text:
Ges d'article
Los prèses son TTC
Per adolescents e adultes, la seguida de las enquistas (passionantas e extraordinàrias !) del detectiu plan conegut,...
Un ensemble plan brave dels estandards mai coneguts del repertòri, jogats sus un acordeon cromatic, l'instrument emblematic dels reis de la...
Lo pichon Michel Zilberstein, enfant josieu, travèrsa lo periòde trebolat e dolorós de...
Les diables de la Garrigue vos meton un rambalh de tria dins las aurelhas amb lor mescladís d’electrò-metal e de trad....
De nòtas presas a la lèsta, al fial dels moments que ritmavan la vida de...
L'edicion novèla, bilingüa aqueste còp, de contes, racontes, poèmas e cançons de Maria Mourier, païsana de Nòrd-Vivarés : un patrimòni...
L'album novèl del cantaire de Losèra : un camin poëtic e universal e un camin musical, que i ausiretz un son plan acostic, mai...
"J'ai, dès l'adolescence, été très attiré et impressionné par l'oeuvre de Jan dau Melhau. Si je la connaissais bien, je ne connaissais pas l'homme", çò...


c: text/html

text:
D'ÒC Show 27 : Occitan e numeric, navèras perspectivas
Comentaris
15-01-2018 :: Maximilien Saint-Cricq
12-01-2018 :: Panamondin
Apondre un comentari
Lo darrèr D'ÒC Show de l'annada 2017 que's debanè en Vilhèra (64), ena mediatèca deu Castèth d'Èsta. La tematica : Occitan e numeric, navèras perspectivas.
A la co-presentacion dab Silvan Carrère : escolans deu Collègi Calandreta de Gasconha de Pau !
Los convidats : Benjamin Assié (Lo Cirdòc), Jean-Jacques Casteret e Marie-Alix Nicaise (InÒc Aquitània), Benoît Dazeas e Aura Séguier (Lo Congrès), Katy Bernard (Universitat Bordeaux Montaigne), Domenja Lekuona, Romain Baudouin.
Musica : Duo Rousse - Tisnèr
Durada : 101 min 32
Disponibla dusca lo 22/12/2018

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
U.E. Bossòst 3 – Comminges St. Gaudens 2
Vibrant partit eth disputat aguest darrèr dissabte
en Bossòst en qu’er equip aranés remontèc ua diferéncia de dus gols en mercador.
Era prumèra part dominada per equip francés que presentèc un bon equip e realizèc
un bon jòc pendent es 90 menutes. Era
U.E. Bossòst siguec perjudicada ena prumèra mietat pes blesures de Luis e Gachi.
Eth
Comminges St.Gaudens s’aunçaue en un lançament de fauta que Pol non podie
arturar. Domatge d´ aguesta jogada pr’amor
que Pol siguec un jogador que realizèc un gran partit damb ues bones arturades
que mos permetèc ath finau guanhar eth partit.
En
ua pilota perduda en miei deth camp, jogada per banda de Paya e eth sòn centro ère
rematat per Ottonelli: ère eth 0-2 e eth partit se mos complicaue fòrça. Auérem
era sort ena menuta finau abantes deth descans que Jonathan forçèc en ua jogada
un penalty que shutat per Felipe anaue a èster eth 1-2, resultat que s’arribaue
ath descans.
Ena
dusaua mietat era U.E. Bossòst as 10 menutes artenhie er empat a 2 gols quan
Àlex profitaue un bon passe de Felipe entà mercar a porta ueda, dempús de qu’eth
porter gessesse dera portería. Eth Comminges St.Gaudens hec fòrça perilh damb
eth sòn delantèr Ottonelli, mès Pol estec esplendid en totes es sues
intervencions.
En
un lançament de fauta, Uri anaue a plaçar era pilota ena esquaira dera portería
francesa, en tot mercar un gran gol: eth 3-2. Encara quedaue un quart d’ora e
er equip aranés auec de deféner damb ungles e dents aguesta petita diferéncia qu’auie
en mercador.
Damb
sort, ath finau victoria per 3-2, ja non mos embrembàuem dera darrèra victòria
en casa pr’amor qu’auíem perdut es tres darrèrs partits dera sason passada e
eth prumèr d’aguesta. Eth Comminges St.Gaudens non demostrèc eth darrèr lòc qu’ocupe
ena classificacion, ath contrari eth sòn
joc siguec fòrça bon e segur que gesserà d’aguesta posicion. A nosati aguesta
victòria mos plaçe en cinquau lòc damb 6 punts.
Era
classificacion ei: Encausse e Pyrennées Sud 9 punts, Cazères e Landorthe 7
punts, U.E. Bossòst e Aurignac 6 punts,
B. Luchon, Boulogne e Mabroc 3 punts, St.Gaudens, Pointis-Inard e Etoile
du Cagire 0 punts.
Eth
pròplèu parti ei partit de 1ª Eliminatòria dera Copa d’Occitània en Miramont
eth dissabte 7 d’octobre tàs 20 :00 contra er equip U.S. Miramont.
U.E. Bossòst: Pol, Salva, Luis, Anthony, Felipe,
Peiro, Àlex, Uri, Jonathan, Castet e Gachi. Remplaçants:
Javito, Carlos, Miquel.
Trainer:
Miguel.
Tarjetes
auriòles: Uri, Salva, Àlex.
Gols : 0-1 (25’), 0-2 Ottonelli
(35’), 1-2 Felipe (p.45’), 2-2 Àlex (55’), 3-2 Uri (75’).
Arbitre: Lompech Antoine.
Liniers : Martres Ludovic.


text:
07 novembre 2016
Quora l'escrich nos fa calar
L’Occitan vengut tròp precios per èsser parlat ? Voldriái vos far partejar una pichona reflexion sus la granda dificultat de parlar occitan, o d’autras lengas minoradas, en public, amai quora aqueste public la pòt comprene, almens d’un biais aproximatiu. Aquò per ièu es un problema de legitimitat de l’usatge de la lenga dins l’expression orala la mai normala, disèm lo de la convèrsa, alara que l’usatge nòble, elevat de l’escrich e en particulièr de la literatura, e tanben de son oralizacion dins la... [Lire la suite]
12 septembre 2016
« On est en France, on parle français »
Ressenti et ressentiment du monolingue Comme j’ai déjà eu l’occasion de le dire ici, je fréquente des familles manouches et j’y apprends, entre autres choses, leur langue : le sinti (qu’ils appellent manouche, voir ici Rencontre avec une langue invisible : le manouche). Cette langue, j’ai déjà dit combien je la trouve extraordinaire et émouvante, qui invite le philologue amateur à faire tout le chemin à rebour jusqu’en Inde, ne fût-ce qu’à travers le lexique. Mais elle permet d’abord de faire l’expérience,... [Lire la suite]
21 août 2015
Quinquanèla lemosina
Jan Marc Simonin, illustracion per Melhau, Petit e Simeonin, Glòria de la mòrt, Plein Chant, 2002 Corta istòria d’una tentativa mancada per reviscolar la reivindicacion occitanista en Lemosin (septembre de 2013-julhet de 2014) De còps que i a, sens censura particulara, d’iniciativas collectivas qu’an fach quinquanèla s’escafan de la memòria talament regde regde que los quites actors se podon demandar se quicòm es estat vertadièrament, o s’èra pas un sòmi. ... [Lire la suite]
28 février 2015
Le compte des laissés-pour-compte
(publié en occitan dans Lo Jornalet , le 15 février 2015 et ici même, le 22 du même mois. Je ne pensais pas en présenter une version française, mais Baptiste Chrétien, l'ayant traduit pour le donner à lire à un ami non occitanophone, m'a fait l'amitié de me l'envoyer. Je l'en remercie vivement) Le compte des laissés-pour-compte Digression populiste J'étais dans le métro toulousain, il y a quinze jours, et un jeune, un étudiant d'une vingtaine d'années qui avait pris la rame au Mirail, se moquait de... [Lire la suite]
22 février 2015
Lo compte de los que son pas de compte
Lo compte de los que son pas de compte Digression populista (publicat dins lo Jornalet, lo 15 de fébrièr passat) Èri dins lo metrò mondin, i a quinze jorns, e un jovent, un estudiant d’un vintenat d’annadas qu’aviá presa la rama al Miralh, se trufava de la votz occitana e de l’occitan: “sembla de portugués desformat!” çò disiá a un amic. Sèm dintrats dins una discussion de las vivas : ieu mesclavi l’occitan al francès per li mostrar per l’accion que çò que pretendiá —es a dire que l’occitan èra pas mai... [Lire la suite]
08 septembre 2013
Estandard e democracia
2009 Granda Parada militara pel 60en anniversari de la presa de poder del Partit Comunista chinés Estandard e democracia Aguèri l’onor e lo plaser de publicar en primièr aquí, en francés puèi en occitan, lo tèxte d’Eric Fraj : Quel occitan pour demain ? ; Quin occitan per deman ? Ne soi fièr, perque es un tèxte important que dejà, me pensi, a fach bolegar una bona partida del movement occitanista ; es estat e serà encara comentat e discutit per un brave moment, perque – zo disi sens... [Lire la suite]
04 août 2013
Perqué ièu disi nosautres
Lo camel de Besièrs : "Sem fòrça" (Sen Fosso) Perqué ièu disi nosautres Una polemica recenta, ont me soi empegat, me mena a soscar un pauc sus çò que vòli dire e vòli far quora emplegui la primièra persona del plural, lo subjècte « nous » en francés o lo mot « nosautres » en òc dins los tèxtes d’aqueste blògue. La polemica en question es la de Francesa Morvan (occitanizar son pitit nom per ièu es un delici).... [Lire la suite]
11 mai 2013
Cossí editar los « classics » occitans ?
La taula de Letras d'òc a Mirapeis en 1999 (panat a "la dormeuse") Cossí editar los « classics » occitans ? Dins mon post precedent, ai rendut compte de la primièra publicacion – lo remirable Libre dels ausèls d’Antonin Perbòsc –, d’una colleccion novèla dirigida per Joan Thomas : « Classics occitans », per las edicions de l'Institut d'Estudis Occitans. La tòca de l’editor, expausada sus la coberta, es de publicar de tèxtes « classics » (se podriá evidentament... [Lire la suite]
26 mars 2013
Eric Fraj : Quin occitan per deman ?
Vaquí (enfin !) la version occitana prometuda del tèxt que nos balhèt Eric Fraj al mes de novembre passat, una reflexion critica sus la qualitat mas tanben sus la concepcion de la lenga que volèm (voldriam) transmetre a nòstres nebots, qu’a pas acabat de provocar de discussions. JP C Piqué à FR 3 Viure al Païs le document en .doc : Quin_occitan_per_deman1 Quin occitan per deman ? Si es vertat que l’occitanisme diu voler, non pas simplament la subrevida (mès o mens simbolica), mes la vida efectiva de... [Lire la suite]
15 novembre 2012
Quel occitan pour demain ?
Je suis très heureux d’enrichir ce blog par la contribution que vient de me confier Éric Fraj, chanteur, musicien, enseignant d’occitan et de philosophie. Il est sans conteste une figure importante de la création occitane d’expression languedocienne, mais il chante aussi en catalan et en castillan. Son intervention nous permet de poursuivre et peut-être de recentrer nos discussions sur la question fondamentale de la relation entre la langue enseignée et promue par les milieux occitanistes (auquel Fraj appartient) et la langue parlée... [Lire la suite]


