text:
Robèrt Lafont
De Robèrt Lafont, se coneis mai que pus l’obra, multipla e abondosa, de linguista, d’istorian de la literatura, de medievista, de sociològ e mai de teorician politic de l’occitanisme contemporanèu.
Se coneis tanben l’ample de son òbra de romancièr en occitan, dempuèi son primier raconte, La Vida de Joan Larsinhac, publicat a l’endeman de la guèrra de 39-45, fins als tres volums de son grand roman "europèu", La Festa, sens oblidar tota una tièra de racontes, autobiografics, o de ficcion, que fan d’el lo prosator sens cap de dobte mai divèrs e mai productiu de tota l’escritura en occitan del sègle XX.
Se coneis mens lo poèta : ça que la, son primièr recuèlh, Paraulas al vièlh silenci, publicat en 1946 a las edicions del tot novelari Institut d’estudis occitan, debutava una entrepresa poëtica fòrta e originala, prigondament marcada per lo lirisme dels tempses del subrerealisme e de l’amor fòl. Son grand recuèlh, Dire, en 1956, foguèt un moment màger dins l’istòria de la poësia occitana : la mesa en muscica d’aqueles poèmas, en 2005, per lo cantaire Jan-Mari Carlotti (un CD editat per l’Associacion Montjoia) nos a fach ressovenir coma caliá d’aquel moment unic, e a joslinhat la joinessa d’una escritura que los dos recuèlhs editats per Jorn venon perlongar e renovelar amb plan de buf e de gravetat.
Robèrt LAFONT dins lo nòstre catalog :
La gacha a la cisterna (1998)
Cosmographia monspessulanensis (2000)
Lo Viatge grand de l'Ulisses d'Itaca (2004)
Poèmas 1943-1984 (2011)
The watcher at the cistern (2014)
Autors
- Giovanni Agresti
- Pèire Bèc
- Sergi Bec
- Aubin Bonnet
- Max Allier
- Joan-Ives Casanova
- Danièla Estèbe-Hoursiangou
- Felip Gardy
- Robert Lafont
- Bernat Lesfargues
- Bernat Manciet
- Michel Miniussi
- Rotland Pecout
- Joan-Maria Petit
- Jaumes Privat
- Joan-Ives Roier
- Max Roqueta
- Estève Salendres
- Claudio Salvagno
- Joan-Luc Sauvaigo
- F-Jacques Temple
- Joan-Pèire Tardiu
- Alan Viaut
- Adelina Yzac


c: text/html

text:
Aquesta glèisa mencionada tre 883 pel cartulari de l'abadiá de Concas de quina dependiá, data principalament dels sègles 15 e 16. A aquesta epòca, d'òbras nombrosas son realizadas per adobar lo vièlh edifici romanic de que nos demòra pauc de vestigis... La màger part de las òbras, e en particular lo voltament del còr, la primièra travada e las capèlas lateralas, datan de la primièra mitat del sègle 16.
D'efièch, las claus de voltas son cargadas d'escuts a las armas d'Antòni de Rosselet (Antoine de Rousselet), abat de Concas entre 1520 e 1540 environ. Se pòdon blasonar aital : " de ... al sautor acorcit de ... al cap de ... cargat de tres besants (o tortèls) de ...". Aquestas entresenhas son figuradas tanben sus un culòt del fond de la nau. Las armas d'aqueste abat de Concas se pòdon tanben observar sus la faciada de la glèisa Sant Martin de Senèrgas. Apareisson alai ambe un sautor non acorcit.
L'estile es diferent d'un escut a l'autre : classic per lo de la clau de volta de la primièra travada de la nau, alara que lo de la clau de volta del còr (dominat per una cròça e una mitra) e lo figurant sul culòt apartenon mai a l'estetica de la Renaissença.
Per acabar, podèm senhalar la preséncia d'un escut a las armas modèrnas de França (tres flors de lis) sus la clau de volta d'una capèla e d'un autre escut a la gravadura enigmatica... e benlèu pas eraldica... dins una autra capèla.
commenter cet article

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Un chœur d’hommes
Set de Cant, es l'istòria d'una banda de garç de la region tolosana, recampats per una amistat redde fòrta e per un comuna "set de cant". Posam lo nòstre repertòri dins la tradicion musicala d'Occitània bèla, del piemont transalpin fins a las ribas de la mar granda en passant pels países vesins de las culturas tant pròchas. Cants populars que contan la vida de cada jorn de las gens modèstes. Istòrias de pastres dels Pirenèus, de païsans de Lengadòc, d'obrièrs de Roergue... Cants de fèstas e cants sagrats, cants de glèisa o de taulièr. Cants de tradicion orala, que se fan passar sens cap d'orquèstre e sens particion, de boca a aurelha, de generacion a generacion. Cants polifonics, ont las voses se mesclan e se combinan, en formar un assemblatge sonòr a l'encòp bruta e rafenat. Cants que testimònian de la riquesa artisitc del País nòstre. Es al nòstre torn de nos apropriar aqueste repertòri per lo portar en i tot aportar lo nòstre gaubi, lo nòstre vam e la nòstra enavant.
Un talhièr de cant mixte
Al còr de Tolosa, dins lo barri de la Dalbada, un grop d'apassionats de cant e de cultura occitana se tròban cada dimarç al ser per trabalhar a 2, 3 ou 4 voses de cants del terrador que sián de taulièrs, de carrièra o de glèisa, sansònhas, cants de fèstas o de dançar. Lo talhièr es animat pels cantaires de ‘Set de Cant’ fisèls a la tradicion de la trasmission orala de lor repertòri. Es mixte e plan segur dobèrt al debutant. Rejonhètz nos !
Concèrts, animacions de fèstas, cantam dins las glèisas, salas de las fèstas o per d'animacion de carrièra un repertòri de cants polifonics tradicionals d'Occitània tota, en occitan e en francés o de regions vesinas d'Euròpa del sud, Itàlia, Corsega e Catalonha.


