text:
Le Borg de Sant Bernat
Le Borg de Sant Bernat[1],[2],[3] ( Bourg-Saint-Bernard en francés) es una comuna francesa lengadociana situada dins lo departament de la Nauta Garona e de la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada en Lauragués a 22 km à l'èst de Tolosa.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo nom del vilatge ven de Bernat de Clairvaux, un presicaire de talent de l'ortodoxia catolica de l'Edat Mejana.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Glèisa
- Aerodròm de Tolosa – Le borg de Sant Bernat, aerodròm (a 30 km de Tolosa) aparten dempuèi 2007 a la comuna, gerit per l'AVAT [4], club de planaire.
Personas ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
Vida locala[modificar | modificar la font]
Educacion[modificar | modificar la font]
Fèstas[modificar | modificar la font]
Cada an, lo diluns de Pentacosta es celebrada la fèsta del Prat Contast.
Aquela tradicion locala ven de l'an 1211.
Dins la crosada contra los Albigeses, los joves del Borg, armats de picas, desliurèron un dels lors per lo tornar a sa maire qu'èra veusa. La veusa reconeissenta dels liberators del filh donèt per eles lo diluns de Pentacosta una fèsta de cavals dins lo seu prat. En sovenir la fèsta serà celebrada cada an per totjorn.
Los joves del vilatge e alentorn festejan, un cortègi partís del vilatge. S'i trapa dins l'òrdre: los musicians que jògan la musica tradicionala, la bandièra, los enfants en abits de soldats amb casques e picas, lo cònsol de caval davant de cavalièrs en abits, l'escut del Prat e aquel del Borg, des carris e veituras florits.
Es a miègjorn del solelh (14 h) que lo cortègi partís seguit pels vilatgeses. La fum de gents se dirigís cap al prat situat dins la val du Giron a prèp de 2 km al nòrd del vilatge.
Dins aquel prat d'una ectara e mièja environ, l'usatge vòl qu'una superfícia, a la dintrada, de prèp catòrze aras, siá d'en primièr desromegada pel proprietari, per mostrar que la dintrada es liura. L'èrba deu demorar dins tot lo rèsta del prat, perque los cavals pòscan pàisser e fringar en tota libertat. Aquí se dona la fèsta.
La musica jòga dins son luòc reservat. Las danças començan, se corre, s'amusa, se ritz, se ditz que « dins lo prat cap filha de pè », las audaciosas son transportadas e rotladas dins l'èrba mas delicatament se se vòl aver l'onor del poton autorizat. Se sèga l'èrba d'amor gatge de fidelitat, conservada preciosament fins al ramelet de l'an que ven.
Los cavalièrs se preparan en linha e partisson per la corsa. Aprèp tres torns sovent aprèp de peripecias, lo cavalièr arribat primièr es fach rei de la fèsta. Causís sa cavalièira entre las joventas del vilatge que ven reina, li pausa una corona de flors blancas sus sa tèsta. Lo rei la pren sus la cropa va de al cap dels cavalièrs que causisson tanben cadun lor cavalièra formant atal lo reinatge.
A 15 oras lo cortègi se torna format e daissa lo prat acompanha del fum de gents per tornar al vilatge. A la fin del camin lo cortègi se dispersa, se mescla a la gents.
La musica torna, las danças començan, las barracas de la fièra e los vira-vira son investits. Un grand fòc d'artifici marca lo començament del bal de nuèch que s'acabarà fòrça tard.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
- ↑ Site del club
Voir aussi[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- [1] Le Borg de Sant Bernard sul site de l'INSEE


c: text/html

text:
Sauvatèrra de Guiana
Sauvatèrra de Guiana ( Sauveterre-de-Guyenne en francés) es una comuna gascona deu Vasadés istoric, situada dens lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre deu territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Los noms deu tipe salva tèrra son los d'una tèrra que beneficia dau dret d'asil, acordat per la Glèisa. Es un sinonime de salvetat/sauvetat. Lo nom de Guiana ven d'Aquitània. [1],[2],[3].
Istòria[modificar | modificar la font]
- En 1965, Sauvatèrra, qu'avèva un territòri municipau estret (26 ha), annexèt tres comunas : Lo Pug, Sent Leugèir de Vinhaga e Sent Roman de Vinhaga
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra canton; es adara deu canton de Le Réolais et Les Bastides (en francés), donc Lo Reulés e las Bastidas.
Demografia[modificar | modificar la font]
- 1965 : annexion de tres comunas
- demografia de Lo Pug, Sent Leugèir de Vinhaga e Sent Roman de Vinhaga : a l'article correspondent
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas emb la comuna[modificar | modificar la font]
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 646
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 239-240
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 346
- ↑ Lo decès de Jean Sourbet dens lo mes que sièc son eleccion fèi de Robert Barrière, son suplent, lo deputat de la 8na circonscripcion de la Gironda lo 22 de decembre 1962.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sent Pèr d'Irúber
Sent Pèr d'Irúber (Hiriburu en basco, Saint-Pierre-d'Irube en francés) qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Labord, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region d'Aquitània.
Lo toponim que vien d'*Iru(n)berri (Yruber en 1170) qui significa 'maine navèth'. Lo gentilici actuau qu'ei hiriburutar e ancianament b'èra irubertar.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas tòcatocantas[modificar | modificar la font]
- Lahonça au nòrd
- Baiona au nòrd-oèst
- Urcueit au nòrd-èst
- Briscós a l'èst
- Moguerre a l'oèst
- Vièlafranca au sud-oèst
- Hasparn au sud-èst
- Jatsu au sud
.
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
L'ostau de la « dauna benedita » (la guardiana de la glèisa) (sègle XVII).
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Categoria Commons amb ligam local diferent sus Wikidata
- Article utilizant lo modèl Commonscat
- Pagina utilizant Commonscat sens afichatge personalizat
- Portal:País Basc/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Comuna deus Pirenèus Atlantics
- Pirenèus
- Comuna de Labord


text:
O encara dei Segonneaux
(Arle), que ditz, pròche dau Ròse, lo relarg onte s’espandís lo flume, aqueu que i laissarà de crements. Lo segonau es un terrenh restancat !
Mai amé La Gaze
(Lei Santas) ò La Gaffe
(Barbentana), lei causas s’embrolhan una briga : nos vèn segur dau latin vadum
, passat a l’occitan gafa
, per lo mejan de la germanisacion dau latin…
E nòstrei Guarrigues, se, segur, dison ben que i trobarem fòrça garrics
, nos vènon pasmens de temps mai ancians, quand lei parlats dau Ligure utilisiavan aqueu mòt per dire lo plantum que cressiá sus lo rocàs.
Mai fin qu’ara siam totjorn dins lo ròdol de l’occitan.
Es pas lo cas amé La Galine
(Sant-Romieg), que pasmens se trobariá pas mens occitan qu’aqueu nom de polalha.
Gèli Fossat nos sotalinha qu’una familha de proprietaris es ben presenta dins leis actes oficiaus tre lo sègle XIII : encara un German, Gailanus, que nos rementa qu’a l’edat mejana, la Provença èra sota admenistracion burgonda.
E, tot parier, podètz ben agachar la carta IGN, a Aureilles
, veiretz pas que que siegue que ressembla a nòstre pavalhon auditiu.
Ges d’auricula
aquí, mai simplament la piada dau proprietari d’una vilà romana, qu’eu benleu leis aviá ben desvelopadas leis aurelhas, Aurelius.
E es encara lo cas de Malhana. Mistral a viscut, se podem dire, sus lei tèrras d’un antic Mallius.


text:
Sant Maime
Sant Maime (Saint-Maime en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge a situat sus un tuc a Unitat|381|m {{}} d'altitud[1], lo sieu luòc a inscrich.
La municipalitat a situat en lo parc natural regional del Luberon. La municipalitat es lo un dels setanta sèt membres del parc natural regional del Luberon, parc #que s'estend, de Cavaillon a l'oèst fins a la Durance a l'èst, sus dos departaments e ochanta cinc comunas e 185 145 ectaras. Cap al sud, lo Luberon domina la conca de la Durance e lo país de Agudes.
Le village est situé sur une colline à 381 m d’altitude[1], son site est inscrit.
La commune est située dans le parc naturel régional du Luberon. La commune est l'un des soixante-dix-sept membres du parc naturel régional du Luberon, parc qui s'étend, de Cavaillon à l'ouest jusqu'à la Durance à l'est, sur deux départements et quatre-vingt-cinq communes et 185 145 hectares. Vers le sud, le Luberon domine le bassin de la Durance et le pays d'Aigues.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 et 1,1 Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
La Torre.


