text:
21 de nov. 2010
Colhada des Clòts de Monnàs (2398 m) - Val d’Aran
21.11.2010
Lola, Montse e Tossut
2h 20’ ascens, 1h descens
+/- 900 m
S2
Eth dia s'a lheuat damb solei e heired, mès tanben damb beres bromes nautes qu’anocien un nau cambi de temps... Era montanha de Vaquèira ei dejà fòrça blanca e pendent era setmana fòrça gent a pogut hèr es prumères esquiades. Lola, Montse e Tossut vam tà Bagergue, convençudes que per aquiu i poderam hèr bera causa luenh dera estacion... Gessem dera Bòrda dera Lana de Bagergue damb es esquís cauçats. Pòga nhèu mès suficienta entà traçar e non enlordir es pèths. En Plan de Moredo, entram ena val deth barranc d'Arenho. Ena petita cabana, mos arturam entà béuer un shinhau e campar er itinerari. Aquiu i a fòrça mès nhèu (40-60 cm) e reòsca, ei povàs! Ara seguida, guanham nautada, era traça ei arregraïda de daubrir, mès ath viatge, eth cèu se mos tape e comence a nheuar. Mos abrigam e contunham er itinerari enquia era Colhada des Clòts de Monnàs. Era visibilitat ei dejà regulara e nhèue damb mès intensitat. Atau que deisham eth Tuc dera Pincèla per un aute dia... era sason solet acabe de començar! Era baishada la hèm peth madeish itinerari de pujada, en tot cercar es pales damb mès nhèu. Es prumèrs viratges sense véder-mos-i guaire còsten un shinhau, mès dempús gaudim en tot esquiar damb ua nhèu plan bona! En Plan de Moredo, en lòc de baishar pes prats, agarram era pista enquia era Lana de Bagergue. Atau esvitam de non tocar damb bera pèira.
5 comentaris:
- Jaume J ha dit...
-
Açò ei començar ben era sason!
e a Moix li auram de presentar Tossut!
Bones traces e molta nhèu!!!
- 21 de nov. 2010, 21:57:00
- SergiC ha dit...
-
Quin plaer veure el gos gaudint de la neu d'aquesta manera, i un plaer també l'us de l'aranès, que tot i no coneixer-lo, és la llengua de mig Pirineu, encara que per desgràcia en desús.
- 21 de nov. 2010, 21:58:00
- Ramon. ha dit...
-
tot molt bé, la sortida i la crònica; menys una cosa: que demanis perdó per escriure en la teva llengua.
salut.
- 22 de nov. 2010, 9:56:00
- Berta ha dit...
-
Fantastic, Montse!
A compdar d'ara, totes es piulades en aranés.....entà practicar!!
Haram ua etiqueta d'aranés :)
- 22 de nov. 2010, 10:35:00
- Greg Van Hoof ha dit...
-
Genial! no sabia que teneis un perro. me gusta su estilo bajando por la nieve ;-)
- 23 de nov. 2010, 9:43:00


c: text/html

text:
10/09/2016
Daus òmes que tomban, episòde 7
D’un còp Gaëtan estuflet entre sas dents l’aer dau Rei de la Montanha dau Peer Gynt de Grieg. Quò i era, una dralha, e una seriosa ! Lo marinier, quò deviá ne’n estre un per de bon que aviá tot plen de tatoatges sus los avant-braç, aguet quitament drech a ‘na bona lampada de blanc que engolet redde emb una espiada mautranquilla dau costat de la cosina. Deviá estre survelhat de prep, l’ancian corsari. L’estufladís se faguet mai rapide, mai ponchut, marca d’un rensenhament de prumiera. Mas Franciscò e io degueren esperar que lo pirate nos laisse, non sens aver ‘gut drech a d’una autra eslampiada de vin de Leira tan mai copabla coma la prumiera.
A per un rensenhament, quò ne’n era un de rensenhament… La genta Natalena era pas venguda coma chambariera, aus Tamaris… ‘L’aviá tot simplament ‘chaptat la botica, qu’ela teniá d’una man de fer. Tots los goiats li vironavan dins los cotilhons, Albert lo prumier, mas era en mer ben tròp sovent per estre un galant seriós. E puei quo era pas la jounessa que l’interessava, la brava veuva. ‘La trapet un beu peisson dins son tramalh, un industriau de Nantas o de Sent Nasari, que fasiá dins la construccion navala e veniá passsar sas vacanças a riba de mer. Lo temps qu’eu divòrce e s’eran maridats a grand charavelís. Quò fuguet l’ora de glòria daus Tamaris, recepcions, tauladas, rendetz vos de tot çò que la Bòla comptava de brave monde, noblalhons, elegits, purits de sòus. Quò duret entau un coble d’ans, e puei lo malor. Tenetz vos bien, dròlles, mossur Felip de Gueranda tombet dins l’eschalier un ser de ribòta e se petet la barra dau còu. Mòrt de plan còp. En nos contar quò, Caüsac se podiá pas tener de jòia, o-ben-tot a lo fetge blanc, la Natalena, o-ben-tot avem afar ad-una tuairitz en seria, sap pas la chança que a’gut, nòstre Galichet, de pas i ‘nar a son rendetz-, sens quò seriá desjà tombat de quauqua teulada, o auriá eslampiat sus quauque plumadís de banana. E Natalena de Gueranda aviá quitat la Bòla, aprep aver vendut los Tamaris. Lo bruch s’era espandut que ‘l’era partida en America, mas d’autres ‘vián dich que l’avián rencontrada a Paris, d’autres a l’isla de Re, bien de las annadas pus tard. L’America quo es luenh, dròlles quo es pas la pena d’i pensar, mas Paris…(De segre). Joan Ganhaire.
09:06 Publié dans Joan Ganhaire, Daus òmes que tomban, La Vita en òc ( archivas DL papier) | Lien permanent | Commentaires (0)
06/09/2016
Daus òmes que tomban, per Joan Ganhaire, episòde 6
Perque un podiá disnar, aus Tamaris, sopa de peisson, moclas marinieras, som pas tròp ‘bituats aus Ombradors, mas fau ben chamjar un pauc, puei lo pitit blanc bien fresche que te servián aveque era pas daus mai meschants. Gaëtan Caüsac trapat a minjar de las moclas, quo es un espectacle de pas mancar, e a la riba de cinc minutas, las autras praticas avián restat de disnar per contemplar lo grand avugle esborissat envertolhat de daos cubertas, jaspir a paupas los coquilhatges, i farfolhar a l’asard vancès de chabar per las slurpar a grand bruch. Franciscò e io minjavan lo mai delicatament possible per taschar moien de sauvar l’onor. La patrona venguet veire si tot ‘nava bien, « voulez vous que l’on vous aide Monsieur ? »
Gaëtan aprofechet la presencia de quela genta femna per lançar la conversacion. Demandet de las novelas de Natalena Fleury, comprenguí lo nom, e au frunciment de cilias de la dama, quò se veguet que quò li disiá pas grand chausa, mas Caüsac se laissa pas entau desmontar. Deguet se lançar dins quauqua descripcion meitat verbala, meitat gestuala, e la patrona aguet passablament de mau a eschivar de prener la mocla que brandissiá Gaëtan dins los uelhs que l’aviá d‘alhors fòrça braves. Mas ren, aparentament. ‘La chabet per se levar, apasimant Caüsac d’una man leugiera, e nos laisset emb un geste que semblava voler dire, esperatz, tòrne dabòrd. Gaëtan contunhet sas arabescas au grand plaser daus vielhs que avián pas ‘gut entau ‘na recreacion dempuei longtemps. Nòstra genta ostessa tornet coma un òme qu’ela presentet coma son beu pair , un gròs bonicon, que jugava au marinier emb una barba blancha e una carqueta de lana blueia. ‘La faguet las presentacions, puei se’n tornet en cosina, fau creire. E lo parladís tornet començar, que ne’n comprengueren pas un quite mot, mas a las mimicas, comprengueren que lo vielh òme ne’n sabiá un pitit pauc mai que non pas sa nòra.(de segre).
Joan Ganhaire
18:53 Publié dans Joan Ganhaire, Daus òmes que tomban, La Vita en òc ( archivas DL papier) | Lien permanent | Commentaires (0)
Daus òmes que tomban, per Joan Ganhaire, episòde 5
E quo es partit per La Bòla, sur la dralha de madama Fleury, noveu nom de la Natalena...
L’aviá plan coneguda, la Natalena, brava dròlla, genta coma tot, que era demorada tres ans au 36, s’era maridada coma un òme un pauc mai ageat qu’ela, tots dos eran demorats quí benleu sieis mes, e puei, lo malor. Lo paubre era tombat dau cirier, tenetz ,lo que i a, pareis, dins lo pitit vergier dau 36, lo vesetz, vautres ? òc plan, lo vesem. Mòrt de plan còp. La paubra dròlla cuget pas se’n raviscolar. Los vesins fagueren tot çò que pogueren per l’aidar, puei un jorn, ‘la laisset lo país, qua’iment sens ren dire, mas quauques còps de fiaus, trapats per las fenestras dubertas, avián assabentat la vesina dau 34 qu’ela ‘viá trobat dau trabalh sus la còsta, dins un cafe o un restaurant dich daus Tamaris dau costat de la Bòla. Mas vos parle quí de i a benleu quaranta ans, ent’es aura ? A son nom, quo era pus Daumonteil, quo era Mma Fleury , vòle dire Vva Fleury. Anetz, bomba, la Bòla, tant que la dralha es frescha…
La Bòla, la Baula, coma escriven aici, quo es quauquaren, daus quilometres de plaja, daus quilometres de bastiments nuòus boirats a quauques vestigis dau segle XIX. A la sason, quò deu i fermijar de monde en canaçons de banh, mas au mes de març, un dimercres a nuech tombada, i a pas grand monde per t’assabentar. Fauguet segre lo baloard de la Plaja que sec l’ocean, dins un sens mai dins l’autre per trobar nòstre cafe brassariá dau Tamaris. Era dubert, quo era desjà ‘na chança, perque tot au long de la lonja corba, cafes de la Plaja, de l’Ocean, daus Brisants, de la Marina, de la Peirada, dau Vent Ploiau, avián nonmas a perpausar daus volets barrats, daus rideus baissats, e dins los melhor cas, de las plancartas marcant una data mai o mens luenh de dubertura. Mas aus Tamaris, quo era pas parier, mai si i’viá queraque pas grand monde. Quauques cobles de vielhs fasián mina de s ‘aisinar, bevetant quauqua liquossiana d’avant disnar. (De segre)
Joan Ganhaire
18:50 Publié dans Joan Ganhaire, Daus òmes que tomban, La Vita en òc ( archivas DL papier) | Lien permanent | Commentaires (0)
24/07/2016
Daus òmes que tomban (partida 1), per Joan Ganhaire
Joan Ganhaire offre pour l'été aux lecteurs de La Vita en òc une nouvelle policière inédite à suivre par épisodes : « Daus òmes que tomban ». On y retrouve l'équipe du Comte Gaëtan Caüzac daus Ombradors, ancien commissaire à la retraite, que nous avons déjà croisée dans « Concerto per Pissarata » et "Los esbratats".
Viam landat lo portau daus Ombradors per far rentrar los prumiers rais d’un solelh printanier qu’esperavam dempuei longtemps. Faudriá que Ròsa s’ocupe un bric de la pouvera. Mas lo tipe que ‘nava e veniá dins lo al se’n fotiá dau solelh, mai de la pouvera. Aviá pas l’aer bien d’ aise. Coma dire… La prumiera ideia que veniá a l’espiar quo era “gris” e la seconda que ‘nava plan aveque, quo era “triste”. Era ‘bilhat, si entau se pòt dire, d’una blauda de regent de l’ancian temps, tota desbotonada e que flotejava au vent de sos movements desordonats. Son grand nas semblava plejar jos lo pes daus malors, sas bochas tiravan vers l’enbas dins un potin de degost, sos uelhs semblavan los de quauque chen mau aimat, sas quitas aurelhas trobavan lo biais de pendilhar tristament. Los darriers acòrds de la Tresiema de Mahler soneren tras la lorda pòrta ente Gaëtan Caüsac comava bien au chaud en far mina de menar l’orchestre filarmonic de Berlin. Fauguet la poncha de la cana blancha per ‘restar lo lanç de çò que io ‘pelava desjà lo paubre òme, per lo calar redde. Degun, manca la granda Lili, a lo drech d’entrar dins los apartaments privats de Mossur lo Comte, mai quò deu i sentir un pauc la feina, quí dedins. Mossur lo Comte reçaup sas praticas dins la granda sala de minjar ente per l’ocasion, fau menar dos o tres radiators, dobla espessor de cubertas e quatre litres d’aiga, que Gaëtan dempuei quauques jorns prend pus sas gotas. E si quo era nonmas quò, mas tota quela aiga… E lo monde que venen per lo prumier còp leven sovent las cilias en veire l’aristocratica man de Mossur lo Comte farfolhar en dejós de la taula, ne’n traire un gatge plen d’un liquide d’aisat coneitre, e lo voidar a grand bruch dins la selha sonhosament instalada a portada. Mas nòstre visitor ne’n fariá pas de cas. Bombet dins la peça, tota blauda defòra, era quitament pas enquera sietat sus la chadiera que io li parava, que aguet quela paraula estranha : sei un salòpard. Quo es pas sovent que dau monde fan entau un avoament, subretot emb queu ton de certituda sens fendassa. E sos uelhs luqueteren d’una lusor fera que era nonmas aguisança per se mesma.( de segre).
Joan Ganhaire
02/07/2016
Dolor daus uelhs, per Jan-Peire Reidi
Beauty is in the eye of the beholder
(La beutat es dins los uelhs de lo que ’visa)
Proverbe anglés
Los Anglés disen que quo es an eyesore, « una dolor daus uelhs », quauqua ren de talament òrre dins lo païsatge que los uelhs vos dòlen. Coma las roinas dins nòstres vilatges : teulada esbolhada, murs descrespits e bombats, fenestras sens carreus que an pus nonmas un contravent de bingois, vergiers ganhats per las ortrujas e las romdres… Un paradís per las serps e l’autra sauvagina. Aquí, queraque, los uelhs lur dòlen pas, a ’quilhs Anglés que an ’chaptat una maison benleu vint metres pus loenh dins lo vilatge. Ne’n fan pas de cas, o zo tròben benleu romantic.
Daus còps, rasis ’quilhs pilòts de peiras cuberts de liedra, trobaretz un angard metallic per gardar las balas de fen a l’abric. Los agricultors an quauqua ren mai a pensar que de s’ocupar de çò que marca mau dins lo vilatge. Per las reparacions, van totjorn au pus preissat : clauven de la tòla rolhada sus las pòsts d’un portau de granja que ten enquera, o ben meten un portau galvanizat pendilhat ad una ralha per remplaçar lo vielh que teniá pus. Dirian benleu coma auriá dich granda-mair, mocandiera : « Si quò vos platz pas, setz pas oblijat de zo ’visar ». E perdiu !
A l’entrada dau vilatge, veiretz de las grandas inscripcions sus dau plastic negre : « NON A LAS EOLIANAS », « LOS LAISSAM PAS DESFIGURAR LO PAÍS », « NON A LA TROMPARIÁ ». Comprene pas tròp. Avem desjà las linhas electricas, las estabulacions a la cima daus termes, los angards cuberts de paneus fotovoltaïcs, las machinas que desboigen los bòscs tota l’annada e que apilen au bòrd de la rota daus tròç de bilhas de ’quilhs braves chaisnes… Lo país ne’n passa pas fauta, de ’quilhs elements estrangiers venguts de la societat industriala sens que degun se’n planhe. Mas vòlen pas las eolianas.
Pareis que lo bruch de las eolianas pòt geinar la gent alentorn. Mas – dijatz-me si me trompe – las deven plaçar a mai d’un quilometre de las maisons. Si son pro loenh per desrenjar degun, perque sirian-t-elas pus òrras que lo resta, ’quelas machinas que rapòrten daus sòus aus proprietaris e que fan de l’electricitat pròpa ? Las parciriatz pas las centralas nuclearas de Blàia o de Civaux, rasis nautres, aprep çò que a ’ribat a Chernobul e a Focoshima ?
Benleu que las eolianas son coma los chamins de fer e las usinas : son òrras mai bravas. Una granda gara a de que vos donar lo maucòr, mas ren que de veire un de ’quilhs grands ponts que escambalen las valadas, sentetz quauqua ren coma dau contentament. Benleu que per lo chaminòt abonat a La Vie du rail, lo TGV es l’imatge de la beutat. Per lo que ganha sa vita sus los chamins de fer o dans las usinas, òrre o brave, la question se pausa pas. Ne’n coneissetz beucòp de gent que aguissen lur ustilh de trabalh ? Per ilhs, lo pus òrre, quo es una usina barrada. Quò sirá parier per las eolianas : si nos renden servici, degun pus las trobará òrras.
E ai ren dich de la Tor Eiffel, ten !... La trobatz brava ? Quante damandavan a Maupassant perque anava disnar au restaurant de ’quela Tor Eiffel que trobava tant òrra, respondiá que quo era lo sole endrech de París d’ente se vesiá pas. ’Queu monument es ben la pròva que l’orror fai pas fugir la toristalha. Vos parie que faran parier per las eolianas : las faran visitar !
Quo fai de quò-’quí coma dau resta : lo pus òrre es sovent çò que vesem pas d’ente som… Per far despiech aus ’belhaires coma me, la Comission europenca e lo Senat de la França venen d’autorisar los neocotinoids que tuen las ’belhas e empoisonen los crestians. Veiram pas daus cents de mila de personas davalar dins las ruas e degun plantará de las plancardas au bòrd de las rotas. Mas quò sirá pas nonmas los uelhs que nos dòuran.
A Javerlhac, lo 25 dau mes de mai de 2016
Jan-Peire Reidi
09:14 Publié dans Cronicas d'autor, La Vita en òc ( archivas DL papier) | Lien permanent | Commentaires (1)
21/06/2016
Una bestia…Bronzina, per Micheu Chapduelh
Encore un étrange animal à deviner.
A una gonela ( une jupe) mas quo es pas una femna.
A una sola chamba mas fuguet pas amputada.
E a una lonja coa.
Vesetz pas ? E si vos dise que de li manhar sa coa quò la fai chantar ? Totjorn pas ? Que vos pòde dire de mai ? Que quauqu’un li vai manhar la coa tots los jorns a l’ora de trempar la sopa ? Pas enquera ?
Dau punt lo mai naut dau vilatge, gaita venir lo monde vers ela.
Trabalha mai lo jorn que lo monde se pausan.
Quand un la tusta, quò s’auvis de luenh, que fai totplen de bruch. Quand lo monde l’entenden, quò los fai venir. Mas quand son aquí se taisa.
I a quitament dau monde, (los apelam daus « residents segondaris ») que voudrián far per ela coma per los jaus : la condemnar au silenci. Aprochatz ? Quò brusla ?
Darrier indici : A pas de plumas mas pareis que vòla tot los ans per anar far sa migracion vers Roma. E quand ne’n tòrna (fecondada per lo Papa ?) pon. Pon dins nòstres vergiers daus uòus de chocolat. Miracle, mos plan chars petits frairs !
Queste còp avetz trobat ! E òc, balalim balalam, quo es la clòcha. D’autres disen la campana. Quo es de mai bon occitan, mas nautres avem pres lo mot francés e disem « la clòcha ».
Ne’n ai conegut doas que parlavan, vòle dire que disián mai que balalim-balalam. Quo era las clòchas d’un vilatge qu’avián nejat per far un barratge idroelectric. Lo monde, de las nuechs que i a, las auvián dire :
« Venem de’n naut, i erem plan bien, quand será temps, i tornarem, i tornarem. »
Micheu Chapduelh

