text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Hersfeld-Rotenburg (632)
Liste des communes
Bad Hersfeld
Ville de Bad Hersfeld, localité de l'Allemagne de 30 000 habitants.
La mairie de Bad Hersfeld a une adresse e-mail et un site Internet.
Bebra
Ville de Bebra, localité de l'Allemagne de 13 000 habitants.
La mairie de Bebra a une adresse e-mail et un site Internet.
Rotenburg an der Fulda
Ville de Rotenburg an der Fulda, localité de l'Allemagne de 13 000 habitants.
La mairie de Rotenburg an der Fulda a une adresse e-mail et un site Internet.
Heringen
Ville de Heringen, localité de l'Allemagne de 7 400 habitants.
La mairie de Heringen a une adresse e-mail et un site Internet.
Ludwigsau
Ville de Ludwigsau, localité de l'Allemagne de 5 600 habitants.
La mairie de Ludwigsau a une adresse e-mail et un site Internet.
Niederaula
Ville de Niederaula, localité de l'Allemagne de 5 400 habitants.
La mairie de Niederaula a une adresse e-mail et un site Internet.
Alheim
Ville d'Alheim, localité de l'Allemagne de 5 000 habitants.
La mairie d'Alheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Wildeck
Ville de Wildeck, localité de l'Allemagne de 4 900 habitants.
La mairie de Wildeck a une adresse e-mail et un site Internet.
Schenklengsfeld
Ville de Schenklengsfeld, localité de l'Allemagne de 4 600 habitants.
La mairie de Schenklengsfeld a une adresse e-mail et un site Internet.
Philippsthal (Werra)
Ville de Philippsthal (Werra), localité de l'Allemagne de 4 100 habitants.
La mairie de Philippsthal (Werra) a une adresse e-mail et un site Internet.
Kirchheim
Ville de Kirchheim, localité de l'Allemagne de 3 600 habitants.
La mairie de Kirchheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Hohenroda
Ville de Hohenroda, localité de l'Allemagne de 3 200 habitants.
La mairie de Hohenroda a une adresse e-mail et un site Internet.
Hauneck
Ville de Hauneck, localité de l'Allemagne de 3 200 habitants.
La mairie de Hauneck a une adresse e-mail et un site Internet.
Neuenstein
Ville de Neuenstein, localité de l'Allemagne de 3 000 habitants.
La mairie de Neuenstein a une adresse e-mail et un site Internet.
Haunetal
Ville de Haunetal, localité de l'Allemagne de 3 000 habitants.
La mairie de Haunetal a une adresse e-mail et un site Internet.
Nentershausen
Ville de Nentershausen, localité de l'Allemagne de 2 800 habitants.
La mairie de Nentershausen a une adresse e-mail et un site Internet.
Friedewald
Ville de Friedewald, localité de l'Allemagne de 2 400 habitants.
La mairie de Friedewald a une adresse e-mail.
Ronshausen
Ville de Ronshausen, localité de l'Allemagne de 2 300 habitants.
La mairie de Ronshausen a une adresse e-mail et un site Internet.


c: text/html

text:
A-ha
A-ha (sovent escrich estilisticament a-ha) foguèt un grop de musica pop norvegian. La formacion se creèt a Òslo en 1982 e èra menada pel vocalista Morten Harket, acompanhat del clavierista Magne Furuholmen e del guitarrista Pål Waaktaar. Totes tres musicians venguèron famoses durant la mitat de las annadas 1980 gràcias a las cançons de "Take on Me" e "The Sun Always Shines on T.V." de son primièr album Hunting High and Low. Aqueste se ganhèt la primièra posicion en Norvègia, foguèt numèro 2 al Reialme Unit, e numèro 15 als Estats Units.
Discografia[modificar | modificar la font]
- Hunting High and Low (1985)
- Scoundrel Days (1986)
- Stay on These Roads (1988)
- East of the Sun, West of the Moon (1990)
- Memorial Beach (1993)
- Minor Earth Major Sky (2000)
- Lifelines (2002)
- Analogue (2005)
- Foot of the Mountain (2009)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Enric Cuèlha
Enric Cuèlha (en francés: Henri Queuille; Nòu Vic, 31 de març de 1884 - París, 15 de junh de 1970) foguèt un politician occitan de Lemosin que foguèt mantun còp deputat e senador de Corresa e mai ministre durant la Tresena Republica, mai que mai a l'agricultura. Foguèt tanben tres còps president del Conselh del temps de la Quatrena Republica.
Biografia[modificar | modificar la font]
Enric Cuèlha estudièt d'en primièr al licèu de Tula abans d'anar far d'estudis de medecina a París. Quand acabèt, tornèt al país e s'installèt coma mètge generalista a Nòu Vic en 1908. Foguèt elegit Cònsol de la vila en 1912, puèi Conselhièr general del canton de Nòu Vic l'an seguent e deputat de la circonscripcion d'Ussèl en 1914. Tre la debuta de la Primièra Guèrra Mondiala, foguèt mandat coma mètge ajuda-major a l'espital de Baccarat. En setembre de 1916, recebèt la Crotz de guèrra, la sola decoracion que portèt. Participèt a las batalhas de Verdun e a l'ofensiva dins la Somme.


text:
Dionís
Dins la mitologia grèga, Dionís es dieu del vin, del gorrinitge e de las fèstas, representat mantun còp pel rasim o per una granda pantèra negra. Èra tanben conegut jol nom de Bacus, d'origina desconeguda. Es amb aqueste nom de Bacus que foguèt adoptat per la mitologia romana.
Dionís es lo fill del dieu Zèus e Semèle, una mortala, la filha de Cadmon, rei de Tèbas. Semèle demandèt a Zeus que li ensenhèsse tot son poder, e Zèus, rei dels dieus, mostrèt aital tota sa poténcia. En veire aquò, Semèle se moriguèt d'espant. Zeus, alara, que sabiá que Sèmele èra prens, li arranquèt l'enfanton qu'aviá dins lo ventre e lo cordurèt a sa cuèissa. Al cap de sièis meses, conta lo mite, nasquèt Dionís.
Quand Dionís nasquèt, Èra, l'esposa de Zeus s'embufèt e demandèt als Titans que tuèssen lo pichòt Dionís. Los Titans faguèron son prètzfach a la lèsta, abocinèron lo còs del fanton e ne faguèron còire los tròces.
Rèa, sa grand, maire de Zeus, qu'aviá vist l'òrre crime prenguèt los bocins del dieu pichonet e los botèt amassa an li donar una forma aproximativa, çò qu'explicariá l'origina de las deformitats de Dionís.


text:
Laton
Lo laton es un aliatge de coire e zinc. Es mai dur que lo coire, es ductil e se pòt fabregar de placas primas. L'aliatge actual comencèt a èsser utilizat vers lo sègle XVI.
Avant se nomenava laton quin que siá aliatge de coire, realizat amb d'estam. Es possible que lo laton dels temps antics sián fach amb de coire e estam, çò que coneissem ara coma bronze.
Propietats[modificar | modificar la font]
La seuna malleabilitat varia segons la seuna composicion e la temperatura, e se pòt mesclar amb d'autres substàncias, amb de quantitats minimas. Qualques tipes de lauton son malleables sonque a freg, d'autres sonque a caud, e d'autres os on pas a cap de temperatura. Totes los tipes d'aquel aliatge venon fragiles quand se caufan a una temperatura pròcha del punt de fusion.
Obtencion[modificar | modificar la font]
Per obtenir de laton, se mescla lo zinc amb lo coire dins un crusòl o un forn. Los lingots se laminan a freg. Las barras o placa se pòdoen laminar en barretas o se talhar en bendad capables de s'estirar-se per fabricar de fials.
Tipes[modificar | modificar la font]
I a fòrça tipes segon l'utilitzacion que son destinats, lo laton a una composicion quimica diferenta. Qualques exemples:
- Laton (Cu63/Zn37): 63% de Coire + 37% de Zinc
- Laton (Cu70/Zn30): 70% de Coire + 30% de Zinc
- Laton per fabrebar:
- Laton per mecanizacion:


text:
Sethi Ièr
Sethi Ièr que ho un faraon d'Egipte de la debuta XIXau dinastia, hilh deu faraon Ramsès I e de la regina Sat-Ra e pair deu famós faraon Ramsès II.
Titulatura[modificar | modificar la font]
Nom de Nisot-Bití ("Rei de las duas tèrras") Ra-Maat-Men
Nom de Sa-Ra ("Hilh de Ra") Ptah-Sethi-Meren
Vita[modificar | modificar la font]
XIXau dinastia que ho establida après la crisi deu periòde amarnian quan Amenòfis IV (tanben conegut com Akhenatòn) e decidè d'abandonar lo culte deus dius egipcians enta'u remplaçar peu culte deu son diu mei abstract : Aton. Aquò que miè Egipte de cap a ua crisi interna e externa hèra plan documentada peu rics documents administratius demorats suu sit de la capitala atonianan uei coneguda con Tell-el-Amarna. L'episòdi amarnian que s'acabè dab la pujada au poder d'un militar nomat Horemheb qui restaurè l'ancian culte devath lo regnat deu hilh d'Amenofi IV : Totankhamòn. Aqueth, que's morí mainatge en tot dar atau l'escadença a la XIXau dinastia de vàder dens un contexte de crisi qu'avón d'adobar Horemheb e l'eretèr qui designè : lo faraon Ramsès I, pair de Sethi Ièr. La XIXau dinastia qu'èra originari de la ciutat septentrionau d'Avaris, anciana capitala deus envadidors Icsòs e lòc de culte deu diu Seth. Que vedem aquiu que, a despart de l'oposicion legendària ente Seth e lo diu deus faraon Òrus, la religion Egipciana qu'èra drin pragmatica e que non cau pas pensar a Seth com estant un a diu mauhasent. Sethi Ièr qu'arrecebó lo son nom en aunor d'aqueth diu deu desèrt e deu cap de can ; Sethi que vòu díser "que soi de Seth". Sethi Ièr, com aquò èra la pragmatica tradicion faraonica, que ho associat au regnat deu son pair e que gavidè operacions militaras en "Asia" (Pròche Orient) qui èra sorsa de destabilizacion per Egipte. En ehèit, lo poder Itita pujant que sabèva Egipte aflaquida e que arroganhava chic a chic lo son ancian domeni d'influéncia en bèth essajar de crompar la soa oligarquia. Quan Sethi Ièr pujore suu tròne, Ramsès II (lo hilh eretèr qu'avó dab la regina Toí) que segore las medishas etapas d'aprenedissatge deu mestier reiau.
Sethi Ièr que bastí un temple (conegut con lo Temple de Sethi Ièr a Qurna) e un cenotaf a Abidòs.
Que ho sepelit dens l'immense tombèu sosterrenh K27 de la Vath deus Reis puish la soa momia que hore desplaçada entà estar esconuda dens l'Estujau de Deir-el-Bahari (on mantua momias faraonica e hon estujada entà las emparar deus pilhatges). Lo son còs, hèra plan conservat, que sembla quitament enqüera viu.
Istòria | Geografia | Organizacion politica | Faraon | Art | Mitologia | Dius | Vida vidanta | Bibliografia | Egiptològs | Lexic


text:
Alain Rousset
Alain Rousset, nascut lo 16 de febrièr de 1951 a Chazelles-sur-Lyon (Léger), es un òme politic francés del Partit Socialista. Es per ara president del Conselh Regional d'Aquitània Lemosin Peitau e Charantas, deputat de Gironda dempuèi 2007 e president de l'Associacion de las Regions de França dempuèi 2004.
Estudièt à l'Institut d'Estudis Politics de París dins la promocion de 1974 e tanben diplomat d'estudis superiors juridics. Foguèt director de cabinet d’André Labarrère puèi de Philippe Madrelle, presidents socialistas del Conselh Regional d'Aquitània, de 1980 a 1985, puèi delegat a l’industrializacion del bacin de Lac a la Direccion del desvelopament regional del grope Elf Aquitaine de 1986 a 1998.


text:
Sant Andrieu de Cracòvia
La glèisa Sant Andrieu de Cracòvia es una glèisa fortificada romanica bastida au sègle XI dins la vila de Cracòvia. Fa partida dei bastiments pus ancians de l'anciana capitala de Polonha e foguèt l'unica glèisa de la vila que subrevisquèt au pilhatge mongòl de 1241. Acabada en 1098, conoguèt divèrsei apondons fins a 1639. Lei pus importants regardan la decoracion interiora que foguèt transformada dins lo corrent dau periòde barròc e l'installacion de dos dòmas octogonaus a la cima dei tors.


