text:
23/06/2017
Gaspard, per Joan Ganhaire, episòde 14
Seguida de Gaspard, una enquesta dau comte/ commissari Gaëtan Caüsac daus Ombradors.
E Bertrand l’endechat se ufla quauque pauc d’aver reüssit çò a que las ancianas terrors daus pòbles oprimats e las mai recentas de Bacalan e de Cenon an falhit. E nòstres sodards fan quitament pas mestier per lo mantener. La mancheta de l’esbratat de Sent Micheu a fait daus degats, bocha torsuda, uelhs de bingois, es pas preste de se raviscolar. Maugrat los chanjaments portats a sa fisionomia, Franciscò e io, a la lusor d’un lampissot, lo coneissem d’abòrd. Tu parlas ! Quela chara trigassada per la picòta, queu nas de bingois, que lo còp de bola de Ròsa a pas dobat, quilhs uelhs eiretats d’una mair asiatica, pas d’error, quo es Baptiston lo Verolat, dich Trauca-Codena, dich Grand Risot, lo rei dau coteu plan conegut entre la pòrta de Gentilli e la de Clinhancort, entre la Muda e Banholet. Si voliatz far dispareisser quauqu’un en silenci, si aviatz pas paur dau sang o de las tripas espanduts sus lo pavat, Baptiston era vòstre òme. A l’epòca, aviá passablament de praticas, e me demande si lo quite Jò de Montsoris aviá pas ‘gut mestier de sos servicis dau temps de nòstres mau-entenduts coma la banda de Janusz lo Pòlac que dos de sos òmes eran estats trobats bra’ment escronholats rua daus Pitits Ponts a tres pas de la pòrta de Pantin. Aviá disparegut dempuei quauques temps quante laisserem la capitala francesa venguda mausegura, e lo bruch s’era espandut que bonhava dins quauqua tireta dau quai de la Rapada en esperant que quauqu’un venhe reclamar son còrs.Mas fau creire que tot simplament eu tanben aviá sentit la necessitat de se far obludar e veiqui que lo tornem trobar dins lo granier daus Ombradors, estordit per un paubre mendicaire esbratat. Era tombat bien bas, lo Baptiston a ganhar son viure en voler cotelar daus mainatges. Una ora pus tard, dins-t-una chambra dau prumier niveu, fasiá sas crebasons. Fau ben dire que degun s’era escoat per li far la respiracion artificiala o lo gòrja a gòrja. Tot lo monde , manca Juliá e lo goiat eran quí a l’espiar bufar de mai en mai rauche, badar en cherchar de l’aer, s’essonglar sur lo linçòu pròpre que li avián tot parier botat dejós, jurcinc’a venir tot mofle e silenciós. Fin dau Baptistot lo Verolat. Sabe pas si sas victimas l’esperen en infern, mas si quo es lo cas, a de que migrar…( de segre)
Joan Ganhaire
07:33 Publié dans Cultura e literatura en òc, Gaspard, novela per Joan Ganhaire | Lien permanent | Commentaires (0)
Los vilatges dau ranvers de Perigüers, per Joan-Lois Leveque
Jean-Louis Lévêque étudie les noms de lieux des communes autour de Périgueux. Aujourd'hui...
Andrivaus / Les Andrivaux
commune de Chancelade
Coma quò se ditz ?
[ɒ̃ndriˈvaw] > « ôndri-vaw »
Qué quò vòu dire ?
Vers 1140, l’évêque de Périgueux Geoffroi de Cause appela les moines Templiers en Périgord et leur confia l’église Saint-Maurice d’Andrivaux qui menaçait ruine. Ces derniers en firent une préceptorie qui passa ensuite sous le contrôle des moines hospitaliers de Saint-Jean lorsque l’ordre des Templiers fut dissout. A la Révolution, la paroisse d’Andrivaux fut érigée en commune, mais fusionna presque aussitôt avec la commune voisine de Merlande, pour former Merlande-et-Andrivaux. En juillet 1809, Andrivaux fut rattaché à Chancelade, tandis que Merlande rejoignait la Chapelle-Gonaguet.
L’étymologie d’Andrivaux repose sur un composé bas-latin formé du nom de personne Andahari (d’origine germanique) et du substantif pluriel valles (vallons, vaux) = les vallons d’Andahari. Avec le temps, ce nom de personne n’a plus été compris et a été assimilé à l’occitan Andriu (André), comme le montre une latinisation tardive Sanctus Mauritius de Andro Vallo de 1142. Par contraction et avec la vocalisation de -l final, °Andriu vals est devenu Andrivaus.
Il faut souligner que la forme « Les Andrivaux » avec article masculin pluriel est récente : l’étude des sources anciennes montre que cet article, inconnu de la forme occitane, n’apparaît en effet que dans le courant du XXe siècle. Jean-Louis Lévêque.
04/06/2017
Los vilatges dau ranvers de Perigüers, per Joan-Lois Leveque
Jean-Louis Lévêque étudie les noms de lieux des communes autour de Périgueux. Aujourd'hui...
Puei Forenc / Puy Forain
commune de Boulazac-Isle-Manoire
Coma quò se ditz ?
[pɛjfuˈrɛ̃m] > « peil-fou-rèm »
Qué quò vòu dire ?
Selon Arlette Higounet-Nadal, ce village de Saint-Laurent-sur-Manoire était déjà attesté aux XIVe et XVe siècles en référence à son vignoble. Au XVIIIe, on le retrouve mentionné Puyforem ou Puyforen dans les registres paroissiaux.
A l’origine d’une multitude de toponymes, seul ou en composé, le nom commun puei (colline), généralement francisé en « puy », est l’évolution nord-occitane du latin podium. Selon une formation toponymique fréquente à l’époque médiévale, puei est ici suivi, sans préposition, du nom ou du surnom d’un ancien propriétaire, en l’occurrence Forenc. Rare mais attesté en Périgord avant la Révolution sous les francisations Forain et Fourain, ce patronyme signifie littéralement « celui qui vient du dehors, de l’extérieur » et a donc pu qualifier un étranger au pays.
Jean-Louis Lévêque.
Gaspard, per Joan Ganhaire, episòde 13
Lo granier daus Ombradors quo es quauquaren entre lo museu militari, lo sovenir de las colonias, e dos cents ans de retrum de la vita d’una pita noblessa de provinça. Lo tot sus mai de cent metres de long e vint e cinc de large, abandonat a la pouvera, a las rantelas, aus ratons e a las pissaratas, maugrat mos efòrç per las far chamjar de residença. Se riscar quí-dedins a la chercha d’un enemic vau larjament ‘na patrolha dins la jungla asiatica o un nestiatge dins los djebels. Coma Franciscò, Esteban, l’Afrós e Bixente au cuòul, fariá mielhs de levar los braç d’abòrd, nòstre arcandier. Bertrand l’esbratat e io, que sei de pita constitucion e enquera tot dolent, demorem a la pòrta per copar una retirada eventuala. Vesem lo peloton s’engulhar dins lo corredor centrau farfolhant metodicament los pilòts de casques e d’uniformes tesmonhs de la presença gloriosa de generacions de Caüsac daus Ombradors sus los champs batalhers, mas aurà minjats per las tinhas e los ratons. Que dirián los grands pairs, los tontons, los vielhs, los ancians, de veire entau cadres, bustes, quitas estatuas botadas au rebut, recubertas de pouvera e d’obludança, coma diriá lo poeta. Per l’ora, los ancians son bra’ment secoduts, saquetats, esversats per una equipa sacrileja, e los mai modestes de plastre se’n tornaran pas d’en pè. Vielhs juguets, cartons de chapeus, armòris, fautuelhs esbudelats, especonats, son definitivament envoiats au monde dau retrum dins una nibla de pouvera. De las estagieras charjadas de vielhs libres s’esbrunden sus de las malas sabrondant de ‘bilhaments de femna, nonmàs bons a vestir babòias, espauridors, pòrta- esfrai, faudra que i pense que las graulas, merles, geais e quites tords maurins obluden pas de se venir culhir las cireisas e los gruns de rasim. Un vielh relòtge que clachava degun tomba de bochadent en sonar sos pròpres clars, quauquas estranjas bicicletas fan coneissança emb una breva envolada que los fai tornar tombar dins un faralhament de meschant auvir. Mas d’assasin, de murtrier, d’arcandier, cap de bric. E quo es nautres, lo mingrelet e l’endechat que enduren l’assaut d’una ombra negra surtida de tras quauque meschant bocin de paravent eschapat a la vigilança de nòstra valhenta tropa. Se cresiá lo chamin libre e fuguet tan estonat coma nautres de nos enfaciar. Perdet pas de temps, son sagna-vielha trauquet la mancha voida de Bertrand que s’era un pauc botat per costat. Lo Bertrand a fai daus progres, s’es bien ‘bituat a son sole braç, te li en fot una petada au còu de sa man drecha, que li copa l’alen, a l’autre cotelaire. Te lo veiqui de genuelhs, lascha son coteu, sembla mancar d’aer, las doas mans a la cronhòla, puei eslampia doçament, veilo-qui de ventre, esplamit, lo bufe rauche. Los autres , a l’autra riba dau granier, tòrnen a la galòpa en far tan de degats coma a l’anar, furiós d’aver mancat lo gibier.( de segre)
Joan Ganhaire
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que los convidats de l'emission dau diumenc 4 de junh 2017 a 11 oras sur França Blu Perigòrd seran Olivier Pijasson e Felip Christophe que parlaran de tres noveus libres + CD editats per Novelum-IEO Perigòrd, que van surtir per l'estiu : "Lenga de Pelha", cronicas de Joan-Pau Verdier, "Nhòrlas" de Daniel Chavaròcha e "Las cronicas de Ven-l'i-bufa" de Joan-Ganhaire.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
30/05/2017
Los vilatges dau ranvers de Perigüers, per Joan-Lois Leveque
Jean-Louis Lévêque étudie les noms de lieux des communes autour de Périgueux. Aujourd'hui...
Font Trobada / Fontroubade
commune d’Agonac
Coma quò se ditz ?
[fũntru’badɒ] > « foun-trouba-dô »
Qué quò vòu dire ?
Le nom de ce village est attesté dès 1482 dans les archives de la famille de Chamberlhac sous la mention Fon Trobade. Ce toponyme composé représente l’occitan font trobada, littéralement « la source trouvée », c’est-à-dire découverte fortuitement ou tardivement. On dénombre plusieurs homonymes en Périgord, par exemple à Lacropte ou à Manzac ; c’est aussi le nom d’une ancienne paroisse aujourd’hui intégrée à la commune de Lussas-et-Nontronneau.
Jean-Louis Lévêque.


