text:
Ingmar Bergman
Ingmar Bergman (Ernst Ingmar Berman per l'estat civil suedés, nascut a Uppsala lo 14 de julhet de 1918 e defuntat dins l'illa de Fårö, Gotland lo 30 de julhet de 2007) foguèt un cineasta, teleasta, escrivan [1] e meteire en scèna de teatre suèc.
L'òbra siá, d'una excelléncia remirabla, durant mai de 50 ans d'activitat entremièg platèls e emponts, ne fa d'el de segur un dels autors mai importants, exigents e egrègis de la cinematografia amai la scenografia occidentalas de la segonda mitat del sègle XX.
Somari
- 1 La Vida
- 2 L' Òbra
- 3 Los Caps d'òbra
- 3.1 Crisi 1946
- 3.2 La Set 1949
- 3.3 Cap al gaug 1950
- 3.4 Jòcs d'estiu 1951
- 3.5 Un estiu amb Monika 1953
- 3.6 La Nuèch dels forencs 1953
- 3.7 Una leiçon d'amor 1954
- 3.8 Risons d'una nuèch d'estiu 1955
- 3.9 Lo Seten sagèl 1957
- 3.10 Las Majofas 1957
- 3.11 Caratge 1958
- 3.12 La Sorga 1960
- 3.13 L'Uèlh del diable 1960
- 3.14 En pel miralh 1961
- 3.15 Lutz d'ivèrn 1963
- 3.16 Lo Silenci 1963
- 3.17 Persona 1966
- 3.18 L'Ora del lop 1968
- 3.19 La Vergonha 1968
- 3.20 Lo Rite 1969
- 3.21 Una passion 1969
- 3.22 Lo Ligam 1971
- 3.23 Crits e chitadetas 1972
- 3.24 Scènas de la vida de parelh 1973
- 3.25 La Flaüta emmascada 1975
- 3.26 Cara e cara 1976
- 3.27 L'Uòu de la sèrp
- 3.28 Sonata d'auton 1978
- 3.29 De la vida de las mariòtas 1980
- 3.30 Fanny e Alexandre 1983
- 3.31 Los Dos Benaüroses 1986
- 3.32 Sarabanda 2003
- 4 Citacions
- 5 Resson critic & influéncias
- 6 Prèmis e guerdons
- 6.1 Victòrias
- 6.2 nominacions
- 7 Filmografia
- 8 Teatrografia
- 9 Bibliografia
- 10 Vejatz tanben
- 11 Ligams extèrnes
- 12 Ligams videografics
- 13 Nòtas & referéncias
La Vida[modificar | modificar la font]
Enfantesa...[modificar | modificar la font]
Nascut en 1918 , filh de n' Erik, pastor rigorista luterian, e na Karin Akerblom, eissida d'una familha aisada d'Estocòlme [2] Se va passar las primièras annadas en seguir los divèrses mudadisses pairals, de parçans en ostals parroquials. Aguèt un fraire en Dag,lo siu ainat de dos ans e una sorreta de 4 ans pus jove, na Margareta se disiá.
entremièg repression...[modificar | modificar la font]
Ne va èsser "educat" amb los concèptes religioses mai rigids e fondamentalistas de pecat, confession, castigar, perdon e gràcia, que quitament los sevicis corporals fasián partida d'aqueles ensenhaments integristas que non sai.
e evasion[modificar | modificar la font]
Non pas tot èra tan negre pr'aquò... que lo band femenin de la siá familha d'un cèrt biais s'ateunhèt per l'Ingmaronel l'estultícia machista del siu genitor.
Demercé la siá granda d'Uppsala, descubriguèt cinèma e teatre.
Quitament lo sieu paire lo se daissèt visitar e descubrir los estudios cinematografics suedeses de Råsunda ran Estocòlme... que ne foguèt per el s'adintrar lo paradís.
Una siá parenta fortunada li oferiguèt per Nadal (als dotze ans...) una lanterna magica que li n'ajudèt fòrça per poder resistir a aquel ambient familial tan rigorós, frustradís e menet... e se n'escapar alavetz en d'unes viatges miraudioses de personala creacion.
Ne serà estat tant important per el aquel present per sa vida tota que se ne titolara lo quite el lo sieu libre de memòria autobiografica Laterna magica en 1987.
Autras experiéncias[modificar | modificar la font]
Descubriguèt la barbariá nazi tre 1934 durant una viatjada en Alemanha, en Turíngia.Lo traumatisme que foguèt puèi la descubèrta de l'olocaust e dels chaples inumans e desparaulables dels camps, lo se faguèt aluenhar d'a la politica (quitament se dins L'Uòu de la sèrp lo sicut n'es lo nazisme coma sorga de tot çò aule, lo grand malastre universal.)
Adolescéncia entre teatre e universitat...[modificar | modificar la font]
En 1936, muda lo jove Ingmar a Estocòlme ont s'inscriu a l'Universitat, en istòria e literatura... d'unes estudis fòrça d'aviada interromputs per s'entrevar de teatre (d'òbras d'Ibsen e Shakespeare entre autres autors...) dins l'obrador teatral d'un ostal de joves , lo Mâster Olofsgården, quitament coma actor d'a vegadas, contacte primièr que lo se faguèt endralhar mai tard cap a mesa en scèna amai director d'actors.
Una relacion amorosa amb una jove actritz mai un desir descabestrat de libertat lo se farà definitivament daissar la lar familiala per la vida dins la capitala mas sens acabar sos estudis que los clavarà pas jamai.
los debuts professionals[modificar | modificar la font]
En 1939, va començar de trabalhar a l'Opèra Real d'Estocòlme coma soflaire per l' Orfèu als Infèrns d'Offenbach.La relativa seguretat financièra (amb un salari de 13 coronas per cada serada...) li va permetre d'escriure, en dos ans, dotze dramas e un opèra. Lo sieu primièr mentor va èsser en Ragnar Hyltén-Cavallius, cineasta e scenograf pro conegut en aquela epòca.
Esclata la Segonda Guèrra Mondiala (que Suècia demorarà neutra...) e deu far lo sieu servici militar mas ne serà pro aviat desmobilizat per encausa d'una ulcèra.
En 1942, met en scèna la siá òbra pròpia La Mòrt de Pulcinello, molt inspirada per l'òbra de n'August Strindberg.
a la Svensk Filmindustri...[modificar | modificar la font]
Va conéisser alara en Carl Anders Dymling, director de la Svensk Filmindustri e na Stina Bergman, directritz del servici dels scenaris, que li prepausan un trabalh regular per n'escriure o corregir los scenaris produsits per la societat, per un contracte de cinc cents coronas al mes. Lai va rescontrar en Gustav Molander que li va prepausar de mostrar lo siu scenari de Hets a n'Alf Sjöberg.
O va tot far en Bergman per participar al rodatge, que li trobèron una mena de pòste fintís de script-boy.
N'acabarà per rodar qualques plans de la fin de l'òbra, una satira amagada de l'autoritarisme absolut d'un òme de poder - un professor - envèrs los sieus escolans - lo pòble? - que n'es plan aisit far lo parallèl amb democracia e nazisme, pro d'actualitat en aquela epòca quitament dins un país neutre coma Suècia.Se trachava tanben alavetz del primièr filme de tria amb participacion bergmaniana que ne foguèt seleccionat aquel filme a la Mòstra de Venècia.
Per poder pagar las despensas d'espitalizacion de la siá molhèr n'Else Fisher, malauta ela coma lo siu nenin, nascut a la fin de 1943, de tuberculòsi, ne va encadenar mesas en scèna e scenaris.
Va tanben acceptar l'ofèrta de la comuna d'Helsinborg per venir director del siu teatre municipal que n'es a mand de far quincanèla. Contunharà de se n'entrevar en tot realizar los sieus primièrs filmes coma cineasta e autor.
vertadièrs debuts coma cineasta[modificar | modificar la font]
Après lo siu primièr filme en 1946, Kris / Crisi que serà un fracatge comercial malgrat de qualitats ja plan bergmanianas coma l'estudi de la crisi entre las generacions, ne contunharà lo siu trabalh al teatre municipal d'Helsinborg.
Dirigirà los sieus tres filmes seguents fòra la Svensk Filmindustri, amb lo productor independent en Lorens Marmsted.Se tracha de Det regnar på vår kårlek / Plòu sul nòstre amor 1946, Skepp till India land / Un batèl per l'Índia 1947 e Musik i Morker / Musica dintre la foscor 1948...
Ne seràn, maldespièch los lors defauts, coma los borrolhons malbiaissuts e un chic comercials, del sieu aprenentatge de vertadièr cineasta.
Lai podem notar subretot una violenta revòlta contra religion e familha dins un biais de cinematografiar fòrça inflenciat pel cinèma del realisme poetic francés de las annadas 1930 e d'en Marcel Carné bèl primièr.
Ne serà estat molt actiu durant aquel periòde que contunhèt de trabalhar pel teatre o escriure de scenaris per en Gustav Molander Kvitan utan ansikt / La Femna sens cara en 1947.
Aprèp dos filmes ja importants dins la siá cinematografia en formacion, Hamnstadt / Ciutat portuària 1948 e Fängelse / La Càrcer 1949, poguèt enfins realizar e menar a tèrme un projècte vertadièrament personal Törst / La Set en 1949.
Se ne pòt dire amb certesa qu'es a partir d'aiceste filme que l'òbra del mèstre suèc prenguèt la siá volada definitiva per mai de trenta ans de caps d'òbra o almens òbras de màger importància dins l'istòria dels cinèmas suedés e mondial.
L' Òbra[modificar | modificar la font]
Los Caps d'òbra[modificar | modificar la font]
Crisi 1946[modificar | modificar la font]
- veire l'article Crisi (filme 1946)
La Set 1949[modificar | modificar la font]
- veire l'article de La Set
Cap al gaug 1950[modificar | modificar la font]
- veire l'article Cap al gaug
Jòcs d'estiu 1951[modificar | modificar la font]
- veire l'article Jòcs d'estiu
Un estiu amb Monika 1953[modificar | modificar la font]
- veire l'article Un estiu amb Monika
La Nuèch dels forencs 1953[modificar | modificar la font]
- veire l'article La Nuèch dels forencs
Una leiçon d'amor 1954[modificar | modificar la font]
- veire l'article Una leiçon d'amor
Risons d'una nuèch d'estiu 1955[modificar | modificar la font]
- veire l'article Risons d'una nuèch d'estiu
Lo Seten sagèl 1957[modificar | modificar la font]
- veire l'article Lo Seten sagèl
Las Majofas 1957[modificar | modificar la font]
- veire l'article Las Majofas
Caratge 1958[modificar | modificar la font]
- veire l'article Caratge
La Sorga 1960[modificar | modificar la font]
- veire l'article La Sorga
L'Uèlh del diable 1960[modificar | modificar la font]
- veire l'article L'Uèlh del diable
En pel miralh 1961[modificar | modificar la font]
- veire l'article En pel miralh
Lutz d'ivèrn 1963[modificar | modificar la font]
- veire l'article Lutz d'ivèrn
Lo Silenci 1963[modificar | modificar la font]
- veire l'article Lo Silenci
Persona 1966[modificar | modificar la font]
- veire l'article Persona (filme)
L'Ora del lop 1968[modificar | modificar la font]
- veire l'article L'Ora del lop
La Vergonha 1968[modificar | modificar la font]
- veire l'article La Vergonha
Lo Rite 1969[modificar | modificar la font]
- veire l'article Lo Rite
Una passion 1969[modificar | modificar la font]
- veire l'article Una passion
Lo Ligam 1971[modificar | modificar la font]
- veire l'article Lo Ligam
Crits e chitadetas 1972[modificar | modificar la font]
- veire l'article Crits e chitadetas
Scènas de la vida de parelh 1973[modificar | modificar la font]
- veire l'article Scènas de la vida de parelh
La Flaüta emmascada 1975[modificar | modificar la font]
- veire l'article La Flaüta emmascada
Cara e cara 1976[modificar | modificar la font]
- veire l'article Cara e cara
L'Uòu de la sèrp[modificar | modificar la font]
- veire l'article L'Uòu de la sèrp
Sonata d'auton 1978[modificar | modificar la font]
- veire l'article Sonata d'auton
De la vida de las mariòtas 1980[modificar | modificar la font]
- veire l'article De la vida de las mariòtas
Fanny e Alexandre 1983[modificar | modificar la font]
- veire l'article Fanny e Alexandre
Los Dos Benaüroses 1986[modificar | modificar la font]
- veire l'article Los Dos Benaüroses
Sarabanda 2003[modificar | modificar la font]
- veire l'article Sarabanda
Citacions[modificar | modificar la font]
- I a pas res mai aisit que s'espantar l'espectator.Lo se pòt de verai far venir baug, que la màger part del mond t'an endacòm dins lo sieu èsser una paur a mand d'espelir.
- Ieu ne soi pas cap un cresent.Quina que ne siá forma de salvacion aprèp la mòrt me sembla un blastèmi.
- Es quand pregui que me cresi que ne soi cresent.
- Avèm la sòrt de viure dins aqueste mond, s'agachar una flor, una nívol a la descisa, de nos escotar un aucèl, lo chibitejar dels espics dins un camp de milh, de nos remirar los trachs d'una persona, las lors tendéncias, lo lor alen mai prigond.
- Çò primièr que devon aprene los escolans d'art dramatic es pas cap l'embriaguesa del teatre mas las exigéncias de la profession.
- Sola la musica me balhèt l'oportunitat de desvelar mas emocions.
- Es l'ombra de la mòrt que li pòrta relèu a la vida.
- Se far vièlh es coma pojar una montanha nauta:mentre ne montas se ne demesisson tas fòrças mas l'agachar es mai liure, la vista mai ampla e serena.
- La paur nos fa cercar un imatge salvador e aqueste imatge es Dieu. [3]
- I a gessa forma d'art coma lo cinèma per se trucar la consciéncia, se segotir las emocions e s'ajónher los estancis mai secretoses de l'arma.
- Lo cinèma coma sòmi, lo cinèma coma musica.Cap art se n'atravèrsa coma si-ben lo cinèma e dirèctament que non sai la nòstra consciéncia diürna, per se tocar los nòstres sentiments, al fons de la cambra luscrala de nòstra arma.
- Cal rodar cada filme coma se lo darrièr foguèsse.
- En realitat ieu vivi de contunh dins la miá enfantesa: ne viri a tengut en pels apartaments solombrats, me passegi en per las carrièras silentosas d'Uppsala e m'aplanti davant la Sommarhuset per escotar l'enòrme beç de dos troncs, me ne movi segonda a segonda, e sempre abiti lo miu sòmi: de temps en temps li ne fau visita a çò real. [4]
- Cal rodar cada filme coma se lo darrièr foguèsse.
Resson critic & influéncias[modificar | modificar la font]
en Suècia[modificar | modificar la font]
en pel mond entièr[modificar | modificar la font]
Prèmis e guerdons[modificar | modificar la font]
Victòrias[modificar | modificar la font]
Oscar[modificar | modificar la font]
- 1960: Melhor filme de lenga estrangièra per La Sorga
- 1961: Melhor filme de lenga estrangièra per En pel miralh
- 1971: Prèmi commemoratiu Irving G. Thalberg per la carrièra
- 1983: Melhor filme de lenga estrangièra per Fanny e Alexandre
Berlinale[modificar | modificar la font]
- 1957: Os d'Aur del melhor filme per Las Majofas
- 1961: Prèmi OCIC per En pel mitralh
BODIL[modificar | modificar la font]
- 1957: Prèmi Bodil del melhor filme europèu per Risons d'una nuèch d'estiu
- 1959: Prèmi Bodil del melhor filme europèu per Las Majofas
- 1974: Prèmi Bodil del melhor filme europèu per Crits e chitadetas
- 1979: Prèmi Bodil del melhor filme europèu per Sonata d'auton
Festenal de Canas[modificar | modificar la font]
- 1956: Melhor umor poetic [7] per Risons d'una nuèch d'estiu
- 1957: Prèmi de la jurada per Lo Seten sagèl
- 1958: Prèmi de la mesa en scèna per Sul lindal de la vida
- 1960: Mencion especiala per La Sorga
- 1973: Grand prèmi tecnic [8] per Crits e chitadetas
