text:
1777
Aquesta pagina concernís l'an 1777 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
- 24 de junh - Jean-Paul Marat es nomenat mètge dels gardas del comte d'Artés.
- 17 de decembre - Reconeissença de l'independéncia dels Estats Units d'America per Loís XVI de França.
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 24 de febrièr - Començament del règne de Maria I de Portugal
- març - Aliança entre l'Empèri Rus e Prússia
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Perseguida dei trèbols intèrns liats a l'afondrament dau poder imperiau en 1768-1769. Lo ras Goshu ordonèt l'assassinat dau negus Tekle Haymanot II (1769-1777) que foguèt tuat dins son palais. Son frairastre Salomon II (1777-1779), negus fantòche designat per lo ras Goshu e per lei senhors Wand Bewossen e Kenfu Adam, lo remplacèt. Foguèt obligat de donar divèrsei títols suplementaris a sei protectors : lo ras Ayadar venguèt ras-betwoded, Kenfu Adam governador de D'mt, Wand Bewsossen governador de Begamber, Hailu Adara governador de Godjam e Hailu Eshte governador de Semien. Dins lei fachs, aquò devesiguèt lo territòri etiopian entre unei principats de facto independentas.
Dins aquò, aquel acòrdi foguèt contestat per lo senhor Salassie Barya que nomèt Tekle Giyorgis coma negus. Gràcias a sei protectors, lo negus Salomon II capitèt de vencre l'armada de son adversari qu'abandonèt — d'un biais fòrça provisòri — sei revendicacions. Puei, dins lo rèsta dau país, de combats acomencèron entre Haile Yosadiq e Kenfu Adam. Kenfu Adam foguèt venceire e capturèt lo negus que fasiá partida de l'armada Haile Yosadiq. Salomon II acceptèt alora de servir de visatge oficiau au rèine de Kenfu Adam.
America[modificar | modificar la font]
Estats Units d'America[modificar | modificar la font]
Contuniacion de la guèrra d'independéncia començada en 1776. Leis operacions militaras de l'annada foguèron magerament a l'avantage deis Insurgents. D'efècte, Washington foguèt venceire de la Princeton (3 de genier) tre lo començament de l'annada. Puei, en despiech de l'ofensiva dau generau Howe (23 de julhet - 26 de setembre) que conquistèt Filadèlfia e averèt la batalha de Germantown (4 d'octòbre) còntra Washington, leis Insurgents capitèron d'enceuclar e de constrénher a la redicion l'armada dau generau Burgoyne (7 000 òmes) a Saratoga (17 d'octòbre). Aquela victòria demostrèt la poissança de l'insureccion e favorizèt l'intrada en guèrra de França còntra leis Anglés.
Regardant lo rèsta deis afaires politics estatsunidencs, lo país adoptèt son drapèu (14 de junh) e acabèt de redigir leis articles de confederacion (15 de novembre).
Vermont[modificar | modificar la font]
Proclamacion de l'independéncia de la colonia anglesa de Vermont (15 de genier). Pasmens, en causa d'un desacòrd territòriau ambé la colonia de Nòva York, poguèt pas integrar leis Estats Units.


c: text/html

text:
Fiji
Fiji o las illas Fiji es un archipèla e un estat d'Oceania, al sud de l'Ocean Pacific.
Lo gentilici es fijian -a.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Politica[modificar | modificar la font]
Fiji es una republica parlamentària. Lo cap d'Estat es lo president, elegit per lo Grand Conselh per un periòde de cinc ans.
Geografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
De veire: Economia de Fiji
Cultura[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Reiaumes Oblidats
Lei Reiaumes Oblidats (Forgotten Realms en anglés) son un monde imaginari creat per l'autor e conceptor canadian Ed Greenwood per lo juec de ròtle Donjons e Dragons. L'accion se debana principalament sus lo « supercontinent » de Fadaruna (Faerûn), que compausa la planeta Abeir-Toril. La magia i jòga un ròtle predominant, coma dins la màger part deis univèrs de campanhas de Donjons & Dragons.
Bèn qu'estent inicialament la campanha personala d'Ed Greenwood, detalhada dins una lònga tiera d'articles dau magazine american Dragon, lei Reiaumes Oublidats devenguèron benlèu l'univèrs mai presat dei jogaires de Donjons e Dragons dins leis annadas 1990.
La popularitat dei Reiaumes Oblidats fuguèt tanben noirida per fòrça romans (especialament lei proesa dau famós eròi drow Drizzt Do'Urden o de l'archimagi Elminster) e de nombrós juecs de ròtle sus ordinator, coma Pool of Radiance, Baldur's Gate, Icewind Dale e Neverwinter Nights.
Lei Reiaumes son plen pòples inspirats dei civilizacions de nòstre monde, tot en aguent la color e l'engenhositat de culturas originalas e diversificadas.
Somari
Avans-gost de l'univèrs dei Reiaumes Oblidats[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Lei Reiaumes Oblidats son situats sus la planeta Abeir-Toril. D'autrei tèrras d'aquel monde aubèrgan tanben d'autrei campanhas de Donjons e Dragons. Abeir-Toril es constituit dei continents de Fadaruna, Kara-Tur, Zaquara et Maztica, e mai d'autrei continents pus pichòts pa'ncara explorats. Pasmens, la màger part dei publicacions ligadas ai Reiaumes Oblidats pertòcan Fadaruna.
L'univèrs es compausat de plusiors plans d'existéncia, que son un pauc coma de mondes parallèles aguent cadun sei pròpris règlas e tèma (lo fuec, l'aiga, l'ombra, etc.). Per anar d'un plan a l'autre, fau aver recors a la magia. Mentre qu'Abeir-Toril es sus lo plan materiau, o plan primari, certanei aventuras pòdon se debanar dins d'autrei plans d'existéncia. Dei visitors d'autrei plans son d'ailhors corament utilisats coma elements de l'intriga dins lei Reiaumes Oblidats. Dins sei dos premieras versions, lei Reiaumes Oblidats partejavan una cosmologia especifica ambé leis autrei quadres de campanha, aquela de la Granda Ròda e de sei plans exteriors; pasmens, en 2001, una restructuracion destraucèt a una cosmologia particulara ai Reiaumes Oblidats per la 3ena edicion.
Es interessant de constatar que certanei regions de Fadaruna prenon una vision particulara dau medievau-fantastic o son derivadas d'una region existenta dau monde reau. Es probablament una dei rasons explicant lo succès dei Reiaumes Oblidats, cada jogaire podent i tornar atrobar la vision que se fa dau juec de ròtle.
Per exemple lo Mitan, region mai coneguda dei jogaires, es comparabla a l'Euròpa de l'Edat Mejana. Lei legendas persanas son represas per Calimchan e Zacara, ambé de païsatges sovent desertics e cauds, l'Egipte antica a inspirat l'empèri de Mulhorand, l'Asia a son omològue ambé lo continent de Cara-Tur, l'Africa Eqüatoriala a inspirat la jungla de Chult, e Maztica esplecha lei ressorsas e lo pòple nouvèu dei començament de l'America.
Lei Reiaumes Oblidats son pasmens pas una còpia dau monde reau. Pòu tornar atrobar lei basas de l'inspiracion dei conceptors mai Abeir-Toril es un monde vivent, ambé sei legendas pròprias e seis aventuras en perpetuala evolucion gràcias en particular ai jogaires e ai romans ligats.
Religions[modificar | modificar la font]
Lei Reiaumes Oblidats an un pantheon politeïsta. Lei dieus fan partida integranta dau monde : interagisson ambé lei mortaus, respòndon ai preguieras e an d'agendas personaus. Son de personatges epics, e una classa de part entiera. Certans mortaus son d'autra part estats elevats au reng de dieu dins l'istòria dei Reiaumes Oblidats. An de nombrós servitors sus lo plan materiau sota forma d'adorators, capelan, paladins, avatars e autreis Elegits.
Lei capelans e sei derivats (paladins, monges, etc.) son de piós servitors que veneran e reçaupon de poders d'un dieu en particular. Leis Elegits son d'adorators mortaus aguent reçauput una partida de poders de son dieu, e fasent ofici de representent d’aqueu sus tèrra. Lo pus conegut deis Elegits de la divessa Mistra es probablament Elminster de Valombre, famós savi e masc dei Reiaumes.
Au dessús de totei aquelei dieus s’atròba una entitat anomenada Ao. Aquel n'apròva pas leis adorators e li agrada mai de se tenir luench dei mortaus. Es responsable dau Temps de trébols, o Guèrra dei dieus, coma descrich dins La Trilogia deis Avatars, seria de libres dedicada ai Reiaumes Oblidats. A fòrabandit pendent quauquei temps lei dieus, que se mesclèron ai mortaus, çò que provoquèt l'ascension de mai d'un dieu de cu Ciric (dieu dau murtre, de la trichariá, deis illusions, dei desastres, dei messòrgas e deis intrigas) e Miejanuech, que cambièt de nom per Mistra (deessa de la magia), mai tanben la mòrt de certanei, coma Bhaal e Mirkul.
Jòcs vidèos[modificar | modificar la font]
- Pool of Radiance,
- Eye of the Beholder,
- Curse of the Azure Bonds,
- Baldur's Gate,
- Icewind Dale,
- Icewind Dale: Heart of Winter (extension),
- Icewind Dale II,
- Neverwinter Nights,
- Neverwinter Nights: Shadows of Undrentide (1èra extension),
- Neverwinter Nights: Hordes of the Underdark (2nda extension),
- Neverwinter Nights 2,
- Neverwinter Nights 2: Mask of the Betrayer (1èra extension),
- Neverwinter Nights 2: Storm of Zehir (2nda extension).


text:
admin
Trobador !!
Nombre de messatges : 1813
Atge : 32
Dialècte : Gascon
Nivèl de Lenga : Parli corentament
Dins OCCITANIA !!, demòri a costat : del Quiòsc
Date d'inscription : 17/02/2007
Hilh de puta ! E apres, se ditz que lo Cabrel es passéista ... Aqueth, a despart de "40 Landes", n'i a pas arren que li agrada ! E puish, dens lo "40", cau sonque passar la Midosa, e lo païs n'ei pas "tellement plat" ... Cau pas mesclar lo pinhadar e la Chalòssa ... (sabi de que parli, i ei passat la jornada, e tà'vs díser la vertat, la Renault 5, li agrada pas briga la Chalòssa ...
)
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR


text:
Villes et mairies du District de Gros-de-Vaud (136)
Liste des communes
Échallens
Ville de Échallens, localité de la Suisse de 5 100 habitants.
La mairie de Échallens a une adresse e-mail et un site Internet.
Penthalaz
Ville de Penthalaz, localité de la Suisse de 2 400 habitants.
La mairie de Penthalaz a une adresse e-mail et un site Internet.
Cugy
Ville de Cugy, localité de la Suisse de 2 100 habitants.
La mairie de Cugy a une adresse e-mail et un site Internet.
Froideville
Village de Froideville, localité de la Suisse de 1 600 habitants.
La mairie de Froideville a une adresse e-mail et un site Internet.
Penthaz
Village de Penthaz, localité de la Suisse de 1 300 habitants.
La mairie de Penthaz a une adresse e-mail et un site Internet.
Vufflens-la-Ville
Village de Vufflens-la-Ville, localité de la Suisse de 1 100 habitants.
La mairie de Vufflens-la-Ville a une adresse e-mail et un site Internet.
Bercher
Village de Bercher, localité de la Suisse de 1 000 habitants.
La mairie de Bercher a une adresse e-mail et un site Internet.
Bottens
Village de Bottens, localité de la Suisse de 1 000 habitants.
La mairie de Bottens a une adresse e-mail et un site Internet.
Morrens
Village de Morrens, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Morrens a une adresse e-mail et un site Internet.
Étagnières
Village de Étagnières, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Étagnières a une adresse e-mail et un site Internet.
Assens
Village de Assens, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Assens a une adresse e-mail.
Sullens
Village de Sullens, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Sullens a une adresse e-mail et un site Internet.
Essertines-sur-Yverdon
Village de Essertines-sur-Yverdon, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Essertines-sur-Yverdon a une adresse e-mail et un site Internet.
Boussens
Village de Boussens, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Boussens a une adresse e-mail et un site Internet.
Daillens
Village de Daillens, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Daillens a une adresse e-mail.
Villars-le-Terroir
Village de Villars-le-Terroir, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Villars-le-Terroir a une adresse e-mail et un site Internet.
Bretigny-sur-Morrens
Village de Bretigny-sur-Morrens, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Bretigny-sur-Morrens a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-Barthélemy
Village de Saint-Barthélemy, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Saint-Barthélemy a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Categoria:Òbra musicala
Una òbra musicala es lo projècte d'una realizacion musicala particulara. Al començament, aqueste concèpte s'opausa doncas a lo de musica improvisada, e supausa l'existéncia d'un sistèma de notacion quin que siá (per exemple, lo solfègi) : l'òbra musicala es per esséncia, reproductibla. Çaquelà, dempuèi lo sègle XX, los sistèmas de reproduccion sonòra permeton d'alargar lo concèpte d'òbra musicala als divèrses tipes d'enregistraments musicals (d'en primièr analogics, puèi numerics) que la musica notada i es sovent concurrenciada per la musica improvisada.
Per consequent, los articles d'aquesta categoria deurián per l'essencial, remandar solament a de títols d'òbras musicalas, particions o enregistraments.
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 6 soscategorias, sus un total de 6.
A
- Album de musica (4 C)
B
- Balet (1 C)
C
- Cançon (9 C, 9 P)
I
- Imne nacional (1 C, 33 P)
Ò
- Òbra de musica classica (3 C)


