text:
Secretari d'Estat
Un secretari d'Estat es, dins mantuns Estats, un membre de govèrn o un foncionari.
Somari
Belgica[modificar | modificar la font]
Los secretaris d'Estat son membres del govèrn, al darrièr reng de la ierarquia ministeriala e plaçats jos l'egidi d'un ministre, o a vegada del quita Primièr ministre. Los secretaris d'Estat son pas tocats per la règla constitucionala d'aver tant de ministres francofòns que neerlandofòns. Los secretaris d'Estat bèlgas an sovent de competéncias pròpias per sosténer lo ministre dins sos prestzfachs.
Canadà[modificar | modificar la font]
Existissiá de per abans dins lo govèrn canadian un secretari d'Estat dels Afars exteriors (Secretary of State for External Affairs), remplaçat dempuèi per un ministre dels Afars estrangièrs e un secretari d'Estat del Canadà (que lo contengut varièt) mas aqueles títols desapareguèron en 1993.
Entre 1993-2003, lo títol de secretari d'Estat foguèt balhat a de membres del parlament canadian encargats d'assistir un ministre dins un domèni particular.
Espanha[modificar | modificar la font]
En Espanha, la carga de secretari d'Estat (Secretario de Estado) foguèt exercida, entre 1714 (reformas de Felip V) e 1833 (fin de règne de Ferrand VII e de la restauracion absolutista), pels dirigents del poder executiu, per delegacion e jol contraròtle dirècte del rei, que'n demora pas mens monarca absolut.
Ara, los secretaris d'Estat son de foncionaris del govèrn.
Estats Units d'America[modificar | modificar la font]
Als Estats Units d'America, los ministres del cabinet pòrtan totes lo títol de « secretari ». Lo pòste de « secretari d'Estat » (Secretary of State) correspond al ministre dels Afars estrangièrs dels autres païses e son ministèri es lo departament d'Estat.
Dins los Estats, lo secretari d'Estat es tanben un ministre responsable de mantunas foncions governamentalas que dependon de la constitucion e de las leis de cadun dels Estats mas inclusisson sovent la supervision de las eleccions. Dins tres Estats (Massachusetts, Pennsilvània e Virgínia), sedich secretari del Commonwealth.
França[modificar | modificar la font]
Ara[modificar | modificar la font]
Ara en França, un secretari d'Estat es un membre del govèrn al darrièr reng de la ierarquia ministeriala. Los secretaris d'Estat son sovent plaças jos la tutela d'un ministre o a vegada del quita Primièr ministre e son mai sovent encargat d'un sector d'activitat particular. Assistisson al Conselh dels ministres quand son cridats per un punt de l'òrdre del jorn que los escai.
Totes los govèrns an pas de secretaris d'Estat.
Dins l'istòria[modificar | modificar la font]
- Jol Regim Ancian, los secretaris d'Estat èran d'oficials de la Corona que lo ròtle es equivalent a aquel dels ministres actuals.
- Jol Primèr Empèri, lo secretari d'Estat èra un ministre encargat d'organizar lo trabalh del convèrn e subretot de contrasignar totes les decrets imperials. Lo pòste l'ocupava pendent gaireben tot l'Empèri per Hugues-Bernard Maret, duc de Bassano, levat del 17 d'abril de 1811 al 20 de novembre de 1813 qu'es donat a Pierre Daru.
- Jos la Restauracion e la Monarquia de Julhet, lo títol de secretari d'Estat ten aquel de ministre, « ministre secrétaire d'État ».
- Lo títol desaparéis pendant lo Segond Empèri e la Tresena Republica.
- Jol Regim de Pétain, de membres del govèrn aviá lo títol de « ministre secretari d'Estat », d'autres sonque aquel de « secretari d'Estat ».
- Jos la Quatrena Republica, los secretaris d'Estat an ja lo meteis ròtle qu'ara, e tanben i aviá de sossecretaris d'Estat.
Itàlia[modificar | modificar la font]
Foncions istoricas[modificar | modificar la font]
- Reialme Nàpols, Reialme de Sicília:
- Jol Regim Ancian, los secretaris d'Estat avián la presidéncia del conselh dels ministres :
Mónegue[modificar | modificar la font]
Lo secretari d’Estat es lo secretari del Prince sobeiran de Mónegue, l'actual es Jacques Boisson (julhet de 2008–)
Norvègia[modificar | modificar la font]
En Norvègia, los secretaris d’Estat (statssekretær) son membres del govèrn amb un reng inferior a aquel de ministre.
Païses Basses[modificar | modificar la font]
Los secretaris d’Estat (staatssecretaris) son membres del govèrn amb un reng inferior a aquel de ministre. Assistisson al conselh dels ministres pas que lors atribucions son a l'òrdre del jorn.
Reialme Unit de Grand Bretanha[modificar | modificar la font]
Al Reialme Unit, secretari d'Estat (Secretary of State) es lo reng ministerial mai naut. Los secretaris d'Estat fan partit del Cabinet e dirigís un Departament ministerial.
La foncion de secretari d'Estat a son origina a l'Edat Mejan. Los clergues encargats de portar la correspondéncia del monarca amb sos agents venguèron amb los sègles los responsables màger de la mena dels govèrn. Fins al sègle XVI i aviá pas qu'un sol secretari d'Estat, e sonque dos encara al sègle XVIII.
Soïssa[modificar | modificar la font]
En Soïssa, lo secretari d'Estat es pas un persoatge politic, mas un naut foncionari. Depend dirèctament del Conselh federal. La basa legala es la lei sus l’organizacion de l’administracion federala del 19 de setembre de 1978, art. 64, puèi la lei sus l’organizacion del govèrn e de l’administracion del 21 de març de 1997 (LOGA), art. 45a e 46.
Vatican[modificar | modificar la font]
Lo secretari d'Estat de la Santa Ses es lo màger responsable del govèrn de la Glèisa après lo papa. Es a vegada assistit d'un substitut a la secretariá d'Estat, dich tanben prosecretarid’Estat.


c: text/html

text:
Sòl èster era cultura un des airaus que prumèr recep non sonque era dalhada pressupostària, senon que la patís de forma mès acusada en tèrmes tant absoluts com relatius respècte der ajustament generau. Toti entenem que, clar, i a uns auti besonhs prioritaris, fòrça mès importants e delicadi. Mès era cultura hè referéncia tanben a com ua societat s’organize entà susvelhar era coesion intèrna. Mès encara: dilhèu non seríem a on èm se prealablament non auessem patit ua decadéncia morau e espirituau, ua pèrta constanta des valors der umanisme, a on era cultura dèishe d’èster sotscultura e ocupe eth lòc que li pertòque, ena excelléncia der esperit. Volem díder qu’era gessuda d’aguest trauc serà culturau o non serà, perque era garantia d’accès ara cultura (qu’ei educacion, coneishement, creacion, ennobliment der esperit) enes madeishes condicions entà toti mesure plan ben, e de forma fòrça precisa, eth grad d’igualtat e progrès d’ua comunautat. Eth problèma ei que non sonque l’auem deishat de costat ara, senon que jamès i auem credut de vertat, o, çò qu’ei piri, l’auem confonut damb d’autes foncions tà nosati mès utiles. E atau mos va: hicadi de plen en aguest estat d’estordiment e involucion percebuda com inevitabla. Mès era cultura ei un camin sense fin que se daurís en miei deth desèrt dera existéncia, en nòste radicau abandonament, perque era contribusís de forma determinanta a hèr-mos en comunautat. Mos autrege un lòc ena omogeneïzacion der espaci. Açò ac an entenut plan ben es pòbles minorizadi que com Catalonha (damb tota era poténcia dera literatura catalana, era creacion e eth debat contemporanèus) e Aran (referéncia occitana, damb un patrimòni encara per descurbir), andús damb lengua pròpria (esturment culturau per excelléncia), harien ben de tornar-la a plaçar en punt de gessuda d’un projècte autentic de progrès.
(Diari Segre, 10 de març de 2012)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Cultura de Hallstatt
En istòria antica, la civilizacion de Hallstatt o Prumièr atge dau ferre es 'na cultura dau centre-oest d'Euròpa que dura de -1200 a -500. Succedís a l'atge dau bronze finau et precedís lo periòde de La Tène o Segond atge dau ferre (fin de la Protoïstòria). S'estend au nòrd daus Alps vers Chequia, Baviera, e lo nòrd de l'Àustria. 'Quilha cultura es generalament considerada per los istorians coma lo breç daus pòbles celtas, o au mens de populacions dominadas per daus eleits indoeuropeus de lengas celtas. Prend son nom de 'quilh d'un site arqueologic que se tròba a Hallstatt dins la region de Salzkammergut en Àustria.


text:
Cristian CHAUMONT - Abelhas e Forselons
Montanha Negra tarnesa e audenca e sos environs, de son pèmont als cantons sud del Lauragués, fins al Castrés. Vida del mond, partejats entre collaboraires fisèls a Vichy e partisans de la Resisténcia, de còps que i a objècte de guirguilhs amai mai al dintre de la meteissa familha.
Epopèia del Còrs Franc de la Montanha Negra
Cristian CHAUMONT es Narbonés d'adopcion de mai de vint ans, nasquèt a Masamet, a ja publicat Roges Nivolasses (2010 - IEO-IDECO); Recapte Ultim (2015 - IEO Lengadòc); Autan Negra (2016 - IEO Lengadòc); Qual se soven de Naipaspro (2017 - IEO Lengadòc)
17€ - ISBN: 979-10-92153-23-1
Pierre ECH-ARDOUR - Lagune Archipel de Thau
Bilingüe francés-occitan
revirada occitana Joan-Frederic BRUN
illustracions, tenchas d' Alain CAMPOS
Una interrogacion dau còr dau mond dins la cèrca d'una paraula poetica druda e potenta...
10€ - ISBN: 979-10-92153-22-4
Miquèl PEDUSSAUD - Brigalhs
Besucarietas descabestradas, reflexions sens cap ni coeta, ficcions, causas somiadas o inventadas, paurs, tot aquò mesclat amb d'evocacions mai o mens seriosas, dins un format barrejadís (pròsa e vèrses mesclats), aquel caleidoscòpi ne susprendra mantun. Aquelas linhas esparpalhadas qu'an pas trobat d'unitat son recampadas jol títol de BRIGALHS.
Benlèu lo punt comun d'aquelas regas sens coeréncia es pas que la resulta d'un agach un pauc descalat?
Miquèl PEDUSSAUD nasquèt dins lo barri de Lardena a Tolosa en 1947. A la retirada, tornèt a l'occitana amb dins lo cap los remembres de lenga de la mameta pairal. L'IEO de Garona Nauta puèi l'Universitat Pau Valèri de Montpelhièr prenguèron la seguida. Après unes ensags als concors literaris (coma lo de Mesclum), aquí una primièra temptativa d'escritura personala.
12€ - ISBN: 979-10-92153-21-7
Los Escolans de l'escòla calandreta Dagtenca -
Lo Viatge de Tyché
Acompanhada del cavalet e de las menadas, Tyché la
princessa grèga d'Agde partís en cèrca de son paire Dionysos.
Afrontan l'un aprèp l'autre los dieux enemics: Poséidon,Chioné, Hadès... Captaràn de trapar lo que cèrcan? D'afrontar e d'escapar a totes aquestes adversaris?
10,00 € - 2016 - ISBN: 979-10-92153-18-7
JAUMET DEMÈSA - Los crancs
Dins aquela fin de tantossada grisa, la vièlha Pascalina camina sola a la plaja tot lo long de l'estanh.
Siloeta prima tota drecha, longaruda e rigida coma un ciprès dins la garriga, tota negra tanben dels pès fins a la punta que li amaga sos peus, tota muda dins sas pensadas, tota solitara dins son dòl...
Jaumet Demèsa. Autor de libres en occitan per los enfants.
Ancian president dau Cercle Occitan lo Buòu de Mèsa, sòci de l'IEO.
Responsable dels rescontres de la cançon occitana a Mèsa.
12,00€ - 2016 - ISBN: 979-10-92153-16-3
CLAMENÇ - Còps d'uèlh...
Clamenç
L'occitan, coma totas las lengas de la tèrra, a un biais de descopar lo real. Es tanben un mejan de m'agachar, de s'agachar e de me, de se pensar dins aquel mond. Ai a còr de balhar un imatge actual dels occitans. Per aquò far, m'apuègi pas suls agaches trufandièrs plan sovent pegats sus las esquinas del monde del «Miègjorn»...
Es una autre imatge que cèrqui de balhar...
Andrieu CLEMENT es nascut en 1953 en Losera ont foguèt conselhièr pedagogic d'occitan. Dempuèi qu'es a la retirada, perseguís son trabalh
d'espandiment de la lenga occitana.
15,00€ - 2016 - ISBN: 979-10-92153-19-4
e tot plen d'autres libres subrebèls que traparetz dins lo catalòg çai-jos:
e tot plen de libres subrebèls que podètz crompar:
Bon de comanda Edicions IEO Lengadòc
IEO.
15 Avenue Alphonse Mas
BP 60011
34501 BEZIERS
Téléphone : 0467311891
Email : ieolengadoc@ieo-oc.org