- 1997: Palma de las palmas especiala cinquantenari del Festival...
- 1998: Prèmi de la Jurada Ecumenica per l' òbra sencera
Mòstra de Venècia[modificar | modificar la font]
- 1971: Leon d'aur per la carrièra
Golden Globe Awards[modificar | modificar la font]
- 1960: Melhor filme estrangièr per Las Majofas
- 1961: Melhor filme estrangièr per La Sorga
- 1975: Melhor filme estrangièr per Scènas de la vida de parelh
- 1976: Melhor filme estrangièr per Cara e cara
- 1978: Melhor filme estrangièr per Sonata d'auton
- 1984: Melhor filme estrangièr per Fanny e Alexandre
Césars del cinèma[modificar | modificar la font]
Festenal David di Donatello[modificar | modificar la font]
- 1974: David del melhor realizator per Crits e chitadetas
- 1984: David del melhor realizator per Fanny e Alexandre
- 1984: David del melhor scenari per Fanny e Alexandre
- 1984: David del melhor filme estrangièr per Fanny e Alexandre
Autres guerdons e onors[modificar | modificar la font]
- 1961: Membre onorari estrangièr de l' American Academy of Arts and Sciences...
- 1995: Prèmi Dorothy e Lilian Gish
nominacions[modificar | modificar la font]
Oscar[modificar | modificar la font]
- 1957: melhor scenari original per Las Majofas
- 1960: Melhor scenari original per La Sorga
- 1961: Melhor scenari original per En pel miralh
- 1974: Melhor scenari original per Crits e chitadetas
- 1974: Melhor filme de lenga estrangièra per Crits e chitadetas
- 1974: Melhor realizator per Crits e chitadetas
- 1977: Melhor realizator per Cara e cara
- 1979: Melhor scenari original per Sonata d'auton
- 1983: Melhor scenari original per Fanny e Alexandre
- 1984: Melhor realizator per Fanny e Alexandre
BAFTA Awards[modificar | modificar la font]
Berlinale[modificar | modificar la font]
- 1961: Os d'aur per En pel miralh
Césars del cinèma[modificar | modificar la font]
- 1976: Melhor filme estrangièr per La Flaüta emmascada
- 1979: Melhor filme estrangièr per Sonata d'auton
- 2005: Melhor filme de l'Union europèa per Sarabanda
Filmografia[modificar | modificar la font]
realizacions[modificar | modificar la font]
- 1946: Kris Crisi
- 1946: Det regnar på vår kärlek Plòu sul nòstre amor
- 1947: Skepp till India land Un batèl per l'Índia
- 1948: Musik i mörker Musica dintre la foscor
- 1948: Hamnstad Ciutat portuària
- 1949: Fängelse La càrcer
- 1949: Törst La Set
- 1950: Till glädje Cap al gaug
- 1950: Sånt händer intded här Se n'escairiá pas cap aicí
- 1951: Sommarlek Jòcs d'estiu
- 1952: Kvinnors väntan L'Espèra de las femnas
- 1953: Sommaren med Monika Un estiu amb Monika
- 1953: Gycklarnas afton La Nuèch dels forencs
- 1954: En Lektion i kärlek Una leiçon d'amor
- 1955: Kvinnodröm Sòmi de femnas
- 1955: Sommarnattens leende Risons d'una nuèch d'estiu
- 1957: Det sjunde inseglet Lo Seten sagèl
- 1957: Herr Sleeman kommer (television)
- 1957: Smultronstället Las Majofas
- 1958: Nära livet Sul lindal de la vida
- 1958: Venetianskan (television)
- 1958: Rabies (television)
- 1958: Ansiktet Caratge
- 1960: Jungfrukällan La Sorga
- 1960: Djävulens öga L'Uèlh del diable
- 1961: Såsom i en spegel En pel miralh
- 1963: Nattvardsgästerna Lutz d'ivèrn
- 1963: Tystnaden Lo Silenci
- 1964: För att inte tala om alla dessa kvinnor Totas aquelas femnas
- 1965: Don Juan Dòm Juan (fulheton television)
- 1966: Persona
- 1968: Vargtimmen L'Ora del lop
- 1968: Skammen La Vergonha
- 1969: Riten Lo Rite (television)
- 1969: En Passion Una passion
- 1969: Fårö-dokument L'illa de Fårö (television)
- 1971: Beröringen The Touch Lo Ligam
- 1973: Visknkingar och rop Crits e chibiteges
- 1973: Scener ur ett äktenskap Scènas de la vida de parelh
- 1974: Misantropen Lo Misantròp (television)
- 1975: Trollflöjten La Flaüta emmascada
- 1976: Ansikte mot ansikte Cara e cara
- 1977: The Serpent's Egg L'Uòu de la sèrp
- 1978: Höstsonatten Sonata d'auton
- 1979: Fårö-Dokument 2 L'illa de Fårö 2 (television)
- 1980: Aus dem Leben der Marionetten De la vida de las mariòtas
- 1982: Fanny och Alexander Fanny e Alexandre
- 1983: Hustruskolan L'Escòla de las femnas (television)
- 1984: Karins Ansikte Lo Caratge de Karin (telefilme cort)
- 1984: Efter repetitionnen Aprèp la repeticion (television)
- 1986: Dokument Fanny och Alexander (television)
- 1986: De Två saliga Los Dos benaüroses (television)
- 1992: Markisinnan de Sade La Marquesa de Sada (television)
- 1993: Las Baccantas Las Baccantas (television)
- 1995: Sista striket (television)
- 1997: Larmar och gör sig till En preséncia d'un clown (television)
- 2000: Bildmakarna (television)
- 2003: Saraband Sarabanda (television)
scenaris[modificar | modificar la font]
- 1944: Hets / Torments d' Alf Sjöberg
- 1947: Una femna sens cara / Kvinna utan ansikte de Gustav Molander
- 1948: Eva / Eva de Gustav Molander
- 1950: Mentre la vila dormís / Medan staden sover de Lars-Eric Kjellgren
- 1951: Divòrci / Frånskild de Gustav Molander
- 1956: Lo darrièr parelh defòra / Sista paret ut de Alf Sjöberg
- 1957: Lutz de nuèch / Nattens ljus de Lars-Eric Kjellgren
- 1961: Lo Jardin dels plasers / Lustgården de Alf Kjellin
- 1970: La Messorga / Reservatet de Jan Molander (television)
- 1970: La Messorga episòdi de la seria Play for Today d'Alan Bridges (television)
- 1973: La Messorga / The Lie d'Alex Segal (television)
- 1990: Una pichòta musica de nèuèch / A Little Night Music de Scott Ellis (television)
- 1992: Las Melhoras intencions / Den Goda viljan de Bille August
- 1992: Los Mainats del dimenge / Söndagsbarnde de Daniel Bergman
- 1996: Parladissas privadas / Enskilda samtal de Liv Ullmann (television)
- 2000: Infidèla / Trolösa de Liv Ullmann
Teatrografia[modificar | modificar la font]
Òbras teatralas jogadas al Teatre Dramatic Reial d'Estocòlme (Kungliga Dramatiska Teater) (o d'autres teatres del país...) e mesas en scèna per l'autor de Persona... :
- 1951: Dret lyser i kåken de Björn-Erik Höijer amb Maj-Britt Nilsson
- 1955: Tråmålning d'Ingmar Bergman amb Bibi Andersson
- 1961: La Gavina (Måsen) d'Anton Chekhov amb Eva Dalbeck
- 1963 Qual a paur de Virginia Woolf? (Vem är rädd för Virginia Woolf?) d'Edward Albee amb Bibi Andersson
- 1963: Sagan de Hjalmar Bergman amb Erland Josephson, Bibi Andersson
- 1964: Tre knivar från Wei de Harry Martinson
- 1964: Hedda Gabler de Henrik Ibsen
- 1965: Dòm Juan (Don Juan) de Molière
- 1966: L'instruccion (Rannsakningen) de Peter Weiss amb Erland Josephson, Anita Björk
- 1966: L'escòla de las femnas (Hustruskolan) de Molière amb Erland Josephson, Bibi Andersson
- 1969: Woyzeck de Georg Büchner
- 1970: La Soscadissa (Ett Drömspel) d' August Strinberg amb Allan Edwall, Max von Sydow
- 1971: Show de Lars Forssel amb Harriet Andersson, Allan Edwall
- 1972: L'aneda salvatja (Vildanden) de Henrik Ibsen amb Max von Sydow, Erland Josephson, Harriet Andersson
- 1973: Sonata de las trèvas (Spöksonaten) d' August Strindberg amb Harriet Andersson
- 1974: A Damasc (Till Damaskus) d' August Strinberg
- 1975: La Nuèch dels reis o Çò que voldretz (Trettondagsafton) de William Shakespeare amb Bibi Andersson
- 1984: Lo Rei Lear (Kung Lear) de William Shakespeare amb Jarl Kulle, Lena Olin, Peter Stormare
- 198(: Domaisèla Julia (Fröken Julie) d' August Strindberg amb Peter Stormare, Lena Olin
- 1986: La Soscadissa d' August Strindberg amb Lena Olin
- 1986: Hamlet (Hamlet) de William Shakespeare amb Peter Stormare
- 1988: Long Viatge de cap a la nuèch (Lång dags färd mot natt) d' Eugene O'Neill amb Peter Stormare, Jarl Kulle, |Bibi Andersson
- 1989: La Marquesa de Sada (Markisinnan de Sade) de Yukio Mishima amb Anita Björk
- 1989: Un ostal de monaca (Ett dockhem) de Henrik Ibsen amb Erland Josephson
- 1991: Peer Gynt de Henrik Ibsen
- 1991: Domaisèla Julia (Fröken Julie) d' August Strindberg amb Peter Stormare, Lena Olin (represa)
- 1993: Sista skrikert d' Ingmar Bergman (adaptat puèi per la television en 1995... )
- 1993: Lo Temps e la cambra (Rummet och tiden) de Bodho Strauss amb Erland Josephson
- 1994: Las Variacions Goldberg (Goldbergvariationer) de George Tabori] amb Bibi Andersson, Erland Josephson
- 1994: Lo Conte d'ivèrn (Vintersagan) de William Shakespeare amb Bibi Andersson, Pernilla August
- 1995: Lo Misantròp (Misantropen) amb Jarl Kulle
- 1995: Ivona, princessa de Borgonha (Yvonne) de Witold Gombrowicz amb Erland Josephson
- 1996: Las Baccantas (Backanterna) d' Euripides amb Erland Josephson, Anita Björk
- 1998: Bildmakarna de Per Olof Enquist amb Anita Björk (adaptat puèi per la television en 2000)
- 2000: Sonata de las trèvas (Spöksonaten) d' August Strindberg] amb Erland Josephson
- 2000: Maria Stuart (Maria Stuart) de Friedrich von Schiller amb Pernilla August, Erland Josephson
- 2002: Las Tornas (Gengångare) de Henrik Ibsen amb Pernilla August
Bibliografia[modificar | modificar la font]
òbras de n'Ingmar Bergman[modificar | modificar la font]
en suedés[modificar | modificar la font]
en anglés[modificar | modificar la font]
- Ingmar Bergman:The Magic Lantern... revirat per Joan Tate, Nòva York Viking Press 1988
- Ingmar Bergman: Images: my life in film... revirat per Marianne Ruuth idem Arcade Pub. 1994
en castelhan[modificar | modificar la font]
en francés[modificar | modificar la font]
- Ingmar Bergman: Oeuvres... primièr volum, revirat e adaptat del suèc per C.G. Bjurström e Maurice Pons (amb una introduccion de n'Ingmar Bergman) editat per Robert Laffont 453 pp 1962 (amb los scenaris de Jòcs d'estiu, La Nuèch dels forencs, Risons d'una nuèch d'estiu, Lo Seten sagèl, Las Majofas e Caratge... )
- Ingmar Bergman: Une trilogie... revirada e adaptacion de J.Robnard idem 271 pp 1964 ( amb los scenaris de En pel miralh, Los Comuniants e Lo Silenci...)
- Ingmar Bergman: L'Oeuf du serpent... revirat per C.G. Bjurström & Lucie Albertini, Gallimard 1978
- Ingmar Bergman: Laterna Magica... idem 1987
- Ingmar Bergman : Les meilleures intentions... id 1992
- Ingmar Bergman : Images... id id
- Ingmar Bergman : Fanny et Alexandre id 274 pp 1998
en italian[modificar | modificar la font]
- Ingmar Bergman: L'uovo del serpente Einaudi 1974
- Ingmar Bergman: L'immagine allo specchio (Ansikte mot ansikte) idem 1977
- Ingmar Bergman: Fanny e Alexander Ubulibri 1982
- Ingmar Bergman: La lanterna magica Garzanti 1990
- Ingmar Bergman: Nati di domenica idem 1993
- Ingmar Bergman: Il settimo sigillo (Det Sjuncde inseglet - 1957) Iperborea 1994
- Ingmar Bergman: Con le migliori intenzioni Garzanti 1994
- Ingmar Bergman: Conversazioni private id 1999
- Ingmar Bergman: Il quinto atto id 2000
- Ingmar Bergman: Tutto il teatro Ubulibri 2000
- Ingmar Bergman: Il posto delle fragole (Smultronstållet - 1957) Iperborea 2004
- Ingmar Bergman: Sarabanda (Saraband - 2003) Iperborea 2005
- Ingmar Bergman: Tre diari (revirada italiana de Tre Dagböker 2004) Iperborea 2008
òbras a l'entorn de l'artista e de l'òbra[modificar | modificar la font]
en suedés[modificar | modificar la font]
- Jörn Donner: Djåvulens ansikte - Ingmar Bergmans filmer... 1962
- Stig Björkman, Torsten Manns & Jonas Sima: Bergman om Bergman: Intervjuer med Ingmar Bergman 1970
- Maaret Koskinen: I begynnelsen var ordet - Ingmar Bergman och hans tidiga författarskap... 2002
- Henrik Sjögren: Lek och raseri - Ingmar Bergman teater 1938-2002... 2002
- Mikael Timm: Lusten och dåmonerma: boken om Bergman 2008
en anglés[modificar | modificar la font]
- Stig Björgman, Torsten Manns & Jonas Sima: Bergman on Bergman: Interviews with Ingmar Bergman... revirat per Paul Britten Austin, Simon & Schuster Nòva York 1973
- Filmmakers on filmmaking: the American Film Institute seminars on motion pictures and television (edited by Joseph McBride). Boston, Houghton Mifflin Co., 1983.
- Images: my life in film, Ingmar Bergman, Translated by Marianne Ruuth. New York, Arcade Pub., 1994.
- The Magic Lantern, Ingmar Bergman, Translated by Joan Tate New York, Viking Press, 1988.
en castelhan[modificar | modificar la font]
- Ramón Company & Juan Miguel: Ingmar Bergman, buscador de perlas Ediciones Cátedra Madrid 1990
- Pedro Jesús Teruel & Ángel Pablo Cano: Ingmar Bergman, buscador de perlas. Cine y filosofia en la obra de un maestro del siglo XX... Morphos ediciones Murcia 2008
en francés[modificar | modificar la font]
- Francis Guyon & Jean Béranger: Ingmar Bergman... revista Premier Plan Lion 1964
- Olivier Assayas: Conversation avec Bergman... ed. Cahiers du Cinéma París1990
- Joseph Marty: Ingmar Bergman, Une poétique du désir... Éditions du Cerf idem 1991
- N.T. Binh: Ingmar Bergman, Le Magicien du Nord... Découvertes Gallimard id 1993
- Jacques Aumont: Ingmar Bergman: Mes films sont l'explication de mes images Cahiers du Cinéma/Auteurs id 2003
- Jean Narboni: En présence d'un clown, de Bergman Edicions Yellow Now Brussèlas 2009
en italian[modificar | modificar la font]
- Guido Aristarco: I sussuri e le grida... Sellerio editore 1988
- Stig Björkman & Olivier Assayas: Conversazione con Ingmar Bergman... Lindau 1990
- Sergio Trasatti: Ingmar Bergman... Il Castoro Cinema 1993
- Sergio Arecco: Ingmar Bergman.Segreti e maqgie... Le Mani 2000
- Aldo Garzia]: Fårö, la Cineccittà di Ingmar Bergman... Sandro Tetti editore 2001
- Fabrizio Marini: Ingmar Bergman.Il settimo sigillo... Lindau 2002
- Sergio Trasatti: Ingmar Bergman... Il Castoro Cinema n. 156 Editrice Il Castoro 2005
- Alberto Corsani: Il libro che affiora.Suggestioni dal cinema di Ingmar Bergman... Edizioni SEB 2008
- Francesco Netto: Ingmar Bergman.Il volto e le maschere... Edizioni Ente dello Spettacolo 2008
- Antonio Costa: Ingmar Bergman... Marsilio Collana ''Sequenze d'autore'' a cura di Paolo Bertetto Venècia 2009
- Aldo Garzia: Bergman.The Genius... Editori Riuniti University press Roma 2010
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) (sv) Fondacion n'Ingmar Bergman
- (en) (en) Ingmar Bergman sus l’Internet Movie Database
- (en) Bergmanorama
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
- sus YouTube... mai de 3650 documents subre n' Ingmar Bergman en picar coma clau Ingmar Bergman
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]