text:
Servici de l'Emplec
Institut d'Estudis Occitans
11, carrièra Malcosinat
31000 Tolosa
Tél.: 09.62.56.09.91
Institut d'Estudis Occitans
11, carrièra Malcosinat
31000 Tolosa
Tél.: 09.62.56.09.91
Sètz aquí : Acuèlh > Totas las ofèrtas d'emplec
Per l’emplegat Totes los servicis
Per l’emplegaire Totes los servicis
Recèrca dins tot lo site
Recercar :
LAS ACTUALITATS de l'IEO
- Novèla edicion actualizada del diccionari Francés-Occitan de Cristian Laus en çò de IEO Edicions
- Comunicar en occitan Provençau, un lexic escrich per lo President de l'IEO, Pèire Brechet
- Comunicat de l'IEO fach dau temps de son Assemblada Generala de 2017
- Presidencialas de 2017 : un risc de replegament nacionat e de regèt de la diversitat
- Letra als candidats a la Presidéncia de la Republica
- Las Reglas d'escritura de la toponimia occitana son disponiblas
- La rubrica d'informacions del 03/03/2017 del NPLD
Totas las ofèrtas d'emplec
22 juin (Ref emplec : 764)
Caminaire
Miègjorn-Pirenèus 65-Pirenèus Hauts
Dens l’encastre deu desvelopament de las activitats de Parlem que cercam a un/ua Caminaire, essenciaument tà animar cors d’iniciacion dens las escòlas deu despartament. En sus que i averà posibilitats d’animar talhèrs de lenga adultes, activitats periescolaris, intervencions auprès deu public de (...) ne saber mai sus aquela ofèrta
19 juin (Ref emplec : 763)
assistent(a) administratiu
Miègjorn-Pirenèus 31-Garona Nauta
Assegurar lo seguit administratiu e comptable (seguit e edicion de facturas, treaurariá) de l’associacion. Participar a la communicacion de las accions de la Federacion e dels establiments calandreta (red social, siti internet de la Federacion, letra d’informacions). Seguit dels servicis civics (...) ne saber mai sus aquela ofèrta
9 juin (Ref emplec : 762)
Regent(a) a Canlandreta
Miègjorn-Pirenèus 31-Garona Nauta
La Federacion se cèrca 5 regent(a)s a temps plen. La persona recrutada aurà la responsabilitat d’una classa de primària. Pròfil demandat : aver un bon relacional amb los mainatges, de capacitats d’acuèlh dels mainatges e dels parents. Coneissença del mestièr de regent e dels programas de l’educacion (...) ne saber mai sus aquela ofèrta
23 mai (Ref emplec : 761)
Lector pel desvolopament de la reconeissença vocala
Miègjorn-Pirenèus 31-Garona Nauta
del 26 de junh al 7 de julhet. Sesilha de lectura d’una ora, lo candidat deu legir un texte e faire de frasas amb son accent e son intonacion. ne saber mai sus aquela ofèrta
9 mai (Ref emplec : 760)
Encargada/ encargat de mission desvolopament territoriau
Aquitània 64-Pirenèus Atlantics
Desvolopar lo hailat de las Calandretas en Bearn (desmarchas dab las municipalitats e elaboracion d’estrategias comunas). Assegurar la gestion administrativa deus organismes executius de l’associacion (CA, AG, demanda de subvencion), Assegurar un sostien a las associacions dens los lors projèctes (...) ne saber mai sus aquela ofèrta
4 mai (Ref emplec : 758)
Encargat/ada de mission « lenga occitana »
Miègjorn-Pirenèus 31-Garona Nauta
Que participa a l’elaboracion de la politica lingüistica occitana e qu’a un ròtle d’ajuda a la decision au près deus administrators deu Gropament ; Que met en òbra e qu’avalora la politica lingüistica interregionau ; L’agent, mei que mei : Que contribueish a l’elaboracion de las orientacions estrategicas (...) ne saber mai sus aquela ofèrta
4 mai (Ref emplec : 757)
Encargat/ada de mission « lenga occitana »
Miègjorn-Pirenèus 31-Garona Nauta
Que participa a l’elaboracion de la politica lingüistica occitana e qu’a un ròtle d’ajuda a la decision au près deus administrators deu Gropament ; Que met en òbra e qu’avalora la politica lingüistica interregionau ; Activitats professionaus : L’agent, mei que mei : Que contribueish a l’elaboracion de (...) ne saber mai sus aquela ofèrta
2 mai (Ref emplec : 756)
Autor/Redactor Ò/H
Vistedit qu’ei ua maison d’edicion qui produseish revistas taus mainatges, Plumalhon e Papagai e un jornau d’actualitat bimensuau, La Setmana Que cercam un(a) redactor(a) qui serà cargat(da) de redigir articles (papèr e numeric) tà l’ensemble de las publicacions de la societat Vistedit, e los mèdia e (...) ne saber mai sus aquela ofèrta
25 avril (Ref emplec : 754)
Servici civic
Auvernhe
Chercha servici civic per una mission de 10 mes dins una associaicion de diffusion et de promocion de la cultura e de la lenga occitanas. Missions : ajuda a l’organisaciondau festenal La Rétournade de musicas,teatre,conferenças... Ajuda a la creacion de supports de comunicacion Ajuda a l’acuelh (...) ne saber mai sus aquela ofèrta
11 avril (Ref emplec : 753)
Professor(a) de las escòlas
Lengadòc 34-Erau
La Calandreta Novèla de Montpelhièr cèrca un(a) professor(a) de las escòlas remplaçant del 18 d’abril al 7 de julhet de 2017. Trabalh a 75% lo diluns, dimars e dijòus. Per una classa (23 enfants) de CE1-CE2. Estatut : delegacion d’auxiliar pagat per l’Educacion (...) ne saber mai sus aquela ofèrta
13 avril (Ref emplec : 752)
Regent(a)s de Calandreta
Aquitània Totes los departaments
La Federacion Regionau de las escòlas calandretas d’Aquitània, qui regropa 14 escòlas e 1 collègi, que cèrca d’urgéncia ensenhaires (H/F) per classas mairaus e primàrias per l’annada escolara 2017-2018. Mei d’un pòstes son de provedir en Aquitània : Agen, Pau, Barsac, Perigüers , (...) ne saber mai sus aquela ofèrta
22 mars (Ref emplec : 751)
Comís(a) de sala / Servici en restauracion
Miègjorn-Pirenèus 31-Garona Nauta
« FASEM DE BRUCH » qu’ei ua associacion qui a per tòca de desvolopar per tots mejans l’escambi e la convivialitat a l’entorn de la lenga e la cultura en occitan, mes que mes gràcias a la Topina La creacion d’un lòc dedicat a lenga e a la cultura en occitan e a la socializacion de la lenga que, pósquia (...) ne saber mai sus aquela ofèrta
22 mars (Ref emplec : 745)
Regidor
Provença 13-Bocas de Ròse
Acuelh : assegurar la recepcion e l’informacion dau public pendent leis activitats regularas (cors, ataliers). Tanben lo regidor aculhirà leis intervenents per leis eveniments (concèrts, conferéncias, residéncias) e assegurarà lo bòn anar de son sejorn dins lei locaus de l’associacion. Logistica : (...) ne saber mai sus aquela ofèrta
17 mars (Ref emplec : 744)
2 postes au CLAE de la Calandreta de Mureth
Miègjorn-Pirenèus 31-Garona Nauta
2 postes en contrat d’accompagnement à l’emploi (CAE : ne transmettre votre candidature que si vous êtes éligible - Renseignez-vous auprès de votre conseiller Pôle-emploi) 12 mois 1 Poste CLAE de 20h : Horaires : 12h-14h / 15h45-18h45 le lundi/mardi/jeudi/vendredi semaines d’école 1 Poste CLAE/CLASSE (...) ne saber mai sus aquela ofèrta
16 mars (Ref emplec : 743)
Assistent/a e gestionari(ària)Pòste de categoria C
Miègjorn-Pirenèus 65-Pirenèus Hauts
L’Ofici Public de la Lenga Occitana es un Gropament d’Interès Public compausat de las Regions Novèla Aquitània et Occitània e mai de l’Estat (ministèri de la Cultura e de la comunicacion e ministèri de l’Educacion nacionala, de l’ensenhament superior e de la recèrca). Sa mission es dobla : s’agís a (...) ne saber mai sus aquela ofèrta
Per tot lo monde Mas informacions
AGENDÀ de l'EMPLEC
Assistent(a) administratiu
Vendredi 1er septembre 12:06-13:06 - Luòc: Tolosa
La Federacion de las calandretas de Meigjorn-Pirenèus cèrca un o una assistenta administratiu per la devalada 2017/2018. Ne saber mai
Vendredi 1er septembre 12:06-13:06 - Luòc: Tolosa
La Federacion de las calandretas de Meigjorn-Pirenèus cèrca un o una assistenta administratiu per la devalada 2017/2018. Ne saber mai
Caminaire / Caminaira a Parlem
Lundi 2 octobre 10:27-11:27 - Luòc: 65
L’associacion Parlem que cèrca un caminaire o ua caminaire entà tribalhar a comptar deu mes d’octobre de 2017. Ne saber mai
Lundi 2 octobre 10:27-11:27 - Luòc: 65
L’associacion Parlem que cèrca un caminaire o ua caminaire entà tribalhar a comptar deu mes d’octobre de 2017. Ne saber mai