c: text/html

text:
dimecres, 31 d’octubre de 2012
Siás mon fraire, tòca la man!
Aquel tipe me fa pissar de rire. A despart de las vint darrièras segondas per nos rampelar que lo tipe es aquí per presicar, es un one-man-show vertadièr!
0 comentaris
dimarts, 30 d’octubre de 2012
cortesia is dead
Mon imant a gentleman es copat.
Divendres al balèti, quand eriam a far un cèrcle, i a un conàs de mostachut que me diguèt "volètz pas melhor daissar una jovenòta entre vos e ieu?".
Aimi pas los mostachuts.
Divendres al balèti, quand eriam a far un cèrcle, i a un conàs de mostachut que me diguèt "volètz pas melhor daissar una jovenòta entre vos e ieu?".
Aimi pas los mostachuts.
8 comentaris
dilluns, 29 d’octubre de 2012
lo divendres VIP
Divendres passat, anèri al Balèti del Camèl de Fuòc a la sala Zinga-Zanga a Besièrs. Es lo segond còp que i vau a aquesta sala, lo primièr còp, aquò èra per l'inauguracion amb un concèrt de Massilia. O cal plan dire, la sala es bèla mas la programacion es missantassa, agachatz-me aquesta misèria.
Mas divendres passat, èra una serada tras que VIP!
Primièr, i aviá la Talvera. E una serada amb la Talvera, es una serada capitada. Fasiá moment que los aviái pas vistes (dempuèi lo concèrt de Forroccitània al Vilatge Occitan a la feria de Besièrs, dos meses, imaginatz!!), e un balèti de la Talvera, aquò me carga las pilas per dos meses de mai!
Aprèp, i aviá los collègas de Castanha e Vinovèl, que un dels dos me vòl contactar per un projècte. Ne sauretz pas mai per ara, que, de tot biais, ieu tanpauc ne sabi pas mai que m'o volguèt pas dire. Veirem ben!
Puèi, i aviá lo Grand Mèstre Blanc, nòstre Gandalf a totes, Florian Vernet, totjorn tan sexy e intelligent. Li daissèri mos pichòts, istòria que ne sortiguèsson mai intelligents, d'aquesta serada.
Mas, mai que tot, la causa mai VIP de la serada foguèt aquel moment que, sens lo buf e plena de susor, m'apuegèri sus una barricada aprèp una dansa e una femna que coneissiái pas me venguèt veire en me dire "siás Melania?" , ieu pas aimabla "òc" (perque soi pas jamai aimabla amb las femnas que coneissi pas mas que sabon qual soi) e "as pas un blòg?". Quand o vos disi que soi una star e que m'arrèstan per carrièras ara!!!!
E la femna de me lausar tant e mai, que legís mon blòg cada jorn, que, quand lo descubriguèt, lo legiguèt de cap a cima, e que venguèt al concèrt de la Talvera amb l'esper de me rescontrar, de me tocar (e de me copar en secret un bocinon de mon pel castanh per lo metre dins una bostioneta a costat de son lièch). Benlèu vos pensatz que la femna demandava a cadun "bonser, siás Melania?". E ben non, perque es pas colha!
Primièr, aviái cargat mon camisòt "La Talvera" e qu'èri la sola d'aver un camisòt (tacat) La Talvera.
Segond, aviái cargat mas sabatas jaunas amb l'estelada.
E fin finala, Celina, la cantaira mitica de La Talvera que ne soi fan fan fan, diguèt "i a la Melania qu'a pas de cavalièr" en me mostrant dau det. Aquò me faguèt pas venir un cavalièr, rai. Mas me faguèt venir una legeira dau blòg!
Fabiana, grandmercés per tot çò que me diguères :)))
e al plaser de te tornar veire a un concèrt de la Talvera!
Puèi, i aviá lo Grand Mèstre Blanc, nòstre Gandalf a totes, Florian Vernet, totjorn tan sexy e intelligent. Li daissèri mos pichòts, istòria que ne sortiguèsson mai intelligents, d'aquesta serada.
Mas, mai que tot, la causa mai VIP de la serada foguèt aquel moment que, sens lo buf e plena de susor, m'apuegèri sus una barricada aprèp una dansa e una femna que coneissiái pas me venguèt veire en me dire "siás Melania?" , ieu pas aimabla "òc" (perque soi pas jamai aimabla amb las femnas que coneissi pas mas que sabon qual soi) e "as pas un blòg?". Quand o vos disi que soi una star e que m'arrèstan per carrièras ara!!!!
E la femna de me lausar tant e mai, que legís mon blòg cada jorn, que, quand lo descubriguèt, lo legiguèt de cap a cima, e que venguèt al concèrt de la Talvera amb l'esper de me rescontrar, de me tocar (e de me copar en secret un bocinon de mon pel castanh per lo metre dins una bostioneta a costat de son lièch). Benlèu vos pensatz que la femna demandava a cadun "bonser, siás Melania?". E ben non, perque es pas colha!
Primièr, aviái cargat mon camisòt "La Talvera" e qu'èri la sola d'aver un camisòt (tacat) La Talvera.
Segond, aviái cargat mas sabatas jaunas amb l'estelada.
E fin finala, Celina, la cantaira mitica de La Talvera que ne soi fan fan fan, diguèt "i a la Melania qu'a pas de cavalièr" en me mostrant dau det. Aquò me faguèt pas venir un cavalièr, rai. Mas me faguèt venir una legeira dau blòg!
Fabiana, grandmercés per tot çò que me diguères :)))
e al plaser de te tornar veire a un concèrt de la Talvera!
3 comentaris
diumenge, 28 d’octubre de 2012
Ajuda caudassa
O sabiái qu'auriái degut prene de nòtas quand lo tipe m'expliquèt cossí fonciona la caudièira.
Pas de boton on/off, pas de boton reset, pas d'interruptor.
Pas de mòde d'emplec.
Uèi, dimenge, preguem totes amassa per que mon vesin gentleman aja son CAP de caudierista e que me venga sauvar abans que comence lo procèssus de criogenizacion.
Vaquí una fòto de la bèstia, se per cas passèsse un gentleman (o una gentlewoman, soi dubèrta a tot sus aqueste còp) saberut de la caudièira...
2 comentaris
dimecres, 24 d’octubre de 2012
(a)imant
Ai una teoria : soi un imant a colhassas.
Dins lo trin.
Pas gaire de mond, m'installi, coma de costuma, a l'endrech ont i a quatre plaças e una taula. I pòdi metre l'ordenador per faire que trabalhi.
Sus la plaça a costat de ieu, ai amolonat ma saca d'esquina e doas saquetas de libres, a, e mon tricòt tanben.
Molon de plaças vuèjas.
Se lo trin s'emplena pas al Clapàs, s'emplenarà pas jamai, es una lei de vida.
A Seta, ne montan de mond.
Tres òmes vòlon la taula. Es de bona guèrra.
Dos s'intallan en fàcia de ieu.
L'autre s'installa de l'autre costat per pas me far mudar lo molonàs.
E aquí, arriba una conassa que se vòl assetar ont ai mas causas.
Putan i a de plaças a bodre e li cal s'assetar ont i a mos afars?
Plegui l'ordi e amoloni tot sus la taula.
Enrabiada.
Que la manca d'intelligéncia e me venir emmerdar devon èsser las causas que supòrti mens dins la vida.
Lo tipe que s'èra installat de l'autre costat ditz : “avètz doas plaças de liuras darrièr”
E la conassa, qu'èra pas blonda a l'exterior, de respondre “non, mas aital va plan”.
Ieu viri lo cap per pas l'emplastrar.
E lo tipe d'insistir : “non mas aital, obligatz pas la dòna (la dòna, akò's ieu) d'amolonar sas causas sus la taula pecaira”.
Un gentleman de mai.
Oè, soi benlèu un imant a conassas, mas soi tanben un imant a gentlemen, e aquò m'agrada:)
4 comentaris
dimarts, 23 d’octubre de 2012
Lectura del mes d'octòbre
Lo problèma quand coneisses d'artistas o d'escrivans, es que te cal engolir sas òbras. As un amic musician? E ben te cal anar al concèrt que passa prèp de l'ostal o pièger, anar a las repeticions. A d'avantatges : escotas lo CD abans que sortisca per la plèba. Çò delicat dins l'istòria, es que te cal donar ton vejaire e ieu sabi pas mentir. Se m'agrada o disi, se m'agrada pas, o disi tanben...
As un amic escriveire? E ben te cal legir sos libres. O al mens, los crompar, e davant el, aital o sap que l'as crompat son libre. Se sabiatz lo nombre de libres qu'ai dins la bibliotèca perque ne coneissi l'autor... e pas legits, plan segur.
Zo, un esforcet de memòria, quin autor subreconegut rescontrèri i a pas gaire?
E ben figuratz-vos que lo tipe ven de publicar un libre que podètz crompar en linha a la librariá catalana. Çò que faguèri. Perque lor cal crompar a las librariás independentas (la librariá catalana a Perpinhan, Sauramps a Montpelhièr o la librariá arlatenca les Passionnés.)
E ben me regalèri de lo legir Les Meues Universitats del Sénher Bezsonoff! Coma totes los libres d'aquel nòrd-catalan felibre (ben òc, es sòci del Felibritge, o sabètz ben que los nòrd-catalans se prenon per d'occitans!), me faguèt plan rire e, un còp de mai, lo daissèri pas. En doas seradas, foguèt plegat. O cal plan dire, una de las qualitats de Bezsonoff, es que sos libres son pas longs (aquò, o disi perque sabi que lo va embufar...). I conta son aventura en classa preparatòria a las grandas escòlas, particularitat francesa. O avoi, de còps que i a, aviái enveja d'escampar lo libre que las classas preparatòrias pudisson l'elitisme made in França e la pudesina ne sortissiá per las paginas. Mas, l'escampèri pas lo libre, pas brica, que me regalavi de lo legir. Es fòrça plan escrich, escriu plan lo tipe, o sabi o ai ja dich mas o pensi a cada còp, meritariá d'èsser revirat dins d'autras lengas... E puèi m'agradèt de legir aquela realitat que m'es coneguda, mas pas completament. Me demandi coma los catalans van comprene aquela istòria de las classas preparatòrias a las grandas escòlas. Rai, nos en cagam, an pas que d'aver una escòla elitista eles tanben, òu.
Un extrach, que soi segura que tot plen de mond que s'alfabetizèron tard en occitan s'i reconeisseràn. Legissètz coma es fòrt aquel Bezsonofàs:
"Cada tarda, després de les classes, em recreava estudiant la llengua dels meus avis. No es podia dir que l'aprengués. Ja m'ho sabia tot, tret de la terminologia gramatical amb conceptes tan àrids com els pronoms febles, el perifràstic i altres francesilles. Transformava en coneixença activa unes nocions passives. La llengua catalana m'apareixia com una vella casa de muntanya on ja havia viscut, en temps oblidats, i ordenava una per una les cambres polsegoses. Encenia l'electricitat dels pronoms, canviava els llençols de les conjugacions, pintava de blau les ventalles del vocabulari. No explorava una borda desconeguda sinó que recuperava un bé perdut. Ortografiats segons convencions que descobria, els mots dels meus avis, netejats, polits, lluïen com lluïses al fons de baguls claferts de tresors." (p. 130)
De crompar aquí.
1 comentaris
dilluns, 22 d’octubre de 2012
Suspresòta que fa plaser e te bota de bona umor per la dimenjada
Divendres de ser, quand tornèri a l'ostal e que dubriguèri la pòrta, dins los escalièrs, te trobèri aquò :
E coma sèm pas que dos d'aver la clau d'aquel ostal, es mon vesin lo gentleman que me donèt de qué me regalar.
Aquel tipe, l'aimi.
1 comentaris
dijous, 18 d’octubre de 2012
Eiretatge
Ma tuta, abans que i arribèsse, èra vuèja.
Abans d'èsser vuèja, i demorava una mameta de 93 ans que i demorava dempuèi plan d'annadas.
M'agrada de trobar regularament de rèstas dels ocupants precedents. De detalhòts que quand los vesi, sorrisi. Sorrisi al sovenir d'aquela familha que viviá aquí, sorrisi a la mameta que foguèt la darrièra a se servir d'aquò, sorrisi al present e sosqui a çò que vau faire d'aquela causa eiretada de la mameta. E de còps que i a, sosqui a coma las causas passan lo temps e passan d'una man a l'autra e que ne veson de causas, mas a aquò, i sosqui pas de tròp que aprèp, aquò m'angoissa.
N'i a tot plen de causas eiretadas de la mameta.
La que fau servir mai sovent, es la ponhada per se levar del sèti dels comuns. N'ai pas encara besonh per me quilhar, mas quand pissi lo matin, i meti lo coide per me téner lo cap quand soi mièg-dormida. E quand soi desrevelhada, me culpabilizi en me dire que deuriái aver vergonha, aquela causa qu'èra indispensabla a la Mameta e ieu fenhantassa, patin cofin...
E al garatge, i a tot plen de causas eiretadas, entre elas una botelha de Monsieur Propre que vai-te'n saber dempuèi quant de temps es aquí...
E i a tanben de causas utilas per adobar lo ventilator petat per la Marieta :
Quatre topinas de confitura coma aquò.
M'agrada :)
Abans d'èsser vuèja, i demorava una mameta de 93 ans que i demorava dempuèi plan d'annadas.
M'agrada de trobar regularament de rèstas dels ocupants precedents. De detalhòts que quand los vesi, sorrisi. Sorrisi al sovenir d'aquela familha que viviá aquí, sorrisi a la mameta que foguèt la darrièra a se servir d'aquò, sorrisi al present e sosqui a çò que vau faire d'aquela causa eiretada de la mameta. E de còps que i a, sosqui a coma las causas passan lo temps e passan d'una man a l'autra e que ne veson de causas, mas a aquò, i sosqui pas de tròp que aprèp, aquò m'angoissa.
N'i a tot plen de causas eiretadas de la mameta.
La que fau servir mai sovent, es la ponhada per se levar del sèti dels comuns. N'ai pas encara besonh per me quilhar, mas quand pissi lo matin, i meti lo coide per me téner lo cap quand soi mièg-dormida. E quand soi desrevelhada, me culpabilizi en me dire que deuriái aver vergonha, aquela causa qu'èra indispensabla a la Mameta e ieu fenhantassa, patin cofin...
E al garatge, i a tot plen de causas eiretadas, entre elas una botelha de Monsieur Propre que vai-te'n saber dempuèi quant de temps es aquí...
E i a tanben de causas utilas per adobar lo ventilator petat per la Marieta :
Quatre topinas de confitura coma aquò.
M'agrada :)
1 comentaris
dimecres, 17 d’octubre de 2012
Activitat estivala
0 comentaris
dimarts, 16 d’octubre de 2012
Lectura del mes de setembre
A la debuta de setembre, lo govèrn francés publiquèt un document dins l'encastre d'una politica per bastir de lotjaments socials. Èra un tablèu amb per cada region de França los terrens o bastiments de l'Estat que son pas mai utilizats e que poirián èsser reciclats en immòbles pas cars. Lo vos auriái plan mostrat mas, maganha, es pas mai en linha. Perqué? o sabi pas ; demòra pas qu'aquela mapa ont vesèm l'excepcion còrsa e auvernhassa e lo dorsièr de premsa. Mas quand lo document èra en linha, lo legiguèri. Oè, ai pas qu'aquò de far. Enfin, lo legiguèri pas en entièr, agachèri pas que los cantons que coneissi.
Aital i descubriguèri qu'a Nhana, lo país das innocents, i a un "bagne d'enfants". Enfin, i aviá! I a encara lo bastiment, mas dedins i a pas mai d'enfants.
"bagne" e "enfants" es un pauc antitetic, non?
Sabiái pas solament qu'aquò aviá existit. E aquí tot pròche!
Googlèri la causa, i a tota una literatura psico-istorica sus aquel fenomèn del sègle XIX.
Facebookèri e la Fadarèla e d'autres me parlèron d'un libre escrich dessús per la Maria Roanet.
E aquí, vergonha sus ieu, ai pas res legit de Maria Rouanet. Dins ma vida d'estudianta consultèri son antologia Occitània 1970 los poètas de la descolonizacion mas pas res mai.
Prenguèri doncas a la bibliotèca (cresiatz pas que l'anavi crompar?) lo libre Les enfants du bagne, dins la colleccion "Le Grand livre du Mois". Le Grand Livre du Mois, es un pauc coma lo libre que te manda cada mes France Loisirs? Mas QUAL s'abona a aquò? Los vièlhs benlèu, es per aquò qu'es escrich gròs.
Primièr de tot, ne vos podètz dobtar perque sètz de mond intelligents, lo libre fa pas rire. La forma me semblèt estranha a la debuta, es pas un roman, es pas un documentari, es una mena de documentari a la sauça romanesca. L'autora cabussèt dins los luòcs e los arquius, e amb d'unes testimoniatges e tota la matèria collectada nos conta l'istòria d'aqueles enfants empresonats pendent d'annadas per aver raubat una gallina.
Nos presenta mai d'una colonia, unas piègers que las autras, cap bona. Nos presenta d'unes dels estatjants d'aquelas colonias, aqueles presonieròts que s'escapan, que trabalhan, que luchan, qu'an freg, que rosegan son bocin de pan moisit, que marcan son nom dins la pèira de sa cellula e que crèban abans de ne sortir.
Nos passejam amb Maria Roanet dins aqueles luòcs sinistres, seguissèm lo cada jorn d'aqueles paures dròlles. Al cap de cinquanta paginas, comprenguèri que las tres cents seguentas serián dins la meteissa dralha. "Es bon as comprés", mas contunhèri fins a la fin que l'autora capita de far diferent per cada colonia e nos fa descobrir las invencions cada còp piègers e segurament pauc eficaças per qu'aqueles enfants tornèsson a la dralha de la conducha corrècta. Lo cada jorn dels enfants, lo punt de vista dels directors d'aquelas colonias, l'actitud dels vesins del vilatge, la politica e las leis, las letras dels parents, la gestion de la mangiscla, las punicions, n'aprenèm de causas... e de pas polidas!
Aquelas colonias de trabalh pels enfants venguèron puèi d'ostals de correccion, qu'es jos aquel nom que las coneissèm a l'ora d'ara, puèi barrèron, que cal pas desconar, òu.
Pas d'extraches del libre perque ai la canha de picar mas es de bon trobar dins las bibliotècas :)
Aital i descubriguèri qu'a Nhana, lo país das innocents, i a un "bagne d'enfants". Enfin, i aviá! I a encara lo bastiment, mas dedins i a pas mai d'enfants.
"bagne" e "enfants" es un pauc antitetic, non?
Sabiái pas solament qu'aquò aviá existit. E aquí tot pròche!
Googlèri la causa, i a tota una literatura psico-istorica sus aquel fenomèn del sègle XIX.
Facebookèri e la Fadarèla e d'autres me parlèron d'un libre escrich dessús per la Maria Roanet.
E aquí, vergonha sus ieu, ai pas res legit de Maria Rouanet. Dins ma vida d'estudianta consultèri son antologia Occitània 1970 los poètas de la descolonizacion mas pas res mai.
Prenguèri doncas a la bibliotèca (cresiatz pas que l'anavi crompar?) lo libre Les enfants du bagne, dins la colleccion "Le Grand livre du Mois". Le Grand Livre du Mois, es un pauc coma lo libre que te manda cada mes France Loisirs? Mas QUAL s'abona a aquò? Los vièlhs benlèu, es per aquò qu'es escrich gròs.
Primièr de tot, ne vos podètz dobtar perque sètz de mond intelligents, lo libre fa pas rire. La forma me semblèt estranha a la debuta, es pas un roman, es pas un documentari, es una mena de documentari a la sauça romanesca. L'autora cabussèt dins los luòcs e los arquius, e amb d'unes testimoniatges e tota la matèria collectada nos conta l'istòria d'aqueles enfants empresonats pendent d'annadas per aver raubat una gallina.
Nos presenta mai d'una colonia, unas piègers que las autras, cap bona. Nos presenta d'unes dels estatjants d'aquelas colonias, aqueles presonieròts que s'escapan, que trabalhan, que luchan, qu'an freg, que rosegan son bocin de pan moisit, que marcan son nom dins la pèira de sa cellula e que crèban abans de ne sortir.
Nos passejam amb Maria Roanet dins aqueles luòcs sinistres, seguissèm lo cada jorn d'aqueles paures dròlles. Al cap de cinquanta paginas, comprenguèri que las tres cents seguentas serián dins la meteissa dralha. "Es bon as comprés", mas contunhèri fins a la fin que l'autora capita de far diferent per cada colonia e nos fa descobrir las invencions cada còp piègers e segurament pauc eficaças per qu'aqueles enfants tornèsson a la dralha de la conducha corrècta. Lo cada jorn dels enfants, lo punt de vista dels directors d'aquelas colonias, l'actitud dels vesins del vilatge, la politica e las leis, las letras dels parents, la gestion de la mangiscla, las punicions, n'aprenèm de causas... e de pas polidas!
Aquelas colonias de trabalh pels enfants venguèron puèi d'ostals de correccion, qu'es jos aquel nom que las coneissèm a l'ora d'ara, puèi barrèron, que cal pas desconar, òu.
Pas d'extraches del libre perque ai la canha de picar mas es de bon trobar dins las bibliotècas :)
6 comentaris
dilluns, 15 d’octubre de 2012
Mon vesin d'en fàcia qu'es tanben lo d'en dejós
Dins ma tuta chicaguenca, la sola causa bèla es lo garatge.
Coma es grand coma un terren de balon, ne lògui un bocinon al vesin. O avoi: li lògui perque èra aquí abans ieu, la mameta de l'ostal li logava dempuèi dètz ans e los eiretièrs de la mameta qu'èra aquí abans ieu me diguèron "es brave, logatz-li lo garatge, pauròt". Alara, rai. E coma soi pas una capitalista, li lògui lo garatge una mièja-misèria (mas quand meme son loguièr aumentèt de 30% amb lo cambiament de proprietària...).
A doncas la clau del garatge ont daissa son auto de càco, son petarrèl borgés e son pati de pescaire.
De còps que i a, lo rescontri dins lo garatge. (Pensatz plan qu'ai arrestat de i davalar nusa al garatge! De tot biais, i a de corrents d'aire dins aquel garatge.)
A la debuta, aquel vesin, lo trobavi estranh e un pauc ranci. Mas coma aviái pas res de li reprochar, lo podiái pas escampar de mon garatge.
Pas mejan de charrar amb el, pas res.