- ↑ Se consideram la qualitat absoluda dels sius scenaris e dialògs originals coma d'òbras de verai literàrias, equivalentas d'òbras teatralas per exemple o sas quitas peças de teatre... idem son jornal personal e sas reflexions generalas... Çò ne tormarem mencionar.
- ↑ La siá maire naturala fin finala se ne disiá Hedvig Sjöberg...
- ↑ Dins Det sjund inseglet / Lo Seten sagèl 1957...
- ↑ Dins Laterna magica, autobiografia... op cit
- ↑ Dins Tystnaden / Lo Silenci 1963...
- ↑ Decernit per una jurada de critics daneses dempuèi 1948...
- ↑ Sic !
- ↑ Sic e tornar sic !!!
- ↑ id est British Academy Films and Television Awards...


c: text/html

text:
de g à d : la sénatrice LR Sophie Joissains, le député LR Christian Kert, la maire d'Aix LR Maryse Joissains, et le maire de Nice (mais alors encore pdt du Conseil Régional) Christian Estrosi (photo MN)
Un Conservatòri Nacionau de la Memòria dei Francés d’Africa dau Nòrd, es lo projècte que s’endralha a-z-Ais, amé coma baile lo Centre de Documentacion Istorica sus l’Algeria (CDHA). Plantarà cavilha avenguda de l’Euròpa, e vèn de se crear una Fondacion per la Recèrca Istorica sus l’Algeria.
Es aquela que financiaran mai o mens tótei lei collectivitats, que sei bailes se son fachs vèire lo 13 de mai au CDHA. Per li parlar dardenas en periòde electorau. E paciéncia se la data causida –azard ?- èra l’anniversari dau putsch dei generaus facciós de 1958, quand, per gardar l’Algeria francesa, volián faire cabussar la Republica.
Lo projècte demanda un arrendament anfiteotic de 99 ans, que signarà la Ciutat d’Ais. E lo besonh de financiament monta – per lo moment – a 4,6 millions d’€uros. La Fondacion assegura que n’en pòu ja adurre 1,6 M€ ; la Vila 750 000 €, lo Consèu Despartamentau dei Bocas-de-Ròse 900 000, e la Metropòli d’Ais-Marselha 500 000. La Region Provença, ela, parla de 900 000€. Rars son lei plans de financiament que se tròban tant facilament boclats. A 100% !
L’occasion pèr quàuqueis actors, tau la premiera consolessa d’Ais, Maryse Joissains, que dissabte a pensat que seriá interessant d’entendre lo novèu President Macron, dire lo contrari de ce qu’aviá dich fa quàuquei temps a l’Assemblada Algeriana, que la colonisacion fuguèt un crimi. Per ela fau « transmetre ara la vertadiera istòria de l’Algeria ».
Am’aquò avèm pas acabat.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: Mentre s’estien era ombra deth rescat, açò vò díder, dera intervencion der Estat espanhòl, damb eth ministre Montoro bisturí en man (e era pèrta consegüenta dera autonomia financèra), e lèu totes es leis que prebotge eth Parlament a instàncies deth grop governamentau son aprovades damb era concertacion inquebrantabla deth partit deth ministre, non guaire aimant dera descentralizacion quan aguest non govèrne era autonomia (e ath revès, en Congrès fòrça d’eres compden damb eth supòrt deth grop catalan de govèrn), mentre tot açò passe, e ei efectiu, reau e veritable, Catalonha se dispòse a demanar un nau pacte fiscau, que, de forma plan resumida, implicarie era gestion intègra de toti es impòsti qu’ací se genèren, des quaus ua petita part retornarie ar Estat en forma d’ua aportacion “solidària” mercada prealablament pera autonomia de part. Moments estonants en qué era solidaritat ei limitada, ath delà, damb er acòrd de partits progressistes. Ací e ena Alemània federau respècte dera feniantassa Espanha. Totun, s’eth nomentat pacte pòrte mès progrès e justícia sociau as ciutadans deth país catalan que mès patissen, benvengut sigue. Non pogui, per tant, obviar qu’era demana catalana aurie de possar a Aran, comunautat articulada tanben a trauèrs deth principi d’autonomia, a reclamar-li, ath viatge, un tracte mès just des deth punt d’enguarda economic e financèr, aspècte non menor qu’a encalhat era naua Lei de regim especiau, defèctes de forma a part. Dilhèu ei ora de plantejar un pacte fiscau aranés, eth nòste pacte fiscau, que dongue mès estabilitat ath finançament der autogovèrn e non le hèsque a depéner tant des volentats politiques deth moment o dera situacion economica dera Generalitat. Es aranesi tanben mos i jogam eth futur deth país.


text:
Cossí enganar la censura militara del corrièr ?
Una mòstra de Roselyne Mascaras
Dins l’encastre de las commemoracions de la Granda Guèrra, dissabte 13 d’octobre a 5 oras, Roselyne Mascaras e lo Centre Cultural Occitan de l’Albigés vos convidan a l’estrena de la mòstra « Cossí enganar la censura militara del corrièr ? 1914-1918, un autre agach ». / Dans le cadre des commémorations de la Grande Guerre, le Centre Culturel Occitan de l’Albigeois et Roselyne Mascaras vous invitent samedi 13 octobre à 17 h au vernissage de l’exposition « Comment contourner la censure militaire du courrier ? 1914 – 1918, un autre regard ».
Un vintenat de panèus ont poiretz descobrir lo trabalh de Roselyne, realizat a partir de la correspondéncia de Paul Mascaras, pepin de son marit, de sa familha e amics. Espepissèt 1950 letras, las classèt, las numerizèt e las estudièt, per nos liurar un testimoniatge pauc corrent de la vida dels soldats. / Une vingtaine de panneaux dans lesquels vous pourrez découvrir le travail de Roselyne, réalisé à partir de la correspondance de Paul Mascaras, grand-père de son mari, de sa famille et de ses amis. Elle a traité 1950 lettres, les a classées, numérisées et étudiées, afin de nous livrer un témoignage peu courant de la vie des soldats.
Cossí enganar la censura militara ? Ambe lo codatge per punts, l’escritura a la saliva, los pichons noms empruntats… e ambe l’occitan ! Atal, Paul comunicava a sa familha d’informacions defendudas per la censura militara : luòcs de combats, desplaçaments, preparatius d’operacions militaras… E utilizava sovent la lenga d’òc per los prevenir del codatge. / Comment contourner la censure militaire ? Avec le codage par points, l’écriture à la salive, l’utilisation d’un prénom d’emprunt… et avec l’occitan ! Ainsi, Paul communiquait à sa famille des informations interdites par la censure militaire : lieux de combats, déplacements, préparatifs d’opérations militaires… et il utilisait souvent la langue d’oc pour les prévenir du codage.
Vernissage de l’expo au militarial de Boissezon samedi 16 juin 2018
La mòstra serà dobèrta al public del 8 d’octobre al 30 de novembre al Centre Occitan Ròcaguda, 28 carrièra Ròcaguda, del diluns al dissabte de 3 oras a 6 oras del vèspre. / Vous pourrez visiter l’exposition du 8 octobre au 30 novembre au CCOA, 28 rue Rochegude, du lundi au samedi, de 15 h à 18 h.
Per ne saber mai de Paul Mascaras, podètz legir sa biografia sul diccionari en linha dels testimònis de la Granda Guèrra realizat pel Crid 14-18./ Pour en savoir plus sur Paul Mascaras, vous pouvez lire sa biographie sur le site du dictionnaire en ligne des témoins de la Grande Guerre réalisé par le Crid 14-18.