text:
L'IEO
Alman'òc 2017
Faguèt miranda ongan la presentacion de l’Alman’òc edicion 2017 que se debanèt le 23 de decembre passat al fogal "Le Léo" a Foish tant per la preséncia nombrosa dels sòcis e dels convidats coma pel fum d’exemplars venduts. Un moment dels bons de convivialitat e d’escambis.
Total Festum
Pel prumièr còp ongan, Arièja vegèt le 17 de junh, al castèl de Fichas de Vernhòla, un espectacle en occitan dins l’encastre de « Total Festum », qu’es un festenal subventionat per la region novèla .
L’Institut d’Estudis Occitans d’Arièja (IEO) aviá recampats 4 grops de « Cantaires d’en çò nòstre » : La Betmalesa, le còr de Cantarata, Fontanet e Revelhet per un concèrt de tria que foguèt una vertadièra capitada ! Un lòc embelinaire, un ambient festiu, una còla de l'IEO estranbordada e un public nombrós e arderós que li agradèt fòrça les cants d’Arièja e d’endacòm mai . Una experiéncia de tornar far l’an que ven . Òsca!
Estagi de cants d'Arièja
Le dimenge 22 de mai, le cercle occitan"Peire Largarda" de Foish, organizava a l'ostal de las associacions, un estagi de cants d'Arièja, per totis.
La menaira n'èra la Pascala Respaud del grop "Revelhet" plan conegut en çò nòstre.
Èrem fòrça cantaires per venir trabalhar les cants de las nòstras montanhas. Una descobèrta per mai d'unes que coneissián pas cap le trabalh de "J. POUEIGH", recampaire de cants pirenencs. Totes poguèron constatar la riquesa del nòstre patrimoni local.
Una polida jornada dedins que le temps, defòra, èra a la pluèja. Per bon astre, i aguèt las pausas e le repais tirat de la saqueta per regaudir e tornar vam a totes les participants.
Tot lo jorn, la lenga nòstra sonèt amb estrambòrd.
Tornarem amb plaser, ac sabètz plan:" le que canta son mal espanta!"
Estagi de branle bearnés
Le dissabte 21 de mai se debanèt a Foish un estagi de branle bearnés, organizat pel cercle occitan "Pèire Lagarda" ,de la vila.
L'escasença per totes les dançaires de bolegar sus aqueles ritmes sautarèls e tanben d'aprene cançons per dançar dins aquela lenga polida, l'occitan. Tot aquò jol govèrn manhac e determinat de Sidonie Landrin.
La jornada se passèt plan, dins un ambient fòrça agradiu mas tanben estudiós. E cal pas desbrembar de parlar del repais fargat per la còla del "LEO" de Foish que recampèt , a miègjorn, una polida taulejada d'estagiaris, atalentats per d'esfòrces dels bèls.
Una capitada pel cercle de Foish, de tornar fèr.
Un divendres a Belèstar
Les « Divendres de l’Espaci Occitan » se passejan !
Aquel de Bèlestar coneguèt una capitada vertadièra.
Son venguts nombroses, le monde de Bèlestar per escotar Camilha Bilhac de l’IEO d’Arièja que nos parlava de las bruèissas.
Ara las bruèissas an pas cap de secrets per nosautres , tombant le cas, nos’n saurem aparar !
Un moment agradiu e interessant, cal continuar sus aquesta dralha.
Passejada istorica e botanica a Bonac
Le 5 de mai de 2016, le solelh èra amb nosautres per la darrièra passejada istorica e botanica, organizada pel cercle occitan de Pàmias.
Ongan foguèt a Bonac, pichòta comuna de las ribas d’Arièja qu’avèm escotat conferencièrs de
tota mena, joves e vièlhs, confirmats e en èrba.
Le matin, visita del vilatjòt, de la glèisa e del castèl e per acabar, un polit talhièr de religadura.
Le vèspre, aprèp un pica-mica gostós e fòrça agradiu còsta d’Arièja, e per d’unes, un bocin de prangièra, L’Alan Vidal nos menèt per un camin d’èrbas e de flors per nos assabentar.
Una polida jornada , grandmercé a Elena Laffont e Danièl Pedossat per l’organizacion d’aquela passejada e a l’an que ven !
Totas las fotografias d ’aquela polida jornada aquí.
La Gata de la barona
Es pas encara espotida aquela gata!
Pendent tota l'annada 2015, la còla "les Galejaires" faguèt conèisser aquel animal a un fum d'estajants ariegeses (24 representacions pel departament) emai dins Garona Nauta (2), dins Aude (1) e dins Nauts-Pirenèus(2).
Prèp de 1500 personas venguèron véser l'espectacle e daissèron mai de 4000 èuros per l'IEO.
Per 2016, 5 datas son ja previstas.
Coma la gata, la lenga nóstra es plan viva, se parla e s'escota amb plaser.
La còla es a repetir una novèla pèça de l'Alan que se jogarà la "prumièra" al Festen'òc de Saurat le 14 de Julhet de 2016.
Esperam qu'aurà la meteissa capitada.
Exposicion Gaston Fèbus
Le cercle Pèire Lagarda de Foish organiza una exposicion sus Gaston Fèbus, comte de Foish.
Del 10 al 16 de Març a l'Estiva.
Manifestacion a Montpelhièr
Vaquí qualques fòtos per véser qu'èrem pas sols!
Les Galejaires, la tropa de teatre de l' IEO d'Arièja
Le teatre es a solide un bon biais de far ausir, conèisser e aimar la lenga nòstra, tanben l'idéa nos es venguda de margar una pèça escrita per Alan VIDAL : "La gata de la Barona" e de la jogar pels vilatges que seriàn interessats.
Es tanben un biais per ensajar de far dintrar un chic de moneda dins las caissas de l'IEO que n'a plan besonh. Totis les actors de "la còla dels galejaires" son benevòls e amators.
Es de notar que la pèça es a l'encòp jos-titolada en francès e les que comprenon pas tot en occitan se pòdon gaitar la revirada de reiruèlh.
E l'Alan VIDAL se ten una autra pèça dins les quasèrns!


text:
Aquí l’istòria dels protestants de Cairàs, darrièra comunautat a parlar occitan en Alemanha
Las originas
1685: lo rey Louis XIV revòca l’edit de Nantes que assegurava la libertat de culta als protestants. Mai de 100 000 « huguenots » quitan alara Franca. 400 d’entr’eles son originaris dels Aups. La majoritat passa per Suissa que pòt pas aculhir un nombre tant important de refugiats.
En 1699; lo duc de Wurttenberg acòrda als valdeses italians e als calvinistas de França los privilègis los mai grands. Olanda li fornís 100 000 escuts per subvenir als fraisses de l’establiment dels immigrants e Angleterra alòga 140 livres Sterling per l’entreten de lors pastors e regents.
En 1699, 142 personas arriban en Wurrtemberg e crean la comunautat de Lucerne a costat del vilatge de Wurmberg. 82 son originaris de la val de Cairàs, 18 de Guilhestra e de Vars, 27 d’Ambrun. Los autres son de valdès italians. En 1701, son rejónhets per 60 valdès de Pragelato, en Italia.
La reculada e la desaparicion de la lenga d’ó
L’arribada dels immigrants foguet dificila ambe mantuns problèmas respiratòris en causa del climat a influència atlantica. Los Cairàssins s’arrancan pasmens az-aquela terra novèla e bastisson lo temple en 1704 e l’ostal del pastor en 1727. Los primièrs maridatges mixtes ambe los luterians alemands aparèissan al sègle 18. Aquò provòca de disputas sus lo biais de batejar los mainatges ! Una primièra reculada de la practica de la lenga d’òc es constada ambe l’arribada de pastors de Suissa que fan l’ofici en francès e comprenan pas lo parlar cairàssin. En 1808, la comunautat de Lucerna a pas pus d’autonomia politica e es restacada a la comuna de Wurmberg. En 1823, las gleisas aupencas son restacadas a la gleisa luteriana. En 1840, un decret obliga l’usatge de la lenga alemanda a l’escòla, l’administration e quitament l’ofici.
Dins l’entre dus guerras, qualquas personas annadas son encara capablas de s’exprimir en lenga d’òc. Lo darrièr locutor morís en 1952. Se sonava Johannes Peter Gille.
E ara ?
La comunautat de Lucerne a daissat pauc de traças de son passatge. Lo temple es estat destruit per un tir d’artilleria en 1945. Ara se pòt veire un monument erigit en códol del Guil ( la rivièra de Cairàs) ont se pòt legir los noms de familhas cairàssinas. Dins lo campestre entre Pforzheim e Stuttgart demòran los noms de localitats d’origina romana: Perouse, Pinache, Corres, Serres.
Es dins la localitat de Serres, proche de Wurmberg que se tròba la « placa del patoua ». Lo 8 de julh 2014, un gemèlatge entre Wurmberg e las comunas de la val de Cairàs foguet realisat. Aquò se faguet en presència de Joël Giraud, deputat dels Aups Nauts, de Christopher Davis, cònsul general dels Estats-Units, dels conses de la val de Cairàs et del conselhièr general Jean-Louis Poncet.
Costat alemand, la comuna de Wurmberg era representada per son conse Jörg-Michael Tefly, son pastor e un quarantenat de ciutadans. Dempuei, de corses d’alemand son estats mès en plaça en Cairàs per refortir los escambis: de notar que maugrat las persecutions, mantunas familhas de Cairàs son demoradas estacadas a la lor religion en secrèt e actualament, los protestants representan encara 60 a 80% de la populacion de la val.
Aymeric Jonard


