text:
Quinina
La quinina es un alcaloïde natural qu'es antipiretic, analgesic e, subretot, antipaludic. Extracha d'un arbrilhon originari d'America del Sud foguèt utilizada per la prevencion del paludisme (o « malària ») abans d'èsser remplaçada per de derivats, quinacrina, cloroquina, e primaquina.
Somari
Istòria de la descobèrta de la quinina[modificar | modificar la font]
Los quinquinas son d'arbres de la cordilhièra dels Andes butant en nauta altitud. Son del genre Cinchona d'entre que quinquina roja e quinquina jauna an de proprietas antipaludicas; lo quinquina gris paradoxalament nomenat Cinchona officinalis, o mai simplament quinquina a pas aquelas proprietats. La rusca de quinquina èra coneguda dempuèi lo sègle XVII, per curar la fèbre tèrça. Introdusida en Euròpa vèrs 1633, sas vertuts foguèron mencionadas pel primièr còp en 1639. De jesuistas de Lima menèron son usatge cap a Roma per curar las fèbres intermitentas que se passavan totes los estius[1] dins aquela vila. Aprèp la popularizèron per Euròpa que son nom d'Èrba dels Jesuistas o encara cortex peruvianus/Rusca de Peró. Lo succès foguèt d'en primièr timid[2].
En 1672, dins un librilhon titolat Pyretologia, a rational account of the cause and cure of agues, Robert Talbor, fasiá l'elògi de la polvera de quinquina, e avertissiá sos lectors contra sos efèctes dangieroses quand èra mal administrada. Talbor cura lo filh de Lòis XIV,- lo Daufin- amb l’administracion de fòrta dosis de rusca de quinquina a presas regularas. Per 48 000 liuras e una pension a vida de 2 000 liuras, lo Rei balhèt son secret a Talbor [3]. A la mòrt d'aquel darrièr, Lòis XIV ordonèt la publicacion de De la guérison des fièvres par le quinquina (1681) per fa conéisser aquela medicacion.
Antoine-François Fourcroy, Louis-Nicolas Vauquelin, e lo doctor Gomez estudièron qualques proprietats quimicas de la rusca de quinquina.
En 1820 los quimistas franceses Pierre Pelletier e Joseph Caventou podèron extraire los principis actius de la rusca de quinquina (Cinchona succirubra (quinquina roja)[4] o jauna [5] ).
Descobriguèron que la basa febrifuga èra constituida de dos alcaloïdes que nomenèron quinina e cinchonina.
Los dos quimistas, qu'èran tanben farmacians, volguèron tirar d'applicacions farmacologicas de lor descobèrta. Comencèron a fabricar de quinina. Lor talhièrs transformèron, en 1826, 160 tonas de ruscas de quinquina per extraire 1 800 kg de sulfat de quinina. En publicant lor invencion, permetèron a qual o voliá de ne profeitar[6]. Foguèt lo cas de d'entrepreneires alemands qui se lancèron tanben dins l'extraccion de granda quantitat de la quinina. Als Estats Units d'America, lo laboratòri de Filadèlfia, Rosengarten and Sons, comencèt a far un usatge comercial del metòde Pelletier-Caventou en 1823. Lo meteis an, las campanas dels temples de la val de Mississipí cridèron cada vèspre a consomar de pilulas del Dr John Sappington de Filadèlfia (Dr. Sappington's Fever Pill), çò que faguèt sa fortuna [7].
Aquelas recercas permetèron d'estudiar a qualas dòsis los principis actius èran eficaces. Pelletier aviá enviat sos alcaloïdes a François Magendie per que los experimentèsse sus l'animal e sus l'òme. Magendie remarquèt:
- « Es totjorn del mai naut interés pel metge de conéisser precisament la dòsi de la substància activa contenguda dins lo medicament qu'emplega, aquel avantatge es encara mai manifèste al respècte de la quinquina, que l'activitat varia fòrça seguent la natura e la qualitat de las ruscas. E mai sèm sovent fòrça astrucs de poder administrar aquel medicament jos un fòrt pichon volum e jos una forma qu'a pas ges de desgostant. » F. Magendie (Formulari per la preparacion e l'emplec de mai d'un medicaments, 1829)
La produccion de quinina marca atal lo començament del remplaçament de las plantas medicinalas de contengut variable, incertan e a vegadas farlabicat, per de medicaments aisits de prene e contenent sonque la molecula activa, a una dòsi precisa.
En 1853 Louis Pasteur obtenguèt un derivat pròche de la quinina, la quinotoxina. Quitament per la cincotoxina. Aquelas doas substàncias èran alara designada quinicina e cinconicina : Miller e Rohde lor donèron lor nom actual dins los ans 1890.
La formula bruta de la quinina foguèt establida en 1854 per Adolphe Strecker e son estructura quimica foguèt descrita cap a la fin del sègle per Zdenko Skraup e Wilhelm Königs .
En 1918 (o 1931) Paul Rabe e Karl Kindler, afirmèron aver realizat la sintèsi de la quinina a partir de la quinotoxina (Pasmens cap de detalh experimental precís apareis dins lor publicacion). L'11 d'abril de 1944, Robert Woodward e William von Eggers Doering de l'Universitat de Harvard anoncièron aver fa la sintèsi totala de la quinina, obtenent pendent lor ensags de 30 mg de quinina[8]. Dins un contèxte de guèrra que la quinina èra una font rara e d'importància militara, la novèla faguèt grand bruch, la premsa saluant atal « Un dels mai remarcables expleits scientifics d'aquel sègle XX ». Pasmens la descobèrta de Woodward e Doering aguèt pas d'utilitat practica, la quinina obtenguda per aquela sintesi costant fòrça tròp car. La vertadièra sintesi totala - e estereoselectiva - serà efectuada per Gilbert Stork en 2001. Publiquèt dins the Journal of the American Chemical Society en 2001 e provoquèt una controvèrsia contestant que Woodward e Doering avián fach en 1944 la sintèsi de la quinina (e pas solament de la quinotoxina) coma ne foguèron creditats [9][10],[11].
Accion farmacologica[modificar | modificar la font]
La quinina foguèt lo primièr medicament eficaç contra lo paludisme. Aquela malautiá, responsabla de prèp d'un milion de mòrts per an[12], es deguda a un parasit unicellular del genre Plasmodium, transmes a l'òme per de fissadas de moissals infectats. Lo moissal injècta lo plasmodium que ganha d'en primièr lo fètge (ciscle epatic) e s'i desvolopa, puèi libera dins la circulacion sanguina de merozoïtas que se van installar dins los globuls roges.
Al nivèl del còr, la quinina diminuís l'excitabilitat, la conductibilitat e la contractilitat.
La quinina enebís la proteasa que degrada los acids aminats de l’emoglobina per formar la paret de las merozoïtas.
Enebís tanben la polimerizacion de l'emo de l'emoglobina e doncas empacha la reproduccion dels plasmodis. Enebís la via de las schizontas e es antipiretic.
Pasmens, es toxica pel sistèma nerviós, se cerquèt doncas a sintetizar d'analògs sens aquela deca:
- la cloroquina qu'es pas eficaça sus totes los plasmodis ;
- la mefloquina, pus eficaça mas pus toxica;
- L'artemisinina, non aparentada a la quinina, es fòrça activa. S'agís d'una lactona sesquiterpenica contenent un pont endoperoxid e qu'es eissida d’una artemisa chinesa (Artemisia annua). Es eficaça contra de formas de plasmodis resistents a la cloroquina (cas dels neuropaludismes en particular) e, fins a uèi, cap de resisténcia de font de plasmodi a l'artemisinine o a sos derivats semisintetics apareguèt pas.
Utilizacion[modificar | modificar la font]
Antitpaludic/antimalaric[modificar | modificar la font]
Lo tractament dels acceses paludencs constituís l'indicacion actuala de la quinina, en particular en cas de quimioresisténcia als autres antipaludics. Es tamben prepausada - çò qu'es discutit - en profilaxia en cas de resisténcia als autres antipaludics.
L'utilizacion de la quinina en dòsi excessiva pòt provocar lo cinchonisme, de problèmas pel fètus (coma la surditat) fins a la mòrt.
La quinina es un composant aromatic de l'aiga tonica. Seguent la tradicion, lo gost agre de la quinina utilizada contra lo paludisme incitèt los colonials britanics en Índia a la mesclar amb de gin, creant atal lo coctèl gin tonic.
Pasmens, lo gin tonic actual es fòrça diferent de la bevenda d'aquela epòca, entre autre perque la dòsi de quinina emplegada uèi es lo quart de la d'autrecòps. Als Estats Units d'America, la dòsi maximala autorizada es de 83 ppm.
Rampas muscularas[modificar | modificar la font]
Una autra indicacion es lo tractament de las rampas muscularas[13]. Pasmens, en rason de sa flaca eficacitat e dels risques mortals potencials (coma ematologics, cardiacs e allergics) la FDA autoriza pas mai son usatge dins aquela indicacion dempuèi 1995 e la revista francesa Prescrire lo desconselha tanbene[14].
Regulator cardiac[modificar | modificar la font]
Dempuèi 1749 , Jean-Baptiste de Sénac observèt que la quinina a un efècte sus las palpitacions cardiacas (pendent lo sègle XIX la quinina èra utilizada en associacion amb la digitala). En 1914 Karel Frederik Wenckebach mencionèt un efècte similar. En 1918, Walter von Frey mencionèt l'accion d'un derivat de la quinina, la quinidina, sus l’aritmia atriala.
En 1911, Julius Morgenroth montrèt que la quinina pòt tractar las tripanosomiasas.
Dosatge[modificar | modificar la font]
La quinina es une molecula fluorescenta que se pòt dosar par spectrofluorimetria.
Per li donar una sabor amarganta, la quinina es presenta dins lo Schweppes e d'autres « sodas » portant la mencion « Tonic ». Per d'unas persona pòt existir una ipersensibilitat que necessita una certa vigilància[15].
Produccion[modificar | modificar la font]
En 1913, foguèt conclusit lo primièr acòrdi entre plantaires e fabricants de quinina que l'applicacion foguèt fisada a un organ executiu estabili a Amsterdam e nomenat «Kinabureau» que foguèt disolgut en 1961[16].
Lo pretz de la quinina baissèt de contunh aprèp guèrra, fins a aténher en 1958 la mitat del pretz de 1946, es a dire en dejos del nivèl d'abans guèrra , las principalas entrepresas productrises s'engagèron pels acòrdis del 30 de mai e dels 11/13 de junh de 1958 a fixar de preses e des contingents per l'exportacion de quinina e de quinidina.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)L'écorce miraculeuse. Le remède qui changea le monde, Fiammetta Rocco, ed:Noir sur blanc, 2003}}
- ↑ (fr)[http://www.cnrs.fr/cw/dossiers/dosbiodiv/index.php?pid=decouv_chapC_p3_c&zoom_id=zoom_c1_4&savoir_id=savoir_c1_z4_1 dossièr del CNRS
- ↑ (fr)[PDF]Revista de medecina tropicala
- ↑ (fr)[http://www.cnrs.fr/cw/dossiers/dosbiodiv/index.php?pid=decouv_chapC_p3_c&zoom_id=zoom_c1_4&savoir_id=savoir_c1_z4_1 site del CNRS
- ↑ (fr) [1]
- ↑ (fr) Afrique : guérisseurs, plantes médicinales et plantes utilesOuvrage, Clément Delaude, ed:Maisonneuve et Larose, 2005}}
- ↑ (fr)[PDF][http://www.rcpsg.ac.uk/Triennial_Conference_November_2011/Presentations%20Library/2011%20TC/FTM%20D2%20PS3%20Malaria%20and%20The%20Military.pdf}}
- ↑ (fr)[Woodward, R.B.; Doering, W.E. J. Am. Chem. Soc. 1944, 66, 849 Woodward, R.B.; Doering, W.E. J. Am. Chem. Soc. 1945, 67, 860]
- ↑ (en)http://www.rsc.org/chemistryworld/News/2008/February/05020801.asp
- ↑ (fr)Paul Depovere, La fabuleuse histoire des bâtisseurs de la chimie moderne, De Boeck, septembre 2008 ,pp.65-67
- ↑ (en)Otto Theodor Benfey, Peter J. T. Morris, Robert Burns Woodward : Architect and Artist in the World of Molecules,Diane Publishing Co., 2001,p 60
- ↑ Son gaireben totes d'enfants africans, segon las fonts de l'OMS per 2008 (fr)WHO
- ↑ (en)El-Tawil S, Al Musa T, Valli H et Als. Quinine for muscle cramps, Cochrane Database of Systematic Reviews, 2010, Issue 12. Art. No.: CD005044. DOI: 10.1002/14651858.CD005044.pub2
- ↑ (fr)Quinine et crampes : toujours autorisée par l'Afssaps malgré les risques mortels. Rev Prescrire 2011 ; 31 (337) : 820-821
- ↑ (en)FAO/OMS, Evaluation of certain food additives and contaminants: forty-first report of the joint FAO/WHO expert committee on food additives, World Health Organisation Tech Rep Ser. 1993; 837:1-53.
- ↑ (fr)http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:31969D0240:FR:HTML
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
- Quinacrina
- Cloroquina
- Quinidina
- http://en.wikipedia.org/wiki/Quinine_total_synthesis
- http://en.wikipedia.org/wiki/Warburg%27s_Tincture
- http://en.wikipedia.org/wiki/Luis_Jer%C3%B3nimo_de_Cabrera,_4th_Count_of_Chinch%C3%B3n
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) Banque toxicologique
- (en) de Inchem
- (en) Malaria Journal
- (en) C06526 www.genome.jp
- (en) Compound Displayed 8757 NCBI database