text:
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
l'occitan e jo
Soi
1 l'occitan e jo le Mer 1 Aoû - 1:17
Zengi
Trobador !!
2 Re: l'occitan e jo le Mer 1 Aoû - 18:50
Danís
Adjudant
3 Re: l'occitan e jo le Mer 1 Aoû - 19:01
Zengi
Trobador !!
4 Re: l'occitan e jo le Lun 3 Sep - 17:55
Bairbizie
Gacha Empega !
5 Re: l'occitan e jo le Mar 22 Jan - 14:51
capelon
Pinta-Beroi
6 Que i a enqüèra esper. le Ven 22 Fév - 21:42
fredoc
Occitan Warrior
Que l'ensenhi e que l'estudii tà que sii occitan vertadèr e non pas francés arrevirat.
E que comença de vàder per jo ua lenga naturau. Quan lo francés serà la mea lenga mairau, a còps qu'èi interjeccion, jurons o reaccions qui'm vienen en òc.
Qu'èi consciéncia de viver en ua situacion privilegiat.
Mes que voi har passar lo messatge que tot n'ei pas pergut. E que taus qui ac vòlen a de bonas, l'ahar qu'ei possible.
No'vs caretz pas mainats! Parlatz occitan! Siatz occitans!
7 Re: l'occitan e jo le Ven 22 Fév - 22:23
Zengi
Trobador !!
Triste mes tanben plan de véder que cadun ací qu'a hèit l'esforç de l'apréner..Es plan interessant de veser que l'occitan es
pas la lenga mairala de deguns dins aqueste sondatge, perque a
desaparegut de la vida vidanta. Es plan triste.
8 Re: l'occitan e jo le Sam 23 Fév - 1:57
joan_cavalier
Trobador !!
9 Re: l'occitan e jo le Dim 24 Fév - 10:19
LaurençD
Occitan Warrior
Per nosautres, aprenne l'occitan es coma tornar aprenne a parlar !
As rason Joan, parlar occitan es subrenatural !
10 Re: l'occitan e jo le Dim 24 Fév - 11:15
joan_cavalier
Trobador !!
11 Re: l'occitan e jo le Dim 24 Fév - 12:38
Zengi
Trobador !!
Que pensi a un amic vadut a París, e justament ua causa qui'm hè arríder a perpaus de l'accent, quan parla, qu'a un beròi accent biarnés, e quan te fotes un mot en franchimand au miei d'ua frasa tà citar quauqu'un per exemple, qu'a un accent parisian (afrós ! ).
Aquò tà díser qu'aver l'accent deu sud vòu pas díser que parlas o parlaràs plan occitan (que sei Cédric que n'ei pas briga ço que disèvi).
E aquiu tornam pensi au "problèma" de prononciacion "è" e "è" (un vertadèr problèma tà jo).
12 Re: l'occitan e jo le Dim 24 Fév - 12:52
joan_cavalier
Trobador !!
Aprep te dirai que l'istoria d'accent vertadier es un autre afar, ieu me far paur quora vesi certs joves de 20 ans que te parlon normalament en frances e que tre que se foton a l'occitan se boton de parlar coma viehs de 90 qu'an las dents que tenon pas mai
Pensi que cal pas tanpauc en faire trop per volontat de faire mai autentic...(anem sentissi qu'es encara un vejaira amb lo cal me vau faire un fum d'amics)
13 Re: l'occitan e jo le Dim 24 Fév - 13:03
Zengi
Trobador !!
quora vesi certs joves de 20 ans que te parlon
normalament en frances e que tre que se foton a l'occitan se boton de
parlar coma viehs de 90 qu'an las dents que tenon pas mai
Me sembla totun important de's coregir las fautas de prononciacion. Que çò qu'ei per tu, parlar com un vielh de 90 ?
14 Re: l'occitan e jo le Dim 24 Fév - 14:11
joan_cavalier
Trobador !!
.
Per prener un eisemple (a mai un eisemple de banturle) lo meu gran coma un fùm d'occitan a de mau de diser lo W "oue" (me desencusi coneissi pas la fonetica) doncas se te convida per l'aperitiu te prepausara de te servir (quitament en frances) un Biski, es lo seu biais natural de prononçar dins las doas lengas, ieu sabi diser Whisky en frances, disi doncas "Oiski" (escridura fonetica lo precisi per pas me faire encara acusar de faire de "new-age") dins las doas lengas, m'en pas diser "Oiski" en frances e "Biski" en occitan per faire mai tantic..
Tu deu saber tan coma ieu (que fasem gaireben lo meteis mestier) qu'amb las anadas, lo fach de perdre dents o causas atal van cambiar lo teu biais de prononçar o d'articular en cal tener compte tanben quora òm ausi un vielh parlar e pas s'acontentar de faire lo papagai (benlèu es escur, deu veni del cap de fusta mesclat de grippa que teni)
Amistats
Cedric
15 Re: l'occitan e jo le Dim 24 Fév - 21:16
LaurençD
Occitan Warrior
Çò important es resistir. Aprene l'occitan es resistir.
16 Re: l'occitan e jo le Jeu 6 Mar - 17:08
Yellow
En Preson !
Ne se prononce pas
17 Re: l'occitan e jo le Jeu 6 Mar - 17:16
Danís
Adjudant
Bon, evidentament, manca una responsa mitat-mitat...
18 Re: l'occitan e jo le Jeu 6 Mar - 21:12
Yellow
En Preson !
19 Re: l'occitan e jo le Ven 7 Mar - 2:02
joan_cavalier
Trobador !!
20 Re: l'occitan e jo le Ven 7 Mar - 13:32
Yellow
En Preson !
21 Re: l'occitan e jo Aujourd'hui à 22:25
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
960
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 960 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Partença de l'expedicion còntra l'illa de Creta. Gropava mai de 3 300 naviris (27 000 marins) e 50 000 soudats dirigits per Nicèfor Focas. Capitèron de desbarcar e, maugrat una resisténcia acarnada, d'avançar fins a Candia onte comencèron lo sètge de la vila.


text:
Manga
Manga (漫画) es lo mot japonés que s'emplega per designar un tipe de benda dessenhada (o comic) japonesa. En defòra de Japon aqueste tèrme s'utiliza per se referir al comic japonés e, per extension, a las bendas dessenhadas, quin que siá lor luòc de produccion, que l'imitan o mòstran de caracteristicas similaras. Lo mot manga ven dels mots man (« involontari » o « comic ») e ga (« dessenh » o « pintura ») e amb son sens literal « dessenhadas capriciosas », foguèt adoptat en 1814 per l'artista japonés Hokusai Katsuhika.
Actualament, lo genre manga constituís una part plan importanta del mercat editorial d'aquel país. Lo manga compren totes los genres e arriba a totes los publics, amb a mai d'adaptacions al cinèma (dessenhs animats o filmes d'animacion) e segur de jòcs vidèo. L'equivalent dels manga en animacion a per nom anime. En 1988, gràcias a la capitada de la version cinematografica d'"Akira", lo manga comença de se difusar internacionalament.


text:
Thomas Hobbes
Thomas Hobbes (n. en 1588, m. en 1679) foguèt un filosòf anglés del sègle XVII. La siá frasa pus famosa, « Homo homini lupus èst » (latin: « l'òme es un lop per l'òme »), influida per la situacion del sieu país, que se trobava immergit en la Guèrra Civila Anglesa, soslinha la siá vision negativa de las interaccions socialas: l'òme dins l'estat de natura es inclinat a la guèrra de totes contra totes (« bellum omnium contra omnes »), una idèa de longa tradicion posteriora en l'antropologia filosofica. Es mai que mai conegut per lo sieu libre Leviatan, considerat coma lo primièr tractat modèrne de filosofia politica. En mai de son òbra en aquela branca de la pensada, escriguèt sus l'istòria, la geometria, la teologia, l'etica, d'autres tipes de filosofia e teoria politica.
Biografia[modificar | modificar la font]
Thomas Hobbes nasquèt en Anglatèrra, filh d'un clergue de Wesport. En 1603, realiza los sieus estudis al Magdalen Hall de l'Universitat d'Oxford, ont s'impregna de filosofia escolastica e de logica, per obténer lo graduat en 1608. Aquel meteis an s'encarga del filh del comte de Devonshire, que s'introdutz gràcias a el dins la noblesa e dins los cercles intellectuals. En 1610, fa lo sieu primièr viatge sul continent europèu, ont Hobbes s'avisa de l'influéncia importanta qu'a encara l'escolasticisme dins totes los domenis.
Pensada[modificar | modificar la font]
Thomas Hobbes es un autor que sosca sus l'Origina de la Societat. Afirma aital que l'Òme es marrit per Natura (Homo homini lupus: l'Òme es un lop per l'òme), e per aiçò dins l'estat de natura l'òme viu dins un estat de guèrra en comptant totes contra totes. Comprenèm per Estat de Natura, aquela situacion ipotetica que l'òme viviá en el segon la siá natura sens cap de tipe de limitacion de la part de l'Estat, estent qu'aquel encara existissiá pas. Los òmes considèran qu'aquela situacion de guèrra de totes contra totes es insostenibla, e per aiçò decidisson de signar un Pacte (Lo Pacte Social) que renóncian per el a tota la siá libertat en las mans d'un Sobeiran, Lo Leviathan (que pòt èsser una persona o una Assemblada), per poder garantir la patz e l'estabilitat. Aital, libertat e Òrdre son totalament incompatibles a causa de la quita natura de l'òme, e cal renonciar a la Libertat per poder viure en patz. Cal dire que lo Sobeiran signa pas lo Pacte, e doncas, el a pas perdut la siá libertat, mas li cal manténer l'Estat en patz. Aquela vision politica es fòrça importanta, que se considèra pel primièr còp que l'origina del poder es pas divina, mas qu'es lo pòble qu'autreja aquel poder, lo qu'es en las mans d'un Sobeiran, qu'es pas mas un Representant del pòble, en s'establissent aital, de la part de Hobbes, las basas del Liberalisme, sens que lo poscam considerar plenament Liberal.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- Bermudo, J.M. La Filosofía moderna y su proyección contemporánea. Barcanova. Barcelona 1983
- Russell, B. Historia de la Filosofía Occidental. Espasa. Madrid 1984
- Touchard, J. Historia de las ideas políticas. Tecnos. Madrid, 1988