text:
13/01/2015
Avenidor per Sèrgi Lespinasse
De tots temps, dumpuèi que lo monde es monde – e mesma benlèu abans- ço-ditz mon àngel gardian – los òmes an volguts saupre lor avenidor. Mas l’avenidor es pas parièr per cadun e cambia segon lo sex, la posicion sociala e subretot emb lo caractari de las personas, sens oblidar las epòcas. Tenetz al temps dels primièrs òmes l’avenidor, per lo mascle, èra d’estre lo mai fòrt per devenir lo capmèstre e per comandar ; mas per una fumèla l’avenidor èra d’estre la primièra femna del capmèstre , qu’aital èra considerada e que los autres mascles li tustaván pas dessus !! -que los preistorians me perdonán se quò’s pas la vertat vertadièra, mas me sembla que quò deviá estre un pauc aital -… !
Aver enveja d’un avenidor melhor per si e per los seunes es una enveja qu’es tant vièlha que lo monde , mas coma los òmes son jamai content de çò que an, vòlon saber çò que van aver e subretot se van n’aver mai, totjorn mai. E se pausa alara la granda question de saber de que deman serà fach.
Als temps ancians lo capmestre de la tribú consultava lo devinaire abans de decidir d’anar caçar. Lo devinaire s’embarava dins sa cròsa enfumada ont se pintava lo nas e aprèp donava lo jorn e l’endrech ont caliá caçar quore la lèbre, quora lo mamot o encara lo cèrvi. E los caçaires trovaban e tuavan las bestias ! Aquel biais de far èra dejà una mena de psicologia : quand s’es segur de ganhar, pòdes pas perdre !
Puèi vinguèron los temps ont los endevinaires legiguèron l’avenirdor en avisant la forma d’una taca del sang d’un polet, o la color de son fetge o encara dels dessenhs que fasián sas tripas espendidas sul sòl. Dins aqueste reçerca de la coneissença del futur las bestias maleficas, talas los grapauds, las sèrps, los corbàs e quitament las choitas jogavan un ròtle plan important, subretot quand caliá invocar los poders satanics ; de fach per assegurar l’avenidor de X, caliá acorchir la vida de Y !! Aital anava lo monde…
Al jorn de uèi avèm daissat aquels biais de far, per passar dumpuèi fòrça temps a la legida de las linas de la man que fasiá recèpta dins las vòtas o las grandas fièras. Legida que fasiá rire tant e mai los grops de joines e capejar los ancians !
Ara sèm passat al ”sceau astral”. L’estudi de la vòstra vida a venir se fach emb la posicion de las estèlas dins vòstre cèl astral. E cal creire que quò’s una causa plan segura, plan vertadière que los òmes politics consultan vesents e vesentas .
De tots biais podetz trobar vòstre oroscòp dins lo jornal de cada jorn, sus totas las revistas que trovatz chal perruquièr o chal metge : i a pas una revista per las femnas sens oroscòp. Mas los òmes son pas oblidats e n’i a belcòp que legisson las revistas de lor femna per poder avisar las prediccions de lor signe zodiacal.
Que siasquon intellectuals, manuals, rics o paures, sabents, stars, cantaires o comedians o quitament occitans tots van veire l’oroscòp, per se far dire que van aver deus sous , de l’amor …eca…
Anem ! m’arresti aquí qu’emb tot aquò ai quitament pas legit mon oroscòp.
Per l’ASCO Sèrgi Lespinasse
Les commentaires sont fermés.


text:
Pèir d’Assezat a balhat son nom a l’ostau particular qu’estoc bastit au sègle XVI. Hascoc fortuna dins l’indstria deu pastèl e l’ostau es ornamentat a la glòria d’aquesta planta utilizada ende produsir una tintura blava.
Aqueste ostau es classat aus Monuments Istòrics dumpuèi 1914.
Uèi, la Fondacion Bemberg es installada dins una partida de l’ostau e las autras partidas son ocupadas per siès acadèmias e societats saventas :
- l’Acadèmia deus Jòcs Floraus (fondada en 1323)
- la Societat Arqueologica deu Mièjorn de França
- l’Acadèmia de las Sciéncias, Inscripcions e Bèras Letras de Tolosa
- la Societat de Medecina, de Cirurgia e de Farmacia
- la Societat de Geografia
- l’Acadèmia de Legislacion


text:
501
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 501 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Reiaume Ostrogòt[modificar | modificar la font]
A Roma, la temptativa dei partisans de Laurenç per prononciar l'excomunicacion de Simmac agravèt lei tensions au sen de la Glèisa Romana. D'efèct, uneis evesques refusèron d'ara endavant d'acceptar Simmac coma papa — sensa acceptar son rivau — e de partisans de Laurenç aprofichèron la crisi per ocupar divèrsei glèisas romanas.
Visigòts[modificar | modificar la font]
Aprofichant la guèrra entre Francs e Burgondas, lei Visigòts reconquistèron Arle qu'èra estada perduda en 499 ò en 500. Pasmens, aquelei conflictes permanents agravèron lo declin de la vila.
America[modificar | modificar la font]
Palenque[modificar | modificar la font]
Mòrt de B'utz Aj Sak Chiik que foguèt remplaçat lo 5 de junh per Ahkal Mo' Naab' Ièr.


text:
688
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 688 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Wessex[modificar | modificar la font]
Après solament tres annadas de rèine, abdicacion dau rèi Caedwalla (685-688) que quitèt leis Illas Britanicas per anar en romavatge a Roma. Foguèt remplaçat per un cosin alunchat dich Ine (688-726).


text:
Orvillers-Sorel
Orvillers-Sorel es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Orvillers-Sorel #Èsser lo luòc d'una ofensiva alemanda del 27 al 31 de març de 1918. Lo 4ème regiment de zouaves participa a la lucha contra aquela ofensiva, artura l'enemic e ganha la siá 6e cita e la fourragère a las colors de la cinta de la Légion d'onor. Veire 4e regiment de zouaves
Orvillers-Sorel fut le lieu d'une offensive allemande du 27 au 31 mars 1918. Le 4ème régiment de zouaves participe à la lutte contre cette offensive, arrête l'ennemi et gagne sa 6e citation et la fourragère aux couleurs du ruban de la Légion d'honneur. Voir 4e régiment de zouaves
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Categoria:Ministre francés de la Defensa
Fins a 1932, lo ministre encargat de l'armada francesa es apelat "ministre de la Guèrra". L'apelacion de "ministre de la Defensa Nacionala" apareis alara, mas lo tèrme de "ministre de la Guèrra" dispareis pas definitivament qu'en 1947. Puèi, "ministre de la Defensa", "ministre de la Defensa Nacionala" e "ministre de las Armadas" se succedisson fins a l'adopcion definitiva de "ministre de la Defensa" en 1974.
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa pas que de la soscategoria seguenta.
G
- ► Ministre francés de la Guèrra (4 P)
Articles dins la categoria « Ministre francés de la Defensa »
Aquesta categoria conten l'article seguent.