text:
Compositor
Un compositor es un musician que compausa de musica, es a dire qu'organiza d'elements coma de tèmas melodics, ritmes, progressions armonicas e lor dona una estructura. Dins la musica classica occidentala, los ròtles del compositor e de l'interprèt son plan diferenciats: lo compositor escriu una pèça musicala e per aquò se servís d'un sistèma de notacion musicala. Puèi los interprèts executan aquesta pèça, generalament amb un respècte absolut per çò qu'es estat escrich per lo compositor, e conservan sonque un pauc de libertat per decidir sus las nuanças interpretativas.
Aquò es pas comun en d'autres tipes de musica. La musica pòt èsser improvisada: doncas interprèt e compositor venon la meteissa persona. En d'autres cases, coma dins lo jazz o lo flamenc, l'interprèt, siá que sone sa pròpria musica, siá qu'execute d'òbras tradicionalas o d'autres compositors, a plan de libertat per las modificar. Mas tanben dins la musica classica, i pòt aver mai de libertat. Los compositors pòdon crear de variacions sus d'òbras d'autres e, en qualques epòcas de la musica classica, lo compositor podiá laissar un òbra "mièg escricha" per que l'interprèt faguèsse sas variacions. Dins un concèrt de solista amb orquèstra, per exemple, o dins las arias de Rossini o d'autres compositors del bel canto, i aviá de fragments apelats cadéncias, ont lo compositor se limitava a escriure una basa armonica e puèi l'interprèt creava sas variacions. Qualques compositors de musica contemporanèa an tanben utilizat de procediments similars per laissar a l'interprèt mai de libertat.
La situacion sociala del compositor tanben a cambiat dins lo temps. Abans lo sègle XIX, los compositors èran generalament sirvents de reis, princes, aristocratas e cargas nautas de la Glèisa. Aquò comença de cambiar al sègle XVIII amb de compositors coma Mozart, que laissèt lo servici de l'arquevesque de Salzburg per s'establir coma professional independent. Aquò permetèt al compositor una libertat creativa teoricament pus granda, e mai de prestigi social, mas tanben perdèt la proteccion dels senhors e dels mecènas: se sa musica capitava pas entre lo grand public, riscava de tombar dins la pauretat. De compositors ara famoses foguèron pas gaire coneguts per lo public dins son temps e deguèron subreviure coma interprèts, professors o amb d'autres trabalhs.


text:
Florac
Florac es una anciana comuna occitana de Lengadòc situada dins lo departament de Losera e la region de Lengadòc-Rosselhon. Lo 1èr de genièr de 2016, es fusionada amb La Sala dins la comuna nòva de Florac Tres Rius.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Transpòrts[modificar | modificar la font]
Rotas[modificar | modificar la font]
- Rota nacionala 106 (RN 106)
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom de Florac ven del nom latin d'òme Florus amb lo sufixe acum[1], latinizacion del sufixe gallés -aco(n). Florac èra donc probablament una anciana granda proprietat antica que son mèstre èra Florus.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2011 : 1963; 2013 : 1950 abitants (65 ab/km²)
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Florac en Losera. Camins d'excursion: Camin Stevenson GR70, GR43, GR68.
- Sit oficial de la comuna de Florac
- Los 160 quilomètres de Florac
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984


text:
Villes et mairies du Canton de Clermont-en-Argonne
Liste des communes
Clermont-en-Argonne
Village de Clermont-en-Argonne, commune de France de 1 500 habitants.
La mairie de Clermont-en-Argonne a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de monuments historiques sur le village.
Communes rattachées : Auzéville-en-Argonne, Jubécourt, Parois.
Les Islettes
Village des Islettes, commune de France de -1 000 habitants.
La mairie des Islettes a une adresse e-mail.
Varennes-en-Argonne
Village de Varennes-en-Argonne, commune de France de -1 000 habitants.
La mairie de Varennes-en-Argonne a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de monuments historiques et de musées, d'activités sur le village.
Dombasle-en-Argonne
Village de Dombasle-en-Argonne, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Dombasle-en-Argonne a une adresse e-mail.
Aubréville
Village d'Aubréville, commune de France de -500 habitants.
La mairie d'Aubréville a une adresse e-mail.
Sivry-sur-Meuse
Village de Sivry-sur-Meuse, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Sivry-sur-Meuse a une adresse e-mail.
Montfaucon-d'Argonne
Village de Montfaucon-d'Argonne, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Montfaucon-d'Argonne a une adresse e-mail.
Présence de monuments historiques sur le village.
Consenvoye
Village de Consenvoye, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Consenvoye a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de monuments historiques sur le village.
Dannevoux
Village de Dannevoux, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Dannevoux a une adresse e-mail.
Neuvilly-en-Argonne
Village de Neuvilly-en-Argonne, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Neuvilly-en-Argonne a une adresse e-mail.
Fromeréville-les-Vallons
Village de Fromeréville-les-Vallons, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Fromeréville-les-Vallons a une adresse e-mail et un site Internet.
Vilosnes-Haraumont
Village de Vilosnes-Haraumont, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Vilosnes-Haraumont a une adresse e-mail.
Commune rattachée : Haraumont.
Rarécourt
Village de Rarécourt, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Rarécourt a une adresse e-mail.
Romagne-sous-Montfaucon
Village de Romagne-sous-Montfaucon, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Romagne-sous-Montfaucon a une adresse e-mail.
Béthelainville
Village de Béthelainville, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Béthelainville a une adresse e-mail.
Chattancourt
Village de Chattancourt, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Chattancourt a une adresse e-mail.
Récicourt
Village de Récicourt, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Récicourt a une adresse e-mail.
Futeau
Village de Futeau, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Futeau a une adresse e-mail.


text:
Vos fau doncas çai-jos la lista dels vinils qu'ai ja numerizats. Se los voliatz far, es pas la pena. Convidi totes los que numerizan tanben lors vinils a far lor lista en responsa a aquel pòst. Atal, poirem far d'escambis : "T'escambi dos Martí contra un Nadau", causas coma aquò.
N'aprofiti per dire que se volètz far numerizar vòstres vinils, qu'avètz pas lo material e que sètz a l'entorn de Pau, podètz passar a l'ostal.
Ja numerizats :
- André Neyton : Poèmas occitans per uèi
- Beltrame : L'òme chin
- Canicula : Cants e danças de Gasconha
- Claudi Martí : Lo camin del solelh
- Claudi Martí : Lo País que vòl viure
- Claudi Martí : Monta Vida
- Claudi Martí : Montsegur
- Claudia Galibert : Escota mon grand
- Eric Fraj : Cantaré
- Eric Fraj : L'enfadat
- Eric Fraj : Subrevida
- Eric Fraj : Via nòva
- Ferrine Flòc : Musica de Gasconha
- Joan-Pau Verdier : Occitania sempre
- La Sauze : La supèr vedeta
- La Sauze : Tonton Francés
- La Sauze : Vinhairon
- Lambrusc : La-bash, la-bash
- Los de Larvath : Un còp serà
- Los del Sauveterre : Cantarem
- Los del Sauveterre : Febrier 78
- Mans de breish : Las plantas
- Mans de breish : O Sant Loïs
- Miquela : Magali
- Mont Jòia : Salabrun
- Nadau : Aspa vòu víver
- Nadau : Loteria
- Pierre Pous : Sus los francimands
- Maria Roanet : Cantem Nadal
- Troubaires de Coumboscuro : Roumiage
- Artistas variats : Rapsodie gasconne
- Artistas variats : Conteurs, musiciens, chanteurs de la grande Lande


text:
Saint-Prancher
Saint-Prancher es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo nom de Sant-Prancher apareis per las primièras fes en los tèxtes en 1287.
La distincion de Sant-Prancher (Sanctus Pancratius) aperteniá, jos l'Ancian Regim, al marques de Bassompierre-Removille. Un coseigneur lududes i aviá associat l'an 1788, competent en matèria de mejana e bassa justícia : l'avocat dins lo Parlament Jean-Claude Thirion. A la vespra de la Revolucion, los proprietaris terriens a Sant-Prancher èran lo sieur de Sommièvre (senhor de Offroicourt), las religiosas de la congrégation de Mirecourt, lo capítol de Toul, los sieurs de Montfort e Dommartin. A l'esperital, la parròquia de Sant-Prancher, #que dépendait lo vilatge de Repel, n'èra a la collation del capítol de Remiremont, #que requectava los dos tèrces de la gròssa dîme, l'autre un tèrç e tota la menue dîme en essent atribuits al curé. Lo mèstre d'escòla i aviá la dîme gròssa e menue d'una arada e una demie part de la dîme de Repel. La glèisa, dédiée a sant Pancrace, levava del diocèse de Toul, doyenné de Porsas[1].
Jos l'Ancian Regim, Sant-Prancher aperteniá al bailliage de Mirecourt. De 1790 a l'an IX, la municipalitat fa partida del costat de Roures-en-Xaintois.
Le nom de Saint-Prancher apparaît pour la première fois dans les textes en 1287.
La seigneurie de Saint-Prancher (Sanctus Pancratius) appartenait, sous l’Ancien Régime, au marquis de Bassompierre-Removille. Un coseigneur lui était associé en 1788, compétent en matière de moyenne et basse justice : l’avocat au Parlement Jean-Claude Thirion. À la veille de la Révolution, les propriétaires terriens à Saint-Prancher étaient le sieur de Sommièvre (seigneur d’Offroicourt), les religieuses de la congrégation de Mirecourt, le chapitre de Toul, les sieurs de Montfort et Dommartin. Au spirituel, la paroisse de Saint-Prancher, dont dépendait le village de Repel, était à la collation du chapitre de Remiremont, qui percevait les deux tiers de la grosse dîme, l’autre un tiers et toute la menue dîme étant attribués au curé. Le maître d’école avait la dîme grosse et menue d’une charrue et une demie part de la dîme de Repel. L’église, dédiée à saint Pancrace, relevait du diocèse de Toul, doyenné de Porsas[2].
Sous l’Ancien Régime, Saint-Prancher appartenait au bailliage de Mirecourt. De 1790 à l’an IX, la commune fait partie du canton de Rouvres-en-Xaintois.


text:
Transnístria
Transnístria (en romanés Transnistria, en rus ПpидHecTpoBbe = Pridnestrove, en ucraïnés ПpидHicTpoB'я = Prydnistrovia) es una region autonòma que forma una franja dins l'extrèm èst de l'estat de Moldàvia, a l'èst de Dnièstre. Sa superfícia es de 4 163 km² e sa populacion estimada seriá de 518 700 abitants.
L'estat de Moldàvia apèla aquela region la Riba Esquèrra de Dnièstre (en romanés Stânga Nistrului / Stînga Nistrului). Lei dirigents locaus transnistrians son en conflicte amb l'estat moldau e autoproclaman Transnístria coma un estat independent, maugrat una abséncia de reconeissença internacionala: revendican per Transnístria lo nom "oficiau" de Republica Moldava de Dnièstre (e dins sa forma corta, revendican lo nom de Pridnestrovie en lenga anglesa, totun en anglés corrent se ditz solament Transnistria).
La capitala es Tiraspol.
Lo gentilici es transnistrian -a.
Geopolitica[modificar | modificar la font]
Lo secessionisme transnistrian s'explica non pas per l'existéncia d'una minoritat etnica tradicionala, mai per una arribada massissa de rus (dau temps de l'Union Sovietica) amassada amb d'ucraïnians qu'i èran ja benlèu avans, çò qu'a fragilizat la populacion romanesa locala. Lei dirigents de Transnístria, sostenguts per Russia, semblan de voler crear d'empaches a l'adesion de Moldàvia a l'Union Europèa e de frenar son raprochament amb Romania.
Dins de l'URSS finissenta de la Perestroika, la republica sovietica de Moldàvia ja aviá començat de ressarrar sei liames culturaus e lingüistics amb Romania: en 1989 aviá decidit d'abandonar l'alfabet cirillic utilizat en romanés locau (apelat "moldau") per i restaurar l'alfabet latin, coma en romanés de Romania. En oposicion amb aquò, lei dirigents locaus de Transnístria volián mantenir la preeminéncia de la populacion russa e de la lenga russa. Proclamèron en 1990 una Transnístria apelada Republica Socialista Sovietica Moldava de Dnièstre, e la declarèron independenta de la republica sovietica de Moldàvia.
En 1992, quand l'URSS despareguèt e que Moldàvia accediguèt a l'independéncia, lei dirigents de Transnístria faguèron una corta guèrra d'independéncia còntra l'estat moldau novèu. En 2006 organizèron un referendum ont, segon lei resultats proclamats, 97,1% dei votants aurián aprovat que Transnístria venguèsse un estat separat de Moldàvia e associat a Russia.
Pasmens, fòrça observadors internacionaus estiman que lo poder transnistrian respècta pas lei Drechs de l'Òme e que lei consultacions qu'organiza son pas crediblas. Lei violéncias politicas son nombrosas còntra lei movements d'oposicion, e mai lei violéncias en generau son nombrosas e sovent son pas elucidadas.
Tanben lei dirigents transnistrians mantenon una tèsi oficiala de l'epòca sovietiva, que pretend que lo "moldau" (lo romanés de Moldàvia e Transnístria) seriá una lenga distinta dau romanés: contunhan de li voler impausar l'alfabet cirillic en luòc de l'alfabet latin. Lei lingüistas estiman qu'aqueu secessionisme lingüistic a pas cap de validitat scientifica. S'obsèrva una discriminacion còntra l'usatge public de la lenga romanesa e subretot còntra son ensenhament en alfabet latin (que se fa ara dins d'escòlas semiclandestinas).
Lei lengas pretendudas "oficialas" dau poder de Transnístria son doncas lo rus, l'ucraïnés e lo "moldau" (qu'es pas reconegut coma romanés), e dins lei fachs, lo rus es la lenga dominanta de Transnístria.
Galariá[modificar | modificar la font]
-
La vila de Râbniţa, au nòrd
-
-
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
Liames extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) Pridnestrovie.net Sit web dau poder secessionista de Transnístria
- (en) Transnistria.md Sit partisan de Moldàvia
- (en) Conflict.md Sit partisan de Moldàvia
- (romanés) La liquidacion deis escòlas romanesas en Transnístria Version romanesa dau sit web la BBC
- (en) U.S. Department of State Rapòrt de 2005 dau Departament d'Estat american subre lei Drechs Umans en Moldàvia e en particular en Transnístria
- transnistria.blogspot.com - The truth about Transnistria