text:
Pailharès
Pailharès (Pailharès en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo pòble, bastit a la reünion d'un tuc, en amont de Sant-Félicien en la vallée de la Daronne, pres Nozières e Lamastre pel caulet del Buisson, e Lalouvesc e Satillieu pel caulet del Vendeire. Lo ponch en culminant se tròba a 1184 mètres, en lo massís del Sardier.
Le village, bâti au sommet d'une colline, en amont de Saint-Félicien dans la vallée de la Daronne, rejoint Nozières et Lamastre par le col du Buisson, et Lalouvesc et Satillieu par le col du Marchand. Le point culminant se trouve à 1184 mètres, dans le massif du Sardier.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Dels bracelets de bronze trobat a Vinson testifiquen d'una aucupacion umana millenària. Pailharès #Èsser probablament fortificat dempuèi l'epòca romaine.
La municipalitat, fòrça mai importanta a l'epòca, #venir una enclave del Forez l'an 1296. I aguèt ligat al Vivarais en lo moment de la Revolucion francesa.
La municipalitat de Pailharès a patit un important fuòc de bòsc sul Sardier l'an 2003, provocat per la foudre .
Des bracelets de bronze retrouvés à Vinson témoignent d'une occupation humaine millénaire. Pailharès fut probablement fortifié dès l'époque romaine.
La commune, beaucoup plus importante à l'époque, devint une enclave du Forez en 1296. Elle fut rattachée au Vivarais lors de la Révolution française.
La commune de Pailharès a subi un important feu de forêt sur le Sardier en 2003, provoqué par la foudre .
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- Paginas utilizant d'arguments duplicats dins los apèls de modèl
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Pàgines que usen Timeline
- Ortografia de verificar
- Portal:Vivarés/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Portal:Lengadòc/Articles ligats
- Bendèl de mantenença sens paramètre data/Lista completa
- Comuna de Vivarés
- Comuna d'Ardecha


text:
Eco-Camping du Larzac ◊ Le Cun ◊ Route de Saint-Martin du Larzac - 12100 Millau ◊ Tel : 05 65 61 38 57 ◊ Courriel : accueil@ecocampingdularzac.org
Es un airal dins lo campèstre al nòrd-èste de Larzac, al mitan del Parc Natural Regional dels Grands Causses. Fa tanben partida del territòri classat al patrimòni mondial de l’UNESCO en 2011 al títol d’exemple excepcional de « paisatge cultural del agrò-pastoralisme mediterranenc. »
Lo Cun es un luòc arborat, convivial e repausant, unic dins son genre, que ecologicament responsable. Tot foguèt pensat per vòstre confòrt modèrn e calorós en i aligant las nòrmas las mai respectuosas de l’environament.
L’avem volgut de talha umana ont cadun aja un espaci d’intimitat important ( 50 emplaçaments de 80 m² ). I a dos emplaçaments en defens per las personas de la mobilitat reduchida. Vòstra suaudor serà assegurada que la circulacion motorisada es interdita dins lo campatge. Aquí perqué los « camping-caristes » i pòdon pas demorar. La biodiversitat excepcionala del planòl i es aquí parada.Cada emplaçament es a despart e particular que faiçonat pel brot natural de la vegetaçion ( boisses, pins roges, blacas…)e pas cap de malas potingas que sián utilisadas sus tot l’airal.
L’espandi sanitari foguèt encapat per s’integrar lo mai armoniosament possible dins l’espaci del campatge. Las aigas de bugada e de las dochas son rescaufadas gràcias als 36 m² de teulada provesits de panèls solaris. L’alimentacion en aiga dels comuns es realisada per una presa de las aigas de pluèja tot lo sanclame de l’an (150 m3 de reserva ). Totas las aigas dels sanitaris son puèi repartidas e utilisadas d’un biais estalviaire gràcias a d’installacions adaptadas. L’espurgament de las aigas lordas es realisat per un sistèma d’assaniment non colectiu, amb colador de sable e lièch de rausèls. De detectors de preséncia permeton l’alucatge e l’escantiment dels lums segon lo taus d’ocupacion dels luòcs.
Vos prepausam tanben albèrgaments ecò-concebuts e en coëréncia amb l’arquitectura locala e la natura del ròdol.
Butam a la tria e a la collècta selectiva del descai.Utilisan de productes de netejatge e de manteniment ecologics e biòdegradables, que podètz trapar dins la botiga a l’acuèlh.
Vos prepausam de produches de qualitat, del terrador e d’origin biò
(pichona especiariá e pichona restauracion ).
Nòstres principis , nòstras valors, nòstre posicionament :
Non violéncia, solidaritat internacionala e ecologista son los tres pilars fondamentals que an totjorn federats lo « monde del Cun ». Aimariam los vos faire partejar.
Desiram vos faire encontrar e escambiar amb los paisans, artistas e artesans que trabalhan e fan viure lo planàs .
Sem mai que mai ligats a l’educacion a l’environament. Nòstres amics aital coma los guidas e prestataires locals vos faràn descobrir lo pais, lo mestièr de paisan, l’arquitectura vernaculara ( lavanhas, jaças, caselas....) lo biais de viure del monde de Larzac.
Serètz esmaravilhats :
per la geologia tan particulièira dels Causses (sòts, avencs, ròcs dolomitics...)
per la sauvatgina : « mouflons » ,singlars,cabiròls, cèrvis, vibres,geneta e faína, aital coma nombroses aucèls dont voldrasses e arians, aclas, puput o bernat pescaire,
per la flòra ( 40%de las menas botanicas francesas se trapan sus Larzac, siá 1% del territòri frances) remirabla del causse e dels vals a l’entorn.
Respectuoses del benestar dels òmes, dels èstres vius, de l’environament e dels biais de faire locals vos desiram un ecò-torisme responsable e solidari.
Amoroses de la natura de tota mena, amics caminaires, ciclistas de tota sòrta, espeleològs, escalaires, amators de passejadas a caval, familhas....
traparètz aicí « acò de nautres » vòstre autre « acò de vos ».
Se aquestas valors vos son comunas o se volètz las partejar amb nautres, siatz los plan venguts !


text:
Maranvath
Creatz (exemple detalhat) la sospagina qu'assegurarà lo seguiment del processús de traduccion en clicant sus Projècte:Traduccion/Maranvath.
Maranvath[1][2],[3],[4] o Maramvath[5] (oficialament en francés: Marambat) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha, situada administrativament dens lo departament de Gers e la region de Mieidia-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La comuna qu'ei situada a 2 km de Vic en Fesensac (caplòc deu canton), 30 km d'Aush, 70 km d'Agen e de Tarba e 100 km de Tolosa ;sus l'Ossa.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Tor-Pòrta de Maramvath
- Lavador deu Hormé
- Crotz de pèira monolitica a l'entrada deu vilatge
Personalitats ligadas dab la comuna[modificar | modificar la font]
Maramvath horní dus cònsols a la comuna de Vic en Fesensac, caplòc deu canton. Totis dus èran hils deus haures deu vilatge. Lo purmèr qu'esté coronèu d'Empèri, Joseph Delom (1768-1826). Engatjat volontari tre 1792, participèt a nombrosas campanhas, recebèt la Legion d'Onor e prenguèt la soa retirada en 1815 abans d'èstre elegit cònsol de Vic en 1821. Lo segond, Marc Castex (1914-2002), senator de Gers.
Véder tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana Comission Toponimica Occitana de l'Institut d'Estudis Occitans, IEO.
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
- ↑ « Grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon » del siti oficial del departament de Gers. (fr)