A un moment, aviái pensat, entre totes los cartons amolonats dins lo garatge, de ne far un "sexual" : en marcant dessús lo contengut genre lubrificant, capòtas, chibre de plastic, nèrvi de buòu e autres. Istòria de lo destorbar un pauc (niark niark niark).
E un jorn, me diguèt :
- S'avètz besonh d'ajuda per montar un mòble, vos pòdi ajudar.
- A ben las laissas, las ai montadas totas, sabètz las laissas IKEA son de bon montar. Me demòra pas que de montar los libres que me cal metre dessús!
- Se volètz, las vos monti ieu totas aquelas caissas.
- Non, non, vos laguietz pas, o farai. Quand n'aurai lo coratge. (colhassa, fa una setmana que las devètz montar e qu'o fas pas!)
- Non, mas o vos fau, me geina pas.
- Mas pesan, vos poiriatz far mal a l'esquina (mas cala-te, innocenta, te prepausa de far la causa que vòles pas far!!!)
- Ò, sabètz, al trabalh ai la costuma de mòure de causas pesugassas.
- Bon, ben se volètz.
E lo tipe me montèt las caissas (l'ajudèri un pauc pasmens, soi pas puta!).
E mai, per faire lo mascle, a un moment, las montèt doas per doas.
Al cap de dètz minutas, e aprèp una brava susada, podiái enfin organizar ma bibliotèca.
Dempuèi, mon vesin es mon idòla.
Se me demanda en maridatge, li disi de òc sulpic!
Quin gentleman :)
Coma es grand coma un terren de balon, ne lògui un bocinon al vesin. O avoi: li lògui perque èra aquí abans ieu, la mameta de l'ostal li logava dempuèi dètz ans e los eiretièrs de la mameta qu'èra aquí abans ieu me diguèron "es brave, logatz-li lo garatge, pauròt". Alara, rai. E coma soi pas una capitalista, li lògui lo garatge una mièja-misèria (mas quand meme son loguièr aumentèt de 30% amb lo cambiament de proprietària...).
A doncas la clau del garatge ont daissa son auto de càco, son petarrèl borgés e son pati de pescaire.
De còps que i a, lo rescontri dins lo garatge. (Pensatz plan qu'ai arrestat de i davalar nusa al garatge! De tot biais, i a de corrents d'aire dins aquel garatge.)
A la debuta, aquel vesin, lo trobavi estranh e un pauc ranci. Mas coma aviái pas res de li reprochar, lo podiái pas escampar de mon garatge.
Pas mejan de charrar amb el, pas res.
A un moment, aviái pensat, entre totes los cartons amolonats dins lo garatge, de ne far un "sexual" : en marcant dessús lo contengut genre lubrificant, capòtas, chibre de plastic, nèrvi de buòu e autres. Istòria de lo destorbar un pauc (niark niark niark).
E un jorn, me diguèt :
- S'avètz besonh d'ajuda per montar un mòble, vos pòdi ajudar.
- A ben las laissas, las ai montadas totas, sabètz las laissas IKEA son de bon montar. Me demòra pas que de montar los libres que me cal metre dessús!
- Se volètz, las vos monti ieu totas aquelas caissas.
- Non, non, vos laguietz pas, o farai. Quand n'aurai lo coratge. (colhassa, fa una setmana que las devètz montar e qu'o fas pas!)
- Non, mas o vos fau, me geina pas.
- Mas pesan, vos poiriatz far mal a l'esquina (mas cala-te, innocenta, te prepausa de far la causa que vòles pas far!!!)
- Ò, sabètz, al trabalh ai la costuma de mòure de causas pesugassas.
- Bon, ben se volètz.
E lo tipe me montèt las caissas (l'ajudèri un pauc pasmens, soi pas puta!).
E mai, per faire lo mascle, a un moment, las montèt doas per doas.
Al cap de dètz minutas, e aprèp una brava susada, podiái enfin organizar ma bibliotèca.
Dempuèi, mon vesin es mon idòla.
Se me demanda en maridatge, li disi de òc sulpic!
Quin gentleman :)
2 comentaris
dissabte, 13 d’octubre de 2012
Essencials
Dins ma tuta, la prioritat de las òbras, èra d'acabar lo burèu abans la dintrada. Dins l'òrdre:
- destapissar
- pintrar
- montar las laissas
- montar lo burèu
- installar çò informatic
- installar los libres.
E a costat de la taula de trabalh, çò essencial :
- destapissar
- pintrar
- montar las laissas
- montar lo burèu
- installar çò informatic
- installar los libres.
E a costat de la taula de trabalh, çò essencial :
1 comentaris
dijous, 11 d’octubre de 2012
E la palma de la conariá va a....
De còps que i a, ai pas d'astre.
L'autre ser, anèri a un balèti.
Ne partiguèri d'ora del balèti perque l'endeman me caliá levar a las aubetas.
Soi sàvia de còps que i a.
Sul camin del retorn, èri a me congostar del plaser qu'auriái de me colcar quand la veitura-que-preni-pas-mai-perque-es-vengut-un-objècte-de-luxe piutèt : me li caliá metre de gasolina.
M'arrèsti dins una estacion d'un supermercat ont la gasolina es pas cara.
Fau lo plen.
E vaquí que la veitura fa "pfff" quand li viri la clau.
E mai ieu que soi pas Metge Ostal e qu'ai pas fach un CAP mecanica sabi de qu'es : la batariá es mòrta, o tòrni dire, Houston, we've got a problem, la batariá es mòrta.
Solucions possiblas, dins l'òrdre d'aparicion dins mon teston :
- telefonar a ma mamà. Non, ara soi granda.
- telefonar a mon vesin gentleman. A aquesta ora, dormís.
- telefonar al gentleman de las vacanças. A ben non, sèm pas en vacanças.
- cercar endacòm dins l'autò los cables de batariá. Esperar qu'una veitura venga. Li explicar la causa. Brancar. Non, tròp complicat.
- telefonar a la MAIF.
0800 875 875
- Alò, la maïfa? Bonser, soi en pana! Please help me.
- Demoratz plan a Chicago?
- Òc.
- E ont sètz en pana?
- E ben a Chicago.
- A, soi desolada. Pòdi pas res faire per vos. Avètz pas l'opcion quilomètre zero.
Solucions possiblas :
- plorar, perque es la sola causa que te demòra de far just abans de dormir.
- bramar "te lo fotes dins lo cuol lo quilomètre zero, dos còps dins ma vida qu'ai besonh de la maïfa, dos còps que "a ben non". ".
- estrategia aimabla, perque de tot biais, la paura filha qu'es al telefon es pas sa fauta se la maïfa fa de contractes de mèrda e es pas sa fauta s'ai pas l'opcion km 0 (se l'aganti lo conàs qu'inventèt aquel concèpte...) : "me poiriatz al mens donar un numèro d'un depanaire?" (perque ai 93 ans e sabi pas quin numèro cal faire per aver las informacions generalas sus mon telefonet)
La filha, brava e vergonhosa del quilomètre zero, me dona un parelh de numèros.
Telefoni.
"Lo depanaire vendrà d'aquí un vintenat de minutas". Es la nuèch. Negra nuèch. Soi sola dins una estacion de gasolina e me cal esperar vint minutas mai. Jòia.
E aquí, de quora en quora una veitura ven metre de gasolina. Prègui a cada còp per que siá pas un psicopata que m'escotelarà, m'abocinarà, me violarà e me raubarà l'ipòd (dins aqueste òrdre).
Puèi, arriba una veitura plena de blondas.
Las agachi.
De blondassas coma dins los filmes americans: las que se passan lo det long dels pòts, (ieu apèli aquò "la tissa òm s'eissuga aprèp aver chucat"), las que començan e acaban sas frasas per "veses, ieu...", las que mastegan en dubrissent la boca, las que sortisson pas se se son pas fotoshopadas una ora de temps a la sala de banhs abans.
E ben una veitura plena de blondassas.
E vesi la veitura que vira, que fa pas coma los autres.
"Quand meme va pas voler metre de gasolina a la pompa ont soi?"
E ben si.
Cinc pompas de liuras, una que i soi. E la veitura plena de cagòlas se ven metre darrièr ieu.
Palma de la conariá.
E aquí, comença de me klaxonar.
Palma d'òr de la conariá.
Me fau veire e me brama un "Esperatz quicòm?".
Òc, la legalizacion de l'eutanasia.
Al cap de mièja-ora, lo camion sauvaire arriba.
Lo tipe, que faguèt durar lo suspense, me branca un aparelh a ma batariá e fai-tirar!
Lo problèma es que la batariá es mòrta e deman, poirai pas partir de l'ostal. Pièger, se per cas, lo motor s'arrèsta a un fuòc, i'm dead.
E lo tipe me fa :
- Ai pas la vòstra batariá dins lo camion. Avètz pas que de venir a l'entrepaus.
A mila dieus, l'entrepaus!
Perdut dins una zòna industrialo-artesenalo-complicada, ont una cata i trobariá pas sos catons, caliá prene un caminòl e l'entrepaus èra darrièr un entrepaus d'entrepausses.
Mièjanuèch un divendres de ser.
Es mon darrièr jorn.
Es una trapèla, aquí me van escampar dins d'acid, m'abocinar, me violar puèi me torturar (dins aqueste òrdre).
Dins lo garatge, manca pas que lo calendièr de femnas nusas, sabètz lo calendièr ont son escambarladas, una man que dubrís la pachòla e l'autra que ten una clau anglesa.
Fin finala, lo tipe me cambièt la batariá, m'escampèron pas dins d'acid, m'abocinèron pas, me violèron pas e me raubèron pas l'ipòd.
Çò pièger fin finala dins l'istòria es que, ara, lo pòste me demanda un còdi per foncionar. E l'ai pas lo còdi.
Mièjanuèch un divendres de ser.
Es mon darrièr jorn.
Es una trapèla, aquí me van escampar dins d'acid, m'abocinar, me violar puèi me torturar (dins aqueste òrdre).
Dins lo garatge, manca pas que lo calendièr de femnas nusas, sabètz lo calendièr ont son escambarladas, una man que dubrís la pachòla e l'autra que ten una clau anglesa.
Fin finala, lo tipe me cambièt la batariá, m'escampèron pas dins d'acid, m'abocinèron pas, me violèron pas e me raubèron pas l'ipòd.
Çò pièger fin finala dins l'istòria es que, ara, lo pòste me demanda un còdi per foncionar. E l'ai pas lo còdi.
5 comentaris
dimecres, 10 d’octubre de 2012
In Memoriam...
Especial non dedicadís als conasses de la direccion e de la presidéncia o autres cratofils de l'Institut d'Estudis Occitans qu'an tuat e enterrat lo trabalh menat per d'unes pendent mai de trenta ans per la publicacion e la difusion de la literatura en occitan.
An plegat IDECO, una de las paucas estructuras professionalas de publicacion de libres en occitan. Qué ne serà de la literatura e de la difusion en occitan?
Se'n cagan los pesolhs revenguts, sabon pas legir.
3 comentaris
dimarts, 9 d’octubre de 2012
far la professora de catalan
Doni per m'amusar (e per los sòus, o cal plan dire) de corses de catalan a de franceses qu'acaban de descobrir Catalonha (futur estat d'Euròpa, per los que seguirián pas l'actualitat).
Trobam lo mot "préssecs".
"[ˈpɾe.səks], ben, pre- e sex es çò que i a abans lo sèxe, son los preliminaris."
E o marquèron aital dins son quasèrn.
E ieu?
A ben soi fièra de ma conariá.
6 comentaris
dilluns, 8 d’octubre de 2012
o digatz pas mas...
O digatz pas mas...
veguèri...
de legeires del blòg...
que gausan encara cargar de caucetas dins sas sandalas!!!
D'unas diràn "Urosament, la davalada es aquí per nos sauvar del marrit gost!".
E ben non! Que d'unes nostalgics de l'estiu vòlon contunhar de las cargar sas sandalas e coma an freg als artelhs... e ben cargan las caucetas!
"Pas de caucetas dins las sandalas", quantes còps o vos devi dire?
veguèri...
de legeires del blòg...
que gausan encara cargar de caucetas dins sas sandalas!!!
D'unas diràn "Urosament, la davalada es aquí per nos sauvar del marrit gost!".
E ben non! Que d'unes nostalgics de l'estiu vòlon contunhar de las cargar sas sandalas e coma an freg als artelhs... e ben cargan las caucetas!
"Pas de caucetas dins las sandalas", quantes còps o vos devi dire?
1 comentaris
diumenge, 7 d’octubre de 2012
Fin'amor is not dead
Galejam tota la serada.
De conariás en jòcs de mots, de frasas de doble o triple sens.
E al moment de partir : "quora tiram tu e ieu?"
Mai franc, morisses.
Ai pas mon agenda sus ieu.
Daumatge!
De conariás en jòcs de mots, de frasas de doble o triple sens.
E al moment de partir : "quora tiram tu e ieu?"
Mai franc, morisses.
Ai pas mon agenda sus ieu.
Daumatge!
2 comentaris
dissabte, 6 d’octubre de 2012
Ici, on vous sert.
Mai d'un còp, sus la rota, me fau la reflexion de cossí lo mond utilizan l'estructura daissada per l'estacion servici qu'a barrat. Quauqu'un aguèt la bona idèa de ne far de fòtos e de las metre en linha : le-pompiste-est-mort.tumblr.com
M'agrada de veire los vestigis de nòstra societat modèrna.
M'agrada de veire los vestigis de nòstra societat modèrna.
0 comentaris
divendres, 5 d’octubre de 2012
Cossí se far una amiga quand vas al veterinari amb dos orses
De còps que i a, lo mond qu'an de cats mancan d'umor.
(foguèsson mens cons, aurián un chin o aguèsson un chin, serián mens cons?)
(foguèsson mens cons, aurián un chin o aguèsson un chin, serián mens cons?)
3 comentaris
dijous, 4 d’octubre de 2012
Pas res comprés. Es important?
1 comentaris
dimecres, 3 d’octubre de 2012
"Mas as pas paur?"
Mas ont l'ai crompada ma tuta?
A la ciutat. Vos explicarai perqué un autre jorn.
Quina ciutat?
A Chicago.
Chicago de Lengadòc, pas lo Chicago vertadièr, òu. O aviatz comprés.
E ont a Chicago?
E ben dins lo Bronx.
Lo barri que los agents immobilièrs, dins una pudor rància, qualifican de "colorat".
E quand lo mond s'assabentan qu'ai crompat un ostal, demandan ont. "Chicago". Primièra decepcion. "Ont a Chicago?" "Al Bronx". E aquí, un diablòt lepenesc s'asseta sus son espatla e li daissa tombar dins l'ausidor de mantras òrres "Arabs, caracos = drògas, raubatòris, agressions, orror, malur". Alara aquel barri que lo coneisson pas que d'i èsser passat amb lor berlina, per eles, "marca mal". "Mas as pas paur d'anar viure alai?"
E ben non.
Ai pas paur. Al contrari, son plan contenta de viure dins un barri popular popular. M'agrada de viure dins un barri qu'es tot levat francés francés.
Ièr, de mon balcon, vesiái un rambalh pas possible amb de dintradas e de sortidas del garatge de l'ostalàs vesin. De caissas e de caissas de mangiscla.
A la nuèch, doas vièlhas èran a s'afanar sul trepador davant lo garatge, a preparar aquela mangiscla.
Curiosa coma una lofa, me poguèri pas empachar d'anar demandar de qu'èra, de qué fasián.
La vièlha qu'èra defòra, en me veire arribar, aguèt un pauc paur que sabiá pas qué pensar de mon arribada subta. Li soriguèri. Me soriguèt. Podiam parlar.
Bon, pas tant qu'aquò que parlava pas francés e lo compreniá pas gaire. Ne cridèt una autra, tant vièlha coma ela, mas que parlava plan francés.
Non pas, es pas una fèsta religiosa : lo vesin se marida! E elas son d'amigas que venon ajudar per la preparacion del repais. I seràn per la nuèch.
E perpensi. Compari aquò a nòstre biais ridicul d'anar veire un tipe que lo coneissèm pas de res que nos prepausarà un menut sembla-luxuós a 65€, 85€ o 120€ per persona e qu'aquò serà lo repais de nòstra vida... Se recampar e far la cosina per far la fèsta l'endeman, es quand meme mai convivéncia and paratge spirit, non?
A doas oras dau matin, i aviá encara de lum e aquò charrava dins lo garatge.
Aqueste matin, ausissi los "ioiós" de las femnas.
Òc, m'i sentissi plan dins mon Bronx.
4 comentaris
dimarts, 2 d’octubre de 2012
Activitat estivala
Vaquí una autra de las activitats de l'estiu.
Sabi pas perqué mas lo tròç que vesèm sus la fòto, mon autbòi lo vòl pas jogar.
Ai un autbòi reguèrgue.
Sabi pas perqué mas lo tròç que vesèm sus la fòto, mon autbòi lo vòl pas jogar.
Ai un autbòi reguèrgue.
1 comentaris
dilluns, 1 d’octubre de 2012
Crenti PAS DEGUN
E vaquí, soi tornada sul blòg !
Mas de qué faguèri de tot aquel temps ?
E ben, viure, pardina !
De sèxe, de lecturas, de viatges e de musica ?
E ben non !
Enfin, si, un pauqueton, òu.
Mas lo grand cambiament de ma vida, aquò foguèt lo tantòst de 5 de julh dins lo burèu d'un notari ont signèri per la crompa d'un ostal.
Aviái las claus, vint e cinc ans de crèdit sus l'esquina e un estiu per adobar la tuta.
Aquò èra un divendres.
Lo dimenge, aviái La Jefa e Pomponeta a l'ostal per me motivar.
Ieu aviái passat lo dissabte a faire lo torn dels membres de l'ostal : dintrar dins cada membre, ne sortir, i tornar, passar d'una pèça a l'autra, montar, davalar, sortir, dintrar. Ò non, es pas un castelàs, cal pas una jornada per ne far lo torn, pas brica, mas marcavi lo territòri.
La Jefa e Pomponeta arribèron que i aviá a l'ostal doas cadièras, un sofà copat, una laissa que fasiá de taula. I aviá pas solament un paure refregidor per refrescar la còcacòla e lo panachat.
- Volètz pas anar passejar puslèu?
- Non, anam destapissar!
- O anar beure un còp endacòm?
- Non, a l'òbra !
Avián quitament portat lo material per destapissar perque « de tot biais, as pas res tu ».
Soi l'amiga ròm de mas amigas.
E destapissèrem.
Comencèrem de destapissar la cambròta dau mitan, la que aprèp un destapissatge, engipatge, pintatge, seriá lo polit burèu modèrn e agradiu ont fau aqueste blòg ara.
Pomponeta èra orgulhosa de dire que contribuissiá a l'escritura del novel best-seller occitan. E ta cocha ?
I passèrem la tantossada mas l'acabèrem pas. L'acabèri soleta, sens doblidar de tombar de l'escala perque èra una escala de fusta e a un moment, jos mon pè fin e mon pes leugièr, un escalon tot plen de vèrmes petèt. (qual a rigut?)
Ara, n'ai una de fèrre d'escala.
Fin del mes de julh, n'arribèron d'autres d'amics, lo Pèire de la Sauma e la Marieta. Demorèron una setmana. Los mandèri faire de torisme, visitar, se passejar, anar a la plaja. Mas non, volguèron pas. Passèron una setmana a m'ajudar per las òbras de l'ostal.
Son masoquistas.
Faire d'òbras a l'ostal, es un bon biais per veire lo mond que comptas per eles.
La Jefa, Pomponeta, la Marieta e lo Pèire de la Sauma, mercés :)))))
Quand tu n'as que des bons amis
MOUSSU T e lei JOVENTS | Myspace Music Videos
0 comentaris
Subscriure's a: Missatges (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
La pollucion provocada pels païses mai industrialitzats provòca lo cambiament environamental de la Tèrra. E seràn, malgrat aquò, los païses mai paures de la planeta que coneisseràn una pojada màger de la temperatura. Ironic mas real. Aital o afirma un nòu estudi scientific après estudiar las temperaturas mejanas de la Tèrra fins en l’an 2100.
Lo nòu estudi, fach per de cercaires de las universitats de Montpelhièr, Exeter e Wageningen, a volgut soslinhar que las consequéncias dirèctas de la montada avenidoira de las temperaturas al nivèl global las patiràn los païses que produson mens de pollucion, çò es los païses mai paures de la planeta.
Segon aqueste estudi, per cada gra d’escalfament global que lo patirà la planeta dempuèi nòstra epòca fins en l’an 2100, la temperatura serà de fins a un 15% mai nauta dins lo sud african e en Amazonia. A mai, tanben serà fins a un 10% mai nauta dins los païses del dich Sahèl, en Índia e dins lo Sud-Èst asiatic.
Del temps qu’aquò aven, çò ditz l’estudi, los païses que son pas situats a l’airal tropical, çò es los mai rics de la planeta, veirem cossí la temperatura tomba. Segon los cercaires qu’an fach l’estudi, aquò serà una consequéncia dirècta de la pollucion qu’aqueles païses produson dempuèi 1950.
De cercaires occitans
Los cercaires occitans qu’an participat a aquel estudi de l’Universitat de Montpelhièr tanben se son volguts mostrar inquiets per las resultas del temps qu’an confirmat las dificultats rescontradas per far de projeccions futuras sus lo clima que i aurà a la planeta los ans venents. Çò de mai malaisit, çò volguèron soslinhar, foguèt de predire quora i aurà d’ondas de calor o un clima mai freg.
“Los païses qu’an mai provocat lo cambiament enrironamental, çò es los païses mai industrialitzats e a l’encòp los mai rics –çò diguèt Sebastian Bathiany, de l’Universitat de Waningen– son los ont se desvoloparàn mens los efièches de la temperatura. Al còp, los païses qu’an mens provocat aquela situacion e los que pòdon mens luchar contra ela seràn los que patiràn las mai grandas montadas de temperatura”.
A mai, Tim Lenton, de l’Universitat d’Exeter, apond que los “païses que patiràn lèu las mai nautas temperaturas son tanplan los païses ont i a mai de populacion e tanben los païses ont i a mai de populacion ansin coma los païses ont l’indici de creissença de populacion es lo mai naut de la planeta”.
Aital, los cercaires occitans, angleses e neerlandeses an confirmat que la resulta de l’estudi es una marrida nòva per las societats e ecosistèmas tropicals “pr’amor que seràn los que patiràn mai los efièches de la calor”. En mai d’aquò, las conclusions de l’estudi afirman que los cambiaments e pojadas de temperatura son totalament associats a de secadas e de carestiás de noiridura e d’aiga.
Per efectuar l’estudi, la còla de cercaires a analisat fins a 37 modèls desparièrs utilizats dins lo darrièr rapòrt del Panèl Intergovernamental sul Cambiament Environamental (IPPC, segon la sigla anglesa). De soslinhar que, malgrat que la creissença avenidoira de temperaturas sus la planeta siá estada fòrça estudiada scientificament, pauques cercaires an sonat l’alarma sus l’impacte qu’ aurà sus las societats umanas de la Tèrra.
La Redaccion
Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.


