text:
25/09/2016
Daus òmes que tomban, episòde 9, per Joan Ganhaire
Lai, crese que la memòria li tornet au comissari dau 5°, que Caüsac poguet copar la comunicacion tranquille. Auriá sos rensenhaments l’endoman, mai benleu dins la serenada. Eissaiet segurament de far la mesma comanda a d’autres ancians colegas, mas sa meschanta umor nos assabentet que quò s’era pas passat dau mielhs, dos daus ancians eran partits a la retirada, un autre era mòrt,e lo darrier deviá aver la consciéncia bra’ment tranquille que aviá envoiat Caüsac se far fotre en dire qu’aviá pas mau d’autras chausas a far que farfolhar dins lo retrum de i aviá trente ans. Faudriá se contentar de la contribucion dau comissari Clunhac que Caüsac semblava tot a fet bien coneitre.
Franciscò ne’n unlava de plaser. Cent vint a l’ora li semblava rasonable coma vitessa e lo periferic coma airau de juec, un fai pas mielhs per lo rei dau volant, famós dins tot lo país per escartar las veituras de flic, mai totas badantas e luquetantas, per engulhar las pitas ruas e los sens interdichs sens una esvirolada, per menar en seguretat tota l’equipa e sa ganha. Sus lo sieti de dernier, Gaëtan era tornat d’umor plasenta e de sos auvidors, s’eschapava quauquaren comà Prelude Aflaquit per un Chen. Tres goiats dins una vielha cacunha que fumava de pertot, nos passeren en far un det d’onor. O ! Goiats ! Que avetz fait ! Franciscò levet las cilhas, apuiet legierament sus quauqua pedala, faguet quatre o cinc recrochetatges, tornet a lor nautor, e d’un pitit còp de volant los forcet de tucar las glisseras de proteccion. I aguet una nauta gerba de lutas, un cuinament de pneumatics que refrenen a mòrt, tres o quatre rebombadas contre de las veituras que ‘vián pas pogut eschivar la cacunha. Fau pas far chiar Franciscò. E quo es plen d’una vigor novela que engulherem la Pòrta d’ Italia, la Plaça de mesma nom, l’Avenida daus Gobelins e la rua Monja, per ‘mor de trobar una pita ostalariá que coneissiá Gaëtan e que donava sus lo vergier de las Arenas.
(De segre). Joan Ganhaire.
10:50 Publié dans Cultura e literatura en òc, Joan Ganhaire, Daus òmes que tomban | Lien permanent | Commentaires (0)
18/09/2016
Daus òmes que tomban, episòde 8, per Joan Ganhaire
L’ostelariá de las Ersas era ‘na bona maison. Recomandada per la patrona daus Tamaris. Una chambra per chacun, que fòra sason, fasián daus pretz, e la de Caüsac subrechaufada per un radiator electric. S’i era embarrat emb sos auvidors, e en ‘nar veire si tot ‘nava bien, si ‘viá de que beure e pissar, aviá conegut Tres Bocins en Fòrma de Pera, çò que es chas se lo fin dau fin dau plaser de la chaça anticipada. Queu ser, aguí nonmas a cherchar sus internet quauques numeròs de telefòne, genre comissariat dau 5°, dau 6°, dau 13° e dau 11° arondissaments, ente Caüsac deviá ‘ver quauquas vielhas coneissenças, e a li enregistrar sus son telefonet, prestes a far fuòc lo lendoman matin. Franciscò e io tornerem surtir per veire un pauc mielhs lo país, mas ne’n aguí leu mon fais de las ruas negras e voidas, dau long baloard foetat per lo vent ploiau e de comptar las eslausiadas daus quatre o cinc fares que luquetavan dins la nuech, e laissi Franciscò contunhar sa chenada, sole, nas au vent, plen d’esperança. A l’auvir petonar quante tornet, pense que era estat fanit.
