text:
Dimars, 22 de decembre de 2015, 03h00 Espòrt
Carcassona-Lesinhan al pè de l’avet
Dissabte, es amb una esquipa remodelada que l’AE Carcassona joguèt a Tolosa; cal dire qu’al pè de Ciutat es la crisi del lotjament a l’infirmariá: aitant de jogaires nafrats coma de disponibles! Los Canaris optèron per una circulacion maximala de la palma e ganhèron aisidament en marcant un dotzenat d’ensages: 58-14.
A Albi, Limós prenguèt los davants (22-10 a la pausa). Los Tigres tarneses getèron totas sas fòrças dins la batèsta, mas daissèron la victòria als Blanquetièrs: 30-26.
Dimenge, pas de dificultats pels Dragonets per batre Vilanuèva, 54-7, mentre qu’al Molin, Lesinhan se trucava a una formacion d’Avinhon que se mostrèt mai dinamica, mai jogaira e mai collectiva. Los provençals menavan 18-12 a la pausa e mestregèron lo segond temps per s’impausar: 30-22.
Al programa de la jornada d’entre las fèstas: Limós recebrà Tolosa a l’Agulha, dissabte; dimenge, se jogaràn Avinhon-Dragonets, Palau-Vilanuèva e lo dèrbi Carcassona-Lesinhan.
5 formacions d’Elèit 2 e 2 de Nacionala 1 en oiten de Copa
Se Baó èra ja qualificat pel tiratge al sòrt, lo primièr torn de la Copa vegèt las qualificacions de Lion malgrat la brava oposicion de Vilagalhenc-Argon (26-22), l’Escura (venceira a Sant Gaudenç: 34-14), Carpentràs (venceire de la Reula: 30-0), Vilafranca de Roergue (venceira a Tonens: 36-16). La suspresa venguèt de Sant Llorenç de Salanca (Nacionala 1) que sortís Montpelhièr 31-30. Dins la partida entre formacions de Nacionala 1, la còla de las Corbièras, Ferarls, se ganha la qualificacion a Tolon: 26-24.
Los oitens se debanaràn la dimenjada dels 23 e 24 de genièr.
Presents de Nadal
Podètz profeitar de Nadal per convidar los amics a la jornada Chivalièrs Catars-Dracs Catalans del dissabte 9 de genièr a Carcassona e per faire present d’un abonament al mesadièr XIII Magazine. La cronica occitana del numèro de decembre torna suls ligams bèls entre occitan e XIII:
“Contar lo XIII en òc. Los ligams entre lenga occitana e rugbi de XIII son d’una tala evidéncia que se concretizan sul plan literari:
— L’Afirolada, un raconte plan amusant (per l’ora agotat) de Ramon Gogaud e Alfred Raucolas, contava pel menut l’istòria d’una esquipa de barri qu’arribava pas de ganhar una sola partida!
— XIII coma rugbi pareguèt en 2000 a l’escasença de la Copa del Mond e recampava d’intervencions d’occitanistas afogats de XIII e de tretzistas que parlan la lenga. Se clava sus un vocabulari occitan de 700 tèrmes pertocant nòstre espòrt, tanplan sul terren coma en defòra!
— Lo mai recent, sortit en 2013, La partida clandestina, es un roman de Frederic Vouland (que joguèt al Pontet): d’un caire, conta las aventuras de dos joves jogaires, un provençal e un lesinhanés, que rejonhon l’aviacion anglesa e, d’autre caire, estúdia totes los benfaits del nombre 13. Lo Frederic nos ditz aver sul taulièr un roman novèl que l’eròi ne serà un tretzista.”
Ofèrta pels legeires del Jornalet valabla fins al... 13 de genièr de 2016 (mandadís franc de pòrt): XIII coma rugbi o La partida clandestina (bil.): 13 èuros per un. Ofèrta especial de Nadal: 20 èuros los dos. Comandar a: IEO-Aude, BP 51042, 11860 Carcassona Cedèx.