text:
Abbevillian
Abbeville qu’ei teh nom balhat a ua vila de Picardia on s’an trapat diuersi otís preïstorics qu’aueren eth nom d’abbevillian enquia se’n traparen més en Olduvai (Africa).
Atau que se pode díder qu’er abbevillian ei un nom ancian tà designar ua tradicion d’otís qu’aué se ditz Oldowaian. Aguests sigueren trapats pendent eth bastiment d’ua dralha proche der arriu Some, prep d’Abbeville. Sigueren trapats per Boucher de Perthes, un oficial de doanes francès. Aguest publiguéc es sòns trobalhes en 1836.
Dempús, Louis Gabriel de Mortillet (1821-1898), professor d’antropologia preïstorica ena Escola d’Antroplogia de Paris, publiguéc en 1882 “ Era Preïstoria anciana der òme”. En aguest libe siguec eth prumèr tà catacterizar sons periodes peth sòn nom deloch. Plan d’aguests son encara utilizats aué. Es dus prumèrs Chellean e Acheulean.
Eth Chellean includís otís discurberts ena vila de Chelles, ua banlega de Paris. Son semblants a aqueri trapats en Abbeville. Diuersi antropològs escambiaren dempús eth terme Abbevillian per Chellean que ja no s’utiliza.
Somari
Istória[modificar | modificar la font]
Eth label Abbevillian siguec valid enquia era familha Leakey discurbec otís parièrs ena gorja d’Olduvai e situaren aciu er origen der òme. Er Olduwaian lèu sosplantéc eth terme Abbevillian tà descríuer otís paleolitics africans e asians. Era paraula Abbevillian ei encara utilizada tà parlar d’otís sonque europeus. Aguest label, totun, perd popularitat coma terme scientific.
Mortillet situéc aguestes tradicions coma ua sequencia cronologica. Pendent er abbevillian, es ominids paleolitics utilizaven nuclis més pendent er acheulian volves. Es otís olduwaians totun, mos diden qu’en eth Paleolitic lèu era distincion enter es nuclis e volves non erá pas tan horta. Atau i a ua tendencia tà véder abbevillian coma ua fase der acheulian.
Tipes e origen[modificar | modificar la font]
Eth loch e es otís abbevillians ei format per ua terrassa de més de 150 pès en en arriu Riuer. Es otís trapats son achadors bifaces talhades e hetes pendent er estadi elsterian deth Pleistocen, que caperaua Europa central tre 478.000 e 424.000 annades.
Er abbevillian ei ua fase der Olduwaian qu’arribéc sonque en Europa pendent er lèu Paleolitic (2,5 milions d’annades –250.000 ). Es qu’utilizen era paraula acheulian parlen deth acheulian miei (hé 600.000-500.000 annades ). Geologicament. Açò arribéc pendent eth Miei Pleistocen, més joen que 700.000 annades (1). Dessepara eth periode interglacial enter eth Günz e eth Mindel més trobalhes més recents deth paleolitic d'’East Anglia mos parlen de donades deth Günz, proche as 700.000 annades.
Era gent dera cultura abbevilliana se cre qu’evolucioneren hóra d’Europa, més i dintraren des der èst.
Eren precedits pes Homo erectus der Olduwaian lèu e sigueren suplantats pes acheulians classics.
D’aguest, eth clactonian e eth tayacian en son considerades fases. Er acheulian contunhéc enquiath eth Levalloisian e eth Mousterian, associat dab er èome de Neandertal.
Es bastidors d’otís abbevillians[modificar | modificar la font]
Es òmes que héren es otís abbevillians sigueren es prumèrs abitants ominids d’Europa. Eren es ancessors immediats der òme de Neandertal e eth sòn classament, encara discutit, se blaha soent a Homo sapiens neanderthalensis. Açò vòl díder que Neandertal ei ua sosespécie der òme modern. Més pendent plan de temps qu’es nostes sosespécies an estat aramides en sonque Homo sapiens sapiens.
Atau, encara i a ua batesta semantica sus to açò. Parlem de tres opinions:
º Es prumèrs òmes europeus son Homo erectus, açò vòl dídder que son pas òmes moderns. Totun, encara diden més (2):
“Eth tipe identificat coma Homo erectus a de caracteristiques que suggereishen qu’ei més ben un eslabon enter Homo erectus e Neandertal”.
º Es prumèrs òmes europeus son ua amassada d’espécies intermiejes enter Homo erectus e Neandertal coma Homo heidelbergensis e Homo antecessor.
º Es prumèrs òmes europeus son vareitats d’òme modern, d’Homo sapiens (3):
“En Europa s’an trapat pas fossils d¡ominids (4) classats, de segur, coma Homo erectus tipics. Toti es crani sancers an estat classsats pes scientifics coma formes ancianes d’Homo sapiens”.
Lèu ominids en Europa[modificar | modificar la font]
Er abbevillian siguec, donques, er acheulian e er clactonian europeus hé 500.000 annades. Tà evitar discutir encara més sus es otís e sòns noms (5), paralarem de no-achador de man o achador de man. Es achadors qu’eren de man eren ja utilizats en –500.000. Es que no eren pas de manse trapen soent eth cant des axchadors de man e, de segur, que i a diferéncies enter uns e autes més s’a pogut pas trapar encara aguestes. Es ominids son es madeishi.
Referencies[modificar | modificar la font]
1.- a b "Abbevillian". Encyclopedia Britannica. I: A-Ak - Bayes (15th ed.). Chicago, IL: Encyclopedia Britannica, Inc. 2010. p. 11. ISBN 978-1-59339-837-8.
2.- George W. Rohrer, The First Settlers in France, Old World Archaeologist – Winter 1983
3.- Kathy D. Schick and Nicholas Toth, Making Silent Stones Speak, Simon & Schuster, 1993, ISBN 0-671-69371-9, Page 269.
4.- Wikipedia has altered Hominid to Hominin in accordance with the latest genetic classifications.
5.-op. cit.


text:
Violon alto
Lo violon alto (o vriulon alto...) o mei simplament alto qu'ei un instrument de còrdas hregadas de la familha deu vriulon e qui las soas quate còrdas (de la mei grava a la mei aguda : Sol, Re, La, Mi) be son acordadas ua quinta mei baisha que las deu vriulon ; tan vau díser que lo dò de l'alto (la còrda grava) qu'ei ua quinta mei baisha que lo sòl deu vriulon e que lo mi d'aqueth darrèr (la soa còrda mei aguda) qu'ei ua quinta mei hauta que lo la de l'alto ; aquò que significa tanben que los dus instruments que partatjan tres còrdas acordadas a la medisha hautor : los lors Sol, Re e La.
Lo còs deu violon alto qu'ei mei gran que lo deu violon e, au contra deu violonaire qui legeish las soas particions en clau de Sol, l'altista que las s'ac legeish en clau d'Ut.
- Caracteristicas generaus : arquet, pontet, barra d'armonia, amna, colofònia
- Ajòus : Rebec • Lira da braccio • viela
- Familha deu vriulon : vriulon • vriulon piccolo • vriulon alto • vriulon tenor • violoncèl • violoncèl piccolo
•Vriulon barròc •Pochette •Vriulon de Stroh •Norvègia : Hardingfele •Vriulon de Stroh
- Viola pomposa
- Arpeggione
- Familha de la viòla de gamba
- Contrabassa • octobassa
- Bariton
- Trompeta marina
- Sonsaina


text:
1033
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1033 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Formacion d'una aliança ofensiva entre lo rèi de França e l'emperaire germanic. Aquò entraïnèt una generalizacion de la guèrra civila començada en 1031 ambé la revòuta dau còmte Audoïn II de Bles que formèt una coalicion larga còntra Enric.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Califat Fatimida[modificar | modificar la font]
Restauracion de la Mosqueta al-Aqsa endomatjat per un tèrratrem.


text:
Anèls de Saturne
Los anèls de Saturne son los anèls planetaris pus importants del Sistèma Solar, situats a l'entorn de la giganta gasosa Saturne. Constituits d'innombrablas particulas de glaç e de poscas que lor grandor varia de qualques micromètres a qualques mètres[1], an totes una orbita diferenta. Los anèls forman un disc que son diamètre es de 400 000 km comportant de divisions de largors variadas.
Non visibles de la Tèrra sens instruments, los anèls de Saturne an pasmens una brilhança sufisenta[2] per èsser observats amb de gemèls.
Foguèron descobèrts en 1610 pel sabent italian Galilèu gràcias a de lunetas astronomicas que concebèt. Aquel interpretèt çò que vesiá coma d'apendicis misterioses. Amb de melhors instruments que los de Galilèu, l'Olandés Christiaan Huygens descobriguèt que s'agís en fach d'un anèl entornejan Saturne[3].
Caracteristicas deis anèus e dei divisions de Saturne[modificar | modificar la font]
Fotografias dels anèls de Saturne[modificar | modificar la font]
-
Mosaïca de fòtos presas per la sonda Cassini de la partida interiora de l'anèl B e de la partida exteriora de l'annada C d'un periòde prèp de l'equinòcci de Saturne. La mosaïca mòstra l'ombra projectada pel satellit Mimas suls anèls. L'ombra es en partida esfaçada al nivèl de l'anèl B (en naut) del fach de la lutz emesa per la planeta. La manca de Maxwell es situada un pauc en dejós de la fòto (partida escura).
-
-
-
-
-
-
-
L'ombra de Saturne masca l'anèl G retroesclairat e son arc interior particularament brilhant[5].
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Denny Hulme
Denis Clive Hulme, mai conegut coma Denny Hulme (Nelson, Nòva Zelanda, 18 de junh de 1936 - Bathurst, Austràlia, 4 d'octobre de 1992) foguèt un pilòt de corsa automobila neozelandés. Participèt a 112 Grands Prèmis de Formula 1 en dètz sasons de 1965 a 1974. Denny Hulme ganhèt 8 Grands Prèmis, montèt 33 còps sul pòdi e terminèt 61 vegadas dins los ponches. Arribèt a aténher una pole posicion e nòu melhoras viradas en corsa. Hulme marquèt 248 ponches al campionat del mond de Formula 1 e obtenguèt lo títol de campion del mond en 1967 amb una Brabham-Repco.


text:
Vesuvi
Vesuvi (italian Vesuvio), es un estratovolcan situat pel Golf de Nàpols, en Itàlia, aperaquí a 9km a l'èst de Nàpols a una corta distància del litoral. Es un dels nombroses volcans de l'arc volcanic campanian. Vesuvi es constituit d'un larg còn parcialament enrodat per los bòrds ribassuts d'una caldera formada per l'esfondrament d'un estructura originala pus nauta.
Lo Vesuvi es subretot conegut per son eruption de l'an 79 que menèt al sebeliment e a la destruccion de las ciutats romanas de Pompèi e Herculan. Aquela erupcion ejectèt una nívol de pèiras, cendres e fums a una nautor de 15 a 30km, e escopiguèt lava e pèira ponça polverizada en quantitat de 1.5 million tonas per segonda, desliurant fin finala cent mila còps l'energia termica de la bomba atomica d'Hiroshima. S'estima que 16,000 personas defuntèron pr'amor dels flusses piroclastics idrotermals. Lo sol testimoniatge de l'eveniment consistís en doas letras de Plini lo Jove adreiçadas a l'istorian Tacit.
Vesuvi coneguèt dempuèi mai d'una erupcions e es lo sol volcan subre lo sòl europèu actiu las cent darrièras annadas. Es considerat uèi coma un dels pus perilhós volcan del mond pr'amor qu'una populacion de 3,000,000 personas vivon a proximitat e sa tendéncia a d'erupcions plinianas explosivas. Es la region volcanica pus densament poblada al mond.