Demest los comissaris que coneissiá Caüsac, deviá ne’n aver per lo mens un de chas nos, que, tras lo mianadís, podiá segre la converascion, au mens çò que disiá Gaëtan. Finalament, quo era pas talament complicat, era nonmas question de far lo recensament de totas las mòrts brutalas per tombada dins los eschaliers, o per las fenestras, o daus aubres, que aurián pogut ‘ribar a Paris entre las annadas 60-70, epòca probabla de la preséncia de Natalena dins la capitala, a e puei tanben, las victimas serián segurament dau monde de la nauta, daus manca-de-ren, daus purits de sòus. Pas la pena de perdre son temps coma los creba-la fam e los traina-biassa. Quò deviá pas se passar tot sol a l’autra riba dau fiau que Caüsac deguet far parlar los bons sentiments, los sovenirs te rapelas lo còp de man que te doní per lo misteri dau Museum ? E per lo tuaire de la Contrescarpa ? E per lo doble assassinat de la rua Moftar ? L’autre deviá pas se sovenir, que fauguet passar a las esmanciadas, e tots quilhs pitits paquets de podra que gardavas per tu, te’n sovenes ? E la rantela de macareus que me demande si tu ne’n fasias pas partida… (De segre).
Joan Ganhaire.
09:54 Publié dans Cultura e literatura en òc, Joan Ganhaire, Daus òmes que tomban | Lien permanent | Commentaires (0)
21/08/2016
Daus òmes que tomban, per Joan Ganhaire, episòde 4
sur la prumiera dralha de Natalena...
E veinos quí partits per una rua Iori Gagarine, que mercès a las explicacions de quel aimable ciutadin fuguet un pauc mens de malaisat trobar que la defunta rua Novela dau Pòrt.Quò començava mau, que si las ruas chamjen de nom, perque pas lo monde. Se podiá que nòstra Natalena Daumonteil s’apela aurà Joseta Delmas, o Francina Rigaudia, o sap pas tot que de tant, quo es pas los noms que manquen.Lo 36 era ‘na pita maison bien propreta, tot a fet çò que conven a ‘na jòuna filha enamorada, pitits contravents blues, rosiers eschalants los lintaus, pas de flors enquera, mas a la sason…Sap pas si l’era enamorada, la bec-fin tuol cosut que drubet ‘na fenestra en responsa a nostra eschinlada. Qu’est ce que c’est ? J’ai besoin de rien… La vuda de queu grand tipe esborissat de las lunetas negras gisclant de la veitura li copet l’alen e d’un còp ‘la venguet mai aimabla. Comprenguerem ren a çò que se disseren, mas la revirada era clara : pas de Natalena dins lo país, quòqui nos en dobtavam un pauc, pas de sovenir de quauqu’un de queu nom, de tot biais, la genta parpalhòla era quí dempuei nonmas dos ans e semblava gaire dau genre a vesinar. Eram tots a se tornar engulhar dins la veitura, quante una testa griselarda de femna se faguet veire a l’estatge de la maison d’a costat. Pardonnez moi, messieurs, j’ai cru comprendre… La ‘viá plan comprès la dama dau 34. ‘Na minuta pus tard eran sietats dins un salon vielhanchon que sentiá bon a la lavanda e una conversacion entre Margarita Levalois e Gaëtan Caüsac se desbanet davant nautres dos , paubres einocents que comprenián pas un quite mot de francès, gaire mens. Creguí ben auvir “mort”,“ tombé” e benleu “arbre” mas quo es qua’iment tot. Tant qu’a Franciscò, escotava pas, pivelat que era per una tapissariá que montrava una dançairitz flamencò, braç au dessus de la testa, mancava nonmas lo bruch de las castanhetas. Parier coma Caüsac, Margarita portava de las clucas negras, qu’ela levet nonmas un còp per espiar de près la fòtò confiada per Fernand Galichet, mas i vesiá mielhs que non pas lo patron, que en tot parlar, nos faguet un té que Gaëtan bevetet a s’en cramar la lenga e que Franciscò e io laisserem fregir jurcinc’au moment ente la politessa nos forcet a beure. E quo es nonmas un còp tornats dins la veitura que aguerem drech a la revirada.(de segre)
Joan Ganhaire
14:17 Publié dans Cultura e literatura en òc, Joan Ganhaire, Daus òmes que tomban | Lien permanent | Commentaires (0)
13/08/2016
Sevdije, le nouveau roman policier de Joan Ganhaire