text:
En catalan, lo mot trona que i designa l'accessòri arquitecturau de las glèisas destinat a la predicacion, qui consisteish en ua sòrta de balcon o de bujau accessible per un escalèr, o sia en gascon, ua "cadièra predicadera" (l'expression gascona qu'ei un gallicisme, calc deu francés chaire à précher). En gascon sud-orientau, lo mot "truna" /y/ que i designa locaument enqüèra la cadièra predicadera com trona en catalan: un arcaïsme probable (cf. J.P. Laurent dialecte occitan de Massat). Qu'ei interessant de constatar qu'en catalan, lo mot trona / truna qu'ei de prumèra atestacion d'un sègle mei tardiva que non pas tribuna (respectivament sègle 14 peu darrèr versus sègle 15 peu prumèr segon G.D.L.C), çò qui i hè suspectar un manlhèu gascon. Lo mot truna que podó estar aportat peus monges gascons qui fondèn los òrdis mendicants e predicaires en Catalonha com per tota la peninsula. Capdèths gascons que i continuèn de har de monge e de rector (curat), com ac atèstan los archius, en particular los de l'arquivescat de Barcelona on s'i guardan planhs de parropians catalans qui i denonciavan la lenga pòc intelligibla de predicaires gascons (sègle 15) . La fòrma trona en plaça de truna que rapèra deixondar de comparar au gascon "deishudar" e entrebancar deu gascon "entrebucar", o sia que poderé estar ua consequéncia, de fèit, deu problèma fonetic pausat per la "u" gascona en catalan (/y/ -> /œ/ ->/o/ o /ə/) .
En gascon contemporanèu, la "truna" que i designa de manèira generau un "bujau" (cat. nínxol) , significat qu'a autanplan lo mot trona en catalan locaument (ved. Alcover-Moll) . En gascon, lo mot que i designa en particular lo bujau hèit laguens d'un mur d'un ostau qui serviva d'autes còps entà suspéne'n los utís (cf. Lespy). De "bujau deus utís" (cat. nínxol per penjar-hi les eines), lo mot gascon "truna" qu'a acabat per i designar un utïs, o sia l'atruna (< la truna) era medisha (cat. eina, estri).
En Bigòrra, de bujau deus utís, la "truna" qu'acabè per i voler díser tribalh, aucup: "Que y a gran trùno oéy aci" : il y a beaucoup de travail ici, aujourd'hui, de remue-ménage (P. Abadie, citat per Palay).
Lo mot gascon qu'existeish tanben en fòrma shens "n", "trua" e "truha", lavetz que designa especificament, segon Palay, l'estructura qui fòrma lo bujau de la chemenèia (cat. campana de la xemeneia), significat qu'a autanplan lo mot trona locaument en catalan (cf. Palay e Alcover-Moll). Totun, en Coserans e en Comenge, "trua" que i designa la sòrta de balcon interior de las glèisas (cf. los comentaris de Joan Pau).
En maine occitan (non-gascon), lo mot "truna" non s'arretròba pas sonque en País de Foish. Acerà que i designa lo solèr d'ua bòrda on s'i enterpausa lo hem. Autanplan en catalan, "el tronat" (probable < thronatu ved. Rohlfs) que i designa lo solèr, la "part més alta de la casa" ved. Alcover-Moll). Qu'arretrobam lo mot dab aqueste significat en Comenge : troat deu quau existeish ua varianta corta, shens l'iat, "tròt", de medisha significacion (ved. Renaud, comentari), autanplan truat en gascon sud-orientau (Joan-Pau, comentari). En Coserans e Comenge, "era trua" que i designa la sòrta de balcon interior de la glèisa on se hicavan d'autes còps los cantaires. Que s'i puja per l'escalèr qui mia tau campanar (Joan Pau, comentaris).


text:
1804
Aquesta pagina concernís l'an 1804 del calendièr gregorian.
Somari
- 1 Eveniments
- 2 Naissenças
- 3 Decèsses
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Otoman[modificar | modificar la font]
Començament de la Premiera revòuta sèrba còntra l'Empèri Otoman lo 14 de febrier.
Empèri Rus[modificar | modificar la font]
Començament de la Guèrra Russopèrsa de 1804-1813 a prepaus dei questions frontalieras dins la region de Caucàs.
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Perseguida dei trèbols intèrns liats a l'afondrament dau poder imperiau en 1768-1769 ambé la continuacion de la guèrra civila entre lei ras Gugsa, Zewde e Wolde Selassie. Dins lo corrent de l'annada, Gondar foguèt atacada per lo senhor rebèl Asserat (que trabalhava per lei sieus interès).
Califat de Sokoto[modificar | modificar la font]
Menaçat per lo sultan de Gobir, Osman dan Fodio deguèt quitar la vila. Sa fugida entraïnèt la revòuta dei partisans d'un islam rigorós còntra leis autoritats dei ciutats-estats e la creacion d'un estat teocratic dich Califat de Sokoto. Pasmens, en decembre, sei fòrças foguèron desfachas a la batalha de Tsuntua per lei fòrças coalizadas dei senhors haussàs.
Sultanat de Sennar[modificar | modificar la font]
Fin dau rèine dau sultan Ranfi (1798-1804) que son poder sus son territòri èra nominau. Foguèt remplaçat per Agban (1804-1805).
America[modificar | modificar la font]
Estats Units d'America[modificar | modificar la font]
Reeleccion de Thomas Jefferson que demorèt president deis Estats Units d'America.
Asia[modificar | modificar la font]
Pèrsia[modificar | modificar la font]
Començament de la Guèrra Russopèrsa de 1804-1813 a prepaus dei questions frontalieras dins la region de Caucàs.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Astronomia[modificar | modificar la font]
Descubèrta dau tresen asteroïde conegut — considerat alora coma la 10en planeta dau Sistèma Solar — per l'astronòm alemand Karl Ludwig Harding. L'objècte novèu foguèt dich Junon.
Fisica[modificar | modificar la font]
Descubèrta de Louis Joseph Gay-Lussac qu'establiguèt lo liame entre un volum de gas a una temperatura donada e son volum a 0°C (lèi de Gay-Lussac).


text:
Broquiers
Broquiers es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Broquiers se situa a la extremitat oèst del departament de l'Oise, en bordure dels departaments de la Seine-Maritima.
La commune de Broquiers se situe à l'extrémité ouest du département de l'Oise, en bordure du départements de la Seine-Maritime.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Per endavant la municipalitat se trucava Brochehel, de contunh fins en 1755 #çò qu'es constituissi uèi Broquiers èra un masatge caseriu de de Feuquières[1]. De contunh Broquiers a annexat al marquisat de Sarcus en 1763.
Auparavant la commune s'appelait Brochehel, puis jusqu'en 1755 ce qui est aujourd'hui constitue Broquiers était un hameau de de Feuquières[2]. Puis Broquiers est annexé au marquisat de Sarcus en 1763.


