text:
Flandra Orientala
La Flandra Orientala (en neerlandés Oost‑Vlaanderen) es una província bèlga neerlandofòna. Cobrís 2982 km2. Sa poblacion traspassa los 1 300 000 abitants.
S’organiza a l’entorn de Gant (Gent), lo chapluòc, au jonhent de l'Escalda e de Leie, ont una caforca fluviala importanta es estada adobada per la construccion daus canaus de Gant a Brujas, e mai que mai de Gant a Terneuzen, localitat situada sobre las bochas d'Escalda. Los autres centres importants son Aalst, Oudenaarde, Sint‑Niklaas e Dendermonde.
Somari
Las comunas de Flandra Orientala[modificar | modificar la font]
Geografia fisica[modificar | modificar la font]
Principalament region de plana, ambé d’auçadas qu’aumentan vel Sud, se compausa de sota‑regions: las dunas e li polders al nòrd, vers la termièra neerlandesa, mas s'espandís mai que mai sobre la partida interiora de la plana de Flandra, puèi sobre lei còlas al sud. Li releus son gaire nalts al centre – país de Waas (un trentenau de metres) e region d'Aalst (80 m) – mas creisson al sud (141 m al mont de l'Enclus).
Presentacion pel viatjador[modificar | modificar la font]
Gant, que Boileau sonava « la supèrba espanhòla », a nosat a son entorn una cinta de flors. Del temps que lo viatjador vèi aparéisser a l’asuèlh la nalta sageta de son belfòrt demieg lo forfolh di campanals, la rota s’òrla de jardins. Supèrba, o es, mas es mens espanhòla que flamenca. Gant, anciana residéncia di comtes de Flandra, al jonhent de l’Escaut e de la Leia, es d’uèi lo mèstre‑luòc e la metropòli d’aquela província banhada per l'Escaut, la Leia e també la Dendra. Reire-capitala del comtat de Flandra, patria de Carles Quint, vila d'istòria e d'art, es demorada la capitala intellectuala del país flamenc. Carles Quint, qu’èra nascut a Gant en 1500, disiá amb una tendra glòria : « Botariá París dins mon Gant ». Fins l’edat de detz ans èra prince de Gant, a detz ans venguet rèi d’Espanha, e mai tard, emperador d’Alemanha. Èra lo prince encantarèl de la vila, e coneissiá pas gaire de rebèllas, ni entre lei borgesas e nòblas damisèlas, nimai entre lei lachièiras. Se ditz que per faire onor a son senhor, cada familha de Gant aviá decidit un jorn de li ofrir un companatge de ris al lach, lo tradicionau Rijspap gantés. Lei bonas gents anèron, ambé lor plat a la man, fins lo palatz onde Carles Quint lis esperava. Lo borgmèstre anava primier e lor aviá plan recomandat d’imitar cadun de si gèstes. Mas, per son malur, en dintrant dins la sala de la taulejada, supet sobre una marcha e s’espatarret ambé son Rijspap. Sorprés mas obesissents, toti lis abitadors se roncèron pel sòu en renegant tant fòrt coma aviá fat lo paure borgmèstre. Lo prince ne riguet fòrça, e se’n ritz enquèra d’uèi. Mas Carles Quint venguet rèi d’Espanha, puèi emperador d’Alemanha, e chau creire que doblidet Gant puèi que, un jorn, la vila se revoltet, e guel la domdet feròçament. Ordonet de deboselar l’antica abadiá de Sant Bavon e de bastir a la plaça una ciutadèla que controllariá la vila. Un pauc après, bensai qu’aviá de patiments, faguet bastir la glèisia-catedrala que reculiriá lo chapítol de l’abadiá destrucha, e qu’achabariá per ne reprendre lo quite nom. Aquela glèisia-catedrala quilha una torre de quatre torrilhons, un pauc massissa, d’aitant que sa flecha cramet en 1603, mas conten de tresaurs. Entre aquessi i a lo gloriós retaule « l’Anhèl mistique » di fraires van Eyck. Aquel poliptique coneguet ben d’aventuras. L’emperador Josep lo Segond d’Àustria ne’n faguet quitar li panèls d’Azam e Eva, que considerava indecents. Li francés de la Revolucion panèron lo panèl centrau e lo botèron al Lovre, onte demoret expausat fins la chaiguda de Napoleon. Sièi autri panèls foguèron venduts e tornat venduts, per èsser crompats a la perfin per lo rèi de Prússia, que lis ofriguet al musèu de Berlin. Après lo Tractat de Versalhas, se decidet de lo reconstituir, e en 1920, toti si panèls tornèron a Gant. Mas en 1934, un panaire capita de ne prendre un, que foguet pas retrobat qu’en 1946.
De nombrosas autras bastenças, civilas e religiosas, fan qu’un forastier podriá demorar un an dins la vila sens leis avedre solament totas avisadas. La Pòsta centrala merita d’èsser vista. La bastença medisha es meravilhosa, e mai enquèra sa posicion pròche lo pont Sant Michaël ; e se l’agachatz despuèi lo pont, avisatz en reire-plan las tres torres gloriosas de la glèisa-catedrala de Sint-Baven, la glèisa de Sint-Niklaas e lo Belfòrt. S’avetz la chabença d’anar a Gant, manquessatz pas d’anar veire també l’excepcionau chastèl di comtes de Flandras, al ras de l’aiga. Majestós, es una fortalesa vertadièra, alturosa. Sas partidas mai vièlhas datan del sègle IX !, amai se l’essenciau data del sègle XII e foguet plan restaurat al començament del sègle XX. Lis apartaments en auçada nos mòstran çò qu’èra l’estil romanic flamenc, qu’a pas de ponchs a rendre a l’estil gotique que l’a remplaçat. La glòria pus bèla de Gant es bessai, mai enquèra que sei bastenças, d’èsser estada la patria del grand Maeterlinck, Maurice Maeterlinck, lo grand e delicat poeta dei Flandras, qu’escriviá en francés, sola lenga reconeguda coma seriosa, a son epòca. Istoricament Gant passet per divèrsas etapas : vila medievala compartida entre si patricians ligats feudalament a França, e si drapiers ligats al merchat anglés, foguet puèi una vila calvinista. Sota Felipe II, quand las detz‑e-sèt províncias di País Bas fan un pache d'union contra l'ocupant espanhòu, senhan la « Pacificacion de Gant » (1576). En 1584 sarà tornada conquistada per lo prince Alexandre Farnese. Coma leis autras vilas de Flandras, patiguet lei nombrosas guèrras que Loís XIV faguet al país, e li chaudrà un sègle per se rescombelir. Son universitat sara flamenquizada en 1930, ben abans la regionalizacion.
Leis autras vilas, sonque Audenarda/ Oudenarde, mai al sud, an un passat mens prestigiós e demòran de vilas menèlas. Citarem pasmens Rupelmonde, dins lo nòrd-èst de la província, per doas rasons. Era la preson d’estat di comtes de Flandras, e Mercator i nasquet, amai faguet un sejorn en preson perque lo sopçonavan d’èsser favorable al protestantisme. Mercator es l’escais professionau de Gehrard Kremer que nasquet dins la vila en 1512 e moriguet a Duisborg en 1594. Per amor d’aquò sovent las enciclopèdias dison, a tòrt, qu’èra Alemand. Es un grand fabricaire, inventor de mapas, e lei mapamondas qu’utilizam d’uèi son de còpias de la primièra mapamonda de Mercator que faguet publicar en 1569. Aviá fat tanben per Carles Quint, dos glòbes, un glòbe celèst de cristau e un glòbe terrèstre de fusta. O sabèm per lei cronicas del temps, puèi li dos cap d’òbras tant remirats dispareguèron dins li malastres dei guèrras. Se lo nom de Mercator es demorat per son òbra de geograf-cartograf, èra pas solament aquò. Era un òme vertadier del sègle XVI, que careçava l’espèr de tot saber un jorn. Era conegut atanbé coma filosòf, matematician e escalprador. Urosament tot a pas disparegut de l’òbra immensa d’aquel esperit vast. A Sint Niklaas, dins lo nòrd de la província i a fòrça de sei mapas, ambé lo celèbre planisfèri « ad usum navigantium » dins la sala del musèu comunau.
Un dis encants sovent, una particularitat totjorn, dei vilas de Flandra son li beguinatges. Lei beguinas son de femnas qu’an pas fat de jurament perpetuau, mas que viscon coma de monjas dins la pregària e lo trabalh. La diferéncia es que sortisson quand vòlon, a la condicion de tornar per l’angèlus del ser se vòlon pas èsser blocadas defòra, e que pòdon renonciar al beguinatge liurament. De beguinas, n’i aviá dins tota l’Euròpa Occidentala a l’Edat Mejana, mas i a pas qu’en Flandra que son demoradas. Lo beguinatge, l’endreit onte demòran, es una vertadièra vileta clausa, amb un convent per lei novícias, una o doas placetas, amai de còps un rivatèl. Las qu’an achabat lo noviciat demòran dins d’ostalons que fan de carreirons sota la santa proteccion de lor patrona. Gant a lo « Grand Beguinatge », fondat per Joana de Constantinòple, que chabís dos cents femnas. Lo Beguinatge Pichon, ambé sis ostalons de bricas ròsas randuradas d’un mur blanc, es tot lo temps florit. Mas leis autras vilas flamencas an de beguinatges tanben, nieucats a l’entorn de lors glèisias e qu’an sovent inspirat li pintors.
L’economia[modificar | modificar la font]
L'elevatge es l’activitat caporala del sector agricòla, mas lei culturas de bleda-raba sucrièra (dins l’ubac), di blats e de las trufas, demòron importantas.
L'industria, tradicionalament orientada vel textil (lin, coton e lana) es larjament escampilhada per lei campanhas, e per lei valadas de l'Escaut, al sud de Guènt, de la Leia e de la Dendra. S'es diversificada dins la metallurgia, l'industria quimica e lei construccions electricas.


c: text/html

text:
-256
Aquesta pagina concernís l'an -256 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Premiera Guèrra Punica còntra lei Romans. Après sei succès dei darriereis annadas, lei Romans decidiguèron d'organizar una ataca dirècta còntra lo territòri african de Cartage. Au cap Ecnome, una temptativa cartaginesa de blocar aquela ofensiva s'acabèt per una desfacha importanta (30 naviris cartaginés aprefondats, 64 capturats còntra solament 24 naviris romans aprefondats) e una armada romana poguèt desbarcar dins la region dau cap Bon. I conquistèt lo pòrt de Clypea que venguèt sa basa principala.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Villez-sur-le-Neubourg
Villez-sur-le-Neubourg en normand (Villez-sur-le-Neubourg en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Villez Sul Neubourg a situat a 30 min de Evreux e 20 min de Louviers.
Villez sur le Neubourg est situé à 30 min d'Evreux et 20 min de Louviers.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Villez Ven del bas-latin villare #que significa pichona granja. Se tròba lo primièr testimoniatge escrich de la municipalitat l'an 1271 jos la forma de villarae
Villez vient du bas-latin villare qui signifie petite ferme. On trouve la première attestation écrite de la commune en 1271 sous la forme de villarae


text:
Vocala semidobèrta anteriora non arredondida
La Vocala semidobèrta anteriora non arredondida es una vocala, que se tròba dins qualques lengas parladas. Son simbòu dins l'alfabet fonetic internacionau es ⟨ɛ⟩, valent a dire una epsilòn grèc minuscula. Son equivalent X-SAMPA es E. Se representa dins las lengas qu'emplegan l'alfabet latin generalament siá per una "e" o una "e" diacriticada, siá per una "ä".
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
- Son degràs d'apertura es semidobèrt, es a dire que la lenga es plaçada apr'aquí un tièr dau camin entre una vocala centrala e una vocala dobèrta.
- Son ponch d'articulacion es anterior, es a dire que la lenga es plaçada tan luònh en avant de la boca coma possible
- Son caractèr de redondetat es non arredondit, es a dire que las labras son pas arredondidas.
En Occitan[modificar | modificar la font]
En occitan, en lengadocian, provençau, gascon e vivaroaupenc de l'èst, aqueste sòn se representa per una "è". En lengadocian orientau (montpelhierenc e cevenòu) la á fa tanben lo sòn [ɛ] Pasmens, la "uè" fa lo sòn [œ] en auvernhat, vivaroaupenc de l'oèst e lemosin, [ɥe] en vivaroaupenc de l'èst, provençau (inclusent lo niçard), e [we] en gascon. Lo limosin e l'auvernhat coneisson pas aquesta vocala.
Dins las autras lengas[modificar | modificar la font]
exemple:
- Alemand : Bett [bɛt] « lièch »
- Anglés : (America dau nòrd) bed [bɛd] « lièch »
- Catalan : res [rɛs] « res »
- Francés : cèpe [sɛp] « bolet »
- Italian : elica, membro, c'è
- Neerlandés : bed [bɛt] « lièch »
- Ongrés : nem [nɛm] « non »
- Polonés : lek [lɛk] « medecina »
- Portugués : café [kɐfɛ] « cafè »
- Suedés : näsa [nɛːsa] « nas »
- Vietnamian : té [tɛ́] « tombar »
- Occitan: sèt [sɛt]


