguda, l'armonia será art. Antoni Gaudí
[20] »
L'edifici es de 1 323 m² bastits per estatge sus un terren de 1 620 m². Gaudí comencèt los primièrs esbòces dins son talher de la Sagrada Familha, ont concebèt l'ostal tota en corba, a l'exterior coma l'interior, en incorporant de fòrça solucions de geometria aplicada, e d'elements d'aspècte naturalista.
La Casa Milà es un ensemble de dos edificis que s'estructuran a l'entorn de dos patis que esclairan los nòu nivèls: sosterranh, planpè, entresòl, estatge principal (o nòble), quatre estatges superiors e trates. Lo sosterranh èra destinat al garatge, l'estatge principal a la residéncia dels senhors Milà, un apartament de 1 323 m², e dins la rèsta se distribuisson 20 abitatges per logar. L'estatge fin finala a forma d'un «8» asimetric. Los trates, que lotjavan los lavadors e los estendedors, forman un espaci isolant de l'edifici e tanben fixan los diferents nivèls del teulat.
Una de las partidas mai remarcables es lo teulat, coronat de lucarnas o sortidas d'escala, aeradors e chemenèias. Totes aqueles elements, bastits amb bricas cobèrts de calç, trencadís de marbre o de veire, an una funcion arquitectonica especifica e, pasmens, venan de vertadièras esculturas integradas a l'edifici.
La Casa Milà es un organisme unic, ont la forma exterior contunha a l'interior. Dins los apartaments cal destacar los plafons de gèis amb de relèus de gran dinamisme, lo trebalh de la fusta de las pòrtas, las fenèstras e lo mobiliari (malastrosament, uèi desaparegut), atal que lo dessenh del malonatge idrolic[21]
Los escalièrs èren destinats pel servici, alara que l'accès dels apartaments es fesiá amb ancessors levat l'estatge nòble, ont Gaudí apondèt un escalièr de configuracion particulara.[22]
Estructura[modificar | modificar la font]
L'estructura de la Casa Milà se caracteriza per sa faciada de pèira autoportaire, es a dire qu'es doncas libre de las foncions de muralha de refend ligat a l'estructura interiora de cada estatge amb de travetas de fèrre corbas que cerclan lo perimètre de cada estatja.[23] Aquel sistèma de construccion permet, d'un costat, de grandas duberturas sus la faciada, que permet mai dintrada de lutz dins los lotjaments, e d'un autre, l'agençament des diferents nivèls sus un estatge libre, de tal biais que totes los parets pòdan ser levats sense afectar l'estabilitat de l'edifici. Aquò permet de canviar los volums a volontat e modificar, sens problèmas, la distribucion interiora dels apartaments.[24]
Elements constructius e decoratius[modificar | modificar la font]
La faciada[modificar | modificar la font]
La faciada se compausa per grans blòts de pèira calcaria venent del Garraf pel primièr estatge e del peiral de Vilafranca pels estatges mai alts. Los blòts èran talhats en fàcia del site segon lo projècte de la maqueta, aprèp èran pujat cap a l'emplaçament ont s'acabèt de los ajustar per que s'alinhen e que lo tot constituisca una corba continua amb les pèças als cotats.
Vista des de l'exterior es pòt distinguir tres partidas: el còs principal dels sièis estatges amb de blòts sinuoses de pèira; los dos estatges dels granièrs, un blòt en arrièr, amb un cambi de ritme dins les ondulacions semblant a d'ondas de mar, amb una textura mai liça e blanca, amb de pichon traucs que semblan a d'arquièras; e lo darrièr, lo còs del teulat.[25]
De la façana original de Gaudí han desaparegut algunes reixes dels locals de la planta baixa. El 1928, la sastreria Mosella que va ser la primera botiga de la Pedrera, va fer unes obres i va eliminar les reixes. Aquesta qüestió no va preocupar ningú, ja que, al mig del noucentisme, uns ferros recargolats no tenien gaire importància. Se'n va perdre la pista fins que uns anys més tard uns nordamericans varen fer donació d'una d'elles al MoMa, on està exposada.[26]
Las campanhas de restauracion començadas en 1987, a la façana se tornèt plaçar de pèças de pèira qu'avian casut. Per demorar mai fidèl, se tirèt lo material del peiral originas de Vilafranca, alara qu'èra tancat.[27]
Vestibul e patis[modificar | modificar la font]
La Pedrera presenta una solucion absolutament original dins lo tractament del vestibul per que demòre pas espaci tancat i fosc, mai dubèrt e clar en connexion amb los patis interiors que, tanben, donan d'importància a aquel luòc de passatge e dirèctament vesibles per quin accedís a l'edifici. I a dos patis, de forma redonda per aquel del costat del passeig de Gràcia e elliptica per aquel de la carrièra de Provença.
Los patis, estructuralament, son una pèça clau perque sostenon las cargas de las faciadas interiors. Lo sòl dels patis es sostengut per de pilars. Pel pati elliptic las bigas e travetas adòptan una solucion de construccion tradicionala, mai pel cilindric, Gaudí apliquèt una solucion engenhosa per las doas travetas cilindricas e concentricas tibadas per de bigas radialas al biais dels rais d'una bicicleta, van dempuèi un punt de la traveta exteriora fins a dos punts -superior i inferior- de la traveta centrala que fa foncions de clau de volta e trabalha en tension e compression simultanèament. De tal biais es suportada una estructura de dotze mètres de diamètre amb una pèça fòrça bèla e considerada coma «l'arma de l'edifici» amb una semblança evidenta amb las criptas goticas.[28].
thumb|180px|Celobert del pati interior L'accès, protegit per una immensa pòrta de fèrre obrat amb un dessenh atribuit a Jujol, èra traversada per las personas e automobilas, e que venián del garatge sosterranh, uèi convertit en auditori.
Pel malonatge de la casa Milà, Gaudí utilizèt un modèl de postam en escaire e amb de fustes de doas colors,[29] e un malonatge idrolic de pèças exagonalas de color blava e motius marins que avian estat dessenhat per la casa Batlló e que Gaudí recuperèt per la Pedrera.
Los granièrs[modificar | modificar la font]
Coma per la casa Batlló, Gaudí faguèt aplicacion de l'arc parabolic coma estructura de sosten de la cobertura, una forma que tanben utilizèt, sens encara lo nomenar, per las armaduras de fusta de la cooperativa de Mataró coneguda coma «L'Obrera Mataronense». Dins aquel cas, Gaudí utilizèt la tecnica catalana de la brica plana, importada d'Itàlia al sègle XIV.[30]
Dins los granièrs èran los lavadors en una sala esclairida jos una cobertura en vòlta sostenguda per 270 arcs parabolics de diferentas nautors e separats d'aperaquí 80 cm. Tal que semblan al esqueleta d'un animal enòrme o a la forma d'un palmièr e que donan un teulat pauc convencional, similar a un païsatge de val e puèges. La forma e situacion dels patis interiors fa que los arcs s'auçan mai quand l'espaci ven estrech e se baissa quan l'espaci ven larg.[31][32]
Lo teulat e las chemenèias[modificar | modificar la font]
Lo trabalh de Gaudí sul teulat de la Pedrera traguèt profèit de las experiéncias del Palau Güell mas amb una solucion clarament mai davancièra, creant de formas e volums mai nombosas, de mai granda e mens policroma.[33]
Apareisson sul terulat sièis fenestrons o sortidas d’escala (quatre d'aqueles son cobèrts de trencadís de ceramica e qualqu'un susmontat d'una crotz doble tipica de Gaudí), vint e uièt chemenèias qualqu'unas gropadas, torcidas per que ne sortís melhor lo fum, dos aeradors mièg amagats que foncion es de renovar l’aire de l’edifici, coronant lo camin de ronda d’aquel castèl quimeric, quatre cupulins donan sus la faciada. Los Fenestrons abrigan tanben sèrvas d'aiga. Certans son en forma de cagaròl[34]
Lo teulat escalonat de la Pedrera, escaissat «lo jardin dels guerrièrs» pel poeta Pere Gimferrer a causa de l’aspècte de las chemenèias que semblan aparar los fenestrons, se faguèt una restauracion radicala, eliminant las chemenèias apondudas aprèp Gaudí, e las antenas de television e d'autres elements que degradavan l'espaci. La restauracion tornat donar l’esplendor a las chemenèias e los fenestrons cobèrts amb de fragments de marbre e trencadís. Una de les chemenèias es coronada amb capelets de veire —que los anava far, segon que diguèt Gaudí l'endeman de la inauguracion de l'edifici, aprofeitant de las botelhas vuèitas de la fèsta—. Se lo faguèt amb las basas de las botelhas de champanha del passatge al segle XX. Lo trabalh dels restauradors permetèt de retrobar la fòrça originala del voladís de pèira d'Ulldecona, amb fragments de teule. L'ensemble a la meteissa color que la faciada, pasmens qu'aquí las tonalitats cremoses dominan. : ruta
Mobiliari[modificar | modificar la font]
Gaudí, com ja o aviá fach per la casa Batlló, dessenhèt un mobiliari especific per l'apartament nòble. Formava una partida de la concepcion qu'èra l'òbra d'art integrala pròpria al modernisme en que l'arquitècta assumís la responsabilitat dels aspèctes globals coma l'estructura o la faciada, coma de cadun dels detalhs de la decoracion, dessenh del mobiliari i complements, coma lampadaris, jardinièras, malonatge o plafons.
Aquò foguèt un autre punt de friccion amb la senhora Milà, que se planguèt qu'aviá pas cap de paret drech ont plaçar lo piano Steinway, que Roser Segimon jogava sovent e fòrça ben.[35] La responsa de Gaudí foguèt: « doncas, que jògue de violon ».[36]
La consequéncia d'aqueles desacòrdis foguèt la pèrda de l'eiretatge decoratiu de Gaudí, perque la proprietària cambièt lo mobiliari e la transformèt de la distribucion de la salas quan Gaudí moriguèt. Demòran dins qualques colleccions particularas.
Concernissent las pòrtas de fusta de garric escultadas amb la gòrbia per Casas i Bardés, las faguèron solament per l'estatge Milà e de mòstra, perque quan la senhora Milà aprenguèt lo còst, decidiguèt que se ne fariá pas mai d'aquela qualitat.[37]
Referéncias constructivas[modificar | modificar la font]
Gaudí donèt a la vila un païsatge geologic, un bauç, una escultura abstracha amb de formas organicas de talha gigantesca. La Casa Milà es, de fach, lo trionf de la linha corba, que s’impausa amb una redondetat jamai vista abans.[38]
Es evident que l'inspiracion de Gaudí per la Pedrera es una montanha, pasmens que aja pas d'acòrdi sus quina. Joan Bergós pensava qu'èran de los penjals de Fra Guerau a la serra de Prades. Joan Matamala optavan Sant Miquel del Fai, alara que l'escultor Vicente Vilarubias creava que l'inspiracion èran los bauces de Torrent de Pareis a Menòrca. D'autras opcions son les montanhas de Uçhisar en Capadòcia, (que Juan Goytisolo) o la Mola a Gallifa, segon Lluís Permanyer, se referent a una visita de Gaudí al luòc en 1885, fugissent una epidèmia de còlera a Barcelona.[25]
Certans asseguran que la disposicion interiora de la Pedrera ven dels estudis que Gaudí faguèt de las fortalesas medievalas. Un imatge que renfortís l'idèa es lo teulat que fa semblar las chemenèias a de «sentinèlas» amb las sortida de las escalas a de grand casco.[39] L'estructura de fèrre obrat de las pòrtas d'accès al vestibul fugís tota simetria, linha drecha o motiu repetetiu. Ben al contrari, fa pensar a las bofigas de sabon que se forman dins las mans o las estructuras cellularas vegetalas.[40]
Formes de Capadòcia
Collaboradors[modificar | modificar la font]
Gaudí avia una equipa d'arquitèctes que lo segondavan per la concepcion del projècte e en la supervision de las òbras, coma Domènec Sugrañes i Gras, Joan Rubió i Bellver e Josep Canaleta i Cuadras. Aquela equipa trabalhava en un burèu dins l'immòble precedent, abans que siá totalament destruit. Faguèron de dessenhs dels esboses de Gaudí, a partir del que l'escultor modelista en gèis Joan Beltran fasiá una maqueta.[41]
El constructor causit per Gaudí foguèt lo meteis qu'aquel de la casa Batlló, Josep Bayó i Font e son fraire Jaume qu'èran encargat del cacul de las estructuras.[42]
Jujol trabalhèt amb Gaudí dins certans dessenhes de la casa Batlló. Per la Pedrera, l'intervencion foguèt concrèta dins lo dessenh dels fèrres obrats dels balcons, los relèus d'estuc del plafons del primièr e las pinturas del plafons de la dintrada. Mai concretament, Jujol dessenhèt un dels balcons trabalhant al pè de l'òbra a la farga dels germans Badia e lo rèste foguèt realizat dirèctament pel fabre jos la supervision de Jujol.[43]
Per las pinturas decorativas, los artistas qu'intervenguèron èran: Iu Pascual, Teresa Lostau, Xavier Nogués, Lluís Morell i Comet e Aleix Clapés.[44] Per l'escultura, en mai del modelista Joan Beltran, i participèron, Carles Mani i Roig e Joan Matamala i Flotats.
Los industrials collaboradors:
- Torras, Herrería y Construcciones e Drassanes Morell, fabricants de las estructuras en fèrre
- Taller Badia germans, rampas e autres elements en fèrre obrat
- Foneria Mañach, òbras en laton
- Casa Muntadas, empresa d'installacion de caufadors
- F. Escofet y Cía., malonatge [45]
- Casas i Bardés, òbras de fusteria.[46]
Utilizacion actuala[modificar | modificar la font]
L'edifici es uèi un centre cultural gerit per la Fundació Catalunya-La Pedrera. S'organizan d'activitats culturalas, exposicions temporalas, conferéncias disn l'auditori creat a l'espaci de l'ancian garatge. Dins los granièr i a «L'espaci Gaudí», un centre d'interpretacion de l'òbra de l'arquitècte: contèxte istoric i cultural, valors artísticas e innovacions tecnicas son arquitectura, tot amb orientacion pedagogica. En 2010 recebèt 1 224 893 visitors.[47]
Amb pagament lo public pòt visitar lo teulat, amb las chemenèias e fimestron; los granièrs, amb los arcs parabolics de brica (L'espaci Gaudí) e, al darrièr estatge, una evocacion del biais que la borgesiá viviá a l'epòca modernista. Tanben se pòt visitar (liurament) lo vestibul amb los dos celdubèrts; dins l'estatge principal, se fan exposicions temporalas, e dins lo sosterranh, ancian gatge dels carris, i a l'auditòri.
Galariá d'imatges[modificar | modificar la font]
Casa Milà vista del Passeig de Gràcia
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Los indiàs en Catalonha son los aventurièrs e comerciants que avián migrat cap a las colonias d'America e que tornèron a la metropòli aprèp que venguèron rics
- ↑ Bassegoda, 2001....pàg. 83-87
- ↑ Cronologia de l'edifici sul site La Pedrera Educació
- ↑ id cronologia
- ↑ Josep Maria Huertas Claveria, escrivan e jornalista
- ↑ Còca de Pascas
- ↑ id: huertas
- ↑ burgesa Permanyer, 2008....p. 32
- ↑ id: cronologia
- ↑ Permanyer, 1996....pàg. 150-166
- ↑ id: huertas
- ↑ id: permanyer
- ↑ id: huertas
- ↑ id: huertas
- ↑ cronologia
- ↑ id: corsini
- ↑ id: huertas
- ↑ id: patrimoni
- ↑ id: huertas
- ↑ (ca)Miscellanea barcinonensia, Delegació de Serveis de Cultura, ed:Ajuntament de Barcelona, 1976[1]
- ↑ malon decoratiu de ciment pigmentat, per l'interior i exterior. Inventado dins lo sus de França a la mitat de sègle XIX, foguèt utilizat como sol de las construcions fins als ans 1960 e de diferents elements ornamentals.
- ↑ any 2002 Descripcion de casa Milà a l'ocasion «any Gaudí» a l'Ajuntament de Barcelona
- ↑ Fitxa de la casa Milà Patrimoni sul site Gencat.cat
- ↑ id any2002
- ↑ 25,0 et 25,1 Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
permanyer.
- ↑ Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
huertas.
- ↑ id: huertas
- ↑ Giralt-Miracle, ....
- ↑ Bassegoda, 1984: pàg. 150
- ↑ Cirici i Pellicer, Alexandre, L'obra de Gaudí. (es) Cuadernos de Arquitectura.
- ↑ (ca)Robert Zimmermann a La Pedrera Educació.
- ↑ corsiniBarba Corsini, F.J. Apartamentos en el desván de la Pedrera. Cuadernos de Arquitectura Núm. 22. An: 1955
- ↑ id: permanyer
- ↑ (ca)Paisatge Modernista. Quadern de treball a la xarxa Xtec.cat
- ↑ id: huertas
- ↑ id: patrimoni
- ↑ id; bayo20
- ↑ Ruta del modernismeRuta del Modernisme. Ajuntament de Barcelona
- ↑ id: ruta
- ↑ id: cirici
- ↑ Bassegoda, 2003....pàg. 20
- ↑ Huertas Claveria,...
- ↑ Relacions Gaudí-Jujol en Guimera.info guimera
- ↑ (es)Joan Bassegoda Nonell, Gaudí o espacio, luz y equilibrio, ed:Criterio Libr os, ISBN 9788495437105, p. 197
- ↑ Col·laboradors de Gaudí a «any Gaudí» a l'Ajuntament de Barcelona
- ↑ id: bayo20
- ↑ (ca)[2] La Pedrera fa el cim, Montse Frisach, Diari Avui
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (es) Joan Bassegoda None, Los jardines de Gaudí, Edicions UPC, ISBN 9788483015384 [url=http://books.google.es/books?id=aPM01pCm_QIC&hl=ca&source=gbs_navlinks_s]
- (es) Joan Bassegoda None, Josep Bayó Font, contractista de Gaudílref-llibre, Edicions UPC, ISBN 9788483016756 [3]
- (es) Joan Bassegoda None, Antoni Gaudí, ed:Fundació Caixa de Pensions, ISBN 9788450507832(1852-1926)]
- (ca) Daniel Giralt-Miracle i Rodríguez, La Pedrera: Gaudí i la seva obra, ed: Fundació Caixa Catalunya, ISBN 9788489860049
- (ca) Josep Maria Huertas Claveria in La Pedrera Educació «L'herència de l'indià»
- (ca) Lluís Permanyer i Llagós, El gaudí de Barcelona, ISBN 9788434308107 [4]
- (ca) Lluís Permanyer i Llagósref-llibre, L'esplendor de la Barcelona burgesa, ISBN 9788496970717 [5]
- {{Jaume Serrallonga i Gasch, Geometria i mecànica en l'obra de Gaudí, Tesi doctoral, Sant Cugat [6]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- La Pedrera Educació de la Fundacion Caixa Catalunya
- Escrich sus la Casa Milà
- Ficha sus Roser Segimon i Artells dins Institut Municipal de Museus de Reus
- Visita virtual
- construccion virtuala del primièr projècte de Gaudí en 1906
- Fotografias panoramà La Pedrera