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
diumenge, 20 de juliol de 2008
Derivas occitanistas
De çò qui non cau pas hèr, que n 'èi trobat un exemple a l' article Nòrma classica de la wikipèdia occitana. Que sabem que s'i tròba de tot e pas sonque de las bonas en la wikipèdia. Non soi pas lingüista ni especialista de la lengua. Totun, las plan hòrtas, que soi enqüèra capable de las véder arribar!!!! E n'ei trobada ua. Aquiu qu'avetz ua frasa en lengadocian, decretat occitan "estandard" per l'autor de l'article, mès en realitat lo lengadocian n'ei sonque qu'ua varietat occitana coma quinsevolha auta. O senon, que calerà sortir lo gascon de l'occitan, pr'amor si lo gascon ei tant occitan coma lo lengadocian, lo lengadocian n'ei pas més gascon que lo francés.
Adonc, la dita frasa:
Totas las personas naisson liuras e egalas en dignitat e en drech. Son dotadas de rason e de consciéncia e lor cal agir entre elas amb un esperit de frairesa (la sintaxa aquesta que'm sembla ben prauba a jo, qu'ei sonque un calc deu francés, ça'm par. O m'engani?)
I trobam la frase supausada gascona presentada coma variacion dialectau de la prumèra :
Totas las (/eras) personas que naishen liuras e egalas en dignitat e en dreit. Que son dotadas de rason e de consciéncia e que'us cau agir entre eras dab un esperit de hrairessa.
Tè, HRAIRESSA!!!! E d'on l'an tirat, aqueth? En gascon, no's ditz pas, e urosament, pr'amor assajatz donc de prononciar hrairessa.... No'u trobaratz pas en nat diccionari, ni lo Palay (rayresse?), ni lo Chaplain, ni en los de l'I.E.O. En gascon, qu'ei fraternitat. N'ei pas complicat: FRATERNITAT. E ben segur, LIURA no's ditz pas en gascon generau, no'u trobaratz en lo diccionari de Palay, tanpòc en nat aute diccionari ja mencionat, enqüèra que'u pòscan utilizar en quauques airaus periferics e ben petits, de transicion de cap tau lengadocian e tau catalan. En gascon "normau", qu'ei LIBRA.
EGALAS: de horagetar en sintaxa gascona, la fòrma corrècta qu'ei EGAUS.
e "que'us" demora de corregir per "que las", de segur.
La frase que m'auré hèit gòi d'i léger que hosse:
Totas las personas que vaden libras e egaus en dignitat e en dreit. Que son dotadas d'arrason e de consciéncia e que las cau hèr l'ua a l'auta dab esperit de fraternitat.
Decididament, aqueth tipe d'article "occitanista" que hè més mau que ben. Lo gascon qu'ei plan occitan, plan segur, mès n'ei pas un dialècte deu lengadocian. E en realitat, n'a pas jamès estat nat dialècte. Qu'ei ua lengua sacrificada dab la complicitat de quauques ultra-occitanistas pòc respectuós. Pro qu'ei pro !
Tè, m'a esnerviat, lo tipe. E tà'm calmar, qué'm caleré hèr? Dilhèu, escotarèi ua granaïna, la de Montaverner, cantada per Na Lola Tortosa...
O ben legerèi un sonet d'Andriu Du Pré (un poèta gascon deu sègle 17):
Qui voú saber qu'es aquò que d'aimar,
Venga entà mi hèr son aprentissatge,
Jo li dirè qu'aquò n'es qu'ua mar
Calma tantòst, tantost plea d'auratge.
Aquò's un mau qu'òm non gausa blasmar
Ni se faschar que ns'apòrte daumatge :
Aquò's quaucòm qu'òm non pòt exprimar
que salh deus uelhs de quauque bèth visatge
Si tu'n vòs donc èster plan avertit,
(Lo bon Abat es qui Monge a patit)
L'amor no's pòt pintrar per poesias,
O, per lo mens, de las colors qu'i cau:
Mès, per conéisher o son ben o son mau,
Cau qu'amorós coma jo som, tu sias.
NB Tà comandar lo CD "Si em pose a cantar cançons" d'en Pep Gimeno Botifarra, que'vs cau anar ací. Dab sonque 13 euros s'etz en Espanha, 15 euros s'etz en Françà, poderatz arrecéber lo CD a casa. E ajudaratz los artistas valencians!
dijous, 17 de juliol de 2008
Pirenostrum
Lo Zagal de Molinero l'Arco que'u dedica un messatge especiau, que i trobaratz lo programa.
dimarts, 15 de juliol de 2008
Era ossa Hvala ena Val d'Aran
Qu'è liejut en ua pagina web deth Conselh Generau d'Aran çò que seguís:
Eth departament de Miei Ambient e Pagesia deth Conselh Generau d’Aran a efectuat ua gravacion inedita dera ossa Hvala pera proximitat e peth temps de filmacion. En tot revisar ues trampes fotografiques plaçades en Baish Aran, es guardes deth Conselh Generau s’an trobat damb mès de 45 menutes de gravacion dera ossa en tot minjar ua carraunha de cabiròu, que siguec metuda coma esca. En aguest sens, cau díder qu’era màger part dera dièta des ossi bruns ei de caractèr vegetau (fruta, tuberculs, arraïtz, èrba, eca) e ua proporcion menor de caractèr animau, dera quau era màger part consistís en hormigues, termits e carraunhes d’ongulats. Era ossa, que se mòstre damb un estat de salut òptim, a estat identificada per miei d’un colièr emissor e eth crotau dera aurelha. Enes imatges se confirme qu’era ossa ja non va acompanhada pes cadèls neishudi ena primauera de 2007, ne tanpòc peth mascle damb eth quau siguec vista hè ues setmanes.
Eth conselhèr de Miei Ambient e Pagesia, Francisco Bruna, a declarat que “es imatges dera ossa confirmen er assentament deth plantigrad enes montanhes araneses e demòstren ath temps era qualitat mieiambientau deth nòste ecosistèma”. Dauant d’aguesta realitat, eth conselhèr a reconeishut qu’era preséncia der os “pòt devier un atractiu toristic a considerar” e a reclamat “era implicacion de totes es administracions entà trabalhar en Aran damb era finalitat de melhorar era conviuença entre er os e es ramadèrs, en tot seguir era determinacion deth Conselh Generau d’Aran”, qu’a activat un plan pilòt entà agropar es ramats de 17 proprietaris de oelhes damb un pastor que les suenhe entà evitar-ne possibles atacs.
Eth plan pilòt aranés tà protegir es oelhes qu'ei de seguir e que serie d'imitar en dehòra dera Val, ça'm semble.
Tà véir era gravacion dera ossa, que vos cau anar a visitar eth site deth Conselh Generau d'Aran en hent clic acitau.
divendres, 11 de juliol de 2008
Sovenirs de casa d'un Argentin d'origina biarnesa
Alexis (Alejo) Peyret qu’èra un notable argentin d’origina biarnesa. Que neishó en 1826 a Serras-Castèth au ras de Morlans. Son pair, Alexis Agustin Peyret, qu’èra consòu de Serras-Castèth e sa mair Cecília Angelica Vignancour qu’èra d’ua familha de jornalistas e d’estampaires. Republican e socialista militant, l'Alexis qu’estó victima en França d’un procès politic deu quau e sortí innocentat. Un an après la presa de poder per l’emperador Napoleon III , l’Alexis que's vedó acabar lo temps de la democracia e, per aquera rason, que’s sentí obligat de s’exiliar tà l’America deu Sud. Qu’arribè a Montevideo (Uruguay) en 1852. Qu’avèva hèit 26 ans. Que i defendó la causa de la Confederacion Argentina coma collaborador deu diari “El Comercio de Plata”. Puish que’s mudè tà la província d’Entre Ríos on e hasó de professor de francés e de geografia en lo “Colegio del Uruguay”. En 1857, lo president de la Confederacion Argentina, Justo José de Urquiza, que l’encarguè oficiaument de l’administracion e de la direccion de la Colonia San José qui lo Biarnés avèva fondada en las soas pròpias tèrras. L'Alexis que i acomolava las cargas de jutge de patz, de comissari, de president de la municipalitat de San José, de Jefe (cap) de la “Mesa de Estadística” de la província d’Entre Ríos e d’Oficiau deu prumèr Registre Civiu de la Republica Argentina qui’s creè en 1873 en lo districte municipau de Colón, entà resólver los conflictes enter contractants de religions distinctas. En 1883, que’s mudè a Buenos Aires, on e aucupè la carga d’Inspector Generau de Colonias. Que ho eslejut prumer president de l’Aliança Francesa e lo govern nacionau que’u comissionè tà l’estudi de la Maquineria Agricola a l’Exposicion Universau de París en 1889. Qu’aucupè la carga de professor en lo “Colegio Nacional de Buenos Aires” e a la facultat d'Umanitats e Filosofia de l’Universitat de Buenos Aires. Que va escríver mantuas òbras e un projècte de constitucion tà la Republica francesa. Qu’adoptè la nacionalitat argentina en 1895 e que’s morí en 1902 a Buenos Aires. En 2001, lo parlament de la Republica Argentina que decidí d'aufrir a la vila mairau d'Alexis Peyret, Serràs-Castèth, ua còpia de l'estatua erigida a San José en l'aunor deu son fondator biarnés. Alejo Peyret qu'a deishat ua descendéncia pro nombrosa e lo son (cog)nom qu'ei enqüèra plan viu acerà.
Aquiu qu’avetz un poèma son, escrivut en biarnés de l’Argentina enlà, on e dèisha plorar la soa nostalgia au país on ei vadut, lo Biarn.
Los sovenirs de casa (Alexis Peyret, 1826-1902)
Au près de Pau, a l’estrem de las Lanas,
Sus los terrèrs qui vien banhar lo só
Quan lo matin hè bronir la campana
Enter los plèishs blanqueja ua maison.
Jo que i vadoi e que i visquoi mainatge,
Sautant, pitnant, lèste com un lebraut
Mès, tot d’un còp boha lo vent volatge
E la maison qu’ei adara de nh’aut.
Lo sovenir qu’ei ua malaudia
Qui hè lo còr mei triste que la nuèit
Hè negrejar la bèra lutz deu dia
E tot endret que’u paréisher vueit.
Qu’ei lo veren qui guasta l’aiga neta,
On lo sorelh e’s vienè miralhar,
Qu’ei lo vent hred qui tòrra la floreta
Quan au printemps s’anava esparpalhar
Arrepic
Òras d’arríder, òras leugèras,
De l’amistat e de l’amor,
Deu temps passat aimablas messatgèras
Perqué tornatz au près de jo?
Vedetz aquiu, deu costat de l’Espanha
Lo pic tot blu, tot coronat de nèu
Qu'aví vint ans quan pugèi la montanha
Tròne deu só, gran escalèr deu cèu.
Jo per ací tot solet que demori
E vosauts qu’ètz a l’aut' part de la mar
Tot qu’ei fenit e per arren que plori
Lo temps passat non pòt pas mei tornar
Que vse’n perpausi ua virada literau en catalan:
Els records de casa
A prop de Pau, au cap de les Landes,
Sobre els turons que ve a banyar el sol,
Quan el mati fa bornir la campana
Entre les bardisses blanqueja una casa.
Jo hi nasquí i hi visquí de nen,
Saltant, trepitjant, llambresc com un llebretó,
Però, tot d’un cop, bufa el vent voluble,
I la casa ara és d’un altre.
El record és una malaltia,
Que fa el cor més trist que la nit,
Fa negrejar la llum formosa del dia,
I tots els llocs, els fa parèixer buits.
És el verí que podreix l’aigua neta,
On el sol venia a emmirallar-se,
És el vent fred que gela la floreta
Quan a la primavera s’anava a descloure.
Hores de riure, hores lleugeres,
De l’amistat e de l’amor,
Del temps passat amables missatgeres,
Per què torneu a prop de mi?
Veieu allà, del costat d’Espanya,
El pic tot blau, tot coronat de neu,
Tenia vint anys quan vaig pujar la muntanya
Tron del sol, gran escala del cel.
Jo per ací tot solet em quedo
I vosaltres sou a l’altra part de la mar,
Tot és acabat i per un no res ploro,
El temps passat no pot pas més tornar.
Marcel Amont que hiquè lo poèma en musica...dant-lo un ritme de tango, ben segur. La cançon aquera qu'ei tirada d'un CD titolat "Marcel Amont canta los poètas gascons", de comandar a Ràdio-País, 64230 Puei-de-Lescar.
dimecres, 9 de juliol de 2008
La polca de les castanyetes i el xotis de la Mare Antoèna
L'amic Daniel Andrés del grup Saüc (Castelló de la Plana), a qui vaig fer conèixer el disc HDQ del duo Brotto-Lopez, hi va reconèixer el tema d'una polca catalana que Saüc va tocar anys enrere. El món és petit, oi?
La Maire Antoèna és un xotis cantat, col·lectat a Rocamador (país de Carcí, departament de l'Olt, de parla llenguadociana), que ens fa encara la publicitat per a una institució del temps passat - ara il.legal a França.
Heus aquí, tirada del CD HDQ, la maire Antoèna, tocada per l'excel.lent duo occità Brotto-Lopez:
----------------
Chas la maire Antoèna (A ca la mare Antoèna)
I a de bon vin blanc
I a de bon vin blanc, de bon vin blanc
De polidas dròllas (noietes boniques)
I a de bon vin blanc, de bon vin blanc,
De bons enfants
Lo molinièr passa
Fa petar lo foet (fuet),
Marisson l'agacha (Marieta el guaita)
li quilha lo det (li dreça el dit)
Cal m'empacharà de l'agachar per la finèstra (Qui m'impidirà de guaitar-lo (o -la)- per la finestra )
Cal m'empacharà de l'agachar quand passarà (Qui m'impidirà de guaitar-lo (o -la) quan passi)
Janeton del Barri
A un polit rosièr
Que las calhas i cantan
Al mes de febrièr
---------------
I ara la Polca del 2 de Març, o Polca de les Castanyetes, tocada pel no-menys excel.lent grup valencià Saüc:
Per cert, la música d'arrels també pot viatjar i passar d'un vessant a l'altre de l'Albera.
dilluns, 7 de juliol de 2008
Cants polifonics gascons
Aqueth estagi qu'ei la repeticion deu qui's debanè lo mes de mai passat. Que conegó un succès tan gran que non podón pas acceptar tot lo monde, çò qui decidí los organizators de'u tornar hèr. Eh ben, lo venidèr que sembla estar de la medisha traça, qu'èra dejà pleat arras, que'm soi arretrobat en la lista d'espèra.
Que hè gòi que los cants polifonics pirenencs e sian vaduts tan populars au dia de uei. Qu'espèri aquera vòga e s'acompanharà per un interés tà la lengua naturau d'aqueths cants, la lengua occitana. Ben, en realitat la gascona, de non pas con·hóner dab la lengua promaguda per l'excellent En Taupiac, qui per bèra que sia, e bèra si qu'ei, n'a pas ni lo gost ni la sabor deu gascon. Lo Taupiac, a maugrat qui sia hilh de Gasconha, que s'ei trompat de lengua, praubet! Urosament, los Gascons non l'an pas seguit. Avem déjà lo francés, n'ei pas tà i amiar ua dusau lengua estranha entà ajudar la prumèra a tuar lo gascon! Que manca de sentida, lo brave Taupiac! Bon, qu'a ua excusa, la lengua qui pramau qu'ei la deu lòc on viu (coma deu lòc on vivi jo), e qu'ei en dehòra deus país gascons. En tot cas, tà nosautes... que serà en lengua gascona, se vos platz!
Ath som d'Azun (Eths d'Azu, Agorila)
Lo rei pastor (Eths d'Azu, Agorila)
dijous, 3 de juliol de 2008
Per fin, libra!
Ah, si, totun! Ua seguida de congòs deus Menestrèrs Gascons tà hestejar lo retorn de Na Ingrid! Òc, de congòs cantats per lo Joan-Francés acompanhat per Enric Marliangeas e Jakes Aymonino !!!! De dançar tots!
Congòs de Lucsèir:
Congòs De Vèrt:
NB. Aqueths trocets que son estats tirats deu CD titolat "Rondèus e congòs de las Lanas", ACPL Menestrèrs Gascons CMDTA. De comandar suu site deus Menestrèrs Gascons.