text:
Anjoutey
Anjoutey es una comuna francesa, situada dins lo departament del Territòri de Belfòrt e la region de la Franca Comtat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo pòble, #Que comptava 656 abitants lo an 2006, a situat sul pichon riu torrentueuse telefonada La Madeleine #que bassa dirèctament del massís dels Vòges del Sud.
Le village, qui comptait 656 habitants en 2006, est situé sur la petite rivière torrentueuse appelée La Madeleine qui descend directement du massif des Vosges du Sud.
Se situa al bòrd d'un pichon riu nomenat La Madeleine que nais al massís dels Vòges.
Se situa a la vora d'un petit riu anomenat La Madeleine que neix al massís dels Vosges.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Un estudiant irlandés cèrca mond per un sondatge per son estudi sus la lenga e la cultura occitanas
Richard McSweeney es estudiant en darrièra annada de francés a l'Universitat Trinity de Dublin en Irlanda. A causit de far sa dissertacion sul domeni lingüistic e es a trabalhar sul tèma « Un estudi de las actituds lingüisticas cap a l'occitan e los problèmas que rencontra coma lenga minoritària en França ».
Richard a totjorn estat pivelat per Occitània, sa cultura e sa lenga perque a viscut en Lengadòc dins son enfança.
A mes en linha un questionari e vos invita a respondre a sas questions. Vòstras responsas demoraràn anonimas e lo document serà destrusit dins 6 meses. Las questions pertòcan a vòstra experiéncia amb la lenga occitana, cossí l'avètz apresa, si coneissètz a mond qui la parlan, vòstras actituds cap a la lenga mas tanben al nivèl politic, que pensatz de l'engatjament del govèrn francés cap a l'occitan. Aicí lo ligam cap al questionari.
Per mai d'informacions, podètz contactar lo jove estudiant a l'adreça : Diese E-Mail-Adresse ist vor Spambots geschützt! Zur Anzeige muss JavaScript eingeschaltet sein!


text:
Er Ajuntament de Bossòst prepause autorizar era cession des sòns espacis publics a ua entitat privada entà pr’amor de realizar era Escòla d’Ostiu 2018, adreçada a mainatges e mainades de 3 a 14 ans, entà pr’amor de resòlver es besonhs e demandes dera populacion en marc deth léser infantiu en ostiu.
Pòden presentar sollicitud entà autorizar era cession der usatge des espacis publics es persones fisiques e juridiques legaument constituïdes qu’auràn d’ajustar-se ath Decret 267/2016, de 5 de junhsèga, des activitats
d’educacion en léser, enes quaus i participen menors de 18 ans.
Es demanes s’auràn de presentar en Registre d’entrades der Ajuntament de Bossòst per miei d’ua sollicitud generica acompanhada dera prepausa deth valor de prestacion deth servici per mainatge usatgèr inscrit e damb un projècte d’organizacion que compde damb un programa d’actiuetats en eth que s’inclodiràn es
oraris. Eth tèrme de presentacion finalizarà eth dia 6 de junh de 2018.
Coma critèri de valoracion des ofèrtes s’atierà ath programa d’activitats, damb especiau indicéncia ena interaccion damb er entorn naturau, e era relacion qualitat–prètz des activitats presentades.
Es activitats realizades seràn dera sua exclusiua responsabilitat, inclosida era civil, sense qu’existisque cap relacion de dependéncia entre era entitat e er Ajuntament, e auràn d’auer cubèrts es accidents des participants, es monitors e era rèsta de persones sus era direccion d’autes per miei d’ua assegurança d’accidents personau e auer contractada ua assegurança de responsabilitat civil deth desvolupament des activitats.
Er equip de monitors ei er èish fonamentau dera estructura deth programa deth casau d’ostiu, e s’aurà de complir damb eth numero minim exigit de titolacions qu’exigís eth nomentat decret 267/2016, en tot acreditar totun qu’eth personau qu’age relacion damb eth casau, complís çò establèrt ena Lei 26/2015, de 28 de junhsèga de modificacion deth sistèma de proteccion ara infància e adolescéncia.
Era empresa realizarà es inscripcions des participants deth casau d’ostiu, e se quedarà era totalitat dera recaptacion des inscripcions.


text:
Vançais
Vançais es una comuna peitavina, situada dins lo departament de las Doas Sèvras e la region de Peitau-Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Vançais, Del costat de Lezay, se situa a 40 quilomètres al sud-es de Niòrt, e a 36 quilomètres de Peitieus
Vançais, du canton de Lezay, se situe à 40 kilomètres au sud-est de Niort, et à 36 kilomètres de Poitiers
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
L'importància de Vançais coma station préhistorique a sostengut, amb los nombroses esturments issus de la pèira educada #que i aguèron trobat (una soixantaine de pigassas, una dotzena de percuteurs en silex, tant de polissoirs en silex e en grès, e de las puntas de fletxes en grand nombre).
Aquel luòc i aviá traversat per la via romaine en amassant Limoges a Nantas.
L'importance de Vançais comme station préhistorique est soutenue, avec les nombreux outils issus de la pierre polie qui y furent retrouvés (une soixantaine de haches, une douzaine de percuteurs en silex, autant de polissoirs en silex et en grès, et des pointes de flèches en grand nombre).
Cette place était traversée par la voie romaine ralliant Limoges à Nantes.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Dimars, 28.11.2017 03h00
Aqueste article se pòt aperar un “bilhet de ruca”. Es partit d’una anecdòta que m’es arribada aquesta setmana. Mes vos pòdi rassegurar, soi pas tan esmalit, me soi plan apatzat entertant.
A la debuta de la setmana i avèva sus Tolosa çò que s’apèra un “som de pollucion”. Pr’amor d’aquò e ende baishar la taus de particulas primas dens l’aire, la velocitat deus veïcules a motor èra redusida de 20 km a l’ora. Cau díser que las particulas primas, que s’entrodusissen pergondament dens los paumons, son responsables de la mòrt d’un miei milion de personas en Euròpa cada annada. Es seriós.
Calèva doncas caminar a 70 km/h sus la rocada au lòc deus 90 costumèrs. La ràdio n’avèva parlat tota la matinada e los panèus electronics ac muishavan plan. Una amiga mia, drin capleugèra, a comprés que calèva carriular a 20 km/h abans de comprénguer!
Mes aquò rai. Me soi lavetz apercebut, en tot seguir nòsta famosa rocada pendent las tres oras quan es pas emboçada (11h-14h), que paucas veituras respectavan aquesta consigna de bon sens. A la debuta, me soi dit qu’èran màgerment monde de l’endehòra qu’èran pas au sicut. Efectivament, las placas ac muishavan. Mes un còp passat lo panèu electronic qu’assabentava totis, èi començat de’m demandar dins quin monde vivèvi.
A còps pòdi estar fòrça repotegaire, e me soi susprés de rotlar sus la via d’esquèrra a 70 km/h. Es pas tròp finòt, vos ac concedissi, mes vos l’èi dit, èra enmalit. Darrèr de jo, miaires engèrcs que’m volèvan passar e que tutavan. Au cap d’un moment, la rason me tornèc (e èri arribat a la sortida de Lo Nòu on anavi) e deishèc mons contemporanèus solets dambe lors motors Diesel.
Vos pòdi assegurar que passèi lavetz una mieidiada de descoratjament sus l’espècia umana. Me soi demandat se valèva la pena de’s hèr cagar end’una umanitat que compreng pas ren, que vei pas mès luenh que non pas lo cap de son nas.
Me soi dit qu’anèri jo crompar tanben una veitura Diesel, que m’anèri pas mès triar las dèishas, balhar pas mès ma sang cada tres meses, qu’anèri votar Macron, espiar TF1, minjar carn, deishar l’occitan, aimar Halloween e perqué pas lo Black Friday, e escríver cançons en anglés ende ganhar mès de moneda …
Per astre, aqueste sentit perdurèc pas tròp. Soi apatzat, mes vesi se que non que la presa de consciéncia per rapòrt a çò que la planeta risca es teorica. Ne parlam, solide, enfin, pas tròp sovent e tan que sèm pas geinats dens nòsta vita vitanta, comprenguèm pas.
Vist au finestron, un reportatge sus l’estacion d’esquí les Trois Alpes que, peu purmèr còp, daubrissèva pas pendent las vacanças de Marteror pr’amor qu’i avèva pas nada nèu, e aquò peu purmèr còp. Bons explics sus la situacion, levat qu’a pas cap moment lo mot “recauhament climatic” estoc prononciat peu jornalista.
La còsta de Gasconha es roganhada per la Mar Grana, a La Canau, un escalèr de beton estoc redusit en calhaus e la municipalitat a decidit de desplaçar lo centre-vila pr’amor que la mar ganha tròp cada annada. N’atz ausit parlar? La sitruacion es meslèu mès grèva que çò que sabèm.
Me cau me forçar ende’m díser que l’umanitat evoluís dens lo bon sens, mes a còps lo descoratjament nos pòt gaitar. Espèri qu’èra pas qu’un petit truc de flaquèr. Semblaré qu’òc, torni espiar mons contemporanèus dambe hidança.
Dinc au som de pollucion que veng?
#4 Sèm totes lo fin d'un e lo piòt d'un autre…
Ah la consciéncia !
Quand ben mèsma tu volèssas far del conh, qu'aquò ne t'en seriá pas de bon far.
Per tant que la coneisséncia avançe, la consciéncia n'en sièc pas mai le camin.
La regulacion se farà, tòst o tard, volent, non volent, politica o selvatge, en començant d'ambe les plus fèbles. L'ecologia n'es pas que le quite reflècte de la natura del monde.
Cal nadar pròpre en aquelas aigas trèblas, sens pensar i èsser d'exemple.
#2 Ende jo, "mieidiada" es lo contengut de la mitat d'un jorn, e "mieidia" es lo punt de la jornada au miei.
L'adaptacion se farà tòst o tard, volent o volent pas, en començant d'amb los plus fèbles e finint dinc en aut, de per regulacion politica o salvatge.
Amb aquò, l'ecologia es pas que lo reflèit d'un desequilibre general, qu'encara grand monde i ten.
Fisança o pas fisança, aquò depend de son estat psicologic.
#3 Quin comentari piot d'un que se crei mai fin que non pas los autres, coma s'avia pas cap d'idèa preconcebuda e d'ideal dins lo seu cap e qu'aja tot comprès del mond ont vivèm en tot fasent son cinic... pfff
— Èi començat de’m demandar dins quin monde vivèvi.
— Perqué ? Ne sabes un autre ?
— Passèi lavetz una mieidiada de descoratjament sus l’espècia umana.
— Mièjajornada son que ? E cossí fas per capitar d'o fa passar tant aviat.
— Valèva la pena de’s hèr cagar end’una umanitat que compreng pas ren.
— Plan segur que non ! Qué cresiás fins ara ?
— Me soi dit qu’anèri jo crompar tanben una veitura Diesel…
— Perqué ? Creses qu'amb una essença, poluïsses ... Legir la seguida
Digatz-me Mossur Leclercq la « mieidiada » es la pausa de miègjorn o l''après-miègjorn ? Mercés.
Partegi totalament le contengut de l'article e le sentiment de l'autor e cresi que compreni plan las causidas sieus. Mas en legint aquesta frasa:
"Me soi dit qu’anèri jo crompar tanben una veitura Diesel, que m’anèri pas mès triar las dèishas, balhar pas mès ma sang cada tres meses, qu’anèri votar Macron, espiar TF1, minjar carn, deishar l’occitan, aimar Halloween e perqué pas lo Black Friday, e escríver cançons en anglés ende ganhar mès de moneda…"
me som, ieu, demandat se... Legir la seguida