c: text/html

text:
Providence
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
- Providence es una ciutat del Rhode Island als Estats Units.
- Providence es un filme francosoís realizat per Alain Resnais en 1977 e dedicat a Howard Phillips Lovecraft.
- Providence es un filme americanocanadian realizat per David Mackay en 1991.
- Providence es una seria televisada americana, ont joga Melina Kanakaredes
- Providence es lo títol del tresen tòme de la seria de benda dessenhada Le Pouvoir des innocents.
- Providence es un single del grop Sonic Youth
Autre sens[modificar | modificar la font]
- New Providence es una illa de l'archipèla de las Bahamas.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dins la partida introductiva de sa Gramatica consacrada al vocabulari occitan - parla del « lengadocian » mas son analisi concernís l’ensemble de la lenga -, Loís Alibèrt destria cronologicament « tres tipes diferents d’apòrts » : los mots « populars » a la basa de la lenga, constituïts als cors dels sègles a partir del latin parlat ; los mots « semisabents », manlevats al latin de la Glèisa e dels juristas tre los primièrs tèxtes escrits ; los « mots sabents », literaris e scientifics, directament adaptats al cors de l’Edat Mejana a partir del grèc e del latin. A l’ora d’ara, podèm constatar dins los articles de premsa, dins quina varietat que siá, que la mitat dels mots emplegats apartenon al vocabulari « popular » e l’autra mitat al vocabulari « semisabent » e « sabent ». Al dintre del vocabulari « popular », lo vocabulari comun a totas las varietats es fòrça majoritari e las diferéncias s’apiejan mai que mai sus d’evolucions divèrsas a partir de rasics comunas. Per çò qu’es del vocabulari « semisabent » e « sabent », es comun a totas las varietats, levat qualques diferéncias leugièras. Doncas, l’apòrt dels mots « semisabents » e « sabents » aguèt per consequéncias de refortir de manièra espectaclosa l’unitat de la lenga.
Una èrsa novèla de vocabulari « sabent », tecnic, tecnologic, scientific, de neologismes internacionals, arribèt a l’epòca modèrna, a partir del sègle XVI, valent a dire dins un temps ont la lenga aviá perdut son estatut d’instrument escrit de comunicacion. Mas aquesta, encara plan viva, seguiguèt la dinamica millenària de son unitat, particularament en desvolopar de sufixes en -ator / -atritz, -òri / -òria meravilhosament adaptats per integrar aquel flus massís. Aqueles sufixes, presents dins l’occitan despuèi sos primièrs escrits (creator en 995 ; tutor/tutritz en 1343 ; afevator/tritz en 1486…), adoptats d’instinct pel pòble (quitament jos un vestit francizat), permetián de solucions comunas a totas las varietats. Mas aquelas solucions èran tanben las del francés e una reaccion se faguèt sentir amb lo renaissentisme felibrenc : quand se legís « afevaire » per afevator (titulari d’un fèu) e « eisaminaire » per examinator dins lo TDF de Mistral o « administraire / administradou » per administrator dins Piat, se compren aisidament qu’aqueste vocabulari extranh foguèt inventat per defugir de francismes supausats. D’unes lingüistas an seguit o seguisson aquela dralha neo-medievala… contra las recomandacions d’Alibèrt. An causit civilizador/airitz al lòc de civilizator/tritz, denominador/doira al lòc de denominator/tritz, dessecador al lòc de dessicator, ordenador al lòc d’ordinator… sols possibles en occitan central. En convidar aital cada varietat a seguir sa « nòrma » particulara, reputada istorica e tradicionala, al lòc d’arrapar l’oportunitat d’una causida comuna que compliguèsse l’unitat de la lenga nòstra*.
J. P.
* Plan lèu, dins la rubrica « Questions de lenga » de nòstre site, a la seguida de l’estudi L’ordinator, una lista dels mots per destriar las aplicacions dels sufixes -aire, -ador/-ator e -ador/òri… Veire tanben sus aquel punt « Las règlas comunas »


text:
Lisbona
Lisbona (Lisboa AFI: /liʒˈboɐ/ en portugués), es la capitala de Portugal. Es situada dins l'estuari del riu Tage. A mai de la capitala del país es tanben la capitala del Districte de Lisbona, de la region de Lisbona, de l'airal metropolitan de Lisbona, e es tanben lo centre principal de la sosregion estadistica de la Grand Lisbona. Sa populacion èra estimada a 517 802 abitants en 2005, e la de l'airal metropolitan a 3 000 000, siá un quart de la populacion del país. Lisbona es la vila pus rica de Portugal, amb un PIB per capita superior a la mejana europèa.
Sa superfícia totala es 83,84 km².
La vila de Lisbona foguèt Capitala Europèa de la Cultura en 1994.
Somari
IstòriaModificar
Segon la legenda, la vila foguèt fondada per Ulisses. Los grècs establiguèron un pòrt comercial, que los romans nomenèron "Olissipo" qu'amb lo temps cambièt a "Olissipona" o "Lissipona". Jol contraròtle arabi, lo nom de la vila cambièt per al-ʾEšbūnah (الأشبونة) e cambièt fin finala per lo sieu nom actual après la Reconquista en 1147. En 1255 venguèt capitala del Reialme de Portugal.
L'epòca de màger prosperitat per Lisbona foguèt lo sègle XVI mercé al comèrci amb Asia e America, e l'aur provenent de Brasil. Un tèrratrem lo 1èr de novembre de 1755 destruguèt 85% de la vila e 90 000 personas i moriguèron.