Alan Roch


c: text/html

text:
04 janvier 2013
Camisets revolucionaris
Made in Lemosin En Lemosin, sèm pas de capons, sèm pas de colhas mòlas, òc, avèm una armada clandestina de liberacion : la Comunautat Revolucionària Independentista dau Lemosin, la terribla e valorosa CRIL, esconduda dins l’escurina, presta a sorgir per afrancar Occitania ! Enfin, aquò es l’idèa luminosa qu’un jove tipe trobèt i a dos o tres ans per vendre de camisets e de casquetas a Lemòtges e dins tota la... [Lire la suite]
21 septembre 2012
Benvenguts al nòrd
Vaquí una reaccion a una discussion que se debanèt pendent l’Estivada de Rodès, que la Setmana ne’n faguèt lo compte rendut. L’ai escrita per la Setmana, que l’a publicada en linha. I traparètz tanben l’ensemble del dorsièr. Chabatz d'entrar : broderie Anny Arnaud Benvenguts al nòrd Lo jornal la Setmana faguèt dins son n. 880 (20 del mes d’agost) lo compte rendut d’una taula redonda aparentement (i èri pas) fòrça... [Lire la suite]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Categoria:Article de reciclar
Los articles listats dins aquesta categoria (en defòra Modèl:Redaccion, Modèl:De reciclar e Wikipèdia:Reciclatge) son de paginas sus las qualas lo bendèl de reciclatge es estat apausat. Recensa d'articles que lor redaccion es inapropriada (correccion de la lenga o ortografia).
Es desirable de se concentrar sus aquestes articles per poder los reorganizar e ne melhorar lo fons coma la forma.
Per incorporar un article dins aquesta categoria, sufís de li incorporar la cadena de caractèrs : {{Redaccion}} o {{De reciclar}}, çò qu'apausarà un bendèl e l'inclurà dins aquesta categoria.
Articles dins la categoria « Article de reciclar »
Aquesta categoria conten los 8 articles seguents.


text:
Accueil / Haute-Garonne / Entécade - Bacanère /
Panorama depuis le Pic d'Arrès
5/30
- Créée le
- Vendredi 11 Novembre 2011
- Mots-clés
- 360, Aneto, Arbizon, Cap de Poilaner, Grand Quayrat, Haute-Garonne, Mail Printat, Maladeta, Moncorbison, Mont de Montagou, Mont du Lis, Mont Ne, Montagne d'Areng, Montanha d'Uishera, Montardo, Montlude, Panorama, Petit Queyrat, Pic d'Arres, Pic d'Aubas, Pic de Alba, Pic de Bacanere, Pic de Cagire, Pic de Cecire, Pic de l'Entecade, Pic de la Mine, Pic de la Montagnette, Pic de Mauberme, Pic de Maupas, Pic de Pouylane, Pic de Sauvegarde, Pic de Trona, Pic du Midi de Bigorre, Pic Lezat, Pirineos, Pirineus, Pyrenees, Sommet d'Antenac, Soum de l'Escalette, Tourroc, Tuc de Guilhem, Tuc de Letassi, Tuc de Molieres, Tuc dera Lanca, Tuc du Plan de la Serre
- Albums
-
- Visites
- 377
- Location
- Voir dans OpenStreetMap
- Score
- pas de note
- Notez cette photo
-


text:
Airen
Airen (oficialament en francés Ayrens) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
- Airen e Noudòm se tòcan pas, mas se'n manca pas de gaire.
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son Eren, en 1316, Ayrenh, al sègle XIV, Ayren, en 1378, Aeren, en 1449, Ayrentum, Ayrentis, en 1522, Airens, en 1630 (estat civil d'Orlhac), Airans, en 1663, Ayram, en 1666, Eyrens, en 1678, Eyren, en 1680, Airen, en 1680, Ayrein, en 1684, Eyrem, en 1698, Airain, en 1712, Ayrin, en 1756 , Ayrens, 1772, Ayrems, en 1784 [1]. Airen auvernhàs pòt pas èsser separat d'Ayrens, ni benlèu d'Eyrenville (nom francés). -S finala es decorativa e ven d'Orlhac coma sovent en Cantal (i a una vertadièra epidèmia de -s finalas apostissas entre 1610 e 1630, venguda dels escribas orlhagueses); mas per l'Airen(s) agenés, -s finala ven benlèu dels gentilicis sense sufixe d'Occitània de l'oèst : los abitants d'*Airen son los *Airens, puèi per confusion del gentilici ambe'l toponime, aqueste recep tanben -s del plural. Per l'Airens agenés, Burgan e Lafon interprètan lo nom coma aira, del latin area, amb lo sens d'espaci voide, e sufixe -ensem [2] (que conven pas, -ensem > -és). Las fòrmas ancianas fan pensar que -n finala es articulada. Per Eyrenville, amb l'òrdre germanic determinant-determinat (atestacions Sancta Maria de Aurevilla en 1053, Eyrenvilla en 1298 e Ayrenvilla en 1340, Chantal Tanet e Tristan Hordé explican lo nom per un nom germanic d'òme, Hairingus, seguit del latin villa [3]. Cal benlèu prene en consideracion la fòrma Ayrenh, del sègle XIV, totben qu'isolada. Mas justament un nom germanic pòt donar una finala -nh (Hrom-stang > Romestanh). Cal escriure Airenh ?