text:
Sant Ponç de Tomièiras
Sant Ponç de Tomièiras (oficialament en francés Saint-Pons-de-Thomières) es una comuna lengadociana situada dins lo departament francés d'Erau e la region administrativa d'Occitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La vila es situada entre Menerbés, Montanha Negra e Espinosa, dins lo Pargue Natural Regional del Naut Lengadòc, al pè de la sèrra de Somalh. Lo riu de Jaur i a sa font. La vila s'es desvolopada a l'entorn de son abadiá sus las doas ribas del riu de Jaur: Sant Ponç, la "vila màger" d'un costat, e Tomièiras, la "vila mendre" de l'autre costat.
Istòria[modificar | modificar la font]
L'abadiá de Sant Ponç foguèt fondada en 936 per lo comte de Tolosa Raimon III per devocion a Sant Ponç, martirizat a Cimiés prèp de Niça en 257. Per aquò, de monges foguèron mandats de l'abadiá de Sant Geraud d'Orlhac. Dins la segonda mitat del sègle XI, lo monastèri foguèt florissènt, dirigit per l'abat Frotard que serà legat del papa Gregòri VII e jogarà lo ròtle d'ambassador prèp de Ramon e Berenguer comtes de Barcelona. L'abadiá amassarà alara a l'entorn d'ela mantun monastèri coma: Sant Martin de Les pròche Quilhan, e d'autres en Catalonha : Sant Benet de Bages, Sant Cugat del Vallès, Sant Pere de Roda e lo d'Òsca en Aragon. Una glèisa nòva pus granda foguèt bastida, acabada e inaugurada en 1096 pel papa Urban II. En 1170 a la seguida de bregas entre l'abat de Sant Ponç, Raimon de Dornha e lo vescomte de Besièrs, Rogièr II Trencavel, aqueste darrièr desmoliguèt e saquegèt lo monastèri. En 1318, la glèisa foguèt enauçada al reng de catedrala. En 1567 los uganauds dintrèron dins la vila e arroïnèron un còp de mai la glèisa e lo monastèri.
En 1785, las clastras foguèron destruidas per far passar la rota actuala. Los capitèls amb esculturas romanicas foguèron escampilhats e venduts a de musèus nombroses, lo Musèu dels Agustins a Tolosa, lo Musèu del Lovre a París, lo Victoria and Albert Museum de Londres, lo Museum of Fine Art de Boston, lo Fogg Art Museum de Cambridge, lo Metropolitan Museum of Art de Nòva York ...
Administracion[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
- Tomas de Treil de Pardalhan : Senhor de Pardalhan, deputat a la Revolucion Francesa
- Melquiòr Bartés (1818-1886), escrivan e botanista occitan
- Ferdinand Fabre: escrivan


text:
-665
Aquesta pagina concernís l'an -665 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Assirian[modificar | modificar la font]
Sostengut per lei Medes, leis Elamitas decidiguèron d'aprofichar una revòuta de la region d'Akkad per atacar leis Assirians. Aquò marquèt lo començament d'una guèrra lònga que s'acabèt en 655 avC.


text:
Judeocatalan
Lo judeocatalan (en ebrieu: קאטאלנית 'qatalanit'; en catalan: judeocatalà), èra lo dialècte del catalan parlat per las comunautats jusievas dins los territòris de lenga catalana. Lingüisticament, compartís de caracteristicas amb lo shuadit (judeoprovençal), encara que istoricament, etnicament e politicament, la comunautat judèocatalana èra independenta de la comunautat judèoprovençala, principalament per causa de l'ocupacion aràbia de la Peninsula Iberica. L'epòca d'aur del judeocatalan s'estend del sègle XII fins a 1492, data de l'expulsion dels jusieus dels territòris de lenga catalana.


text:
Ostal de Trencavèl
La familha Trencavèl foguèt una importanta dinastia vescomtala que governava, entre los sègles X e XIII, los vescomtats de Nimes, Albi, Carcassona, Rasés, Besièrs e Agde, en Lengadòc.
Linhatge dels Trencavèl[modificar | modificar la font]
Lo primièr membre documentat de la familha Trencavèl es Aton I, que foguèt vescomte d'Albi a l'alba del sègle X. Seguiràn cinc generacions de vescomtes d'Albi per descendéncia dirècta: Bernat Aton (mòrt en 937), Aton II (mòrt en 942), Bernat Aton II (mòrt en 990), Aton III (mòrt en 1030) e Bernat Aton III (mòrt en 1060). Ramon Bernat (mòrt en 1074), filh de Bernat Aton III, se maridèt amb Ermengarda de Carcassona, sòrre de Rogièr, lo darrièr comte de Carcassona. Ramon Aton èra vescomte d'Albi e Nimes, e aquesís Carcassona e Besièrs en l'an 1068, abans la mòrt de son conhat.Son filh, Bernat Aton IV (mòrt en 1129), foguèt vescomte d'Albi, Besièrs, Carcassona, Nimes e Rasés. En aqueste moment, la familha Trencavèl, amb Bernat Aton IV, tenguèt dins son domeni totas las tèrras dels comtes de Tolosa; malgrat aquò, los Trencavèl aqueriguèron pas jamai lo títol de comte. Los filhs de Bernat Aton IV devesiguèron l'eretatge de son paire. Lo mai grand de totes, Rogièr I (mòrt en 1150), prenguèt Albi, Carcassona e Rasés. Lo segond filh, Ramon I mòrt en 1167) prenguèt Besièrs, e eretarà d'Albi, Carcassona e de Rasés quand son fraire Rogièr moriguèt sens descendéncia. Fins finala, lo menor dels filhs de Bernat Aton IV, Bernat Aton V (mòrt en 1159), ereterà de Nimes e Agde.
Aqueste conglomerat de tèrras al centre de Lengadòc e dins las mans dels Trencavèl donèron a aquesta familha una posicion de poder considerable durant los sègles XI e XII. Tant es que sos vesins dirèctes (los comtes de Tolosa a l'oèst e de Barcelona al sud), vesent l'importància dels Trencavèl e las sieunas tèrras cercaràn aliança amb els. Majoritàriament, los Trencavèl foguèron aliats dels comtes de Barcelona.
Lo govèrn dels Trencavèl s'acabarà en 1209 per Carcassona, Rasés, Besièrs e Albi, e en 1214 per Nimes e Agde (a causa de la conquista de Simon de Montfòrt, pendent la Crosada Albigesa). Recobraràn lo poder brèvament entre 1224 e 1227 e après parcialament en 1240, mas finalament renonciaràn a tots lors drets en favor e jos la pression del rei de França en 1247.
Ramon Rogièr Trencavèl foguèt un dels protagonistas importants de la Crosada dels Albigeses. S'opausèt mai d'un còp al terrible Simon de Montfòrt, fins qu'aqueste darrièr lo capturèt e li confisquèt totas las tèrras.
Etimologia del nom[modificar | modificar la font]
Lo nom de Trencavèl ven benlèu del mot compausat trencavelana ("trenca avelana"). A l'origina escaisnom, o prenom, Trencavèl venguèt, pus tard, un nom d'ostal que portèron tres vescomtes (Raimon Trencavèl I, II e III), e qualques dònas de l'ostal vescomtal.
Genealogia[modificar | modificar la font]
Los traches plens correspondon a de ligams de parentat segurs, los traches en puntilhat a de ligams ipotetics.


text:
Jack Vance
John Holbrook Vance (n. lo 28 d'agost de 1916 a San Francisco Estats Units d'America) es un autor de fantasy e de sciéncia-ficcion, mai se l'autor aja poscut denegar aquela classificacion.
Recebèt lo prètz Hugo en 1963 per The Dragon Masters, en 1967 per The Last Castle e lo prètz Nebula pel meteis libre en 1966.
Es considerat coma un dels darrièrs grands autors "istorics" de sciencia-ficcion encara viu.
L'estil « Vancian »[modificar | modificar la font]
Existís una paradòxa Jack Vance. Sos personatges e sas intrigas se pòdon considerar coma plan pauc espesses mas demòra un dels autors mai reconeguts de Fantasy e Sciéncia-ficcion. Es son estil que permet de transcendir aqueles « defauts ». Jack Vance es çò primièr un creator de culturas exoticas, de religions curiosas, del formalisme sovent estricte. Aqueste formalisme jòga un ròtle màger dins las intrigas "Vancianas" a travèrs la lora transgression o lo lor respècte, qu'es un mecanisme regular de caminament de la narracion. Per banhar lo lector dins sos monds, Jack Vance trenca regularament son raconte de disgressions sociologicas, integradas al tèxt o inseridas dins de nòtas de bas de pagina o d'encastres al començament dels capítols. Aquela tendéncia pòt anar fins a la nòta erudita sens cap de ligason amb lo raconte o lo mond del roman.


text:
Valentinian III
Valentinian III (2 de julhet de 419, Ravena - 16 de març de 455, Roma) fuguèt un emperaire roman d'Occident que reinèt de 424 a 455. Succediguèt a l'emperaire usurpator Joan e fuguèt remplaçat per Petronius Maximus. Maugrat lei temptativas de redreiçament de certaneis emperaires seguents, la fin de son rèine es sovent considerat coma lo començament dau declin definitiu de l'Empèri Roman d'Occident.
D'efèct, lo rèine de Valentinian III fuguèt lo darrier rèine estable de l'Empèri Roman d'Occident e l'emperaire realizèt una òbra legislativa, religiosa e militara fòrça importanta per assaiar de restaurar la poissança de Roman. En particular, gràcias au generau Aetius, leis invasions de 428-431 fuguèron replegadas, lei Wisigòts deguèron acceptar de s'installar dins lo sud de Gàllia e de reconóisser l'autoritat de Roma après tres campanhas victoriosas de 426 a 436, lei Borgondas deguèron acceptar l'estatut de pòble federat en 440 e lei Huns d'Atila fuguèron vencuts en 451. Pasmens, en fòra d'aquelei victòrias, lei Vandals capitèron de fondar un estat poderós en Africa e lei Romans contunièron de perdre lo contraròtle de la Peninsula Iberica.
L'assassinat d'Aetius per de rasons desconegudas entraïnèt la fin dau rèine. Un complòt organizat per Petronius Maximus, desirós de venjar lo violament de sa frema per l'emperaire, obtenguèt lo sostèn dei partisans d'Aetius e capitèt de tuar Valentinian III en 455.


text:
Charles Messier
Charles Messier (Badonviller, 26 de junh de 1730 – París, 12 d'abriu de 1817) foguèt un astronòm francés, cercador de cometas. Ne'n trobèt 20 entre 1760 e 1801, de còps ambé Pierre Méchain e Alexis Bouvard, e n'estudièt 44. Uèi, es subretot celèbre per son catalòg d'objèctes d'aspècte difús realizat entre 1774 e 1781 per ajudar lei cercadors de cometas. D'efèct, aqueu catalòg es fòrça util e popular per lei presaires car regropa d'objèctes podent èsser observats ambé de gemèlas o un pichon telescòpi.