text:
1633
Aquesta pagina concernís l'an 1633 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Províncias Unidas[modificar | modificar la font]
En Asia dau Sud-Èst, la VOC aprofichèt la guèrra entre lei Províncias Unidas e Espanha-Portugal per acomençar lo blocus de Malacca, basa principala dei Portugués dins la region (→ 1641).
Asia[modificar | modificar la font]
Japon[modificar | modificar la font]
Adopcion d'una tiera de decisions dau shogun Tokugawa Iemitsu que renforcèron l'isolacionisme japonés e lo poder de l'administracion centrala dau país (→ 1635).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Astronomia[modificar | modificar la font]
Condamnacion dei trabalhs de Galileo Galilei, incapable d'adurre una pròva indiscutibla de sa teoria eliocentrica enonciada en 1610, per de teologians de la Glèisa. Deguèt abjurar sa teoria e foguèt plaçat en residéncia susvelhada. Pasmens, aquela condamnacion mau capitèt d'empachar la contuniacion de son òbraque foguèt a l'origina dau desvolopament de la fisica e de l'astronomia modèrnas dins lo corrent dei sègles XVII-XVIII[1]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Paur
La paur es una emocion sentida mai sovent en preséncia o dins la perspectiva d'un dangièr o d'una menaça. En d'autres tèrmes, la paur es una consequéncia de l'analisi del dangièr e permet al subjècte de lo fugir o de le combatre.
Per extension, lo tèrme pòt tanben designar la crenta ligada a de situacions desplasentas o a d'animals. Es alara question de fòbia, mot eissit d'una raiç grèga designant la paur coma per exemple la claustrofobia, l'acrofobia, l'aracnofobia o l'agorafobia.
Del vejaire neurologic, la paur es subretot una activacion de l'amigdala (ensemble de nuclèus al nivèl dels lòbes temporals)[1]. L'activacion de l'amigdala correspond mai sovent a un sentiment de dangièr subte. Pòt povocar una enebicion de la pensada e prepara l'individú a fugir o a se defendre.
Segon de psicològs coma John B. Watson e Paul Ekman, la paur es creada per un flus d'emocions, coma la jòia, la tristesa e la colèra. La paur deuriá èsser destriada de l'estat d'ància. Mai, la paur es generada pels comportaments especifics de l'evitament e de la fugida, alara que l'ància es lo resultat de menaças percebuda coma essent incontrarotlablas o inevitablas[2].
Somari
- 1 Paurs comunas
- 2 Fisiologia
- 3 Neurobiologia
- 4 Variantas
- 5 Subrepassar la paur
- 6 Nòtas e referéncias
- 7 Annèxes
Paurs comunas[modificar | modificar la font]
La majoritat de las paurs comunas inclusisson: los fantaumas, l’Ocean, l'existéncia dels poders malefics, las èrnhas, las aranhas, las sèrps, las nautor, l'aiga, los espacis clauses, las tunèls e los ponts, les aiguilles, l'ostracisme, lo fracàs, los auratges, las evaluacions, los examèns, los discors en publics e los remembres de guèrra. Dins un tèst novèl sus las paurs dels individús, Bill Tancer analisi los tipes de paur inclusissent la frasa « paur de… ». Las paurs mai frequentament citadas son: lo vòl, las talhas, los palhassas, l'enemistat, la mòrt, lo reget, las gents, las sèrps, lo succès e la conducta[3].
Al sens biologic, la paur es un instincte de subrevida que permet als animals d'evitar de situacions dangierosas per eles o per lor progenitura. L'objècte màger de paur per un animal es tipicament la preséncia d'un predator. La complexitat de l'esperit uman a pasmens transpausat aquesta emocion e la dirigiguèt cap a d'objèctes e situacions tan diferentas que pòdon èsser las activitats umanas. Unas d'aquestas fòbias an benlèu una origina evolutiva prigonda, per exemple al subjècte de la paur de las sèrps e de las aranhas. Foguèt mostrat en efièch montrat que de talas paur an per l'Òme un caractèr universal[4]. D'autras paurs son ligadas a d'activitats socialas recentas e exclusivas a las societats occidentalas modèrnas.Se pòt donc rasonablament pas supausar qu'ajan una origina biologica.
Fisiologia[modificar | modificar la font]
La paur es plan segur una de las emocions mai ancianas del mond animal. Se se manifèsta de bias a vegada espectacular, cal notar pasmens qu'aquestas manifestacions son, per de rasons eticas aisidas de comprene, dificilas veire impossiblas a reproduire en laboratòri. Per aquesta rason, son conegudas subretot mejans las experiéncias personalas e la cresença populara, veire las legendas o lo mite.
Per l'èsser uman, la peur se pòt se manifestar per de tremolaments, una aument de la frequéncia cardiaca, un escarcalhament dels uèlhs e una perturbacion del ritme respiratòri. Aquestes diferents simptòmas son subretot deguts a la secrecion d'adrenalina, ormona màger de la paur[5]. A vrgadas, una paur subte pòt provocar lo besonh de getar un crit. La paur pòt tanben provocar una paralisia momentanèa parciala fins a complèta, anant fins a una pèrda de consciéncia. Es provat qu'una paur violenta pòt provocar una pèrda dels pèls pigmentats fasent apareisser pas que los pèls blancs, coma foguèt lo cas per Maria Antoineta d'Àustria[6]. La paur pòt tanben provocar una embaimada de la color de la pèl. Se dich tanben que paur provòca l'orripilacion del pèl (carn de galina).
Dins los cas extrèmas, la paur peut tanben destibar los muscles del bacin, provocant ainsi l'evacuacion de l'urina, e a vegada tanben del bolat fecal. Unas expressions popularas descrivon aqueste fenomèn. Se dich que la paur ten lo podeuvoir d'arrestar un tèrme al sanglot. E, la paur provòca per l'Òme coma gaireben totes los mamifèrs, una poderoda activitat ormonala que pòt provocar la despresa per la pèl d'una fòrta odor, e una iperactivitat del sistèma sudatiu, la tressusor.
Charles Darwin descriviá atal los diferents simptòmas de la paur:
Neurobiologia[modificar | modificar la font]
L'amigdala es l'estructura clau del cervèl dins la neurobiologia de la paur. Inclutz lo procediment de las emocions negativas (coma la paur o la colèra). De cercaires observèron una iperactivitat de l'amigdala pels pacients que mostrèron un cara menaçanta o confrontats a de situacions espaurantas. Los pacients avent una fòbia sociala mai sevèra mostrèron una correlacion amb una responsa mai atenuada de l'amigdala[7]. D'estudis tanben mostrèron que los subjèctes expausats a d'imatges de paurs facialas, o la cara d'individus de raça diferenta[8], atenuava l'activitat de l'amigdala, alara que la lrsion d'aquesta o sa calcificacion fa incapabla la persona tocada d'aquesta lesion de reconéisser las expressions de paur alara que pòt destriar las autras emocions[9].
La responsa a la paur generada per l'amigdala pòt èsser adocida per una autra region cerebrala coneguda jol nom de cortèx cingular anterior rostral, localizat al lòbe frontal. Dins un estudi de 2006 a Columbia University, de cercaires observèron pels subjèctes qu'experimentavan mens d'activitat dins l'amigdala quand percebon conscientament un estimul de paur que quand percebon inconscientament un estimul de paur. Ancianament, avián decobèrt que lo cortèx cingular anterior rostral frenava l'activitat de l'amigdala, permetent un contraròtle emocional als subjèctes[10]. Un estudi menat per de scientifics de Zuric concluguèt que l'ormòba ocitocina, ligada als sentiments d'altruisme e d'empatiá e tanben lo desir sexual, èra capable de demenesir l'activitat cerebrala dels centres responsables de la paur[11]. Après aver estat espaventats, aquesta informacion es mandada de l'amigdala a una autra partida del cervèl, lo cortèx prefrontal, o aquesta informacion es conservada per una situacion similara que poirà existir dins lo futur[12].
Variantas[modificar | modificar la font]
La paur es grandament classificada en dos tipes: paur extèrna e paur intèrna.
- La paur extèrna es una paur exteriora que l'individú es motivat d'evitar.
- La paur intèrna es una paur interiora connectada a une emocion sovent négativa (ex. : sosestimacion de se).
La paur se pòt descriure segon las emocions sentidas per un individú. Aquestas emocions varian entre la prudéncia fins a una extrèma fòbia e paranòia. La paur es ligada per un nombre d'estats emocionals e cognitius inclusissent l'inquietud, l'ància, la terror, l'orror, la panica e la crenta. Las experiéncias de la paur se pòdon manifestar longtemps après aver estat viscuda,es a dire que l'individú pòt tornar viure sas paurs pendent de cachavièlhas, o pendent de nuèche de terror. De patologias ligadas a la paur (definidas per de paurs irracionalas e persistentas) pòdon inclure diferents tipes de trebles ancioses, que son fòrça espandits, e tanben de malautiás sevèras coma la fasa extrèma del treble bipolar e de formas d'esquizoferina.
L'experiéncia de la mesfisança pòt s'explicar coma sentiment de paur o de prudéncia, abitualament en responsa a una persona dangierosa o pauc familièra. La mesfiança pòt arribar quand quicòm o qualqu'un es contradich o desconegut. Per exemple, un individú pòt se mesfisar d'un autre quand aqueste agís d'un biais improbable o pauc comuna. La mesfisança es tanben considerada coma una prevesença e una remisa en question de situacions que pòdon venir a tot moment espaventosas veire dangierosas.
La terror es una forma fòrça prononciada de la paur. Es una sensacion de dangièr imminent. Pòt tanben èsser causada a l'escasença d'una fòbia. La terror pòt menar una persona al punt de causida irracional e un comportament atipic. La paranòia es un tèrme utilizat per descriure una psicòsi de la paur. Es experimentada coma sentiment de persecucion. La paranòia es un estat d'alma extrèm combinat a las cognicions, mai especificament, als deliris. Aqueste nivèl de paur pòt indicar qu'un individú cambièt de comportament d'un biais extrèm o mal adaptada.
Paur de la mòrt[modificar | modificar la font]
Per definicion, la mòrt est l'objècte de paur per excelléncia, coma la quita incarnacion del dangièr. Pasmens aquesta paur es pas gaire universala. Es pasmens a l'encòp mai comuna e mai paradoxala. Nombre de culturas escapan a la paur de la mòrt utilizant la cresença d'una vida après la mòrt. Aquesta pensada es fondamentala dins fòrça de religions, amb ela l'esperit compren la mòrt sens la crénher, mas crenhent çò que li succedís, es a dire lo jutjament o l'infèrn. De filosofias atèas e materialistas, eissidas de l'Antiquitat grèga e encore fòrça influentas fins ara, mostrant l'aspècte paradoxal de la paur de la mòrt. Citam subretot lo filosòf grèc Epicur:
Paur del desconegut, timiditat[modificar | modificar la font]
La paur del desconegut es un fenomèn etologic observat per fòrça animals evoluits e es font de prudéncia.
Per l'Òme, pòt èsser individuala o collectiva. Es una paur d'un dangièr ipotetic. Apareis fàcia a de destinacions o escasenças esperadas desconegudas. La paur de la mòrt, o de la sornièra, de veire pas res pòdon n'èsser de formas, tot coma la paur per un cambiament o quicòm de novèl (exemples: un bruch o son novèl, animal/insècte/persona/luòcs novèls, un viatge, un estrangièr, un entreten d'embaucha, conferéncia, espectacle, concèrt o expleit esportiu de donar dabans fòça espectators o jutges desconeguts, etc, aquestas darrièras situacions se definisson mai comunament jol nom de « trac », ligat a la paur de capitar paso del ridicul). Totes los actors an un cèrt trac abans de passar dabans lo public, coma dins d'autres mestièrs de l'ensenhament fàcia a lors escolans, medical al vejaire dels pacients, comerçants al respècte de lors clients, o tanben los mestièrs militais perilhoses, aquesta paur s'amagant amb l'abitud.
Aquesta paur pòt èsser mai individuala, tradusent una cèrta « timiditat », segon son gra d'emotivitat, fàcia a un o mai interlocutors, o personas qu'impressionan per lor estatut o ligadas à l'admiracion (per exemple dabans una idòla, o una persona del sèxe opausat), se tradusent a vegada quand una situacion empachativa novèla, per l'enrogiment. La timiditat, coma lo trac o tota paur, s'estompan amb lo temps e l'abitud, ligadas a l'experiéncia.
- Una paur intensa del desconegut, de la part d'un grop o d'un individú es font d'isolament o de replec sus se o lo grop. Pòt generar de violéncia, veire menar al suicidi.
- Una paur rasonada e moderada del desconegut permet una cèrta dobertura d'esperit e pòt venir factor de creativitat contribuissent a l'exaltacion de la curiositat, de la recerca e de la descobèrta
- L'abséncia totala de paur del desconegiut pòt èsser un fenomèn patologia e mena a la mesa en dangièr per imprudéncia.
La paur sembla naturala e universala. Es sa gestion e son intensitat que pòdon venir problematics. Lo grop, la solidaritat, la societat, l'aprendissatge, la familha, la tribú pòdon contribuir a l'assurança de se e al sentiment de seguritat, e tanben alunhar la paur. La religion, las ierarquias, lis sistèmas de castas, de sectas e de grops politics ... se pièjan sus la paur del desconegut e de la mòrt per confortar lor poder o foncions.
Àncias e estrès[modificar | modificar la font]
Una paur perlongada o repetida provòca un sentiment d'ància. Se parla alara de situacion anciogèna. Mèna plan sovent a un estat o situacion dichas d' « estrès ». L'ància es una paur intensa, a vengadaa cronica. Aumenta lentament e acaba per aténher un pic, dich crisi de panica, o crisi d'ància, occasionant de plan seriosas dificultats respiratòrias, per exemple una iperventilacion. Pendent aquesta crisi, lo subjècte a l'impression que va demorar dins aqueste estat e que contunharà a sentir aquesta ància de biais indefinit. Pasmens en general la crisi de panica s'estompa d'ela mèsme progressivament[13]. Las terapias comportamentalas sus la paur se fondon sus aquestas observacions. D'exposicions progressivas son relizadas, pendent un temps pro long per que l'ància torna davalar. Es una mena d'abituacion que deu èsser realizada amb precaucion que d'exposicions tròp subtas, o tròp intensas, pòdon provocar l'efièch contrari, fins a provocar un traumatisme.
Alienacion[modificar | modificar la font]
La paur pòt tanben èsser lo resultat d'una alienacion intellectuala o sociala. Nietzsche critica las religions dins Crepuscul de las idòlas, qu'aurián provocat la crenta del pecat e de viure d'esperse.
Contraròtle de las folas[modificar | modificar la font]
La paur a un efièch plan fòrt sus las folas e atal es utilizada per contrarotlar las folas e los pòbles. Dins los sistèmas totalitaris o dins l'esclavatge tradicional, l'objècte de la paur es clarament identificat, s'agís d'una menaça de castig o de mòrt en cas de desobesissença. Dins los sistèmas dichs democraticas ont una tala menaça es pas explicita, impòrta pas pus de contrarotlar çò que pensan las gents, desformant las informacions dels mèdias e amb de menaças mai abstrachas o quitament virtualas[14].
Trebles dels senses[modificar | modificar la font]
La paur, quand es desirada, e dins un contèxte de « seguretat », se transforma plan sovent en sensacions mai o mens fòrtas, per exxemple quand es ligada a las sensacions d'acceleracions, orizaontalas, mas subretot verticalas, aquestas essent las mai inabitualas de pujada en essent auçat, e encara mai de « càser dins lo vuèit » e pèrta d'equilibri cap al bas. Produch dins lo còrs une reaccion quimica d'adrenalina que, venent agradabla, explicariá l'atrach de fòrça personas, subretot joventas, per aquestes efièchs de desplaçaments: Montanhas russas, atraccions, ascensors, tobogans, esquí, surf, competicion automobila, paracasuda e saut a l'elastic, etc., e tanben aqueste vesin, ligat a las sensacions de nautor e de vertigi: Parcors aventura en bòscs, via ferratas...
Surpresa inesperada[modificar | modificar la font]
La peséncia d'una persona arribant en reire de se, una sensacion corporala, un bruch de petard de fèsta, una pòrta que claca, una descarga electrica, subretot se son subits, inesperats e fòrça intenses, desencadenan un fenomèn de paur, entraïnant una reaccion de contraccion musculara e d'adrenalina, se traduson per una reaccion de subresalt, acceleracion cardiaca, veire crit de la persona.
Subrepassar la paur[modificar | modificar la font]
Gaireben totas las paurs an la proprietat de poder èsser subrepassada. En efièch per una persona donada, sufís sovent de subrepassar sa paur un còp per la far desaparéisser definitivament. Aquesta aptitud a demenesir sa paur e a ganhar atal en coratge constituís un procediment de maturacion de l'esperit e de l'individú que contunha pendent tota la vida. Aquò explica tanben que los enfants e los joves adults son en general fòrça mai crentius que los adults mai experimentats. La paur es sovent desviada per d'objectius ludics pels enfants, se metent en scèna e cercant a se far paur pendent de fèstas come per exemple Halloween.
Fòrça de societats considerèron coma un dever per un òme d'èsser capable de subrepassar sa paur. Existís en efièch per fòrça pòbles de rites d'iniciacion o de passatge a l'edat adult, pendnet qu'un adolescent deu complir un acte a priori esglasiant per poder revendicar son estatut d'òme o son apartenéncia la comunautat. De societats menèron aqueste principi a l'extrèma e faguèron de la paur, e tanben aquesta de la mòrt, un objècte de vegonha. La paur èra alara simplament denegada, considerada coma une flaquesa. Foguèt per exemple le cas dels Vikings. Aquesta practica s'aplica a abituacion, la forma mai simpla de l'aprentissatge, aprene a reagir pas a un eveniment sens importança que se repetir[15].
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr) « Approche Neurobiologique des troubles-anxieux », www.troubles-anxieux.com (consultat lo 7 novembre 2010).
- ↑ (en) Öhman, A. (2000). Fear and anxiety: Evolutionary, cognitive, and clinical perspectives. In M. Lewis & J. M. Haviland-Jones (Eds.). Handbook of emotions. (p.573–593). New York: The Guilford Press.
- ↑ (en) Tancer, B. (2008). Click: What millions of people are doing online and why it matters. New York: Hyperion.
- ↑ Desmond Morris, Le Singe nu
- ↑ (fr) « Définition du mot Peur : État émotionnel stressant », www.psychologies.com (consultat lo 7 novembre 2010).
- ↑ (fr) « Marie-Antoinette: première photo », www.cinemovies.fr (consultat lo 7 novembre 2010).
- ↑ (en) « Studying Brain Activity Could Aid Diagnosis Of Social Phobia (études des activités cérébrales). Monash University. » (consultat en 21 janvier 2009)
- ↑ Differential response in the human amygdala to racial outgroup vs ingroup face stimuli, vol. 11, , 2351–5 p. (PMID 10943684)
- ↑ Feinstein JS, Adolphs R, Damasio A, Tranel D, « The human amygdala and the induction and experience of fear », Current Biology 21 : 34-8, 2011, vol. 21, , p. 34-38
- ↑ (en) « Emotional Control Circuit Of Brain's Fear Response Discovered » (consultat lo 14 mai 2008)
- ↑ "Fear not." Ski Mar.-Apr. 2009: 15. Gale Canada In Context. Web. 29 septembre 2011
- ↑ John Travis, "Fear Not", Science News, 2004
- ↑ Christophe André, Psychologie de la peur : Craintes, angoisses et phobies, Éditions Odile Jacob (15 septembre 2004), (ISBN 978-2-7381-1425-9)
- ↑ Noam Chomsky, Necessary Illusions: Thought Control in Democratic Societies, South End Press (1er juillet 1999), (ISBN 978-0-89608-366-0)
- ↑ Thompson, Neurobiologie de l'apprentissage et de la mémoire, vol. 92, , p. 127-134
Annèxes[modificar | modificar la font]
Lecturas prigondas[modificar | modificar la font]
- Mathilde Bernard, , Éditions Hermann, coll. « Savoir Lettres », 2010, 396 p. (ISBN 978-2-7056-7050-4)