Après « Sorne Trasluç », « Las Tòrnas de Giraudon », « V'autres que m'avetz tuada » et « Chamin de Copagòrja », voici à présent « Sevdije », la cinquième enquête du fameux commissaire Alessandre Darnaudguilhem et son équipe, en occitan « de segur ». Comme de coutume, l'enquête se déroule à Maraval (qui ressemble trait pour trait à Périgueux), capitale de Nauta-Dordonha, où l'occitan est langue officielle. Cette fois-ci, l'intrigue s'installe sur fonds d'immigration kosovare. La chef du Service d'Immigration de la ville est retrouvée poignardée...Puis un autre employé de la préfecture…Comme d'habitude , l'auteur nous envoie sur plusieurs pistes : trafic d'organes, bandits kosovars...Et Sevdije, jeune femme renvoyée au Kosovo qui est retrouvée assassinée. Evidemment, les choses ne seront pas si simples... « Comme toujours, les enquêtes s'inspirent de la réalité que j'ai pu approcher dans mon métier de médecin ou mes engagements politiques. Cette fois, je me suis inspiré d' affaires d'immigration qui ont défrayé la chronique il y a quelques années et au cours desquels j'ai pu observer la méchanceté et les mauvais traitements. Par ailleurs, les personnages continuent à vivre leur vie, certains prennent leur retraite, une jeune policière nommée Guita Berenguier qui ne laisse pas Darnaudguilhem indifférent fait son entrée en scène...Amour et humour noir en perspective...Les deux prochains romans sont déjà terminés », précise l'auteur prolifique qui nous laisse encore augurer de nouveaux développements autour de la fameuse équipe. En attendant, vous avez là, en occitan, votre polar de l'été ! Guilhem Francés
Sevdije, de Joan Ganhaire, IEO Edicions Novelum, collection Crimis, 15€, chez votre libraire.
Pour en savoir plus, écoutez Michel Chadeuil en parler et en lire un extrait sur l'émission spéciale « Libres » de octele.com, la télé 100% occitane sur internet : http://www.octele.com/video-oc/LIBREs/LibreEspecial.html
24/07/2016
Daus òmes que tomban (partida 1), per Joan Ganhaire
Joan Ganhaire offre pour l'été aux lecteurs de La Vita en òc une nouvelle policière inédite à suivre par épisodes : « Daus òmes que tomban ». On y retrouve l'équipe du Comte Gaëtan Caüzac daus Ombradors, ancien commissaire à la retraite, que nous avons déjà croisée dans « Concerto per Pissarata » et "Los esbratats".
Viam landat lo portau daus Ombradors per far rentrar los prumiers rais d’un solelh printanier qu’esperavam dempuei longtemps. Faudriá que Ròsa s’ocupe un bric de la pouvera. Mas lo tipe que ‘nava e veniá dins lo al se’n fotiá dau solelh, mai de la pouvera. Aviá pas l’aer bien d’ aise. Coma dire… La prumiera ideia que veniá a l’espiar quo era “gris” e la seconda que ‘nava plan aveque, quo era “triste”. Era ‘bilhat, si entau se pòt dire, d’una blauda de regent de l’ancian temps, tota desbotonada e que flotejava au vent de sos movements desordonats. Son grand nas semblava plejar jos lo pes daus malors, sas bochas tiravan vers l’enbas dins un potin de degost, sos uelhs semblavan los de quauque chen mau aimat, sas quitas aurelhas trobavan lo biais de pendilhar tristament. Los darriers acòrds de la Tresiema de Mahler soneren tras la lorda pòrta ente Gaëtan Caüsac comava bien au chaud en far mina de menar l’orchestre filarmonic de Berlin. Fauguet la poncha de la cana blancha per ‘restar lo lanç de çò que io ‘pelava desjà lo paubre òme, per lo calar redde. Degun, manca la granda Lili, a lo drech d’entrar dins los apartaments privats de Mossur lo Comte, mai quò deu i sentir un pauc la feina, quí dedins. Mossur lo Comte reçaup sas praticas dins la granda sala de minjar ente per l’ocasion, fau menar dos o tres radiators, dobla espessor de cubertas e quatre litres d’aiga, que Gaëtan dempuei quauques jorns prend pus sas gotas. E si quo era nonmas quò, mas tota quela aiga… E lo monde que venen per lo prumier còp leven sovent las cilias en veire l’aristocratica man de Mossur lo Comte farfolhar en dejós de la taula, ne’n traire un gatge plen d’un liquide d’aisat coneitre, e lo voidar a grand bruch dins la selha sonhosament instalada a portada. Mas nòstre visitor ne’n fariá pas de cas. Bombet dins la peça, tota blauda defòra, era quitament pas enquera sietat sus la chadiera que io li parava, que aguet quela paraula estranha : sei un salòpard. Quo es pas sovent que dau monde fan entau un avoament, subretot emb queu ton de certituda sens fendassa. E sos uelhs luqueteren d’una lusor fera que era nonmas aguisança per se mesma.( de segre).