text:
1835
Aquesta pagina concernís l'an 1835 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Reiaume Merina[modificar | modificar la font]
Ostila au cristianisme, la rèina Ranavalona Ièra ordonèt l'expulsion dei missionaris britanics installats dins l'illa dempuei 1820. Aquò privèt lo reiaume de son assisténcia tecnica. La rèina assaièt de lei remplaçar per d'aventuriers ambé de coneissenças tecnicas (Jean Laborde, Napoléon de Lastelle... etc.) per perseguir la modernizacion ò crompar d'armas modèrnas. Pasmens, sei mesuras còntra lei crestians de l'illa agravèron l'ostilitat dei poissanças colonialas (→ 1845).
Oyo[modificar | modificar la font]
Desfacha còntra lei fòrças dau Califat de Sokoto. La capitala foguèt perduda e abandonada per sa dinastia que se retirèt en direccion dau sud.
Califat de Sokoto[modificar | modificar la font]
Lei fòrças dau Califat de Sokoto ataquèron lo nòrd dau reiaume d'Oyo. Capitèron de conquistar e de pilhar sa capitala.
America[modificar | modificar la font]
Mexic[modificar | modificar la font]
En mai, una revòuta liberala foguèt vencuda en Zacatecas. La repression durèt dos jorns e entraïnèt la mòrt de 2 000 a 2 500 abitants. Puei, lo 2 d'octòbre, en fàcia de la politica de centralizacion menada per lo govèrn mexican, Texàs se proclamèt independent. De tropas i foguèron mandadas per restablir l'òrdre mai obtenguèron ges de resultat decisiu.
Tèxas[modificar | modificar la font]
Proclamacion de l'independéncia de la region lo 2 d'octòbre en causa de desacòrdis a prepaus de la centralizacion de l'estat mexican. Après unei victòrias inicialas, leis insurgents deguèron faciar l'arribada de tropas mexicanas e se retirar après divèrsei desfachas (Batalha der Alamo...).
Asia[modificar | modificar la font]
Japon[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Famina de Tenpo que durèt de 1833 a 1837. La catastròfa foguèt agravada per un tèrratrem poderós (magnitud 7,6) que destruguèt la region de Sanriku.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 14 de març - Giovanni Schiaparelli, astronom italian (m.1910)
- 27 de julhet - Giosuè Carducci, escrivan italian, Prèmi Nobel de Literatura (m.1907)
- 13 d'octobre - Alphonse Milne-Edwards, zoologista francés (m.1900)
- 31 d'octobre - Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer, quimista alemand, Prèmi Nobel de Quimia (m.1917)
- 30 de novembre - Mark Twain, escrivan american (m.1910)
Decèsses[modificar | modificar la font]
[Remplaçatz aquesta mencion pel ligam ambe http seguit d'un espaci e del títol que volètz li balhar]


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Zwickau (524)
Liste des communes
Zwickau
Ville de Zwickau, localité de l'Allemagne de 93 000 habitants.
La mairie de Zwickau a une adresse e-mail et un site Internet.
Limbach-Oberfrohna
Ville de Limbach-Oberfrohna, localité de l'Allemagne de 25 000 habitants.
La mairie de Limbach-Oberfrohna a une adresse e-mail et un site Internet.
Glauchau
Ville de Glauchau, localité de l'Allemagne de 24 000 habitants.
La mairie de Glauchau a une adresse e-mail et un site Internet.
Werdau
Ville de Werdau, localité de l'Allemagne de 22 000 habitants.
La mairie de Werdau a une adresse e-mail et un site Internet.
Crimmitschau
Ville de Crimmitschau, localité de l'Allemagne de 20 000 habitants.
La mairie de Crimmitschau a une adresse e-mail et un site Internet.
Meerane
Ville de Meerane, localité de l'Allemagne de 16 000 habitants.
La mairie de Meerane a une adresse e-mail et un site Internet.
Hohenstein-Ernstthal
Ville de Hohenstein-Ernstthal, localité de l'Allemagne de 15 000 habitants.
La mairie de Hohenstein-Ernstthal a une adresse e-mail et un site Internet.
Lichtenstein
Ville de Lichtenstein, localité de l'Allemagne de 12 000 habitants.
La mairie de Lichtenstein a une adresse e-mail et un site Internet.
Mülsen
Ville de Mülsen, localité de l'Allemagne de 11 000 habitants.
La mairie de Mülsen a une adresse e-mail et un site Internet.
Wilkau-Haßlau
Ville de Wilkau-Haßlau, localité de l'Allemagne de 10 000 habitants.
La mairie de Wilkau-Haßlau a une adresse e-mail et un site Internet.
Kirchberg
Ville de Kirchberg, localité de l'Allemagne de 8 800 habitants.
La mairie de Kirchberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Reinsdorf
Ville de Reinsdorf, localité de l'Allemagne de 8 100 habitants.
La mairie de Reinsdorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Lichtentanne
Ville de Lichtentanne, localité de l'Allemagne de 6 700 habitants.
La mairie de Lichtentanne a une adresse e-mail et un site Internet.
Oberlungwitz
Ville d'Oberlungwitz, localité de l'Allemagne de 6 300 habitants.
La mairie d'Oberlungwitz a une adresse e-mail et un site Internet.
Fraureuth
Ville de Fraureuth, localité de l'Allemagne de 5 400 habitants.
La mairie de Fraureuth a une adresse e-mail et un site Internet.
Callenberg
Ville de Callenberg, localité de l'Allemagne de 5 300 habitants.
La mairie de Callenberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Hartenstein
Ville de Hartenstein, localité de l'Allemagne de 4 800 habitants.
La mairie de Hartenstein a une adresse e-mail et un site Internet.
Waldenburg
Ville de Waldenburg, localité de l'Allemagne de 4 300 habitants.
La mairie de Waldenburg a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Potz artesian
Un potz artesian es un tipe de potz que l'aiga (o un autre fluid coma lo petròli) i emergís espontanèament: l'aiga sosterranha arriba dirèctament a la superfícia sens cap d'ajuda mecanica (sense una pompa immergida) perque l'aiga a tendéncia a sortir per efusion fins la còta de la linha piezometrica (que plan sovent se tròba jol nivèl de la tèrra).
Los bacins artesians se considèran que son los aquifèrs de pression (amb grand recuèlh d'aiga sosterranha) en general alimentadas per infiltracion d'aiga de pluèja al sossòl.
Qualques bacins artesians[modificar | modificar la font]
- Lo Grand Bacin Artesian d'Austràlia es lo mai grand del monde, a una aiga d'una prigondor mejana de 1500-2000 mètres i a prèp de 6000 poses artesians.
- De Nil, a la zona del desèrt de Libia i a fòrça resorgéncias artesianas que forman una multitud d'oasis.
Etimologia[modificar | modificar la font]
Al sègle XII los monges de l'Òrdre dels Chartroses excavèron aquel tipe de poses pendent l'Edat Mejana dins la region francesa d'Arras (Artés), que lo nom[1].
Se tròban de poses artesians pus ancians en Siria e Egipte. Dins lo desèrt de Sahara s'utilizan per alimentar los oasis.
Galariá de fòtos[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en)Frances Gies & Joseph Gies, Cathedral, Forge, and Waterwheel subtit. "Technology and Invention in the Middle Ages". Harper Perennial, 1995. ISBN 0-06-016590-1


text:
Villes et mairies du Comté d'York (109)
Liste des communes
Fredericton
Ville de Fredericton, localité du Canada de 50 000 habitants.
La mairie de Fredericton a un site Internet.
New Maryland
Ville de New Maryland, localité du Canada de 4 200 habitants.
La mairie de New Maryland a un site Internet.
Paroisse Saint Marys
Ville de Paroisse Saint Marys, localité du Canada de 4 200 habitants.
Hanwell
Ville de Hanwell, localité du Canada de 3 800 habitants.
Paroisse de Kingsclear
Ville de Paroisse de Kingsclear, localité du Canada de 2 800 habitants.
Paroisse de Douglas
Ville de Paroisse de Douglas, localité du Canada de 2 700 habitants.
Paroisse de New Maryland
Ville de Paroisse de New Maryland, localité du Canada de 2 300 habitants.
Estey's Bridge
Ville d'Estey's Bridge, localité du Canada de 2 000 habitants.
Paroisse de Manners Sutton
Village de Paroisse de Manners Sutton, localité du Canada de 1 800 habitants.
Paroisse de Bright
Village de Paroisse de Bright, localité du Canada de 1 600 habitants.
Paroisse de Southampton
Village de Paroisse de Southampton, localité du Canada de 1 600 habitants.
Keswick Ridge
Village de Keswick Ridge, localité du Canada de 1 400 habitants.
McAdam
Village de McAdam, localité du Canada de 1 400 habitants.
La mairie de McAdam a un site Internet.
Paroisse de Queensbury
Village de Paroisse de Queensbury, localité du Canada de 1 200 habitants.
Nackawic
Village de Nackawic, localité du Canada de -1 000 habitants.
La mairie de Nackawic a un site Internet.
Carlisle Road
Village de Carlisle Road, localité du Canada de -1 000 habitants.
Paroisse de Stanley
Village de Paroisse de Stanley, localité du Canada de -1 000 habitants.
Paroisse de Prince-William
Village de Paroisse de Prince-William, localité du Canada de -1 000 habitants.


text:
Emma Calvé
Emma Calvé, nascuda Rosa Emma Calvet (15 d'agost de 1858 a la Sala - 5 de genièr de 1942 a Montpelhièr) foguèt una cantairitz d'opèra occitana de Roergue.
Familha[modificar | modificar la font]
Lo sieu paire, Justin Calvet, èra un entrepreneire de trabalhs publics nascut a la Bastida de Pradinas en 1824. Sa maire, Leonia Adèla Astorg, èra nascuda a Aubinh en 1835.
Jovença[modificar | modificar la font]
Qualques meses aprèp la naissença d'Emma, en novembre de 1858, la familha Calvet s'installèt al País Basc meridional. Emma Calvé parlava alara a aquesta epòca, segon çò que ne contèt mai tard, una barreja de basc, d'espanhòl, de francés e de "patés" roergàs[1]. Foguèt pas qu'en 1865 quand tornèt en tèrras occitanas, a Montpelhièr, qu'Emma aprenguèt la lenga francesa abans de dintrar en classa dins un convent. Pr'aquò un pauc de temps aprèp, lo paire foguèt obligat d'anar en Itàlia per lo sieu trabalh. Emma Calvé foguèt alara fisada a sa tanta del costat pairal que demorava a la Bastida Pradinas en Roergue.
Quand arribèt a l'adolescéncia, Emma Calvé passava son temps entre la bòria de la Bastida Pradinas e la pension dins las escòlas de Sant Africa, de Tornamira e de Milhau. Lo sieu fraire Paul-Justin se moriguèt quand aviá pas que 10 ans a Ròcafòrt en 1875. Lo divòrci de sos parents faguèt que se n'anèsse a París amb sa maire. Ailà ensagèt de dintrar dins lo Conservatòri de Paris, del temps qu'èra a estudiar l'art del cant amb Jules Puget.
Començament de sa carrièra[modificar | modificar la font]
Aprèp un passatge brèu sus una scèna de Niça ont cantèt L'étoile que j'aime, c'est vous, lo vertadièr primièr contracte de la cantairitz foguèt amb lo teatre de la Monnaie a Brussèlas ont joguèt Marguerite de Faust e d'autres ròtles. Puèi prenguèt de corses a París amb la famosa professora Mathilde Marchesi, una mezzo-soprano alemanda retirada e estudianta de Manuel García. Faguèt una virada per Itàlia, ont aguèt l'escasença de veire l'actritz celèbra Eleonora Duse, que sas interpretacions aguèron una fòrta influéncia sus la jove Emma. Cantèt alara a La Scala de Milan e tanben dins los teatres mai prestigioses de Naples, Roma, e Floréncia. Finalament tornèt a París en 1891 ont creèt lo ròtle de Suzel dins L'Amico Fritz de Pietro Mascagni; interpretèt e cantèt aqueste ròtle un pauc mai tard a Roma. Per encausa de la capitada bèla que coneguèt dins l'interpretacion, foguèt causida per far Santuzza dins l'opèra Cavalleria rusticana, çò que foguèt considerat en seguida coma un de sos melhors ròtles. Coneguèt un brave succès tornarmai quand se representèt l'òbra a Londres. Pasmens èra sonque lo preludi a un trionf mai important degut a son interpretacion dins Carmen, l'opèra mai coneguda de Georges Bizet. Abans de començar l'interpretacion de son personatge, Emma passèt pro de temps en Espanha ont aprenguèt divèrsas danças e observèt lo comportament de las fumairas de cigarreta per poder las imitar perfièchament. E puèi en 1894, faguèt son aparicion dins aqueste ròtle a l'Opéra-Comique de París. Lo public e los critics sulpic diguèron qu'èra la melhora Carmen qu'avián vista fins aquel moment, una opinion que seriá mai tard similara dins d'autras vilas.
Emma Calvé se moriguèt dins un estat de paurièra bèla en 1942 a Montpelhièr mas foguèt enterrada dins son país, a Milhau.
Es estada preservada una quantitat bèla de sos enregistraments que foguèron faches entre 1902 e 1920.
Libres[modificar | modificar la font]
Emma Calvé escriguèt dos libres, lo primièr en anglés e lo segond en francés:
- My Life - Appleton - 1922
- Sous tous les ciels, j'ai chanté - Plon - 1940
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Georges Girard - Emma calvé, La cantatrice sous tous les ciels - Edition Grands Causses - ISBN 2-903687-01-03
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Georges Girard - Emma calvé, La cantatrice sous tous les ciels