text:
Saint-André-sur-Sèvre
Saint-André-sur-Sèvre es una comuna peitavina, situada dins lo departament de las Doas Sèvras e la region de Peitau-Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Del fach de la siá proximitat amb lo departament de la Vendée, Sant-André sus Sèvre a viscut al còr de la Guèrra de Vendée.
Du fait de sa proximité avec le département de La Vendée, Saint-André sur Sèvre a vécu au coeur de La Guerre de Vendée.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Wikipèdia:Paginas de seguir
Vaquí una lista de paginas menant a d'articles qu'an besonh de tota nòstra atencion...
Somari
- 1 Wikipèdia:Demandar un article
- 2 Wikipèdia:Esbòsses de completar
- 3 Wikipèdia:Articles d’aprigondir
- 4 Wikipèdia:Paginas de modificar
- 5 Wikipèdia:Paginas de fusionar
- 6 Wikipèdia:Paginas de verificar
- 7 Wikipèdia:Paginas de metre a jorn
- 8 Wikipèdia:Lista dels articles non neutres
- 9 Wikipèdia:Paginas de suprimir
- 10 Wikipèdia:Imatges de suprimir
- 11 Wikipèdia:Paginas sospechada de violacion de copyright
Wikipèdia:Demandar un article[modificar la font]
Es aquí que lo mond pòt ajustar los articles que li agradariá de veire sus Wikipèdia. Tanben un ligam vèrs las paginas las "paginas mai esperadas" que permet de conéisser los articles qu'existisson pas encara mas que vèrs eles de ligams nombroses puntan dempuèi d'autres articles de Wikipèdia.
Wikipèdia:Esbòsses de completar[modificar la font]
Articles a l'estat d'esbòs (tanben apelats taps o stubs) e que son necessàriament de completar.
Wikipèdia:Articles d’aprigondir[modificar la font]
Articles que ja son consistents, mas que, vista l'espandida del subjècte, meritan d'aprigondiments.
Wikipèdia:Paginas de modificar[modificar la font]
Articles que per de rasons divèrsas correspondon pas a la carta de Wikipèdia. Se pòt agir de questions de neutralitat de punt de vista, de copyright, d'estil, d'ortografia o just de mesa en pagina. Vejatz tanben : (de fusionar ?)
- Wikipèdia:Paginas sospechadas de non neutralitat
- Wikipèdia:Paginas sospechadas de violacion de copyright
Wikipèdia:Paginas de fusionar[modificar la font]
Articles tractant d'un meteis tèma, o que sas informacions se recopan fortament, e que ganharián a èsser fusionats.
Wikipèdia:Paginas de verificar[modificar la font]
Articles contenant d'informacions mesas en dobte. Se pòt agir d'un fach, d'una data, de l'ortografia, d'un nom pròpri, etc.
Wikipèdia:Paginas de metre a jorn[modificar la font]
Articles contenant d'informacions de metre a jorn regularament.
Wikipèdia:Lista dels articles non neutres[modificar la font]
Articles suls quals una controvèrsia de neutralitat es estada raportada perque son sospechats de respectar pas la neutralitat de punt de vista.
Wikipèdia:Paginas de suprimir[modificar la font]
Paginas que lor contengut poiriá èsser jutjat inacceptable (mercé de donar vòstra opinion) :
- copyright averat (si que non, metre sus Wikipèdia:Paginas sospechadas de violacion de copyright)
- non respècte de la neutralitat de punt de vista (cases extrèms, si que non ajustar a Wikipèdia:Paginas sospechadas de non neutralitat)
- creacion d'articles non pertinents : ensages de començant, vandalisme...
- paginas voidadas de lor contengut aprèp fusion amb un autre article
- imatges e documents non textuals sens mencion de copyright.
Wikipèdia:Imatges de suprimir[modificar la font]
Idem pels imatges.
Wikipèdia:Paginas sospechada de violacion de copyright[modificar la font]
Aquesta pagina dreça una lista d'articles sospechats d'enfrànher un copyright, o averats coma tals.


text:
Es totjorn dolorós de constatar la mesconeissença de l’istòria demest los occitanistas, mas aquel desinterès ven mai problematic encara quand se tracta dels lingüistas. Totes veson amb una certitud absoluda un substrat linguistic aquí ont non es e non lo veson aquí ont lor cura los uèlhs. Degun non auriá idèa de parlar (fòra per qualques traças menudas) de l’influéncia del ligur, del celtic, nimai del grèc (totas lengas parladas pendent de sègles en çò nòstre) sus l’occitan, mas aquò ven una evidéncia per la del misteriós aquitan sul gascon.
Pendent la « guèrra de las Gàllias », la provincia que s’apelarà tanben Narbonesa, ja romanizada, èra per Cesar un lòc de « civilizacion » e de « mors rafinadas ». Al sègle seguent, per Plina l’Ancian, semblava « mai a Itàlia qu’a una simpla província ». Al dintre d’aquel espaci, cabiá, segon la geografia actuala, una part de Gasconha, Catalonha nòrd, lo Lengadòc istoric aut e bas, Provença e lo Delfinat sancèr. Ligada mai tard a la província d’Aquitània (dels Pirenèus a Léger) dins l’encastre del diocèsi de Vièna o de la Sèt Províncias, i difusiguèt son « latin » que contunhèt son evolucion.
Çò qu’es oblidat es ni mai ni mens lo ròtle d’aquel latin forçadament especific, e que capelèt totes los parlars anteriors, dins aquel espaci abans l’aparicion tardièra dels superstrats vascon al sud-oèst e franc (puèi francés) sus l’ensemble de la franja nòrd. Ara, en mai de l’occitan, i trobam l’aguianés o peitavin-santongés, l’arpitan o francoprovençal, e de segur lo catalan. Sul limit nòrd de l’antica Aquitània e de l’antic diocèsi de Vièna, a la broá de Léger, rencontram coma indici ultime d’aquela realitat primitiva l’isoglòssa alnus / vernus, siá dins lors diferentas fòrmas aulne / vèrnhe.
J.P.


text:
Dimars, 14.11.2017 03h00
França serà pas jamès benlèu una democracia vertadèra. Pr’amor? La rason es simpla: lo Franceses, de per l’educacion que receben, foncionan dambe dus concèptes encapejats deus quaus se pòdon pas desbarrassar, que son lo prestigi nacionau e l’idèa deu “gran òmi”.
Es aquò qu’apèri “bonapartisme”, es l’idèa qu’òm pòt roganhar suus drets democratics en escambi d’un prestigi de l’Estat (aperat “Nacion”). Aqueste prestigi, de mès, pòt estar simplament teoric e recàder pas que dens lo país eth medish. Sufís pas que díser aus Franceses que “la Tèrra sancèra les enveja per lor qualitat de vida, lors vins e lors fromatges” e haut, ne hètz çò que volètz.
I a agut recentament dus avatars de çò qu’apèri bonapartisme, dus trufandisas deu bon pòble (nòstes vesins dison foutage de gueule) cobèrts deu veu blau-blanc-rotge de la fiertat, la que vos hè tot engolir.
Purmèr lo viatge de la delegacion deu comitat olimpic francés a Lima, capduelh deu Peró. En resumit, lo Comitat Internacionau Olimpic organizèc la ceremonia d’anóncia de las vilas organizatritz deus jòcs de 2024 e 2028. Cau saber que vilas concurrentas coma Hamborg, Boston o Budapest an, eras, tengut compte de l’avís de lor populacion dambe, per la vila de Hamborg, quitement un referéndum lo 29 de noveme de 2015 on lo “non” ganhèc (en març, un sondatge avèva balhat 64% de “òc”). En França, lo país sancèr èra a 120% a favor deus Jòcs … segon la consa màger de París.
Demoravan pas que duas vilas per dus jòcs e se sabèva dejà que seré París per 2024 e Los Angeles per 2028. Pas nat suspens doncas. Se la delegacion de Los Angeles comprenguèva un trentenat de personas, la de París èra formada de “entre 250 e 320”, vist quela chifra precisa es pas coneishuda.
Un avion especiau naulejat, totis estón lotjat a Swissôtel, una ostalaria de 5 estelas. Mes calèva la serada de victòria sia au nivèu de l’eveniment, e totis sopèn dens un deus mès prestigioses restaurants deu monde (Astrid e Gaston), arren qu’aquò. Una hèsta a tot petar tota la nueit, es normau, es lo contribuidor francés que paga l’aunor de recéber los Jòcs en çò son.
Cau saber tanben que la ceremonia pervesèva pas que 60 plaças peus delegats e que doncas lo demès la seguissèn a l’ostalaria au finestron.
Mediapart avancèc la soma de 1,5 milions d’euros ende la pichona benalèja. Tony Estanguet (dambe un tau nom!...), president deu comitat parisenc, expliquèc totun qu’aquesta chifra e pas pagada qu’a mieja per l’Estat e compreng tanben lo rodatge deus filmes de propaganda remeses au sòcis de comitat internacionau, mes nos assabentèm mès tard que s’agissèva en hèit de las retòcas de vièlhs films qu’existissèvan dejà.
Segon lo Canard Enchaîné, lo quite ministèra de las Finanças se chepica de “salaris deu comitat d’organizacion que pausan problèma”, coma lo deu president Estanguet de 450.000 per an, e deus “prèmis de succès” (entre 4.500 e 34.500 euros) balhats a un sessantenat deus participants au petit viatge a Lima.
Mes bon, qu’es aquò a costat deu prestigi de recéber los Jòcs Olimpics a París? Cau estar un pisha-vinagre de purmèra ende romegar sus la moneda.
Lo dusau avatar deu bonapartisme se tròba dens los 440 000 euros (mens que T.Estanguet!) per an que seràn investits dens la mission de representacion nacionala de Brigitte Macron, hemna deu president. Sus 5 ans, despassam los 2 milions d’euros.
Sus aquò, ren de díser, cau pas criticar abans de véser, sèm pas qu’a la debuta, sabèm pas çò que va s’en seguir d’aquesta “representacion nacionala”, benlèu que lo caumatge e lo taus de CO2 dens l’atmosfèra van baishar.
De seguir doncas …
Bonaparte, o mala parte ? Corta e clara, l'analisi. M'agrada plan.


