text: Compausitor e musician, crèa una musica multipla que passa de l'estudi de las musicas tradicionalas a l'escritura d'una musica resoludament experimentala axada sus l'etructura e la propagacion del Son. Sa pratica s'articula a l'entorn d'un dispositiu de percussions personalizat e la viola. Collabòra uèi a mai d'un ensemble (Outrenoir, Tanz Mein Herz, ensemble Minisym - Moondog, Insub. meta Orchestra, la Tène) e sortís lèu un sòlo per percussions e bóstia de bordon en çò de Standars in-Fi. Cò-fondator del labèl Drone Sweet Drone Recòrds, comencèt tanben un trabalh a l'entorn de la numerizacion dels colectatges inedichs de Catherine Perrier en collaboracion amb lo collectiu de la Nòvia.


c: text/html

text:
435
Aquesta pagina concernís l'an 435 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman d'Orient[modificar | modificar la font]
Après la temptativa d'invasion mancada de l'annada precedenta, lei Romans preferiguèron negociar la prolongacion dau tribut pagat ai Huns dempuei 422. Un acòrd foguèt donc trobat que permetèt de defugir una invasion novèla en cambi dau doblament dau tribut de 350 a 700 liuras d'aur. En mai d'aquò, lei Bizantins foguèron enebits de formar una aliança ambé lei pòbles germanics ostils ais Huns.
Huns[modificar | modificar la font]
Après la temptativa d'invasion mancada de l'annada precedenta, lo rèi Bleda acceptèt de negociar ambé lei Romans d'Orient una prolongacion dau tribut pagat per Constantinòple per defugir una invasion de son territòri per lei Huns. Aprofichant l'alunchament dei principalei fòrças romanas — ocupadas en Africa — e la poissança de sei tropas, Bleda impausèt un doblament dau tribut que passèt de 350 a 700 liuras d'aur. En mai d'aquò, lei Bizantins foguèron enebits de formar una aliança ambé lei pòbles germanics ostils ais Huns e obligats de durbir un mercat a la frontiera comuna.
America[modificar | modificar la font]
Palenque[modificar | modificar la font]
Mòrt de K'uk' B'alam. Foguèt remplaçat per un rèi desconegut.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tres jorns de temps d’ensenhaires e de membres d’associacions an chifrat au biais d’aparar la ricessa culturala que son lei lengas de França.
La tòca èra clarament afichada dins la tematica chausida per lo collòqui « Identitat e Alteritat ». Per reprendre l’anóncia de l’eveniment, se tractava, a un moment que d’en pertot dins lo monde, de concepcions identitàrias barradas son a s’espandir, a un moment que s’afortisson leis ideologias de l’exclusion, de mostrar que la reconeissença e la coneissença dei lengas regionalas son una dubertura d’esperit, una concepcion duberta de la ciutadenetat.
Aquesta ambicion ciutadena n’empacha pas una reflexion pedagogica dei mai prigondas.
Dins sa conferéncia, Jean-Léo Léonard, professor a la Sorbonna, presentèt son trabalh que lo menèt a cercar lo biais d’ajudar de comunautats d’indians dau Mexic dins la reconquista de sei lengas d’originas. Fuguèt l’escasença d’abordar una pedagogia de tria, totjorn en liame amé lo bonur de la dubertura ais autrei.
Podèm tanben citar l’intervencion remarcada de Pasquale Ottavi, professor en sciéncias de l’educacion en Corsega e que se sonava : Corse, gestion de soi, gestion de l’Autre en soi.


text:
Títol : Prumèr Seminari annau en etnomusicologia de la França
Lo : 11 e 12 de noveme 2015
Lòc : Aglomeracion Pau-Pyrénées (64)
Adreça : Castèth d'Este, Vilhèras
Organizator : InÒc Aquitània
En l'encastre de las soas missions d'Etnopòle, dab lo CIRIEF e en aliança dab lo CESMD, l'InÒc Aquitània que met en plaça un « Seminari annau » dedicat a l'etnomusicologia de la França. Dab la creacion d'aqueth encontre, la Direccion generau deus patrimònis - Direccion de la recèrca e de la politica scientifica deu Ministèri de la Cultura e de la Comunicacion qu'a volut sostiéner e valorizar la recèrca sus las musicas e danças tradicionaus deu maine francés e favorizar l'encontre professionau e la formacion.
L'idèa qu'ei de favorizar l'encontre de cercaires institucionaus e de portaires de las expressions musicaus e coregraficas ditas tradicionaus, qui son engatjats en la reflexion sus la lor practica e la soa transmission.
Aqueth seminari qu'ei pensat com un espaci d'escota, d'informacion, d'aprentissatge, cada participant qu'apren de l'aute ; com un espaci qui favoriza la distanciacion a las practicas contemporanèas, aus procèssus de transmission, de construccion deu maine.
Lo seminari qu'ei obèrt au public, mes que's cau inscríver au près de Cette adresse e-mail est protégée contre les robots spammeurs. Vous devez activer le JavaScript pour la visualiser..
Teledescargar la plaqueta de presentacion
Teledescargar lo programa deu seminari


text:
Événements contenant la ou les locutions cherchées
4 événements affichés, le premier en 1272 - le dernier en 1356
Mariage de Guillaume III de Chauvigny avec Jeanne de Châtillon
Guillaume III de Chauvigny épouse vers 1272 Jeanne de Châtillon, fille de Guy II de Châtillon-Saint-Pol et de Mahaut de Brabant.
Leurs enfants sont :
Naissance d'André III de Chauvigny
André III de Chauvigny naît le 22 mai 1281, fils de Guillaume III de Chauvigny et de Jeanne de Châtillon.
Mariage d'André III de Chauvigny avec Jeanne de Brosse
André III de Chauvigny épouse en 1314 Jeanne de Brosse, fille de Jean, Vicomte de Brosse.
Leur enfant est :
Mort d'André III de Chauvigny Baron de Châteauroux
André III de Chauvigny meurt à Maupertuis en Poitou-Charente le 19 mars 1356.
Il est inhumé en l'abbaye de Puyferrand du Châtelet.