text:
Antoine de Saint-Exupéry, nascut lo 29 de junh de 1900 à Lion e desaparegut en vòl lo 31 de julhet de 1944, Mòrt per la França, èra un escrivan, poèta e aviator francés.
Nascut de familha eissida de la noblessa francesa, Antoine de Saint-Exupéry passèt une enfança aürosa malgrat la mòrt d'ora del paire. Escolan pai brilhant, obtenguèt pasmens son bachelierat en 1917 e, aprèp son escac a l'Escòla navala, s'orientèt cap a las bèlas arts e l'arquitectura. Vengut pilòt pendent de son servici militar en 1921, s'engatjèt en 1926 per la companhiá Latecoèra (futura Aeropostala) e transportèt lo corrièr de Tolosa cap a Senegal abans de rejònher l'America del sud en 1929. A meteis temps publiquèt, en s'inspirant de sas experiéncias d'aviator, sos primièrs romans: Corrièr Sud en 1929 e subretot Vòl de Nuèch en 1931, qu'encontrèt un grand vam.
A partir de 1932, l'emplegaire aguèt de problèmas economics. Alara Sant Exupéry se consacrèt a l’escritura e al jornalisme. Faguèt de grands reportatges al Vietnam en 1934, a Moscòu en 1935, en Espanha en 1936, que noiriguèron sa reflexion sus las valors umanistas que desvelopèt dins Tèrra dels òmes, publicat en 1939.
En 1939, foguèt mobilizat dins l'armada de l'aire e foguèt afectat dins una esquadrilha de reconeissença aeriana. A l'armistici, quitèt França per Nòva York amb per tòca de far dintrar los Americans dins la guèrra e venguèt una de las voces de la Resisténcia. Per manca d'accion, jonhèt, a la prima de 1944, en Sardenha puèi en Corsega, una unitat cargada de reconeissenças fotograficas per preparar lo Desbarcament en Provença. Desapareguèt pendent mission del 31 de juilhet de 1944. Son avion foguèt pas tornar trobat qu'en 2004.
Lo princilhon, escrit a Nòva York pendent la guèrra, foguèt publicat amb las seunas aquarèlas obtenguèt un lèu un fòrça grand succès mondial.


text:
Chiang Kai-shek
Chiang Kai-shek (en chinés tradicional 蔣介石, chinés simplificat 蒋介石, en pinyin Jiǎng Jièshí) (31 d'octobre de 1887 – 5 d'abril de 1975) foguèt un militar e òme politic chinés que foguèt un dels principals liders del Kuomintang après la mòrt de Sun Yat-sen en 1925.
Foguèt lo cap militar – amb lo títol de generalissim – e, en divèrses periòdes e en alternància, lo cap de govèrn e lo president de la primièra Republica chinesa puèi, fins a sa mòrt, lo president de « Republica de China » a Taiwan.


text:
Camarsac
Camarsac ( Camarsac en francés) es una comuna occitana de Bordalés [1], lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre dau territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son Camarzag, Camerchac, aus sègles XI-XII, Camarciacum, en latin, aus sègles XI-XII, Sancti Germani de Camersac, en 1273, Akamarsac, en 1307-1317, de Camarsaco arch. de Inter-duo-Maria, en latin, en 1326, Camarsac, en 1361 [2]. Segon Dauzat, Camarsac vendré d'un nom latin d'òme *Camarcius, derivat de cam[m]arus, « cranc », damb lo sufixe -acum [3], latinizacion dau sufixe gallés -ācon. Bénédicte Boyrie-Fénié causís lo cognomen Camars, qu'a l'avantatge d'estar atestat, damb -acu(m) e cita tanben las proposicions diferentas de Negre, Camurcius, e d'Astor, *Camarius, derivat de camarus [4]. Delamarre cita tanben daus noms gallés, Camaros, sense rapòrt damb lo latin cammarus, pui un derivat possible *Camaricos, e tanben Cambarios [5]; mes parla pas de Camarsac; *Camaricios, Cambaricios ?
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra dau canton de Crion, i demorèt.
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas damb la comuna[modificar | modificar la font]
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9616679v/f82.item.zoom p. 70
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 93-94
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 134
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 94
- ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 98 e 290


text:
Coma participar ?
L'objectiu dau Sota-Projècte SONS es de prepausar una lectura dei noms de luòcs en occitan.
Ramentam que lo projècte de Portau geografic d'Occitània es essencialament contributiu
e avança a dicha que de volontaris ajudan.
L'IEO reçaup ges d'ajuda especifica au projècte onomastic
e avèm pas lei mejans de pagar cu que siegue per faire l'òbra..
D'assais probants se menèron, de registraments son estats fach e de fichiers son son lests, la tecnica d'enregistrament es au ponch...
La dificultats es tecnica : la lectura dau nom fonciona mai se fach pas dins lo fenestron actiu. Aquò se pòt reglar, segur.
Mancam d'una persona competenta que podriá i consacrar de temps !
pour collecter, informer, expliquer, diffuser…
pour écrire des pages informatiques, des formulaires…
pour trouver des financements…


text:
Per far eisir sas envejas, l’I.E.O. Lemosin se balhet cinc dralhas, que tascha moien de segre, sol o emb l’ajuda d’autres associacions o organismes :
Mesa en plaça d’animacions escolaras e de cors per los beus, intervencions dins de las formacions professionalas, creacion de gatges pedagogics.
→ Cors per los beus, estagis, obradors
Organizacion de bravéias de musica, chants e contes, participacion a mai d’unas manifestacions oficialas (Prima daus poetas, Festa de la Musica, A vos de legir, Estivada de Rodés,…), acompanhament a la frotjada daus artistas lemosins d’expression occitana, aisinament de mòstras, edicion de libres, CD e DVD, gestion de la Librariá occitana a Limòtges.
→ Perpausicions de bravéias, d’animacions
Enquestas sus los saubre(-far) popularis (dins los ospitaus, las maisons de retirada e chas lo monde), recherchas dins los archius, trabalh sus lo conte e las literaturas oralas.
→ Questa de la memòria occitana
→ Participacion au project interregionau : « Patrimòni culturau e identitat territoriala – Lingas, musicas e danças tradicionalas en Massiu Centrau »
Conselhs a las collectivitats per far valer lor patrimòni culturau occitan (panelatge bilingüe, festas a temas, animacions…).
→ Conselhs sinhalizacion bilinga
Eissegatge d’informacions, organizacion regulara de manifestacions culturalas a Usercha e alhors en Lemosin.
→ S’abonar a La Fuelha, letra d’informacion de l’I.E.O. Lemosin : laissatz vòstre corrièl dins lo formulari en bas a man drecha.


text:
862
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 862 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Francia Occidentala[modificar | modificar la font]
Vengut major, Carles l'Enfant, fiu segond dau rèi Carles e rèi — teoric car contraròtlava pas tot lo territòri — d'Aquitània, se maridèt sensa l'acòrd de son paire entraïnant una crisi qu'afebliguèt la preséncia reiala en Aquitània.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Escòcia[modificar | modificar la font]
Mòrt dau rèi Donald MacAlpin probablament lo 13 d'abriu. Son fiu ainat Constantin li succediguèt.
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Mòrt dau califa Al-Muntasir entre lo 29 de mai e lo 8 de junh siá en causa d'una malautiá siá en causa d'un empoisonament. Son rèine brèu agravèt l'afebliment dau poder dau califa. Al-Mustain, un felen dau califa Al-Mutasim, foguèt elegit per lei soudats turcs per lo remplaçar. Aperavans, Al-Muntasir aviá autorizat la restauracion dau Tombèu de l'Imam Hussein.
Lei populacions aràbias s'opausèron a la chausida dei soudats turcs dins unei vilas fins a 863, especialament a Bagdad. Dins aquò, l'armada capitèt de reprimir lei revòutas localas. Aquò illustrèt la presa dau poder au sen dau Califat per lei militars e lei visirs turcs. De mai, en causa de l'importància numerica deis Arabis dins lei regions centralas dau Califat, agravèt e accelerèt lo declin de la dinastia.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Pel moment, la decision aparten al cap d’establiment. Lo SNPDEN, sindicat dels caps d’establiments, demanda a l’estat de legiferar.
En aquesta dintrada escolara, Marcèl Latrille a bon esper de poder prene part a las activitats dins l’escòla de son caganís. Aquel paire de trenta ans ausiguèt dire qu’a l’escola mairala de son filh, los paires èran autorizats a participar a las activitats amb la berreta.
Per contre, Claudi Lahitte, el, poirà pas acompanhar sa filha que son escòla primària forabandís lo pòrt de la berreta als acompanhators.
« Podèm pas tolerar de signes distinctius, que la neutralitat geografica se deu d’èsser respectada, çò ditz lo director, Kevin Astruc. Se los bearneses son autorizats a portat la berreta, veirem lèu de parents afublats de sombreros, casquetas de base-ball o borsalinos ! L’escòla de la republica deu tractar cadun del meteis biais ».
Berthomieu Labatut, collectaire a Radio País, declara : « Lo pòrt de la berreta qu’ei ua libertat de cadun, en tota escadença. Qu’ei l’arrespècte de las nostas costumas e deu biais de víver bearnés. Jo, que’u pòrti tostemps, totmedish au lheit com devath la docha. L’escòla de la republica que deu arrespèctar aqueth dret ».
Dins l’espèra d’una circulària de clarificacion, mantunes bearneses son encara privats del dreit d’acompanhar lors mainatges en activitat escolara.
Fòto : Daniel Burgui Iguzkiza


text:
ÒCtele, chadena de television generalista que emet en occitan sus internet dempuei 2013, sirá a Limòtges dijeus 22 de feurier a 8 oras e demia de l’enser per virar son emission la mai coneguda, lo D’ÒC Show, en directe de la Biblioteca Francofòna Multimedia de Limòtges, emb l’ajuda de l’IEO Lemosin.
Lo D’ÒC Show es una emission de 2 oras, pradelairitz, en linga occitana, en directe e en public.
‘Queu dijeus 22 de feurier, aurá per tema : « Lemosin, terra occitana ? ».
Quaus rapòrts entreten ‘queu territòri emb la linga e la cultura occitanas ? Ente ne’n sem de l’ensenhament apres la sinhatura d’una convencion de desvelopament entre la Region Novèla-Aquitània, lo Rectorat de Limòtges e l’OPLO (Ofici Public de la Linga Occitana) ? Limòtges es-‘la a la tauvera dau territòri occitan ? Qualas accions culturalas per la linga son menadas per las diferentas estructuras localas ? L’occitan es-t-eu mai viu ‘quí qu’alhors ?
Alentorn dau presentator Silvan Carrère, los convidats vendran parlar de tot ‘quò-‘quí emb daus zooms variats sus l’ensenhament, la ruralitat, l’economia, lo teatre, la literatura…
L’emission sirá en directe e en public a 8 oras e demia de l’enser, a la Biblioteca Francofòna Multimedia de Limòtges.
Per venir veire l’emission, vos demandem d’èsser ‘quí un pauc mai d’abora, a las 8 oras. Fau venir !
Rendetz-vos lo dijaus 22 de heurèr en Lemòtges entàu prumèr D'ÒC Show de l'annada : "Lemosin, tèrra occitana" Silvan Carrère IEO Lemosin – Libraria occitana Occitan à Limoges Bibliothèque Francophone Multimédia
Publiée par ÒCtele sur jeudi 15 février 2018


text:
Lo Grelh del Coderc
me fa passar una cadena...
Anem zo, i vau...
4 libres de ma joinessa:
Legissiái fòrça quand èri pichòta. Mas qué? Me'n soveni pas gaire finalament. Sabi que legissiái. De longa... Embarrada dins ma cambra, sus mon lièch. Finala, lo biais a pas gaire cambiat.
- Oui-Oui
, l'integrala, amb son collèga Potiron, son taxi jaune e son gos que me soveni pas de son nom.
- Tout l'Univers
, l'enciclopèdia, que legissiái lo ser dins mon lièch. Aimavi de legir las fichas suls païses. E ara, soi nullassa en geografia...
- Asterix
, l'integrala.
- De contes, libres de contes per enfants qu'aimavi de legir e tornar legir.
De fach, aviái pas gaire de libres, alara tornavi legir los qu'aviái.
4 escrivans que legirai encara e encara
- Florian Vernet ( l'òbra tota)
- Juan José Millás (l'òbra tota)
- Albert Camus (La Chute)
- Fredo Mistral (l'òbra tota)
4 escrivans que legirai pas mai:
Es pas mon biais de prene de decisions tant radicalas... Perqué un libre que te tomba de las mans a una epòca ,akò's, per ieu, pas definitiu.
4 libres que prendriái sus una iscla deserta:
- la guia telefonica per telefonar al mond per que me venguèsson quèrre! ( la responsa de blonda ;) )
- la Bíblia, o lo Coran, o lo Libre dels Mòrts Tibetans, o los 3
- Max Roqueta l'integrala, per me sovenir del país.
- Lo Tresor dou Felibrige
- Le Petit Robert dels noms comuns e dels noms pròpres.
Akò fa de qué s'ocupar :P
De tot biais, compti pas partir sus una iscla deserta...
4 livres del molon que m'espèra....
- Que Dalle! de Florian vernet, tre qu'aurai acabat j@rdindelasdelicias.com.
- Histoire Universelle de Marseille, d'Alèssi dell'Umbria
- un de James Ellroy que me soveni pas lo títol
- El comte Arnau de Josep M de Sagarra
Ne meti pas que quatre.... que lo molon de libres qu'espèran que los legiguèsse pesa mai que ieu....
Passi la cadena a:
- TAM
qu'es un grand legeire e qu'a bon gost...
- K
puèi que parla sovent de sas lecturas
- DigaJanós
que nos dirà, ne soi segura, de causas intelligentas que coneissèm pas.
- Lo Peiroton
quand tornarà de Finlàndia ;)
Vakí!
.