text:
Atlantida
L'Atlantida, segon la mitologia grèga, seriá estat una illa o un continent enfonsat jos las aigas en de temps alunhats a causa d'un tèrratrem. Los atlantas seriá estats una civilitzacion fòrça avançada per son temps (9000 ans abans la Grècia classica).
Platon es la font mai anciana e coneguda de l'istòria de l'Atlantida mitica; dins lo Dialògs la citacion ven de Solon, qu'a son torn l'auriá tenguda d'Egipte. Pus tard, lo subjècte foguèt tractat per qualques autors, qu'ensagèron de trobar lo luòc amb los escrits ancians e prepausèron divèrsas localizacions o ben ne neguèron l'existéncia e encara faguèron de la celèbra legenda de l'Edat d'aur lo principi davancièr de la majoritat de las culturas.
Somari
- 1 Lo recit de Platon
- 2 Possibles localizacion
- 2.1 Ipotèsi de Santorin
- 2.2 Dins la mar Negra
- 2.3 Dins l'ocean Atlantic
- 2.4 A Gibartar
- 2.5 Mar Cantàbria
- 2.6 Al larg de l'Illa de Chipre
- 2.7 En Sardenha
- 2.8 Orient Mejan
- 2.9 En America Latina
- 2.10 Dins l’ocean Indian
- 2.11 En Antartic
- 2.12 Una civilizacion atlantica
- 3 L'Atlantida dins la ficcion
- 4 Referéncias
Lo recit de Platon[modificar | modificar la font]
Timèu e Critias[modificar | modificar la font]
Las primièras referéncias a l'Atlantida apareguèron dins los dialògs de Timèu e Critias, tèxtes de Platon. Critias, disciple de Socrates, conta una istòria que pichonèl ausiguèt de son papet e que lo recebèt de Solon, lo venerat legislador atenenc, que li avián contat de capelans egipcians a Sais, ciutat del dèlta de Nil. L'istòria, que Critias conta coma s'èra vertadièra[1], e que remonta a nòu mila ans abans l'epòca de Solon[2], per dire lo biais que los atenencs aplantèron l'avançada de l'empèri dels atlantas, bellicoses abitants d'una granda illa nomenada Atlantida, que se trobava davant las Colomnas d'Ercules e que, pauc aprèp la victòria d'Atenas, desapareguèt dins la mar a causa d'un terratrèm e d'una granda aigada.
Dins lo Timèu, Critias parla de l'Atlantida dins lo contèxte d'un debat sus la societat ideala. I compta lo biais qu'aprenguèt l'istòria e lo biais que Soló la tenguèt dels capelans egipcians. Se referís la localizacion e la grandor de l'illa dins la mar Mediterranèa, l'eroïca victòria dels atenencs e, fin finala, lo biais que lo país dels atlantas s'enfonsèt dins la mar. Dins lo Critias, lo recit se centra sus l'istòria, la geografia, l'organizacion e lo govèrn de l'Atlantida, e aprèp comença de contar lo biais que los dieus decidiguèron de castigar los atlantas per lor supèrbia. Lo recit demòra sobtament interromput e l'istòria se conclutz pas.
Descripcion de l'illa[modificar | modificar la font]
Los tèxtes de Platon situan l'Atlantida davant las Colomnas d'Ercules (luòc que tradicionalament s'entend coma l'estrech de Gibartar) e la descrivon coma una illa pus granda que Libia e Asia reünidas. S'i descriu la geografia, escarpada, amb una granda planura de forma oblonga de 3000 per 2000 estadis, entornejada de montanhas fins a la mar. A la mitat de la longor de la plana, lo recit situa una montanha bassa de pertot, a 50 estadis de la mar, e apond que foguèt lo fogal d'un dels primièrs abitants de l'illa: Evenor, nascut del sòl.
Segon lo Critias, Evenor aguèt una filha nomenada Climene. Aquel escrit conta que Poseidon n'èra lo mèstre e senhor de las tèrras atlantas, perque, quand los dieus se partegèron lo monde, lo sòrt faguèt que a Poseidon li atribuiguèt entre d'autres la region de l'Atlantida. Vaquí la rason de sa granda influéncia sus aquela illa. Aquel dieu s'enamorèt de Clito e per l'aparar, o la gardar captiva, creèt tres anèls d'aiga a l'entorn de la montanha ont abitava son aimada. Lo parelh aguèt dos filhs, per qui lo dieu dividiguèt l'illa en dos reialmes. Al filh ainat, Atlàs, li donèt lo reialme que compreniá la montanha entornejada dels cercles d'aiga, e mai de l'autoritat suls fraires. En onor a Atlàs, tota l'illa se nomenèt Atlantida e la mar a l'entorn: l'Atlantica. Lo german besson, Gadir, governava lo tèrme de l'illa que s'espandissiá dempuèi las Colomnas d'Ercules fins a la region que, benlèu per derivacion de son nom, se nomenava Gadirica als temps de Platon[3].
Amb las favors de Poseidon, sus l'illa èra l'abondància. I aviá tota mena de minerals: auricalc, tradusible per 'coire de montanha', de valor pus mai granda que l'aur pels atlantas e per usatges religioses (uèi se pensa que deviá èsser un aliatge natural del coire), bòscs grands que fornisson de fusta en quantitat illimitada, nombroses animals -domestics e salvatges, especialament elefants-, copioses e variats aliments venent de la tèrra[4]. Tota aquela prosperitat donava als atlantas l'ocasion de bastir d'òbras grandas. Construiguèron, sus la montanha entornejada dels cercles d'aga, una esplendida Acropòli[5] amb d'edificis notables, coma lo Palais Reial e lo Temple de Poseidon[6]. Construiguèron tanben un grand canal, de 50 estadis de long, per far comunicar la còsta amb l'anèl d'aiga exterior qu'entorneja la metropòli, e un autre de mai pichon e cobèrt, per connectar l'anèl exterior amb la ciutadèla[7]. Cada viatge cap a la ciutat èra vigilat per de pòrtas e torres, e cada anèl èra aviá un barri a l'entorn. Las parets èran de ròca roja, blanca e negra, surgissent dels valats, e recobèrts de laton, estam e auricalc. Fin finala, cavèron, a l'entorn de la plana oblonga, un valat gigant a partir d'ont creèron un malhum de canals dreches[8].
La casuda de l'empèri[modificar | modificar la font]
Los reialmes de l'Atlantida formavan una confederacion governada amb leis escritas sus una colomna d'auricalc, al Temple de Poseidon[9]. Las leis principalas èran aquelas que dispausavan que los diferents reis devián s'ajudar l'un l'autre, s'atacar jamai, e prendre las decisions al subjècte de la guèrra e d'autras activitats comunas en consensus e jos la direccion del fondador d'Atlàs[10]. Cada cinc e sièis ans, los reis s'acampavan per prendre acòrds e per jutjar e sancionar aqueles qu'avián enfrangut la nòrma[11].
La justícia e la vertut èran intrinsècas del govèrn de l'Atlantida, mai quand la natura divina dels reis descendents de Poseidon se trobèt demenida, la supèrbia e los desirs de dominacion venguèron las novèlas caracteristicas dels atlantas[12]. Segon Timèu, comencèt una politica d'espandiment que los menèt a contrarotlar los pòbles de Libia (alara lo nòrd d'Africa) fins a Egipte e Euròpa en Etruria (alara Itàlia). Quand temptèron de sometre Grècia e Egipte, foguèron vencits pels atenencs[13].
Critias senhala que los dieus decidiguèron de castigar los atlantas per lor supèrbia, mai lo recit s'acaba quand Zèus e lo de mai dieus se reüniguèron per decidir de la sancion[14]. E lo castig foguèt un grand terratrèm e una inondacion que faguèt desaparéisser dins la mar l'illa ont se trobava lo reialme o ciutat principala, « en un jorn e una nuèch terribles », segon Timèu[15].
Possibles localizacion[modificar | modificar la font]
A supausar que lo recit de Platon siá pas una ficcion, coma lo nègan fòrça istorians dempuèi lo sègle XVI fins a Pierre Vidal-Naquet donat que Platon faguèt a apèl de mites dins fòrça autres dialògs las localizacions possiblas son:
Ipotèsi de Santorin[modificar | modificar la font]
D'unes, coma lo Comandant Cousteau, aprèp lo trabalh de l'arqueològ grèc Galanopoulos, identifiquèron l'Atlantida a la civilizacion de Creta destruida aprèp l'erupcion de Santorin vèrs -1650[16] e provòcan de grands tsunamis de mai de 50 m[17] de naut. De chifras encara mai elevadas foguèron prepausadas – fins a 250 m[18]. Fòrça detalhs de la cultura atlanta contada per Platon fan pensar a la civilizacion minoïca.
Dins la mar Negra[modificar | modificar la font]
L'ipotèsi d'un brusc desbordament de la Mediterranèa dins la mar Negra donèt l'idèa d'una localizacion de l'Atlantida sus la riba de la mar Negra, a una epòca ont aquela seriá estada qu'un immens lac d'aiga doça amb una altitud inferiora a son nivèl actual: l'Atlantida seriá estada destruida per l'aigada. Ipotèsi uèi defenduda pel professor Siegfried G. Schoppe[19] e Christian M. Schoppe, segon eles en 5500 Ab.C.[20]. Mas lor ipotèsi es pas confirmada pels estudis arqueologics.
Dins l'ocean Atlantic[modificar | modificar la font]
Segon Jules Verne l'Atlantida se trobava dins l'ocean Atlantic. E auriá desparegut aprèp una erupcion volcanica. Edgar P. Jacobs causiguèt de far dels Açòres una partida demorada emergida de la granda illa dins L'Énigme de l'Atlantide.
A Gibartar[modificar | modificar la font]
Se referissent a las indicacions de Platon, se cerquèt una illa situada al delà de las colomnas d'Ercules, enfonsada per la montada de las aigas a la fin de la darrièra glaciacion. J. Collina-Girard, geològ e preïstorian de l'Universitat de Provença, notèt un naut fons a l'oèst de l'estrech de Gibartar (Banc Spartel o Majuan. « formava une illa de 10 a 12 km, amb d'illòts satellits, al mièg d'una passa estrecha se dubrissent à l'oèst sus una mar interiora ». Platon auriá inventat l'istòria a partir d'una tradicion orala de la fin del paleolitic, transmesa als Egipcians. Lo banc Spartel Majuan se seriá enfonsat, en 9000 abC., es la data indicada per Platon[21].
Una autra ipotèsi situa la ciutat entre Gadeira (Cadis, Andalosia) e l'Atlàs marroquin. Aquela teoria paleografico-lexicologica de Georgeos Diaz-Montexano[22] es foragetada en general par la comunautat scientifica; e mai se dempuèi un sector Universitari (qualques doctors de l'Universitat de Barcelona[23]) e d'institucions scientificas de renom coma l'Institut de Paleografía de l'Acadèmia de las Sciéncias d'Oslo, Norvègia, part de las siás aportacions son reconegudas publicament coma rigorosas e validas[24].
Mar Cantàbria[modificar | modificar la font]
Selon l'escrivan espanhòl Jorge Maria-Ribero Meneses[25], l'Atlantida seriá lo planòl sosmarin conegut coma « Le Danois Bank » o « Lo Cachucho » es situat a 25 quilomètres de la plataforma continentala e a prèp de 60 km al larg de la còsta d'Astúrias, entre Ribeseya e Llastres, amb una dimension semblabla a aquela de l'illa d'Eivissa. Lo suc es a 425 m de prigondor. Selon Ribero Meneses lo planòl seriá una partida de la crosta continentala abans de se rompre fa 12 000 ans provocant un tsunami. Aquela ipotèsi correspond pas ges a de coneissenças scientificas actualas. Totjorn segon Ribero Meneses los rars subrevivents tornèron començar amb gaireben ges[26]. Segon Ribero Meneses, la lenga basca seriá a l'origina de totas las autras e l'espècia umana actuala auriá son origina dins la region cantabrica. Aquela ipotèsi correspond pas ges a las coneissenças scientificas actualas.
Al larg de l'Illa de Chipre[modificar | modificar la font]
En novembre de 2004, una equipa capitanejda per Robert Sarmast afirmèt d'aver descobèrt sur un pichon planòl sosmarin al larg de Chipre, per 1 500 m de prigondor, « doas longas parets drechas de 2 km de long » cadun[27]. Sortiguèt una estèla ornada d'inscripcions benlèu religiosas e qualques objèctes de valor. Lo site se situa entre doas placas tectonicas, es un terratrèm seguit d'un emboden que seriá a l'origina de la pèrdia de la ciutat. Las parets serián los rèstas d'un temple[28].
Las « descobèrtas » de Robert Sarmast convenquèron pas la comunautat scientifica.
En Sardenha[modificar | modificar la font]
« Al delà de Caribdis e Scilla », es l'ipotèsi del jornalista Sergio Frau del quotidian italian La Repubblica[29], publicada en 2003 dins son òbra Le colonne d'Ercole-Un'inchiesta[30]. Selon Frau las colomnas d'Ercules, èran totjorn alunhadas pels grècs cap a l'Occident e a l'epòca serián situadas dins lo bacin occidental de la Mediterranèu. Frau considèra tanben que Sardenha correspond dins la forma e las dimensions a l'illa de Platon. Se las ipotèsis de Frau trobèron un interès per qualques istorians[31] foguèron tanben foragetadas per d'autres coma Pierre Vidal-Naquet[32].
Orient Mejan[modificar | modificar la font]
Jaime Manuschevich dich[33] que lo vertadièr luòc de la civilizacion mitica es lo territòri de l'Israèl d'uèi e al Sinai e que la region èra una illa dins la val del grand rift, dins la val de Jezreel al nòrd, la mar Mòrta e la mar Roja sus l'èst e lo gòlf de Suèz e la mar Mediterranèa a l'oèst fins a 5600 abC.
E mai, Manuschevich prepausa que la civilizacion atlanta correspond al pòble natofian, lo primièr pòble sedentari, que lo centre politic principal e portuari èra Jerico.
En America Latina[modificar | modificar la font]
Los Fenicians[modificar | modificar la font]
Aprèp que s'identifiquèt de la civilizacion feniciana, d'unes volguèron veire aquel monde legendari qu'es l'Atlantida dins l'America Latina. En 1889 per exemple, lo viscomte Onfroy de Thoron publiquèt un ensag de 142 paginas: « Los Fenicians dins l'illa d'Haití e sul continent American. Las naus d'Hiram e de Salomon sus un flum d'Amazonia ». Se sap uèi que las pròvas èra de fals de la fin del sègle XIX[34].
Dins l’ocean Indian[modificar | modificar la font]
Un estudi de Jacques Hébert[35] sosten que l'enfosanda seriá pas a l'oèst dins l'ocean Atlantic mas al larg de Somalia que Socotra, una illa de Iemèn a l'embocadura del golf d'Adèn, ne serián los rèstas.
En Antartic[modificar | modificar la font]
Pels autors canadians Rand e Rose Flem-Ath[36] l'Atlantida seriá estada en Antartic se basant sus la teoria de Hapgood al respècte del desplaçament de la rusca terrèstra.
Una civilizacion atlantica[modificar | modificar la font]
Qualques ipotèsis foguèron avançadas plaçant l'Atlantida dins l'actual ocean atlantic (mens prigond e grand qu'uèi)
Dins los ans 1920 e 1930 lo jornalista e ocultista Lewis Spence[37] temptèt de mostrar qu'una civilizacion se seriá poguda desvolopar sus las còstas en fàcia d'Euròpa, de la faciada Èst dels Estats Units e de Canadà, de Groenlàndia, a l'entorn d'un lac interior relativament pauc prigond, mai o mens tapat al sud per las Canàrias e los Açòres, pus emergida qu'uèi, a la fin del paleolitic. L'ipotèsi es fòrça criticada scientificament[38].
Dins la mar del Nòrd[modificar | modificar la font]
Segon las teorias de Jürgen Spanuth e aprèp per Jean Deruelle[39], Sylvain Tristan e Roger Mermet puèi, Atlantida seriá d'un gigantesc polder que sas digas seriá estadas lo punt de començament d'una civilizacion megalitica dins la mar del Nòrd, al larg d'Olanda.
Al delà d'Irlanda[modificar | modificar la font]
Georges Poisson, aprèp la Segonda Guèrra Mondiala, publiquèt L'Atlantide devant la science per mostrar que la situacion geografica e geologica del plan del Rockall poiriá èsser una possibilitat del luòc d'anciana abitacion dels ancians Atlantas[40].
L'Atlantida dins la ficcion[modificar | modificar la font]
Divèrsas òbras de ficcion los personatges visitan l'Atlantida, que venguèt un luòc perdut mitic. Entre los pus celèbres cal destacar las aventuras de Tarzan, Vint mila lègas jos las mars de Jules Verne, los druides de Marion Zimmer Bradley, lo dessenh animat de Disney Atlantis: The Lost Empire o la seria de televison Stargate Atlantis.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Timèu
- ↑ Timèu, 23e
- ↑ Cretias, 114 b
- ↑ Critias, 114d-115a
- ↑ Critias, 115b
- ↑ Critias, 116d-e
- ↑ Critias, 115d-116a
- ↑ Critias, 118 c-e
- ↑ "ReferenceA" Critias, 119 d
- ↑ Critias, 120 b
- ↑ id "ReferenceA"
- ↑ Critias, 120e, 121c
- ↑ Timèu, 25a-d
- ↑ Critias, 121a-c
- ↑ Timeu, 25e
- ↑ (en) News - University of Rhode Island
- ↑ www.springerlink.com e www.springerlink.com
- ↑ (en)S.L. Soloviev, O.N. Soloviev, C.N. Go, K.S. Kim, N.A. Shchetnikov, Tsunamis in the Mediterranean Sea 2000 B.C. – 2000 A.D., Springer, 2000, p. 19
- ↑ (de) Siegfried Schoppe
- ↑ (de)Atlantis und die Sintflut im Schwarzen Meer
- ↑ Spartel Island Not Likely Atlantis: Marc-Andre Gutscher Responds
- ↑ www.GeorgeosDiazMontexano.com
- ↑ (Dr. César Guarde, UBA)
- ↑ Instituciones científicas de Noruega reconocen tesis de investigador hispano sobre la Atlántida y Tartessos
- ↑ (es)"Cantabria cuna de la Humanidad", 1984. "Sant'Ander es Bizcaya, la fuente de la vida". "El verdadero origen de los vascos, la primera humanidad". "El origen cantábrico del homo sapiens". « El euskera madre del castellano » "Arbre de la Langue"
- ↑ http://www.iberiacunadelahumanidad.net site suls trabalhs de recèrcas
- ↑ http://www.discoveryofatlantis.com/NewAtlantisLocationPictures/index.html
- ↑ (en)Discovery of Atlantis (Broché) - Robert Sarmast – junh de 2006
- ↑ (it) www.repubblica.it
- ↑ (it) www.repubblica.it
- ↑ (fr)comptes renduts dins la revista Diogène
- ↑ Posicion aprobada pel scientific alemand Heinz-Guenther Nesselrath (de)Bryn Mawr Classical Review 2008.08.22
- ↑ (en)"The Atlantis, the deciphered myth"; Jaime Manuschevich, 2002
- ↑ (fr)Maria Giulia Amadasi Guzzo, Les Phéniciens en Amérique ?, dans S. Moscati dir., Les Phéniciens, Stock, Paris, 1997, p. 657
- ↑ (fr) Les Survivants de l'Atlantide numèro 8 de la colleccion Les Dossiers des Grands Mystères de l'Histoire
- ↑ When the Sky Fell (Quand le ciel tombait, 1995)
- ↑ (en)The Problem of Atlantis, Londres, 1924 ; Atlantis in America, Londres, 1925 ; The History of Atlantis (1927, Reprinted 1995) Adventures Unlimited Press ; The Occult Sciences in Atlantis, (Reprinted 1976) Mokelumne Hill Press ; The Atlantis of Plato ; The Evidence For Lemuria From Myth And Magic ; The Problem of Lemuria: The Sunken Continent of the Pacific, Londres, 1932
- ↑ The Geographical Journal, 64-2, 1924, pp. 181_182 ; 66-5, 1925, pp. 466-467 ; 69-6, 1927, pp. 589-590 ; 81-2, 1933, pp. 181-182
- ↑ Site consacrat
- ↑ Georges Poisson, L'Atlantide devant la science: étude de préhistoire, 1945, p.78