c: text/html

text:
AN DESCOBÈRT UNA NÒVA ESPÈCIA DE TITANOSAURE
Una còla de paleontològs a trobat de tròces fossils de l’esqueleta de çò que ja es estat confirmat coma una nòva espècia de sauropòde titanosaure que viviá fa aperaquí 80 milions d’ans. La descobèrta es estada facha en Egipte e ja a cambiat lo vejaire suls dinosaures africans.
Lo titanosaure es estat nomenat Mansourasaurus shahinae e fasiá partida d’un grop de sauropòdes (animals del còl long e erbivòrs) pendent lo Cretacèu en aquela epòca. Los paleontològs an trobat lo fossil de son esqueleta prèp de l’oasi de Dakhla, dins lo desèrt occidental egipcian.
Lo classament de l’esqueleta es estat realizat pel paleontològ de l’Universitat de Mansoura e d’autres collègas, qu’an determinat qu’aperten a un nòu genre e espècia de titanosaure, desconegut fins a uèi lo jorn.
Una esqueleta fòrça completa
“L’esqueleta de Mansourasaurus es fòrça importanta pr’amor qu’es lo dinosaure mai complet del Cretacèu jamai trobat en Africa –çò diguèron los paleontològs–. Son estadas trobadas de partidas del crani, la maissa, lo còl e plusors vertèbras e tanben de tròces del pè e de las costèlas”.
Segon la còla que l’a classat, sa descobèrta foguèt pro estonanta pr’amor qu’èra una tòca que los paleontològs africans, e de la planeta tota, fasiá de temps que cercavan. Aquò es aital pr’amor de la relacion entre los dinosaures africans e los dinosaures d’autres continents. E l’opinion scientifica que i a encara uèi sus aqueles dinosaures.
Al començament de l’epòca dels dinosaures, dins los periòdes dels Triassic e Jurassic, totes los continents èran amassats dins un supercontinent sonat Pangèa. Pasmens, pendent lo Cretacèu (l’epòca finala dels dinosaures) los continents comencèron de se desseparar. Dempuèi d’annadas se sabiá pas cossí Africa èra restacada amb los autres continents e sustot Euròpa. Un fach que poiriá èsser important dins l’evolucion d’aqueles animals.
Ara Mansourasaurus es un dels pauques dinosaures africans que pòt donar una responsa a aquela question. Seriá una espècia clau pr’amor que pòt balhar fòrça responsas sus los dinosaures d’aquela epòca e tanplan sus la paleobiologia del moment.
En tot analisar la forma dels òsses d’aquel dinosaure los paleontològs an determinat que Mansourasaurus shahinae es mai pròche dels dinosaures europèus e asiàtics que non pas dels sud-africans o sud-americans que son ja estats trobats abans. Aquò demostrariá que qualques dinosaures se podián desplaçar entre Africa e Euròpa a la fin d’aquela epòca.
“Los dinosaures africans e sustot los darrièrs dinosaures d’aquel continent èran pas isolats –çò diguèt Eric Gorscak del Musèu Field–. Es un vejaire nòu e contrari a çò que la paleontologia a prepausat fins ara. I avián de ponts de tèrra amb Euròpa”. L’estudi es estat publicat dins la revista Nature Ecology & Evolution.
La Redaccion
Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Antin
Antin (oficialament en francés Antin) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada ena region istorica de Bigòrra. Qu'ei administrada peth departament deths Hauts Pirenèus dera region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Per Dauzat e Rostaing, Antin que vien deu nom d'òme latin Antinius, pres absoludament (sense cap de sufixe) [1].
Las fòrmas ancianas justifican pas aquera explicacion : Antii, Anti, (cap a 1110), Anti (en 1207, Comdebo d’Antin (en 1217), Petrus de Antino, en latin (en 1283), De Antino, en latin (en 1300), De Antino, en latin (en 1313), De Antino, en latin (1342), Antin, (fin sègle XVIII, mapa de Cassini). Si Antinius èra l'etime, lo nom que seré Antinh, damb -n palatala (-nh) articulada, o peu mens damb -n articulada. Las atestacions occitanas deus sègles XII e XIII que muishan qui n'es pas atau, çò qui mia a un nom de persona Antinu- (de Antius) [2].
Bénédicte Boyrie-Fénié, a prepaus d'Antanhac, que prepausa a l'ocasion un aute etime per Antin : Antenius, un aute derivat d'Antius [3].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Tria de Baïsa; qu'es adara deu canton de « Les Côteaux » (en francés).
Demografia[modificar | modificar la font]
- 1872 es lacunari
- 2011 : 128; 2013 : 130 (17 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984
- ↑ Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012


text:
T-64
Lo carri T-64 es un carri de combat principau sovietic de tresena generacion desvolopat entre 1951 e 1962. Foguèt lo premier carri de tresena generacion e representava au començament deis annadas 1960 una evolucion ambé d'equipaments fòrça modèrnes. Entraïnèt lo desvolopament per l'OTAN dei carris Leopard II e M1 Abrams. Destinat ais unitats blindadas sovieticas, foguèt jamai exportat e demorèt fòrça secrèt fins a la fin de la Guèrra Freja. 13 000 unitats foguèron produchas de 1963 a 1987.
Lo carri participèt a quauquei conflictes còntra de guerilhas coma en Chechenia. Es fòrça complèx d'entretenir e Russia l'abandonèt dins leis annadas 2000. En revènge, Ucraïna a contuniat de lo modernizar e de l'utilizar, especialament ambé l'addicion d'un blindatge reactiu.


text:
Bosiès
Bosiès (oficialament en francés Bouziès) es una comuna de Carcin (Occitània), situada dins lo departament francés d'Òlt e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
{{traduccion]]
- Lo pont suspenjat sus l'Òlt.
- Lo castèl dans le versant de plateau.
- Le chemin de halage taillé dans la roche.


text:
18 novembre 2009
Cap a Paris
Letra mandada a La Setmana e publicada dins lo n° 739 deu 12/11 al 18/11/2009 Carcassona 2009 Cap a Paris ! Qualques jorns aprèp Carcassona dos, La Setmana se demanda e nos demanda cossí continuar lo movement, e ont. Per ièu l’affar es fòrça simple. Nos volèm vertadièrament far entendre ? De tot lo monde ? Es a dire dels medias qu’escampan l’informacion dins totis los fogals de França, de Navarra e d’Occitania ? Volèm far una pression dirècte sul poder per imapausar lo desvolopament d’una vertadièra... [Lire la suite]


text:
Garderie du Terminus
Adresse
650 Rue Boucher, Saint-Jean-sur-Richelieu, QC J3B 7Z8, Canada
Visiter le site web
Téléphone
Avis
Kassy Boucher3 janvier 2017
Lieux à proximité
Clinique Mariderm Incà 15 mètresCabinet d’avocat Me Nadine Arseneaultà 15 mètresAgence artistique Kiwià 15 mètresAxim Constructionà 15 mètresMe Madeleine Cadieux, avocate et médiatriceà 15 mètresKARATÉ SHOTOKAN DOJO DOKEN-KAI / JKAà 15 mètresCarl Goulet Notaireà 15 mètresÉcole de conduite Tecnic Saint-Jean-sur-Richelieuà 15 mètresLe Colo Barà 15 mètresFinancière Sun Life St-Jean-sur-Richelieuà 15 mètres


text:
Vestiac
Vestiac o Bestiac [1],[2] ( Bestiac en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son totas en V- : Vertiaco, Vertiago, Vestiaco, Vestiac [3] e justifican la grafia Vestiac. La prononciacion B- de l'iniciala s'explica sonque pel betacisme (confusion de b e de v a l'avantatge del primièr); çò que fa que l'ipotèsi de Dauzat, una fòrma « latinizanta » (per explicar la conservacion anormala de -sti-) formada a partir del latin Bestia [4], es totalament impossibla. La finala en -ac, del sufixe gallés -aco(n), pausa pas de problèma. Mès lo passatge aparent de Vert- a Vest- e la preséncia d'un grope -ti- que pòt pas èsser etimologic, fan pensar a un etime (benlèu derivat del gallés uert-, « virar », o del latin uerto-, meteis sens), qu'auriá conegut una sincòpa; veire per exemple Vertrieu, latinizat Vertriacum au sègle XIV, que vendriá, segon Dauzat, de *Verturius, del gallés *Vertos, + -acum[5]. Se l'etime èra *Verturius, se poiriá pensar a una fasa *Vertriac, ont la preséncia de doás r auriá menat a una prononciacion confusa e instabla, situacion resolguda a l'encòp per una dissimilacion (-r- > -s-) e l'amudiment de la segonda -r-. L'explica que precedís es tanben una temptativa o un exemple e pas brica una certitud.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Las Cabanas; es ara del canton de Haute-Ariège (en francés), donc de Nauta Arièja.
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Répertòri toponimic de las Comunas de la Region Miègjorn-Pirenèus, ed. Loubatières, Portèth de Garona, 2009, p. 35 e 42
- ↑ http://toponimiaoc.webs.com/09arija.htm
- ↑ Patrici Pojada, Répertòri toponimic de las Comunas de la Region Miègjorn-Pirenèus, ed. Loubatières, Portèth de Garona, 2009, p. 35 e 42
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 78
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 709


text:
Bellot
Bellot es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
D'una superficie de 1 636 ectaras[1] (siatz 16.36 km²), la municipalitat de Bellot aperten al costat de Rebais situat en lo Arrondiment de #Provenir. Las municipalitats limitrophes prèps de Bellot incluent Villeneuve-sus-Bellot a 1,89 km, Sablonnières a 2,63 km, Sant-Leugièr a 3,18 km, Verdelot a 4.11 km, Hondevilliers a 4,74 km[2].
D'une superficie de 1 636 hectares[1] (soit 16.36 km²), la commune de Bellot appartient au canton de Rebais situé dans l'Arrondissement de Provins. Les communes limitrophes proches de Bellot incluent Villeneuve-sur-Bellot à 1,89 km, Sablonnières à 2,63 km, Saint-Léger à 3,18 km, Verdelot à 4.11 km, Hondevilliers à 4,74 km[2].
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 et 1,1 http://www.atome77.Coma/vilas/comunas/30/bellot.htm modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant (consultat en 17 de març de 2012) Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « atome77 » est défini plusieurs fois avec des contenus différents
- ↑ 2,0 et 2,1 Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
cartesfrance.
- Paginas utilizant d'arguments duplicats dins los apèls de modèl
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Paginas amb d'errors de referéncia
- Pagina del modèl Ligam web comportant una error
- Paginas amb ligams de fichièrs copats
- Ortografia de verificar
- Portal:Comunas/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Comuna de Sèina e Marna


text:
Societat dei Nacions
La Societat dei Nacions (SDN) èra una organizacion internacionala introducha per lo Tractat de Versalhas de 1919 signat après la Premiera Guèrra Mondiala (1914-1918). Son objectiu èra de mantenir la patz en Euròpa e de favorizar lo desarmament, la prevencion dei guèrras gràcias au principi de seguritat collectiva, la resolucion dei conflictes per la negociacion e lo melhorament generau dei condicions de vida de la populacion.
L'importància donada a la negociacion collectiva e a la diplomacia marcava una rompedura fondamentala a respèct dei principis guerriers dei sègles precedents. Pasmens, coma la Societat aviá ges de fòrça armada pròpria, èra dependenta dei grandei poissanças per l'aplicacion de sei resolucions. Òr, leis estats èran generalament pas lèsts a donar lei mejans necessaris. De mai, leis Estats Units d'America refusèron de faire partida de la Societat, çò que limitèt son influéncia. Ansin, après divèrsei succès e reviradas dins lo corrent deis annadas 1920, la SDN foguèt totalament incapabla d'empachar leis agressions successivas dei país de l'Axe dins leis annadas 1930 a l'origina de la Segonda Guèrra Mondiala. La Societat dei Nacions es donc generalament considerada coma una revirada e foguèt remplaçada per l'Organizacion dei Nacions Unidas (ONU) en 1945.


