text:
Institut d'Estudis Occitans
11, carrièra Malcosinat
31000 Tolosa
Tél.: 09.62.56.09.91
- 2007-2017 : 10 ans de la Comission Toponimica Occitana
- Jornada d'InFormacion : 18/11/2017 - Mèfi : ANNULADA
- N'i a pro d'èsser mespresats !
- Las ajustas lengadocianas
- Bonas vacanças d'estiu de 2017 !
- Lo n°160 d'Anem Occitans es sortit !
- Novèla edicion actualizada del diccionari Francés-Occitan de Cristian Laus en çò de IEO Edicions
Jeudi 1er février 09:37-10:37 - Luòc: Anglet
La commune d’Anglet propose un CDD de trois mois afin de réaliser le contenu d’une exposicion permanent e dédiée à spécifiquement à la langue et à la culture occitane-gascone. Ne saber mai
Jeudi 1er février 10:47-11:47 - Luòc: Pau
La FIMOC propose une mission de service civique afin de mener une enquête sociolinguistique relative à la place des médias occitans dans la société. Ne saber mai
Abans d’entrar dens l’elaboracion deu CV, vos cau plan saber que entà respóner a ua auhèrta d’emplec lo CV deu estar acompanhat per ua letra de motivacion. Entà hornir un bon CV que cau seguir quauquas règlas :
1-Escríver entaus autes :
Com cada utís de comunicacion un CV que deu estar elaborat dab l'amira de facilitar la compreneson de la persona que'u legeish. Que cau donc hèr esfòrç tà que lo CV sia :
- un document shens ambigüitat entau legedor : pas de mot ambivalent o fosc, pas d'abreviacions desconeishudas deu gran nombre, estar precís e poder quantificar quan ei possible.
- pas tròp long : un bon CV n'ei pas forçadament un CV long, un CV de començant ne pòt pas passar mei d’ua pagina. Lo CV qu'a foncion de perméter la conversacion, qu'ei gràcias au CV qu'argumentaratz en ajustar comentaris e precisions au moment de l'entrevista professionau (véger la fica Preparar l'argumentacion de l'entrevista d'emplec)
- un document plan presentat, ua mesa en pagina sòbra (lhevat tà las professions artisticas) dab ua poliça classica, que permet de destacar aisidament las informacions màgers e que facilita la lectura.
- un títol. Que cau tostemps balhar un títol au CV : lo monde qui receben las auhèrtas pòden tractar un heish d'auhèrtas ; los cau simplificar lo tribalh, balhar lo nom deu poste e se i a, la referéncia. L'elaboracion deu CV deu amuishar a l'encòp un esperit de sintèsi e ua rigor.
2-Un CV per un poste :
L'objectiu deu CV qu'ei d'amuishar que posseditz plan las competéncias e los sabers necessaris entà poder ocupar eficaçament lo pòste de tribalh. Atau, avetz mestièr de desvolopar suu CV sonque las experiéncias e los estudis en ligason dab lo poste. Dab tròp d'informacions, las competéncias e los estudis importants que pèrden visibilitat e lo CV vaderà mensh eficaç.
3-Un CV que càmbia en foncion de l'atge e de l'experiéncia :
Plan segur, lo CV s'adapta a l'epòca de la vita tanben. Per exemple un demandaire d'emplec que sorteish deu sistèma escolar deurà plan descríver los sons estudis, las competéncias lingüisticas e informaticas, los sons memòris se n'i a, los son estagis e los petits emplecs d'estiu. L'idèa ei d'amuishar que possedeish los sabers fondamentaus, e que gràcias au son dinamisme, ei prèste a dintrar dens lo monde de l'entrepresa. Au contrari, ua persona qui a hòrt d'experiéncia ne va pas detalhar tot lo son caminament professionau. Mencionarà sonque lo son darrèr diplòma o un diplòma qui hè necèra entà la profession concernida per l'auhèrta ; per contra desvoloparà plan la sua experiéncia professionau qui aurà un interès per la sua candidatura.
4-Las rubricas :
Plan segur, n'existeish pas un document tipe d'emplear, mès sovent dens lo CV caben las rubricas seguentas : estat civil, formacion, experiéncia professionau, autas competéncias, divèrs.
-
L' Estat Civil : mencionatz tostemps :
- lo nom d'ostau
- lo petit nom
- l'edat (o la data de naishença)
- podetz ajustar la vòsta qualitat (maridat, celibatari, nombre d'enfants)
- tostemps méter la vòsta adreça, lo(s) numèro(s) de telefon e lo mèl (pr'amor l'objectiu d'un CV qu'ei d'aver un rendetz-vos e donc de poder estar contactat).
- La fotó n'ei pas obligatària, mei que mei se n'ei pas demandada sus l'anóncia, ne la cau pas jamei méter se ne vos met pas en valor. La fotó ne deu pas estar tròp grana e deu estar formau.
-
Formacion :
Atencion a detalhar unas abreviacions qui poden non pas estar compresas de tots. Quan i a un interès, balhatz las opcions o los subjèctes de memòris. Plan segur e se i a un interès, podetz balhar los vòstes diplòmas mès tanben, informacions sus totas las formacions qu'avetz seguidas. Per tota la rubrica, guardatz la medisha presentacion.
-
Experiéncia professionau :
Desvolopatz sonque las experiéncias en relacions dab lo poste. Emplegatz un vocabulari professionau, descrivetz la vòsta plaça ierarquica, las vòstas responsabilitats, la vòsta autonomia e las vòstas missions. Aquiu tanben que cau gardar la medeisha presentacion sus tota la rubrica. Pensatz a plan méter la natura deu contrat : qu'ei mei aisit d'explicar perque cambiatz hòrt de tribalh s'ei pr'amor que tribalhatz sonque sus postes en CDD. Avisatz-vos de ne pas mentir, pr'amor, de mei en mei d'emplegaires verifican las informacions dadas peus CV.
-
Autas competéncias :
Aquiu podetz ajustar uas informacions atau coma las competéncias lingüisticas o informaticas... Que cau aquiu ensajar de guardar ua presentacion coërenta dab las formacions.
-
Divèrs :
Aquera rubrica n'ei pas obligatòria. Qu'i podetz méter lo permés de miar e las vòstas passions. Avisatz-vos de l'interès d'aquò, pr'amor per còp aquò pòt desembocar sus representacions en çò deu vòste interlocutor, mes d'un aute costat que pòt amuishar qualitats recercadas dens ua entrepresa (dinamisme, tribalh en equipa). Plan segur se coneishetz l'emplegaire e qu'avetz ua passion en comun, que la calerà mencionar. Véger çò qui càmbia dab ua candidatura en occitan.


c: text/html

text:
Pont-Évêque
Pont-Évêque en arpitan (Pont-Évêque en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Origina de la vila
A Modèl:La s-, los còrsses de tres martirs viennois: Séverin, Exupère e Félicien, aguèron amortallat dins una pichona glèisa dédiée a Sant Romain abans que lo archevêque de Viena Barnard los transferís pas en 841 a Romans. Fins a la siá destruccion per las protestants l'an 1562, la procession solemna del dimars dels Rogations #que li participavan a el los clèrgues de Viena (séculiers e regulars) arribava a Sant Romain[1].
Ancian faubourg en dependent de Septème e de Estrablin, Pont-Avesque s'es desvolopat a Modèl:La s- mercés a la puresa de las aigas e a la fòrça motrice de la Gerís #qu'a atrach d'indústrias divèrsas. A la vespra de la Revolucion de 1789, Pont-Avesque èra una parròquia, mas dépendait administrativement de la Seigneurerie de Septème #qu'englobava las 5 municipalitats actualas de Septème, Oytier, Sant-Just-chaleyssin, Pont-Avesque e Serpaize. En 1790, la réorganisation de las municipalitats mantenguèsse unicament Pont-Avesque e Serpaize en la municipalitat de Septème, #çò que dempuèi la mitat de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle #començar a metre problèma. N'efièch, çò cap de-luòc de Septème èra tròp aluenhat (uèch quilomètres) de Pont-Evêque e las siás preocupacions agricòlas èran tròp desparièras de las activitats industrialas en plena expansion de las épiscopontins. La lei del 20 de julhet de 1867 aguès compte de las nombrosas pétitions dels abitants e #proclamar Pont-Evêque coma entité municipal[2].
- Istòria industriala
Es en 1840 #que lo Sr. Frèrejean, Ja proprietari dels dos anautits foguets édifiés l'an 1819, bastís una forja comtoise a Pont-Evêque. Aquela unitat, fòrça modèrna a l'epòca i aurà integrat l'an 1863 dins la fabrica Harel e Cie en comportant en mai dels dos anautits foguets, vint forns a puddler e una notícia forja comtoise. La produccion de fèrres fins serà de 1.000 tonas per meses[3].
- Origine de la ville
Au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, les corps de trois martyrs viennois: Séverin, Exupère et Félicien, furent ensevelis dans une petite église dédiée à Saint Romain avant que l'archevêque de Vienne Barnard ne les transfère en 841 à Romans. Jusqu'à sa destruction par les protestants en 1562, la procession solennelle du mardi des Rogations à laquelle participaient les clercs de Vienne (séculiers et réguliers) arrivait à Saint Romain[4].
Ancien faubourg dépendant de Septème et d'Estrablin, Pont-Évêque s'est développé au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle grâce à la pureté des eaux et à la force motrice de La Gère qui a attiré des industries diverses. A la veille de la Révolution de 1789, Pont-Évêque était une paroisse, mais dépendait administrativement de la Seigneurerie de Septème qui englobait les 5 communes actuelles de Septème, Oytier, Saint-Just-chaleyssin, Pont-Évêque et Serpaize. En 1790, la réorganisation des communes maintînt uniquement Pont-Évêque et Serpaize dans la commune de Septème, ce qui dès la moitié du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle commença à poser problème. En effet, le chef-lieu de Septème était trop éloigné (huit kilomètres) de Pont-Evêque et ses préoccupations agricoles étaient trop différentes des activités industrielles en pleine expansion des épiscopontins. La loi du 20 juillet 1867 tînt compte des nombreuses pétitions des habitants et proclama Pont-Evêque comme entité municipale[5].
- Histoire industrielle
C'est en 1840 que M. Frèrejean, déjà propriétaire des deux hauts fourneaux édifiés en 1819, construit une forge comtoise à Pont-Evêque. Cette unité, très moderne à l'époque sera intégrée en 1863 à l'usine Harel et Cie comportant outre les deux hauts fourneaux, vingt fours à puddler et une nouvelle forge comtoise. La production de fers fins sera de 1.000 tonnes par mois[6].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Cavard (Pàg.) : "Viena la Santa, Viena,Blanchard " 1977
- ↑ Genty : "Del vilatge dins la vila, evolucion d'una municipalitat e adaptacion del mièg agricòla. Exemple de Pont-Avesque, Memòria de domeni de Geografia " 1981
- ↑ Ernest Chabrand : "Istòria de la métallurgie del fèrre en Savoie e Dauphiné " 1898
- ↑ Cavard (P.) : "Vienne la Sainte, Vienne,Blanchard " 1977
- ↑ Genty : "Du village à la ville, évolution d'une commune et adaptation du milieu agricole. Exemple de Pont-Évêque, Mémoire de maîtrise de Géographie " 1981
- ↑ Ernest Chabrand : "Histoire de la métallurgie du fer en Savoie et Dauphiné " 1898