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Laròcabrau; es ara del canton de Sant Pau de las Landas.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496854gyc0oM
- ↑ Paul Burgan, André Lafon, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Association Antonin Perbosc, 2006, p. 241
- ↑ Chantal Tanet et Tristan Hordé, Dictionnaire des Noms de Lieux du Périgord, ed. Fanlac, segonda edicion, 2000, p. 269


text:
Sagont
Sagont (en catalan Sagunt, e en castelhan Sagunto), es istoricament conegut coma Morvedre, tanben foguèt nomenat Arse, es una vila del País Valencian que se tròba en la comarca del Camp de Morvedre.
La vila a dos centres urbans: lo centre istoric al pè del castèl e del teatre roman, e lo Pòrt de Sagont, situat sus la còsta a 4 quilomètres del centre istoric. La municipalitat compta 65 595 abitants (L'Institut Nacional d'Estadística d'Espanya, 2011), repartits entre aqueles 5 quilomètres que separan la plaja de l'antic castèl roman, la majoritat d'aqueles (prèp de 40589) del quartièr del Pòrt. Tanben i a encara 4 quartièrs menor: l'Almardà, El Baladre, Gausa, Montiver.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La vila es al cap de la comarca del Camp de Morvedre a 25 km al nòrd de la vila de Valéncia. Situada a la broa del riu Palància que, aprèp aver broajat la ciutat, s'escampa dins un còn alluvial.
La còsta es bassa e sablonenc, cobèrta de dunas. La vegetacion locala se pòt considerar ara coma desapareguda mas foguèt dominada per l'euse. Actualament i a qualques bosques de pins dins los monts mai prèp del mar. Entre las espècias, son fòrça lo romanin e lo lentiscle, dins la selva; e la sanha e de canavèras dins los paluns costièrs. Lo mitan climatic es lo mediterranèu.
Istòria[modificar | modificar la font]
De l'antica Arse a Saguntum[modificar | modificar la font]
La ciutat de Sagunt es citada dins qualques textes de la literatura classica, en relacion amb los eveniments de la Segonda Guèrra Punica. Aquela ciutat iberoedetaniana èra coneguda jòl nom d'Arse mas a l'epòca ispanoromana venguètSaguntum.
L'istòria de Sagont coma ciutat portuària es longa. Al sègle III AbC, Sagunt (a l'epòca, ciutat d'origina grèga e aligada a Roma) constituissiá un punt estrategic dins lo comèrci mediterranèu amb la moneda mai important d'edetània.[1] A aquela epòca, los comerçants de Sagunt vivián installats a proximitat del pòrt (fòra del barris de la ciutat) per tòca de far prosperar los afars sus la còsta ont arribavan los marins per Sagont. Aquel pòrt antic es lo barri conegut coma "Grau Vell".
La ciutat edetaniana, foguèt assetjada pel general Annibal en 219 AbC. Lo sètge durèt de meses, e los abitants d'Arse aguèron coma estrategia d'empachar Annibal passar las muralhas a l'entorn de la ciutat. Pasmens lo refús de l'ajuda de las comarcas vesinas, qu'avián paur del poder creissent d'Arse suls pòbles de la region, capitèron resistir als assauts de l'armada cartaginesa per prene la ciutat. La situacion venguèt insostenibla aprép de lo refús de la Republica Romana d'enviar ajuda als saguntins. La ciutat desmoralizada resistiguèt qualques meses mai, fàcia a una armada mai numerosa e mai avalida, cal prene en compte que l'armada de sètge aviá par objectiu final de derrotar Roma. Aprés lo sètge, Annibal trobèt una ciutat desolada, parcialament destruida e cremada. Aquò provoquèt lo cartaginés qu'aviá sacrificat de temps, soldats e avitalhament dins la conquèsta de la ciutat. Se ditz segon la legenda que los abitants de Sagunt en l'abséncia d'ajuda dels romans, e amb lo refús de se rendre, decidiguèron de far prene un grand fuòc e de s'i getar totes. Atal comencèt la Segonda Guèrra Punica entre Cartage e la republica de Roma.