text:
Lo grop
Que coneishetz dejà, lhèu, las vibracions magicas de las polifonias lors, l'esperit hèra "british" deus lors esqueches hèra "gascons", las lors (tan renomadas) frascas carnavalescas, quauques uas de las lors burlas escadudas per lo passat (dont los contienguts e son afinats a cada narracion), la lor passion per la lenga occitana, la devocion infinida qui an per lo Diu Timpona, o lo lor gost tant prononciat per lo Juranson doç e lo Madiran plan tanic.
Qu'avetz dejà bahida entenut l'un deus quate discs lors o assistit a l'un deus lors espectacles numerós sus l'empont.
Si ei atau, ça-vietz viste visitar lo beròi site qui'us ei consacrat : que'vs hè dejà lampet, que's ved…
Sinon, non podetz pas demorar dens aqueth estat de manca grèva, qui poderé hòrt plan ipotecar la vòsta cultura personau, si n'ei pas lo vòste aviéner sociau, e har-ve passar a costat d'un rencontre essenciau dens la vòsta vita : entratz lèu !


text:
Dimars, 3 de decembre de 2013, 03h00 Espòrt
Lo XIII se pòt tanben pintrar!
La Copa del Monde es plan acabada: lo trofèu es dins l’avion per Sydney. D’aquel temps, avèm enfins agut una jornada completa del campionat d’Elèit dempuèi la fin d’octobre!
A Carcassona, se joguèt pas en rason de l’estat del terren, de las pluèjas e de las decisions municipalas, ni contra Lesinhan lo dimenge 17, nimai contra Avinhon lo dissabte 23. Aquel repaus forçat a pas balhat un vam novèl als Canaris qu’an encaissat un fenomenal 54-8 aqueste dissabte als Minims contra Tolosa Olimpic. Las possibilitats d’èsser dins los 4 de la Pola dels As s’apichonisson de mai en mai al pè de Ciutat.
Limós, que s’èra acontentat de la paritat la setmana passada amb los Dragonets, vesiá l’èx-Drac MacGuire portar pel primièr còp las colors roge e negre. Los limosencs baton 34-24 una valenta esquipa de Palau que s’entorna en Catalonha Nòrd amb lo punt del bònus defensiu. De notar los 3 ensags de l’alièr limosenc Francés Théresin que confòrta sa primièra plaça dels marcaires de la competicion. A Avinhon, los Dragonets arrancan la victòria 14-12 sus la formacion locala mercé a una penalitat ensacada pel Joan Guasch a la 78a minuta. De notar qu’un mièg dotzenat de jogaires avinhonencs èran dissabte a Manchester per seguir la finala Austràlia-Nòva Zelanda e tornèron prene l’avion tre la partida acabada per jogar aqueste dimenge!
Lesinhan torna de Vilanuèva amb una victòria pro ben aisida: 30-10, amb dos ensags signats Ciril Stacul.
Al programa de la dimenjada qu’arriba: dos rescontres per dissabte, Avinhon-Tolosa (16h30) e Carcassona-Vilanuèva (18h30), e doas batèstas de cloquièrs que seràn disputadas coma cal per dimenge, Dragonets-Palau a Sant Estève (15h30) e Lesinhan-Limós al Molin (15 h).
D’aquel temps, los Dracs tornan prene progressivament l’entraïnament: lo pilar novèl Jeff Lima es del nombre que ven d’arribar en tèrra catalana.
Alan Roch
Podcast de l'emission Cinquième Tenu de decembre :
http://www.rcf.fr/radio/rcf11/emission/derniere/200395
La bona chifra : 74 468 espectators a la finala de Manchester.
"Aquò nos deuriá balhar idèias per avec un mejan d'informacion esportiu occitan ... mas un site-una seccion del Jornalet-quicòm mai ont se parlariá en òc de rugbis, de fotbòl, and, desquet, ciclisme, atletisme.. mas tanben tambornet, quilhas, ajustas, vela latina, las bòlas, corsa camarguenca.. en metent en abans las valors positivas de l'espòrt, son ròtle social e cultural (amb lo rugbí, avèm un bèl exemple de las capacitats de paraula e de convivéncia) sens doblidar de denoncia... Legir mai
La Copa del Monde de XIII ven de s'acabar e teni a mercejar Lo Jornalet e lo Ferriòl (bon, s'apelar atal ja !*) d'aver dobèrt sas paginas a ma cronica (coma a Ràdio-Lenga d'Òc-Narbona e Ràdio-Lenga d'Òc-Erau d'aver difusat del diluns al dissabte la cronica Sul camin d'Òld Traffòrd que repreniá a quicòm prèp los papièrs del Jornalet).
Sèm pas encara dins las condicions del dirècte, cal prene en compte las questions del blocatge, trapar quicòm a dire cada jorn, e ben ! I sèm ar... Legir mai
Frederic Vouland es lo convidat de l'emission Cinquième Tenu de RCF-Pays d'Aude aqueste dimars 3/12 per parlar de son libre La partida clandestina : www.rcf.fr/radio/rcf11