text:
586
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 586 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Avars[modificar | modificar la font]
Après la presa de Sirmium e l'eliminacion dei garnisons bizantinas lòng de Danubi, leis Avars comencèron lo sètge de Tessalonica.
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Perseguida de l'invasion deis Avars e deis Eslaus dins lei regions balcanicas. Lei premiers se dirigiguèron vèrs Tessalonica onte comencèron lo sètge de la vila. Lei segonds s'interessèron a Grècia e la pilhèron (→ 591).
Lei succès dei « Barbars » dins lei Balcans s'explican per la mobilizacion dei fòrças bizantinas lòng de la frontiera orientala. D'efèct, l'emperaire Maurici (582-602) i obtenguèt un important succès a la batalha de Solachon au sud de la fortalesa de Dara (→ 572).
Reiaume Visigòt[modificar | modificar la font]
Victòria definitiva sus lo Reiaume Sueve de Galícia que deguèt acceptar la dominacion dei Visigòts. Après aqueu succès, lo Reiaume Visigòt ocupèt tota la Peninsula Iberica franc dei montanhas dau nòrd.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Sassanida[modificar | modificar la font]
Après un leugier melhorament de sa situacion l'an precedent, l'armada pèrsa deguèt faciar de tropas romanas renfòrçadas. Foguèt ansin esquichada a la batalha de Solachon e deguèt menar un sètge defensiu a l'entorn de Chlomaron. I resistiguèt ais asalhidors e assaièt sensa resultat d'empedir sa retirada vèrs Amida.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Operon
Un operon qu'ei un ensemble de gèns estructuraus regulats per ua medisha sequéncia de regulacion (promotor e operator).
Istoricament lo purmèr operon estudiat que ho l'operon lac.
L'operon que's compausa de :
- Un promotor : qu'ei ua sequéncia situada abans los gèns estructuraus e qui ei reconeguda per l'ARN polimerasa.
- Un operator on e's fixa la proteina regulatriz.
- Un gèn regulator qui còda per la proteina regulatriz.
- Lo(s) gèn(s) estructurau(s) qui còdan per (los) polipeptid(s) (generaument enzim(s)).


