text:
Nombre d'Avogadro
Lo nombre d'Avogadro o constanta d'Avogadro (en onor d'Amedeo Avogadro) es lo nombre d'entitats que i a dins un mòl. Son simbòl es NA o L. Ancianament, se definissiá coma lo nombre d'atòms de carbòni-12 que i a dins 0,012 kg de carbòni-12. Lo nombre d'Avogadro se pòt aplicar a quina entitat que siá.
Reven al nombre d'atòms o de moleculas necessàrias per formar una massa o quantitat de matèria equivalenta a la massa atomica relativa o moleculara en grama d'aquel material. Per exemple, la massa atomica relativa del fèrre es 55,847; doncas, NA atòms de fèrre an una massa de 55,847 gramas. Podèm tanben dire doncas que dins 1 mol de fotons n'i a lo nombre d'Avogadro de fotons.
En fach, lo nombre d'Avogadro es lo factor de conversion entre grama (g) e unitat de massa atomica (u):
Valor numerica[modificar | modificar la font]
La valor recomandada per la constanta d'Avogadro es 6,022 141 79 (30) ·1023 mol-1. Per simplificar, s'arredondís a 6,022·1023, qu'es sufisent per la majoritat de las aplicacions.


c: text/html

text:
944
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 944 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Après una campanha militara novèla de pilhatge dirigida còntra lei regions dei vilas d'Alèp e d'Edessa, l'emir locau acceptèt de negociar e de cedir lo Mandylion ai Bizantins en cambi de 200 presoniers. Una ceremonia trionfala foguèt organizada a Constantinòple per lo « retorn » de la relíquia perduda dins lo corrent dei conquistas aràbias.
A la fin de l'annada, lei dos fius de Roman, inquiets deis intensions de son paire qu'aviá cambiat tornarmai l'òrdre de succession au profiech de Constantin VII, organizèron un complòt. Lo 16 decembre, Roman foguèt arrestat e exilat sus una illa onte venguèt monge (moriguèt de mòrt naturala en 948). Estève Lecapé e Constantin Lecapé li succediguèt ambé Constantin VII coma coemperaire fins a l'annada seguenta.
Africa[modificar | modificar la font]
Califat Fatimida[modificar | modificar la font]
Perseguida de la revòuta menada per lo teologian ibadista Abu Yazid que capitèt d'enceuclar Mahdi, la capitala dau Califat. Pasmens, la vila e sei defensors veguèron l'arribada de renfòrç importants e poguèron resistir.
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Fin dei combats començats en 942 entre lei Hamdanides sirians e lo generau turc Tuzun qu'èra lo cap de Bagdad. Lo califa s'installèt a Raqqa sota la susvelhança dei Hamdanides. I demandèt l'ajuda deis Ikhchidides per restaurar son poder que li prepausèron de venir s'installar en Egipte. Pasmens, Al-Muttaqi refusèt de se sometre a la tutèla dei Hamdanides ò deis Ikhchidides. Foguèt donc laissat a Tuzun que decidèt de lo despausar per lo remplaçar per son cosin Al-Mustakfi.
Après la mòrt de Tuzun que se debanèt dins lo corrent de l'annada, Al-Mustakfi decidèt de demandar l'ajuda dei Hamdanides per alunchar la pression dei Buyides e dei princes iraquians sus Bagdad. Dins aquò, lei Hamdanides, menaçats per lei Rus' e leis Ikhchidides poguèron pas intervenir entraïnant la nominacion d'un Buyide coma emir de la vila en 945.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2005
Aquesta pagina concernís l'an 2005 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
- 22 d'octobre - Manifestacion per l'occitan a Carcassona. Entre 8000 et 12 000 personas i èran presentas.
França[modificar | modificar la font]
- 27 d'abril - Primièr tèst de l'avion Airbus A380 a Tolosa.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 17 de genièr: Zhao Ziyang, primièr ministre de la Republica Populara de China (n.1919)
- 10 de febrièr - Arthur Miller autor american de teatre (n.1915)
- 31 de març - Terri Schiavo, icon american de l'eutanasia (n.1963)
- 2 d'abril - Papa Joan-Pau II (n.1920)
- 22 de junh: Max Roqueta, escrivan de lenga occitana (n.1908)
- 1 de julhet - Luther Vandross, cantaire american (n.1951)
- 25 de setembre - Don Adams, actor american de television (n.1923)
- 24 de novembre - Pat Morita, actor american (n.1932)


text:
Sceaux-d'Anjou
Sceaux-d'Anjou es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat en lo Nautor-Anjau.
La municipalitat se situa a 7 km de Champigné, 9 km del Leon-d'Angieus, 12 km de Montreuil-Juigné, 20 km de Angieus e 24 km de Segré.
La commune est située dans le Haut-Anjou.
La commune se situe à 7 km de Champigné, 9 km du Lion-d'Angers, 12 km de Montreuil-Juigné, 20 km d'Angers et 24 km de Segré.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Los abitants se trucan los Salciens e Salciennes
Les habitants s'appellent les Salciens et Salciennes


text:
Endò Shusaku
Endò Shusaku es un escrivan japonés (Tòquio, 1923 — Tòquio, 1996). Batejat tanleu l’atge d’onze ans, exprimís dins tota son òbra, influenciada per sa coneissença de Bernanos, Mauriac e Claudel, la problematica de la fe crestiana en Japon, país fòrça alonhat de l’ideia del monoteïsme. Sis estudis literaris a Lion, de 1950 a 1953, li fornisson l’enquastre de son primier roman, l’Òme blanc (1955), pel quau obten lo Premi Akutagawa. Fa part de son experiéncia occidentala dins Estudis en tèrra estrangiera (1965). Li temas del mau e del pechat ambe la responsabilitat se retròban dins la Mar e la Poison (1957; traduch en francés en 1979), qu'evòca leis experiéncias scientificas que menèron de metges japonés sobre de presoniers de guèrra americans. Puei, son òbra sec dos encaminaments parallels. Dins de racontes istorics, despinta lo destin di crestians japonés del segle XVII dins Silenci (1966), onde s’interròga sobre lo sens del martiri, e ambe lo Samorai (1980), que barra aquel diptic sobre la fe e lo sacrifici. Utiliza tanben la ficcion contemporanèa, amb umor, coma dins Un neci remirable (1959; traduch en francés en 1981), s’afana de decelar dinc la societat la coardesa e la paur de l’amor. Son escritura sòbria mescla ficcion e confession intima en tot se demefiant del patetic, coma dins Escande (1986), que faguèt tot bel just escande en Japon. Amai s’es non-conformista, Endo fa partida de l’establiment literari. Es membre de l’Acadèmia dis Arts, foguèt president del Pen‑Club de 1985 a 1989 etc… Son darrier libre, lo Flume sagrat (1994), es una quista religiosa sobre lo fons d’un viatge en Índia. Pareguèt en França en 1996, l’annada de sa mòrt.


text:
1235
Aquesta pagina concernís l'an 1235 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Anglatèrra[modificar | modificar la font]
Famina grèva dins lo reiaume.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Song[modificar | modificar la font]
A la seguida de la rompedura de l'aliança entre Song e Mongòls e l'ocupacion per lei Chinés dei vilas de Kaifeng, de Luoyang e de Chang'an l'annada precedenta, l'Empèri Song deguèt faciar una invasion mongòla dirigida per lo generau Kuoduan Hequ. Lei Mongòls ataquèron la region dau plan de Chengdu. L'armada chinesa s'i trobèt en dificultat car aquelei regions èran estadas destruchas per lei campanhas còntra lei Jin e mancavan de ressorsas economicas.


text:
Sant Joan de Cap Ferrat
Sant Joan de Cap Ferrat o Sant Joan dau Cau [1] es una comuna d'Occitània en Provença, situada dins lo departament francés dei Aups Maritims e la region administrativa de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sant-Jean-Cap de-Ferrat es situat sobre la Còsta d'Azur, entre Niça e Mónegue, a la broa de la mar Mediterranèa. Lo territòri de la municipalitat se situa entre Vilafranca de Mar e Bèuluec de Mar ; compren la totalitat de la presqu'isla dau cap de Ferrat e tanben, sobre la còsta èst d'aqueu darrièr, la poncha de Sant Ospici siá a pauc près de 250 ectaras. Es ocupat per 500 villas, la majoritat fòrça luxuosas, estofadas sota lei flors, lei palmeras, lei pins d'Alèp, leis oliviers. Entre leis villas celèbres, se compta la villa Ephrussi-Rothschild donada a l'Estat en l'an 1934. Lo luec es classat e lei bastiments nòus son fòrça susvelhats[2]. Aquò empacha pas, dempuèi lo començament deis ans 2000, lei rics proprietaris d'efectuar de multiples trabalhs amb o sens autorizacion e de còps au mespretz de la lei dau litorau. Leis associacions localas de defensa de l'environament multiplican lei recorses dau temps que lo cònsol sosten lei bastiments que respèctan lei nòrmas d'urbanisme per rasons economicas[2].
Istòria[modificar | modificar la font]
Ancianament Anao, lo site de Sant Joan de Cap Ferrat foguèt inicialament ocupat peus ligurs, puèi peus lombards vèrs 575. Au començament de l'Edat Mejana, lo reclus sant Ospici i ocupa una tor sus la part èst de la presqu’isla. Au sègle VIII, los sarrasins conquistèron lo luec; ne seràn pas delotjat qu'au sègle XI.
En 1388, au moment de la dedicion dau comtat de Niça, lo masatge de Sant Joan, que fasiá partida de la comuna de Vilafranca, tornèt au ducat de Savòia. Lo site foguèt fortificat sota protectorat savoiard ; en 1561, sota lo règne de Emanuèl Filibèrt de Savòia, lo fòrt Sant Ospici foguèt bastit. Serà puèi destruit en 1706 per lo duc de Berwick, a l'escasença de la presa de Niça per França.
Sant Joan passèt mai d'un còp sota ocupacion francesa entre 1720 e 1820 ; foguèt definitivament restacat a França en 1860 amb l'ensems dau Comtat de Niça.
En 1904, lo masatge de Sant Joan se separa de Vilafranca de Mar e ven una comuna a part entièra. D'en premier nomenada Sant Joan de Mar, la comuna prendrà lo nom de Sant Joan de Cap Ferrat en 1907.
Uèi, Sant Joan de Cap Ferrat es lo un dei principaus luecs residenciaus de la Còsta d'Azur, amb de nombrosas e luxuosas proprietats.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Laurenç Revest
- ↑ 2,0 2,1 Isabelle Rey-Lefebvre, « Sant-Jean-Cap de-Ferrat : un luòc béton », Lo Mond, 29 de decembre 2008.


text:
Modernisme
Lo Modernisme o Art Nouveau (en França e Belgica), Modern Style (en Anglatèrra),Tiffany (als Estats Units d'America) Jugendstil (en Alemanha), Sezessionstil o Wiener Sezession (en Àustria), Style 1900, Style Noville, Florale, Stile Liberty (en Itàlia), z-es 'na transformacion estetica radicala en arquitectura, en musica, al cinèma, en las arts e en literatura a la fin delh sègle XIX e alh començament del sègle XX. Lo modernisme ven après lo naturalisme e avant lo postmodernisme.
Gertrude Stein, Marcel Proust, Le Corbusier, Pablo Picasso èron modernistas. Una de las expressions mai fòrtas del modernisme se pòt veire a travèrs d'arquitèctes modernistas catalans coma Antoni Gaudí.


text:
Regim Ancian
Regim Ancian foguèt lo tèrme que los revolucionaris franceses utilizavan per designar negativament lo sistèma de govèrn anterior a la Revolucion Francesa de 1789 (la monarquia absoluda de Loís XVI de França), e que s'apliquèt tanben a la rèsta de las monarquias europèas que lor regim èra similar a aquel. Lo tèrme opausat a aqueste foguèt lo de Regim Novèl (en Espanha, Regim Liberal). Se pòt tanben aplicar coma equivalent a una epòca que, practicament, coïncidiriá amb la coneguda coma Edat Modèrna.