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1705
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1705 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Literatura[modificar | modificar la font]
Publicacion dau Quan Tangshi, òbra majora de la literatura chinesa, que gropava aperaquí 49 000 poèmas de 220 autors dau periòde Tang.
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 14 de genièr - Jean-Baptiste Charles Bouvet de Lozier, explorator francés (m. 1786)
- 20 de febrièr - Nicolas Chédeville, compositor barròc francés (m. 1782)


text:
Bussiera
Bussiera (oficialament en francés Bussière-Poitevine) es una comuna occitana situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de Nòva Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
.
Toponimia[modificar | modificar la font]
Bussiera ven dau latin buxaria, format de buxus, lo buis, e dau sufixe -aria, luec (luòc) ente i a beucòp de buis (bois, beneit, ausanier, rampam...) [1]. Segon los Feniés, que citan pas especificament aqueu Bussiera, lo buis se plai sus un sòu calcari o marca una ocupacion anciana e, eventualament, en Lemosin, daus sites arqueologics gallo-romans [2].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2012 : 886; 2013 : 890 abitants (21 ab/km²)
Particularitats dau parlar comunau[modificar | modificar la font]
- Articles definits :
- Prononciacion : Ch- ; g-, j-
Luecs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
Intercomunalitat[modificar | modificar la font]
Embessonatges[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Liams externes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007


text:
Villes et mairies de la Province d'Isernia (094)
Liste des communes
Isernia
Ville d'Isernia, localité de l'Italie de 22 000 habitants.
Préfecture du département.
La mairie d'Isernia a une adresse e-mail et un site Internet.
Venafro
Ville de Venafro, localité de l'Italie de 11 000 habitants.
La mairie de Venafro a une adresse e-mail et un site Internet.
Agnone
Ville d'Agnone, localité de l'Italie de 5 300 habitants.
La mairie d'Agnone a une adresse e-mail et un site Internet.
Frosolone
Ville de Frosolone, localité de l'Italie de 3 200 habitants.
La mairie de Frosolone a une adresse e-mail et un site Internet.
Montaquila
Ville de Montaquila, localité de l'Italie de 2 500 habitants.
La mairie de Montaquila a une adresse e-mail et un site Internet.
Sesto Campano
Ville de Sesto Campano, localité de l'Italie de 2 400 habitants.
La mairie de Sesto Campano a un site Internet.
Pozzilli
Ville de Pozzilli, localité de l'Italie de 2 300 habitants.
La mairie de Pozzilli a une adresse e-mail et un site Internet.
Monteroduni
Ville de Monteroduni, localité de l'Italie de 2 300 habitants.
La mairie de Monteroduni a un site Internet.
Fornelli
Ville de Fornelli, localité de l'Italie de 2 000 habitants.
La mairie de Fornelli a un site Internet.
Macchiagodena
Village de Macchiagodena, localité de l'Italie de 1 800 habitants.
La mairie de Macchiagodena a une adresse e-mail et un site Internet.
Castelpetroso
Village de Castelpetroso, localité de l'Italie de 1 600 habitants.
La mairie de Castelpetroso a une adresse e-mail et un site Internet.
Pesche
Village de Pesche, localité de l'Italie de 1 500 habitants.
La mairie de Pesche a une adresse e-mail et un site Internet.
Carovilli
Village de Carovilli, localité de l'Italie de 1 400 habitants.
La mairie de Carovilli a un site Internet.
Colli a Volturno
Village de Colli a Volturno, localité de l'Italie de 1 400 habitants.
La mairie de Colli a Volturno a un site Internet.
Sant'Agapito
Village de Sant'Agapito, localité de l'Italie de 1 300 habitants.
La mairie de Sant'Agapito a une adresse e-mail et un site Internet.
Cerro al Volturno
Village de Cerro al Volturno, localité de l'Italie de 1 300 habitants.
La mairie de Cerro al Volturno a un site Internet.
Carpinone
Village de Carpinone, localité de l'Italie de 1 200 habitants.
La mairie de Carpinone a un site Internet.
Rionero Sannitico
Village de Rionero Sannitico, localité de l'Italie de 1 100 habitants.
La mairie de Rionero Sannitico a un site Internet.