Sèt ans mai tar la ciutat tornèt èsser presa pels romans, jol nom de Saguntum. En 214 AbC. foguèt administrada coma municipium (municipalitat romana); los romans bastiguèron un granc circ dins la partida bassa de la ciutat e un teatre de capacitat de uèit mila plaças.
Edat Mejana[modificar | modificar la font]
Una granda recession foguèt provocada per las invasions dels Barbars: Vandals e Visigòts, entre los sègles V e VII.
Al sègle VII, l'invasion arabi provoquèt lo despoblament de la region es de la peninsula. A l'epòca lo nom cambièt encara, Saguntum ven Morbiter, puèi Morverdre, nom conservat fins a 1868 e que derivan de muri veteres (los murs vièlhs) de l'Edat Mejana. En 1098, la vila foguèt provisòriament presa pels crestians, pasmens la reconquèsta definitiva se faguèt en 1238, quand Jacme Ièr d'Aragon, lo Conquerent, prenguèt la vila per la corona d'Aragon puèi pel reialme de Valéncia.
Edat Modèrna e contemperanèu[modificar | modificar la font]
En 1868, lo novèl Govèrn Provisional modifiquèt lo nom de la vila, nomenada Morvedre dempuèi mai de dos sègles, per l'ancian nom roman de Sagont, seguent lo vam romantic e classic de l'epòca.
En decembre de 1874, se faguèt a Sagunt la presa de poder militar metent al cap lo general Martínez Campos, qu'acabèt amb la Primièra Republica.
Al començament del sègle XX se desvolopèt una industria siderurgica a l'entorn del Pòrt de Sagont. Dins los ans 1980, a causa de la reorganizacion industrial e de la crisi economica, se tanquèt lo darrièr naut forn.
La vila ensaja de diversificar lo sector productiu (ciments, quimica) e una especializacion del sector siderometallurgic, atrasent los investiments de grandas societats coma lo grop Arcelor o ThyssenKrupp.
Economia[modificar | modificar la font]
L'economia es basada subretot sus l'industria siderurgica e en l'exportacion d'agrums. Suls sols cultivats i a de carobièrs, olivièrs e qualques vinhas e ametlièrs e sus la tèrra asagadas i a d'irangièrs e d'autres frutièrs.
A la Fin de sègle XIX s'exportava de vins e aigardents cap a França: aprèp de la destruccion del vinhal pel filloxèra lo vinhal foguèt remplaçat pels irangièrs.
Embessonatge[modificar | modificar la font]
Monuments[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (ca) Josep Corell Inscripcions romanes del país Valencià: Saguntum i el seu territori ed: Universitat de Valéncia, 2002, ISBN 8437055245
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (es)Site la vila
- (es)Institut Valencià d'Estadística.
- (es)site local de la Generalitat.
- (ca)Informacion sul patrimòni e istòria de Sagunt.
- (es)Agencia Valenciana de Turisme


text:
Inestabilitat e lenta descenuda de temperatures en Aran (22/11).
Temperatures en descenuda (5°/10°).
Eth dimèrcles, pendent eth maitin, auram bromalhs alternadi tamb clari e quauqui plojats. A darrères ores s'intensificaran es precipitacions. Còta de nhèu enes 2100 m pendent eth maitin e enes 1800 m pera tarde. Vents moderadi de direccion variable.
Temperatures similares (3°/10°).
Eth dijaus peth maitin, encara auram quauques precipitacions qu'anaràn desapareishent a mesura qu'auance era jornada; pera tarde se dauriràn clari. Còta de nhèu ath torn des 1700 m.
Temperatures en descenuda (3°/8°).


text:
-184
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -184 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Après una temptativa de revòuta de l'emperaire fantòche Han Qianshao, l'emperairitz doarièra Lü Zhi — cap vertadier de l'Empèri dempuei 11 ans — organizèt son arrestacion, son reversament e son execucion. L'emperaire foguèt remplaçat per son fraire Han Houshao e lo clan de Lü Zhi demorèt a la tèsta de China.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- Han Qianshao, emperaire chinés.