text:
Tièra de 1000 articles que totas las Wikipèdias deurián aver.
Lo Reialme Unit (var. Reiaume Unit), oficialament Reialme Unit de Grand Bretanha e Irlanda del Nòrd (en anglés United Kingdom, United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, UK) es un estat insular del nòrd-oèst d'Euròpa, compausat essencialament de l'illa de Grand Bretanha, del nòrd de l'illa d'Irlanda e de qualques illas pichonas adjacentas. L'estat se compausa de quatre païses o "nacions" oficialament reconegudas :
Cal notar que Cornoalha es pas reconeguda coma nacion: es oficialament una part d'Anglatèrra. En mai de las nacions çai subre, tanben lo Reialme Unit se compausa de possessions divèrsas coma Gibartar e divèrses territòris fòra Euròpa. L'illa de Man e las illas Normandas (dins las illas Britanicas) son de dependéncias de la corona e fan pas part del Reialme Unit.
De sinonims inexactes de Reialme Unit son Grand Bretanha e Anglatèrra.
La capitala es Londres.
Lo gentilici es britanic -a.
Istòria
De la Preïstòria a la conquista romana
Conquista romana deis illas britanicas e formacion de la província de Britannia.
Fins au milleni VI avC, èran liats au continent per una faissa terrèstra dicha Doggerland. Leis Illas Britanicas foguèron donc pobladas après la fin dau Periòde Glaciari de Würm e lei vestigis pus ancians descubèrts per leis arqueològs datan dau Paleolitic. Pasmens, en causa de condicions climaticas duras, la populacion deis illas demorèt pus febla que dins lei regions pus meridionalas coma lo mostra de produccions agricòla e artesenala limitadas. Lei progrès acomencèron durant lo Neolitic gràcias a un melhorament de l'agricultura que permetèt de desvolopar d'estructuras politicas o religiosas pus complèxas. Un exemple d'aqueu desvolopament foguèt la bastida de l'ensems de Stonehenge a partir de 2800 avC.
Vèrs 1000 avC, de tribús cèltas vengudas dau nòrd d'Euròpa e de Gàllia s'installèron dins l'Archipèla en Irlanda, en Escòcia e dins lo sud e l'èst d'Anglatèrra. Coma dins lo rèsta d'Euròpa cèlta, se formèt una civilizacion guerrièra dominada per una classa aristocratica e caracterizada per la bastida d'oppidums e lo desvolopament d'una indústria metallurgica. Gràcias ai ressorsas mineralas deis illas, l'archipèla venguèt rapidament un territòri exportador de metaus (estam en particular) au sen dau comèrci europèu antic.
A partir de 55 avC, lei Romans acomencèron de s'interessar au contraròtle dei ressorsas deis Illas Britanicas ambé la campanha de Juli Cesar. Pasmens, de revòutas en Gàllia l'obliguèron de se retirar sus lo continent. La conquista vertadiera se debanèt après la formacion de l'Empèri Roman durant lo rèine de l'emperaire Claudi (41-53). En 43, una premiera campanha permetèt ai Romans de desbarcar dins lo sud-èst d'Anglatèrra après la batalha de Medway. Aquò representava lo començament d'una tièra de campanhas de 43 a 84 que van se turtar a una resisténcia acarnada, especialament dins lei regions galesas e escosesas. Lei premierei foguèron somesas après divèrsei campanhas de 47 a 84. En revènge, lo nòrd de l'illa demorèt independent e maugrat d'ofensivas victoriosas dins la region, l'armada romana poguèt jamai la conquistar totalament. Au contrari, au sègle II, leis emperaires Adrian (117-138) e Antonin lo Piós (138-161) ordonèron de construrre de muralhas defensivas per blocar leis atacas dei tribús cèltas dau nòrd (Picts, Scots) en direccion dei zònas romanas que formèron la província de Britannia.
En fòra de la menaça dei tribús cèltas totjorn independentas, l'òrdre roman foguèt tanben contestat dins lo sud de l'illa. La revòuta pus importanta se debanèt de 60 a 61 sota la direccion de la rèina Budicca. Entraïnèt la destruccion d'unei ciutats e temples romans mai s'acabèt per una desfacha a Watling Street. Per s'aparar còntra de dificultats novèlas, l'Empèri gardèt de tropas importantas (generalament quatre legions) dins l'archipèla fins au sègle V e la disparicion de la província.
De la província romania de Britannia a la conquista de Guilhèm de Normandia
Illas Britanicas vèrs la fin dau sègle IX.
Territòris de Cnut lo Grand (1016
-1035
).
Coma d'una província de l'Empèri, la romanizacion dau país demorèt parciala e leis elèits autoctònas foguèron integradas a l'administracion locala. Ansin, en fòra dau ret dei vilas (Londres, York...) e dei rotas romanas, l'influéncia romana èra febla e lei tradicions cèltas demorèron vivas. Lo Cristianisme foguèt introduch dins l'archipèla au sègle IV. Trobèt un endrech favorable a son desvolopament car l'emperaire Constantin Ièr (306-324), qu'adoptèt per la seguida l'edicte de tolerància religiosa de Milan, foguèt proclamat per lei legions britanicas e demorèt popular dins la region.
A partir de la fin dau sègle IV, leis ambicions dei generaus romans de venir emperaire entraïnèron un afebliment militar de la província. De 368 a 370, una campanha saunosa permetèt de replegar lei tribús cèltas irlandesas e escocesas qu'avián desbordat la muralha d'Adrian. Una autra guèrra se debanèt en 383 e s'acabèt per una victòria romana. Pasmens, en 406, lei frontieras continentalas de l'Empèri foguèron rompudas e l'archipèla venguèt la buta d'invasions anglas e saxonas. En 407, lei legions britanicas capitèron d'empachar aquelei desbarcaments e proclamèron emperaire una tièra de generaus de l'archipèla. Vèrs 410, totei lei legions romanas de Britannia èran estadas transferidas en Gàllia per sostenir la revendicacion imperiala de lor generau o per assaiar de replegar leis invasions barbaras.
Sensa legion per assegurar sa defensa, Britannia foguèt atacada per de tribús cèltas (Scots, Picts...) e per de pòbles germanics (Saxons, Angles, Jutes). Pasmens, la disparicion de l'òrdre foguèt progressiva car una tièra de caps indigèns capitèron de formar de principats cèltas a partir dei rèstas de l'administracion romana[1] e rapidament un conflicte lòng acomencèt entre lei Cèltas, mai o mens crestianizats, e leis Anglosaxons pagans. Maugrat una resisténcia importanta dei Cèltas (legenda dau Rei Artús), lei pòbles germanics conquistèron pauc a pauc lo sud e lo centre d'Anglatèrra onte fondèron divèrsei reiaumes.
Au sègle VII, se debanèt l'evangelizacion dei pòbles germanics e, en 825, lo rèi de Wessex Egbert lo Grand (802-839) capitèt d'unificar lei principats saxons sota son autoritat. Pasmens, a partir de 865, d'envasidors novèus, lei Vikings ataquèron la region. Wessex resistiguèt dins lo sud e l'oèst d'Anglatèrra. Dins aquò, l'autoritat de son senhor sus sei vassaus demeniguèt e lei Vikings poguèron fondar una tièra de colonias dins l'èst de l'archipèla que formèron un territòri unificat dich Danelaw. En 878, lo rèi Alfred lo Grand (871-899) bloquèt aquela invasion e Anglatèrra foguèt partejada entre Vikings e Saxons. Obtenguèt tanben la conversion au cristianisme de divèrsei caps nordics vencuts. Dins lo rèsta de l'archipèla, lei Vikings conquistèron leis illas lòng dei costats d'Escòcia e quauquei pòrts de País de Galas e d'Irlanda. Pasmens, la resisténcia dei tribús cèltas lei convenquèron de pas assaiar d'avançar mai dins lei tèrras. Au contrari, dins certanei regions (País de Galas en particular), Vikings e Cèltas formèron d'alianças còntra lei Saxons.
Au sègle X, lei posicions vikingas foguèron pauc a pauc conquistadas per lei Saxons e lei dos pòbles acomencèron pauc a pauc de se mesclar. Ansin, après l'unificacion d'Anglatèrra per lo rèi viking Cnut lo Grand (1016-1035) que creèt un empèri a l'entorn de la Mar dau Nòrd, un rèi saxon de l'Ostau d'Alfred lo Grand, Edoard lo Confessor (1044-1066), li succediguèt. Sa mòrt entraïnèt una crisi de successions que va entraïnar en 1066 la Guèrra de succession d'Anglatèrra entre caps saxons e « vikings ».
De la conquista per lei Normands a la presa dau poder per lei Tudors
Esquèma de la conquista normanda d'Anglatèrra.
Guèrra de Cent Ans (1337-1453).
Tres senhors assaièron de succedir en 1066 a Edoard lo Confessor. Lo premier èra Harold II que foguèt elegit rèi per l'aristocràcia anglesa. Lo segond foguèt Harald III. Desbarquèt amb una flòta vikinga mai foguèt vencut e tuat per Harold a Stamford Bridge. Enfn, lo tresen foguèt lo duc de Normandia, Guilhèm lo Conquistaire que desbarquèt dins lo sud-èst d'Anglatèrra. La batalha decisiva se debanèt a Hastings e s'acabèt per la desfacha e la mòrt d'Harold. Après aquela victòria, Guilhèm venguèt rèi d'Anglatèrra e acomencèt una tièra campanhas saunosas per pacificar lo país fins a 1076. Per aquò, eliminèt una partida importanta dei caps saxons que foguèron remplaçats per de senhors normands e formèt un ret de castèus per se protegir còntra lei revòutas.
Après lei rèines dei dos fius dau Conquistaire, la question de la succession reiala entraïnèt una guèrra civila de 1135 a 1154 que s'acabèt per la designacion d'Enric Plantagenêt (1154-1189), senhors d'Anjau e Normandia coma rèi d'Anglatèrra. Son maridatge en 1152 amb Alienòr d'Aquitània li donèt un domeni continentau fòrça important que va venir una fònt de tensions e de guèrras ambé de rèis francés desirós de limitar la poténcia anglesa dins lo Reiaume de França. Aprofichant lei dificultats anglesas durant la Tresena Crosada, Felip II de França (1190-1223) capitèt de conquistar la màger part dei fèus anglés, franc de Guiana, au començament dau sègle XIII.
Aquela desfacha entraïnèt una crisi intèrna grèva en Anglatèrra e la noblesa se revoutèt còntra lo rèi Joan I d'Anglatèrra (1199-1216). Vencut, lo rèi deguèt acceptar de signar en 1215 la Magna Carta que limitèt lo poder reiau au profiech d'un conseu de la noblesa e d'una independéncia importanta de la justícia. En 1258, un grop de nobles dirigit per Simon V de Montfòrt, fiu dau cap crosat Simon IV de Montfòrt, obtenguèt un renfòrçament d'aquelei mesuras. Pasmens, la mòrt de Montfòrt a Eversham còntra lei partisans dau rèi Enric III (1216-1272) permetèt de restablir l'autoritat reiala maugrat lo mantenement d'un parlament.
Lo rèine d'Edoard Ièr (1272-1307) marquèt lo començament d'un periòde d'expansion anglesa. País de Galas foguèt conquistat en 1284. Escòcia acceptèt lo rèi anglés coma senhor en 1291 mai la dominacion anglesa foguèt mau acceptada per la populacion locala e, tre 1314, la batalha de Bannockburn s'acabèt per la restauracion de l'independéncia escocesa. En 1337, Edoard III (1327-1377) revendiquèt la succession de Felip IV de França après la mòrt de sei tres fius. Aquò foguèt lo començament de la Guèrra de Cent Ans que marcarà prefondament lei dos país.
D'efèct, lei premiereis annadas de la guèrra veguèron una tièra de victòrias anglesas a Crécy (1346), Calais (1347) e Peitius (1356). Pasmens, Carles V de França (1364-1380) redreicèt lo Reiaume de França e capitèt de conquistar la màger part dei fèus continentaus anglés. Aquelei desfachas obliguèron lei rèis anglés de faciar de revòutas de païsans e d'acceptar de donar mai de poders au parlament. Una autra consequéncia d'aquelei reviradas foguèt la demenicion de l'influéncia dei senhors francés — es a dire continentaus — sus leis afaires d'Anglatèrra que favorizèt lo remplaçament progressiu dau francés per l'anglés coma lenga de govèrn.
La guèrra acomencèt tornarmai durant lo rèine d'Enric V (1413-1422). Devesits per una guèrra civila, lei Francés foguèron esquichats a Azincourt (1415) e leis Anglés s'alièron ambé Borgonha per dominar lo nòrd e lo sud-oèst de França. Aprofichant la foliá dau rèi Carles VI de França (1380-1422), impausèt la signatura dau tractat de Troyes que sei condicions permetián d'unificar lei dos reiaumes sota l'autoritat dau rèi d'Anglatèrra. Dins aquò, lo fiu de Carles VI refusèt aqueu tractat e contunièt la lucha a partir dau centre e dau sud dau Reiaume de França. A partir de 1429, prenguèt l'avantatge e acomencèt una reconquista progressiva dau territòri francés que s'acabèt per una desfacha anglesa en 1453.
Coma au sègle XIII, aquela desfacha entraïnèt una crisi intèrna grèva en Anglatèrra en causa de la feblessa e de la foliá dau rèi Enric VI (1422-1461 puei 1470-1471). En 1455, acomencèt una guèrra civila lònga, dicha Guèrra dei Doas Ròsas, entre leis Ostaus de York e de Lancastre. S'acabèt solament en 1485 per la presa dau poder dei Tudors que fondèron una dinastia novèla ambé l'acòrd dei York e dei Lancastre fòrça afeblits per lo conflicte.
Dei Tudors a la formacion dau Reiaume Unit
Esquèma generau de la Guèrra Civila Anglesa (1642-1651).