text:
Eth passat dimenge 5 d’agost auec lòc era prumèra edicion dera Corsa Populara de BTT Lairissa Bike, damb gessuda e arribada en Vilamòs (Lairissa).
Pròp de miei centeat de ciclistes gesseren eth dimenge peth maitin tà ua rota que les amièc enquia Arres de Jos, Arres de Sus, horcalh deth camin de Bossòst cap a Margalida, Bassa d’Arres.
A compdar dera Bassa d’Arres es ciclistes poderen contunhar peth circuit long que les portèc per Uishèra enquia era meta e peth circuit curt que les amièc enquia Vilamòs passant un aute viatge per Arres de Sus.
Es tres prumèrs classificadi deth circuit curt sigueren, German Sagastume de Vilamòs, Jaime Gil de Garòs e Isaac Castet d’Arres de Sus.
En eth circuit long es tres prumèrs classificadi; Eduardo Puente de Vielha, Joan Amadeu Gili d’Artesa de Segre e Xoan Falcó d’Arties.
Ena categoría des hemnes eth prumèr lòc en pòdium siguec entà Lucía González de Betren, eth dusau lòc entà Daniela Buitrago de Vielha e eth tresau entà Mercé Badia de Torrefarrera.
Era pròva esportiua siguec organizada pera Associacion Es Paums e compdèc damb eth supòrt der Ajuntament de Vilamòs e deth Conselh Generau d’Aran.
Hònt: Associacion Es Paums
Esta noticia está disponible en: Aranés