text:
Victor Frankenstein
Victor Frankenstein es un personatge de ficcion aparegut pel primièr còp dins lo roman Frankenstein o lo Prometèu modèrne de Mary Shelley en 1818.
Somari
Biografia fictiva[modificar | modificar la font]
Victor Frankenstein es originari de Cologny, dins lo canton de Genèva. Pendent sos estudis, fa de recercas que lo menan a crear la vida: una creatura sens nom facha de troces de cadavres umans e animals e de vejaire repugnant. La creatura e lo creator entretendràn una relacion amor/òdi, desvelopat al fil del roman e de las adaptacions cinematograficas.
Descripcion[modificar | modificar la font]
Fisic[modificar | modificar la font]
A l'origina, Victor Frankenstein sembla èsser être un jovent gaireben estranh, recebent pas de descripcion fisica particulara, es imaginat pel lector.
Quand lo capitani R. Walton reculhís Frankenstein sus sa nau, lo descriu coma un « èsser fòrt curiós: sos uèis an abitualament una expression fòraviada, quitament un aire de baujum, mas a de moments, que s'ocupa d'el o que se li dona lo mai pichon servici, tota sa fisionomia sembla s'enlusir d'un rai de bontat e de doçor que jamai ai encontrat per un èsser uman. »
D'en primièr presentat coma un bèl jovent aristocrata dins las adaptacions visualas, al fil dels ans dins d'omenatges e parodias, serà presentat mai sovent coma un vièlh òme calvet o de pèls blancs en batalha, se conformant a l'estereotipe del sabent baug al que contribuiguèt.
Personalitat[modificar | modificar la font]
Dins lo roman original de Mary Shelley, Victor Frankenstein es un jovent sensible, afogat de sciéncia que se met al cap de voler saber d'ont veniá « la quita esséncia de la vida » e crea una creatura òrre que lo fa fàstic. Creatura que, rebutada, cai dins l'asir e causa la mòrt e desesper per venjança, e Victor sentís de remòrds e ància quand endevina la culpabilitat de sa creacion. Pasmens acabarà d'esperel a virar cap a l'òdi e la venjança quand lo mostre li prendrà en mai son melhor amic sa promesa, lo percaçant per tèrra e mars, mas sens que le desnosament daisse una de las doas partidas ganhanta.
Lo cinèma e la fòrças adaptacions del roman (sens comptar los omenatges, parodias, etc) contribuiguèron a desformar plan forçament la personalitat del doctor Frankenstein. Se, dins lo Frankenstein de James Whale (1931), lo sabent apareis encara coma un personatge puslèu positiu, d'adaptacions seguentas fan del l'arquetipe del sabent baug, lo presentant coma un megalomana, que vòl jogar a Dieu, veire conquerir lo mond. Dins la seriá de films britanics produchs per la Hammer entre 1957 e 1974, Frankenstein (incarnat plen sovent per Peter Cushing, lo personatge essent pas mai un jovent mas un òme d'edat) es presentat coma un sabent crudèl e sens escrupuls que, al fil dels longs-mestratges, ne ven a cometre de crimes per realizar sas experiéncias. Las versions de la Hammer fan sistematicament de Frankenstein un personatge negatiu, o al minim inquietant: dins Las Orrors de Frankenstein, lo sabent, incarnat aqueste còp per Ralph Bates, torna en òme jove sens èsser pas per tant mai simpatic.
D'autras adaptacions s'apròchan al contrari de la version literària d'origina, tornant Victor Frankenstein en un personatge mai positiu, aquesta d'un sabent jove e afogat mas despassat per sa creacion: es lo cas del telefilm Frankenstein: The True Story (1973), del Frankenstein de Kenneth Branagh (1994) o de Doctor Frankenstein (2015).
Familha[modificar | modificar la font]
Las diferentas adaptacions cinematograficas li donan tres filhs, Victor Junior[1], Wolf e Ludwig Frankenstein, e un fellen, Frederick, que permetran, entre autres, a la creatura de li subreviure sus la tela.