Joan Ganhaire
11/06/2016
Una bèstia a vapor, per Micheu Chapduelh
Vos vòle uei parlar d’una bèstia dispareguda. Une sorte de dinosaure, quoi. Mais un dinosaure moderne. Quela bèstia era mostruosa ! Aviá mestier de dos tipes per li donar minjar a la pala. Beviá a ne’n eissurir un plen chasteu d’aiga . E bufava a vos far paur ! Son bufar era negre coma la suja. D’alhors quo era un bufar de suja. Onte se pausava, salopava tot, tot çò que tucava, z’auriatz dich passat au ciratge. E quo es ben normau perque quela bèstia se nurrissiá de charbon.
Son nom ? A òc, l’apelavan la locomotivavapor. Fau precisar « a vapor », perque de las locomotivas n’i a enquera, mas son vengudas netas, clean disen uei. E mudas malurosament.
E òc, quo es que la vielha locomotiva, maugrat son biais de diplodocus, sabiá parlar. Ò ! quo era pas variat. Tot lo long dau chamin, quand vos menava en permenada, vos disiá : « Trempa sopa, trempa sopa, trempa sopa… » Quo es per quò que lo monde marendavan totjorn dins lo tren : quò lur donava fam.
Au moment de se ’restar disiá, en francés queste còp : « Faut que je pisse, piss piss psss. » E estiflava un bon còp. Boirava sovent entau lo francés e l’occitan.
Au sodard que preniá lo tren per tornar en permission chas se, disiá : « Polet rostit, salsifis frits, polet rostit, salsifis frits… » E quand lo tornava a la caserna : « Rutabagas, rutabagas. »
N’i a un qu’era artilhur a Metz. Quand tornava chas eu a Dacs, la locomotiva, de Metz a Bordeu li parlava francés : « J’te ramène, j’te ramène… » De Bordeu a Dacs, la linha era electrifiada e disiá : « Cap a casa, cap a casa… » Quò, quo es de l’occitan gascon e quò vòu dire : tot drech a la maison.
Micheu Chapduelh
10:46 Publié dans Cultura e literatura en òc, La Vita en òc ( archivas DL papier) | Lien permanent | Commentaires (0)


c: text/html

text:
05/11/2008
Lo nacionalisme francés, la lenga e l'immigracion
Lo ministre francés de "l'identitat nacionala" (coma se i aguèsse UNA nacion dins l'estat francés) s'acontenta pas de practicar una politica repressiva antiumanista : ara voldriá obligar totes los candidats a l'immigracion a aprene lo francés ABANS lor arribada en "França", coma o mòstra aquesta nòva.
I vesèm dos problèmas. Lo primièr es que se manifèsta un còp mai l'intolerància francesa per la quala tot "estrangièr" va pas respectar la cultura del país que s'i vòl installar. Lo segond es que s'oblida volontàriament que lo francés es pas la lenga naturala de "França": la lenga vertadièra d'Occitània, per exemple, es pas lo francés, impausat per una colonizacion interiora, mas l'occitan! Se vei doncas perqué s'impausariá l'aprendissatge del francés e non pas lo de l'occitan, del còrs, del catalan, de l'alsacian, eca. que permeton ça que la una melhora "integracion" al territòri que lo francés solet.
Cridam doncas totes los occitans que se reconeisson pas dins lo nacionalisme francés a bastir amb nosautres una Occitània que respècte las culturas e los pòbles e que sàpia aculhir amb respècte e fisança los qu'i vòlon viure.
FREE OCCITÀNIA!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Manifestacion «Anem òc! per la lenga occitana», Tolosa 2012
Lo darrièr 31 de març se passèt a Tolosa una jornada de manifestacion per la lenga occitana. Lo CAOC i foguèt.