text:
Sem aicí un autre còp per renovelar l'amistat occitano-catalana e tanben per rendre omenatge a los omes e las femmas qu'an mort en aquest luòc, qu'an estat tuats per pensar, per creire de diferenta faiçon.
Los que sèm aicí pensam força diferent dels franceses e dels espanhòls e per elis sèm tanben eretges. Sèm eretges per que cresèm amb los dreits dels pobles, amb la libertat de las nacions naturalas, istoricas, ligadas per una cultura e lengua comunas.
Es possible assassinar milièrats de personas, de los rendre esclaus d'un altre poble e de los assimilar a la cultura e lenga dels envasidors. Mas se pot pas tuar l'arma d'un pòble. Los morts demoran encara entre nosautres, son pas enterrats, son pas sebelits. Son presents en la istòria comuna dels occitans e dels catalans. Son presents dins los dreits dels pobles. Son presents dins los vilatges, dins las carrièras, dins los ostals, dedins los armaris e, com ditz lo poeta occitan, s'assetan cada jorn a taula. Son presents dins nòstra consciéncia e dins la consciència dels nòstres enemics.
La vòstra lenga es força malauta perque l'escòla francesa a assajat de la faire morir e per nosautres, los catalans, es força important que vosautres los occitans luchatz per l'occitan. Per dignitat, per onor, per la glòria de la lenga occitana, ieu, catalan, vos parli en la lenga vòstra. Autres catalans sabon parlar tanben la vòstra lenga e si aqueste moviment s'espandís par dessús de las frontieras, los catalans e occitans serem salvats. Cal rendre a l'occitan l'utilitat de son usatge. Es aquò tanben un problema actual dels catalans. Un pacte d'ajuda mutuala seriá important pels dos pobles. Lo CAOC fa çò que pòt. Son dinou ans de trabalh. Avèm gaire mejans, mas la nòstra voluntat d'afrairament es la mai granda realitat qu'existís ara.
Passan los reis, passan las revolucions, las republicas, los govèrns, los partits de dreita o d'esquèrra mas demora Occitania esclava de França. Es la vergonha d'Europa e del mond entier.
Amics, nos demora l'amistat occitano-catalana e si nos ajudam mutualament arribarem a èstre pobles liures, en una Europa de pobles liures.
Visca Occitania. Visca Catalunya.
Enric Garriga Trullols
Montsegur, 21/06/1997


text:
Conselhièrs municipals,
President de l’IEO,
President del Cercle Occitan de Mesa,
Professors d’occitan e de la Calandreta,
Amics occitans e catalans de la Catalonha del Nord e del Sud,
Vòli en primièr mercejar al sènher Conse e a la comuna de Mèsa per la coral aculhença de la nòstra associacion e tanben de l'Orfeon Laudate de Barcelona. Aquestes escambis son plan bons pel sosten de las relacions entre catalans e occitans. Aquò es bon perqué lo sovenir de la paraula de còps se perd, mas la cançón demòra.
Occitans e catalans sèm vesins e cada cop mai proches perqué las comunicacions son mai rapides. A l'autorota, d'un costat, cal ajustar lo trin de granda velocitat que serà lèu una realitat.
Poirèm passar rapidament d'una realitat a una autra realitat plan diferenta.
D'un costat lo catalan e l'occitan son lengas oficialas en Catalonha. De l'autre costat lo catalan e l'occitan son lengas regionalas en perilh d'extincion, mal aculhidas o inexistentas en l'escòla oficiala francesa.
Se volèm fargar una Euròpa democratica amb dreits egals en totes los estats de l'Union Europea cal unificar la legislacion, d'un biais que siaga egal per totes les pòbles en dreits e dignitat. Plan segur per las personas, mas tanben pels pòbles. La patz se salvagarda amb la justícia e amb la reconeissença dels dreits dels pòbles . A Euròpa aquò es plan evident. Totjorn la patz arriba amb la reconeissença dels pòbles.
Lo CAOC es una associacion creada fa 29 ans per promòure las relacions entre catalans e occitans. Sèm testimònis de l'evolucion de las causas en Euròpa. Mas encara i a força reticèncias per cambiar situacions e leis injustas.
Espèri que l'amistat entre los pòbles d'Euròpa farà avançar las causas, especialament la justícia e la libertat.
Visca Occitània
Visca Catalunya
Enric Garriga Trullols
President CAOC


text:
Villers
Villers puede referirse a:
- Villers, comuna francesa situada en Loira.
- Villers, comuna francesa situada en Vosgos.
Nombres compuestos
- Villers-Agron-Aiguizy, comuna francesa situada en Aisne.
- Villers-Allerand, comuna francesa situada en Marne.
- Villers-au-Bois, comuna francesa situada en Paso de Calais.
- Villers-au-Flos, comuna francesa situada en Paso de Calais.
- Villers-au-Tertre, comuna francesa situada en Norte.
- Villers-aux-Bois, comuna francesa situada en Marne.
- Villers-aux-Érables, comuna francesa situada en Somme.
- Villers-aux-Nœuds, comuna francesa situada en Marne.
- Villers-aux-Vents, comuna francesa situada en Mosa.
- Villers-Bocage, comuna francesa situada en Calvados.
- Villers-Bocage, comuna francesa situada en Somme.
- Villers-Bouton, comuna francesa situada en Alto Saona.
- Villers-Bretonneux, comuna francesa situada en Somme.
- Villers-Brûlin, comuna francesa situada en Paso de Calais.
- Villers-Buzon, comuna francesa situada en Doubs.
- Villers-Campsart, comuna francesa situada en Somme.
- Villers-Canivet, comuna francesa situada en Calvados.
- Villers-Carbonnel, comuna francesa situada en Somme.
- Villers-Cernay, comuna francesa situada en Ardenas.
- Villers-Châtel, comuna francesa situada en Paso de Calais.
- Villers-Chemin-et-Mont-lès-Étrelles, comuna francesa situada en Alto Saona.
- Villers-Chief, comuna francesa situada en Doubs.
- Villers-Cotterêts, comuna francesa situada en Aisne.
- Villers-devant-Dun, comuna francesa situada en Mosa.
- Villers-devant-le-Thour, comuna francesa situada en Ardenas.
- Villers-devant-Mézières, antiguo nombre (antes de 1828) de la comuna francesa de Villers, situada en Ardenas.
- Villers-devant-Mouzon, comuna francesa situada en Ardenas.
- Villers-devant-Raucourt, antigua comuna francesa situada en Ardenas, actualmente integrada a Maisoncelle-et-Villers.
- Villers-Écalles, comuna francesa situada en Sena Marítimo.
- Villers-en-Argonne, comuna francesa situada en Marne.
- Villers-en-Arthies, comuna francesa situada en Valle del Oise.
- Villers-en-Cauchies, comuna francesa situada en Norte.
- Villers-en-Haye, comuna francesa situada en Meurthe y Mosela.
- Villers-en-Ouche, comuna francesa situada en Orne.
- Villers-en-Prayères, comuna francesa situada en Aisne.
- Villers-en-Vexin, comuna francesa situada en Eure.
- Villers-Farlay, comuna francesa situada en Jura.
- Villers-Faucon, comuna francesa situada en Somme.
- Villers-Franqueux, comuna francesa situada en Marne.
- Villers-Grélot, comuna francesa situada en Doubs.
- Villers-Guislain, comuna francesa situada en Norte.
- Villers-Hélon, comuna francesa situada en Aisne.
- Villers-l'Hôpital, comuna francesa situada en Paso de Calais.
- Villers-la-Chèvre, comuna francesa situada en Meurthe y Mosela.
- Villers-la-Combe, comuna francesa situada en Doubs.
- Villers-la-Faye, comuna francesa situada en Côte-d'Or
- Villers-la-Montagne, comuna francesa situada en Meurthe y Mosela.
- Villers-la-Ville, comuna francesa de Alto Saona.
- Villers-la-Ville, comuna francófona de Bélgica situada en Valonia en la provincia del Brabante Valón.
- Villers-le-Château, comuna francesa situada en Marne.
- Villers-le-Lac, comuna francesa situada en Doubs
- Villers-le-Rond, comuna francesa situada en Meurthe y Mosela.
- Villers-le-Sec, comuna francesa situada en Aisne.
- Villers-le-Sec, comuna francesa situada en Alto Saona.
- Villers-le-Sec, comuna francesa situada en Marne.
- Villers-le-Sec, comuna francesa situada en Mosa.
- Villers-le-Tourneur, comuna francesa situada en Ardenas.
- Villers-lès-Cagnicourt, comuna francesa situada en Paso de Calais.
- Villers-lès-Luxeuil, comuna francesa situada en Alto Saona.
- Villers-lès-Mangiennes, comuna francesa situada en Mosa.
- Villers-lès-Moivrons, comuna francesa situada en Meurthe y Mosela.
- Villers-lès-Nancy, comuna francesa situada en Meurthe y Mosela.
- Villers-les-Ormes, comuna francesa situada en Indre.
- Villers-les-Pots, comuna francesa situada en Côte-d'Or.
- Villers-lès-Roye, comuna francesa situada en Somme.
- Villers-Marmery, comuna francesa situada en Marne.
- Villers-Outréaux, comuna francesa situada en Norte.
- Villers-Pater, comuna francesa situada en Alto Saona.
- Villers-Patras, comuna francesa situada en Côte-d'Or.
- Villers-Plouich, comuna francesa situada en Norte.
- Villers-Pol, comuna francesa situada en Norte.
- Villers-Robert, comuna francesa situada en Jura.
- Villers-Rotin, comuna francesa situada en Côte-d'Or.
- Villers-Saint-Barthélemy, comuna francesa situada en Oise.
- Villers-Saint-Christophe, comuna francesa situada en Aisne.
- Villers-Saint-Frambourg, comuna francesa situada en Oise.
- Villers-Saint-Genest, comuna francesa situada en Oise.
- Villers-Saint-Martin, comuna francesa situada en Doubs.
- Villers-Saint-Paul, comuna francesa situada en Oise.
- Villers-Saint-Sépulcre, comuna francesa situada en Oise.
- Villers-Semeuse, comuna francesa situada en Ardenas.
- Villers-Sire-Nicole, comuna francesa situada en Norte.
- Villers-Sir-Simon, comuna francesa situada en Paso de Calais.
- Villers-sous-Ailly, comuna francesa situada en Somme.
- Villers-sous-Chalamont, comuna francesa situada en Doubs.
- Villers-sous-Châtillon, comuna francesa situada en Marne.
- Villers-sous-Foucarmont, comuna francesa situada en Sena Marítimo.
- Villers-sous-Montrond, comuna francesa situada en Doubs.
- Villers-sous-Pareid, comuna francesa situada en Mosa.
- Villers-sous-Prény, comuna francesa situada en Meurthe y Mosela.
- Villers-sous-Saint-Leu, comuna francesa situada en Oise.
- Villers-Stoncourt, comuna francesa situada en Mosela.
- Villers-sur-Auchy, comuna francesa situada en Oise.
- Villers-sur-Authie, comuna francesa situada en Somme.
- Villers-sur-Bar, comuna francesa situada en Ardenas.
- Villers-sur-Bonnières, comuna francesa situada en Oise.
- Villers-sur-Coudun, comuna francesa situada en Oise.
- Villers-sur-Fère, comuna francesa situada en Aisne.
- Villers-sur-le-Mont, comuna francesa situada en Ardenas.
- Villers-sur-le-Roule, comuna francesa situada en Eure.
- Villers-sur-Mer, comuna francesa situada en Calvados.
- Villers-sur-Meuse, comuna francesa situada en Mosa.
- Villers-sur-Nied, comuna francesa situada en Mosela.
- Villers-sur-Port, comuna francesa situada en Alto Saona.
- Villers-sur-Saulnot, comuna francesa situada en Alto Saona.
- Villers-sur-Trie, comuna francesa situada en Oise.
- Villers-Tournelle, comuna francesa situada en Somme.
- Villers-Vaudey, comuna francesa situada en Alto Saona.
- Villers-Vermont, comuna francesa situada en Oise.
- Villers-Vicomte, comuna francesa situada en Oise.