Lo sègle XVI foguèt marcat per lei tensions causadas per la politica e lei divisions de la dinastia Tudor. Pasmens, maugrat aquelei dificultats, la poténcia anglesa capitèt de se renfòrçar durant aqueu periòde. D'efèct, après lo rèine d'Enric VII (1485-1509), Enric VIII (1509-1547) prenguèt una tièra de decisions fondamentalas. La premiera d'Enric VIII foguèt la separacion religiosa ambé la Glèisa Catolica Romana e la creacion de l'Anglicanisme en 1533. Permetèt au rèi de divorciar e de prendre lo contraròtle d'una partida dei bens dau clergat anglés. La segonda decision foguèt l'adopcion de l'Acte d'Union de 1536 entre Anglatèrra e lo País de Galas. Aquò renforcèt l'integracion entre lei doas regions e foguèt la premiera etapa de la fondacion dau Reiaume Unit. Puei, en partida gràcias au tesaur confiscat dins lei monastèris, decidiguèt de fondar la premiera flòta anglesa permanenta per s'aparar còntra lei naviris dau rèi escocés aliat ai Francés. Enfin, en 1541, prenguèt tanben lo títol de rèi d'Irlanda après l'extension de la dominacion anglesa sus tota l'illa en 1494[2].
La segonda mitat dau sègle XVI foguèt marcada per lei rèines de tres enfants d'Enric VIII. Foguèt un periòde de crisi religiosa car Maria Ièra (1553-1558) assaièt de restablir lo Catolicisme mentre qu'Edoard VI (1547-1553) e Elisabeta Ièra (1558-1603) renforcèron la reforma anglicana. Lo rèine d'aquela darriera foguèt l'apogèu de la Renaissença anglesa e permetèt d'estabilizar pauc a pauc la societat anglesa. Pasmens, a partir de 1585, una guèrra malaisada còntra Espanha entraïnèt de dificultats financieras e s'acabarà en 1604 per un resultat indecís. D'autra part, la mòrt sensa eiretier dirèct de la rèina causèt la fin de la dinastia.
Son successor foguèt lo rèi d'Escòcia Jaume Stuart (1567-1625) sota un regime d'union personala dei dos reiaumes. Coma lei periòdes precedents, lei rèines de premiers sobeirans Stuart foguèron marcats per de tensions religiosas. Pasmens, conjugadas ai temptativas de renfòrçament de l'absolutisme reiau, la situacion s'agravèt rapidament e entraïnèt una tièra de guèrras civilas de 1642 a 1651 entre lo rèi e lo parlament. Après un començament relativament equilibrat fins a 1644, lei fòrças parlementària aprofichèron lei reformas d'Oliver Cromwell per prendre l'avantatge e esquichar totei leis aliats dau rèi Carles Ièr (1625-1649) que foguèt executat. Après sa victòria, Cromwell venguèt lo Lord Protector d'un govèrn republican dich Commonwealth d'Angletèrra e impausèt la dominacion anglesa ais Escocés e ais Irlandés. Renforcèt tanben la politica de colonizacion anglesa d'Irlanda que va venir la fònt d'unei conflictes fins au sègle XX.
Pasmens, lo Commonwealth d'Angletèrra subrevisquèt pas a la mòrt de son fondator e la monarquia foguèt restaurada après la mòrt de Cromwell segon un sistèma de monarquia parlementària. En particular, en 1679, lo Parlament adoptèt l'Habeas corpus, jalon major de l'istòria dau drech, que permetèt de renfòrçar la separacion dei poders. Lo periòde foguèt tanben marcat per l'extension, sostenguda per la creissença dau comèrci triangular, de l'empèri coloniau anglés dins lei Caribas e en America dau Nòrd.
A la mòrt de Carles II (1660-1685), son fraire catolic Jaume II (1685-1688) li succediguèt. Sei temptativas de restablir l'absolutisme reiau entraïnèron una guèrra civila que s'acabèt per sa desfacha e son exil. Guilhèm III d'Aurenja Nassau lo remplacèt e adoptèt en 1689 una declaracion dei drechs que limitèt d'un biais definitiu lei poders dau rèi au profiech dau Parlament. Capitèt tanben d'estabilizar la situacion religiosa e de demenir pauc a pauc lei tensions entre lei diferentei glèisas. Pasmens, leis acòrds negociats ambé lei Catolics irlandés en 1691 foguèron pas respectats. Enfin, en 1707, l'Acte d'Union permetèt d'unificar lei reiaumes d'Escòcia e d'Anglatèrra dins un ensems administratiu unic.
La lucha còntra lo Reiaume de França per la dominacion mondiala
Teatre d'America dau Nòrd de la Guèrra de Sèt Ans (1756-1763).
A partir de la fin dau sègle XVII, Londres venguèt lo poténcia emergenta d'Euròpa. En particular, la rivalitat ambé França acomencèt tornarmai en causa dei tensions colonialas en America e en Índia entre lei dos país e de l'oposicion anglesa ais ambicions continentalas de París. Ansin, de 1688 a 1815, França e lo Reiaume Unit foguèron dins un estat de guèrra quasi permanent. Lo conflicte decisiu foguèt la Guèrra de Sèt Ans (1756-1763) que s'acabèt per la conquista de la màger part de l'empèri coloniau francés e faguèt dau Reiaume Unit la premiera poissança mondiala. Maugrat una desfacha durant la Guèrra d'Independéncia deis Estats Units d'America (1775-1783) e la pèrda dei colonias estatsunidencas, lo Reiaume Unit gardèt aquela posicion fins a la Premiera Guèrra Mondiala e va fondar lo premier empèri coloniau mondiau.
Durant aqueu periòde, lo Reiaume Unit conoguèt un desvolopament economic important que preparèt la Revolucion industriala dau sègle XIX. Ansin, la valor deis importacions passèt de 6 a 24 milions de liuras entre 1701 e 1798, aquela deis exportacions de 4,5 a 18 milions e aquela dei reexportacions de 2,1 a 12 milions. Un sistèma bancari modèrn e eficaç (4% còntra generalament 10% sus lo continent) e l'aumentacion dau nivèu tecnologic permetèron de sostenir aquela evolucion gràcias a de taus febles e au melhorament deis otís de produccion.
Lei guèrras revolucionàrias e napoleonencas
Pintura de 1836
representant la batalha de Trafalgar
que venguèt lo simbòl de la supremàcia navala anglesa au sègle XIX.
La Revolucion Francesa e l'Empèri Napoleonenc foguèron una menaça majora per la posicion anglesa que desirava empachar l'emergéncia d'una nacion dominanta sus lo continent. Ansin, maugrat una simpatia iniciala per la monarquia parlementària francesa, lo Reiaume Unit venguèt rapidament l'enemic pus acarnat de França e lei dos estats foguèron en guèrra permanenta de 1793 a 1814 franc d'una trèva en 1802-1803. En 1815, formèt tanben la fòrça principala que s'opausèt au retorn de l'emperaire a Waterloo.
Protegida per sa posicion insulara e ais victòrias de l'amirau Horatio Nelson a Abokir, a Copenaga e a Trafalgar. En 1807, aquò foguèt completat per la destruccion dau rèsta de la flòta danesa durant la segonda batalha de Copenaga e per d'atacas còntra lei colonias francesas. En revènge, sus lo continent, Londres aguèt de dificultats per formar una armada vertadiera e preferiguèt finançar leis esfòrç de guèrra deis autrei poténcias colonialas coma Prússia, Àustria e Russia. En 1808, lo començament de la guèrra d'Espanha foguèt l'occasion per lei Britanics de desbarcar pauc a pauc de fòrças importantas sus lo continent e d'avançar vèrs lei Pirenèus. Pasmens, lei desfachas francesas decisivas foguèron infligidas per lei Rus, leis Austrians, lei Prussians e lei Suedés a Leipzig en 1813 e durant la campanha de França en 1814.
Durant lei negociacions de patz, lo Reiaume Unit aguèt un ròtle primordiau que foguèt renfòrçat per la victòria dau duc de Wellington a Waterloo en 1815 e la captura britanica de Napoleon. En particular, lo Reiaume Unit reprenguèt lo contraròtle de Hanovre, conquistèt Heligoland, Malta e leis Illas Ionianas e establiguèt un protectorat sus la partida europèa de Portugal. De mai, capitèt de limitar l'afebliment de França per restaurar la basa deis equilibris continentaus de la fin dau sègle XVIII. Ansin, Londres venguèt l'arbitre dei relacions europèas fins a la formacion de l'Empèri alemand dirigit per lo cancelièr Otto von Bismarck. Enfin, en 1800, s'acabèt la formacion dau Reiaume Unit quand Irlanda i foguèt integrada après la revirada d'una revòuta en 1796.
Dau Congrès de Viena a la Premièra Guèrra Mondiala
Après la victòria còntra Napoleon Ièr, lo Reiaume Unit perdèt rapidament sei posicions principalas sus lo continent e Londres deguèt se contentar de sa posicion d'arbitre. Se concentrèt donc subretot sus lo mantenement dau statu quo, son desvolopament economic e l'extension de son empèri coloniau.
Ansin, en 1820, una revòuta portuguesa entraïnèt la fin dau protectorat britanic. Puei, en 1837, lei règlas de succession diferentas dau Reiaume Unit e dau Reiaume de Hanovre entraïnèron la separacion dei dos estats sota lei direccions respectivas de Victòria Ièra (1837-1901) e d'Ernest August Ièr de Hanovre (1837-1851)[3]. En fòra d'aquelei pèrdas territòrialas, lo Reiaume Unit participèt a la formacion de Belgica, de Grècia e a l'emergéncia de nacions novèlas dins lei Balcans dins lei províncias europèas de l'Empèri Otoman. Pasmens, maugrat aqueu sostèn, Londres empachèt la disparicion de l'Empèri Otoman e s'opausèt militarament ais ambicions russas dins la region deis Estrechs durant la Guèrra de Crimèa (1853-1856). Acceptèt tanben leis unificacions d'Itàlia e d'Alemanha dins leis annadas 1860 e 1870. Aqueleis evolucions entraïnèron quauquei cambiaments territòriaus : leis Illas Ionianas foguèron balhadas a Grècia en 1864, Chipre foguèt ocupada en 1878 en cambi dau pagament d'una redevença anuala ais Otomans e Heligoland foguèt cambiada còntra Zanzibar en 1890.
L'acòrd de cambi entre Heligoland e Zanzibar mostrava l'evolucion de la poténcia britanica dins lo corrent dau sègle XIX. D'efèct, en causa de l'extension de son empèri coloniau, son centre de gravitat se desplacèt pauc a pauc dau continent europèu vèrs lo rèsta dau mond, especialament vèrs lo continent asiatic onte lei Britanics formèron l'Empèri deis Índias Britanicas en 1858. Ansin, au començament dau sègle XX, Londres contrarotlèt Canadà, divèrseis illas americanas, la mitat orientala d'Africa, lo sud de la Peninsula Aràbia, Índia, la màger part dau sud-èst asiatic e la màger part d'Oceania, compres Austràlia e Nòva Zelanda.
Lei dos conflictes mondiaus e l'afebliment britanic
Après la desmission de Bismarck en 1890, la politica alemanda cambièt d'orientacion e adoptèt una politica expansionista que s'opausèt ais interés britanics. En particular, lo modernizacion e l'aumentacion numerica de la flòta alemanda èra una menaça per lo Reiaume Unit que sa marina èra pus nombrosa mai dispersada per protegir lei linhas d'avitalhament de l'Empèri. Ansin, au començament dau sègle XX, Londres formèt una aliança ambé França, segonda poissança coloniala mondiala e enemiga acarnada d'Alemanha dempuei 1871, e Russia, subretot opausada au govèrn de Viena qu'èra l'aliat deis Alemands. La rivalitat entre aquelei blòts foguèt la causa de la Premiera Guèrra Mondiala (1914-1918). Sensa armada vertadiera au començament dau conflicte, lei Britanics utilizèron sei naviris per blocar lei liasons maritimas amb Alemanha e formèron pauc a pauc una armada terrèstra per participar a la guèrra continentala. Lei colonias qu'avián de còps de fòrças terrèstras pus importantas que la metropòli en 1914 participèron a l'esfòrç de guèrra e ataquèron lei colonias alemandas o lei territòris otomans.
Fins a 1914, lei tropas britanicas perdiguèron 890 000 soudats tuats mai la guèrra s'acabèt per una victòria. L'Empèri Rus, rivau dei Britanics en Asia Centrala, dispareguèt e la conquista d'una partida dei colonias alemandas permetèt a l'Empèri Britanic d'agantar son apogèu territòriau e economic dins leis annadas 1920 e 1930. Pasmens, tre la fin dei combats, lei premiers indicis de declin apareguèron. Premier, lo còst èra estat important e Londres perdiguèt sa posicion de premiera plaça bancàriaau profiech de Nòva York. Puei, la dificultat dei combats aviá començat de crear un sentiment nacionau au sen de certanei regions de l'Empèri. Ansin, l'autonòmia dei dominions aumentèt pauc a pauc e, en 1923, lo drech de Canadà e de Sud-Africa d'aver una politica estrangiera differenta dau Reiaume Unit foguèt reconegut. Dins lei zònas, de movements de contestacion se formèron tanben per revendicar l'independéncia. Per exemple, foguèt lo cas d'Índia a partir de 1922. Pasmens, en Irlanda, lo movement nacionalista esperèt pas la fin de la guèrra e una insureccion armada acomencèt en 1916. S'acabèt en 1921 per l'independéncia de l'illa franc de la region d'Ulster au nòrd-èst.