text:
Vendriái normala?
dilluns, 31 d’octubre de 2011
Madura
L'autre jorn qu'èri dins un grand centre comercial de mèrda, lo tipe que li donavi ma carta blava aviá son nom sus una etiqueta pegada a son gilet roge ridicul.
Legissi lo nom sus l'etiqueta.
Èra un nom complicat amb de letras que te donan plen de punts al Scrabble.
Ieu, aimabla :
- E cossí se pronóncia?
"A oè, quicòm de chucar, qué".
E ben, non, l'ai pas dicha!!!
A la plaça, diguèri :
- E es de quina origina?
Vendriái normala?
2 comentaris
diumenge, 30 d’octubre de 2011
Idèas per quand...
Idèas de notar per quand dubrirai mon salon d'esteticiana :
Depilacion:
Fofona :
Fofona Larzac
Fofona Règa
Fofona Bartàs
2 comentaris
dissabte, 29 d’octubre de 2011
de l'euskera e de l'autbòi
Jogar d'autbòi, aquò te pòt donar enveja d'aprene l'euskera :
A despart de me trobar un amorós en Euskadi, avètz un metòde de me conselhar per aprene lo basc?
PS: Se siás basc, bascofòn, borrut e fòrt coma un buòu, fasèm un paquito tu e ieu?
3 comentaris
divendres, 28 d’octubre de 2011
dins lo mas abandonat
E ben finala, las gausèri pas passar aquelas telaranhas. Pas que me faguèsson paur, las aranhas, las crenti pas. Mas avián facha sa telaranha a la plaça de la pòrta e la simbolica me pertoquèt. Passèri pas la pòrta e daissèri a las aranhas sa proprietat.
Quantes còps lo vièlh pescaire s'assetèt a aquela taula e sus aquela cadièra? Lo vièlh pescaire es segurament mòrt, la cadièra de formica es totjorn aquí...
Un ostreïcultor qu'arrèsta e que o daissa tot... lo vagon es aquí, los ralhs tanben mas la salicòrna a presa la plaça...
3 comentaris
dijous, 27 d’octubre de 2011
3637
Mon fraire:
- tè, l'autre jour, j'ai parlé à un ... à un ...
- à un quoi?
(oè quequejar, es de familha!)
- à un oboaste!
- hein? à quoi?
- à un oboateux!
- hein?!
- e ben, un type, avec un hautbois là, comme toi
- aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa, ok!!
- ben comment on dit, c'est quoi le mot?
- mmm "hautboïste"?
- A oè, et ben sur son chapeau, y avait marqué "hautboiste".
O disèm pas pro que, e mai sus las majusculas, cal metre los accents e los trèmas coma cal...
2 comentaris
dimecres, 26 d’octubre de 2011
aquò deu aver un nom
5 comentaris
dimarts, 25 d’octubre de 2011
Brasucada autonenca
Per una bona brasucada, te cal :
de muscles!
(e directament del productor al consomator, aquò's melhor!)
aprestar lo fuòc,
metre los muscles dins la padèla sus la grasilha,
pas directament sus la grasilha que l'aiga dels muscles tombariá sul fuòc,
e adieu la brasucada!,
escampar l'aiga dels muscles.
Very important : se daissas l'aiga, as de muscles bolhits, berk.
Mas se ne lèvas de tròp, e ben, auràs de muscles tot secs, e serà pas bon!
espandir la sauça magica suls muscles
servir, manjar e se congostar!
E se dire qu'èra ben bon!
2 comentaris
dilluns, 24 d’octubre de 2011
Al menut aquesta setmana
1 comentaris
diumenge, 23 d’octubre de 2011
lo Rex auriá cambiat d'adreiça?
2 comentaris
Sondatge de la debuta del mes
Responsas a la question "cambiar dètz jorns a Lisboa contra doas setmanas dins la banlèga de Caramauç, aquò es...":
Primièr, me diguèri que pensatz que çò que me mòu es lo sèxe mas coma sabi que sètz totes de romantics, pensatz que, per daissar tombar un viatge dins una capitala europèa de tria per anar dins lo trauc del cuol mai negre d'Occitània, cal èsser grèu amorosa.
E coma sètz politicament corrèctes, pensatz que , contra la drechizacion de la societat, ai decidit d'anar dins una de las ciutats mai rojas del país : Caramauç.
E ben, non, la rason es ni sexuala ni politica. Aquò dich, se i a un mascle caramauçin d'esquèrra que me legís, vòli plan jogar a la mina e al carbonièr o faire lo vagonet amb el.
Mas vertat es, en causa de la crisi actuala, lo FMI (Finta de la Melania Intelligenta) m'a dich de pas sortir del país que quand me'n vau a l'estrangièr, gasti tròp.
Mas, mai que mai, lo FMI insistís e prepausa
d'acabar de començar aquela puta de màster en plaça de m'anar bronzar lo cuol sus las plajas portuguesas.
Ai doncas cercat un endrech pròche de la Talvera, sens internet e pas tròp car. Mai que mai, pas tròp car. E una amiga de ma maire a un ostal dins una residéncia minièra de la banlèga de Caramauç. L'exotisme complet mas sens palmièrs.
Un remake de Germinal en perspectiva.
Aquò dich, li ai pas encara demandat l'ostal a l'amiga de ma maire, benlèu que serà ocupat quand i voldrai anar e aurai pas d'autras solucions que "sorry FMI, anam a Lisboa!".
Aquò dich, li ai pas encara demandat l'ostal a l'amiga de ma maire, benlèu que serà ocupat quand i voldrai anar e aurai pas d'autras solucions que "sorry FMI, anam a Lisboa!".
E ben non, mon esquizofrenia se melhora pas.
3 comentaris
divendres, 21 d’octubre de 2011
Consultacion
Car blòg,
Aqueste matin, dins la docha, me soi suspresa a cantar a plena garganta "La Boiteuse" que, per memòria o per informacion, te meti çai jos dins un montatge video digne dels melhors blògs de Skyblog.
Me soi trachada que coneissi totas las estròfas, e te parli pas del repic, lo te brami tant e mai. E ai vergonha d'avoar que sosquèri a la riquessa de las rimas.
Es grèu?
Seriá-ti una enveja gròssa, o benlèu un besonh gròs, de vacanças?
Me cal anar veire lo metge?
O benlèu que me cal arrestar d'anar a Pesenàs, que i a quicòm de pas bon dins l'aire alai?
Enfin, car blòg, me diràs. En esperant, a mon cuol metràs lo nas!
Me cal anar veire lo metge?
O benlèu que me cal arrestar d'anar a Pesenàs, que i a quicòm de pas bon dins l'aire alai?
Enfin, car blòg, me diràs. En esperant, a mon cuol metràs lo nas!
4 comentaris
dimecres, 19 d’octubre de 2011
Melhorament
Çò que m'agrada - e m'alassa e m'estressa - del mestièr d'ensenhaire, es la remesa en question.
Siás de longa a te demandar de qué va pas, de qué te cal cambiar, ont poiriás melhorar, de qu'as fach qu'èra pas genial e que te cal cambiar per lo còp seguent.
Bon, es pas l'autoflagelacion permanenta tanpauc, i a de còps que i a que te dises "puta, que soi bona!".
Es l'interés del mestièr. E aquela escomesa permanenta m'agrada!
Mas i a de jorns qu'ensajas, que soscas e que capitas pas.
Uèi, ai fotut un escolan defòra.
Fotre un escolan defòra, es abandonar. (L'abandonar?)
Es reconéisser, aceptar e se resignar al fach que siás pas estada capabla de lo gardar, de capitar que s'interèsse, de capitar qu'arrèste de te respondre, de capitar de lo far dintrar dins ton jòc o de lo prene dins ta còla.
Ta simpatia, ton umor, ton jòc de l'autoritat professorala, ta fisança que crida son intelligéncia an totes fracassat.
Ai sortit lo carton roge.
Emai los collègas diguèsson qu'es parièr dins totes los corses, fòrabandir un escolan, aquò m'agrada pas.
Me diretz que lo carton roge se sortís pel mond qu'an passada l'òsca. Rai.
Mas quicòm me ditz que mon trabalh, ma tòca, mon escomesa a ieu es de mostrar ont es l'òsca e d'ajudar l'escolan a la passar pas.
Se la passa l'òsca, aquò vòl dire qu'ai perdut?
10 comentaris
de l'espòrt, de l'ornitologia e de ma conariá
Sabètz ont s'acaba lo continent europèu?
E ben, s'acaba amb los Açòres.
(messatge a mon corrector tant aimat : sabi que l'indispensable diccionari de Josiana Ubaud ditz qu'es femenin plural, mas en portugués, es masculin plural).
E sabètz de qu'es un açor en portugués?
Dins mon diccionari irange gròs, es marcat :
"ave de rapina, diurna, da Familia dos Falconídeos, de cor acinzentada com manchas brancas".
Mas me sembla que mon diccionari s'engana. Wikipèdia ditz que l'açòr es de la familha dels Accipitridae.
Enfin, es una tartana, pas res mai qu'una tartana coma n'i a tantas sul Segalar que d'ara endavant s'escriurà Sèga-la o se dirà Tartanas, akò farà tant exotic coma Açòres.
Benlèu Os Açores son justament ravitalhats per las tartanas???
Enfin, rai.
E qual coneissètz qu'es dels Açòres?
Trobatz pas?
E ben Pauleta!!!
Mas noooooon, pas Pauleta, la femna del fornièr!!!
Non, Pauleta, lo jogaire de balon!
Ok, vertat, lo tipe jogava en cò dels enemics parisencs o girondins mas aquò empacha pas, èra bon al balon.
E ben, a cada còp que marcava, fasiá l'açor en omenatge a sas isclas. Es polit, non?
Agachatz:
E ben figuratz-vos que l'autre jorn, descobriguèri un polit mot en occitan, un mot que coneissiái pas que designa l'açor o autra tartana: la gòina. A un ò accent grèu sus la primièra sillaba e aquò m'agrada quand i a un ò accent grèu sus la primièra sillaba.
Mas se cercatz dins vòstre amic Alibèrt, Loís vos respondrà a la pagina 432 que
gòine, gòina : libertin, débauché, femme de mauvaise vie.
(aquela, la nòti dins mon quasernet de mots de tornar plaçar dins la convèrsa en plaça de "quana salopassa". Òc, ai un quasernet per i escriure los sinonims de "quana salopassa", ai lo drech, non?)
Puèi, aquò me faguèt pensar al francés "gouine". Sabiái que lo Florian Vernet dins son Que Dalle disiá qu'èra un mot que veniá de l'occitan. Aprèp verificacion dins lo pichon libre roge, lo francés "gouine" ven de l'occitan "gorrina" (meti pas las reviradas que Vernet dona que aprèp, Google va dire que soi un blòg pornografic.... anaretz veire dins lo libre, pagina 41.) e que l'argòt francés "gousse" ven de l'occitan "gossa". Me soi enganada d'animal.
Enfin. Rai. Ara, vau recaptar los diccionaris qu'ai sortits per espandir ma conariá linguistica... perque, fin finala, Pauleta, fa pas l'açor, fa coma totes los fotbolaires : fa l'avion.
1 comentaris
dimarts, 18 d’octubre de 2011
catons
Doni catons nascuts lo 1er de setembre. Son pròpres, desmamats, acostumats als chins e sociables... e quand dormisson pas, son de foteires de oai.
Son totes de mascles (en teoria...) levat la Grisona qu'a una taca rossèla sul cap.
Adultes, donan quicòm coma aquò :D
4 comentaris
diumenge, 16 d’octubre de 2011
Lacrimofèr
Quand mon collèga del cors d'autbòi Claude jòga aquò:
n'ai las lagremas als uèlhs.
4 comentaris
dissabte, 15 d’octubre de 2011
Un blòg vos manca e tot es despoblat
Dimars de matin, quand me levèri, faguèri coma cada matin, geekassa que soi, agachèri lo corrièr electronic : mon adreiça personala, mon adreiça professionala, mon adreiça del blòg, Facebook, las estadisticas del blòg, lo blòg per veire çò qu'an escrich los autres, VDM e Midi Libre.
E dins mon adreiça del blòg, te vesi un e-mail que l'expeditor es « blogger » e lo subjècte « avèm suprimit ton blòg ». « LÒL » que me diguèri, la coneissèm la manòbra dels piratas d'internet : « se tornas pas metre sul pic ton mot de passa, tot serà suprimit ». Levat que dins l'email, i aviá pas de demandas de mot de passa ni de carta blava.
Verificacion sul blòg : i èra pas mai. Suprimit.
Vuèg.
Perque se quauqu'un deu suprimir aquel blòg, aquò's ieu. Benlèu un jorn, akò me petarà e o farai mas serà MA decision. Los uèlhs plens de lagremas, cliquèri per veire de qué n'èra.
Una error. Error qu'ai de mal de comprene, mas rai.
Seguissi las indicas per mostrar al Sénher Google que non, soi pas un robòt programat per un missant pirata de l'internet per raubar lo mond.
E tot aquò, o fasiái amb las cervèlas que pedalavan.
Me torna la convèrsa corta mas intensa qu'aguèri amb un escrivan a Rodés. Lo tipe me felicitava per lo blòg, ieu me sentissiái colhona, sabiái pas tròp qué dire a despart de granmercejar... E me demandava perqué publicavi pas. E aquí, del naut de ma fiertat Tecnologia Informacion e Comunicacion, li respondèri « Mas publiqui ja ! Lo blòg es un supòrt, diferent del libre rai, mas es un supòrt de publicacion !» e de li donar mai d'arguments : a gratis, liure servici pels autres e que permet l'interactivitat amb los legeires. Oè, ieu, quand crosi Sergi Javaloyès (o Javayolès, sabi pas jamai), parlam de mon blòg. D'unas lengas de pelha dison que me passèt la pomada per qu'anèsse veire son espectacle amb Walt Tisnèr que i aviá just aprèp.
Es MON argument quand de mond me dison de publicar : « es ja publicat: lo blòg ». Argument que permet de copar cort a la convèrsa e de parlar de quicòm mai perque non, vòli pas escriure un libre mai gròs que mos mini pòsts, non, vòli pas publicar una part del blòg. Çò qu'es sul blòg es un contengut per blòg, en linha, de consultar quand siás al trabalh e que t'emmèrdas, quand siás a ton ostal o quand siás a rabalar sus internet, e vòli pas que passe sus un supòrt papièr (per quand serai mòrta : vòli PAS que lo contengut d'aquel blòg siá estampat per publicacion). Autant la mediocritat o la leugieretat passan sus internet, autant passan pas brica sul supòrt papièr. Avètz pas de que prene d'unas darrièras publicacions made in IEO per o comprovar se me cresètz pas : es pas perque pòs escriure quatre linhas seguidas, que tos amics te dison « oà, siás tròp bon(a) » e que l'IEO te publica, que ton libre serà de qualitat.
Mas dimars, quand te veguèri mon òbra – oè, vòli pas publicar mas me la peti grèu de capitar de téner aquel blòg dempuèi tant de temps- engolida dins lo trauc negre de Ciberland, ne plorèri un moment.