text:
dimecres, 26 de novembre de 2014
Stop stop stop!
4 comentaris:
-
-
Ben aürós de te tornar veire, afe, legir.
Manca los que van ne'n chaucetas sens chauçuras.
JP
:p
- 27/11/14 8:58
- mirelha ha dit...
-
E ben, dròlla, per un còp siái PAS d'acòrdi ambe tu : adòri las "balarinas" e justament, los pès an plan d'aire que i a pas tròp de cuèr...
Contenta de ton retorn, plan segur !
- 28/11/14 12:34
-
-
Jèsucrist se prenguèt tres jorns per ressuscitar. A Mèl li a calgut un pauc mai.
Ton retorn es una bona novèla. Soi d'acòrdi en tot. Los mocasins, las caucetas blancas, los mocasins amb de caucetas blancas, las sandalas amb de caucetas en quina color que siague... son afroses.
E aquò's egal per las sabatas "boston". M'agradan pas las sabatas pertusadas qu'a mitat. Los usatgièrs de sabatas a mitat pertusar las i pertusariái amb los artelhs dedins.
Soi tolerant en politica, mas pas en l'eqüació marrit gost per las sabatas.
E que se passèt amb lo tipe de l'eslip?
Manèl
- 28/11/14 22:13
-
-
Mocassins ses caucetas, lo fum invisible que sembla un Hiroshimatonet, òòòc… una catastròfa ecocògic coma qualques pichons plasers de la vida…
http://melanizetofre.blogspot.fr/2013/02/los-pichons-plasers-de-la-vida.html
- 9/12/14 14:55


text:
- Es nictalòpa. Nictalòpa vòl dire córrer tan lèu coma una antilòpa quand fa nuèch.
- Es de la familha de SuperMan e t'a un agach subresonic. Te li vau fotre de kriptonita sul sèti, e vas veire!
- Es una gròssa rachosa de la familha Rapiàs & Dròlles, e a la costuma dempuèi pichonèla de pas gastar la candèla ni lo lum e t'a la costuma de viure dins lo sorne per pas gastar l'argent.Es roergassa.
divendres, 21 de febrer de 2014
Sociologia ferroviària (2)
Dins lo tren, i a de mond que trabalhan (ieu), que fan pas res (ieu), que charran amb los collègas (ieu), que jògan a Casse-Bonbons sus sa tauleta (pas ieu), que legisson (ieu).
E Sénher Bombardièr a pensat a tot aquel mond e t'a fotut de lumets un pauc pertot que pòdes alucar o atudar.
E ben i a una femna que l'aimi plan perque deu èsser avaironesa o tarnagassa, o ai remarcat a son accent, e en mai d'aquò, sembla un caval. Deu èsser malurosa en Agde aquela femna. Que quand siás de Tarn o d'Avairon, Agde es un pauc l'infèrn, o cal plan dire. Rai, Agde es l'infèrn per totes, mas quand siás del Paradís, es encara pièger.
E ben aquela femna, quand charra pas amb sos collègas sens interès, legís. Legís de salopariás best seller coma Guillaume Musso, Anna Gavalda, o Pancòl qu'ai doblidat son pichòt nom. Urosament, a lo bon gost de las prene a la bibliotèca las conariás.
E ben, a sèt oras del matin, s'asseta, sortís lo libre de la saca, lo dubrís e legís. E sens alucar.
Mas cossí fa?
S'asseta en fàcia de ieu e es tot just se li vesi la cara de tant que fa sorne, li devinhi lo perfil equin qu' es a aquò que la reconeissi e ela capita de legir, capita de devistar de letras pichonas per ne far de mots puèi un tèxt e far sens.
Un mistèri de la natura aquela femna!
Alara, i ai soscat e ai desvolopat tres teorias:
Quod erat demostrandum.
0 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: vida ferroviària
dijous, 20 de febrer de 2014
D'èsser ciutadana d'una granda vila
Lo 27 de decembre passat, m'anèri marcar sus las listas electoralas de Chicago.
Òc, es aital, espèri un pauc lo darrièr moment per tot ieu.
I anèri fa un an e mièg ja, mas aviái pas los documents que caliá. Aqueste còp, lor portèri lo papièr de las talhas localas que per las pagar, me calguèt vendre un ren (Per l'an que ven, vau segurament logar mon uterus.) E aviái ja preparat dins mon cap lo pataquès mediatic se me refusavan l'inscripcion, mas me marquèron sens cap problèma. Aquò me frusta quand me fau de scenarios dins lo cap e que los pòdi pas metre en scèna aprèp.
Aguèri un moment d'esmoguda patetica quand emplenèri la casa "comuna ont vos escafarem lo nom que i èras marcada sus las listas electoralas dempuèi quinze ans".
Ara, vòti dins una granda vila. Una vila granda, bèla, amb tot plen de supermercats, un complèxe nautic (aquò vòl dire que i a una piscina que còsta car), amb tot plen d'abitants, una ret de transpòrts, doas mediatècas, una gara que lo quite TGV s'i arrèsta, doas autorotas, un passat magnific, un present patetic, un futur trebol, e quauques trofèus : lo de campions de rugbi, lo de la vila mai paura d'Occitània e lo de la novena vila mai paura de França.
A Chicago, per las eleccions municipalas, avèm la causida entre quatre candidats, quatre formacions politicas : la drecha classica, la drecha extrèma,
l'esquèrra lo partit socialista, l'esquèrra vertadièra.
- la drecha classica, l'ump, es lo deputat actual que se presenta, polin/braç drech/dins l'ombra del conse que se tòrna pas presentar aprèp sai pas quantas annadas de regne inutil sus la vila. Lo conse actual es nèci, abestit, bèstia que li fariatz batejar un teule. Avèm los elegits que meritam me diretz. Lo deputat actual que se presenta es una drecha classica, l'ump basic, mens pièger que d'autres de sa familha, bon orator. Sabi que me caldrà votar per el al segond torn perque aurai pas gaire la causida.
- lo Front d'esquèrra, los que votarai per eles al primièr torn. Lo cap de lista es lo solet a la dubrir sa maissa al conselh municipal, lo solet dins aquela putan de vila a la dobrir sa maissa contra la conariá massissa del conse, lo solet a dire de causas intelligentas, lo solet a èsser dins totas las luchas e pas per se far la fòto pels mèdias, lo solet que brama que lo lop es aquí.
- la racalha maurèla, l'extrema drecha que vòl pas dire son nom, que la vòl pas l'etiqueta del FN mas que la Lepen pichòta lo ven chucar dins de meetings de sosten, lo canhàs fièr e missant que nifla, ufanós, d'ont ven lo vent per trobar l'Ostal de la Comuna e qu'es a pissar dins cada canton, dins cada manifestacion per lo marcar son territòri. Zo una fòto amb los joves! Lo que me caldrà votar contre al segond torn que soi segura que farà, coma n'avèm ara l'afrosa costuma dins lo país, 30%, s'es pas mai.
- lo ps o lo Patetisme Senil. Inexistent dins aquesta vila. Per pròva : distribuiguèron de tracts davant la gara, lo diluns a 6h30 del matin, "per lo mond que Chicago que se lèvan d'ora". Son tract èra d'un costat, la fòto del candidat, a la mòda de las annadas 50, i a pas un cargat de comunicacion? una maquilhaira? que quauqu'un s'ocupe de son look, macarèl! E mai, pòdi far melhor! E un eslogan minable genre "Chicaco deman". E de l'autre costat del tract: un calendièr. Òc, un calendièr. Pas un programa, pas una tièra d'arguments, non, pas un mot, juste un calendièr, coma lo de la Pòsta mas sens los catonets. Aital, avèm las datas de las vacanças. Aital, dison pas de messorgas, aquò rai. Òu, los tipes, avèz dos pitbulls de la drecha en fàcia, avètz lo pitbull neonazi qu'es a prene tota la plaça e disètz pas res dins vòstre tract?!? Mas vos podètz anar escampar al canal sul pic, pas besonh d'esperar lo 23 de Març!
Vaquí, las eleccions a Chicago, aquò's lo miralh de França : una drecha extrema qu'es a s'empompir, una drecha que ne profiècha, un ps patetic e un front d'esquèrra que ne vòl mas que lo mond ne vòlon pas.
Òc, es aital, espèri un pauc lo darrièr moment per tot ieu.
I anèri fa un an e mièg ja, mas aviái pas los documents que caliá. Aqueste còp, lor portèri lo papièr de las talhas localas que per las pagar, me calguèt vendre un ren (Per l'an que ven, vau segurament logar mon uterus.) E aviái ja preparat dins mon cap lo pataquès mediatic se me refusavan l'inscripcion, mas me marquèron sens cap problèma. Aquò me frusta quand me fau de scenarios dins lo cap e que los pòdi pas metre en scèna aprèp.
Aguèri un moment d'esmoguda patetica quand emplenèri la casa "comuna ont vos escafarem lo nom que i èras marcada sus las listas electoralas dempuèi quinze ans".
Ara, vòti dins una granda vila. Una vila granda, bèla, amb tot plen de supermercats, un complèxe nautic (aquò vòl dire que i a una piscina que còsta car), amb tot plen d'abitants, una ret de transpòrts, doas mediatècas, una gara que lo quite TGV s'i arrèsta, doas autorotas, un passat magnific, un present patetic, un futur trebol, e quauques trofèus : lo de campions de rugbi, lo de la vila mai paura d'Occitània e lo de la novena vila mai paura de França.
A Chicago, per las eleccions municipalas, avèm la causida entre quatre candidats, quatre formacions politicas : la drecha classica, la drecha extrèma,
- la drecha classica, l'ump, es lo deputat actual que se presenta, polin/braç drech/dins l'ombra del conse que se tòrna pas presentar aprèp sai pas quantas annadas de regne inutil sus la vila. Lo conse actual es nèci, abestit, bèstia que li fariatz batejar un teule. Avèm los elegits que meritam me diretz. Lo deputat actual que se presenta es una drecha classica, l'ump basic, mens pièger que d'autres de sa familha, bon orator. Sabi que me caldrà votar per el al segond torn perque aurai pas gaire la causida.
- lo Front d'esquèrra, los que votarai per eles al primièr torn. Lo cap de lista es lo solet a la dubrir sa maissa al conselh municipal, lo solet dins aquela putan de vila a la dobrir sa maissa contra la conariá massissa del conse, lo solet a dire de causas intelligentas, lo solet a èsser dins totas las luchas e pas per se far la fòto pels mèdias, lo solet que brama que lo lop es aquí.
- la racalha maurèla, l'extrema drecha que vòl pas dire son nom, que la vòl pas l'etiqueta del FN mas que la Lepen pichòta lo ven chucar dins de meetings de sosten, lo canhàs fièr e missant que nifla, ufanós, d'ont ven lo vent per trobar l'Ostal de la Comuna e qu'es a pissar dins cada canton, dins cada manifestacion per lo marcar son territòri. Zo una fòto amb los joves! Lo que me caldrà votar contre al segond torn que soi segura que farà, coma n'avèm ara l'afrosa costuma dins lo país, 30%, s'es pas mai.
- lo ps o lo Patetisme Senil. Inexistent dins aquesta vila. Per pròva : distribuiguèron de tracts davant la gara, lo diluns a 6h30 del matin, "per lo mond que Chicago que se lèvan d'ora". Son tract èra d'un costat, la fòto del candidat, a la mòda de las annadas 50, i a pas un cargat de comunicacion? una maquilhaira? que quauqu'un s'ocupe de son look, macarèl! E mai, pòdi far melhor! E un eslogan minable genre "Chicaco deman". E de l'autre costat del tract: un calendièr. Òc, un calendièr. Pas un programa, pas una tièra d'arguments, non, pas un mot, juste un calendièr, coma lo de la Pòsta mas sens los catonets. Aital, avèm las datas de las vacanças. Aital, dison pas de messorgas, aquò rai. Òu, los tipes, avèz dos pitbulls de la drecha en fàcia, avètz lo pitbull neonazi qu'es a prene tota la plaça e disètz pas res dins vòstre tract?!? Mas vos podètz anar escampar al canal sul pic, pas besonh d'esperar lo 23 de Març!