text:
Lo vilatge de Portiranhas (Portiragnes, 34), ancianament Porcairanhas o Porcairagas, seriá lo brèç de la celèbra trobairitz Azalaís de Porcairagas que visquèt a la fin del sègle 12.
Sa vida ditz : "N'Azalais de Porcairagues si fo de l'encontrada de Monpeslier, gentils domna et ensenhada. Et enamoret se d'En Gui Guerrejat, qu'era fraire d'En Guilhem de Monpeslier. E la domna si sabia trobar, e fetz de lui manhtas bonas cansos".
D'efièch, trobam ben una familha de Porcairagas, vassala dels vescomtes de Besièrs, al cap de la senhoriá dins las annadas 1065. Pauc abans lo sègle 13 e la Crosada, aqueste feu passèt a la familha de Pesenàs ambe lo maridatge d'una autra(?) Azalaís, filha e eiritièra de Rostanh de Porcairagas ambe Pèire de Pesenàs.
Lo grand revolum de la Crosada e de l'aneccion al reialme de França cambièt tot lo paisatge social e politic de la region. Aital, Portiranhas e mantunas autras localitats dels environs tombèron dins l'escarsèla d'un dels principals luòctenents de Simon de Montfort, lo Marescal Gui de Levís. La familha de Levís, originària d'Isla de França, se mantenguèt en Lengadòc pendent de sègles, e tenguèt la senhoriá de Portiranhas fins al sègle 17 al mens.
La glèisa parroquiala, dedicada a Sant Fèlix, èra al cap d'un priorat dependent de la catedrala Sant Nazari de Besièrs, dempuèi al mens lo sègle 12. Foguèt tornada bastida a la debuta del sègle 14 en pèira basaltica, coma mantunas glèisas del ròdol (veire l'article sus Agde). Aviam dejà vist qu'aqueste material local èra pas plan propici a l'escultura en general e a l'eraldica en particular. Aital, trobam pas qu'una clau de volta ondrada d'un escut figurat ambe son ligam de cuèr, lo guinsal. Malurosament, pòrta pas cap de traça de gravadura e deviá èsser simplament pinturat a las armas de son proprietari que demòra donc desconegut.
Mas çò qu'interessarà mai l'eraldista se situís sus la paret interiora occidentala de l'edifici, enquadrant un grand portal ajustat al sègle 18. S'agís d'una granda listra funerària plan escafada que se perlonga sus tota la longor de la paret a una nautor d'environ 2,20 mètres.
La longa benda pinturada de negre es ondrada de dos decòrs eraldics identics plan malaisits de deschifrar. Una observacion mai atentiva revèla la preséncia de dos escuts mesclats dins cada decòr, coma se doas listras èran estadas subrepausadas a dos moments diferents.
Avèm suslinhat sus cada fotò las grandas linhas que demòran de las pinturas en utilizant una color diferenta per cada escut.
Pintura n°1 a esquèrra del portal
Pintura n°2 a drecha del portal
Podèm distinguir la siloèta d'un grand escut coronat e suportat per dos leons (?). Sembla qu'aqueste escut de granda talha siá lo mai ancian, pinturat en primièr. Del còp sa legida es malaisida mas un element determinant apareis al franc-quartièr senestre jos la forma de cabrions o d'un cabrionat d'aur e de sable qu'es pas sens rapelar las armas tradicionalas de la familha de Levís citada mai naut. I podèm distinguir tanben la traça d'un escut en abisme. Podrián èsser los rèstas de las armas d'Anna de Levís (1569-1622) que portava "escartairat al 1 bendat d'aur e de vermelh qu'es de Thoire-Villars, al 2 d'aur als tres cabrions de sable qu'es de Levís, al 3 de vermelh a tres estelas d'aur qu'es d'Andusa, al 4 d'argent al leon de vermelh qu'es de Layre, sul tot escacat d'aur e de vermelh qu'es de Ventadorn".
Aqueste personatge plan important de l'epòca, Governador e Senescal de Lemosin, Luòctenent General de la província de Lengadòc e Par de França foguèt un pròche dels reis de França Enric IV e son filh Loís XIII. Es el qu'apasimèt las guèrras de religion dins las Cevenas dins lo primièr quart del sègle 17. Moriguèt de malautiá lo 8 de decembre de 1622, a Belcaire, ont veniá de presidir los Estats Generals de la Província de Lengadòc. Las cronicas del temps nos contan que l'emocion foguèt granda après sa mòrt e seriá pas estonant qu'un senhor de son envergadura agèsse una listra funerària dins un de sos feus de Lengadòc.
A una epòca posteriora, un autre escut mai pichon foguèt pinturat per dessús. L'avèm suslinhat en roge. Tornam trobar dos leons per supòrt mas aquí, las armas se pòdon blasonar "d'aur a la bordadura componada de sable e d'argent". Tot aquò sembla repausar sus una mena de mont decoratiu de color blanca. Aquestas armas son pas estadas identificadas pel moment mas devon correspondre a las d'un linhatge que tenguèt la senhoriá de Portiranhas a la seguida dels Levís.
Sorgas principalas : C.Duhamel-Amado, Genèse des lignages méridionaux T.2 Portraits de familles - Portiragnes p.53, UTM, Toulouse, 2007 ; Archives du château de Léran (vol.3) Inventaire historique et généalogique des documents de la branche Lévis-Mirepoix, Privat, Toulouse, 1909 ; nombrosas sorgas internet e demèst aquestas las principalas http://www.medarus.org/Ardeche/07celebr/07celTex/ventadour_anne.htm http://racineshistoire.free.fr/LGN/PDF/Levis.pdf.
commenter cet article