text:
21/08/2016
Daus òmes que tomban, per Joan Ganhaire, episòde 4
sur la prumiera dralha de Natalena...
E veinos quí partits per una rua Iori Gagarine, que mercès a las explicacions de quel aimable ciutadin fuguet un pauc mens de malaisat trobar que la defunta rua Novela dau Pòrt.Quò començava mau, que si las ruas chamjen de nom, perque pas lo monde. Se podiá que nòstra Natalena Daumonteil s’apela aurà Joseta Delmas, o Francina Rigaudia, o sap pas tot que de tant, quo es pas los noms que manquen.Lo 36 era ‘na pita maison bien propreta, tot a fet çò que conven a ‘na jòuna filha enamorada, pitits contravents blues, rosiers eschalants los lintaus, pas de flors enquera, mas a la sason…Sap pas si l’era enamorada, la bec-fin tuol cosut que drubet ‘na fenestra en responsa a nostra eschinlada. Qu’est ce que c’est ? J’ai besoin de rien… La vuda de queu grand tipe esborissat de las lunetas negras gisclant de la veitura li copet l’alen e d’un còp ‘la venguet mai aimabla. Comprenguerem ren a çò que se disseren, mas la revirada era clara : pas de Natalena dins lo país, quòqui nos en dobtavam un pauc, pas de sovenir de quauqu’un de queu nom, de tot biais, la genta parpalhòla era quí dempuei nonmas dos ans e semblava gaire dau genre a vesinar. Eram tots a se tornar engulhar dins la veitura, quante una testa griselarda de femna se faguet veire a l’estatge de la maison d’a costat. Pardonnez moi, messieurs, j’ai cru comprendre… La ‘viá plan comprès la dama dau 34. ‘Na minuta pus tard eran sietats dins un salon vielhanchon que sentiá bon a la lavanda e una conversacion entre Margarita Levalois e Gaëtan Caüsac se desbanet davant nautres dos , paubres einocents que comprenián pas un quite mot de francès, gaire mens. Creguí ben auvir “mort”,“ tombé” e benleu “arbre” mas quo es qua’iment tot. Tant qu’a Franciscò, escotava pas, pivelat que era per una tapissariá que montrava una dançairitz flamencò, braç au dessus de la testa, mancava nonmas lo bruch de las castanhetas. Parier coma Caüsac, Margarita portava de las clucas negras, qu’ela levet nonmas un còp per espiar de près la fòtò confiada per Fernand Galichet, mas i vesiá mielhs que non pas lo patron, que en tot parlar, nos faguet un té que Gaëtan bevetet a s’en cramar la lenga e que Franciscò e io laisserem fregir jurcinc’au moment ente la politessa nos forcet a beure. E quo es nonmas un còp tornats dins la veitura que aguerem drech a la revirada.(de segre)
Joan Ganhaire
14:17 Publié dans Cultura e literatura en òc, Joan Ganhaire, Daus òmes que tomban | Lien permanent | Commentaires (0)
20/08/2016
Raibe negre 30 per Gilbert Borgés
Sala matinada. Peça sorna. Lum grisa. Nonmas una lampa penduda au plafons. Mueble en cirier bien cerat. Telefòne pejat a l'aurelha. Fau zo far. Rogier en prumier. Totjorn lo sonar dabora. Aprep, a començat de beure. Dotze litres per jorn. Fau pas trainar. Sonarai los autres aprep.
- Rogier, te sòne per te dire que ma mair es funtada questa nuech.
- A ! Que se passet ?
- Aguet un malaise. La menerem a l'espitau e es mòrta dins la nuech. La sebelissem dimarç coma mon pair.
- A ! E contunharas de venir me veire, tu ?
- Segur. Perque vendriá pus ?
- A perpaus ! Voliá te damandar… Coma vai la mama !
A començat dabora aüei, lo Rogier. Sala matinada.
Gilbert Borgés
11:58 Publié dans Raibes negres e Istòrias minuta de Gilbert Borgés | Lien permanent | Commentaires (0)
13/08/2016
Sevdije, le nouveau roman policier de Joan Ganhaire
Après « Sorne Trasluç », « Las Tòrnas de Giraudon », « V'autres que m'avetz tuada » et « Chamin de Copagòrja », voici à présent « Sevdije », la cinquième enquête du fameux commissaire Alessandre Darnaudguilhem et son équipe, en occitan « de segur ». Comme de coutume, l'enquête se déroule à Maraval (qui ressemble trait pour trait à Périgueux), capitale de Nauta-Dordonha, où l'occitan est langue officielle. Cette fois-ci, l'intrigue s'installe sur fonds d'immigration kosovare. La chef du Service d'Immigration de la ville est retrouvée poignardée...Puis un autre employé de la préfecture…Comme d'habitude , l'auteur nous envoie sur plusieurs pistes : trafic d'organes, bandits kosovars...Et Sevdije, jeune femme renvoyée au Kosovo qui est retrouvée assassinée. Evidemment, les choses ne seront pas si simples... « Comme toujours, les enquêtes s'inspirent de la réalité que j'ai pu approcher dans mon métier de médecin ou mes engagements politiques. Cette fois, je me suis inspiré d' affaires d'immigration qui ont défrayé la chronique il y a quelques années et au cours desquels j'ai pu observer la méchanceté et les mauvais traitements. Par ailleurs, les personnages continuent à vivre leur vie, certains prennent leur retraite, une jeune policière nommée Guita Berenguier qui ne laisse pas Darnaudguilhem indifférent fait son entrée en scène...Amour et humour noir en perspective...Les deux prochains romans sont déjà terminés », précise l'auteur prolifique qui nous laisse encore augurer de nouveaux développements autour de la fameuse équipe. En attendant, vous avez là, en occitan, votre polar de l'été ! Guilhem Francés
Sevdije, de Joan Ganhaire, IEO Edicions Novelum, collection Crimis, 15€, chez votre libraire.
Pour en savoir plus, écoutez Michel Chadeuil en parler et en lire un extrait sur l'émission spéciale « Libres » de octele.com, la télé 100% occitane sur internet : http://www.octele.com/video-oc/LIBREs/LibreEspecial.html
Les Orgres de Barback et Le Bal Brotto Lopez à Bosset (24130)
Vendredi 19 août à partir de 19 h 30, à Bausset, au stade du village, ce sera le festival "Beau c'est festival".
Parmi les invités, Les Ogres de Barback et Le Bal Brotto Lopez, Les Tonton Michel et Clan Destino.
Info / Résa/ Billetterie : http://www.asso-passerelles.fr/billetterie/
06 31 38 87 19
Gratuit pour les - de 12 ans
Camping éphémère à votre disposition.
Infos liens :
http://lesogres.com/lebal/
http://www.lecamom.com/le-bal-brotto-lopez/
http://www.lestontonsmichel.com/
Daus òmes que tomban, per Joan Ganhaire ( partida 3)
Suite de la nouvelle estivale de Joan Ganhaire...onte la fina esquipa dau Comte se bòta au trabalh...
Una ora pus tard, lo mení tot suau a sa veitura, un pauc raviscolat per la promessa que li aviá facha Gaëtan de remudar comba e terme per la li tornar trobar, sa Natalena. Quò m’aviá plan estonat que accepte quel afar, Gaëtan, laissar los Ombradors, sa chalor, sa musica, lo bon minjar de Ròsa e las ardors de la granda Lili…
E pertant quo era pas lo cheque de tres chiffres pus leu modeste que sinhet mossur Fernand Galichet en mòde d’acompte.Mas la desesperança de queu paubre òme era tala que ‘la viá degut tucat lo còr de Gaëtan que pertant, la majer part dau temps es sec coma l’arma d’un pendut. O-ben-tot era curiós de rencontrar quela dròlla, mai si’la viá un pauc chamjat, capabla de desvirar las cervelas d’un paubre tipe a-d-un demieg segle de distança, gaire mens. La dralha de Natalena seriá pas d’aisat tornar trobar. La darriera entrevuda montava aurà a quarante cinc ans, tres mes e tretze jorns, un famós divendres au ser, quante li aviá donat lo rendetz-vos maudich que li era tornat en plen còr emb la violença de qua’iment un demieg segle de lanç. 36 Rua Novela dau Pòrt, Nògent de Leira, miladius, quo era pas bien a portada. E ‘nava faler revisar son francès.
Franciscò petonava que dins queu país, totas las ruas semblavan en sens interdich, qu’un tombava a chasque còp sus los cais, qu’un se fasiá tornar foitar dins lo centre vila ente de las flechas e daus noms de país inconeguts te chabavan d’escartar. E per daus rensenhaments, una borsa. Nòstre francès era segur pas daus mai pur e la responsa era totjorn la mesma : pita escharnida e auçament d’espanlas, sap pas, comprene pas, demandatz a quauqu’un mai. Caüsac , rendut d’èsser bradassat en rond dempuei demia ora, se rachet a Rachmaninof, passet sa testa esborissada per la fenestra, pardon monsieur, pourriez vous nous indiquer la rue Nouvelle du Port, s’il vous plaît ? La rue Nouvelle du Port ? Mais mon pauvre monsieur, elle ne s’appelle plus comme çà depuis trente ans ! (de segre) .
Joan Ganhaire
06/08/2016
Daus òmes que tomban, per Joan Ganhaire ( partida 2)
Episòde dos, onte fasem coneissencia coma Fernand Galichet...
Quau terrible secret gardava-t eu…Demoret mut e lo quite espectacle de Caüsac lerpant sas clucas negras a grands còps de lenga semblet gaire l’esmòure. Puei se lancet dins la confession dau mai grand crime que se puesche eimajar. Caüsac manquet se’n estranglar de rire. D’una votz blancha o grisa, contet son òrre forfach. Veiqui quarante cinc ans, tres mes e onze jorns, aviá donat rendetz-vos a una jòuna filha, e puei vesetz vos, a queu rendetz-vos, i era pas ‘nat. Aviá mielhs aimat anar ne’n veire una autra. Veiqui. D’un còp i a quauques jorns la culpabilitat li era tombat dessus quante, en neitiant son granier era tombat sus una vielha fòtò rosselarda ente aviá cregut legir lo blasme dins l’espiada de la dròlla. E lo veren s’era raletat dins sas venas, dins son còr,dins son esperit. Pus de durmir, pus de minjar, nonmas quilhs uelhs clars plens de repròpches. Benleu aviá esbocinat sa vita, benleu s’era merfonduda a l’esperar , benleu l’era mòrta de degreu, benleu l’esperava enquera… Dins lo dobte, sa vita a-d-eu era vengut un infern. Veiqui. Mossur Gaëtan Caüsac, fau me la tornar trobar, si l’es totjorn de queu monde, o per lo mens m’assabentar sus lo luòc ente jai sa despolha, que i ane li demandar pardon mai dins l’endelai. Era bra’ment tucat, lo paubre… Se foitet de genuelhs, trapet lo bas de la pelissa de Gaëtan, au perilh d’esversar lo gatge pissier que, justament, era trapat a voiatjar. L’ajudí a se tornar sietar e environí sas espanlas secoduas de sangluts d’un braç que faguí lo mai amistós que poguí...( de segre)
Joan Ganhaire