text:
Publicat dins « La Setmana » n°748 deu 14/01 au 20/01/10
Los retards dins la concepcion de l’avion de transpòrt militar d’Airbus serián estats pro importants per butar los responsables de l’avionaire europèu a renunciar a aquel projècte.
Segon lo raconte que ne fa l’edicion alemandad del Financial Times, es lo quite president d’Airbus, Thomas Enders, qu’auriá suggerit de getar l’esponja. Del moment del repais de Nadal de la direccion del grop, auriá declarat que « cresía pus a la seguida del programa ».
Seriá ja establida una lista d’engenhaires afectats a l’A400M que serián tornats afectar dins d’autres programas del grop coma l’A380 o l’A350.
Lo programa de l’avion militar pertòca d’unes 180 aparelhs per un budget inicial de 20 miliards d’euros. Los còstes de fabricacion de l’A400M serián mai nauts que çò previst per Airbus, qu’en consequéncia a demandat als crompaires d’i metre mai de moneda. Airbus e EADS aurián essajat de badas de negociar amb los sèt païses clients.
Article de David Grosclaude, Cap Redactor de « La Setmana » n°732 deu 24 au 30/09/09
Lo ministre de l’ecologia a presentat son plan per melhorar lo transpòrt de merça pels trins. França a pres fòrça retard.
Mentre qu’anóncian que la SNCF perdrà encara ongan 600 milions sul transpòrt de merças, lo ministre de l’ecologia ditz que l’Estat investirà 7 miliards en dètz ans per melhorar las infraestructuras ferroviàrias que permetràn de transportar mai de merças pel tren. S’agís de temptar de redusir l’invasion pels camions.
La reduccion de las emissions de CO2 passa per aquela revolucion. Mas lo problèma es ara l’incapacitat de la SNCF a rendre un servici atal mentre que dins d’autres païses d’Euròpa aquò fonciona e rapòrta.
Fa ja de temps que Soïssa e Austria cargan de camions suls trens per limitar lo nombre de camions sus las rotas e autorotas.
Per contrar l’autorota-bitumi i a l’autorota ferroviària que los alemands apèlan « rola ». lo concèpte es simple. S’agís de metre de camions suls trins quand devon far de grandas distàncias. Actualament circulan de Perpinhan a Luxemborg dos trens per jorn ! Quasi res. Las infraestructuras devon èstre adaptadas. Las ambicions son pasmens limitadas. lo ministèri anóncia coma objectiu dètz trens per jorn en 2015.
Publicat dins « La Setmana » n°730 deu 10/09 au 16/09/2009
los governs d’Aragon e la Junta d’Andalosia an signat un acòrd per promòure la mesa en plaça d’un malhum ferroviari. Que permetrà de passar los Pirenèus e de ligar de faiçon eficaça totas las regions del sud-oèst europèu. Aquel acòrd a per objectiu de metre en plaça estudis per estudiar la mai bona faiçon de ligar la region portuguesa d’Alentejo, las comunitats de Valéncia, Extremadura, Andalosia, Aragon, Castilha la Mancha, Miègjorn-Pirinèus, Aquitània e Lemosin.
Per far aqueles estudis lo FEDER a deblocat mai de tres milions d’euros. I a pas cap de dobte qu’aquela iniciativa pertòca lo desvolopament del projècte d’una linha transpirenenca novèla pels Pirinèus centrals que los aragoneses ne vòlon a tota fòrça.
Lo rencontre entre lo primièr ministre espanhòl e lo president de la Republica francesa a desembocat sus qualques decisions pertocant los transpòrts mas a fait, ça que la, qualques decebuts. Es lo cas dels que defendon la reabertura de la linha transpirenenca entre Bordèu e Saragossa que passa per Pau e Huesca. (…)
Hervé GUERRERA
Conselhier comunau de Ais de Provença – Conselhier Comunautari
Publicat en « La Setmana » n°709 deu 09/04 au 15/04/09
(…) Se coneissètz l’istòria de nòstra region saupretz qu’avèm un problèma per trobar una capitala regionala. Cresi que l’aurem jamai se pensam pas un ròtle de centralitat per Marselha e de cooperacions vertadieras ambé lei país sestian, aubanhenc, de mar de Berra…
Coma faire espelir una region poderosa en oblidant Marselha? Laissar Tolon de caire pausa tanben problèmas e questions. Nautrei siam per lo trin au bèu mitan dei vilas. Siam per de grandei linhas en ret ambé lo trin regionau. Disèm de òc a un servici public au servici de la vida vidanta deis estatjants e dau mai de monde possible.
Au còntra, i a la realitat de la LGV que refortís la teleranha centralista e estatala dau sègle dètz-e-noven, au còntra i a d’esperits tecnocratics au servici d’una pratica argentosa, que tiran de regas sus de mapas, sensa veire la realitat dau país, sensa escotar la paraula dei gents, en renegant lo debat democratica, e au finau, en fòrabandissent aquelei que son poder de cròmpa li basta plus per viure aquí.


text:
Normaument, los adjectius derivats deus mots latins en -aris aurén d'èster epicèns. Qu'ac son demorats atau, per exemple, en francés (los en -aire: vulgaire, populaire, scolaire, non pas los en -ier: particulier, -ère), en castelhan, en catalan e en aragonés. Qu'ac èran tanben en gascon d'autes còps: lengua vulgar
(e non pas *vulgara). Enqüèra uei lo dia, la cigala podanar
qu'ei lo nom balhat tau criquet qui a la maishanta costuma d'ac "podar" tot pertot on s'i pausa. Jan Lafita (lo Gran) que pensa las formas femeninas *particulara
, *militara
, *escolara
etc que son barbarismes qui caleré espudir e remplaçar per particular
, militar
, escolar (m/f)
etc. Jo que soi d'acòrd. Totun, lo qui decideish non soi jo. En tot cas, non cau pas considerar com incorrèctas las formas femeninas epicènas deus adjectius en -ar. Que son correctissimas. Los doblons en -ara, de formacion mes recenta, que son mes probablament tolerables pr'amor que son d'us generau en la lengua d'uei lo dia. E dilhèu e cau tornar escríver que la r finau ei generaument muda en gascon? Qu'ei lo cas dab los nòstes adjectius en -ar. L'adjectiu "militar" que's pronóncia exactament parièr com lo vèrbe "militar".
EDIT: Un legedor saberut e occitanista que m'escriu tà s'estonar de l'estructura de la frasa:
1- Jan Lafita (lo Gran) que pensa las formas femeninas *particulara, *militara, *escolara etc que son barbarismes qui caleré espudir e remplaçar per particular, militar, escolar (m/f) etc.
E que'm demanda : on ei passat lo "que" de pensa
? E que'm corregeish en bèth me prepausar duas possibilitats:
2- Jan Lafita (lo Gran) que pensa que las formas femeninas *particulara, *militara, *escolara etc e son barbarismes qui caleré espudir e remplaçar per particular, militar, escolar (m/f) etc.
3- Jan Lafita (lo Gran) que pensa que las formas femeninas *particulara, *militara, *escolara etc que son barbarismes qui caleré espudir e remplaçar per particular, militar, escolar (m/f) etc.
Bon, que't me cau raperar en gascon, que podem evitar de botar lo "que" coordinaire quan ei seguit per lo "que" enonciatiu o per "non...pas" o "ne...pas".
Ueratz uns exemples tirats de la pèça de teatre Lou Bartè
de Cesari Daugé qui soi a tornar de liéger. Daugé qu'èra un escrivan gascon (1858-1945), hilh d'Aire de Tursan, majorau deu felibrige. Qu'estó l'autor d'ua gramatica gascona (1905) reeditada per l'Eric Chaplain (grammaire élémentaire de la langue gasconne, 2010
). Las citacions que son en la grafia emplegada per C. Daugé (o sia la grafia elaborada per Edouard Bourciez tà l'Escòla Gaston Febus):
A- m'estoune ne sàbis pas aco (p. 7)
B-..e qu'a bère pause n'é pas mey nôbi enta damoura ores e ores deban lou miralh ( p.7)
C- Que cau toutun dìse cauquecop mama qu'a paciénce coum un gat coan s'escoude (p. 9)
D- Jo que sèy lou Bartè que croumpera... (p. 31).
Taus qui non son pas acostumats a la grafia febusiana, que vse'n balhi ua version en la grafia mia:
A- m'estona ne sabis pas aquò (sabis: present deu subjontiu deu vèrbe saber, forma occidentau en -i
)
B- e qu'a bèra pausa n'é pas mei nòvia entà damorar òras e òras devant lo miralh (é: forma locau de ei / es
)
C- que cau totun díser quauque còp mama qu'a paciença
(paciéncia) com un gat quan s'escauda.
D- jo que sèi lo Bartèr que cromperà...
Tà tornar tà las nòstas frasas, las solucions 1 e 2 que son egaument corrèctas, mentre la solucion 3, per corrècta que posca èster suu papèr, qu'ei pesugassa e d'evitar.


text:
En tot cas, lo mot latin pīlleum, qui designava a l'origina ua sòrta de bonet grossèr hèit de pèth d'aulha, qu'ei a l'origina deu mot francés peille, de l'occitan pelha e deu catalan pella.
Lo lexic gascon que compren dus mots mei derivats d'aqueth pīlleum : un qu'ei lo quiti mot pelha,. En gascon, aqueth mot qu'ei sinonime de vestit e qu'a perdut la connotacion pejorativa qui n'a en las lengas vesias (totun que l'an conservada derivats afixats com pelhòt, pelhandre...). L'aute qu'ei lo mot de formacion gascona perrèc (var. perrec o perrac), derivat de pīlleum o de pellis dab un sufixe despreciatiu. Lo mot gascon perrèc qu'ei vadut l'exacte equivalent semantic de l'occitan non-gascon pelha: 1-tròç de teishut shens valor 2-pelha vielha, traucada o mau pedaçada, pelhòt.
De perrèc que's formè lo vèrbe esperrecar (var. esperracar, esperricar) sinonime d'esquiçar. La geminacion de la r n'ei pas tostemps etimologica en gascon, aqueth fenomèn fonetic que contribueish tà augmentar la dimension expressiva deu mot. Aquera fonetica que degó contribuir au succès d'aqueth mot en las lengas vesias, particular(a)ment en aragonés e en catalan. Lo vèrbe esperrecar qu'ei d'applicacion mei generau que non pas juste entaus teishuts. Palay que'nse balha quauques exemples (aquiu en grafia febusiana):
Las brumes que-s soun esperrecades,
û libe esperrecat,
qu'èy la pèt esperrecade p'ous arroumècs,
l'eslambrec qu'esperrecà l'escû.
Locaument esperricà's o esperrecà's qu'a la significacion d'escampilhà's.
Deu vèrbe esperrecar que's va gessir un derivat postverbau esperrec (esquiç, esquiçada).
Autorn deu perrèc e de l'esperrecar, lo lexic gascon qu'a un pialat de mots derivats com:
Perrequèr: persona qui hè comèrci de harda vielha (P. Morà, TeG) (dab los sinonimes perrecaire e perraquet).
Perrecar: amassar perrècs.
Perrecada: accion d'amassar perrècs.
Perrecalha, perrequèra, perrequeria: 1- amassada de perrècs 2- gusalha, pelhandrèr.
Perriaca: 1- perrèc espelhandrat, 2- hemna esperrecada.
Esperrecada o esperrecadura: 1- esquiçada 2- peleja, baralha.
Esperrecat: 1- esquiç (d'un teishut) 2- gus mau vestit, pelhandre.
En occitan non-gascon (lengadocian), lo mot gascon perrèc que i estó manlhevat. Los lengadocians que'n derivèn perreguièr (en gascon: perrequèr, perrecaire, perraquet). Lo vèrbe esperrecar qu'ei absent deu diccionari occitan d'Alibèrt. Que i ei hens lo de Josiana Ubaud.
En catalan, lo vèrbe que i ei estat manlhevat de manèira probablament pro recenta (lo mot n'i ei pas atestat sonque desempuish lo sègle 20 segon lo G.D.L.C) e adobat dab fonetica orientau: esparracar. Aqueth vèrbe, hòrt popular e corrent en catalan, qu'a guardat la significacion d'esquiçar deu mot gascon. E que i arretrobam lo nòste esperrecat vadut esparracat : 1- esquiçat , 2- persona vestida d'ua pelha esperrecada o mau vestida, pelhandre.
Totun, contràriament aus aragonés qui saben hòrt plan, dab Francho Lagore, que lo mot aragonés esperrecar ei bon gasconisme, los catalans qu'ac ignoran generaument. D'aulhors, lo quite mot gasconisme qu'ei absent deu lexic catalan. Los lexicografes catalans qu'ignoran generaument lo lexic deu gascon. N'an pas jamei avut l'idèa de comparar lo lexic deu gascon dab lo lor (a maudespieit de l'òbra lexicau de Palay, per exemple), e qu'an gran tòrt. Ac agossen hèit, qu'aurén pogut arreligar aloja dab alòi/ aloja, arronsar dab arronsar, cónsol dab cónsol / cónsou, coet dab cohet, Déu n'hi do dab Diu me dau, frai dab frair, gaús dab gahús,, galet e galleda dab galet, galeta e gau, goja dab goja, gojat (e goiat) dab gojat, esparracar dab esperrecar, porró dab poron/ porron, xanca dab chanca etc, etc…De manèira generau, los catalans que son enqüèra tròp ignorants deu hèit diferenciau gascon. Que i tornarèi.
Tà resumir e clavar, jo que pensi lo mot gascon perruca e l'espanhòu perico (un gasconisme, de peric) qu'arrepresentan fòrmas afixadas (diminutivas) deu mot latin pīlleum (qui designava a l'origina un bonet grossèr de pèth d'oelha). Los mots peric e peruc que prengon la significacion de brigalha, de bricon, de micalha, com a resultat de l'espericar e de l'esperucar; aquerò qu'explica lo nom de Peiròt balhat popular(a)ment a la hami e a la misèria (Peric = Peiròt, Pèr qu'ei unha auta fòrma de Pèir en gascon). Lo gascon perrèc (var. perrec, perrac) qu'ei un aute derivat afixat, de manèira despreciativa, de pīlleum o de pellis. De perrèc que deriva lo vèrbe esperrecar (esquiçar), e d'esperrecar que deriva esperrec. Lo mot perrèc qu'estó manlhevat peu lengadocian (perrèc) e peu catalan (parrac). Lo vèrbe esperrecar e lo son derivat post-verbau esperrec qu'estón manlhevats per l'aragonés (esperrecar, esperreque, esperrequete), peu benasqués (esparrecar, esparrec) e peu catalan (esparracar, esparrac).
EDIT Lo gascon que va contribuir de manèira significativa a la formacion deu lexic catalan modèrne com a consequéncia de l'immigracion gascona importantissima au Principat. Peus capdèths gascons aubligats de húger la misèria, los conflictes religiós e la conscripcion, Catalonha qu'estó ua Gasconha nava, com unha America daurada. N'avèn pas tostemps bona reputacion, los Gascons de Catalonha, ua especialitat gascona estant (enter hèra d'autas de las mei aunèstas) lo "mestièr" de bandolèr. D'aulhors, lo gascon qu'a balhat quauques mots deu registre argotic en catalan com frai o perrot qui, en catalan, e significa gendarma (perròt qu'ei lo mot coseranés e haut-comengés per polòi, cf. poulet en francés, vediatz los messatges de Jpgine). L'apòrt deu gascon tau lexic catalan n'ei pas un ahar de prestigi linguïstic (que cau deishar la ierarquizacion deus parlars e de las autas lengas aus vestuaris deus departaments de lingüistica). Qu'ei ua question de pès socio-lingüistic…e de musica e d'expressivitat deus mots. Que i a mots e locucions qui agradan. E puish la lenga deus gascons que's va diluir en la deus catalans en i deishar traças. En son Don Quishòte, Cervantés que hasó allusion a la lenga au còp gascona e catalana deus bandolèrs de Catalonha. Traças d'aquera lenga ibrida que's tròban enqüèra hens l'Alcover-Moll (sègle 20).