text:
Rinxent
Rinxent es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo vilatge de Rinxent es una anciana station romaine[ref. necessària], #que los indigènas gallo-romains adoraven Mercuri e ne veneravan las deesses maires, divinitats misteriosas #que lo culte i n'aviá difondut en la Gaule. Los dos bas reliefs trobats en la demolicion de la glèisa de Rinxent en 1860 son las pròvas d'aquela devocion. Lo un dels basses reliefs representa lo dieu del comèrci e de la tromperie, e l'autre, la triade femenina de la maternité gauloise.
La primièra mencion de Rinxent en l'istòria se tròba en una charte de 1107 amb la graphie Renninghehem.
Modèl:Pas clar #que signa en 1107-1117 los chartes relativas a las donations #que Warin De Fiennes aviá fachas en favor del abbaye de Andres.
A aquela epòca, la glèisa de Rinxent (ecclesia de Rinninghessem, o Renningesem) aperteniá al capítol de Thérouanne, aital coma resulta de la siá inscripcion a aquel títol en los boriscas pontificales de 1119, 1157 e 1179. Al commencement de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, réapparait un de los sieus senhors #que, fisèl aliat del comte Renaud de Boulogne, infestait pendent la nuèch coma un larron, las tèrras de Baudouin de Guînes, ont exercissiá mila brigandages.
Aquel òme, Lambert de Ardres, trucava Almare de Erningasem Engelram de Ernningheshen o de Erningsem en desformant aital lo nom d'aquel senhor. Modèl:Pas clar
Mai tard, cap a la fin de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, es la forma contractada Reinghesem #que prévaut en las chartes de Artés, del temps que lo terrier de Beaulieu, contunhava a se conformar a l'ancian usatge en escrivent encara Erningessem l'an 1286.
Rinxent Fasiá partida del doyenné de Boulogne e del bailliage de Londefort. Formava pas mai #qu'una comunitat civila amb la siá annèxa de Hydrequent.
Lo masatge caseriu de Hydrequent ligat uèi a Rinxent possedissiá una autonomia eclesiastica amb una glèisa #que lo luòc n'a mencionat dempuèi l'an 1119 en los chartes de Thérouanne; mas en 1422, i aguèt annexat a la curació de Rinxent.
A Hydrequent, de divèrsas tutas an servit de jubilacion pels òmes. Una tuta préhistorique #servir pendent la Revolucion d'exili a un sacerdòt nomenat Antoine Calava.
Lo nom de Hydrequent a volgut èsser ligat als trabalhs de Hèrcules mas, del fach de la natura tròp présomptueuse d'aquel rattachement, aquel pas se #far pas.
La primièra mencion d'aquel luòc, Hildringhehem, figura l'an 1119 en las chartes de Thérouanne.
Hydrequent Èra un caseriu en encantant, testimòni d'aquela descripcion facha a Modèl:La s-:
"La Vallée #Erosa e las carrièras dichas de l'Anautit Banc #que i fan continuament presentan l'aspècte çò de mès pittoresque. Es una Soïssa en miniature transportée al mièg de las campanhas del Boulonnais.
Suls dos vessants dels tucs #que la dintran, se percep de distància en distància divèrsa abitacions environadas de bosquets e d'arbres fruitiers; de contunh aquel son scieries de marbre que l'aiga fa mòure, de las rochers a pic #que las surplombent, de las esclaridas de sol e de verdure, dels monticules àrids e nud format de rèstas de carrièra, de las maisonnettes als murs blanchis, als tets cobèrts de pannes rojas, de las jardinets fleuris, de las recoins plens d'ombras e de fraicheur; e al mièg de tot #encobrir un ruisseau #que serpente en méandres capritxós, après retengut captiu al servici de l'indústria, après rebondissant en cascades a travèrs de las près verdes; tot aquel amassa merita plan la denominacion poétique #que lududes an donat los toristas e los nombroses visitants #que ne fa los delicis."
A Modèl:La s-, s'i comptava a penas una cinquantena de larèr (approximativement 250 a 300 abitants). En 1882, i n'i aviá 1872, sus 838 ectaras de tèrra.
Rinxent Deu aquel aument al veïnat dels anautits-foguets de Marquise #qu'an atrach dins lo país una granda afluéncia de populacion obrièra.
Le village de Rinxent est une ancienne station romaine[ref. necessària], dont les indigènes gallo-romains adoraient Mercure et vénéraient les déesses mères, divinités mystérieuses dont le culte était répandu dans la Gaule. Les deux bas reliefs trouvés dans la démolition de l'église de Rinxent en 1860 sont les preuves de ce dévouement. L'un des bas reliefs représente le dieu du commerce et de la tromperie, et l'autre, la triade féminine de la maternité gauloise.
La première mention de Rinxent dans l'histoire se trouve dans une charte de 1107 avec la graphie Renninghehem.
Modèl:Pas clair qui signe en 1107-1117 les chartes relatives aux donations que Warin De Fiennes avait faites en faveur de l'abbaye d'Andres.
À cette époque, l'église de Rinxent (ecclesia de Rinninghessem, ou Renningesem) appartenait au chapitre de Thérouanne, ainsi qu'il résulte de son inscription à ce titre dans les bulles pontificales de 1119, 1157 et 1179. Au commencement du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, réapparait un de ses seigneurs qui, fidèle allié du comte Renaud de Boulogne, infestait pendant la nuit comme un larron, les terres de Baudouin de Guînes, où il exerçait mille brigandages.
Cet homme, Lambert d'Ardres, appelait Almare d'Erningasem Engelram d'Ernningheshen ou d'Erningsem deformant ainsi le nom de ce seigneur. Modèl:Pas clair
Plus tard, vers la fin du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, c'est la forme contractée Reinghesem qui prévaut dans les chartes d'Artois, tandis que le terrier de Beaulieu, continuait à se conformer à l'ancien usage en écrivant encore Erningessem en 1286.
Rinxent faisait partie du doyenné de Boulogne et du bailliage de Londefort. il ne formait qu'une communauté civile avec son annexe d'Hydrequent.
Le hameau d'Hydrequent rattaché aujourd'hui à Rinxent possédait une autonomie ecclésiastique avec une église dont le lieu est mentionné dès l'an 1119 dans les chartes de Thérouanne; mais en 1422, il fut annexée à la cure de Rinxent.
À Hydrequent, plusieurs grottes ont servi de retraite pour les hommes. Une grotte préhistorique servit pendant la Révolution d'exil à un prêtre nommé Antoine Calais.
Le nom d'Hydrequent a voulu être rattaché aux travaux d'Hercule mais, du fait de la nature trop présomptueuse de ce rattachement, celui-ci ne se fit pas.
La première mention de ce lieu, Hildringhehem, figure en 1119 dans les chartes de Thérouanne.
Hydrequent était un hameau charmant, témoin de cette description faite au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle:
"La Vallée Heureuse et les carrières dites du Haut Banc qui y font suite présentent l'aspect le plus pittoresque. C'est une Suisse en miniature transportée au milieu des campagnes du Boulonnais.
Sur les deux versants des collines qui l'encaissent, on aperçoit de distance en distance diverses habitations entourées de bosquets et d'arbres fruitiers; puis ce sont des scieries de marbre que l'eau fait mouvoir, des rochers à pic qui les surplombent, des éclaircies de soleil et de verdure, des monticules arides et nus formés de débris de carrière, des maisonnettes aux murs blanchis, aux toits couverts de pannes rouges, des jardinets fleuris, des recoins pleins d'ombres et de fraicheur; et au milieu de tout cela un ruisseau qui serpente en méandres capricieux, tantôt retenu captif au service de l'industrie, tantôt rebondissant en cascades à travers les près verts; tout cet ensemble mérite bien la dénomination poétique que lui ont donné les touristes et les nombreux visiteurs dont elle fait les délices."
Au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, on y comptait à peine une cinquantaine de foyer (approximativement 250 à 300 habitants). En 1882, il y en avait 1872, sur 838 hectares de terre.
Rinxent doit cette augmentation au voisinage des hauts-fourneaux de Marquise qui ont attiré dans le pays une grande affluence de population ouvrière.


text:
Santa Aulalha
Santa Aulalha[1] o Santa Aulaia[2] (Sainte-Eulalie en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Una de las fonts d'un afluent de Léger, se tròba a Santa Aulalha, pas luenh de la font oficiala situada al pè del Jarbièr de Jòu.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
La prononciacion ['santɔ(w ?)'laʎɔ] justifica la grafia Santa Aulalha. La santa onorada dins lo nom de la comuna es Santa Aulària de Barcelona (varianta principala de son nom en occitan), en latin Sancta Eulalia, martirizada a Barcelona en 304. L'aferèsi, supression de la vocala iniciala deu segond mot, E- d' Eulalia, remplaçada per la vocala finala deu primièr, -a (Dauzat parla d'elision) [3], dona, en partent d' Eulàlia, Aulàlia; puèi una palatalizacion mena a Aulalha. En generau, una dissimilacion remplaça la segonda -l- deu nom per una autra consonanta (Aulària, Aulàsia, Aulàdia...); n'es pas atau aicí, siá per una reaccion sabenta que restaurèt la finala etimologica, siá per d'autras rasons.
Veire tanben Senta Aulària.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Burzet; es ara deu canton de Tuèis
Demografia[modificar | modificar la font]
- La populacion de 1806, 1056 abitants, s'explica mau. Empachariá lo grafic de foncionar e a chaugut la levar.
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ https://www.youtube.com/watch?v=vupprse-aTQ Vidèo IEO 07 a 05:44 min
- ↑ http://www.ieo-droma.org/portadoc/P%C3%B2rta%20d'%C3%B2c%20No%2015%20-%201980.pdf
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 586, a St-Araille
- Paginas utilizant d'arguments duplicats dins los apèls de modèl
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Portal:Vivarés/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Portal:Lengadòc/Articles ligats
- Ortografia de verificar
- Bendèl de mantenença sens paramètre data/Lista completa
- Comuna de Vivarés
- Comuna d'Ardecha


text:
1786
Aquesta pagina concernís l'an 1786 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Prússia[modificar | modificar la font]
Mòrt de Frederic II que foguèt remplaçat per Frederic Guilhèm II.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
L'annada foguèt marcada per una insureccion de Formosa après la descubèrta e la repression d'un complòt anti-Qing per lo governador de l'illa. Pasmens, la societat secrèta a l'origina dau complòt aviá gardat de fòrças importantas e poguèt organizar una revòuta que prenguèt lo contraròtle dau sud de l'illa. En reaccion, lo govèrn mandèt una fòrça de 10 000 òmes per restablir l'òrdre.
Japon[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Granda Famina de Tenmei que tuèt entre 200 000 e 900 000 abitants de 1782 a 1787. En parallèl, mòrt dau shogun Tokugawa Ieharu (17 de setembre) que foguèt remplaçat per Tokugawa Ienari (1786-1837).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 25 de març - Giovanni Battista Amici, astronòm italian (m. 1863)
- 27 d'agost - José Joaquín Prieto Vial, president de Chile (m. 1854)
- 29 de setembre - Guadalupe Victoria, president de Mexic (m. 1843)
- 26 de novembre - José María Queipo de Llano, primièr ministre d'Espanha (m. 1843)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- John Goodricke, astronòm anglés.
- 4 de genièr - Moses Mendelssohn, filosòf judiu alemand (n. 1729)
- 21 de mai - Carl Wilhelm Scheele, quimista suedés (n. 1742)
- 25 de mai - Rei Pèire III de Portugal (n. 1717)