text:
Ramon Rogièr Trencavèl
Ramon[1] Rogièr Trencavèl (1185 - 10 de novembre 1209) es un membre de l'Ostal de Trencavèl. Èra vescomte d'Albi e de Besièrs (infeodat al comte de Tolosa), e vescomte de Carcassona e de Rasès (infeodat al comte de Barcelona qu’èra dins lo meteis temps rei d'Aragon). Foguèt un dels eròis e al meteis temps una de las primièras victimas de la Crosada dels Albigeses.
Biografia[modificar | modificar la font]
Raimon Rogièr èra lo filh de Rogièr II Trencavèl e d'Azalaís de Tolosa, e lo nebot de Ramon VI de Tolosa. Viviá al castèl comtal de Carcassona que foguèt construch per sos aujòls al sègle XI. Aviá esposat Agnès de Montpelhièr e d'aquela union nasquèt un filh, Ramon II Trencavèl.
Malgrat qu'èra pas catar, Raimon Rogièr aviá adoptat una actitud permissiva e liberala, pro caracteristica dels senhors de Lengadòc, en matèria de religion. D'efièch, comptava sus la comunautat jusieva per administrar Besièrs, son segond fièu per òrdre d'importància. Pasmens los eveniments advèrses se precipitèron e cambièron la vida del país e de sos dirigents. En seguida de l'assassinat de son legat Pèire de Castelnòu en 1208, lo papa Innocenci III declarèt una guèrra al catarisme, e metèt en camin la Crosada contra los Albigeses. A l'encòp faguèt prononciar de senténcias d'escomenge envèrs los senhors de Lengadòc (çò que concernissiá, entre d'autres, Ramon Rogièr e son oncle Ramon VI de Tolosa) qu'èran estats jutjats tròp permissius envèrs los "erètges" e balhèt lor tèrra en preda.
A la mièg-1209, los crosats s'acampèron a Lion e comencèron de caminar vèrs los territòris occitans. En junh, Raimon de Tolosa, vesent lo dangièr se sarrar, decidiguèt de far acte de contricion e prometèt de luchar contra l'eresia. Alara son escomenge foguèt levat e sas tèrras venguèron protegidas dels crosats.
Aquestes darrièrs se virèron alara vèrs Montpelhièr e cobejavan las tèrras de Raimon Rogièr. Aqueste temptèt de seguir los passes de son oncle mas los legats del papa refusèron de daissar que se rencontrèssen pendent que los crosats caminavan sus Besièrs que ne faguèron lo sac en julhet. Aquò butèt Raimon Rogièr a se replegar sus Carcassona.
Lo 1 d'agost, los crosats comencèron lo sètge de la ciutat. Coma vassal del rei d'Aragon, Ramon Rogièr pensava que Pèire II lo vendriá secórrer, mas aqueste darrièr, vassal dirècte del papa, preferiguèt la via diplomatica e joguèt lo mediador. Las negociacions capitèron pas e lo rei tornèt partir. L'aiga venguèt a mancar dins la ciutat, çò que provoquèt sa reddicion vèrs lo 15 d'agost.
Raimon Rogièr prenguèt en carga las negociacions. Çò que s'i passèt es somés a d'especulacions. Foguèt arrestat pendent los parlaments o se constituiguèt otatge en escambi de la vida dels abitants de la ciutat? Çò segur es que se retrobèt embarrat dins una de sas pròprias bassas-fòssas e los abitants de Carcassona foguèron caçats de la vila sens poder prendre de qué assegurar lor per viure.
Qualques meses mai tard, Raimon Rogièr moriguèt al fons de son croton, versemblablament d'una dissentariá, causa que s'adobèt plan per Simon de Montfòrt que se poguèt aital apoderar dels territòris dels Trencavèls.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Las formas Ramond e Raimon son tanben posssiblas en occitan


text:
Amina
Las aminas son de compausats quimics organics que se considèran coma derivats de l'amoniac e resultan de la substitucion dels idrogèns de la molecula pels grops alquils. Segon que se substituiscan un, dos o tres idrogèns, las aminas seràn primàrias, segondàrias o terciàrias, respectivament.
Las aminas son simplas quand los grops alquil son parièrs e mixtas s'aquestes son diferents. Las aminas son de compausats fòrça polars. Las aminas primàrias e segondàrias pòdon formar de ponts idrogèn. Las aminas terciàrias puras pòdon pas formar de ponts idrogèn ; malgrat aiçò pòdon acceptar de ligams idrogèn amb de moleculas qu'an de grops O-H o N-H. Coma l'azòt es mens electronegatiu que l'oxigèn, lo ligam N-H es mens polara que lo ligam O-H. Doncas, las aminas forman de ligams idrogèn pus flacs que los alcòls de peses moleculars semblables.


text:
Aketo
Aketo es un rapaire francés d'origina argeriana.
Biografia[modificar | modificar la font]
Aketo comença lo rap a 13 ans, mas s'especializa pas dins lo rap perque en parallèla, serà grafaire (farà los graffitis sus l'album "Gravé dans la roche" de Sniper). Pus tard, integrarà lo collectiu "Comité" de Dòl-La-Barra que quitarà pas qu'en 1997 per rejónher "Personnalité Suspecte" de sos amics Tunisiano e Blacko. Al meteis moment, amenarà al grop DJ Boudj. Lo grop fa una aparicion sus la compilacion "Première Classe Vol.1".
Puèi signan en cò de Warner e publican son primièr album nomenat Du Rire Aux Larmes ambe lo tròç France. Aquel album vendrà doble disc d'aur amb mai de 200 000 exemplars venduts. Aprèp qualques aparicions solòs sus divèrsas compilacions, los tres membres se reünisson per sortir son segond album Gravé Dans La Roche que coneisserà un gròs succès comercial ambe 400 000 vendas.
Agent cadun envejas d'aviar una carrièra solò, los tres amics sortisson un tresen album nomenat Trait Pour Trait que se vendrà de un pauc mai de 120 000 exemplars. Aketo sortís en decembre de 2007 un Street CD sos lo nom de Cracheur de Venin ont convidèt d'artistas de rap francés coma Haroun, Soprano, Salif, Seth Gueko, Sefyu, Six Coups Mc o L'Skadrille. Aketo sortirà en 2009 son album nomenat "Une Petite Vie, 100 Histoires" ambe la preséncia de Tunisiano del grop Sniper.
Discografia[modificar | modificar la font]
- 2001 : Du rire aux larmes (Sniper)
- 2003 : Gravé dans la roche (Sniper)
- 2006 :Trait pour trait (Sniper)
- 2007 : Cracheur de venin (Solò)


text:
-212
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -212 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Segonda Guèrra Punica còntra la Republica Romana. Victima d'una epidemia grèva, lei tropas cartaginesas desbarcadas a Agrigenta poguèron pas desblocar Siracusa que foguèt conquistada per lei fòrças romanas dins lo corrent de l'annada. La vila foguèt parcialament pilhada. Puei, lei Romans organizèron divèrsei chaples d'abitants sospichats de sostenir lei Cartaginés per s'assegurar de la fidelitat dei diferentei vilas de Sicília.
A Tarenta, en despiech de sa situacion malaisada, la garnison romana que blocava lo pòrt dempuei l'annada precedenta contunièt de resistir maugrat una flòta cartaginesa venguda sostenir Annibal Barca. En revènge, l'amirau comandant aquela flòta ataquèt lei naviris romans estacionats a Brindisi, çò qu'auriá permés lo passatge dei soudats macedonians de Felipe II de Macedònia en guèrra còntra leis aliats de Roma dins lo nòrd-oèst de Grècia. Aprofichant lo blocatge d'Annibal a Tarenta, lei Romans assaièron d'atacar Capoá qu'èra un sostèn important d'Annibal. Una còntra-ofensiva dau generau cartaginés entraïnèt la revirada de l'operacion.
En Espanha, Hasdrubal Barca capitèt de sometre l'insureccion dau cap numide Sifax permetent lo passatge de tres armadas cartaginesas dins la peninsula.


text:
846
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 846 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Francia Occidentala[modificar | modificar la font]
Après lei desfachas de 843-845 còntra lei fòrças dau senhor breton Nominoe, lo rèi Carles decidèt de mobilizar una armada importanta còntra Bretanha. Dins lo corrent de l'estiu, aquò permetèt la dubertura de negociacions entre lei dos camps. Carles acordèt lo títol de dux a son adversari e lo dispensèt dau pagament dau tribut. En cambi, Nominoe deguèt reconoisser la senhoriá personala dau rèi franc sus Bretanha. Aquel acòrd foguèt solament una trèva car lo conflicte acomencèt tornarmai en 849.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Après l'acòrd de patz signat l'annada precedenta ambé leis Abbassidas, un cambi de presoniers se debanèt entre lei dos estats dins lo corrent de l'annada.
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
A Bagdad, un complòt organizat per Ahmad ibn Nasr ibn Malik còntra lo califa Al-Watiq mau capitèt. Son cap foguèt arrestat e executat. Lei causas d'aqueu complòt semblan èsser religiosas (oposicion au mutazilisme dau califa) e politicas (oposicion a la poissança novèla dei militars turcs). D'autra part, après l'acòrd de patz signat l'annada precedenta ambé lei Bizantins, un cambi de presoniers se debanèt entre lei dos estats dins lo corrent de l'annada. Segon lo testimoniatge d'Al-Tabari, permetèt la liberacion de 4 362 musulmans. Enfin, dins la Peninsula Aràbia, lo generau turc Bugha al-Kabir foguèt mandat per sometre la tribü dei Banu Numayr que pilhava lo territòri abbassida.


text:
Allegoria
L'allegoria es una ressorsa estilistica e literària consistent a una metafòra continuada. Lo referent es remplaçat per son equivalent metaforic e totes los tèrmes estacats al referent an una metafòra equivalenta, doncas que se genèra un tèxte amb divèrses nivèls de lectura. S'apèla tanben allegoria un recors fòrça restacat, qu'aluòc d'un referent s'i utiliza un concèpte abstracte coma simbòl. A l'Edat Mejana èra fòrça corrent l'usatge d'allegorias dins las òbras literàrias, subretot dins los tèxtes religioses. L'exemple pus grand de roman allegoric es La Divina Comèdia de Dante Alighieri. Dins aqueste sens se parla de lectura allegorica, en afirmar la significacion criptica (amagada) d'un tèxte, mai que la significacion literala o la connotacion simpla. Los cercaires trapan quatre nivèls de lectura dins la Bíblia: literal, tipologic, moral e anagogic, que los darrièrs son d'allegorics. Dins l'art plastic pòdon aparéisser d'allegorias quand las figuras corporalas suplantan d'idèas, coma per exemple una divessa que fa de primavera, recors fòrça usat dins lo Barròc.


text:
Loís lo Pietós
Loís lo Pietós (de còps que i a nomenat lo Bravàs), nascut en 778 a Chasseneuil près de Peitieus e mòrt lo 20 de junh de 840 a Ingelheim près de Maiança[1], èra lo filh de Carlesmanhe, foguèt rei d'Aquitània entrò a 814 puèi emperaire d'Occident entrò a sa mòrt.
Durant son règne en Aquitània, foguèt encargat de la defensa de la frontièra sud oèst de l'empèri. Conquistèt Barcelona als musulmans en 801 e afirmèt l'autoritat franca subre Pampalona e los bascos al sud dels Pirenèus en 812. Coma emperaire faguèt dintrar sos filhs adults, Lotari, Pepin, e Loís, dins lo govèrn e ensagèt d'establir una division equitabla del reialme entre eles. Lo primièr decenni de son règne foguèt marcat per diferentas tragedias e vergonhas, en particular lo tractament brutal de son nebot Bernat d'Itàlia, que foguèt despossedit del govèrn d'Itàlia e del títol reial al profièch de son filh. Cap a 830 l'empèri foguèt tocat per la guèrra civila entre sos filhs, exacerbada per las temptativas de Loís d'inclure Carles, filh de sa segonda molhèr, dins los plans de succession. E mai que son règne s'acabe sus una nòta positiva, amb la restauracion de l'òrdre dins l'empèri, aquò foguèt seguit per tres ans de guèrra civila. Loís es generalment comparat defavorablament al sieu paire, encara que los problèmas qu'encontrèt foguèssen d'una natura clarament diferenta.


text:
Andolieg-Kernevez
Andolieg-Kernevez en breton ( Andouillé-Neuville en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Andouillé-Neuville es nascut d'un groupement de la parròquia de Andouillé e del vilatge de Neuville. La distincion de la Magnanne a lo sieu cap de-luòc a Andouillé-Neuville. En 1555, aquela distincion passa al Montbourcher al continuament d'una alliance matrimoniale.
La commune d'Andouillé-Neuville est née d'un groupement de la paroisse d'Andouillé et du village de Neuville. La seigneurie de La Magnanne a son chef-lieu à Andouillé-Neuville. En 1555, cette seigneurie passe au Montbourcher à la suite d'une alliance matrimoniale.