Vaquí, las eleccions a Chicago, aquò's lo miralh de França : una drecha extrema qu'es a s'empompir, una drecha que ne profiècha, un ps patetic e un front d'esquèrra que ne vòl mas que lo mond ne vòlon pas.
2 comentaris
dimecres, 19 de febrer de 2014
Quèca catalana (o quand los catalans an de colhas... )
Soi la sola d'i veire un vièch dins aquel imatge?
Agachatz la vidèo pels 20 ans de la Plataforma, ieu ai plorat :
1 comentaris
dimarts, 18 de febrer de 2014
Sociologia ferroviària (1)
Dins lo tren, a 7 oras del matin, i a de mond que telefonan.
Mond, ieu me'n cagui de vòstra vida. Arrestatz de contar vòstra vida al telefòn dins los transpòrts publics! E vòstra vida professionala, nos interèssa pas tanpauc!
Benesissi la zona blanca entre Agde e Seta que fa montar un còr d'”Alò?” desesperats.
Mas la granda question : a qual telefonan a 7 oras del matin?
L'autre jorn, i a una femna que telefonèt a tres personas diferentas entre set oras e sèt oras e mièja! Mas QUAL respond al telefòn a aquesta ora? Mas perque se telefonan tant d'ora?
Ieu se qualqu'un me telefona a sèt oras del matin, mas lo tugui! E mai siaguèsse desrevelhada e una urgéncia.
En mai d'aquò, telefonan pas per dire las conariás costumièras coma “vaquí, soi dins lo tren” o “auriái pas daissat dins l'escalièr mon eissarpa vèrda?”, que non pas! T'an de convèrsas vertadièras que te duran quasi tot lo viatge, pas especialiament mai intelectualas que l'ora d'arribada o l'oblit de l'eissarpa, mas aquò dura.
Cada matin.
Es l'estronc verbal del matin.
0 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: vida ferroviària
dissabte, 15 de febrer de 2014
De l'ecologia o de la pauretat, de la sexitud e dels mascles
L'autre jorn, me caliá anar a Trònas
E Trònas es un pauc al tròn de Dieu.
Alara co-veiturèri.
Passèri pas per de sits ont te cal pagar, non non : me faguèri carrejar per una que deviá anar al meteis endrech que ieu, tombava plan. E çò que tombava encara melhor, podiam prene sa veitura de foncion, pas vist, pas pres, pagariam pas la gasolina e aniriam a Trònas dins un viatge pagat pel contribuable. Sèm aital nosautras, lo contribuable, te l'empifram, puèi que la recipròca existís pas.
Èra un divendres que ploviá.
Primièr, me caliá anar a Fantons, la vilòta de ma menaira, ont auriái pogut anar en autocarri a 1€, mas, soi benlèu paura e ecologista, mas lo ser tard de bus a 1€, n'i a pas per tornar a Chicago. Lo conselh general te fa de bus a 1€ mas passadas set oras, tintin!
Anèri doncas a Fantons per dinnar en cò de ma menaira. A ben òc, soi aital, me fau carrejar e en mai d'aquò, me devon apasturar lo mond.
Partiguèrem lèu-lèu que la menaira aviá un acamp a Mamet Zaza a doas oras petantas. Ben òc, es gràcias a aquò que podiam abusar del contribuable. I podiái pas anar amb ela a l'acamp, perque amb mon pel blanc e mon biais de me vestir bochard, i aurián pas cregut al còp de la novèla estagiària ambiciosa.
La menaira me daissèt doncas dins l'endrech mai a la mòda de Mamet Zaza : lo macdonald.
Vos vesi ja cridar a l'eresia, banda de legeires bobòs que sètz, l'americanizacion, lo fastfood, l'estronfood, la catastròfa de Chernobil, la fonta dels glacièrs, lo divòrci de Barack. Rai. Mas al Macdonald, te banhas pas quand plòu, as un sèti quasi confortable e mai que mai i as lo Sant Graal Wifi. O sabiái pas ieu mas t'an una puta de bona conexion al Macdonald! Passèri doncas tres orassas al Macdonald de Mamet Zaza. Mai que tot çò que i poguèri passar dins ma vida. Perque ieu i vau pas jamai al Macdonald, soi una bobò ieu, l'americanizacion, lo fastfood, l'estronfood, la catastròfa de Chernobil, la fonta dels glacièrs, lo divòrci de Barack e mai la rèsta que ne parli pas perque ai quicòm mai de contar uèi.
Coma en mai de bobò, soi plan educada, consomèri. Qu'es plan de lor chucar la conexion al Macdonald, mas cal un bocin gastar d'argent. Es pas complicat : m'agradan pas lors entrepans, las patatas, es pas bon per mos trigliceridis/colesterol/estomac/linha (pas de mencion inutila), los glacets, a ben es l'epòca ma paura Luceta. Alara, engoliguèri un brave desenat de “Lait au chocolat chaud Banania” o quicòm del genre que capitavi pas de dire “banianià, banianà , bananà”, la caissièra ne ritz encara.
Un wifi que marcha, de chocolat, i podiái passar d'oradas al Macdonald ieu aital.
Comencèri de panicar e a trobar lo temps longuet quand l'ordinator s'atudèt per manca de batariá. Pas grèu, aviái pres lo cargaire... mas ai pas encara trobadas las presas al Macdonald.
Rai.
1èr episòdi mancat de la jornada.
De Mamet Zaza a Trònas, charrèrem. A ben òc, doas femnas dins una auto jos la pluèja, charran, e charra que charraràs... dels mascles! Ne diguèrem de mal, ten.
Arribèrem a Trònas un pauc tardièra que nos perdèrem a Pastres e i aviá de taps al Bisexual.
La menaira me daissèt davant lo luòc de rendètz-vos e partiguèt per parcar lo veïcul de foncion.
Sopèrem a Trònas.
Enfin, non, abans de sopar, aguèri lo segond efièch Macdonald. Tant lach, tant chocolat caud, tantas causas que normalament bevi pas...
Budèls 0 – Banania 1.
Aquò fa desòrdre de desaparèisser vint minutas abans lo sopar... Mas quand diguèri qu'aviái passadas quatre oras al Macdonald, compatiguèron totes e doblidèron e mai l'odor.
2nd episòdi mancat de la jornada
Aprèp lo sopar nos caliá tornar a Fantons per una e a Chicago per l'autra.
Montèrem dins l'auto e zo, fai tirar marius.
- Es normal aqueste bruch?
- Non
- Accelera, de còps que i a, quand acceleras, lo bruch desapareis -
Aquò's encara una de mas teorias merdicas... Deuriái far un libre de mas teorias merdicas que soi completament convençuda que marchan malgrat de fracasses repetits.
Mas la menaira que ne deu conéisser de mond qu'an de teorias sus tot faguèt :
- mmmm, non, pensi pas... T'o ai pas dich, mas totara quand m'anèri parcar, toquèri quicòm.
- Quicòm
- Ben quicòm.
(un dròlle? un cat? un mòble ikea que passava?, una botelha de la Vigneronne que rabalava?)
- Ok, ben... arrèsta-te.
S'arrèsta. Davali de l'auto.
Ah ah ah, ben i a una ròda de petada. Tòrni dire : i a una ròda de petada.
3en episòdi mancat de la jornada
Atencion, ara seguirà una convèrsa de cagòlas blondas.
- Sabes cambiar una ròda tu?
- Ben non, e tu?
- Ben non.
- E ben, sem plan, ten!
- Vau sonar l'assisténcia.
- A oè? E coma lor explicas als patrons que crebères la ròda a onze oras del ser a Trònas un divendres de ser?
- A vertat.
- Se nos assetam a costat de l'auto, lo cric a la man, a plorar, un òme s'arrestarà e la nos cambiarà e aprèp nos farà l'amor (Segonda teoria merdica deguda a un abús precòç de L'ostalet dins la prada e de films porcassièrs )
Aprèp, prenguèri las causas en man e la menaira me daissèt far, fisançosa o desesperada.
- De tot biais, i a lo libre dins l'auto.
Aquí ont t'explican amb de frasas e de dessenhòts cossí cambiar una ròda o agachar lo nivèl d'òli : lo mòde d'emplec de l'auto. Las santas escrituras!
E puèi, avèm d'astre fin finala : plòu pas mai!
Primièr de tot : trobar la ròda de secors.
Abans, las ròdas de secors èran dins la mala. T'emmerdava tot l'an aquela puta de ròda, mas quand n'aviás besonh, la trobavas sul pic.
Mas aquò èra abans.
Ara, la ròda de secors es JOS l'autò. Practic, isn't it?
An inventat un sistèma engenhós : la ròda es blocada per una estructura de fèrre que ten per un bolon qu'es dins la mala e quand desfas lo bolon, aquò desblòca l'estructura e la pòdes prene ta ròda.
Tot va plan.
Yes, I can.
Just do it.
Me'n disiái tot plen de mantras couet.
Bolon de desbolonar trobat.
“Mas ont son los apleches per desbolonar?”
Dins un recanton de la mala, ikea spirit.
Desbolonatge en marcha. Desbolona que desbolonaràs, aquò desbolonova pas.
Una desbolonaira desbolonada que voliá desbolonar lo bolon de la ròda desbolonava pas perque una gravòta que la voliá pas daissar desbolonar s'èra cunhada entre lo bolon e un plastic merdic e aquò desbolonava pas. La desbolonaira desbolonada que voliá desbolonar levèt la gravòta que la voliá pas daissar desbolonar e desbolonèt lo bolon.
Tot aquò prenguèt plan vint minutas.
“ E se la ròda de secors es pas conflada?”
E ben non, banda d'aissables, èra conflada, of! .
Segonda etapa, botar lo cric.
E aquí, i a un dessenh per t'explicar. Perque lo cric, lo cal pas metre de quin biais que siá, perque se lo botas mal, l'auto te pòt tombar dessús, e aquò deu far mal , en tot cas, es çò qu'explica lo dessenh, amb un tipe espotit per una auto que crida e que sembla mòrt a l'encòp. Flipant.
Lo cric lo cal plaçar dins un trauc, lo “trauc pel cric”.
Mas primièr, te cal capitar de sortir lo cric de son embalatge plastic chinés. Puta de chinés que t'a quichat lo cric dins son embalatge.
Dètz minutas de mai.
Aprèp, passas una minuta a detar ta veitura per li trobar lo trauc. E quand lo tròbas lo trauc, i metes primièr lo det, òsca Manòsca, e lo cric. E te trachas que lo cric tòca pas tèrra.
E aquí çò complicat, pompar per far montar lo cric e capitar a l'encòp que lo clic arribèsse plan dins lo trauc. Una espròva de precision que vos disi pas.
Pas la pena de me faire de reflexions sus mas capacitats a pompar e a metre los titolets dins los traucs.
Alara, vos los ausissi los mascles donaires de leiçons:
“abans de metre lo cric, cal desbolonar la ròda crebada”
“lo cric, dins son embalatge, li cal donar un còp o dos de manivèla”.
A, los mascles que te la sabon cambiar la ròda.
Siula! Sabon solament pas se cambiar l'eslip o las caucetas cada jorn e te venon explicar cossí cambiar una ròda...
Justament, los mascles...
Li diguèri a la menaira, tu, coma servisses pas a res, agacha lo mond, fai la femna sola e malurosa lo cric a la man per que te vengan ajudar.
E aquí passèt un camionàs.
- Dubrís lo mantèu! Que te veja! Los camions te las sabon cambiar las ròdas!
E aquela colha se virèt cap a ieu!!!
- Mas siás caborda! S'arrestarà pas aital, se t'amagas!
- Ò, sas , aquel mond, sabèm pas jamai, val mai demorar solas (evidentament, soi ieu que o fau tot...)
- Ben se ne vòl violar una, li dirai “viòla-la a ela, es mai polida”.
- Qual es qu'a pas bicat dempuèi cinc meses?
1 a 1.
Pompi (lo cric, pas lo camionaire!).
E disi a la menaira de desbolonar la ròda.
Capita pas.
Inversion dels ròtles.
Pompa e ieu desboloni.
Bolon 1 : còp de pè dins la manivèla.
E aquí: Deus ex maquina!, çò qu'en italian vòl dire qu'Apolon arriba e t'adòba l'auto!
Las cinquanta mila telefonadas que faguèt la menaira portèron sas fruchas: nos arribèt un polit mascle, musclat e pelut que cambièt la ròda en una minuta e cinquanta doas segondas e tot aquò amb un brave risolet.
Me'n cagui, aviái ja fach la mitat del trabalh.
0 comentaris
divendres, 14 de febrer de 2014
Bona Sant Valentin
ç
0 comentaris
Subscriure's a: Missatges (Atom)