text:
De viesar lu Arnaud segre e dire los noms daus luòcs sus sa carta, faguet tornar au Daniel, un daus pus jòunes maugrat sa cinquantena apres arribar demieg los nascuts d‘aïci, e beleu be lu darnier nascut dins ’na farma, lu remembre de serradas passadas s‘etot sus lu banc a escotar lu Marceu o lu Enric, dire, contar lu païs, lu far sautar de paròlas aura raslas que lu montra-colhon es qua‘iment lu sòu mejan per trompar l‘einueg.
E pertant lu Marceu aviá pas son parrier per parlar de las chausas, daus gents, ne‘n contar e se racontar, mesma se, quauqavetz, de s‘entraupar dins son dire, per retombar sus sas pautas coma lu margaud, eu preniá de las libertats mai la vertat.
*
« Preissalat De lotra », separat de « Preissalat daus Ausiers » qu‘es mas per quauques fonccionarís dins daus bureus.
La gent aquí disen Preissalat per lu de la Nauta Viena, Preissalat de Lotra, e Ausiers, per lu segond.
Disen « vau aus Ausiers querre quauquares » coma porrián dire « vau aus Amonts, o a la Crotz d‘Anvau ». Non, son los francès que separeten las chausas, perque ’quò los aranja, ’quò deu ne‘n far viure dau monde dins los bureus, mas per los paiar, qu‘es n‘autres, per ’quò i a pas de se trompar.
Luquau sap d‘ente ven ’queu nom de Preissalat, dau patoes ?
Es quò que qu‘eriá per parlar d‘un « pras assolat » [Gonfroy : assolar = espandir sus la sòla, gietar a terra ; marchar sus una sòla de terra batuda | Dheralde : (s‘)assolar = se pausar a l‘abric] o un « pras a la sòla » [Dheralde : sola (a la) = a l‘abric dau meschaënt temps] e que, despuei lu temps l‘eispression mudet.
Es quò que los prumiers que balheten un nom au luòc eriá per parlar de « pressatz-las », sabe pas me, avant de ’ribat a Briguelh, que dins lu temps, qu‘eriá ’na ciuata mai importanta qu‘aüei.
Es quò que quò se parlava d‘un luòc « apres » las Lotras, que n‘autres minjam la « a », que los que balheten lu nom dins lu temps erián daus vilauds de Lemòtge, e ilhs boiran los « a » e los « o », un pauc coma la Gineta que fai los feminins dau plurau mai daus « eï » perque ’la ven de Chabanès.
E « lotra », d‘ente ’quò ven, es quò coma iò disen los francès ’n‘otra mas qu‘es pas un mòt de chas nos. DIns mon regiment a la guerra, i aviá un tipe de Sent Irieis que disiá una « bota ». Qu‘es pas lu ’limaud, que n‘autres disen ’na loira. Es quò que i aviá dins lu temps una meijon mas de la galanta ? Marchatz saber d‘ente ven lu nom d‘un luòc dich. D‘autant mai que aquí maitot, i aguet de las desformacions, qu‘eriá beleu « loba » per parlar d‘una gròssa peire, sabe pas me, per passar lu riu, beleu, o una peira levada. N‘i a pertot a la Flatiera, pas luenh d‘aquí.
Dins lu temps, manca que se passava un quauquares dins un luòc per lu chafrar entau. Gaitatz tot los « chasne verd » un pauc pertot, l‘ivern aquò eriá per aidar los viatjors.
Mas aquí los chasnes verds son ’pelats daus jarrics, i a be lu buec dau jarrison per delaï Vilars. ’Quò ven d‘aquí, dau jarric.
E se quò se troba, quò ven daus romans, que trobeten d‘annadas de la teula dau temps daus romans pas luenh d‘aquí, a Bussiereis. E dins lu temps, avant la guerra de 14, i aviá ’na fabrica de teula aquí a Preissalat, jurt‘avant lu pitit pont per passat lu riu. Mas au jorn d‘aüei, i a pus res, qu‘es tot ’bolhat.
Sabetz qu‘aüei qu‘es Briguelh la granda vila, mas autravetz qu‘eriá Bussierieis. Son daus que venian enquestar que me iò disseten. E v-òc-es, qu‘es entau, i aviá una vila, n‘autres au jorn d‘aüei diriam beleu un chasteu o ’na meijon borgesa, autorn de las farmas per aidar lu seinhor. Quante l‘activitat se desvelopava aquò fasiá un vilatge puei ’na vila.
Dins lu nòrd, i a beucòp de nom que se ’chaban per « ville », ’quò ven d‘aquí, per dire la vila francha d‘un tau, e i a que de veire la ciutat de Vila-Francha.
Qu‘es entau que lu vielh òme eisplicava las chausas, per un nom de luòc, un nom de planta, de ’limaud…
« Ausiers » es maitot un mòt per los frances, que mai d‘un còp ilhs-tot son apres dire « ausières », mas sabe pas d‘ente quò ven, afe, sabe ’quò qu‘es una ausiera que qu‘es ’na chavilha per tenier las ròdas de l‘aubre d‘un tombareu, mas, au masculin, vese pas. O beleu que la gent que balheten un nom vougeten parlar d‘un luòc ente « s‘abieten mai daus assalers », marchatz saber.
Sabetz que nomar qu‘es far eisistar, i a disen los filosòfes. Aquò serv lu poder, pas la gent. Qu‘es entau dins la Bibla « a la desbuta i aviá lu verb ».
Gaitatz me, vene d‘Orador, dich entau, lu monde d‘aquí sap que qu‘es lu de Glana que parle, mas daus Orador n‘i a mai d‘un dins los cuenhs, i a mesma dau monde per dire que los Alemands s‘erián trompar d‘Orador, marchatz saber la vertat dins tot aquò. Afe, Orador ven dau latin, sabe pus quau mòt mas pas coma un tipe l‘eisplicava l‘autre jorn a la televisi‘ lu mòt patoes per dire l‘aur.
Sei pertant pas ’nat longtemps a l‘escòla perque faliá trabalhar a la ferma, mas mos pairs recevian lu jornau, e qu‘es totjorn me que lu ’chabava de legir. Ne‘n aprenguí de las chausas dedins, non pas coma los d‘aüei que i a màs de las fotografias. Vendrá un jorn que los jornaus seran sus un bocin de plastique, lu mandin la gent passaran lu plastique sos l‘aiga e lu pausaran sus la fenestra, per radiò las novelas ’ribaran automaticament sus lu plastique ; poran mesma i metre daus pitits filmes per animat lu plastique.
O ! Per ’quò son fòrts, i a de la gent qu‘an pas prò minjar sus terra mas tots los jorns quò s‘inventa daus chauses noveus.
E quante arribí ne‘n Alemanha, lu monde alaï eriá mai en avança que n‘autres. Que quò siguesse per lu trabalh de la terra, sus la rota, dins l‘organisacion de las vilas, erián mai esvoluats que los francès. Qu‘es pas per res que ganheten a la desbuta, erián dirijats per daus saluds, mas daus salauds que sabián quò qu‘ilhs volián. N‘autres erián d‘enquera a la guerra de 14 que ilhs avián desjà sonjar a l‘industrialisacion de la vita e de la mòrt. Afe, tot aquò qu‘es dau passat au jorn d‘aüei e sem tots européens. Eu iò diguet lu generau « l‘Euròpa, l‘Euròpa, l‘Euròpa » tot de sautar coma ’na chabra sus son fautuelh.
Qu‘es be tròp complicat per n‘autres tot aquò, sem daus pitits païsans, daus obriers, e lu monde daus afars qu‘es pas per n‘autres. Per n‘autres i a que de saber far la diferença d‘intra lu blat, lu seiglhe e lu blat roge e de far ’tencion de pas ne‘n mancar per se. I a un dicton que iò ditz entau « que s‘einuia de las segalas a be prò sovent dau pan cueich ».
*
La velhadas se passavan entau, ad escotar lu remembre d‘una cultura espandida dins las ruas qua‘iment desertas au cuenh d‘un lampadaire, de las parolas vengudas d‘un temps pas tant vielhs qu‘aquò d‘una umanitat semenadas coma de las granas que quante las son pas perdudas dins lu vent, de davalar sus un essart pòden nonmàs frutjar.
*


text:
Jornada d'iuèrn ena Val d'Aran
Vents fòrti de direccion nòrd-oest tamb bohades fòrça fòrtes, sustot en zònes nautes.
Temperatures heiredes, principauments en nautada, en tot agravar-se era sensacion de heired a causa dera accion der aire (1°/5° en hons de Val; -7°/-4° en còta 2.000).
Eth dijaus 28 seguiràn es cèus corbidi, encara qu'entre miei dia e prumères ores dera tarde se dauriràn quauqui clari. Precipitacions fèbles qu'a darrères ores poderien èster moderades. Còta de nhèu enes 500 m pendent eth maitin pujant as 1000 m pera tarde. Acumulacions de 10 a 15 cm en Vaquèira 2500. Vents moderadi deth nòrdo-est.
Temperatures similares ara jornada anteriora (0°/5° en hons de Val; -8°/-4° en còta 2.000).
Eth diuendres 29 se'alternaràn bromes e clari. Se poderie produsir quauqua fèbla precipitacion, principauments, ath torn de meddia e prumères ores dera tarde. Còta de nhèu enes 1000 m pendent eth maitin pujant as 1700 m pera tarde. Vents fòrti deth nòrd-oest a compdar de meddia.
Temperatures sense massa cambis, encara que tamb ascens des maximales enes zònes baishes(2°/9° en hons de Val; -9°/-4° en còta 2.000).
Vos arrebrembam qu'aué auetz d'extremar es precaucions enes vòstes activitats ar aire liure e se vatz a gésser ara carretèra. I a avisi actius per vent e nhèu. Pas desbrembetz amiar er equipament de besonh tant en montanha coma en coche.


text:
Chambra de durmir e boschatge
Pensam de nos poder estachar a montar de las parets de beton cellulari, aura que las dalas son totas despejadas. Per contra demòra ‘na chardavilha que nos empacha d’avançar.
Los einucents que fotèren ‘na goulotte purida a la chambra an pas comptat amb lo nòstre armari murau. Me vai faler desplaçar la presa de telefòne que ‘la sia pas dedins e sarrar la presa electrica que ‘la sia pas jós lo liech. Fau que la goulotte sia pausad davant de bastir la paret de l’armari per dessur. Solide siria estat mielh de tot passar darrièr la paret mas ‘quí, quò se pòt pas, la es en dur e pas en placo. Passe ‘na jornada de mai sus mos genolhs per fin finala daissar ‘na presa badanta que los fiau i dintran mau. Aime pas quelas saloparias de presas en retleu que son ladas que ne’n poden pus e amia quan pas la plaça d’i lotjar los fiaus. Daisse la chambra dins l’estat aproximatiu que l’ai trobada, qu’es pas greu nos vam pintrar per dessur.
Si de non mon amorosa s’a mainat de boshar los traucs que faguèi per tirar mos cables, aura anem tornar trobar de las parets de bon presentar. ‘La damandèt a un amic de venir per intervenir sus la plombaria. Urosament que sabe pas sodar. Òu tornèt plaçar a la chambra d’aiga la ‘ribada qu’era prevusda per la bujadiera, me mainarai de son evacuacion, per aura tirèi lo tudèu de jós la (futura) baciá.
5 responsas
-
Tremolaaaaatz, traucs !! ^^
-
As tòrnat ‘nventar lo « smiley » 😉 sus la darnièra fotò, òsca.
-
(ai 4 ans d’atge mental…) ^^
-
[…] (pòrtas, plintas…) A la debuta voliái una color mai la pòcha possible de la del plafon (per amagar los traucs tapats), e dins la botiga me semblava aquò. Fin finala me soi enganada, lo plafon es mai « sable » que […]


text:
Tambora (volcan)
Lo Tambora es un volcan actiu de tipe explosiu situat sus l'illa Sumbawa, una de las Illas Pichonas de la Sonda en Indonesia. Es de tipe estratovolcan, mesura 60 quilòmetres de diamètre, atenh una altitud de 2.722 mètres e son cràter caldera fa 8 quilòmetres de diamètre e 1 quilòmetre de prigondor. Son erupcion de 1815 es la pus murtrièra de l'Istòria umana.
Erupcion del Tambora[modificar | modificar la font]
L'erupcion del volcan tuèt aperaquí 92000 personas. Es considerada coma l'erupcion mai violenta dels tempses istorics, amb la del volcan de l'anciana illa de Santorin, situada en Grècia, en 1610 abans Jèsus Crist, e la del volcan Taupo, situat en Nòva Zelanda, en 230.
L'erupcion del Tambora aguèt una poissença surpassant de detz mila còps las de las bombas A d'Hiroshima e de Nagasaki reünidas en 1945. Las explosions del volcan foguèron entendudas a mai de 1 400 km de distància. De tsunamis s'abatèron sus las illas a mantunas centenas de quilomètres de distància.
L'erupcion aguèt d'importantas consequéncias climaticas globalas. Foguèt a l'origina de l'an sens estiu de 1816, qu'entrainèt una famina que faguèt mai de 200 000 victimas. Tota la còsta Èst dels Estats Units foguèt tocada ; nevèt en junh dins lo Maine. Lo glaç foguèt observat suls lacs en plen estiu en Pensilvània. Las recòltas foguèron destruitas abans d'arribar a maturitat, especialament en Massachusetts e New Jersey. En China, las recòltas de ris foguèron calamitosas en rason del freg. De casudas de nèu se son produitas en plen estiu. L'Euròpa foguèt tanben sevèrament impactada[1].


text:
Lo gran magician, au parat de las soas vacanças a Arcaishon, qu’a decidit de har ua cascarrejada, ua farlabica aus poblans deu parçan en har desaparéisher la famosa tuca deu Pilat, aperada tanben Ròca Blanca peus indigènes.
Un còp de magia de tròp entau David Copperfield qui n’acaba pas de se’n desencuzar dens los medias locaus e adara internacionaus:
« Que soi desolat… Que volèvi sonque har desaparéisher la duna dinc au matin e après la tornar hicar en plaça, los toristas n’aurén pas dit arren e los professionaus deu torisme tanpòc… ».
Problèma: quan lo magician se desvelha au matin ne sap pas mei on a hicat la tuca. Que calerà esperar mieidia e ua boeita de Doliprana entà que’s brembe: « la tuca be l’ei enviada au Saharà! »
Abans que l’esmalicia puja tròp hòrt dens lo País, mejans umans e materiaus deus grans que’s hican en plaça uei. Ua equipa de 580 cercaires e laborantins qu’arribarà doman a Tomboctó mentre que las autoritats africanas pertocadas qu’an anonciat hicar de costat las tensions dens la zòna e desplegar sordats entà tornar trobar la Ròca Blanca. « La diferéncia de color deu sable e la soa compausicion que poderén perméter de la gahar pro viste tan qui n’i aja pas tròp de ventòla. Los satelites qu’auràn tanben ua gran utilitat dens las recèrcas nostas. » çò disen los scientifics.
Que cau saber que lo GAG, Govèrn Autonòme de Gasconha, qu’a prometut 40 000€ e 200 botelhas de vin bordalés entà premiar las e los qui troberàn la tuca.
Lo David Copperfield qu’a anonciat uei enqüèra ua cauma de la magia en esperar lo tornar deu Pilat.


text:
Joseph Smith, Jr
Joseph Smith, Jr (23 de decembre de 1805 – 27 de junh de 1844), foguèt un cap religiós nòrd-american, conegut per se proclamar coma lo primièr profèta vident e revelador de la darrièra dispensació e per èsser lo fondator del Movement des Sants des Darrèri Dies a Palmyra, Naua Yòrk, Estats Units çò 1830.
Josep Smith liderèt un movement nomenat Restauracionisme tanben conegut cossí Mormonisme. Smith es considerat per los sieus seguidors coma profèta, vident e revelador, e lo situan al meteis nivèl que Moisès, Isaïes e d'autras profètas biblics. Las siás supausadas revelacions afirman lo besonh de restaurar la glèisa crestiana originala, en s'avent aquela perdut pauc après mòrt dels 12 apostòls a causa de la granda apostasia. E mai se los primièrs ensenhaments restauracionistes crestians de Smith èran similars a autres movements de lo sieu temps, Smith foguèt, e contunha d'èsser, una figura controvertida, malgrat aumentar sostingudament la quantitat de fisèlas de lo sieu culte.