text:
Quin pol que siá pòt venir capon. Amb set o uèch setmanas an l’atge ideal per los sanar, operacion que se fasiá generalament a la prima o l’estiu per que foguèsson bons per Nadal. Puèi per lor cervèla lo sol pensament que lor ven es manjar e manjar, fins qu'arriben de far cinc o sièis quilos de pes e una carn ferma mas tendra, fòrça gostosa.
I a, coma d'en pertot, de tèxtes ancians qu'indican qu'abans los capons èran considerats entre los lepetitges mai aimats, coma aquelas tròbas del sègle XIII que còpii en seguida, procedents d’un manuscrit del monastèri de Sant Joan de las Abadessas (Ripolhés-Catalonha)
Ara lausetz, lausetz, lausezt,
li comandamen l’abbet.
Bela, si vos eravatz moina de nostra maiso, a profit de tots los moines vos pendriatz liuraso; mas vos non estaretz, bela, si totz jorns enversa, no; so dis l’abbet.
Bela, si vos voliatz en nostr’ordre remanir, gras capos e grosses oches
no vos poirian falir; massa a vos convenran, bela, ab totz los monges jazir; so dis l’abbet.[1]
Anteriora, del sègle XI o XII, es la poesia “Farai un vèrs de dreit nien”, de Guilhèm IX d’Aquitània o Guilhèm lo Trobador, autor de las tròbas mai ancianas que se coneisson; lo cavalièr que l’escriu es fòrça plan aculhit e lotjat per un parelh de damas desconegudas e la pròva n’es que li trason de capons per manjar, abans de s'aliechar los tres:
A manjar mi deren capos, E sapchatz agui mais de dos; Et no·i ac cog ni cogastros, Mas sol nos tres; E·l pans fo blancs e·l vins fo bos E·l pebr’ espes.
E los capons a l’ast apareisson dins LoRomanç d’Estèr[2], poèma escrich pel mètge josieu Crescàs de Cailar, qu'oficièt dins lo Comtat Venaicin al sègle XIV; l’òbra, que nos es pas arribada tota entièra, descriu los plats que i aviá la costuma de traire a taula per la fèsta de Porim, e Wendy Pfeffer, dins Le festin du troubadour, ne reprodutz qualques vèrses que fan aital:
Aucas venon totas farsidas, E pueis vengron perdiz rostidas, Grasses capons lor det en ast Qe avian lonc tems estat a past; Cabrols, brufols, cerves salvages Det am jurvert e am borages.
N’i a que fan grossir tanben las polas, que recebon alavetz lo nom de polardas; quand lo gal las a fecondadas es lo moment de las far grossir, e las cal sacrificar abans que comencen a pondre d'uòus. Plini lo Vièlh (sègle I) nos ditz dins la Naturalis Historia[3] cossí comencèt la costuma:
Son los delians que comencèron de far endrudir las polas; foguèt aital que nasquèt la passion roïnosa de manjar de polalha endrudida e asagada amb son chuc. Ai trobat l’edicte de proïbicion de manjar de polalha engraissada dins las vièlhas restriccions somptuàrias de la lei del cònsol Caius Fannius, onze ans abans la Tresena Guèrra Punica: "Servir de polalha pas mai qu'una sola pola, e que siá pas endrudida". Aquel article es passat puèi de lei en lei. Per tal de i far fàcia, an ensajat de substituir las polas per de pols noirits amb d'aliments trempats amb de lach: òm los tròba aital fòrça mai gostoses. En vertat s’engraissa pas totas las polas, solament las qu'an la pèl del còl graissosa. Puèi i interven l’art culinari, per tal que las cuèissas de la pola sián plan presentadas, per que sián plan jonchas a cada costat de l'esquina e per que en atalhonar una sola cueissa rèste lo plat plan cobèrt. Los parts an transmés als cosinièrs lors recèptas. Totun, malgrat la presentacion, jamai agradan pas las pèças entièras: dins cèrts endreches solament aiman las cueissas e dins d'autres la paleta.
Marcial, de la meteissa epòca, lor consagrèt un epigrama:
Es aisit d’endrudir la pola amb de farina: s'engraissa tanben a la fosca. La goludesa es engenhosa.
Caton (234-149 a.C.) explica dins lo tractat A prepaus d’agricultura cossí se devián endrudir:
Cal embarrar las polas quand començan de pondre e òm lor aprèsta de farinetas de farina de blat o d’òrdi. Ne cal far de boletas, que se banharàn amb d'aiga abans de las daissar liscar gargamèla aval. Cada jorn s’aumentarà la dòsi, e la racion aurà pas cap d'autre limit que lo talent. Òm las apaissarà dos còps per jorn, e a miègjorn òm lor donarà a beure, sens daissar que l’aiga siá a lor disposicion mai d’una ora.
Dins lo sopar de Trimalcion, celèbre passatge del Satiricon de Petròni (sègle I), Encòlpi ditz que ne serviguèron una per cap:
Après aquel arrèst traguèron de manjars tan delicats que lor remembre, me podètz plan creire, encara me secodís lo còr, perque en luòc de simples tords nos serviguèron a cadun una pola plan grassa amb d’uòus d’auca farcits.
Lo rostit se pòt far a l’ast, amb de fuòc de lenha, o ben al forn, al de l'ostal o al de la cantonada. L’ast, amb de lenha, dona fòrça bons resultats, mas actualament, segurament en causa de las exigéncias de la vida modèrna, es tombat en desuetud, a l'exceptat dels pols de granja qu'aprèstan amb flama de gas qualques establiments publics. Los forns domestics actuals dispausan de còps d’un ast electric que, a primièra vista, sembla fòrça util, enganivament ideal per rostir aquelas pèças pichonas. Lo problèma es qu'a l’ast la carn rèsta mai seca qu'a la caçòla, inconvenient que seriá compensat largament per l’extraordinària sabor que i dona lo fuòc de lenha; puèi que, dins aqueste cas, intervenon pas dins la coccion ni lo fum ni los aròmas de la lenha, lo resultat es qu'aqueles aparelhs an totes los inconvenients de l’ast e cap de sos avantatges.


text:
Eth geòleg deth Conselh Generau d’Aran, Jordi Gavaldà, amassa damb es tecnics der Institut Cartografic e Geologic de Catalonha an visitat er esbauçament deth passat dissabte, 12 de mai, se produsic ena ribèra de Valarties.
Es pròplèus setmanes relizaràn visites complementàries ara fin de poder hèr un estudi entà esclarir es causes der esbauçament, tau coma demanèc eth sindic d’Aran, Carlos Barrera.
Era pista ja se dauric eth deluns, 14 de mai, gràcies ara intervencion conjunta deth Conselh Generau d’Aran e ar Ajuntament de Naut Aran.
Info: Conselh Generau d’Aran


text:
Sus lei plancas de son norrigatge
, lei paus bèn trempats dins la mar, aganta un bornèu de PVC, e li enmancha dos fielats : un bèn fin que serà degradat dins un mes pas mai, e un mai gròs, de nilon. Puèi, d’una caissa que sortisse de l’aiga, tira de ponhadas de muscles e lei descarracha
pauc a chapauc, per n’en emplir la mancha de fielats. Enfin, un còp esperlongat un fielàs de tres metras que sembla un bodin, l’imerge per mai d’un an. « Se lei dauradas li manjan pas, seràn de gròssas ! ».
Michèu Boutemer es mitilicultor despuèi vint ans, e conèis bèn son mestier. Ambe sei 150 tonas per an, pòu viure de son activitat. « M’arriba meme de prendre de vacanças. Lei muscles an pas besonh de ma presencia coma lei pèis, qu’avans èri aquaucultor. E son mens pertocats per de malautias ».
Solament, i a tant e tant de muscles sus lo mercat, que fau bèn causir sa produccion. Lei pichonas se vendon pas car, que son fòrça produchas. Lei gròssas, per farcir, son mai interessantas. Lei aubergistas lei prenon aisadament. « Mai fau sacher que lei fau abalir mai de dos ans »,
còntra 18 mes per d’autrei.
En veritat, leis muscles de La Seina, son camarguesas. Es coma aquò despuei que lei sorgent
s sotamarins son, siegue agotat
s, siegue captadas per provesir lei abitants de Sant-Mandrier. « Lo muscle a besonh d’aiga dolça per bèn se desvelopar, es per aquò qu’ara m’en vau querre a Pòrt Sant Loís la « grana », valènt a dire lei pichòts muscles que farai créisser au nòstre »
que ditz encara Michèu Boutemer.
Lei muscles, dins la rada, « sabian pas de que n’en faire tant n’en aviá, vaquí sèissanta ans. Ara a bèn chanjat ! »
Pasmens, amb una aiga mai salada, lo muscle seinenc sembla mai chanut per leis amators de la frucha de mar, aquelei que se fan un ventre d’ústrias, d’arapèdas, d’orsins e de totei leis autrei cauquilhas de mar. E s’agantan pas una brava caganha, es que lo mitan marin de La Seina es bòn. Un solet còp aquelei darrièreis annadas siguèron enebidas de venda, totei aquelei. Un malur per lei productors, que devon alòr, per subreviure, vendre de cauquilhas espanhòlas.


text:
Droué
Droué es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat a Nombre|65|km}} al Nòrd-Oèst de Bles, la prefectura del Loir-e-Doncas que.
A vorejat, al sud, pel Egvonne, un afluent en marge drech del Loir.
La commune est située à Modèl:Nombre au Nòrd-Ouest de Blois, la préfecture du Loir-et-Cher.
Elle est bordée, au sud, par l'Egvonne, un affluent en rive droite du Loir.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
En causo, segur, la demougrafio umano que créisse, e que reclamo mai d’aigo cado annado. Es a se demanda s’aquelo situacien rend eficace lei remèdi qu’aplica la Lèi alentour de Mediterragno. Despièi 1971 e la counvencien « Ramsar » leis Esta devon proutegi lou bestiun lacustro.
Se n’i avié 168 en 2000, aro soun lou double, subretout en ribo nord de Mediterragno. S’espèro tambèn qu’émé lei mesuro euroupenco Natura 2000, sera mieis aparado la biodiversita.
Mai au Sud, ounte soun inmènse lei besoun, es de figo d’un autro banasto
d’apara aquelo diversita di grosso. L’agriculturo en Jourdanio, pèr eisèmple, a déjà quasi destussi lou relarg umido de l’ouasis d’Azraq, uno di mai remirable que vague au mounde, aparado pèr la Lèi, mai pas pèr la realita d’un païs ounte lou mounde a besoun de manja…
Emé lou rescaufament climatique, la temperaturo mejano s’enaussè de dous degra en un siècle en mejano dins touto l’encontrado méditerranenco. E lou nivèu de l’aigo de mar, elo, sarié de 22 cm de mai. Es uno causo de mai pèr ennega lei relarg umido de la ribo de mar. Legi tamben :
Tre 2050 la Provença aurà set


text:
14.10.2018. Entrevista
La Setmana, lo setmanièr en papièr occitan, es mòrta. Ara tot çò que
30.09.2018. Nòva
L’entrevista que la faguèt Ràdio País a Patric Roux, vicepresident de l’Ofici
26.08.2018. Blòg de Andriu de Gavaudan
Après la cessacion d’activitat de La Setmana, faguèri un Editorial post mortem — que passèt
10.08.2018. Blòg de Joan-Pèire Cavalier
Es amb tristessa e amarum qu’ai apresa la mòrt de la societat Vistedit, es a dire de La Setmana, e
24.07.2018. Blòg de Joan-Marc Leclercq
Solide que la desapareishuda de La Setmana es un mauencontre ende totis los amoroses de la lenga, que
19.07.2018. Nòva
La societat cooperativa Vistedit, que publica dempuèi 23 ans lo setmanièr La Setmana, e
6.07.2018. Blòg de Dàvid Grosclaude
Atau un jornau que risca de’s morir. Qu’ei tostemps grèu e inquietant per la democracia e peu pluralisme.
15.06.2018. Nòva
Pel primièr còp dempuèi 1995, La Setmana quita d’èsser estampada en
1.02.2018. Nòva
Fau lo païsan en Forés, region ont se rencontran las lengas e culturas occitanas e arpitanas.
2.12.2017. Nòva
L’Associacion per l’Ensenhament de la Lenga d’Òc (AELÒC) e l’Associacion
2.09.2017. Entrevista
Lo 16 de setembre se debanarà la novèla edicion de la Dintrada, jos forma de forum ciutadan
15.07.2017. Nòva
Occitanisme politic, lo libe navèth de l’autor bigordan Alan Sibé que vien tot just
8.07.2017. Nòva
L’Escòla Occitana d’Estiu (EOE) qu’estó apitada en 1976 per tres occitanistas:
23.06.2017. Nòva
Los abonats a La Setmana son a mand de recebre lo primièr numèro fach en partenariat amb
11.05.2017. Nòva
Après qualques jorns de discussions amb lo conselh de la Federacion Interregionala dels Mèdias
3.01.2017. Blòg de Joan-Marc Leclercq
Èi legit dens La Setmana n° 1066 un article fòrça interessant. Aquò nos pròva qu’i a tanben mèdias
28.11.2016. Nòva
Nadal Rey que’s morí lo 20 de noveme passat a l’atge de 104 ans. Que vadó a
21.10.2016. Nòva
La ministra francesa de l’educacion, Najat Vallaud-Belkacem, a confirmat qu’una demanda d’agregacion
20.09.2016. Nòva
Dissabte que ven, lo complèxe Victor Hugo de Lescar (Bearn) aculhirà una serada de sosten
22.04.2016. Nòva
Lo 21 de mai que ven se debanarà a Peireguers una manifestacion per revendicar una lei de las
16.04.2016. Entrevista
Que m’apèri Fanny Lartigot, que soi jornalista tau setmanèr en lenga occitana la
29.11.2015. Nòva
Compte tengut de l’estat de la transmission de la lenga, dos vectors principals se son estructurats
7.11.2015. Nòva
Començarà lo 23 de novembre que ven un macroprocès contra 35 militants basquistas
2.11.2015. Nòva
Maishanta tempsada per la lenga occitana. Qu’an vist lo gran interès portat per lo Senat,
11.06.2015. Nòva
L’occitanista Jan Moreu es mòrt a causa d’un accident en montanha, segon d’informacions
12.05.2015. Nòva
Los anars-tornars a París an començat. Lo mond de Bake Bidea bastisson lo programa de la
10.05.2015. Nòva
L’associacion De Main en Main presentèt dijòus passat la “tinda”, la
15.03.2015. Vidèo
Vesitam eth burèu de Vistedit e parlam dath eth cap-redactor de La Setmana, Clamenç Pech,
27.02.2015. Nòva
Lo 21 de febrièr passat se debanèt a Tolosa una manifestacion contra las violéncias
23.11.2014. Nòva
Cinc mes arron la fin de la prumèra sason de Good Morning Occitània, dus mèdias
17.07.2014. Nòva
L’Associacion dels Cònsols e Elegits Occitans (ACEÒC) farà sa primièra
27.06.2014. Nòva
Se crearà l’Ofici Public de la Lenga Occitana (ÒPLO), un organisme public qu’aurà
12.06.2014. Nòva
La lucha exemplara dels salariats provençals de Fralib capitèt ben contra la multinacionala
3.03.2013. Nòva
La Setmana es un setmanièr d’informacion generala, redigit integralament en occitan e creat


text:
coloriage darbre genealogique cols d d coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique moda simp pour a moder, coloriage darbre genealogique en family a modeler, coloriage darbre genealogique a, coloriage darbre genealogique recherche pour,coloriage darbre genealogique ,coloriage darbre genealogique com 5 ,coloriage darbre genealogique tree tattoo can alter details to fit our family tattoos , mini vie coloriage darbre genealogique,coloriage darbre genealogique a ,a sans en pictures coloriage darbre genealogique .