La Segonda Guèrra Mondiala (1939-1945) foguèt l'eveniment decisiu qu'afebliguèt lo govèrn centrau e entraïnèt la desintegracion de l'Empèri. D'efèct, sei desfachas còntra leis Alemands en 1940 e subretot còntra lei Japonés en 1941 (batalha de Singapor) entrainèron la disparicion dau mite de l'invinsibilitat britanica e encoratjèron la formacion d'insureccions independentistas après la guèrra. De mai, lei bombardaments alemands avián causat de destruccions importants sus lo territòri britanic e, en 1945, lo Reiaume Unit èra dependent de l'ajuda economica estatsunidenca.
Lo Reiaume Unit contemporanèu
Descolonizacion d'Africa.
Après la Segonda Guèrra Mondiala, lo plan Marshall permetèt de redreiçar l'economia britanica e lo país participèt ai reünions ambé lei Sovietics per assaiar de reglar lei consequéncias dau conflicte. Après la rompedura entre lei venceires, intrèt dins l'OTAN tre sa fondacion en 1949 e desvolopèt l'arma nucleara en 1952. Pasmens, aquelei succès empachèron pas la desintegracion de l'Empèri a partir de 1947 ambé l'independéncia d'Índia, de Birmania e la retirada dau mandat de Palestina.
En 1956, la revirada de l'expedicion de Suèz e leis atacas estatsunidencas còntra la moneda britanica mostrèron l'estenduda de la pèrda de poissança dau Reiaume Unit e entraïnèt un renfòrçament dei movements anticolonialistas. Conjugats ambé lei guèrras d'independéncia lòngas e acarnadas dins leis empèris coloniaus francés e portugués, aquò ecidiguèt lo govèrn britanic d'acceptar e de favorizar l'independéncia de sei colonias. Ansin, dins leis annadas 1960, la màger part de l'Empèri dispareguèt au profiech d'estats independents novèus. Lei darrierei colonialas importantas foguèron abandonadas en 1981 fins a la restitucion de Hong Kong en 1997 que marquèt la fin de l'Empèri. Una autra consequéncia de la revirada de Suèz foguèt l'abandon d'una politica estrangiera independenta d'aquela deis Estats Units e Londres venguèt l'aliat pus fidèu e pus pròche de Washington.
La disparicion de l'Empèri obliguèt lo Reiaume Unit de reorientar sa politica en direccion d'Euròpa e d'America dau Nòrd. En 1973, venguèt donc memebre de la Comunautat Economica Europèa. Pasmens, Londres deguèt tanben faciar un conflicte novèu en Irlanda dau Nòrd menat per lei nacionalistas irlandés de l'IRA a partir deis annadas 1960. En 1979, l'eleccion de Margaret Thatcher entraïnèt un cambiament major de la politica economica britanica qu'adoptèt un modèl fòrça liberau. Maugrat de grèvas importantas organizadas per lei sindicats, especialament en 1984-1985 per leis obriers de l'indústria miniera, capitèt d'aumentar lei taus d'interés, de demenir leis impòsts dirècts au profiech dei taxas indirèctas, de limitar l'inflacion e de privatizar unei companhiás nacionalas. Aquò causèt una desindustralizacion importanta dau país (-30% d'emplechs dins lo sector de 1979 a 1984). En revènge, permetèt l'emergéncia dau premier centre financièr europèu a Londres que venguèt la basa de l'economia dau Reiaume Unit. L'eleccion dau trabalhista Tony Blair de 1997 a 2007 cambièt pas aquela orientacion de diminucion dau ròtle de l'estat dins leis afaires economics (independéncia de la Banca d'Anglatèrra). En revènge, Tony Blair capitèt de reglar lo conflicte nòrd-irlandés ambé lo desarmament de l'IRA e la participacion dei partits catolics ais institucions d'Ulster.
Politica
Lo Reialme Unit es una monarquia constitucionala onte lo poder executiu es presidit en representacion del monarca pel primièr ministre e los autres membres del gabinet. Lo gabinet, que compren lo primièr ministre, e los autres ministres constituisson lo Govèrn de Sa Majestat. Los ministres provenon del Parlament, lo còrs legislatiu, considerat coma organisme « suprèm » (es a dire, que pòt legiferar de quin tèma que siá e es pas limitat per las decisions de los sieus predecessors). Lo Reialme Unit es actualament un dels paucs estats del mond qu'an pas cap de constitucion codificada, mas qu'es regulat per las tradicions e las leis constitucionalas divèrsas e separadas.
Lo Reialme Unit compta amb un govèrn parlamentari, basat en lo sistèma Westminster, qu'es estat emulat a l'entorn del mond; lo monarca es lo cap d'Estat e a teoricament tot lo poder executiu, lo primièr ministre es lo cap de govèrn. Lo parlament del Reialme Unit que s'amassa al Palais de Westminster a doas cambras: la Cambra dels Comuns (elegida pel pòble) e la Cambra dels Lords. Tota lei aprovada pel Parlament requerís lo consentiment real per venir una lei. Lo fach que lo parlament descentralizat en Escòcia e las assembladas en Irlanda del Nòrd e País de Galas son pas d'organs sobeirans e pòdon èsser abolits pel parlament britanic, fa qu'aqueste darrièr siá l'organ legislatiu pus important del país. Lo primièr ministre actual es David Cameron del Partit Conservator Britanic, dempuèi 2010. Los ministres, totun, an pas l'obligacion legala de provenir del Parlament; es una costuma recenta.
Al Reialme Unit, lo monarca a de poders executius vastes, mas teorics, que son ròtle es principalament, mas pas exclusivament, ceremonial. Lo monarca es part integrala del Parlament (coma la "Corona dins lo Parlament") e dona teoricament l'autorizacion al Parlament per s'amassar e per legiferar. Un Acte del Parlament pòt pas venir una lei s'es pas signat pel monarca (accion coneguda coma l'Aprovacion Reiala), e mai se cap de monarca a pas refusat las actas aprovadas pel Parlament dempuèi los tempses de la reina Anna, lo 1708. Per signar la lei, lo monarca utiliza la formula « Le Roi/La Reine le veut » (en francés: « Lo Rei/La Reina o vòl »). E mai se s'es prepausat l'abolicion de la monarquia, la siá popularitat es encara nauta. Lo supòrt al sistèma republican fluctua entre 15 e 25% de la populacion, amb 10% d'indiferents. Lo monarca actual es la reina Elisabeta II que pugèt al tròn en 1952 e foguèt coronada en 1953.
Geografia
Veire tanben: Anglatèrra, Escòcia, País de Galas, Irlanda del Nòrd.
Ben Nevis, en Escòcia, es lo punt pus naut del Reialme Unit.
La superfícia totala del Reialme Unit es d'aperaquí 243 610 km2 [4] que comprenon l'illa de Grand Bretanha e la part nòrd-orientala de l'illa d'Irlanda (Irlanda del Nòrd) e d'autras illas mai pichonas[4]. Lo país se tròba entre l'ocean Atlantic e la mar del Nòrd, a 35 quilomètres de la còsta nòrd-oèst de França, que se'n tròba separada per la Marga[4].
La Grand Bretanha se tròba entre las latituds 49° e 59° N (las Illas Shetland s'estendon gaireben als 61° N) e las longituds 8° O a 2° E. L'Observatòri de Greenwich, en Londres, es lo punt de definicion pel meridian de Greenwich. Quand se mesura dirèctament del nòrd al sud, la Grand Bretanha mesura un pauc mai de 1100 quilomètres de longor e un pauc mens de 500 quilomètres dins la siá part pus larga. Malgrat aiçò, la màger distància entre dos punts dins l'illa es de 1350 quilomètres entre la fin de la tèrra en Cornoalha (près de Penzance) e John o' Groats en Caithness (près de Thurso). Irlanda del Nòrd parteja una frontièra de tèrra de 360 km amb la Republica d'Irlanda [4].
Economia
- De veire: Economia del Reialme Unit
L'Reialme Unit seguís lo modèl anglosaxon: liberalizacion economica, liure mercat, impòsts e regulacions minimas. Basat sus la mesura del produch interior brut en taxa de cambiament del mercat, lo Reialme Unit es la cinquena economia del mond e la segonda d'Euròpa après Alemanha; es la seisena economia del mond en PIB en paritat de poder adquisitiu.
Los britanics foguèron los primièrs dins lo mond a dintrar dins la Revolucion industriala e coma la rèsta dels estats en industrializacion d'alavetz, la siá economia èra concentrada dins l'industria pesuga: bastison navala, minas, produccion d'acièr e textils. L'Empèri Britanic creèt un mercat mondial pels produches britanics, en permetent que lo Reialme Unit dominèsse lo comèrci internacional al sègle XIX, un avantatge unic que conservèt fins a l'industrializacion d'autras nacions europèas e nòrd-americanas. L'industria pesuga demeniguèt en importància al cors del sègle XX, del temps que lo sector dels servicis a crescut substancialament e representa a l'ora d'ara 73% del PIB. Lo sector dels servicis es dominat per las entrepresas financièras. Londres es un dels centres financièrs pus grands del mond.
L'agricultura representa unicament 1% del PIB e es fòrtament mecanizada. Dins l'industria, las principalas activitats son la maquinària, lo material de transpòrt (veïculs, camin de fèrres e aeronautica) e los produches quimics. Dins l'insdustria minièra, las minas de carbon situadas en Yorkshire, País de Galas, Escòcia e Lancashire provesiguèron a las centralas termicas britanicas l'energia necessària pel desvolopament economic. Mercés al petròli descobèrt en 1970 en mar del Nòrd, lo Reialme Unit es lo segond productor europèu après Norvègia. Lo sector de servicis es lo qu'apòrta mai al PIB del país. Cal senhalar la borsa, los servicis financièrs de la banc e las companhiás d'asseguranças.
La moneda del Reialme Unit es la liura esterlina, representada amb lo simbòl £. Lo Banc d'Anglatèrra es lo banc central de l'Estat encargat de l'emission de la moneda, e mai se los bancs d'Escòcia e Irlanda del Nòrd conservan lo drech d'emetre de bilhets subjèctes a la retenguda de pro bilhets del Banc d'Anglatèrra per ne realizar l'emission. Al cors de l'istòria la liura esterlina s'es mantenguda coma una de las devisas mai establas e fòrtas del mond. Lo Reialme Unit foguèt un dels tres Estats que s'integrèron pas a la zòna èuro en 2002, e mai se lo govèrn s'es engatjat a realizar un referendum se las "cinc condicions economicas" per l'integracion se complisson. La majoritat de la populacion, segon las darrièras enquèstas, s'i opausan, çò que los critics an nomenat l' "euroscepticisme".
Defensa
Alianças e cooperacions militaras
Lo Reiaume Unit es una poténcia militara majora que fa partida de divèrseis organizacions militaras. La principala es l'OTAN que lo país n'es membre fondador. Entre lei membres d'aquela organizacion, tèn de relacions fòrça pròchas amb los Estats Units e certaneis aliats europèus coma França. D'acòrds existisson egalament per l'utilizacion de basas o l'obtencion de facilitats ambé de país coma Austràlia, Paquistan o Arabia Saudita. Enfin, dispausa de territòris vestigis de l'Empèri Britanic que pòdon èsser utilizats per sei fòrças armadas.
Fòrças armadas
Sota-marin nuclear britanic de classa Vanguard
.
De veire: Fòrças armadas dau Reiaume Unit
Lei fòrças armadas britanicas son devesidas entre tres còrs principaus que son :
- l'Armada Britanica (British Army) que gropa l'ensems dei fòrças terrèstras.
- la Fòrça Aeriana Reiala (Royal Air Force) qu'es compausada per leis unitats aerianas.
- la Flòta Reialia (Royal Navy) que gropa lei fòrças navalas.
En 2008, lo budget militar èra situat entre 2,3 e 2,5% dau PIB per 230 000 òmes. Es un nivèu entre lei pus auts d'Euròpa Occidentala ambé França e Grècia. De mai, l'armada britanica fa partida dei fòrças pus modèrnas de la planeta. Enfin, lo país es un dei cinc possessors oficiaus de l'arma nucleara.
Ansin, en 2008, lei fòrças terrèstras èran devesidas entre 2 divisions e 8 bregadas activas. Seis equipaments principaus èran 345 carris de combats Challenger 2, 325 carris leugiers, aperaquí 4500 veïculs de combat o de transpòrt de tropas, 304 canons d'artilhariá e 42 MLRS. L'aviacion dei fòrças terrèstras se compausava de 218 aparelhs que 206 son d'elicoptèrs. L'aviacion militara dispausava de son caire de 988 aparelhs que 220 èran de combats. Enfin, la flòta britanica èra capabla d'alinhar 79 naviris que certanei fan partida dei naviris europèus pus importants.
Referéncias e nòtas
Bibliografia
- (en) Chandler, David (2003), The Oxford History of the British Army, Oxford Paperbacks (ISBN 0-19-280311-5).
- (en) A History of Britain: At the Edge of the World, 3500 BC - 1603 AD, Simon Schama, Hyperion Books, 2000 (ISBN 0-7868-6675-6).
- (en) A History of Britain, Volume 2: The Wars of the British 1603-1776, Simon Schama, Hyperion Books, 2001 (ISBN 0-7868-6675-6).
- (en) A History of Britain III: The Fate of Empire 1776-2000, Simon Schama.
- (en) The British Isles: A History of Four Nations, Hugh Kearney, Cambridge University Press 2nd edition 2006, (ISBN 978-0-521-84600-4).
- (en) The Isles, A History, Norman Davies, Oxford University Press, 1999, (ISBN 0-19-513442-7).
- (en) Shortened History of England, G. M. Trevelyan Penguin Books (ISBN 0-14-023323-7).
- (en) This Sceptred Isle: 55BC-1901, Christopher Lee Penguin Books (ISBN 0-14-026133-8).
- (en) The Reduced History of Britain, Chas Newkey-Burden.
Vejatz tanben
Ligams extèrnes
Nòtas & referéncias