Creacion del personatge[modificar | modificar la font]
Al sègle XVIII, se vei una importanta progression dins las sciéncias e subretot dins la medecina. Amb la descobèrta de l'electricitat, los mètges de l'epòca començon alara a practicar d'experiéncias electricas sus l'òme (gaireben totas las experiéncias son fachas sus de cadavres). Alessandro Volta, fisician italian, conegut per sas òbras sus l'electricitat e l'invencion de la primièra pila electrica mòstra que d'estimulacions electricas en cadena provòca la contraccion de contunh dels muscles. De novèlas terapias coma l'electrochòc començan. Totas aquestes novelums pivelan a l'epòca e donc per l'imaginari se desvelopa l'imatge del mètge sens d'alma, l'idèa del mostre dins las sciéncias ficcions (Doctor Frankenstein).
Frankenstein es lo nom d'una dinastia de senhers de Breuberg, barons e vescomtes del Sant Empèri roman germanic.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Les Horreurs de Frankenstein (Horror Of Frankenstein, Jimmy Sangster, 1970).


text:
QuedenòuLeon vos mena al cors de musica amb la classa de 6ena jauna. Los collegians preparan un CD, "Ieu soi", que sortirà al mes de junh.
Aquel tantòst de genièr, Rotland Ramade èra vengut acompanhar Maria-Josèa per los ajudar a bastir los tèxtes de lors cançons sus una basa musicala que lor aviá el compausada.
A la fin de la sesilha, registrèron una tota primièra version que servirà de basa per trabalhar los acompanhaments.
Avètz aquí lo bulletin de soscripcion per comandar lo CD al prètz excepcional de 5 €, e mai se ne comandatz 5 vos fasèm present del sieisen !
Lo disc se vendrà a 8 € quand sortirà en junh.
Mandatz lo bon de soscripcion amb lo pagament al collègi :
Collègi Leon Còrdas, La Valsière, 44 rue Antoine-Jérôme Balard, 34790 Grabels
tel 04 67 04 32 32 - Fax 09 71 42 92 37
collegi.leoncordas@laposte.net
Et RDV dans les jours à venir pour se faufiler parmi la classe de 6ème rouge !


text:
Italo Svevo
Italo Svevo, pseudonim d'Aron Hector Schmitz, italianizat puèi en Ettore Samigli aprèp l'annexion italiana de la region (Trieste, 19 de decembre de 1861 - Motta di Livenza, 13 de setembre de 1928) es estat un escrivan italian dels mai importants per la literatura italiana del sègle XX. Aital sas òbras son estadas reviradas dins mai de 20 lengas. L'italian èra pas que la lenga segonda de l'autor que sa lenga primièra èra lo triestin, una varietat del venèt impregnada de friolan.
Biografia[modificar | modificar la font]
Italo Svevo nasquèt en 1861 a Trieste (vila austro-ongresa que venguèt aprèp la Primièra Guèrra Mondiala italiana) dins una familha amonedada d'origina ebrèa, cinquen enfant de nòu. Son paire, Franz Schmidt, èra un comerçant alemand e sa maire, Allegra Moravia, èra italiana. Seguiguèt los passes de son paire e faguèt doncas d'estudis comercials, bèl primièr en Alemanha e puèi a Trieste. En 1880 trabalhèt dins una banca, e entamenèt una collaboracion amb l'«lndipendente». En 1892 se faguèt la publicacion de son primièr roman Una vita, òbra que foguèt a sa sortida pro ignorada per la critica e pel public.
Òbras[modificar | modificar la font]
- L'avvenire dei ricordi (1877)
- Ariosto Governatore (1880)
- Il primo amore (1880)
- Le roi est mort, vive le roi! (1880)
- I due poeti (1880)
- Difetto moderno (1881)
- La storia dei miei lavori (1881)
- I tre caratteri, sonat puèi La gente superiore (1881)
- L'assassinio di via Belpoggio (1890)
- Una vita (1892)
- Senilità (1898)
- La coscienza di Zeno (1923)
- La madre (1926)
- Una burla riuscita (1926)
- Vino generoso (1926)
- La novella del buon vecchio e della bella fanciulla (1926)
- Terzetto spezzato (1927)
- Il vecchione (inacabat, postum)
- Corto viaggio sentimentale (inacabt, postum)
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Òbras d'Italo Svevo en italian disponiblas en linha
- Obres d'Italo Svevo: tèxt, concordàncias e lista de frequéncia