text:
Sillogisme
Lo sillogisme es un rasonament logic fach de tres proposicions que son la premissa majora (« tot A es B »), la premissa menora (« aquel C es A ») e la conclusion (« donc C es B »). Per exemple, otei leis èssers umans son mortaus (premissa majora) e totei lei fremas son d'èssers umans (premissa menora) donc lei fremas son mortalas (conclusion).
Formalizada per lo premier còp per Aristòtel au sègle IV avC, l'utilizacion dau sillogisme foguèt fòrça estudiada durant l'Edat Mejana e inspirèt la logica matematicas actuala.


text:
Roye (Somme)
Roé en picard ( Roye en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Roye A situat en las ricas planas del Santerre, accessible per la Modèl:Sortida de la autoroute A1, a unitat|110|km {{}} de París e a unitat|120|km {{}} de Lille e a unitat|45|km {{}} de Amians. Lo Avre, un afluent de la Soma, la trauèssa.
Roye est située dans les riches plaines du Santerre, accessible par la Modèl:Sortie de l'autoroute A1, à 110 km de Paris et à 120 km de Lille et à 45 km d'Amiens. L'Avre, un affluent de la Somme, la traverse.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
A despart de l’ajuda economica recebuda de la part del Papa per contunhar la Crosada, Simon de Montfort esperava tanben renfortiments provenentes de los sieus pròpris domenis feudals de l’Île-de-France. Fin finala, pendent lo mes de Març de 1210 recebèt l’ajuda de la siá molhèr Alice de Montmoréncy, e qualques cavalièrs del nòrd. Tanben amb l’objectiu de poder aténher de fòrtas compensacions èran venguts de renfortiments provenents de Breizh, las tèrras d’oîl e las tèrras germanicas. Amb totes eles, inicièron nauament las operacions militaras.
Divèrses assages de Simon de Montfort de conquistar las fortificacions e lo territòri de Cabaret, acabèron en fracàses, e lo cap crosat decidiguèt atacar d’autras vilas e fortificacions prèpas.
Queiguec la vila d’Alzona e de contunh Bram, après tres jorns de sètge, ont Simon de Montfort mostrèt la siá cruseltat. A totes los òmes, mai d’un centenat, los arranquèron los uèlhs e los talhèron lo nas e lo pòt superior, a l’excepcion d’un perque fes de guida e los envièron en una sòrta de macabre cortègi a la prèpa vila de Cabaret, perque los sieus abitants s’espantèsson e se rendèsson sens resisténcia per evitar las meteissas represalhas.
La vila de Bram, amb lo sieu quartièr ancian en forma de cercle
Aquela cruseltat foguèt dissimulada pel cronicaire Pierre des Vaux-de-Cernay en las siás informacions, en defendent que los “erètges” e los nòbles rebèls avián mutilat tanben qualques soldats crosats, e mai se avián pas cap pròva d’aquelas represalhas de la part del partit contrari. Segon qualques versions crosadas, aquelas meteissas mutilacions avián patit abans los dos cavalièrs crosats que susvelhavan lo castèl de Puègserguièr quand queiguec davant l’atac de Guiraud de Pepius.
Al mes de Junh, divèrses nòbles occitans s’amassèron amb lo rei Pere II d’Aragon e I de Barcelona per demandar ajuda davant los atacs de l’armada crosada. Mas lo rei Pere refusèt emprene d’accions per pas prejudiciar las siás relacions amb la Glèisa catolica, abitualament dolentas sustot per l’assag del rei Pere d’anullar lo sieu matrimòni amb Maria de Montpelhièr, sens succès.
Al meteis mes de Junh, las tropas crosadas arribèron a Menèrba, governada pel comte Guilhèm, vassalh de la familha Trencavèl, e après sièis setmanas de sètge se rendèt la vila, lo jorn 22 de Julhet de 1210. A Menèrba, s’avián refugiat fòrça cresents que fugián de la Crosada.
Existisson pas de pròvas de l’adesion a la fe dels Bons Òmes de la part de la familha comtala de Menèrba, ni de la preséncia d’una importanta comunitat cresenta a lo sieu fèu, mas mantenián unas bonas relacions amb autras familhas nòblas qu’avián abraçat la fe dels “erètges”, coma los Tèrmes. E Guilhèm de Menèrba s’afrontèt dirèctament amb l’armada crosada. Davant la diferéncia de fòrças, lo comte Guilhèm perdèt e liurèt la vila als crosats. Despossedit de las siás tèrras, dintrèt a l’Ordre dels Espitalièrs.
A Menèrba s’aluguèt lo primièr grand lenhièr de la Crosada amb mai de cent quaranta “erètges” executats, fòrça d’eles perfièchs. Los testimònis restavan estonats en veire coma los cresents se dirigissián a la mòrt amb granda jòia, en cantant de cançons per s’animar, per aténher abandonar aquel mond imperfècte sens abjurar de la siá fe.
Los nòbles rebèls e ostils a Simon de Montfort se rendèron nauament e liurèron a la Crosada sens resisténcia vilas coma Mont-real. Mas lo cap dels crosats pensava a la conquista de Tèrmes e Cabaret, doas plaças fòrtas que se resistissián.
Tèrmes, situada sus una pichona montanha de ròca, gaudissiá d’una impressionanta muralha, apiejada per un riu de grand cabal, lo Termenet, e èra governada pel senhor Raimon, un ancian força contrari a la Glèisa catolica (1), que s’aviá convertit a la fe dels Bons Òmes. Lo meteis Pierre des Vaux-de-Cernay catalogava de Tèrmes d’”umanament impenetrabla”. La vila èra venguda refugi de fòrça cresents que fugián, coma la maire de l’avesque catolic de Carcassona, Bernat Ramon de Rocafort.
La vila de Tèrmes, ieu.
Raimon de Tèrmes dispausava d’una garnison de vint cavalièrs e unes quatre cents o cinc cents soldats. La vila podiá solament èsser conquistada pel costat meridional. L’encargat de preparar lo sètge e l’ofensiva èra Guillaume, un “arquevesque guerrer” de Paris, un grand expèrt en tèmas bellics. Après conquistar los quartièrs exteriors, l’armada crosada decidiguèt atacar pel costat nòrd, e talhèron l’accès al riu.
Mas totes los atacs fracassèron a causa de la fortalesa de las muralhas. E las neurituds començavan a mancar en lo partit crosat, jos un soleu d’estiu!!!
Guillaume decidiguèt pregar ajuda a Dieu de manièra solemna e publica. E de la meteissa manièra que, après la pregària d’Arnaud Almaric de Citeaux a Carcassona, comencèt una fòrta secada, Tèrmes e los sieus entorns se vegèron tanben afectats per la manca d’aiga. Malgrat qu’encara la vila dispausava de neurituds e vin, l’abséncia d’aiga èra en determinant per evitar la propagacion de malautiás, e l’ancian senhor de Tèrmes pensèt a la capitulacion.
Mas subitament, aquela serada comencèt a plòure amb fòrtas tempèstas. Semblava que fin finala, la vila se salvariá, mas l’aiga queiguda èra en marridas condicions e la populacion patiguèt una disenteria que provoquèt una granda quantitat de mòrts. L’armada crosada interpretèt aquela “pluèja empoisonada” coma un senhal divin en favor de la Crosada. La vila de Tèrmes queiguec entre los jorns 22 e 23 de Novembre, e fòrça “erètges” foguèron executats. Lo meteis senhor Raimon de Tèrmes foguèt empresonat e moriguèt d’ans après.
Puègverd èra governat per la familha Congost, una nòbla familha fòrça plan situada economicament e dins dels cercles de poder dins las tèrras d’òc, qu’èra originària del Quercòrb. Segon las cronicas èran de seguidors dels Bons Òmes, tant Bernard de Congost coma la siá femna Alpaïs (ela èra venguda segurament Perfiècha e moriguèt l’an 1208). Après d’un sètge de tres jorns organizat pel tinent Thomas Pons de Bruyère per Novembre de 1210, Puègverd queiguec.
Intrada dins lo castèl de Puègverd
Los Congost foguèron despossedits de las siás tèrras e títols en favor dels nòbles del Nòrd, inicialament a un lòctenent de Simon de Montfort, Lambert de Thury, e après al meteis Thomas Pons de Bruyère. Bernard de Congost moriguèt l’an 1232 sens renonciar a la siá fe en los Bons Òmes e en s’opausant a l’invasion de la Crosada.
Pauc a pauc, las vilas occitanas quègen en mans dels crosats, e la Crosada atenhiá los sieus objectius politics de neutralizar la noblesa occitana.
(1) La familha senhoriala de Tèrmes èra acusada qu’a la capèla del castèl se fasiá pas messa catolica dempuèi fasiá mai de cinquanta ans.


text:
Ceramica
Primièra «art del fuòc » a aparéisser (abans la metallurgia e lo trabalh del veire), la ceramica designa l’ensemble des objèctes fabricats en tèrrra cuèita qu'an subits una transformacion fisicoquimica irrevèrsibla per coseson a temperatura mai o mens enauçada.
Generalitats[modificar | modificar la font]
Lo mot ceramica ven del grèc ancian kέpauoς / kéramos, que significa « tèrra de tornejaire », « argila ». Donèt son nom a un quartièr d'Atenas, lo Ceramic.
Se distinguís tres brancas per la ceramica:
- la ceramica utilitaria, subretot la terralha, la mai anciana de las formas de ceramica (davançant lo trabalh dels metals) qu'utiliza las tèrras argilosas coma material de basa;
- la ceramica d'art que derivèt de la precedenta, e abandona la foncion utilitaria per se centrar sus la valor decorativa o estetica;
- la ceramica industriala, particularament desvolopada al sègle XX utiliza de materials de basa amb oxides, carbures, nitruras, etc.
Un material ceramic es solide a temperatura ambianta e es pas metallic, o organic. Los objèctes de ceramica son realizats par solidificacion a nauta temperatura d'una past umid plastic, o aglutinacion per caufament d'una polvera seca comprimida abans, sens passar per una fasa liquida; par extension, se ditz « ceramica » los objèctes fabricats atal.