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sarzay
Sarzay es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat en lo sud del departament, en la region naturala del Boischaut Sud. Es al Centre de la França.
Se situa a : 35 km de Châteauroux, 9 km de La Châtre e 11 km de Neuvy-Sant-Sépulchre.
Las municipalitats limitrophes son : Tranzault, Fougerolles, Montipouret, Nohant-Vic, Montgivray e Chassignolles.
Lo territòri communal es desservi per las rotas départementales : 41, 41a, 49, 51 e 927.
Los estacions ferroviaires las mai prèpas son las estacions de Châteauroux a unitat|31|km {{}} e de Argenton-sus-Creuse a unitat|32|km {{}}. La municipalitat es desservie per la linha F de la ret L'Ala Bleue. L'aeropòrt mai prèp es çò aeropòrt de Châteauroux-Centre, situat a aperaquí 35 km.
Lo territòri communal a traversat pel sentier de grand randonnée 46 e pel sentier de grand randonnée 654.
La commune est située dans le sud du département, dans la région naturelle du Boischaut Sud. Elle est au Centre de la France.
Elle se situe à : 35 km de Châteauroux, 9 km de La Châtre et 11 km de Neuvy-Saint-Sépulchre.
Les communes limitrophes sont : Tranzault, Fougerolles, Montipouret, Nohant-Vic, Montgivray et Chassignolles.
Le territoire communal est desservi par les routes départementales : 41, 41a, 49, 51 et 927.
Les gares ferroviaires les plus proches sont les gares de Châteauroux à 31 km et d'Argenton-sur-Creuse à 32 km. La commune est desservie par la ligne F du réseau L'Aile Bleue. L'aéroport le plus proche est l'aéroport de Châteauroux-Centre, situé à environ 35 km.
Le territoire communal est traversé par le sentier de grande randonnée 46 et par le sentier de grande randonnée 654.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La parròquia dépendait de la archevêché de Borges. La distincion de Sarzay #aperténer a la familha de Barbançois #que #bastir lo castèl e en #demorar proprietari fins en 1720 ; i aguèt erigit en marquisat en 1651. La bastissa #servir de marc a George Sand per lo sieu roman lo Meunier de Angibault.
La comunitat de Sarzay travèrsa una grèu crisi démographique al començament del Sègle XVIII, doncas que passa de 95 fuòcs en 1709 a 74 en 1726, siatz una pèrda d'aperaquí un cinquen de la populacion[1]. L'ivèrn de 1709-1710 parla sustot de nombrosas pèrdas, aital coma la granda canicule de 1719 (#que #aucir fòrça per dysenterie)[2].
La paroisse dépendait de l'archevêché de Bourges. La seigneurie de Sarzay appartint à la famille de Barbançois qui construisit le château et en resta propriétaire jusqu'en 1720 ; elle fut érigée en marquisat en 1651. L'édifice servit de cadre à George Sand pour son roman le Meunier d'Angibault.
La communauté de Sarzay traverse une grave crise démographique au début du Sègle XVIII, puisqu’elle passe de 95 feux en 1709 à 74 en 1726, soit une perte d’environ un cinquième de la population[3]. L’hiver de 1709-1710 notamment cause de nombreuses pertes, ainsi que la grande canicule de 1719 (qui tua beaucoup par dysenterie)[4].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Olivier Zeller, « Cambiament agraire e recessió démographique : la primièra enquèsta Orry (1730). L'exemple de l'eleccion de Issoudun », Anals de demografia istorica 2/2007 (n° 114), pàg. 169.
- ↑ Zeller, op. cit., pàg. 145 e 153.
- ↑ Olivier Zeller, « Changement agraire et récession démographique : la première enquête Orry (1730). L'exemple de l'élection d'Issoudun », Annales de démographie historique 2/2007 (n° 114), p. 169.
- ↑ Zeller, op. cit., p. 145 et 153.


text:
Velociraptor
Velociraptor (lat. "Lairon veloz"), es un genre de dinosaures teropòde dromeosaurids que visquèron pendent lo Campanian, cap a de fins del periòde cretacèu, fa unes 70 a 65 milions d'ans. S'i a plan sonque una espècia reconeguda, V. mongoliensis, D'autras son estats nomenadas en lo passat. S'es trobat de fossils d'aquesta espècia en Asia Centrala, en Mongolia e China.
A diferéncia d'unes autres dromeosaurids lo Velociraptor possedissiá un cran bas e alongat, e un hocico chato, dirigit cap amont. Possedissiá d'anedas traseras de granda longor, çò qu'exprimís (coma tanben son nom) sa granda velocitat.


text:
Flaumont-Waudrechies
Flaumont-Waudrechies es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge a situat près de Avesnes-sus-Helpe en lo sud-es del departament del Nòrd a un centenat de quilomètres de Lille e a una quinzena de quilomètres de la Belgica e del departament del Aisne. La municipalitat a traversat pel Helpe Màger, afluent de la Sambre. Administrativement, Flaumont-Waudrechies Fa partida de la Avesnois, istoricament del Enaut, paysagèrement de la Thiérache.
Le village est situé à proximité d'Avesnes-sur-Helpe dans le sud-est du département du Nord à une centaine de kilomètres de Lille et à une quinzaine de kilomètres de la Belgique et du département de l'Aisne. La commune est traversée par l'Helpe Majeure, affluent de la Sambre. Administrativement, Flaumont-Waudrechies fait partie de l'Avesnois, historiquement du Hainaut, paysagèrement de la Thiérache.
Istòria[modificar | modificar la font]
- Camp de César : sus la reünion d'un tuc al Sud-Oèst del pòble, al delà del Helpe Màger, se vei, plan conservat, sus un terren #qu'una granda part n'es encara en friche, la localizacion d'un camp romain establit d'après totas las nòrmas de la castramétation d'aquela epòca, e #qu'es totjorn designat jol nom de Catelet, Camp de César. Dels parapets de dos mètres, almens, de nautor al dedins, establits sul pourtour del scenari, circonscrivaient una enceinte fortificada, en forma de trapèze, d'una superfícia d'aperaquí 15 ectaras, dividida en doas parts desiguals, per una levada de tèrra interiora, e la defendián per un talus de 25 mètres, fòrça-escarpé e quitament perpendiculaire sus cèrts ponches. S'es trobat, en défrichant lo scenari e los terrens vesins, de las monedas romaines de Gordien, de Antonin-lo-Estaques e de Vespasien, de las sivelles o grapes en bronze e de longs claus recourbés.
- 843 : Amb lo Tractat de Verdun, lo parteja del empèri carolingien entre los 3 pichons fils de Charlemagne octroye a Lothaire E, la Francie médiane #que compren lo Enaut #que ne fa partida lo pòble.
- 855 : Amb lo Tractat de Prüm #que parteja la Francie médiane entre los 3 fils de Lothaire E, lo Enaut a ligat a la Lotharingie #que n'ereta Lothaire II.
- 870 : Amb lo Tractat de Meerssen après la mòrt de Lothaire II, una part de la Lotharingie #que ne fa partida lo Enaut a ligat a la Francie occidentala.
- 880 : Continuament al Tractat de Ribemont l'an 880, lo Enaut fa partida de la Francie orientala #que vendrà lo Sant-Empèri romain germanique l'an 962.
- Noms Ancians : 1083 Wulframmus de monds en la charte de Gérard, avesque de Cambrai; 1131 Mos Wlframni en la bulle del pape Innocent II; 1184 Wulfraumont en l'acte d'escambi de bens entre los abbayes de Hautmont e de Liessies [1] 921 Flodobomonte en lo cartulaire del Abbaye de Maroilles; 1167 Florbemont en lo cartulaire del abbaye de Liessies[2].
- Flaumont #Èsser concédé l'an 921 al abbaye de Maroilles, al meteis temps que d'unas autras possessions suls bòrds dels rius de la Granda e de la Pichona Helpe, per un diplôme del rei de França, Charles II. Lo abbaye de Hautmont i possedissiá tanben bens, aital coma la dîme e lo terrage #qu'una part ne tornava a aquela de Liessies. La glèisa de Flaumont a #èsser bastida l'an 1545 ; i aviá protegit per un massiu bastiment cairada, mesa n'abans, sus una éminence e environada d'una fòrta muralla. Aquela darrièra bastissa #que constituissiá una autentica fortalesa, a #èsser entièrament démoli dins lo sègle darrièr. La glèisa i aguèt pas erigit en parròquia #qu'en 1664 ; abans aquela epòca, èra pas mai #qu'una annèxa d'aquela de Sémeries.
- Waudrechies, antany Audrecy, A designat l'an 646 per Waldrecias, en lo testament de Ste-Aldegonde (Mirœvos, III, 559), #que lo #legar als chanoines de St.-Quentin, de Maubeuge. Aquela localité formava un vilatge particular, #que, d'après los nombroses bastiments #que s'i es descobèrta, li caliá i aver una importància fòrça mai considerabla #qu'aquela #qu'a de los nòstres jorns. La siá glèisa, dédiée a Santa Aldegonde, possedissiá, de la siá patrône, de las reliques reconegudas authentiques per la archevêque de Cambrai, Vander Burch e #qu'atrasián un pro grand nombre de pelegrins per la guérison de las fèbres. A #èsser estrossejat e totalament destruit, se se'n crei la tradicion, cap a 1521, pendent las guèrras #qu'an arruïnat la contrée[3]. La capèla de Waudrechies es anciana, barra una campana #que pòrta la data de 1567.
- Flaumont-Waudrechies Se tròba suls Plànols cadastraux napoléoniens del 1813 e 1869[4].
- En Julhet 1901 : Inauguracion e ponduda en servici de la Linha de camin de fèrre Avesnes-sus-Helpe - Sars-Poteries. La linha a dobèrt al public lo 20 de julhet de 1901. Connècta Avesnes sus Helpe a Solre-lo-Castèl, via lo Flaumont-Waudrechies, Sémeries, Felleries, Sars-Poteries. Lo tràfec viatgèr fonciona fins a la Segonda Guèrra mondiala (16 d'agost 1941).
- Camp de César : sur le sommet d'une colline au Sud-Ouest du village, au-delà de l'Helpe Majeure, on voit, bien conservé, sur un terrain dont une grande partie est encore en friche, l'emplacement d'un camp romain établi d'après toutes les règles de la castramétation de cette époque, et qui est toujours désigné sous le nom de Catelet, Camp de César. Des parapets de deux mètres, au moins, de hauteur à l'intérieur, établis sur le pourtour du plateau, circonscrivaient une enceinte fortifiée, en forme de trapèze, d'une surface d'environ 15 hectares, divisée en deux parties inégales, par une levée de terre intérieure, et la défendaient par un talus de 25 mètres, très-escarpé et même perpendiculaire sur certains points. On a trouvé, en défrichant le plateau et les terrains voisins, des monnaies romaines de Gordien, d'Antonin-le-Pieux et de Vespasien, des boucles ou agrafes en bronze et de longs clous recourbés.
- 843 : Avec le Traité de Verdun, le partage de l'empire carolingien entre les 3 petits fils de Charlemagne octroye à Lothaire I, la Francie médiane qui comprend le Hainaut dont fait partie le village.
- 855 : Avec le Traité de Prüm qui partage la Francie médiane entre les 3 fils de Lothaire I, le Hainaut est rattaché à la Lotharingie dont hérite Lothaire II.
- 870 : Avec le Traité de Meerssen après la mort de Lothaire II, une partie de la Lotharingie dont fait partie le Hainaut est rattachée à la Francie occidentale.
- 880 : Suite au Traité de Ribemont en 880, le Hainaut fait partie de la Francie orientale qui deviendra le Saint-Empire romain germanique en 962.
- Noms Anciens : 1083 Wulframmus mons dans la charte de Gérard, évêque de Cambrai; 1131 Mons Wlframni dans la bulle du pape Innocent II; 1184 Wulfraumont dans l'acte d'échange de biens entre les abbayes d'Hautmont et de Liessies [5] 921 Flodobomonte dans le cartulaire de l'Abbaye de Maroilles; 1167 Florbemont dans le cartulaire de l'abbaye de Liessies[6].
- Flaumont fut concédé en 921 à l'abbaye de Maroilles, en même temps que d'autres possessions sur les bords des rivières de la Grande et de la Petite Helpe, par un diplôme du roi de France, Charles II. L'abbaye d'Hautmont y possédait aussi des biens, ainsi que la dîme et le terrage dont une partie revenait à celle de Liessies. La glèisa de Flaumont a été bâtie en 1545 ; elle était protégée par une massive construction carrée, placée en avant, sur une éminence et entourée d'une forte muraille. Ce dernier bâtiment qui constituait une véritable forteresse, a été complètement démoli dans le siècle dernier. L'église ne fut érigée en paroisse qu'en 1664 ; avant cette époque, elle n'était qu'une annexe de celle de Sémeries.
- Waudrechies, autrefois Audrecy, est désigné en 646 par Waldrecias, dans le testament de Ste-Aldegonde (Mirœus, III, 559), qui le légua aux chanoines de St.-Quentin, de Maubeuge. Cette localité formait un village particulier, qui, d'après les nombreuses constructions qu'on y a découvertes, devait avoir une importance beaucoup plus considérable que celle qu'il a de nos jours. Son église, dédiée à Sainte Aldegonde, possédait, de sa patrône, des reliques reconnues authentiques par l'archevêque de Cambrai, Vander Burch et qui attiraient un assez grand nombre de pèlerins pour la guérison des fièvres. Il a été ravagé et entièrement détruit, si on en croit la tradition, vers 1521, pendant les guerres qui ont ruiné la contrée[7]. La chapelle de Waudrechies est ancienne, elle renferme une cloche qui porte la date de 1567.
- Flaumont-Waudrechies se trouve sur les Plans cadastraux napoléoniens du 1813 et 1869[8].
- Juillet 1901 : Inauguration et mise en service de la Ligne de chemin de fer Avesnes-sur-Helpe - Sars-Poteries. La ligne est ouverte au public le 20 juillet 1901. Elle relie Avesnes sur Helpe à Solre-le-Château, via le Flaumont-Waudrechies, Sémeries, Felleries, Sars-Poteries. Le trafic voyageur fonctionne jusqu'à la Deuxième Guerre mondiale (16 août 1941).
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ "Estatistica archéologique del departament del Nòrd" - segond part - 1867
- ↑ ("Bulletin de la comission istorica del departament del Nòrd - tome IX - 1866)
- ↑ "bulletin de la comission istorica del departament del Nòrd" - tome IX - 1866
- ↑ en examen_cadastre_napoleonien_detail&doc=#datar%2Fir%2FCadastre%20napoleonien%2Fcadastre_napoleonien%2Exml&pagina_ref=5760&unittitle=FLAUMONT%20WAUDRECHIES%201813,%201869&unitid=P31%20/%20702&unitdate=1813,%201869 luòc internet de l'Archiu départementales del Nòrd
- ↑ "Statistique archéologique du département du Nord" - seconde partie - 1867
- ↑ ("Bulletin de la commission historique du département du Nord - tome IX - 1866)
- ↑ "bulletin de la commission historique du département du Nord" - tome IX - 1866
- ↑ site internet des Archives départementales du Nord