text:
Artèmis
Dins la mitologia grèga, Artèmis (en grèc ancian Ἄpteuις / Ártemis) es la divessa de la caça, e una de las divessas associadas a la Luna (al respècte a Apollon, qu'es lo dieu del Solelh). Es assimilada dans la mitologia romana a la divessa Diana. Sos atributs son la cèrvia, l'arc, lo carcais e las flèchas .
Es la filha de Zèus e de Lèto e la sòrre bessona d'Apollon (o simplament sa sòrre, segon l'imne omeric que li es consacrat), amb qui parteja fòrça trachs comuns.
Somari
Divinitat dels tèrmes[modificar | modificar la font]
Nascuda sur l'illa d'Ortigia, « l'Illa de las catlas », mai tard nomenada Delòs, Artèmis fa del país dels Iperboreans sa demorança principala[1] ont règna en mèstra de la natura salvatja e dels animals. « Que totas las montanhas sián las meunas » declara dins l'imne de Callimaca de Cirèna. Vaga tanben dins las agroí, de devesas, èrms pauc frequentats. Atal ditz Jean-Pierre Vernant, « a sa plaça al bòrd de la mar, dins las zonas costièras que entre tèrra e aiga los tèrmes son imprecís[2] ». Totjorn situada a la frontièra entre lo monde civilizat e lo monde salvatge, Artèmis la caçaira es tanben una koupotpόφoς / kourotrophós[3], que presidís à l'iniciation dels pichons d'òmes e d'animals e las acompanha cap al començament de la vida adulta.
Armada d'un arc e de flèchas dona dels Ciclòps[4], Artèmis assistís son fraire Apollon dins son combat contra la sèrp Piton e dins la gigantomachia. Pendent la Guèrra de Tròia, es tanben als costats dels Troians. Coma el, ataquèt de flèchas las Niobidas. Ajudèt a se venjar de Coronis e de Titios. En general, envia sus las femnas la mòrt subta, alara qu'Apollon se carga dels òmes. Dins l’Iliada, Éra la qualifica atal de « leona per las femnas ». Se li canta, coma a Apollon, lo pean.
Segon una legenda, Artemis nascuda un pauc abans Apollon auriá ajudat Lèto, sa maire, a jacilhar, atal prenent la plaça d'Ilitia, divessa de las jacilhas
Caçaira de l'arc d'aur[modificar | modificar la font]
Corrent los bòsques, salvatgenca rebèlla e crana, Artèmis aparten d'en primièr al monde salvatge, alara que son fraire Apollon se presenta coma un dieu civilizator. Sola entre los dieus, levat de Dionisos, es de contunh entornejada d'una tropa d'animals salvatges, d'où son epiclèsi de nYnuόvn / Hêgêmónê, « la Conductritz ». Capitaneja una tropa de ninfas (20 ninfas del mont Amnisos, segon Callimaca) e de jova mortalas, que mena mejans las selvas. L'Iliada ne parla coma de « l'agresta Artèmis (…), la femna de las bèstias feras (potnia theron)[5].
Escaissada la « Tarabastejaira » (Keλaδeιvή}} / Keladeinế), mena sa còla e lo conduch de la votz. Artèmis possedís en efècte la dobla cara de la companha dels animals salvatges e de la caçaira. La cèrvia simboliza plan son ambivaléncia: la bèstia es sa companha favorita, e fòrça representacions la mòstran de son costat..
La divessa sagitària es fin finala nomenada per Omèr Artèmis khrysêlakatos, « de l’arc d’aur », e per Esiode iochéairê, « l'arquièra »[6]. Per Omèr, l'arc se ditz Bιός / biós, prèp del Bίoς / bíos, « la vida ». Es perque, Artèmis, encara nomenada « l'arrajanta », es ela tanben que guida los perdut, los estrangièrs, o los esclaus fugissent al mitan de la nuèch. Atal Artèmis a en latin lo nom de Trivia, « aquela qu'esclaira lo camins als caireforcs de la vida ».
Divessa verge[modificar | modificar la font]
Coma Atena e Estia, Artèmis es una divessa « verge ». Demandèt a son paire de gardar sa virginitat per totjorn a causa de l'aborriment pel maridatge que li donèt sa maire dempuèi la naissença. Falsament considerada pels mitocritics fins al sègle XIX coma « casta », fins que Jean-Pierre Vernant esclaire mai los adjectius colats a son nom. Artèmis es parthenos, la verge que s'ocupa del fuòc, o, coma ditz Plutarc, aquela que s’absten de tot comèrci sexual amb los òmes. Punís sevèrament los òmes qu'ensajan de la seduire: « tristas nòças, aquelas que sollicitan Otòs e Orion[7] ». Quand Acteon la suspren per azard dins son banh, lo metamorfòsa en cèrvi e lo fa estrifar par sa canhada.
Susvelha tanben la castetat de sas companhas: menaça de matar Callisto per que aguèt de rapòrts sexuals amb Zèus - es salvada per Zèus que la transforma en orsa. se deu dire que Zèus capitèt prèp de Callisto perque aviá pres l'aparéncia d'Artèmis, element que revèla l'ambiguïtat de la relacion qu'unissiá Artèmis e Callisto.
Epitèt, atributs e santuaris[modificar | modificar la font]
- Epitèts: Agrotèra (Artèmis caçaira), Delia (Artèmis originari de Delos).
- Sos atributs: l'arc, lo creissent de Luna, lo carcais, las flèchaa d'argent, la mirta o encara un bust tocat de polimastiá ;
- Sos animals favorits: la cèrvia, lo cèrv e los cans ;
- Sos santuaris : Temple d'Artèmis a Efès, una de las Sèt Meravilhas del Mond; lo lac Stimfal en Arcadia; santuari d’Olbia (actuala Ieras); santuaris d'Artèmis Ortia a Esparta; santuari d’Artèmis Brauronia en Atica.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Pindare Òdas (III, 26).
- ↑ Vernant, op. cit., p. 17.
- ↑ Diodore de Sicília, Bibliotèca istorica (V, 73).
- ↑ Callimaca, Imnes (III).
- ↑ Iliada (XXI, 470).
- ↑ Esiode, Teogonia (14, 918).
- ↑ Callimaca (V, 264–265).
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
- Selenèa, personificacion de la Luna.
- Ecata, divessa lunara de la mascariá.
- Divinitats olimpianas.
- Orion (mitologia).
- Callisto (mitologia), ninfa.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Jean-Pierre Vernant, La Mort dans les yeux, Hachette, coll. « Pluriel », 1998 (La mòrt dins los uèlhs(ASIN 2012788947).
- Ovidi, Las Metamorfòsis.
- (fr)Pierre Ellinger, Artémis, déesse de tous les dangers, Larousse, coll. « Dieux, mythes et héros », 2009 (Artèmis, divessa de totes los dangièrs)(ISBN10 : 2-03-583940-8).


text:
Ciconia
Ciconia es un genre d'aucèls escassièrs migrators de la familha dels Ciconiidèus e totes nomenats cigonhas. Existís mai d'una espècias, las dos mai conegudas essent la Cigonha blanca (Ciconia ciconia), e dins una mendre mesura la Cigonha negra (Ciconia nigra).
Somari
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
Las espècias d'aquel genre se caracterizan per los seus bècs dreches e punchats e lo plumatge subretot negre e blanc[1]. Son de grands escassièrs, de prèp d'un mètre de naut e 1,80 m d'envergura amb un bèc. Los joves son de color mai bruna e discrèta que los adults[2]. Las cigonhas an pas de muscle traqueobronquial e pòdon pas cantar nimai cridar, e comunican entre elas en clacant del bèc[3].
Ecologia e comportament[modificar | modificar la font]
Las cigonhas son d'aucèl gregaris que se reproduson en colonias. Los parelhs monogamas son formada per la vida. Bastisson sovent des nis de brancas dins los arbres, sola la Cigonha maguari nisa al sol alara que las tres autras espècias al mens installan lors nises sus las abitations o mai construccions umanas. La Cigonha blanca (Ciconia ciconia) es la mai coneguda e fòrça de legendas e de folklore son associat a aquel visitor familièr de l'Euròpa[4].
Aqueles esassièrs se noirisson de granhòtas, d'aucèls pichons, de cernalhas, de rosegaires pichons, d'escaravissaa, eca.
Reparticion e abitats[modificar | modificar la font]
Sièis espècias sur sèt son de cigonhas del Mond Ancian, sola la Cigonha maguari (Ciconia maguari) se trapa en America del Sud. Los estudis fossils suggerisson pasmens que las cigonhas èran mai presentas en America tropicala pendent la Preïstòria[5].
Migracions[modificar | modificar la font]
Las espècias migratriças coma la Cigonha blanca e la Cigonha negra volan en planant, ailas espandidas e imobilas, utilizant los corrents cauds aerians per los mantenir sus de longas distàncias. Los aucèls atal devon passar la Mediterranèa per ses corredors mai estreches coma lo font los rapaces. De fach es donca aisit d'observar aqueles aucèls dins la migracion al nivèl del l'Estrech de Gibartar o du Bosfòr.
Taxinomia[modificar | modificar la font]
Espècias existentas[modificar | modificar la font]
Segon la classificacion de referéncia (version 2.2, 2009) del Congrès ornitologic internacional (òrdre filogenic) :
- Ciconia nigra (Linnaeus, 1758) – Cigonha negra
- Ciconia abdimii (Lichtenstein, 1823) – Cigonha d'Abdim
- Ciconia episcopus (Boddaert, 1783) – Cigonha episcopala
- Ciconia stormi (Blasius, 1896) – Cigonha de Storm
- Ciconia maguari (J. F. Gmelin, 1789) – Cigonha maguari
- Ciconia ciconia (Linnaeus, 1758) – Cigonha blanca
- Ciconia boyciana (Swinhoe, 1873) – Cigonha orientala
Espècias fossilas[modificar | modificar la font]
Los fossils répertoriats dins aquel genre incluson[6]:
- ? Ciconia minor (Miocèn inferior, Rusinga Island, Kenya)
- ? Ciconia sarmantica (Miocèn superior - Credinţa, Romania)
- ? Ciconia gaudryi (Miocèn superior/Pliocèn inferior - Pikermi, Grècia)
- Ciconia sp. 1 (Miocèn superior/Pliocèn inférieur - Lee Creek Mine, Estats Units d'America)
- Ciconia sp. 2 (Miocèn superior/Pliocèn inferior - Lee Creek Mine, Estats Units d'America)
- ? Ciconia kahli (Pliocène inférieur - Africa del Sud)
- Ciconia lucida (Pliocèn mejan - Mongolia)
- Ciconia maltha (Pliocèn superior - Estats Units d'America e Cuba)
- Ciconia stehlini (Pliocèn superior - Pleistocèn inferior - Ongria) - benlèu identica a une espècia actuala
- Ciconia nana (Pliocèn superior - Austràlia) - abans Xenorhynchus
- Ciconia sp. (Pleistocèn superior/Olocèn inferior - Las Breas de San Felipe, Cuba)[7]
Un radius del Pleïstocèn superior conservat a Mexico poiriá apartenir al genre Mycteria. Es mai pichon qu'aquel de las cigonhas americanas duel genre Ciconia[8]. Le genre fossil Prociconia de Brasil, tanben del Pleïstocèn superior, poiriá èsser un sinonime anterior del genre Ciconia ou Jabiru. Un os de Ciconia trobat dins un abric jos ròcas a La Reünion èra benlèu aquel d'un aisèl menada aquí coma noiridura pels abitants primitius peque i a cap de mencion de la preséncia de cigonhas a las Mascarenhas[9].
Annèxes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ "Kahl1987"
- ↑ en
- ↑ (en) Fauna of British India (birds); Eugene William Oates, William Thomas Blanford; ed: Taylor and Francis; 1898 en linha]
- ↑ en
- ↑ en
- ↑ en= aticle Ciconia e anglés
- ↑ (en)Suarez, William & Olson, Storrs L. (2003): New Records of Storks (Ciconiidae) from Quaternary Asphalt Deposits in Cuba. Revista The Condor Vol 105, febrièr de 2003. pp. 150–154 en ligne
- ↑ (en) Steadman et al., 1994 New Information on the Late Pleistocene Birds from San Josecito Cave, Nuevo Leon, Mexico. Revue The Condor volume 96, n°3 agost de 1994. document pdf
- ↑ en
- ↑ "Kahl1987" An Overview of the Storks of the World; M. Philip Kahl; periodic: Colonial Waterbirds; 1987 |pages=131–134
- ↑ "Tolweb" (en) Harvars Tolweb}}