- ↑ Aqueu periòde es mau conegut. Pasmens, sembla que certaneis administracions d'origina romana foguèsson totjorn activas fins a la fin dau sègle V sota l'autoritat de caps cèltas.
- ↑ La politica de colonizacion anglesa acomencèt dins lei regions occidentalas de l'illa au sègle XII sota lei rèis normands. S'estendèt pauc a pauc en direccion de l'èst mais demorèt fòrça contestada.
- ↑ La lèi salica enebissiá l'accession d'una frema sus lo tròne de Hanovre.
- ↑ 4,0, 4,1, 4,2 et 4,3 CIA The World Factbook - United Kingdom (2010)
- ↑ Lo Reialme Unit inicièt lo periòde necessari per la sortida de l'EU


text:
Diluns, 12 de febrièr de 2018, 03h00 Internacional,Politica
Bretanha suggerís d’aver son “drech a la diferenciacion”. Lo president del Conselh Regional de Bretanha, Loïg Chesnais-Girard, considèra que lo discors qu’Emmanuel Macron faguèt la setmana passada a Bastia, ont prometèt de reconéisser l’especificitat de Corsega, “es una oportunitat” per que Bretanha “faga valer sas conviccions e de proposicions”.
Chesnais-Girard, del Partit Socialista, fa referéncia al “drech a la diferenciacion e a l’autonomia fiscala que correspondon a de desirs ja exprimits per Bretanha”.
Segon lo president del conselh regional, “Bretanha a totjorn obrat per que las regions sián reconegudas, que lor capacitat d’agir siá refortida e que nòstra region pòsca experimentar de nòvas competéncias al servici de sos territòris e sos abitants”.
De son costat, lo principal partit autonomista breton, l’UDB, a insistit sul fach que çò necite es una reforma constitucionala per que “quin territòri qu’o desire pòsca accedir a una autonomia plena e completa”, çò es que tenga de competéncias legislativas.
Le Président Loïg Chesnais-Girard réagit au discours d'Emmanuel Macron en #Corse pic.twitter.com/z4iXBMjQAK— Relations Presse (@bretagne_presse) 7 de febrer de 2018
Bretanha revendica “lo drech a la diferenciacion” ? Un drech atal se demanda pas : s'emponha e se fa valer ! Aquò se ditz "nàisser"…
Tot çò que pòt far viarar canturla l'estat d'un biais pacific es bon. Òsca, bretons!
Es lo moment coma en Corsega d'unir-se totas las comunitats e far la mateissa demanda. Au idoncs occitans, animats vos e facet lo mateis.


text:
1701
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1701 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Prússia[modificar | modificar la font]
Frederic de Prússia, qu'èra duc de Prússia dempuei 1688, venguèt rèi en Prússia. Aquò marquèt l'importància novèla de son estat dins leis afaires europèus.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Batalha de Dartsedo (28 de genier) entre Chinés e Tibetans. S'acabèt per una victòria chinesa que permetèt a l'Empèri de s'assegurar lo contraròtle de la region e de son comèrci de chivaus.
Japon[modificar | modificar la font]
En causa d'una insulta, lo dàimio Asano Naganori assaièt de tuar Kira Yoshinaka dins lo palais dau shogun e foguèt executat. Aquò marquèt lo començament de l'epopèia dei 47 ronin qu'es vengut una fònt d'inspiracion majora de la literatura japonesa (→ 1703).
Tibet[modificar | modificar la font]
Batalha de Dartsedo (28 de genier) entre Chinés e Tibetans. S'acabèt per una victòria chinesa que permetèt a l'Empèri de s'assegurar lo contraròtle de la region e de son comèrci de chivaus. En causa deis atrocitats comesas per la garnison tibetana dins lo corrent deis annadas precedentas, la populacion locala chaplèt totei lei Tibetans dau vilatge e de son relarg.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 27 d'abril - Carles Emanuel III, rei de Sardenha (m. 1773)
- 27 de novembre - Anders Celsius, fisician suedés (m. 1744)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 2 de junh - Madeleine de Scudéry, escrivana francesa (n. 1607)


text:
Nauts de França
La region Nauts de França es la fusion de las regions francesas de Nòrd-Pas de Calais e Picardia. Compausada de 5 departaments, es majotàriament francesa, mas s’i parla tanben flamenc.
Lo nom compausat dels noms de las regions fusionadas, dins l'òrdre alfabetic, èra provisòri. Se cambièt en setembre de 2016.[1]
Composicion[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ "Décret n° 2016-1265 du 28 septembre 2016 portant fixation du nom et du chef-lieu de la région Hauts-de-France". Jornal Oficial de la Republica Francesa sul site Légifrance.