text:
10/09/2016
Raibe negre 32 per Gilbert Borgés
Trepador. Ploia. Pòrta-fuelha voide. Me 'reste a la tireusa far lo plen. Dos-cent-cinquanta euros. Quò vai larjament far lo mes. Mai benleu lo d'aprep. Sarre lo pòrta-fuelha dins la pòcha de dedins de mon bloson de coire. Pas estre tròp tardier. Me fau me despeschar.
Eschafaudatge sus lo trepador. Un tipe dins un bloson d'esquai rosseu davant. Sietat dins un fautuelh rotlant. Espiá en l'aer. Me 'reste. Fau parier. Sus l'eschafaudatge, un tipe. De la feralha sus l'espatla. Meitat doblat en arier. Cinc metres dau sòu. Vòu pas laschar mas sembla blocat.
- Podriatz montar l'aidar ? me damanda lo tipe dau bloson rosseu. Quo es entau que me sei esbolhat l'eschina. Pòde pus montar, aura.
Lo tipe, denaut, ditz ren. Quò se veu qu'es en dificultat.
Espie autorn. Pausa mon bloson tot nuòu sus una fenestra e m'enquilhe las eschelas. Dos niveus. Tire la feralha en la joslevar un pauc. Lo tipe tòrna trobar son aplomb.
- I seriá 'ribat tot solet, çò-ditz en me virar l'eschina.
Davale. Debas, i a lo fautuelh rotlant. Degun dedins. Mon coire a disparegut tanben. A la plaça, un bloson d'esquai rosseu. M'enquilhe lo bloson. Me 'siete dins lo fautuelh rotlant. Espie en l'aer. Espere.
Gilbert Borgés
09:05 Publié dans Raibes negres e Istòrias minuta de Gilbert Borgés | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Començam era setmana damb coratge dempús d’auer presentat era candidatura deth PSC per Lleida, que manten era apòsta per Aran damb era peada pregona qu’a deishat eth sindic Francés Boya en Parlament, e dempús d’auer aprovat, aguesta dimenjada, eth Programa Electorau entàs pròplèu ans e, diria tanben, generacions: damb eth coratge qu’eth President Montilla mos encomanèc ager, per miei deth que ben poderie aperar-se eth discurs dera esperança: cargat de rasons, d’arguments e propòstes entara Catalonha e er Aran deth futur, coma un contracte peth futur entà que toti es joeni e joenes poguen trabalhar o estudiar.
Ei vertat qu’aguesti moments que viuem son plan dificils (« ora grèu e exigent »), sustot entàs persones qu’an perdut eth sòn trabalh, mès ¿qui a dit que governar ère facil? Totun, sò convençut qu’arrés mès, a part des progressistes, poderà garantir er hilat de proteccion sociau entàs mès vulnerables dera societat. Era òbra de govèrn d’aguesti sèt ans atau ac avale. CiU ja parle de privatizacions de servicis publics e met en dubte infraestructures tan estrategiques entar equilibri territoriau coma er aeropòrt d’Alguaire. Vòlen gésser dera crisi economica en tot provocar ua crisi sociau.
Mès existís ua auta dicotomia insauvabla. Eth President Montilla represente era unica opcion que defen de forma clara er Estatut d’Autonomia, que garantís er autogovèrn aranés. Artur Mas non descarte era independéncia catalana e, as pòrtes des eleccions e entà non pèrder vòts, propòse ara un « concèrt » economic, que generarie mès tapatge e discòrdia entre es pòbles d’Espanha. Ath delà, e sustot, era Val d’Aran veirie diluïda era sua singularitat en ua Catalonha independenta dera man des que la convertiren en ua comarca mès. Aguest non ei eth camin que mès mos conven as aranesi, que compartim identitats diuèrses.
Ei era ora dera esperança entà superar es dificultats damb eth coratge de besonh entà qu’arrés demore dehòra deth progrès e entà qu’Aran seguisque eth camin encetat per Montilla entà desplegar era lei der aranés e actualizar e mielhorar eth règim especiau. En aute costat, sonque vedem bromères e aventures incèrtes.


text:
Cauvinhac
Cauvinhac (oficialament en francés: Cauvignac) es una comuna d'Occitània, en Gasconha, administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son Calvinhiaco (de ~), en latin, en 1289, Calvinyak (manerium de ~), en 1307-1317). Cauvinhac ven d'un nom latin d'òme Calvinius, varianta de Calvinus, derivat eth-medish de Calvus, dab lo sufixe -acum [1],[2], latinizacion deu sufixe gallés -āco(n). Cauvinhac èra donc probablament un ancian gran maine antic qu'avè per mèste Calvinius.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Granhòs; es adara deu canton de Le Sud-Gironde (en francés), donc deu Sud Gironda.
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas dab la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 111
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 134


text:
Grand Ducat de Lituània
Lo Grand Ducat de Lituània foguèt un estat europèu que se formèt a la fin dau sègle XII e dispareguèt en 1795. Fondat per de tribús lituanianas paganas, lo ducat aprofichèt lo declin de l'Empèri Mongòl per s'estendre rapidament en fòra de sei frontieras inicialas. A son apogèu territòriau au sègle XV, son territòri ocupava tota la Lituània actuala e de partidas importantas de Bielorussia, d'Ucraïna, de Moldàvia, de Polonha e de Russia. En 1386, après la signatura de l'Union de Krewo, lo Grand Ducat de Lituània s'associèt ambé lo Reiaume de Polonha. En 1569, aquela associacion foguèt renfòrçada ambé la creacion de la Republica dei Doas Nacions que formèt una federacion aristocratica entre lei dos estats. Maugrat la predominància polonesa, lo Grand Ducat i gardèt una autonòmia larga ambé lo sieu govèrn, lei sieunas lèis, la sieuna armada e lei sieunas finanças. A partir dau sègle XVII, conoguèt lei dificultats polonesas de resistir a l'ascension deis estats vesins. Lo Grand Ducat de Lituània perdiguèt la màger part de son territòri au profiech de Russia e dispareguèt definitivament a l'eissida dau Tresen partiment de Polonha entre Russia, Prússia e Àustria en 1795.


text:
-404
Aquesta pagina concernís l'an -404 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Atenas[modificar | modificar la font]
Fin de la Guèrra de Peloponès ambé la capitulacion d'Atenas. En despiech dei demandas de Corint, Esparta impausèt de condicions de patz relativament clementas. Atenas deguèt destrurre sei fortificacions, dissòuvre la Liga de Delos, intrar au sen de la Liga de Peloponès, remplaçar sa democracia per una oligarquia e liurar sa flòta franc de 12 unitats.
Dirigit per Critias, lo regime novèu impausèt rapidament una politica de terror còntra seis adversaris mai deguèt tanben faciar l'oposicion armada de divèrsei grops de soudats partisans de la democracia que gardèron lo contraròtle d'unei territòris atenencs a la fin de la guèrra còntra Esparta.
Esparta[modificar | modificar la font]
Fin de la Guèrra de Peloponès ambé la capitulacion d'Atenas. En despiech dei demandas de Corint, Esparta impausèt de condicions de patz relativament clementas. Atenas deguèt destrurre sei fortificacions, dissòuvre la Liga de Delos, intrar au sen de la Liga de Peloponès, remplaçar sa democracia per una oligarquia e liurar sa flòta franc de 12 unitats.
Pasmens, lo regime atenenc aliat de Lacedemònia èra encara feble en causa dau mantenement d'un nombre important de partisans de la democracia au sen dei fortalesas d'Atica. Refusèron de reconeisser lo regime novèu e una guèrra civila — limitada — acomencèt entre partisans de la democracia e l'oligarquia (→ 403 av. JC). Ansin, a son retorn, lo rèi Pausanias Ièr foguèt accusat d'aver mai protegit leis interès d'Atenas qu'aquelei de Lacedemònia. Un procès foguèt organizèt e s'acabèt per son aquitament.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Aquemenida[modificar | modificar la font]
Mòrt dau rèi Darius II a Babilònia. Foguèt remplaçat per son fiu Artaxerxès II. Pasmens, un autre fiu, Cir lo Jove acomencèt de preparar una armada per conquistar militarament lo poder. Obtenguèt lo sostèn de mai d'una ciutat grèga, especialament Esparta (→ -401).
En Egipte, l'instabilitat recurrenta dau país dempuei un vintenau d'annadas, entraïnèt una revòuta novèla que capitèt de restaurar l'independéncia de la region. Aquò marquèt l'acomençament dau declin de l'Empèri Aquemenida.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- Darius II, rèi aquemenida.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Praga (pron. chèca: [ˈpraɦa]; en chèc Praha) es la capitala de la Republica Chèca, e foguèt tanben la capitala de Checoslovaquia. Sa populacion èra de 1 194 407 abitants, en 2007. Sa superficia totala es 496 km².
-
Vista suls teulats de Praga, catedrala de Sant Vit e glèisa de Sant Nicolau
-
Absida de la catedrala de Sant Vit
-
Faciada de la catedrala de Sant Vit
-
Praga de nuèch : lo pont Carles e lo castèl
-
-
-
-
Lo centre de la ciutat de Praga, Republica Chèca.


text:
Chalhac
Chalhac (oficialament en francés Chaillac-sur-Vienne) es una comuna situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de Lemosin.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Chalhac ven dau nom d'òme latin Callius emb lo sufixe latinizat, d'origina celtica, -acum[1]. Se tractariá donc de la propietat, la villa de Callius.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
2012 : 1197
2013 : 1217
Particularitats dau parlar comunau[modificar | modificar la font]
- Articles definits :
- Prononciacion : Ch- ; g-, j-
Luecs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
Intercomunalitat[modificar | modificar la font]
Communauté de communes Porte Océane du Limousin
Embessonatges[modificar | modificar la font]
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Liams externes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984


text:
La Sala
La Sala (Decazeville en francés) es una comuna situada dins lo departament d'Avairon e la region Occitània.
Foguèt creada al sègle XIX en rason de la preséncia d'un jaç de carbon, dins lo contèxte de la revolucion industriala. Es lo carbon que causèt lo desvolopament de la comuna, fasent de Decazeville un centre major de la produccion carbonièra dins lo departament amb mai de 10 milions de tonas de carbon produitas. Lo nom d'ostal d'Élie Decazes que creèt la vila al sègle XIX es a l'origina del nom francés: Decazeville (Vila de Decaze).
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La comuna de La Sala se trapa dins la val d'un rèc afluent d'Òlt dit riu mòrt a aperaquí 200 m d’altitud.
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La vila e lo nom son recents : lo luòc se disiá autrescòps La Sala (La Salle, en francés), qu'indica a l'Edat Mejana un ostal fòrt de pichona noblesa.
Es lo carbon que causèt lo cambiament. La Sala ne produsissiá dempuèi lo Sègle XVI, que s'exportava per Òlt cap a Bordèu, mas en pichonas quantitats.
Tot ven de çò que Loís XIV e los sieus successors, malgrat las protestacions de la parròquia, dotèron las siás mestressas de minas. Aital, lo duc Decazes (1780-1860) que n'eiretèt, creèt en 1826, amb l'ajuda del politecnician Cabròl, las "Houillères et Fonderies de l'Aveyron" que faguèron d'aquela vila-carrièra un grand centre siderurgic.
Jos Napoleon III, la vila prengèt lo nom de La Sala, del temps que lo fondator èra estatufiat en tòga romana.
L'apogèu fogèt atenh a la debuta del sègle XX amb 9 000 trabalhadors e un milion de tonas de fonda per an. Aquela activitat, uèi declinanta, menèt La Sala a se diversifiar e a desvolopar d'unas autras industrias : metallurgia, industria de la fusta, pairolariá, produccion de tubes en acièr.
Avent patit de plen foet lo declin de l'industria minièra, aquela vila compòrta d'ara endavant de nombrosas frichas industrialas en tot gardant un caractèr popular ligat al sieu passat minièr e industrial.
Lo bacin minièr es conegut per la cauma dels minaires de La Sala de 1961 a 1962 ont mai de 1500 carbonièrs passèron 66 jorns al fons de la mina entre lo 23 de decembre de 1961 e lo 26 de febrièr de 1962[1].
La darrièra mina a definitivament barrat en junh 2001.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personatges celèbres[modificar | modificar la font]
- François Cabrol
- Elie Decazes
- Emma Calvé (1858-1942), cantairitz.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Philippe Marcy, Una cauma pauc ordinària : La Sala 1961-1962, Montauban, revista Arkheia, 2008.