text:
Irisarri
Irisarri (basco), Irissarry (francés), qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Baisha Navarra. Administrativament, que's tròba dens lo departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Nòva Aquitània. Lo gentilici qu'ei irisartar.
Lakako erreka, afluent de Niva, que trauca la comuna, a mei deus afluents deu purmèr: Elhurreko, Oihanhandia, Gatarriko e Larhaneko.
Somari
Comunas tòcatocantas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
L'economia de la comuna que's basa suber l'agricultura. Cada an que s'i celèbra ua hèra d'arets. .
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Cultura[modificar | modificar la font]
Que's situa dens lo Camin de Niva deu Camin de Sant Jaume. Aqueth camin qu'èra emplegat peus pelegrins qui vienèvan de Baiona entà préner lo Camin Navarrés, qui travèrsa los Pirenèus dempuish Sent Joan Pè de Pòrt.
De véder[modificar | modificar la font]
- Castèth vielh a Gazteluzaharre.
- Espitau deu sègle XIIau. Uei lo dia l'escòla.
- Ua crotz au ras l'espitau qu'ei monument istoric.
- Ostaus Bidegainea, Zaldunbidea e Gazteluberria (sègle XVIIau).
- Ostau Iturraldea, deu sègle XVIIIau.
- Glèisa de Sant Joan, deu sègle XVau au XVIIau.


text:
Pamens, descuerb lèu que soun interès pèr li lengo familialo èro pas espera. «Devié pas nàisse, que pèr éli se tratavo de la culturo dis ancian, e la trasmetre sarié esta anourmau» analiso Estefan.
E d'apoundre « es interiourisa, di dous cousta de la famiho es la memo causo : i avié quàuqui mot, mai quouro ai vougu n'en sabé mai, i a agu uno certano retengudo, 'mé uno remesso en questioun ».
Di cansoun éu passo i revisto leissado aperaqui apereila e legis. Au coulège manco de countunia soun aprendissage, pièi vèn la poussibleta, au licèu de Bouleno, de prene de cous e de passa lou prouvençau au bacheleirat.
« Ai aprés, d'asard, quouro a faugu s'iscriéure au Bac, que poudiéu passa lou prouvençau en LV2 ».
D'en proumié tenta pèr l'agriculturo e lou coumèrci, Estefan reflechis, touto sa terminalo, sus soun endeveni.
« Me siéu demanda “ de qué faire dóu prouvençau ?” e pièi ai agu envejo de trasmetre aquelo culturo » se remèmbro l'estudiant.
Engaja sus uno draio esprouvènto, Estefan realiso que soun percous sara dificile. « Pèr passa lou CAPES, ai degu chausi un double cursus emé l'óucitan, qu'es l'istòri».
En de qué s'apoundon « mai d'esfors sus l'ourtougràfi mistralenco » que Estefan dèu mestreja fin de defugi lou mescladis emé la grafìo classico.


text:
Dissabta 6 d’octòbre a 09o30 a Blausasc, Nissa Pantai e Culture 06 organizan lo 28n atalhier de coïna nissarda en occitan alpenc. L’atelhier si farà a
Catégorie : Coïna (Cuisine)
Lo 23en atalhier de coïna nissarda a Pelhon (Le 23ème atelier de cuisine niçoise à Peillon)
Nissa Pantai e Culture 06 organizavan lo 23 atalhier de coïna nissarda en occitan (nissart e pelhonenc), lo dissabta 21 d’abriu a 9o30 a la sala polivalenta de
La 4a Fèsta de l’Oliva a Nissa (La 4ème Fête de l’Olive à Nice)
Lo dissabta 14 d’abriu s’es debanat a la Maion de l’Environament de Nissa la 4a Fèsta de l’Oliva. Nissa Pantai li èra presenta emb un


text:
David Oistrakh
David Fyodorovich Oistrakh (en rus ДaBид ФëдopoBич OйcTpax - Odessa, lo 30 de seteme de 1908 - Amsterdam, lo 24 d'octobre de 1974) que ho un violonista sovietic d'origina judiva e un deus virtuòsos màger deu sègle XX per aqueste instrument. Com Nathan Milstein, qu'estudiè dab lo mèste rus Piotr Stolyarsky.
Durant la soa carrièra que viatgè peu monde sancer e qu'enregistrè versions vengudas referenciau d'òbras classica.
Que joguè dab dus stradivarius deus famós : lo Conte di Fontana de 1702 e lo Marsick de 1705.


text:
Assevent
Assevent es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Assevent se situa a l'èst del aglomeracion de Maubeuge al bòrd de la Sambre.
Assevent se situe à l'est de l'agglomération de Maubeuge au bord de la Sambre.
Istòria[modificar | modificar la font]
Assevent, #Que i aviá pas encara pas 100 abitants l'an 1700, a pendent dels sègles #èsser un vilatge insignificant, #que testifica encara la pichona sala de las fèstas. La municipalitat ne coneis dempuèi los ans 1950 un fòrt creissement démographique, a causa de la siá posicion per çò qu'es de Maubeuge. Venguda segonda del Costat Maubeuge-Nòrd per la densitat de populacion e tresena pel nombre d'abitants, la vila es plan equipada amb una escòla maternal, lo grop escolar Pauline-Kergomardes, lo centre socioculturel Georges-Brassens, dels terrens d'espòrt e un gymnase; las siás carrièras fleuries e una met joliment condicionada amb un quiosc a dança, caractéristique pel Avesnois, apondon a la qualitat de vida dins lo pòble.
Assevent, qui n'avait pas encore 100 habitants en 1700, a pendant des siècles été un village insignifiant, dont témoigne encore la petite salle des fêtes. La commune connaît depuis les années 1950 une forte croissance démographique, due à sa position par rapport à Maubeuge. Devenue deuxième du Canton Maubeuge-Nord pour la densité de population et troisième pour le nombre d'habitants, la ville est bien équipée avec une école maternelle, le groupe scolaire Pauline-Kergomardes, le centre socioculturel Georges-Brassens, des terrains de sport et un gymnase; ses rues fleuries et une place joliment aménagée avec un kiosque à danse, caractéristique pour l'Avesnois, ajoutent à la qualité de vie dans le village.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Leet
Leet (escrit 31337, 1337, L337, 13370rz o l33t[1][2]), o Leetspeak, es un sistèma d'escritura usat principalament a Internet, qu'emplega diverses combinasons de caractèrs ASCII per substituir l'alfabet latin.
Inicialament lo mot leet s'utilitzava coma adjectiu, per derscriure lo comportament de personas de la comunitat. Amb la proliferacion de l'us d'Internet dempuèi lo decenni de 1990, lo Leet es vengut part de la cultura d'Internet.[3]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Escrit en "leet"
- ↑ Urban Dictionary:leet
- ↑ Mitchell.


text:
Android
Android es un ensems logicial per telefòns mobils que compren un sistèma operatiu, logicial intermediari e aplicacions.[1][2] Google Inc. crompèt lo desvolopaire primièr del logicial, Android Inc., en 2005.[3] Lo sistèma operatiu per mobils d'Android se basa sus una version modificada del nuclèu Linux. Google e d'autras membres de l'Open Handset Alliance collaborèron al desvolopament e lançament d'Android.[4][5] L'Android Open Source Project (AOSP) a l'objectiu de manténer e contunhar lo desvolopament d'Android.[6] Lo sistèma operatiu Android es la plataforma per telefòns intelligentes mai venduda.[7][8]
Android a una granda comunautat de desvolopaires qu'escrivon d'aplicacions ("apps") qu'espandisson las foncions dels dispositius. I a a l'ora d'ara gaireben 300.000 aplicacions disponiblas per Android.[9][10] Google Play, de per abans Android Market, es lo depositiu d'aplicacions en linha oficial de Google, pasmens se se pòt tanben descargar dempuèi de sites web tèrces. Los desvolopaires escrivon subretot en Java, contrarotlant lo dispositiu mejanç de bibliotècas de Java desvolopadas per Google.[11]
Pendent sa presentacion Android lo 5 de novembre de 2007 anoncièt la fondacion de l'Open Handset Alliance, un consòrci de 80 entrepresas de material, logicial e telecomunicacions amb l'objectiu de crear d'estandards dobèrts pels dispositius mobils.[12][13] Google lancèt una granda partida del còdi d'Android jos la Licéncia Apache, una licéncia de logicial liure dobèrt.[14] En Febrièr de 2013 dominava lo mercat dels telefòns intelligents amb 53% del mercat.[15]
Istòria[modificar | modificar la font]
L'istòria del sistèma operatiu comença en junh de 2005 al moment que Google crompèt una pichona companhiá qu'aviá coma coma fin lo desvolopament de las aplicacions pels dispositius mobils, Android Inc. E del meteis biais Andy Rubin, un dels cofondators d'aquela companhiá, svenguèt lo director de la division de las plataformas mobilas de Google. Aquela marca èra desconeguda pel mond de las tecnologias a l'epòca, mas lo grop de fondators aviá una granda experiéncia en plataformas web, telecomunicacions e aplicacions mobilas.
Unes meses mai tard comencèron a aparéisser las primièras demòs non oficialas e de fotografias clandestinas de prototips amb pas gaire d'estetica. Tota informacion foguèt fòrça plan gardada fins que lo 5 de novembre del 2007 foguèt anonciada la creacion de l'Open Handset Alliance, una organizacion amb l'objectiu de difusar una plataforma mobila ANDROID. De fabricants d'equipaments e prestators de servicis de tecnologia jonguèron lor fòrças per far lo primièr lançament d'un sistèma operatiu dobèrt per dispositius mobils, que será pas ligat quina marca o equipament que siá, que mercés a l'utilizacion del nuclèu (kernel) de linux, poirá èsser adaptat a quin dispositiu que siá, A la surpresa de fòrça gents, cinc jorns après l'anóncia, Google levèt un software development kit o SDK, que portava un emulador de ANDROID per calcular los còdis.
La primièra version d'un telefòn mobil amb android foguèt lo G1 T-Mobile G1/HTC Dream anonciat lo 23 de setembre del 2008 que foguèt lancat sul mercat nordamerican, ont podèm trobar las caracteristicas sul web d'HTC. Lancèt tanben una version Dev Phone1 amb de caracteristicas addicionalas que permeton als desvolopaires d'obténer de privilègis (root) per l'administracion del mobil e los sieus produchs.
Lo 6 de decembre de 2010 foguèt actualizèt Android Gingerbread 2.3. Unes dels cambiaments màger foguèron la gama de colors escuras predominantas, e una navegacion mai intuïtiva. Al vejaire dels creators, aquela version se centrèt preparar lo terren per la creacion de videojòcs. Lo primièr dispositiu qu'incorporèt Gingerbread foguèt lo Nexus S.
Logotip[modificar | modificar la font]
Lo logotip del sistèma operatiu Android se nomena Andy, foguèt publicat pel primièr còp en 2005, quand Google crompèt la pichona entrepresa Android Inc. Dempuèi l'ora, veguèt l'imatge de referéncia de Google pels sistèmas mobils.[16]
L'origina de l'image del SO Android es confusa, mas l'opcion comuna es aquela d'un robòt d'un jòc dels ans 1990 Gauntlet: The Third Encounter, dins aquel jòc se pòt veire un robòt nomenat tanben Android amb una forma pareissent fòrça a Andy. Aquel logotip foguèt dessenhat per Irina Blok, dins declaracions diguèt:[16]
"Aquel logotip foguèt dessenhat per èsser lo simbòl internacional d'Android, i es de còdi obèrt, tot coma la quita plataforma. I a pas referéncias culturalas a d'autres personatges o icònas culturalas [...]. Lo procediment foguèt fòrça simple. Avèm conversat amb lo fondator d'Android e el aviá fach una enquèsta al subjècte del tèma androide/robòt. Èra clar que lo logotip deviá èsser en relacionat amb lo nom de l'SO. Lo primer pas foguèt de crear un moodboard gigantèsc amb totes tipes d'androíds e robòts qu'inspirèron l'SO. Lo segond pas foguèt d'explorar una granda varietat de lenguatges visuals e direccion artisticas (dempuèi de dessenhs basats sus de pixels fins a realistas o dessenhs animats). Èrem dos dissenhaires a i trabalhar. Mas al final, lo mieu esbòç foguèt causit [...] Es ironic que lo simbòl mai basic, foguèt aquel causit. De fach, aquel foguèt lo primièr esbóç, que foguèt dessenhat en cinc minutas, e que prenguèt de setmanas a lo realizar. Crei que la simplicitat d'aquesta marca es una anóncia clara. Aquel venguèt lo simbòl internacional d'Android "
Blok remarca tanben que la color verda utilizada pel logotip d'Android a la valor d'impression a color estandar PMS 376C amb lo còdi hexadecimal #A4C639, remarca mai que «foguèt seleccionada perque remembrava la color de la nostalgia, que se destaca sus un fons escur».[16]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ code.google.Cossí.
- ↑ source.android.Cossí.
- ↑ Businessweek.Cossí, 17-08-2005.
- ↑ Open Handset Alliance
- ↑ Open Handset Alliance.
- ↑ [Consulta: en 15 novembre 2010].
- ↑ Tarmo Virki and Sinead Carew.
- ↑ Canalys, En 31 genièr 2011.
- ↑ Andrew Kameka.
- ↑ En 3 març 2011.
- ↑ Shankland
- ↑ Open Handset Alliance.
- ↑ Jackson
- ↑ Open Handset Alliance.
- ↑ Castellví Ròca
- ↑ 16,0, 16,1 et 16,2 El Androide Libre. «El origen de Andy, el robot verde de Android» (en castellà), 10-09-2012.