text:
Quimia fisica
La quimia fisica es lo domeni de la quimia regardant l'estudi dei fenomèns quimics a partir de lèis o concepcions de la fisica coma lei transferiments d'energia. Gropa donc d'aspècts fòrça important de la quimia modèrna coma la termodinamica, la cinetica quimica, la mecanica estatistica, l'espectroscopia o encara l'electroquimia.
Somari
- 1 Istòria
- 2 Concèptes e utilizacions principaus
- 3 Domenis principaus
- 3.1 Quimia colloïdala
- 3.2 Quimia dei cristaus
- 3.3 Radioquimia
- 3.4 Termoquimia
- 3.5 Quimia cinetica
- 3.6 Fotoquimia
- 3.7 Aplicacions dins l'estudi de l'estructura de l'atòm e dei particulas microscopicas
- 3.8 Aplicacions dins l'estudi de la corrosion dei metaus
- 3.9 Aplicacions dins l'estudi dei solucions
- 4 Liames intèrnes
- 5 Bibliografia
- 6 Nòtas e referéncias
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo tèrme quimia fisica apareguèt per lo premier còp en 1752 dins un cors dau scientific rus Mikhaïl Lomonosov (1711-1765) que la considerava coma una sciéncia basica permetent d'estudiar l'estructura de la matèria[1]. Pasmens, mancava encara mai d'una descubèrta per desvolopar aqueu camp d'estudi. Ansin, la quimia fisica apareguèt coma una especialitat independenta de la quimia e de la fisica solament dins lo corrent de la segonda mitat dau sègle XIX, subretot entre 1860 e 1880, gràcias ai progrès realizats en termodinamica e en quimia deis electrolitas.
L'etapa decisiva dins l'emergéncia de la quimia fisica se debanèt en 1876 quand Josiah W. Gibbs (1839-1903) publiquèt son òbra intitulada On the Equilibrium of Heterogeneous Substances (en occitan « De l'equilibri dei substàncias eterogenèas ») que definiguèt divèrsei concèptes centraus de la quimia fisica coma l'energia de Gibbs, lo potenciau quimic o la regla dei fasas de Gibbs[2]. Puei, en 1908, aqueu trabalh foguèt completat per la definicion de l'entalpia per lo Neerlandés Heike Kamerlingh Onnes (1853-1926)[3] [4].
D'aqueu temps, apareguèron lei premierei revistas scientificas especializadas coma, en 1887, Zeitschrift für physicalische Chemie dirigida per Wolfgang Ostwald (1853-1932) e Jacobus Henricus van 't Hoff (1852-1911) o, en 1896, Journal of Physical Chemistry dirigida per Wilder Dwight Bancroft (1867-1953). Aprofichèron lei progrès realizadas au sègle XIX dins divèrsei domenis que van pauc a pauc integrar lo camp de la quimia fisica coma l'electroquimia, la termoquimia e la cinetica quimica.
D'efèct, l'òbra d'Alessandro Volta (1745-1827), especialament son estudi de la premiera pila voltaïca a la transicion dei sègles XVIII e XIX, venguèt la fònt d'estudis deis efèctes de l'electricitat — fenomèn fisic — sus lei compausats quimics. Ansin, au començament dau sègle XIX, Humphry Davy (1778-1829) estudièt lei consequéncias dau passatge d'un corrent electric dins una solucion de saus quimics e descurbiguèt dos metaus novèus, lo sòdi e lo potassi, e lo principi de separacion deis ions d'una solucion salina. L'estudi dau fenomèn foguèt melhorada per son estudiant Michael Faraday (1791-1867). En 1834, publiquèt lei doas premierei leis sus l'electrolisi : la quantitat de substància despausada sus un electròd es proporcionala a l'intensitat dau corrent electric e la quantitat de cargas electricas qu'entraïna la formacion d'un grama d'idrogèn causa la formacion d'una quantitat equivalenta d'autrei substàncias.
Dins lo domeni de la termoquimia, lei trabalhs pioniers foguèron aquelei dei quimistas francés Antoine Lavoisier (1743-1794 e Pierre-Simon de Laplace (1749-1827). Capitèron de crear un aparelh novèu dich calorimètre que permet de mesurar la quantitat de calor cambiadas dins lo corrent d'una reaccion quimica. Pensavan qu'existiá una grandor dicha caloric que compausa la matèria. Aqueu concèpte èra faus e foguèt abandonat per la seguida mai sei trabalhs permetèron d'establir lei premierei leis de la termodinamica durant la premiera mitat dau sègle XIX. Puei, lei principis termodinamics, inicialament utilizats en fisica e subretot en engenhariá, foguèron aplicats a la quimia per Marcellin Berthelot (1827-1907) e Henry Le Chatelier (1850-1936). Aquò permetèt l'emergéncia de la termoquimia modèrna.
Enfin, la cinetica quimica comencèt d'aparéisser a partir dei trabalhs de Ludwig Ferdinand Wilhelmy (1812-1864) sus la velocitat dei cambiaments de configuracion de grops quimics sucre en preséncia d'un acid. Vèrs la mitat dau sègle XIX, arribèt a la conclusion qu'aquela velocitat èra proporcionala a la concentracion de sucre e d'acid e qu'evolucionava tanben en foncion de la temperatura. Lo quimista George Vernon Harcourt (1834-1919) e lo matematician William Esson (1838-1916) utilizèron alora d'otís matematics coma d'equacions diferencialas per estudiar lo fenomèn. En particular, Esson introduguèt de concèptes primordiaus coma aquelei de reaccions de premier òrdre o de segond òrdre. Puei, van't Hoff completèt aquela òbra e desvolopèt lo metòde diferenciau per estudiar la velocitat dei reaccions quimicas e descurbiguèt en 1884 la relacion famosa que porta lo sieu nom e que permet de far lo liame entre la velocitat d'una reaccion e la temperatura dau mitan reaccionau.
La reünion d'aquelei tres domenis ambé lei trabalhs de Gibbs permetèron l'emergéncia de la quimia fisica a partir de la fin dau sègle XIX e dau començament dau sègle XX. Pasmens, dos autrei domenis a la frontiera entre quimia e fisica i foguèron encara aponduts dins lo corrent de la premiera mitat dau sègle XX : la mecanica estatistica e la mecanica quantica. Lo pionier principau d'aquela darriera evolucion majora dins la disciplina foguèt lo fisician e quimista estatsunidenc Linus Pauling (1901-1994). Dins leis annadas 1930, publiquèt dos libres sus lo subjècte, Introduction to Quantum Mechanics (en occitan « Introduccion ai Mecanismes Quantics ») en 1935 (amb una partida intitulada Applications to Chemistry ; en occitan « Aplicacions a la quimia ») e The Nature of the Chemical Bond and the Structure of Molecules and Crystals en 1939 (en occitan « La natura de la liason quimica e de l'estructura dei moleculas e dei cristaus »), que venguèron la basa de la quimia fisica modèrna. En particular, i introduguèt la nocion d'electronegativitat per depintar la formacion e lei proprietats de la liason quimica e i apliquèt lei principis de la mecanica quantica a l'estudi dei reaccions quimicas.
Dempuei aqueu periòde deis annadas 1930, la basa de la quimia fisica teorica es demorada establa e lei progrès principaus son estats realizats gràcias au desvolopament dei tecnicas d'observacion dei fenomèns fisics (espectrografia... etc) qu'an permés d'identificar de fenomèns novèus. Aquò entraïnèt la division de la disciplica en divèrsei camps d'estudis qu'an a l'ora d'ara una importància gròssa en quimia dei materiaus.
-
Retrach de Mikhaïl Lomonosov (1711-1765) qu'utilizèt per lo premier còp lo tèrme « fisica quimia » en 1752.
-
Extrach dau manuscrit de Mikhaïl Lomonosov de 1752 intitulat « Cors de Quimia fisica vertadiera ».
-
Retrach de Josiah W. Gibbs (1839-1903) qu'introduguèt la màger part dei grandors de basa utilizadas en quimia fisica.
-
Retrach de Heike Kamerlingh Onnes (1853-1926) que definiguèt la nocion d'entalpia.
-
Retrach d'Alessandro Volta (1745-1827), inventor de la pila voltaïca.
-
Retrach de Humphry Davy (1778-1829), pionier de l'electroquimia.
-
Retrach de Michael Faraday (1791-1867) que trobèt lei premierei leis electroquimicas.
-
Retrach d'Antoine Lavoisier (1743-1794, pionier de la quimia e de la termoquimia.
-
Retrach de Pierre-Simon de Laplace (1749-1827), pionier de la termoquimia.
-
Retrach de Marcellin Berthelot (1827-1907), pionier de l'aplicacion de la termodinamica a la quimia.
-
Retrach de Henry Le Chatelier (1850-1936), pionier de l'aplicacion de la termodinamica a la quimia.
-
Retrach de George Vernon Harcourt (1834-1919), pionier de l'aplicacion d'otís matematics a l'estudi dei cineticas quimicas.
-
Retrach de Jacobus Henricus van 't Hoff (1852-1911) que completèt lei trabalhs de George Vernon Harcourt e William Esson sus la cinetica.
-
Retrach de Linus Pauling (1901-1994), pionier de l'estudi deis aplicacions dei mecanicas estatistica e quantica a la quimia.
Concèptes e utilizacions principaus[modificar | modificar la font]
Lei concèptes principaus de la quimia fisica son d'aplicacions de principis fisics a la descripcion de fenomèns quimics. Lei fenomèns d'estudi majors son l'estructura dei grops d'atòms, lei proprietats quimicas d'un compausat, lei reaccions que podon se produrre dins una situacion donada (e donc l'energia necessària o producha) e la velocitat dei reaccions quimicas.
Per aquò, la quimia fisica considera lei compausats quimics coma de grops d'atòms liats entre elei e lei reaccions quimicas coma de creacion o de destruccion de liames entre atòms. Aquò permet de preveire lei proprietats dei substàncias quimicas a partir de la descripcion deis atòmes e dei liames atomics es donc un objectiu major de la disciplina. Necessita de conóisser la distribucion dei cortegis d'electrons a l'entorn dei nuclèus atomics. La quimia quantica, aplicacion de la mecanica quantica ai problemas quimics, permet tanben d'obtenir d'informacions sus la natura dei liames quimics, lo movement dei nuclèus e lei mòdes d'absorpcion o d'emission de lutz per un compausat quimic. Regardant aquelei mòdes d'absorpcion o d'emission, l'espectrocopia es una sotadisciplina de la quimia fisica qu'estudia especialament leis interaccions entre lei radiacions electromagneticas e la matèria.
L'estudi deis equilibris e dei reaccions quimics que pòdon se produrre d'un biais espontanèu o dei proprietats quimicas d'una mescla de compausats quimics necessita generalament l'estudi de fenomèns termodinamics, dei cambis d'energia e de fenomèns de conversion de l'energia en calor o en trabalh. Aquò permet de preveire la possibilitat de realizar o non una reaccion quimica o de verificar la validitat dei donadas experimentalas.
Aquel estudi es sovent liat ambé l'analisi de la cinetica de la reaccion. L'idèa principala d'aqueu domeni es l'estudi deis espècias intermediàrias qu'apareisson dins lo corrent d'una reaccion. Aquò necessita de mesurar o d'estimar lei nivèus d'energia d'agantar per produrre o consomar aqueleis intermediaris car la velocitat d'una reaccion despend sovent de l'energia d'agantar per lei formar (reaccion rapida quand l'energia es febla, reaccion lenta car l'energia es importanta). D'autrei domenis de recèrca son l'estudi de tièras de reaccions elementàrias e de l'influéncia de la concentracion dei produchs quimics utilizats o de la temperatura sus la velocitat.
Enfin, coma leis objèctes d'estudi de la quimia fisica son generalament d'ensems gropant de miliards de miliards de particulas, lo darrier concèpte major es donc l'utilizacion d'otís estatistic per depintar l'evolucion d'aquelei sistèmas car es pas possible a l'ora d'ara de seguir lo movement de cada particula. Aquò es a l'origina de l'utilizacion de grandors globalas per descriure lo sistèma coma la concentracion, la temperatura o la pression.
Domenis principaus[modificar | modificar la font]
Quimia colloïdala[modificar | modificar la font]
Apareguda a partir deis annadas 1860 après l'invencion dau tèrme « colloïde » en 1861 per Thomas Graham (1805-1869), la quimia colloïdala estudia la suspension d'una o unei substàncias, dispersadas regularament dins una autra substància, formant un sistèma de doas fasas separadas, continuas e dispersadas. Dins un fluid, aquò forma una disperson omogenèa de particulas que sei dimensions van de 2 a 2 000 nanomètres. Se parla de « suspension » per un colloïde e non de « solucion ». Descriure o preveire l'evolucion d'un colloïde necessitan de conóisser divèrsei paramètres quimics (temperatura, pH... etc) o fisics (interaccions entre particulas, entropia, floculacion... etc). La quimia colloïdala a d'aplicacions dins divèrsei domenis de la quimia modèrna coma la fabricacion de pintura, de manjar o de materiaus polimèrs.
-
Thomas Graham (1805-1869) qu'inventèt lo tèrme « colloïde » en 1861.
-
-
-
Lo sang es una suspension colloïdala de particulas solidas dins una fasa aquosa.
Quimia dei cristaus[modificar | modificar la font]
La quimia dei cristaus estudia lei relacions entre leis estructuras cristallinas e lei proprietats de la matèria. Necessita donc de conóisser lei proprietats quimicas deis atòms e lor dependéncia ai proprietats fisicas en foncion de lor posicion espaciala. En particular, de tecnicas d'observacion per diffraccion (rais X, electronics, neutronics...) son necessàrias per determinar leis angles entre leis atòms au sen de l'estructura. Aquò a d'aplicacions per la produccion industriala de cristaus ambé de proprietats especialas (opticas, electricas...).
-
Cristau de silici industriau utilizat per la produccion de circuits integrats.
-
-
Cristau artificiau esferic utilizat per una experiéncia de la NASA sus la gravitat.
-
Divèrsei tipes de diamants sintetics.
Radioquimia[modificar | modificar la font]
La radioquimia estudia magerament la quimia dei nuclèus radioactius e l'efèct dei raionaments ionizants sus leis atòms e lei moleculas. Tracta tannben dei fenomèns de produccion de radioisotòps e dei compausats eissits de desintegracions nuclears o de materiaus irradiats. Necessita donc de conóisser lei proprietats quimicas dei compausats estudiats e lei consequéncias fisicas deis efècts dei radiacions. Aquò a d'aplicacions importantas en medecina (tecnicas d'imatjariá medicala utilizant de compausats radioactius...) o en proteccion còntra lei radiacions ionizantas (per exemple dins una centrala nucleara).
-
Aparelh medicau de tomografia per emission de positrons.
-
-
Muralha de plomb per se protegir còntra d'emissions ionizantas.
Termoquimia[modificar | modificar la font]
Fondada a partir dei trabalhs de Marcellin Berthelot durant la segonda mitat dau sègle XIX, la termoquimia estudia leis efècts termics sus lo debanament dei reaccions quimicas, lei liames entre la temperatura e lei paramètres fisicoquimics e lei proprietats termicas dei compausats en particular aquelei de transicion de fasa. Necessita d'aplicar lei principis de la termodinamica, especialament lo segond principi, ai mecanismes quimics. Aquò a d'aplicacions en engèni dei procediments per preveire la possibilitat de menar una reaccion, de melhorar son rendement o d'accelerar sa velocitat.
Quimia cinetica[modificar | modificar la font]
La quimia cinetica es l'estudi de la velocitat dei reaccions quimicas en fonccion dei relacions entre lei paramètres fisics dau mitan reaccionau e dei proprietats quimicas dei substàncias en preséncia. D'efèct, la velocitat dei reaccions quimicas pòu presentar de variacions importantas evolucionant de reaccions fòrça rapidas, coma una explosion que necessita quauquei fraccions de segonda, a de reaccions fòrça lentas coma la formacion d'idrocarburs que necessita de milions d'annadas. I a tanben d'estats provisòris que pòdon existir solament car la reaccion dictant la disparicion d'aquelei substàncias es fòrça lenta. Per exemple, un diamant es una forma non establa de carbòni que va pauc a pauc evolucionar vèrs la forma establa de grafit. La quimia cinetica a donc d'aplicacions importantas. Per exemple, dins l'industria quimica, permet de demenir la durada necessària per realizar una transformacion quimica o, dins l'industria automobilia, permet de melhorar lo rendement d'un motor.
-
Mestrejar la velocitat de reaccion entre lo carburant e l'èr permet de melhorar lo rendement d'un motor automobila.
-
-
Fotoquimia[modificar | modificar la font]
La fotoquimia estudia lei reaccions quimicas que dependon de l'influéncia de la lutz visibla, de l'ultraviolet e de l'infraroge. Per exemple, es lo cas de la reaccion de fotosintèsi dei vegetaus. Aquò a d'aplicacions importantas dins divèrsei domenis coma l'estudi de la pollucion (produccion d'ozon a partir dei gas d'escapament dei veïculs...) o en medecina ambé la comprenença de divèrsei reaccions fotoquimics de l'organisme (pigmentacion, vision...).
-
La reaccion de fotosintèsi es una reaccion fotoquimica majora dei vegetaus.
-
-
Aplicacions dins l'estudi de l'estructura de l'atòm e dei particulas microscopicas[modificar | modificar la font]
La quimia fisica a d'aplicacions dins l'estudi de l'estructura deis atòms e dei particulas microscopicas qu'estudia lei relacions fisicas entre la composicion de l'atòm (nuclèu, cortègi electronic...) e sei proprietats quimicas. Aquò s'interessa en particular ai proprietats dei particulas cargadas que la carga e seis efèctes son descrichas per de lèis fisicas.
-
-
-
Representacion d'un atòm d'idrogèn 1.
Aplicacions dins l'estudi de la corrosion dei metaus[modificar | modificar la font]
La quimia fisica a d'aplicacions dins l'estudi de la corrosion dei metaus que depend d'interaccions entre paramètres quimics (pH, concentracion de certanei compausats...) e fisics (lutz, termodinamica...). Permet de preveire la possibilitat o non de reaccions de corrosions o de leis empachar gràcias a de mesuras de proteccion coma la corrosion diferenciala. Aquò a d'implicacions importantas car lei metaus (fèrre, acièr...) son de materiaus fòrça utilizats dins la vida quotidiana.
-
Corrosion sus la còca d'un naviri.
-
Corrosion de l'acièr sus una maquina abandonada dins una mina anciana.
-
-
Aplicacions dins l'estudi dei solucions[modificar | modificar la font]
La quimia fisica a d'aplicacions dins l'estudi dei solucions quimicas que depend dei proprietats fisicas dei fasas (temperatura, pression...) e quimicas dei compausats quimics. De mai, d'autrei proprietats quimicas, coma la solubilitat, l'evolucion de temperaturas de transicion de fasa o l'interaccion entre doas particulas, dependon tanben de proprietats fisicas dei substàncias. Aquò a d'aplicacions dins divèrsei domenis economics car lei solucions quimicas son un aspèct fondamentau de la quimia modèrna. Per exemple, son utilizadas dins diferenteis industrias (petroquimia, metallurgia...), dins l'environament (la pollucion es sovent presenta dins l'èr o l'aiga)o encara en medecina (lo còrs uman es una solucion aquosa...).
-
Lo sang es una solucion aquosa.
-
-
-
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
- Cambiament d'estat e Equilibri de fasa.
- Cinetica quimica.
- Electroquimia.
- Gas perfèct.
- Mecanica estatistica.
- Mecanica quantica.
- Molecula.
- Radioactivitat.
- Radioquimia.
- Teoria cinetica dei gas.
- Termodinamica.
- Termoquimia.
- Transicion electronica.
- Svante Arrhenius (1859 - 1927).
- Peter Debye (1884 - 1966).
- Josiah Willard Gibbs (1839 - 1903).
- Jacobus Henricus van 't Hoff (1852 - 1911).
- Lars Onsager (1903 - 1976).
- Wilhelm Ostwald (1853 - 1932).
- Linus Pauling (1901 - 1994).
Bibliografia[modificar | modificar la font]
P.W. Atkins (1978). Edicions Oxford University Press: Physical Chemistry (en anglés). ISBN 0-7167-3539-3.
R.J. Hunter (1993). Edicions Oxford University Press: Introduction to Modern Colloid Science (en anglés). ISBN 0-19-855386-2.
M. Díaz Peña, A. Roig Muntaner (1984). Edicions Alhambra: Química Física (en espanhòu). ISBN 84-205-0569-2.
J. Bertran Rusca, J. Núñez Prim (2002). Edicions Ariel: Química Física (en espanhòu). ISBN 84-344-8050-6.
Laidler, K.J. (1993). Edicions University Press: The World of Physical Chemistry (en anglés).
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) Alexander Vucinich (1970), Science in Russian Culture: 1861-1917, Stanford University Press, p. 388.
- ↑ (en) Josiah W. Gibbs (1876), On the Equilibrium of Heterogeneous Substances.
- ↑ (en) Carl S. Helrich (2009), Modern thermodynamics with statistical mechanics, Springer, p. 64.
- ↑ (en) Milan Trsic, Evelyn Jeniffer de Lima Toledo (2010), A Serious Glance at Chemistry: Basic Notions Explained, World Scientific, p. 109.