text:
Michigan
Michigan es un estat dels Estats Units d'America dins lo Midwest, gaireben entièrament enrodat pels Grands Lacs que forman una frontièra amb la província canadenca d'Ontàrio. Confronta al nòrd lo lac Superior, a l'oèst lo lac Michigan e Wisconsin, a l'èst lo lac Huron e lo lac Erie e al sud Indiana e Ohio. La capitala de Michigan es Lansing.
Istòria[modificar | modificar la font]
Çò qu'es uèi l'estat de Michigan foguèt d'en primièr poblat per las tribús amerindianas abans d'èstre colonizat pels explorators franceses al sègle XVII e de venir una part de la Nòva França. Après la defeta francesa dins la Guèrra francoindiana en 1762 la region caiguèt jol poder britanic, e foguèt daissada als novèls Estats Units independents après la defeta britanica dins la Guèrra d'Independéncia. La zona apatenguèt al grand Territòri del Nòrd oèst entrò 1800, quora l'oèst de Michigan venguèt part del Territòri d'Indiana. Finalament, en 1805, lo Territòri de Michigan foguèt constituït, entrò que siá admés dins l'union lo 26 de genièr de 1837, coma 26en estat. L'estat de Michigan venguèt lèu un important centre industrial e comercial dins la region dls Grands Lacs e una destinacion populara pels imigrants.
Geografia[modificar | modificar la font]
Michigan es lo sol estat format per doas peninsulas. La Peninsula inferiora, que portava a l'origina lo nom de Michigan, es sovent comparada de per sa forma a una mitana. La Peninsula superiora es separada de la penisula inferiora per l'Estrech de Mackinac, un canal de 8km. que jonh lo Lac Huron al Lac Michigan. Las doas peninsulas son conectadas per lo Pont Mackinac.


text:
Títol : Formation « Fréquenter, pratiquer, s’approprier la culture occitane aujourd’hui »
Quan : Dimars 21 de noveme 2017
On : Bordèu (33)
Adreça : Rectorat de l’Académie de Bordeaux, 5 rue Joseph de Carayon Latour
Organizator : InÒc Aquitània e DAAC
Inscripcion obligatòria*
Tà'n saber mei
De 2016 ençà, l’InÒc Aquitània qu’acompanha los ensenhaires de Navèra Aquitània qui vòlen hicar en plaça trajectòrias d’educacion artistica e culturau sus la cultura e lo patrimòni occitans. Qu’ei entà acompanhar los ensenhaires, har conéisher las ressorsas existentas e en medish temps tribalhar per la difusion e la promocion de la diversitat culturau deu territòri occitan en Navèra Aquitània.
Lo dia de formacion que s’organiza en dus moments :
- Ua prumèra mieja jornada consacrada a la mesa en plaça d’ua trajectòria d’educacion artistica e culturau, a la definicion deu Patrimòni culturau immateriau e a l’utilizacion d’utís numerics de mediacion (ubèrta aus ensenhaires, professionaus de la cultura e artistas)
- Ua dusau mieja jornada au torn d’ua tematica generau en relacion dab las trajectòrias hicadas en plaça dens l’annada a viéner qui balha claus d’animacion (reservada taus ensenhaires)
*Inscripcion obligatòria au près de Mélanie Larché : m.larche[at]in-oc.org / Atencion, taus ensenhaires, inscripcion au près de Maude Puech, professora relai patrimòni occitan au près de la DAAC : maude.puech[at]ac-bordeaux.fr


text:
Lenga d'òc/Lengo d'o : Lo Cafè occitan de Pompignan / TéVéÒc [émission audiovisuelle]
Gravier, Michel. Metteur en scène ou réalisateur
Gros, Lise.
TèVéÒc. Producteur
Miquèu Gravier no mena al Cafè Òc de Pompinhan. Coma cada primièr dimècres dau mes, lo Bar dei Colonas ven un luòc de rescontre e d’escambis en occitan alentorn d’un tèma. Aqueste còp, un bon repais per començar la serada, puèi es la presentacion de l’associacion Tè Vé Òc e de sei produccions a travèrs la descubèrta de son site. Una projeccion de corts-metratges es seguida e entrecopada de contes, de cants e d’entrevues.


text:
L’Academia Occitana se dona per prètzfait de defendre e promòure la lenga occitana coma lenga de cultura, de communicacion e de creacion.
Elabòra los espleits necessaris a sa coneissença, son aprendissatge e sa difusion.
Entend recampar totas las competéncias per menar aquela òbra màger, dins lo respècte de la tradicion istorica e la rega dels grands actors de nòstra respelida.
Nòstre amic Pèire Bèc - que foguèt lo président d’onor de l’Academia occitana - publiquèt en 1963 un libròt, intitulat « La langue occitane », lo qual venguèt lo missal de totes les occitanistas per de generacions (n’avèm ja parlat). Aquí trobam la descripcion menimosa de cada granda varietat, de sas principalas caracteristicas. Mas es un inventari teoric que non fa estat de l’espandiment de tala o tala realizacion e plan segur ont es question sonque del vocabulari de formacion populara.


text:
-
Las leucemias que pertòcan mei anar mei los liquidators de Chernobil (los qui an suberviscut dinc adara)
-
Sus qué pòrtan los recors deus avocats d’Aurore Martin : de l‘agéncia Sipa
-
Transmetem encontre a l’entorn de l’òbra de Xavier Navarròt Auloron 17/11 / nautats en çò d’Utovie
-
Japon nuclear e halha geologica activa : a Ohi que’s passa
-
Rapòrt oficiau de la Comission d’enquèsta independenta sus l’accident de Fukushima en linha sus Fukushima over blog
-
Solstice and other poems : poems in occitan Aurélia Lassaque Francis Boutle Publishers 2012
* Joan Francés Tisnèr Transpòrts Tisnèr SA Au còr de la matèria (masurca)* Wax Tailor Que sera Live from earth
* Violons barbares Violons barbares Barbar rock
* Rosina de Pèira Se jo sabiai volar 1975 A l’ombreta d’un albar
* The Offspring Splinter Never gonna find me
* Gasconha Plus En dança Cese bequin


text:
Pierrepont-sur-Avre
Pierrepont-sur-Avre es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Coma lo sieu nom l'indica, aquela municipalitat a traversat pel Avre, afluent de la Soma.
Comme son nom l'indique, cette commune est traversée par l'Avre, affluent de la Somme.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Paucs païses de la planeta an una diversitat lingüistica tan granda coma Papoa-Nòva Guinèa. Caliá far una recèrca mai prigonda sus l’origina d’aquò. E ben, los antropològs an descobèrt amb suspresa que lo país es tanben un dels païses qu’a una major diversitat genetica de la Tèrra tota. E, aital, totas las desparietats culturalas an un sens plan logic.
Papoa Nòva-Guinèa a mai de 850 lengas parladas per desparièrs grops umans. Qualqu’unes an solament de centenats de parlaires, d’autres, de milièrs. Mas es lo país de tota la planeta amb un nivèl mai naut de diversitat lingüistica e culturala. Ne caliá cercar las causas.
Es çò qu’an fach plusors recercaires del Wellcome Truster Sanger Institute. An analizat lo genòma de 381 individús de 85 grops lingüistics de Papoa Nòva-Guinèa. La conclusion es que i a una diversitat genetica plan mai granda entre los divèrses grops que non entre populacions de continents entièrs coma Euròpa o Asia. E Papoa Nòva-Guinèa es un país plan pichon.
L’origina de la nauta diversitat genetica se pòt situar, dison los recercaires, entre fa 10.000 e 20.000 annadas e soslinhan qu’es encara mai nauta entre las tèrras bassas e las tèrras nautas del país. Puèi, la diversitat es mai pichona.
Aquò volriá dire qu’entre l’arribada de l’òme modèrn a l’illa – fa 50.000 ans – e fa 20.000 ans, los divèrses grops qu’arribèron ailà, se barregèron pas. Fa 10.000 annadas arribèt l’agricultura es las causas cambièron.
Lo país del 10% de la diversitat lingüistica mondiala
Per confirmar se i aviá diversitat genetica, los scientifics estudièron mai d’un milion de posicions geneticas dins lo genòma de cada individú estudiat. E restaquèron las resultas amb de semblanças e diferéncias geneticas entre los divèrses grops que parlavan lengas diferentas : èran geneticament tanben plan desparièrs.
“Se pòt arribar a afirmar que la populacion de Nòva-Guinèa evolucionèt d’una manièra totalament independenta de la rèsta de la planeta dempuèi fa 50.000 annadas – çò diguèt Chris Tyler-Smith, de l’Institut Sanger-. Las diferéncias son plan grandas, mai encara qu’entre las divèrsas populacions de luòcs coma Euròpa o l’Èst asiatic.
Aital, los recercaires an trobat que las mai grandas diferéncias se tròban entre las populacions que demòran en las montanhas e las de las tèrras bassas, amb una desseparacion genetica que s’originèt fa entre 10.000 e 20.000 ans.
Aquò, dison los antropològs, a fòrça sens culturalament pr’amor que los grops d’umans qu’an demorat en las tèrras nautas se son isoladas dempuèi sègles de las autras comunautats umanas de l’illa. Mas las diferéncias geneticas son gigantas.
L’evolucion en Euròpa e Asia balhèt unas populacions mai omogenèas après l’arribada de l’agricultura. Los caçaires-culheires laissèron lor estil de vida e adoptèron lo dels paisans en tot se barrejar amb eles. Mas aquò se debanèt pas en Papua Nòva-Guinèa. Las conclusions d’aquel estudi, publicadas al numeric Science, balhan una diversitat genetica, culturala e lingüistica pas esperada dins aquelas populacions de l’illa. Son cossí èran en Euròpa o Asia abans de las transformacions tecnologicas radicalas que venguèron amb l’agricultura. Dire aquò es coma dire que son coma èran los umans fa 50.000 annadas.
La Redaccion