text:
Broglie (Eure)
Broglie en normand (Broglie en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Broglie se situa en la vallée de la Charentonne, afluent de la Risle #que se tira-quitament en la estuaire de la Seine. La Risle es lo limit natural entre lo País de Ouche a l'Èst e lo scenari del Lieuvin a l'Oèst. Broglie Se situa a una desena de quilomètres de Bernay e una cinquantena de Évreux.
La commune de Broglie se situe dans la vallée de la Charentonne, affluent de la Risle qui se jette elle-même dans l'estuaire de la Seine. La Risle est la limite naturelle entre le Pays d'Ouche à l’Est et le plateau du Lieuvin à l’Ouest. Broglie se situe à une dizaine de kilomètres de Bernay et une cinquantaine d'Évreux.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Broglie Es una fondacion d'origina celtique #que se situava al caireforc de vias romaines de las rotas de la sal e del fèrre. S'i tròba d'en un autre luòc de nombroses forns a fondre lo minaré aital coma dels castèls e glèisas #qu'aguèron saquejat e cremats a de nombrosas recuperacions. L'origina del toponyme originel Isolava es mal esclarida, la forma la mai anciana (latinisée) es Cambrense cap a 1000 apr. J.C., #Que la raïtz cambar / camar de sens desconegut se'n tròba en de nombrós toponymes a França : Cambrai, Cambayrac, Camalès, Combrée, es Èca. probablament una fondacion gauloise anciana #que deu segurament lo sieu desvolopament al fach #que i aviá situat al caireforc de rotas. Aquel luòc li cal pas totun pas èsser confondut amb Chambray, autre comuna de l'Eure, #que la étymologie n'es benlèu la meteissa.
Lo bourg figura en la dot de Judith de Bretanha e ven al Sègle X part intégrante del domeni del pòrti Richard II.
Al Sègle XI, Isolava #venir proprietat de Henri Eer de Ferrières. La distincion passa a la familha Lecomte de Nonan en 1653. De contunh, en 1682, Simon Arnauld de Pomponne, #que ven d'èsser disgracié de la siá carga de secretària d'Estat de las Questions estrangièras, crompa la baronnie d'Isolava, Ferrières e unes autres luòcs. Fin finala, en 1716, François Marida, comte de Broglie, crompa la baronnie als fils de Pomponne. A erigit en duché héréditaire l'an 1742 per Louis XV, jol nom de Broglie per recompensar la familha de Broglie de las éminents servicis retuts al reialme, sustot en lo moment de las guèrras de succession d'Espanha, de Polonha e d'Àustria.
Los bastiments militars de l'anciana fortalesa de Broglie, an #èsser remplaçadas per un vast castèl modèrn environat d'un polit parc #que domina la vallée de la Charentonne.
Divèrses personatges celèbres an séjourné a Broglie : Augustin Fresnel (1789-1827), autor de la teoria ondulatoire de la lutz ; Louis de Broglie, prètz Nobel de fisica, defallit l'an 1987, #que los trabalhs se'n sarran fòrça dirèctament descobèrtas de Fresnel e, fin finala, Léonor Mérimée, paire de Prosper Mérimée, escrivan del sègle XIX.
Broglie est une fondation d'origine celtique qui se situait à la croisée de voies romaines des routes du sel et du fer. On y trouve d'ailleurs de nombreux fours à fondre le minerai ainsi que des châteaux et églises qui furent pillés et brûlés à de nombreuses reprises. L'origine du toponyme originel Chambrais est mal éclaircie, la forme la plus ancienne (latinisée) est Cambrense vers 1000 apr. J.C., dont la racine cambar / camar de sens inconnu se retrouve dans de nombreux toponymes en France : Cambrai, Cambayrac, Camalès, Combrée, etc. C'est probablement une fondation gauloise ancienne qui doit sûrement son développement au fait qu'il était situé à la croisée de routes. Ce lieu ne doit cependant pas être confondu avec Chambray, autre commune de l'Eure, dont l'étymologie est peut-être la même.
Le bourg figure dans la dot de Judith de Bretagne et devient au Sègle X partie intégrante du domaine du duc Richard II.
Au Sègle XI, Chambrais devint propriété de Henri Ier de Ferrières. La seigneurie passe à la famille Lecomte de Nonan en 1653. Puis, en 1682, Simon Arnauld de Pomponne, qui vient d'être disgracié de sa charge de secrétaire d'État des Affaires étrangères, achète la baronnie de Chambrais, Ferrières et autres lieux. Enfin, en 1716, François Marie, comte de Broglie, achète la baronnie au fils de Pomponne. Elle est érigée en duché héréditaire en 1742 par Louis XV, sous le nom de Broglie pour récompenser la famille de Broglie des éminents services rendus au royaume, notamment lors des guerres de succession d'Espagne, de Pologne et d'Autriche.
Les constructions militaires de l’ancienne forteresse de Broglie, ont été remplacées par un vaste château moderne entouré d’un beau parc qui domine la vallée de la Charentonne.
Plusieurs personnages célèbres ont séjourné à Broglie : Augustin Fresnel (1789-1827), auteur de la théorie ondulatoire de la lumière ; Louis de Broglie, prix Nobel de physique, décédé en 1987, dont les travaux se rapprochent très directement des découvertes de Fresnel et, enfin, Léonor Mérimée, père de Prosper Mérimée, écrivain du sègle XIX.


text:
Félix Mayol
Félix Mayol (Tolon, lo 18 de novembre de 1872 e lo 26 d'octobre de 1941) foguèt un cantaire tolonenc de lenga francesa de café-concèrt puei de music-hall.
Naissut a Tolon, comencèt sa carriera a París en 1895. A son arribada una amiga li ofriguèt de muguet que, segon eu, li portèt astre e venguèt son simbòl (puei, après, lo simbòl dau Rugby Club Tolonenc, dont Mayol bastiguèt l'estadi que pòrta son nom).
Liame extèrne[modificar | modificar la font]
- [1] sus youtube.com, La polka des trottins per Mayol.


text:
29/03/2013
Les zinzonaires : bal à Condat sur Vézère
Samedi 30 mars , Baleti ( bal Traditionnel) avec les Zinzonaires à partir de 21h00.
Possibilité de stages le même jour dans l'après-midi de 14h30 à 18h00, entrée, 6 €, gratuit pour les enfants.
Forfait stage + bal 10€.
cliquer ci-dessous pour le lien vers leur blog : http://los-zinzonaires.over-blog.com/
28/03/2013
Du Bartàs en concert à Léguillac de Cercles vendredi 05 avril à 20h30
Du Bartàs revisite la chanson languedocienne en la confrontant à ses cousines de Méditerranée.
Il en ressort une énergie, des jeux vocaux et des rythmes de fête, riches d’une verve populaire
aux accents latins. Qu’il soit proche ou lointain, ce sud donne envie de bouger!
Pour écouter : http://fr.myspace.com/dubartas
Du Bartàs c'est :
Titouan Billon (voix, percus)
Jocelyn Papon (voix, percus)
Clément Chauvet (voix, percus)
Laurent Cavalié (voix, accordéon, percus)
Abdelatef Bouzbiba (voix, violon oriental, percus)
Organisation : Association Lézidéfuz, en partenariat avec le Parc Naturel Régional Périgord-Limousin
Café Associatif de Léguillac-de-Cercles
Le Bourg
24340 Léguillac-de-Cercles
Association Lézidéfuz
05 53 91 58 45
Venez au café en covoiturage : http://www.cafeasso.fr/agenda.php
18:12 Publié dans Actualitats, Musica e chançon | Tags : du bartas, café associatif de léguillac de cercles | Lien permanent | Commentaires (0)
27/03/2013
Biais de dire: « Tira, la COA te pend. » per Micheu Chapduelh
Tire, la queue te pend.
Il s’agit de la queue de la louche et elle ne pend pas exactement, elle est tout simplement tournée vers vous. Servez vous donc.
"Las Caus, lo grand viatge"- parucion DL papier dau 21 de març
Quò i es, nòstra vacha negra, nòstres boc-estanhs, nòstres cervs, nòstres bisons son partits per delai la mer… Aprep s’èsser bra’ment mostrats a Bordeu tres mes de temps, an prengut lo despart per Chicagò. Migretz pas ! Son plan totjorn quí, rebonduts dins lor cava jos los termes de Montinhac, e quo es nonmas lor eimatge que nos a laissat. Brave eimatge, per aquò, grandor natura, reproduccion au milimetre prep de la Nau e de la Scena dau Potz per lo trabalh de pas creire daus Obradors de Fai-Zo-Parier dau Perigòrd (en francès, Ateliers des fac-simile du Périgord), que a montrat sa capacitat de far se levar l’emocion demest los mai de cent mila visitaires de las ribas de Garona. Aura, bien a l'acialat dins nòu contenaires de dotze metres, vòguen devers la granda America : Chicagò, Hoston, Montreal, Denver...Puei quò sera la Japon e Diu sap qual autre pais... Nòstres braves bestiaus, los tornarem veire nonmas en 2020... Mas, de queu temps , vam pas nos plejar los braç. A costat dau site de la cava originala, vai se bastir lo Centre Internacionau de l'art parietau de Montinhac-Las Caus que donara l'escasença aus visitaires de tornar trobar jos terra lo fai-zo-parier de la cava dins sa totalitat. Per nautres Perigòrds, quò sera mai aisat que non pas 'nar en America o en Australia, e gatge que lo monde entier, agormandit per la mostra que se permena, vendran chas nos cloncar dins la sorniera miraudiosa e pivelanta de Las Caus IV.
Joan Ganhaire, Conselhier Generau de Brantosme e delegat a la lenga e la cultura occitanas
Per ne'n saber mai sur l'autor, clicar qui-dejòs :
19:14 Publié dans Actualitats, La Vita en òc ( archivas DL papier) | Lien permanent | Commentaires (0)
Questa setmana sur "Meitat chen, Meitat pòrc"...
Joan-Pau Verdier nos informa que lo convidat de l'emission dau diumenc 31 de març sera
Arnaud Cance, musicaire, chantaire coma la contairitz Séverine Sarras per lor noveu espectacle "le chemisier jaune" , un conte moderne que se passa en 1944 en Margerida, au cor dau Massiu Centrau
...Tot quò-qui sur :
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
24/03/2013
Site de cours d'occitan limousin par Jean Delage et Yves Lavalade
Jaumeta Beauzetie a attiré notre attention sur le site proposé par Jean Delage. Méthode, texte, version audio par Yves Lavalade. Expressions, vocabulaire, tout y est !
Au programme de cette 3ème leçon , "una jornada d'escòla" diluns ...idéale pour commencer la semaine!
pour commencer , cliquez sur le lien ci dessous :
Alaidonc, bona debuta de setmana a tots!
11:56 Publié dans Actualitats, Lenga e vocabulari, Promòven la lenga occitana | Tags : methode d'occitan limousin, yves lavalade, jean delage | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
11/08/11
GR 77
Erau (34)
-"La gorja que vesetz nasquet de las forças erosivas de las aigas de Brian
La ribièra entalhèt lo calcari apelat "calcari a alveolinas".
-"The canyon that you can see is a result of the erosive force of the waters of the Brian. The river cut into the alveoli limestone."
-"Le canyon qui s'offre à vous est issu des forces érosives du Brian.
La rivière a entaillé le calcaire dit "à alvéolines".
Paneu trilenga (per chausir sas lunetas ;) sus "la Vita de Brian" (the Brian, le Brian) a Menèrba.
En passar dins lo borg de Velheus minje dòas fijas que pendolhan costat rota ; maduras e fòrças bonas puei, enlai, una autra fija pas tan bona ; quò es una Caprifigier masle (plan merces a internet per las informacions que las flors son dins la fija e ben complicada la fecondacion).
Passe razi un parcatge especiau per lo monde que davalan lo GR d'aiciá Menèrba ; indicacion que la solesa es achabada.
Serpenteje dins las Gòrjas dau Brian que ne'n chau pas aver la virason amon-naut. Passe lo pont medeviau qu'eschamba lo Brian mai las alveolinas per veire Menèrba sus son piton rochelos. De las peira gentas mai coloradas me balha l'enveja de far una crotz perlada de gravas. Per la seguda, tagarai la Trauchada, de crotz de peiras o traçadas sus las parets.
De lonh me semble de veire una gleisòta dins lo fond mas qu'es nonmas un Transformator (lo catolicisme mai l'electricitat se ditz ;) arribe coma los pelegrins bonòmes per la ròca enauçada (que lo "warning" a la sautada de Menerba fai faute per entresenhar los toristas mai lors mainats dau dangier de li trotar). Menerba (celte : men, erb) es ben lo pais dau ròc.
A costa de l'escultura amb l'auseu, l'i a un paneu escriu nonmas en frances, sus los 150 catars cramats per los Frances. En visar la barbaria daus envaïdors, ilhs podian ben pensar que Satan era lo mestra de nòstre monde.
Après una cervesa freja (dau bon Dieu :), dins un brave estanquet asolombrat, puje sus lo Puech davant de davalar vers la valada audenca.
Lo ser per achabat la setmana me pague un bon sopar defòra a Sant Pons a costat d'Olandès que son a migrar sus los noms daus plats regionaus. Per la digestion, en tornar au campatge dels Ciriers, me fau una permenada magica a la serena dins la ciutat vielha. A la font de Jaur, trobe una serada populari de concert marende de jaz. Un moment fòra temps.
Ivon