text:
1541
Aquesta pagina concernís l'an 1541 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra còntra lo Sultanat d'Adel ambé l'arribada d'un còrs expedicionari portugués de 400 mosquetaris dirigits per Cristóvão da Gama. Aquelei renfòrç menèron tanben d'armas de fuòc e permetèron au negus de se dirigir vèrs lo sud d'Etiopia, maugrat una desfacha portuguesa a Sahart, onte se trobava encara de fòrças importantas que luchavan còntra lei musulmans.
America[modificar | modificar la font]
Civilizacion maia[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra entre Espanha, sostenguda per unei pòbles maias, e lei ciutats-estats maias desirosas de demorar independentas. Au començament de l'annada, leis Espanhòus capitèron d'ocupar l'anciana vila de Tho onte lei Cocomes e lei Cupules decidiguèron de leis atacar lo 11 de junh. La batalha s'acabèt per una desfacha maia. Per renfòrçar sa preséncia dins la region, leis Espanhòus fondèron la vila de Merida dins lo relarg dei vestigis de Tho.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Fabricacion dau premier glòbe terrèstre per lo geograf e matematician flamenc Gerardus Mercator (1512-1594). I representèt lo traçat dei continents coneguts e i superpausèt certaneis estelas. Son invencion venguèt rapidament un otís fòrça important per la navegacion.


text:
Pagina
d'avant Pagina
d'apres
Ensenhador
Quo es dins la chaminéia qu'òm fasia tota la cosina. Per terra, a costat deu fuòc, metian las marmitas en fonda. N'i avia sovent quatre, la marmita de sopa, la marmita de mongetas, lo marmiton per lo cafè, e una granda marmita, la chaudiera o lo chaudron per far chaufar l'aiga de la vaissela, de la bujada, e far cueire la brenada deus pòrcs. Avian un topin per las chastanhas. Quand tuavan lo pòrc, prenian la marmita a cueire la graissa "'l'era graissosa, fasian pas la brenada dedins, falia pas far cueire las pinambors dedins, quo auria far rolhar la marmita. Quela granda marmita servissia que per far quò. La netiavan bien e l'atendia l'annada d'aprep." (G. B.)
A costat de las marmitas, n'òm botava las brasieras, de las lonjas per cueire los polets, los lapins, los ròstits de pòrc, e de las rondas. Falia que quò anguessa tot a la cramilhiera, quò fai que si i avia pas de chanòla, n'òm ne'n fasia metre una au mareschau.
Lo cramilhon "era totjorn acrochat aus landiers per tirar la cramilhiera, per l'eslunhar, per poder far prener l'ansa e pendilhar la marmita." (G. B.) Crochavan aprep la chaminéia lo pòrta-paëla, la paëla a granda coa per las crespas, la pedarsa e l'autras paëlas per far la moleta, lo fricasson...
En mai de la chaminéia, "totas las maisons avian un petit forneu a costat deu fuòc: quo avia una petita grilha au fons coma un colador, alòrs vos 'massavatz de las gròssas brasas, e puei vos las fotiatz dins una brasiera o dins una paëla, vos las brechavatz, alòrs quò fasia tuar lo fuòc. Quò fasia deu charbon de bois. Alòrs ilhs metian quò-quí dins lo forneu. ilhs ne'n laissavan totjorn una petita reserva e puei aprep, ilhs fotian lo fuòc aprep, una minuta aprep, avecque un bocin de papier. Quelas brasas, quò fasia de l'aër dessot. Per çò que lo vrai forneu quò n'era pas barrat, quò i avia una espeça de tireta que las cendres tombavan dessot. Ilhs tiravan un peuc lo machen, quelas brasas tornavan rojas. Alòrs quí, ilhs fasian chaufar las pous o deu machen entau. Quò remplaçava lo gase quò-quí. La chaminéia marchava tot lo long de l'annada, lo forneu quo era quauqua res de miniatura, per tener quauqua res de chaud." (G. B.) L'i tornavan far chaufar lo cafè quand era fach, metian un petit trespès sur la grilha e la cafetiera dessur, "n'i avia de las cafetieras en fer batut; lo cubercle avia 'na petita coa, era còlat a 'na petita charniera quí, vos pòiavatz dessur per metre lo cafè dedins." (G. B.) o ben quo era deus petits pòtets en gres esmalhat. Li metian chaufar de la sopa o de las mongetas dins de las caçairòlas en terra.
Dins quauquas maisons, avian un potatgier, una espeça de grand forneu maçonat qu'era sie en defòra de la muralha, sie fach dins la muralha ras la chaminéia avecque un placard que lo barrava. Si la chaminéia avia un forn, las palas a enfornar e lo redable per tirar las cendres avant de metre lo pan cueire, eran crochats au planchat.
La vianda de pòrc era metuda dins deus topins en gres, esmalhats blanc dedins. "N'i avia pas d'estatgieras dins queu temps, n'i avia de las pòsts còladas aus chabrons entau. E puei ilhs alinhavan las pastissieras entre los chabrons sur quelas pòsts. Per çò que quò falia que quò sie sec, sens quò, quo era moisit." (G. B.). Apchavan la vianda au serpaud sur un tableu. D'un costat de la cosina, las pòsts avecque las pastissieras, a l'autre bot "i avia un grand rastelier ente ilhs metian lo pan dessur. N'i en a, quo era una simpla pòst qu'era pendilhada aprep dos bois, qu'eran cloats aus chabrons. Mas quò existava deus rasteliers rònds que viravan ilhs. Quo era pendilhat amont a un chabron, e quí quò i avia deus liteus que traucavan entau, uech entau, coma las palas d'un molin. Au luòc de far lo torn de la tabla per aver lo pan d'alai, vos podiatz far virar lo rastelier. I avia quauqua rantela..." (G. B.)
A taula, se servissian de sietas tot a fach creusas, las calòtas ente n'òm podia far chabreu. E i avia la vraia plata, 'na sieta que servissia de plat per metre las crespas dedins, o ben la moleta, la farça. E puei i avia de las sietas en fer, coma los culhiers, las forchetas, e las culhieras a sopa e a ragost. "L'eran en fer o en estam. N'i avia pas d'"aluminium" dins queu temps. 'Las venen negras, mas ilhs las fasian estamar per los estameurs. Quò las tornava nuòvas. Las sietas en fer, ilhs las fasian estamar aussí. 'Las tornavan blanchas coma tot." (G. B.).
Los òmes avian sovent un coteu plejadís. "Lo patron de la maison a tot lo temps 'gut un gròs coteu li, un coteu assetz sòlide per empòrtar dins las pòchas. Sur la tabla, ilhs avian tot lo temps 'gut meitat meitat, lo coteu que ferma, puei lo coteu de tabla que se barra pas." (G. B.).
Beucòp avian lor veire, bien culòtat. "Ilhs volian pas que lor veire sie lavat. Las femnas iò fasian poent, mas los òmes, n'i a bien que - "quo es pas sale!" - , ilhs iò lavavan pas. Quò fasia tot lo temps una traça un peuc roja au fons! Ilhs fasian quò per çò que ilhs avian 'nat sodards, ilhs lavavan pas lo quart, quò fasia brave, quò fasia "poilu"!" (G. B.)
I avia pas tant de gatges coma auras. Fasian sovent cueire lo minjar dins quò qu'avian a portada de man. "N'òm avia pas lo assòrtiment vòugut de queu temps. N'òm era assòrtit de res de queu temps." (M. G.)
Fasian la vaissela a l'aiga chauda avecque una patrolha. "Per netiar, quand ilhs avian tuat lo pòrc, totas quelas pastissieras quí, quo era netiat a l'aiga chauda avecque un bochon d'estrujas. Mas lo charnier, quò se netiava que quand ilhs volian se'n servir, per que ilhs laissavan la saumoira dedins, quela sau fonduda. Coma un peuc, laissar la lia dins una barrica, quand n'òm a tirat lo jus, que quò ne vòu pus pissar, la bien bochar alòrs, per pas que quò prenia aër, e iò netiar juste per metre l'autre vin, alòrs quò sentis totjorn au vin. Alòrs lo charnier, ilhs fasian parier, ilhs laissavan la saumoira dedins, lo charnier bien brechat avecque un linge entre lo cubercle e lo charnier. E ilhs fotian la saumoira quand ilhs volian tornar tuar e quo es quí qu'ilhs bochonavan bien avecque l'estrujas." (G.B.).
Per metre lo beure, se servissian de panas - "'l'eran pustòt alonjadas, coma un petit charnier alonjat, e puei quo avia una ansa en naut; la pana avia un petit cròs, alòrs vos fasiatz pissar coma dins un veire, quò fasia coma lo bot de la coada. Quò tenia tres, quatre litres, ilhs metian lora panada quí dedins" (G. B.) - e de coïas: "Quo es una espeça de "coloquinte", mas quo a la cauquilha mai dura. I avia las coïas e lo coïard. Las coïas eran ròndas, e lo coïard era alonjat, la testa en naut. Alòrs enrotlat dins un linge molhat, quò gardava bien la freschor, ilhs empòrtavan quò-quí aus champs." (G. B.) Per las faire "ilhs iò culhissian l'ivern, quo era sec, avant que quò gele tròp. E puei aprep ilhs iò perçavan, ilhs fasian tombar las granas avecque un fer chaud, un fiu d'archau qu'ils passavan au fuòc. Alòrs ilhs arribavan a perçar la cauquilha en naut quí, quò fasia lo cròs per far lo becon. E puei avecque lo fiu d'archau, quand quo era dessechat dedins, quò iò cramava, e puei ilhs iò fasian sòrtir. Ilhs passavan deu vinagre dedins e puei falia bien lo secodre per far tombar lo restant que se destachava. E puei aprep quò tenia la "boisson" . Ilhs metian deu vin dedins, ilhs metian n'impòrta que. Ilhs iò bochavan avecque un petit bochon de lieuge." (G. B.).
Avian de las crujas per l'òli e lo vinagre. "Una pana quo era pustòt l'aiguiera, quo era pustòt per metre de l'aiga, la pana en gres. N'autres, òm a jamai 'gut res en terra per metre deu vin. Per far deu vinagre, ilhs avian una cruja, ilhs iò apelavan un vinagrier. Una cruja, quo era per metre l'òli, ilhs metian de l'òli. E puei ilhs avian una espeça de petit crujon, ilhs fasian lo vinagre dedins. Quand ilhs avian deu vin agresit, quo es a dire qu'ilhs fasian agresir lo vin dedins, alòrs aprep ilhs gardavan la maire. Alòrs ilhs avian una cruja per metre l'òli e una cruja per metre lo vinagre. E la pana per metre l'aiga. Mas enfin n'i a bien deus gatges que son en gres, qu'ilhs apelen pana. Ilhs apelen mesma un bujadier, pana.Quo es deus machens en gres, quò sie petit o grand." (G. B.)
Fasian ilhs-mesma las bornhas, las deschas en chastanhier e vime, lo grellòt per las chastanhas avecque deus vimes crosats e un quadre en bois. Vivian en economia barrada, coma òm ditz, per lo minjar mai per los gatges. 'Chaptavan nonmas quò que podian pas far ilhs-mesmes. Per los gatges en fonda, furnissian lo materiau, "ce qui explique que dans tous les inventaires on trouve mentionné dans un recoin quelconque un tas de vieux débris de fer ou de fonte mis en réserve." (P. Boulanger in Ethnologia). Quand un gatge era usat o besilhat, iò esgavan avecque la mesma imaginacion creativa qu'òm troba dins tots los païs paubres ente lo monde son 'bituats a reciclar au luòc de fotre lai. "Quand lo forneu era besilhat, ilhs ne'n fasian n'autre avecque una selha que n'avia pas de cuu, ilhs desviravan la selha dessur dessot, ilhs copavan quò que tenia l'ansas quí; puei au cuu de la selha, i avia un cercle quí, lor testa de forneu, 'la rintrava juste dins queu cuu de selha." (G. B.).
Mainatjavan la besunha, la
fasian durar . Mòuvian lo cafè a la botelha "que n'era
pas bien unida, de las botelhas de limonada qu'avian deus petits
picassons" e avecque deu papier "falia trobar lo bon papier, un
papier que servissessa longtemps, lo "craft". Quò mòu
fin, si n'òm pòia pro longtemps. Mas aprep lo papier,
quò falia lo plejar, falia que quò duressa d'aicianta
que quò sie crebat. Mas quò chamjava de plaça;
lo papier era pro grand, alòrs quò 'nava mòure
per l'autres cuenhs. Quò fasia quatre cuenhs puei lo
mitan." (G.B.).
Pagina d'avant Pagina d'apres Ensenhador