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
La Franca Comtat o la Francha Comtat[1] (en francés la Franche-Comté, en francomtés lai Fraintche-Comtè, en francoprovençal la Franche Comtât) es una anciana província e una anciana region administrativa de França.
Lo capluòc es Besançon. La capitala istorica de la Franca Comtat fins a son annexion foguèt Dole.
Lo gentilici es francomtés -esa.
Lo 1èr genièr de 2016, fusiona dins la region Borgonha Franca Comtat.
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
La Franca Comtat a doas ancianas lengas. Dins lo nòrd, lo francomtés (lenga d'oïl), e dins lo sud lo francoprovençal.
-
L'escut de la Franca Comtat
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
- ↑ Pus rarament al masculin: lo Franc Comtat. Lo TDF de Mistral pòrta la Comtat al femenin.


text:
Vielha, 8 de hereuèr de 2018.- Era Còrsa dera Hemna organizada peth Servici d’Informacion e Atencion ara Hemna (SIAH) deth Conselh Generau d’Aran en collaboracion damb eth Conselh Esportiu dera Val d’Aran e era Associacion Volentaris Val d’Aran arribe enguan ara 5au edicion.
Era 5au Còrsa dera Hemna se celebrarà en Vielha eth pròplèu dimenge 11 de març de 2018 laguens des actes organizadi damb motiu deth Dia Internacionau des Hemnes.
Coma ja ei tradicionau era edicion dera Còrsa dera Hemna d’enguan se daràn tres prèmis pes següentes categories:
Absolutes hemnes; Juvenil; Sènior; Mastèr 30; Mastèr 40; Mastèr 50; Absoluts òmes.
Es inscripcions online ja se pòden formalizar a :
https://www.inscripcions.cat/corsaderahemna2018/
Es inscripcions tanben se poderàn realizar presencialament eth diuendres 9 e dissabte 10 de març pera tarde de 17 a 20 ores ena plaça deth Conselh Generau d’Aran.
Eth prètz dera inscripcion ei de 3€.
Era recuelhuda de dorsaus se poderà realizar ena plaça deth Conselh Generau d’Aran, eth diuendres 9 e dissabte 10 de març pera tarde de 17 a 20 ores.
Era gessuda e arribada dera Còrsa se harà ena plaça deth Conselh Generau d’Aran. Er orari dera gessuda dera 5au Còrsa dera Hemna serà entàs 11 ores deth dia 11 de març de 2018.
Vos animam a participar!


text: Lo dimèrcs 12 d'octobre de 2016, lo collègi que participè au projècte ELA.. Purmèr, los escolans que hasón la dictada d'ELA e que vedón un filme qui explica çò qu'ei la leucodistrofia, entà'us sensibilizar. Puish, collegians e professors que hasón espòrt amassa entà "prestar las lors camas" aus mainats portaires de la malaudia. Pendent que los collegians e hasèvan un relai per classa, los professors que hasón anar e tornar entre 2 cercèus en marchar o en córrer. Qu'acabèn dab ua partida de basquet. Enfin, qu'estó balhat a cadun un quasernet de tiquets de véner tà amassar sòus per l'associacion.


text:
Malària
La malària, tanben sonada paludisme, es una malautiá parasitària deguda a un protozoari transmés per la fissada de la feme d’un moissal, l’anofèla, e que provòca de fèbres intermitentas. Amb 300 000 000 a 500 000 000 malauts e 1 500 000 a 2 700 000 mòrts per an, lo paludisme es la parasitòsa tropicala pus importanta. 80 % dels cases son enregistrats en Africa Subsahariana, ont concernisson mai que mai los mainatges de mens de cinc ans e las femnas prens (OMS, 2005).
La causa de la malautiá foguèt descobèrta lo 6 de novembre de 1880 a l’espital militar de Constantina (Argeria) per un mètge de l’armada francesa, Alphonse Laveran, que reçaupèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1907. Es en 1897 que le mètge anglés Ronald Ross (Prèmi Nobel en 1902) provèt que los moissals (Anopheles) èran los vectors de la malària. Aperabans, s'incriminava l'« aire marrit » dels paluns.
Los parasits Plasmodium (mai que mai P. falciparum – ancianament nomenat praecox –, P. vivax, pus rarament P. ovale et P. malariae) son transmés per la fissada de la feme d’un moissal sonat anofèla (genre Anopheles). Lo parasit es endemic, infècta las cellulas epaticas de la victima puèi circula dins la sang, en colonizar los eritrocits (globuls roges) e en los avalir.


text:
29/01/2018
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Nicolau Puech nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 4 de febrier 2018 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Olivier Pijasson de Novelum per parlar de la dictada occitana que se debanara dissabde 10 de febrier au Centre de la Communicacion a Perigüers.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Per escotar l'emission en directe o en redifusion, clicar sur lo ligam: França Blu Perigòrd
Veiqui lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
e los ligams vers lo sites de Nicolas Puech: www.nicolaspeuch.com e anemtrio.com e facebook.com/nicolaspeuch
Les commentaires sont fermés.


text:
Carrat (algèbre)
Lo carrat d'un nombre es un autre nombre que val lo nombre inicial multiplicat per el meteis. De biais mai general, tot èsser matematic per que existís una multiplicacion possedís un carrat. Atal, existís lo carrat a una matritz o encara a una foncion.
La foncion carrada designa aquela que, a un nombre donnat assòcia lo seu carrat. Aquela foncion es para, es a dire que l'imatge d'una valor o del seu oposat es la mèsma. Lo carrat de 4 o de -4 es egal a 16. Lo carrat d'un nombre real es totjorn un nombre positiu e, coma los nombres entièrs o racionals son tanben de nombres reals, lors carrats son tanben positius.
Tot nombre real estrictament positiu es lo carrat d'exactament dos nombres, l'un estrictament positiu l'autre estrictament negatiu, 0 es unicament lo carrat del meteis. Per aquela rason, es possible de definicion una foncion racina carrada, qu'a un nombre real, assòcia lo nombre positiu que lo carrat es lo nombre inicial. La situacion es un pauc diferenta pels nombres entièrs, un entier positiu es pas necessàriament lo carrat d'un autre nombre entièr. La valor 4 n'es, perque 2 × 2 es egal a 4, mas 2 n'es pas. Un nombre entièr qu'es un carrat es dich carrat perfèit.
Lo tèrme de carrat s'impausèt a una epòca ont la logica de l'algèbre geometric èra omnipresenta. Un nombre èra totjorn positiu e correspondava a la longor d'un segment. Lo carrat d'aquel nombre èra vist coma la Superfícia d'un carrat de costat la longor iniciala.
Exemples :
- 52 = 25
- 12 = 1
- 102 = 100
- = 10
Somari
Generalitats sul carrat[modificar | modificar la font]
Quand se calcula lo carrat d'un nombre, s'o multiplica per el meteis. Atal, las formas 122 e 12 x 12 son equivalentas. Pasmens se preferís la forma 122 a causa de sa claritat e sa concision. Un carrat es totjorn positiu per quin que siá nombre real.
Exemple : 122 = (-12)2 = 12 × 12 = -12 × (-12) = 144
Atencion ! -(122) e (-12)2 son dos nombres diferents. Lo primièr val -144 (se multiplica 12 per 12 puèi per -1) e lo segond 144 (lo mens es comprés dins la parentèsi).
Lo carrat d'un nombre es inferior a aquel darrièr quand
La racina carrada[modificar | modificar la font]
E tal que se pòt levar un nombre al carrat, tanben se pòt far l'opéracion invèrsa: es la racina carrada d'un nombre.
Dins una racina carrada , ont es un nombre real superior o egal a 0, lo simbòl es nomenat radical, e lo real es lo radicande. Se pòt alara dire que la racina carrada d'un nombre egala lo nombre positiu qui, levat al carrat, val lo radicande.
Condicion d'existéncia[modificar | modificar la font]
Una racina carrada pòt existir dins l'ensemble dels nombres reals sonque se lo radicande es positiu. Atal, es possible dins l'ensemble dels nombres reals sonque se . Al contrari, es plan possible d'escriure , qu'es alara egal a l'oposaté del radicande.
Resòlvre l'equacion dins l'ensemble dels reals[modificar | modificar la font]
Primièr cas: [modificar | modificar la font]
Quand es estrictament inferior a 0, aquò vol dire que x2 es negatiu. Mas ins l'ensemble dels reals, lo carrat d'un nombre es pas jamai negatiu. Doncas:
Segon cas: [modificar | modificar la font]
Quand val 0, una sola solucion es possible: 0 (perque zèro a pas de signe degun). Doncas:
Tresen cas: [modificar | modificar la font]
Ja avèm vist que 122 = (-12)2 = 144. E tornant aplicar aquela afirmacion a l'equacion x2 = a. Aquí l'equacion a doncas doas solucions:
Remarca: resòlvre
Se es estrictament négatiu, l'equacion a pas ges de solucion. Doncas:
Al contrari se alara trobar torna a multiplicar per el meteis, es a dire a2.
Caractèr[modificar | modificar la font]
En Unicode, lo caractèr es:
- U+00B2


text:
Dins l’alegoria de la Caverna, Platon descriu una bauma ont viurián los òmes, encadenats, tenguts alunhats del defòra e del solelh, e que coneisson de la lutz pas qu’aquela que fan, artificialament, amb un fuòc que dessenha lors ombras sus las parets. La cavèrna es aquí un simbòl, la representacion del monde, nòstre monde, ont totes vivèm. Pensam qu’aquel monde es lo vertadièr, mas aquò seriá pas qu’una ilusion. Per sortir de la cavèrna, l’environament que reconfòrta mas que limita, i a mestièr de far un trabalh d’aprentissatge, d’acquesir de coneissenças, notadament de sa pròpia persona. La cavèrna es lo monde real, mas es pas la realitat, qu’es en defòra. Mas per accedir a la realitat, la cavèrna deurà servir de laboratòri d’idèias e de miralh de la refleccion e de la coneissença. A cadun serà ofèrta la possibilitat d’un percors iniciatic, cap al l’elevacion e lo melhorament.
Adiussiatz totjorn, chaspaires de maneta e picanhaires de botons, sètz plan dins Tòca-Maneta, e òc, es totjorn una cronica videojòcs e pas filosofia. Mas de còps que i a, los dos se rejonhan. Es lo cas aqueste còp amb The Cave, la cavèrna doncas, pichon jòc independent de l’american Ron Gilbert, lo creator un pauc caluc dels, ara vielhs, Maniac Mansion e Monkey Island. Disi un pauc caluc perque sos jòcs conoissèron lo succès mai que mai per un umor e una concpecion dels videojòcs plan particulièrs, que tornam trobar dins The Cave. La Cavèrna doncas. E se fa lo ligam de biais mai qu’evident amb l’istòria de Platon, es qu’aquela cauna parla, sosca, e ofrís als aventurièrs que vendrián a s’i engatjar d’explorar lo costat lo mai negre de lor personalitat per poder, enfin, sortir a l’aire liure.
Vos cal causir 3 personatges demest 7, totes estereotipats e es volgut : un cavalièr, una exploratritz, un scientific, un paisan, un monge zen… A cadun es arribat un daquòs pas tròp polit, an fach de causas pas tròp bravas, e la cavèrna va permetre a cadun de tornar viure, mai o mens, aquel episòdi negre de lor vita, qu’explica perque e coma se son tornats trobar aquí embarrats. Aquela cauna es plan particulara, que las peças ne cambian segon los personatges que s’i riscan : passam de la fieira del paisan, al temple bodista del monge, en passant per lo labò de la scientifica. Lo gameplay servis lo concèpte : son d’enigmas, un pauc classicas, ont cal trobar lo bon objècte que va al bon emplaçament per que se posca perseguir l’istòria. D’aquel costat Ron Gilbert nos aviá acostumat a melhor, mas sentissèm que tot es pensat exprès. Aquel sistèmi un pauc arcaic de jogar buta fin finala a adoptar un òrdre precís per far la causas, un encadenament d’accions que va, totjorn, arribar a reproduire la marrida accion cometuda pel personatge.
Pensavam cabussar dins los tresfons de la cauna en cèrca de redempcion mas çò qu’avèm fin finala es l’impression que las marridas accions son inevitablas. Cinisme total e, o cal ben dire, trapèla pel jogaire. Mas trapèla agradiva, d’aquelas que fan soscar, que bòtan un còp al ventre e copan lo buf. Es pro rare d’aver un jòc amb aital dos grasses de lectura : una jogabilitat simplassa, risolièra, portada per un umor (negre) omnipresent e de grafismes cartoon e a l’encòp una refleccion pesuga, seriosa, que contunha a questionar quitament lo jòc pausat. Lo jòc en tant que tal es pas perfèit, notadament dins sa jogabilitat, mas truca, e a ieu me daissèt un gost un pauc amar en boca, coma o sabon far qualques filmes un pauc aital, de la mena Seven o Usual Suspects, l’impression de s’èstre fach menar de longa, coma un cacha-niu. E ieu dempuèi qu’i ai jogat, arribi pas a dire s’es un bon o un marrit sentit…


text:
Gauch de la lenga e tristum de l'actualitat òrra de Tolosa ont çò que pareis èsser un nasillon, (chapla de paracasudistas arabs e negres a Montauban puèi de josius a Tolosa ) a tuat mai de cinq personnas e encara mai tres enfants, aqueste matin dabant son escòla . Una vergonha sus nos ...
Lor dedice aquela cançon , coma un ram de flors , mas que junta ambe la sorna poèsia de Bodon quora , un còp èra Bodon somiava son païs d'Occitania per escotar
. E que non se podia pas imaginar pas la protesta del 31 el que l'esperava tant e mai ....


text:
Zona Èuro
Era Zona Èuro o era Zòna Èuro o Eurolàndia ei er ensems d'estadi membres dera Union Europèa (UE) qu'an adoptat er èuro e an creat, atau, ua union monetària.
I a 19 membres que formen era zòna èuro: Alemanha, Àustria, Belgica, Chipre, Eslovaquia, Eslovènia, Espanha, Estònia, Finlàndia, França (exceptadi es territòris deth Pacific, qu'utilizen eth franc CFP), Grècia, Irlanda, Itàlia, Letònia, Lituània, Luxemborg, Malta, es Païsi Baishi e Portugau. La Banca Centrau Europèa ei era entitat responsabla dera politica monetària des 19 estats.
Ath delà d'aguesti 12 païsi existissen uns auti dehòra dera Union Europèa que tanben an er èuro coma moneda unica. Enter eri estàn Mónegue, Sant Marin, Ciutat deth Vatican (qu'emeten es sòns pròpris èuros gràcies a qu'an acòrds legaus damb era Union Europèa), Andòrra (a acòrds legaus damb era Union Europèa mès non emet èuros pròpris), Kosovo e Montenegro (non an acòrds legaus damb era Union Europèa).
Ligams connèxes[modificar | modificar la font]
- ↑ Lo Reialme Unit inicièt lo periòde necessari per la sortida de l'EU