text:
1775
Aquesta pagina concernís l'an 1775 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Kaffa[modificar | modificar la font]
Acomençament dau rèine de Tato Shagi Sherocho (1775-1795).
Asia[modificar | modificar la font]
Japon[modificar | modificar la font]
Divèrsei malautiás epidemicas entraïnèron la mòrt de centenaus de miliers d'abitants dins lo país (190 000 unicament en Edo).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Medecina[modificar | modificar la font]
Descubèrta per lo mètge britanic Percivall Pott (1714-1788) d'una frequéncia importanta de cancèr dau scròtum au sen dei populacions de rasclachaminèias. Aquò èra en contradiccion ambé la teoria deis umors qu'èra utilizada dempuei l'Antiquitat per tractar aqueu tipe de patologia e permetèt la lenta emergéncia de la teoria modèrna explicant lo cancèr (→ 1902).
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 20 de genièr - André-Marie Ampère, matematician e fisician francés (m. 1836)
- 3 de febrièr - Louis-François Lejeune, pintor, escrincelaire e militar francés (m. 1848)
- 16 de decembre - Jane Austen, escrivana francesa (m. 1817)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 17 de genièr - Giovanni Battista Sammartini, compositor e organista italian (n. 1700 o 1701)


text:
Beaumont-les-Autels
Beaumont-les-Autels es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure et Loir e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Beaumont-Los-Autars aperten al Parc natural regional del Portamantèl.
Beaumont-les-Autels appartient au Parc naturel régional du Perche.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat es nascuda de la reünion, lo 6 de febrièr de 1835, dels ancians pòbles de Beaumont-lo-Chartif e Los Autars-Tuèuœuf.
La commune est née de la réunion, le 6 février 1835, des anciens villages de Beaumont-le-Chartif et Les Autels-Tubœuf.


text:
Le Val-d'Esnoms
Le Val-d'Esnoms es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Comuna formada l'an 1972 amb la fusion de las municipalitats de Chatoillenot, Esnoms-a lo-Val e de Courcelles-Val-de Esnoms.
Existís a Châtoillenot un tumulus protohistorique e un primièr castèl #qu'existissiá del Sègle XII al Sègle XV #que ne demòra qualques vestigis sus un promontori #qu'a separat del scenari per un prigond fossé (cossí per un oppidum); un castèl classic a #èsser reconstruit a costat al sègle XIX. La glèisa Sant-Étienne, #que çò chœur data del Sègle XII, n'a #èsser restauradas l'an 1854.
Courcelles Es una anciana parròquia #que la glèisa n'es dédiée a Sant Michel, amb una capèla dédiée a Sant-Antoine. Las vinhas avián #èsser plantadas pels fraires de Auberive #que lo abbé ne possedissiá en 1479 una marida carrièra Oultre-Còsti, per servir de cellier en lo moment dels vendanges. Los #dire avián extrach pel Abbaye de Auberive. La distincion aperteniá a desparièrs senhors dels environs #que la #donar dempuèi lo Modèl:XIIIe a la glèisa. La parròquia èra de la Généralité de Champagne, eleccion e bailliage de Langres, mas la siá justícia ressortissait de la prévôté de Montsaugeon.
Esnoms A mencionat coma parròquia al Sègle XII, lo sieu espital al Sègle XIII, e #èsser totalament despoblada l'an 1480. La siá glèisa dédiée a Sant Valère a #èsser reconstruite pels avesques de Langres #qu'èran de senhors de Esnoms fins en 1789.
Los coteaux del Sud de l'Anautita-Marna, #que s'estendon sus las municipalitats de Montsaugeon, Prauthoy, Courcelles-Val-de Esnoms, Chatoillenot, Vali-jos-Aubigny èran plantats en vinha dempuèi la Mièja-Edat e donavan un vin pro réputé. Aqueles vignobles apertenián a las familhas de Langres #que los cònsols, acompanhats de hallebardiers e de tambors, ne venián solennellement publicar los bans de vendanges cada tardor.
Una autra activitat èra çò tissage del lli.
Commune formée en 1972 avec la fusion des communes de Chatoillenot, Esnoms-au-Val et de Courcelles-Val-d'Esnoms.
Il existe à Châtoillenot un tumulus protohistorique et un premier château qui existait du Sègle XII au Sègle XV dont il reste quelques vestiges sur un promontoire qui est séparé du plateau par un profond fossé (comme pour un oppidum); un château classique a été reconstruit à côté au sègle XIX. La glèisa Saint-Étienne, dont le chœur date du Sègle XII, a été restaurées en 1854.
Courcelles est une ancienne paroisse dont l'église est dédiée à Saint Michel, avec une chapelle dédiée à Saint-Antoine. Les vignes avaient été plantées par les moines d'Auberive dont l'abbé possédait en 1479 une maison rue Oultre-Coste, pour servir de cellier lors des vendanges. Les dîmes étaient prélevées par l'Abbaye d'Auberive. La seigneurie appartenait à différents seigneurs des environs qui la donnèrent dès le Modèl:XIIIe à l'Église. La paroisse était de la Généralité de Champagne, élection et bailliage de Langres, mais sa justice ressortissait de la prévôté de Montsaugeon.
Esnoms est mentionnée comme paroisse au Sègle XII, son hôpital au Sègle XIII, et fut entièrement dépeuplée en 1480. Son église dédiée à Saint Valère a été reconstruite par les évêques de Langres qui étaient seigneurs d'Esnoms jusqu'en 1789.
Les coteaux du Sud de la Haute-Marne, qui s'étendent sur les communes de Montsaugeon, Prauthoy, Courcelles-Val-d'Esnoms, Chatoillenot, Vaux-sous-Aubigny étaient plantés en vigne depuis le Moyen-Âge et donnaient un vin assez réputé. Ces vignobles appartenaient aux familles de Langres dont les maires, accompagnés de hallebardiers et de tambours, venaient solennellement publier les bans de vendanges chaque automne.
Une autre activité était le tissage du lin.


text:
30/06/2014
Junh de 2014
• Òsca a l'abdicacion de Juan Carlos d'Espanha.
• Vergonha a la reeleccion de Bachar-lo-Maselièr en Siria.
• Vergonha a la mòrt que prenguèt Francesc Vallverdú, Léon Mercadet e Pèire Bèc.
• Vergonha a la reeleccion de Bachar-lo-Maselièr en Siria.
• Vergonha a la mòrt que prenguèt Francesc Vallverdú, Léon Mercadet e Pèire Bèc.
En Carcin
Caus la polida.
La tomba de Françoise Sagan, dins un cementèri pichon, pichon de Carcin, al mièg dels camps de tabat.
18/06/2014
Letra doblidada
Juliette-Guillaume Depardieu
La cata a catonat
Coma soi l'urosa mestressa de la pus genta, la pus crana, la pus brava e la pus polida cata del monde, davant de la far operar, li ai daissat far de catons. Tres seradas de tira, de mascles venguèron li cantar la serenada jos la fenèstra de la cambra. Las doas prumièiras seradas, la cata estimèt mai mos gratilhons que non pas las cançons d'amor dels marros. Lo tresen ser, sortiguèt e tornèt pas dintrar de la nuèch. Me fasiá un pauc pessament per çò que los mascles qu'aviái vist rabalar empr'aquí èran pas gaire polits e un èra francament irange... Mas la cata fasquèt 4 catons dins la nuèch del 8 al 9 de junh e me pense que deviá trevar dins lo canton un Cat-Bachelor per çò que los 4 catons son polidooooons coma tot. Coma son de longa amochonats los uns suls autres, es pas aisit de los fotagrafiar. I arribarai melhor dins un quinzenat de jorns quand se penjaràn a las cortinas…
04/06/2014
Refòrma territoriala
Inscription à : Articles (Atom)


text:
Destacada
Nil Barcadit e Marta Riba, guanhadors dera Maraton dera Trail Vielha-Molières
Antonio Alcalde e Gemma Arenas guanhen era Mietja Maraton, a on Marta Céster a finalizat en 3au posicion
Gran exit de participacion ena 1èra edicion dera Trail Vielha-Molières qu’a agut lòc aguest dissabte en municipi de Vielha e Mijaran. Entàs 06:30 deth maitin gessien deuant der Ajuntament municipau, es més de 300 inscrits ena maraton de 40 kms qu’auie d’amiar-les enquia Molières, en tot passar pera Artiga de Lin. E, entàs 9 deth maitin, gessien es dera mieja maraton de 21 kms, qu’auie eth Tuc de Montpius coma era dificultat mès fòrta dera corsa. En totau, mès de 700 corredors ena estrea d’aguesta naua trail dera Val d’Aran.
Ena Maraton, eth barcelonés Nil Barcadit a estat eth guanhador ena categoria masculina damb un temps de 6 ores, 25 menutes e 21 segons. Eth pòdi a estat completat per Josep Cuadrat qu’a arribat a 38 segons deth guanhador, e peth guispucoà Asier Alonso.
Ena categoria femenina, era corredora de Palhars Jussà, Marta Riba, a guanhat era pròva damb 7 ores, 36 menutes e 1 segon. Eth pòdi l’an completat era andalusa Sofia Garcia, e era barcelonesa Núria Ferrer.
Ena mietja maraton, es guanhadors an estat eth madrilenh Antonio Alcalde e era corredora de Ciudad Real, Gemma Arenas. Aciu cau remercar era 3au posicion dera aranesa Marta Céster, milhor corredora locau en aguesta pròva.
Mès, s’a de reconéisher er esfòrç de toti es participaires, pr’amor qu’era corsaa ère fòrça dura, e ena sua estrea a estat un exit, e es corredors an avalorat fòrça positiuaments eth recorregut. Atau, que de ben segur, traparam fòrça mès edicions d’aguesta trail de Molières.


text:
Drosophila melanogaster
La Drosophila melanogaster (aperada mei simplament drosofila o mosca deu vinagre) qu'ei ua mosca (diptèr) hèra comunament emplegat peus experiments genetics. Qu'ei, per aquesta rason, un deus insèctes los mei estudiats per l'òmi (com ac son tanben Escherishia coli en çò deus bacteris e lo milhòc e lo tobac en çò de las plantas).
Un deus avantage d'emplegar ua tau mosca com organime modèu qu'ei la repiditat deu son cicle de generacion (2 setmanas, haut o baish) e la quantitat d'individús sus cada generacion (de cap a 400 uèus)qui ajuda a hargoar resultas estatisticas significativas.


text:
Peirigüers, capdulh de Peirigòrd,
pichona vila occitana, manifesta anuèch per l'ensenhament de
l'occitan ; cal esperar que, pauc a pauc, totas las pichonas vilas
occitanas aguèssen las loras manifestacions per la lenga occitana e
pensi que cal programa aiçò de tal biais que fosquèsse permanent.
Car lo jacobinisme lingüistic es pas encara crevat !
La manifestacion es un acte politic, car ensenhar l'occitan es un acte politic, coma ensenhar solament lo francés e l'anglés es un acte d'imperialisme lingüistic, coma oblidar d'ensenhar lo latin e lo grec es tanben politic (mas se ne parla dins los mèdias parisencs, e l'occitan ?).
Se una aprèp l'autra, cada vila occitana, cada ciutadanetat occitana fabrica sa manifestacion per la lenga occitana, pauc a pauc, l'agènda dels mèdias (majoritariament parisencs) comprendrà que Mélenchon sul tèma es benlèu pas lo melhor intervenent.
Èran tres fòtos, pauc abans lo depart de las dètz oras :
La manifestacion agropa mai de 200/300
personas e se passejarà dins la vila ; musica e cançons
previstas e pancartas en mans. Discorses plan segur, e sobretot visibilitat dins las carrièras de la vila ; France Bleu Peirigòrd anoncia la manifestacion, donc... benlèu qu'entendrèm un quicòm sus France Info, RTL, Europe 1, RMC, BFM TV, TF1, France TV2, France TV3 Paris, Sud Radio, etc.
La manifestacion es partida a l'ora,
10h00. Es una causa que dèu èstre un fenomèn tipicament
peirigordin, car pels autres occitans ...