text:
Los empronts angleses a la lenga occitana
La formacion de las lengas ei quauques còps plasenta.
A la tota debuta, ua lenga neish en eretar d’ua mes anciana. En francés o en occitan, la màger part deus mòts venguen deu latin. Mès arriba tanben, per enveja o per necessitat, que mòts sian emprontats a d’autas lengas.
Ua lenga empronta a ua auta per necessitat, quan lo mòt designa un objècte que n’ei pas conegut. Ei lo cas entà un «igloo» emprontat a la lenga inuit.
Ei tanben lo cas entau mòt «amour», vengut de l’occitan. Au sègle XIIau, los Trobadors inventan la fin’amor e l’exaltacion deus sentits. Aquera idèa navèra que ditz dambe sensibilitat la passion amorosa n’a pas d’equivalent en francés, lo mòt occitan ei alavetz adaptat.
Ua lenga pòt emprontar a ua auta entà s’apropriar un pauc deu son prestigi o deu son luxe. Ei atau que lo mòt «restaurant» en francés a conegut un succès internacionau.
Aqueths escambis se produsishen tostemps a l’escadença d’encontres, uroses (visitas d’artistas, escambis diplomatics e descobèrtas de monuments) o maluroses (conflictes, guèrras).
En 1154, Alienòr d’Aquitània deveng reina d’Anglatèrra. Alienòr ei duquèssa d’Aquitània e au moment de la sua accession au tròne, las suas possessions que englòban la Gasconha e van au-delà de Peitius venguen eras tanben anglesas. Dinc a la fin de la guèrra de Cent-Ans, en 1453, angleses e gascons ne deisharàn pas de s’encontrar, e pas tostemps de maishant grat. Ei a l’escadença d’aquera longa tempsada de coabitacion que numeroses mòts occitans seràn emprontats peus angleses.
Vesem de mes pròche aqueths curioses viatges linguistics!
Bèstias numerosas de l’espaci occitan van inspirar los noms angleses.
insèctes
Entaus insèctes, l’anglés bee veng deu mòt occitan abelha. La cigala balha cicada en anglés.
ausèths
Los ausèths deu territòri gascon an tanben inspirat la lenga anglesa.
L’agla inspira l’eagle anglés. Lo faisan occitan, emprontat peu francés, deveng pheasant en anglés. Aute ausèth comun, lo gai inspira the jay.
vegetaus
Entaus vegetaus, la figa (en occitan lengadocian) serà adaptada en fig en anglés. Lo pastel occitan serà emprontat tan per l’anglés que peu francés. Mèma causa entau cardon occitan qu’inspira the cardoon en anglés e qu’ei utilizat atau en francés. L’excellent mossaron occitan deveng mushroom dins las bocas anglesas e designa los camparòus.
La cultura de la vinha, la vrenha lengadociana, la vendémia, inspira the vintage en anglés que designa lo terrador, lo millesima.
abitat
L’abitat occitan transmet quauques elements, en particular the barrack (la casèrna) qu’ei emprontat a la barraca occitana, que designa un acès o ua petita construccion. Tot parièr la cabina o la cabana, petit abitat o recapde, inspiran the cabin. Las polidas cortias, o cortinas, en gascon, devenguen the curtains en anglés. Au cornèr de la chaminèa gascona l’anglés tròba lo son corner, un cornèr tanben ! Lo tap, lo boçon de la barrica, veng deu vèrbe occitan tampar (boçoar, barrar) deriva en robinet entaus angleses qu’ac tradusishen tanben per the tap.
qualitats fisicas o psicologicas
Las qualitats fisicas o psicologicas permeten tanben d’identificar empronts, the badinage ei eretat deu vèrbe badinar en occitan e designa aquera mèma actituda portada a l’amusament e a la leugeretat.
Lo farcejaire, lo trufandèr, qu’aima trucar (faussar las causas entà jogar) inspira the treek (la farça, badinada) en anglés. Lo mauheitós que fòrça a pagar, a balhar quaucom, hè racar (vomir, forçar a pagar) en occitan lengadocian o impausa a rackett en anglés.
Lo qu’ei chop en gascon ei sop en anglés ! E l’invitat mau educat que hè hurlups en gascon, que hurlupa (deu vèrbe hurlupar, hèr brut en degustar un liquide), ei exprimit peu vèrbe anglés to slurp entà las mèmas maladreças.
Acabam dambe lo nòste capdet gascon, lo capdet de Gasconha, o the cadet en anglés. Auré tanben inspirat lo mòt caddy en anglés. Au sègle XVIau, los joens capdets gascons portavan los clubs de gòlf entà la familha reiala. Maria, reina d’Escòcia, que creish en França ont los capdets servishèvan, introdusishcoc aqueth tèrme en anglés.
Provençal Words in English
W. W. Skeat
The Modern Language Review
Vol. 1, No. 4 (Jul., 1906), pp. 283-285
https://www.jstor.org/stable/pdf/3713450.pdf?seq=1#page_scan_tab_contents
Robert A.Geuljans
www.etymologie-occitane.fr/langues-et-occitan/az-mots-anglais/
Frisa cronologica
Questions
- Entà quinas rasons un mòt ei emprontat a ua lenga estrangèra ?
- Explica l’origina deu mòt « amor ». Quina evolucion permet de comprénguer la sua origina ?
- Entà quina rason mòts angleses son emprontats a l’occitan ?


text:
Lo Front de Gauche (PCF, Parti de Gauche, Alternatifs) a pas encara comprès que las promessas son cresegudas pels inocents qu’an pas cap memòria istorica. Los militants del Front de Gauche, coma los de Debout la république (dimenge a Sant Albin), son capables sense vergonha de nos accusar de fachista, sesne vergonha e ambe lo passat francés (39 los plen poder a Pétain) ; an pas cap memòria sobre lo fachisme de la politica republciana francesa, com per exemple que son ni los Bretons, ni los Occitans, nimai lo Bascos qu’an votat los plen poder a Pétain en 1939 ! Nimai los Occitans, Bretons, etc. qu’an demandat a la polícia francesa de portar los josius a las autoritats alemandas, en granda quantitat, etc. Es plan un sistèma de pensada nacional-expansionista, francesa, la pensada de la Terror (per simplificar), qu’aurà bailat a la republica dicha democratica francesa lo modèlque se ne fan los pòrta-paraula al meteis temps que la majoritat dels jacobins franceses.
Xarlo d’Euskadi i tòrna en manièra de colèra sul tèma, aprèp la distribucion sistematica dins totas las manifestacions per la promocion de la diversitat e donc contra aquel nacionalisme d’expansion parisenca, un nacionalisme violent e sense cap de dobte ambe un passat pron pessuc per non pus seguir aquestas sonçainas politicas nacionalistas francesas. La colèra de Xarlo es sanitosa, e amai es colorada d’una pensada que se podrà classificar de dreita !
E Xarlo presenta lo document qu’es estat distribuat, e qu’ai refusat d’aver en man a Tolosa, coma mantunes occitanistas de la manifestacion, malgrat l’entrisme de la FELCO per nos far engolir aiçò.
Aprèp discutida dementre de mantunes occitanistas prèp de Tolosa, la provocacion a pas ajudat lo Front de Gauche… mas puslèu confirmat que cal votar per EELV, bravament mai clar sul subjecte (per los que vòlon votar a esquèrra, a l’etiqueta esquèrra, es de dire l’esquèrra del rei-president parisenc). Dementre aiçò, ièu soi pragmatic, espèri que los elegits del Front de Gauche me fasquèssen la lista de las accions per emplegar l’occitan, tal que ne fan promessa dins lo document, e pas simplament pel coorporatism dels ensenhants, mercés.
Lo Front de Gauche e Debout la république s’engánan un còp mai coma lo PCF s’èra enganat en Argèria abans 1962. Lo fachisme politic es fR-nça, e non pas los que se vòlon protegir d’aquel sistèma fachista francés, reial o republican, e benlèu tanben aital de la mondializacion engimbrada pel colonialisme republican parisenc.
Alara en conclusion, FN, Ligue, Identitaire, UMP, NC, LO, LCR, Front de Gauche, Parti de Gauche, Debout la République, LCR-NPA, son del meteis nacionalisme d’expansion culturala e lingüistica francesa, reiala o republicana, pauc impòrta lo regime ; non val res pel desplaçament per lor daissar un vòt, per els, non se cal desplaçar pels vòts. E pel Parti Socialiste, val melhor dire que pels candidats sufís pas de se far fotografiar debans l'estatua de Jean Jaurès (per la campanha) dins la manifestacion per assegurar un devís clar sul tèma.
Son un pauc coma la CGT quora parla dels republicans espanhòls, a memòria partesana e selectiva, sobretot en collaboracion ambe l’universitat de Le Miralh a Tolosa (universitat partesana d’esquèrra). Aital ai puscut verificar que lo militant UMP vist sul mercat de Tolosa, aviá oblidat que lo ministre de l’interior, Nicolas Sarkozy, qu’a causit las competéncias policiaras per la securitat de las banlègas sensiblas, èra lo ministre pichon Nicolas Sarkozy devengut ara president de 43% dels exprimits a las eleccions. La memòria del nacionalisme francés es una excepcionala oblidança, l’UMp, lo FdG, DlR, etc, son aital dins la dreita linha del nacionalisme qu’impausa l’ignorança istorica dins las escòlas d’Estat en Occitània, e que selecciona los professor en foncion d’aiçò e de l’allégéncia al poder central, e las oblidança politica francesa per servar lo sistèma ; es un acte de repression politica clara.
Per votar, volèm la lista de las accions per l’occitan, directament dels candidats, e non pas dels militants ; car lo dimècres 13 de mai de 1981, avèm en memòria lo raconte de Robert Lafont quora enguèt veire François Mitterrand e qu’es tornat pron decebut, grandament decebut, encara l’avèm en memòria.
-°-
Veire la vídeo sul costat.