Aquesta foguèt la quatrena granda manifestacion convocada jol lèma «Anem òc! per la lenga occitana». La primièra, en 2005, recampèt 10.000 personas a Carcassona. La segonda amassèt 20.000 personas a Besièrs. La tresena amolonèt 25.000 personas a Carcassona un còp de mai. Ongan se tornèt parlar de capitada a Tolosa: mai de 30.000 personas.
Jos un solelh espectaclós, aquela jornada de fèsta e revendicacion se debanèt sens incidéncias per las carrièras de la vila ròsa. Gaireben un quarentenat d’autocarris arribèron de totes los endreits d’Occitània. Lo CAOC i menèt un autocarri amb 40 personas, e d’autra preséncia catalana foguèt atestada pendent la manifestacion.
Lo jorn de revendicacion començèt a 10 oras del matin amb lo bastiment del «vilatge occitan» a la plaça d’Euròpa, un mercat de productes occitans, de libres, de mangiscla… ont òm podiá s’exprimir en occitan tant que voliá.
A 2 oras començava de marchar la manifestacion. Un flume de monde venguts dels quatre cantons del País d’Òc se rengavan ordenadament a la carrièra. D’organizacions de totas las colors, recampadas a l’entorn de la lucha pels dreits de poder parlar, ensenhar e aprendre la lenga del país, comencèron de marchar al son de las divèrsas musicas e cants qu’acompanhavan tostemps los participants.
La marcha finiguèt a la plaça del Capitòli. De parlaments foguèron faits. Puèi, la fèsta s’alongava amb divèrses concèrts de grops occitans a la meteissa plaça. Lo CAOC i demorèt pas. D’unes, los mai valents, demorèron encara a Tolosa per far partida dels concèrts. D’autres devián tornar. Per eles, lo jorn s’èra acabat. Amb gaug prenián lo camin de tornada tot en reviscolar l’estrambòrd d’aver agaitada una Tolosa que se sap d’èime occitan e que per un jorn o foguèt tanben de fait e de parla.
(http://www.vilaweb.cat/noticia/3999396/20120401/exit-participacio-mobilitzacions-llei-llengues-lestat-frances.html)
[mudslide:picasa,0,caoc.cat,5744695629066840657]


text:
Sètge de Constantinòble (626)
Lo sètge de Constantinòble (626) se debanèt en 626 entre l'Empèri Bizantin e una coalicion formada d'Avars, d'Eslaus e de Sassanidas. La coalicion capitèt d'amassar unei desenaus de milièrs d'òmes per atacar una garnison de 12 000 soudats. Pasmens, lo patriarcat de la capitala bizantina cridèt la populacion de luchar còntra una invasion pagana permetent de motivar lu abitants dins l'idèa de resistir e d'ajudar lu soudats. Lu assauts còntra lu barris mau capitèron e lu asalhidors deguèron se retirar après la destruccion dei flòtas avara e pèrsa per lu Bizantins.


text:
Fromezey
Fromezey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Fromezey A situat en la plana de la Woevre, sus l'ais Verdun-Etain. A traversat per un afluent del Adorna.
Fromezey est situé dans la plaine de la Woevre, sur l'axe Verdun-Etain. Il est traversé par un affluent de l'Orne.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Pendent la Primièra Guèrra Mondiala, lo vilatge #èsser totalament deslotjat lo 22 de febrièr de 1916 de contunh destruit. La localizacion del vilatge se situava alavetz en la posteriora linha alemanda. Lo pòble #èsser reconstruit pel continuament.
Durant la Première Guerre Mondiale, le village fut entièrement évacué le 22 février 1916 puis détruit. L'emplacement du village se situait alors dans l'arrière ligne allemande. Le village fut reconstruit par la suite.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Ci-dessous une lecture critique des n° 60/61 de la Linha, parue dans la Setmana n° 504, du 07/04 au 13/04/2005. La Linha l’a reprise dans son n° 62.