text:
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Europa Ecologia én Aquitània
Aller à la page : 1, 2, 3
31 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Ven 12 Mar - 1:22
Cerièra de Mai
Trobador !!
Aprèp, te disi pas que per l'aiga, la cultura intensiva del milh es pas complètament cona ! E segur los industrials an d'esfòrces de far.
Mas esperar lo fòc verd dels industrials per adoptar un bon comportament…
32 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Ven 12 Mar - 10:03
LaurençD
Occitan Warrior
_________________
http://lacabraelolop.canalblog.com/
33 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Ven 12 Mar - 12:43
Zengi
Trobador !!
Purmèra causa: quin an calculat los ecologistas, que dab ua docha consumim mensh d'agia que dab un banh ?Prenetz de banhs cada jorn, s'aquò vos agrada, mas ieu, quand vesi tota l'aiga (potabla !) qu'aquò despensa alavetz que n'i a que n'an pas d'aiga potabla, me disi qu'es pas grand causa d'ensajar de far atencion
A jo m'agrada de demorar devath la docha (soi un criptò fascista hehe) e pensi meilèu qu'ei lo contra.
Estauviam aiga en préner docha, bon, perqué pas, mes a despart d'aver bona consciéncia, qué
cambia ? Balharà pas mei d'aiga aus africans. E cambiarà pas arren entà la situacion de l'aiga a noste. Se cau aucupar deus vertadèrs problèmas per l'environament. Euròpa Ecologia, en sostiéner lo capitalisme, lo hè pas.
34 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Ven 12 Mar - 16:40
jfrieux
Occitan Warrior
35 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Ven 12 Mar - 16:45
Zengi
Trobador !!
36 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Ven 12 Mar - 16:45
maime
Lemosin de prumiera !
Emai un chamnhament politic e collectiu de l'organizacion de la societat es necessari. E fau veire la raiç dau problema, pas solament las consequencias. Fau surtir dau productivisme vertadierament, alaidonc surtir dau capitalisme. Perque se dire anti-poductivista e gardar l'organizacion capitalista (los mejans de produccion e los beneficis per 'na punhada de tipes...), quò sierv de ren.
37 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Ven 12 Mar - 16:47
zo
Occitan Warrior
Matieu a écrit:Se cau aucupar deus vertadèrs problèmas per l'environament. Euròpa Ecologia, en sostiéner lo capitalisme, lo hè pas.
Mas ont as vist que sostenissián lo capitalisme?!
38 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Ven 12 Mar - 17:06
Zengi
Trobador !!
Aquò dab lo hèit que gavidan las regions dab las majoritats socialistas, qui eths son de capitalistas convençuts e fièrs !
39 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Ven 12 Mar - 17:52
fredoc
Occitan Warrior
Matieu a écrit:Purmèra causa: quin an calculat los ecologistas, que dab ua docha consumim mensh d'agia que dab un banh ?Prenetz de banhs cada jorn, s'aquò vos agrada, mas ieu, quand vesi tota l'aiga (potabla !) qu'aquò despensa alavetz que n'i a que n'an pas d'aiga potabla, me disi qu'es pas grand causa d'ensajar de far atencion
A jo m'agrada de demorar devath la docha (soi un criptò fascista hehe) e pensi meilèu qu'ei lo contra.
Jo qu'èi entenut a diser qu'ua docha consumeish mei qu'un banh.
Mes que n'i a qui'm diseràn lo contra.
Que se n'anen cagar a la vinha aqueths analistas ! Que tròban la responsa qui'us a demandat lo lobby qui paga mei.
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
40 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Ven 12 Mar - 17:58
zo
Occitan Warrior
fredoc a écrit:Matieu a écrit:Purmèra causa: quin an calculat los ecologistas, que dab ua docha consumim mensh d'agia que dab un banh ?Prenetz de banhs cada jorn, s'aquò vos agrada, mas ieu, quand vesi tota l'aiga (potabla !) qu'aquò despensa alavetz que n'i a que n'an pas d'aiga potabla, me disi qu'es pas grand causa d'ensajar de far atencion
A jo m'agrada de demorar devath la docha (soi un criptò fascista hehe) e pensi meilèu qu'ei lo contra.
Jo qu'èi entenut a diser qu'ua docha consumeish mei qu'un banh.
Mes que n'i a qui'm diseràn lo contra.
Que se n'anen cagar a la vinha aqueths analistas ! Que tròban la responsa qui'us a demandat lo lobby qui paga mei.
Docha te amb la bonda tampada e veiràs ben...
41 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Ven 12 Mar - 17:59
zo
Occitan Warrior
Matieu a écrit:Ne'us èi pas jamei entenut hicar en causa clarament lo sistèma capitalista. Son pas anti capitalistas, donc son capitalistas, basta.
Aquò dab lo hèit que gavidan las regions dab las majoritats socialistas, qui eths son de capitalistas convençuts e fièrs !
A of, pensavi qu'èra un vejaire soscat...
42 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Ven 12 Mar - 18:53
Zengi
Trobador !!
43 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Ven 12 Mar - 21:25
Sokolovic
Trobador !!
LaurençD a écrit:Aquel afar de bobos me confla. Los que vòlon que l'occitan crebe dison tamben qu'aquò's pas qu'un afar de bobos ! Tanplan m'agradaria de saupre çò qu'es exactament un bobo : qualqu'un qu'a fach 6 ans d'estudis e que capita pas de trobar un emplec estable ? Cal arrestar amb aquò.
Un bobo ? Quaqun que passa seis estius de dançar pès descauç sus de musica tradicionala "dau monde" (e occitana, de segur) en menjant de mangiscla biologica e en parlant ambé l'accent franchimand.
Ò quauqun que si ven installar a Marselha dins un barri "popular", en escampant lei familhas pauras que li vivian mai qu'es de segur "còntra la politica de la vila" (sensa s'avisar, ò fa coma se si ne'n volia pas avisar, que fa part complèta d'aqueu procés). Lo bobo es anti racista mai dins sei relacions a solament d'autres colègas bobo vengut d'enfòra Marselha e quant ais indigènis, subretot d'origina estrangiera, ne'n conoisse pas.
Un bobo fa d'estudis que siervon de ren (antropologia, sociologia, beis Arts) mai li fa ren, reçaup la mesada de la familha per posquer organizar de fèstas roots au sieu e pagar son viatge un terç de l'an dins de pais desfavorisats "perqu'elei, an comprés la vertadiera significacion de la vida". N'aprofiecharà per tornar quauquei objèctes pagats una misèria per durbir una botiga onte lei vendrà 50 còps lo prètz que lei crompèt ailà.
Un bobo a SEMPRE una masqueta africana dins son apartament.
Cercaràs ai festenaus occitans, n'atrovaràs un molonàs.
Indici : lei filhas an lei botèus peluts e leis òmes òdian lo balon redond.
44 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Ven 12 Mar - 23:08
Cerièra de Mai
Trobador !!
Matieu a écrit:Aresta de har au malin, e balhar me lo document d'Euròpa Ecologia qui ditz que son contra lo capitalisme.
OK, i a pas escrit en totas letras « anti-cap » mas se veses aquí un moviment capitalista, compreni pas…La transition entre deux mondes
Ce nouveau contrat écologiste pour l'Europe est un programme de transition entre deux mondes, entre deux modèles de développement, entre deux civilisations. Il se situe dans la continuité du Manifeste "Changer d'ère" qui constitue le socle politique d'Europe Écologie. Il ne prétend pas résoudre toutes les questions mais fixer la logique d'un nouveau projet. Il s'attaque à la double racine des crises financières, économiques et écologiques: la dictature du court terme et l'exploitation effrénée des êtres humains et de la nature. Il faut arrêter de changer le pansement pour mieux penser le changement. La nouvelle Europe qui naîtra de la crise sera une Europe transformée. Elle reposera sur la protection sociale, la précaution écologique, la prévention des risques, la décroissance de l'empreinte écologique et des flux de matière et d'énergie, et s'opposera frontalement à la concurrence sauvage, à la précarité et à la prédation. Prévoyance, protection, précaution et prévention ne s'opposent pas à l'innovation et au progrès humain. Elles en sont même la condition.
45 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Ven 12 Mar - 23:30
Zengi
Trobador !!
EE s'ei pas jamei presentat com anti-capitalista. Cohn Bendit, un deus creators, que's reivendica fièrament capitalista (que l'a dit mantun còps).
Qu'ei lo son dret e qu'ei lo dret d'EE. Mes cau estar clar e aunèste. Per jo i a pas de movement pas tròp capitalista mes un pauc totun. Que l'ès, o que l'ès pas.
46 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Sam 13 Mar - 1:53
Lafontan
Occitan Warrior
Matieu a écrit:I a pas escribut, ni dit, ni entenut, ni sos-entenut ..
EE s'ei pas jamei presentat com anti-capitalista. Cohn Bendit, un deus creators, que's reivendica fièrament capitalista (que l'a dit mantun còps).
Qu'ei lo son dret e qu'ei lo dret d'EE. Mes cau estar clar e aunèste. Per jo i a pas de movement pas tròp capitalista mes un pauc totun. Que l'ès, o que l'ès pas.
Alavètz as un scoop que soi d'Europa Ecología e soi anti capitalista !
Mon paure sufis pas de lo dire o cal far....N'i a pron de l'ideologia primària e sectaria, quora l'òm prepausa de solucions alternativas al capitalisme coma l'autogestion, sèm anticapitalistas. Dins lo movement ecologista e occitanista i a plan d'ancians del PSU, d'anti liberals, d'anti mondialistas coma F. Simon a Tolosa o J. Bové, benlèu que los joves o sabon pas mas ieu o sabi.
Plan segur que i a agut una soscadissa sul rapòrt entre liberalisme e ecología e amai C. Bendit a denonciat las derivas d'aquel liberalisme que ne volèm pas mai, cal arrestar d'utilisar de paraulas sortidas de lor contexte, cal èsser onèste e veire l'analisa globala que fan los ecologistas del capitalisme; es vertat que i a pas un refús de la societat de mercat perqué pensam qu'i pòt aver una societat de mercat "socialista" mas es aquí quicòm mai que merita un autre debat. Es pas un asard se en Catalonha l'ICV (Iniciativa per Catalonha Verda) es eissuda del PSUC e del Partit Comunista Catalan, te rapèli que son membres dels Verds europencs. Donc plus lèu que de se getar de frasas coma "sètz pas anti capitalistas" fariam melhor de cercar l'unitat dins un projècte concret alternatiu al capitalisme. Per aquò sufis pas de qualques eslogans, cal analisar las causas de l'escac del socialisme e sustot far viure l'autogestion e l'autonomía. Ex. Legissètz "L'arnaque" de Jòrdi Labouysse sus l'afar de MOLEX a Vilamur amb las prepausicions del POC per lutar contra las delocalisacions.
47 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Sam 13 Mar - 8:28
LaurençD
Occitan Warrior
Aaa d'acòrdi, ai comprés ! Es qu'aquò n'avem pas tallament a Sant-Esteve... E te dirai que soi pas jamai estat dins un festenal occitan.Matieu C. a écrit:LaurençD a écrit:Aquel afar de bobos me confla. Los que vòlon que l'occitan crebe dison tamben qu'aquò's pas qu'un afar de bobos ! Tanplan m'agradaria de saupre çò qu'es exactament un bobo : qualqu'un qu'a fach 6 ans d'estudis e que capita pas de trobar un emplec estable ? Cal arrestar amb aquò.
Un bobo ? Quaqun que passa seis estius de dançar pès descauç sus de musica tradicionala "dau monde" (e occitana, de segur) en menjant de mangiscla biologica e en parlant ambé l'accent franchimand.
Ò quauqun que si ven installar a Marselha dins un barri "popular", en escampant lei familhas pauras que li vivian mai qu'es de segur "còntra la politica de la vila" (sensa s'avisar, ò fa coma se si ne'n volia pas avisar, que fa part complèta d'aqueu procés). Lo bobo es anti racista mai dins sei relacions a solament d'autres colègas bobo vengut d'enfòra Marselha e quant ais indigènis, subretot d'origina estrangiera, ne'n conoisse pas.
Un bobo fa d'estudis que siervon de ren (antropologia, sociologia, beis Arts) mai li fa ren, reçaup la mesada de la familha per posquer organizar de fèstas roots au sieu e pagar son viatge un terç de l'an dins de pais desfavorisats "perqu'elei, an comprés la vertadiera significacion de la vida". N'aprofiecharà per tornar quauquei objèctes pagats una misèria per durbir una botiga onte lei vendrà 50 còps lo prètz que lei crompèt ailà.
Un bobo a SEMPRE una masqueta africana dins son apartament.
Cercaràs ai festenaus occitans, n'atrovaràs un molonàs.
Indici : lei filhas an lei botèus peluts e leis òmes òdian lo balon redond.
Aquò dich, me sembla que lo qualificatiu es emplegat pro sovent d'un biais mai larg : un bobo es un intellectual d'esquèra que pensa pas coma ieu. Exemple : pels capbords de la CNT-AIT-FN de Tolosa, un occitan(ista) es un bobo. Un còp era, se seria dich "petit bourgeois".
_________________
http://lacabraelolop.canalblog.com/
48 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Sam 13 Mar - 9:15
Tiston
Occitan Warrior
Los bòbòs minjen biòs mai que locau (ben òc-es, los bòbòs viven a Paris, Lila, Lion, Marselha, Tolosa, Rennes, Bordeu...) e donc chapten daus produchs biòs venguts per avion d'Argentina, d'Alemanha, eca... Mas los bòbòs an lor bona conciencia per ilhs...
Bon, los exemples dau bòbò way of life son per milierats, mas coma l'auretz compres, los bòbòs son subretot de monde que fan semblant, qu'estachen mai d'importancia au pareisser qu'a l'accion, qu'a l'engatjament...
Qu'es donc 'na figura ben particulara, que pòpla quauques centres de vilas en França... mas lo terme es suvent, 'fectivament, usurpat per criticar los discors ecologistes, socialistes eca... Fectivament qu'es aisat, per pas dever platussar d'oras amb'un militant de gaucha, de dire "Mais ça c'est pour els bobos! Tu crois que le vrai peuple, lui..." Quò planta redde 'na discussion que podria esser tròp laboriosa, quò permes d'eschivar lo desbat...
E per informacion, aus States of America, qu'es los hipsters que coresponden lo mai a quela definicion, perque bòbò li a un autre sense (pas obludar que Bourgeois-Bohemian es 'na locucion inventada per un American, e i'a pas gaire de temps (benleu 10 ans)...
49 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Sam 13 Mar - 10:25
zo
Occitan Warrior
150ena edicion:Matieu a écrit:Aresta de har au malin, e balhar me lo document d'Euròpa Ecologia qui ditz que son contra lo capitalisme.
L'économie verte expliquée à ceux qui n'y croient pas.
Pascal Canfin. Les petits matins edition.
Correspond al programa economic dels verds per las darrièras presidencialas.
50 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Sam 13 Mar - 12:37
Zengi
Trobador !!
Ne'n dobti pas ua segonda, Lafontan. Disi pas que i a pas de militants d'EE anticapitalistas, disi qu'aqueth movement a pas de presa de posicion clarament anti capitalista. Per jo qu'ei ua mena de horra-borra. Si en tant qu'anticapitalistas i trobatz la vòsta plaça, òsca per vos, contunhatz.Alavètz as un scoop que soi d'Europa Ecología e soi anti capitalista !
Anti-liberau, sabi pas çò que vòu diser. Los socialistas que'n son aparentament ..
Cécile Duflot qui parla d'autogestion ? Aquò m'agradaN'i a pron de l'ideologia primària e sectaria, quora l'òm prepausa de solucions alternativas al capitalisme coma l'autogestion, sèm anticapitalistas
N'ei pas estar sectari que de defénder las soas valors. Los sectaris, que son los occitanistas qui an descubert la politica en 2010 e qui n'acceptan pas que tots los que disem « occitanistas » ne vòtan pas per EE com un catolic va a la missa, de faiçon naturau.
Zo, n'èi pas legut lo libe que presentas.
Per jo, los Verts que son un partit francés com un aute(a voir l'article publié dans le dernier Ekaitza).
Non desbrembi pas qu'an sostienut e votat la guèrra contra Serbia en las annadas 90. Los Verds europèus qu'an quitament facilitat l'entrada en guèrra de l'OTAN, en la persona de … Daniel Cohn Bendit.
Desbrembi pas tanpòc qu'an defendut lo tractat europèu capitalista (com lo Pòc) e que s'an aperat a un naveth referendum, los deputats Verds que's son abstienguts suu tèxte, shens votar contra aqueth negament de democracia.
Non efectivament, sufeish pas de diser, que cau har. Lo Pòc que mia ua reflexion e ua accion politica interessanta en Occitània, sus la quau avem evidentament cèrtes punts comuns. Que respècti e saluda lo vòste tribalh. Mes anaréi pas votar dimenge ni lo d'après, quitament se personaument m'agrada lo cap de lista biarnés e que pensi que harà tribalh deu bon entà la lenga en Aquitània. N'ei pas ma familha politica, vaqui.
51 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Dim 14 Mar - 0:31
joan_cavalier
Trobador !!
Aquo se dit pas schizophrénie ?
52 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Mar 16 Mar - 12:51
Alh Òli
Occitan Warrior
Matieu a écrit:Purmèra causa: quin an calculat los ecologistas, que dab ua docha consumim mensh d'agia que dab un banh ?Prenetz de banhs cada jorn, s'aquò vos agrada, mas ieu, quand vesi tota l'aiga (potabla !) qu'aquò despensa alavetz que n'i a que n'an pas d'aiga potabla, me disi qu'es pas grand causa d'ensajar de far atencion
A jo m'agrada de demorar devath la docha (soi un criptò fascista hehe) e pensi meilèu qu'ei lo contra.
Estauviam aiga en préner docha, bon, perqué pas, mes a despart d'aver bona consciéncia, qué
cambia ? Balharà pas mei d'aiga aus africans. E cambiarà pas arren entà la situacion de l'aiga a noste. Se cau aucupar deus vertadèrs problèmas per l'environament. Euròpa Ecologia, en sostiéner lo capitalisme, lo hè pas.
Boaf per lo coplet anti capitaliste, lei cavas son ce que son e quite a va refusar preferi prèner una bòria en Lozera (bobo attitud, dedicaça a Matieu C.).
Ai ensajat un jorn un test sordide: prèner la docha en tapant la banhadoira (vòei, dins mon confòrt borgés, ai una banhadoira ). E bé, cava estonanta, quitant la docha, constatèri em' esfrai qu'aviai consommada mai d'aiga qu'en prenent un banh, èra limite de deguolar l'aiga...
Per n'apondre sus lei bòbòs, pensi onestament qu'emé nòstrei consideraciens diversas e variadas sus la lenga d'òc, siam pas luenh de n'estre, siau segur que totei aici avèm un Guide du Routard a l'ostau, ò que si l'avèm pas, nòstrei parents n'an un.
53 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Mar 16 Mar - 12:56
Zengi
Trobador !!
+1 ! Exactament çò que pensi, per'mor d'aquò l'argument deu banh ei ridicule.Ai ensajat un jorn un test sordide: prèner la docha en tapant la banhadoira (vòei, dins mon confòrt borgés, ai una banhadoira ).
E bé, cava estonanta, quitant la docha, constatèri em' esfrai qu'aviai
consommada mai d'aiga qu'en prenent un banh, èra limite de deguolar
l'aiga...
Si que non, cau plan diser que lo resultat d Euròpa Ecologia en Aquitània ei ua mauescaduda.
L'acòrd vien d'estar apssat dab lo PS: au maximum poderén aver 10 siètis, valent a diser un pichon sièti de mei per rapòrt a 2004.
A pas servit a gran causa de har créder a l'independéncia deus verds autanlèu lo purmèr torn, manca degur que Grosclaude serià pas jamei estat acceptat com candidat peus socialistas !
54 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Mar 16 Mar - 13:05
Alh Òli
Occitan Warrior
Matieu a écrit:+1 ! Exactament çò que pensi, per'mor d'aquò l'argument deu banh ei ridicule.Ai ensajat un jorn un test sordide: prèner la docha en tapant la banhadoira (vòei, dins mon confòrt borgés, ai una banhadoira ).
E bé, cava estonanta, quitant la docha, constatèri em' esfrai qu'aviai
consommada mai d'aiga qu'en prenent un banh, èra limite de deguolar
l'aiga...
Si que non, cau plan diser que lo resultat d Euròpa Ecologia en Aquitània ei ua mauescaduda.
L'acòrd vien d'estar apssat dab lo PS: au maximum poderén aver 10 siètis, valent a diser un pichon sièti de mei per rapòrt a 2004.
A pas servit a gran causa de har créder a l'independéncia deus verds autanlèu lo purmèr torn, manca degur que Grosclaude serià pas jamei estat acceptat com candidat peus socialistas !
Sabiau ben que sus internet podian naisser d'istòrias d'amor. Per economisar l'aiga prendrèm de banhs ensems si vòs
55 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Mar 16 Mar - 13:27
Zengi
Trobador !!
56 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Mar 16 Mar - 13:41
Cerièra de Mai
Trobador !!
Enfin, disi aquò, disi pas res ieu…
57 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Mar 16 Mar - 14:04
Alh Òli
Occitan Warrior
58 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Mar 16 Mar - 17:49
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
59 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Mer 17 Mar - 9:04
capbreton
Occitan Warrior
Fusion à gauche : entre fatalisme et déception
David Grosclaude, tête de liste Europe Écologie au premier tour, est en position éligible. (photo archives jean-louis duzert)
Les fusions font toujours des mécontents, c'est clair. Surtout quand l'un des partenaires est en position de force au sortir du premier tour, comme c'est le cas avec la liste PS d'Alain Rousset. Les négociations ont donc été âpres. Il s'agissait de faire de la place à Europe Écologie, au Front de gauche, de respecter la parité et de tenir compte des ambitions au sein même du PS.Dans les Pyrénées-Atlantiques, Europe Écologie conserve deux candidats, à des places éligibles, partant du principe qu'a priori seuls les 12 premiers noms de cette nouvelle liste devraient être élus, en cas de victoire de Rousset, évidemment. Il s'agit du numéro 1 de la liste Europe Écologie,
l'occitaniste David Grosclaude et de la numéro 2, Alice Leiciagueçahar (Verts). Tous les deux sont désormais en 9e et 10e positions.Visiblement, les écologistes ont fait le dos rond. « Nous n'avions pas trop le choix, déclarait hier David Grosclaude. Comme nous n'avons pas dépassé la barre des 10 % dimanche, nous n'avions pas les moyens d'aller plus loin. Avec notre résultat, c'est un bon accord. On pèse tout simplement notre poids électoral. » Pas de rébellion, donc, mais le sentiment de n'être pas en position d'imposer un bras de fer avec Alain Rousset. Jean Lissar (Verts), vice-président du Conseil régional sortant, et numéro 3 de la liste Europe Écologie, ne sera pas de la
partie cette fois-ci. Et de se montrer plus fataliste qu'amer : « Je ne suis ni malheureux, ni abattu. Le PS était en position de force. Je suis surtout déçu qu'on n'ait pas dépassé la barre des 10 %. Évidemment, si nous avions fait 15 %, la donne aurait été différente. Je n'y suis pas, place à d'autres, et puis il y a une vie en dehors de la Région. » Du côté du Front de gauche, la déception est plus nette et les négociations ont été plus serrées. Isabelle Larrouy (tête de liste Front de gauche dans les P.-A.) et Olivier Dartigolles (numéro 2) seront en 12e et 13e positions sur la liste Rousset. L'élection du
conseiller municipal palois, pas impossible, reste néanmoins très aléatoire. Dans un communiqué, le duo regrette le choix du PS « de ne pas accorder sa juste place au Front de gauche » alors que, disent-ils, « nous avons tant besoin de neuf en politique ».Jointe au téléphone, Isabelle Larrouy déclare : « On va faire avec ce qu'on a, mais nous allons oeuvrer pour que les Pyrénées-Atlantiques aient 13 élus dimanche soir. » L'autre question qui se pose est de savoir si Isabelle Larrouy ira siéger au Conseil régional en cas de victoire d'Alain Rousset. « Si nous n'avons que 12 élus dans le département,
l'un des deux candidats du Front de gauche ira bien siéger au Conseil régional », répond-elle. Isabelle Larrouy aura en effet la possibilité de se désister. Le suivant sur la liste, Olivier Dartigolles, pourrait alors la remplacer dans les rangs de l'assemblée régionale. La liste des P.-A. : Bernard Uthurry, Anne Bernard, François Maïtia, Sylviane Alaux, Pierre Chéret, Marie-Pierre Cabanne, Mathieu Bergé, Sylvie Salabert, David Grosclaude, Alice eiciagueçahar, Patrice Laurent, Isabelle Larrouy, Olivier Dartigolles, Farida Hadidi, Yves Darrigrand, Véronique Dehos, Alain Lamarque, Nathalie Chabanne, André Berdou. Dernier meeting d'Alain Rousset et de ses colistiers, ce soir, à Bayonne, à 20 h 30, à la Maison des associations.
60 Re: Europa Ecologia én Aquitània le Mer 17 Mar - 12:04
Lafontan
Occitan Warrior
S'es plan aquò mòstra ben que per defendre l'occitan val melhor èsser dins un partit occitan (qu'aurà un elegit amb Grosclaude) que dins un partit francés coma lo PS(f)
Contenu sponsorisé
Aller à la page : 1, 2, 3
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Monastèri de Santa Catarina, mont Sinai
Lo monastèri de Santa Catarina es situat en Egipte, dins la Peninsula del Sinai, a la dintrada d'una gorga inaccessibla al pè del Mont Sinai. Es probablament lo monastèri crestian mai ancian qu'aja foncionat de contunh. Es classat per l'UNESCO coma sit del Patrimòni Mondial de l'Umanitat.
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1884 un brigalh de manuscrit foguèt trobat dins una bibliotèca en Itàlia, provenent d'un monastèri que foguèt bastit a l'entorn de l'an 500. Lo tròç de manuscrit conteniá de partidas d'un jornal de viatge de la "Tèrra Santa" e una descripcion en detalh de la celebracion de Pascas a Jerusalèm. Lo manuscrit foguèt escrich en latin per una femna nomenada Egeria. Aviá visitat fòrça endreches a l'entorn de la Tèrra Promesa e lo Mont Sinai, ont, segon l'Ancian Testament, Moïses recebèt los Dètz Comandaments de Dieu.