text:
UN VILATGE EUROPÈU SUS LA LUNA
Una de las missions que l’Agéncia Europèa de l’Espaci alestís es bastir un vilatge sus la superfícia lunara. Malgrat que lo projècte pòsca èsser discutit per l’opinion publica europèa pr’amor que, de segur, i a fòrça mai de luòcs o personas qu’an de besonh d’aquel argent, la mapa del vilatge es ja estada aprovada per plusors governs europèus pr’amor de la competicion russa, chinesa e estatsunidenca.
Segon çò que confirma mai d’un mèdia italian coma lo sit web d’Il Corriere, la mapa de la vila lunara es ja estada facha e solament i aurà d’estacions de recèrca. I aurà pas d’ostals ni de restaurants. Li diràn Moon Village o Vilatge Lunar, e segon lo director de l’Agéncia Espaciala Europèa (ESA segon sa sigla anglesa), Johann-Dietrich Wörmer, serà la seguenta mission europèa dins l’espaci.
La bastison d’aquel vilatge lunar intrariá dins los plans de las missions de l’ESA pels dos ans que venon. Per o far i son estats destinats 10,3 miliards d’èuros. “La lista dels païses que i vòlon participar es ja estada facha –çò diguèt Wörmer–. E, a mai, i a plusors entrepresas privadas que tanben i son interessadas. Malgrat que lo programa encara aja d’èsser mai desvolopat, la Luna es ja estada causida coma la mission europèa venenta”.
Una estacion scientifica
La causida d’aquela mission europèa, totun, arribèt après la signatura d’una convencion amb los Estats Units, en Colorado, fa gaire. Lo futur de l’exploracion espaciala i èra discutit e la necessitat de bastir d’estacions espacialas en defòra de la Tèrra venguèt lèu una realitat. Segon totas las poténcias espacialas, amb l’ISS o Estacion Espaciala Internacionala, n’i a pas pro per contunhar los viatges espacials. E China E Russia an ja avisat que lèu bastiràn de vilatges lunars.
Amb lo president Bush foguèt establit la bastison d’un vilatge lunar coma la mai granda prioritat del programa espacial estatsunidenc. Mas puèi, Obama diguèt qu’aquò èra pas de besonh. Segon aquel president, èra mai important d’arribar sus Mart primièr. E lo projècte “Viatge devèrs Mart” venguèt una realitat.
Foguèt a partir de març de 2018 que l’ESA comencèt de sosténer seriosament la vision de son director Wörmer sus lo bastiment d’un vilatge lunar pr’amor que d’autres païses de la planeta i podián arribar abans. “Serà un vilatge ont i aurà pas de restaurants ni d’ostals –çò confirmèt Wörmer–. Solament de bastiments scientifics e de recèrca coma en Antartida. Serà un luòc ont reculhir de donadas, pas mai”.
Segon l’ESA, lo Vilatge Lunar sèra bastit sus l’autra fàcia del satellit e i aurà de telescòpis per melhor espepissar l’espaci. A mai, lo Pòl Nòrd de la Luna pòt donar de glaç e d’aiga que poirián ajudar a fabricar d’oxigèn per los cosmonautas e los motors. Serà una estacion pionièra per l’exploracion de luòcs mai luènhs de l’espaci.
Amb lo supòrt ara de la NASA, que vòl bastir una vila lunara ont i aurà bàsicament de robòts, l’ESA e los estatsunidencs trabalharàn amassa per far lèu d’aquela vila una realitat. Serà, çò dison, una estacion ideala abans lo començament del viatge devèrs Mart. Totun, i a ja de païses europèus qu’an mostrat lor prudéncia sus aquela far. Roberto Battiston, president de l’Agéncia Espaciala Italiana ven de confirmar que, uèi, aquel projècte es solament una idèa, pas mai: “Cal far d’investiments financièrs gigantasses per rendre lo projècte viable, e Euròpa a pas aquel argent uèi lo jorn. Totun, çò soslinhèt Battiston, lo bastiment de vilatges espacials sus la Luna e Mart serà realizat de manièra internacionala e per tant cal una vision geopolitica qu’es pas encara arribada”.
La Redaccion
Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion


text:
VERSION OCCITANA
Per sosténer la manifestacion per l’occitan del dissabte 17 de març a Besièrs, Gardarem la Tèrra edita un album CD que recampa d’artistas occitans que participèron a la bona realizacion d’aquela compilacion, coma Las Femnouzes T, Joanda, La Talvèra, Goulamas’k, Coriandre, Maurèsca Fracàs Dub, Trio Espinasse, Òc, Faydits, Duo Brotto Lopez, Montanaro, eça...
Los fonses permetràn d’ajudar una partida de la preparacion de la manifestacion .
Lo CD Anem, òc ! La compil de Gardarem la Tèrra es en venda tre ara al prètz de 15 € (+ 2 € de fraisses de pòrt, chèc de 17 € a l’òrdre de Gardarem la Tèrra) a Federacion Gardarem la Tèrra - 42 rue Adam de Craponne
34 000 Montpelhièr
VERSION FRANCAISE
Pour soutenir la manifestation pour l’occitan du samedi 17 mars à Béziers, Gardarem la Tèrra édite un album CD qui rassemble des artistes occitans qui ont participé à la bonne réalisation de cette compilation, comme les Femnouzes T, Joanda, La Talvèra, Goulamas’k, Coriandre, Maurèsca Fracàs Dub, Trio Espinasse, Òc, Faydits, Duo Brotto Lopez, Montanaro, etc...
Les fonds permettront d’aider une partie de la préparation de la manifestation .
Le CD Anem, òc ! La compil de Gardarem la Tèrra est en vente dès aujourd’hui au prix de 15 € (+ 2 € de frais de port, chèque de 17 € a l’ordre de Gardarem la Tèrra) à Federacion Gardarem la Tèrra - 42 rue Adam de Craponne - 34 000 Montpellier
La compil Gardarem la Tèrra Per la lenga occitana Varietat d’artistas
1 Joanda - De cèl un pauc 2 Femnouzes T - Quan vei los praz verdesir 3 Faydits - Anem, òc ! 4 La Talvera - Occitan berbèr 5 Goulamas’k - Gardarem la Tèrra 6 Bilingüe - Lo boièr 7 Maurèsca Fracàs Dub - Sale Sud 8 L’Art à Tatouille - La rouquette 9 M.Montanaro ed Parsiparla - Coma es blava 10 Ocmusic.org - Lo ben e lo mal 11 J.F.Tisnèr - Salmís de Palomas 12 P.Vialard - Ont anarem gardar 13 Coriandre - La marmita d’Òc 14 Cosconilha - Trip’Òc 15 Duo Brotto Lopez - Luquejada 16 F.Fortes - Gibraltar 17 L.Aussibal e ieu - Lus rubans 18 Cavalié - A la bastida 19 Gai saber - Occitania que te’n vas 20 Trio Espinasse Le Meur - Escotishas


text:
Pas-de-Jeu
Pas-de-Jeu es una comuna peitavina, situada dins lo departament de las Doas Sèvras e la region de Peitau-Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Pas-de-Jeu (atestacion de Joco en 1300) es un compausat del mot pas, « passatge » e d'un autre element que Dauzat e Rostaing meton a costat de Joux (Rhône), del latin jugum, cima de montanha [1]. Mas lo lòc es talament planièr que cal exclure aquela suposicion. L'atestacion de 1300 sembla una traduccion (en francés, lo mot jeu vòl dire « jòc ») e s'i cal pas tròp fisar. Lo nom Jeu fa pensar a un compausat del nom del riu, Dive, e d'un autre element, benlèu inaccentuat; l'atestacion latina de 1300, se se podiá prene al seriós, seriá un indici de la preséncia d'una oclusiva, puslèu sonòra que sorda (g, interpretat en 1300 coma un k sonorizat ?), çò que facilitariá son amudiment posterior. Vadum, « ga », en francés gué, convendriá semanticament, mas l'evolucion fonetica es malaisida (pas impossibla) per de rasons d'accentuacion sus gué; temptativa : *Divovadu > *Diogao > *Djoga > *Djogué (cf. la latinizacion de 1300) > *Joé > [ʒwe] > ? (caldriá saber quina es la prononciacion peitavina) . Probablament, Jeu es lo nom ancian del vilatge o d'un vilatge prèp e Pas, que representa la traversada del riu, pleonasmic se lo nom Jeu aviá ja lo sens de ga, s'ajustèt aprèp. Per lo resultat Di-> J- per palatalizacion, veire lo cas de Jouarre, resultat de Divodurum, per *Diodurum, o de Jouars-Pontchartrain, qu'a la meteissa etimologia.
Cal senhalar una etimologia populara, lo passatge del gal (jau o jeu en peitavin) e una autra de sabenta, mas pre-scientifica, lo passatge de Jupiter, Passus Jovis, pas compatibla ambe la latinizacion de 1300. Aquela etimologia a motivat probablament la causida del gentilici sabent, Jovinais (aquel gentilici, qu'es benlèu la remotivacion d'un autre pus ancian, es pas la pròva de l'etimologia, lo rasonament es al revèrs).
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2011 : 403; 2013 : 419 abitants (38 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984


text:
Agence France-Presse
L’Agence France-Presse (AFP) es una agéncia de premsa mondiala e generalista encargada de collectar, verificar, coordonar e difusar l'informacion, jos una forma neutra, fisabla, e utilizabla directament per totes tipes de medias (ràdios, television, premsa escrita, sites internet) mas tanben per de grandas entrepresas e administracions. Realizant la mitat de sa chifra d'afars comerciala a l'estrangièr, l'AFP es implantada dins gaireben 150 païses amb 200 burèus. Assegura dempuèi 1957 una cobertura complèta de l'actualitat mondiala, dins totes los domènis e totas la formas: fotografia, infografia, vidèo e tèxte dins sièis lengas. Coma sa concurrenta americana l'Associated Press e a la diferéncia de son aujòla Havas, l'AFP a pas d'accionari. Son conselh d'administracion se compausa majoritàriament d'editors de premsa, coma l'Associated Press e Reuters fons a 1984. Per garantir son independéncia, la lei exigís que lo budgèt siá a l'equilibi.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- (fr) Camille Laville, Les transformations du journalisme de 1945 à 2010. Le cas des correspondants étrangers de l’AFP, Paris, INA-De Boeck, 2010. ISBN 978-2-8041-6241-2


text:
Legislativas parcialas : la renaissença del Parti Socialiste ?
Comunicat deu Comitat « Comenge e Savés » de Bastir Occitània
A las eleccions parlamentàrias de junh de 2017, Bastir Occitània t'avia sostengut sus la 8na circonscripcion dita "Comenge e Savés" de Garona Hauta la candidatura de Jeròni Picas (relevaira : Domenja Darrozes).
Per aquesta legislativa parciala deus 11 e 18 de març, après t'aver encontrat lo Sénher Joel Aviranhet e la sua relevaira, Dòna Maria-Clara Uchan, lo burèu de Bastir Occitània a fin finala pres la decision de pas presentar nada candidatura autonòma : en efèit, en legir lor programa en favor d'ua autogestion coërenta e racionala deu nòste territòri rurau deu Commenge e deu Savés (en descalatge dambe la dinamica ciutadana pesuga de la metropòla mondina), e per'mor tanben de mantunas de lors posicions (de'n prumèr : la páur partatjada de l'implantacion dins lo Nebosan d'ua peirièra industriala a Montmaurin), Bastir Occitània t'estima aquesta candidatura coma la mèis pròisha de las suas conviccions.
La valors nòstas, lo patrimòni nòste, la cultura occitana deu Comenge, deu Savés e deu Nebosan te diven sustot pas èster sacrificats entà ua gestion calculada en foncion deu nombre d'estatjans : compte-tengut deu pes demografic de Tolosa, ua tala gestion es forçalament desfavorabla entà un parçan coma lo nòste.
De pas confonder "egalitat" e "equitat"... Balhar la prioritat a la ciutat mondina e forçalament a la valorisacion de la sua "identitat urbana" per'mor qu'ei mès poblada que lo Comenge e lo Savès, aquò qu'ei la dictadura de la majoritat. La vertadèra democracia, era, te manteng puslèu o te hè la quita promocion deus nivèus deus servicis equivalents entaus Tolosencs e entaus Comengéses en tot respectar las loas especificitats. A las eleccions parlamentàrias de junh de 2017, Bastir Occitània t'avia sostengut sus la 8na circonscripcion dita "Comenge e Savés" de Garona Hauta la candidatura de Jeròni Picas (relevaira : Domenja Darrozes).
Per aquesta legislativa parciala deus 11 e 18 de març, après t'aver encontrat lo Sénher Joel Aviranhet e la sua relevaira, Dòna Maria-Clara Uchan, lo burèu de Bastir Occitània a fin finala pres la decision de pas presentar nada candidatura autonòma : en efèit, en legir lor programa en favor d'ua autogestion coërenta e racionala deu nòste territòri rurau deu Commenge e deu Savés (en descalatge dambe la dinamica ciutadana pesuga de la metropòla mondina), e per'mor tanben de mantunas de lors posicions (de'n prumèr : la páur partatjada de l'implantacion dins lo Nebosan d'ua peirièra industriala a Montmaurin), Bastir Occitània t'estima aquesta candidatura coma la mèis pròisha de las suas conviccions.
La valors nòstas, lo patrimòni nòste, la cultura occitana deu Comenge, deu Savés e deu Nebosan te diven sustot pas èster sacrificats entà ua gestion calculada en foncion deu nombre d'estatjans : compte-tengut deu pes demografic de Tolosa, ua tala gestion es forçalament desfavorabla entà un parçan coma lo nòste.
De pas confonder "egalitat" e "equitat"... Balhar la prioritat a la ciutat mondina e forçalament a la valorisacion de la sua "identitat urbana" per'mor qu'ei mès poblada que lo Comenge e lo Savès, aquò qu'ei la dictadura de la majoritat. La vertadèra democracia, era, te manteng puslèu o te hè la quita promocion deus nivèus deus servicis equivalents entaus Tolosencs e entaus Comengéses en tot respectar las loas especificitats.
Las legislativas parcialas organizadas en Garona Nauta e Leiret, se debanèron sus fons d'abstencion e de malcontentament social dimenge 18 de març. Rarament favorablas al poder en plaça, lo candidat PS de la 8n circonscripcion de Garona Nauta, Joël Aviragnet l'emportèt a 70,31 % al segond torn, contra 29,69 % per son concurrent LREM Michel Montsarrat. Lo socialista l'aviá emportat de pas que 91 voses en junh, dimenge, èra un escart de 10 000 voses. De qué inquietar lo partit de Macron ? Sens dobte. Lo novèl òmi fòrt del PS anoncièt ièr que participarà a la manifestacion deman contra la reforma de la SNCF e del servici public. Al mes de julhet passat, Aviragnet èra estat l'un dels 5 deputats socialistas a votar contra la fisança al govèrn d'Edouard Philippe.
En lo Leiret, lo candidat LR e deputat sortant Jean-Pierre Door es arribat en cap dels sufragis amb 38,20 % de las voses contra 20,20 % per la candidata LREM, Mélusine Harlé.
A l'Elisea, relativisan : la majoritat pèrd pas de sèti e las parcialas favorisan los partits implantats dempuèi fa plan temps. Los familiars del President de la Republica admet que la recomposicion politica « es un trabalh permanent ».
Fòto : Felip Paulino, secretari de seccion deu PS L'Isla-de-Haut, e Cristian Piques, Comitat L'Isla-de-Haut "Comenge e Savés" de Bastir Occitània
Articles en relacion
- Montmaurin : Se baton contra lo projècte de peirièra industriala
- Eleccions europèas 2019 : lo manifèste de l'Aliança Libra Europèa es disponible en linha
- Proposicion d'ua « Eurocollectivitat d'Alsàcia »
- Audiovisual public, una reforma esperada per los qui vòlen mai d'occitan a la television
- Polemica partit Podemos : una crompa als antipòdes del discors de Pablo Iglesias