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
한국어, 조선어 Hangugeo, Chosŏnŏ
Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Parlat en
Corèa del Nòrd, Corèa del Sud, nòrd-èst de la Republica Populara de China, e comunautats dels Estats Units, Japon, Brasil, Canadà e autres païses
Regions
Asia (principalament)
Parlat per 78 milions de personas
Classament pel nombre de locutors
14
ena
Tipologia
SOV
Familha lingüistica grop
lengas oraloaltaïcas (?)
Corean
Grop
lengas oraloaltaïcas
Estatut oficial
Lenga oficiala de
Corèa del Nòrd, Corèa del Sud, regions de la Republica Populara de China
Acadèmia
Gungnip-gugeowon (en la
Corèa del Sud); Sahoe Kwahagwŏn Ŏhak Yŏnguso (en la Corèa del Nòrd)
ISO 639-1
ko ( en)
ISO 639-2
kor ( en)
ISO 639-3
kor ( en)
ISO 639-6
kor ( en)
Parent
krja ( en)
Mòstra
한반도 등지에서 주로 사용하는 언어를 대한민국에서는 한국어(韓國語), 한국말, 국어(國語)라고 부른다. 조선민주주의인민공화국을 비롯한 등지에서는 조선말, 조선어(朝鮮語)로, 카자흐스탄을 비롯한 중앙아시아의 고려인들 사이에서는 고려말(高麗말)로 불린다.
Lo
corean es la lenga de Corèa e del pòble corean. Es una lenga de la familha corèonipoaino, e sovent la classan tanben dins la familha de las lengas altaïcas. Aquela classificacion es sempre debatuda. Es la lenga oficiala de la Corèa del Nòrd e de la Corèa del Sud. Es tanben una de las doas lengas oficialas de la Prefectura coreana autonòma de Yanbian en China. I a aperaquí 78 milions de parlaires del corean.
S'escriu amb un alfabet, l'
hangeul, que foguèt desvolopat al sègle XV per Sejong lo Grand. En Corèa del Sud es possible d'escriure lo corean amb l'hangeul (alfabet) mas en i inserir certans ideogramas que son comuns amb lo chinés e lo japonés. Es una lenga aglutinanta dins sa morfologia, amb una sintaxi de tipe SOV.


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dilluns, 4 d’abril de 2011
Deu betacisme en gascon e en occitan.
Lo cas baionés qu'ei unic e isolat en gascon maritim. Lo betacisme /w/ -> /ß/ n'i afecta pas sonque las formas verbaus : sentiua > sentiva, qu'afecta tanben ua serie de mots coma iua, liua, diuas, priua, etc. qu'ei a díser, en varietats gasconas mes conservadoras, ua, lua, duas, prua, etc. (leng.: una, luna, doas, pruna, etc.). Dens la region de Baiona
, las duas pronóncias co-existeishen, iua/iva, liua/liva, diuas/divas, priua/priva. Las formas dab /w/ que son de Haut Marensin, au nòrd de Baiona, mentre las formas dab /ß/ que son de Baiona, Anglet e Biàrritz. Mes au nòrd, en gascon de las Lanas, maritim o non, /w/ qu'ei conservada pertot lhevada Shalòssa a la termièra dab Biarn (sentiva en Shalòssa, sentiua en lòcs mes). Mes au sud, en gascon guipuscoan - ara extint- qu'èra tanben lo cas: /w/. Que dispausam de dus documents tà atestar de la pronóncia guipuscoana: lo phrase-book bilingüe espanhòu - gascon de Passatge (Pasaia) editat per Serapio Múgica en 1923, e las letras d'un nadau tradicionau de Passatge titolat Aitona Ixidro (Pairin Isidòr), en gascon mesclat de basco e de castelhan, recuelhut e editat per Fermín Iturriza en 1950. Los dus qu'atestan de la pronóncia /w/ de la u/v intervocalica: per ex. que podem liéger mincha tauetz? e supa tauetz? dens Múgica per, respectivament, ¿has comido? e ¿has almorzado (sic) ? (Notaratz lo calc basco de la frasa en gascon guipuscoan per auetz minjat, auetz sopat). Dens Aitona Ixidro, que trobam: que contentico estagua e le niño ploraue. L'article le qu'ei (o meslèu qu'èra) emplegat indiferentament peus dus genres en gascon modèrn de Guipuscoa (atestat tanben per Múgica), mentre que las formas e son lo (masc) e le (fem.) en gascon maritim generau, tant medievau (cf. los archius guipuscoans e baionés) com modèrn.
Las traças mes ancianas de betacisme de la u intervocalica, que las trobam en occitan vianés, fòrça afin au lengadocian e au catalan. Qu'èra la lengua parlada dens los borgs occitans de Navarra a l'edat miejana. Que'm pensi las originas deu betacisme que i son de trobar acerà. De l'occitan vianés que's podó espandir d'ua part peu continuum lengadocian-catalan orientau (abans que non pas en catalan occidentau, cf. la diferéncia de tractament enter balear e valencian) e, de l'auta part, peu maine deu gascon navarrés, qu'ei a díser en Biarn. Lo biarnés que pòrta enqüèra traças de la pronóncia antiga /w/ : joen, que non joven(t), oelha ->aulha, que non ovelha, arreproèr... Que cau remarcar lo betacisme castelhan qu'ei fòrça mes recent que non pas lo deu vianés, de dus o tres sègles haut o baish. Doncas qu'ei faus de créder lo betacisme occitano-catalan qu'èra a l'origina d'influéncia castelhana o espanhòla. Que seré mes probablament lo revèrs.
2 comentaris:
-
-
Adishatz,
Mercés preus articles totjamei hòrt interessants e com ne dèishi pas jamei nat comentari entà ves felicitar, que vs'ic didi uei : contunhatz !
- 5 d’abril de 2011 a les 22:37
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Renaud: Mercés peus compliments e per l'encoratjament, que'm hèn plan content, sustot quan e son redigits en gascon!
- 6 d’abril de 2011 a les 8:32


text:
Ací Gasconha, calam en gascon 2018
Lo grop CALAM de l’associacion Ací Gasconha qu’organiza lo son 27au concors d’escritura obèrt aus amators de poesia, de condes e de roman en occitan gascon. Las vilas d’Anglet, de Baiona, de Tarnòs atau com l’Institut Occitan de Vilhèra e l’Academia Gascona Baiona-Ador que son partenaris deu concors. Los premiats que serà recompensats a la ceremonia deu 24 de junh a la mairia de Tarnòs. Las òbras que deven estar dens un parlar gascon e non deverà pas passar 3 paginas. Cinc categorias que son perpausadas : la categoria conde o novèla en pròsa suu tèma « Hèiras e marcats » (Prèmi de la vila d’Anglet d’ua valor de 595 €), la categoria poesia (Prèmi de la vila de Baiona de 350 €), ua òbra versificada o en pròsa (reservada aus joens de 15 a 30 ans, Prèmi Peir Rectoran de l’Academia Gascona de Baiona-Ador d’ua valor de 150 €), ua òbra versificada o en pròsa d’adultes de cors d’occitan (individuau o collectiva) qui exprimierà au miélher l’estacament a la lenga e a la cultura occitanas (Prèmi de l’Institut Occitan recompensat d’ua colleccion d’obratges occitans) e ua darrèra categoria reservada aus joens de mensh de 15 ans (Prèmi de l’Espèr, de la vila de Tarnòs de 150 €).
Inf. : De mandar los vòstes tèxtes a l’adreça mèl This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. o per corrièr postau a Ací Gasconha, Ostau Culturau Tivoli, 27 arrua d’Euskadi, 64600 Anglet. Abans lo 9 de mai — Tel. : 05 59 03 34 78. Corric : This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. Participacion a 8 €.
- Publicat dens Culture


text:
Asteridae
Los Asteridae son una sosclassa de plantas dicotiledonèas. En classificacion de Cronquist (1981) la sosclassa es devesida en 11 òrdres :
- sosclassa Asteridae
-
- òrdre Asterales
- òrdre Calycerales
- òrdre Campanulales
- òrdre Dipsacales
- òrdre Gentianales
- òrdre Lamiales
- òrdre Solanales
- òrdre Callitrichales
- òrdre Plantaginales
- òrdre Rubiales
- òrdre Scrophulariales
En d'autras classificacions i a de gropes comparables, coma la sosclassa Sympetalae (en classificacion de Wettstein, 1935) e lo clad de las Asteridèas (en classificacion APG II, 2003).
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia ITIS : Asteridae (fr) (+ version anglesa (en))


text:
08 septembre 2013
Estandard e democracia
2009 Granda Parada militara pel 60en anniversari de la presa de poder del Partit Comunista chinés Estandard e democracia Aguèri l’onor e lo plaser de publicar en primièr aquí, en francés puèi en occitan, lo tèxte d’Eric Fraj : Quel occitan pour demain ? ; Quin occitan per deman ? Ne soi fièr, perque es un tèxte important que dejà, me pensi, a fach bolegar una bona partida del movement occitanista ; es estat e serà encara comentat e discutit per un brave moment, perque – zo disi sens... [Lire la suite]


text:
Rémérangles
Rémérangles es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Pòbli-carrièra situat a 15km a l'èst de Beauvais, situat près de la RN31 e facilament accessibla dempuèi la autoroute A16.
Village-rue situé à 15km à l’est de Beauvais, situé à proximité de la RN31 et aisément accessible depuis l'autoroute A16.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo luòc s'es trucat Eremeranglia en 1190.
Le lieu s'est appelée Eremeranglia en 1190.


text:
Sòchi
Sòchi - Coчи (ru); სოჭი (Ka) es una vila toristica russa dins lo territòri de Krasnodar, prèp de la frontièra amb Abcazia (Georgia). S'espandís sus la riba de la mar Negra amb los pics nevats de las montanhas del Caucàs enrèire. L'airal metropolitana de Sòchi s'espandís sus 145 quilomètres lo long de la còsta, qu'es la mai longa del continent e la segonda del mond. En 1989 sa populacion èra de 336 514 abitants, e mermèt a 328809 en 2002. La vila foguèt causida pel Comitat Internacional Olimpic per organizar los Jocs Olimpics d'Ivèrn de 2014.[1]
Meteorologia[modificar | modificar la font]
Sòchi gausís d'un dels ivèrns mai suaus de Russia tota (+5'9 °C en genièr) e en agost las temperaturas maximalas son de 27 °C. La pluviometria annadièra es fòrça nauta, amb 1 400 mm. Stalin i possedissiá una datcha qu'es oficiosament la capitala sovietica d'estiu.
Religion[modificar | modificar la font]
Abans de 1864, la vila de Sòchi èra predominantament musulmana, religion practicada pels clans ubigis de la zona. Al nòrd, la cultura dels adigis dominava. Ara, al contrari, la vila es de predomiança cristiana, malgrat qu'encara i demòran prèp de 20 000 musulmans, la majoritat adigis, turcs e tatars. Malgrat aquò, i a pas cap de mosqueta a Sòchi, la mai pròcha es a 60 km al nòrd del centre urban, dins la vilòta de T'hagapsh.
-
-
-
-
-
Intrada del Dendrarium de Sòchi
-
-


text:
ACTES DER 11 DE SETEME
Eth President der Institut d’Estudis Aranesi-Acadèmia aranesa dera lengua occitana a participat enes actes der 11 de seteme organizats per Institut d’Estudis Catalans.
Entàs 12 ores assistic ara conferéncia “Catalunya, subjecte sobirà, a la recerca de garanties polítiques: el referèndum de l’1 d’octubre” impartida per Carles Boix, catedratic de sciencies politiques e ahèrs publics ena Universitat de Princeton (EUA) e membre deth IEC. Er acte que daue supòrt ath dret a decidir de Catalonha e d’Aran auec lòc ena sedença der Institut d’Estudis Catalans e compdèc damb era assisténcia, entre d’autes persones dera Conselhèra d’Ensenhament dera Generalitat, Clara Ponsati.


text:
Tula (civilizacion toltèca)
Tula èra la capitala de la civilizacion toltèca que succediguèt a la civilizacion de Teotihuacan coma poissança mesoamericana major de Mexic a partir dau començament dau sègle VIII. Ocupèt una superficia de 14 km² e conoguèt dos periòdes de desvolopament de 800 a 900 puei de 900 a 1150. Èra un centre religiós compausat magerament de tres piramidas, d'un palais e d'un ensems d'estatuas massivas. Aguèt una influéncia importanta car permetèt de desvolopar lo culte de Quetzalcoatl dins la region. L'abandon de la vila se debanèt entre 1149 a 1167. Foguèt probablament brutala car de traças d'un incendi contemporanèu au declin de la civilizacion toltèca foguèron descubèrtas per leis arqueològs.