text:
Mundolsheim
Mundolsheim en alemannisch (Mundolsheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Mundolsheim se situa a 8 quilomètres al Nòrd d'Estrasburg (latitud 48,65 ; longitude 7,7), en lo arrondissement d'Estrasburg-Campanha, a una altitud compresa entre 137 mètres (al nivèl de la Souffel) e 185 mètres (al luòc-dich del Holderberg) e s'estend sus 412 ectaras.
Fa partida de la Comunitat Urbana d'Estrasburg. Per la siá situacion géographique, es rapidament passada de l'estatut de municipalitat rurala a aquel de pichona vila dinamica, doncas que compta sus lo sieu territòri de nombrosas entrepresas repartidas sus tres espacis : las zònas d'activitats de las Maréchaux e de las Floralies e lo Parc de las Descobèrtas. Es egalament desservie per de nombroses aisses de comunicacion : lo camin de fèrre, lo autoroute e la rota de Brumath.
La commune de Mundolsheim se situe à 8 kilomètres au Nord de Strasbourg (latitude 48,65 ; longitude 7,7), dans l’arrondissement de Strasbourg-Campèstre, à une altitude comprise entre 137 mètres (au niveau de la Souffel) et 185 mètres (au lieu-dit du Holderberg) et s’étend sur 412 hectares.
Elle fait partie de la Communauté Urbaine de Strasbourg. Par sa situation géographique, elle est rapidement passée du statut de commune rurale à celui de petite ville dynamique, puisqu’elle compte sur son territoire de nombreuses entreprises réparties sur trois espaces : les zones d’activités des Maréchaux et des Floralies et le Parc des Découvertes. Elle est également desservie par de nombreux axes de communication : le chemin de fer, l’autoroute et la route de Brumath.
Istòria[modificar | modificar la font]
- Un peuplement #que remonta a la préhistoire
Los vestigis jamai ancians #qu'an #èsser trobats datan de 5 000 ans abans J.-C. A aquela epòca, tres pòbles d'agricultors existissián a la localizacion del vilatge actual. Pel continuament, la preséncia de populacion sul sector demorarà totjorn fòrça important.
- Al fil dels sègles
Lo nom del vilatge a citat per las primièras fes la an 1120. La primièra mencion d'un castèl fortificat #que se pensa poder situar sul Glœckelsberg, a la localizacion de l'actuala luòc botanique apparait lo an 1198. De la Modèl:S mini- a Modèl:La s-, lo pòble #èsser lo teatre de divèrsas batalhas. A particularament sofèrt en lo moment de la Modèl:S-. Pendent la guèrra de trenta ans, lo pòble e aguèt saquejat, destruit, apurat pels cantonnements e la populacion li calguèt pagar de pesadas de contribucions de guèrra. De jamai, en 1644, lo pòble e aguèt mes a sac per las Croatas. Pendent la guèrra de Olanda (1673-1679), dels soldats #prene los sieus quartièrs dins lo pòble. Se #exigir de abitants del pan, del vin, de la carn, del foin e del avoine pels cavals. Pendent lo meteis periòde, un orage d'una escassa violéncia #estrossejar tota la region e #destruir la mitat de las céréales de ivèrn e la totalitat de las récoltes de #èsser. Fin finala, En febrièr 1675, #arribar las armadas imperialas #que #far fòrça jamai de dégâts que la guèrra de trenta ans. Lo ivèrn 1788-89 #èsser d'una extraordinària rigor e aquel #èsser la disette.
- Las oras los Jamai ombrívolas de Mundolsheim
En una sòla nuèch (27 de junh 1815), pendenta la batalha de Souffel-Hoenheim, lo pòble #pèrdre 39 ostals e 84 unas autras bastissas en la batalha #que #liurar lo generala RAPP per protegir Estrasburg. La rèsta dels ostals #èsser fòrtament deteriorat. En tot, 168 familhas aguèron precipitat en la desgràcia e las jamai pauras redusits a la mendicité. Lo empentassa de solidarité #que se ensuivit #èsser sens precedent.
En 1818, totas las de municipalitats de Alsace, #conéisser un periòde de disette e de granda praubesa. De jamai, la municipalitat li calguèt afrontar la siá reconstruction gaireben totala.
- Del castèl medieval del Haldenbourg al parc botanique
De 1901 a 1902 una batariá, la «Kirschbaum-Batariá», e aguèt bastit sul luòc istoric del Glœckelsberg ont se trobava, a la Mièja Edat, lo castèl del Haldenburg. Al començament de la Segonda Guèrra mondiala, la «Batariá dels Cirerers» a servit a pilonner lo marge drech del Rhin. Pendent lo aucupacion, los canons an #èsser desmontats e la labor a pas doncas pas pogudas servir en lo moment de la Desliurança del Alsace lo an 1945. A la sortida de la guèrra, las fortificacions d'Estrasburg an pas jamai presentat d'interès militar e la «Batariá dels Cirerers» a #èsser totalament destruida. Lo luòc A #èsser aquerits per la municipalitat en vista de condicionar un depaus de escobilhas ménagères. Recobert De tèrra vegetala aprés la siá clausura, lo luòc a #èsser condicionat lo an 1992 en parc botanique. Desgraciadament, Aqueles bouleversements De terren an fach desaparéisser/desaparéisser las traces de la «Batariá dels Cirerers» e aquelas dels vestigis del castèl medieval del «Haldenbourg».
- Un peuplement qui remonte à la préhistoire
Les vestiges les plus anciens qui ont été retrouvés datent de 5 000 ans avant J.-C. À cette époque, trois villages d’agriculteurs existaient à l’emplacement du village actuel. Par la suite, la présence de population sur le secteur restera toujours très importante.
- Au fil des siècles
Le nom du village est cité pour la première fois en 1120. La première mention d’un château fortifié qu’on pense pouvoir situer sur le Glœckelsberg, à l’emplacement de l’actuel site botanique apparait en 1198. Du Modèl:S mini- au Modèl:S-, le village fut le théâtre de plusieurs batailles. Il a particulièrement souffert lors du Modèl:S-. Durant la guerre de trente ans, le village fut pillé, détruit, épuisé par les cantonnements et la population dut payer de lourdes contributions de guerre. De plus, en 1644, le village fut mis à sac par les Croates. Durant la guerre de Hollande (1673-1679), des soldats prirent leurs quartiers dans le village. On exigea des habitants du pain, du vin, de la viande, du foin et de l’avoine pour les chevaux. Durant la même période, un orage d’une rare violence ravagea toute la région et détruisit la moitié des céréales d’hiver et la totalité des récoltes d’été. Enfin, en février 1675, arrivèrent les armées impériales qui firent beaucoup plus de dégâts que la guerre de trente ans. L’hiver 1788-89 fut d’une extraordinaire rigueur et ce fut la disette.
- Les heures les plus sombres de Mundolsheim
En une seule nuit (27 juin 1815), pendant la bataille de Souffel-Hoenheim, le village perdit 39 maisons et 84 autres bâtiments dans la bataille que livra le général RAPP pour protéger Strasbourg. Le reste des maisons fut fortement endommagé. En tout, 168 familles furent précipitées dans le malheur et les plus pauvres réduits à la mendicité. L’élan de solidarité qui s’ensuivit fut sans précédent.
En 1818, toutes les communes d’Alsace, connurent une période de disette et de grande pauvreté. De plus, la commune dut faire face à sa reconstruction quasi totale.
- Du château médiéval du Haldenbourg au parc botanique
De 1901 à 1902 une batterie, la «Kirschbaum-Batterie», fut construite sur le site historique du Glœckelsberg où se trouvait, au Moyen Âge, le château du Haldenburg. Au début de la Seconde Guerre mondiale, la «Batterie des Cerisiers» a servi pour pilonner la rive droite du Rhin. Pendant l’occupation, les canons ont été démontés et l’ouvrage n’a donc pas pu servir lors de la Libération de l’Alsace en 1945. À l’issue de la guerre, les fortifications de Strasbourg n’ont plus présenté d’intérêt militaire et la «Batterie des Cerisiers» a été entièrement détruite. Le site a été acquis par la commune en vue d’aménager un dépôt d’ordures ménagères. Recouvert de terre végétale après sa fermeture, le site a été aménagé en 1992 en parc botanique. Malheureusement, ces bouleversements de terrain ont fait disparaître les traces de la «Batterie des Cerisiers» et celles des vestiges du château médiéval du «Haldenbourg».


text:
Toul
Toul es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toul A situat sus la Moselle, a l'oèst de Nancy, en una cuvette formada a l'oèst dels còstas de Meuse, egalament trucadas còstas de Toul, denominacion géographique atribuida als famoses vins grises de Toul ; e a l'èst pels còstas de Moselle. La localité a situat a 40 quilomètres del futur luòc de enfouissement de déchet radioactifs de Bure, en lo departament vesin de la Meuse.
Toul est située sur la Moselle, à l’ouest de Nancy, dans une cuvette formée à l’ouest par les côtes de Meuse, également appelées côtes de Toul, dénomination géographique attribuée aux fameux vins gris de Toul ; et à l’est par les côtes de Moselle. La localité est située à 40 kilomètres du futur site d'enfouissement de déchet radioactifs de Bure, dans le département voisin de la Meuse.
Istòria[modificar | modificar la font]
Toul E las immeditaeses de la Moselle recellent de luòcs d'abitats préhistoriques ancians. Tullum Es una vila romaine fondada al Modèl:Ier sègle sul marge esquèrre de la Moselle près d'una granda isla : ambiciosa, engloba en la siá primièra estacada de emblée onze ectaras. Se lo remplissage intra muros a #èsser realizat en los primièrs decenis de la siá existéncia, es una de las mai grandas vilas de la Gaule romaine. Contròtla lo transbordement de la Meuse a la Moselle, rius navigables. La siá plana es fèrtil. Apareis al segond Empèri romain jol nom de Tullium Leucorum. Malgrat los éphèmères reconquêtes de Julien, la vila li cal èsser fortificada per Valentinien. Las siás còstas calcaires al solelh se cobrisson de vinhas al Modèl:IVe sègle.
Toul et les abords de la Moselle recellent de sites d’habitats préhistoriques anciens. Tullum est une cité romaine fondée au Modèl:Ier siècle sur la rive gauche de la Moselle à proximité d'une grande île : ambitieuse, elle englobe dans sa première palissade d'emblée onze hectares. Si le remplissage intra muros a été réalisé dans les premières décennies de son existence, elle est une des plus grandes cités de la Gaule romaine. Elle contrôle le transbordement de la Meuse à la Moselle, rivières navigables. Sa plaine est fertile. Elle apparaît au second Empire romain sous le nom de Tullium Leucorum. Malgré les éphèmères reconquêtes de Julien, la cité doit être fortifiée par Valentinien. Ses côtes calcaires au soleil se couvrent de vignes au Modèl:IVe siècle.