text:
05/09/2015
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Per l'emission de rentrada diumenc 6 a 11 oras sur França Blu Perigòrd, Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi an convidat Olivier Boudy, President dau Bornat dau Perigòrd e Didier Dupont per parlar de las animacions occitanas que van far a la fiera de Perigüers a Chancelada, dau 12 au 20 de setembre 2015.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
Les commentaires sont fermés.


text:
1389
Aquesta pagina concernís l'an 1389 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Sultanat Otoman[modificar | modificar la font]
Lo 15 de junh, batalha de Kosovo Polje entre leis armadas otomanas de Murad Ièr e sèrbas de Lazar Hrebeljanović e de Tvrtko Ièr. Lei pèrdas foguèron fòrça importantas per lei doas armadas e lo sultan i foguèt tuat entrainant lo començament de la crisi intèrna per sa succession. Bajazet Ièr, fiu de Murad Ièr signèt donc una trèva ambé lei Sèrbs per eliminar sei rivaus e finalament remplaçar son paire. Pasmens, au contrari de seis adversaris, leis Otomans avián la capacitat de remplaçar rapidament lei mòrts.
Asia[modificar | modificar la font]
Majapahit[modificar | modificar la font]
Mòrt dau rèi Rajasanagara que foguèt remplaçat per son nebòt Wikramawardhana. Sa disparicion marca l'acomençament dau declin de Majapahit.


text:
Mecanica classica
La mecanica classica es un domeni de la fisica qu'es basada sus lei teorias d'Isaac Newton. Permet de descriure lo movement d'un objècte macroscopic que sa velocitat demora febla a respèct de la velocitat de la lutz. Desvolopat a partir dau sègle XVII, foguèt la basa de la fisica fins a la fin dau sègle XIX e l'aparicion de la mecanica quantica e de la relativitat generala. Considerat coma un cas particular d'aquelei teorias, demora fòrça utilizat per leis engenhaires e per certanei scientifics car es totjorn ben adaptat per depintar lo movement dins lei condicions usualas de la vida vidanta.
Somari
- 1 Istòria
- 2 Descripcion de la teoria
- 2.1 Principis de basa
- 2.2 Grandors e nocions principalas
- 2.3 Limits de validitat
- 3 Brancas
- 4 Liames intèrnes
- 5 Bibliografia
- 6 Nòtas e referéncias
Istòria[modificar | modificar la font]
De l'Antiquitat a l'Edat Mejana[modificar | modificar la font]
Tre l'Antiquitat, divèrseis intellectuaus (filosòfs, engenhaires...) prepausèron d'idèas per descriure lo foncionament de fenomèns naturaus. Pasmens, maugrat un nombre important de teorias variadas, se fau subretot destriar lo trabalh d'Aristòtel car sa pensada e sei desvolopaments venguèron la nòrma en Euròpa e en Orient Mejan fins a la Renaissença.
A respèct de la màger part dei proposicions concurrentas, la mecanica aristoteliciana èra basada sus l'idèa — concèpte fòrça novator durant l'Antiquitat — que de lèis abstrachas devián regir lo foncionament de la natura. De mai, èra basada sus la logica e sus l'observacion. Ansin, Aristòtel e sei disciples acomencèron d'estudiar lo movement deis objèctes. Destrièron lei nocions de « movement naturau » (qu'es responsable dau retorn deis objèctes a son ponch de partença) e de « movement fòrçat » (qu'es responsable dei movements impulsats d'un objècte a un autre). Amb aquò, establiguèron lo fach qu'un movement non naturau s'arrestava quand lei fòrças a l'origina dau desplaçament disapareisson. Puei, postulèron l'existéncia d'un vuege ipotetic ont un objècte deviá demorar immobil ò tombar amb una velocitat infinida, çò qu'èra una teoria relativament pròcha de la nocion contemporanèa d'inercia. Lo movement èra alora explicat per la creacion d'un vuege en avans de l'objècte que son rempliment per l'èr permetiá de crear un vent entretenent lo movement.
Après la mòrt de son fondator, lo trabalh d'Aristòtel conoguèt mai d'un aprigondiment per explicar de movements pus complèxs coma aqueu d'una sageta tirada per un arc. La mecanica aristoteliciana foguèt adoptada per Platon qu'estudièt lei movements circulars. Pasmens, lei successors de Platon èran pas d'acòrdi ambé certaneis aspècts de la teoria d'Aristòtel e au sègle VI, apareguèron lei premierei versions de la teoria deis impetus. Predominanta fins a la Renaissença, aquela teoria remplacèt lo vuege ipotetic d'Aristòtel per l'existéncia d'una fòrça dicha impetus que permetiá de mantenir un movement fins a son agotament. L'intensitat de l'impetus despendiá de l'accion iniciala a l'origina dau movement.
Lo Periòde Modèrne[modificar | modificar la font]
Au començament dau sègle XVII, la descubèrta dau telescòpi permetèt a Galileo Galilei (1564-1642) de realizar d'observacions astronomicas (Jupitèr e sei lunas, la Luna... etc.) que confirmèron lo modèl eliocentric prepausat per Nicolau Copernic (1473-1543). Galilei estudièt tanben la tombada deis objèctes. Seis experiéncias li permetèron d'establir la premiera teoria modèrna de l'acceleracion e la rotacion unifòrma de la Tèrra.
A partir d'aquelei trabalhs, Isaac Newton (1643-1727) capitèt d'unificar lei tres lèis principalas dau movement (la lèi de l'inercia, la segonda lèi de Newton e la lèi de l'accion e de la reaccion) e de leis utilizar per resòuvre plusors problemas importants de la mecanica dau periòde. Puei, de lèis similaras foguèron establidas per d'autrei domenis de la fisica, çò que permetèt la formacion progressiva de la mecanica classica.
Aquela evolucion contunièt fins au començament dau sègle XIX e lo perfeccionament continú deis otís matematics (mecanica lagrangiana, mecanica hamiltoniana... etc.) permetèt d'aplicar la mecanica classica a la màger part dei fenomèns estudiats per lei fisicians. Pasmens, a la fin dau sègle, mau capitèt d'explicar certanei fenomèns observats dins de sistèmas infinidament pichons (problema dau còrs negre... etc.) ò dins de sistèmas infinidament grands (electromagnetisme, movement de Mercuri a l'entorn dau Soleu...). Aquelei limits entraïnèron lo desvolopament de la mecanica quantica e de la relativitat generala que s'aplican respectivament ai problemas regardant l'infinidament pichon e ais objèctes amb una velocitat pròcha de la velocitat de la lutz.
Lo ròtle actuau de la mecanica classica[modificar | modificar la font]
Uei, la mecanica classica fa partida de la mecanica quantica e es plus una teoria independenta. Pasmens, es totjorn utilizada per depintar lo movement d'objèctes non infinidament pichons e amb una velocitat pas pròcha de la velocitat de la lutz. Ansin, es encara fòrça utilizada per la màger part dei scientifics e deis engenhaires.
Descripcion de la teoria[modificar | modificar la font]
Principis de basa[modificar | modificar la font]
La mecanica classica estudia principalament lo desplaçament d'objèctes pontuaus a partir d'un nombre reduch de paramètres que son sa posicion dins l'espaci, sa massa e lei fòrças que li son aplicadas. En mai, dos principis governan lo desplaçament d'un objècte. Lo premier es la conservacion de l'energia. Lo segond es lo principi de localitat que dona que leis objèctes son unicament influenciats per leis objèctes situats a proximitat. Per depintar lo movement d'objèctes non pontuaus, fau ajustar d'autrei paramètres coma sa rotacion.
Grandors e nocions principalas[modificar | modificar la font]
La posicion e sei derivadas[modificar | modificar la font]
Sistèma de referenciau[modificar | modificar la font]
Per situar un ponch dins l'espaci, la mecanica classica utiliza un ensems de sistèmas de referenciau dichs referenciaus inerciaus. Dins aqueu tipe de referenciau, l'acceleracion d'un objècte somés a ges de fòrça ò a de fòrças se compensant es nulla. Aquò permet una expression relativament simpla dei lèis depintant lo movement.
De referenciaus non inerciaus existisson tanben. Son en acceleracion a respèct d'un referenciau inerciau. Aquò permet donc de representar leis efècts d'aquela acceleracion coma una fòrça d'inercia e de gardar l'aspèct relativament simple dei calculs menats dins lei referenciaus inerciaus.
La velocitat[modificar | modificar la font]
La velocitat correspond au taus de cambiament de posicion a respèct dau temps. Es definida coma una grandor vectoriala qu'es la derivada de la posicion en foncion dau temps. En mecanica classica, diferentei velocitats pòdon s'addicionar ò se sostraire. De mai, son expression despend dau referenciau chausit e pòu donc variar en foncion de l'observator (que prend generalament un referenciau qu'arrenja sei calculs). Per exemple, s'una veitura rodelant vèrs l'èst a 70 km/h lòng d'una rota drecha passa un camion rodelant dins la meteissa direccion a 50 km/h, lei menaires dei dos veïculs auràn d'impressions diferentas : per lo menaire dau camion, la veitura se desplaça vèrs l'èst a 20 km/h (70 − 50 = 20) mentre que per lo menaire de la veitura, lo camion se dirigís vèrs l'oèst a 20 km/h.
L'acceleracion[modificar | modificar la font]
L'acceleracion correspond au taus de cambiament de la velocitat a respèct dau temps. Es definida coma la derivada de la velocitat ò coma la derivada segonda dau vector posicion. Quand la velocitat demenís, es de còps dicha deceleracion. Coma la velocitat, es una grandor vectoriala que pòu s'addicionar ò se sostraire.
Fòrça e segonda lèi de Newton[modificar | modificar la font]
En mecanica classica, una interaccion resultant de l'accion d'un objècte sus un autre, que natura que siegue, es modelizada per una fòrça. Es representada per un vector aguent un ponch d'aplicacion, una direccion, un sens e una intensitat. Aqueu concèpte permet de visualizar facilament lo movement (dinamica), leis esfòrç (estatica) ò lei deformacions (resisténcia dei materiaus) subits per un objècte.
La segonda lèi de Newton ò principi fondamentau de la dinamica es una relacion fondamentala de la mecanica classica. Permet de liar l'acceleracion d'un còrs dins un referenciau a la resultanta dei fòrças que s'i aplican.
Trabalh e energia[modificar | modificar la font]
Lo trabalh d'una fòrça correspond a l'energia fornida per aquela fòrça quand son ponch d'aplicacion se desplaça. Es responsable de la variacion d'energia cinetica dau còrs que subís aquela fòrça. L'energia correspond a la capacitat d'un objècte de produrre de l'energia. N'existís dos tipes que son l'energia cinetica que correspond a l'energia liada au movement d'un còrs e l'energia potenciala que correspond a l'energia liada ais interaccions entre dos sistèmas.
Se lei fòrças aplicadas a l'objècte en movement son conservativas, l'energia totala dau sistèma, sòma deis energias cinetica e potenciala, demora constanta. Gràcias au principi de conservacion de l'energia, aquò permet d'obtenir de relacions permetent de liar lo trabalh de la resultanta dei fòrças au desplaçament d'un objècte. En revènge, s'una fòrça au mens es dissipatritz d'energia (fòrças de fretament... etc.), l'energia totala va pauc a pauc demenir fins a l'aplant dau movement.
La mecanica lagrangiana[modificar | modificar la font]
La mecanica lagrangiana (ò mecanica analitica) foguèt desvolopada a la fin dau sègle XVIII per Joseph-Louis Lagrange (1736-1813). Es una formulacion fòrça matematizada de la mecanica classica qu'a una portada fòrça generala. Favorizèt lo desvolopament de la fisica teorica dins lo corrent dau sègle XIX e una partida de son formalisme es totjorn utilizat en mecanica quantica.
Sa basa matematica es l'operator lagragian que permet de descriure d'un biais concís lo movement a partir dei variablas dinamicas. Per aquò, la mecanica lagrangiana s'interessa pas au concèpte de ponch materiau coma Newton mai a una grandor dicha accion. L'aplicacion dau principi de mendra accion permet alora de depintar una trajectòria sensa se preocupar dei fòrças de supòrt que pòdon èsser relativament complèxas d'exprimir.
La mecanica hamiltoniana[modificar | modificar la font]
La mecanica hamiltoniana es un melhorament important de la mecanica lagrangiana que foguèt desvolopat per lo premier còp en 1833 per lo sabent irlandés William Rowan Hamilton (1805-1865). Coma l'òbra de Lagrange, son trabalh aguèt una importància majora en fisica teorica e son formalisme foguèt a l'origina dau formalisme modèrne de la mecanica quantica. Sa basa es l'operator hamiltonian qu'es la transformada de Legendre dau lagrangian. Gràcias a l'utilizacion deis eqüacions d'Euler Lagrange, permet una reformulacion pus simpla dei resultats obtenguts per Lagrange.
Limits de validitat[modificar | modificar la font]
Limits relativistas[modificar | modificar la font]
Tre la fin dau sègle XVII, la mecanica classica mostrèt de limits dins la resolucion de certanei problemas. De'n premier, lo principi d'accion instantanèa qu'èra sota-estendut per leis eqüacions de Newton entraïnèt rapidament de dificultats, compres a Isaac Newton eu meteis, car s'acordava mau ambé leis observacions de l'Univèrs. Puei, lo desvolopament de l'electromagnetisme entraïnèt la descubèrta de plusors fenomèns (movement de la lutz, descripcion dau corrent electric...) que respectavan pas (ò gaire) leis eqüacions de la mecanica classica. Leis astronòms descurbiguèron tanben d'objèctes que son orbita èra pas calculable ambé leis eqüacions classicas.
Au sègle XX, l'aparicion de la mecanica relativista permetèt d'explicar aquelei limits e d'invalidar lo principi d'accion instantanèa. De mai, permetèt tanben de demostrar l'impossibilitat de depintar lo movement d'un objècte aguent una velocitat pròcha d'aquela de la lutz. Ansin, uei, la relativitat impausa de limits a la mecanica classica, especialament per leis objèctes amb una velocitat pròcha d'aquela de la lutz coma un electron dins un accelerator de particulas per exemple.
Limit quantic[modificar | modificar la font]
Regardant lei sistèmas infinidament pichons, la mecanica classica a donc limits importants que son la quantificacion dei grandors dins lei sistèmas de talha pichona (de l'òrdre d'un atòm) e lo principi d'incertitud d'Heisenberg. Lo premier empacha la definicion deis otís de la mecanica classica car lei fòrças ò lei potenciaus pòdon pas èsser depintats ambé de grandors quantificadas. Lo segond empacha la definicion precisa de coordenadas per descriure la trajectòria d'un objècte.
Brancas[modificar | modificar la font]
La mecanica classica es devesida entre mai d'un domeni que son generalament definits per lo ponch de vista adoptat per l'observator dau movement. Ansin, se pòu destriar plusors disciplinas segon lei proprietadas estudiadas :
- la cinematica es l'estudi dau movement. S'interessa a sei caracteristicas (trajectòria, velocitat, acceleracion...) sensa se preocupar de sei causas.
- l'estatica es l'estudi dei còrs a l'equilibri (immobils ò en movement rectilinèu unifòrm dins un referenciau galilèu).
- la dinamica es l'estudi dei causas dau movement. S'interessa ai relacions entre la cinematica e lei fòrças ò moments, ai nocions d'energia ò ais ondas mecanicas.
Existís tanben una definicion dei disciplinas basada sus l'objècte estudiat :
- la mecanica dau ponch.
- la mecanica dau solid indeformable.
- la mecanica dei mitans continús que gropa la resisténcia dei materiaus, la mecanica dau solid deformable e la mecanica dei fluids.
Enfin, lei dos sistèmas de classament pòdon èsser mesclar per destriar, per exemple, la cinematica dau ponch de la dinamica dau solid indeformable.
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
- Personalitats majoras de la mecanica classica :