text:
1165
Aquesta pagina concernís l'an 1165 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Naissença d'un eiretier mascle — lo futur Felip August — lo 25 d'aost. Aquò permetèt de renfòrçar l'autoritat de Loís VII còntra lei senhors pus turbulents de son reiaume.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Ròcafèra
Ròcafèra (oficialament en francés Roquefère) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo mot Ròcafèra (atestacion de 1124 Rochafera) es format de dos elements, un nom e un adjectiu. Lo nom es ròca, d'un mot prelatin *rocca, passat dins las lengas romanicas. A lo sens de « montanha o tuca rocassuda », puèi de « castèl fòrt bastit dessús ». Ròcafèra es doncas una formacion de l'epòca feudala. L'adjectiu es l'occitan fèra, « salvatja,ferotja », femenin de fèr, del latin ferus [1].
Istòria[modificar | modificar la font]
Entre 1790 e 1794, Ròcafèra annexèt Cubiere (nom francés) [2].
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton del Mas de Cabardés; es ara del canton de La Vallée de l'Orbiel' (en francés), doncas de La Val d'Orbièl.
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2013 : 68 abitants (8,4 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 571
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=29617


text:
Francesca Celi dins una nòta [ligam] publicada per l'Institut Florian de Cèus detalha los que presidèron las fèstas felibrencas de París de 1879 a 1908.
Propausa d'extraches de las dichas, e per caduna una analisa.
L'institut Florian de Cèus que nos balha aquela presentacion es istoricament ligat a l'associacion dels Amics de la lenga d'òc creada per Joseph Loubet. Aquel, originari de Montpelhièr, la creèt en 1920, amb per ambicion d'amassar los occitans de París altorn de l'estudi de lor lenga. Çò que capitèt de far, e uèi encara en 2017 l'associacion es viva.
En 1934, un còp retirat, Sénher Loubet ven viure a Cèus. Un de sos desir alara es de daissar a la vila la siá rica biblotèca. L'idèa per el es de crear un centre d'estudi felibrenc. Moriguèt en 1951 sens poder concretisa lo projècte.
Cal esperar 1956 e la venguda de Leon Ancely per que las tractacions se ravivan. Es el que farà naisse l'Institut Florian alara al 24, bis carrièra de las Escòlas. Après sa mòrt en 1971 la vila de Cèus transformarà son apartament, al segond estage del Petit Château. Es aquí que serà dubèrta la partida occitana de la donacion facha a la vila de Cèus en 1956.
Es aquela bibliotèca ara inclusa dins la Biblotèca municipala de Cèus que constituís, uèi, l'Institut Florian.
*
Tirat del document de Francesca Celi, aquí los noms dels presidents de las fèstas felibrencas de París de 1879 a 1908.
1879 primièr anniversari en preséncia d’Aubanel
1883 Jasmin
1884 Mistral
1886 Victor Balaguer
1887 Frederic Mistral
1889 Jules Simon
1890 Michel Bréal
1891 Ernest Renan
1892 Emile Zola
1893 François Coppée
1894 Anatole France
1895 Jules Claretie
1897 Benjamin Constant
1900 Félix Gras
1902 Emile Pouvillon
1906 Baptiste Bonnet ( ?)
1907 Maurice Barrès
1908 Paul Mariéton


text:
Jean Dubuffet
Jean Philippe Arthur Dubuffet (31 de julhet de 1901 a L'Havre - 12 de mai de 1985 a París) èra un pintre e escultor francés.
Biografia[modificar | modificar la font]
Dubuffet nasquèt a L'Havre. E anèt a París en 1918 per estudiar la pintura a l'Acadèmia Julian, mas aprèp sièis meses daissèt l'acadèmia per estudiar d'esperel. En 1924, dobtant de la valor de l'art, cessèt de pintar e faguèt carrièra dins lo comerci de vins venent del paire. Tornèt a la pintura dins los ans 1930, mas arrestèt un còp mai, fins a 1942.
Sa primièra mòstra individuala se faguèt en 1944. S'aprochèt del surrealisme en 1948, a aprèp a la patafisica en 1954. Influenciat pel libre de Hans Prinzhorn, Artistry of the Mentally Ill, Dubuffet inventèt lo terme d'Art Brut definissent una art produida per de non professionals que trabalhan fòra de las normas esteticas, coma las arts dels pacients mentals, presonièrs e mainats.
Faguèt la seuna colleccion d'art, inclusent d'artistas coma Aloïse Corbaz e Alfredo Pirucha. Dubuffet pretendiá crear un art liure de consideracions intellectualas, e de còps qu'i a, son òbra sembla primitiva o infantila. Fòrça dels trabalhs de Dubuffet son de realizacions d'òlis, utilizant una tela reforçada de materials coma sabla, quitran e palha, donant a son trabalh una superfícia de textura inabituala.
A partit de 1962 produguèt una seria d'òbras que se limitava volontàriament a las colors roja, negra, blanca e blava. Fins a la fin dels ans 1960 se dediquèt sonque a la realizacion d'esculturas, produint treballs en poliestirèn, que pintava de vinilic.


text:
Palmon
Lo palmon (var. paumon) es l'organ essencial de la respiracion pels vertebrats, que los mai primitius son los dipnòus.
Sa foncion principala es lo carreg de l'oxigèn de l'aire atmosfèric dins la circulacion sanguina, e l'excrecion del dioxid de carbòni de la circulacion sanguina cap a l'atmosfèra . Aquel escambi de gases es complit dins una mosaïca de cellulas especializadas que forman de milions de saquetons d'aire sonats alveòls. Los palmons an tanben de foncions non respiratòrias.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Gray's Anatomy of the Human Body, 20th ed. 1918.


text:
Las mamàs dels dròlles de l’escòla Calandreta se trapèron al centre social per un talhièr de creacion de Petaçons en preparacion del carnaval occitan que se debanarà a La Garriga lo 17 de mars.
Lo Petaçon, qu’es aquò ?
Petaçon ven del mot occitan petaç, qu’es un bociton d’estòfa que servís per petaçar un vestit.
Lo Petaçon es doncas aqueste que carga lo vestit petaçat. Es un personatge tradicional de carnaval e de teatre que s’enrasiga dins las valladas e montanhas de l’espaci Occitan.
Uèi, pòrta de bendas de teissut de totas las colors, apondudas las unas a las autras e que balhan al personatge un anar de desprovesit, de paure, e li pòrta un costat salvatge (ma-dordogne-cachee.fr)
L’escòla Calandreta Pic aucèl de Caramaus dobriguèt las pòrtas lo 4 de genièr de 2016.
Dempuèi un pauc mai d’un an, l’escòla es installada al «Puech de la Joie» a Caramaus.
Las calandretas son d’escòlas immersivas en occitan, reconegudas e inspectadas per l’Educacion Nacionala, d’establiments laïcs dobèrts a totes.
Lo metòde utilizat es aqueste de l’immersion lingüistica aboriva, l’ensenhament balhat seguís los programas de l’Educacion Nacionala. La pedagogia es activa per acompanhar l’enfant e l’adolescent cap a l’autonomia, la partatge e la ciutadanetat. S’utilizan divèrses metòdes tal coma lo metòde Freinet, la pedagogia institucionala… (Sorga calandreta-carmaux.jimdo.com).
Es l’associacion culturala, Belugeta, que gerís las activitats culturalas e d’enquadrament de la Calandreta. Es completada per l’associacion Pic Aucèl que gerís l’escòla.
Aqueste 14 de febrièr, las mamàs Emene, Aline, Sandra, Marine confeccionan los vestits multicolòrs amb Chantal e Binti, solidàrias de la Calandreta, e lo cap d’estbliment Simon Brandli, tot aquò enquadrat per Joe, animatritz del talhièr de cordura e expèrta en fial e agulha : «cream aquestes vestits a partir de teissuts de recuperacion. I aurà un quinzenat de vestits».
Lo dissabte 17 de mars a La Garriga, parents, enfants e amics de las cinc escòlas Calandreta de Tarn faràn lo carnaval amb sos Petaçons.
Associacion Belugeta : 06 88 21 11 71 ou 06 31 63 10 04.
Adaptacion de l’article de J.L.G ublicat lo 07/03/2018 dins La Dépêche.


text:
Ervrezhell
Ervrezhell en breton ( Arbrissel en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La region a viscut dempuèi divèrses millenaris, coma lo pròva lo albereda tampa de "detla ròca a las fées" en datant del neolític, situada a Unitat|10|km {{}}. De la comuna. Divèrses luòcs archéologiques an #èsser repérés d'avion pel archéologue Gilles Leroux en lo moment de la secada de 1989. Qualqu'uns poirián èsser atribuits a la Tène e/o al periòde gallo-romaine, continuament a prospections sul terren o en los en comparant amb los luòcs enregistrats per Jean-Claude Meuret sus la municipalitat de Visseiche. La municipalitat de Arbrissel poiriá èsser traversada per una via anciana en prenent l'autra via en fasent limit amb las municipalitats de Rannée, aquela de Roazhon-Angieus (Condate-Juliomagus).
La région est habitée depuis plusieurs millénaires, comme le prouve l'allée couverte de "la roche aux fées" datant du néolithique, située à 10 km. de la commune. Plusieurs sites archéologiques ont été repérés d'avion par l'archéologue Gilles Leroux lors de la sécheresse de 1989. Certains pourraient être attribués à la Tène et/ou à la période gallo-romaine, suite à des prospections sur le terrain ou en les comparant avec les sites fouillés par Jean-Claude Meuret sur la commune de Visseiche. La commune d'Arbrissel pourrait être traversée par une voie antique rejoignant l'autre voie faisant limite avec la communes de Rannée, celle de Rennes-Angers (Condate-Juliomagus).
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Haillicourt
Haillicourt es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Haillicourt Se tròba en los tucs de la region de la Artés a 12 km a l'oèst de Béthune e a 30 km al nòrd de Arras.
Haillicourt se trouve dans les collines de la région de l'Artois à 12 km à l'ouest de Béthune et à 30 km au nord d'Arras.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Dels vestigis, descobèrts en lo moment de extractions minaires, testifiquen de lo sieu passat gallo-romain.
Origina del nom Haillicourt :
Se tròba las paraulas hall, hallier en significant buisson, pichon bòsc, luòc cobèrt e la paraula cuerta en significant courtil, barrat, pleta. Antany Aquel endroit i aviá environat de titards e de bòsc, a l'excepcion del nuclèu del vilatge #qu'èra en cultura. Pel continuament, aquela posicion de cultura li calguèt prene lo nom de Hailler-Cor de contunh Haillercourt e Haillicourt.
Per testament del 8 de decembre de 1650, a fach don de tèrras per Jérôme SEGOND, sieur de Wionval en Haillicourt (distincion a l'entorn de la glèisa actuala) Conteville lez Sant-Pol e unes autres luòcs a la glèisa de Haillicourt.
Des vestiges, découverts lors d'extractions minières, attestent de son passé gallo-romain.
Origine du nom Haillicourt :
On retrouve les mots hall, hallier signifiant buisson, petit bois, lieu couvert et le mot court signifiant courtil, clos, enclos. Autrefois cet endroit était entouré de titards et de bois, à l'exception du noyau du village qui était en culture. Par la suite, cette position de culture dut prendre le nom d'Hailler-Court puis Haillercourt et Haillicourt.
Par testament du 8 décembre 1650, est fait don de terres par Jérôme SEGOND, sieur de Wionval en Haillicourt (seigneurie autour de l'église actuelle) Conteville lez Saint-Pol et autres lieux à l'église d'Haillicourt.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Pàgines que usen Timeline
- Ortografia de verificar
- Portal:Comunas/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Categoria Commons amb ligam local identic sus Wikidata
- Article utilizant lo modèl Commonscat
- Pagina utilizant Commonscat sens afichatge personalizat
- Comuna del Pas de Calais