text:
Le Bourg-Dun
Le Bourg-Dun es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat en lo país de Caux e traversada pel Dun.
Lo Bourg-Dun a situat a 5 km de Luneray, a 7 km de Fontaine-lo-Dun, a 13 km de Offranville, a 14 km de Sant-Valery-en-Caux e a 19 km de Dièpa
La commune est située dans le pays de Caux et traversée par le Dun.
Le Bourg-Dun est situé à 5 km de Luneray, à 7 km de Fontaine-le-Dun, à 13 km d'Offranville, à 14 km de Saint-Valery-en-Caux et à 19 km de Dieppe


text:
Mond Vièlh
Lo Mond Vièlh (var. Mond Vielh) [1] es la partida del Mond conegut pels Europèus dempuèi l'Antiquitat e l'Edat Mejana abans los viatges de Cristòl Colomb e sens téner compte de las descobèrtas isoladas coma las dels Vikings. Lo Mond Vièlh compren Euròpa, Asia e Africa (Eurafrasia). Ansin lo Mond Vièlh se distinguís del Mond Nòu, valent a dire las Americas.
Lo cartograf italian Fra Mauro cartografièt lo Mond Vièlh en 1459 amb una precision susprenenta. Foguèt nomenat "geographicus incomparabilis". Es sens dobte l'imatge pus precís qu'òm aviá del Mond Vièlh abans la descobèrta del Mond Nòu per Cristòl Colomb.
Se constata ça que la que la mapa en T subsistís encara en 1472.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Eurafrasia
- Mond (univèrs)
- Mapamonds ancians
- Emisfèri oriental
- Mapa en T
- Grandas descobertas
- Mond novèl
- Eurocentrisme
- Extrèm Orient
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ En occitan se pòt dire Mond Vièlh puslèu que Mond Ancian, en se referir a las tendéncias romanicas majoritàrias, vejatz lo catalan Vell Món, l'italian Vecchio Mondo, l'espanhòl Viejo Mundo en fàcia del francés Ancien Monde.


text:
Clères
Clères es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Clères A situat entre país de Seine e País de Bray. Lo vilatge a traversat per la Clérette.
Clères est située entre pays de Seine et Pays de Bray. Le village est traversé par la Clérette.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Clères S'es édifié al Sègle IX a l'entorn d'un castèl fòrt #que los vestigis ne son visibles a proximitat immediata del castèl actual, a la cœur del parc zoologique de Clères. Per endavant, la populacion i aviá repartit sus las plateaux en caserius escampilhats : la Houssiette, las Marettes, lo Mouchel e lo Bòsc-Hébert. Lo Tot e Cordelleville èran antany de parròquias de contunh de las municipalitats en possedint caduna glèisa e cementèri encara existent de los nòstres jorns. Aquel es pas #qu'en 1825 #qu'aguèron amassat a Clères.
Existissiá a Clères un prieuré dicha de Sant-Sylvestre #que dépendait del abbaye de la Santa-Trinité de Tiron. La siá capèla a #èsser démolie en los ans 1960 per far luòc a un grop escolar[1].
Clères s'est édifié au Modèl:IXe siècle autour d'un château fort dont les vestiges sont visibles à proximité immédiate du château actuel, au cœur du parc zoologique de Clères. Auparavant, la population était répartie sur les plateaux dans des hameaux dispersés : la Houssiette, les Marettes, le Mouchel et le Bois-Hébert. Le Tot et Cordelleville étaient autrefois des paroisses puis des communes possédant chacune église et cimetière encore existant de nos jours. Ce n'est qu'en 1825 qu'elles furent réunies à Clères.
Il existait à Clères un prieuré dit de Saint-Sylvestre qui dépendait de l'abbaye de la Sainte-Trinité de Tiron. Sa chapelle a été démolie dans les années 1960 pour faire place à un groupe scolaire[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ cf. Michel Cabanas e Jean-Yves Lagrange, Tiron e Molineuf. Abbayes E prieurés..., Molineuf, 1982, pagina 84 e fig. Pagina 85.
- ↑ cf. Michel Cabanes et Jean-Yves Lagrange, Tiron et Molineuf. Abbayes et prieurés..., Molineuf, 1982, page 84 et fig. page 85.


text:
Rolf M. Zinkernagel
Rolf Martin Zinkernagel (n. en 1944) es un biologista soís. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1996.
Biografia[modificar | modificar la font]
Nasquèt lo 6 de genièr de 1944 dins la vila de Riehen, situada al canton soís de Basilèa. Estudièt medecina a l'Universitat de Basilèa, ont se graduèt lo 1968, e lo 1970 se doctorèt a l'Universitat Nacionala d'Austràlia. Après trabalhar durante fòrça ans a Austràlia e los Estats Units lo 1979 foguèt nomenat director de l'Institut d'immunologia Experimental de Zuric.
Recèrca scientifica[modificar | modificar la font]
Durant los ans 1970 inicièt la siá collaboracion amb Peter Charles Doherty a Canberra, Austràlia. Amb Doherty realizèt d'estudis sul immunologia del còrs uman, en centrant los sieus objectius en conéisser lo procès que las cellulas del sistèma immunitari distinguisson per el las cellulas infectadas per microorganismes invasors de las cellulas sanas. Aqueles trabalhs, publicats a la revista Nature lo 1974, an permés avançar las investigacions sus la sida, en demostrant que l'infeccion d'un virus pòt, pendent la defensa del sistèma immunitari, seleccionar unas mutacions del virus que son pas reconegudas pel còrs uman.


text:
Que soy aquio pr'amor que cerci un film o ua seria en occitan com "Tituf". Sabetz on cercar?
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Adiu
Adiu
Yoann
Trobador de Comptador
Que soy aquio pr'amor que cerci un film o ua seria en occitan com "Tituf". Sabetz on cercar?
Sujets similaires
Ai dins l'idèa qu'a Pau es pas tant malaisit qu'aquò de trapar de monde per beure una cervesa e parlar occitan…
Pau qu'ei dilhèu un deus darrèrs endrets d'Occitania on se pòt trobar joens qui parlan la lenga !
Siàs pas desesperat ! e ça'i béver un còp a la tor deu borrèu
Ací qu'èm Yoan, e que n'i a d'autes enqüèra : Conquistad'oc, Patacepèc, Gojats of Hedas...
Planviengut ací !
Se dit pas d'occitan estranh se dit de Biarnes (o de Lengadocian dins la sua varidanta de Pal de Lengadoc lol)
Amistats
Cedric
Excellenta analisi ! Planvengut Yoann !Yoann a écrit:N'ei pas un pais Biarn, qu'ei ua mafia! mouahaha
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
8
Aquesta pagina concernís l'an 8 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Part[modificar | modificar la font]
Assassinat d'Orodès III — jutjat tròp autoritari — durant una partida de caça. Foguèt remplaçat per Vononès Ièr, un fiu de Fraates IV educat a la Cort de Roma[1]. Pasmens, maugrat aquela educacion estrangiera, l'acuèlh dau sobeiran novèu foguèt bòn.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Marie-Louise Chaumont, L'Arménie entre Rome et l'Iran : I de l'avènement d'Auguste à l'avènement de Dioclétien, dins Aufstieg und Niedergang der römischen Welt, II, 9.1, 1976, p. 83.


text:
Orsonede
Orsonede (vèrs Orsonede se ditz localament vèrs 'Rsonede [ve rsu'nədə][2]) (oficialament en francés Orsonnette) z-es 'na comuna d'Auvèrnhe, dins lo departament dau Puèi Domat. Orsonede z-es au pè dau suc de Lenede a 12 km de Suire.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Site de la préfecture du Puy-de-Dôme, consulté le 24 mars 2009
- ↑ Albèrt Dauzat (1915) = Albert Dauzat, Glossaire étymologique du patois de Vinzelles, Montpelhièr: Société des Langues Romanes, pagina 251. Vinzèla es un vilatge vesin d'Orsonede.
- ↑ Site de la préfecture du Puy-de-Dôme, consulté le 24 mars 2009
{{portal Auvèrnhe}


text:
Saint-Léger (Pas de Calais)
Saint-Léger es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat situada en lo costat de Croisilles, se truca tanben Sant-Leugièr-los-Croisilles, en lo club de las municipalitats amb Sant-Leugièr[1].
La commune située dans le canton de Croisilles, s'appelle aussi Saint-Léger-les-Croisilles, dans le club des communes avec Saint-Léger[2].
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Teatre d'operacion de la Batalha de Bapaume (1871) pendent la guèrra franco-prussienne de 1870-71.
- Preséncia de pistas de aviation alemandas pendent la Segonda Guèrra mondiala. 350 òmes de las fòrças de la Luftwaffe ocupavan lo vilatge a aquela epòca.
- Théâtre d'opération de la Bataille de Bapaume (1871) durant la guerre franco-prussienne de 1870-71.
- Présence de pistes d'aviation allemandes durant la Seconde Guerre mondiale. 350 hommes des forces de la Luftwaffe occupaient le village à cette époque.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Comuna de St Leugièr jos Cholet, « {{{Títol}}} ». Consultat lo 6 de decembre de 2008
- ↑ Mairie de St Léger sous Cholet, « L'assocation Saint-Léger de France et d'ailleurs ». Consultat lo 6 décembre 2008


text:
1248
Aquesta pagina concernís l'an 1248 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Reiaume de Castelha[modificar | modificar la font]
Conquista de Sevilha per lei fòrças castelhanas.
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Medecina[modificar | modificar la font]
Publicacion dau Libre dei medicaments simples dau mètge arabi Ibn al-Baitar (vèrs 1190 - 1248). Èra una compilacion fòrça importanta dau saber medicau arabi e aguèt una gròssa influéncia sus la medecina medievala.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- Ibn al-Baitar, mètge e botanista arabi.


text:
Jardin Botanic de Buenos Aires
Lo Jardin Botanic de Buenos Aires que's tròba dens lo quartièr de Palermo. De forma triangulara, qu'ei bordat per las avienguas Santa Fe, Las Heras e la la carrèra República Arabe de Síria. Qu'ei tòca tocant dab lo Zòo de Buenos Aires, lo Parc de Palermo e lo Jardin Japonés.
Que ho creat per l'arquitècte e païsatgista argentin d'origina francesa Carlos Thays. La soa residéncia que demòra dehens lo parc uei lo dia.
Lo parc que ho inaugurat en 1898. Que compta dab 5 granas sarras, un jardin roman, un jardin francés e un jardin orientau, en mei d'ua colleccion de plantas e arbos deu Còn Sud e tanben de la rèsta deu continent american. Qu'ei tanben ondrat d'escultura d'autor màgers com Lola Mora.
A despart de la soa vocacion purmèra de colleccion d'espècias vegetaus e de parc de recreacion, lo Jardin Botanic qu'ei mei que mei conegut com un lòc de concentracion de gats ; dens lo passat que s'a perpausat mantuns còps de'us evacuar mes aqueths projèctes non s'i escadón pas mercés a l'ostilitat de la populacion de Buenos Aires e deus abitants deu quartièr. Quauques ciutadans qu'an adoptada desempuish mantuas annadas la costuma de'us neurir e ua associacion que s'ocupa de'us emparar, de'us esterilizar e de favorizar la loa adopcion.
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
- [1] Site de l'associacion de proteccion deus gats.