text:
Portal:Brasil
La Republica Federativa de Brasil es lo país mai poblat d'America Latina e lo cinquen del mond per la superfícia. Sa superfícia es de 8 514 876 km², environ 15 còps mai que França. Es situat dins la part centreorientala de l'America del Sud. Confronta al nòrd Veneçuèla, Guyana, Surinam e lo departament d'otramar francés de Guaiana. Es bordat al nòrd-èst, a l'èst e al sud-èst per l'Ocean Atlantic, sus mai de 7360 km. Confronta al sud Uruguai, al sud-oèst Argentina e Paraguai, a l'oèst Bolívia e Peró, e al nòrd-oèst Colómbia. Los sols païses d'America del Sud que Brasil a pas de frontièra amb eles son Chile e l'Eqüator. En defòra del continent, Brasil possedís qualques pichòtas illas de l'ocean Atlantic: las Ròcas de Sant Pèire e Sant Pau, Fernando de Noronha, Trindade e Martim Vaz e las illas coralianas pichòtas sonadas Atol das Rocas.
Brasília es la capitala de Brasil. Es famosa per sos plans d'urbanisme e son arquitectura modèrna. Es situada dins lo Districte Federal, creat dins l'estat de Goiás a l'oèst del país. Es localizada 950 km al nòrd-oèst de Rio de Janeiro.
Brasília es una vila planificada, que foguèt bastida en 41 meses, de 1956 al 21 d'abril de 1960. La construccion de la vila foguèt ordenada pel president Juscelino Kubitschek. Lo dessenhaire màger foguèt Lúcio Costa, l'arquitècte màger foguèt Oscar Niemeyer e lo dessenhaire dels païsatges e jardins foguèt Roberto Burle Marx.
Originalament se prevesiá 500 000 abitants, mas uèi l'airal metropolitan n'a pus de 2 milions, çò que provoquèt de cambiaments dins los plans e dessenhs originals. En 1987 l'Unesco declarèt la vila Patrimòni Cultural de l'Umanitat, es mla sola vila bastida al sègle XX qu'a recebut aquel onor.
La guèrra dels Farrapos o la revolucion Farroupilha son los noms per que se coneguèt lo conflicte separatista que se debanèt entre 1835 e 1845 dins la província de Rio Grande do Sul, en atenhent la region de Santa Catarina (Republica Juliana) al sud de Brasil. Durant aquel periòde lo Rio Grande do Sul se constituiguèt en una republica independenta (Republica Riograndense) los presidents que ne foguèron Bento Gonçalves da Silva e Gomes Jardim. Lo conflicte durèt del 20 de setembre de 1835 fins al 1 de març de 1845.
La revolucion, de caractèr separatista, influencièt de movements dins d'autras províncias brasilièras, coma la Revolucion Liberala a São Paulo en 1842 e la revòlta nomenada Sabinada a la província de Bahia en 1837, las doas d'ideologia liberala. S'inspirèt en la guèrra d'independéncia d'Uruguai, en mantenent de connexions amb la nòva republica del Riu de la Plata, en mai de províncias independentas argentinas, coma Corrientes e Santa Fe.
A l'epòca del periòde de la regéncia en Brasil, lo mot "farrapo" (esperrecat) èra depreciatiu, imputat als liberals pels conservators (chimangos) e amb lo temps aqueriguèt un sens elogiós, en essent adoptat amb orguèlh pels revolucionaris, un pauc coma los sans culottes a l'epòca de la Revolucion Francesa.
Caatinga (del Tupi-Guarani: caa (bòsc) + tinga (blanc) = bòsc blanc) es un bioma que se tròba solament al Brasil.
La caatinga ocupa una superfícia d'unes 734 478 km², gairenben 8,6% del territòri, en englobant de forma contunha part dels estats brasilièrs de Piauí, Ceará, Rio Grande do Norte, Paraíba, Pernambuco, Alagoas, Sergipe, Bahia e part del nòrd de Minas Gerais, en la region Sud-èst de Brasil.
Presenta una vegetacion tipica de regions semiàridas. Las plantas pèrdon las fuèlhas durant la sason seca. Anteriorament se cresiá que la caatinga èra lo resultat de la degradacion de formacions vegetalas mai exuberantas coma son la dels bòscs amazonics. En aquel bioma a enregistradas unas 1.000 espècias de flòra e se crei que n'i a lo doble o lo triple pas encara enregistradas. Unes 15 milions de personas vivon dins la region, e la populacion se considèra qu'es de las pus pauras de Brasil. L'agricultura en la sason seca es fòrça limitada e i a solament qualques paucas zonas de irrigacion coma la de la val del riu São Francisco.
Porto de Galinhas es una coneguda plaja de la Region Nòrd-èst de Brasil. La siá reputacion ven, principalament, de las beutats naturalas, piscinas naturalas d'aigas claras formadas entre corals, estuaris, la sabla blanca, amb manglars e cocoters. Localizada dins la vila Ipojuca, a 70 quilomètres de Recife, es una de las plajas del litoral del Nòrd-èst pus visitadas per toristas europèus, principalament portugueses, espanhòls e italians.
Heitor Villa-Lobos (5 de març de 1887 - 17 de novembre de 1959) es lo compositor modernista brasilièr pus conegut. Foguèt un compositor notament prolific pel nombre d'òbras escrichas. Fòrça trabalhs son arranjaments d'òbras anterioras. Mai que mai en los sieus darrièrs ans, Villa-Lobos realizèt grand nombre de recomposicions. Foguèt un compositor notament prolific pel nombre d'òbras escrichas. Fòrça trabalhs son arranjaments d'òbras anterioras. Mai que mai en los sieus darrièrs ans, Villa-Lobos realizèt grand nombre de recomposicions.
A l'excepcion dels trabalhs perduts, la siá musica es estada fòrça difonduda dins lo mond per las gravaduras existentas, e pels concèrts. Quitament las sinfonias son disponiblas en una gravadura integrala - veire http://www.rdpl.org/villa/stuttgart.html.
Entre las òbras mai popularas de Villa-Lobos podèm mencionar las Bachianas Brasilianas, en essent lo Numèro 5 una de la mai conegudas, escricha per votz e uèch violoncèls, mas interpretadas en fòrça autras combinacions instrumentalas. En seguint amb las siás òbras podèm citar la musica per guitarra coma los Preludis, Estudis e los Choros (lo Choro Numèro 1 es fòrça popular). Es tanben important mencionar la sèria de Quatrins de còrda.
Los escrivans José Saramago, Carlos Fuentes, Susan Sontag e Harold Bloom son de grands admiradors de sas òbras.
Embraer, l'Empresa Brasileira de Aeronáutica S.A. ("Entrepresa Brasilièra d'Aeronautica") es una fabrica aeronautica brasilièra. La companhiá produsís d'avions comercials, militars e d'afars. Foguèt lo pus grand exportador del país entre 1999 e 2001, en ocupant totjorn qualqu'un dels tres primièrs luòcs en Brasil. Demèst las entrepresas aeronauticas es la tresena pel nombre d'emplegats après Boeing e Airbus. Tanben es la tresena en quantitat de liurasons annadièras d'avions (après de Boeing e Airbus).
La companhiá a son sèti a São José dos Campos, São Paulo, amassa amb la fabrica principala e lo centre de concepcion e engenhariá. Embraer a una autra fabrica a Gavião Peixoto, tanben dins l'estat de São Paulo, ont se fabrican los compausants mai importants e se desbanan los assages en vòl. Cal notar qu'aquela installacion a amb una pista de 5000 mètres de longor, la tresena pista pus longa dins lo mond.
Segon la Constitucion de 1988, Brasil es una republica federativa presidencialista. La constitucion de 1988 dona d'amples poders al govèrn federal, e lo president e lo vicepresident son elegits amassa per vòte popular per un periòde de quatre ans. Lo president a un poder executiu important qu'es a l'encòp cap d'Estat e cap de govèrn, e a la facultat de designar lo govèrn. Lo sistèma es inspirat pel modèl nòrd-american. Malgrat aiçò, lo sistèma legal brasilièr seguís la tradicion romana-germanica. Actualament Brasil es governat per Dilma Rousseff, la primièra femna president del país. Lo vicepresident es Michel Temer.
De manièra simultanèa a las eleccions presidencialas, son elegits los membres del Congrès Nacional de Brasil, sèti del poder legislatiu, dividit en doas cambras parlamentàrias: la Cambra dels Deputats, que sos membres an un mandat de quatre ans, e lo Senat Federal, que sos membres an de mandats de uèch ans e son renovats en un tèrç e dos tèrces alternativament cada quatre ans.
Finalament, i a lo poder judiciari, que son instància màger es lo Tribunal Federal Suprèm, responsable d'interpretar la Constitucion Federala, e integrat per onze ministres a vida designats pel president, amb aprobacion del Senat. Lo poder judicial compren tanben lo Tribunal Superior de Justícia, lo Tribunal Superior del Trabalh, lo Tribunal Superior Electoral e lo Tribunal Superior Militar. Totes jutjan en darrièra instància las matèrias de las siás qualificacions.


text:
Google Science Fair
La Google Science Fair es una competicion scientifica en linha esponsorizada per Google, Lego, lo CERN, e las revistas National Geographic e Scientific American. La primièra edicion se debanèt en 2011. La competicion es dobèrta als escolans de 13 a 18 ans del mond entièr manca los païses sancionats pels Estats Units (coma Cuba, Iran, Corèa del Nòrd o Zimbabwe per exemple). Aqueles devon formular una ipotèsi, realizar una experiéncia e presentar sos resultats. Totes los estudiants devon aver una connexion a Internet e un compte per tal de participar, que los projèctes son mandats mejançant los sits Google en anglés, alemand, italian, espanhòl o francés.
Lo primièr prèmi compren un viatge a las islas Galapagos amb lo National Geographic, una borsa de 50.000$, e un "estagi" dins una de las organizacions esponsorizadoras. Totes los finalistas recebon una borsa de 25.000 e divèrses presents donats pels esponsorizaires. Una de las finalistas mai prometedoiras de l'edicion de 2013 es la canadiana Ann Makosinski.


text:
Boèmia del Sud
La region de Boèmia del Sud (en chèc, Jihočeský kraj) es una region e entitat autonòma de la Republica Chèca creada lo 1èr de genièr de 2000 jol nom de region de České Budějovice (Budějovický kraj). Prenguèt son nom actual - qu'èra estat tanben lo d'una anciana region mai espandida e sens autonomia - lo 1èr de junh de 2001.
Sa capitala es České Budějovice.
Somari
Division[modificar | modificar la font]
Districtes[modificar | modificar la font]
La region se compausa de 7 districtes : České Budějovice, Český Krumlov, Jindřichův Hradec, Písek, Prachatice, Strakonice, Tábor.
Administracion locala[modificar | modificar la font]
Dempuèi lo 1èr de genièr de 2003 existís pas mai d'administracion al districte, qu'es vengut una unitat estadistica. L'administracion locala se fa dins de comunas de la responsabilitat espandida (obcí s rozšířenou působností) que son las 7 ancianas capitalas de districte emai aquelas comunas : Blatná, Dačice, Kaplice, Milevsko, Soběslav, Strakonice, Trhové Sviny, Třeboň, Týn nad Vltavou, Vimperk e Vodňany.
Govèrn local[modificar | modificar la font]
Lo governador es Jiří Zimola (PSDC) dempuèi 2008.
Jan Zahradník (PDC) foguèt lo primièr governador, de 2000 a 2008.
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ 30 de junh de 2009 : http://www.cbudejovice.czso.cz/


text:
Morainvilliers
Morainvilliers es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Yvelines e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Municipalitat rurala situada en la plana de Versailles, Morainvilliers es limitrophe de Ecquevilly a l'oèst, de Vernouillet, Chapet e Médan al nòrd, dels Alluets-lo-Rei al sud e de Orgeval a l'èst.
La municipalitat a traversat per la expedís départementale 113 (ex nacionala 13) e per la autoroute de Normandie (A13) (sens échangeur totun sul territòri communal).
Compòrta doas zònas viscudas, lo vilatge de Morainvilliers al sud e aquel de Bures al nòrd.
Lo territòri es en partida boisé en los sieus marges nòrd e sud (bòsc dels Alluets). A adaigat en lo sieu centre pel ru de Orgeval #que se tira en la Seine a las Mureaux.
Commune rurale située dans la plaine de Versailles, Morainvilliers est limitrophe d'Ecquevilly à l'ouest, de Vernouillet, Chapet et Médan au nord, des Alluets-le-Roi au sud et d'Orgeval à l'est.
La commune est traversée par la route départementale 113 (ex nationale 13) et par l'autoroute de Normandie (A13) (sans échangeur toutefois sur le territoire communal).
Elle comporte deux zones habitées, le village de Morainvilliers au sud et celui de Bures au nord.
Le territoire est en partie boisé dans ses marges nord et sud (forêt des Alluets). Il est arrosé en son centre par le ru d'Orgeval qui se jette dans la Seine aux Mureaux.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Anciana distincion #que lo castèl n'a desaparegut.
Una familha de Morainvillier, (sens « s » per la distinguir del vilatge de Morainvilliers #que n'es de manièra versemblant sortida) a illustrat per una pèira tombale de la XIIen sègle dins la glèisa del pòble. A fach partida de la entourage del rei cap a la fin de la XIVen sègle. Aquela familha #far una alliance prestigiosa amb la hereva dels Barons de Maule cap a 1396. #Èsser tanben de senhors de Mareil-sus-Mauldre e de Montainville ont #fixar lo sieu blason a las claus de voûte de la glèisa paroissiale. Eles nouèrent de nombrosas alliances amb las familhas del Pincerais. dins la glèisa de Maule existís una capèla de las Morainvillier ont se tròba las lòsas funéraires de Louis e Guillaume de Morainvillier. dins la glèisa de Flacourt se tròba la lòsa funéraire de Jacqueline de Morainvillier (1522). La cœur de los sieus fils, Guillaume de Morainvillier (1533), pausa près de la siá maire.
Ancienne seigneurie dont le château est disparu.
Une famille de Morainvillier, (sans « s » pour la distinguer du village de Morainvilliers dont elle est vraisemblablement issue) est illustrée par une pierre tombale du XIIen siècle dans l'église du village. Elle a fait partie de l'entourage du roi vers la fin du XIVen siècle. Cette famille fit une alliance prestigieuse avec l'héritière des Barons de Maule vers 1396. Ils furent aussi seigneurs de Mareil-sur-Mauldre et de Montainville où ils apposèrent leur blason aux clés de voûte de l'église paroissiale. Ils nouèrent de nombreuses alliances avec les familles du Pincerais. Dans l'église de Maule existe une chapelle des Morainvillier où se trouve les dalles funéraires de Louis et Guillaume de Morainvillier. Dans l'église de Flacourt se trouve la dalle funéraire de Jacqueline de Morainvillier (1522). Le cœur de son fils, Guillaume de Morainvillier (1533), repose auprès de sa mère.