text:
Turquia lança una operacion militara de granda escala contra Efrîn
Recep Tayyip Erdoğan ataca aquel territòri de Rojava (Curdistan de Siria) jol pretèxt d’agir contra lo terrorisme.
Lo 18 de genièr passat, l’armada de Turquia comencèt de bombardar la region curda d’Efrîn, en Rojava. L’operacion es nomenada « branca d’olivièr » e dins sa primièra setmana a provocat mai de 120 mòrts, segon l’Observatòri Sirian dels Dreches Umans. L’operacion, l’avièt lo president turc, Recep Tayyip Erdoğan, dins un miting ont assegurèt que permetriá pas la preséncia de las fòrças curdas long de la frontièra de son país amb Siria. « Netejarem la bordilha terrorista de tota la zòna frontalièra fins arribar a la frontièra amb Iraq », çò diguèt. Dempuèi que comencèt la guèrra en Siria en 2011, la vila patís d’atacas de l’artilhariá turca amb la tòca de far cessar l’avançada de las fòrças curdas e aital d’empedir l’unificacion de las tres regions del Curdistan sirian que dempuèi 2012 son jol contraròtle de las fòrças curdas. Mas ara es lo primièr còp que l’aviacion turca bombarda la vila. « Metrem fin a la preséncia del Partit dels Trabalhadors de Curdistan (PKK), lo Partit de l’Union Democratica en Siria (PYD) e l’Estat Islamic », çò diguèt lo Primièr ministre turc, Binali Yıldırım. Segon Behçet Abdo, cap de la defensa d’Efrîn, es pas la primièra vegada que Turquia ataca la vila e fa d’ans qu’espèran l’intervencion militara. « Nòstras gents son fisadas a las YPG/YPJ. Avèm nòstras fòrças prèstas. Son fòrça. E es tanben naut lo nombre de civils curds e arabis qu’abitan a Efrîn », çò explica. « Turquia crei qu’en atacant l’endrech, lo mond fugiràn e quitaràn de defendre la vila, mas la responsa dels civils es plan desparièra. O demostrèt una manifestacion multitudinària lo 18 de genièr en sosten a nòstras fòrças e contra las atacas d’Erdoğan », çò apond Abdo. D’efièch, dins aquela manifestacion, los principals eslogans cridats èran : « Efrîn serà vòstre cementèri », « Efrîn es pas sola », « Abans Kobanê e ara Efrîn ». De manifestacions similaras se son tengudas dins d’autras vilas de Rojava e tanben dins qualques endreches d’Euròpa. A París manifestèron davant l’ambaissada russa.
Long de la guèrra e Siria, Turquia a sostengut divèrses grops rebèls per qu’ocupèsson Efrîn, mas an totjorn mal capitat. Quitament lo Front d’Al Nusra (que fa partida d’Al Qaida en Siria) e tanben l’Estat Islamic an ensajat de contrarotlar la vila, mas las fòrças curdas o an totjorn empedit. Los Estats Units, que sostenon militarament las Fòrças Democraticas de Siria (FDS), de majoritat curda, an avertit Turquia. De son costat, lo govèrn sirian a tanben condemnat « l’intervencion e invasion turca » e a demandat a la comunautat internacionala de far arrestar « las atacas brutalas » d’Erdoğan. La tension a aumentat après que los Estats Units anoncièron d’armar e entraïnar 30 000 milicians de las fòrças curdosirianas per abilitar una nòva fòrça que seriá desplegada sus las frontièras amb Turquia e Iraq. Per ara, l’armada turca e sos aliats son arribats d’ocupar un ponhat de vilatges de la region frontalièra turcosiriana. Las FDS an evitat qu’intrèsson mai a l’interior. De soslinhar que las FDS, de majoritat curda, son las fòrças de defensa de la Federacion Democratica. L’evolucion de la carta militara se pòt seguir a travèrs del sit web syria.liveuamap.com. Mentretant, la polícia turca arrèsta de jornalistas e de politicians en Turquia per aver publicat suls rets socials d’articles e comentaris critics amb l’invasion, çò rapòrta la plataforma pel jornalisme independent P24. Efrîn (Afrin, en arabi) es lo nom que lo recep una region autonòma proclamada e contrarotlada pel movement curd dins lo nòrd-oèst de Siria en 2014 coma part de lor projècte d’autogovèrn per l’ensems del nòrd del país, çò es la Federacion Democratica del Nòrd de Siria. S’agís mai o mens del territòri tradicionalament sonat Kurdax, o Curd Dagh, valent a dire la Montanha Curda : un territòri poblat plan majoritàriament —mas non pas exclusivament— per de curds e que constituís la zòna pus occidentala e pus pichona del Curdistan Occidental, o Rojava. Lo nom del país ven del nom de la capitala regionala, Efrîn. Abans la guèrra, los recensaments sirians situavan la populacion de la region un pauc dejós las 200 000 personas. Mas pendent lo conflicte Efrîn a recebut una granda afluéncia de desplaçats que, segon totas las fonts, almens n’an duplicat la populacion.
Ferriòl Macip
- Publicat dens International


text:
Libèria
Libèria es un país de l'oèst d'Africa. Confronta Guinèa e Sierra Leone al nòrd, e la Còsta d'Evòri a l'èst. Es bordat per l'Ocean Atlantic al sud e a l'oèst. Sa capitala es la vila de Monròvia.
Lo gentilici es liberian -ana.
Somari
- 1 Istòria
- 2 Politica
- 3 Geografia
- 4 Economia
- 5 Cultura
- 6 Liames intèrnes
- 7 Bibliografia
- 8 Nòtas & referéncias
Istòria[modificar | modificar la font]
Originas e fondacion[modificar | modificar la font]
Coma per la màger part deis estats d'Africa de l'Oèst que son alunchats de la vau de Nigèr, l'istòria de Libèria es fòrça mau coneguda avans l'arribada dei Portugués au sègle XV. I trobèron de Mandés e de Krus que vivián de la produccion de ris e de la pesca. En causa de son clima fòrça inespitalier, la region interessèt gaire leis Europèus.
En 1822, lo luòc foguèt donc chausit per la Societat estatsunidenca de colonizacion per i fondar un establiment destinat ais esclaus liberats. S'i turtèron a l'ostilitat de l'environament e deis autoctònas mai capitèron de s'i mantenir. En 1833, un autre establiment similar, dich Maryland, foguèt fondat au sud. En 1847, leis abitants de la colonia adoptèron una constitucion e se proclamèron independents. Lo país novèu foguèt dich Libèria e fusionèt ambé Maryland en 1857.
Lo Libèria independent[modificar | modificar la font]
De l'independéncia a la Segonda Guèrra Mondiala[modificar | modificar la font]
L'independéncia de Libèria foguèt aisament reconeguda per lei principalei poissanças (franc deis Estats Units d'America qu'esperèron fins a 1862). Una societat de tipe coloniau, dominada per lei Liberians Americans (22 000 personas en 1900), se formèt rapidament. De negociacions ambé França e lo Reiaume Unit permetèron de fixar lei frontieras dau país entre 1885 e 1910. Pasmens, Libèria aviá ges de ressorsas e deguèt utilizar divèrseis expedients per mantenir son existéncia (emprunts, tracha negriera illegala[1]... etc.).
La situacion se melhorèt a partir de la concession de plantacions d'eveas a la companhiá estatsunidenca Firestone en 1926. Lei revenguts d'aquela activitat permetèron d'equipar l'armada nacionala que poguèt sometre lei tribüs indigènas e prendre lo contraròtle efectiu dau territòri dins lo corrent deis annadas 1930. Durant lei dos conflictes mondiaus, Libèria jonhèt lo camp aliat còntra Alemanha. En particular, la Segonda Guèrra Mondiala permetèt de desvolopar lo país car l'industria estatsunidenca aviá besonh dei resèrvas de cauchó liberianas (construccion de rotas, de pòrts... per leis Estatsunidencs).
De William Tubman a William Tolbert[modificar | modificar la font]
Elegit president en 1944, William Tubman dirigiguèt lo país fins a sa mòrt en 1971. Gràcias a la descubèrta de ressorsas naturalas importantas, especialament de jaciments de fèrre, divèrsei companhiás estatsunidencas s'installèron dins lo país que conoguèt un periòde de prosperitat. Tubman aprofichèt la situacion per integrar lei populacions indigènas a la societat liberiana e li donar lo drech de vòte en 1963. Pasmens, a partir de 1966, se turtèt a de movements sociaus dins lei plantacions e venguèt pus autoritari. De mai, sei mandats successius veguèron lo desvolopament creissent de la corrupcion e dau nepotisme au sen de l'aparelh d'Estat.
Foguèt remplaçat per William Tolbert que gardèt lo poder fins a 1980. Pasmens, sota sa presidéncia, lei problemas de corrupcion s'agravèron e la situacion economica generala comencèt tanben de se desgradar. Incapable de redreiçar l'economia, foguèt reversat en 1980 per un còp d'estat militar.
Lo regime militar[modificar | modificar la font]
Lo sergent — autoctòn — Samuel Doe foguèt la figura principala dau regime militar. L'èx-president William Tolbert e plusors ministres foguèron rapidament executats mai lo regime novèu, dominat per lei Krahns, foguèt totalament incapable de resòuvre lei problemas economics liberians. Sota la pression de Washington, legitimèt son poder ambé l'adopcion d'una constitucion. En 1985, foguèt menaçada per una insureccion organizada per de Gios e de Manos. La repression foguèt saunosa mai descoratjèt pas lei movements d'oposicion.
La premiera guèrra civila[modificar | modificar la font]
La Premiera Guèrra Civila de Libèria durèt de 1989 a 1996 e entraïnèt la mòrt de 200 000 personas. Acomencèt en 1989 quand un ancian foncionari dich Charles Taylor formèt lo Frònt Nacionau Patriotic de Libèria (NPFL). Obtenguèt rapidament lo sostèn de Gios e de Manos e comencèt la lucha armada a partir dei Monts Nimba. D'autreis insureccions jonhèron la guèrra civila e leis estats africans de l'ECOMOG mandèron una fòrça per assaiar d'estabilizar la situacion.
En 1990, lo NPFL arribèt dins lo relarg de Monrovia protegida per lei fòrças de l'ECOMOG. Assaiant de quitar la vila, Samuel Doe foguèt capturat per lei rebèls de Prince Johnson e executat. Puei, lei diferents camps s'encalèron dins de combats indecís.
En 1995, de negociacions permetèron de conclure l'Acòrd d'Abuja que permetèt d'arrestar lei combats principaus — certanei regions conoguèron pasmens d'afrontaments fins a 1996 — e d'organizar d'eleccions. En 1997, gràcias a una campanha d'intimidacion, Charles Taylor foguèt elegit a la presidéncia. Establiguèt un regime autoritari e lei tensions tornèron aparéisser rapidament.
La segonda guèrra civila[modificar | modificar la font]
La Segonda Guèrra Civila de Libèria durèt de 1999 a 2003 e causèt la mòrt de 150 000 personas. Foguèt entraïnada per lo maucontentament generau suscitat per lo regime autoritair e corromput de Charles Taylor. Acomencèt ambé l'insureccion dins lo nòrd dei Liberians Units per la Reconstruccion e per la Democracia (LURD). S'agravèt en 2003 ambé l'insureccion dins lei país krahns dau Movement per la Democracia en Libèria (Model).
Afeblit per lei sancions internacionalas decididas en causa de son sostèn a la rebellion de Sierra Leone — copable de crimes còntra l'Umanitat — Charles Taylor foguèt assetjat dins la capitala en 2003 e obligat de s'exilar. Puei, foguèt arrestat e jutjat per crimes de guèrra e crimes còntra l'Umanitat. En parallèl, de negociacions organizadas per la CEDEAO permetèron de signar un acòrd de patz.
Libèria dempuei 2003[modificar | modificar la font]
Dempuei 2003, Libèria es en cors de reconstruccion mai la situacion se melhora gaire. De 2003 a 2006, foguèt dirigit per un president de transicion, Gyude Bryant designat per lei venceires de la guèrra e sostengut per una mission dei Nacions Unidas.
En 1995, d'eleccions liuras permetèron l'eleccion de l'economista Ellen Johnson Sirleaf a la tèsta dau país. Sota sa direccion, lo país obtenguèt la levada progressiva dei sancions internacionalas e l'annulacion d'una partida gròssa de son deute. Capitèt tanben d'atraire de companhiás internacionalas interessadas per sei ressorsas naturalas. Dins aquò, manca totjorn d'estabilitat e la mission de l'ONU es regularament prolongada. De mai, en 2014-2015, una epidemia d'Ebola isolèt Libèria e entraïnèt una grèva crisi economica.
Politica[modificar | modificar la font]
Libèria es una republica presidencialista. Lo president es lo cap d'Estat e de govèrn. Aprèp lo còp d'estat de 2003 i aguèt d'eleccions e Ellen Johnson-Sirleaf venguèt presidenta del país, en 2005.
Actualament, cap de partit a pas la majoritat al Parlament. Lo poder legislatiu se compausa d'un Senat amb 30 membres elegits per de mandats de nòu ans, e d'un Ostal de Representants, amb 64 membres elegits per de mandats de sièis ans.
Geografia[modificar | modificar la font]
Libèria se tròba en Africa Occidentala, en la còsta de l'Ocean Atlantic.
Lo païsatge liberian se caracteriza per las siás planas costièras, que s'elèvan en un altiplan e d'elevacions de pauca nautor al nòrd-èst del país.
Lo clima es tropical: caud e umid. Los ivèrns son secs, amb de jorns cauds e de temperaturas moderadas per la nuèch. Los estius son umids e embromats, amb de frequentas e intensas pluèjas.
Economia[modificar | modificar la font]
De veire: Economia de Libèria.
Cultura[modificar | modificar la font]
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ En 1930, la Societat dei Nacions menacèt de prendre la direccion dau país en causa dau mantenement — mai ò mens desguisat — de l'esclavatge dins lei grands domenis tenguts per lei Liberians Americans.