text:
Provèrbi
Un provèrbi (o encara repervèri, arrepervèri, revitèri, (ar)reproèr) es una formula brèva que conten un ensenhament moral o una vertat d'experiéncia que se considèra bona de remembrar. La maxima, la senténcia, l'aforisme, la dicha (díser gasc.), dicton o dich (?), la paremia e l'apoftègma son de concèptes pròches del provèrbi. Miguel de Cervantes ne fa aquela definicion: (...) son de senténcias brèvas, tiradas de l'experiéncia e de l'especulacion de nòstres sabents ancians (Don Quichòte: segonda partida, capítol LXVII).
Son de senténcias abitualament anonimas. Ça que la, fòrça expressions literàrias e d'autras culturas son tanben vengudas far partida del recuèlh popular. I a de provèrbis venent de l'experiéncia collectiva coma espècia al long del temps, amb de tèmas coma la meteorologia o lo destin invariable e fatalista de l'existéncia.
Lor estructura es generalament rimada e se servisson de figuras literàrias (antitèsi, ellipsi o parallelisme) per facilitar lor continuitat orala. L'estudi dels provèrbis s'apèla paremiologia.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- La bugada provençala, onte cadun i a panochon  . J. Roize, Ais, 1649. [recuèlh de provèrbis]


text:
Dens la « Ría » de Vigo en Galícia. Ua isla uei plea de charme dab un casau per meditar plen d’espèças vegetaus exoticas e d’estatuas de pèira. Poblada despuish (au mensh) l’atge miejancèr. Qu’a podut servir de camp de retencion per las quarantenas au moment deu comèrci triangular e de preson pendent la guèrra...
Parc de 3,5 ectaras, quò es un daus principaus espacis verds de la vila de Limòtges. D’una granda richessa botanica emb 750 espècias de plantas vivaças diferentas e 242 aubres repartits en 62 espècias. Òm l’i tròba tanben daus juecs per los...


text:
Comminges
St.Gaudens 1 - U.E. Bossòst 1
Partit
que non començèrem guaire ben e qu’un error defensiu ath quart d’ora hec qu’eth
jogador Fisse, shutèsse dauant de Marcos e qu’aguest desvièsse era pilota
qu’anaue a quèir enes pès der extrem que mercaue eth 1-0. Era U.E. Bossòst
sajèc de suspréner ara defensa francesa en jogades de fautes e cornèrs, mès eth
sòn portèr Peretti estec molt atent e desviaue totes es arribades ena sua
porteria.
Damb eth 1-0 s’arribaue ath
descans.
Ena
dusaua mietat er equip aranés joguèc molt milhor e enes prumères menutes
embarrèc ath St. Gaudens en sòn camp. Mos anulèren un gol a Ignasi per dehòra
de jòc. En ua fauta laterau molt ben shutade per Adrian, Uri artenhie a tocar
damb era punta dera sua bota era pilota e susprenie ath portèr entà mercar eth
mereishut empat a 1 gol. Un St. Gaudens fòrça nerviós damb eth gol recebec ues
quantes tarjetes peth sòn jòc antiesportiu, mès er arbitre non goçèc expulsar a
un parelh de jogadors que damb tarjeta auriòla encara continuàuem protestant o
desplaçant luenh era pilota un viatge fiulada era fauta. Eth St. Gaudens auec
ua bona ocasion en ua jogada de Boukebouche pera dreta, mès ath finau era
defensa aranesa poguec despejar era pilota. Ena darrèra jogada deth partit, en
un contraatac aranés de tres delantèrs contra un defensa, ath finau era pilota
anaue a arribar a Miguel que shutaue ras e mercaue gol. Era joia der equip
aranés quedèc gelada quan er arbitre anulèc eth gol per dehòra de jòc deth
delantèr dera U.E. Bossòst.
Ath
finau, un empat damb sabor agridoç coma tostemp pass; ena prumèra mietat mos
costèc entrar en jòc , mès ena dusaua mietat er equip aranés anec a cercar eth
partit e a punt estec d’arténher era remontada.
Comminges
St. Gaudens: Peretti, Maury, Barthe, Valat, Durand, Castex, Bouigue, Ruz,
Fisse, Guers, Marques. Remplaçants: Boukebouche, Labbe, Pinho.
Trainer :
Boyer Thierry.
Tarjetes
auriòles : Valat, Durand, Fisse, Boukebouche.
U.E. Bossòst: Marcos, Miquel, Jaime, Borja, Àlex, Uri,
Paba, Llonch, Miguel, Ignasi e Adrian.
Remplaçants: Marco, Javito.
Trainer: Jordi.
Tarjetes auriòles : Jaime
Gols : 1-0 Marques (15’), 1-1 Uri (65’).
Arbitre: Castro Antoine.


text:
Calandreta paulina
L’escòla de Pau qu’ei la purmèra escòla deu movement Calandreta, que vadó 30 ans a, qu’èra per 1980.
Oh que quiò ! Qu’ei mercés a bearnés « Cap e tot », qui volèn que los mainatges e podossin apréner dens la lenga deu país noste, e qui s’inspirèn deu modèle basco dab las loas escòlas associativas « Iskatolak », que la purmèra escòla Calandreta e viengó tà la lutz a Pau !
Pendent 10 ans, qu’arcuelhón en classa unica los mainats dinc a la grana seccion au barri de l’Ipodròm; en 1990, qu’apitèm lo primari. Desempuish alavetz, qu’a gahat l’aviada l’escòla.
Per l’an 1999, qu’arribèm au centre vila. Qu’inaugurèm un navèth annèx sus Masèras-Lesons, desempuish.
Uei, la calandreta paulina que compta mei de 110 mainats despartits en 5 classas.
La nosta arribada au barri deu Heralh qu’afavorí ua implantancion ciutadana , e mei que mei per çò de nostas relacions dab las institucions deu parçan, de las quau la vila de Pau.
Qu’a teishut l’escòla un hialat d’interaccions dab las associacions occitanas paulinas… Que participa au desvolopament de la preséncia de l’occitan dens las hèitas, e subertot per çò de las qui son restacadas a la vita publica…
La creacion deu Collègi Calandreta de Gasconha per l’an 2005 qua ahortit la coeréncia deu projècte, autant deu punt de vista lingüistic com pedagogic.
L’escòla que profieita tanben regularament de l’auhèrta culturau deu centre vila peu mejan de servicis deus musèus, deu cinemà, de las associacions esportivas…
La calandreta paulina, qu’ ei ua escòla qui pren la plaça soa dens lo paisatge educatiu e culturau paulin : subertot, que hè véder per çò deu vesiat l’estacament son en participant arderosament tà la reabilitacion deu son parçan.
Calandreta paulina
13, carrièra Guynemer
64000 Pau
Tel : 05.59.62.45.57
http://www.calandreta-pau.org/


text:
Província del Sud-Tiròl
Sud-Tiròl o l'Aut Adige o lo Naut Adige o la província de Bozen o la província de Bolzano (en alemand Autonome Provinz Bozen-Südtirol, en ladin Provinzia Autonòma de Bulsan-Südtirol, en italian Provincia autonoma di Bolzano-Alto Adige) es una província autonòma inclusa dins la region autonòma de Trentin-Aut Adige en Itàlia.
Son capluòc es Bozen o Bolzano.
L'autonomia d'aquela província deis Aups ven de sa populacion alemanda, e tanben ladina dins quauquei valadas.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Sit oficial (it)