text:
552
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 552 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Reiaume Ostrogòt[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Guèrra dei Gòts còntra l'Empèri Bizantin ambé l'arribada de renfòrç bizantins fòrça importants en Itàlia. Dirigida per lo generau eunuc Narsès, l'armada italiana anientèt la màger part dei fòrças deis Ostrogòts a la batalha de Taginae. Totila e unei nobles importants dau reiaume i fogurèon tuats. Teias, qu'èra probablament un cap militar, li succediguèt. Capitèt d'obtenir lo sostèn deis autrei generaus principaus de l'armada de Totila.
Empèri Roman d'Orient[modificar | modificar la font]
Après d'annadas de perseguida de la Guèrra dei Gòts en Itàlia, l'emperaire Justinian (527-565) decidèt de rompre la resisténcia deis Ostrogòts e mandèt una importanta armada dirigida per l'eunuc Narsès dins la peninsula. Aquela fòrça obtenguèt rapidament un resultat important ambé la mòrt dau rèi Totila a la batalha de Taginae.


text:
IIIau dinastia egipciana
La IIIau dinastia egipciana qu'ei la purmèra de l'Empèri Ancian. Lo son rei mei famós qu'ei de segur lo faraon Djòser qui s'a hèit bastir la piramida mei anciana (qui ei egaument lo monument de pèira mei ancian conegut au monde). Menfis que ho la soa capitala.
La succession deus reis d'aquesta dinastia b'ei pas clara a despart de Djòser (plan famós e dab un monument plan documentat) e de Honí qui sembla clarament estar lo darrèr. L'enjòc entà la poder completar dab seguretat qu'ei de poder acordar la diferentas listas reiaus (totas imprecisas) dab los elements arqueologics.


text:
Atena
Atena (en grèc ancian: Aθnvά, transliterat Athēnā o Aθnvaίa, Athēnaia; tanben sonada Palas Atena (Πaλλάς Aθnvά) es dins la mitologia grèga, la divessa de la guèrra, de la civilizacion, de la saviesa, de l'estrategia, de las arts, e de la justícia. Coma una de las principalas divinitats del panteon grèc e un dels dotze Dieus olimpans, Atena recebèt un culte dins tota la Grècia Antica e dins tota son aira d'influéncia, dempuèi las colonias grègas d'Asia menora entrò las de la Peninsula Iberica e lo nòrd d'Africa. Sa preséncia es atestada entrò a proximitat d'Índia. Per aquesta rason son culte pren diferentas formas, de sa figura sola entrò a un sincretisme amb divèrsas autras divinitats eissidas de totas las regions a l'entorn de la Mar Mediterranèa, en alargar aital la varietat de las formas de culte.


text:
Joan THOMAS
President de l'IEO de Tarn lo 2 de junh de 2012
Cars amics,
Aprenem amb dòl la decision qu'es estada presa pel CA de l'IEO nacional de licenciar la persona encargada de l'edicion a IDECO. Aquò vòl dire que dins qualques temps, IDECO, sector Edicion e Difusion de l'IEO serà tampat. Solide, que se pòdon comprene de rasons economicas que fan la resulta d'una decision tan brutala. Ça que la, i a benlèu de rasons que fan la decision presa a la lèsta. Uèi, l'IEO de Tarn, vos demanda de soscar a las consequéncias d'aquela decision, de ne parlar entre vosaus, de plaidejar al prèp del president Brechet per que se salve aquel formidable aplech, aquela entrepresa que permet a la lenga de viure.
I a una crisi del libre, de l'edicion, mas qu'es generala e benlèu per las literaturas o l'edicion en general en lenga minorisada pus fòrta, encara plan pus fòrta que per de lengas coma lo francés o l'anglés. Ça que la, cada jorn, formam mai de lectors, cada jorn i a de libres que se vendon, que s'escrivon tamben, pròva d'un dinamisme evident de l'edicion en occitan. Alara, aquela crisi, la cal benlèu gerir, engolir, suportar, amb los mejans adaptats e subretot amb lo recuol necessari.
Soi susprés que sul plan economic se siá pensat, en primièr, a suprimir lo pòste de l'edicion es a dire de la creacion. D'un autre latz, ai de mal a comprene que l'IEO se pòsque aital copar la branca ont es assetat dempuèi mai de 65 ans ! Cossí explicar que se publicarà pas pus als legeires que son de milierats, als difuseires de la literatura nòstra, als correctors que trabalhan dins l'ombra d'Ideco, a las bibliotècas, als corses publics per adultes, a las escòlas primàrias, collègis, licèus, universitats, e als escrivans qu'an tant donat, a tant de monde qu'espèran justament d'Ideco mai d'ample per trabalhar e per serguir una linha editoriala qu'es a se bastir cada jorn. Que lor anam dire ? L'entrepresa es pas rentabla ? Jamai l'occitanisme, jamai l'edicion occitana, an pas viscut dins una ideologia comptabla de rentabilitat. Caldriá ésser pèc per o creire !
Mas ara, ara, que la valentisa e la competéncia de l'Ideco, lo nòstre sector d'edicion e de difusion, montat longament, pacientament, es a mand de desaparéisser per çò que se fan a l'Ieo de causidas economicas salvatjas, ara, cossí se transmetrà e la lenga e la cultura e la nòrma ? Cossí los autres arganhòls de tota mena, tan de Provença que de Gasconha o Lemosin auràn de plaça per saquejar encara melhor la lenga nòstra e per impausar de règlas novèlas e inconscientas, descabestradas, que son pas las nòstras, ni mai las bonas — o sabètz plan— mas que menaràn en un res de temps al caòs, òc tot simplament al caòs ! Alara en un res de temps, tornarem véser florir las vièlhas garrolhas, d'aquelas garrolhas que d'unes espèran per nos fotre encara a còps de pals. E ne serem totes responsables !
Uèi, e deman encara mai, los joves, los pichons e los vièlhs, e tamben totas las institucions politicas an besonh de nosaus, an besonh d'un IEO drech amb son sector d'Edicion e de Difusion. E o sabètz plan, i a dins l'occitanisme, dins l'IEO, un fum de monde que pòdon trabalhar per IDECO . Es a dire per definir una rega editoriala que siá la bona, amb de causidas demest las lecturas dels manuscriches, de refleccions al nivèl de las dralhas de lançar, una refleccion suls publics e lor demanda, lors espers ; una equipa faita pels correctors que legisson tot çò que se publica, e çò qu'es per publicar, qu'an de critèris de seleccion e un sens critic que tot se pòt pas publicar. Cal comprene enfin que lo trabalh d'edicion es un trabalh d'artesan, un trabalh d'art e qu'es pas compatible amb que que siá. Aquò demanda una cèrta autonomia.
Alara, per las rasons economicas demandi a saber perque s'es pas pensat pus lèu a demandar de subvencions consequentas a totas las regions d'Occitania e als CRL ? Cossí aver pas pro d'èime per respectar e ensajar de manténer l'aplech d'occitanizacion que los autres an montat amb tan de trabalh e de pena ?
De còr
Joan THOMÀS
President de l'IEO de Tarn
MOCION VOTADA A L'AG DE L'IEO DE TARN
DISSABTE 2 DE JUNH DE 2012
Acampat en AG l'IEO de Tarn demanda al CA de l'IEO nacional de tornar sus sa decision de licénciar la persona encargada de l'edicion a IDECO çò que met imediatament en perilh l'edicion occitana. Sem contra la liquidacion del Sector que lo libre enrasiga la lenga e protegís la nòrma. Demandam que lo CA mete en plaça un comitat de lectura e una direccion literària per sosténer los professionals.
(Votat lo 2/6/12 Per:160, abstencion1)
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Letra publica de l'IEO Tarn a perpaus d'IDECO
1 Letra publica de l'IEO Tarn a perpaus d'IDECO le Mer 6 Juin - 12:16
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
2 Re: Letra publica de l'IEO Tarn a perpaus d'IDECO le Jeu 7 Juin - 9:24
Zengi
Trobador !!
Qqn a una idea deu totau de las subvencions que tòca l'IEO ? M'interesseré
3 Re: Letra publica de l'IEO Tarn a perpaus d'IDECO le Jeu 7 Juin - 9:54
admin
Trobador !!
Après lo chepic es a IDECO, dab una gestion incertana despuish quauques temps.
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
4 Re: Letra publica de l'IEO Tarn a perpaus d'IDECO le Jeu 7 Juin - 13:27
Zengi
Trobador !!
5 Re: Letra publica de l'IEO Tarn a perpaus d'IDECO le Jeu 7 Juin - 13:55
Qualqu'un mai
Guelha de bonda
Zengi a écrit:Complicat de créder que l'IEO pòt aver pb de moneda au putn de licenciar quauqu'un.
Qqn a una idea deu totau de las subvencions que tòca l'IEO ? M'interesseré
950 000 € cada sièis meses !!!! Son claufits de moneda a l'IEO !
6 Re: Letra publica de l'IEO Tarn a perpaus d'IDECO le Jeu 7 Juin - 14:02
Zengi
Trobador !!
7 Re: Letra publica de l'IEO Tarn a perpaus d'IDECO le Jeu 7 Juin - 15:14
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
8 Re: Letra publica de l'IEO Tarn a perpaus d'IDECO Aujourd'hui à 2:17
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Dossenheim-sur-Zinsel
Dossenheim an der Zinsel en alemannisch (Dossenheim-sur-Zinsel en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Se situa aicí lo celèbre Refugi fortificat de Dossenheim-sus-Zinsel #que protegissiá las populacions en lo moment dels disturbis de l'epòca medievala.
Fins a la Revolucion, Dossenheim fasiá partida amb Dettwiller del bailliage de la distincion de Herrenstein. Aquel bailliage #èsser la proprietat de la vila de Estrasburg de la fin de la XIVen sègle a 1654. A aquela data, Estrasburg #vendre aquel bailliage per 35.000 florins al general comte de Rosen.
Ici se situe le célèbre Refuge fortifié de Dossenheim-sur-Zinsel qui abritait les populations lors des troubles de l'époque médiévale.
Jusqu'à la Révolution, Dossenheim faisait partie avec Dettwiller du bailliage de la seigneurie de Herrenstein. Ce bailliage fut la propriété de la ville de Strasbourg de la fin du XIVen siècle à 1654. À cette date, Strasbourg vendit ce bailliage pour 35.000 florins au général comte de Rosen.


text:
Bernat de Ventadorn
Bernat de Ventadorn èra un trobador lemosin de la mitat del sègle XII. Es famós per son mestritge e mai per la popularizacion de l'estil trobadorenc trobar lèu, e per sas Cansos prolificas, qu'ajudèron a definir lo genre e a establir la forma "classica" de poesia de l'amor cortés, e foguèt imitat e reproduit per fòrça trobadors del meteis sègle[1] .
Segon Uc de Sant Circ, Bernat èra lo filh d'un fornièr del castèl de Ventadorn en Lemosin. Aprenguèt probablament l'art de cantar e d'esciure de son mèstre Eble III de Ventadorn. Malurosament s'amorosèt de la femna d'aqueste darrièr e deguèt alara fugir en Normandia a la cort dels Plantagenèsts ont trobèt gràcia alprèp d'Alienòr d'Aquitània. Protegit per divèrsas dònas, puèi per Raimon V de Tolosa, acabèt sa vida dins un monestièr.
Extrach[modificar | modificar la font]
Lo tems vai e ven e vire
Per jorns, per mes e per ans,
Et eu, las no.n sai que dire,
C'ades es us mos talans.
Ades es us e no.s muda,
C'una.n volh e.n ai volguda,
Don anc non aic jauzimen.
Pois ela no.n pert lo rire,
E me.n ven e dols e dans,
C'a tal joc m'a faih assire
Don ai lo peyor dos tans,
- C'aitals amors es perduda
Qu'es d'una part mantenguda -
Tro que fai acordamen...
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Wilhelm, James J. "Lyrics of the Middle Ages" (46).


text:
Partit Republican (Estats Units)
Lo Partit Republican, escaissat tanben Gop, es un dels dos partits politics màgers dels Estats Units.
Fondat lo 28 de febrièr de 1854 per de dissidents nordistas del Partit whig e del Partit democrata, ostils al statu quo sus l’esclavatge, a las revendicacions sobeirenistas dels Estats federats e favorables al proteccionisme. Venguèt puèi lo principal partit politic del país alternant al poder amb lo Partit Democrata. Dempuèi sa fondacion, es lo partit qu'exerciguèt mai lo poder executiu als Estats Units, i comprés de contunh (1861-1885).
Le president George W. Bush foguèt lo 19en e mai recent president des Estats Units eissit d'aquel partit al jorn de uèi.