text:
Extrach del libre de Claudi Molinièr Lo cap dins la ressalha - IEO - Ensages - 1989 :
Perqué la letra ?
Es pas talament que l'escrich siá imperible o al mens que dure mai de temps que la paraula, mas es lo miralh de la pensada e permet aital l'exercici de la reflexion. Lo rescontre amb lo tèxt se fa totjorn per un esfòrç de compreneson e d'aquí naisson questions e mesas en relacion : la pensada en accion.
Nosautres occitans sèm los que bailam mai d'importància a aquela practica e mai que mai a la creacion literària. Se cresèm al poder de la letra es que i metèm de valors e una fòrça que ne fan un actor decisiu de l'imaginari collectiu.
Coma se vei, es la marca de la perennitat d'una lenga e d'une cultura mas es tanben mai qu'aquò.
Pausar l'existència per la paraula institucionalizada es aténher a la manifestacion primièra de la vida : lo crit. Avèm comprés que la fòrça dins lo silenci mena a una victòria illusòria e mai se i a conquèsta e dominacion. La violéncia brutala es la solucion mai aisida de facilitat, mas daissa dins un canton un gran de posca qu'escapa totjorn al netejatge e que vendrà grana de rebelion, de revenge.
La força de la paraula es violéncia tanben e mai que mai quand se mescla a tot çò que carreja l'emocion. Mas quand òm se pren a mestrejar aquela paraula, òm pausa la relacion amb l'autre mai amb la doçor de l'èime qu'amb la duretat de la man.
Sèm los primièrs suspreses de descobrir cossí del temps que l'espasa regnava sul monde, los que parlavan occitan aguèron aquela intuicion sublima - coma al primièr rescontre, l'un donèt la flor a l'autre en luòc de lo tuar - en luòc de tustar suls èlms e sus las armaduras metèron dins una forma rigorosa de paraulas de vida.
Pensi qu'avèm aquí l'una de las rasons prigondas que noirisson nòstra fe dins la letra.
Los trobadors, per un exercici d'estil o de mestreja extraordinària del lengatge, pausèron la relacion amb l'autre jos lo signe de la letra e pas mai jos lo del fèrre. Sens cap de nòrma politica impausada per l'espasa, creèron un mòtle per la lenga, institucionalizèron la paraula dins una foncion oficiala : dire a l'autre autra causa que l'òrdre del mèstre.
E mai s'èran mèstres dins l'art de la composicion, lo mot que fargavan èra pas lo que demandava sosmession. Paraulas de mèstres que s'impausavan per un art de viure. L'adesion èra dins la fòrça del modèl ça que la, mas lo modèl remenava, dins lo prigond del que i dintrava, un borbolh de son sentit del monde, una renaissença de son existéncia.
Son los primièrs en Euròpa qu'an cambiat la natura prigonda de las relacions al dintre del grop. Son sortits del camin de fèrre politico-social del temps, an barrutlat dins lo campèstre del còr e an traçat las primièras vias cap a de ciutats sens emperaire. An descobèrt l'autra fàcia del temps, la qu'es pas esclairada pel solelh de las rasons irremediablas, mas la que reçaup la clartat doça de la luna, la d'une adesion venguda del dedins de se.
Se compren alara qu'uèi quora sèm dins la clartat de las evidéncias tecnica-economica-matematicas, se compren que lo cant dels Trobadors nos tòrne parlar.
Avèm besonh d'autra causa que de certituds estatiscadas, avèm besonh d'una autentica relacion que va de delà las rasons.
Dins un país sens nom, dins una lenga sens etiqueta, nòstres aujòls o diguèron pel primièr còp del sègle XI, al sègle XIII.
O avèm demembrat, matracats que sèm estats per la fòrça de las rasons dels autres. Mas avèm gardat al mai prigond, al mai fosc de la palpitacion del còr, lo satgèl de la leiçon, l'emblèma eraldic de la familha : lo culte de la letra.
Se de delà la lei de l'espasa e de la rason aquela paraula a subreviscut, podèm noirir l'espèr que lo monde de l'audio-visual ne veirà pas la fin.
Creators en lenga occitana, deman es dins vòstras mans...
Claudi Molinièr


text:
Lo rei Philippe II Auguste (1) èra nascut l’an 1165 a Paris, e èra filh del rei Louis VII e la siá tresena molhèr Adèle de Champagne. Accediguèt al tròn, fòrça jove, amb solament catorze ans, lo 1179, mas sabèt governar amb una granda adretia en tèmas diplomatics. Foguèt lo primièr monarca francés en escriure en cronicas totes los eveniments de lo sieu reinatge e lo primièr en utilizar lo títol de “Rei de France”, en substituissent progressivament lo títol de “Rei dels Francs”.
Lo sieu enemic abitual foguèt England, amb qui mantenguèt un afrontament constant amb lo rei Henry II e los sieus filhs Richard I (“Lionheart”) e John (“Without Land”). Aprofechèt l’enemistat entre ambedós fraires per ganhar de posicions. A causa d’aquelas luchas, pendent lo sieu reinatge, conquistèt e annexionèt Maine, Normandie, Touraine e Anjou. Dels conflictes amb lo vesin Vlaanderen (2), annexionèt l’Artois, lo Vermandois e Amiens. Recebèt lo subernòm d’”Auguste”, benlèu per èsser nascut al mes d’Agost e per los sieus succèsses militars de part del monge Rigord.
La coronacion de Philippe II Auguste de France
davant lo Papa e lo rei Henry II of England
Una granda coalicion europèa entre divèrses sobirans europèus, comprés l’emperaire Oton IV del Sant Empèri Roman Germànic, foguèt derrotada per Philippe II a la batalha de Bouvines lo 27 de Julhet de 1214.
A nivèl interior, la siá òbra foguèt fòrça ampla e creèt las basas d’un estat nacional segon lo concèpte medieval de nacion. Creèt una armada permanenta (pas abituala en aquela epòca medievala) e reformèt lo sistèma fiscal per obténer unes intradas constantas e sufisentas per los sieus objectius e lo sieu aparelh administratiu estatal. Atenguèt controtlar la noblesa de las tèrras d’oïl e establiguèt definitivament la capitala del reialme a París (en contra d’Orléans). La vila de París recebèt una granda empentassa, amb un remodelament urbanistic fòrça important; las siás carrièras mai importantas foguèron pavimentadas, se melhorèron las fortificacions e se comencèt a bastir lo futur Palais du Louvre.
En començar lo sieu reinatge, expulsèt los josieus e confisquèt los sieus bens, en trincant la tolerància existenta en los reinatges anteriors. Una manièra fòrça utilizada per aténher de recorses economics a las monarquias medievalas. Mas l’an 1198 suprimiguèt totas aquelas politicas antisemitas.
Las relacions amb la Glèisa mantenguèron tanben una estructura diplomatica segon la siá convenença. Intervenguèt a la Tresena Crosada convocada pel Papa Gregòri VII l’an 1187. Mas mantenguèt una disputa amb lo Papa Innocenci III per la volontat de repudiar la siá molhèr Agnès de Meran. La mòrt de la reina l’an 1200 recondusiguèt la situacion.
Philippe II Auguste de France i Richard I of England a la Tresena Crosada
Philippe II volguèt pas inicialament participar a la Crosada. Los laces de tanhença amb qualques nòbles occitans, l’incertitud de la solucion de la Crosada e la guèrra contra los angleses qu’aviá dobèrt al nòrd, a Breizh (3) e Normandie, marquèron aquelas reticéncias envèrs la participacion, malgrat l’insisténcia del Papa Innocenci III. Malgrat aiçò, enebiguèt pas als sieus nòbles l’intervencion en la Crosada.
Après la mencionada batalha de Bouvines, que favoriguèt las siás posicions al nòrd, e la desbranda del rei Pere d’Aragon a la batalha de Muret (1213), Philippe II Auguste decidiguèt intervenir en la Crosada contra los Albigeses. Aviá pas mai resisténcia dins las tèrras d’òc, e la Crosada acabariá en trionfant.
Après la mòrt de Simon de Montfort, onorat per lo meteis monarca amb títols e de tèrras conquistadas dins las tèrras d’òc, apiegèt a lo sieu filh, Amaury de Montfort per acabar amb una nòva revòlta dins lo comtat de Tolosa l’an 1219, que fracassèt militarament.
Philippe II Auguste moriguèt l’an 1223 a Mantes, sens acabar totalament la dominacion occitana, mas en daissant la situacion preparada pel domeni definitiu. Vertadièrament, dels actors de la tragèdia que foguèt la Crosada, foguèt qui sortèt mai beneficiat. Oportunisme, bona fortuna o bonas decisions?
E entre la Crosada e los conflictes del nòrd, atenguèt gaireben multiplicar per quatre lo territòri jos contraròtle dirècte de la monarquia francesa.
(1) A la seccion « La Crosada » apareisseràn mai informacion sus l’ intervencion del monarca francés a la Crosada contra los Bons Òmes.
(2) Flandra en la lenga neerlandesa.
(3) Bretanha en la lenga bretona.


text:
Lo Collectif Prouvenço comença de poder pagar lei projècts que subvenciona amé generositat la Region Paca.
Divèndres 27 au moment de presentar sei vòts de bòna annada a Casteureinard amé son cònce LR Bernard Reynès, la còla infra provençalista desvelerà l’albom de Tintin que ne'n a laissats lei drechs l’editor Dargaud.
Après « Li sèt boulo de cristau » e « Lou tèmple dóu soulèu » ja traduits fa detz ans, vaquí Li beloio de la Castafioro.
E, ben segur, la carta de vòts anoncia l’Observatòri de la Lenga Provençala, vòugut par aqueu Collectiu, e que la Region ne’n a votat lo 16 decembre lei 496 000 € necessaris,a la comuna de Chivau Blanc.