text:
Louis de Gand de Mérode de Montmorency Born: Father: UnspecifiedMother: UnspecifiedChildren: noneSiblings: noneLouis de Gand de Mérode de Montmorency était comte du Saint-Empire, chevalier des ordres du roi et maréchal de France. Il fut mariée le 19 février 1713 à … Lire la suite
Archives du mot-clef Montmorency
Philippe de Montmorency Born: Father: Guillaume de MontmorencyMother: AnneChildren: noneSiblings: Anne de Montmorency, 1er duc de MontmorencyPhilippe de Montmorency fut, évêque de Limoges.
Anne de Montmorency, 1er duc de Montmorency Born: Father: Guillaume de MontmorencyMother: AnneChildren: noneSiblings: Philippe de MontmorencyLe connétable Anne fut le premier duc de Montmorency
Guillaume de Montmorency Born: Father: UnspecifiedMother: UnspecifiedChildren: Philippe de Montmorency, Anne de Montmorency, 1er duc de MontmorencySiblings: noneGuillaume de Montmorency était le fils de Jean, grand chambellan de France, et de Marguerite d’Orgemont. Il devint chevalier de l’ordre du roi, … Lire la suite


text:
Bouttencourt
Boutincourt (Sonme) en picard ( Bouttencourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Bourg De la bassa vallée de la Bresle, jouxtant Blangy-sus-Bresle, a Unitat|25|km {{}} de la siá desbocadura en la Mange, situat en Picardie, al limit de la Anautita-Normandie.
A vertebrat coma un pòbli-carrièra la longitud de la anciana Rota nacionala 28 (actuala RD928) e es tangenté per la RN 15bis (actuala RD 1015), tot en essent facilament accessibla pel autoroute A28 o la parca de Blangy-sus-Bresle.
Bourg de la basse vallée de la Bresle, jouxtant Blangy-sur-Bresle, à 25 km de son embouchure dans la Manche, situé en Picardie, à la limite de la Haute-Normandie.
Il est structuré comme un village-rue le long de l'ancienne Route nationale 28 (actuelle RD928) et est tangenté par la RN 15bis (actuelle RD 1015), tout en étant aisément accessible par l'autoroute A28 ou la gare de Blangy-sur-Bresle.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
La cantaira e musiciana Marie Coumes dobrirà las pòrtas d'un univèrs, lo dels contes populars, formant un tablèu amusant e poetic, dels paisatges lengadocians, del mond e lors tradicions. Un itinerari demest los estanhs, la mar e la garriga, dels vilatges d'uèi als primièrs pòbles de ièr, sens doblidar las cançons, per perlongar l'istòria e donar lo temps als sòmis.
L'espectacle es prepausat dins lo quadre de l'operacion « La mer pour horizon » per las Archives départementale de l'Aude.
Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e
Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr


text:
09 mars 2016
Joan Eygun : Ua lenga qui s'esvaneish ?
Photographie de Christophe Drodelot, Signes d'effacement, Mur 98 – Nantes – 2014 Dire l’escafament sul lindal del silenci Ua lenga qui s’esvaneish ? (Letras d’òc, 2015) es una reflexion sens concession e d’una granda luciditat (es a dire fòrça pessimista) sus l’estat e l’avenir de la lenga occitana (« ua paraula viva que s’esvaneish pòc a pòc », p. 8), dins la dralha dels tèxtes de Jan dau Melhau (Ma Lenga, vesètz aquí lo polit tèxte de Baptiste Chrétien) e d’Eric Fraj (Quin occitan per deman ? Aquí... [Lire la suite]
01 septembre 2015
Leis Occitans pòdon defendre çò que li fai plaser: una reflexion sus la question de la lenga legitima en Occitània e alhors
Publiqui aquí un tèxte de James Còsta refusat pel Jornalet, perqué sa redaccion a jutjat que Còsta, dins sos arguments fasiá de la reductio ad Hitlerum, banalizava lo nazisme, çò que me sembla simplament fals. En mai d’aquò lo publiqui amb grand interes perqué es, coma tot çò que ven de la pluma de Còsta, un tèxte plan assabentat e plan argumentat. JP C Respònsa au tèxte de D. Sumien, “Leis occitans devèm pas defendre lo francés” James Costa, 1 de setembre de 2015. La redaccion de Jornalet... [Lire la suite]


text:
Divendres, 19 d'octòbre de 2018, 03h00
Lo cap de La França Insomesa, Jean-Luc Mélenchon, a cercat d’umiliar una jornalista que li pausava una question embarrassanta sus sas contradiccions a prepaus d’adversaris politics ... +
Divendres, 28 de setembre de 2018, 03h00
Una nòva edicion de las aventuras de Tintin farà parlar lo popular jornalista d’Hergé en diferentas lengas e dialèctes de l’estat espanhòl dont l’occitan ... +
Dijòus, 27 de setembre de 2018, 03h00
Se presentèt dimars passat lo plan de govèrn de la Generalitat de Catalonha. Lo president en foncions, Quim Torra, anoncièt qu’una de las mesuras prioritàrias seriá ... +
Diluns, 24 de setembre de 2018, 03h00
Se tendrà dijòus venent, 27 de setembre, a Marselha, una manifestacion per revendicar que la region de Provença s’apèle oficialament “Provença” (o “Provence” ... +
Dissabte, 22 de setembre de 2018, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Naut > Tolosan
La crisi de l’occitanisme es uèi en debat a Tolosa dins l’encastre de La Dintrada. Lo fòrum social occitan cèrca ongan d’analisar l’estat dels luòcs ... +
Dissabte, 15 de setembre de 2018, 03h00
Còps que i a, daubuns que pensan qui, uei, n’i a pas mei autors occitans… Totun, la literatura que demora viva. Qu’ei de compte har! E despuish los ans 60, que i a navèths ... +
Divendres, 14 de setembre de 2018, 03h00
L’Institut d’Estudis Araneses-Acadèmia Aranesa de la Lenga Occitana (IEA-AALO) denoncièt ièr dijòus al Parlament Europèu lo mesprètz d’Espanha ... +
Dimars, 11 de setembre de 2018, 03h00
Se parlarà occitan dijòus que ven, 13 de setembre, al Parlament Europèu. L’Institut d’Estudis Araneses-Acadèmia Aranesa de la Lenga Occitana (IEA-AALO) se presentarà ... +
Dijòus, 6 de setembre de 2018, 03h00
Sur le bout des langues qu’ei lo nom de la sèria d’articles dedicats a las lengas ditas regionaus que perpausa Michel Feltin Palas suu sit Internet de L’Express. Lo darrèr ... +
Diluns, 3 de setembre de 2018, 03h00
Aqueste traductor es estat desvolopat sus la plataforma de còde dobèrt e de logicial liure Apertium, ont fins ara i aviá 48 traductors automatics. Dins aquel environament se pòt ... +
Dimenge, 26 d'agost de 2018, 03h00
Fa qualques setmanas, aguèri l’escasença d’admirar en Bascoat cossí una lenga anciana, que sabèm pas a quina familha la restacar, demorava viva. Per las carrièras ... +
Divendres, 24 d'agost de 2018, 03h00
Per visibilizar e salvagardar l’occitan en Auvèrnhe S’es lançada una campanha “per la visibilitat e la salvagarda de la cultura e la lenga occitanas en Auvèrnhe”. ... +
Dijòus, 23 d'agost de 2018, 03h00
Lo vicepresident de l’Ofici Public de la Lenga Occitana, Patric Roux, a anonciat sus las ondas de Ràdio País que l’Ofici farà un apèl a projèctes per tornar ... +
Divendres, 17 d'agost de 2018, 03h00
Guiana > Agenés > Naut Agenés
Entre lo 12 e lo 18 de d’agost a luòc a Vilanuèva d’Òlt una setmana conviviala dins una residéncia que servís d’escòla e de lotjament a l’encòp. ... +
Dissabte, 11 d'agost de 2018, 03h00
Òc Tèle ven de publicar lo reportatge complet de La Passem, la primièra corsa per la transmission de la lenga occitana que se tenguèt en Bearn del 25 al 27 de mai passat. ... +
Divendres, 10 d'agost de 2018, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Bas > Besierés
Lo retirament de las ajudas publicas tòca ara l’Institut d’Estudis Occitans d’Erau (IEO 34). Après lo licenciament de la directritz de la FIMÒC e la liquidacion de ... +


text:
Dimars, 13 de junh de 2017, 03h00 Espòrt
Cal trapar de vam per vos parlar de l’anar actual de la sason dels Dragons catalans en Superliga dels XIII.
Val mai un grand desgordit qu’un pichon estabosit
Aqueste dissabte, los Dragons recebián los Gigants d’Huddersfield a Brutus, una formacion qu’es dins la meteissa zòna de classament que los Dragons, doncas en dangièr d’èsser pas dins lo Super 8 e de dever jogar dins la pola de manten en Superliga per la sason venenta.
Pas la pena de faire d’alonguis per vos dire que los catalans foguèron inexistents e encaissèron un 56-12 que los remanda a la novena plaça.
La direccion fariá rampèl a l’ancian responsable del 13 anglés e per l’ora adjunt als Poletons de Sydney, En Mac Namarà, per salvar la fin de sason catalana. Rendètz-vos venent: lo 24 de junh e tornar contra un adversari del nivèl actual dels catalans: los 10ns, Warrington.
Aquesta dimenjada, se jogaràn los quarts de finala de la Cup: dijòus: Salford-Wakefield; divendres: Leeds-Featherstone; dissabte: Warrington-Wigan e lo cap d’aficha per dimenge: Hull FC reçauprà Castleford.
Tolosa sus sa lançada
En Championship, lo Tolosa Olimpic a mestrejat la partida contra Rochdale aqueste dissabte a Blanhac: 56-16.
Dissabte, a tres e mièja del vèspre, los tolosans recebon Londres que se trapa a egalitat de punts amb eles en segonda posicion al classament.
Partida Èst-Oèst
Dins l’encastre de la preparacion de la Copa del monde de la tardor, doas formacions de jogaires d’Elèit 1 s’afrontavan divendres al Barcarès: una seleccion Oèst e una seleccion Èst. La revista dels efectius se clavèt sus una egalitat 32-32.
Campionat feminin: lo bloquièr per Tolosa Ovalia
En finala del campionat feminin, la formacion de Tolosa Ovalia domina las catalanas (St Estève-XIII Catalan): 22-8.
L’esquipa de França feminina jogarà doas partidas contra Anglatèrra los 21 e 24 de junh al Barcarès.
Alan Roch


text:
Esséncia de terebentina
L'esséncia de terebentina es un òli essencial realizat per purificacion puèi per distillacion de terebentina.
Composicion[modificar | modificar la font]
L'esséncia de terebentina es una mescla de moleculas variadas, comprenent subretot de terpenicas, d'acids e d'alcools. Aqueste liquid es insoluble dins l'aiga, dins l'alcoòl absolut e dins l'etèr, mas es leugièrament soluble dins una mescla aiga-alcoòl.
Aqueste un produch sensible a la lutz e al solelh, leugièrament toxic e nautament inflamable. La reaccion de l'esséncia de terebentina amb d'acid nitric es violenta, la mescla essent ipergolica (es a dire autoinflamabla).
Utilizacion[modificar | modificar la font]
Liquid incolòr d'odor caracteristica de pin, l'esséncia de terebentina es un fòrça bon solvant de las grassas, dels òlis e de ceras. Es utilizada dins fòrça produchs (pintura, vernís, ceratge, insecticids e tanben parfums o produch farmaceutics coma las onchas topicas). L’esséncia de terebentina conten 60 % d’alfapinèn.
L'esséncia de terebentina es taben conselhada per levar la mosidura dels cuèrs e las tacas de grassa sus un textil.
L'esséncia de terebentina foguèt tanben utilizada coma carburant de fusadas, coma pel primièr estatge del lançaire Diamant A, vector del primièr satellit francés, Astérix.[1].
Toxicitat[modificar | modificar la font]
Veire Fiche toxicologique de l'INRS. Malgrat sa feble toxicitat, aqueste produch es irritant, e demanda de precaucions d'usatge. Lo contacte amb la pel deu èsser evitat, e son utilizacion deu se far dins un luòc airat.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ modèl {{Ligam web}} : paramètre «
url» mancante paramètre «
titre» mancant