text:
« Poètas-obrièrs » es una apelacion donada a una generacion d’autors e de poètas actius pendent lo sègle XIX. Emplegada dins los tèxtes d’analisis literàrias occitanas dempuèi la debuta del sègle XX, pren pasmens de significacions de còps diferentas segon son contèxte d'utilizacion e fai pas, encara uèi, consensus.
D’abòrd perque lo concèpt « d’obrièr » es en plena evolucion au sègle XIX. La significacion del mot tala coma es emplegada dempuèi lo sègle XVIII d' « aquel o aquela que trabalha a la man » se transforma en la del trabalhaire de la granda industria que, pendent lo sègle XIX, es en plen desvolopament.
Puèi perque lo tèrme « obrièr » pòt aver indistintament trach a de patrons aisats del sector manufacturièr, a de proprietaris terrians o d'obrièrs de la condicion mai simpla.
Enfin, perque la question del tèma tractat per lo « poèta-obrièr » dins sos escriches se pausa a mai d'un títol : un autor que trabalha dins lo sector de l’industria pòt èsser considerat coma « poèta-obrièr » se escriu un tèxte purament comica e sens cap de reflexion sus son contèxte social ? E a l’invèrsa, un prèire que publica un tèxte a prepaus de sa condicion sociala e de la de sos fisèls pòt èsser considerat coma un « poèta-obrièr » ? Emai, per un naut-foncionari que redigís un tèxte a prepaus de la misèria sociala que ne pòt èsser lo testimòni.
Aquelas diferentas problematicas inerentas al quite concèpt de « poèta-obrièr », e l'emergéncia a la debuta del sègle XX de la literatura proletariana, autre genre literari pròche mas distint, an menat los cercaires contemporanèus a faire evoluir la nocion cap a la de « votz d'enbàs » qu'embrassa aital un còrpus literari mai larg mai clar e que son illustracion la mai recenta es la publicacion en 2009 de l’obratge collectiu Mémoires de pauvres, qu'interròga individualament la situacion sociala de nòu autors occitans que pòdon èsser restacats a l'apellacion « poèta-obrièr ».
Lo primièr especialista qu'a emplegat la nocion de poèta-obrièr per la literatura occitana es lo felibre, escriveire e professor de lenga e de literatura provençala, Émile Ripert, dins sa tèsi La Renaissance provençale : 1800-1860. I consacra la segonda partida de son segond capitol « Les poètes-ouvriers en Provence ». Se i definís pas la nocion de « poètas-obrièrs », que fa sonque una presentacion d'autors que intègra al movement, efectua, dins lo capitol precedent, una analogia entre « poesia-obrièra » e « poesia-populara » e jos-entend qu'aquelas nocions son mai generacionalas qu’esteticas o literàrias. Los « poètas-obrièrs » i son presentats coma los eretièrs dels « protectors de la poesia populara » : coma los influents George Sand e Alphonse de Lamartine, totes dos poètas, actius contribuidors de la vida intellectuala e literària francesa del sègle XIX e promotors de la movença d'emancipacion populara per la literatura. L'apellacion es donc emplegada per una generacion de poètas actius pendent lo periòde romantic e es pas estada pensada per èsser interpretada estrictament per l’activitat professionala dels autors a las qualas fa referéncia. Revèrta puslèu lo paternalisme de la borgesiá literària francesa cap a una generacion d’autors novèla e sa vision gaireben idealizada de sa situacion professionala.
L'apellacion « poèta-obrièr » desapareis amb lo periòde romantic e ten una influéncia plan mai importanta per la literatura francesa que la literatura occitana. S'es mai que mai emplegada per un periòde comprés entre la Monarquia de Juilhet e la debuta del Segond Empèri siá entre 1830 e 1852. Per la seguida, mantun especialistas de la literatura van ensajar de definir aquela nocion o puslèu de tornar definir lo quite concèpte de « poèta-obrièr », tròp subjècte a interpretacion. La proposicion retenguda uèi per los especialistas del domeni occitan es la propausada per Edmond Thomas dins son libre Voix d’en bas : la poésie ouvrière du XIXe siècle, editat en cò de François Maspero en 1979, dins la tresena nòta de la pagina 22 :
Il n'y a pas d'ouvrier dans le sens où on l'entendra à partir des années 1840. Le sens actuel de "travailleur de la grande industrie" ne pouvait naître qu'avec celle-ci. Le mot est donc encore pris dans le sens où l'employaient Rousseau et les hommes du XVIIIe siècle : "celui ou celle qui travaille à la main à quelque ouvrage que ce soit. Tout artisan qui travaille de quelque métier que ce soit" (Trévoux 1771). Je l'utilise dans ses acceptions successives, mais il est évident que la première poésie ouvrière, également antérieure aux grandes concentrations urbaines, ne pouvait être écrite que par des artisans. D'autre part, l'ambiguïté de certaines désignations de métiers peut faire courir le risque d'assimiler des patrons aisés ou propriétaires terriens bien pourvus à des ouvriers : imprimeur, cultivateur, vigneron, horloger-bijoutier, graveur par exemple.1
Al delai de las dificultats intrinsècas de definicion de la nocion de « poèta-obrièr », l’istòria literària occitana coneis de dificultats especificas per adaptar aquel concèpte a sos autors. La principala dificultat es dirèctament ligada a la situacion economica de l'Occitània (al sens de territòri geografic que tira de Bordèu a Niça e remonta fins a Clarmont-d'Auverha) que coneis al sègle XIX un desvolopament industrial plan mens important que dins lo Nòrd de França çò que limita doncas l'existéncia de poètas-obrièrs potencials. Aquela dificultat es tanben accentuada per l'alunhament geografic dels cercles literaris parisencs qu'impulsan las mòdas, protegisson e pairinan d'autors en devenir mas que demòran plan sovent mai prèp de la capitala. Sols qualques rares autors coma Jasmin capitaràn a faire tombar la barrièra linguistica que dessepara alara los poètas occitans de la reconeissença nacionala..
Lo sègle XIX marca un cap per la literatura occitana. Coneis un creis de vitalitat extrèmament important impulsat primièr per los romanistas, precursors d’un grand movement d’estudi de la poesia dels trobadors. Los poètas-obrièrs, epifenomèns d’un vam mai ample de renovèl literari se pausan dins lors piadas lèu seguits per lo Felibritge, que son baile, Frederic Mistral, serà coronat per lo Prèmi Nobel de literatura en 1904.
Los poètas obrièrs s’inscrivan doncas dins lo segond temps de l’istòria literària occitana del sègle XIX. Se son per d'unes pervenguts a rescontrar un succès popular de còps localament important lors situacions professionalas fòrça divèrsas associadas a una apellacion vaga que pòt èsser subjècte a interpretacion a menat lo concèpte a evoluir uèi vèrs una accepcion mai larga tant sus la partida de poèta que de la d'obrièr del concèpte.
La lista cai-jos es propausada a titol provisori e demèora dubèrta a totas suggestions e redefinicions del còrpus que i fa referéncia.
1. I a pas d'obrièr dins lo sens ont se comprendrà a partir de las annadas 1840. Lo sens actual de "trabalhaire de la granda industria" podiá pas nàisser qu'amb ela. Lo mot es donc encara pres dins lo sens ont l'emplegavan Rousseau e los òmes del sègle XVIII : "aquel o aquela que trabalha a la man a quin obratge que siá. Tot artesan que trabalha de quin mestièr que siá" (Trévoux 1771). O emplegui dins sas accepcions successivas, mas es evident que la primièra poesia obrièra, tanben anteriora a la grandas concentracions urbanas, podiá pas èsser escrita que per d'artesans. D'autra part, l'ambigüitat de certanas designacions de mestièrs pòdon faire córrer la risca d'assimilar de patrons aisats o proprietaris terrians plan provesits en plaça d'obrièrs : estampaire, cultivator, vinhairon, relotgièr-joielièr, gravaire par exemple.↑