text:
Archive for decembre 2011
La cauna de la Boisha
Posted in Pàmias, tagged cauna, prehistoria, riu on decembre 9, 2011| Leave a Comment »
L’estadi Ernest Wallon a Tolosa.
Posted in Uncategorized on decembre 9, 2011| Leave a Comment »
L’estadi Ernest Wallon (ex pargue dels espòrts puèi dels Sèt Denièrs) es l’estadi ont l’Estadi Tolosan (equipa de rugbi de Tolosa) jòga a domicili. Aprèp òbras pesugas de renovacion a la debuta de las annadas 2000, dispausa ara de 19500 plaças. Se situa dins lo barri dels Sèt Denièrs a costat de Blanhac al nòrd oèst de Tolosa. Li balhèron lo nom Ernèst Wallon, president de « stade olympien étudiants de Toulouse (SOET) » e professor de dreit de la facultat de Tolosa al debut del sègle xx que participarà a la creacion del primièr estadi dins lo barri dels ponts bessons
L’inauguracion se debanèt lo 14 de decembre 1983 amb un rescontre França-Romania remportat per França (26-15). Al rugbi un ensag val cinc punts, una transformacion dos punts, una penalitat tres punts, e lo « dròp » tres punts. I a nombroses biaisses de jogar al rugbi a a 7, 13 o a 15 jogaires.
Màrius Bourdoncle Teisseire, Louka Hougrand.
L’estadi de Tolosa
Posted in Pàmias, tagged estadi, Tolosa, vila on decembre 6, 2011| 1 Comment »
L’estadi de Tolosa de fot a 65000 plaças e un balcon de 2000 plaças e quaranta pòrtas de dintrada. L’escut es TFC= Tolosa Fotbal Club amb las colors violet e blanc.
A costat, i a l’estadi de rugbi e lo terren de pelòta basca.
Es estat inaugurat en 1937.
ANTONIN


text:
Cervus elaphus
Cèrvi
244px
LC : Preocupacion menora
Estatut CITES
Annèxe III , Rev. del 22/04/1976
Tunisia e ssp.
barbarus uniquement
Estatut CITES
Annèxe I , Rev. del 01/07/1975
ssp. hanglu unicament
Estatut CITES
Annèxe I , Rev. del 01/07/1975
ssp. bactrianus unicament
Reparticion geografica
Aira de reparticion en Euròpa e Orient Mejan
Lo cèrvi o cèrvi comun (Cervus elaphus) es una espècia de cervid largament distribuïda per l'emisfèri nòrd. Son documentadas qualquas 27 sospècias diferentas amb una distribucion que s'estend de Magrèb, a Euròpa, fins a una granda part de l'America del Nòrd. Se diferencian per la grandor, talha e color del pèl e la forma de las banas. Las sièis sosespècias de oapitís nòrd-americanas, anteriorament classificadas dins l'espècia Cervus canadensis, se classifican actualament coma sosespècias de Cervus elaphus.
Descripcion[modificar | modificar la font]
Lo cèrvi es una mamifèr romiaire erbivòr. Lo cervion a pas cap de banas qu'apareisseràn la primièra annada en doas ramas de cada costat del cap. Lo cervion es pigalhat de tacas blancas duscas 2 o 3 ans. Las espècias mai conegudas en America del Nòrd son lo cèrvi de Virginia (Odocoileus virginianus) e lo cèrvi mul. L'espècia es estada introduita en Colómbia Britanica e se sona lo dam. Se i a ara de cèrvis un pauc pertot dins lo mond, ne trobam sustot dins l'emisfèri Nòrd.
La caça dels cèrvis a fòrça demesida la populacion en França après la Revolucion francesa. Ara los cèrvis que tornam trobar dins los bòsques venon d'accions volontàrias d'introduccion : dins los Alps, los Pirenèus e dins l'oèst.
Los cèrvis se pòdon viure duscas 25 ans mas pauc demest eles despassan 15 o 16 ans.
Sosespècias[modificar | modificar la font]
- Cervus elaphus alashanicus
- Cervus elaphus atlanticus
- Cervus elaphus bactrianus
- Cervus elaphus barbarus
- Cervus elaphus canadensis
- Cervus elaphus corsicanus
- Cervus elaphus hippelaphus
- Cervus elaphus hispanicus
- Cervus elaphus kansuensis
- Cervus elaphus macneilli
- Cervus elaphus manitobensis
- Cervus elaphus maral
- Cervus elaphus montanus
- Cervus elaphus nannodes
- Cervus elaphus nelsoni
- Cervus elaphus roosevelti
- Cervus elaphus scotticus
- Cervus elaphus sibericus
- Cervus elaphus songaricus
- Cervus elaphus wallichi
- Cervus elaphus xanthopygus
- Cervus elaphus yarkandensis


text:
MARATON QUATE LÒCS (18 DE JUNH DE 2017)
Maraton de montaha damb fòrt desnivèu e “corrible” ena major part deth sòn recorregut.
Recorregut damb fòrtes pujades e damb un tram aerian, sense tecnicitat,ena Sèrra de Vacanera, en tot recorrèr es hites termierères. A un costat veiram Lunchon (França) e ar aute Les e Bossòst (Val d’Aran)
- Distancia: 43’3Km
- Desnivèu Positiu: 3440m D+
- Gessuda: 7:00 ores
- Lòc: Les
- Prètzi:
- Gèr: 35€
- Hereuèr – Abriu: 40€
- Mai e Junh: 45€
*Assegurança de dia: 3€
Edat minima entà poder participar son 18 ans dejà complidi eth dia dera corsa, mès era organizacion se sauve eth dret a deishar participar a veth menor pera sua trajectoria, experiència e condicion fisica.
Materiau obligatòri
- Telèfon mòvil damb bateria totauments cargada e alugat pendent tota era corsa.
- Depòsits de aigua (bidons o bosses d’aigua).
- Reserva d’aliments
- Jiqueta, para-vent o similar
- Vèire (de plastic) o bidon entàs avitualhaments. En es avitualhaments non se daràn veirès (de plastic) entàs líquids.
Material recomendado
- Morralet e bastons
- Manta tèrmica de superficie mínima 1,4 x 2 m
- Tubular o Casqueta
- GPS damb eth track dera corsa
- Fiulet
- Lòt (frontal) en bon estat damb bateries cargades e piles/bateria de recanvi
*Nota: era organizacion se sauve eth dret de meter coma obligatoris veth materiau obligatòri veth materiau recomanat, s’avisarà coma molt tard en Briefing dera corsa deth dia anterior.
Avitualhaments e limits oraris
Tipes de avituallamientos:
- Líquid: Aigua, refrèsc de còla e Istònico
- Líquid + Sòlid: Aigua, refrèsc de còla, Istònico, Pastisson Osawa Ecològic, Fruts Secss, Doci e Fruta.
- Complet: Idem + Sandwiches doci e salats
Lòcs d’interés e accesi en veïculs
Prèmis:
- Generau Omes e Hemnes (3 prumèrs de cada sexe)
- Premio Especiau: 1r Òme e 1a Hemna en tot arribar ath Tuc des Canaus
REGLAMENT
- Er objectiu de Trail Carlac ei promòir es montanhes de Quate Lòcs, era practica esportiua, e en tot finalizar era corsa restablir es camins e lòcs per aon a passat era corsa, deishan-les limpios de marques e senhalizacion.
- Realizar era inscripcion implique que eth corredor accèpte toti es punts deth reglament e es caracteristiques dera corsa ara que partcipe.
- Era organizacion se sauve eth dret, en exclusivitat, sus es imatges/vidèos des diferents corses, des fotogàfs/camares contractats pera organizacion, atau com eth dret d’explotacion des imatges e vidèos dera corsa.
- Se requerís un minim de condicion fisica e material especific en bones condicions, segontes era corsa escuelhuda.
- Eth participant eximís de tota reseponsabilitat ara organizacion en cas d’accident, lesión o quinsevolh d’auti imprevist.
- Cau portar eth pitrau facilitat pera organizacion, ben visible pendent tot eth recorrut.
- Es corredors que decidisen abandonar era corsa, deueràn comunica’ac ara organizacion o a un control de pas.
- Eth recorrut serà degudaments senhalizat damb cintes, banderetes e fleches.
- Eth recorrut condarà damb diferents punts de control de compliment obligatòri.
- En cas de no passar per un pas de control, eth corredor quedarà descalificat.
- Se deuerà seguir eth recorregut marcat, sense retalhar eth recorregut.
- Reste totauments proibit tirar lordères dehora des lòcs assignats en es avitualhaments.
- Eth mau temps non serà in impediment entà cellebrar era corsa, mès era organisacion se sauve eth dret de modificar er orari de gessuda e eth recorregut.
- Era organisacion podarà suspener era corsa un viatge començada era corsa, tostemp e quan siguen per extrema grauetat deth motiu de suspension.