text:
Dimars, 10 d'octòbre de 2017, 03h00 Politica,Internacional
Es previst que lo president de la Generalitat de Catalonha, Carles Puigdemont , demande al parlament qu’aplique lo resultat del referendum del 1r d’octòbre passat e proclame l’independéncia
© Generalitat de Catalunya
Lo president de la Generalitat de Catalonha, Carles Puigdemont, compareisserà uèi a 18h davant los deputats catalans per “parlar de la situacion politica actuala”. Es previst que, pendent aquela sesilha, lo president demande al parlament qu’aplique lo resultat del referendum del 1r d’octòbre passat e proclame l’independéncia.
La societat civila es lèsta per manifestar e seguís l’actualitat, mai que mai suls rets socials amb l’etiqueta #10ODeclaració, del temps que lo govèrn espanhòl e los partits espanholistas fan de menaças grèvas dont qualques unas passan l’òsca.
Las menaças del Partit Popular
Davant aquela possibilitat, la reaccion espanholista foguèt ièr fòrça energica. La vicepresidenta del govèrn espanhòl, Soraya Sáenz de Santamaría, diguèt que “la declaracion d’independéncia aurà pas cap d’efièch” e que se Puigdemont la declara, lo govèrn espanhòl “prendrà de mesuras”.
Mai luènh anèt lo vicesecretari de comunicacion del Partit Popular, Pablo Casado, que comparèt la declaracion d’independéncia d’uèi amb la que se tenguèt fa 83 ans. “L’istòria se deu pas repetir”, çò diguèt en afirmant que “qui declare l'independéncia pòt finir coma Companys en 1934”.
L’èx-president de la Generalitat, Lluís Companys, foguèt mes en preson après declarar l’independéncia en 1934. Sièis ans pus tard seriá fusilhat al castèl de Montjuïc per òrdre de Franco. Dimenge que ven, 15 d’octòbre, se complirà los 77 ans de son execucion.
Non al dialòg
Casado refusèt lo dialòg amb l’executiu catalan qu’el apelèt “los putschistas de la Catalonha del sègle XXI”, e afirmèt qu’Espanha acceptariá pas cap de dialòg, car “es pas Sodan ni Iogoslavia”.
Ni els insults ni les amenaces doblegaran la voluntat del poble de Catalunya expressada democràticament pic.twitter.com/laq92Evaen— Esquerra Republicana (@Esquerra_ERC) 9 d’octubre de 2017
Comenem la negociacion: 1er.-Reconeissement de la Nacion Catalana. Mariano: la constitucion parla de la nacion espanhola. Generalitat: La Nacion de Catalunha es la Nacion Catalana, la nacion castelhano espanhola es la dels territoris de l'antiga Corona de Castella.
D'acord.
Passem al Punt 2on: Lo Concert Econòmic: la Generalitat replegarà los imposts e donarà un tant a Madrid no superior al 10%. Mariano: del 30%. Generalitat: del 15%. Mariano: Ja veirem ?
D'acord.
3er Punt: La lenga ca... Legir mai
#4 Avètz rason. De mai, cossí Castilha daissariá anar Catalonha quand vòl pas tornar Ceuta e Melilla al Marròc! E apuèi se plòran perque Gibraltar contunha de lor escapar. Arganhòls, vai!
Lo President de Catalonha es fin estratègue, que buta lo govern espanhòl a la fauta, qu'a al mens tres còps d'avança...
La situacion es un potsch demoniac...
#7 Oksitanlaştıramadıklardanmısınız
Te carcanhessas pas ! L’occitanisme de las annadas 60 es vodat a se morir, fan 20 ans que pequenetja. Aquò es pas una razon per fa servir la difamacion.
Per çò que vos interessa los discors de Carles Puigdemont es retardat d’una ora…. Deu calfar dins las reires foganhas.
Alavetz farà répè, o anirà devèrs l’independencia…. ?
Se fa répè, es una desfacha e tot biais las causas son plan malaisidament reparables e ren non sarà coma aba... Legir mai
#8
Això significaria que nosaltres, a la Catalunya Nord, ens oprimeixen? O belleu que ja tenim prou ensenyament en català per demanar pas res més? Què podríem demanar, fins i tot? Ja o tenim tot!!!
Declaracion dau president Macron, uèi, despuei l'Alemanha (non, es pax exiliat...): per eu, lo pòble catalan se pòu pas dire oprimit, vist que Madrid li permete l'ensenhament dau catalan dins leis escòlas! E aponde: "Vesi pas çò que pòdon demandar de mai!".
Lo bonjorn ais amics de Corsega qu'espèron una modificacion d'estatut!
#6 #5 Tè, la torna de l'Erdogan pichon, aquel grand colèga dels Curdas, sustot quand son morts, fasia temps !!! Repapias encara Oksitanlaştıramadıklardanmısınız ?
Lo contengut d'aqueste comentari es amagat perque los legeires l'an considerat inapropriat
Mòstra-lo
#4 De tot biais veirèm ben...
#3 Qualques recòrds basics
1- Per utilizacion de l'armada "Gàrdia Civil" contra sa pròpria populacion, es un cas de sortida d'Espanha de l'UE cf. L’article 7 del Tractat de l’Union Europèa permet de suspendre los dreches d’un estat membre se l’Union considèra que menaça los dreches e las valors democraticas.
2- Pablo Casado, eminent del Partido Popular Espanhòl, a amenaçat de mòrt Puigdemont (= acabar coma Companys...)
3- Un país coma Espanha, ancian colonizator, a jamai l... Legir mai


text:
30/10/2016
Daus òmes que tomban, episòde 14, per Joan Ganhaire
En esperar la chocrota que tarda a venir, estudie de prep lo papelon voiatjaire. Cinc noms quí dessus. Baron Uber de l’Enclusa, rua de l’Ipòdròme, a Sent Clod a davalat los eschaliers de son chasteu testa prumiera lo 25 de mai 1963, granda fortuna de familha, Albert Wienzner, Baloard Murat, XVI°, marchand de tableus, tombat de la fenestra dau quatriesme lo 13 de Feurier 1967, coleccion fabulosa d’impressionistas, e de surealistas, Xavier Houssoy, cortier ? sens precision, Avenida de Vagram, auriá eizilat sus quauquaren lo 6 de septembre 1969, fractura de la clòsca, armator proprietari d’una flòta de quatre o cinc cargòs, son vesin de la plaça daus Ternes, Joao DaSilva Soares, francò-bresilian, importaire de cafe e de pas mau de chausas, tuat lo 8 de novembre 70 per una peira tombada de la façada de son ostal particulier e Pierre-Enric Meracadier, dau labòratòri farmaceutic dau mesma nom, rua Madama, a una gulhada dau Luxemborg, eu tanben a davalat sos eschaliers per lo darrier còp lo 14 de decembre 70. E ben, per dau brave monde quo ne’n es dau brave monde. Totas mòrts declaradas accidentalas aprep enquesta seriosa.Cò que manca dins lo papier de Clunhac… La chocrota rieba, veiram quò pus tard.
Son pas tranquillas las paubras femnas de l’ostelariá. Eran pertant prestas a totas las civilitats per contentar queu paubre mossur que i veu pas e sembla pas en tròp bona santat. Auriam degut las assabentar sus l’umor chamjanta de Gaëtan. La tisana lor a volat per la testa e la pòrta lor a petat per las fessas que n’an pertant pas bien grassas. Me asarde a un pitit tustadís a la pòrta, seguit d’un unlament fotetz me lo camp nom de Diu, ai mestier de ren, quo es io, Julian…(de segre)
Joan Ganhaire.
09:58 Publié dans Joan Ganhaire, Daus òmes que tomban, La Vita en òc ( archivas DL papier) | Lien permanent | Commentaires (0)
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 30 d'octòbre 2016 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Yann Lespoux, president de la FELCO ( Federacion dels Ensenhaires de Cultura e de Lenga Occitana) per parlar dau congrés de la FLAREP ( fédération des enseignants de langues régionales de l’enseignement public) que se tenguet a Montpelhier los 22 , 23 e 24 d'octòbre 2016.
Per ne'n saber mai, de veire lo site de la FELCO: http://felco-creo.org/
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
09:55 Publié dans Actualitats, Musica e chançon, Onte aprener, parlar, escriure la lenga | Lien permanent | Commentaires (0)
26/10/2016
Lo liech, de Jan-Peire Reidi
Dins lo filme en occitan Las Sasons, que surtit quo fai desjà quauquas annadas, l’actritz principala damanda ad una femna dau Nontronés que fai coma me, que es pus tròp jòuna, de se sietar sus lo liech per li contar sa vita. Perque, çò-ditz la realizatritz, lo liech es un endrech ente òm se ditz daus secrets (« propice aux confidences »). Coma lo divan dau psicanalista ?
Quo es un de ’quilhs liechs « de rotleus », de brave bois de nogier, coma ne’n aviam chas nos autres còps e que avem gardats, faits per estre plaçats dins un coenh de la chambra o de la quita maison. Òm s’i trobava plan benaise : palhassa de panolhas, linçòus de lin un pauc rufes, cuberta de bona lana cosuda dins dau satin roge, eidredon de plumas. Daus liechs per doas personas que la gent d’aüei tròben tròp estrechs, tròp nauts e tròp pitits. Dins lo temps, la gent s’i anavan coijar per durmir la nuech o ben aprep disnar, l’estiu, quante fasiá tròp chaud per tornar trabalhar dins los prats e las terras, mas jamai a d’autres moments si eran pas malaudes. Degun auriá pensat s’i sietar per platussar en plen còr de jornada. Lo liech, quo era per se pausar, bicar, naistre, morir, pas per blagassar emb daus estrangiers.
Fuguí chucat. Sabiá ben que ’quela brava femna, que restava pas loenh de nautres, zo trobava un pauc esritjos, aitot ela, ’quela idéia de se sietar sus lo liech, mas la gent dau país son gaire contrarios, mai sirian benleu un pauc timides emb ’quilhs jòunes vilauds que an segut las escòlas… Me damande çò que nòstres ancians aurian pensat de veire una persona de ’quel atge escoltar entau una dròlla un pauc fantasiosa, la realizatritz, per far li plaser.
Aprep lo filme, degun parlet de çò que, per me, era una incongruitat culturala. Benleu que degun ne’n faguet de cas. Los autres pensavan benleu coma me que los occitanistas, que son son pas tròp espes, pòden gaire se permetre de se criticar entre ilhs e que valiá mielhs ren dire… O ben que quo era nonmas un detalh sens importança, mai avian benleu rason.
Çò que sentí a ’queu moment me faguet comprener que, tornat viure au país aprep de las annadas, ieu aviá gardat lo biais de pensar e de veire lo monde de nòstres pairs. La cultura era coma la linga ; aviá pas mestier de l’anar querre bien loenh au fons de me. Ieu aviá gardat lo sense de çò que se fai e de çò que se fai pas. La gent valhents se levavan dabora per trabalhar a la clardat, los fenhants demoravan au liech jorn o pas. Los que sabian se tener vos damandavan vòstre portament, las orsas vos ’visavan pas. Los bons vesins aimavan rendre servici e tornavan çò que empruntavan, los autres disian « mercés en atendent », mas òm podiá totjorn esperar… Los curios venian tustar a totas las barricas de vòstra cava… Los gelos, los chaitius, los linga de pelha, las farròlhas, los mocandiers… La referença morala, quo era « la brava gent ».
Las boinas que l’escòla, l’egleisa, la vita a la maison e au vilatge pausavan dins nòstre monde morau eran plan bien plantadas, talament prigondas que i son enquera. Me dise daus còps que quò auriá pogut nos menar a la severitat, la censura, mas pas de dangier ! Diu mercés, la brava gent de nòstre vilatge aimavan colhonar, bien minjar e bien beure ! Çò que me chuquet lo mai, dins ’queu bocin d’un filme que autrament a de las qualitats, quò fuguet que una jòuna cineasta estrangiera a nòstra cultura fagués bombar una de nòstras melhor actritz occitanas, Monica Burg, dins l’intimitat d’una persona pro vielha per meritar mai de respect.
Mas tot compte fait, si volem estre benaises per platussar tranquillament, quo es pas defendut de pausar nòstre fondament sus quauqua ren de mai mofle, de mai « favorable aus eschamges », que nòstras vielhas chadieras e l’archabanc dins lo canton ? Perque pas quauque fautuelh de clessas ? Benleu pas lo liech dins la chambra, perque ne’n sabe quauqu’uns que, los matins que van pas au collègi o ben au liceu, i demòren esvenlats jusc’a las onze oras-onze oras e demiá, jorn o pas…
A Marennes, lo 24 d’octòbre de 2016
Jan-Peire Reidi
23/10/2016
Daus òmes que tomban, episòde 13, per Joan Ganhaire
Pertant, aus Tamaris, i ‘viá aparentament degun que responde a queu sinhalament, e pas mai a l’ostelariá de las Ersas. Marcatz bien que aqui, avem pas bien ‘gut lo temps de far coneissença. Laidonc, misteri. Quò li en copa la prumiera de Bruckner, au Gaëtan. E las prumieras nòtas de la cinquiema de Beethoven que estufla son pas signe de brave temps, malaise, incomprenason, dangier benleu. E veiquí nòstre patron que se bòta a la nuech, fasent crasenar las dents, recoquilhonat dins sas tres cubertas, embarrat dins la chalor de son radiator electric e dins la lentor mortuaria dau second movament de l’ Emperor. Quante es entau d’umor i a pus nonmas lo laissar bonhar dins la melancolia. Franciscò e io, nas au vent, colem la rua daus Fossats Sent Bernat, riebem a la Sena, vam plan trobar quauquaren a chaunhar, nos sietem a la terrassa d’un estanquet au cuenh dau baloard Sent German e dau quai de la Tornela. Chocrota. Ba ! Quò nos chamjara dau bon minjar de Ròsa.
Franciscò trapa un jornau, edicion dau ser, espofidada, espia me quò, Carambolatge Monstre sus lo Periferic, Quauques Nafrats Leugiers, enquera urós, Subrebeus Desgats Materiaus. Lo rei de la perseguida, l’as dau volant, lo menaire falord a enquera tustat. Pareis que cherchen una lonja limosina negra que seriá, per imprudéncia a l’origina de l’accident. Quauqu’un auriá relevat los numeròs. Franciscò a desjà chamjat las placas e surtit lo noveu juòc de papiers. ‘Na vielha ‘bituda. (de segre)
Joan Ganhaire.
Raibe negre 36 per Gilbert Borgés
Divendres. Miegjorn demiá. Chamjament d’escòla. Quaranta quilometres entre las doas escòlas. Pas tròp lo temps de trular. Auriá pas degut entau blagassar. Me ‘reste sus un pitit parcatge sus la riba de la rota. Pita ploia fina. Vau enquera dever minjar dins la veitura. Domatge. Suerte lo topin d’ensalada de mon sac. I a una forcheta dins lo voida-pòcha. Laisse lo contacte per aver la radiò. M’aisine au mielhs darier lo volant.
Merda ! Una fuelha de salada tomba sus ma chamisa tota nuòva. Leu seguida d’un bocin d’uòu e d’una trencha de tomata. Ai pas una quita servieta. Domatge.
Druebe la compòta. Ai pas lo temps de cherchar lo culher que lo topin m’a eschapat. Rascle ma brava chamisa per aver la compòta. Domatge.
Passe viste a la maison me chamjar. M’enquilhe la chamisa bluia qu’aime bien. Lo qu’a una pitita bicicleta brodada sus la pòcha.
La sirena brama quante butisse lo portau de l’escòla. Pas lo temps de blagassar coma los colegas ni mai de far de fotocopias. Domatge.
L’aprep-miegjorn se passa. Novela sirena. Recreacion. Solelh tornat. Suerte en chamisa. Salude los colegas. Colhonem. Fam los luserts au solelh. Retorn en classa. Musica. Ora de surtir. Acompanhe los dròlles au cledon. Me siete au bureu. Corige las matematicas. Sarre mos affars. Me conhe l’estilò roge dins la pòcha de chamisa.
Ma chamisa a pas de pòcha. Pas mai de bicicleta brodada. Quo es lo mesme blu mas quo es pas ma chamisa. Quo es ma vesta de pijama ! Quo es lo prumier còp que vau trabalhar en pijama. Degun se’n es rendut compte ! Presque domatge.
Gilbert Borgés
09:41 Publié dans Raibes negres e Istòrias minuta de Gilbert Borgés | Lien permanent | Commentaires (0)
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que los convidats de l'emission dau diumenc 23 d'octòbre 2016 a 11 oras sur França Blu Perigòrd seran François Lagorce, Christian Lavaud e Line Simon per parlar de lor novela estructura «occitania creativa».
Per ne'n saber mai, de veire lo site: http://occitaniacreativa.org/qui-sommes-nous/
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
09:37 Publié dans Actualitats, Musica e chançon, Promòven la lenga occitana | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
Loís XIII de França
Loís XIII (Fontainebleau, lo 27 de seteme de 1601 - Saint-Germain-en-Laye, lo 14 de mai 1643) que ho rei de França e de Navarra, hilh deu Noste Enric e de Maria de Medici e qu'ei donc segond rei de la dinastia deus Borbons. Qu'ei lo pair deu rei Loís XIV qu'avò dab Ana d'Àustria.
Lo son regnat que ho marcat per la grana influéncia deu Cardinau de Richelieu, lo son ministre, per la luta intèrna contra los protestants e per la luta extèrna contra los Habsborgs.
Durant lo son regnat Bearn que ho integrat dens lo reiaume de França a travèrs de l'Edicte d'Integracion dab l'engatjament d'arrespectar los sons fòrs.