text:
Utilisation de l'occitan et du francoprovençal dans les textes de la période révolutionnaire / René Merle
Merle, René
Comunicacion de Renat Merle a l'escasença del Collòqui organizat pel Comitat Marianna a Puèglaurenç los 15 e 16 d'abril de 1989, publicada dins : La Révolution vécue par la province : mentalités et expressions populaires en Occitanie.
Reinat Merle es istorian dels usatges linguistics en domeni occitan e francoprovençal, foguèt responsable de la Société d'études historiques du texte dialectal.


text:
Ginhac : Fèsta de l'Âse de 2010 - Mathias Leclerc
Leclerc, Mathias
Filme realizat en 2010.
L'animal totemic de Ginhac (Erau) es l'ase.
Segon la legenda, la nuèch de l'Ascension de l'An 719, los Sarrasins qu'èran prèp d'envasir lo vilatge foguèron remarcats mercés a la bramada inabituala d'un ase. Atal los Ginhaquencs se podèron organizar e capitèron de contrar l'ataca. Dempuèi, aquel eveniment es celebrat cada annada per l'Ascension amb l'animal totemic coma vedeta. Lo jorn de la sortida de l'ase Martin se debana un espectacle commemoratiu del combat (que simboliza la lucha contra los Sarrasins), que se sona lo Senibelet.


text:
Dimars, 1 de setembre de 2015, 03h00 Espòrt
Monument a la glòria dels grands jogaires angleses de Rugby League a las pòrtas de l’estadi de Wembley.
Davant mai d’80 000 espectators, se jogava aqueste dissabte la finala de la Cup a Wembley. A l’entrada de l’estadi, s’inaugurèt una estatua dedicada al rugbi de XIII.
Leeds defendiá son trofèu fàcia als jogaires d’Hull KR. Quand un rinocèros jòga amb un barbarós, que volètz que se passe? Sèm pas dins una faula o un conte ont lo pichon rusat finís que ganha.
Los Rinocèros senhoregèron sus la pelena e profeitèron de las aproximacions dels Roges amb lor arrièr Dixon dins lo ròtle de Supermalaisit. John Bodebza e Kevin Larroyer poguèron res contra las èrsas blavas e jaunas.
Tres ensages dins lo primièr temps: 16-0 e la punicion contunhèt e s’amplifiquèt: sièis ensages de mai dins lo segond temps. Una marca finala istorica de 50-0. Una primièra, per un jogaire dins una finala de la Cup: cinc ensages per l’alièr Tom Briscoe. Lo capitani Kevin Sinfield podiá brandir un còp de mai la Copa.
Demòra una mission per l’esquipa de Leeds: faire lo doblat, çò qu’a jamai capitat de faire.
E divendres, Leeds recep lo campion 2014: St Helens. Tre dijòus, Huddersfield recep Castleford: las plaças per las mièjas finalas son en jòc per las doas formacions. Dissabte, los Dracs seràn a Londres ont Wigan a deslocalizat lo rescontre. La partida de bas de tablèu Warrington-Hull FC completa lo programa.
Austràlia: en rota per las pelhòfas
Demòra una jornada de la primièra fasa de jogar en campionat NRL mas los qualificats per las pelhòfas son coneguts.
En cap de classament, trapam los Polets-Roosters qu’an levat las darrièras illusions de qualificacion a Manly, 46-10, e los Brisbane Broncos que son anats passar 47-12 als campions Lapinons. Seràn acompanhats dins lo grop del naut pels Vaquièrs e siá per las Làmias siá per Melbourne.
Los qualificats, entre la 5a e l’8a plaça pels barratges, seràn doncas siá Melbourne, siá las Làmias, acompanhats pels Bulldogs, los Lapinons, e los Dracs de Sant Jòrdi. Al programa de la darrièra jornada, los prometeires Broncos-Tempèsta de Melbourne, dijòus e lo dèrbi Polets-Lapinons, divendres.
En plaça per la represa
Lo campionat d’Elèit va tornar prene e las esquipas se meton en plaça. Dins los rescontres amicals, se nòta tres victòrias audencas: Limós contra los Dragonets 32-30, Carcassona contra Avinhon 32-18 e Lesinhan fàcia a Baó: 30-24. Albi a batut Tolosa-Broncos 28-24 mentre que los jogaires de Palau montavan al cim del Canigó.
Originalitat de la dimenjada: en partida amicala, Palau recebrà Carcassona mentre que las doas formacions se traparàn a Domèc lo dimenge 13 de setembre per la primièra jornada del campionat.
Mai original encara: lo talonaire dels campions de França, lo Tolosa Olimpic, Kane Bentley, a marcat tres ensages e permés la victòria de Boston sus Atlanta: 44-12 en finala del campionat dels Estats Units. L’entraïnaire de Boston es Dustin Cooper que joguèt a Pià e a Lesinhan. Coma qué, la planeta es un grand vilatge oval!
Alan Roch


text:
Se conèis Fabre l'entomologista mai mens l'artista, lo poèta, lo felibre qu'èra.
Es pèr aquò que lo Palais dau Rore a vòugut «celebrar un anniversari ligat a sei colleccions, sota un angle provençau qu'es mens evident en cò de Fabre» apond l'adjonch au conservator.
E pasmens, lei liames son aquí : «Restèt quasi 20 ans an' Avinhon e èra un poèta de lenga d'òc reconeigut per Mistral».
I a tanben aquela amistat entre l'anciana proprietària dau Rore, Joana de Flandresy, e la familha Fabre. «Joana de Flandresy s'es interessada au personatge de Fabre, mai lo contengut de son travalh clantís pron pauc dins nòstei collecccions» constata tota-fes Loís Millet.
Siam dins l'intimitat de l'entomologista lo mai famós dau Miegjorn e ben en delà. Lo qu'es susnomat «l'Homère des insectes» per Dòmna de Flandresy nos lieura uei de moments de sa vida, de seis estudis a sa mòrt, embé, per exemple, aquela fotò presa 48 oras avans son decès...


text:
Província de Chubut
Chubut (Espanhòl: Provincia del Chubut, Nom autoctòn: Talaith Chubutis) qu'ei ua província austrau d'Argentina en Patagònia. Que forma un quadrilatèr delimitat a l'est, per ua termièra andina dab Chile, a l'oest per la soa còsta sus la mar d'Argentina, au nòrd per la província de Rio negro e au sud per la província de Santa Cruz. Qu'ei hèra rica d'un punt de vista ecologic e qu'acessa ua fauna sauvatge divèrsa dab, notament, importantas populacions de balenas, pingoïns, leons de mar, lops de mar, elefants de mar e ausèths de tots escatilhs com, per exemple, los goelans e los petrels sus la còsta e condors o guanacos dehens las tèrras. Au nòrd de la província, la peninsula Valdés que constitueish ua importanta reserva peu mitan ecologic marin de Chubut.


text:
L’estiu, i a taula mesa pertot
L’été est le temps de l’abondance.
La table est mise partout.
Avèm una bèla novèla a vos anonciar : nous avons trouvé notre nouveau local. Situé sur la rive gauche de Toulouse, il est très charmant et assez grand pour accueillir notre projet ambitieux dans sa totalité. Per la localision e lo nom de la carrièra, caldrà esperar un pauc. Paciéncia es per lèu !
Sèm plan uroses que lo pròjecte siá sul bon camin.
La Topina e Fasèm de Bruch vos marcejan per vòstre sosten !


text:
Structures académiques
- CREO Lengadòc
- CREO acadèmia de Tolosa
- CREO Auvèrnha
- CREO Aquitània
- CREO Lemòtges
- CREO Granòble
- CREO de la Talvera
- APLR (Niça)
- AELOC (Ais)
Vida intèrna
Compte rendut de l’AG de la FELCO – 9 de decembre 2017
L’amassada generala de la FELCO se tenguèt, coma de costuma, a la debuta de decembre, entre los collègas presents e los qu’avián mandadas de contribucions escrichas o donat un poder, es un quarantenat de collègas qu’an seguit lo trabalh. Mercé … Continuer la lecture
Publié dans Non classé, Vida intèrna Commentaires fermés sur Compte rendut de l’AG de la FELCO – 9 de decembre 2017
AG FELCO 9-12-2017 – Rapòrt moral – Rapòrt d’activitats
RAPÒRT MORAL FELCO 2017 Coma de costuma, l’annada 2017 foguèt mai animada que çò previst. A l’Amassada Generala de l’an passat, esperàvem pas pus grand causa de la part d’un ministèri sul despart que nos aviá fait fòrça promesas e … Continuer la lecture
Publié dans Vida intèrna Commentaires fermés sur AG FELCO 9-12-2017 – Rapòrt moral – Rapòrt d’activitats
Amassada Generala FELCO – 9 de decembre de 2017 – convocacion
L’Amassada Genarala de la FELCO se tendrà lo dissabte 9 de decembre de 2017 a Montpelhièr (Universitat Paul Valéry – Montpellier 3, bastiment A, sala 105) a partir de 13h30. ÒRDRE DEL JORN 1. Rapòrt financièr – discutida e votacion … Continuer la lecture
Publié dans Vida intèrna Commentaires fermés sur Amassada Generala FELCO – 9 de decembre de 2017 – convocacion