text:
Me soni Francesc Sangar e me definissi coma un istorian en bastiment. Fa fòrça ans, legiguèri un libre suls Bones Òmes e dempuèi aquel moment, comencèri a estudiar un movement força desconegut e que cambièt l’Edat Mejana. Ai visitat las tèrras occitanas e catalanas ont visquèron en fòrça escasenças, unes paratges de grand interès istoric. Amb « Territòri de càtars » vòli partejar de coneissenças e ajudar a conéisser melhor una comunitat que desgraciadament acabèt mal per fauta de la intolerància.
Relatiu a ièu
Advertisements


text:
Dorsièr preparat per Ciril JOANIN, Fèbus ABELHÈR e Domergue SUMIEN.
Aqueste tèxt engatja sos tres autors e pas necessàriament totes los sòcis de l’ANÒC. Es destinat a la reflexion e la discussion.
Dorsièr · 24/07/2018
1.1. La cultura occitana, una realitat mai anciana que l’occitanisme
Formada a partir de l’eiretatge cultural roman, la cultura occitana a pas esperat l’emergéncia de l’occitanisme per existir. L’Edat Mejana rima amb l’edat d’aur de la lenga occitana gràcias a l’influéncia dels trobadors qu’espandiguèron la poesia e las valors occitanas dins totas las corts d’Euròpa. La cultura occitana fa partida de las grandas civilizacions d’Euròpa e a illuminat aquela epòca. Puèi la lenga occitana conoguèt una primièra renaissença literària als sègles XVI e XVII amb lo barròc occitan.
Al sègle XIX, la literatura occitana conoguèt una segonda renaissença literària (dicha “romantica”), entamenada per un elèit intellectual que prenguèt consciéncia de l’originalitat culturala del pòble occitan, e que marquèt, amb Frederic Mistral e lo Felibritge, l’emergéncia de l’occitanisme modèrne. Al sieu torn, pendent lo sègle XX, l’occitanisme tanben conoguèt de periòdes d’acceleracion seguits de periòdes de crisi. Lo grand intellectual occitanista Robèrt Lafont a definit aqueles tres “tempses” d’acceleracion dins son libre Temps Tres (1991).
1.2. Los tres tempses de l’occitanisme
1.2.1. Lo Temps Un
Lo Temps Un (1860-1900) foguèt lo de l’expansion del Felibritge. La segonda renaissença occitana, encara inorganizada al principi del sègle XIX, finiguèt que s’estructurèt solidament a l’entorn del Felibritge, un movement literari partit de Provença en 1854 e que contribuiguèt a la dignificacion parciala de la lenga occitana.
L’autor mai emblematic d’aquel periòde fast, Frederic Mistral, venguèt lo primièr —e lo sol— escrivan en occitan a recebre un Prèmi Nobel de literatura, en 1904.
Mas a l’expansion del Felibritge succediguèt un long periòde de decadéncia pendent tot lo començament del sègle XX, amb una deriva passadista, e ansin se desconnectèt dels movements socials. Ça que la, certans occitanistas comencèron un gròs trabalh de fons, pauc conogut, per modernizar pacientament la cultura occitana.
1.2.2. Lo Temps Dos
Lo Temps Dos (1960-1975 aperaquí) foguèt l’expansion de l’occitanisme dich “classic”. A la liberacion, puèi durant la reconstruccion dels ans 1950, l’occitanisme subiguèt de prefondas mutacions que van menar a l’emergéncia d’una novèla gàrdia, rejovenida e portant las valors culturalas e umanas aqueridas dins la Resisténcia.
Es ansin qu’en 1945 d’occitanistas resistents fondèron l’Institut d’Estudis Occitans (IEO), que se fixèt coma objectiu de “desprovincializar” la cultura occitana. Per lo primièr còp, lo contèxt politic devenguèt mai favorable amb l’instauracion en 1951 de la lei Deixonne que reconoguèt oficialament l’existéncia de “lengas” de França.
L’occitanisme classic, ansin, faguèt coexistir la creacion literària, la volontat d’espandir l’usatge social de la lenga, l’expansion de la nòrma classica, los primièrs assages d’occitan estandard, l’explosion de la creacion literària e musicala en occitan e mai una politizacion interessanta.
Dins aquel periòde, l’occitanisme politic s’afirmèt francament amb los libres politics fòrça influents de Robèrt Lafont e de Francés Fontan. Los movements politics principals foguèron lo Partit Nacionalista Occitan (PNO), fondat en 1959 per Francés Fontan, e lo Comitat Occitan d’Estudis e d’Accion (COÈA), fondat en 1962 amb lo sosten de Robèrt Lafont. Foguèt tanben l’epòca de las primièras luchas socialas e ecologicas dont la mai emblematica foguèt aquela contra l’extension d’un camp militar en Larzac dins los ans 1970 sota l’eslogan “Gardarem lo Larzac”. Es en seguida d’aquelas luchas qu’espeliguèron de movements d’esquèrra coma Lucha Occitana e Volèm Viure al País que remplacèron lo COÈA.
Los dos grands menaires del Temps Dos, Robèrt Lafont e Francés Fontan, èran pas totjorn d’acòrdi. Mas almens, totes dos faguèron emergir un occitanisme plen d’esperança e d’audàcia, amb una revendicacion politica que completava la revendicacion culturala.
A partir de la fin dels ans 1970, l’occitanisme intrèt tornarmai dins una terribla crisi que s’esperlonguèt pendent los ans 1980. Capitèt pas a concretizar los espèrs socials e politics e venguèt de mai en mai resignat, passadista e localista. Mantes militants se laissèron enganar per las promessas electoralas del PS e de François Mitterrand, elegit en 1981.
Al meteis moment, l’IEO, qu’aviá ja patit de divisions entre culturalistas e partisans de l’accion politica dins los ans 1950 e 1960, subiguèt un novèl conflicte. Aquel còp, opausèt la tendéncia dicha “populista” al poder, menada per Ives Roqueta, e la tendéncia dicha “universitària” menada per Robèrt Lafont.
La persisténcia dels conflictes entre occitanistas culturals e politics provoquèt de pertot de scissions e menèt certanas associacions devèrs l’inactivitat.
1.2.3. Lo Temps Tres
Lo Temps Tres (1990-2010 aperaquí) foguèt lo de la redinamizacion de l’occitanisme.
Robèrt Lafont, ja un dels principals intellectuals del Temps Dos, tanben capitèt a èsser lo principal conceptor e iniciaire del Temps Tres.
Dins los ans 1990 apareguèron de novèlas dinamicas amb los avances seguents:
De movements politics plus joves apareguèron. Foguèron benlèu instables e contradictòris, mas foguèron dinamics: Linha Imaginòt, Gardarem la Tèrra, Hartèra, Occitània Libertària, Paratge…
Demest eles, l’independentisme s’afirmèt amb de movements coma lo Corrent Revolucionari Occitan (CRÒC) —rebatejat Libertat—, la Republica Federala Occitana o Iniciativa per Occitània…
Dins los ans 2000, las associacions culturalas e politicas capitèron enfin a s’unir per menar d’accions comunas en favor del desvolopament de la lenga occitana. Lo Collectiu “Anem Òc per la Lenga Occitana!”, coordenat per l’IEO, lo Felibritge, la FÈLCO e las Calandretas, organizèt a Carcassona, Besièrs e Tolosa de manifestacions que rassemblèron d’11 000 fins a 30 000 personas.
2. La crisi actuala de l’occitanisme (ans 2010...)
***
Units per Occitània
***
ASSEMBLADA NACIONALA OCCITANA
Residéncia Bèla Auròra - 18 bis Carriera Santa Estela
13090 AIS DE PROVENÇA
Sit: www.assemblada.org
E-mail: info@assemblada.org
Telefòn: +33 6 46 62 74 93
L'Assemblada Nacionala Occitana es una associacion qu'a per tòca d'amassar totas
las fòrças vivas de la societat occitana per restaurar la dignitat nacionala occitana.
Residéncia Bèla Auròra
18 bis Carriera Santa Estela
13090 AIS DE PROVENÇA
Sit: www.assemblada.org
E-mail: info@assemblada.org
Telefòn: +33 6 46 62 74 93


text:
Trípol (Libia)
Trípol es una vila de 1 680 000 estajants (2004) qu'es la capitala de Libia. En arabi se sona Taràbulus al Gharb, es a dire "Trípol de l'oèst" per la diferenciar del Trípol de Liban. La vila es situada a la broa del desèrt, al nord-oèst del país (32° 54' 8" Nòrd, 13° 11' 9" Èst) sus un tròç de territòri rocalhós que s'avança dins la mar Mediterranèa. Foguèt fondada al sègle VII abans JC pels fenicians que la sonèron Oea. Trípol es la vila pus granda, lo principal pòrt de mar e lo centre industrial e comercial pus grand de Libia. Es tanben lo sèti del govèrn e de l'universitat d'Al-Fateh. Vista la longa istòria de la ciutat, fòrça sits de Trípol an un grand interès arqueologic. Lo clima es mediterranèu, amb d'estius cauds e secs, d'ivèrns freges e de precipitacions moderadas.
La vila foguèt bombardada pels Estats Units en 1986 en represalhas del sosten supausat de Libia al terrorisme. Las sancions de las Nacions Unidas se levèron en 2003, çò que daissa preveire una aumentacion del trafec del pòrt e un efièch positiu sus l'economia de la vila.