text:
Divendres, 12.10.2018 03h00
Seguida de l’article publicat lo 25 de julhet de 2018 e lo 7 de setembre de 2018.
3) Molin e paraire a Drap en 1159
En lo CACN, lai cartas 97, 99 e 100, que son en lai darnieras ajustàias a la fin dal dich cartulari, presénton un interés teinicò-economic mas bensai tanben etimologic perqué testimònion d’escambis de parts de molins e paraor e tanben de bialieras ensin que de toponimes.
— La primiera es datàia de 1156 e concerna un prest de 50 sòus de Génoa que lo preire de Drap, vicari de l’evesque, Peire Laugier, fa a cadun de dos òmes de Drap, Guilhem Roland e Bertrand Aucel, que porríon estre d’òmes libres. En gatge, cadun li laissa la sieu part (sensa que posguem saupre se s’agisse dei doai mitats ò se n’i era d’autras) d’un molin (molendinum) e d’un paraire (batitorium). [L’autre nom latin dal paraire l’ai descubert - sensa poler assegurar que sigue lo primier còup - en li Còmptes de 1263 a Barver: Ibidem de furno, molendino et paratorio...]
Aquela preséncia d’un paraire porria portar d’aiga a la tesi qu’expliqueria l’etimologia dal toponime Drap per l’eisisténcia d’un molin a tela (de d’ont lo sieu nom de drappus).
— La segonda e la terça son sensa data mas l’editor propòne en màrgina circa 1158. Creso pura la n°100 anteriora a la n°99: en la n°100, l’un dei testimònis es Guilhem Jauceran de Drap, en tant qu’en la n°99 se parla d’un camp de la frema Escalòna que fuguet l’esposa de Guilhem Jauceran. Lo sieu espós serà donca môrt entra la carta n°100 e la carta n°99... a mens qu’eisistèsson doi Guilhem Jauceran.
* Donca, la n°100 concerna un escambi entra doi drapencs, Laugier Fredol e Peire Laugier de la terça part de l’Iscla dal molin còntra una faissa al Cròs sotran e una eminàia de terra al Cròs sobran. Guilhem Jauceran de Drap e Raimbald de Lacx son testimònis. Quarques jorns plus tardi, l’evesque Arnaud - qu’es desinhat coma senhor - autorisa l’escambi en la glèia de Sant Joan.
* La n°99 es tanben un escambi: Peire Laugier dona una terra sisa “al Cròs subre lo camin” a Laugier Fredol, Laugier Jauceran e ai sieus fraires Isnard, Ramon e Guilhem, en escambi dal drech de passatge per la sieu bialiera (sonàia un còup canalis, un còup bedale) al mitan dei sieus terras. Li serà permés de l’alargar, de la curar, de n’en cambiar lo cors que la proprietat sigue en cultura ò en gerp.
Cu es aquel Peire Laugier qu’interven en li tres documents? La carta de 1156 lo desinha coma sacerdos de Drap et vicarius episcopi
. Segont Ducange, Vicarius episcopi
e Chorepiscopus
seríon sinonimes mas sabem pas se cal destriar aquela carga d’aquela d’arquidiacre (que vendrà plus tardi lo Vicari general). Aquel curat de Drap devia estre cargat tanben de la gestieu dals afaires temporals, mas es impossible de precisar se, en aquels texts, trabalha per l’evesque ò per li sieus interesses personals, ipotesi que me sembla mai credibla. Cen qu’es segur es qu’aquelai cartas testimònion d’un esfôrs de remembrament al profiech sigue de l’evesque, sigue d’un particulari, paralele a-n-aquel de l’evesque per unificar la sieu proprietat dal castel e dal vilatge de Drap. 4) Drap al segle XIII
— Es citat, sensa mai de precisieu en la tiera publicàia per Bouche, datàia de 1200, dal ver alentorn de 1232.
— estatuts de Frejús 1235
Item castrum de drapo duos pedites armatos, sigue la mitat de Pelhon ò lo terç de Luceram.
— la vendua de 1238
Coma saben qu’en 1238 Romeu de Vilanòva renóncia en favor de l’evesque de Niça ai drechs que polia aver sus lo castel de Drap, ven clar que la proprietat drapenca era facha de mantes tròces e que la senhoria devia apartenir a de nombroses cò-sinhors e, se los evesques de Niça posquèron pilhar lo títol de Còmte de Drap qu’al segle XVI es qu’auguèron bensai de mal a n’en faire lo remembrament.
Vequí lo compendi dal document en lo Liber Niger:
F. 36-37 v. Romée de Villeneuve vend, au nom de Raymond Bérenger V comte de Provence, à l’évêque de Nice, pour le prix de 80 livres gênoises, tous les droits tant domaniaux que de justice que le comte possède au terroir et sur les habitants de Drap, réserve faite des 4 cas judiciaires et du domaine éminent (1238, 3 juillet). Approbation par Raymond Bérenger (1238, 15 juillet). D’après un vidimus de 1255, 23 juin.-
Martel assegura que Romeu era eiritier per lai fremas de la familha de Sant Alban. Mai una invencion de Durante, segont Doublet, ja que Romeu vende al nom dal còmte de Provença e ren en lo sieu nom pròpre.
— enquesta 1252
— Còmptes 1263:
Apud castrum de drapo pro eodem pro ob[ola] aureo V s 5) Li segles XIV, XV, XVI
— Enquesta 1333
* de Drapo...
—- En lo CSP, trobam qu’en 1347 lai letras dal camerier dal papa avinhonenc Clement VI son remessas a l’evesque de Niça Guilhem en lo sieu domani de Drap e a costat dal sieu molin:
“Actum in territorio castri de Drapo, in loco dicto los Molins, in quadam domo juxta molendinum dicti domini episcopi.”
Lo plural Los Molins desmônstra que li era pas solament un molin a farina mas tanben un paraire: avem pariera denominacion plurala ai Molins sotrans de Luceram (molin, defici e paraire). L’expressieu molendinum dicti domini episcopi renfôrca l’idea que Peire Laugier avia fach lo remembrament mencionat supra al profiech de l’evesque.
— Enquesta 1388
* 4) Drap. - L’évêque de Nice paie, chaque année, à Saint-Michel, en reconnaissance du domaine éminent de la cour, une obole d’or. Brunenqui n’a pu percevoir ce service pendant sa gestion à cause de la puissance du fermier des droits de l’évêché de Nice (causante potentia firmarii jurium episcopatus Niciensis 14)
* Drap jouit d’une exemption entière due à sa situation particulière que l’intendant général Mellarède définira ainsi au début du XVIII° siècle: “Son Altesse Royale ne retire aucunes tallies de ce lieu et n’en a jamais rien exigé sous prétexte que les possesseurs payent cense à l’évesque duquel ils tiennent les biens en emphitéose, que moyennant icelle l’évesque est obligé de les relever de toutes charges ducales 22.” .
— L’evesque òutendrà lo drech de justícia qu’en 1400, coma lo precisa lo Liber Niger:
F. 40-41. Autorisation donnée par le duc Amédée VIII à l’évêque de Nice de rendre la justice temporelle aux hommes de Drap dans la cité de Nice (1400, 2 janvier). Publication de cet acte par le gouverneur de Nice (1403, 10 mars).- Bibliografia
— C.-A. Fighiera: Le défrichement et le repeuplement du terroir de Drap au début du XVII° siècle. L’Entrelus, 1976, pp. 12-23.
— Georges Doublet: Le Titre Episcopal de Comte de Drap. Nice-Historique, 1930
Comentaris
No hi ha cap comentari
Comenta
Lo comentari es estat mandat corrèctament