text:
Salai
Gian Giacomo Caprotti o Giacomo Caprotti da Oreno, dich Salai, Salaï, Salaij, Andrea Salai o Salaì en italian (de Sala[d]ino: diablet) (Milan, ~1480 - Milan, abans lo 10 de març de 1524) es un pintre italian de l'escòla lombarda familhar de Leonardo da Vinci, son escolan, son discípol a partir de sos 10 ans.
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Gian Giacomo Caprotti es lo filh de Pietro di Giovanni, locatari d'un domèni viticòl de Leonardo da Vinci près de la Pòrta Vercellina a Milan. Gojat espelhandrat e incult, Leonardo l'encontra lo 22 de julhet de 1490 a Milan ont se va per onorar una comanda de son mecèn Ludovic Sforza. En cambi d'una soma d'unes florins donada a son paire, Leonardo l'aculhís a sos detz ans dins sa bottega (talhièr d'artistas reünissent mèstres e escolans)[1].
Ven lo discípol de Leonardo a sos quinze ans. D'una beutat androgina e trebolanta, es sovent lo modèl e participa fòrça de sas telas e produch los sieus dessenhs[2].
Acompanha Leonardo a Màntoa, Venècia e Florença.
Seguent Walter Krämer e Michael Schmidt[3], se dich qu'èra lo filh adoptiu de Leonardo, dempuèi lo començament de son aprendissatge e son confident. Mai correnta es l'ipotèsi qu'èran amants. Es Leonardo que li dona son chafre de Salaì (diablet, o progenitura del diable), a causa de son comportament, trapat de contunh a panar o rompant d'objèctes.
Salai esposa Bianca Coldiroli d’Annono lo 14 de junh de 1523 a l'edat de 43 ans. Morís d'un carrèl de balèsta recebur pendent un duèl e es enterrat a Milan lo 10 de març de 1524[4].
Polemica[modificar | modificar la font]
Una descobèrta de 2008 sembla confirmar que lo modèl de la Joconda es Lisa Gherardini. Dins una edicion de l'òbra de Ciceron, trobada a Heidelberg, en Alemagne, e datant d'octobre de 1503, son proprietari Agustino Vespucci, amic de Leonardo da Vinci notèt una pagina de l'obratge, indicant que Da Vinci aviá tres pinturas en cors ongan, amb un retrach de Mona Lisa del Giocondo[5].
De cercaires italians afirmèron que lo jovent auriá servit de modèl a Leonardo da Vinci per La Gioconda. L'anóncia se faguèt en genièr de 2011 per Silvano Vincenti, president del « Comitat nacional per la valorizacion dels bens istorics », un organisme privat d'investigacion sus l'istòria de l'art. Una tèsi que daissa encara d'esceptics los expèrts del Lovre. Vincenti faguèt estat de fòrtas similitudas entre los trachs de las caras dels protagonistas del Sant Joan Baptista e L'Àngel incarnat amb lo nas e la boca de Mona Lisa. Per aqueste cercaire, lo pintre auriá daissat d'indicis penhent dins los uèis de La Gioconda una minuscula L per Leonardo ea un S per Salai. Al contrari, lo Lovre estima que son de fendilhas degudas a vielhiment de la pintura.
Segon la doctoranta en sciéncia de l'Art Sophie Herfort, pas cap d'istorian trobèt de traça d’un comanditari de La Gioconda alara que de Vinci lo notava meninosament cada còp. Mai, los primièrs trachs del retrach revelèron un personatge sens tetas e mai larg d’espatla, coma Salai. Tanben nòta dins le camin rèire la Gioconda un « S capvirat » coma Salai. Enfin lo morfatge entre los retrachs de la Gioconda e aqueste de Salai se juxtaposarián perfièchament.
Òbras[modificar | modificar la font]
- Verge amb l'Enfant e lo Jove Baptista, Budapèst, Szépmüvészeti Múzeum
- Verge amb l'Enfant e santa Ana Selbdritt[6], Uffizi, Florença
- Verge amb l'Enfant e sainte Ana Selbdritt Armand Hammer Museum, Los Angeles
- Sant Joan Baptista, pinacotèca Ambrosiana, Milan
- Verge amb l'Enfant amb los sants Joan-Baptista e Paul e d'àngels musicians, pinacotèca de Brera, Milan
- Verge amb l'Enfant amb los sants Pèire e Paul,
- Retrach de femna nuda (Monna Vanna o Lisa del Giocondo) (1515), musèu de l'Ermitatge, Sant-Petersborg
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Sophie Herfort, Le Jocond : qui était vraiment Mona Lisa ?, Michel Lafon, 2011, 304 p. (ISBN 274991485X)
- ↑ Clémentine Portier-Kaltenbach, Le grand quiz des histoires de France sur RTL, 20 novembre 2011
- ↑ Vejatz tanben Martin Kemp e James Saslow.
- ↑ Janice Shell e Grazioso Sironi, « Salai and Leonardo's Legacy », in Leonardo's Art Twentieth-Century Connoisseurship and Iconographic Studies : Leonardo's Projects, c. 1500-1519, Vol. 3, p. 397 à 410, Taylor and Francis, Inc, 1999
- ↑
- ↑ literalament Anne la tresena (personatge del quadre) comprenent ja Maria e Jèsus.
Fonts[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
- Francesco Melzi, élève proche également de Léonard


text:
Institut d'Estudis Occitans
11, carrièra Malcosinat
31000 Tolosa
Tél.: 09.62.56.09.91
- 2007-2017 : 10 ans de la Comission Toponimica Occitana
- Jornada d'InFormacion : 18/11/2017 - Mèfi : ANNULADA
- N'i a pro d'èsser mespresats !
- Las ajustas lengadocianas
- Bonas vacanças d'estiu de 2017 !
- Lo n°160 d'Anem Occitans es sortit !
- Novèla edicion actualizada del diccionari Francés-Occitan de Cristian Laus en çò de IEO Edicions
Vendredi 2 février 16:18-17:18 - Luòc: Tolosa
L’Education Nationale cèrca un ensenhaire o una ensenhaira per trabalhar dins una classa d’escòla bilingüa mairala a Tolosa. Ne saber mai
Nocions de basa (compréner)
Assegurar lo seguit administratiu e comptable (seguit e edicion de facturas, treaurariá) de l’associacion. Participar a la communicacion de las accions de la Federacion e dels establiments calandreta (red social, siti internet de la Federacion, letra d’informacions). Seguit dels servicis civics : informar, mobilizar, sensibilizar los establiments seguit administratiu dels contracts gestion globala
- en burotica e informatica
- en gestion e comptabilitat
- sens de l’organizacion
- aver gost pel trabalh en equipa e en autonomia
- coneissança del mitat associatiu
- permís B
Trabalh jos la direccion d’un ligaire, en estrech ligam amb lo Burèu de la Federacion. Possibilitat d’acamps en serada o lo dissabte. La Federacion Calandreta de Miègjorn-Pirenèus es en carga de 21 establiments (20 escòlas e 1 collègi). Possibilitat de perenizacion del pòste. Data limit de despaus de las candidaturas lo 13 de julhet de 2017
Contacte : Gaëlle Pujol Ligaira Federacion Calandreta MP 11 carrièra Malcosinat 31000 Tolosa 05 61 22 19 77 http://www.calandretamip.org
Licéncia
Miègjorn-Pirenèus
31-Garona Nauta
Veire las ofèrtas
Haut de page


text:
Kilstett
Kilstett en alemannisch (Kilstett en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Kilstett A situat a aperaquí 15 km al nòrd de Estrasburg. Lo vilatge possedís una estacion SNCF sus la linha Estrasburg - Lauterbourg, entre La Wantzenau e Gambsheim. A situat sus la Véloroute Rhin EV 15 (1 320 km) #que connècta la font del Rhin, situada a Andermatt a Soïssa, a la siá desbocadura a Rotterdam.
Kilstett est situé à environ 15 km au nord de Strasbourg. Le village possède une gare SNCF sur la ligne Strasbourg - Lauterbourg, entre La Wantzenau et Gambsheim. Il est situé sur la Véloroute Rhin EV 15 (1 320 km) qui relie la source du Rhin, située à Andermatt en Suisse, à son embouchure à Rotterdam.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Ortografia de verificar
- Portal:Alsàcia/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Categoria Commons amb ligam local identic sus Wikidata
- Article utilizant lo modèl Commonscat
- Pagina utilizant Commonscat sens afichatge personalizat
- Comuna d'Alsàcia
- Comuna del Bas Ren