Puèi, prenguèri aquò amb filosofia : rai, se me lo tornan pas lo blòg, es lo moment de virar pagina, de passar a quicòm mai. E me preniái a fantasmar, que dins d'unas annadas, i auriá una legenda urbana sus ieu « dison qu'escriviá un blòg que fasiá pantaissar tot l'occitanisme ont contava sa vida sexuala ».
Mas, dos jorns aprèp, mon pichòt espaci d'expression escricha me mancava. Ai pas gaire lo temps d'aquesta passa que soi aclapada de trabalh mas es justament quand lo blòg existissiá pas mai que voliái dire al mond entièr çò que pensavi.
Entre temps, pensèri a cambiar de botiga : de me crompar un nom de domeni, un espaci sus un serveire professional e me far mon blòg a ieu complètament independent de quina plataforma que siá.
Puèi, vegèri los messatges de sosten dels uns e dels autres : los emails, los SMS, Facebook, lo messatge de desesper d'Aura, lo pòst del Joan deu Peiroton, reporter sauvaire de l'occitanisme, lo pòst nº1 de La Rapieta, lo pòst de l'Òmi de la Fotografia, lo pòst de la Fadarela que comunica per imatges ara, lo pòst del Cercaval, lo pòst nº2 que me faguèt pissar de rire de la Rapieta, espèri que doblidi pas degun. Mercé a totes!! Me trachèri que i aviá al mens quinze personas de pertocadas per la desaparicion del blòg.
Fàcia a aquela emocion provocada per la mòrt del blòg, daissèri tombar l'idèa de ne far un autre de blòg, se cal saber arrestar. Decidiguèri doncas de demorar una legenda tuada al mitan de sa glòria, seriái lo James Dean de la blogosfèra occitana.
Mas Google n'a decidit autrament e soi tornada !!!!!
12 comentaris
dilluns, 10 d’octubre de 2011
Amics de la poesia... o de l'avantatge de soscar abans de respondre
A La Maissa que me ditz que portarà l'apero :
- Ba, me'n cagui, ieu bevi pas.
- Beves pas?
- Ben non.
- Pas jamai?
- Ben si, soi pas un camèl!
- Me disiái plan qu'aviái pas vista la bòça!
- A ben pasmens, n'ai doas de bòças...
A un autre:
- Vòles una figa?
- Non, n'ai ja una.
De còps, ai vergonha.
2 comentaris
dissabte, 8 d’octubre de 2011
Los blògs dels pichons :
- Basanet
Se desmèrdan puslèu plan, non? En tot cas, ieu me regali de los legir.
4 comentaris
divendres, 7 d’octubre de 2011
Desmistificacion (1)
Se tu tanben te demandas, quand siás a agachar un rescontre de handball, cossí fan per téner aquel balonàs dins la man, te la vau dire ieu, la vertat vertadièra.
Se meton de pega sus las mans.
Vosautres tanben sètz decebuts, è?
3 comentaris
dijous, 6 d’octubre de 2011
Dels moissaus e de la literatura
A mon ostal, i a de telaranhas.
La telaranha, es pas una causa degulassa. La telaranha es l'insecticidi bio.
E las telaranhas, dins la cambra, servisson per agantar los moissaus.
E dempuèi una bona setmana, ai un moissau penjat.
Es estat pres dins una telaranha, la seda s'es copada e ara ai lo moissau que pendigòla dins lo vuèg.
Lo vesi de mon lièch quand vau dormir.
Aquò me fa rire
(es grèu, sénher metge?)
Perqué lo daissi?
Ben, perque ne vòl pas davalar.
De fach, lo daissi perque soi la reincarnacion poparuda de l'entomologista Fabre (que pas degun sap se s'apèla Joan-Enric o Joan-Baptista).
Benlèu que los moissaus, aquò's coma las formigas.
E en formigas, m'i coneissi. Mentre d'unas banhavan las bralhas amb los boys bands, ieu legissiái l'integrala de las Formigas de Bernard Werber.
E mai que l'anèri rescontrar a la Comèdia del Libre a Montpelhièr ont èri la soleta de l'esperar perque èra pas previst que venguèsse a aquesta ora mas ieu i podiái pas anar a una autra ora perque ma maire voliá pas que rabalèsse per las carrièras clapassièras mas acabèt qu'arribèt e me faguèt aquela dedicaça que m'esmoguèt a l'epòca e que, ara que soi granda e qu'ai pas mai d'illusions sul mond, sabi ben que fasiá la meteissa a tot lo mond :
Bon, ben, dins las Formigas, i aprenes que las formigas quand morisson en causa d'un dangièr, te libèran una ferormòna que ditz a las autras formigas que passaràn per aquí un quicòm coma "mèfi, dangièr, aquí soi mòrta, vengatz pas, tornatz a l'ostal, lèu!".
E ben ieu ai l'espèr: mon moissau penjat, los autres, quand lo veson, se pensan "ò mila dieus, anam totes crebar penjats! Fòra d'aquí!!!".
Levat que los moissaus que venon trevar ma cambra an pas legit Formigas de Werber e sabon pas interpretar los messatges postums del moissau penjat.
E l'autre jorn, n'aviái dos que volavan mentre legissiái.
E los seguissiái. Un s'anèt fotre dins una teleranha. niark niark niark.
E l'autre se pausèt al plafond, en dessús de mon cap.
Me levèri doçament, me quilhèri sul lièch e las 600 paginas japonesas de Murakami tuèron lo moissau
M'agrada de legir.
2 comentaris
dimecres, 5 d’octubre de 2011
Dialòg de sords
Sul site de la comuna de Montpelhièr, soi tombada sus de causas reviradas en lenga dels signes.
Primièra reaccion : Ben qué? Aquò sap pas legir un sord?
Compreniái pas tròp perqué. Se las sabon revirar en lenga dels signes las causas que legisson, son sords o muts, pas nècis. Aquelas vidèos poirián èsser utilas pels emplegats de la comuna per comprene çò que signan los sords que tenon davant mas dins l'autre sens, ai un pauc de mal de comprene. Aquò vòl dire qu'an un interprèt sus plaça?
E aprèp, ai soscat dins mon pichon cap. E ai una teoria! Es de normalizacion : explican als usatgièrs sords-muts cossí dire en lenga dels signes "acte de naissença" o "còpia d'acte de maridatge". M'agrada!!!
Voè, mas se l'emplegat de la comuna compren pas çò que li signa lo sord-mut, sèm plan avançats, ten! Alara ai furnat sul site de la comuna, e figuratz-vos que i a un sistèma de traduccion en visioconferéncia amb d'interprèts tolosans : lo sord-mut signa davant la webcam, l'interprèt tolosan revira en francés a l'emplegat de la comuna que respond a l'interprèt que revira en lenga dels signes al sord-mut qu'es vengut demandar son acte de naissença, declarar son pichon qu'es nascut la velha o qué que siá. E per que l'interprèt tolosan comprenga qué vòl, cal plan que lo sord-mut coneguèsse los signes d'aquel patés administratiu. Tròp fòrt.
Aquò respond pas a la question que me pausi dempuèi d'annadas. Se ditz la lenga dels signes "francesa", aquò vòl dire que un sord francés amb un sord pas francés se comprenon pas brica???
Ai doncas demandat a mon amiga Wikipèdia que ditz que non. E i aprenèm que i a una lenga dels signes de Belgica francofòna e de Quebèc. E mai los sords se pòdon trufar dels accents. Terrible.
Sabètz que? Pareis qu'existís una lenga dels signes marselhesa. Enòrme.
Perqué i anavi sul site de Montpelhièr ja?
A ben, me soveni pas.
1 comentaris
dimarts, 4 d’octubre de 2011
Lectura estivala (9)
Contunhi de vos conflar amb mas lecturas estivalas. A ben òe, ieu, quand biqui pas, legissi. Èra pas mai lo Larzac ma vida, èra lo Saèl. (E ara, m'endralhi cap a la banquisa, mas chut!)
E contunhi totjorn amb mas lecturas nòrd-catalanas.
Comprèri los dos volums del Petit dico d'aquí del Gerard Jacquet. Perqué anèri crompar aquò?
Perque es lo best-seller nòrd-catalan, pardí!
E perque lo Gerard Jacquet, m'agrada lo disc Pop Songs del Rosselló que faguèt amb lo Pascal Comelade que lo Comelade ne soi fan fan fan e que m'agradariá fòrça de lo veire en concèrt.
Mon extrach preferit del disc :Ligam dirècte
Lo Petit dico d'aquí, l'aviái vist dins totas las librariás del país, e, cada còp, me fasiá lengueta. E enfin, es a Estivada a Rodés que lo crompèri.
La causa : es un libre en francés, presentat coma un diccionari, amb totes los mots emplegats en francés en Catalonha del Nòrd, e o avètz comprés, totes aqueles mots venon del catalan rossellonés, lo francitan d'alai qué, cresètz que podèm dire frantalan?
Te legiguèri aquò coma t'auriái legit una BD o un roman, es de bon legir, plasent, tot plen d'umor e te pòs arrestar sovent per anar pissar, roncar, beure o tirar un còp.
Alara, quand preni mos dos volums del Petit dico d'aquí, i vesi tot plen de marcas que i faguèri, i a tot plen de dintradas del diccionari que me diguèri "ten, aquela d'aquí, la poiriái metre sul blòg", mas ne vos pòdi pas metre cinquanta... La causida es dificila...
Alara, tres còps de trompeta, tres còps de tamborn, vos meti aquela d'explica :
llamp te farigui! (prononcer : "yamm te farigui!")Exemple : "Llamp te farigui! Il faut pas se tromper au moment de voter, hé!"Sous le coup d'une émotion certaine qui doit tout (on le sent bien) à la conjoncture politique, la ci-devant exclamation commence par un juron préhistorique.Le llamp, en catalan, c'est l'éclair.Te ferigui, c'est le verbe ferir, qui signifie blesser.Llamp te ferigui, c'est une malédiction que l'on peut traduire par "Que la foudre t'esquinte!"On trouve, dans certains villages, la forme "llamp te feriguès", voire "llamp te feriguès de foc", littéralement "que l'éclair te blesse de son feu!". C'est beau comme du Shakespeare.Dans son livre Les roches gravées du Capcir et de la Cerdagne l'archéologue Jean Abelanet étudie les nombreux dessins qui ornent des dolmens et des roches de nos montagnes. Entre autres fines analyses, il remarque que, dans les gravures rupestres qu'il a longuement répertoriées, nos ancêtres du paléolithique ont souvent dessiné un dieu vêtu d'une longue robe dont la tête est un soleil et qui balance (des deux mains) de terribles éclairs. Llamp te farigui. Dix ans après, notre insconcient collectif continue à invoquer l'ancestral et terrifique Dieu-Soleil pour qu'il foudroie les casse-pieds. La vieille croyance traîne dans notre langage, et ce malgré deux mille ans de christianisme énergique. C'est magnifique. Que la foudre vous épargne.
Totes los articles dels dos volums del Petit Dico d'aquí son bastits parièr : l'expression que s'ausís per carrièras, l'explica filologica e una poncha istorico-umoristica.
E ben, fin finala, dins aquel diccionari, ieu i trobèri bravament d'occitan : tot plen d'expressions comunas, las meteissas referéncias, tot parièr qué. E me fasiá ben estranh que ieu legissiái en catalan amb mon catalan barcelonin e m'avisèri lèu que me lo caliá legir coma se foguèsse d'occitan... E ben, o sabiái ja, mas lo Petit Dico d'Aquí m'o confirmèt, entre los bas-lengadocians e los nòrd-catalans, e ben, i a pas gaire de diferéncias...E coma o ditz Gerard Jacquet dins aquela entrevista, "avoir la même langue ne signifie pas avoir la même culture ni la même forme d’humour" e me sembla que aver la meteissa cultura e lo meteis umor sens aver la meteissa lenga marcha.
Quand o vos disi que los nòrd-catalans se prenon per d'occitans ;)
Aquelas "definicions" del Pichòt Dico d'aquí son tiradas d'una cronica radiofonica sus France Bleu Roussillon que podètz escotar en linha. Long de ma lectura, fantasmavi grèu sus la votz cauda e bassa. Enfin, es çò que m'imaginavi perque dins la realitat es pas aital, rai :
E òc, dins lo segond volum del Pichòt Dico d'aquí, i a un CD d'ofèrt amb un quarantenat de cronicas.
Acabi amb la descobèrta del jorn : las cançons sus lo myspace del Sénher Jacquet e mai que mai la cançon "Alloli playa" que me fa rire e plorar, anatz l'escotar, vos parlarà d'aqueles toristas dau Nòrd d'Euròpa "qui trouvent l'Espagne ici", "une Espagne en plastique, plus près c'est bien pratique", vos daissi anar descubrir la fin de la cançon...
1 comentaris
Tòp
M'agrada aquel sistèma de punts. Lo vau adoptar.
0 comentaris
dissabte, 1 d’octubre de 2011
de ma melhora amiga e de las penas d'amor.
Dins la vida, ai pas d'astre.
Soi pas emmascada tanpauc, mas ai pas d'astre.
Aprèp mon long Larzac sentimental, tròbi enfin un tipe que m'agrada : un collèga de trabalh qu'es sorrisent, dubèrt, simpatic e que m'agraaaaaaaada.
La maquina fantasmifèra se bota en marcha, zo!
Primièra causa : saber s'es en coble. Servís pas a res de fantasmar se lo tipe es maridat.
E aquí, en plaça de demandar a una amiga qu'enquestariá discrètament, geekassa que soi, demandi a ma melhora amiga Google.
Piqui lo nom del tipe dins ma melhora amiga-imatges.
Primièr imatge : el a la Gay Pride.
Cerqui reparator de maquina fantasmifèra per causa de fum que ne sortís.
Contunhi d'enquestar amb ma melhora amiga Google, istòria de clavar l'afar e de jamai pus li parlar. Perque quand òm es un tipe perfièch e qu'òm es aimable amb una femna, li cal dire que cal pas que fantasme, es pas complicat de dire "sas, soi en coble dempuèi 25 ans e nos pacsèrem la setmana passada e un jorn, vendràs sopar a l'ostal e veiràs coma cosina plan mon amorós", aital, es fach, passam a quicòm mai, la femna en question fantasma pas mai e patirà pas brica. Mas non, aquel con me daissèt fantasmar.
E descubrissi que, en mai d'aquò, lo tipe es a mitat capelan.
Un pauc mai, e m'escampi al Canal !
Urosament, m'agradava pas que dempuèi ièr.
5 comentaris
1 comentaris
Subscriure's a: Missatges (Atom)