text:
Abarrez
Abarrez en breton (Abbaretz en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Abarrez a situat a unitat|50|km}} al nòrd de Nantas e 80 km al sud de Roazhon ; se tròba sus la rota départementale D2, a unitat|7.5|km {{}} a l'èst de Nozay, e a una desena de quilomètres a l'oèst de La Meilleraye-de-Bretanha.
Las municipalitats limitrophes son Nozay, Puceul, Saffré, Jogat-sus-Erdre, La Meilleraye-de-Bretanha, Issé e Treffieux.
La commune d'Abarrez est située à 50 km au nord de Nantes et 80 km au sud de Rennes ; elle se trouve sur la route départementale D2, à 7,5 km à l'est de Nozay, et à une dizaine de kilomètres à l'ouest de La Meilleraye-de-Bretagne.
Les communes limitrophes sont Nozay, Puceul, Saffré, Joué-sur-Erdre, La Meilleraye-de-Bretagne, Issé et Treffieux.
Istòria[modificar | modificar la font]
Cap a la Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle, la parròquia d'Abbaretiacum a per senhor l'avesque ludut-meteis e dépendt dels régaires de las avesques de Nantas. Al continuament de las d'invasions normandès e de las guèrras civilas de Bretanha, a Modèl:La s2, Abarrez cessa de lududes aperténer féodalement. Cap al Sègle X, los senhors de Châteaubriant prengan n'efièch possession del territòri de Abarrez : fan dintrar Abarrez en lo apanage #que constituisson per un de los sieus puînés (fils cadet), conegut jol nom de La Bœuf e primièr senhor de Nozay e de Issé. En 1123, malgrat aiçò, lo pòrti Conan confirma al glèisa de Nantas la possession de la glèisa de Abbaretz.
Al mes de junh 1230, Brient La Bœuf, dicha « Lo Vièlh », senhor de Issé, fa don al abbaye cistercienpas La nòstra-Madama de Melleray, per la salvacion de la siá arma, d'una tèrra #que possedís en Abbaretz. Los religioses d'aquel monastèri i bastisson una grange e una capèla, dédiée a santa Marguerite. Cap al meteis temps, Geoffroy de Trent abandona, de lo sieu costat al abbaye de Melleray, los dos tèrces de totas las #dire de la siá tèrra de la bòsc de Abarrez (« decimas tèrra sabuda de foresta de Abbaret »). En 1242, Guégon Lo Gruc e Agathe de Trent, la siá esposa (filha d'Olivier e nièce de Geoffroy de Trent) confirmen aquela donation pieuse. Los paroissiens de Abarrez pròvan de s'opausar a aquela levada de las siás dîmes pels religioses de Melleray. Per las pèças del procès, s'apren que la region trucada Bòsc de Abbaretz i aviá viscut, en 1235, per Daniel e Bernard de Rozé, Guy Lague, Panen Daniel, Guillaume Panen, Riwallon Lo Pòrti, Guillaume Robert, Pierre Constanz, Geffroy Grimaut, Guillaume Raffrey e Judicaël Troynel, totes vassaux de Geoffroy de Trent.
Quand çò diocèse de Nantas a dividit en archidiaconés e doyennés, la parròquia de Abarrez a comprés en lo doyenné de Châteaubriant, membre del archidiaconé de la Mée.
Los fiefs en compausant la distincion de Abarrez apertenián a divèrsas châtellenies :
- la châtellenie de Nozay (fiefs de Fief-Racaud o Fief-Rouzay, la Hardière, la Gueffraye, la Houssaye, la Rouaudière, los Anautits-Camins, Galhard, la Pèira, la Cauçada, la Rabardière, Montbaron, Coulouine, la Guilminière, la Bonnaudière, los Rius, Maffay, la Belaudaye, la Chevrollière, la Pommeraye, la Mollière, la Vennerie, la Placière, la Pourprise, Guillote-Ouairie, la Fouaye, la Forest, Pillet-Morel, Bouzay, Bourdon, Chesne-Trouit, la Chesnaye, la Raimbaudière, la Rabaudière, Rebuffé, Tournel de Hameline, Helland, lo bourg de Abarrez, ...) ;
- La châtellenie de Issé (fiefs de la Minèra, del Houx, de la Trahannière, de la Herminière e de la Torraye, ...) ;
- La châtellenie de Vioreau (fiefs de la Liraye, de Estival e de la Bouchetière, ...) ;
- La baronnie de Derval,
- la abbaye de Melleray (la Grange de Abarrez, las métairies de Santa-Marguerite e de la Féchetaye, la Guichardaye, la Rouaudière, la Herminière...) ;
Lo banc de la mai importanta distincion se tròba dins lo castèl del Riu #qu'aperten a l'origina a la familha Briant (o Brient) e #que passa de contunh a las mans dels senhors de Châteaubriant, de la Ostal de Montmorency, de contunh del prince de Condé.
Vers le Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle, la paroisse d'Abbaretiacum a pour seigneur l'évêque lui-même et dépendt des régaires des évêques de Nantes. À la suite des invasions normandes et des guerres civiles de Bretagne, aux Modèl:S2, Abarrez cesse de lui appartenir féodalement. Vers le Sègle X, les seigneurs de Châteaubriant prennent en effet possession du territoire d'Abarrez : ils font entrer Abarrez dans l'apanage qu'ils constituent pour un de leurs puînés (fils cadet), connu sous le nom de Le Bœuf et premier seigneur de Nozay et d'Issé. En 1123, cependant, le duc Conan confirme à l'église de Nantes la possession de l'église d'Abbaretz.
Au mois de juin 1230, Brient Le Bœuf, dit « Le Vieux », seigneur d'Issé, fait don à l'abbaye cistercienne Notre-Dame de Melleray, pour le salut de son âme, d'une terre qu'il possède en Abbaretz. Les religieux de ce monastère y construisent une grange et une chapelle, dédiée à sainte Marguerite. Vers le même temps, Geoffroy de Trent abandonne, de son côté à l'abbaye de Melleray, les deux tiers de toutes les dîmes de sa terre de la forêt d'Abarrez (« decimas terre sue de foresta de Abbaret »). En 1242, Guégon Le Gruc et Agathe de Trent, son épouse (fille d'Olivier et nièce de Geoffroy de Trent) confirment cette donation pieuse. Les paroissiens d'Abarrez essayent de s'opposer à cette levée de leurs dîmes par les religieux de Melleray. Par les pièces du procès, on apprend que la région appelée Forêt d'Abbaretz était habitée, en 1235, par Daniel et Bernard de Rozé, Guy Lague, Robin Daniel, Guillaume Robin, Riwallon Le Duc, Guillaume Robert, Pierre Constanz, Geffroy Grimaut, Guillaume Raffrey et Judicaël Troynel, tous vassaux de Geoffroy de Trent.
Lorsque le diocèse de Nantes est divisé en archidiaconés et doyennés, la paroisse d'Abarrez est comprise dans le doyenné de Châteaubriant, membre de l'archidiaconé de la Mée.
Les fiefs composant la seigneurie d'Abarrez appartenaient à plusieurs châtellenies :
- la châtellenie de Nozay (fiefs de Fief-Racaud ou Fief-Rouzay, la Hardière, la Gueffraye, la Houssaye, la Rouaudière, les Hauts-Chemins, Galhard, la Pierre, la Chaussée, la Rabardière, Montbaron, Coulouine, la Guilminière, la Bonnaudière, les Rivières, Maffay, la Belaudaye, la Chevrollière, la Pommeraye, la Mollière, la Vennerie, la Placière, la Pourprise, Guillote-Ouairie, la Fouaye, la Forest, Pillet-Morel, Bouzay, Bourdon, Chesne-Trouit, la Chesnaye, la Raimbaudière, la Rabaudière, Rebuffé, Tournel de Hameline, Helland, le bourg d'Abarrez, ...) ;
- la châtellenie d'Issé (fiefs de la Minière, du Houx, de la Trahannière, de la Herminière et de la Torraye, ...) ;
- la châtellenie de Vioreau (fiefs de la Liraye, d'Estival et de la Bouchetière, ...) ;
- la baronnie de Derval,
- l'abbaye de Melleray (la Grange d'Abarrez, les métairies de Sainte-Marguerite et de la Féchetaye, la Guichardaye, la Rouaudière, la Herminière...) ;
Le siège de la plus importante seigneurie se trouve au château de La Rivière qui appartient à l'origine à la famille Briant (ou Brient) et qui passe ensuite aux mains des seigneurs de Châteaubriant, de la Maison de Montmorency, puis du prince de Condé.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Sibirill
Sibirill en breton ( Sibiril en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Sibiril Es un démembrement de l'anciana parròquia primitive de Plouescat. La parròquia de Sibiril depen de la évêché de Léon. Se tròba lo appellation Sibiril (vèrs 1330 e en 1435) e Sibirill (en 1467).
Sibiril est un démembrement de l'ancienne paroisse primitive de Plouescat. La paroisse de Sibiril dépend de l'évêché de Léon. On trouve l'appellation Sibiril (vers 1330 et en 1435) et Sibirill (en 1467).
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Identite française
Agachetz amont devèrs Paris , i veiretz en passant totes los castèls de Leire , totes los castèls bastits ambe las talhas levadas aici bas. Que de castèls, ne'n mancava pas dins lo miègjorn , levat qu' aprèp lo sègle XV se faguèron totes al nòrd... De Leire.
Los crocants de Roèrgue conta aquela istòria crusèla de Petit, de Laforca de Lapalha , d'Issalas , e de Raol . Petit dansèt pel rei de França sus la ròda , quand se quilhèron davant per pas pagar encara e totjorn. F Delèris nos o dich polidament.
D'un biais apara lo Noalhas , senescal . Li prèsta de sentidas nòblas. Foguèt contra la caça terribla dels revoltats? Trobèt vertadièrament que Terrière anava…


text:
Bonnétable
Bonnétable es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarthe e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En lo Diccionari géographique universal publicat l'an 1825 per la societat de géographes, Bonnetable a citat coma vila productora de siamoises, calicots e mouchoirs de cotons. La ramaderia es importanta perque uèch fièras a las bestiaux an luòc cada an.
Malestable (« Mal establit »), ancian nom de la vila, a remembrat.
En lo sieu Diccionari topographique de la Sarthe, Julien Rémy Pesche cita egalament l'ancian nom d'un quartièr de la vila : Mellerets o Melleray.
Conta tanben l'istòria dels senhors de l'ostal de Nemours #que, après una caça se son restaurats en una auberge del luòc e en avent trobat bon manjar e bon hébergement, an desirat cambiar lo nom en Bonnestable.
En 1965, Bonnétable, #que comptava 3 390 abitants, a absorbit la municipalitat de Aulaines e los sieus 350 abitants.
Dans le Dictionnaire géographique universel publié en 1825 par la société de géographes, Bonnetable est citée comme ville productrice de siamoises, calicots et mouchoirs de cotons. L'élevage est important car huit foires aux bestiaux ont lieu chaque année.
Malestable (« mal établi »), ancien nom de la ville, est rappelé.
Dans son Dictionnaire topographique de la Sarthe, Julien Rémy Pesche cite également l'ancien nom d'un quartier de la ville : Mellerets ou Melleray.
Il conte aussi l'histoire des seigneurs de la maison de Nemours qui, après une chasse se sont restaurés dans une auberge du lieu et ayant trouvé bon repas et bon hébergement, ont souhaité changer le nom en Bonnestable.
En 1965, Bonnétable, qui comptait 3 390 habitants, a absorbé la commune d'Aulaines et ses 350 habitants.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Eventos en 15 noviembre, 2017
Búsqueda y navegació de vistas de Eventos
En marcha
Concors en Vielha
Era Bibliotèca Generau de Vielha e er Ajuntament de Vielha e Mijaran organizen un concors de microrelats en aranés entà Twitter entà aguest mes de noveme. Eth concors a dues categories: de 12 a 17 ans e majors de 18 ans. Eth tèrme de liurament des relats ei eth 20 de noveme, e s’auràn d’enviar […]Más información »
8:00 am
Condes en moviment en Vielha
Ena Bibliotèca Generau de Vielha. De 15.15 a 16.15 ores, toti es dimèrcles d'octobre, noveme e deseme. Places limitades.Más información »
10:00 am
Capsules formatives en Casau
Capsules formatives en eth CEI Val d'Aran de Casau "Identifica e coneish es contractes bancaris" e "Prevencion dera morositat a trauès des mejans de pagament de crèdit"Más información »