text:
6.05.2018. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
La cogordeta fa de flors fòrça polidas, d’un jaune intens e verdós, amb los petals o la coròla
8.04.2018. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Dins lo vilatge calabrés de la Gàrdia, que se parla un occitan que ven de las Vals Vaudesas, li
18.03.2018. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es una sopa mediterranèa, coneguda pertot, e deu èsser de las mai ancianas. En Occitània es totjorn
11.02.2018. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Las recèptas amb de vin roge son fòrça agradivas al paladar mas pas gaire abondosas, sabriam pas dire
28.01.2018. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Ne fan dins la Val d’Ors (Valadas Valdesas) e es una barreja fòrça curiosa de ventresca amb de
14.01.2018. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es l’ola a l’estil de la Val d’Aran, parçan frontalièr, occitan mas amb d’influéncias catalanas.
24.12.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Polet (o gal, o capon, o polarda) rostit Ingredients (per 6 personas): 1 pol (o gal, o capon, o polarda)
10.12.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Sèm encara amb los poètas. Lengadocian èra Pau Vezian, que publiquèt la poesia’Lo gromandàs’
26.11.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
I a qualque luòc d’Occitània ont fan encara qualque rostit a l’ast, sustot per Nadal (e per l’an
12.11.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Quin pol que siá pòt venir capon. Amb set o uèch setmanas an l’atge ideal per los sanar, operacion
22.10.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Se disi que fins a l’invencion de las granjas modèrnas una de las carns mai presadas èra la de pol,
8.10.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es un plat de la familha dels tians, que se fan generalament amb de legums, mas aquel, en mai del legum
17.09.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es un plat d’estiu-tardor, de quand fa fòrça caud, una mena de ratatolha que s’aprèsta amb de
3.09.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Los cotèls (Solen marginatus) s’aprèstan a la padena. Agradan fòrça suls litorals, e las gents,
20.08.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Crusas (amb quales gotas de chuc de citron, se volèm), es aital que se manjan los vichets o violets
6.08.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
De las aurelhas de mar (Haliotis tuberculata) direm que son pas apreciadas per la Mediterranèa, mas
23.07.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es un dels aperitius mai ancians, almens per çò de las ustras, qu'èran consumidas amb fòrça
9.07.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
L’alhòli va plan per qué que siá, per la carn, pel peis e tanben pels escagaròls, que son ni una
25.06.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Pendent son expansion del nòrd d’Itàlia estant, fa qualques sègles d’aquò, los macarrons passèron
11.06.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Las noses son abondantas dins fòrça endreches del país e una brava partida de la produccion finís
28.05.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Las èrbas mai utilizadas son lo lachisson (Sonchus tenerrimus o Sonchus oleraceus), la chicorèia, o
14.05.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Al mercat se pòt trobar d’èrbas cultivadas a las òrtas, bonas per far d’ensaladas; mas, segur,
30.04.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Ingredients (per 4 personas): 1 alausa d’1 kg e ¼ , 800 g d’agreta, 1 ceba, 6 escaluènhas, vin
9.04.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
L’alausa o colac es un peis de mar mas, coma lo salmon, a la prima remonta los rius per pondre. Es
26.03.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Pòt pas èsser tròp anciana, perque las tomatas venguèron d’America, totun al sègle XVIII èra
12.03.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Olada de buòu Ingredients (per 4 racions): 1 kg de carn de buòu o vedèla (talh de vedèla, còsta,
26.02.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Variantas regionalas Lengadòc: i podèm apondre un tròç de morre e d’aurelha de pòrc, un òs
12.02.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Variantas regionalas Carcin: i podèm apondre un talh de carnsalada, una salsissa, una salsissa fina,
29.01.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Ingredients (per 4 racions): 750 g de magre de pòrc (baticòl, costelham), 1 garron de pòrc, ½ caulet,
15.01.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es lo plat de resisténcia de pertot al país e n’i a de doas sòrtas: la de pòrc e la de buòu, que
1.01.2017. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Ingredients: 500 g de farina fòrta, 3 uòus, 150 g de grais (segon las regions: òli d’oliva, lard,
18.12.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
A comptar del torton e de la fava, dins cada region la ceremònia podiá èsser diferenta. Aital, fa
4.12.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
La pastissariá tradicionala emplega sovent las fòrmas d’anèl o de corona per tota sòrta de sucrariás.
20.11.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es una mistèla [vin de liquor] que fan en Lengadòc, Vivarés e la part occidentala de Provença.
6.11.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
L’orsinada es en realitat una salsa, aprestada amb de carn d’orsin, mas, per metonimia, la sopa que
23.10.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Lo safran es una espècia pauc emplegada en Occitània. Es pas desconeguda mas se fa rarament servir.
9.10.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es un plat conegut en bona part d’Occitània, concretament dins las regions de Peiregòrd, Lemosin,
25.09.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
S’agís d’un ris amb polet, melicós e picant, tipic de Loïsiana, un dels plats emblematics de la
11.09.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es un plat tipic del País Niçard e i a la costuma de ne far a l’estiu, en temps de tomatas, encara
28.08.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
La ratatolha es un plat de legums que se fa en País Niçard e es, de segur, un plat de prima-estiu,
14.08.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es un plat de la Provença meridionala, la mai pròcha de la mar. Son de macarrons que, a primièra vista,
31.07.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es un plat d’estiu que se pòt manjar caud o freg, e que revèrta fòrça la ratatolha niçarda. Coma
17.07.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Aligòt Ingredients: 600 g de patanas, 400 g de toma de Cantal o de La Guiòla d’un jorn o dos (se
14.07.2016. Blòg de Sal·lus Herrero
Lo 2 de julhet passat, l’istorian de la cosina Vicent Marquès assistiguèt, dempuèi Valéncia, al
3.07.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
L’aligòt es un plat fòrça simple, una pasta blanca e cremosa que se prepara amb de patanas bolhidas
19.06.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Après èsser estada salada per sisas, la toma se met dins una premsa elementària, ont, amb un pes de
5.06.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
L’istorica erupcion del Vesuvi de l’an 79, qu’enterrèt Pompèi, foguèt tanben la qu’enterrèt
15.05.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es una de las sopas tradicionala d’Occitània, de las qu'an la costuma de venir a taula amb regularitat.
1.05.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Per Occitània i a la costuma de far de carn rostida, a l’ast o al forn. Se fan pas mai d’animals
17.04.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es una sopa de peis tipica de Tolon e environs, en Provença. S’aprèsta en tot barrejar las verduras
3.04.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es fòrça anciana e apareis dins totes los libres de recèptas medievals d’Euròpa. Dins los catalans
20.03.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es lo buòu estofat de Roergue e del sud d’Auvèrnhe. Confidor ven de confir, que vòl dire’còire
6.03.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Pelau de favolhas Ingredients: 300 g de ris long (o mejan), una dotzena e mièja de favolhas (crancs),
21.02.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Lo pelau o pilau (o pilaf) es d’origina persana (significa “ris cuèch”, en aquela lenga) e agandiguèt
7.02.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es plat que s’aprèsta dins una brava partida d’Occitània, dempuèi País Niçard entrò a Peiregòrd
24.01.2016. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Calissons Ingredients: 500 g d’amètla raspada, 500 g de sucre en polvera, 200 g de sucre glacinat,
27.12.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Lo nogat de Monteleimar, lo mai conegut actualament, es mençonat dins un document d'abril de 1701.
13.12.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
L’airal torronaire abasta de païses coma Itàlia (Abruç, Piemont, Campània, Calàbria, Sicília),
29.11.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Torrin borrut Es un torrin blanc (o de ceba, o de tomata) que, de mai, pòrta un confit d’auca o
15.11.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Torrin blanc Ingredients: 1 cabòça d’alh, 2 uòus, 1 culhierat ras de farina, de grais (segon
1.11.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
I a una cançon gascona de nòças que mençona la costuma de servir torrin als novèls maridats; porta
18.10.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
A data de uèi, e a fauta d’aver tastat las sèrps qu'emplegan en Extrèm Orient a fin de renovelar
4.10.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Dins lo libres de recèptas d’Apici[1] (sègle Ir) n’i a qualques unas de lagana que revèrtan plan
20.09.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es lo plat niçard mai conegut de totes, una barreja estivenca de legums cuèches a fuòc fòrça doç
6.09.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Orsinada L’orsinada es una maionesa marinièra amb d'orsins tipica de la còsta provençala.
23.08.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Alhòli (Amb de mujòl) La preparacion es la meteissa, mas, après aver picat los alhs, s’i ajustan
9.08.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Amb lo títol de L’Alhòli i aguèt divèrses escrivans que publiquèron sas poesias; aqueste sonet
26.07.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
S’i a dos elements representatius de la cosina mediterranèa, son l’alh e l’òli d’oliva; l’alh
12.07.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Las sopas son totjorn estadas la mangisca abituala de rics e paures, e las sopas de caulets son una de
28.06.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Ingredients (per 4 racions): 1,5 kg de carchòfas pichonas e tendras, 2 cebas, d’alhs, 1 fuèlha de
14.06.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
En Provença aiman plan las carchòfas, filhas civilizadas del cardon, aquel cardon de mina aspruda e
31.05.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es la version gavòta dels cardons a la muela de Lion. Es un plat d’origina borgesa que los cosinièrs
24.05.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
S’agís d’una sòrta de buòu a l’estofat qu’aprèstan los marinièrs de Ròse. D’en primièr
17.05.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es una ortalécia que, dins la siá varietat de taula, se consuma sustot en nòrd d’Euròpa, mas en
10.05.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Banha cauda Ingredients (per 4 racions): 200 g d’anchòias, 2 dl d’òli d’oliva, mièja dotzena
3.05.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Las arencadas, e las anchòias se manjan amb de pan dempuèi totjorn, alara nos enganarem pas de tròp
26.04.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
I a los plats de fèsta, coma la paella o la fonduda, qu'an un trach distintiu e caracteristic en
19.04.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es una sopa occitana qu'es tanben coneguda en Bascoat. L’airal de localizacion atenh una ampla
12.04.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Lo nhòc es una pasta d’origina italiana que passèt en Provença e País Gavòt a travèrs del País
5.04.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es plat del País Niçard. La rabalha es un nonat, qu’aital nommam los peisses que son fòrça pichons;
29.03.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
S’agís d’una salsa plan simpla: òli d’oliva, sal, vinagre blanc e, se volètz, pebre blanc
22.03.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Aurelhetas (Valadas Valdesas) Las fan amb de farina, d’uòus, de burre, de levam en polvera, de
15.03.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
En Lengadòc son la lecariá tradicionala de Carnaval, e las de Montpelhièr son las mai famosas. Dins
8.03.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Me soi botat a escriure aquestas regas amb plaser per çò que i a longtemps que percaci las aurelhetas,
1.03.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Aisinar vòl dire “aprestar”, “arrengar” e tanben “cosinar”. L’aisinat es, doncas, un cosinatge,
22.02.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
L’aiga-sal Es una sopa provençala que revèrta fòrça lo bolhabaissa. Se diferéncia solament
15.02.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Als occitans, nos agradan las ensaladas de legum. Son de preparacions simplas; en fach, las ensaladas
8.02.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Aquela salsa es una pasta de taperas e d’olivas negras e revèrta las pastas d’olivas que fasián
1.02.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es una recèpta de Peiregòrd, una sopa amb de carn e de legum, que se servís sus de lescas de pan.
25.01.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es un plat tipic de la region d’Avinhon, una sòrta de flan de merinjanas qu’es de costuma de far
18.01.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es un plat tipic de Lemosin, una olada de patanas bolhidas e banhadas de crèma. La crèma s’emplega
11.01.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Lo garum èra la salsa mai coneguda dels ancians romans e èra tanben la mai apreciada de totas, fins
4.01.2015. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Es una còca levada tipica de la Marcha, en Lemosin. Dins aquela region, al limit nòrd d’Occitània,
28.12.2014. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Sabèm, per çò que nos an dich los antropològs, que las costumas culinàrias son d’indicas fòrça
21.12.2014. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
S’es facha famosa e es tipica de las Lanas e de Bearn, e mai se tanben ne fan al Bascoat. Es una mena
14.12.2014. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Eiretièras de las mòdas e dels gostes de la Roma imperiala, fins a l’Edat Mejana, las divèrsas cosinas
7.12.2014. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Dins la terminologia concisa dels filològs, las sopas èran dins lo mot original germanic “de bocins
30.11.2014. Blòg de Vicent Marqués · La bona taula
Dins fòrça endreches de Lengadòc, dins los païses que i a entre Albigés e Carcassés (aqueles dos
8.02.2014. Blòg de Amador Marqués
“Èm Aran! Ne vegueria, ne comarca”, ei er idòl lançat per Unitat d’Aran ena sua campanha entà
5.10.2013. Blòg de Amador Marqués
Viuem tempsi d’exaltacions patriotiques, encara que damb drapèus e motius disparions: quan tot entre
15.06.2013. Blòg de Amador Marqués
Ua des actituds qu’encara me susprenen (erosa ingenuïtat) ei era intolerància manifèsta de quauqui