text:
Casau Gitat
Casau Gitat o puslèu Casaugitat segon las règlas de la grafia classica[1], [2](Cazaugitat en francés), qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, administrada peu departament de Gironda de la region d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son Casaugitat (Petrus de ~), en 1367, Casaligitato (de), en latin, 1369-1370. Lo mot casau, deu latin casale, au sens de bòrda, domeni rurau, es associat au vèrbe gitar, deu latin vulgar jectare, e l'ensemble presenta ací de las dificultats d'interpretacion : domeni abandonat ? òrt bastit ? (P.H. Billy). Es una formacion occitana, benlèu deu començament deu segond millenari[3].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2013 : 243 abitants
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Loïs Alibèrt, Gramatica occitana, segonda edicion, C.E.O., Montpelhièr, 1976, Vocabulari ortografic, pp. 411-482
- ↑ Gilbert Narioo, Patrick Guilhemjoan, Michel Grosclaude, Dictionnaire intermédiaire Français Occitan (Gascogne), Edicions Per Noste, 2015, Toponymie, p. 11, Noms propres, pp. 397-416
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des Communes, Gironde, Institut Occitan, Cairn, 2008


text:
-1595
Eveniments[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Babilònia[modificar | modificar la font]
Fin de la guèrra contra leis Ititas de Mursili Ièr amb una desfacha totala dei Babilonians. Mòrt probabla dau rèi Samsu-Ditana, pilhatge de la vila per lei venceires e fin de la dinastia. Una dinastia cassita la remplacèt rapidament.
Ititas[modificar | modificar la font]
Incursion devastatritz dirigida per lo rèi Mursili còntra lei reiaumes de Yamkhad (Alèp) e de Babilònia. Lei capitalas d'aqueleis estats foguèron conquistadas e lei doas dinastias localas, qu'èran d'actors majors de la region dempuei unei sègles, dispareguèron. Pasmens, dins lo corrent d'aquela campanha, una revolucion de palais se debanèt dins la capitala ittita e Mursili i foguèt assassinat a son retorn. Son conhat Hantili lo remplacèt.


text:
Al Farabi
Abu-Nasr Muhàmmad ibn Muhàmmad ibn Tarkhan ibn Àwzalagh (o Úzlugh) al-Farabi, mai conegut simplament coma Al-Farabi e, en Occident, coma Alfarabius o Avennasar (en turc Farabi en persan محمد فارابی) (Wasig, Turquestan, ~872 - Damasc, 950) èra un turc scientific e filosòf medieval Pèrsia remarcat. Se sap pas gaire dels detalhs de sa vida, e tanpauc ont nasquèt exactament. Pareis confirmat qu'estudièt a Bagdad ont aqueriguèt de grandas coneissenças en medecina e matematicas. Faguèt de comentaris sus l'òbra d'Aristòtel e aguèt una influéncia decisiva dins la logica de Maimonides.
Doctrina filosofica[modificar | modificar la font]
Èime agent/pacient[modificar | modificar la font]
Al-Farabi prenguèt part a la filosofia aristoteliciana e i incorporèt de traches islamics, pus practics e mens especulatius. Se pòt observar aquò dins son acceptacion de la distribucion aristoteliciana entre èime agent e èime pacient. L'arma umana, que descriu coma una forma simpla, incorporada, esperitala, incorruptibla e immortala, ven de l'èime actiu, l'agent. La tasca del filosòf es precisament d'anar cap a l'èime agent segon son actitud dins la vida. Al-Farabi es d'un costat un illuminisme perque defend l'existéncia d'una lutz naturala que nos permet de distinguir çò qu'es vertat e çò qu'es fals.
Dieu[modificar | modificar la font]
Concernissent sa concepcion de Dieu, a una vision amb d'influéncias neoplatonicianas, similara dins qualques aspèctes a l'Un de Plotin. Lo Dieu d'Al-Farabi es un dieu unic, sens causa e essent primièr, causa de tot, eternal, perfièch, simple, intelligéncia en acte, permanent e transcendent, mas tanben dins la defensa de son caractèr inefable e inexprimible; pasmens l'arma, un còp separada del còs, pòt arribar a se far conéisser.
Tanben fa una division dicotomica de l'èsser, fòrça tipica de la filosofia medievala, entre èsser necessari e contingent. Dins l'èsser necessari, existís una identitat entre son esséncia e son existéncia, coma es lo cas de Dieu. A diferéncia d'El, l'òme es contingent, e son esséncia e existéncia son causas diferentas: aquò que fa que l'òme es, es pas aquò que lo rend possible d'existir.
Creacion[modificar | modificar la font]
Al-Farabi defend una teoria entre creacionisme i emanacionisme. Del Dieu Un ne sorgisson d'intelligéncias immaterialas novèlas, çò que correspond amb las esfèras del sistèma de Ptolemèu. A partir d'ont, se crèan sièis genres de causas, que seguisson un esquèma fòrça neoplatonician.
Concernissent la matèria, crei qu'es eternala, mas que depend de Dieu. Coma Filon d'Alexandria, dona a la matèria un ròtle passiu dins la creacion, coma substrat.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) The Philosophy of Alfarabi and Its Influence on Medieval Thought (1947)
- (en) Abu Al-Nasr Al-Farabi: The Second Teacher
- (en) Abu Nasr al-Farabi a muslimphilosophy
- (fr) Al-Farabi et la musique


text:
Camp de Gurs
Lo camp de Gurs que ho un camp d'internament bastit peu govèrn francés situat dens la vila bearnesa de Gurs. Que ho ubèrt en 1939 entà i concentrar los refugiats qui huegèvan l'Espanha franquista. A la debuta de la Segonda Guèrra Mondiau, França qu'i detiengó presoèrs de guèrra (alemands e francés considerats com ua miaça). Lo Regim de Vichèi que'n he un centre de concentracion entaus judius non francés e tanben entaus sons opausants politics. A la fin de la Guèrra, presoèrs alemands e collaborators qu'i hon detienguts. Abans d'estar clavat en 1946, uns ancians resistents espanhòus que hon los darrèrs detienguts deu camp per rasons ideologicas.


text:
Lil Wayne
Dwayne Michael Carter Jr coneissut sota faus-nom Lil Wayne per que mesura 1m68 (es pichon).Carter a donc simplament abreujat Little (« pichon » en anglès) en 'Lil. Wayne. La seconda partida de son nom de scena es l’abreviacion de « Dwayne » en « Wayne ». Es un cantaire e es un rapaire afro- american e productor, entreprenaire american . Naissèt lo 27 de setèmbre de 1982 a La Novela-Orléans en Louisiana.
Sa Fortuna es estimado a 135 millions de dollars. Leis genres musicaus son Dirty south, rap-rock, rap conscient, Hip-house. A Leva la « D » per portar pas lo meme nom que son paire biologic (Dwayne Michael Turner), que renegèt dempuei son pus joine age per amor de tot lei actes de violenci que fasiá patir a la maire de Wayne.


text:
Cefalèa
La cefalèa qu'es un mau de cap, la podem trobar hens mantuas malaudias, neuròlogica com autas. Aquera dolor se pòt definircom cada dolor, qu'es a dìser per lo lòc (quin costat, darrèr...), lo tipe (en casco, cremada, agulha..), la durada (quauquas segondas, mantuas òras....), lo ritme (puja chic a chic, demora tostemps medish, anartornar...), l'apareishuda (d'un còp,pujada léser...), factor favorisent.
cefalèa neruòlogica[modificar | modificar la font]
- migrana: mei de tres òras, d'un costat deu cap mes que pòt cambiar a cada crisi.
- emmoragia meninjada: cefalèa en casca, d'un còp, que's pòt dìser a ua segonda près
- tumor cerebrala: dolor que veng de mei en mei sus mantuns jorns, setmanas.
- algia vasculara de la cara: hòrta dolor de quauques minutas. Que's pòt estancar après mantuas setmanas e tornar pendent quauques jorns
- neuralgia deu tribesson: quauques segondas, com electricitat, mantuns còps en ua òra. Lo tocar de la jauga pòt balhar la dolor, qu'es ua zòna destenta
- accident vascular cerebrau: qu'arriba d'un còp mes lo tablèu clinic bota la dolor endarrèr.
- ipertension intracraniana: mei en mei de dolor de jorn en jorn. La dolor qu'es la mei hòrta lo matin e que's pòt estancar hens la jornada.
cefalèa non neuròlogica[modificar | modificar la font]
- frèbe
- raumàs (auta infeccion ORL)
- ipertension
- iperglicemia
- cuentas ionicas (natremia, caliemia, calcemia)
- ipercapnia
- ipoxia
- traumatica
- imunologica
- oftalmologica
- iatrogèna
- intoxicacions


text:
Servici d'entresenha
Los servicis d'entresenha son d'organizacions governamentalas qu'amassan d'informacion confidenciala per de mejans divèrses, coma l'intercepcion de las comunicacions, l'evaluacion d'informacions publicas, l'espionatge individual...
Fornisson a lors govèrns d'analisis sus afars de seguretat estatala, d'alèrtas sus crisis imminentas, d'esclarziments sus las intencions e sus las accions d'enemics potencials o reals, d'informacions suls projèctes de defensa e sus las operacions de las armadas enemigas, de mejans d'emparament dels secrèts de l'estat contra los servicis estrangèrs, d'accions secrètas per influenciar suls eveniments exteriors en favor de l'interès de lors estats, d'accions de contraentresenha o d'antiterrorisme, en mai de la recèrca de terroristas infiltrats dins los govèrns e dins las institucions internacionalas.
De còps que i a, fabrican de pròvas o difusan d'informacions falsas.
Tecnicas d'entresenha[modificar | modificar la font]
- L'infiltracion consistís en l'utilizacion d'una persona, apelada talpa, que sa mission basica es d'aténher la fisança d'aqueles qu'an d'informacion per tal de i poder accedir.
- La subornacion es la compra d'informacion.
- Lo chantatge es l'obtencion de l'informacion a travèrs la coaccion, generalament a travèrs d'informacions de caractèr personal sus la victima, que desira pas las far publicas.
Se pòt tanben obténer d'informacion objectiva coma fotografias, convèrsas... sens intervencion umana. Atal, i a una indústria destinada a facilitar d'aisinas tecnologicas sofisticadas, dempuèi los satellits espias fins a microcamèras.