text:
Tèrra Santa
La Tèrra Santa es lo nom donat pels crestians a la region ont nasquèt e visquèt Jèsus.
Geografia, luòcs sants[modificar | modificar la font]
Se prenèm lo critèri dels sites mencionats dins los Evangèlis coma essent visitats per Jèsus, la Tèrra Santa correspond geograficament uèi:
- a Israèl, amb lo territòri sirian annexat del Golan (prèp de la region Paneas (Cesarèa de Filip)
- als territòris jos l'Autoritat Palestiniana (Cisjordania e Listra de Gaza)
- a la còsta miègjornala de Liban (amb Tir e Sidon)
- a una partida de Jordania (Betània al-delàs del Jordan),
- e tanben l'episòdi de la fugida en Egipte.
Jèsus èra considerat en primièr coma lo Messias de l'Ancian Testament, e la Tèrra Santa s'identificava fòrça a la Tèrra Promesa dels ebrieus, e mai que, dins tota l'Antiquitat, de populacions non josievas foguèsson presentas dins una partida del territòri.
Una definicion mai precisa dels luòcs sants crestians de la Tèrra Santa es eissida per la tradicion liturgica, interrompuda aprèp las crosadas.
Istòria[modificar | modificar la font]
Pendent la vida de Jèsus, la Tèrra Santa èra jos dominacion romana, amb de reis (sens poder real) josieus mai o mens dependents de Roma. L'istòria se remembra las figuras d'Eròdes lo Grand e de Ponç Pilat, mas èran fòrça a se pelejar lo poder al profèit de Roma.
La victòria del cristianisme, jos Constantin e sos successors, faguèt de la Tèrra Santa un punt atractiu pels pelegrins e los monges, coma Sant Jiròni.
L'istòria de la Tèrra Santa es fòrça ligada a aquela dels grands empèris de la region. A la patz bizantina succedís, aprèp una brèva invasion sassanida, la patz del califat arabi, omeiada e abbassida. La dominacion musulmana faguèt pèrdre al cristianisme sa posicion privilegiada, mas demorèt amb de corrents minoritaris, siriacs, nestorians, armènis, admeses a partejar los luòcs sants amb lo clergat ortodòxe.
Lo declin abbassida dubriguèt un long periòde d'inestabilitat e d'insecuritat, al meteis moment que l'Euròpa Occidentala, en expediment economic, militar e espiritual, èra encara mai atirada pels pelegrinatges e las rèstas de la Tèrra Santa. L'apèl a l'ajuda de l'Empèri Bizantin, acceptat pel papa, marquèt lo començament de las crosadas. E dos sègles de guèrra al nom de Dieu s'acabèron pel statu quo d'abans: l'islam dominant e lo cristianisme tolerat dins sos diferents corrents, vivent sa fe dins sos luòcs sants tradicionals.
Lo periòde de las crosadas es tanben una epòca que se tornèron bastir e descobrir lo sites evangelics.
Los franciscans tornèron a Jerusalèm al començament del sègle XIII e obtenguèron de dreches del sultan al sègle seguent. I demòran presents encara uèi.
Institucions[modificar | modificar la font]
I a tres Patriarcas a Jerusalèm : grèc, latin, e armèni. Capitan la glèisa locala e vigilan los luòcs sants e los pelegrins.
E mai i a una Custòdia franciscana de Tèrra Santa, que ven del temps de Sant Francés d'Assisi e que vigila los luòcs sants que la proprietat es de la Glèisa Catolica.
Fòrça monastèris ortodòxes son en Tèrra Santa dempuèi lo començament dels temps crestians, que lo celèbre Mar Saba, e fòrça congregacions catolicas latinas, contemplativas o activas (espitalièras o ensenhantas), son installadas. Los protestants son tanben presents.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
(fr) Relation de Terre Sainte (1533-1534), par Greffin Affagart, 1902.


text:
Cultura Clovís
La cultura Clovís es una cultura paleoamericana descobèrta dins la vila del meteis nom (Nòu Mexic) en 1932, que viviá dins las montanhas d'Arizòna, Nòu Mexic e a l'oèst de Tèxas e data de 10 000 aC, pus anciana que la de Folsom. Avián tradicion de caçaires, e lors puntas de sageta son d'òsses de mamot. Lo sit mai polemic se tròba en Tèxas, ont una punta de sageta foguèt datada pel C-14 en 37 000 aC. Aquò podriá significar que las puntas Clovis cambièron pas pendent 27 000 ans, çò qu'es dificil d'acceptar pels arqueològs. Las puntas Clovís son de lamas talhadas, amb los costats o los flancs parallèls o un pauc convèxes amb una sòla concava. L'aspècte de las proporcions de la sòla es un pauc fangós, benlèu per separar lo talh del mange. An una longor de 4 a 13 cm, son pesugas e frisadas, encara que la frisada normalament excedís pas la mitat de la longor. Mantuna variacions de l'èst (Ohio, Cumberland, Suwannee) an d'arestas de peis e una longor relativa pus estrecha. La cultura Clovis es tanben ligada amb d'instruments e d'aisinas d'òs, de martèls de pèira, de gratadors e de puntas de sageta non frisadas.


text:
04/11/2016
Raibe negre 37 per Gilbert Borgés
Rocamador. Octòbre. Montat jurcant’a la basilica. Dau monde enquera. Daus pelegrins. An lors bastons per marchar. Pas de lords bastons coma autres còps. De finas tricas de nosilhier. Los an quilhats un pauc pertot sus la plaçòta per entrar dins la ‘gleisa. Essaie d’entrar a mon torn. Pòrta barrada. Deu i aver una messa. Dau monde ‘rieban enquera. Viran la ponhada e entran. Ai pas saubut far. Me ralete darier ilhs. Tròbe una plaça entre la pòrta e un pilier. Quo es clafit.
E quò chanta, aquí dedins ! E quò chanta ! « Que ma gòrja chante ta lovanja ! Que ma gòrja chante ta lovanja !.. » I a daus jòunes. Quo es ilhs que chantan lo mai fòrt.
Quò ‘chaba per se ‘restar. Dau monde suerten. Pòde veire la vierja negra. Me sembla diferenta dau dernier còp. Mai clara.
Aura, pòde veire una vielha femna daus piaus corts e gris, vestida d’una lonja rauba negra, que fai un pauc de menatge. Pausa de las telas sus los muebles. Quand se revira, vese que quo es un òme. Benleu un transesuau.
- Quo es lo curet, çò-ditz ma femna que m’a seguit.
Los goiats suerten d’un còp. Los segue. se’n van recuperar lor baston. E puei s’amodelonan a la grilha, a drecha en surtir de la ‘gleisa. A l’endrech que i a una grilha. A l’endrech que i a una grilha emb d’un sarcofatge darier. D’aprep que i fuguet descrubert un còrps bien conservat qu’an baptisat Amador. A l’endrech que i a una grilha emb d’un sarcofatge darier e ente los pelegrins laissan una pieça.
Los goiats an lançat una casqueta dins lo sarcofatge. Dos la tenen bien a plat emb lors bastons. Los autres rasclan lo fons emb lors tricas per far ripar las pieças dins la casqueta. De temps en temps, montan la casqueta per ne’n recuperar lo contengut.
Darier, los parents, chaussaduras de marcha e grands bas aus pes, chapeu sus la testa, trica de nosilhier a la man e gròssa crotz de boesc penduda au còu risen.
- De la grana de baraquen, çò-ditz l’un a son vesin.
Gilbert Borgés
07:11 Publié dans Raibes negres e Istòrias minuta de Gilbert Borgés | Lien permanent | Commentaires (1)
Commentaires
Adiu,
Brave texte.
Quò es un biais de romivatge profiechos, que pàia bien !
Si manca d'afanar lo paradis o lo percatori, entau, pódran amodelonar quauques sòus per compensar los despens dau viatge religios. Plan fin !
Écrit par : JOAN-IVE AGARD | 04/11/2016
Les commentaires sont fermés.


text:
Teresa Claramunt
Teresa Claramunt i Creus (Sabadell, 4 de junh de 1862 - Barcelona, 11 d'abril de 1931) foguèt una dirigenta anarcosindicalista catalana. Per encausa de son activisme politic e de son carisma foguèt escaissada "La verge roja barcelonesa" e mai en França la comparèron a "una Louise Michel espanhòla".
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Enfància e adolescéncia[modificar | modificar la font]
Teresa Claramunt nasquèt en 1862 a Sabadell, vila de granda tradicion textila vesina de Barcelona, dins una familha modèsta. Èra la segonda filha, aprèp sa sòrre Maria nascuda quatre ans abans, de Ramon Claramunt, un mecanician de las maquinas textilas originari d'Alcoi, e de Joaquina Creus. Quand Teresa aguèt tres ans, tota la familha se partiguèt installar en Aragon, e foguèt a Barbastre que nasquèron tres autres enfants: Josep, Àngel e Purificació. Encara que foguèsse catolic, lo paire de Teresa èra un republican federal mentre que sa maire aviá un caractèr fòrt e se diguèt posteriorament que Teresa aviá eiretat de totes dos aquelas caracteristicas. Del temps que demorèron a Barbastre, lo paire capitèt de se far elegit coma cònsol de la vila. Tota la familha tornèt a Sabadell en 1875. Durant tota sa joventut Teresa aguèt una educacion pro rudimentària, que sos parents pensavan qu'èra un perilh que las dròllas passèssen tròp de temps a l'escòla.
La debuta de l'engatjament politic[modificar | modificar la font]
En 1884, Teresa faguèt 22 ans e causiguèt de demorar en Catalonha quand sos parents decidiguèron de migrar cap a una autra ciutat, aqueste còp al País Valencian, ont existissiá tanben una fòrta tradicion d'industria textila, Alcoi. En genièr d'aquel meteis an se maridèt amb un militant republican, Antonio Gurri.
Influenciada per l'escrivan anarquista cuban Fernando Tarrida del Mármol, aquesta trabalhadora del sector textil fondèt un grop anarquista a Sabadell. Amb aqueste participèt a la cauma de las sèt setmanas en 1883 que demandava la reduccion de la jornada de trabalh a 10 oras per jorn. En octobre de 1884 foguèt demest las fondadoras de la Seccion Vària de Trabalhadoras Anarco-collectivistas de Sabadell, amassa amb d'autras activistas feministas coma Ángeles López de Ayala e Amàlia Domingo. Concebèt en 1892 la primièra societat feminista espanhòla, la Sociedad Autónoma de Mujeres de Barcelona.
Son maridatge amb Gurri durèt pas gaire. Aguèron una filha amassa, sonada Proletaria Libre, que moriguèt fòrça jove.
Lo temps de la persecucion[modificar | modificar la font]
Foguèt arrestada aprèp l'esclatament de qualques bombas dins lo Grand Teatre del Licèu de Barcelona en 1893, e tornarmai en 1896 del temps de la repression del Procès de Montjuïc. Durant aquel eveniment foguèt tustada per las fòrças de l'òrdre brutalament e grèva, çò que li provoquèt de lesions que devián durar long de sa vida. Encara que foguèsse pas jamai condemnada per cap de delicte, se partiguèt exiliar en Anglatèrra aprèp son jutjament e i demorèt fins a 1898. Fondèt puèi, en 1901, la revista El Productor e participèt activament a les reivindicacions socialas de la debuta del sègle XX. Collaborèt a La Tramuntana, tanben a La Revista Blanca e dirigiguèt puèi lo jornal El Rebelde de 1907 a 1908.
La malautiá progressèt e malgrat que foguèsse fòrça malauta e passèsse sa vida entre son lièch e una cadièra de la cambra, aprèp l'atemptat contra lo cardenal Soldevila a Saragossa, la polícia espepissèt son ostal lo 4 de junh de 1923, en cerca de pròvas de sa participacion. En 1924 tornèt a Barcelona, mas sa paralisi que s'espandissiá progressivament l'alunhèt definitivament de las activitats publicas. Moriguèt l'11 d'abril d'aquel an, e foguèt enterrada 3 jorns aprèp, lo 14 d'abril, jorn de la proclamacion de la Segonda Republica Espanhòla.
Referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Modèl:Nobots
- Utilizacion
- Aqueste modèl es unicament destinat a evitar lo passatge de bòts al moment dels prètzfaches de mantenença. Se l'estructura de la pagina requerís un plaçament especific de las categorias e dels interwikis, alara i podètz inserir aqueste modèl.
- Sintaxi
- {{nobots}}
- Atencion !
La documentacion d�queste modèl es inclusa dempuèi sa sospagina de documentacion (modificar | istoric).
Los editors pòdon trabalhar dins lo bac à sable (crear) e la pagina de test (crear).
Plaçatz las categorias dins la sospagina /Documentacion.