text:
Assàs (Erau)
Assàs (Assas en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Sus una meteissa fòrma anciana, Arsads en 1103, Dauzat explica Assàs per un nom latin d'òme Arcius (o gallés Artius) amb lo sufixe -aceum [2] e los Féniés i veson un derivat de ars, « cremat » (del vèrbe ardre) [3] (mas amb quin sufixe ?).
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Càstrias; es ara dau canton de Sant Geli dau Fesc.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Dempuèi lo 1èr de genièr 2017modification des limites des 3 arrondissements
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 32
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 279


text:
Sent Colomb de Lausun
Sent Colomb de Lausun (oficialament en francés Saint-Colomb-de-Lauzun) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Òlt e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Lausun; es adara del canton de Le Val du Dropt (en francés), donc de la Val de Dròt.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luècs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas emb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Lo potonàs :)
dilluns, 31 de gener de 2011
Darrièr pòst
Uèi, es lo darrièr pòst del mes de genièr.
Sabi pas s'avètz remarcat mas aqueste mes, ai fach un pòst per jorn. Ok, rai, per d'unes me soi pas gaire esquichada, mas n'i a agut un per jorn! Èra per donar un pauc de trabalh al Corrector per son mes d'ensag de Corrector Oficial del Blòg de Mela per veire se lo li fasiái lo CDI o pas.
Espèri que vos sètz pas acostumats a aquel ritme qu'ai pas previst de lo manténer!
Per Febrièr, serà l'opcion "Blòg light" qu'ai una molonada de causas en retard.
Coma de costuma, vos remandi suls blògs que i a a drecha mai que mai los de mos pichonets...
e per cambiar, anatz legir de blògs en lenga estranha:
Lemosina... ben en lemosin, pardina.E doblidètz pas de lor daissar de comentaris, aquò fa totjorn plaser e motiva per contunhar :)
Vos senhali que Pibola es a completar son blòg e recapta las causas coma cal amb de categorias plan organizadas. Anatz veire las fòtos, aquò's exotic.
Lo potonàs :)
2 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: blòg
diumenge, 30 de gener de 2011
To blog or not to blòg.
L'autre jorn, un amiga me diguèt qu'un collèga li diguèt que "los blògs, aquò's fotut", e mai "ara, alai ont cal èsser, es sus Twitter o Facebook".
Ieu ai totjorn quatre trens de retard sus la mòda.
E me demandi.
Twitter: te cal escriure çò qu'as de dire en mens de 140 caractèrs e aquò t'obliga a te centrar, l'escomesa m'agrada.
Facebook: ai l'impression que lo mond clican "m'agrada" sens pas res legir, i a una molonada d'informacions. Tròp tròp tròp, se pòt pas res legir.
Mas, finalament, çò que m'agrada pas e me frena per passar sus aquelas plataformas, es lo costat "sècta": as d'"amics", de "seguidors" ja que soi drogada a mas estadisticas (aquò ven patologic!), me vesi pas migrar sus una causa ont saurai lo nombre exacte de mond que seguisson mas conariás. E onèstament, qual se vendriá abonar a mas conariás sus twitter? Aquò vai quand siás Segolena e que dises una borda cada còp que dubrisses la boca, mas ieu???
Puèi la causa que m'agrada pas brica, es que cal que lo mond fagan partida de ta sècta, que siaguèsson abonats a la meteissa sècta que tu e m'agrada pas. Òc, o sabi, me podètz respondre que "blogspot" es una plataforma de Google, grand big bòsso d'internet que crompa tot e, en faire mon blòg aquí dessús, caucioni aquel monopòli. Vertat. Mas aquí i soi plan. E quand vesi las autras plataformas de blògs, aquela d'aquí me sembla la melhora.
Puèi en mai d'aquò, en essent sus Blogspot, soi ben referenciada per Google e aquò fa venir de mond ; pas de milierats tanpauc, mas permetèt al Quequejaire , al Joan dau Peiroton, al Cercaval e quauques autres d'arribar aquí.
Aquò cambiariá lo mejan d'expression, lo microblogging.
Mas lo mond an la costuma de venir aquí, emai sachèsson pas prononciar l'adreiça :P
E las rets socialas aquò te manja un temps qu'es afrós.
Un còp de mai, sabi pas.
9 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: blòg
dissabte, 29 de gener de 2011
Sonomètre
Soi a cercar un ostalon de logar per una dimenjada a la fin de febrièr.
Sul sit dels Gites de France, ai quatre critèris de seleccion:
- a l'endrech que vòli
- dubèrt fin de febrièr
- polit
- 100€ maximum per la dimenjada
Dins ma seleccion, ai quatre finalistas. Ara, me cal far un classament. (qual a dich en doça que soi psicorigida??). A qué servís lo classament? E ben a qual vau telefonar en primièr, pardina!
Per lo classament, agachi se i a internet perque soi una geekassa. Es reglat: an pas internet (raaaaaaaaaaa). Alara, agachi lo lièch perque soi una fenhantassa o una coquinassa o los dos a l'encòp. E ben un dels ostalons, i a un lièch estil Loís XIV plan polit amb de fusta dabans, darrièr e suls costats. E ben, sus mon papièr, ai marcat "lièch que fa de bruch".
Supòrti pas quand lo lièch fa mai de bruch que ieu.
2 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: bridget jones, Star Wars
Hèm TV
Lo Magnific Síndic n'aviá parlat sus son blòg, ara es en linha: HÈM TV!
3 comentaris
Mos naps
Soi segura que dempuèi que vos demandèri conselh, vos demandatz totes de qué faguèri de mos dos quilos de naps.
E ben, coma tot lo mond diguèt qu'aquò èra bon crus, ne prenguèri un, lo raspèri amb una pastanaga (valor segura). Mas abans de lo raspar, te lo cal pelar, e lo nap, es pas coma los paquets de cigarretas ont es marcat "fumar tuga", lo nap, te prevenon pas de res. Es pas marcat "lo nap es desgulasse". Es pas marcat "lo nap quand lo pelas, aquò pudís a cimèc espotit". Ara, sètz prevenguts.
Nap e pastanaga raspats:
Nap e pastanaga raspats:
Alara, i botèri de vinagreta:
E èra pas bon tanpauc.
Alara, i apondèri de granas magicas:
E ben, aital, èra plan bon! Las granas: virasolelh, cogorda (aquò's bon per la prostata!) e sesam.
Ensagèri quicòm mai, que pas que de veire la fòto comprendretz qu'es una causa afrosa que ne parlarem pas:
Kebab Power!!!!
2 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: bridget jones, cosina
divendres, 28 de gener de 2011
A la ràdio
Cada setmana, vau contar de conariás a Ràdio Lenga d'Òc. Perqué? Perque l'animator del miègjorn m'o a demandat e quand un òme me demanda quicòm, ieu disi de òc.
I parli cada divendres a miègjorn e mièja pendent un vintenat de minutas.
Es en dirècte e organizi un rambalh joiós. L'emission de miègjorn se ditz Causa Nòstra, lo títol fa un pauc mafiós, es perque es una emission seriosa. Tota la setmana, l'animator parla de politica, de geopolitica, d'espòrt, enfin, de causas seriosas, amb de convidats que parlan plan seriosament e que fan pas rire. E lo divendres, i vau e bim, i a lo rambalh, las conariás e los rires. Quand escoti l'emission, la setmana, me demandi totjorn de qué i vau fotre lo divendres a i contar de conariás mai gròssas que ieu o perqué l'animator me demanda de far l'emission. Rai, tant que me foton pas defòra, i vau.
Mas Radio Lenga d'Òc fan de redifusions. Reciclan.
E sovent, la setmana seguenta, o un mes mai tard, o un an aprèp, me tòrni ausir. Se tornar ausir, quand n'as pas la costuma, es una tortura, perque as pas la costuma de ta votz e te supòrtas pas. Doncas, te cal primièr passar l'impression "mas de qu'es aquela votz d'agaça?" per poder escotar çò que dises per te poder melhorar los còps seguents. E t'escotas. E aquí, la pròf que ronca en tu se desrevelha e te corregís: çò qu'as mal prononciat, l'error qu'as dicha, "pòt far melhor: aquí auriás degut dire aquò puslèu", etc. Mas coma soi un peisset roge, d'un còp sus l'autre, doblidi.
Ma votz, ai la costuma de l'ausir dempuèi lo temps que rabali a Radio Lenga d'Òc. Mas, mas conariás, m'i acostumi pas. Çò pièger, es quand los escolans, los parents d'escolans o los collègas me dison "T'ai ausida a Ràdio Lenga d'Òc!" o que dison "siás tu que fas pas que rire a la ràdio?".
De còps, ai vergonha.
7 comentaris
dijous, 27 de gener de 2011
pas grand causa
1 comentaris
dimecres, 26 de gener de 2011
Cantàbria
Passèri una dimenjada longa en Cantàbria.
Cantàbria, o vos cal saber, quand plòu pas, es qu'a plogut e que va plòure.
Discutida amb lo vesin, que n'auriái plan fach mon dimenge:
- Siás en vacanças?
- E ben òc!
- Quin malastre! Fa pas que plòure aquestes jorns! Mas deman, an dich que farà solelh
- Òc, es çò que diguèron ièr ja
- Ah
- Mas bon, sèm en Cantàbria! Es çò mai normal (jos entendut: se voliái pas de pluèja me caliá anar en Andalosia)
- A noooooooooon, aquí t'enganas!! Sas, al mes d'agost aguèrem al mens 3 jorns seguits de solelh!
Segur, amb aquel argument...
Doncas, en Cantàbria, plòu de longa.
Mas aguèri un jorn de solelh, lo profechèri per anar visitar la NeoCueva d'Altamira. Altamira, aquò's una bauma amb de dessenhs preistorics. E coma es una super bauma encara melhora que las autras, e ben i aviá tròp de monde que la visitavan e s'esquintava. Alara, ne bastiguèron una autra, parièra, mas amb una rampa pels endecats, de lum modèrne, e ont mancas pas de te copar lo morre o de t'ensucar amb una ròca que despassa e qu'as pas vista, ont as pas besonh de te baissar per passar e ont as pas paur que tot s'esbodre sus tu. Brèu, la cauna preïstorica pels fobics que se vòlon pas anar fotre dins de baumas josterranas e estrechas (comprendrai pas jamai cossí lo mond pòdon anar far d'espeleologia). En mai de la bauma reconstituida, i a un musèu tot nòu sus la preistòria. En mai d'aquò, es pas gaire car. Es plan melhor que lo Mas d'Azil ont pagas un braç per pas res veire.
Mas a despart de m'anar embarrar dins una bauma en placoplatre quand fasiá solelh, me passegèri per CAntàbria, e ben es bravament polit... As de montanhas amb de nèu dessús coma sus las cartas postalas, as
la mar l'ocean, as de pradas, de vacas, de vilatges de montanha, m'agradèeeeèèt.
L'aubergista nos aviá conselhat un restaurant qu'èra amont dins la montanha, dins un vilatge de quatre ostals ont i vas per una rota estrechona.
Levat que.
Levat que la rota èra plena de nèu. E ieu, demòri a un kilomètre de la mar; la nèu, la coneissi pas, la vesi dins los films a la tele e pas mai. Alara, montar per una rota estrechona amb de corbas de longa dins la nèu amb un menaire que sap pas menar, me cagavi dessús. Diguèri totas las pregàrias que coneissiái que totes començan "ò puta, anam morir, es acabat". E vegèri lo restaurant. Anavi manjar abans de crebar, e aquò's essencial.