text:
Pèire I de Brasil e IV de Portugal
Pèire I de Brasil, aprèp Pèire IV de Portugal e Algarve (nascut Pedro de Alcântara Francisco Antônio João Carlos Xavier de Paula Miguel Rafael Joaquim José Gonzaga Pascoal Cipriano Serafim de Bragança e Bourbon lo 1798 e mòrt lo 1834) foguèt lo primièr emperaire e lo 29en rei de Portugal.
Originas familialas[modificar | modificar la font]
Filh del rei Joan VI de Portugal e la infanta Carlota Joaquina d'Espanha nasquèt a Lisboa al Palais de Queluz lo 12 d'octobre de 1798.
Èra felen de la part de paire dels reis Pèire III de Portugal e Maria I de Portugal del temps que de la part de maire o èra del rei Carles IV d'Espanha e la princessa Maria Loïsa de Borbon-Parma.
Als nòus ans, lo 1807, la familha reiala se transportèt a Brasil per escapar de l'aucupacion Napoleonica en Portugal, e demorèt ailà fins lo 1820. La preséncia de la familha reiala dins lo país convertiguèt la vila de Rio de Janeiro en la capitala del Empèri Portugués e elevèt lo Brasil a un estatut aital coma lo de Portugal dins lo reialme. Lo 1816 foguèt nomenat eretièr del reialme mejançant lo títol de prince de Brasil.
Mariatge e descedents[modificar | modificar la font]
Sa primièr mariatge foguèt amb l'arquiduquessa Maria Leopoldina d'Absborg-Lorena a Rio de Janeiro lo 6 de novembre de 1817. D'aquela union nasquèron:
- l'infanta Maria II de Portugal (1819-1853), Reina de Portugal
- l'enfant Miquèl de Bragança (1820)
- l'enfant Joan Carles de Bragança (1821-1822)
- l'infanta Januaria Maria de Bragança (1822-1901), princessa imperiala de Brasil, maridada lo 1844 amb lo prince Loís Carles de Borbón-Doas Sicilias
- l'infanta Paula Marianna de Bragança (1823-1833)
- l'infanta Francesca Carolina de Bragança (1824-1898), maridada lo 1843 amb lo prince Francesc d'Orleans-Joinville
- l'enfant Pèire II de Brasil (1825-1891), emperaire de Brasil
Sa segond mariatge, per poders, foguèt lo 2 d'agost de 1829 a Munic, e en persona lo 17 d'octòbre del meteis an a Rio de Janeiro, amb Amélia de Leuchtenberg, filha del duc Eugeni de Beauharnais e de la princessa Augusta de Bavièra. D'aquela union nasquèt:
Òbra de Govèrn[modificar | modificar la font]
L'an 1821 la familha reiala portuguesa decidís, après mai de dètz ans d'exili forçat al Brasil, tornar a Portugal. Abans del retorn lo rei Joan VI de Portugal elimina los privilègis autrejats al Brasil e daissa a lo sieu filh, lo prince eretièr Pèire coma administrador de la colònia. Apareisseràn lèu importants malcontentaments entre la populacion mentre cèrts sectors nacionalistas ofriràn la Corona a Pèire qu'acceptarà. Lo supòrt de Pèire a la revòlta de 1820 dins la vila de Porto provocarà la pression de la Cort a lo sieu paire pel retorn al continent del prince eretièr, que causa Pèire se li neguèt a el. Se li retirèt la carga de regent, restant coma un simple representant de la Corona a Brasil. En coneissent la notícia, lo 7 de setembre de 1822, va desenveinar la siá espasa e pel nomenat Crit de Ipiranga: Independéncia o mòrt! proclamèt l'independéncia de Brasil.
Posteriorament lo 12 d'octòbre foguèt proclamat emperaire e lo 1 de decembre foguèt coronat amb lo nom de Pèire Ièr del Brasil.


text:
Ajuda:Ligam interlenga
Wikipèdia es un projècte multilingüe ; cada lenga a son wiki pròpri, distint dels autres (vejatz Wikipèdia:Coordinacion multilingüa per la lista). Un ligam interlenga es un ligam que mena d'una pagina dins una lenga a una pagina dins una autra lenga. La majoritat dels ligams interlengas servís a listar dins un quadre a esquèrra de la pagina totas las lengas qu'an una pagina sul meteis subjècte.
Somari
Ligams interlengas a esquèrra de la pagina[modificar | modificar la font]
A esquèrra de cada pagina de Wikipèdia pòt aparéisser un quadre Autras lengas qu'ofrís una lista de ligams sus d'autras lengas. Aqueste sistèma permet d'establir una abondància de ligams entre las diferentas lengas de Wikipèdia. Lo visitaire que legís mai d'una lenga vei atal immediatament se lo subjècte que l'interèssa es tanben tractat dins d'autras lengas, e i accedís aisidament.
En mai dels articles, se liga las categorias, las paginas d'ajuda, las paginas de règlas, las paginas d'utilizaire, etc. Se liga tanben los modèls, mas se cal avisar de particularitats tecnicas dels modèls (vejatz capítol çaijós).
Sintaxi[modificar | modificar la font]
Per far aparéisser un ligam interlenga dins lo quadre a esquèrra de la pagina, cal inserir un ligam de la forma
[[còde de lenga:títol estrangièr de la pagina]]. Lo còde de lenga es estandardizat per l'ISO 639-1 :
oc per l'occitan,
de per l'alemand,
en per l'anglés,
nap pel napolitan, etc. Qualques lengas an dos còdes, per exemple lo chinés simplificat e lo chinés tradicional. Los còdes dels wikis que correspondon pas a una lenga son documentats dins Ajuda:Ligam interwiki.
Atal, aquesta pagina conten los ligams interlengas seguents :
[[ar:مساعدة:حلقات اللغات]] [[de:Hilfe:Internacionalisierung]] [[hu:Segítség:Nyelvközi hivatkozások]] [[yi:הילף:אינטערוויקי לינק]]
Particularitat dels ligams interlengas dels modèls[modificar | modificar la font]
Se un modèl conten un ligam interlenga, alara aqueste ligam es inclús dins totas las paginas qu'utilizan lo modèl, generalament aquò es pas lo resultat volgut. Per afichar de ligams interlenga sens qu'aparescan dins totas las paginas ont s'utiliza lo modèl, cal metre los ligams interlenga entre las balisas
e
.
Exemple[modificar | modificar la font]
- (demòra de còde afichat pel modèl)
- [[Categoria:Modèl]]
- [[en:Template:Imdb name]]
- [[de:Template:Imdb name]]
-
Plaçar aqueste còde que conten los interwikis (e las categorias eventualas) a la fin de vòstres modèls, sens sautar de linha ni inserir cap de blanc entre la fin del còde del modèl e la balisa  . Metre los ligams interwikis e las categorias dels modèls sus de linhas separadas.
Convencions[modificar | modificar la font]
La presa de decision suls ligams interlengas e las categorias estipula que los ligams interlengas son escriches en fin d'article, aprèp las categorias de las qualas son separats d'una linha blanca, cadun sus una linha, per òrdre alfabetic dels còdes.
Se crèa solament de ligams interlengas cap a d'articles qu'existisson dins las autras lengas.
Mantenença automatica[modificar | modificar la font]
Amb la multiplicacion de las lengas disponiblas, los ligams interlengas son pas de bon manténer a jorn. Aqueste prètzfach es generalament complit per de bòts, se los ligams son coerents.
Çaquelà, cal una amòrça al bòt. Prengam un exemple. Partissèm de la suposicion que l'article Victor Hugo aja pas encara cap de ligam interlenga. Vos cal alara apondre un ligam cap a, per exemple, lo meteis article en anglés (amb
[[en:Victor Hugo]]) e dins l'article en anglés, fasètz çò meteis mas cap a l'article en occitan (amb
[[oc:Victor Hugo]]). D’aqueste biais, se tot lo mond procedís atal, totes los articles equivalents seràn estacats al minimum a l'article anglés. Alara demorarà pas pus al bòt que de seguir aquestes diferents ligams e de los apondre dins l'article Victor Hugo sus la Wikipèdia en occitan, sus la Wikipèdia en alemand, etc.
Qualques autres espleches que los bòts son o son estats utilizats. Atal l'Interwiki-Link-Checker es un esplech que s'utilizèt per trobar las paginas del meteis títol disponiblas dins mantuna lenga mas pas religadas.
Ligams interlengas dins la pagina[modificar | modificar la font]
Per inserir un remandadís cap a un article de Wikipèdia dins una autra lenga, cal far precedir lo còde de lenga del caractèr
:.
[[:en:Victor Hugo]]balha : en:Victor Hugo
[[:en:Victor Hugo|Victor Hugo]]o
[[:en:Victor Hugo|]]balhan : Victor Hugo
Aqueles remandadisses s'utilizan rarament e son puslèu desconselhats quand l'article existís pas en occitan mas existís dins una autra lenga. Val mai d'utilizar lo modèl {{ligam}}. Permetrà:
- de senhalar la pagina coma inexistenta en occitan, çò que constituís una « crida » a la crear
- de remandar cap a la pagina existenta dins una autra lenga.
Se mentretant la pagina en occitan es creada, lo ligam redirigirà dirèctament cap a aquesta pagina.
Exemples :
{{Ligam| Al Gore | lang=en}}balha Al Gore
. La pagina en occitan existís, lo ligam renvia cap a ela.
{{Ligam| Marie Ragghianti | lang=en}}balha Marie Ragghianti (en)
. La pagina en occitan existís pas, doncas ligams doble.


text:
Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (A)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (AC)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (AL)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (AN)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (AR)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (AS)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (B)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (C)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (D)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (E)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (F)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (G)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (H)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (I)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (J)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (K)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (L)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (M)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (N)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (O)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (P)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (Q)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (R)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (S)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (T)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (U)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (V)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (W)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (X)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (Y)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (Z)
Vejatz tanben : Plantas floralas | Flors dels Aups | Plantas utilizadas en fitoterapia |
Plantas dels prats e dels camps | Classament de las culturas per gropes d'usatge | Lista de las plantas cultivadas | Lista de las principalas malas èrbas
Fonts:
per partida


text:
1016
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1016 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Perseguida deis operacions bizantinas de conquistas de Bulgaria ambé la presa de la fortalesa de Mogléna. Puei, Basil II aprofichèt la guèrra civila bulgara per conquistar Ohrid. Enfin, capitèt d'empachar la formacion d'una aliança entre Bulgars e Petchenegues.


text:
Xocourt
Xocourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Distincion del ban de Delme, domeni del capítol de la catedrala de Mètz, escambiat l'an 1604 en favor de la primatiale de Nancy.
- Amassat a la França en 1661.
- Seigneurie du ban de Delme, domaine du chapitre de la cathédrale de Metz, échangé en 1604 en faveur de la primatiale de Nancy.
- Réuni à la France en 1661.


text:
Aurangzeb
Aurangzeb (4 de novembre de 1618 - 3 de març de 1707) fuguèt lo seisen sobeiran de l'Empèri Mogòl de 1658 a sa mòrt. Succediguèt a son paire Shah Jahan (1627-1658) e fuguèt remplaçat per son fiu Bahadur Shah Ièr (1707-1712). Son rèine marquèt l'apogèu territòriau de l'Empèri Mogòl que s'estendèt sus la quasi totalitat de la peninsula indiana gràcias a una politica de conquista militara deis estats dau sud.
Son rèine acomencèt ambé la crisi financiera entraïnada per la politica de son paire (desplaçament de la capitala, campanhas militaras...) e una guèrra de succession entre sei quatre fius principaus. Après una tièra d'alianças e de complòts, Aurangzeb fuguèt venceire e sensa rivau vertadier a partir de 1661. Pasmens, en 1669, deguèt faciar una revòuta indó dins la region de Delhi que renforcèt sa maufisança, especialament a respèct dei comunautats indós e chiitas. En particular, abandonèt la politica de tolerància religiosa de sei predecessors e son rèine es depintat d'un biais negatiu dins lei fònts istoricas indós (destruccion d'unei temples, interdiccion de certanei rites religiós, instauracion dau pagament de la djizia...). D'efèct, aquò causèt de tensions religiosas importantas e una resisténcia acarnada deis estats dau sud de la peninsula ai temptativas de conquista organizadas a partir de 1680. Ansin, maugrat unei victòrias e l'ocupacion de la màger part dau sud d'Índia, la preséncia de l'Empèri Mogòl demorèt totjorn mau segura e dispareguèt rapidament après sa mòrt d'Aurangzeb. Una restauracion parciala de la tolerància religiosa tradicionala dei premiers sobeirans mogòls quauqueis annadas avans la fin de son rèine poguèt pas cambiar aquela situacion. Sa mòrt marca lo començament dau declin de l'Empèri Mogòl que conoguèt un declin important a partir de 1712.