text:
Coneissètz los otisses lingüistics meses en linha sul site locongres.org. Mas Lo Congrès, es tanben una autoritat de regulacion de la lenga, qu'a per tòca de produsir las nòrmas que los usatgièrs an de seguir. Per aquò far, s’apèva :
E òc, podèm mercejar los que pensèron al moment de la bastison del Congrès, que caliá considerar e far relais e resson a la votz dels usatgièrs.
Caminèrem dins la definicion del ròtle del Conselh dels Usatgièrs, e de sas relacions amb Lo Congrès e son Conselh lingüistic e inventèrem un biais de far que càmbia de çò conegut fins ara dins lo maine de l'occitan e de l'occitanisme : lo Conselh lingüistic es pas aquí per donar de leiçons als escolans domèrgues del Conselh dels Usatgièrs. Aqueste conselh a un ròtle plan mai actiu per questionar, agulhar e portar la votz de los que son cada jorn acarats a l'emplec e la transmission de l'occitan.
Los usatgièrs an de besonhs concrèts en matèria de nòrma lingüistica e de lexics ; lo ròtle del CU es d’interpelar Lo Congrès e son Conselh lingüistic e de contribuir a establir las prioritats.
Aqueste mot, lo volèm utilizar per donar un quadre al nòstre biais de far, e non pas per enonciar de precèptes morals immudables.
La lenga occitana es dins un estat alarmant : se transmet pas mai a l'ostal, dempuèi de temps, e l'ofèrta publica de transmission a l'escòla o dins los mèdias es mai qu'anecdotica.
Aquò pausat, las discutidas sus la nòrma ortografica occitana devon pas far oblidar que, globalament, avèm una nòrma grafica que fonciona. Lo problèma de socializacion de la lenga ven pas d'una abséncia de nòrma. Aquò es l'abséncia de socializacion que pòt èsser la causa de l'abséncia de nòrma clara per quauques punts.
Simplificacion : cal que las règlas sián digèstas, evitar l’acumulacion d’excepcions. Constatam una dicotomia entre etimologia e usatge que ne patís l’ensenhament de la lenga. Demandam d’aver un apròchi de la lenga que siá mai sincronic que diacronic.
Consideram que la lenga, amb sas variantas, deu aver una coeréncia intèrna, sens aver besonh de remandar a la lenga sorsa (lo latin). Nos cal pas pèrdre de vista que los aprenents ausisson pas mai la lenga a l'ostal, per la màger part, son fòrça influenciats pel francés, mai que mai, e an d'aprene fòrça lèu, de còps ; aquò obliga a una cèrta exigéncia per çò qu'es de l'eficacitat.
La relacion grafia-fonia : pòt èsser sorsa d'enganas e participa a espandir una fonologia de còps catastrofica.
Valorizar çò comun, mas respectar e transmetre las variantas localas : lo cursor entre cultivar los localismes e desvolopar un estandard es plan complicat de saupre onte se deu posicionar. Cal trapar un biais de normar e desvolopar una lenga institucionala, mas devèm pas privar lo mond de la gimnastica estrambordanta qu'es l'esfòrç d'anar cap a la compreneson de las variantas de l'occitan. Comunicar dins una lenga tròp generala es se privar de far tastar al mond la magia de l'intercompreneson occitana.
Exigéncia e tolerància : çò important, es d’espandir la lenga e de dramatizar pas. Totjorn en aver consciéncia de la situacion sociolingüistica de la lenga, fòrça minorizada, avèm un dever d'exigéncia amb los qu'an una practica pro correnta e al còp un dever de tolerància amb los qu'an una practica mai pontuala. »
Lo Conselh dels Usatgièrs representa tanben los utilizaires de las aisinas bastidas e mesas a disposicion pel Congrès.
Recampa las errors o punts perfectibles per fin de ganhar en eficacitat e en qualitat.
Patrici Baccou, pel burèu del Conselh dels usatgièrs, genièr de 2018
Lo burèu del Conselh dels usatgièrs :


text:
Un eveniment bèl : la creacionde l’Of ici Public de la Lenga Occi tana qu’ei estada votada peus conselhs regionaus d’Aquitània e de Miègjorn-Pirenèus
Las a ssembladas de las duas r egions Aquitània e Mièg jorn- Pirenèus qu’an adoptat a la fin deu mes de junh las deliberacions qui permeten de crear un Gropament d’Interès Public, un GIP, aperat Ofici Public de la Lenga Occitana.
Qu’ei un eveniment e que cau gausar díser qu’ei tanben la prumèra pèira d’un projècte demandat desempuish longtemps per l’occitanisme politic o culturau.
Vertat ei, la causa non portava pas aqueth nom en las demandas militantas mes que s’i parlava de crear un organisme interregionau de politica lingüistica o, deu costat deu Part it Occitan, d’un Conselh Interregionau de la Lenga Occitana.
De tota faiçon, çò qui ei es tat votat, a l’unanimitat en Aquitània e dab sonque duas abstencions en Miègjorn-Pirenèus, qu’ei la creacion d’un organisme public, alimentat dab moneda publica, qui serà encargat de definir ua politica ling üist ica publica en f avor de l’occitan.
Lo Partit Occitan que pòt har vàler l’engatjament deus son elegits qui an tribalhat pendent tres ans a aqueth ahar. Qu’avem sabut obtiéner lo sostien deus nostes collègas e tanben federar, a l’entorn deu projècte, d’autas regions qui an dit la lor intencion d’arribar per los mes qui vienen en l’Ofici. Qu’ei lo cas de la Region Lemosin e de Ròse-Aups e tanben de Lengadòc-Rosselhon, quitament se aquesta region espèra que l’Estat e sia eth tanben a l’entorn de la taula entà préner part au tribalh comun.
Que demora donc adara a har v iéner l’Estat en a queth Ofic i Public de la Lenga Occitana. Perqué ? Pr’amor l’Estat que deu aver ua polit ica en favor de la lenga noste e préner las soas responsabilitats.
Per l’òra qu’a ua politica minimalista e per çò qu’ei de l’ensenhament qu’a ua polit ica esclatada, inegau tanben, enter las diferentas academias.
L’objectiu de l’Ofici qu’ei d’arribar a har que las regions e l’Estat, amassas, agin ua vision de l’occitan com un sol objècte e non pas com un objècte qui seré de tractar diferentament segon los cas. Lo resultat d’aqueth esclatament que’u coneishem : que son territòris sancèrs qui n’an pas nada accion publica en favor de la lenga, o quasi.
Quantas regions ?
Daubuns que’s demandaràn perqué totas las regions non son pas implicadas enqüèra. Vertat ei que Provença non sembla pas decidida a tribalhar de faiçon collaborativa. Qu’ei la posicion d’un president de region, empatalicat en lo s on s os tien a un pr ovençalisme herotjament anti occitanista. Qu’ei ua empacha per avançar, peu moment.
En Auvèrnha totun que i a avançadas, devudas tanben au tribalh d’un deus nostes elegits. La region qu’ei a negociar ua convencion dab l’Educacion Nacionau e qu’a decidit d’integrar lo prumèr nivèu de tribalh interregionau qui ei la Carta Interregionala de Cooperacion e de Desvolopament de l’Occitan. Aquesta que permet regularament a las regions de’s concertar sus las lors accions e de las coordonar un minimum. Segurament que bèth dia Auvernha e en seguida Provença seràn aperadas a s’interroga r sus la lor par ticipa cion a l’Ofici Public.
Qué cambiarà dab l’Ofici ?
Prumèr que serà un organisme public qui serà un interlocutor entà totas la s autas collect ivitats e tanben l’Estat. Que poderà prepausar a las comunas, aglomeracions, departaments e metropòlis de participar a ua politica lingüistica publica. Que poderà tanben estar un interlocutor de l’Euròpa e de las inst itucions qui, hòra de l’Estat franc és , an ua responsab ilitat pertocant la lenga occitana.
Que serà tanben un interlocutor deu monde associatiu entà l’ajudar a tribalhar miélher de faiçon interregionau e tanben entà l’ajudar a bastir los projèctes qui deven perméter de sortir de la degradacion regulara de la situacion lingüistica.
L’Ofici Public de la Lenga Occitana qu’a per mira de méter en plaç a los mejans de cr ea r las aisinas qui ajudaràn a har créisher lo nombre de locutors.
Amb la collaboracion deus diferents actors
Tot aquò – e los exemples qui coneishem en lo monde qu’ac pròvan – que’s poderà har sonque dens la collaboracion deus diferents actors.
Lo tribalh realizat peus oficis en País Basco e en Bretanha que hèn véder la pertinéncia de la causa. Solide, lo cas occitan qu’ei particular ; qu’ei un espaci territoriau hòrt mei important e ua demografia hòra nòrma. Qu’ei tanben ua lenga latina dab especificitats per çò qu’ei de la cultura, de la fragilitat o de la soliditat deus sons locutors. Tot aquò que serà a préner en compte. E evidentament lo monde associatiu serà consultat, associat, sollicitat pr’amor de la soa experiéncia e de las soas competéncias.
Quin foncionarà l’Ofici Public ?
Qu’aurà ua amassada generau e un Conselh d’Administracion compausats d’elegits nomats per las regions qui seràn sòcias. Se l’Estat vien, qu’aurà tanben los sons representants. Que i aurà un burèu dab un president e lo tribalh au quotidian que serà hèit per ua equipa de permanents.
La s c ollect ivitats autas qui s eràn interessadas, que poderàn passar acòrds convencionaus dab l’OPLO e pa rt icipar au triba lh comun. Que permeterà a l’OPLO de mutualizar finançaments e d’aviar de faiçon comuna operacions qui, còps que i a, son pagadas dus o tres còps o qui non saben pas tirar profieit de las experiéncias d’aqueths qui son en avança sus tau o tau question.
Las associacions e autes organismes qui tribalhan en favor de l’occitan que seràn dens un comita t consultatiu qui serà sollicitat regularament per l’OPLO.
Lo foncionament de l’Ofici non pesarà pas sus las ajudas qui son distribuïdas au dia de uei a las associacions. Clarament l’Ofici non pomparà pa s en los budgets en favor de la lenga entà assegurar lo son foncionament.
Enfin, l’OPLO qu’aurà ua vocacion especificament de politica lingüistica. Que vòu díser que deishar à tot çò que pertòca a la cultura e a la creacion. Se l’OPLO se pòt mesclar d’ajudar a l’existéncia d’ua ràdio o d’ua television en occitan n’a pas a jutjar de l’ajuda qui cau portar a tau o tau creator. La qualitat d’un filme, d’ua pèça de teatre, d’ua òbra literària qu’ei independenta deu hèit que sia en occitan. La linha redaccionau d’un mèdia n’a pas a estar jutjada per un Ofici de la lenga.
Ua politica lingüist ica publica qu’a per objectiu de crear las condicions a l’existéncia d’ua creacion en occitan, de li perméter d’aver las a judas qui son acordadas a tota c reac ion, d’entr ar dens lo dret comun. D’aver la competéncia entà definir ua politica lingüistica non balha pas competéncias artisticas. Lo teatre deu estar jutjat com teatre, lo cinèma com cinèma, la literatura com literatura.
Non vòu pas díser que non cau pas t iéner compte de la situacion s oc iolingüist ica expecifica, tròp s ovent a l’origina d’ua dis criminacion ; ua politica lingüistica qu’ei justament perméter a ua lenga d’aver las condicions normaus de participar a la creacion artistica e culturau.
Ua etapa navèra
Vertat ei, uns occ itanistas qu’arcuelhen dab prudéncia la creacion d’aqueth OPLO. Mes l’occitanisme, qui a reclamat en divèrsas manifestacions la mesa en plaça d’ua politica publica en favor de l’occitan e ua politica interregionau, que deu préner aquò com ua etapa navèra, lo resultat d’un combat e la mesa en plaça d’una institucion qui, per la soa existéncia pròpia, pr òv a que lo messatge comença de pas sar : los occitans qu’an la responsabilitat de la lor lenga.
E quan assembladas d’elegits regionaus occi tans vòtan en favor de la creacion d’un tau organisme, que vòu díser que començam de préner un camin diferent deu camin de l’indiferéncia o deu mesprètz qui avem tantes còps denonciat e combatut.
David Grosclaude
Guilhèm Latrubesse