text:
Rainer Werner Fassbinder
Rainer Werner Fassbinder es un realizaire alemand, nascut lo 31 de mai de 1945 à Bad Wörishofen (Bavièra) e mòrt lo 10 de junh de 1982 a Munic. Èra un dels representants majors del nòu cinèma alemand dels ans 1960-1970. Foguèt tanben actor, autor e scenograf de teatre.
Somari
Vida e òbra[modificar | modificar la font]
Filh d’un mètge, Hellmuth Fassbinder, e d’una traductritz, Liselotte Eder, nascuda Pempeit (dicha tanben Lilo Pempeit) (1922–1993), èra un enfant unic, al desesper dels seus parents, qui divorièron en 1951 quand aviá sièis ans. La maire se tronèt maridar en 1959 amb lo jornalista Wolff Eder.
De jove s’interessèt al cinèma, arrestant pas de regardar de filmes. Pasmens realizèt pas lo seu desir de far una escòle de cinèma (foguèt pas admés a l'escòla de cinèma de Berlin), e acabèt l'escòla Steiner sens obtenir lo bachelierat. Faguèt fòrça mestièrs. Foguèt per exemple jornalista al Süddeutsche Zeitung.
Realizèt en 1965, un primièr cort metratge (This Night) que seriá perdut. En 1966, realizèt Der Stadtstreicher (lo clocavestit), un omenatge al film d’Éric Rohmer, Le Signe du lion; puèi acabèt per collaborar amb de tropas de teatre experimental. Aprèp una experiença mancada, fondèt la seuna tropa: l’Antiteater, per que escriguèt la majoritat de las pèças de 1968 a 1971. Hanna Schygulla, trabalhava ja amb el. Joguèt dins Der Bräutigam, die Komödiantin und der Zuhälter, (Lo Promés, la Comediana e lo Macarèl) de Jean-Marie Straub e Danièle Huillet en 1968, que faguèt omenatge dins son primièr long metratge en 1969.
Influenciat per les melodramas de Douglas Sirk — autor qu’encontrèt en 1971 —, en pauca mesura per Jean-Luc Godard, e tanben pels filmes policièrs dels grands realizators hollywoodians coma John Huston, Raoul Walsh o Howard Hawks, comencèt lo seu primièr projècte cinematografic amb la seuna tropa.
Atal, sortiguèron en 1969, Liebe ist kälter als der Tod (L'amor es mai freg que la mòrt) e Katzelmacher (Lo boc). Distria pas las tecnicas teatralas d'aquelas del seten art; de fach, entre 1969 e 1971, faguèt fòrça pèças de teatre tot en produsent leu fach de filmes alternatius. La vida e lo trabalh de la tropa se mesclavan, çò qu'explica en partida la feconditat de Fassbinder que, en tretze ans, realizèt quarante films.
Escriquèt e metèt en scèna des pèças de teatre (Preparadise Sorry Now, eca.) fins a 1976 que la seuna pèça Las Bordilhas, la Vila e la Mòrt, injustament acusada d’antisemitisme, es adaptada al cinèma per Daniel Schmid dans Schatten der Engel (L’Ombra dels àngels).
Alara que maridat amb Ingrid Caven de 1970 a 1972 per qu'aguèt mai d'una cançon: Alles aus Leder, Freitag im Hotel, Nietzsche, Die Straßen stinken, èra bisexual. Faguèt jogar los seus amants successius, Günther Kauffmann, El Hedi ben Salem e Armin Meier, dins fòrça filmes. Faguèt un omenatge a aquel darrièr — que s'èra suicidat — dins In einem Jahr mit 13 Monden (L'annada de las 13 lunas) e a El Hedi ben Salem — que s'èra suicidat en prison qualques semanas avant la seuna mòrt — dins Soog (Querèla). De 1978 a 1982, visquèt amb Juliane Lorenz, venguèda dempuèi presidenta de la fondacion Fassbinder. Fassbinder faguèt tanben participar la maire, Liselotte Eder (Lilo Pempeit) a detz e set dels seus films, li confisent de pichons ròtles.
A partir de 1972 los seus filmrs evoluèron: venguèron mai professionals e enriquits. Foguèt ara acclamat per la critica als festenals de Berlin successius mas ignorat pels jurats d’alara. Foguèt sonque en 1982 amb son avant darrièr filme, Die Sehnsucht der Veronika Voss (Le Secret de Veronika Voss) que foguèt primat per l’Ors d'aur.
Dins los anadas 1970, creèt de personatges feminins d'importança del cinèma de la pòstguèrra e que los filmes eponimes son passats a la posteritat: Maria Braun e Lili Marleen, incarnadas per Hanna Schygulla, mas tanben Lola, jogada per Barbara Sukowa.
En 1980, escriguèt per la television la seriá d'importança Berlin Alexanderplatz segon Alfred Döblin, copada dins une introduccion, dotze episòdis e un epilòg. La seriá foguèt mai tard projetada dins de cinèma per una durada mai de quinze oras.
Fassbinder trabalhèt de contunh dins un ritme descabestrats. Moriguèt a Munic lo 10 de junh de 1982 d’una rompadura d’aneurisme (se dich que la suna mòrt seriá la consequéncia d'una mèscla de cocaïna e de benzodiazepina e que se seriá suicidat) a solament trente e set ans, alara que trabalhava al montatge del seu darrièr filmz Querèla adaptat d’un roman de Jean Genet (1946), e que preparava un filme sur Rosa Luxembourg, fin finala realizat en 1987 per Margarethe von Trotta.
Es enterrat au cimentèri de Bogenhausen, a Munic.
Filmografia[modificar | modificar la font]
Realizator au cinèma[modificar | modificar la font]
Quand joga un ròtle dins los seuss filmes, aquel es precizat aprèp lo titre del filme.
- 1966 : Der Stadtstreicher (lo clocavestit) (cort metratge): jove òme au jacquèta de cuèr
- 1966 : Das kleine Chaos (Lo Pichon Caòs) (cort metratge): Franz
- 1969 : Liebe ist kälter als der Tod (L'amor es mai freg que la mòrt): Franz
- 1969 : Katzelmacher (Lo Boc): Jorgos
- 1970 : Götter der Pest (Los Dieus de la pèsta): compraire de porno
- 1970 : Warum läuft Herr R. Amok? (Perque monsen R. patís de folia murtrièra ?) corealizat amb Michael Fengler
- 1970 : Der amerikanische Soldat (Lo Soldat american): Franz Walsch
- 1971 : Whity : Cow-boy al cafè
- 1971 : Warnung vor einer heiligen Nutte (Gachatz la santa putana) : Sascha, lo regidor
- 1972 : Händler der vier Jahreszeiten (Lo Marcand d'ortalécias) : Zucker
- 1972 : Die Bitteren Tränen der Petra von Kant (Las Larmas amargas de Petra von Kant)
- 1974 : Angst essen Seele auf (La Paur corromp l'arma): Eugen
- 1974 : Effi Briest (Fontane - Effi Briest oder: Viele, die eine Ahnung haben von ihren Möglichkeiten und Bedürfnissen und dennoch das herrschende System in ihrem Kopf akzeptieren durch ihre Taten und es somit festigen und durchaus bestätigen) : R. W. Fassbinder es lo contaire
- 1975 : Faustrecht der Freiheit: Franz Biberkopf
- 1975 : Mutter Küsters’ Fahrt zum Himmel (Mamà Küsters se ne va al cèl)
- 1976 : Satansbraten (Lo Rosti de Satan)
- 1976 : Chinesisches Roulette (La rotleta chinesa)
- 1978 : Deutschland im Herbst (Alemanha en automne) : R. W. Fassbinder, d'esperel
- 1978 : Despair
- 1978 : In einem Jahr mit 13 Monden (L'Ananda de las trerze lunas)
- 1979 : Die Ehe der Maria Braun (Lo Maridatge de Maria Braun'): traficant de marquet negre
- 1979 : Die Dritte Generation (La Tresena Generacion')
- 1981 : Lili Marleen : Günther Weisenborn
- 1981 : Theater in Trance (documentari)
- 1981 : Lola
- 198] : Die Sehnsucht der Veronika Voss (Lo Secret de Veronika Voss): l’òme al cinèma
- 1982 : Querèla
Realizator per la television[modificar | modificar la font]
Quand joga un ròtle dins los seuss filmes, aquel es precizat aprèp lo titre del filme.
- 1970 : Das Kaffeehaus (Lo Cafè)
- 1970 : Die Niklashauser Fart (Lo Viatge a Niklashausen) corealizat amb Michael Fengler: Monge negre
- 1971 : Rio das Mortes : Dança amb Hanna Schygulla
- 1971 : Pioniere in Ingolstadt (Pionièrs a Ingolstadt)
- 1972 : Bremer Freiheit (Libertat a Brèma): Rumpf
- 1972 : Acht Stunden sind kein Tag (Uèit oras fan pas un jorn) en cine episòdis
- 1973 : Wildwechsel (Ferum de passa)
- 1973 : Welt am Draht (Lo Mond sul fial)
- 1974 : Nora Helmer
- 1974 : Martha
- 1975 : Wie ein Vogel auf dem Draht (Coma un aucel sul fial), programa de divertiment en cançons
- 1975 : Angst vor der Angst (Paur de la paur)
- 1976 : Ich will doch nur, daß ihr mich liebt (Sonque çò que vòli, es qu'amèssem)
- 1977 : Frauen in New York (Femnas a Nòva York)
- 1977 : Bolwieser
- 1980 : Berlin Alexanderplatz: el meteis dins l’epilòg
Actor (en mai dels seus filmes)[modificar | modificar la font]
- 1976 : Schatten der Engel (L'Ombra dels àngels de Daniel Schmid: Raoul
- 1982 : Kamikaze de Wolf Gremm : luòctenent de polícia Jansen
Lo teatre de Fassbinder[modificar | modificar la font]
- 1965- 1966: Tropfen auf heiße Steine (Gotas d’aiga sus pèiras brutlantas), montada per Klaus Weiße. TheaterFestival, Munic, 1985
- 1966 : Nur eine Scheibe Brot (Pas qu'una lesca de pan), montée par Georg Schuchter, Volkstheater Wien/Bregenzer Festspiele, 1995
- 1966 : Axel Caesar Haarmann, montada par l’autor e l’Action-Theater, Munic
- 1968 : Katzelmacher (Lo Boc), montada per Peer Raben e l’autor, Action-Theater, Munic
- 1968 : Chung, montada per l’autor e l’Action-Theater, Munic
- 1968 : Orgie Ubuh, de Rainer Werner Fassbinder e Peer Raben, segon la pèça Ubu Roi d’Alfred Jarry, montada per l’autor, Antiteater, Munic
- 1968 : Iphigenie auf Tauris (Ifigenia en Taurid) segon la pèça de Goethe, montada per l’autor, Antiteater, Munic
- 1968 : Ajax, de Rainer Werner Fassbinder, segon la pèça de Sofocles, montée par l’auteur, Antiteater, Munic
- 1968 : Der amerikanische Soldat (Lo Soldat american), montada per l’autor e Peer Raben, Antiteater, Munic
- 1969 : Die Bettleroper (L'Opèra dels bramafam), segon John Gay, montada per l’autor, Antiteater, Munic
- 1969 : Preparadise Sorry Now, montada per Peer Raben, Antiteater, Munic
- 1969 : Anarchie in Bayern (Anarquia en Bavièra), montada per l’autor e Peer Raben, Antiteater al Werkraumtheater dels Kammerspiele, Munic
- 1969 : Gewidmet Rosa von Praunheim, montada per l’autor, Antiteater, Munic
- 1969 : Das Kaffeehaus (Lo Cafè), segon Carlo Goldoni, montada per l’autor e Peer Raben, Theater der Freien Hansestadt Bremen
- 1969 : Werwolf (Lop garon), de Rainer Werner Fassbinder e Harry Baer, montada par Rainer Werner Fassbinder, Antiteater al Berliner Forum Theater
- 1970 : Das brennende Dorf (Lo Viltage en flamas), segon Lope de Vega, montada per Peer Raben, Theater der Freien Hansestadt Bremen
- 1971 : Blut am Hals der Katze (De sang sul còl del cat), de Rainer Werner Fassbinder, montada per Rainer Werner Fassbinder e Peer Raben, Antiteater als Städtischen Bühnen Nürnberg
- 1971 : Les Larmes amères de Petra von Kant (Die bitteren Tränen der Petra von Kant), montée par Peer Raben, Landestheater Darmstadt
- 1971 : Bremer Freiheit (Libertat a Brèma), montada per l’autor, Theater Bremen, Concordia
- 1973 : Bibi, montada per l’autor, segon Heinrich Mann, Theater Bochum
- 1976 : Der Müll, die Stadt und der Tod (La bordilha, la vila e la mòrt), postuma, montada en 1987 a Nòva York per Nick Fracaro ; e al cinèma per Daniel Schmid.
Bibliografia (fr)[modificar | modificar la font]
- Fassbinder par lui-même, ed establida e presentada par Robert Fischer, G3J éditeur, 2010, ISBN: 978-2-9527983-3-4
- Collectiu, Fassbinder, París, Rivages cinéma, 1986, 2006
- Robert Katz, L’amour est plus froid que la mort. Une vie de Rainer Werner Fassbinder, París, Presses de la Renaissance, 1988
- Yann Lardeau, Rainer Werner Fassbinder, París, ed. de l’Étoile/Cahiers du cinéma, 1990
- Thomas Elsaesser, Rainer Werner Fassbinder. Un cinéaste d’Allemagne, Centre Pompidor, 2005
- Terrorisme, mythes et représentations. La RAF de Fassbinder aux T-shirts Prada-Meinhof, ensag de Thomas Elsaesser amb lo DVD del filme L’Allemagne en automne (1977-1978) , filme collectiu d’Alexander Kluge, Rainer Werner Fassbinder, Volker Schlöndorff, eda., ed. Tausend Augen, 2005
- Alban Lefranc, Attaques sur le chemin, le soir, dans la neige, Marselha / Montreal, Le Quartanier, 2005 (biografia fictiva de Fassbinder)
- Fassbinder l'explosif, dirigit per Denitza Bantcheva, CinémAction, Corlet ed. Diffusion, Arte éditions, 2005
- Fassbinder: retour sur le cinéaste allemand Axelle Ropert, ed: La bibliothèque du film 7 de març de 2012]