text:
Los instruments de musica gascona
E i a instruments de musica gascons, o instruments qui jògan musica gascona ? Los dus mon musicaire….
Coma definir la musica gascona ?
Ua musica « tradicionau » qui reprodusish e hè evoluar (sens normau de tradicion) ua practica musicau, qui s'ei cantada, l’ei en occitan de Gasconha et qu’a une foncion sociau ligada essenciaument a la dança.
Nos vam plaçar dins l'encastre de la musica « revisitada e redescobrida » dins las annadas 1970-1980 peus qu’aperam collectaires, qui corrèvan la Gasconha tà encontrar testimònis, musicaires o pas, per contar, explicar, jogar, cantar las musicas qu’entenèvan de la debuta dinc'a la mitat deu sègle XXau. Hòrts d'aqueths testimònis, dab instruments restaurats ou arrehèits d’après esculpturas, fòtos ancianas, descripcions, qu'an reviscolat puish alimentat un repertòri ric. Tà la Gasconha gersèsa, lo Savés e Samatan son remarcables a mei d’un títol : l'espandiment deu rondèu (le rond) e ua acordeonista emblematica : la Léa Saint-Pé de Polastron.
Las percussions
Instruments coneishuts, com lo tambor, gessit de la practica militara, mès adaptat dins lo son jogar : dins las tradicions coneishudas (buèu gras de Basats per exemple) lo tambor se hè tà "pegar" au ritme de la melodia (pas solament la pulsacion).
Recuperacions e transformacions d'objèctes usuaus : sonalhas, coscolhas fretadas l'ua contra l'auta, esclòps trucats l'un contra l'aute, còstas de buèu o lamellas de bòi entertrucadas (las trucanetas), tambor de friccion hèit avec un pòt de confit (lo brau o brama-topin)…
Ua auta percussion (de còrdas tustadas) serà vista mei luenh dins lo son coble de jòc.
Los instruments de còrdas
Se tròban instruments jogats dins mantuas regions e dins mantuas esteticas musicaus. Ací tanben, l'estíle de jòc los harà instruments "gascons".
Lo vriulon
crompat a còlportaires qui los hasèvan seguir de las Vosges, en Gasconha, lo vriulon avèva un estíle de jòc adaptat a la dança : dobla-còrdas, bordons, atacas francas deus prumèrs temps de las melodias de dança… Arribava que fabricaires d'ací, lhèu musicaires, fabricavan un o mantuns vriulons, mei "archaïcs". Trobèm vriulons fabricats dab un esclòp per caisha de retrenida, lhèu mei recentament dab bidons d'òli de metau.
La sansonha
ua arròda, entrainada per ua manivèla virada dab la man drèta, freta sus las còrdas. Un clavèr a la man esquèrra permet de hèr las nòtas melodicas, ua còrda assegura lo ritme e d'autas còrdas los bordons. Ací tanben, soent crompadas a còlportaires qui las hasèvan seguir d'Auvèrnhe, se hasèvan instruments gascons a l'estíle de jòc adaptat a la dança (accentuacions adaptadas).
Los instruments de vent
Ací tanben, mantuns instruments de vent dins la musica gascona. Instruments especifics "indigènes" o instruments sia universaus, sia mei coneishuts e "adoptats" peus musicaires (pensi a las clarinetas, cornets de pistons per exemple qui auràn fòrça jogat las danças gasconas enter las duas guèrras).
Las flabutas
Flabutas traversèras sens "bèc o shiulet" fabricat, lo formam dab la sua boca suu bòrd deu trauc com dins lo pifre. Canèth de canavèra o de sahuc horat au fèr rotge o fabricat dins bòi de frutèr, lhèu d'ebèn dab utís especifics. Los pifres d'ebèn pòden èsser pifres militars dab baga en argent e ua clau. Soent, taus passa-carrèras, lo pifre qu'ei apariat au tambor. Dins lo Basadés, aqueth ensemble s'apèra ua ripataulèra dab ua tamborra en mei.
Se tròban flabutas "de bèc" dab un nombre de traucs variable. Ua de las mei "emblematicas" qu'ei la flabuta. Dus traucs suu dessús, un peu dit poç peu devath, se jòga dab ua man sonque. Soent fabricada de boish (bòi europenc regde dense). Lo musicaire podèva jogar duas flabutas au medish temps (ua a cada man), mès la mei grana partida deu temps, jogava deu tamborin au medish temps. Caisha de retrenida dab 6 còrdas o mei suu dessús. Son tustadas en medish temps mercés au pimbó en produsir au còp un acòrd de contunh tipe bordon e ua estridulacion ritmica. Aqueth parelh exista deus dus costats deus Pirenèus : au Bascoat : xirula eta ttun-ttun, en Aragon : Chiflo e salterio o chicotén, en Provença, mès tanben en Anglatèrra.
Los hautbòis
Diferents hautbòis se tròban. Qu'ei un canèth melodic horat, dab un pabalhon au cap entà "projetar" lo son produsit per ua caramèla dobla hèita de duas lenguetas finas de canavèra estacadas l'ua sus l'auta.
En Gasconha, que’n trobam principalament dus : en Coserans (Arièja), l'aboés ; en Bigòrra, se tròba lo clarin, mei petit.
las còrnamusas
La familha de las còrnamusas qu'ei regde presenta suu territòri occitan. Tà parlar de còrnamusa, cau ua resèrva d’aire, au mensh un bordon e qui produsishe un son de contunh. Dab 7 còrnamusas diferentas, l’Occitania ei la region d’Euròpa la mei rica en mestior de varietat de còrnamusas. Pòrtan noms occitans (la bodega o la craba, la cabreta, la chabreta… qui hèn referéncia a la craba de qui la pèth constituava la resèrva d’aire).
Peu parçan gascon, i a tres còrnamusas : lo Bot en Val d’Aran, la samponha (còrnamusa polifonica deus Pirenèus) e la Boha (còrnamusa de las Lanas de Gasconha, aperada atau empr'amor qu'èra lo son airiau « istoric » de jòc). Lo sac qu'ei hèit de cuer, istoricament de craba o d’anhèt, uei, a còps, de materiaus sintetics. Lo pòrta-vent (lo bohet) e la pèça de jòc (lo pihet) son fabricats majoritariament de boish. Las espiulas qui hèn lo son èran de canavèra, uei son de materiaus plastics e de fibra de carbòni. Lo lor principi (espiula simpla) e lo hèit que lo canèth melodic autanplan com lo canèth d’acompanhament (mei qu’un bordon pr'amor se pòt hèr duas nòtas) sian dins la medisha pèça de jòc, plaçan la boha com ua còrnamusa a despart dins las còrnamusas francésas, la hèn semblar a còrnamusas eslovacas. Las suas diferentas denominacions hèn referéncia au bohar (boha, boha au sac), au sac (bohica), a la craba (chabreta)… Instrument « tradicionau » de qui lo darrèr jogaire s'èra mòrt en 1957 (Jeanty Benquet), aqueth instrument coneish actualament ua vivacitat e ua actualitat musicala densa : grops, solistes, ensenhament en Conservatòri… factura instrumentau innovanta… La boha ei un instrument primordiau per la dança.
L'acordeon
instrument de qui lo brevet d'invencion estoc depausat lo 11 de mai de 1829 a 17o30 devath lo nom de l'invencion, "accordion", peu Cyrill Demian, hasedor de piano et orgas a Vièna en Austria. Regde viste, aqueth instrument de salon se populariza e apareish dins totas las musicas popularas d'Euròpa. Calerà distingar, ací tanben, estíles de jòc que poirem qualificar de "regionau".
Espiam l'acordeon diatonic (lo zinzon, lo diableton en Lengadòc). Lamellas metalicas (lenguetas) de diferentas longors hèn las nòtas quan los dits daubrishen las sopapas dab l'ajuda de tòcas e que l'aire hèr vibrar aquèras lenguetas.
La melodia (e acòrds) son produsits per la man dreta quan la man esquèrra assegura un acompanhament ritmic e armonic mercés a las baishas (medish principi de lenguetas, mès mei grèvas). Ua especificitat de l'acordeon diatonic ei qu'ei dit "bi sonòr" : dab la medisha tòca, se produsish pas la medisha nòta segon que se daubrish o se barra lo bohet. Aceth, de carton e cuer caperat de teishut, assegura la produccion d'aire. Bretèlas permèten de portar e ténguer l'instrument.
Instrument "modèrne", fabricat industrialament, qu'a rapidament costejat puish remplaçat los instruments presentats precedentament. De la debuta deu sègle XXau dinca las annadas 1960 peu son cosin mei bèth l'acordeon cromatic, l'acordeon estoc lo rei deus bals. Crompat per corespondéncia sus catalògues com "Manufrance" o "Le Chasseur Français", arribavan de Tula en Corrèsa, d'Italia o d'Alemanha, cada vilatge avèva lo son o los sons acordeonistas. A còps los mainatges (lhèu los adultes) utilizavan ua version "mei simpla" a boca : l'armonicà (lo virabèl).
Lo talhèr de lutería deu Conservatòri occitan
Frisa cronologica
Questions
- E i a instruments de musica tipicament gascons o instruments tà jogar musica gascona ?
- Quinas familhas d'instruments son presentas dins la musica gascona ?
- Quina èra ua foncion importanta de la musica gascona ?


text:
21
Jul
Lo CIRDÒC partís en Estivada : rendètz-vos a Rodés del 21 al 23 de julhet
Coma cada annada a aquel periòde, lo CIRDÒC, partenari de l'Estivada, vos espèra a Rodés per tres jorns de festivitats a l'entorn de la lenga e de la cultura occitanas. Del 21 al 23 de julh, la Mediatèca occitana vos propausa sa programacion literària per anar al rencontre dels autors e editors contemporanèus. E rendètz-vos cada jorn sul nòstre estand per nos encontrar e escambiar.
Lo dijòus 21 de julh
16h30 – MJC de Rodés
Balat, la balle qui danse : cine-concèrt inspirat de l'òbra poetica de Joan-Ives Roier
Balat es un cine-concèrt de creacion, liurament inspirat de l’òbra poetica de Joan-Ives Roier, cantat per Renat Sette e acompanhat al pianò per Olivier Maurel. Lo film, entièrament tornat en país de Forcalquièr sus una annada completa, es una errància poetica : i seguissèm un dròlle que cèrca la bala qu'a perduda, acompanhat per un fantaumatic matagòt que li dobrís las pòrtas d'un monde oniric, fantasiós, ont se pòt desplegar la grandor de sos sòmis d'enfant. Balat propausa un agach lucid e tendre, tintat d'ironia, sus l'uman.
Lo divendres 22 de julh
A partir de 10h : Aperitiu literari – Capitèl dels editors
- 10h : La pròsa occitana
Amb Matieu POITAVIN, Jaumes PRIVAT, Jaume LANDIÈR, las edicions L’Aucèu libre
Jaume Landièr es nascut en 1952 dins Erau. Amorós de son territòri, seguís amb fervor los movements viticòlas. Participa a d'experiéncias de teatre e ensenha, entre autras causas, l'occitan. Matieu Poitavin, Provençal d'Aigas Mòrtas, jove escrivan e professor d'occitan, s'inspira de las arts visualas e de las culturas del monde. Amb son amic Jaume Privat, e acompanhat per son editor L'Aucèu libre, Matieu Poitavin presentarà sos darrièrs dos obratges, Esperit de sau (Esprit de sel), recuèlh de tres novèlas als accents fantastics, e Sus lei piadas de l'absenta (Ed.Atelier Baie), passejada fotografica e d'escrivan a la quista de Nimes l'occitana.
- 11h30 : Cantar e dansar per transmettre
amb Mirelha FALCA de las edicions Trabucaïre, Marie-José e Jean-Michel LHUBAC, a l'entorn del 3en volum de lor Cançonièr totemic lengadocian (Ed. Trabucaïre, co-escrich amb Josiana UBAUD, ill. Pierre FRANÇOIS)
Lo darrièr volum del monumental e indispensable Cançonièr totemic lengadocian ven de sortir. Venètz rencontrar Jean-Michel e Marie-José Lhubac acompanhats de las edicions Trabucaïre, que vos parlaràn d'aquela fabulosa entrepresa de recuperacion e de transmission dels gèstes, rites e culturas musicalas lengadocianas als enfants.
A 16h30 : Animacion literària - Archius departamentals d'Avairon : Omenatge a Ives Roqueta
Omenatge a l'Ives Roqueta, desaparegut en genièr de 2015. Immense escrivan, poèta, traductor, òme d'engatjaments e de combats nombroses per l'inscripcion de la lenga e de la cultura occitanas dins la modernitat, Ives Roqueta a marcat d'una manièra prigonda l'escritura e l'accion occitanas contemporanèas. Maria-Joana Verny, professora de literatura occitana contemporanèa a l'Universitat Paul-Valéry de Montpelhièr, presentarà l'òbra de "l'escriveire public". Charradissa seguida d'una projeccion del film En camin amb Ives Roqueta (Realizacion : Myriam François. Imatges : Jean-Pierre Duntz. Montatge : Ève Ducau).
Lo dissabte 23 de julh
A partir de 10h - Aperitius literaris - Capitèl dels editors
- 10 h : L’actualitat literària occitana
Amb Miquèla STENTA, Jòrdi BLANC (Vent Terral) e Tierric OFFRE (Jorn)
Miquèla Stenta e las Edicions Vent Terral vos parlaràn de la vida particulara de Marcela Delpastre, figura femenina de la poesia occitana contemporanèa. Autora e editritz de sa biografia vos prepararàn aital al rendètz-vos de l'endeman, una lectura a tres voses de son òbra. En abans-primièra, Tierric Offre, meteorològ e escrivan occitan, presentarà son obratge de paréisser a las edicions Jorn, Lo Luec d'enluec.
- 11h30 : La cosina occitana
Amb Jòrdi BLANC (Vent Terral), Joan BLANC (Vent Terral) e Claudia LABADENS (Per Noste).
A l'entorn del libre La Cosina a vista de nas d'Enriqueta Guilhèm (edicions Vent Terral), Joan Blanc presentarà lo tresaur de la cosina occitana de las familhas lengadocianas mentre que Claudia Labandes, editritz de Bona hami ! (de Sofia Laborde, edicions Per Noste) vos menarà a la descobèrta de las recèptas gasconas passadas e actualas.
A 16h30 : Animacion literària - Archius Departamentals d'Avairon : Marcela Delpastre - figura femenina de la poesia contemporanèa
Amb Teresa CANET, Monica BURG et Jan DAU MELHAU
Marcela Delpastre, agricultritz dins Lemosin, se passeja pas jamai sens son gredon negre e un quasèrn. Son primièr poèma en occitan, La lenga que tant me platz, pareis en 1964. Per una lectura a tres voses, Teresa Canet, Monica Burg e Jan dau Melhau vos menaràn per un rencontre poetic e contat en Lemosin, qu'evòca la vida e l'òbra de la poetessa occitana.