Cal reconeisser a la Linha Imaginòt lo grand meriti de bolegar las idèas e de prepausar una critica interna de l’occitanisme, sovent justa e totjorn interessanta. Aital del darrièr numerò, fòrça ric. Per dintrar dins lo viù, ont aquò dòl, cal legir la « responsa » del Sicre a un messatge d’un professor d’occitan que foguèt mandat al siti del govern sul rapòrt Thélot, e ont se trapa l’argumentari, disèm classic (Sicre cita – e critica – tanben lo tract d’Aci Gasconha), sus las bonas rasons d’encòratjar lo monde d’estudiar l’occitan. Lo Sicre en demolís mai d’una, per exemple aquela de l’ « utilitat » pretenduda : « l’occitan servís a pas res socialament, economicament. Per contra es fòrça utile culturalament. Donca, me dirètz, es reservat a d’elèits ? Es clar que lo reviscòl, se n’i a un, passarà pels elèits. Mas d’elèits diferents de los elèits ‘francès’ traditionals. D’elèits que militan per la democratia e la pluralitat, qu’es solament aquí que lo messatge occitan trapa sa fòrça ». Totjorn acrancat al Castan (« contestatz sas tèsas, mas abans las vos cal legir ! »), pausa sus la taula lo problema de las valors, que podon balhar sens a l’estudi de l’occitan. Parla plan, a mon vejaire, d’aquèlas que son illusòrias : lo pretendut « biaís de viure » (en òc dins lo tèxte !), o las valors presas a la literatura trobadorenca, coma la de « paratge », inseparabla del monde feodal e qu’es evidentament una bestièsa de revirar per « egalitat », etc.
L’ironia – puslèu la relativa pluralitat d’opinions –, vòl que i aja tanben dins lo numerò un article de M. Boudet-Ekue que presenta l’exemple tipe (e aquí es una vertadièra caricatura) de re-escritura de l’istòria d’occitania coma legenda d’una tradicion del « contra-poder », dals Visigòts a… Lionel Jospin, en passant, plan segur, pel « paratge » e la « fin amor » ! La lectura de Sicre sembla un bon remèdi contra aquèlas divagacions ideologicas. Mas Sicre e son Castan an tanben lor Occitania fantas(ma)tica : aquela d’una leteratura qu’aurià, dempuèi l’Edad Mejana, las meteissas valors e una meteissa identitat : contestacion de la situacion faita a la lenga d’òc ; critica del centralisme cultural ; absencia de contestacion nationalitari, desirança d’una França multipolari e multiculturala… Dins lo fons, demòra la meteissa legenda daurada de l’occitania, e es donca pas solament per incompreneson que Boudet-Ekue cita Castan... Nos caldriá benlèu aprene de praticar l’occitan e trobar de valors dins aquèla pratica sens nos refugir dins las legendas. Aquò, subretot dins la situacion ont sèm, o reconeissi, es pas aisit.
Per aquò, la lectura de l’article de Renat Merle es d’una granda ajuda, que fa, en passant, una critica equilibrada de Castan-Sicre : per èlis « l’occitania seriá pas una entitat nationalitari, mas una cultura vivificanta. Aquèla vision plaça l’alteritat occitana dins una cultura, es a dire dins una lenga que, per sa diferéncia balhariá a pensar autrament que la lenga francèsa, dins una literatura qu’auriá constituat un autre imaginari que l’imaginari francés ». Aquèla vision, nos ditz Merle, generosa, òc, umanista, vertat, se pòt pr’aquò seriosament discutir, « en vesent la literatura escrita en òc dempuèi lo sègle XVI, e la pratica d’un occitan parlat o escrit a travèrs lo filtre del francés, vengut lenga mairala de tots ». L’identitat culturala de l’occitan demòra donca, diriái ièu, de fargar, dins lo refus politic, e pas solament cultural, del centralisme, de la negacion constitucionala de las diferéncias, de la religion de la lenga unenca. E es subretot aquò, almens per una part, çò que fa la Linha… e es per aquò que se cal abonar. Una causa sola es vertadièrament lanhósa dins aquelas quarantas paginas plan quichadas : la disparicion, aqueste còp complèta (a doas expressions e linhòtas prèp), de l’usatge de la lenga occitana… Aquò tanben, far soscar…
Joan-Peire Cavalièr
Linha Imaginòt. 35 plaça des Tiercerettes, 31000 Tolosa (un an, 4 numeròs : 18 euròs).