text:
Gwiler-Leon
Gwiler-Leon en breton ( Guilers en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- A Modèl:La s-, Guilers fasiá partida de la sénéchaussée de Brèst e Sant-Renan[1].
- Au Modèl:S-, Guilers faisait partie de la sénéchaussée de Brest et Saint-Renan[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Jean Kerhervé, Anne-Françoise Pérès, Bernard Tanguy, Los bens de la Corona en la sénéchaussée de Brèst e Sant-Renan, d'après lo rentier de 1544, Institut cultural de Bretanha, 1984.
- ↑ Jean Kerhervé, Anne-Françoise Pérès, Bernard Tanguy, Les biens de la Couronne dans la sénéchaussée de Brest et Saint-Renan, d'après le rentier de 1544, Institut culturel de Bretagne, 1984.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Fürth (573)
Liste des communes
Zirndorf
Ville de Zirndorf, localité de l'Allemagne de 25 000 habitants.
La mairie de Zirndorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Oberasbach
Ville d'Oberasbach, localité de l'Allemagne de 17 000 habitants.
La mairie d'Oberasbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Stein
Ville de Stein, localité de l'Allemagne de 13 000 habitants.
La mairie de Stein a une adresse e-mail et un site Internet.
Langenzenn
Ville de Langenzenn, localité de l'Allemagne de 10 000 habitants.
La mairie de Langenzenn a une adresse e-mail et un site Internet.
Cadolzburg
Ville de Cadolzburg, localité de l'Allemagne de 10 000 habitants.
La mairie de Cadolzburg a une adresse e-mail et un site Internet.
Roßtal
Ville de Roßtal, localité de l'Allemagne de 9 700 habitants.
La mairie de Roßtal a une adresse e-mail et un site Internet.
Veitsbronn
Ville de Veitsbronn, localité de l'Allemagne de 6 100 habitants.
La mairie de Veitsbronn a une adresse e-mail et un site Internet.
Wilhermsdorf
Ville de Wilhermsdorf, localité de l'Allemagne de 5 000 habitants.
La mairie de Wilhermsdorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Großhabersdorf
Ville de Großhabersdorf, localité de l'Allemagne de 4 200 habitants.
La mairie de Großhabersdorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Obermichelbach
Ville d'Obermichelbach, localité de l'Allemagne de 3 100 habitants.
La mairie d'Obermichelbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Seukendorf
Ville de Seukendorf, localité de l'Allemagne de 3 100 habitants.
La mairie de Seukendorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Puschendorf
Ville de Puschendorf, localité de l'Allemagne de 2 100 habitants.
La mairie de Puschendorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Ammerndorf
Ville d'Ammerndorf, localité de l'Allemagne de 2 100 habitants.
La mairie d'Ammerndorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Tuchenbach
Village de Tuchenbach, localité de l'Allemagne de 1 200 habitants.
La mairie de Tuchenbach a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Villers-Vermont es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
La municipalitat de Villers-Vermont se situa a la extremitat oèst del departament de l'Oise, en bordure dels departaments de la Seine-Maritima.
La commune de Villers-Vermont se situe à l'extrémité ouest du département de l'Oise, en bordure du départements de la Seine-Maritime.
Villers-Vermont
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !


text: Que i agón personas, occitanistas o non, tà declarar que trobavan inutile e ridicule que i agossen anoncis en occitan dens lo metro tolosan. Ne'n soi pas bric. Jo que pensi completament lo contrari: l'occitan qu'a publicitat de besonh. Qu'ei utile en particular los neo-tolosans que sàpian a qué s'assembla la lengua pròpia deu lòc. Dilhèu qu'aquò los miarà tà s'i interessar. Qu'ei un patrimòni de la vila e de la region, n'i a nada bona arrason tà escóner l'occitan tolosan a Tolosa. E pas sonque la lengua escriuta, dab la soa grafia drin confidenciau. La lengua qu'a de hè's audibla. Hèr-la sentir qu'ei ua bona causa. Qu'ei contribuir a hèr-la víver. Tolosa n'a pas d'aver vergonha de la soa lengua mondina.


text:
Fòbos (satellit)
Fobos es lo mai grand e lo mai pròcha de las doas lunas de Mart. Foguèt descobèrt per Asaph Hall lo 18 d'agost de 1877.
Nom[modificar | modificar la font]
Lo seu nom ven de la mitologia grèga e significa «paur panica». Aquel nom foguèt suggerit per l'astronòma Henry Madan que lo prenguèt de l'Iliada ont Fobos e Deimos (La pauc panica e la terror) son los dos companhons d'Arès, lo dieu de la guèrra. Alara que lo nom roman d'Arès es Mart, èra evident que los seus dos satellits porten aqueles noms.
Caracteristicas fisicas[modificar | modificar la font]
Coma totes los astres de la seuna talha, Fòbos es tròp petit per aver una forma esferica, las seunas dimensions son 27 x 22 x 18 km. Pr'amor es mai grand que l'autre satellit marcian, Deimos.
Fobos està compausat d'una mèscla de ròca e de gel. La ròca es formada per un material de condrita carbonatada, tot coma los asteroïdes de tipe C. D'imatges recents de la sonda Mars Global Surveyor indican que Fòbos es cobèrt d'una capa de regolita d'un mètre d'espessor.
La superfícia de Fòbos presenta nombroses cratèrs, que lo mai gròs es lo cratèr Stickney. Aquel cratèr es tan grand, comparat a la talha del satellit, que l'impacte produisit auriá podut o destruire. Tanben foguèt obsrevat de regas de 30 m prigondor, 150 m de larg i 20 km de long que benlèu son de marcas d'impacte.
Un dels problèmes que Fòbos e Deimos pausan als astronòms es l'origina d'aqueles astres pichons. Per qualques rasons se pòt pensar qu'es un asteroïde capturat per la fòrça de gravetat de Mart mas d'autras rasons fan pensar que serián de cosses formats a l'entorn de la planeta alara encara en formacion. E mai, Fobos presenta uns estrats qu'aquel satellit natural seriá un fragment separat d'un autre astre máger.
Características orbitals[modificar | modificar la font]
Fòbos orbita a 6 100 km d'altitud de la superfícia marciana. Perque se tròbar pas pro pròche de sa planèta, es sonque visible dins lo cèl marcian coma un punt fòrça brilhant. Lo seu diamètre es máger e la seuna orbita es mai bassa qu'aquela de Deimos, alara es lo mai brilhant dels dos.
Fòbos fa un torn de Mart en 7 h 39 min 14 s. Lo seu periòde de rotacion es exactament la meteissa, se dich alara qu'es en rotacion sincròna.
Perque sa revolucion fòrça mai rapida que la rotacion de la planèta sus ela meteissa (de 24 h e 42 min), lo satellit paréis descriure un movement retrograd: aparéis a l'alba per l'oèst e se trescòla a l'èst.
Una autra particularitat es que, gravitant sul plan eqüatorial de la planeta e tan prèp de la superfícia d'aquela, es invisible dempuèi las regions polaras: Fòbos se vei pas a de latituds de mai de 69º. Des de la superfícia del planeta s'obsèrva coma eclipsant parcialament lo Solelh.
S'observèt que Fòbos patís d'una acceleracion seculara que l'apròcha lentament de la superfícia de la planeta (tan lentament se poiriá passar 100 miions d'ans abans que es produsca la casuda). Aquela acceleracion demòra inexplicada fins ara.


text:
Guillaume Briçonnet
Guillaume Briçonnet (ca 1472 - lo 24 de genèr de 1534) que ho un eclesiastic umanista francés qui ho bisbe de Lodeva (Lengadòc) e Meaux (Isla de França). Pròche deu rei de Francés Ièr de França e de la regina Margarida de Navarra que's dediquè a reformar la Glèisa Catolica en se consacrant mei que mei aus problèmas de residéncia deus eclesiastics e a la loa formacion espirituau e intellectuau. Qu'amassè autorn d'eth òmis qui partajavan las soas idèas en bèth formar lo Cénacle de Meaux qui integrava Josse van Clichtove, Guilhem Farel, Jacques Lefèvre d'Étaples, Martial Mazurier, Gérard Rousse e François Vatable.
A maugrat de las soas idèas reformatritz que demorè tostemps catolic e que condamnè las idèas de Martin Luther.


text:
Nicole Bricq
Nicole Bricq, (10 de junh de 1947) a La Ròcha Focaud es una femna politica francesa, membra del Partit socialista.
Es dempuèi lo 16 de maide 2012, ministra de l'Ecologia, del Desvolopament sostenable e de l'Energia dins lo govèrn de Jean-Marc Ayrault
Biografia[modificar | modificar la font]
Nicole Bricq es titulària d’una mestresa en drech privat (Universitat Bordèu IV en 1970).
Foguèt Primièra secretària de la Federacion de París del PS al començament dels ans 1980. En 1991 se desliguèt definitivament de Jean-Pierre Chevènement sus un desacòrdi sus la Guèrra del Golf qu'ela aprovava. Participèt mai tard activament a Socialisme e democracia prèp de Dominique Strauss-Kahn.
Executiva de profession, foguètdéputada[1] de la seisena circonscripcion de Sèina e Marna, prengent la circonscripcion a Jean-François Copé (UMP). Puèi foguèt elegida senatritz de Sèina e Marna lo de 26 de setembre de 2004.
Es tanben conselhèra municipala d'opposicion a Meaux dempuèi 2001[2].
2011: reelegida senatritz socialista de Sèina e marna[3]9.
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ « CV de Nicole BRICQ, comfinances.fr, 20 de març de 2008
- ↑ « Los sièis elegits del departament », Le Parisien, 26 de setembre de 2011
- ↑ (fr)Sophie Fay, Retrach de Nicole Bricq: Dona « la rapportaira »; Le Nouvel Observateur; n°2454, 17 de novembre de 2011
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr)Sul site del Sénat
- Òbra parlementària e Biografia sus Les sénateurs socialistes


text:
Yamaha
Yamaha qu'ei ua enterpresa multinacionau japonesa fondada en 1887 e especializada a l'origina dens la fabricacion d'instruments de musica (com ac illustran los tres diapasons deu son logotipe) e qui s'ei desempuish diversificada tanben dens la fabricacion de veïculs de motor, e, mei que mei, de mòto.
A la punta deu progrès electronic, uei, que desvolopa clavièrs electronics qui reproduseishen lo tocar e lo son deus piano mecanics, sordinas de trompetas (aperadas Silent Brass) qui tornan lo son dens un casco au mejan d'un micro e tanben vriulons silenciós qui tornan eth tanben lo son au musician au mejan d'un casco.