text:
Auratge
Un auratge o una chavana es un fenomèn atmosferic caracterizat per la coexisténcia pròcha de doas o mai massas d'aire de diferentas temperaturas.
Lo contrast termic e las autras proprietats de las massas d'aire (umiditat) provòcan lo desvolopament de fòrts movements ascendents e davalants (conveccion) que produson una seria d'efièchs caracteristics, coma de fòrtas pluèjas e vents a la superfícia e d'intenses fenomèns electrics. Aquesta activitat electrica se manifèsta quand es atencha la tension de ruptura de l'aire, moment ont s'establís lo rai electric que va provocar los fenomèns caracteristics d'eslhauç e de tròn. L'aparicion d'eslhauç depend de factors coma lo gra d'ionizacion atmosferic, e tanben del tipe de la concentracion de la precipitacion.


text:
Era lum ja non ei era madeisha, a despièch des calors darrères qu’encara compareishen. Era flaira arrefrescanta deth maitin en carrèr banhe eth preludi d’un nau temps, e de cap ath tard, quan ara era vrespada ei mès d’ora, bronissen damb nèrvi es maishines tà hèr lenha. Dessús era tèrra, en aguest ara, en aguest ací, semble acuélher-mos eth parçan dera tardor primigènia, pr’amor que, mès que víuer, abitam eth temps e passam coma bromères estordides peth cicle deth cèu. Era tardor anóncie era dubertura tara vida e, per tant, tara mòrt, perque era mòrt non ei temps finau, senon pur limit que condicione e distingís uns òmes d’uns auti. Sense era, non seríem. Tot çò qu’ei, qu’ei limit, e, per tant, infinit, coma era còrda que tant podem talhar en un punt coma en un aute. M’agraden fòrça es paraules precises, com paraules de tardor, de Goethe: “Un petit cercle / limite era nòsta vida, / e fòrça generacions / s’amassen sense parar / ena cadea infinita / dera sua existéncia”. Mo’n vam tara tardor, en moviment essenciau, coma eth que corone eth tuc dera montanha, que bèth dia aurà de baishar. Era tèrra s’assegure dejós des pès, perque, dejós deth cèu esclarit, tant era èrba coma era casa, tant era plaça coma eth que passe son mès evidents, e per aquerò, mès decadents. E com sigue que tot se distingís, tot s’encomane e s’estaque per ua unitat cosmica, qu’es tempsi modèrns an trencat. Era tardor a de besonh silènci, mès arrés ja non vò carar e era paraula se torne pèga. Era tardor mos mesure, mos abandone e mos lance tara mar infinita de tot çò que mos acompanhe. Aguest ei ara eth parçan dera eternitat.
(Diari Segre, 24 de seteme de 2011)


text:
Eth tunèl de Vielha ei dilhèu era infraestructura aranesa mès subergessenta deth sègle XX, pr’amor qu’a possibilitat eth finau der isolament geografic e istoric dera Val damb era Peninsula, atau coma eth desvolopament posterior coma princiau via d’accès entara rèsta der Estat, per miei dera Ribagòrça. Ua òbra demanada pes aranesi, eth besonh de comunicacion dera quau ja ei nomentada per Pascual Madoz en sègle XIX e, ara fin, possat eth sòn projècte per Alfons XIII dempús dera visita deth monarca en 1924. Eth tunèl non ve era lum enquia 1948, damb er esfòrç ingent des sòns trabalhadors, presoèrs dera guèrra includidi, enes condicions precàries dera epòca e en tot patir es accidents derivadi d’ua òbra d’aguesta envergadura. Vos en podetz hèr ua bona idèa a trauèrs des fotografies qu’era Fondacion Privada deth Musèu Etnologic a recuperat entà ua exposicion acuelhuda per Ajuntament de Vielha-Mijaran, enquiath mes de seteme, ena sala d’exposicions dera antiga bibliotèca. Ath torn de 400 obrièrs i auien arribat a trebalhar, segontes mos conde un membre dera entitat, que tanben apòrte coma anecdòta chocanta qu’es abitants d’alavetz dauen eth tòrt d’un cambi meteorologic en país ara dubertura dera galeria, coma s’es naui aires deth sud auessen maumetut eth pacte interior damb es fòrces dera natura, en uns ans, es 40, fòrça heiredi, totun. Dempús deth bastiment deth nau tunèl, daurit en an 2007, era reforma dera rèsta dera via conformada pera N-230 centre ara era demana entà, aumens, garantir era seguretat e esvitar era carga d’uns camions que perjudiquen era comunicacion entà ua des vals mès visitades e avalorades deth Pirenèu.
(DIARI SEGRE, 13 de junh de 2015)


text:
Sant-Albin-al-Lann
Sant-Albin-al-Lann en breton ( Saint-Aubin-des-Landes en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sant-Aubin-de detlos-Lanas a situat a l'èst de Roazhon, entre Châteaubourg e Vitré, al sud de la Vilaine e al nòrd de la rota nacionala 157.
Lo bourg es al nòrd de la confluence de las ruisseaux de Ginette e de la Bichetière.
Saint-Aubin-des-Landes est situé à l’est de Rennes, entre Châteaubourg et Vitré, au sud de la Vilaine et au nord de la route nationale 157.
Le bourg est au nord de la confluence des ruisseaux de Ginette et de la Bichetière.
Istòria[modificar | modificar la font]
- Lo vint huitième en agost mil sèt #cent cinquanta nòu a onze oras oras del matin la ceremònia del nomentament e benediccion de la gròssa Campana d'aquela Parròquia a #èsser faitte; e a #èsser bénie per nòble e discrèt Pierre Degennes Licentier en drech canon e civil Doyen e sol dignitaire de la Collégiale de Champeaux e recteur doyen rurala de Ste Marida Magdelaine dudit luòc, & a #èsser nomenada Charlote Anthoinette per Messire Vharles Isaac de Boispeau chevalier senhor dudit luòc conselhièr del Roy dins lo sieu parlament de Bretanha e madama Anthoinette Julie Hoisnard esposa de Genet Jean Baptiste Lo Moyne Secretari del Roy marida e corona de França senhor de las tèrras e distincions de la Charronnière, Rousserie, Bòsc Bide e unes autres luòcs d'aquela parròquia, cy presenta, amb Messire Jean Marida Nicolas actual senhor de Pelan e corona Renascuda Mathurinne Lo Moyne la siá esposa, Senhors los recteurs de las parròquias de Torcèt, St Me Hervé, Pocé, Montreuil sus Perrouze, St Jean sus Vilaine e Vergéal, e unes autres eclesiastics e laics soscriches, present vénérable e discrèt Messire Pierre Pairel Recteur d'aquela parròquia aussy soscricha[1].
- Le vingt huitième août mille sept cent cinquante neuf aux onze heures du matin la cérémonie de la nomination et bénédiction de la grosse Cloche de cette Paroisse a été faitte; et a été bénie par noble et discret Pierre Degennes Licentier en droit canon et civil Doyen et seul dignitaire de la Collégiale de Champeaux et recteur doyen rural de Ste Marie Magdelaine dudit lieu, & a été nommée Charlote Anthoinette par Messire Vharles Isaac de Boispeau chevalier seigneur dudit lieu conseiller du Roy en son parlement de Bretagne et dame Anthoinette Julie Hoisnard épouse d'Écuyer Jean Baptiste Le Moyne Secrétaire du Roy maison et couronne de France seigneur des terres et seigneuries de La Charronnière, Rousserie, Bois Bide et autres lieux de cette paroisse, cy présent, avec Messire Jean Marie Nicolas actuel seigneur de Pelan et dame Renée Mathurinne Le Moyne son épouse, Messieurs les recteurs des paroisses de Torcé, St M'Hervé, Pocé, Montreuil sur Perrouze, St Jean sur Vilaine et Vergéal, et autres ecclésiastiques et laïques soussignés, présent vénérable et discret Messire Pierre Pairel Recteur de cette paroisse aussy soussigné[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Font : Registre communal dels Bateges, Matrimònis e Sépultures de 1759 e 1760 de la parròquia de Sant-Aubin-de detlos-Lanas, Archiu départementales de Ille-e-Vilaine en linha, cotitza 10 NUM 35252 58, pàg. 6/13, consultat lo 19 d'octòbre de 2010.
- ↑ Source : Registre communal des Baptêmes, Mariages et Sépultures de 1759 et 1760 de la paroisse de Saint-Aubin-des-Landes, Archives départementales d'Ille-et-Vilaine en ligne, cote 10 NUM 35252 58, p. 6/13, consulté le 19 octobre 2010.


text:
Luta contra lo comèrci de l'evòri : Euròpa e Asia qu'avançan, l'America deu Nòrd que hè arrèpèr
- Escriut per Setmana
- Publicat dens International
La luta contra lo comèrci illegau d’evòri qu’ei au son apogèu. Au nivèu internacionau, los govèrns que hèn mei anar mei de sasidas a las termièras e qu’utilizan metòdes scientifics entà identificar l’origina de l’evòri. La Comission europèa qu’encontrè a ONGs a la fin de l’annada entà melhorar las soas accions contra lo trafic e China que vien d’interdíser lo comèrci.
La Comission europèa qu’organizè au mes de deceme passat ua consulta publica pertocant au comèrci de l’evòri dens l’Union europèa. La consulta que devèva ajudar la Comission a guidar la soa accion en matièra de comèrci de l’evòri e de luta contra lo son trafic. Aqueste comèrci qu’ei sosmetut a règlas estrictas dens l’UE. La consulta qu’avè per tòca d’amassar informacions e avís sus la portada, l’estructura e las caracteristicas màgers deu comèrci legau e illegau a l’interior e en provenença de l’UE. Tots los ciutadans e organizacions qu’èran convidadas a participar au questionari. Après quauquas questions sus la persona qui respon au questionari, com lo país on demora, l’organizacion per la quau e tribalha e las soas activitats, l’enquèsta qu’entra au còr deu subjècte. Un tablèu qu’ei presentat e que perpausa divèrs tipes d’objèctes en evòri susceptibles d’estar comercializats per l’organizacion, jòias, esculturas, instruments de musica atau com bens d’equipament maisonèr. Que segueishen questions a l’entorn de la valor deus objèctes d’evòri utilizats, puish lo nivèu de coneishença deus reglaments suu comèrci de l’evòri d’elefants dens l’UE. La darrèra partida deu questionari qu’ei entitolada « Prioritats de l’UE pertocant au comèrci de l’evòri ». Atau, que son perpausadas mantuas mesuras que lo participant estima primordiaus tà la luta contra lo comèrci illegau d’evòri despuish/cap/au demiei de l’UE, com per exemple « miar ua accion educativa au près de las enterpresas qui comercializan l’evòri e deus clients e de’us sensibilizar a las linhas directoras e aus reglaments existents de l’UE entà promòver lo comèrci legau », o enqüèra « deféner l’ensemble deu comèrci d’evòri cap, despuish e au demiei de l’UE » e « deféner l’exportacion d’evòri despuish l’UE, dab derogacions justificadas ». Lo darrèr dia de la consulta, lo 8 de deceme, la Comission europèa qu’organizè ua amassada dab diferentas ONG qui òbran a la proteccion animau e vegetau. Aquestas qu’expliquèn a l’Union los domaus que provòca involontàriament l’actitud d’Euròpa com « region privilegiada de transit, de consum e d’exportacion » au trafic internacionau d’evòri. Lo hons internacionau tà la proteccion deus animaus (IFAW) que hasèva partida de las ONG presentas, e que’n ditz mei suu son site internet (www.ifaw.org) : « las exportacions d’evòri de l’UE qu’estimulan la demanda mondiau, mei que mei en Asia on se concentran los mercats d’ivòri illegaus màgers ; en rason de la soa legalitat, lo mercat domestic d’evòri de l’UE que confereish legitimitat a l’evòri, qui vad un produit desirable e que serveish de cobèrta au blanquiment de l’evòri illegau ; lo comèrci internacionau de l’evòri qu’implica hialats criminaus transnacionaus, que còsta la vita a nombrós ecoguardas cargats de protegir la fauna sauvatja e pòrta tòrt a las comunautats atau com a l’economia deus país en desvolopament ».
L’interdiccion deu comèrci internacionau d’evòri qu’estó entrada en aplicacion en 1989. Nombrós país qu’an sasit tonas e tonas d’ivòri gessidas deu comèrci illicit. Los govèrns qu’an decidit de brutlar o de trissar publicament los estòcs d’evori qu’avèvan recuperat. « La destruccion de las defensas en evòri e deus bibelòts confiscats qu’a ua hòrta portada simbolica : que permet de har conéisher publicament la tuadera annau de detzena de milèrs d’elefants dens lo but d’emparà’s de son ivòri », çò declara l’IFAW. L’ONG que pensa que las ventas legaus d’evòri gessit d’estòcs existents que facilitarén l’entrada de l’evòri illegau suu mercat. Que s’opausa donc ad aqueras ventas.
Un actor màger deu comèrci que l’interditz
La luta mondiau contra aqueth trafic que hasó un gran pas a la fin de l’annada 2017 : tot comèrci a l’entorn de l’evòri qu’ei d’ara enlà defenut en China. Lo país qu’èra en efèit considerat com l’ua de las placas viradissas deu trafic. Qu’avè anonciat la soa volontat d’interdíser lo son comèrci un an a, qu’ei oficiau despuish lo 31 de deceme. China qu’ei l’un deus consumidors d’evòri mei importants au monde, tant au nivèu legau com illegau. Aquera demanda qu’ei responsabla de la tuèra de 20 000 elefants d’Africa per braconaires cada annada. L’utilizacion de l’evòri qu’ei ua tradicion millenària en China. Que decòran los salons deus apartaments de las granas familhas, que fabrican de bròcas chinesas, etc. Lo quilograma que’s pagava dinc a 1000 euros. Arron l’interdiccion, cap a 150 magazins capvath lo país que deven barrar las lors pòrtas. Que s’aplica peu moment qu’a la China continentau. A Hong-Kong, la fin deu comèrci non serà aplicada qu’a partir de 2021. Com Donald Trump non pas arren com tot lo monde, quan la luta contra lo trafic d’evòri e n’ei au mei haut, aus Estats-Units, lo govèrn que hè arrèrpè. Las autoritats americanas qu’an decidit de tornar autorizar los caçaires americans a importar trofèus d’elefants tuats au Zimbabwe e en Zambia. Lo govèrn de Barack Obama qu’avè hèit votar l’interdiccion d’importar las defensas d’evòri deu paquidèrma miaçat en Africa. L’U.S. Fish & Wildlife Service (USFWS) qu’emeterà permís qui autorizan l’importacion. La decision qu’a provocat nombrosas contestacions com au demiei de The Elephant Project, ua associacion qui luta a la sauvaguarda d’aquel animau de cap a desaparéisher : « Comportament reprensible de las parts de l’administracion Trump. 100 elefants que son dejà tuats cada dia. Aquò miarà a mei anar mei de braconatge », çò denoncièt suu son compte Twitter.
Articles en relacion
- Encontre enter l'ambaishador american au Cameron e lo President de la Comission nacionau tà la promocion deu bilingüisme a Yaoundé ger
- Somari de La Setmana n° 1101
- Danís Cantournet : « Avèm vist desaparéisser la civilizacion »
- Cronica Visca la lenga locala : Educacion en quechua
- ETA que demanda « excusa » a las victimas de la soa luta armada tà l'independéncia deu País-Basco