text:
Odilon Redon
Odilon Redon, nascut Bertrand Redon[1] le 22 d'abril 1840 a Bordèu e mòrt le 6 de julhet 1916 a París. Foguèt un pintre simbolista e colorista de la fin del sègle XIX. Son art explòra les rebolhs de la pensada, l'aspèct sorne e esoteric de l'amna umana, emprenhat per las mecanicas del sòmi.
Biografia[modificar | modificar la font]
Son paire esposa una creòla d’origina francesa, en America. Tornaràn en França cinc o sieis ans mès tard. Aquel voiatge a una influéncia sul pintre : aquel gost de sòmi fecond, aquel besonh d’imaginacion e d'evasion, notadament le motiu recurent de la barca dins son òbra, s’inscriven dins aquela perspectiva. Tré la debuta, Redon es un artista epiritualament apatrida.
D'una natura fragila, es fisat a una noiriça, puèi a son oncle, a la campanha, e passa son enfància entre Bordèu e le domèni de Peiralevada, près de Listrac dins le Medòc ; es aquí que començarà de dessenhar, a sieis ans, dins aquela natura plena de clartats sornas e de nuanças qui despertèren dins le drollet aquel monde estranh e fantasmagoric, aquel sentiment subjectiu qu'es la quita esséncia de son òbra, et qu'es, avèi encara, una enigma.
Se’n va pels camps, per las vinhas e pels bòsques, espincha, considèra las ombras, le contraste de la tèrra amb l'asuèlh del cèl e del lum. A sèt ans, una vielha goja le mèna a París per qualques meses e aquí descobrís les musèus. Demòra davant las telas, silenciós e subjugat. Les tablèus dramatics le tustan mès que les autres. Tornat a Bordèu, escolarisat, obten un prèmi de dessenh abans de saber legir, es mornarós e inatentiu e garda le sovenir « le mès triste e le mès lamentable » d'aquela periòda. Decida d'èster artista, sa familha n'es consenta, continua sos estudis e pren de leiçons de dessenh e d’aquarèla ambe son primièr mèstre Stanislas Gorin, eslhève d’Eugène Isabey, Descobrís Millet, Corot, Gustave Moreau.
Òbras principalas[modificar | modificar la font]
Pintruras[modificar | modificar la font]
- Sant Sebastien, 1840, musèu d'Art modèrne e contemporanèu, Strasbourg
- Barbizon en auton, 1840, musèu d'Orsay, Paris
- La Visitacion, 1840 pastèl, musèu d'Orsay, Paris
- Ròsa dins un vase, 1866, Musèu nacional dels bèls-arts d'Alger
- Roland à Roncevaux, 1868, musèu dels bèls-arts de Bordèu
- Autoportrèit, 1880, musèu d'Orsay, Paris
- Vida Modèrna, 1881
- L'Aranha, elle sourit, les yeux levés, 1881 lithografia, musèu d'Orsay/musèu del Louvre departament dels arts grafics
- The raven, 1882, National Gallery of Canada
- La Folia,1885, fusain, musée du Louvre, Paris
- Les uèlhs Clucats, 1890, musée d'Orsay, Paris
- Vilatge Breton, 1890, National Gallery of Art (Washington, DC)
- Vieilhard alat barbut, 1890 pastel, musée d'Orsay[2]
- Crist en crotz, 1905, musée d'Orsay
- Le Pavòt Roge, v. 1906, musée d'Orsay
- Ròsa dins un vase, 33 x 28 cm, collection Rau
- Le carri d'Apolon, huile sur toile, 60 x 73 cm, collection Rau
- Céleri-rave, Paris, musée d'Orsay
- Conversacion mistica, huile sur toile, musée d'art Bridgestone (Tokyo,)
- Ofranda, huile sur carton, musée d'art Bridgestonet (Tokyo,)
- Pandòra, 1914, huile sur toile, Metropolitan Museum of Art
- La Naissance de Vénus, 1912
- Le polype difforme 1883
- À soi-même, autobiographie, H. Floury, 1922
- Roger et Angélique, 1910
- Hommage à Léonard de Vinci, pastel, v. 1914, Stedelijk Museum, Amsterdam
L'araignée qui pleure, 1881.
Dame aux fleurs, c. 1890-95, Honolulu Academy of Arts
Nuages fleuris, 1903, The Art Institute of Chicago.
Saint Sébastien, 1910–1912, National Gallery of Art
Le cyclope, 1914 (?), Kroller-Muller Museum, Otterlo, The Netherlands
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Base Leonore.
- ↑ « Notice Vieillard ailé barbu », www.musee-orsay.fr


text:
15 novembre 2016
Nom de region
Vaquí la version occitana, que se trapa tanben sul site del Jornalet, de l’article Occitanie : du projet occitan à la nouvelle "grande région" paregut aquí lo 24 d’octobre. Occitània existís enfin o acaba de desaparéisser? Del nom de la novèla granda region, ex Midi-Pirenèas e Lengadòc-Rosselhon, me’n soi pas mesclat (de veser pr’aquò aquí ma publicacion del tèxte de Sèrgi Granièr). Voliái pas cap dissertar e discutir ieu tanben suls noms de regions que venián de se crear d’un biais completament... [Lire la suite]


text:
Punt de lenga que balha elements de lenga occitana dab ua illustracion e explics bracs. Los articles, redigits per Andrieu Bianchi, sòci deu Conselh lingüistic deu Congrès, Maurici Romieu, vicepresident deu Conselh lingüistic deu Congrès e Joan Pèire Tardiu, que hèn lutz arron divèrs aspèctes de l'occitan (gramatica, ortografia, fonia, etc.)
Perpausat pel Congrès en aliança dab lo jornau La Setmana, qu’ei ua version numerica de la plan coneguda rubrica deu setmanèr en lenga occitana. L'aplicacion que permet d'archivar los articles, que los utilizators e pòden consultar mercés a mots-claus, e qu'a tanben un module a la pagina d'arcuelh deu site du Congrès qui aficha un article a l’escadut.


text:
Eth Conselh Generau d’Aran en collaboracion damb era Associacion Culturau DiversiaWorld, impulsarà un nau portau d’internet de autoaprendissatge der aranés. http://www.aranes.club/
En an 2016 era Associacion Culturau DiversiaWorld, comencèc ua plataforma d’e-learning o aprendissatge en linha e divulgacion der occitan-aranés damb era fin d’aufrir un espaci entà apréner er aranés online, en tot aufrir un espaci d’aprendissatge interactiu, facil e complèt, que permete apréner ath ritme de cadun, a trauès d’unitats teoriques, unitats de renfortiment, unitats de sintèsis e de de autes d’expression orau e d’expression escrita, completades damb exercicis interactius e exercicis de renfortiment, tostemp damb er acompanhament personalizat e eth seguiment de tutors.
Actuauments s’aufrís online eth Nivèu A1 e A2, que correspon ath Nivèu A1 oficiau deth Conselh Generau d’Aran.
Er acòrd de collaboracion damb eth Conselh Generau d’Aran, permeterà implementar en aguest nau portau es corsi de Nivèu B1 e B2.
Es alumnes que corsen aguestes formacions der aranés obtieràn un certificat que les harà possible accedir as examens presenciaus entà obtier es titolacions oficiaus deth Conselh Generau d’Aran.
Ua des novetats importantes ei qu’es examinadors deth Conselh Generau d’Aran, se desplaçaràn dehòra dera Val d’Aran e de Barcelona entà que es alumnes poguen hèr es examens presenciaus enes sòns lòcs de residéncia.
Per d’auta part, es mès petiti e es non tant, tanben gaudiràn dera version interactiva deth conde Petit Princep, damb ua seria de materiau addicionau coma es conjugacions des vèrbs o era prononciacion des mots.
Mès informacion: http://www.aranes.club/
Info: Conselh Generau d’Aran


text:
redoutable parqueterie rennes parqueterie rennes route de lorient.
la parqueterie rennes 35 horaires e , la parqueterie rennes 35 route de lorient e,awesome images tableau la parqueterie rennes 35 horaires e,parqueterie rennes route de lorient horaires e ,la parqueterie rennes 35 e route de lorient,parqueterie rennes route de lorient images tableau nos proits e la 35,parqueterie rennes horaires e awesome lame l la 35,la parqueterie rennes 35 route de lorient e,parqueterie rennes route de lorient e la 35,e parqueterie rennes route de lorient horaires.


text:
Mapa d’Occitània
Occitània, qu’es aquò ?Sètz serioses en damandar o... ?
E òc fin finala, es vertat aquò, ne parlam, mas tot lo monde es pas al fial de çò qu’es ! Per far lèu, Occitània es tot simplament lo territòri ont se parla o se parlèt l’occitan, la lenga d’òc. E perque un dessenh val mai qu’una barjacadissa, Occitània en imatge es :
Avèm plan segur daissat los noms de vilas en occitan, è, es lor lenga originala fin finala !
Descobrir Occitània
Vos perpausam quitament una version interactiva d’aquela mapa, amb las diferentas regions, los dialèctes (las variantas localas), mai de vilas, e a cada còp la prononciacion. Passatz un momenton agradiu !E en mai deuriatz aprene de causas. Qué damandar de mai ?
Nòta : belcòp de damandas concernissent aquela mapa nos foguèron enviadas. De fach, vos prepausàvem fins a i a gaire, de vos mandar los fiquièrs d’aquesta creacion, sosmesa a una Licéncia Creative Commons, mas modificabla, adaptabla e redistribuabla a gratis. Çaquelà, compte tengut de la preséncia en aquela del nom “Estivada”, proprietat de la Vila de Rodés, consdieram pas èssser mai en mesura de difusir aquela mapa…del mens tant que de modificacions seràn pas estadas fachas pel webmèstre. E es pas qu’una question de temps ! Totas las demandas que nos arribèron per mail an çaquelà plan estadas enregistradas e seràn aunoradas mai tard.
Totjorn mai…
E per anar encara mai luènh dins la coneissença e l’aprendissatge de la lenga, podètz agachar nòstre Guida de Subrevida en Mitan Occitan, i trobarètz d’informacions e de lexics, de basa e pasmens risolièrs.


text:
179 collegians bascos penalizats
Dimèrcs 4 de julhet, parents d’escolans e ensenhaires que manifestèn davant lo Rectorat de Bordèu entà protestar contra la non-evaluacion de las copias scientificas deu brevet redigidas en basco. Que vienen de las tresaus generaus e professionaus de quate collègis Ikastola de Ciboure, Camboles-bains, Larceveau-Arros-Cibits e Baiona. Cap a 179 collegians que son actuaument penalizats per aver rendut la lor espròva en euskara, los correctors avent recebut la consigna de non pas corregir las partidas redigidas en lenga. Ger matin, lo rectorat que redigí un comunicat dens lo quau rapèra aver aplicat lo reglament : « pas sonque las espròvas d’istòria-geografia e ensenhament morau e civic e pòden estar redigidas en lenga viva regionau. » En 2017, lo Rectorat qu’avè procedit a ua derogacion « excepcionau » en acceptar de har notar las copias escriutas en lenga basca tà l’espròva de sciéncia. La federacion de las escòlas immersivas en lenga basca, SEASKA, qu’apèra a un navèth acamp lo 28 de julhet au moment deu passatge deu Tour de France en Bascoat.
- Publicat dens Éducation


text:
Per Bastet
Per Bastet o Per Bast (çò qui vòu díser l'Ostau de Bastet en egipcian) qu'ei ua antica ciutat de l'Egipte antica nomada Bubastis peus grècs. Uei lo son sit que s'apera Tell Basta en arabi e qu'ei tanhent de la vila actuau de Zagazig.
Que deu los son noms a la divessa deu cap de gata Bastet qui i èra venerada e qui i avèva lo son temple (uei en rueinas) on las recèrcas arqueologicas b'an permés de trobar ua grana quantitat de gats momificats dens la necropòli deu temple. Aqueth temple e la soa devocion populara e cultuau que ho drescrivuts au sègle -V per l'istorian grèc Erodòt. Lo culte de bastet qu'ei atestat desmpuish lo periòde tinita e luenh d'aquesta ciutat, çò qui mòstra ua grana influència de la ciutat.
L'istoria egipcian de lenga greca Maneton afirma que durant lo regnat de Hetepsekhemoi (IIau dinastia, durant lo periòde tinita) un terratrem que segotí la vila en bèth aubrir la tèrra qui engolí mantuas personas (de segur, arren n'atesta pas aquesta legenda hargada mantuns sègle après l'epòca pretendument descrivuda).
Situada au nòrd d'Egipte dens lo dèlta deu Nil, qu'èra la capitau deu 18au nòme.
Las restas arqueologicas trobadas dens la ciutat que pujan a l'epòca predinastica çò qui hè d'aquesta ciutat ua de las mei ancianas d'Egipte. Durant la IVau disnastia, los faraons Teti e Pepi Ièr qu'i bastín temples.
Durant las XXIIau e XXIIIau dinastias, que vadó quitament capitala deu lor reiaume. L'invasion pèrsa que la he declinar e quitament desbrembar dinc au sègle XIX quan l'extension e lo desvolopament de l'agricultura que mièn a la descobèrta de restas arqueologicas e de la grana necropòli de gats.


text:
1663
Aquesta pagina concernís l'an 1663 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Japon[modificar | modificar la font]
Fin oficiala de la regéncia e començament dau rèine personau dau shogun Tokugawa Ietsuna (1651-1680). Pasmens, dins lei fachs, lo shogun èra gaire competent e preferiguèt gardar leis ancians regents coma conselhiers. Japon foguèt ansin dirigit d'un biais collegiau durant tot lo rèsta dau rèine.
Abolicion dau junshi, suicidi tradicionau dei vassaus après la mòrt de son senhor. D'efèct, aquela practica, inicialament limitada au cas de decès dau senhor sus lo prat batalhier, èra venguda relativament frequenta e perturbava l'estabilitat de certanei clans. Pasmens, maugrat una aplicacion estricta de la lèi, lo junshi dispareguèt pas totalament e èra encara practicat au començament dau sègle XX.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
dilluns, 26 de novembre de 2012
Dehòra dera Copa de Comminges
Derròta dolorosa dera U.E. Bossòst ena Copa de Comminges, que mos met dehòra dera competicion. En un partit en qu’ eth SaliesMane joguèc un molt bon partit, molt ben plaçat en terren de jòc e en tot saber jugar. En contra, era U.E. Bossòst començèc eth partit damb fòrça dubtes degut a diuerses circunstàncies en contra abantes de començar eth partit; açò portèc ar equip a non èster en condicions de trèir entà deuant era eliminatòria. Eth SaliesMane marcaue eth prumèr gol ena menuta 20 en profitar Ferrandi ua jogada e plantà-se dauant de Kike e marcar de shut ras. Lèu dera mieja part, Gilly marcaue eth 0-2 en profitar ua pilota centrada e adelantà-se ara defensa aranesa. Damb eth 0-2 s’ arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat, era U.E. Bossòst sajèc de remontar en marcador enes prumères menutes, mès estèc luenh d’auer ocasions clares; sonque en bèra fauta o cornèr s’apropèc damb perilh ara porteria francesa. Eth SaliesMane se dediquèc a èster ben colocat defensiuament e sajar de suspréner en contratac ara defensa aranesa.
Ath finau, elimacion logica. Non començèrent ben e non estèrem preparadi entà jogar aguest important partit. Sonque era aficion responèc en tot a dar ànims ar equip en tot moment enquiath finau : un 10 tada eri. Ei domatge patir aguesta derròta dempús d’ èster pendent tres mesi ( 10 partits ) sense pèrder; mos a arribat en pitjor moment.
Ara, a pensar en campionat. Quedent dus partits entà acabar er an, ath delà es dus en casa e serie bon arténher boni resultats entà continuar ena prumèra posicion.
Pendents encara dera Copa de Midi, 1/32 de finau sorteig eth dia 4 de deseme tas 19:00 en Toulouse.
Eth plòplèu partit, 7ua jornada deth campionat de liga dissabte 1 de deseme tàs 20:00 ores en Bossòst contra er equip deth F.C. Larboust-OÒ.
Aguesta semana entrenam dimars e dijaus.
U.E. Bossòst : Kike, Salva, Jorge , Xavi, Piñeiro, Àlex, Abraham, Paba, Pèir, Ariel , Miguel. Remplaçants : Héctor, Luis, Gachi
Trainer : Jordi.
Tarjetes auriòles: Héctor, Àlex, Kike.
U.S. SaliesMane: Buc, Cazenave, Da Costa, Marchioni, Lagrange, Bonzom, Montauriol, Ferrandi, Gilly, Soulier, Perier. Remplaçants: Henkinet, Vergonjeanne, Maxime.
Trainer : Riviere Franck.
Tarjetes auriòles : Da Costa, Bonzom, Maxime.
Gol : 0-1 Ferrandi (20’), 0-2 Gilly (43’).
Arbitre : Castro Antoine.
Cap comentari:
Publica un comentari a l'entrada