text:
-409
Aquesta pagina concernís l'an -409 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Mòrt dau rèi Pleistoanax que foguèt remplaçat per son fiu Pausanias Ièr.
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
Expedicion d'Annibal de Giscon en Sicília. Gràcias a divèrsei pretèxtes, s'alièt ambé Segesta còntra Selinonta — conflicte causa de l'expedicion atenenca de 415-413 avC. Pasmens, afeblidas per lei combats còntra Atenas, lei ciutats grègas mandèron ges d'ajuda e Selinonta foguèt aisament conquistada e sa populacion en partida exterminada. Puei, Annibal comencèt lo sètge d'Himera e i bateguèt de renfòrç venguts de Siracusa en mai. Après aquela victòria, Himera foguèt destrucha e la frontiera novèla entre zònas d'influéncia grèga e cartaginesa foguèt establida vèrs Agrigenta.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Aquemenida[modificar | modificar la font]
Acomençament d'una insureccion dei Medes e de Lidia (→ -408).


text:
Sant Rafèu
Sant Rafèu (oficialament en francés Saint-Raphaël) es una comuna occitana de Provença, administrada per lo departament de Var de la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Sant Rafèu es una estacion balneària celèbra desvolopada a partir dau sègle XIX. Es a costat de la vila de Frejús qu'amb ela forman una aglomeracion de 82 800 estajants. La màger part dau territòri de la comuna se situa dins lo massís de l'Esterèu au Nòrd.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sant Rafèu se tròba a l'extremitat orientala dau golf de Frejús a la frontiera entre Var e Aups Maritims. Sei còstas possedisson cricas e calancas e son territòri es fòrça urbanizat amb una partida amb de bòsc entretenguts per l'ONF. La ciutat possedís de plajas pròchas de son centre e d'illas : l'illa dau Leon, l'illa de Tèrra, l'illa d'Aur e l'illa dei Vielhas.
Eraudica e vexilologia[modificar | modificar la font]
Leis armas de Sant Rafèu se blasonan ansin: dau camp d'azur amb l'arcàngel Sant Rafèu acompanhant Tobias subre una terrassa dau mesme. La bandiera es azur e aur.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo territòri de Sant Rafèu foguèt poblat tre la preïstòria. Puei Ligurs e Grècs i installèron lor pòrt Agatòn avans que lei Romans ne'n faguèsson la conquista.
Au sègle X lei Sarrasins l'ataquèron mai lo territòri foguèt definitivament contrarotlat per lei crestians a partir de 972 amb la conquista de Guilhem Ier de Provença. Una glèisa foguèt bastida e vodada a l'arcàngel Sant Rafèu e, ansin, balhèt son novèu nom a la vila.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Hildburghausen (069)
Liste des communes
Hildburghausen
Ville de Hildburghausen, localité de l'Allemagne de 11 000 habitants.
La mairie de Hildburghausen a un site Internet.
Eisfeld
Ville d'Eisfeld, localité de l'Allemagne de 5 500 habitants.
La mairie d'Eisfeld a un site Internet.
Schleusingen
Ville de Schleusingen, localité de l'Allemagne de 5 300 habitants.
La mairie de Schleusingen a un site Internet.
Auengrund
Ville d'Auengrund, localité de l'Allemagne de 3 100 habitants.
La mairie d'Auengrund a un site Internet.
Nahetal-Waldau
Ville de Nahetal-Waldau, localité de l'Allemagne de 3 100 habitants.
La mairie de Nahetal-Waldau a un site Internet.
Schleusegrund
Ville de Schleusegrund, localité de l'Allemagne de 3 000 habitants.
La mairie de Schleusegrund a un site Internet.
Sankt Kilian
Ville de Sankt Kilian, localité de l'Allemagne de 2 900 habitants.
La mairie de Sankt Kilian a un site Internet.
Veilsdorf
Ville de Veilsdorf, localité de l'Allemagne de 2 900 habitants.
La mairie de Veilsdorf a un site Internet.
Themar
Ville de Themar, localité de l'Allemagne de 2 900 habitants.
La mairie de Themar a un site Internet.
Gleichamberg
Ville de Gleichamberg, localité de l'Allemagne de 2 800 habitants.
La mairie de Gleichamberg a un site Internet.
Straufhain
Ville de Straufhain, localité de l'Allemagne de 2 800 habitants.
La mairie de Straufhain a un site Internet.
Masserberg
Ville de Masserberg, localité de l'Allemagne de 2 500 habitants.
La mairie de Masserberg a un site Internet.
Sachsenbrunn
Ville de Sachsenbrunn, localité de l'Allemagne de 2 100 habitants.
La mairie de Sachsenbrunn a un site Internet.
Bad Colberg-Heldburg
Ville de Bad Colberg-Heldburg, localité de l'Allemagne de 2 000 habitants.
La mairie de Bad Colberg-Heldburg a un site Internet.
Römhild
Village de Römhild, localité de l'Allemagne de 1 800 habitants.
La mairie de Römhild a un site Internet.
Hellingen
Village de Hellingen, localité de l'Allemagne de 1 000 habitants.
La mairie de Hellingen a un site Internet.
Haina
Village de Haina, localité de l'Allemagne de 1 000 habitants.
La mairie de Haina dispose d'une adresse postale.
Milz
Village de Milz, localité de l'Allemagne de -1 000 habitants.
La mairie de Milz est joignable par téléphone.


text:
Boris Leonidovich Pasternak (n. en 1890 a Moscòu, dins l'Empèri Rus tzarista, m. en 1960 en URSS) foguèt un escrivan rus-sovietic. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1958.
La siá òbra màger es lo roman epic e istoric, situat durant las annadas de la Revolucion de 1917 e la Guèrra civila entre roges e blancs que seguiguèt, titolat Doctor Zhivago, editat fòra l'Union Sovietica en 1957 e que coneguèt sul pic un succès immens en pel mond entièr. Foguèt adaptat al cinèma per lo realizator britanic David Lean en 1965.
Acusat d'antisovietisme e de traïdorici a la siá patria, embandit aicesta meteissa annada de l'Union dels Escrivans de l'URSS, ne foguèt alavetz forçat de recusar l'autreg del Prèmi Nobel de Literatura e lo refusar.
Èra, a de mai, poèta d'inspiracion futurista (La miá sòrre la vida, 1922, Segonda naissença, 1932).


text:
Lo flume Nil (en arabi النيلAn Nil) es un flume màger del nòrd-èst d'Africa, amb 6671 km es un dels dos flumes mai longs del mond, l'autre essent Amazonas. Nais de l'encontre del Nil Blanc amb lo Nil Blau.
Lo Nil Blanc (Bahr al Abyad) nais de l'encontre del Bahr al Jabal e del Bahr al Ghazal al lac No. Per d'autres lo Nil Blanc pren sa font al lac Victòria en Oganda e ven lo Bahr al Jabal quand dintra al Sodan del Sud. Coma lo lac Victòria es alimentat per de flumes coma Kagera, d'autres dison que Nil prend sa font al Rwanda (Kagera) o al Burundi (Ruvyironza).
↑Segon las descobèrtas mai recentas, la font pus luènha de Nil se trapariá dins la forèst de Nyungwe en Rwanda. Aquela font pòrta la longor del flume a 6 718 kilomètres en plaça dels 6 611 per abans establits. [1]


text:
Sciuridae
Los sciurids son una familha de mamifèrs rosegaires que lor nom ven del latin Scurius e del grèc skiouros.
La classificacion distinguís d'una part lo grop dels esquiròls volants (sosfamilha dels Pterominats) e d'autra part la sosfamilha dels sciurinats que compren los esquiròls arboricòlas, los esquiròls terrèstres (cans de pradas, marmòtas, spermofils e tamiàs raiats).
Somari
Classificacion[modificar | modificar la font]
Pteromyinae[modificar | modificar la font]
- Aeretes , amb una espècia, the Groove-toothed flying squirrel, nòrd-èst de China
- Aeromys , amb 2 espècias de Tailàndia a Bornèo.
- Belomys , amb una espècia, the hairy-footed flying squirrel, en Asia del Sud-Èst.
- Eupetaurus , amb una espècia, the Woolly Flying Squirrel, Cachemir; rar
- Glaucomys , amb doas espècias, esquiròls volants en America del Nòrd.
- Hylopetes , amb 7 espècias, en Asia del Sud-Èst.
- Iomys , amb una espècia, Horsfield's flying squirrel, Malàisia e Indonesia
- Petaurillus 908 esquiròls volants pigmats amb 3 espècias, Bornèo e Malàisia
- Petaurista (esquiròls volants gigants), 5 espècias, en Asia del Sud-Èst.
- Petinomys , 9 espècias, en Asia del Sud-Èst.
- Pteromys , 2 espècias, de Finlàndia en Japon.
- Pteromyscus , una espècia, the Smoky flying squirrel, sud de Tailàndia a Bornèo.
- Trogopterus , una espècia, the Complex-toothed flying squirrel, China
Sciurinae[modificar | modificar la font]
Esquiròls arboricòlas[modificar | modificar la font]
- Callosciurus, 15 espècias, Asia.
- Epixerus (giant palm squirrels), 2 espècias, Africa de l'Oèst
- Epixerus ebii - Esquiròl de Wilson
- Exilisciurus (pygmy squirrels), 6 espècias, Bornèo e Filipinas.
- Funambulus (palm squirrels), 5 espècias, Índia
- Funisciurus, 12 espècias, Africa Centrala e Australa
- Funisciurus congicus - Funisciure de Kuhl
- Funisciurus bayonii - Funisciure de Bocatge
- Funisciurus carruthersi - Esquiròl de Carruther
- Funisciurus pyrrhopus - Funisciure de las patas rossas
- Funisciurus anerythrus - Funisciure de l'esquina raiada
- Glyphotes (sculptor squirrels), 2 espècias, Bornèo
- Heliosciurus (sun squirrels), 3 espècias, Africa
- Heliosciurus ruwenzorii - Eliosciur del Ruwenzori, Region dels Grands Lacs
- Heliosciurus gambianus - Eliosciur de Gàmbia
- Heliosciurus rufobrachium - Eliosciur de las patas rossas
- Hyosciurus, 1 espècia, esquiròls del nas long de Celèbes, Sulawesi (Indonesia)
- Microsciurus (esquiròls pigmèus), 5 espècias, sud de l'America Centrala e nòrd de l'America del Sud
- Myosciurus, 1 espècia, l'esquiròl pigmèu african, Cameron e Gabon; lo pus pichon dels sciurids.
- Nannosciurus, 1 espècia, esquiròls pigmèu de l'aurelha negra, Indonesia
- Paraxerus (Esquiròls de brossa), 12 espècias, Africa
- Paraxerus cepapi - Esquiròl de Smith
- Paraxerus alexandri - Esquiròl d'Alexandre, N-E de Còngo
- Paraxerus boehmi - Esquiròl de Boehm, N & E de Còngo
- Paraxerus poensis - Esquiròl de Fernando Po, N de Còngo
- Paraxerus carruthersi - Esquiròl de Carruther, Ruwenzori e region dels Grands lacs
- Protoxerus stangeri - Grand Esquiròl de Stanger
- Prosciurillus (dwarf squirrels), 5 espècias, Sulawesi (Indonesia)
- Protoxerus (giant squirrels), 2 espècias, de Libèria a Kenya e Angòla
- Ratufa, 4 espècias, Asia del Sud-Èst; los pus gròs dels esquiròls arboricòlas
- Rhinosciurus, 1 espècia, the Shrew-faced or Long-nosed squirrel, Tailàndia, Malaya, Sumatra, e Bornèo
- Rubrisciurus, 1 espècia, the Red-bellied squirrel, Sulawesi (Indonesia)
- Sciurillus, 1 espècia, the Neotropical pygmy squirrel, the Guianas, Nord-Èst de Brasil e Amazonia peroviana
- Sciurus (los esquiròls arboricòlas tipics), 31 espècias, Euròpa, Orient Mejan, nòrd d'Asia, America del Nòrd, America del Sud; lo genre pus grand de la familha amb en particular l'esquiròl e l'esquiròl ros.
- Sundasciurus, 13 espècias, de Tailàndia a Indonesia e al sud de las Filipinas
- Syntheosciurus (esquiròl de montanha Panamà e Còsta Rica ; rar
- Tamiasciurus 2 espècias (Esquiròl ros d'america e l'esquiròl de Douglas), nòrd e oèst dels Estats Units, Canadà e Alaska.
Esquiròls terrèstres[modificar | modificar la font]
- Ammospermophilus (esquiròls-antilòpas), 5 espècias, Sud-Oèst dels Estats Units e Nòrd de Mexic.
- Atlantoxerus, 1 espècia, esquiròl de Barbaria, Marròc e Argeria.
- Cynomys (can de pradas), 5 espècias, del Dakota del Nòrd a Mexic.
- Dremomys, 4 espècias, Asia del sud-èst.
- Lariscus, 4 espècias, esquiròls terrèstres raiats, Sud de Tailàndia, Malàisia e Indonesia.
- Marmota (marmòtas), 14 espècias
- Menetes, 1 espècia, Berdmore's ground squirrel, Birmania, Indochina e Tailàndia.
- Rheithrosciurus, 1 espècia, the Tufted ground squirrel, Bornèo
- Spermophilopsis, 1 espècia, the long-clawed ground squirrel, Middle East.
- Spermophilus, 36 espècias, de l'Euròpa Centrala a Siberia al nòrd de Mexic amb especialament
- Spermophilus beecheyi, l'esquiròl terrèstre de Califòrnia
- Spermophilus franklinii, l'esquiròl terrèstre de Franklin
- Spermophilus citellus, l'espermofil o soslik d'Euròpa.
- Tamiàs (Tamiàs), 23 espècias, del nòrd de Mexic a Canadà amb Siberia.
- Tamiops, 4 espècias, esquiròls raiats, Birmania, Cambòtja, China, Laos, Malàisia, Nepal, Taiwan, e Vietnam,
- Xerus, 4 espècias, Africa fòra de Sahara
Picatz lo tèxt non formatat aicí