text:
1952
Aquesta pagina concernís l'an 1952 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
- 28 de mai - Manifestacion comunista a París a l'ocasion de l'arribada del novèl comandant en cap de l'OTAN.
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 6 de heurèr : La princessa Elizabeth Alexandra Mary puja suu tròne deu Reiaume Unit e deu Commonwealth e pren lo nom d'Elisabeta II deu Reiaume Unit.
- 21 de març - Las doas ultimas aplicacions de la pena de mòrt als Païses Basses.
- 23 de julhet - Creacion de la Comunitat europèa del carbon e de l'acièr, amb las participacions de França, Itàlia, Alemanha Occidentala, Belgica, Païses Basses e Luxemborg.
Grècia[modificar | modificar la font]
Extension dau drech de vòte ai fremas.
Turquia[modificar | modificar la font]
Intrada dau país au sen de l'OTAN.
America[modificar | modificar la font]
Bolívia[modificar | modificar la font]
Extension dau drech de vòte ai fremas.
Estats Units d'America[modificar | modificar la font]
Explosion de la premiera bomba H estatsunidenca (31 d'octòbre). Aquò èra destinat a mantenir l'avança estatsunidenca en matèria d'armaments nuclears mai leis autrei poissanças majoras de la planeta comblèron rapidament son retard (URSS en 1953, Reiaume Unit en 1957, China en 1967 e França en 1968).
Asia[modificar | modificar la font]
Liban[modificar | modificar la font]
Extension dau drech de vòte ai fremas.
Mond[modificar | modificar la font]
- 21 de març - Kwame Nkrumah es elegit primièr ministre de la Còsta d'Aur (actualament, Ghana)
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Armament[modificar | modificar la font]
Premiera explosion d'una bomba H per leis Estats Units d'America (31 d'octòbre).
Arqueologia[modificar | modificar la font]
Descubèrta de la tomba dau rèi maia K'inich Janaab' Pakal Ièr.
Medecina[modificar | modificar la font]
Premiera utilizacion de l'ecografia, aplicacion dau principi dau sonar au còrs uman, per l'Estatsunidenc John Wild (1914-2009).
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 2 de genièr - Indulis Emsis, primièr ministre d'Estònia
- 9 de genièr - Marek Belka, primièr ministre de Polonha
- 14 de genièr - Călin Popescu-Tăriceanu, primièr ministre de Romania
- 17 de genièr - Ryuichi Sakamoto, compositor japonés
- 21 de genièr - Marie-Arlette Carlotti, politiciana francesa
- 28 de genièr - Jean-Louis Murat, cantaire e compositor francés
- 1 de febrièr - Roger Y. Tsien, bioquimista american, Prèmi Nobel
- 2 de febrièr - Christiane Taubira, politiciana francesa
- 2 de febrièr - Park Geun-hye, presidenta de la Corèa del Sud
- 10 de febrièr - Lee Hsien Loong, primièr ministre de Singapor
- 19 de febrièr - Danilo Türk, president d'Eslovènia
- 11 de març - Ricardo Martinelli, president de Panamà
- 11 de març - Douglas Adams, escrivan britanic
- 24 de març - Quim Monzó, romancièr catalan
- 9 d'abril - Michel Sapin, politician francés
- 10 d'abril - Steven Seagal, actor american
- 23 d'abril - Narada Michael Walden, compositor e cantaire american
- 14 de mai - David Byrne, musician e compositor escocés (Talking Heads)
- 14 de mai - Robert Zemeckis, director de cinèma american
- 25 de mai - Petar Stoyanov, president de Bulgaria
- 4 de junh - Bronisław Komorowski, president de Polonha
- 7 de junh - Orhan Pamuk, escrivan turc, Prèmi Nobel de Literatura en 2006
- 11 de junh - Anote Tong, president de Kiribati
- 16 de junh - Georgios Papandreou, politician grèc
- 18 de junh - Isabella Rossellini, actritz italiana
- 19 de junh - Jérôme Cahuzac, politician francés
- 20 de junh - John Goodman, actor american
- 1 de julhet - Dan Aykroyd, actor american
- 1 de julhet - Thomas Yayi Boni, president de Benin
- 2 de julhet - Ahmed Ouyahia, primièr ministre d'Argeria
- 4 de julhet - Álvaro Uribe Vélez, president de Colómbia
- 12 de julhet - Irina Bokova, politiciana bulgara
- 18 de julhet - Jean-Christophe Rufin, mètge, istorian, escrivan e diplomata francés
- 21 de julhet - Robin Williams, actor american
- 1 d'agost - Zoran Đinđić, politician sèrbe (m. 2003)
- 4 d'agost - Estanislau da Silva, primièr ministre de Èst Timor
- 17 d'agost - Nelson Piquet, pilòt brasilièr de Formula 1
- 17 d'agost - Guillermo Vilas, jogaire de tennis argentin
- 18 d'agost - Patrick Swayze, actor american (m. 2009)
- 21 d'agost - Joe Strummer, musician anglés (The Clash) (m. 2002)
- 21 d'agost - Jiří Paroubek, president de la Republica Chèca
- 24 d'agost - Linton Kwesi Johnson, musician jamaican
- 26 d'agost - Michael Jeter, actor american (m. 2003)
- 2 de setembre - Jimmy Connors, jogaire de tennis american
- 16 de setembre - Fatos Nano, primièr ministre d'Albania
- 18 de setembre - Dee Dee Ramone, musician american (The Ramones) (m. 2004)
- 20 de setembre - Manuel Zelaya, president d'Honduras
- 25 de setembre - Christopher Reeve, actor e activista american (m. 2004)
- 7 d'octobre - Vladimir Putin, president de Russia
- 22 d'octobre - Jeff Goldblum, actor american
- 5 de novembre - Teresa Rabal, cantaira e actritz espanhòla
- 9 de novembre - Jack W. Szostak, biològ american, Prèmi Nobel
- 24 de novembre - Ulrich Seidl, realizator austriac
- 26 de decembre - Alyksandr Ankvab, president d'Abcazia
- Pierre Camani, politician occitan
- Idriss Déby Itno, president de Chad
- Venkatraman Ramakrishnan, biològ indian, Prèmi Nobel
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 18 de genièr - Curly Howard, actor de comèdias american (n. 1903)
- 18 de genièr - Jonas Staugaitis, president de Lituània (n. 1868)
- 25 de genièr - Sveinn Björnsson, president d'Islàndia (n. 1881)
- 6 de febrièr - Rei Jòrdi VI del Reialme Unit (n. 1895)
- 12 de febrièr - Enrique Jardiel Poncela, escrivan de lenga espanhòla (n. 1901)
- 19 de febrièr - Knut Hamsun, escrivan norvegian, Prèmi Nobel de literatura (n. 1859)
- 22 de febrièr - Kaarlo Juho Ståhlberg, 1èr president de Finlàndia (n. 1863)
- 5 de març - Charles Scott Sherrington, fisiologista anglés, Prèmi Nobel (n. 1857)
- 13 de març - Johan Nygaardsvold, primièr ministre de Norvègia (n. 1879)
- 22 de març - Don Stephen Senanayake, primièr ministre de Ceilan (n. 1884)
- 1 de junh - John Dewey, filosòf nòrd-american (n. 1859)
- 6 de mai - Maria Montessori, pedagoga e mètge italiana (n. 1870)
- 21 de julhet - Pedro Lascuráin Paredes, president de Mexic (n. 1856)
- 26 de julhet - Eva Perón, femna del president d'Argentina Juan Domingo Perón (n.1919)
- 22 d'agost - Filadèlfa de Gerda, poetessa bigordana (n. 1871)
- 29 de setembre - George Santayana, escrivan e filosòf espanhòl (n. 1863)
- 8 d'octobre - Arturo Rawson, president d'Argentina (n. 1885)
- 9 de novembre - Chaim Weizmann, primièr president d'Israèl (n. 1874)
- 18 de novembre - Paul Éluard, poèta francés (n. 1895)
- Pau Vezian, felibre (n. 1869)
Prèmi Nobel[modificar | modificar la font]
- Prèmi Nobel de Fisica : Felix Bloch, Edward Mills Purcell
- Prèmi Nobel de Quimia : Archer John Porter Martin, Richard Laurence Millington Synge
- Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina : Selman Abraham Waksman
- Prèmi Nobel de Literatura : François Mauriac
- Prèmi Nobel de la Patz : Albert Schweitzer


text:
Lo Dictionnaire languedocien-français de Pierre-Augustin Boissier de Sauvages es una de las òbras lexicograficas occitanas mai importantas demest las imprimidas e difusadas a l'epòca modèrna. Foguèt un instrument de trabalh important pels escrivans de la Renaissença d'òc qu'i fan sovent referéncia al sègle XIX. Los dos volums de l'edicion de 1820 son en linha sus la mediatèca numerica Occitanica, amb un article critic de Claire Torreilles.
Autor(s) : Pierre-Augustin Boissier de Sauvages
Operator : Occitanica
Annada de publicacion : 1820
Document(s) : dos volums numerizats
Varianta(s) tractada(s) : lengadocian
Lenga : francés
Ligam :


text:
Leis de Kepler
En astronomia, las leis de Kepler descrivon las proprietats principalas del movement de las planetas al torn del Solelh, sens las explicar. Foguèron enonciadas per Johannes Kepler.
- Primièra lei (1609): totas las planetas se desplaçan a l'entorn del Solelh en descrivent d'orbitas ellipticas, que lo Solelh ocupa un dels seus fòcus.
- Segonda lei (1609): lo radivector qu'unís la planeta amb lo Solelh, escoba d'airas egalas en de temps egals; se ditz que la velocitat areolara es constanta. La planeta se desplaça pus rapidament quand es al perièli que quand es a l'afèli. Aquesta lei es una consequéncia de la lei de conservacion del moment angular, qu'es una consequéncia de las leis de Newton.
- Tresena lei (1618): per totas las planetas, lo carrat de lor periòde orbital o lo temps que meton a far un torn al Solelh, es proporcional al cube de la distància mejana amb lo Solelh: P2 = k a3 (en essent P lo periòde orbital; a la distància; k aproximativament egal a 12/UA3). D'ont mai granda es la distància mejana entre una planeta e lo Solelh, d'ont mai de temps met a complir son orbita.
Aquestas leis s'aplican a totes los còrses qu'orbitan al torn d'un autre (per exemple la Luna o los satellits artificials e la Tèrra), sempre que negligiscam l'influéncia de tresens còrses. Se parlam pas d'orbitar al torn del Solelh, alavetz la constanta k mencionada dins la tresena lei prendrà una autra valor, que serà proporcionala a la massa del còrs central.
Formulacion de Newton de la tresena lei de Kepler[modificar | modificar la font]
Kepler presentèt pas sas leis de manièra clara e concisa, mas dins de libres qu'an de nombroses detalhs e encara d'especulacions metafisicas. Isaac Newton extraguèt las leis de sos escriches, que'n liguèt amb sas pròprias descobèrtas (la lei de la gravitacion universala), en donant un sens fisic a de simplas leis empiricas. Newton dedusiguèt:
ont:
- P es lo periòde orbital en ans
- a es lo semiaxe major, en unitats astronomicas (UA)
- G es la constanta gravitacionala universala
- m1 es la massa del primièr còrs
- m2 es la massa del segond còrs
- UA: simbòl de l'unitat astronomica, equivalenta a 149 597 870 km


text:
coloriage darbre genealogique a sans en pictures coloriage darbre genealogique.
art d fresh coloriage darbre genealogique,coloriage darbre genealogique a sans en pictures , coloriage darbre genealogique a recherche google,coloriage darbre genealogique d 1 2 3 patrons, coloriage darbre genealogique moda feuils pour a moder, coloriage darbre genealogique mini vie,par my life history coloriage darbre genealogique,a sans en pictures coloriage darbre genealogique , coloriage darbre genealogique,coloriage darbre genealogique a 8.


text:
1083
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1083 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Comtat de Provença[modificar | modificar la font]
Maridatge entre Ceselha de Provença e Bernat Aton IV Trencavel, vescòmte de Carcassona, de Besièrs e d'Agde.
Ostau de Trencavèl (Vescomtats de Carcassona, de Besièrs e d'Agde)[modificar | modificar la font]
Maridatge entre Ceselha de Provença e Bernat Aton IV Trencavel, vescòmte de Carcassona, de Besièrs e d'Agde.
França[modificar | modificar la font]
Ducat de Normandia[1][modificar | modificar la font]
Mòrt de la rèina Matilda inspiratritz de la Tapissariá de Bayeux (2 de novembre). Foguèt enterrada dins l'Abadiá ai Damas.