text:
Le Gast
Le Gast en normand ( Le Gast en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat es al sud-oèst del Bocage virois, al sud de la bòsc de Sant-Sever. Lo sieu bourg es Modèl:A Unitat al sud-oèst de Sant-Sever-Calvados, a Unitat|14|km {{}} al sud-es de Villedieu-las-Padenas e a Unitat|18|km {{}} a l'oèst de Vire.
La municipalitat a traversat per la Sienne, #que l'aiga n'a aspirat en aval de la retenuda del Gast (barrage del Gast).
Lo ponch en culminant (347/348 m) se situa a l'èst, entre luòcs-diches los Crières e lo Hamel de Nautor. La quòta d'Unitat|346|m {{}} es egalament arribada a per un tuc vesin al sud. Lo ponch mai bas (202 m) correspond a la sortida de #lo sieu del territòri, al nòrd-oèst. La municipalitat es bocagère e forestala.
-
Lo Gast-Mapa de Cassini.png
Mapa de Cassini en representant la municipalitat del Gast (dintratz 1761 e 1767)
-
Lo Gast-Mapa de Cassini 2.png
Mapa de Cassini en representant la municipalitat del Gast e las municipalitats vesinas (dintratz 1761 e 1767)
La commune est au sud-ouest du Bocage virois, au sud de la forêt de Saint-Sever. Son bourg est à 6 km au sud-ouest de Saint-Sever-Calvados, à 14 km au sud-est de Villedieu-les-Poêles et à 18 km à l'ouest de Vire.
La commune est traversée par la Sienne, dont l'eau est pompée en aval de la retenue du Gast (barrage du Gast).
Le point culminant (347/348 m) se situe à l'est, entre lieux-dits les Crières et le Hamel de Haut. La cote de 346 m est également atteinte par une colline voisine au sud. Le point le plus bas (202 m) correspond à la sortie de la Sienne du territoire, au nord-ouest. La commune est bocagère et forestière.
-
Carte de Cassini représentant la commune du Gast (entre 1761 et 1767)
-
Carte de Cassini représentant la commune du Gast et les communes voisines (entre 1761 et 1767)
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Jol Ancian Regim, la parròquia del Gast dépendait del diocèse de Coutances, del archidiaconé del Val de Vire e del doyenné de Montbray.
En 1790, pendent lo periòde revolucionari, Lo Gast aperten al costat de Sant-Sever-Calvados, district de Vire, departament del Calvados.
En 1794, la municipalitat del Gast se @dénommer Lo Gost e aquerís la siá denominacion actuala en 1801 (bulletin de las leis)[3].
Sous l'Ancien Régime, la paroisse du Gast dépendait du diocèse de Coutances, de l’archidiaconé du Val de Vire et du doyenné de Montbray.
En 1790, durant la période révolutionnaire, Le Gast appartient au canton de Saint-Sever-Calvados, district de Vire, département du Calvados.
En 1794, la commune du Gast se dénomme Le Gust et acquiert sa dénomination actuelle en 1801 (bulletin des lois)[3].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ {{{Títol}}}
- ↑ Géoportail (IGN), couche « Limites Administratives » activée
- ↑ 3,0 3,1 Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « {{{titre}}} », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo {{{datecons}}} Error de citacion : Invalid
tag; name "Cassini" defined multiple times with different content


text:
Tractat de fusion de las Comunautats Europèas
Lo Tractat de fusion de las Comunautats Europèas, tanben conegut jol nom de Tractat de Brussèlas, foguèt signat lo 8 d'abril de 1965 e dintrèt en vigor lo 1èr de julhet de 1967. Gràcias a aquel tractat s'uniguèron las estructuras de las tres Comunautats Europèas: la Comunautat Europèa del Carbon e de l'Acièr (CECA), la Comunautat Economica Europèa (CEE) e la Comunautat Europèa de l'Energia Atomica (CEEA, Euratom).
Atal, se fusionèron las tres estructuras executivas de las diferentas comunautats, e se creèt una unica Comission Europèa e un unic Conselh, que seràn los organs de govèrn conjunt de las tres comunautats del moment. E mai, las tres comunautats partegèron l'usatge partir d'aquel tractat lo Parlament Europèu e la Cort de Justicia
Aquel tractat es considerat, d'un biais, coma lo començament de çò que serà (a l'avenidor) la modèrna Union Europèa, e foguèt abrogat amb la signatura del Tractat d'Amsterdam lo 2 d'octobre de 1997.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Mannheim es una vila alemanda del Land de Baden-Württemberg. Sa populacion èra estimada a 307 640 abitants en 2005. Sa superfícia totala es 144,96 km².
La vila de Mannheim, Alemanha.
-
La primièra bicicleta, fabricada a Mannheim per Karl Freiherr von Drais en 1817
-
La primièra automobila, fabricada a Mannheim per Carl Benz en 1885
-
Talhièr de trabalh Carl Benz a Mannheim (T6, 11)
-
Panèl oficial de la rota « Bertha Benz Memorial Route », en sovenir de la primièra longa distància realizada en automobila de Mannheim cap a Pforzheim en 1888 (104 km)


text:
COORDINACION "ANEM ÒC"
Dimenge
27 d'abrieu de 2008 a BESIERS
(de 8h30 a
17h30)
FORUM
"ANEM! ÒC! ENDAVANT!"
Palais dei Congrès
- 29 avenguda Camille
Saint Saens- Besiers
[onte
se tròba: lo plan]
A totes los que vòlon far viure la lenga
occitana
Amb las doas
manifestacions de Carcassona e de Besièrs, « Anem Òc » a mostrat que
de milièrs de personas se podián mobilizar, dins l'unitat, a l'entorn de
qualques reivindicacions simplas per far viure la lenga.
Dempuèi aquelas
mobilizacions de causas càmbian. Mai de collectivitats se meton a far quicòm per
la lenga. D'unas an quitament meses en plaça de programas de desvolopament
Pasmens çò que caup
dins la Crida « Anem Òc ! per la lenga occitana ! » es pas encara
realitat. Devèm encara e totjorn contunhar la pression, particularament de cap a
l'Estat qu'a pas bolegat duscas ara.
« Anem Òc ! »
a decidit de tornar lançar la mobilizacion per manifestar a la fin de 2009 en
gardant las cinc reivindicacions de basa contengudas dins la
crida.
Manifestar amassa per
se retrobar e dire publicament çò que demandam es plan, mas sufís pas. Nos cal
preparar coma cal la mobilizacion de 2009 e soscar als mejans de melhor far
passar, tre ara, lo messatge nòstre dins la societat, a totes los nivèls :
associacions, monde economic, monde politic.
De mai lo govèrn a
promés una iniciativa e eventualament un debat parlamentari sus la question de
las lengas. Devèm far çò que cal per que la promessa siá tenguda e per preparar
aquel debat.
Nos cal mai que jamai
definir nòstras ambicions per la lenga d'òc. Mai que jamai devèm far passar lo
messatge que la lenga es l'afar de totes, de l'ensemble de la societat. Cal que
pertot siá pausada la question de la lenga coma un element constitutiu del
desvolopament que volèm per nòstre país.
Per aquò far, « Anem
Òc ! » convida totes los que vòlon
far viure nòstra lenga a un grand
debat que se farà
lo 27 d'abril a Besièrs.
Aquel debat serà a l'encòp una reflexion sul biais de
portar las reinvindicacions nòstras e tanben sul biais d'organizar la
mobilizacion per que la manifestacion de 2009 siá una granda capitada .
Cadun sentís
qu'avançam, mas cadun sap que res es pas ganhat. I a encara un fum de monde que
nos cal anar veire, d'arguments que cal tornar dire, de proposicions que cal
cambiar en accions. La simpatia que creis en favor de nòstra lenga, la cal
cambiar en projèctes concrets, en politicas publicas.
La fòrça de
proposicion del monde associatiu unit e l'investiment de cadun an començat de
far bolegar las causas . Es aquela fòrça que nos menarà sul camin de la
reconeissença dels dreits que volèm per la lenga occitana.
La coordinacion « Anem Òc »
( Institut d'Estudis
Occitans, Felibrige, Federacion dels Ensenhaires de Lenga e Cultura d'Òc,
Calandreta, Òc-Bi, Conselh de la Joventut d'Òc)


text:
Vœlfling-lès-Bouzonville
Voelfling-lès-Bouzonville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Vilatge de la distincion lorraine de Bérus, antany de la parròquia tréviroise de Leiding, uèi de Castèl-Roge.
- Village de la seigneurie lorraine de Bérus, jadis de la paroisse tréviroise de Leiding, aujourd'hui de Château-Rouge.


text:
<< Retour à la page principale de présentation de l'atelier
Nivèls e nombres de calandrons
: 1 CP – 2 CE1 – 3 CE2 -1 CM2Objectiu :
s'ensajar a escriure una poesia en s'inspirar d'un modèl.Competéncias :
escriure un tèxte en fonccion de las consignas balhadas.Material :
còpias dels recuèlhs causits, grilha escritura de las poesias, fuèlhas de brolhons.
Puèi, començariam a ensajar d'escriure de las poesias. Coma dins la classa, totses escrivavaon d'un biais autonòm dels tèxtes liures, decidiguère de los daissar soscar cadun a un tèxt personal. Passave per veire, ajudar a trobar un mòt. Los calandrons se levavaon per anar veire çò que fasiáun los uns e los autres. A la fin de l'ora, los que voliáun presentavon lors poesias. La classa fasiá un retorn sus çò que veniam d'escotar en valorizar totjorn l'esfòrç fach d'escritura e de presentacion.
<< Retour à la page principale de présentation de l'atelier


text:
Docetisme
Lo docetisme es una eretgia apareguda al sègle I que son nom ven de la raiç grèga δokέw dokéō, que significa 'semblar o li semblar a un'. Es una doctrina crestiana apareguda a la fin del primièr sègle de l'èra crestiana que afirmava que Jèsus aviá pas sofrit pendent la crucifixion, pr'amor que son còrs èra solament aparent e non pas real; Joan vòl negligir aquesta idèa en escrivent sa primièra letra (1 Jn 1:1); Basilides, lo filosòf gnostic afirmèt, per fin d'explicar lo desplaçament de la crotz, que Simon de Cirene foguèt la persona que la carguèt e non pas Jèsus. L'eretgia, enrasigada dins l'influéncia platonica, afirma que las idèas son las solas realitats e que nòstre mond es solament un rebat o un imatge, e se basa sus l'idèa generalizada a aquela epòca, que la matèria èra corruptibla o corrompuda, o a la manièra dels grècs, lo còrs es la prison de l'esperit. La doctrina docetica, enrasigada tanben dins lo dualisme gnostic, devesissiá totalament los concèptes de còrs e esperit, en atribuissent tot çò temporal, illusòri e corromput al primièr, e tot çò etèrne, real e perfècte al segond; per aquò, sosteniá que lo còrs de Jèsus foguèt pas que una illusion e que sa crucifixion aguèt tanpauc luòc coma autra senon coma sola aparéncia. L'Islam garda tanben aquel punt de vista e sosten que lo còrs del profèta Isa (nom islamic de Jèsus) foguèt crucificat coma una illusion. Aquela eretgia nèga o escafa Jèsus coma figura umana e coma filh carnal de Dieu, e per consequéncia elimina lo sacrifici del Messias del catolicisme.