text:
éléments abrégés de grammaire auvergnate
Regis Michalias (1844-1916)
Eissut d'Ambèrt (Puèi-de-Doma), lo felibre Regis Michalias publiquèt dos recuèlhs de poèmas, Èrs de lous suts (1904) e Èrs d'uen païsan (1908), e mai una pèça de teatre, Margotou ! o no batueito au vialage (1907).
Se mainava tanben de transmetre la lenga, que publiquèt un Glossaire des mots particuliers du Dialecte d'oc de la commune d'Ambert e la gramatica que presentam aicí.
Lo libre compòrta 18 capítols, que van de la prononciacion a la sintaxi, en passar per la morfologia (noms, pronoms, conjugasons...), e d'elements de lexicografia (formacion dels mots, expressions auvernhatas).
Per legir l'ensenhador en detalh, clicatz sus l'onglet "telecargar", çai-sus a drecha (fichièr pdf).
Reprint de l'edicion de 1906, bilingüe (explicacions en francés), grafia mistralenca per l'occitan d'Auvèrnhe.
Edicions Lacour-Ollé, colleccion Rediviva.


text:
Labastide-Rouairoux en bref
Département : Tarn
Code postal : 81270
Population : 0 habitants
Région : Midi-Pyrénées
Arrondissement : Castres
Canton : Saint-Amans-Soult
Histoire de Labastide-Rouairoux
Clocher de l'église St-Saturnin.
Labastide-Rouairoux a été créée vers 1166 comme bastide, vraisemblablement par Raymond V, comte de Toulouse.
Labastide-Rouairoux appartenait au diocèse de Saint-Pons-de-Thomières et faisait donc partie du département de l'Hérault au moment de la création des départements. En l'an V (loi du 28 pluviôse), la commune a été cédée au Tarn, ainsi que le canton d'Anglès, en échange du canton de Saint-Gervais-sur-Mare qui appartenait historiquement au diocèse de Castres.
source : Wikipedia
Carte de Labastide-Rouairoux


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Vogelsberg (535)
Liste des communes
Alsfeld
Ville d'Alsfeld, localité de l'Allemagne de 16 000 habitants.
La mairie d'Alsfeld a une adresse e-mail et un site Internet.
Lauterbach
Ville de Lauterbach, localité de l'Allemagne de 13 000 habitants.
La mairie de Lauterbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Schotten
Ville de Schotten, localité de l'Allemagne de 10 000 habitants.
La mairie de Schotten a une adresse e-mail et un site Internet.
Schlitz
Ville de Schlitz, localité de l'Allemagne de 9 700 habitants.
La mairie de Schlitz a une adresse e-mail et un site Internet.
Mücke
Ville de Mücke, localité de l'Allemagne de 9 400 habitants.
La mairie de Mücke a une adresse e-mail et un site Internet.
Homberg
Ville d'Homberg, localité de l'Allemagne de 7 600 habitants.
La mairie d'Homberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Grebenhain
Ville de Grebenhain, localité de l'Allemagne de 4 900 habitants.
La mairie de Grebenhain a une adresse e-mail et un site Internet.
Herbstein
Ville d'Herbstein, localité de l'Allemagne de 4 800 habitants.
La mairie d'Herbstein a une adresse e-mail et un site Internet.
Wartenberg
Ville de Wartenberg, localité de l'Allemagne de 3 900 habitants.
La mairie de Wartenberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Freiensteinau
Ville de Freiensteinau, localité de l'Allemagne de 3 300 habitants.
La mairie de Freiensteinau a une adresse e-mail et un site Internet.
Kirtorf
Ville de Kirtorf, localité de l'Allemagne de 3 200 habitants.
La mairie de Kirtorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Ulrichstein
Ville d'Ulrichstein, localité de l'Allemagne de 3 000 habitants.
La mairie d'Ulrichstein a une adresse e-mail et un site Internet.
Gemünden
Ville de Gemünden, localité de l'Allemagne de 2 900 habitants.
La mairie de Gemünden a une adresse e-mail et un site Internet.
Romrod
Ville de Romrod, localité de l'Allemagne de 2 800 habitants.
La mairie de Romrod a une adresse e-mail et un site Internet.
Schwalmtal
Ville de Schwalmtal, localité de l'Allemagne de 2 800 habitants.
La mairie de Schwalmtal a une adresse e-mail et un site Internet.
Feldatal
Ville de Feldatal, localité de l'Allemagne de 2 600 habitants.
La mairie de Feldatal a une adresse e-mail et un site Internet.
Grebenau
Ville de Grebenau, localité de l'Allemagne de 2 500 habitants.
La mairie de Grebenau a une adresse e-mail et un site Internet.
Lautertal
Ville de Lautertal, localité de l'Allemagne de 2 400 habitants.
La mairie de Lautertal a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Tarn (riu)
Tarn es un riu important d'Occitània. Nais al sud del Mont Losera e es un afluent de Garona. Sa longor es de 375 km.
Geografia[modificar | modificar la font]
Tarn a la font sul Losera e jonh Garona prèp de Moissac (Tarn e Garona).
De Quesac al Rosièr, sus 53 km, Tarn a cavat de gòrjas pregondas que desseparan lo Causse de Sauvatèrra del Causse Mejan. Dins cèrts endreches las gòrjas son pregondas de 500 m.
La diferéncia d'altitud fa que lo fons de las gòrjas a un clima mediterranèu degradat alara que los causses an un clima montanhòl plan regde.
Sortida de las gòrjas, la val de Tarn s'alargís dins la region de Milhau mas se tòrna encaissar plan lèu en traversar lo Sud-Avairon.


text:
10 mai 2017
Letra a un amic de Tolosa que me convidava a un seminari
Adieu Ben recebut ton infò seminari lenga occitana e poder sègle XVIII. Grand mercé, o "gramaci" coma se ditz encara aicÍ. Lo subjèct m'apassiona, estènt mon trabalh sus lo tèxte provençau non literari, qu'acomença au darrier tèrç dau sègle XVII. Mai Tolosa es luenh, siáu plus joine e vèni d'aver doas operacions cardiacas. Ren qu'un mòt sus la lenga de poder au sègle XVIII :Es clar qu'una lenga encara parlada per tots, pastada de saba populari, e norrida de dignitat latina e francesa en cò deis "elèits" esclairats, es una... [Lire la suite]


text:
Oreguer
Oreguer [1] (Oragarre en basco, Orègue en francés) qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Baisha Navarra.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas tòcatocantas[modificar | modificar la font]
- Bardòs en Labord e Bidaishe au nòrd
- Arrauta-Sharrita a l'èst
- La Bastida de Clarença, Aiherra e Isturits a l'oèst
- Amoròs-Sucòs au sud-èst
- Sent Martin d'Arberoa au sud-oèst
- Meharin au sud
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Referéncia[modificar | modificar la font]
- ↑ Estats de Navarra, Colleccion manuscrita de 11 volums de deliberacions (1606 à 1789) - Archius departamentaus deus Pirenèus Atlantics


text:
21/08/2016
Daus òmes que tomban, per Joan Ganhaire, episòde 4
sur la prumiera dralha de Natalena...
E veinos quí partits per una rua Iori Gagarine, que mercès a las explicacions de quel aimable ciutadin fuguet un pauc mens de malaisat trobar que la defunta rua Novela dau Pòrt.Quò començava mau, que si las ruas chamjen de nom, perque pas lo monde. Se podiá que nòstra Natalena Daumonteil s’apela aurà Joseta Delmas, o Francina Rigaudia, o sap pas tot que de tant, quo es pas los noms que manquen.Lo 36 era ‘na pita maison bien propreta, tot a fet çò que conven a ‘na jòuna filha enamorada, pitits contravents blues, rosiers eschalants los lintaus, pas de flors enquera, mas a la sason…Sap pas si l’era enamorada, la bec-fin tuol cosut que drubet ‘na fenestra en responsa a nostra eschinlada. Qu’est ce que c’est ? J’ai besoin de rien… La vuda de queu grand tipe esborissat de las lunetas negras gisclant de la veitura li copet l’alen e d’un còp ‘la venguet mai aimabla. Comprenguerem ren a çò que se disseren, mas la revirada era clara : pas de Natalena dins lo país, quòqui nos en dobtavam un pauc, pas de sovenir de quauqu’un de queu nom, de tot biais, la genta parpalhòla era quí dempuei nonmas dos ans e semblava gaire dau genre a vesinar. Eram tots a se tornar engulhar dins la veitura, quante una testa griselarda de femna se faguet veire a l’estatge de la maison d’a costat. Pardonnez moi, messieurs, j’ai cru comprendre… La ‘viá plan comprès la dama dau 34. ‘Na minuta pus tard eran sietats dins un salon vielhanchon que sentiá bon a la lavanda e una conversacion entre Margarita Levalois e Gaëtan Caüsac se desbanet davant nautres dos , paubres einocents que comprenián pas un quite mot de francès, gaire mens. Creguí ben auvir “mort”,“ tombé” e benleu “arbre” mas quo es qua’iment tot. Tant qu’a Franciscò, escotava pas, pivelat que era per una tapissariá que montrava una dançairitz flamencò, braç au dessus de la testa, mancava nonmas lo bruch de las castanhetas. Parier coma Caüsac, Margarita portava de las clucas negras, qu’ela levet nonmas un còp per espiar de près la fòtò confiada per Fernand Galichet, mas i vesiá mielhs que non pas lo patron, que en tot parlar, nos faguet un té que Gaëtan bevetet a s’en cramar la lenga e que Franciscò e io laisserem fregir jurcinc’au moment ente la politessa nos forcet a beure. E quo es nonmas un còp tornats dins la veitura que aguerem drech a la revirada.(de segre)
Joan Ganhaire
14:17 Publié dans Cultura e literatura en òc, Joan Ganhaire, Daus òmes que tomban | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
dimanche, 09 juillet 2017
UNIVERSITAT OCCITANA D'ESTIU A NIMES ( 17 - 21 de Julh ) .
Sus lo tèma
"Occitània granda e plurala"
à la Maison Diocésaine de Nîmes
(6 rue Salomon Reinach),
Lo programa es acabat, en collaboracion amb lo CIRDOC,
lo podètz retrobar dins l'onglet a gaucha "Universitat Occcitana d'estiu 2017"
PROGRAMA DE LAS SERADAS
ESTAGIS
Estagi de cant
« Una passejada vocala e musicala, temporala e culturala dins l’espandi occitan » (diluns a divendres 15h45/17h45, claus per un aperitiu cantat) animat per Cécilia Simonet (Professeur de musique traditionnelle diplômée d’Etat de et diplômée universitaire de musicothérapie)
Estagi d'escritura
en doas partidas : didactica e practica (dimarç a divendres 9h30/12h30) animat per Sergi Javaloyés (Escrivan)
Talhièr de lenga
(diluns a dijòus 13h30/15h30) animat per Matthieu Poitavin (Escrivan, professor d’occitan en licèu)
E coma totjorn : conferéncias, cabaret literari, remesa dels prèmis del concors Mesclum, mòstra, siestas literàrias o musicalas
10:06 Publié dans Actions, Actualités, Associations, Blog, Bons plans, Coup de coeur/Coup de griffe, Débat/Forum, La Lettre de Pais Nostre, Loisirs/Culture, Politique, solidaritat, Soutien | Lien permanent | Commentaires (0) | Facebook
Les commentaires sont fermés.