text:
TâAGRADE ETH DESSENH?
VĂS HĂR ERA SAMARRETA DERA CORSA ARAN PER SA LENGUA 2011?
Se t'agrade eth dessenh, aguesta ei era oportunitat entà qu'ena corsa d'enguan totes es samarretes pòrten eth tòn diboish.
DEMORAM ERA VĂSTA PARTICIPACION!!
BASES DETH CONCORS DE DESSENH DERA SAMARRETA DERA 18AU CORSA ARAN PER SA LENGUA
CATEGORIA: era categoria ei unica. Eth concors ei adreçat ath public en generau, de quinsevolh edat.
TECNICA: liura, en tot tĂer en compde qu'aurĂ d'èster reprodusible en tela. Era samarreta a dâ èster dessenhada peth deuant e peth darrèr .
TĂMA: 18au Corsa Aran per sa Lengua. Aguest ei eth solet tèxte quâa de constar obligatòriament ena samarreta.
PRESENTACION DES DESSENHS:
- Es dessenhs an d'èster presentadi en supòrt digitau (CD/DVD) damb format d'archiu jpeg/doc, e tanben en supòrt papèr (DINA4).
- Es dessenhs an d'anar signadi damb un subernòm (tant eth supòrt papèr coma eth format digitau).
- Non s'acceptarà n es trabalhs a on a simpla vista s'i veigue eth nòm der autor/a.
- Presentatz eth dessenh en una engolòpa grana e en exterior signatz damb un subernòm.
- En una huelha escriuetz es vòstes donades personaus (nòm e cognòm, adreça, corrèu electronic e telefon de contacte). Aguestes donades an d'anar en una engolòpa mès petita e barrada signada tanben damb eth subernòm.
- Sonque s'acceptarà ua òbra per autor.
- Ei de besonh qu'eth dessenh sigue inedit.
TEMPS DE PRESENTACION:
- Der 1 de març enquiath 15 d'abriu de 2011.
- Lòc de presentacion: Bibliotèca de Vielha.
PRĂMI:
- Prèmi unic de 400 euros.
- Eth prèmi s'autrejarĂ eth dia 23 d'abriu, entĂ s 13 ores, ena plaça deth Conselh Generau dâAran, laguens des actes que Lengua Viua organize damb era collaboracion deth Conselh entath dia de Sant Jòrdi.
JURAT: format pes membres dera junta deth collectiu Lengua Viua.
Toti es dessenhs presentats demorarà n proprietat de Lengua Viua. Aguesti serà n expausadi pendent era celebracion der acte en ua sala deth Conselh Generau o ena madeisha plaça.


text:
Massachusetts
Massachusetts (en anglés Commonwealth of Massachusetts) es un estat dels Estats Units d'America. Se situa al nòrd-èst del país. Forma part de la region coneguda coma la Nòva Anglatèrra (New England). Confronta al nòrd los estats de New Hampshire e Vermont, a l'èst l'ocean Atlantic, al sud los estats de Connecticut e Rhode Island, e a l'oèst l'estat de Nòva York.
La capitala de l'estat es la vila de Boston, ciutat portuària situada dins la badia de Boston (Boston Harbor), en riba de l'Atlantic e asagada per tres rius: lo fluvi Charles, al centre, lo riu Mystic al nòrd e lo riu Neponset al sud.


text:
Lista de las lengas oficialas d'Índia
Las lengas oficialas d'Índia son de doas menas :
- las lengas oficialas de l'administracion federala : l'indi e l'anglés (lenga oficiala associada).
- las lengas planificadas (en anglés, scheduled languages) definidas per la Constitucion e que pòdon èsser oficializadas pels Estats e utilizadas pel recrutament de foncionaris.
Dempuèi 1965, l'anglés a pas mai la paritat amb l'indi. Pasmens, d'estats que l'indi i es al conegut coma lo Tamil Nado fan pression per gardar a l'anglés sa plaça oficiala.
Lengas oficialas (administracion federala)[modificar | modificar la font]
- indi (हिन्दी), o hîndi (amb l'ordo forma part de l’indostani);
- anglés (considerat coma associate official, lenga oficiala associada)
Lengas nacionalas reconegudas dins Índia[modificar | modificar la font]
- assamés (অসমীয়া o ôxômiya — AFI [ɔxɔmija]) (oficiala dins Assam)
- bengalin (oficiala dins Tripora e Bengala Occidental)
- bodo (oficiala dins Assam)
- dogri (डोगरी o ڈوگرى) (oficiala dins Jammu e Cashmir)
- gujarati ( ગુજરાતી) (oficiala dins Dadra e Nagar Haveli, Daman e Diu e Gojarat)
- indi (oficiala dins las illas Andaman e Nicobar, Bihar, Chandigar, Chatisgar, Delhi, Ariana, Himachal Pradesh, Jarcand, Madia Pradesh, Rajastan, Uttar Pradesh e Utaranchal)
- cannada (oficiala dins Carnataca)
- cashmirian (کٲشُر) (oficiala dins Cashmir)
- concani (oficiala a Goa)
- maitili (oficiala dins Bihar)
- malaialam (മലയാളം) (oficiala dins Querala, las illas Laquedivas e dins lo territòri de Pondicheri)
- manipori (en anglés Meithei, oficiala dins Manipur)
- marata (मराठी) (oficiala dins Maarashtra)
- mizo (oficiala dins lo Mizoram)
- nepalés (नेपाली) (oficiala dins Siquim)
- oriya (oficiala dins Orissa)
- panjabi ( ਪੰਜਾਬੀ) (oficiala en Panjab)
- sanscrit (संस्कृतम)
- santali
- sindi
- tamol (தமிழ்) (oficiala dins Tamil Nado e Pondicheri)
- telogo (oficiala dins Andhra Pradesh e Pondicheri)
- ordo (اردو) (officiala dins Jammu e Cashmir)


text:
Siure
Lo siure (var. suve) es un material present dins la rusca de qualques arbres, subretot aquela del surrièr. Apara l'arbre dels insectes, del freg e dels mals temps tot li permetent de respirar, per de prims canals. Lo surrièr es un potz de carbona encara mai eficaç que l’arbre es expleitat a produire de siure[1].
Somari
Istòira de l’utilizacion et de la produccion[modificar | modificar la font]
Los primiers surrièrs identificats mòstran que l'espècia existís dempuèi de milions d'ans e dels rèstas de l’antiquitat mòstra que los òmes sabián l’expleitar per d'utilizacions variadas e la fabricacion d’objèctes fòrça diversificats. D’objèctes fabricats de siure e datant de l’an -3000 tornèron èsser trobada en China, en Egipte, a Babilònia e en Pèrsia. En Itàlia, dins de rèstas del sègle IV AbC, se trapèt d'objèctes fabricats de siure coma flotadors, bondas per tancar las barricas, cauçadura de femna e troces de teulat.
A la meteissa epòca, se tròba de traças de surrièrs dins los escriches del filosòf grèc Teofra: en efècte, se maravelha de « la facultat qu'aquel arbre possedís renovelant sa rusca quand aquela li es tirada ».
Al sègle XIX, França, Itàlia e Tunisia desvelopan l’expleitacion de lors selvas de surrièrs e la produccion du siure coma material.
Al sègle XX, l’industria del siure desvolopèt de procediment e de metodologias, l’emplec del siure coma material es totjorn mai innovant e dins los ans 1950 una entreprisa americana concebèt las primièra lauza de siure pel sol.
A la fin del sègle XX e al debut del sègle XXI, dels estudis son menadas per definir las normas internacionalas per l’industria del siure. La principala institucion dins aquel domeni es la Confederacion Europèa del siure que amassa cinc païses productors (Espanha, França, Grand Bretanha, Itàlia, Portugal) mejan las federacions d'aqueles païses.
Tirada de la rusca[modificar | modificar la font]
Lo siure produtz dirèctament per l'arbre pòt pas servir per la fabricacion de tap. Se tira la rusca quand la camba atenh 70 cm de circonferéncia e 1,30 mètre del sol e sus surrièr de 20 a 25 ans.
Una primièra jaça de rusca es tirada d'estructura fòrça irregulara e d’una duretat qu'es dificil de trabalhar. Servís de material d’isolacion o pels sols. Aprèp aver tirat 2 a 3 jaças lo siure pòt servir per la produccion de taps. Lo siure ven alara regular en efècte la produccion dels taps ipausa d’utilizar pas que du siure de fòrça granda qualitat. [2].
La rusca s'expleita sus la camba e los principals rams. La nautor per desruscar depend del diamètre del surrièr: mai es gros, mai se pòt levar lo siure.
Per levar la rusca de destrals especialas son utilizada e devon aver un fial fòrça prim e un margue de biais. I a 3 tipes de destrals[3] :
- la destral catalana, de fial drech, utilizada en França, Espanha e Itàlia
- la destral Portuguesa, de fial redond, utilizada en Portugal
- la destral Extremena, de fial de mièg luna, utilizada en Espanha
Utilizacion[modificar | modificar la font]
Lo siure es un produch de densitat flaca, antistatica, resista pro al fuòc, bon isolant termic, isolant fonic e vibratòri, e resistent a l'aiga mercé a la suberina que banha las cellulas. Es sople e se descompausa lentament.
Servís tradicionalament a fabricar dels taps de vin. Mai de 80% de la produccion de siure mondiala es utilizada per tampar las botelhas[4]. Le siure es tanben preciós per d'autras utilizacion, subretot en bioconstruccion. Lo PVC utilizat dins los fuselatges dels avions pòt èsser remplaçat pel siure que dispausa de las meteissa proprietats de leugieretat e d'ininflamabilitat [5] . Se transforma en panèls d'isolacion, per cobrir de parets o sols.
Es tanben utilizat dins la fabricacion de qualques instruments de musica de la familha de las fustas, coma la clarineta, lo Clarin, lo Saxofòn, e lo basson.
País productors[modificar | modificar la font]
- Portugal; produtz de siure que concernís dubretot los districtes de Santarém, d’Évora, Setúbal, Portalegre e Beja, lors surrièras donan prèp 90% de la produccion du siure portugués.
- Espanha
- Marròc
- Itàlia
- França
- Argeria
- Tunisia
D’autres païses, coma Russia, ensajèron de plantar de surrièrs mas sans capitar.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr)PLANETE LIEGE Portal de la Federacion Francesa dels Sindicats del siure
- (fr)Del surrièr al tap
- (fr)Lo trabalh del siure
Referéncias[modificar | modificar la font]
- Margarida Pi i Contallé. 2006. Responsabla del laboratòri de (fr)Manuel Serra Hongos y micotoxinas en tapones de corcho. Propuesta de límites micológicos aceptables
- ↑ (fr)Un surrièr expleitat capta dos còps mai de CO2 que qin que siá autre arbre
- ↑ (fr)Cooperacion - Descobrir la tèrra de Vasco de Gama
- ↑ (fr)levar lo siure
- ↑ "elmundovino">(es) Ecologistas y corchos Reuters Sus elmundovino publicat lo 13-8-2007
- ↑ (fr)D'avions... en tas de siure ?


text:
NASDAQ
NASDAQ, acronim en anglés de National Association of Securities Dealer Automated Quotation, es lo principal mercat electronic d'accions dels Estats Units d'America. Foguèt fondat per la National Association of Securities Dealers (NASD) en 1971. Amb las vendas dels ans 2000 e 2001 demorèt privatizat. Es governat per la companhiá proprietària, la Nasdaq Stock Market, Inc., qu'es sus la lista dins son pròpri sistèma d'escambi d'accions en 2002.
Amb prèp de 3300 companhiás, NASDAQ representa la borsa de valors electronica e automatizada qu'escàmbia de mitat mai d'accions per jorn que tot autre mercat del monde. Se caracteriza per comprendre d'empresas d'auta tecnologia en electronica, informatica, telecomunicacions, biotecnologia, eca. Una altra de sas caracteristicas es l'usatge del sistèma SOES (Small Order Execution System), un sistèma de gestion de pichons volums d'accions creat aprèp la crisi de 1987; aquel an sentiguèron la necessitat de crear de sistèmas per automatizar la gestion de grand nombre de transaccions de pichon volum.
Sos indici mai representatius son lo Nasdaq 100 (introdusit en 1985), lo Nasdaq Composite e lo NASDAQ Biotechnology Index.
Funciona, coma los autres mercats estatsunians, dempuèi 9 h 30 fins a 16 h 00, ora locala (de 16 h 30 a 22 h 00, ora en Occitània).
L'actual cap executiu es Robert Greifeld. Lo sèti es a Nòva York.