text:
-426
Aquesta pagina concernís l'an -426 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Atenas[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Guèrra de Peloponès. Una armada atenenca de 2 000 oplitas e de 60 naviris assaièt sensa succès de conquistar l'illa de Milos que refusava d'intrar au sen de la Liga de Delos. Après aquela revirada, se dirigiguèt vèrs Beòcia ont ataquèt Tanagra sostenguda per un còrs vengut de Tebas. Lei defensors foguèron vencuts e leis Atenencs pilhèron la region de Tanagra avans de se retirar.
Dins la region dau Golf de Corint, Atenas foguèt inicialament desfacha per lei tribús d'Etòlia que li causèron de pèrdas importantas (entre 120 e 300 oplitas) e obliguèt sei fòrças de se retirar vèrs Naupacte. Puei, sostenguèt lei ciutats d'Acarnania en guèrra còntra Ambracia sostenguda per Esparta. Una batalha a Olpae s'acabèt per una victòria atenenca (Ambracia i perdiguèt un milièr de tuats còntra 300 a seis adversaris). Pasmens, coma Acarnania s'inquietava d'un renfòrçament tròp important de la preséncia d'Atenas dins la region, una patz foguèt rapidament negociada e signada amb Ambracia.
Esparta[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Guèrra de Peloponès. Pasmens, en causa d'un tèrratrem considerat coma un presagi marrit, lei fòrças espartencs participèron gaire ais operacions de l'annada. La ciutat-estat sostenguèt dins lo corrent de l'annada Ambracia que luchava còntra Acarnania qu'èra sostenguda per Atenas. Son aliat foguèt durament desfach a Olpae mai l'amplor d'aquela revirada foguèt finalament limitada. D'efèct, lei dos belligerants s'inquietavan dau renfòrçament de la preséncia atenenca au nòrd dau Golf de Corint e una patz foguèt rapidament concluda.
Au sen de la ciutat-estat, l'annada veguèt pereu probablament la mòrt dau rèi d'Archidamus II — estimada entre 427 e 426 av. JC — que foguèt remplaçat per son fiu Agis II.
Roma[modificar | modificar la font]
Après un sètge novèu, conquista de Fidènes per Roma. Leis adversaris dei Romans foguèron exilats. Aquò entraïnèt la fin de la guèrra còntra Veïes l'annada seguenta.


text:
Montoire-sur-le-Loir
Montoire-sur-le-Loir es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Montoire Es una vila fòrta anciana, coneguda jol nom de Aureum Monds en latin medieval. La glèisa santa Gilles anava de la siá voûte de las frescas romanas, #que testifiquen encara per las dessins #que n'a realizats Senhor Launay, de lo sieu ancià rayonnement religiós. La ostal de Montoire assegura lo sieu renom guerrer. La vila e la siá campanha, a las confins del Blaisois e del Portamantèl, an integrat en lo comtat de Vendôme.
Monteor O Montoire a @promouvoir capital del Bas-Vendômois jos Jean V, #qu'organiza la scission de la tèrra comtale de Vendôme. L'ostal de Vendôme passa a las Borbó, abans de tornar dins l'ostal reial l'an 1712. Ela échoit al gentilhomme d'origina bretonne Kerhoent a la fin de l'Ancian Regim. Obten l'autorizacion de renommer la tèrra de Montoire dins país de Kerhoent.
Montoire est une ville forte ancienne, connue sous le nom de Aureum Mons en latin médiéval. La glèisa saint Gilles portait sur sa voûte des fresques romanes, qui témoignent encore par les dessins qu'en a réalisés Monsieur Launay, de son ancien rayonnement religieux. La maison de Montoire assure son renom guerrier. La ville et sa campagne, aux confins du Blaisois et du Perche, sont intégrés dans le comté de Vendôme.
Monteor ou Montoire est promue capitale du Bas-Vendômois sous Jean V, qui organise la scission de la terre comtale de Vendôme. La maison de Vendôme passe aux Bourbons, avant de revenir à la maison royale en 1712. Elle échoit au gentilhomme d'origine bretonne Kerhoent à la fin de l'Ancien Régime. Il obtient l'autorisation de renommer la terre de Montoire en pays de Kerhoent.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
]]


text:
Laroche-Saint-Cydroine
Laroche-Saint-Cydroine es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Yonne e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situada a 150 km al sud de París (D606 ex N6 o autoroute A6 - sortida Joigny) , Sentit a 35 km, Joigny a 7 km, Aussèrra a 25 km.
La Parca SNCF : Laroche-Migennes (estancada TGV, veire servici informacions SNCF) es la mai importanta de la region. Emplida lo papièr d'estacion départementale, al luòc de l'estacion de Aussèrra.
Laroche Sant Cydroine a vorejat pel Yonne près de la jonction amb lo canal de Canal de Bourgogne.
Dempuèi divèrses ans, los abitants reclaman una desviació de la rota en connectant Migennes a Joigny. La circulacion es n'efièch fòrça dense.
Située à 150 km au sud de Paris (D606 ex N6 ou autoroute A6 - sortie Joigny) , Sens à 35 km, Joigny à 7 km, Auxerre à 25 km.
La Gare SNCF : Laroche-Migennes (arrêt TGV, voir service renseignements SNCF) est la plus importante de la région. Elle remplie le rôle de gare départementale, à la place de la gare d'Auxerre.
Laroche Saint Cydroine est bordée par l'Yonne à proximité de la jonction avec le canal de Canal de Bourgogne.
Depuis plusieurs années, les habitants réclament une déviation de la route reliant Migennes à Joigny. La circulation est en effet très dense.


text:
Kurt Georg Kiesinger
Kurt Georg Kiesinger, avocat e òme politic (1904-1988) foguèt cancelièr (primièr ministre) de la Republica Federala d'Alemanha entre 1966 e 1969. Per la CDU.
Biografia[modificar | modificar la font]
Nasquèt lo 6 d'abril del 1904 a Ebingen, Empèri Alemand. Del 1933 al 1945 militèt al NSDAP, mas après la casuda de Hitler lo 1945 daissèt lo partit. Lo meteis an s'afilièt a la CDU (Union Democrata Cristiana d'Alemanha), un partit conservador. Foguèt tanben avocat.
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Paginas amb ligams de fichièrs copats
- Categoria Commons amb ligam local identic sus Wikidata
- Article utilizant lo modèl Commonscat
- Pagina utilizant Commonscat sens afichatge personalizat
- Cancelièr d'Alemanha
- Naissença en 1904
- Decès en 1988
- Membre de l'Òrdre del Merit de la Republica Federala d'Alemanha


text:
Magrèb
Magrèb (en arabi Maghrib, "Oèst") es una region vasta d'Africa, al nòrd-èst, entre Nil, la mar Mediterranèa, l'ocean Atlantic e l'Africa Negra. Englòba Berberia (lo territòri de la cultura berbèra) e correspond tanben a la region culturala occidentala dels Païses Arabis. Ne fan partida los estats actuals de Mauritània, del Sahara Occidental, de Marròc, Argeria, Tunisia e Libia.
Lo gentilici es maugrabin -a.
Dins l'amira dels Païses Arabis, la nocion de Magrèb (en arabi Maghrib, « Oèst ») s'opausa a aquela de Mashrèc (Mashriq, « Èst »).


text:
Conilurus
Conilurus es un genre de rosegaires localizats en Nòva Guinèa, de la sosfamilha dels Murins.
lista de las espècias[modificar | modificar la font]
Aqueste genre compren las espècias seguentas :
- Conilurus albipes (Lichtenstein, 1829) - rat-lèbre de pès blancs (atudat)
- Conilurus penicillatus (Gould, 1842)
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Conilurus dins Mammal Species of the World (MSW) (en)
- Referéncia ITIS : Conilurus Ogilby, 1838 (fr) (+ version anglesa (en))
- Referéncia Animal Diversity Web : Conilurus (en)
- Referéncia NCBI : Conilurus (en)


text:
Saint-Fraimbault
Saint-Fraimbault es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat en la region naturala del Domfrontais, en lo bocage normand. Se situa n'indigne en lo parc natural regional Normandie-Maine.
La commune est située dans la région naturelle du Domfrontais, dans le bocage normand. Elle se situe en outre dans le parc naturel régional Normandie-Maine.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1832, la municipalitat ornaise de Sant-Fraimbault-sus-Pisse comptava 2 400 abitants e a absorbit la municipalitat mayennaise homonyme e los sieus 806 abitants (aital en 1851, lo nombre d'abitants èra de 3 225)[1]. Aquela municipalitat, situada en lo departament de la Mayenne deviá lo sieu nom a sant Fraimbault, auvergnat d'origina installada sus aquelas tèrras aital coma al ruisseau la Pisse #qu'adaiga lo nòrd de la parròquia.
Dempuèi 1962, lo nom de la municipalitat a #èsser simplificat en venent oficialament : « Sant-Fraimbault ».
En 1832, la commune ornaise de Saint-Fraimbault-sur-Pisse comptait 2 400 habitants et a absorbé la commune mayennaise homonyme et ses 806 habitants (ainsi en 1851, le nombre d'habitants était de 3 225)[2]. Cette commune, située dans le département de la Mayenne devait son nom à saint Fraimbault, auvergnat d'origine installé sur ces terres ainsi qu'au ruisseau la Pisse qui arrose le nord de la paroisse.
Depuis 1962, le nom de la commune a été simplifié en devenant officiellement : « Saint-Fraimbault ».
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « {{{titre}}} », Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS), {{{annada}}} (consultat en 8 de mai 2008) e Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « {{{titre}}} », Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS), {{{annada}}} (consultat en 8 de mai 2008)
- ↑ Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « Saint-Fraimbault - Notice communale », Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS), {{{annada}}} (consultat lo 8 mai 2008) et Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « Saint-Fraimbault-sur-Pisse - Notice communale », Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS), {{{annada}}} (consultat lo 8 mai 2008)


text:
Aralsk
Aralsk (Apaл en cazac, Apaлbck en rus) es una vila del sud-oèst de Cazacstan, situada dins l'oblast (region) de Kyzylorda; sa populacion s'estima a 39 000 abitants. Aralsk foguèt un pòrt sus las ribas de la mar d'Aral, e lo màger fornidor de peisses a l'entorn.
Dempuèi la retirada de la mar d'Aral a partir de las annadas 1960, causada pel desviament dels flumes versants per l'irrigacion, del coton, pendent l'èra sovietica, Aralsk es uèi alunhada de la mar de 12 km, que ne foguèt fins a 100 km abans la construccion d'una restanca en 2005. L'aiga torna montar e s'espèra que lèu la mar d'Aral serà a 6 km d'Aralsk e que seràn religadas amb un canal. Aralsk patiguèt d'una granda diminution de populacion e de pes socioeconomic. Pendent las 25 darrièras annadas foguèt impossible de veire la mar dempuèi la vila. Mai, i a un problèma seriós de santat dins la populacion locala d'Aralsk causat per la remanéncia dels produches quimics voidats dins los flumes pendent 40 ans. I a tanben un naut taus de caumatge.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Lo site internet oficial de la region en cazac, rus, anglés e danés [1]
- Istòria de la situacion critica d'Aralsk e de la mar d'Aral. [2]
- [3]
Autras fonts[modificar | modificar la font]
- Bissell, Tom. (2003). Chasing the Sea: Lost Among the Ghosts of Empire in Central Asia. Pantheon Books, New York. ISBN 0-375-42130-0.


text:
Eth maitin d'Aran 08/01/17
Aué en "Eth maitin d'Aran" ena prumèra entrevista der an auem compdat damb eth baile der Ajuntament de Naut Aran, Cèsar Ruiz-Canela. Damb eth auem avalorat eth darrèr plen deth consistòri deth dia 20 de deseme. En collòqui posterior an participat Marc Tarrau, M. Àngels Ordax e Rafa Sanmartí. Coma cada deluns hèm en aguest programa, un repas des espòrts e era agenda. Avui a "Eth maitin d'Aran", en la primera entrevista de l'any, hem tingut l'alcalde de l'Ajuntament de Naut Aran, Cèsar Ruiz-Canela. Amb ell hem valorat l'últim ple del consistori del dia 20 de desembre. Al col·loqui posterior hi han participat Marc Tarrau, M. Àngels Ordax i Rafa Sanmartí. Com cada dilluns en aquest programa, fem un repàs dels esports i l'agenda.


text:
« Anam inovar, se reinventar per respondre ais evoluciens de la demanda ». Es am’aquelei paraulas que Patrick Pouyanné, lo baile dau petrolier francés Total, a anonciat que lo site provençau de La Meda seriá prefondament chanjat.
Se lei autreis implantaciens francesas seràn pas pertocadas per aqueu plan d’adaptacien, levat d’aqueu de Donges sus l’Atlantica, La Meda deu devenir una usina de fabricacien de biò carburants. L’i investirà 200 M€, Total, per ne’n faire la premiera, e la mai granda, rafinariá de biò diesel (HVO) d’Euròpa.
Fin de 2016 sa produccien actuala de produchs petroliers serà arrestada.
La societat durbirà tanben sus lo site una resèrva de carburants gigantassa am’una platafòrma logistica dei gròssas, per lo negòci de produchs rafinats. Un trafic de camions important ne’n serà un dei resultats.
En mai d’aquò, Total parla de produrre la mitat de l’electricitat de la fabrica renovelada am’una unitat fotovoltaica de 8 MW, que menarà SunPower, una filiala de Total.