En primièr plat, m'enganèri, e prenguèri de racavòmit:
Puèi prenguèri un paure cabrit grasilhat qu'èra tras que bon tanben.
(raaaa, tròp enveja d'un cabrit grasilhat!!!)
Puèi en sortissent del restaurant, la nèu aviá pas gaire fondut:
La nèu te fa veire coma tas baskets an besonh
d'anar far un torn dins la lavadoira.
Tornèri a la civilizacion ont i aviá pas de nèu.E quand davalas a la civilizacion, te tròbas de giratòris.
E ben, figuratz-vos que, al bèl mitan d'un giratòri i aviá un polit tipe mièg nus.
Mon polit mascle, agachatz sas sabatas.
Los cantabres, que son pas cons, se son adaptats al climat.
Plòu de longa, tot es fangós.
E ben, los cantabres t'an inventat l'esclòp sus pilòts!
5 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: vacanças, visitas
dimarts, 25 de gener de 2011
C'était bien
A radio Lenga d'Oc, passan de longa d'extraches del segond album de Chin na na poun.
Chin na na poun, aquò m'agrada. Aviái ja lo primièr e ai crompat lo segond. Soi un pauc decebuda, perque i a pas que nòu cançons, e aquò's pas gaire, mas aquò's totjorn tan bon!!! Puèi l'ai crompat mai que mai per m'overdosar amb aquela cançon:
Represa d'aquò:
Soi totjorn tan fan de la mandolina electrica de Vaillant, del tuba de Malavergne (j'adôôôôôôôôôre le tuba, quand serai granda, farai tubista) e de la sensualitat de Manu Theron. Oè, tròbi Manu Theron subresensual e vos emmèrdi.
vos aviái ja parlat de Chin na na poun
3 comentaris
Lo rugbí amb la Pomponeta
Dissabte de ser, la Pomponeta me venguèt quèrre a l'ostal amb sa veitura de Playmobil. Dirreccion: l'estadi tot nòu Yves du Manoir per veire jogar Montpelhièr contra de desconeguts. Faguèri de co-pilòta e vos cal saber que coma co-pilòta, soi lo tòp del tòp. Nos calguèt daissar l'autò al tron de Dieu perque lo parking, per i anar, te cal aver una plaça-parking e nosautres aviam pas de plaças-parking aviam doas plaças ganhadas que nos las caliá retirar sabiam pas ont. Rai. Doncas seguiguèrem la tropelada qu'aviá daissada l'autò al parking Tron de Dieu. E aquí foguèri estonada: i aviá de tot: de joves, de vièlhs, d'enfants, de familhas entièras, la causa simpatica qué. Oè, benlèu qu'aquò vos estona pas, ben ieu, m'estonèt, que sortissi pas jamai de ma cauma naut-debit.
Arribèrem qu'èran a
Pomponeta, lo rugbí, aquò li agrada. Lo dimenge, tre 5h, pòs pas mai parlar a son ostal perque i a Estadi 2 que comença. E entre tu e Nelson Monfort, Pomponeta causís Nelson Montfort.
Alara, me coachava e quand comencèt lo rescontre diguèt:
Alara, me coachava e quand comencèt lo rescontre diguèt:
- Te cal seguir lo balon.
- Mas ont es la pauma?????
- E ben au mitan del terren colha, es la debuta!
E ben ieu disi qu'es mai aisit de seguir lo balon a la tele, perque la camera sap totjorn ont es lo balon. En mai d'aquò, al rugbí, la veishiga, te la prenon, te la foton sul braç e se'n van en córrer e tu sabes pas mai ont es lo balon.
S'as pas jamai vist un rescontre de rugbí, te vau explicar çò qu'ai comprès. La tòca: anar t'espotir pel sòl contra lo balon darrièr la linha dels pals dels autres. Per aquò far, prenes lo balon sota lo braç, corres fins a la linha e pausas lo balon pel sòl, danças la lambada perque venes de marcar un ensag, as 5 punts. Aquò's la teoria. Perque en practica, i a los adversaris que t'empachan de córrer, se meton dabans tu, t'agantan las patas per te far tombar, te sautan dessús, e paf lo jogaire. Doncas, per contunhar d'avançar e pas prene tròp de còps perque siás sensible del còs, passas la pauma a tos coequipièrs qu'an la meteissa tòca que tu, mas mèfi, e es aquí la dificultat del rugbí: te cal far una passa a un coequipièr qu'es darrièr tu. La logica voldriá que coma cal avançar la passèsse dabans, mas non, es la logica del rugbí: recuolar per melhor avançar.
Aquò, ai comprès.
Aprèp ai pas comprès perqué e quora se fa una mesclanha.
Foguèri decebuda pels suportaires. Innocenta, cresiái qu'aquò cantava, sautava, bramava. E ben non. Dau còp, lo tipe que parla dins lo micro te balança un jingle amb una trompeta que jòga tres nòtas qu'aprèp deves bramar "oléeee". Pietadós.
E ben, las poiriái anar far amb mon autbòi las tres nòtas que lo mond cridan "oléeee!". M'i caldrà pensar quand tornarai ganhar de plaças. Ara qu'ai compresa la tecnica per ganhar de plaças, tornarai jogar!!!
Puèi, i a tot plen de pausas. I a tot plen de temps ont fan pas res, ont espèras, ont sas pas tròp de qué se passa. Es aquí que lo comentator de la tele te manca, al mens, mentre los jogaires fan pas res, lo comentator te parla e t'explica.
Lo rescontre dura 80 minutas, e contrariament al fotbòl i a pas de minutas en mai en causa dels "arrèsts de jòc", sequenon, e ben i seriam demoradas tota la nuèch a l'estadi!E i voliái pas demorar tota la nuèch, que se gelèrem:
Pomponeta qu'aviá freg als pès.
Eriam coma doas mametas amb las cubèrtas suls genolhs.
Nos mancava pas que lo sèti plegable.
Aquò's ma boneta tota nòva
qu'ai crompada per jogar d'autbòi per carrièra.
Soi plan contenta de las aver ganhadas las plaças que, me cal dire la vertat, m'auriá fach cagar de pagar 20€ per aquò. Montpelhièr foguèron pas gaire bons, los Angleses joguèron plan e perdèron los paures d'eles. Se Montpelhièr èran pas gaire bons, es perque èra mai que mai la "còla 2, i aviá pas lo polit Tro-Duc e quand abans de començar te dison la composicion de las doas còlas, manquèri de partir en veire que i èra pas lo mai polit de la còla. Vegèrem de plan plan luènh lo Fabien Galtièr que la Pomponeta n'es amorosa.
Tot aquò per dire qu'un rescontre de rugbí, aquò te desrevelha la libido :)))
Reclama: Se cèrca mascle traput e pelut per anar al rugbí la dimenjada e comentar lo rescontre jol plumon. Fin de la reclama.
Mercés a la Pomponeta de m'aver acompanhada!
8 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: bridget jones, espòrt, pomponeta
Memòrias
0 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: istòria
dilluns, 24 de gener de 2011
Aaaaaaaaaaaaaaaaaa!!
02 NA BOLEIA DA TOYOTA by silveriopessoa
Aquò's lo primièr extrach del disc Collectiu que O Mágnifico Silverio Pessoa a fach amb de grops occitans. L'extrach es amb... La Talvera, segur!!!
(lo podètz telecargar legalament en clicant sus la flècha a drecha)
Aquò's lo primièr extrach del disc Collectiu que O Mágnifico Silverio Pessoa a fach amb de grops occitans. L'extrach es amb... La Talvera, segur!!!
(lo podètz telecargar legalament en clicant sus la flècha a drecha)
1 comentaris
La quequeta li fa mal bota sèla bota sèla....
Dins Correio da Manha, un jornal a la con que cada una es facha sus un viòl, un crimi o una porcariá autra, uèi, un article risolièr nos explica que Rocco e sos 25 cm (cliques pas s'as mens de 18 ans o s'as pas jamai vist una femna nusa o un vièch long coma una espasa) defendon lo paure Silvio. I aprenèm que totes dos patisson d'ereccions dolorosas. Plan fach!!!!
(dins aquel jornal, es totjorn aquela mena de causas que son destacadas en Una, es depriment...)
2 comentaris
L'artista de Pesenàs
A Pesenàs, a la mòstra dels animals totemics, demorèri bocabada dabans d'esculpturas que representavan los animals totemics. N'i aviá una molonada e m'agradavan grèu grèu grèu. Lor i trobavi tot plen d'umor e sai pas, i aviá un quicòm de tan vertadièr dedins. Es çò que m'agradèt lo mai de la mòstra, finala!
E n'ai volgut saber un pauc mai sus l'autor d'aquelas meravilhas.
E aquí, un còp de mai, tombavi de la luna.
Gerard Garcia es un artista que viu a Pesenàs e alai, es conegut coma lo lop blanc. E mai, mai luènh, mas a ieu, me dison pas jamai res.
Volguèri veire sa botiga a Pesenàs, mas n'a pas e ai pas trobat grand causa sus internet a despart de sa pagina Facebook ont i a plan de causas de veire.. A si! aquela video plena de poesia e de sensualitat:
Soi fan fan fan.
3 comentaris
diumenge, 23 de gener de 2011
Animals totemics
A Pesenàs, i anèri per veire la mòstra que ne vos parlèri.
Los animals totemics son estats botats dins lo musèu au mitan de çò que i a de costuma.
Los animals totemics son estats botats dins lo musèu au mitan de çò que i a de costuma.
Lo chivalet de Florensac
La cagaraula de Sant Pargòri e lo porcèl de Possan
Al cuol de la Cagaraula de Sant Pargòri,
aquesta frasa data de la revòlta de 1907,
los vinhairons marquèron aquò sus lors panèus.
La cagaraula èra "lor darrièr crostet".
La dança dau Chivalet
Especiala dedicaça au Camelon!
Es plan interessanta la mòstra, e son catalòg tanben.
Mas o cal plan dire, los animals totemics, es melhor de los veire vius! Amb d'òmes dedins que los fan córrer, dançar e espaurugar los dròlles.
Me diguèron qu'avián previst, per la fin de la mòstra, una passa-carrièra bèl amb totes los animals presents a la Mòstra, lo 19 de febrièr. Espèri que se farà.
Sequenon, ne podretz veire tot plen a la fièra lengadociana de Lopian lo 27 de Març!
1 comentaris
dissabte, 22 de gener de 2011
Pesenàs
L'autre jorn, aquò me prenguèt coma una foira, anèri passejar a Pesenàs.
Pesenàs, aquò's una vila que vos i cal pas anar l'estiu perque es a bodre de toristas! Es per aquò, que t'an fach un ofici de torisme gigantàs:
Se i a un tipe de conegut a Pesenàs, es lo Boby Lapointe que, dins lo Tòp 2 de l'Ofici de Torisme, arriba segond.
Molière, Lapointe... fabulós! Mas a Pesenàs, an tanben un trobador!
O avètz comprés, Pesenàs es una vila d'artistas e d'hippies-pacholí.
Coma soi organizada, anèri a l'Ofici d'acuèlh del torista en manca de papièrs. Papièrs que normalament te donan e ben a Pesenàs, me la vendèron la mapa. 2€.
Pesenàs, son interès màger es lo centre. Es poliiiiiiiiiiiiiiiit. Es tras que polit. Las fòtos que faguèri an pas donat grand causa, mas la part medievala es de veire!! E de veire un jorn d'ivèrn solelhós que l'estiu, se pòt pas caminar per carrièras, aquò sembla Ciutat!
Vos senhali l'excellent Pézenas scènes de vie, libre de fotografias de Charles Camberoque (soi fan fan fan!), coma son nom o indica i veiretz de fòtos de la vida de Pesenàs, es fòrça interessant! De comandar a las meravilhosas edicions Cardabelle
Per acabar, un pauc de poesia autoctòna:
Nautres sèm de Pesenàs,
A mon cuol metràs lo nas
Nautres sèm de Pesenàs,
Sèm pas de Conàs.
4 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: visitas
Subscriure's a: Missatges (Atom)