text:
Valhadolid
Valhadolid (Valladolid en espanhòl) es la capitala de la província de Valhadolid e de la comunautat autonòma espanhòla de Castelha e Leon[1]. Sa populacion èra estimada a 321 713 abitants en 2004. Sa superfícia totala es 197,5 km².
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ L'Estatut d'Autonomia de Castelha e Leon establís pas de capitala. Inicialament lo Parlament de Castelha e Leon s'installèt provisoriament a Burgos. Fins finala, una lei de 1987 establiguèt que las institucions de la comunautat autonòma (Junta de Castilla y León e Cortes de Castilla y León) aurián lor sèti definitiu dins la ciutat de Valhadolid


text:
Paul Signac
Paul Signac (París, 11 de novembre de 1863 – París ,15 d'agost de 1935) es pintre neoimpressionista francés famós per son desvolopament de la tecnica puntilhasta al costat de Georges Seurat.
Signac, filh unic d'un comerciant, foguèt un pintre autodidacte. En 1882 s'inscriguèt a l'Escòla de las Bèlas Arts. Al costat de Seurat, en 1884, fondèt la Societat dels Artistas Independents. Paul Signac ensenhèt a Georges Seurat la tecnica del puntilhisme, son considerats coma los dos artistas davancièrs principals del Movement Divisionista, tanben conegut coma neoimpressionisme o Puntilhisme. Signac apertenguèt tanben al grop dels artistas del Grup dels XX.
Tant aimava las naus que ne possediguèt 30 dins sa vida. Aquò li permetèt de far divèrses viatges que li inspirèron l'usatge de novèlas tonalitats, perque la clartat de sos païsatges es segon la region. En 1899 Signac publiquèt son òbra D'Eugène Delacroix al Neoimpressionisme. En 1908 foguèt causit per president de la Societat dels Artistas Independents, fins a sa mòrt en 1935.
Galariá[modificar | modificar la font]
-
Les modistes, Rue du Caire, 1885-1886, Col. E. G. Bühle, Zuric
-
-
La bouée rouge, 1895, Musèu d'Orsay, París
-
Pòrt de Marselha, 1906, Musèu de l'Ermitage, Sant Petersborg
-
Paul Signac – Rodez.jpeg
Rodés, 1923, Albertina, Viena


text:
Faissisme
Lo faissisme (var. faishisme) (de l'italian fascismo, de fascio "fais", simbòl de poder roman) es una ideologia politica d'extrèma drecha e una practica de govèrn que se caracteriza per l'autoritarisme, amb la concentracion del poder dins las mans d'un dictator, pel chauvinisme nacional extrèm associat al racisme, pel corporatisme, pel militarisme, per l'antiliberalisme e per l'anticomunisme.
Lo "faissisme" es mai que mai lo regim que coneguèt Itàlia sota la dictatura de Benito Mussolini de 1923 a 1945. Per extension, se parla tanben de "faissisme" per caracterizar de regims pròches del de Mussolini coma lo nazisme d'Adolf Hitler en Alemanha de 1933 a 1945, lo franquisme de Francisco Franco en Espanha de 1939 a 1975, eventualament lo regim de Pétain en França de 1940 a 1944 e tanben divèrses autres regims d'Euròpa durant lo sègle XX.
Se classifica dins lo "faissisme", e pus exactament dins neofaissisme, los movements politics contemporanèus que s'inspiran d'aqueles regims o que ne son nostalgics.
Emplecs abusius[modificar | modificar la font]
Un emplec abusiu del tèrme "faissista" consistís a l'aplicar a totes los corrents de l'extrèma drecha, mentre que lo faissisme es solament un corrent istoric plan precís d'extrèma drecha. Un autre usatge abusiu es de qualificar de "faissista" tota persona, movement o actitud supausats autoritaris, e mai s'an pas cap de relacion amb lo faissisme istoric. Aital "faissista" e "faissisme" son una etiqueta plan frequenta per disqualificar un adversari quin que siá dins la vida sociala. Aquel biais retoric se sarra de la reductio ad hitlerum.


text:
Campings à la une
- Filtrer par :
- Villes
- AblisAcheresAdainvilleAigremontAllainvilleAndeluAndresyArnouville les mantesAubergenvilleAuffargisAufreville brasseuilAulnay sur mauldreAuteuilAutouilletBaillyBazainvilleBazemontBazoches sur guyonneBehoustBennecourtBeynesBlaruBoinville en mantoisBoinville le gaillardBoinvilliersBois d'arcyBoissetsBoissy mauvoisinBoissy sans avoirBonnellesBonnieres sur seineBouafleBougivalBourdonneBouviersBreuil bois robertBrevalBrueil en vexinBucBuchelayBullionCarrieres sous boisCarrieres sous poissyCarrieres sur seineCernay la villeChambourcyChanteloup les vignesChapetChateaufortChatouChaufour les bonnieresChavenayCheverchemontChevreuseChoiselCivry la foretClairefontaine en yvelineCoignieresConde sur vesgreConflans ste honorineCourgentCrachesCraventCrespieresCresselyCroissy sur seineDammartin en serveDampierre en yvelinesDannemarieDavronDenouvalDrocourtEcquevillyElancourtElisabethvilleEmanceEponeEvecquemontFavrieuxFeucherollesFlacourtFlexanvilleFlins neuve egliseFlins sur seineFollainville dennemontFontenay le fleuryFontenay mauvoisinFontenay st pereFourqueuxFreneuseGaillon sur montcientGalluisGambaisGambaiseuilGarancieresGargenvilleGazeranGommecourtGoupillieresGoussonvilleGrandchampGresseyGrosrouvreGuernesGuervilleGuitrancourtGuyancourtHardricourtHargevilleHautilHerbevilleHermerayHoudanHouillesIssouJambvilleJeufosseJouars pontchartrainJouy en josasJouy mauvoisinJumeauvilleJuziersL etang la villeLa boissiere ecoleLa bretecheLa celle les bordesLa celle st cloudLa falaiseLa hautevilleLa maladrerieLa maladrerieLa queue les yvelinesLa verriereLa villeneuve en chevrieLainvilleLe chesnayLe mesnil st denisLe pecqLe perray en yvelinesLe port marlyLe tartre gaudranLe tertre st denisLe tremblay sur mauldreLe vesinetLes alluets le roiLes breviairesLes clayes sous boisLes essarts le roiLes gresillonsLes loges en josasLes mesnulsLes mureauxLevis st nomLimayLimetz villezLommoyeLongnesLongvilliersLouveciennesMagnanvilleMagny les hameauxMaincourt sur yvetteMaisons laffitteMantes la jolieMantes la villeMarcqMareil le guyonMareil marlyMareil sur mauldreMarly le roiMarsinvalMauleMauletteMaurecourtMaurepasMedanMenervilleMereMericourtMesnil le roiMeulanMezieres sur seineMezy sur seineMillemontMilon la chapelleMittainvilleMoissonMondrevilleMontainvilleMontalet le boisMontchauvetMontessonMontfort l'amauryMontigny le bretonneuxMontvalMorainvilliersMousseaux sur seineMulcentNeauphle le chateauNeauphle le vieuxNeauphletteNezelNoisy le roiOinville sur montcientOrcemontOrgerusOrgevalOrphinOrsonvilleOrvilliersOsmoyParay douavilleParlyPerdreauvillePlaisirPoigny la foretPoissyPonthevrardPorchevillePort villezPrunay en yvelinesPrunay le templeRaizeuxRambouilletRennemoulinRhodonRichebourgRochefort en yvelinesRocquencourtRolleboiseRosayRosny sur seineSaillySartrouvilleSaulx marchaisSenlisseSepteuilSoindresSonchampSt arnoult en yvelinesSt cyr l'ecoleSt forgetSt germain de la grangeSt germain en layeSt hilarionSt hubert le roiSt illiers la villeSt illiers le boisSt lambertSt leger en yvelinesSt martin brethencourtSt martin des champsSt martin la garenneSt nom la bretecheSt remy l'honoreSt remy les chevreuseSte mesmeTacoignieresTessancourt sur aubetteThionville sur optonThiverval grignonThoiryTillyToussus le nobleTrappesTriel sur seineVal des quatre pignonsVaux sur seineVelizy villacoublayVerneuil sur seineVernouilletVersaillesVertVicqVieille eglise yvelinesVillaroyVillennes sur seineVillepreuxVilletteVilliers le mahieuVilliers st fredericViroflayVoisins le bretonneux
Filtrer selon les disponibilités :
2 Camping(s) partenaire(s)
Yvelines
351 emplacements
Le camping international de maisons-laffitte est le point de départ idéal pour visiter paris. la gare de maisons-laffitte, à 10 minutes à pied du...
180 emplacements
Le camping de versailles en ile-de-france vous permettra de visiter en famille la ville historique de versailles, son château mais aussi de vous...


text:
Carxe
Lo Carxe (en catalan el Carxe, en espanhòl el Carche) es un territòri pichon dels Païses Catalans, situat dins la region de Múrcia, ont se parla catalan (valencian). La catalanizacion lai se faguèt al començament del sègle XIX, gràcias a l'installacion de païsans que venguèron del País Valencian vesin per metre en valor de tèrras gaire abitadas abans.
Lo Carxe es tanben lo nom d'una sèrra de 1371 m d'altitud, o ben lo nom de la partida mens pichona d'aquela zona.
La zona catalanofòna compren de vilatges e masatges que son en periferia de las comunas murcianas de Iecla, Favanella e Jumella (los centres d'aquelas comunas parlan espanhòl, pas catalan). Se tròban sul replanat de Favanella, dins la comarca de l'Oriental.
Lo Carxe a una superfícia de 310 km² e 697 abitants enregistrats (2006). Gràcias a las recèrcas sociolingüisticas de Manuel Sanchis i Guarner, dempuèi los ans 50 del sègle XX, se coneis son existéncia coma zona de parlar valencian. E mai se lo catalan a pas cap de reconeissença oficiala dins la Region de Múrcia, l'Acadèmia Valenciana de la Lenga dona de classas de valencian a Iecla, a la demanda del quite municipi.


text:
Féy
Féy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Dépendait Del país messin en lo Isle.
- Possession del capítol de la catedrala fins a la Revolucion.
- Destruccions al cors de la guèrra 1939/45.
- Dépendait du pays messin en l'Isle.
- Possession du chapitre de la cathédrale jusqu'à la Révolution.
- Destructions au cours de la guerre 1939/45.


text:
Guèrra Francosiriana
La Guèrra Francosiriana se debanèt de març a julhèt de 1920. Foguèt entraïnada per l'incompatibilitat entre l'existéncia d'un reiaume independent de Siria e lo mandat donat a França sus aqueu territòri après la Premiera Guèrra Mondiala. En causa dau desequilibri entre lei fòrças dei dos camps, lo rèi Faisal èra lèst a acceptar un protectorat francés mai son ministre de la defensa refusèt e organizèt la resisténcia. Pasmens, lei fòrças sirianas foguèron aisament vencudas per lei Francés e Faisal deguèt s'exilar en Anglatèrra.


text:
Missi dominici
Lei Missi dominici èran d'inspectors, d'enquistaires e d'agents d'aplicacions de l'Empèri Carolingian. Èran mandats d'un biais sistematic dins lei comtats per rendre còmpte de l'activitat dei còmtes. Tenián tanben lo ròtle d'autoritat intermediària entre lo poder centrau e lei poders regionaus. Ansin, èran mandats d'un biais sistematic dins lei comtats per rendre còmpte de l'activitat dei còmtes. Avián lo drech per corregir leis abús o leis errors constatadas e destituir lei foncionaris locaus, comprés lo còmte. Podián tanben portar d'instruccions especialas d'aplicar dins lo comtat. Pasmens, fins a 802, èran solament de mandadors provisòris sovent chausits entre lei vassaus paures. A la fin dau sègle VII, la corrupcion dei missi èra donc venguda tant importanta que Carlesmanhe deguèt reformar son sistèma e adoptar de missi permanents generalament chausits dins la Glèisa.


text:
Ibigny
Ibigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Domeni episcopal agut en fief pel sire de Blamont, lo comte de Léning, lo senhor de Cirey.
- #Passar en 1720 al senhor de Réchicourt.
- Domaine épiscopal tenu en fief par le sire de Blamont, le comte de Léning, le seigneur de Cirey.
- Passa en 1720 au seigneur de Réchicourt.


text:
L'an 1792 assumiguèt la corona portuguesa, coma regent, ras dels nombroses problèmas mentals de la siá maire, la reina Maria I de Portugal. De desescobèrtas posterioras afirman qu'aqueles parrabastatges foguèron causats per la porfiria, malautiá fòrça comuna entre qualques ostals reials coma la portuguesa, l'anglesa o l'annoveriana consistenta en la barreja de la sang e de l'urina.
L'an 1807 la familha reiala portuguesa, en fugent las tropas de Napoleon Bonaparte qu'avián ocupat Portugal, s'installèt en Brasil, en fasent de la vila de Rio de Janeiro la capitala de l'Empèri Portugués. Dins aquela vila l'enfant Joan de Portugal venguèt un prince de las idèas gaireben liberalas. Mentretant a Portugal, los angleses atenguèron d'expulsar los franceses en 1809 e comencèt l'intrada d'idèas liberalas, pendent dotze ans, los angleses dominèron Portugal coma una autentica colònia. En Brasil, declarèt la libertat de comèrci, dobriguèt los pòrts dins totes los païses e elevèt l'estatut juridic de Brasil fins a l'egalar amb lo de Portugal, en nomenant lo reialme Reialme Unit de Portugal, Brasil e Algarve. Amb la mòrt de la siá maire, en 1816 foguèt declarat rei, lo 16 de decembre de 1815 mas concediguèt a Brasil l'estatut de reialme.