text:
La Guiòla (Roergue)
La Guiòla[1][2] (oficialament en francés Laguiole) es una comuna d'Occitània, en Roergue, situada dins lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus.
La Guiòla es celèbra per sas especialitats del cotèl e del formatge.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La comuna es situada en Aubrac, dins lo Massís Central.
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom de la comuna (La Glaziole, La Glaiole, Gléole al sègleXIIIen) ven de l'occitan la gleiòla significant « la pichona glèisa »[3],[4].
Istòria[modificar | modificar la font]
Roergue foguèt conquistat l'an 767 per Pépin lo Brèu e los ducs d'Aquitània[5]. Roergue demorèt jos la dependéncia dels comtes de Roergue fins a la mòrt de Joana de Tolosa e del sieu marit Anfós de Peitieus, en 1271. Lo comtat passèt puèi jos la dependéncia dirècta dels reis de França.
Los angleses prenguèron lo Fòrt de La Guiòla e los sieus environs l'an 1355 mas ne foguèron caçats qualques ans mai tard.
Per letras patentas balhadas lo 29 de mai de 1369, Carles V de França donèt la Castelaniá de La Guiòla e las tres autras de Roergue al comte de Rodés, Joan d'Armanhac que l'ajudèt dins la lucha contre los angleses.
Es la una de las quatre castelaniás de Roergue. Compreniá La Guiòla, Curièiras e la Roqueta Bonaval.
Los uganauds de Chirac pilhèron La Guiòla lo 10 de genièr de 1588.
Lo comtat de Rodés anèt per eiretatge a l'ostal de Labrit. Lo comtat vendrà al domeni reial quora Enric de Navarra, comte de Rodés, vendrà lo rei de França Enric IV, en 1589.
Lo Fòrt de La Guiòla èra totjorn quihat en 1620, d'après un acte del notari Brunel, mas existissiá pas mai en 1735.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ La Guiòla : Istòria e patrimòni
- ↑ Jacques Astor, Diccionari dels noms de familhas e noms de luòcs del Miègjorn de la França, Edicions del Beffroi, 2002, pàg. 379 (rubrique Gleize, Gleyze).
- ↑ Istòria de Laguiole


text:
1886
Aquesta pagina concernís l'an 1886 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
En fàcia deis avançadas italianas en direccion dau nòrd dau Plan Etiopian, lo negus Yohannes IV ordonèt de defendre la region.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Fisica[modificar | modificar la font]
Descubèrta dau proton per lo fisician alemand Eugen Goldstein (1850-1930) que postulèt l'existéncia de rais de particulas de carga electrica positiva per explicar de fenomèns observats sus un tube de Crookes. Pasmens, la particula novèla foguèt pas identificada coma un constituent dau nuclèu atomic avans 1919.
Transpòrt[modificar | modificar la font]
Brevet de l'engenhaire alemand Carl Benz (1844-1929) regardant una automobila que capitèt de realizar un trajècte de 104 km en 1888 (amb una velocitat mejana d'aperaquí 15 km/h).
Dins lo domeni dau comèrci maritim, intrada en servici dau Glückauf que foguèt lo premier petrolier de concepcion modèrna. D'efèct, lo premier tipe de petrolier, aparegut en 1861, èra un naviri fòrça perilhós car utilizava dei sèrvas intèrnas per transpòrtar lo petròli, çò que podiá entraïnar un acampament de vapors explosivas dins l'espaci liure entre lei sèrvas e la còca. Per resòuvre aqueu problema, lo Glückauf foguèt concebut ambé de cistèrnas delimitadas dirèctament per la còca, çò que permetiá de suprimir l'espaci liure. Relativament segur regardant lo risc d'explosion, aqueu tipe de petrolier venguèt la nòrma fins ais annadas 1980 — mai la talha aumentèt d'un biais fòrça important — e l'aparicion dau petrolier de còca dobla per respòndre ai problemas de pollucion.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 8 de març - Edward Calvin Kendall, quimista american, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m.1972)
- 17 de mai - Rei Anfós XIII d'Espanha (m.1941)
- 26 de mai - Al Jolson, actor american (m.1950)
- 28 de mai - José Linhares, president de Brasil (m.1957)
- 29 junh - Robert Schuman, òme politic francoalemand, fondator de l'Union Europèa (m.1963)
- 13 de setembre - Robert Robinson, quimista britanic, Prèmi Nobel de Quimia (m.1975)
- 28 d'octobre - Loís Abric, poèta provençal (m.1953)
- 3 de decembre - Karl Manne Georg Siegbahn, fisician suedés, Prèmi Nobel de Fisica (m.1978)
- 8 de decembre - Diego Rivera, pintor mexican (m.1957)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 13 de junh - Rei Loís II de Bavièra (n.1845)
- 31 de julhet - Franz Liszt, pianista ongrés (n.1811)
- 21 d'octobre - José Hernández, poèta e jornalista argentin (n.1836)
- 2 de novembre - Teodòr Aubanèu, poèta provençal (n.1829)
- 18 de novembre - Chester Arthur, president dels Estats Units d'America (n.1829)


text:
Kharja
Una kharja (« fin » en arabi) es una composicion lirica populara de l'Espanha musulmana, que constituissiá la partida finala de la moashakha, que n'i a d'exemples dempuèi lo sègle XI. Las kharjas son compausadas en romanic ispanoarabi colloquial parlat pels andalosins, apelat generalament mossarabi. Foguèron escrichas per de poètas cultes josieus e arabis que s'inspiravan de cançons romanicas de tipe popular. Per aquò, las kharjas son escrichas amb de caractèrs ebrieus e arabis. Son origina pòt èsser lo folclòre tradicional o pòdon èsser de creacion novèla, a partir de modèls tradicionals, segon los besonhs metrics (pr'amor qu'èran integrats dins la moashakha). Lor importància ven del fach que son los documents mai ancians coneguts de poesia en lenga romanica.
Origina de las kharjas[modificar | modificar la font]
La moashakha (de l'arabi muwashshaha o muwassaha, que significa « colaret, cadena que se met a l'entorn del còl »; moaxaja en espanhòu) un tipe de poèma culte que son moment d'esplendor en Al-Andalus foguèt entre los sègles IX e XII. Los arabis avián portat un modèl liric del sègle IV, la qasida, que constava de vèrses longs dispausats per parelhs d'una sola rima que servissián per la transmission orala per lo mèstre. Es lo tipe de vèrs que n'es escrich l'Alcoran. La moashakha es escricha en vèrses corts, per causa d'influéncias de la lirica populara, mas amb de tèmas e estructuras fòrça complèxes. Apareis dins la Peninsula Iberica e se crei qu'es lo fruch de la barreja de culturas ja existentas, per la convivéncia estrecha de culturas dins l'Espanha musulmana de l'epòca de las taifas (aràbia-ebrieva-crestiana). Los arabis els-meteisses se referissián de vegadas a las moashakhas coma « cançonetas en l'estil dels crestians ». A la fin de la seria de vèrses que compausan la moashakha apareis una tornada en lenga vulgara romanica, ebrieva o aràbia. Aquela tornada es la kharja. I a un autre genre poetic, lo zèjel, que sos vèrses en romanic apareisson escampilhats dins tot lo poèma.
Tematica de las kharjas[modificar | modificar la font]
Las kharjas mossaràbias son de poemenets populars que, generalament, una jova i parla de sas inquietuds amorosas a sa maire o a sas sòrres a travèrs de nombrosas exclamacions, d'interrogacions, de repeticions, d'un lexic simple e de fòrça sufixes amb la tòca emotiva o apelativa e de l'utilizacion de vèrses d'art menor. Se considèra que las kharjas, las cantigas d'amic galaicoportuguesas e los villancicos castelhans son brancas d'una meteissa tradicion populara, qu'a tanben d'embrancaments defòra la Peninsula Iberica.
Exemples[modificar | modificar la font]
Kharja tipica, transcrita en romanic andalosin:
-
- Vayse meu corachón de mib
- ya Rab, si me tornarád?
- Tan mal meu doler li-l-habib!
- Enfermo yed, cuánd sanarád?
Traduccion en occitan:
-
- Mon còr se va de ieu
- O Dieu, es que me tornarà?
- Tan fòrta ma dolor per l'aimat!
- Malaut es, quand sanarà (garirà)?
Descobèrta de las kharjas[modificar | modificar la font]
Las kharjas foguèron descobèrtas en 1948 per l'ebraïsta ongrés Samuel Miklos Stern en collaboracion amb l'arabista espanhòl Emilio García Gómez, e se son recuperadas gràcias a lor incorporacion pels poètas cultes ebrieus e arabis d'aquela epòca dins lors composicions escrichas.


text:
1641
Aquesta pagina concernís l'an 1641 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Províncias Unidas[modificar | modificar la font]
Dins lo sud-èst asiatic, fin dau sètge de Malacca e presa de la vila per la Companhiá neerlandesa deis Índias orientalas (VOC). Aquò foguèt un còp decisiu portat a la preséncia portuguesa dins la region.
Asia[modificar | modificar la font]
Japon[modificar | modificar la font]
Consequéncia de l'edicte Sakoku de 1639, lei Províncias Unidas renforcèron sa preséncia comerciala dins lo pòrt de Nagasaki. D'autra part, una famina toquèt certanei regions de l'archipèu. Durèt fins a l'annada seguenta (→ 1642).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Meteorologia[modificar | modificar la font]
Aparicion dau premier termomètre d'alcòl en Itàlia.


text:
Whitehorse
Whitehorse es la capitala e la pus granda vila de la província canadenca d'Yukon. Se situa al quilomètre 1426 de l'autorota d'Alaska (Alaska Highway) dins lo sud de Yukon. La vila ocupa una riba de la Yukon River, qu'a sa font en Colómbia Britanica e se geta dins la mar de Bering en Alaska. La ciutat foguèt nomenada d'après los rabeges de White Horse Rapids per sa ressemblança amb la crinièra d'un caval blanc près de Miles Canyon.
Pr'amor de sa situacion dins la val de Whitehorse, lo clima pus suau que lo d'autras vilas del nòrd coma Yellowknife.[1] A aquesta latitud los jorns d'ivèrn son corts e los jorns d'estiu an fins a 19 oras de lutz.[2][3] Whitehorse, es reportada per lo Guinness World Records, coma la vila qu'a l'aire mens poluat del mond.[4]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Pinard, Jean-Paul (September 2007). Wind Climate of the Whitehorse Area 60, 227–237. DOI:10.14430/arctic215.
- ↑ Sunrise and sunset times in Whitehorse
- ↑ Whitehorse
- ↑ Guinness World Records 2013, Page 036 (Hardcover edition). ISBN 9781904994879