text:
Questions a Jaqui Ten, membre del C.A. de l’IEO del Vilafrancat sus aquestas setmanas occitanas. Son l’ocasion per l’associacion, d’un rencontre puntal, entre totas las activitats menadas pendant
l’annada. E tanben de s’amusar un pauc !
Lo Diari : Nos podètz parlar un pauc de l’istoric d’aqueste eveniment ? Sa creacion, son evolucion...
Jaqui Ten : Creat en 1986 a la sala de las Fèstas de Najac lo “Festibal de las Musicas Tradicionalas” arribèt a Vilafranca en 1990 amb l’ambicion d’una pus granda pluralitat culturala. Amb el, l’IEO del Vilafrancat creèt tota una tièra de manifestacions per devenir la “Setmana occitana” puèi las “Setmanas occitanas del Vilafrancat”. Aital mòstras, contes pels dròlles, conferéncias e autras animacions(carrièiras, mercat) s’escampilhèron sus La Vila. Complibat, La Bastida l’Evesque, La Capèla Blèis, aculhiguèron animacions (cant, cinèma) velhadas a la Bòria a l’entorn de l’operacion “Al Canton”, seradas de Contes, teatre ….
Amb quin succès ?
J.T : Lo Festibal èra la primièra manifestacion de l’annada e aculhissiá un public regional,al fial dels ans demesiguèt amb la creacion d’autras manifestacions dins la region e de problèmas datas per obténer d’espaci. Las manifestacions de las setmanas menancada còp un public interessat.
Mòstra « Lo Bestiari » Bibliotèca Municipala.
Dissabte 31 de Genièr :
Morlhon a 14 oras 30 : Dictada Occitana ;
Vilafranca 20 oras 30 al Teatre Municipal, « Saique benlèu » amb Arnaud Cance (fotò).
Dijoùs 5 de Febrièr 21oras, Bibliotèca Municipala : « Lo cant tradicional » amb Xavier Vidal.
Dissabte 14 de Febrièr, Lescura Jaòls, 21oras « Los papas de Viaur » amb Jiròni Vialaret.
Dimenge 15 de Febrièr a Complibat, 15 oras, « Teatre Paisan d’Enric Molin » amb Les Z’Igues e « Cant » amb LKP corala paisana.
Dissabte 21 de Febrièr, La Capèla Bleis :
10 oras : Estagi de Cant amb Arnaud Cance ;
21 oras : Bal Occitan amb Kich a Clau , Trio Abrégé e Stockfish.
Dimècres 25 de Febrièr, 15 oras, Bibliotèca Municipala : Contes Occitans amb Malika Verlhaguet.
Dissabte 28 de Febrièr, Café associatiu, 21oras,
« Omenatge a Joan Bodon » pels 40 ans de la sua desaparicion e de la fondacion de l’IEO del Vilafrancat amb Les Boudoumen.
Contactes IEO del Vilafrancat & AMTR 05.65.29.93.11 & 05.65.81.17.15.


text:
05
Oct
Fira Mediterrània de Manresa : catalan e occitan al còr de la creacion mediterranèa
Dins aquel article, se parla de : #Aqueles, # Bal O’Gadjo, #Cocanha, #Polifònic System, #Roberto Olivan & Laurent Delforge & Cocanha. Socarrel
L'edicion de 2017 de la Fira Mediterrània se debanarà del 5 al 8 d'octòbre a Manresa (Catalonha, Espanha). La FMM representa un eveniment original e d'una granda importància per la creacion en Catalonha. Concebuda a l'encòp coma un festenal e un mercat, la Fira permet de promòure e de difusar las nòvas creacions. Aqueste an encara, son mai de 100 companhias que son acampadas. Amb un mot-clau : despassar las frontièras, encoratjar lo rencontre entre las culturas.
Partenari del projècte « Culturas popularas en dialòg », segond forum euroregional que se tendrà al mes de mai de 2018, la Fira Mediterrània de Manresa, constituïrà mai que jamai un escrinh pels actors culturals occitans, amb tot un pan de sa programacion consacrat a un « focus » sus las culturas vivas occitanas :
· Aqueles. Punk’s not born
· Bal O’Gadjo. Nit de Ball Folk / Concert Bal – Tziganoriental
· Cocanha. i ès?
· Cultura viva: fargaires de tradicions. Exposició
· Polifònic System
· Poulain de Pesenàs. Les Amis du Poulain
· Roberto Olivan & Laurent Delforge & Cocanha. Socarrel
· Tarasque de Tarascon
Lo CIRDÒC serà present al long de l'eveniment per encontrar los professionals catalans e internacionals del sector cultural, e assegurar sas missions de transmissions e de promocion de la lenga e de la cultura occitanas alprèp del public grand.
Ne saber +
Site de la Fira Meditèrrania de Manresa
Descobrir lo projècte : Culturas popularas en dialòg – segond Forum Euroregional


text:
547
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 547 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Sassanida[modificar | modificar la font]
En Caucàs, revòuta dau rèi Gubazes que recebèt lo sostèn d'una tropa romana de 8 000 òmes. Leis indurgents e seis aliats assetjèron Petra e decimèron sa garnison. Pasmens, lei defensors resistiguèron fins a l'arribada de renfòrç. Maugrat la participacion clara dei Romans ai trèbols, lo rèi Cosrau Ièr (531-579) rompèt pas la trèva e limitèt lei combats au frònt de Caucàs.


text:
Arrondiments d'Alèir
Lo departament d'Alèir a 3 arrondiments :
- Molins - solas quauquas comunas au Sud son de lenga occitana
- Montluçon - majoritàriament occitan
- Vichèi - majoritàriament occitan
Demografia[modificar | modificar la font]
Populacion : INSEE, 2013.
Istòria[modificar | modificar la font]
A la creacion dels arrondiments, en 1800, Alèir n'aviá 4:
En 1926, l'arrondiment de Gatnat es suprimit. Los chantons de Gatnat e Escuròlas passan a l'arrondiment de La Paliça, lo chanton d'Ebruelh a l'arrondiment de Montluçon, los chantons de Chantela e Sant Porçanh a l'arrondiment de Molins.
En 1942 lo chapluòc de l'arrondiment de La Paliça es transferit a Vichèi.
En 2017 los limits son chamjats.[1]
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ "Arrêté n° 16-534. 21 décembre 2016. Préfet de la région Auvergne-Rhône-Alpes, Préfet du Rhône", Recueil des actes administratifs de la région Auvergne-Rhône-Alpes. 23/12/2016 n°1.


text:
Associacion Europèa de Liure Escambi
L'Associacion Europèa de Liure Escambi (AELE, en anglés European Free Trade Association - EFTA) es una associacion qu'a per tòca d'establir una zona de liure escambi en Euròpa.
Somari
Membres actuals[modificar | modificar la font]
En mai dels 3 Estats que son pas membres que de l'Espaci Economic Europèu o EEE (totes exceptat Soïssa), son tanben considerats coma signataris de l'acòrdi la Comunautat Europèa e los 25 Estats membres de l'Union Europèa :
En efièch, l'Espaci Economic Europèu espandís las atribucions de l'AELE (qu'auriá degut desaparéisser, en se fondant dins l'EEE) a totes los Estats membres de l'AELE e de l'UE.
Istòria[modificar | modificar la font]
L'AELE foguèt fondada a Estocòlme en 1960 per de païses europèus non-membres de la CEE, per contrapesar l'influéncia d'aquesta. Volián simplament crear una zona de liure escambi mentre que los de la CEE volián una union doanièra e un mercat comun. Puèi, l'AELE foguèt considerada coma una antecambra de l'Union Europèa. A l'ora d'ara, los membres demorants de l'AELE son pas candidats a l'adesion a l'Union Europèa.
Membres que quitèron l'AELE[modificar | modificar la font]
Los païses qu'aderiguèron a la Comunitat Economica Europèa puèi a l'Union Europèa quitèron l'AELE, per la reïntegrar en 1994 amb l'entrada en vigor de l'Espaci Economic Europèu.
- Reialme Unit (partença en 1973)
- Danemarc (partença en 1973)
- Portugal (partença en 1986)
- Àustria (partença en 1995)
- Suècia (partença en 1995)
- Finlàndia (adesion a l'AELE en 1986, partença en 1995).
Institucions[modificar | modificar la font]
- Lo Secretariat de l'AELE
- Lo Conselh de l'AELE
- L'Autoritat de Susvelhança de l'AELE
- La Cort de l'AELE
Liure escambi[modificar | modificar la font]
L'AELE a tanben d'acòrdis de liure escambi amb Bulgaria, Chile, Croàcia, Israèl, Jordania, Liban, Macedònia, Marròc, Mexic, l'Autoritat Palestiniana, Romania, Singapor, Tunisia e Turquia. Los acòrdis qu'aviá amb la Republica Chèca, Eslovaquia, Polonha, Ongria, Eslovènia, Estònia, Letònia, Lituània venguèron caducs lo 1èr de mai de 2004 quand aquestes païses rejonhèron l'Union Europèa.
De negociacions son en cors per la conclusion d'acòrdis de liure escambi amb Sud-Africa, Canadà, la Corèa del Sud, e Egipte.
D'autra part, de declaracions de cooperacion comuna son estadas signadas amb Albania, Argeria, lo Conselh de Cooperacion del Golf, Egipte, lo Mercosur, Serbia e Montenegro e Ucraïna.
Tres païses de l'AELE (Islàndia, Liechtenstein e Norvègia) amb l'Union Europèa an constituit l'Espaci Economic Europèu en 1994. Soïssa èra tanben partida prenenta de l'acòrdi, mas lo pòble e los cantons soïsses refusèron aquela adesion per referendum lo 6 de decembre de 1992 per 50,3% de las voses e 16 cantons sus 23. Soïssa cerquèt alara de reglar sos rapòrts amb l'UE per de tractats bilaterals.
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
- Site oficial de l'AELE (en anglés)


text:
Gibercourt
Gibercourt es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
En lo moment del segond torn de l'eleccion presidenciala francesa de 2002, Gibercourt es la municipalitat francesa a aver-i votat çò de mès per Jean-Marie Le Pen, lo sieu score en la municipalitat #èsser de 72,22%[1].
Lors du deuxième tour de l'élection présidentielle française de 2002, Gibercourt est la commune française à avoir voté le plus pour Jean-Marie Le Pen, son score dans la commune fut de 72,22%[1].
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 et 1,1 (fr) http://www.interieur.gouv.fr/sections/A_votre_service/elections/de resultats/presidentielle/presidentielle-2002 modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant (consultat en 9 de març de 2010) Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « 1vo » est défini plusieurs fois avec des contenus différents
- Paginas utilizant d'arguments duplicats dins los apèls de modèl
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Paginas amb d'errors de referéncia
- Pagina del modèl Ligam web comportant una error
- Ortografia de verificar
- Portal:Comunas/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Comuna d'Aisne