text:
Semalens
Semalens[1][2] ( Sémalens en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La comuna es situada sus Agot e Sòr, que travèrsa lo centre del vilatge, a 12 km a l'oèst de Castras.
Es vesina de las comunas de Vièlhmur, Frejavila, Cambonet de Sòr, e Sant German dels Prats.
Istòria[modificar | modificar la font]
Semalens es un nom d'origina germanica, format de Semela, del grèc Zeueλώ, nom de divinitat frigiana, e del sufixe germanic ing, indicant une proprietat, donant "lo Domeni de Semele". Semelingus èra citat al començament del sègle IX, puèi Semalenx en 1277[3].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- glèisa de Sant Miquèl del sègle XV amb benechièr Renaissença. Una voïvre sus un dels capitèls de la nau es nomenada "la pèira del diable" [4].
- Las Passejadas: plaça amb platanas bastida a l'entorn del centre de l'ancian vilatge fortificat.
- Lo pont Antonieta, dich pont de l'Aiguilhon, bastit per Paul Séjourné en 1884 sus Agot per la linha de camin de fèrre de Montalban a Castras.
- Prèp de Semalens i a una importanta Sèrva Ornitologica Naturala.
Personas ligadas a la commune[modificar | modificar la font]
- Alexandrine Rose "Liberté" Barreau (1773-1843), originària de Semalens, femna-soldat de l'an II.
Especialitats gastronomicas[modificar | modificar la font]
- Lo pompet de Semalens es una còca amb pasta fulhetada e sucrada coma basa, de citron e a la graissa d'auca.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Communes du Tarn – Archives et Patrimoine, Conselh General de Tarn - Archius departamentals
- ↑ Monts et piémont pyrénéens - Fédération des sociétés académiques et savantes Languedoc-Pyrénées-Gascogne, Actes du 48e congrès d'études tenu à Lannemezan et Saint-Plancard les 24, 25 et 26 juin 1994.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- site de la vila
- Semalens sul site de l'IGN
- (fr)Sus Rose-Liberté Barreau : Revista Clio, article De la guerrière à la citoyenne. Porter les armes pendant l’Ancien Régime et la Révolution française


text:
Lorentzen
Lorenzen en alemannisch (Lorentzen en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lorentzen A situat en la vallée de la Eichel, en Alsace Bossue, en bordure del Parc natural regional dels Vòges del Nòrd. La municipalitat es limitrophe de Dehlingen al nòrd, Butten al nòrd-es, Diemeringen al sud-es, Domfessel a l'oèst e Vœllerdingen al nòrd-oèst. Sarre-Union se tròba Modèl:A unitat. Lo A4 es distant d'unitat|12|km {{}} (échangeur de Sarre-Union). Lo vilatge a traversat per la rota départementale 919 (desserte regionala) #que pòrta de Haguenau a Sarreguemines ; la RD8 pòrta a Rahling en Moselle. L'estacion la mai prèpa es aquela de Diemeringen (mens de 2 km) sus la linha Estrasburg-Sarreguemines.
Lo païsatge a constituit de tucs, coma lo Kalkberg #que culmini a 301 m, dominadas per las culturas #qu'ocupan près de la mitat de la superfícia del ban communal e las pradas (un tèrç).
Lorentzen est située dans la vallée de l'Eichel, en Alsace Bossue, en bordure du Parc naturel régional des Vosges du Nord. La commune est limitrophe de Dehlingen au nord, Butten au nord-est, Diemeringen au sud-est, Domfessel à l'ouest et Vœllerdingen au nord-ouest. Sarre-Union se trouve à 7 km. L'A4 est distante de 12 km (échangeur de Sarre-Union). Le village est traversé par la route départementale 919 (desserte régionale) qui mène de Haguenau à Sarreguemines ; la RD8 mène à Rahling en Moselle. La gare la plus proche est celle de Diemeringen (moins de 2 km) sur la ligne Strasbourg-Sarreguemines.
Le paysage est constitué de collines, comme le Kalkberg qui culmine à 301 m, dominées par les cultures qui occupent près de la moitié de la surface du ban communal et les prairies (un tiers).
Istòria[modificar | modificar la font]
- Kirb (Fèsta del pòble) : lo dimenge abans lo 11 de novembre
- L'istòria de Lorentzen es estretament ligada a aquela del castèl. Bastit al començament de la Modèl:S- jos forma de Wasserburg pel comte Frédéric II de Saarwerden, lo castèl a donat en partida en fiança a la archevêque de Trèvas per rasons economicas. En 1527, passa als Nassau Saarebrucken pel matrimòni entre Catherine de Saarwerden e Johan Ludwig de Nassau Sarrebruck. Al continuament de dificultats financièras, a agut en bail pendent mai de 100 ans per la familha Steyss von Gornetz. A la fin de la Modèl:S-, a représ per la familha de Nassau Sarrebruck #que ne fa lo castèl douairière fins a la Revolucion. A vendut cossí plan nacional en 1793 e es converti n'espleitacion agricòla. Aperten uèi a 8 proprietaris desparièrs #que se partejan 9 parts del castèl. En 2008, una part del luòc castral i aurà ocupat per un C.I.N.E. (Centre d'Iniciativa a la Natura e a l'Entorn). La grange a dîme de la Modèl:S- aculhirà la part pédagogique, l'ancian molin de la 16e la hébergement. Lo projècte condusit per la Comunitat de Municipalitats de Alsace Bossue e realizat per l'agéncia d'arquitectura dwpa, architectes es l'escasença d'una mesa en valor de tot l'espaci central del pòble. L'anciana cerveseria "Lorentzator" de la Modèl:S- situada près del castèl dètz tanben renàisser jos la forma d'una micro-cerveseria.
- Kirb (fête du village) : le dimanche avant le 11 novembre
- L’histoire de Lorentzen est étroitement liée à celle du château. Construit au début du Modèl:S- sous forme de Wasserburg par le comte Frédéric II de Saarwerden, le château est donné en partie en caution à l’archevêque de Trêves pour des raisons économiques. En 1527, il passe aux Nassau Saarebrucken par le mariage entre Catherine de Saarwerden et Johan Ludwig de Nassau Sarrebruck. À la suite de difficultés financières, il est tenu en bail pendant plus de 100 ans par la famille Steyss von Gornetz. À la fin du Modèl:S-, il est repris par la famille de Nassau Sarrebruck qui en fait le château douairière jusqu’à la Révolution. Il est vendu comme bien national en 1793 et est converti en exploitation agricole. Il appartient aujourd’hui à 8 propriétaires différents qui se partagent 9 parties du château. En 2008, une partie du site castral sera occupé par un C.I.N.E. (Centre d'Initiative à la Nature et à l'Environnement). La grange à dîme du Modèl:S- accueillera la partie pédagogique, l'ancien moulin du 16e l'hébergement. Le projet conduit par la Communauté de Communes d'Alsace Bossue et réalisé par l'agence d'architecture dwpa, architectes est l'occasion d'une remise en valeur de tout l'espace central du village. L'ancienne brasserie "Lorentzator" du Modèl:S- située à proximité du château doit aussi renaître sous la forme d'une micro-brasserie.


text:
Votre requête : Diocèse = Angoulême
- abbaye Notre-Dame de La Couronne
- abbaye Notre-Dame de Nanteuil-en-Vallée
- abbaye Saint-Benoît de Tusson (femmes)
- abbaye Saint-Cybard d'Angoulême
- abbaye Saint-Etienne de Baignes
- abbaye Saint-Pierre de Cellefrouin
- abbaye Saint-Pierre de Lesterps
- abbaye de Saint-Amant-de-Boixe
- cathédrale Saint-Pierre d'Angoulême
- confrérie des trinitaires d'Angoulême
- prieuré Notre-Dame de Beaulieu (dioc. Angoulême)
- prieuré Saint-Florent de La Rochefoucauld
- prieuré Saint-Lazare de Villejoubert
- prieuré Saint-Léger de Cognac
- évêché d'Angoulême


text:
Casanava
[[Categoria:Wikipèdia:esbòs Modèl:Esbòs/paramètres comuna de Gers]]
Casanava[1][2][3] (Cazeneuve en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, situada dens lo departament de Gers e la region de Mieidia-Pirenèus .
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòc e Monuments[modificar | modificar la font]
- Arène per la Course landésa,
- Ancians Chais d'Armanhac,
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
Forcés
[[Categoria:Wikipèdia:esbòs Modèl:Esbòs/paramètres comuna de Gers]]
Forcés[1][2][3][4] (Fourcès en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, situada dens lo departament de Gers e la region de Mieidia-Pirenèus .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situat sus la riu Auzoue, lo vilatge de Fourcès es extrèmament pittoresque coma ne testifica lo sieu appartenance a l'associacion de las mai polits pòbles de França. En avent en principi #èsser un Castelnau, Fourcès a la particularité d'èsser la sola bastide al plànol circular del Gers.
Situé sur la rivière Auzoue, le village de Forcés est extrêmement pittoresque comme en atteste son appartenance à l'association des plus beaux villages de France. Ayant d'abord été un Castelnau, Forcés a la particularité d'être la seule bastide au plan circulaire du Gers.
Situat suu riu Auzoa, lo vilatge de Forcés qu'es l'un deus mei bèths vilatges de França. En prumèr un castèthnau, Forcés qu'ei l'unica bastida de plan circular de Gers .
Istòria[modificar | modificar la font]
L'existéncia de Fourcès a mencionat en una charte de 1068. Aquel luòc fòrt es alavetz una dels distincions las mai importantas de Gascogne.#Èsser fòrça disputada per la França e la Angleterre fins al XVe sègle.
L'existence de Forcés est mentionnée dans une charte de 1068. Cette place forte est alors une des seigneuries les plus importantes de Gascogne.Elle fut très disputée par la France et l'Angleterre jusqu'au XVe siècle.
Forcés qu'es nommat dens ua carta de 1068. Aquera place fòrta qu'estava ua de las senhoriás mei importantas de Gasconha .
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- La tor de l'Horloge (Sègle XIII), monument classé.
- Lo castèth (Sègle XV).
- Lo pont d'entrée ({{Sègle XV}).
- La glèisa de Sent Laurenç. Edat Mejana, partialament refaite à la fin deu Sègle XIX.
- La glèisa de Senta Quitèira. Datant vraisemblablement deu periòde preromanic.
- La plaça ronda.
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Base de donadas toponimicas de l'Institut d'Estudis Occitanas: Forcés
- ↑ Grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- www.fources.fr
- Forcés sus lo sit de l'Institut Geografic Nacionau
- Forcés, vilatge engatge dens l'accion Soho Solo Gers


text:
Ètna
Ètna (en sicilian Muncibeddu, en italian Mongibello), es un volcan actiu de la còsta èst de Sicília, situat entre las províncias de Messina e Catània. Es lo volcan actiu mai grand d'Euròpa e la montanha pus nauta d'Itàlia (3323 m) fòra dels Alps. Ètna cobrís un airal de 1570 km². L'aparicion d'Ètna es datada de 500 000 ans[1], çò que ne'n fa un volcan recent a l'escala dels temps geologics.
Es constituit per una massa de materials de projeccion e de lava. En mai del cratèr principal e d'un parelh de grandas dimensions, i a una granda quantitat de pichons cratèrs adventicis. L'activitat i es gaireben constanta, e las erupcions meton sovent en perilh las gents, ostals e culturas. L'erupcion de 1669, que destrusiguèt una bona part de Catània, foguèt la mai catastrofica.
Durant lo sègle XX la sieuna altitud cambièt frequentament d'aperaquí 100 m amont o aval en foncion de las erupcions de lava. La sieuna altitud elevada implica que i aja al sieu entorn un microclima umid que contrasta amb lo clima de la region siciliana : es una tèrra d'agricultura fertila, i a d'estacions d'esquí, etc.
Mitologia[modificar | modificar la font]
Lo nom d'Ètna ven del mot grèc aίθw, "cremar" o del fenician attano. Ètna (Aetna) es tanben lo nom d'una ninfa siciliana filha d'Uran. Dins la gigantomaquia, lo gigant Encelad desèrta lo prat batalhièr; la diva Atena lo castiga en li tirant al dessús l'illa de Sicília, jos la quala contunha d'èsser empresonat. Lo sieu alen de fuòc sortís d'Ètna e provòca de seïsmes quand bolega. Segon la mitologia grèga, las fargas del dieu Efèst se tròban jos Ètna. Es aquí que fabricava las armas dels dieus de l'Olimp: lo trident de Poseidon, l'ulhauç de Zèus, etc. Foguèt ajudat pels ciclòps fabres, que se devon pas confondre amb los ciclòps pastres, coma Polifèm, que viviá tanben en Sicília. Los bruches sords que s'escapan del volcan son la martelada de las aisinas sobre los enclutges. Los romans pensavan que Vulcan se trobava sus l'illa del meteis nom, al nòrd de Sicília.
Segon lo poèta grèc Píndar, Zèus combatèt e après embarrèt lo mostre Tifon jos Ètna, çò que provoquèt las erupcions. Èra gardat per Efèst. Tifon portava d'alas d'agla e teniá cent caps de dragon, que lors uèlhs lançavan de flamas. Èra lo paire de Cèrber e de Quimera. Píndar designa Ètna coma la «colomna del cèl» dins las Poeticas.