text:
Lo Baile
Es un regent investit dins la formacion APRENE
- Aculhís un calandrin dins sa classa, l’acompanha temps de las quatre o cinc setmanas de son modul,
- Pren de temps per l’escotar e respondre a sas questions de mercé un luòc de regulacion identificat,
- Ajuda lo calandrin per avançar sul camin de melhorança de la lenga,
- Li demanda de preparacions escrichas, e las agacha. Aconselha,
- Balha son vejaire al calandrin per que melhore sa practica de classa. Li ditz çò que va plan, çò que cal melhorar o sustot çò que cal cambiar de sa practica de classa,
- Lo baile verifica se lo calandrin emplena regularament son quasèrn de bòrd (qu’es l’esplech tecnic), lo consulta, fa resson e balha lo fuòc verd per la mesa en òbra dins la classa,
- Sap escriure tan çò que va plan que çò que va pas,
- Participa a la formacion « Baile »,
- Escàmbia amb lo paissèl, a la fin manda la grilha al paissèl e ne parlan. Verifica que lo calandrin aja picat la tièra de las sesilhas menadas en classa. Clava puèi la grilha, la mòstra e la comenta al calandrin,
- En cas de dificultat, lo baile se pòt sarrar del paissèl del calandrin o d’un paissèl ajudaire.
Lo Paissèl
Faguèt de Baile
- Es una referéncia per la lenga occitana e a lo lagui que lo calandrin la melhore long de son annada,
- S’engatja a participar d’un biais fèrm als conselhs de paissèls, luòc de validacion dels moduls,
- Seguís lo calandrin tot al long de l’annada,
- Es disponible per li parlar, quitament al telefòn,
- Li sap dire las causas malaisidas,
- A demostrat que coneis e respècta menimosament los luòcs de paraula,
- A accès al portfolio de son calandrin, dins l’ENT d’APRENE. Lo consulta e li fa resson.
Lo Paissèl-acompanhaire
Faguèt de Paissèl
- A d’experiéncia de la classa : es titular e ensenha dempuèi d’ annadas,
- Sap reçaupre un calandrin dins sa classa. Sap ajudar un calandrin. Ne saupèt parlar en conselh de paissèls, prigondament e finament, en tot respectar la persona,
- Aculhís un calandrin per doas setmanas d’abaudiment e per 6 setmanas de responsabilitat acompanhada,
- Participa a las formacions Paissèls Ajudaires,
- Fa de visitas amb un paissèl-ajudaire, establisson a cada còp una grilha escricha,
- Participa a la represa pedagogica e signa (al cap d’un a tres ans) un tèxt eissit d’una elaboracion collectiva (cf tèxt Paissèl Acompanhaire),
- Pren en carga pauc a cha pauc de responsabilitats dins la còla de PA,
- Coneis mai d’una Calandreta, escàmbia a prepaus de sa practica de classa,
-
Parla al nom d’APRENE.
Lo Paissèl-ajudaire
Faguèt de paissèl acompanhaire
- Es portaire de l’occitan, n’a lo lagui e lo vòl qualitatós dins totes los espacis d’expression de Calandreta (CA, Comissions, …),
- Es obrador del projècte Calandreta,
- Participa a l’organizacion e a l’animacion del congrès,
- Participa a la concepcion de la formacion iniciala,
- Respècta e fa respectar los luòcs quand fa mestièr,
- Participa a las formacions de paissèls ajudaires, capita de parlar de sas practicas de classa,
- Fa de visitas de classa, capita de redigir los relats, amb respècte mas en saupre formular çò que va e çò que va pas,
- A de responsabilitats pedagogicas dins l’encastre de la formacion iniciala o continua (mestièrs PA),
- Escriu articles, tèxtes o monografias a prepaus de la classa.


text:
Odratzheim
Odrazheim en alemannisch (Odratzheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Odratzheim A situat en bordure de la plana de Alsace, al pè dels tucs jos vosgiennes, a l'èst de la rota départementale 422 (ex RN 422), ais viari important en connectant Molsheim a la RD 1004 (ex RN 4) e a Saverne. Molsheim Es distant d'unitat|9|km {{}}, Saverne es Modèl:A unitat e Estrasburg es Modèl:A unitat. Odratzheim A traversat per la rota départementale 620 #que se enllaça a l'oèst a la RD 422 e #que, al nòrd, connècta lo vilatge vesin de Kirchheim. Los autres comunas limitrophes son Scharrachbergheim-Irmstett al sud, Traenheim al sud-oèst e Wangen al nòrd-oèst.
Lo ponch en culminant se tròba a la reünion del tuc calcaire 'Am Berg (246 m), mas lo vilatge se situa a 175 m aperaquí. Lo ban communal a adaigat per la Mossig #que se flueix cap al sud-oèst e per lo sieu afluent, lo Kuhbach. Los dos corses d'aiga forman una zòna inundable (un plànol de prevencion dels risques d'inondacion sus la conca de la Mossig es totjorn en cors de definicion en 2006). Lo cors de la Mossig presenta una ripisylve constituenta un refugi pel avifaune e un corredor natural de passatge per la pichona fauna. Aquel cors s'acompanha egalament de pradas humides écologiquement interessantas.
Una pista cyclable en environant lo pòble per l'èst manlèva lo traçat de l'anciana via ferrée Molsheim-Saverne. La municipalitat es desservie per la linha de beguda Ret 67.
Odratzheim est située en bordure de la plaine d'Alsace, au pied des collines sous vosgiennes, à l'est de la route départementale 422 (ex RN 422), axe routier important reliant Molsheim à la RD 1004 (ex RN 4) et à Saverne. Molsheim est distante de 9 km, Saverne est à 21 km et Strasbourg est à 25 km. Odratzheim est traversée par la route départementale 620 qui se raccorde à l'ouest à la RD 422 et qui, au nord, relie le village voisin de Kirchheim. Les autres communes limitrophes sont Scharrachbergheim-Irmstett au sud, Traenheim au sud-ouest et Wangen au nord-ouest.
Le point culminant se trouve au sommet de la colline calcaire 'Am Berg (246 m), mais le village se situe à 175 m environ. Le ban communal est arrosé par la Mossig qui s'écoule vers le sud-ouest et par son affluent, le Kuhbach. Les deux cours d'eau forment une zone inondable (un plan de prévention des risques d'inondation sur le bassin de la Mossig est toujours en cours de définition en 2006). Le cours de la Mossig présente une ripisylve constituant un refuge pour l'avifaune et un corridor naturel de passage pour la petite faune. Ce cours s'accompagne également de prairies humides écologiquement intéressantes.
Une piste cyclable contournant le village par l'est emprunte le tracé de l'ancienne voie ferrée Molsheim-Saverne. La commune est desservie par la ligne de bus Réseau 67.
Istòria[modificar | modificar la font]
Odratzheim, #Que lo nom n'apareis en 747, fa partida del domeni reial de Marlenheim-Kirchheim. Al Mièja Edat, divèrsas abbayes, coma aquela de Honau o de Marmoutier, i an de bens. Lo pòble es probablament mes en penyora per Rodolphe Eer en 1276. Lo fief passa entre las mans de nombroses senhors a de contunh erigit en fief de la noblesa immediata de Bassa-Alsace : lo sieu senhor depen alavetz dirèctament de l'emperaire.
Del Modèl:Sp-, las familhas seigneuriales se succedisson a mesura #que se apaguen las unas après los autres.
En dependent a l'origina de la glèisa de Kirchheim, Odratzheim a pas erigit en parròquia autonòma #qu'en 1802.
Odratzheim, dont le nom apparaît en 747, fait partie du domaine royal de Marlenheim-Kirchheim. Au Moyen Âge, diverses abbayes, comme celle de Honau ou de Marmoutier, y ont des biens. Le village est probablement mis en gage par Rodolphe Ier en 1276. Le fief passe entre les mains de nombreux seigneurs puis est érigé en fief de la noblesse immédiate de Basse-Alsace : son seigneur dépend alors directement de l'empereur.
Du Modèl:Sp-, les familles seigneuriales se succèdent à mesure qu'elles s'éteignent les unes après les autres.
Dépendant à l'origine de l'église de Kirchheim, Odratzheim n'est érigé en paroisse autonome qu'en 1802.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
1029
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1029 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Califat Fatimida[modificar | modificar la font]
Fin de la revòuta dei tribüs de bedoins de Palestina e de Siria que foguèron reprimidas per lo govèrn centrau que capitèt d'aprofichar lei divisions dei tribüs entre elei per lei vencre.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
- Lo rdv – lo burèu – lo viatge a Mar-e-Mont- Un festenau.
Dimarç de matin. Ai de ma tèsta ! Tòrne de mon viatge a Mar-e-Mont. Un festenau de cinèma mediterranean. Es aicí que se virèron lei promiers filmes dins leis annadas mila-uech-cent-uechanta. Per l’escasença l’arquitectura modèrna d’aqueu país fa pròva d’una imaginacion dei belas : una sala de projeccion en forma de batèu.
Me fai esperar vint minutas dins son burèu, Rachid. Respònd au telefòn. Ai temps. Ai mei RTT. Legisse l’Agradà Regionau que demanda a sei lectors se fau fotre leis estrangiers defòra. Lo pòple (soventei fes d’origina castilhana ò catalana dins aqueu país) respònd a uechanta dau cent : òc. Escampe lo jornau per facebookar…
Sus l’autorota que quita Agradà montam dins ma veitura blanca flama nòva pagada ambe l’assegurança vida de ma mameta defuntada a la prima. Susa dau clòsc Rachid, sei bloquetas negras virolejan, bufa, a la plaça dau mòrt :
-T’estones pas, Tam, se disparèisse…
La veitura m’agrada pas. Nimai menar. Mai per sauvar mon amic e l’ajudar a la promocion de son documentari me sacrifique. Parla, per un còp. La rota es polida mai rene que pòde pas escotar la programacion musicala de mon I-Sòne. Grop Rum, Likra l’Occitana, Monsur D, Mafalda Sound System… De lònga parla. De sei relacions ambe la cinematèca de Mar-e-Mont, dei promiers oèsterns virats per Braloncelli, non pas per Forco, mai per son fraire, charra que charraràs de Fresquet e de son Diccionari dau cinèma d’Agradà, dau Moscalher (un filme en lenga peitavina), d’un promier cort-metratge de Truffot disparegut qu’a de chança d’escondre dins sa videotèca, que li agradariá de vendre Joseta, una vida d’estèla a Carnau Plus… Me confla. Ieu, m’agradariá que me parlèsse pas. Coma Miss Minnie e son Menaire.
Per un còp que parla. Siái pas jamai content. Lo mete en off. Tòrne escotar lo motor de ma Pòpo. Una belòia. La conducha talament sopla sopla que sembla que menas un liech. La seguritat Folkswagen. Doas oras sensa lassitge. Lei pins gigants, lei pibolas, lei colors caudas de l’auton banhan l’autorota. Un botís provençau.
-Marcamau se passeja, afortís lo Rachid a l’intrada de la vila onte lei vira-vira possan coma de campanhòus.
D’efiech a dètz-e-uech oras de la tantossada, lo pòrt, freg, gastat per una arquitectura modèrna de gip e de quitram es desertic. Au luenh de gruas gigantassas, coma de dinosaures de Steven Iceberg, se perfilan en ombras chinesas sus de rocàs sensa mesura. Siam gaire esperats a la « sala batèu » onte lei vielhas benevolentas se carpinhan au concors dau melhor brushing. Lei faussei blondas aigadas dau sentís-bòn Ives Roquier trempan dins la conariá. La serada en omenatge a Joseta Kroner promet. Pecairas ! Peguèron una bandiera sus la radiera comedia: L’as pagat lo capèu!: « escepeciau Joseta Cronera » « Seguit de Joseta Cronairea, una vida d’estèla (tròç) ». En esquintant son nom.
Nos fan intrar lei cagòlas. L’acuèlh es pas brica organizat. Siam esperats ? Ieu, lei babaus cinematografics me tiban. Siái aquí per Tanbghik Filmes e… basta ! Tampe, sensa me n’avisar, la pòrta au nas la presidenta dau festenau…
Entà léger la seguida que podetz trobar lo libe sancèr a las edicions l’aucèu libre au ligam seguent : http://lauceulibre.com/