text:
Carles Gascón Chopo es un dels mai importants cercaires suls Bons Òmes en Catalonha. A publicat una granda quantitat d’articles suls Bons Òmes e las luchas del poder feudal al Naut Pirenèu occidental catalan e a recebut lo Doctorat “Cum Laude” per l’UNED per la siá tèsi doctorala “La dissidéncia catara e lors bases socialas en Catalonha dels sègles XIIen au XIVen XIV”. Collabora amb l’Archiu Comarcal del Naut Urgell e es Tecnician de Patrimòni Cultural.
Redaccion.- L’epicentre principal dels Bons Òmes foguèt en Occitània, mas lo movement s’escampèt pels païses vesins. Abans la Crosada, i aviá de Bons Òmes en Catalonha?
Carles Gascón.- A la miá tèsi defendi, coma argumentava tanben l’istorian catalan Jordi Ventura, la preséncia de Bons Òmes abans la batalha de Murèth amb de documents. Èra benlèu una preséncia escassa mas reala, a comptar de mejans del sègle XIIen. S’agiriá d’una arribada logica, que confirmava una continuitat en l’expansion dels Bons Òmes. L’arribada d’una estructura de la Glèisa dels Bons Òmes a Catalunya benlèu seriá posterior a la batalha de Murèth.
R.- Opinas que podián aver de Bons Òmes catalans al Concili de Sant Felitz de Lauragués l’an 1167?
C.G.- Es complicat ne conéisser la realitat, mas sabèm qu’aviá un evesque catar en Carcassona nomentat Bernat Català, mas sabèm pas s’èra vertadièrament catalan. Sabèm qu’al Concili de 1167 i aviá un representant aranés.
R.- Fa temps se produsiguèt un debat sus la possibilitat d’un evescat dels Bons Òmes en Aran…
C.G.- Al mieu article “La carta de Niquinta e la Ecclesia Aranensis” defendi qu’es possible qu’existiguèsse; foguèt benlèu una glèisa de vida brèva, mas reala. La polemica veniá pr’amor que qualqu’unes defendián que l’expression “Aranensis” èra un error de transcripcion d’un copista del sègle XVIIen e fasiá referéncia a la vila d’Agen. Mas es complicat qu’un copista, acostumat a transcriure de tèxtes, poguèsse cometre aquela error.
R.- Quinas circonstàncias socialas favoriguèron la difusion del movement dels Bons Òmes en Catalonha?
C.G.- A la miá tèsi voliá examinar de quines factors intèrnes ajudèron aquela difusion, pr’amor que considèri qu’amb lo factor de vesinatge entre Catalonha e Occitània sufisiá pas. Qualques nòbles (pas gaires) simpatizavan amb la fe dels Bons Òmes per lors afrontaments amb la Glèisa catolica, abitualament per de reparticions de rendas, coma per exemple lo vescomte Arnau de Castellbò e la siá lucha amb l’evescat de la Seu d’Urgelh.
La Glèisa catolica, amb son poder ideologic e religiós, menaçava la noblesa en aquelas disputas amb l’excomunicacion, e una manièra d’evitar aquel “estigma”, èra s’aderir a una Glèisa alternativa, coma èra la dels Bons Òmes.
Lo Catarisme en Catalonha se consolidèt basicament a nivèl urban, mejançant la propagacion per una sèria de vilas dins la Catalonha interiora, fòrça dinamicas e en expansion, coma Puigcerdà, Berga, Lheida (fòrça important), Cervera, Agramunt… amb una classa burgesa comerciala fòrça activa, que voliá participar dins lo govèrn municipal e de la Glèisa, mas l’estament eclesiastic se barrèt a aquela dubertura. Per contra, la preséncia en la Catalonha litorala aguèt pauca repercussion.
Dins las comunitats de montanha los Bons Òmes tanben s’establiguèron, tant al nòrd (Cerdanha, Naut Berguedà) coma al sud (Serra de Prades) de Catalonha. Aquelas comunitats èran estadas tanben prejudiciadas per l’expansion eclesiastica catolica, sustot amb de monastèris coma Poblet o Santes Creus, que prejudiciavan amb las siás vegadas transumantas las pasturas de las vegadas autoctònas d’aquelas comunitats. Aquela enemistat amb los monastèris catolics provoquèt que los abitants d’aquelas comunitats montanhudas cerquèsson d’autras opcions religiosas, coma los Bons Òmes.
R.- L’arribada de Bons Òmes après la desbranda de Murèth l’an 1213, signifiquèt de cambiaments per la societat catalana?
C.G.- L’arribada de Bons Òmes e d’occitans a Catalonha existissiá fòrça abans de la batalha de Murèth. Foguèt pas una fugida massiva, mas que contunhèron d’arribar los meteisses contingents de populacion qu’arribavan abitualament. Las aportacions demograficas occitanas son totjorn estadas fòrça importants. Pensam qu’après la Pèsta Negra al sègle XIVen, sens l’arribada posteriora d’immigrants occitans, Catalonhna seriá demorada despoblada.
R.- Un dels tieus articles s’intitula “Murèth. Un moment decisiu en la sedentarizacion del catarisme en Catalonha”. Perqué aquel títol?
C.G.- Amb aquel article voliá reinterpretar l’importància de la batalha de Murèth dins lo Catarisme en Catalonha, en superant los discorses istoriografics abituals que ligavan l’inici del catarisme catalan a Murèth. Ieu someti una preséncia anteriora, cossí avèm comentat abans, que se detecta en capítols coma la conquista de Tortosa o Llhèida.
Mas tanben es vertat que la desbranda de Murèth influencièt, amb la sedentarizacion d’una Glèisa Catara en Catalonha. Anteriorament, venián de predicadors catars itinerants e avián la sedença en Occitània. A comptar de 1213, s’establiguèt una Glèisa Catara fixa en Catalonha, amb de “sieus” conegudas coma Castellbò, Josa del Cadí e als bòsques del sud de la Sèrra de Prades, ont s’establiguèt pendent dos ans lo diaca Pere de Corona. Ara los Bons Òmes catalans sabián que podián recórrer a aqueles “sieus” quand avián de problèmas.
R.- L’aparicion del movement dels Bons Òmes sorgiguèt espontanèament o èra ligat al Bogomilisme de l’Euròpa Oriental?
C.G.- Ni una teoria ni una autra. Lo Catarisme coma un movement de dissidents religioses aguèt una origina exclusivament occidentala, amb un primièr nuclèu dins la Rheinland alemanda (Colonha, Bonn…), per unes motius intèrnes a la politica de la Glèisa catolica latina. Pensam als afrontaments entre lo Papat e l’emperaire germanic. Es justament dins aquelas vilas alemandas ont apareisson los primièrs predicadors catars.
Mas desbrembam pas tanben qu’en lo concili de Sant Felitz de Lauragués de l’an 1167 aguèt una importància principala, gaireben mitica, lo prelat Niquinta que proveniá de l’Euròpa Orientala, e la siá preséncia legitimèt las comunitats cataras occidentalas.
Alara, es amb aqueles estudis que podèm obténer una vision fòrça completa del movement dels Bones Òmes e de l’istòria del Naut Pirenèu catalan.
Una entrevista de Francesc Sangar
L’entrevista tota la trobarètz dins Territòri de Catars, lo primièr numeric en linha de lenga occitana sus lo catarisme, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.


text:
Abadia Cisterciana de l’Escaladiu a Bonamason au pè deu castèth de Mauvesin. Dens lo parçan caracteristic de las Baronias pròche Capvèrn e Banhèras (ciutats termaus).
- Data : Dimècres 30 decembre de 2015
- Tipe : Edifici religiós
- Adreiça : Bonnemazon, France
Escriure un vejaire Anullar la responsa.
Matilda (Autor)
Las fotografias que son presas dab un powershot G7 canon, au telefonet o a l'Ipad. Que son sovent presas pendent reperatges d'espectacles per viéner.
Cherchar per mots-claus
Los barrutlaires
Darrieras barrutlas
Darriers vejaires
- wanou catarina, lo 1 novembre 2016 a 22h46 sus Sent James
- Pitit Lemosin, lo 27 abril 2016 a 13h46 sus Chasteu de Chalusset
- Pitit Lemosin, lo 19 decembre 2015 a 15h41 sus Los Cars
- Danís, lo 16 decembre 2015 a 12h55 sus Nòstra Dòna de la Gàrdia


text:
34-Plumalhon
26 août 2004 09:13 0 messages
Las bastidas
vilas petitas d’Aquitània qui pòrtan los noms prestigiós de vilas medievaus granas d’Euròpa.
700 ans a l’endarrèr, de cap a 1250 : catedralas, castèths
documents escriuts de fondacion
plan, plaça centrau entornejada d’arcadas : embans, cornèras
estatjants : promèssa de har fortuna, securitat, libertat peu sèrvs (afranquits)
mestieraus : haures, tisnèrs, sabatèrs
mercadejar : venedors e crompadors
crubar ;
La boha
instrument de vent (familha de las clarinetas) dab espiulas simplas
noms : bodèga de la Montanha Negra, bohaussac, bohica, chabreta deu Peirigòrd, chalemina, samponha pirenenca...
lo pihet
lo canet melodic : acordat dab cera d’abelha
lo canèth d’acompanhar : duas o tres nòtas
los calumets o las espiulas
las abelhas
vestit de l’albelhèr dab masca e guants
hum espés dens lo bohet
obrir los cavens : tirar lo cubertis deus quadres de husta
alveòles (cubas) dab ueus, larvas blancas, coadís, pollèn, nectar, meu
los cinc mestèirs de las obrèras : netejaira, neurissèra, cerèra, guarda, butinejaira
l’abeille ouvrière et la pollinisation
conte-Daniel de las Caribas
lo trancaire de canas e lo deute d’Amedé
desliura lo racoon esplorassat dab sa pata gahada
Ivan lo Quimbois, lo broish de las Caribas : lo cotèth magic
Dans la même rubrique
19 août 2008 – Plumalhon-126
4 février 2008 – Plumalhon-121
21 décembre 2007 – 120-Plumalhon
26 novembre 2007 – 119-Plumalhon
6 novembre 2007 – 113-Plumalhon


text:
Anonai
Anonai (oficialament en francés Annonay) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Al pè dels Monts de Vivarés, Anonai es a 75 km de Lion, 45 km de Valença e 40 km de Sant Estève. Al contacte de regions dels retlèus plan desparièrs, la vila foguèt bastidas en amfiteatre a la broa de dos rius, Cance e Deome.
Anonai es a la crotz de rotas comercialas: de la val de Ròse a Sant Estève e de la region de Lion al sud del Massís Central.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Montalban
Montalban[1][2][3],[4],[5] (oficialament en francés Montauban) es una comuna occitana de Carcin, situada administrativament dins lo departament de Tarn e Garona e la region Occitània.
Sos abitants son apelats los montaubaneses.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ http://www.locongres.org/fr/ressources/telechargements/func-startdown/14/
- ↑ http://toponimiaoc.webs.com/82tarnegarona.htm
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Pàgines que usen Timeline
- Paginas utilizant de ligams magics ISBN
- Categoria Commons amb ligam local identic sus Wikidata
- Article utilizant lo modèl Commonscat
- Pagina utilizant Commonscat sens afichatge personalizat
- Portal:Carcin/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Bastida medievala
- Vila d'art e d'istòria
- Comuna de Tarn e Garona
- Comuna de Montalbanés
- Comuna d'Occitània


text:
Murzo
Murzu en còrs (Murzo en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Corsega del Sud e la region de Corsega.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Murzo Tira lo sieu nom de Murza #que significa en corse lo immortal d'Itàlia.
Murzo tire son nom de Murza qui signifie en corse l'immortelle d’Italie.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Aguts
Aguts[1],[2],[3] (oficialament en francés Aguts) es una comuna lengadociana del Tolosan situada dins lo departament de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
1789 : comunautat d'Aguts, Senescaucia de Lauragués, diocèsi de La Vaur e parròquia de Sant Pèire d'Aguts 1790 : municipalitat d'Aguts, canton de Cuc Toulza, districte de La Vaur An X : comuna d'Aguts, canton de Cuc Tolzan, arrondiment de La Vaur 1972 : projècte de jonhent de las comunas d'Aguts e Puèjorsin a Montjuèi 2004 : la comuna jonh la Comunautat de comunas del País de Cocanha
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Lo Calvari d'Aguts es constituit d'un Camin de crotz situat sul puèg boscat de Litròna, s'acaba per una granda Crotz (12 mètres de naut) e una Capèla fòrça bèla. Vista fòrça bèla cap a l'Èst: sus la Montanha Negra, l'estanh de Sant Ferriòl e las vilas de Revèl, Sorèsa e Dornha. D'ambedós costats de Litròna se trapan dos castèls: Aguts e Montjuèi.
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.