text:
Jooble vous permet d'accéder en 1 clic à toutes les offres d'emploi en France.en savoir plus
Emploi Canton de La Chapelle-en-Vercors, Job Canton de La Chapelle-en-Vercors
Les offres d'emploi populaires en Canton de La Chapelle-en-Vercors
chef Canton de La Chapelle-en-Vercors
chercher Canton de La Chapelle-en-Vercors
cuisinier Canton de La Chapelle-en-Vercors
domicile Canton de La Chapelle-en-Vercors
garde Canton de La Chapelle-en-Vercors
accompagnement Canton de La Chapelle-en-Vercors
accueil Canton de La Chapelle-en-Vercors
aed Canton de La Chapelle-en-Vercors
animateur Canton de La Chapelle-en-Vercors
animateur culturel Canton de La Chapelle-en-Vercors
animateur enfants Canton de La Chapelle-en-Vercors
animateur loisirs Canton de La Chapelle-en-Vercors
animateur vacances Canton de La Chapelle-en-Vercors
ans Canton de La Chapelle-en-Vercors
babysitter Canton de La Chapelle-en-Vercors
babysitting Canton de La Chapelle-en-Vercors
bep Canton de La Chapelle-en-Vercors
cap Canton de La Chapelle-en-Vercors
cea Canton de La Chapelle-en-Vercors
centrale Canton de La Chapelle-en-Vercors
centre Canton de La Chapelle-en-Vercors
centre formation Canton de La Chapelle-en-Vercors
centre vacances Canton de La Chapelle-en-Vercors
chargé Canton de La Chapelle-en-Vercors
chargé clients Canton de La Chapelle-en-Vercors
chargé d'accueil Canton de La Chapelle-en-Vercors
chef cuisine Canton de La Chapelle-en-Vercors
chef cuisinier Canton de La Chapelle-en-Vercors
chef de partie Canton de La Chapelle-en-Vercors
chef equipe Canton de La Chapelle-en-Vercors
chef gerant Canton de La Chapelle-en-Vercors
chef groupe Canton de La Chapelle-en-Vercors
cie Canton de La Chapelle-en-Vercors
client Canton de La Chapelle-en-Vercors
collectivité Canton de La Chapelle-en-Vercors
confection Canton de La Chapelle-en-Vercors
cuisine Canton de La Chapelle-en-Vercors
cuisine centrale Canton de La Chapelle-en-Vercors
cuisine collective Canton de La Chapelle-en-Vercors
culturelle Canton de La Chapelle-en-Vercors
dimanche Canton de La Chapelle-en-Vercors
distribution Canton de La Chapelle-en-Vercors
elior Canton de La Chapelle-en-Vercors
enfants Canton de La Chapelle-en-Vercors
enseigniste Canton de La Chapelle-en-Vercors
environnement Canton de La Chapelle-en-Vercors
equipe Canton de La Chapelle-en-Vercors
esprit Canton de La Chapelle-en-Vercors
est Canton de La Chapelle-en-Vercors
exterieur Canton de La Chapelle-en-Vercors
famille Canton de La Chapelle-en-Vercors
formation Canton de La Chapelle-en-Vercors
formation adulte Canton de La Chapelle-en-Vercors
formation poste Canton de La Chapelle-en-Vercors
frança Canton de La Chapelle-en-Vercors
garde d'enfant Canton de La Chapelle-en-Vercors
gerant Canton de La Chapelle-en-Vercors
gerant restaurant Canton de La Chapelle-en-Vercors
gerant restauration collective Canton de La Chapelle-en-Vercors
groupe Canton de La Chapelle-en-Vercors
handicape Canton de La Chapelle-en-Vercors
hebergement Canton de La Chapelle-en-Vercors
intervenant Canton de La Chapelle-en-Vercors
janvier Canton de La Chapelle-en-Vercors
logement Canton de La Chapelle-en-Vercors
loisirs Canton de La Chapelle-en-Vercors
marie Canton de La Chapelle-en-Vercors
maya Canton de La Chapelle-en-Vercors
négociateur Canton de La Chapelle-en-Vercors
nounou Canton de La Chapelle-en-Vercors
nounou domicile Canton de La Chapelle-en-Vercors
personne handicapée Canton de La Chapelle-en-Vercors
personnes Canton de La Chapelle-en-Vercors
placement Canton de La Chapelle-en-Vercors
polyvalent Canton de La Chapelle-en-Vercors
polyvalent restauration Canton de La Chapelle-en-Vercors
ponctuel Canton de La Chapelle-en-Vercors
poste Canton de La Chapelle-en-Vercors
profiler Canton de La Chapelle-en-Vercors
public Canton de La Chapelle-en-Vercors
recherche Canton de La Chapelle-en-Vercors
reseau Canton de La Chapelle-en-Vercors
restauration collective Canton de La Chapelle-en-Vercors
restauration scolaire Canton de La Chapelle-en-Vercors
restaurent Canton de La Chapelle-en-Vercors
saint Canton de La Chapelle-en-Vercors
scolaire Canton de La Chapelle-en-Vercors
seine Canton de La Chapelle-en-Vercors
ser Canton de La Chapelle-en-Vercors
service Canton de La Chapelle-en-Vercors
service client Canton de La Chapelle-en-Vercors
service formation Canton de La Chapelle-en-Vercors
service personne Canton de La Chapelle-en-Vercors
service restauration Canton de La Chapelle-en-Vercors
soir Canton de La Chapelle-en-Vercors
tout Canton de La Chapelle-en-Vercors
travaille Canton de La Chapelle-en-Vercors
vacances Canton de La Chapelle-en-Vercors
vacances scolaires Canton de La Chapelle-en-Vercors
Recherche d'emploi par ville Canton de La Chapelle-en-Vercorsautres villes


text:
Donostia (San Sebastian) 14/09/2008
Solidaritat activa amb los presonièrs basces, dimenge 14 de setembre de 2008 a Donostia (San Sebastian) al País Basc sud.
Dempuèi 1978, se ten aquela manifestacion, lo jorn meteis de las Regatas (finala de la corsa de remaires a 8 dins la baia de Sant Sebastian).
Dels desenats de milièrs de personas seràn presents per aquela ocasion. Las autoritats bascas somésas al poder de Madrid an enebit la manifestacion, los organisadors la manténon.
Aquel interdiccion daissa presagiar un còp de mai una feròça repression. Coma de costuma, se cal preveire de violéncias policièras de tot sòrta.
La solidaritat occitana deu s’esprimi clarament, es per aquò que devèm anar de l’autre costat d’aquela frontièra que separa los meteis pòbles en dos. A 20 kms al sud d’Hendaye, dimenge 14 de setembre de 2008, 13h30, Baloard – Barri Vièlh de Donostia.
Anaram Au Patac
www.anaram.org


text:
Formiguier
Un formiguier es lo nom de l'abitacion d'una colonia de formigas. Lei dos objectius principaus d'un formiguier son la proteccion deis uous, dei resèrvas de norridura e la proteccion deis individús còntra lei tempèris. Ne'n existís divèrsei tipes diferents mai una espècia donada adopta generalament un biais caracteristic de bastir un formiguier. Son generalament situats dins la tèrra, sota de pèiras, dins la fusta, dins leis aubres... etc.
-
Formiguier a dòme de Formica rufa.
-
-
-
-
-
Intrada d'un formiguier de Camponotus vagus installat dins una soca.


text:
Villes et mairies du District du Locle (159)
Liste des communes
Le Locle
Ville d'Locle, localité de la Suisse de 10 000 habitants.
La mairie d'Locle a une adresse e-mail et un site Internet.
Les Ponts-de-Martel
Village de la Ponts-de-Martel, localité de la Suisse de 1 200 habitants.
La mairie de la Ponts-de-Martel a une adresse e-mail et un site Internet.
Les Brenets
Village de la Brenets, localité de la Suisse de 1 100 habitants.
La mairie de la Brenets a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence d'activités sur le village.
La Brévine
Village du Brévine, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie du Brévine a une adresse e-mail et un site Internet.
La Chaux-du-Milieu
Village du Chaux-du-Milieu, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie du Chaux-du-Milieu a une adresse e-mail.
Le Cerneux-Péquignot
Village d'Cerneux-Péquignot, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie d'Cerneux-Péquignot a une adresse e-mail.
Brot-Plamboz
Village de Brot-Plamboz, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Brot-Plamboz a une adresse e-mail.


text:
Satira
La satira es un sosgenre liric qu'exprimís d'indignacion cap a mantuna causa o persona, amb una tòca moralizairitz, ludica o risolièra. S'escriu en pròsa o en vèrs o en alternant las doas formas (satira menipea).
Origina[modificar | modificar la font]
Sorgís en Grècia (los iambografs Simonides de Amorgos e Arquiloco de Pharos principalament, encara que tanben lo comediograf Aristofanes, l'utilizan dins sas òbras, coma tanben lo poèta Bion e los filosòfs cinics Menip de Gadara e Lucian de Samosata), mas se desvolòpa fondamentalament a Roma (Enni, Lucili, Varron, Catul, Oraci, Juvenal, Persi, Marcial, per ordre cronologic). Marc Fabi Quintilian considerava tanben la satira coma un genre complètament roman.
Estil[modificar | modificar la font]
La satira se servís generalament de l'umor, de l'anecdòta e de l'engenh per tal de ridiculizar los defèctes socials o individuals, en fasent atal una critica sociala; imita de còps l'epigrama, qu'exprimís un sol concèpte e un unic tèma de borla; mas, al contrari, la satira es generalament pus longa e prolixa.
Autors[modificar | modificar la font]
Enni, Lucili e Varron escriguèron de satiras inspiradas per la filosofia cinica o estoica, que s'exprimiá a travèrs discors morals nomenats diatribas. Epictet, Bion, Menip e Lucian de Samosata avián ja escrich aquel tipe de discors que ridiculizavan los defèctes morals e socials e serviguèron de modèl d'aquestes escrivans latins.


text:
-207
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -207 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Perseguida dei combats còntra la Liga Aquèa que se debanavan dins l'encastre de la partida grèga de la Segonda Guèrra Punica (→ -211/-210). Lacedemònia foguèt durament desfacha per leis Aquèus a la batalha de Mantinèa. Lo tiran Machanidas i foguèt tuat e remplaçat per Nabis. Restabliguèt l'armada espartenca e acomencèt rapidament la reconquista de Lacònia e de Messenia. Adoptèt pereu un programa de reformas socialas radicalas de la societat espartenca (annulacion dei deutes, distribucion de tèrras ai paures, reconstitucion de l'armada... etc.).
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Segonda Guèrra Punica còntra la Republica Romana. En Itàlia, la temptativa d'Annibal Barca e d'Hasdrubal Barca de reünir sei fòrças mau capitèt en causa dei cònsols Marcus Livius Salinator e Caius Claudius Nero que concentrèron lei legions melhoras còntra Hasdrubal. Foguèt anientat sus lo riu Metaure e lei subrevivents de son armada se retirèron vèrs lo nòrd sensa renfòrçar Annibal. Aquela victòria permetèt ai Romans de prendre l'iniciativa dei combats e condamnèron Annibal a una estrategia defensiva.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Perseguida deis insureccions entraïnadas dempuei 210-209 avC per lei decisions fòlas (aumentacion deis impòsts, bastidas extravagantas, execucions de generaus ò de ministres...) ambé la batalha de Julu. En despiech dau succès de sei còntra-ofensivas de 208 avC còntra leis insurgents, la principala armada Qin i foguèt anientada permetent ai rebèls de se dirigir en direccion de la capitala imperiala. Dins lo palais, lo cap deis eunucs Zhao Gao organizèt lo suicidi de l'emperaire Qin Er Shi e son remplaçament per Qin San Shi dins lo corrent d'octòbre.
L'emperaire novèu decidiguèt de reglar la question de Zhao Gao que foguèt executat en causa de sa duplicitat dempuei 210 avC e de son ròtle dins lo rèine catastrofic de Qin Er Shi. Tota la familha de Zhao Gao foguèt exterminada. Pasmens, Qin San Shi poguèt pas reünir una armada per defendre la vila e deguèt capitular en fàcia dei rebèls en decembre. Foguèt executat a la fin de l'annada. Lo poder e lo territòri chinés foguèron partejats entre lei caps principaus de l'insureccion e la dinastia Qin dispareguèt (→ 206 av. JC).


text:
Empèri Navèth egipcian
L'Empèri Navèth egipcian qu'ei un deus peròdes los mei rics de l'istòri de l'Egipte anciana. Que s'obreish dab l'expulsion de l'envadidor Icsòs (qui clava lo Segond periòde intemediari) qui deishè totun la soa tecnologia guerrièra e qu'introdusí los chivaus. Durant aqueth periòde qui s'esten de -1500 dinc a -1000 las dinastias XVIIIau, XIXau que's succedín en bèth portar mantuns deus reis los mei famós de l'istòria egipciana ; qu'ei en ehèit durant l'Empèri Navèth qui regnèn Hatshepsot (considerada la purmèra hemna cap d'Estat de l'Istòria), Totmòsis III, Akhenaton (espòs de la famosa Nefertiti, pair de Totankhamòn e fondator d'ua navèra religion a l'origina de l'epopea Amaniana) e lo poderòs Ramses II.
Personatges: Hatshepsot, Djehotimes III (Totmòsis en grèc), Akhenaton, Nefertiti, Totankhamòn, Horemheb, Ramses II,
Dinastias: XVIIIau, XIXau, XXau
Honts istoricas:
Monuments: Temple d'Abo Simbel, Vath deus Reis, Tomba de Totankhamòn,