text:
Tir (Liban)
Tir es una granda vila du Liban. Cap luòc del Caza de Tyr dins la Mouhafazah del Sud Liban. La vila de Tir es situada a 70 quilomètres al Sud de Beirot e a 35 quilomètres al Sud de Sidon.
Somari
Los diferents noms de Tir[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Tir se situa dans la Fenicia miègjornala a qualques 70 km al sud de Beirot (Berytos dins l'antiquitat) e a 35 km al sud de Sidon (Saida en arabi), gaireben a mièg camin entre Sidon al Nòrd e Acre al sud, e a qualques quilomètres al sud du Litani (Leontes dins las fonts classicas).
Dins l'Antiquitat, la vila èra compausada de doas partidas, l'una insulara e l’autra continentala. La vila insulara èra situada sus un ròc, que son nom « SR » que significa en fenician "lo ròc". Separada del continent par un estrech de 500 a 700 mètres de larg. I aviá dos pòrts, « lo port Sidonian » al nòrd, e « lo pòrt egipcian » al sud.
S'anant de Tir cap al nòrd en direccion de Sidon, passam prèps de la font ‘Ain Babouq, puèi prèp de la font termala ‘Ain Habrian, e arribam a Nahr (flum, riu) el Qasmiyé qu'es la partida inferieura du Nahr el Litani. Aquel flum constituava la frontièra Nòrd entre lo reialme de Tir e aquel de Sidon.
Un autre camin costièr fòrça important anava de Tir cap al sud, l’escala de Tir que franchís Ras el Abyad que, a esquèrra mena a Oum El Amed situat sus un puèg e que, cap al sud mena a Akzib e a Acre e fin finala a Aïfa e al mont Carmel, que constituan la frontièra sud del reialme de Tir.
Istòria[modificar | modificar la font]
L’istòria de Tyr se confond amb aquela Sidon subretot perque, sus mai d'uns periòdes, èran unificadas. Erodòt que visitèt la vila en 450 AbC foguèt informat pals prèstres del temple de Melqart que la vila aviá estat fondada al meteis temps que lo temple e que Tir èra abitada dempuèi 2 300 ans, çò que dona la data de 2700 AbC.. Aquela data foguèt atestada per l’arqueologia.
Entre lo tresen e la fin del segon millenari, Tir n’aviá qu’un ròtle segondari dins l’istòria del Orient Mejan. Figura dins los tèxtes egipcians del IInd millenari per sa situacion estrategica miègjornala; mas èra pas qu’un pòrt pichon d’escala entre l’Egipte e Biblòs. L'estatut de Tir entre lo reialme de Totmòsis II e Ramsès III li permetèt de profeitar de sa posicion per desvelopar son ròtle coma pòrt estrategic, son comèrci e son industria.
Pareis que l'union de Tir e de Sidon foguèt favorabla entre lo sègle X e IX AbC. Aprèp la desfacha de Loli (fin del sègle VIII), pendent de l’invasion assiriana, Baalu reinava sus Tir (començament del sègle VII) e Sidon la prenguèt aprèp lo refús de cooperacion amb los assirians. Atat, l’interior del reialme de Tir venguèt província assiriana mas l’activitat comerciala e maritima contunhava d'aumetar fin a l’arribada d’Alexandre lo Grand.
L'egemonia feniciana sus la còsta al sud de Fenicia s’espandissiá fins a Ascalon. La preséncia dels fenicians es affirmada par l’arqueologia (escavacions d’Akhziv, de Tell el fukhar, de Tell Keisan, de Kabri, del Mont Carmel, d'Atlit, de Shiqmona, de Dor, d'Ascalon, de Tell el kheleifeh, d'Arad, d'Ashdod, Azor).
Quand Nabucodonosòr II venguèt rei de Babilònia, aprèp la casuda de Niniva en 612, assetgèt Tir pendent 13 ans (635-610), mas d'ipotèsis evòca coma de compromís s'establiguèt entre los Tirians e los Babilonians al tèrme de Tir conservariá una cèrta autonomia.
En 539, Cirus dintrèt a Babilònia vencedor del babilonians e comencèt un periòde novèl. Integrats dins l'Empèri Pèrsa aquemenid, los fenicians commencèron frapar lor moneda e Tir fabricava de flòtas pels sobeirans aquemenids (surbretot per lors guèrras contra los Grècs).
Aprèp la victòria d'Alexandre suls Pèrsas, a Issos las ciutats fenicianas comencèron a s'aligar al novèl conquerent. Levat Tir que resistiguèt en 332 a Alexandre amb un sètge de 7 meses. Tir, a l'epòca, èra situada sus una illa mas Alexandre capitèt a bastir una levada cap a l'illa e la vila passèt de la dominacion pèrsa a la dominacion grèga.
Aprèp la mòrt d’Alexandre lo Grand (junh 323) son reialme foguèt separat e aflaquit. Ptolemèu Ièr fondèt sa dinastia en Egipte en 305-304 e adoptant la politica egipciana anciana, se tornèt cap a Fenicia. Ocupèt Tir e las autras ciutats fenicianas. Jos aquel reailme comencèt la primièra edat tiriana (275/4 AbC.).
L’aflaquiment de l’Estat lagid aprèp la mort de Ptolemèu IV (203/2 AbC.) marquèt la fin de la dominacion lagid e la Fenicia del sud passèt jos la tutèla dels Seleucids vèrs 200 AbC. La segonda edat tiriana debutèt vèrs 126 ABC. e s'acabèt vèrs 69-70 ApC.
En 64 AbC., los romans tornèron organizar la region creant la província de Siria sus las ruïnas de l'anciana Siria seleucid e Tir coneguèt la Pax Romana.
La ciutat feniciana venguèt una vila de província romana tranquilla.Le Nòu Testament conta un viatge de Jèsus (Mc 7:24). Una glèisa creitiana i foguèt fondada, e los Actes dels Apòstols declaran que Pau de Tars i demorèt sèt jorns tornant de Chipre (Ac 21:3). Un evescat es atestat dempuèi la fin del sègle II. Ui concili s'i debanèt en 355. Selon Jiròni de Stridon, lo paire de la Glèisa Origèn i morriguèt, e es enterrat dins la basilica.
En 636, Tir tombèt jos la dominacion dels Arabis. Passèt enguida als Seldjoukides (1089), puèi foguèt presa pels crosats (1124). En 1291, foguèt presa pels Mamelocs.
En 1920, aprèp la dominacion otomana, Tir es restituïda a la republica Libanesa.
Patrimoine mondial de l'UNESCO[modificar | modificar la font]
Lo center urban de Tir es inscrit sus la lista del Patrimòni Mondial de l'UNESCO dempuèi 1983.
Le patrimòni cultural de Tir es constituit de[1] :
La vila antica[modificar | modificar la font]
- Muralhas fenicianas,
- Andana principala bordada d’una colomnada e de trepadors,
- Arenas romanas,
- Quartièr residencial,
- Castèl Crosat,
- Palèstra,
- Tèrmes,
- Carrièra quadrilhadas,
- Catedrala Crosada[2].
La necropòli (El-Bass)[modificar | modificar la font]
- Necropòli,
- Arc monumental,
- Carrièra romana e caussada bizantina,
- Aqüeducte,
- Ipodròma.
Embessonatge[modificar | modificar la font]
- Perpinhan, Catalonha
Galariá[modificar | modificar la font]
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ In Unesco, 1983, by Maurice CHEHAB, alara Director general de las antiquitats de Liban
- ↑ Dins la catedrala Crosada de Tir foguèt enterrada Frederic Barbarossa.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Bariaa Mourad, Du Patrimoine à la Muséologie. Conception d'un musée sur le site archéologique de Tyr (Tèsa); Musèum Nacional d'Istòria Naturala, París, 1998.
- (fr)A. Poidebard, Un grand port disparu - TYR - Recherches aériennes et sous-marines 1934-1936, ed: Libr. Orientaliste Paul Geuthner, París, 1939.
- (fr)UNESCO, Proposicion d’inscripcion sus la Lista del Patrimòni Mondial somés pel Liban, Unesco, París, 1983.
- (fr)Sabatino Moscati Les Phéniciens, Arthème Fayard, París (1971) ISBN 2501003543.
- (fr)Josette Elayi, Recherches sur les cités phéniciennes à l'époque perse, Institut Universitari Oriental, Nàpols 1987.
- (fr)Josette Elayi, Économie des cités phéniciennes sous l'Empire perse, Institut Universitaire Oriental, Naples 1990.
- (en)J. Elayi et A.G. Elayi, The Coinage of the Phoenician City of Tyre in the Persian Period (5th-4th cent. BCE), ed: Éditions Peeters, Leuven 2009 (ISBN 978-90-429-2202-0).
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (ar) (fr) (en) site de la vila de Tit (Sour) sur Localiban
- (ar) Site yasour
- Melkan Bassil, Panorama interactiu a 360 grases del site arqueologic de Tir


text:
631
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 631 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
America[modificar | modificar la font]
Calakmul[modificar | modificar la font]
Reconquista e pilhatge de Naranja per lei fòrças de Calakmul. Son rèi foguèt siá torturat siá manjat après la presa de la vila.