text:
Pènis
Lo pènis (o la verga) es un organ extèrne de l'aparelh reproductor masculin, pròpri de totes los mamifèrs e de qualques autres animals, tant vertebrats coma invertebrats.
En occitan, òm pòt nomenar lo pènis de mantun biais diferent: es tractat de denominacions popularas, coma quica, quiqueta, espargue, bica, porre, riuchiuchiu, vièt (var. vièch), pira, teca, etc.
L'anatomia del pènis uman se distinguís de la del pènis dels autres mamifèrs per l'abséncia de baculum, un òs que servís a quilhar lo pènis abans l'acte de copulacion. Los còrs caunuts del pènis uman se gòrgan de sang per aténher l'ereccion. L'òme pòt pas retractar son pènis dins son còrs. Lo pènis uman es un pauc mai important, relativament a la massa corporala, que lo dels autres mamifèrs.
Lo pènis uman se constituís de tres colcas de teissut :
- los dos còrs canuts (corpora cavernosa penis), e
- lo còrs esponjós (corpus spongiosum penis) sos eles.
Lo cap distal del còrs esponjós alargat e coniform constituís lo gland del pènis (glans penis).
La talha mejana del pènis uman es d'environ 15 centimètres pendent l'ereccion totala, mas aquela talha coneis d'importantas variacions entre los òmes : pòt mesurar mens de 8 centimètres o aténher mai de 20 centimètres. La talha del pènis al repaus es tanben plan variabla (4 centimètres a 12 centimètres) e permet pas de prejutjar de la talha del pènis en ereccion.
Le cap del pènis, lo gland (pop. e vulg. la hava (en gascon), la fava endacòm mai, es la principala zona erogena dels òmes. L'acoblament se realisa per l'introduccion del pènis en ereccion dins la vagina de la femna, e en aumentant l'excitacion sexuela per dels movements fins a l'ejaculacion.
L'insercion del pènis dins l'anús dels autres es la sodomia. L'excitacion de son pròpri pènis, o del pènis dels autres, a l'ajuda de las mans es la masturbacion. L'excitacion del pènis dels autres amb la boca es la felacion.


text:
Sent (Bretanha)
Sent en breton (Sains en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La parròquia de Sans fasiá partida del doyenné de Dòl en levant del évêché de Dòl e èra jol vocable de sant Pierre. Antany Se sonava sants ! Los abitants son en realitat las saintois !
La paroisse de Sains faisait partie du doyenné de Dol relevant de l'évêché de Dol et était sous le vocable de saint Pierre. Autrefois elle s'appelait saints ! les habitants sont en réalité les saintois !


text:
A la seguida de la manifestacion bèla de Barcelona lo 11 de setembre, lo Comitat Anem Òc se tornèt acampar.
Portat per lo vam de la diada catalana, los membres del Comitat decidiguèron de veire se se podiá imitar los germans catalans e metre en plaça una V giganta per demandar lo vòte d’una lei per l’occitan.
L’acamp se tenguèt l’endeman de la diada dins un luòc amagat. Primièr, caliá decidir d’una vila. Los felibres volián Marselha, los Gascons, Pau e los Lengadocians èran partejats entre Tolosa e Montpelhièr. Los Nòrd Occitans se ploravan que digús volriá pas jamai montar al nòrd de Montalban. Amai d’unes disián Paris qu’una V a partir de l’Arc de Triomf fariá polit.
Coma lo luòc pausava problèma, se parlèt de la forma. L’idèa de la V catalana agradava, mas unes diguèron que per èsser comprés par la màger part, caliá una B coma « Boulèm Boutar » puslèu que la V de « Volèm Votar » que los que legisson pas l’occitan comprendrián pas.
Lo president de la confederacion Calandreta ajustèt : « Cal metre l’accent sul segondari, qu’es vertadièrament sinistrat, que l’ensenhament public es incapable de respondre a la demanda ! ». Al moment que los bearneses de Libertat quitavan la sala als crits de « Eleccion, trepet a cons ! », de partisans de las grafias alibertina e mistralenca començavan d’escàmbiar trucs e patacs a la seguida d’una garrolha lingüistica.
Descorats, los dos membres del comitat que demoravan a la taula decidiguèron de reportar la reunion sine die.


text:
Govèrn
Transparéncia
Era transparéncia municipau ei era insígnia d’aguest govèrn, per açò metem ara sua disposicion tota era documentacion de besonh entad aguesta finauetat.veir mès
Corporacion
Informatz-vos sus era equipa de govèrn, regidories, oposicion, formacion des plens, e d’auta informacion dera distribucion der Ajuntament de Vielha e Mijaran.veir mès
Actes de plens
Veir e/o descargar es actes disponibles des plens celebradi pera Corporacion Municipau der Ajuntament de Vielha e Mijaranveir totes
Edictes
Informatz-vos sus es edictes aprovadi pera equipa de govèrn der Ajuntament de Vielha e Mijaran en plens e/o Juntes de Govèrn Locau.veir totes


text:
Renault
Renault S.A. es una entrepresa consacrada a la fabricacion d'automobilas, veïculs comercials e de veituras de corsa. La cal pas confondre amb Renault Trucks, una entrepresa consacrada a la fabricacion de veïculs industrials, leugièrs e pesucs.
Actualament Renault possedís de fabricas de veituras en França, Espanha, Eslovènia, Romania, Russia, Argentina, Brasil, Colómbia, Marròc e Índia, en mai d'una fabrica de caissas de cambiament en Chile.
Istòria[modificar | modificar la font]
La corporacion Renault se fondèt en 1898 coma "Société Renault Frères" per en Louis Renault (1877-1944) e los sieus fraires Marcel e Fernand.
En Louis èra un jove e brilhant aspirant a enginhaire qu'aviá ja dessenhat e fabricat divèrses veïculs abans de s'agropar amb los sieus fraires. En Louis e los sieus fraires poguèron perfeccionar las siás abiletats pels negòcis quand trabalhèron a l'entrepresa texila de lo sieu paire: Louis controtlava la produccion, Marcel e Fernand gerissián la companhiá. Los fraires reconeguèron immediatament lo potencial publicitari per los sieus veïculs, del que dispausarián per la siá participacion en las carrièras automobilisticas, e la companhiá se faguèt conéisser en atenhent rapidament un succès instantanèu a la primièra de las carrièras interurbanas de França, en resultant en una rapida expansion de la companhiá.
Tant en Louis cossí en Marcel Renault faguèron concurréncia a de veïculs de la companhiá, mas Marcel moriguèt en un accident durant la carrièra de París a Madrid del 1903.
E mai se Louis Renault participèt pas jamai mai a una carrièra, la siá companhiá contunhèt de s'implicar en aquel tipe d'eveniments, en i comprenent lo sieu Renault AK 90CV, que ganhèt lo primièr Grand Prix d'automobilisme lo 1906. En Louis prenguèt lo contraròtle total de l'entrepresa -doncas qu'èra l'unic fraire que demorava- quand Fernand se retirèt per rasons de salut.
La reputacion de Renault per la siá innovacion foguèt creada dempuèi plan lèu – lo 1902 Renault lancèt al mercat lo primièr sedan, e tanben lo brevet del primièr turbocompressor. A la meteissa epòca, las veituras èran un objècte de luxe e lo prètz dels Renault mai pichons, d'unes 3000 francs, rebatiá aquel fach; s'agissiá d'una quantitat de sòus qu'un trabalhador normal trigariá unes 10 ans a aténher.
En mai de veituras, Renault manufacturava taxis, autobuses e veïculs comerciales als ans anteriors a la primièra Guèrra Mondiala e, durant la guèrra (1914-1918) espandiguèt lo sieu negòci a la municion, los avions militars e veïculs coma lo revolucionari tanc Renault FT-17. Renault venguèt l'empresa cap en la fabricacion de motors d'avion, e lo succès dels dessenhs militars de la companhiá foguèron tales que la pròpria Renault foguèt onorada pels aliats per las contribucions que la siá companhiá faguèt envèrs la victòria aliada. A la fin de la guèrra, Renault èra la primièra companhiá de fabricacion a França.
Al periòde d'entreguerras, Louis Renault amplièc l'enfoque de la siá companhiá, en produsint maquinària industriala e agricòla. Totun, a Renault li costava de mai en mai far concurréncia al de mai en mai popular, pichon e accessibla "veitura de las gents" de Volkswagen e Fiat, del temps que los problèmas amb lo mercat de la borsa afectavan contràriament la creissença de la siá companhiá.
Post-Guèrra[modificar | modificar la font]
Durant la Segonda Guèrra Mondiala, los factorats de Louis Renault trabalhèron per l'Alemanda Nazi. El foguèt, per aquela rason, arrestat durant la desliurança de França lo 1944 e moriguèt dins la preson abans de poder preparar la siá defensa. Una autopsia provèt que lo sieu còl èra estat trincat, en suggerint lo sieu assassinat.
En los ans 1950 Renault concebèt lo modèl Dauphine foguèt un automobila coma successor del Renault 4CV del qué eretava la siá configuracion amb quatre pòrtas e lo motor qu'anava tanben situat al darrièr. Totas las versions partegèron lo meteis motor de 845cc amb una poténcia entre los 31 CV e los 55 CV de la version R1093.
Del Dauphine se'n produsiguèron a França 2.021.152 unitats entre 1956 e 1968, bona part que ne foguèron exportadas als Estats Units. FASA podusiguèt 125.912 exemplars a Valladolid, Espanha. Foguèt tanben produsit a Argentina e Brasil.
Situacion actuala[modificar | modificar la font]
Actualament lo govèrn francés possedís 15,7% de l'entrepresa. Renault es una entrepresa privada que foguèt dirigida per Louis Schweitzer entre 1992 e 2005, moment en que foguèt relevat pel brasilian Carlos Ghosn, anteriorament director de Nissan. Un pichon percentatge (1.2 %) contunha d'aperténer a la familha Pefaure (principalament radicada en Argentina).
Renault a una participacion de 44,4% en Nissan (amb drech a vòt). Nissan possedís a lo sieu còp 15% de las accions de Renault (sens drech a vòt). Renault e Nissan forman actualament "l'Aliança", que se distinguís d'autras unions entre d'entrepresas del sector en que los dos de membres an lo compromís de manténer la siá independéncia.
Renault es proprietària tanben de Renault Samsung Motors e Dacia, en formant entre las tres lo "Grop Renault".
En 2010 Renault signèt un acòrd amb Daimler Mercedes Benz per l'escambi de tecnologias.