text:
Punt (geometria)
En geometria, un punt (var. ponch) es lo mai pichon element constitutiu de l'espaci geometric, es a dire un luòc ont se pòt distinguir pas cap d'autre luòc qu'el meteis.
Somari
En geometria euclidiana elementària[modificar | modificar la font]
Lo punt, segon Euclides, es çò qu'a pas cap de partida. Se pòt tanben dire mai simplament qu'un punt designa pas un objècte mas un emplaçament. A donc pas cap dimension, longor, largor, espessor, volum o airal. Sa sola caracteristica es sa posicion. Se dich a vegada qu'es « infinidament pichon ». Totas las figuras del plan e de l'espaci son constituidas d'ensemble de punts.
Lo punt essent considerat coma l'unic element comun a doas drechas secantas, se representa abitualament lo punt per una crotz (interseccion de dos segmentets) puslèu que par le glif del meteis nom.
Quand lo plan o l'espaci es dotat d'una marca cartesiena, se pòt posicionar tot punt al respècte dels axes d'aquela marca per sas coordonadas cartesianas; lo punt es alara associat a un parelh de reals en dimension 2 o un triplet de reals en dimension 3. Existís pasmens d'autres biais de marcar los punts (coordonadas polaras en dimension dos, coordonadas esfericas o coordonadas cilindricas en dimension 3)
En geometria afina[modificar | modificar la font]
Dins un espaci afin E associat a l'espaci vectorial V, los elements de E son nomenats los punts e los elements de V son nomenats los vectors. A cada parelh de punts (A,B), s'associa un vector: verificant las proprietats seguentas:
- – la relacion de Chasles : ;
- – se A es fixat, i a correspondéncia bijectiva entre los punts de l'espaci afin E e los vectors de l'espaci vectorial V, es l'applicacion que, al punt B, associa lo vector .
En geometria projectiva[modificar | modificar la font]
En geometria projectiva, los punts de l'espaci projectiu E associat a l'espaci vectorial V son las drechas vectorialas de V. Quand l'espaci vectorial V es de dimension n, e que li es associat un espaie afin A, es frequent d'associar a l'espaci E dos ensembles de punts: l'ensemble dels punts d'un sosespaci afin A' de dimension n-1 d'equacion x = 1 (per exemple) e l'ensemble de las drechas vectorialas del sosespaci vectorial V' associat a A.
L'espaci projectiu E es alara assimilat a un espaci afin A' que s'apond las drechas vectorialas de V'. Se distinguís alara, dins E, los punts de tipe afin (aqueles dins A') e los autres nomenats punts a l'infinit.
En particular, se K es un còs, lo K-plan projectifu (l'espaci projectiu associat a K2) es assimilable al còs K que s'apond un punt a l'infinit.
Istòria[modificar | modificar la font]
La nocion de punt, en matematicas, a uèi un sens fòrça larg. Istoricament, los punts èra los « constituissents » fondamentals, los « atòms », qu'èran fach las drechas, los plan e l'espaci, tals coma los concebavan los geomètres grècs de l'Antiquitat. se disiá atal qu'una drecha, un plan o l'espaci tot entièr èran d'ensemble de punts.
Dempuèi la creacion de la teoria dels ensembles par Georg Cantor a la fin del sègle XIX e l'espelida de las « estructuras matematicas » que se ne seguís, s'utiliza lo tèrme de « punt » per designar un element quin que siá d'un ensemble que se decidís arbitrariament de nomenar « espaci »: es tanben que se parlarà d'un punt de la drecha dels nombre reals (alors que los Grècs faisiá evidentament la distinccion entre un « punt » e un « nombre »), d'un punt d'un espaci metric, d'un espaci topografic, d'un espaci projectiu, eca.
De brèu, sufisís qu'un matematician qualifica « d'espaci » tal o tal ensemble, al sens mai general d'aquel tèrme e dotat de proprietats particularas regidas per d'axiòmas, per que sos elements sián sul còp qualificats de « punts ».
Atla, uèi, lo tèrme « d'espaci » essent gaireben vengut sinonim « d'ensemble », lo tèrme « punt » es donc gaireben vengut sinomim « d'element ». Aqueles tèrmes « d'espaci » e de « punts » son just utilizat per lor poder suggestiu, quitament s'aqueles tèrmes en question a pas mai a veire amb la geometria.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- Clarke, Bowman, 1985, "Individuals and Points," Notre Dame Journal of Formal Logic 26: 61-75.
- De Laguna, T., 1922, « Point, line and surface as sets of solids », The Journal of Philosophy 19: 449-61.
- Gerla, G., 1995, "Pointless Geometries" in Buekenhout, F., Kantor, W. eds., Handbook of incidence geometry: buildings and foundations. North-Holland: 1015-31.
- Whitehead A. N., 1919. An Enquiry Concerning the Principles of Natural Knowledge. Cambridge Univ. Press. 2en éd., 1925.
- --------, 1920. The Concept of Nature. Cambridge Univ. Press. 2004 paperback, Prometheus Books. Being the 1919 Tarner Lectures delivered at Trinity College.
- --------, 1979 (1929). Procès et réalité. Free Press.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Definition of Point amb applet interactive
- Points definition pages, amb d'animacions interactiva tan utilas per ensen har. Math Open Reference
- (en) Point de PlanetMath
- (en) Eric W. Weisstein, « Point », MathWorld


text:
Boos
Boos es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Boos Es una vila perit-urbana.Se tròba al Nòrd-Oèst de la france.
Boos est une ville péri-urbaine.Elle se trouve au Nord-Ouest de la france.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
L'origina de Boos remonta a l'epòca de Rollon. Fins a la Revolucion, es una parròquia de la Abbaye Sant-Amand de Roan, simple vilatge amb plen fief de haubert e curació apertenent. La preséncia d'un castèl-fòrt a testificat en lo bòsc de Boos. Lo Colombier a erigit cap a 1520. Lo abbesse Guillemette de Assy comanda la decoració d'aquel colombier a Masseot Abaquesne. En 1592, Henri IV, en levant lo banc de Roan, #retrocedir fins a Boos e i #aver las siás tropas ordenadas pendent trenta oras en la temor d'un atac de la Liga. Ven a la Revolucion cap de-luòc de costat, al detriment de Mesnil-Esnard, Bonsecours e Amfreville-la-Mi-Via, plan mai pobladas a l'epòca. #Fusionar en 1824 amb l'anciana parròquia de Franquevillette (Franchevilletta cap a 1034). Dempuèi 1937, un terren de aviation existís sus la municipalitat, a utilizat pels militars pendent la Segonda Guèrra mondiala. En 1968, lo aeropòrt a dobèrt a la circulacion aeriana publica.
L'origine de Boos remonte à l'époque de Rollon. Jusqu'à la Révolution, c'est une paroisse de l'Abbaye Saint-Amand de Rouen, simple village avec plein fief de haubert et cure appartenant. La présence d'un château-fort est attestée dans la forêt de Boos. Le Colombier est érigé vers 1520. L'abbesse Guillemette d'Assy commande la décoration de ce colombier à Masseot Abaquesne. En 1592, Henri IV, levant le siège de Rouen, recula jusqu'à Boos et y tint ses troupes rangées pendant trente heures dans la crainte d'une attaque de la Ligue. Elle devient à la Révolution chef-lieu de canton, au détriment de Mesnil-Esnard, Bonsecours et Amfreville-la-Mi-Voie, bien plus peuplées à l'époque. Elle fusionna en 1824 avec l'ancienne paroisse de Franquevillette (Franchevilletta vers 1034). Depuis 1937, un terrain d'aviation existe sur la commune, il est utilisé par les militaires pendant la Seconde Guerre mondiale. En 1968, l'aéroport est ouvert à la circulation aérienne publique.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Dimars, 10 de març de 2015, 03h00 Espòrt
D’ensag en ensag, los Lapinons defendràn coma cal lor titol de campions de la NRL australiana
Se dins certans espòrts multiplican las pregàrias e romavatges per veire pas qu’un solet ensag o un solet gòl dins la partida, es pas brica lo cas al rugbi de XIII. Sufís de s’assetar dins los estadis, d’esperar, de bramar un pauc e de picar de las mans a las realizacions nombrosas e supèrbas de las formacions en preséncia.
Una partida se comença a l’ora
Dissabte, a Brutus, ont los Dracs catalans recebián los Diables Roges de Salford, per ara darrièrs en Superliga, se vegèt 14 ensages. De darrièrs plan estranhs, que passavan quatre còps, e tròp aisidament, la linha catalana dins lo primièr quart d’ora: 22-0. Los Sang e Aur jogavan a la velocitat d’una còla que seriá a digerir l’absorcion d’una olada, d’una cargolada e d’un topin de crèma catalana aprèp la pujada de nuèit e dins la nèu del Canigó! Mas Zeb Taïa, puèi Vincenç Duport, escartats per la passa magica de Todd Carney, marcavan. Puèi Ben Pomeroy preniá a contrapè la defensa anglesa: 22-18 a la pausa.
La corsa-perseguida repreniá al retorn dels vestiaris. Un tres contra un catalan se transformava en intercepcion, amb la corsa d’80 mètres e l’ensag pel pianenc Teo Fages, lo jove mesclanha dels Diables. Pomeroy replicava. Lo mèstre de jogar dels Roges Rangi Chase trapava un trauc novèl dins la defensa catalana. Miquèl Oldfield sautava mai naut que l’oposicion e marcava sus una passa al pè de Scott Dureau: 32-32. Los Dracs èran ara mèstres del terren: Whitehead marcava, Henderson s’escapava al ras del tengut: 40-32 pels locals. Todd Carney èra victima d’un placatge de retardament: una costèla tocada, mas l’arbitre broncava pas. Los angleses tornavan a 40-38. Candela sus la darrièra palma, Morgan Escarré la recupèra, escapa al placatge advèrs, torna partir. L’arbitre decidís qu’auriá degut jogar lo tengut. Penalitat mai que generosa e, sus la còrna, egalitat 40-40 entre las doas formacions.
Los catalans pagan atal las abséncias defensivas e Fraissinós i serà de 500 liuras d’emenda per aver criticat l’arbitre dins la conferéncia de premsa. Doas partidas complicadas espèran los Dracs a Hull: contra Hull KR dimenge, puèi contra Hull FC lo divendres 20 abans la recepcion de Leeds lo 28 de març.
Los Lapinons e los Pols son en forma
En NRL australiana, se jogava la primièra jornada de la competicion. Los campions 2014, los Lapinons, son en forma e passan 36-8 als Broncos a Brisbane. Los Pols, qu’an perdut Sonny Williams e Casty, ganhan 28-4 contra los Vaquièrs de Queensland Nòrd.
Ongan, un còp de mai, serem pas decebuts per la competicion australiana.
Tolosa en mièja finala del Campionat
Cordelada d’ensages tanben aqueste dissabte en fin de vèspre a Tolosa: 9 amb 8 transformacions pels locals que baton 52-8 los Dragonets. Lo Tolosa Olimpic s’assegura atal la qualificacion dirècta per las mièjas finalas del campionat.
Dimenge, dins lo dèrbi audenc, Carcassona tenguèt totjorn a distància lo vesin lesinhanés per s’impausar fin finala 38-22, en particular mercé a l’arrièr-farfadet Luke Towers. Cada esquipa ne gardèt jols pès per la partida de dimenge que ven en Copa.
La segonda plaça serà doncas siá pels Dragonets, siá per l’AE Carcassona. Las doas formacions se rescontraràn dins una quinzenada en tèrra catalana.
Aprèp la victòria de Limós contra Palau (28-9) e l’egalitat entre Vilanuèva e Avinhon (24-24), lo primièr torn dels barratges a la debuta d’abril deuriá veire las oposicions Avinhon-Palau e Limós-Vilanuèva.
Mièjas finalas de la Copa
Aquesta dimenjada se jogaràn en país audenc las mièjas finalas de la Copa Lord Derby: Dragonets-Avinhon dissabte a Lesinhan, e lo dèrbi audenc Carcassona-Lesinhan dimenge a Limós.
D’ensag en ensag, los Lapinons defendràn coma cal lor títol de campions de l’NRL australiana.
Alan Roch


text:
Dimècres, 8 d'agost de 2018, 03h00 Economia,Societat
La tarifa d'1 èuro per bilheta dins totes los trens de l'anciana region administrativa de Lengadòc-Rosselhon s'estend ara dins tota la nòva region qu'a pres lo nom d'Occitània, çò publica Midi Libre.
Desenant, los viatjaires d’aquesta partida de Gasconha, Carcin, Roergue, Lengadòc e Catalonha Nòrd poiràn circular a travèrs de la region per una pèça de moneda. Son concernits los trens del malhum TER.
Per ara, an prepausat un milion de bilhetas per an a aquela tarifa. Las bilhetas son vendudas unicament sul sit web dels trens TER de la region e sus l'aplicacion mobila de l'SNCF.


text:
30/03/2017
Pèìre Miremont, un écrivain à redécouvrir
Brigitte Miremont, écrivaine occitane vient d'éditer un livre+ CD sur son oncle, "Pèire Miremont, 1901-1979, escrivan oblidat del Perigòrd negre", florilège de l'oeuvre de l'auteur, majoral du Félibrige, originaire du sarladais.
« L'òbra de mon oncle es rica e plan variada. A escrich quaranta sieis libres, dins tos los genres e los estiles : poesia, pròsa, teatre, racontes, estudis lingüistics. Pasmens, me sei rendut compte qu' es pas mai conegut. Endonc, me sei botada a tornar legir tota son òbra per ne'n tirar 128 textes. Qualques uns son revirats en francés, mas en generau quò's mas en occitan.
Per comprener l'òbra, cal saber la vita de l'òme e la de mon oncle fuguet plan rica. A viscut un pauc pertot. Quò's benleu per aquò que l'an un pauc oblidat en Perigòrd. Lo libre que parlam es un un pauc un mescladis de sa vita e de son òbra. Podem lo segre, dempuei la periòda d'avant-guerra, quante escriguet en Perigòrd o en Roerga sas prumièras parucions, de las peças de teatre. Era soldard dins las annadas 20 dins la Ruhr onte escriguet "Ressons de Ruhr". La magèr part de son òbra fuguet escricha quand era en captivitat en Alemanha onte demoret pendant cinc ans. Dins l' "Oflag" onte era, fondet emb dels companhs, "L'escòla dels embarbelats", onte cade jorn fasian una activitat culturala. D'aquela periòda, avem "Darrer'ls barbelats", que conta la vita enlai, e "Planh de faidit", un recuelh de poemas.
Aprep la guerra, a fait de las conferèncias sur la lenga d'òc e lo Felibritge. Faguet pareisser tot un fum d'estudis sur lo Perigòrd negre : "Biais de dire", "Proverbis e dictons del Perigòrd" e "La syntaxe occitane du Périgord". Sas darrièras publicacions eran daus contes risolièrs, coma "Espofinadas". Mas son cap d'òbra es de segur "Muratel", lo trabalh d'una vita, enquera disponible au Bornat dau Perigòrd e dins qualquas librarias. Aquel libre reçaubet lo premi Joseph Salvat en 1976.
Per far auvir son trabalh, ai damandat a Monica Burg e Daniel Chavaròcha de legir setze textes que trobaretz sur lo CD a gratis emb lo libre. La prefacia de Joan Rigosta ne'n ditz belcòp sur la qualitat del trabalh de Pèire Miremont. Espèri que tot aquò vai balhar enveja de ne'n saber mai sus l'òbra de mon oncle !
"Pèire Miremont, 1901-1979, escrivan oblidat del Perigòrd negre", 125 pages+ 1 CD 15 titres, édit par l'Asco Sarlat, prix de vente 20€, l'occasion de redécouvrir l'un des grands écrivains du Périgord noir.
Denis Gilabert
Les commentaires sont fermés.