text:
Mers-les-Bains
Mers-les-Bains es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Mars-los-Bains es una station balnéaire e de torisme de la Soma, situada sul littoral de la Mange[1], Situada près de la desbocadura de la Bresle, es-a dire just al limit entre la Picardie e la Normandie. Aquela station balnéaire, egalament labellisée dempuèi 2011 Station verda de Vacanças, possedís una plaja de galets (e de sable a marée bassa) d'aperaquí un quilomètre de longitud aital coma d'anautitas falaises de craie. De la nautor d'aquelas darrièras, près de l'estatua de La nòstra-Madama, se dégage un vast panorama (accessible a pè en transeünt davant la glèisa o en veitura pel scenari en seguent la direccion de Blengues) d'ont es possibla de veire la mar, la vila vesina del Tréport, lo sieu pòrt de plaisance e de comèrci, la vila d'Agut amb sustot lo sieu castèl e la siá collégiale, de contunh al nòrd de percebre Ault e lo hâble éponyme, en direccion de la Baia de Soma. Per temps clar, la còsta picarde se descobrís a l'orizont fins al Marquenterre. Tot près de Mars e sus lo sieu territòri se tròba lo Bòsc de Rompval, bòsc maritim d'ara endavant proprietat del Conservatoire del Littoral e pas dobèrt al public, de contunh lo Bòsc de Cise, #qu'a ligat a la municipalitat de Ault, superbe bòsc residencial #que dona sus la mar.
Amb Agut e Lo Tréport, Mars fachas part intégrante d'una entité géographique dicha Tres vilas sœurs, d'en un autre luòc distants los unas dels autres d'unitat|3|km {{}} aperaquí.
Per çò qu'es del intercommunalité, Mars aperten egalament a la Comunitat de municipalitats Interrégionale Bresle Maritim, collectivitat territoriala #que lo banc n'es a Agut.
- label De qualitat "Pabalhon blau d'Euròpa"
Per las quatrenas fes, la vila litorala de Mars-las-bains s'es vist atribuir, en data del 28 de mai de 2010, lo label de qualitat "Pabalhon blau d'Euròpa" pel Mestièr Francés de la Fondacion europèa d'Educacion a l'entorn (of-FEEE). La station balnéaire picarde a d'en un autre luòc aculhit en ela la #ròda# de premsa nacionala d'anóncia del palmarés, en preséncia del president Europèu Jan Eriksen.
Aquel label recompensa a las fes la station balnéaire per la qualitat de las siás aigas de baignade, #qu'an classificat en categoria A, mas tanben tot un ensems de transcorses de respècte e de proteccion mieiambientala en general.
Mers-les-Bains est une station balnéaire et de tourisme de la Somme, située sur le littoral de la Manche[2], située à proximité de l'embouchure de la Bresle, c’est-à-dire juste à la limite entre la Picardie et la Normandie. Cette station balnéaire, également labellisée depuis 2011 Station verte de Vacances, possède une plage de galets (et de sable à marée basse) d'environ un kilomètre de long ainsi que de hautes falaises de craie. Du haut de ces dernières, près de la statue de Notre-Dame, se dégage un vaste panorama (accessible à pied en passant devant l'église ou en voiture par le plateau en suivant la direction de Blengues) d'où il est possible de voir la mer, la ville voisine du Tréport, son port de plaisance et de commerce, la ville d'Eu avec notamment son château et sa collégiale, puis au nord d'apercevoir Ault et le hâble éponyme, en direction de la Baie de Somme. Par temps clair, la côte picarde se dévoile à l'horizon jusqu'au Marquenterre. Tout près de Mers et sur son territoire se trouve le Bois de Rompval, bois maritime désormais propriété du Conservatoire du Littoral et non ouvert au public, puis le Bois de Cise, qui est rattaché à la commune de Ault, superbe bois résidentiel qui donne sur la mer.
Avec Eu et Le Tréport, Mers fait partie intégrante d'une entité géographique dite des Trois villes sœurs, d'ailleurs distantes les unes des autres de 3 km environ.
Pour ce qui est de l'intercommunalité, Mers appartient également à la Communauté de communes Interrégionale Bresle Maritime, collectivité territoriale dont le siège est à Eu.
- label de qualité "Pavillon bleu d'Europe"
Pour la quatrième fois, la ville côtière de Mers-les-bains s'est vu attribuer, en date du 28 mai 2010, le label de qualité "Pavillon bleu d'Europe" par l'Office Français de la Fondation européenne d'Éducation à l'environnement (of-FEEE). La station balnéaire picarde a d'ailleurs accueilli chez elle la conférence de presse nationale d'annonce du palmarès, en présence du président Européen Jan Eriksen.
Ce label récompense à la fois la station balnéaire pour la qualité de ses eaux de baignade, qui sont classées en catégorie A, mais aussi tout un ensemble de démarches de respect et de protection de l'environnement en général.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Preséncia umana al paléolithique e al neolític confirmada (silex talhats de periòde Abbevilienne, pré-Acheuléenne de contunh acheuléenne, pigassa educada...) De contunh romaine amb un temple erigit sus la falaise en l'onor del dieu Mart.
- Qualques familhas seigneuriales, proprietàrias de tèrras, levadas sus luòcs-diches coneguts (Los Mython senhors de Froideville - #que ne demòra una superbe pèira talhada de las siás armoiries #que adorna d'ara endavant la sala del conselh municipal de la comuna -, Los Lucas senhors de Romeval (uèi Rompval, siatz una contracció de Val rot : valleuse de craie sus la Manja), las Lattaignant senhors de Blengues e los Torcy senhors de Mars) an mencionat en l'archiu. Qualques elements de los sieus blasons, arribats fins a nosautres, compausan l'actual blason oficial de la vila de Mars adoptadas en decembre 1962, represes dempuèi sul periodic municipal, los corrièrs o encara los veïculs. Elaborat a l'epòca per l'elegit Jack Lebeuf sus la basa de las armas de tres de las familhas seigneuriales las mai ancianas conegudas sul territòri de Mars, los Mython, los Torcy e los Lattaignant, lo blason se legís aital : "Écartelé als 1 e 4 "de caras a la banda d'aur", al 2 "de azur als tres coqs d'aur", al 3 " de azur a la fasce d'aur, acompanhada en cap de doas ròsas de sòus e en punta, d'un creissent del meteis". En 2001, un elegit a prepausat #que i siá apondut un lèma latin, « in litore floreo », #que se pòt tradusir per « sus la riba m'òbri » o encara « flor del littoral ». Dempuèi lo classament de la municipalitat en station balnéaire, aquel blason es d'ara endavant acompanhat d'un logo #qu'evoca la siá tèsta de mar de falaises e de villas aital coma lo sieu nòu estatut de municipalitat classificada.
- Antany Pichon vilatge de pescadors de qualques armas, la station balnéaire a conegut un essor fulgurant dempuèi 1860, sustot amb l'explosion de la mòda de las bains de mar. Mercés a la linha de camin de fèrre Apòstes-Lo Tréport (Companhiá dels camins de fèrre del Nòrd), de las familhas entièras de Parisencos facilas descobrisson los bienfaits dels bains de mar e de l'aire iodé. Mars en essent a tres oras de tren de la capitala, dels privilegiats afortunats s'ofrisson alavetz dimenjadas e de sojorns rapids. Un establiment de bains e un casino, #que d'en un autre luòc n'acabava pas cambiar de localizacion, an seguit de emblée aquel engouement per la plaja picarde; un atractiu real #que los elegits locales ne prenon rapidament consciéncia. Aqueles decidisson alavetz de lotir de Mars, #qu'ofrís un potencial immobiliari immens amb de #amples terrens a bastir. Sedusits, los rics proprietaris fan alavetz édifier la majoritat de las villas actuales de la tèsta de mar, carrièras adjacents e centri-vila. En relacion amb la tèsta de mar e las carrièras adjacents, es lo principi d'una arquitectura balnéaire tota de verticalité #qu'a retengut amb la fin de satisfar totes, amb villas a las façadas pauc #amplas mas fòrça elevadas amb balcons ouvragés e bow-windows decorades de nombrosas fantasias architecturales e en beneficiant d'una vista sus la mar. Ne centri-vila, es mai lèu l'ostal bourgeoise amb balcons en ferronneries #que prédomine. De nombroses otèls coma lo famós Otèl dels bains e de pensions de familhas veson lo jorn, la station balnéaire a lançat; dempuèi la municipalitat se @adapter en permanéncia a l'evolucion del torisme e vana la beutat e la qualitat de la siá arquitectura balnéaire. Mars #viure egalament l'epòca dels primièrs congés pagats de 1936 ne acollidor sus la siá plaja de primièras familhas d'obrièrs e de vacanciers vengut pel tren de l'estacion O Tréport-Mars.
- Pendent la Primièra Guèrra mondiala, preséncia d'un camp Anglés de entraînement de carris al luòc-dich Rompval, e subsistance a l'ora d'ara d'una fosse a carri e de la "prada als Angleses" sul luòc éponyme (part déboisée amb la fin de permetre l'evolucion dels carris condusits pels apprentis pilòts). Los angleses ofriràn un tank désarmé a la municipalitat l'an 1919 amb la fin de la mercejar de lo sieu accueil. Aquela ne farà un monument de reconeissença als aliats, mas i aurà obligat d'o suprimir qualques ans après, tant la mantenença del carri, #que patissiá la rouille del fach d'un mièg maritim salí pro corrosif, i èra vengut laboriós e problématique.
- Pendent la segonda guèrra mondiala, de nombrós Mersois e Mersoises an dintrat en la Resisténcia e an contribuit al échec de ben dels projèctes de l'ocupant Alemand. Las labors "Istòria de Mars" de Jacques Maquet (1986) o "de Mars la insoumise" de Roland Jouault (data de parution a venir) permetan de far la siá coneissença e de realizar l'importància de las siás accions.
- Présence humaine au paléolithique et au néolithique confirmée (silex taillés de période Abbevilienne, pré-Acheuléenne puis acheuléenne, hache polie...) puis romaine avec un temple érigé sur la falaise en l'honneur du dieu Mars.
- Quelques familles seigneuriales, propriétaires de terres, relevées sur des lieux-dits connus (Les Mython seigneurs de Froideville - dont il demeure une superbe pierre taillée de leurs armoiries qui orne désormais la salle du conseil municipal de la mairie -, Les Lucas seigneurs de Romeval (aujourd'hui Rompval, soit une contraction de Val rompu : valleuse de craie sur la Manche), les Lattaignant seigneurs de Blengues et les Torcy seigneurs de Mers) sont mentionnées dans les archives. Des éléments de leurs blasons, parvenus jusqu'à nous, composent l'actuel blason officiel de la ville de Mers adopté en décembre 1962, repris depuis sur le journal municipal, les courriers ou encore les véhicules. Élaboré à l'époque par l'élu Jack Lebeuf sur la base des armes de trois des familles seigneuriales les plus anciennes connues sur le territoire de Mers, les Mython, les Torcy et les Lattaignant, le blason se lit ainsi : "Écartelé aux 1 et 4 "de gueules à la bande d'or", au 2 "d'azur aux trois coqs d'or", au 3 " d'azur à la fasce d'or, accompagnée en chef de deux roses d'argent et en pointe, d'un croissant du même". En 2001, un élu a proposé qu'il y soit ajouté une devise latine, « in litore floreo », que l'on peut traduire par « sur le rivage je m'épanouis » ou encore « fleur du littoral ». Depuis le classement de la commune en station balnéaire, ce blason est désormais accompagné d'un logo qui évoque son front de mer de falaises et de villas ainsi que son nouveau statut de commune classée.
- Jadis petit village de pêcheurs de quelques âmes, la station balnéaire a connu un essor fulgurant dès 1860, notamment avec l'explosion de la mode des bains de mer. Grâce à la ligne de chemin de fer Paris-Le Tréport (Compagnie des chemins de fer du Nord), des familles entières de Parisiens aisés découvrent les bienfaits des bains de mer et de l'air iodé. Mers étant à trois heures de train de la capitale, des privilégiés fortunés s'offrent alors des week-ends et séjours rapides. Un établissement de bains et un casino, qui d'ailleurs n'en finissait pas de changer d'emplacement, ont suivi d'emblée cet engouement pour la plage picarde; un attrait réel dont les élus locaux prennent vite conscience. Ceux-ci décident alors de lotir Mers, qui offre un potentiel immobilier immense avec de larges terrains à construire. Séduits, les riches propriétaires font alors édifier la plupart des villas actuelles du front de mer, rues adjacentes et centre-ville. Concernant le front de mer et les rues adjacentes, c'est le principe d'une architecture balnéaire toute de verticalité qui est retenu afin de satisfaire tout le monde, avec des villas aux façades peu larges mais très hautes avec balcons ouvragés et bow-windows décorés de nombreuses fantaisies architecturales et bénéficiant d'une vue sur la mer. En centre-ville, c'est plutôt la maison bourgeoise avec balcons en ferronneries qui prédomine. De nombreux hôtels comme le fameux Hôtel des bains et pensions de familles voient le jour, la station balnéaire est lancée; depuis la commune s'adapte en permanence à l'évolution du tourisme et vante la beauté et la qualité de son architecture balnéaire. Mers vécut également l'époque des premiers congés payés de 1936 en accueillant sur sa plage de premières familles d'ouvriers et de vacanciers venu par le train de la gare Le Tréport-Mers.
- Durant la Première Guerre mondiale, présence d'un camp Anglais d'entraînement de chars au lieu-dit Rompval, et subsistance actuellement d'une fosse à char et de la "prairie aux Anglais" sur le site éponyme (partie déboisée afin de permettre l'évolution des chars pilotés par les apprentis pilotes). Les anglais offriront un tank désarmé à la commune en 1919 afin de la remercier de son accueil. Celle-ci en fera un monument de reconnaissance aux alliés, mais sera contrainte de le supprimer quelques années après, tant l'entretien du char, qui subissait la rouille du fait d'un milieu maritime salin assez corrosif, était devenu coûteux et problématique.
- Durant la seconde guerre mondiale, de nombreux Mersois et Mersoises sont entrés dans la Résistance et ont contribué à l'échec de bien des projets de l'occupant Allemand. Les ouvrages "Histoire de Mers" de Jacques Maquet (1986) ou "Mers l'insoumise" de Roland Jouault (date de parution à venir) permettent de faire leur connaissance et de réaliser l'importance de leurs actions.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Per decrèt en Conselh d'Estat en data del 27 de febrièr de 2009, la municipalitat de Mars-los-Bains (Ordena) es oficialament classificada coma station balnéaire e coma station de torisme.
- ↑ Par décret en Conseil d'État en date du 27 février 2009, la commune de Mers-les-Bains (Somme) est officiellement classée comme station balnéaire et comme station de tourisme.