text:
habitants (source INSEE)
communes
actifs
La communauté d'agglomération exerce de plein droit, en lieu et place des communes membres, les compétences suivantes.
La Communauté d'agglomération Chartres métropole regroupe les 66 communes suivantes :
Allones, Amilly, Bailleau l'Evèque, Barjouville, Berchères les Pierres, Berchères Saint Germain, Boisville-la-Saint-Père, Boncé, Bouglainval, la Bourdinière Saint Loup, Briconville, Challet, Champhol, Champseru, Chartainvilliers, Chartres, Chauffours, Cintray, Clévilliers, Coltainville, Corancez, Le Coudray, Dammarie, Dangers, Denonville, Ermenonville-la-Grande, Fontenay sur Eure, Francourville, Fresnay le Comte, Fresnay le Gilmert, Gasville Oisème, Gellainville, Houville la Branche, Houx, Jouy, Lèves, Lucé, Luisant, Maintenon, Mainvilliers, Meslay le Grenet, Meslay-le-Vidame, Mignières, Moinville-la-Jeulin, Morancez, Nogent le Phaye, Nogent sur Eure, Oinville-sous-Auneau, Ollé, Poisvilliers, Prunay le Gillon, Roinville, Saint Aubin des Bois, Saint Georges sur Eure, Saint-Léger-Les-Aubées, Saint Prest, Sandarville, Santeuil, Sours, Theuville, Thivars, Umpeau, Ver les Chartres, Vérigny-Mittainvilliers, Vitray-en-Beauce, Voise.
Hôtel de Ville
Place des Halles
28000 Chartres
Tél : 02 37 91 35 20
Fax : 02 37 91 35 49


text:
1060
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1060 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Mòrt dau rèi Enric Ièr lo 4 d'aost a Vitry-aux-Loges. Foguèt remplaçat per son fiu ainat Felip I de França associat au tròne dempuei l'annada passada. Coma èra encara un enfant, sa maire Ana de Russia e lo còmte Baudoïn V de Flandra foguèron cargats de la direccion dau reiaume. Per legitimar lo poder novèu, lo còmte Baudoïn organizèt rapidament un viatge de presentacion (4 d'aost - 20 de novembre) de Felipe dins lei vilas de Dreux, de París, de Senlis, d'Étampes e d'Orleans.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Diluns, 24.4.2017 03h00
Dins la gramatica occitana, una de las partidas mai complèxas es lo sistèma dels vèrbs. Dins las autras lengas latinas es parièr.
A causa d’aquela complexitat, es indispensable d’estandardizar, seleccionar e ierarquizar las formas dels vèrbs senon es impossible de las aprene. O ai explicat dins un article precedent en prenent l’exemple de dobrir (Jornalet, 19.11.2015).
A causa de la complexitat dels vèrbs, tanben, es necessari de clarificar los noms dels tempses e dels mòdes. Òr i a de divergéncias importantas segon las lengas romanicas. Es un rompetèsta. Es util de comparar aqueles tèrmes dins un tablèu sinoptic per i veire pus clar.
En particular, observam que lo catalan a utilizat de tèrmes variables, instables e complicats (certanas gramaticas catalanas an calcat los tèrmes particulars de l’espanhòl).
Dins lo tablèu, los tèrmes que s’aluènhan mai de l’usatge occitan son en gras italic.
Per curiositat, en occitan, apondi qualques tèrmes tresanats de la gramatica d’Alibert de 1935 que degun los utiliza pas pus: se marcan amb un obelisc (†).
Los noms dels mòdes son en MAJUSCULAS.
#12 Exactament! L'opinion de D. Sumien en favor d' emplegar ''anam, anatz' en plaça de 'vam, vatz' per formar lo pretèrit perifrastic a jo em semblava ua confusion illegitima clarament en contradiccion dab las règlas gramaticaus de las nòstas lengas romanicas aquitanopirenencas. D.Sumien nos ditz - e lo podem créder- que las formas vam, vatz n'existeishen pas en tots los dialèctes de l'occitan. La question es de saber s'aquestes dialèctes que coneishen pas "vam, vatz' emplegan realamen... Legir la seguida
#10 Per lo sud, l'aragonés tamién fa servir formas diferents en o pasau perifrastico y en a conchugación d'o present d'o verbo ir (que s'emplega tamién como auxiliar d'atras perifrasis).
va (voi/ve) cantar, pero 'voi ta casa, voi a cantar'
vas cantar
va cantar
vam cantar --> pero 'im ta casa, im a cantar' ('anam' en benasqués)
vatz cantar --> pero 'itz ta casa, itz a cantar' ('anatz' en benasqués)
van cantar
#10 corr. vòu plàver.
#9 Ço qu'es interessant es que lo gascon e lo catalan conjugan pas lo vèrb anar de la medisha faiçon quan lo vèrb es emplegat coma auxiliar deu preterit. Vam cantar vòu pas díser la medisha causa que anam (a) cantar (futur). En catalan, disen vaig cantar, vam cantar o vàrem cantar peu passat, vaig a cantar e anem a cantar peu futur. Lo gascon emplega tanben voler: ex. voü plàver.
#5 "vam parlar (e non pas *anam parlar) \ vatz parlar (e non pas *anatz parlar \ M'estoni que ne siá pas lo cas tanben en occitan non-gascon."
=> Fòrça dialèctes occitans coneisson solament 'anam, anatz' e utilizan pas 'vam, vatz'.
#7 En catalan, 'fóra' s'escriu desenant 'fora', sens accent grafic, segon la darrièra reforma de l'IÈC.: http://www.iec.cat/activitats/noticiasencera.asp?id_noticies=1769
L'usatge de 'fora' per 'fos' es admés en valencian e en alguerés, segon l'IÈC: http://publicacions.iec.cat/repository/pdf/00000062/000... Legir la seguida
DE CORREGIR: "fóra" (= seria) en catalan porta un accent diacritic per lo distinguir de "fora" (= defora).
- fora = fos sembla un castilhanisme gròs, d'evitar
- Gerundiu s'emplega en catalan per la lenga latina
Compreni pas perqué avètz exclús l'ESPANHOL... ?
#2 com en francès "literari" (?), en recits del passat "Puis Hitler VA ENVAHIR la Pologne"
En gascon lo perfèit perifrasic se forma aitau
vau parlar
vas parlar
va parlar
vam parlar (e non pas *anam parlar)
vatz parlar (e non pas *anatz parlar
van parlar
idem en catalan
vam parlar (e non pas *anem parlar
vau parlar (e non pas *aneu parlar
M'estoni que ne sià pas lo cas tanben en occitan non-gascon.
#3 Que òc, son las mesmas. Lo tipe 'vau parlar' pòt foncionar coma un preterit o coma un futur pròche, segon lo contèxt. Ne parlarai dins un autre article.


text:
Triatlon
Lo triatlon (del grèc tpι : tres ; aθλov : espròva) es una disciplina esportiva constituida de tres espròvas d'endurança encadenadas: natacion, ciclisme e corsa a pè. Sa forma modèrna aparéis als Estats Units d'America en 1974 e se desvelopa pel mond. Se praticant sus de distanças fòrça cortas a fòrça longas, lo triatlon ven disciplina olimpica en l'an 2000 als Jòcs olimpics de Sydney en Austràlia sus la distança « M » — o 1 500 mètres de natacion, 40 quilomètres de biciclèta e 10 quilomètres de corsa a pè. Es gerit e estructurat al nivèl mondial per la Federacion internacionala de triatlon (ITU).


text:
central pour la formation professionnelle ou non de néo-occitanophone. La còla de Nòs-Novèlas OccitàniaS tient à apporter toute sa solidarité et son soutien à cette juste lutte qui concerne TOUS les occitanistes.
Podètz nos dire perqué lo CFPO es en lucha ?
Nosautres sèm en luta dempuèi auèi 40 jorns. Avèm lançada la grèva per nos protegir, en prumièr, perqué totis les salariats aviam reçebuts una letra per nos rendre a un entreten prealable a sancions disciplinaris, que pòt anar fins a licenciament. La prumièra causa es estada aquesta, doncas es pas nosautres qu'avèm creada aquesta situacion, es la direccion del CFPO. Avèm demandat tanben, aquò fa part de las nòstras revendicacions, una revalorizacion salariala a la nautor de la grasilha de salaris que i a dins la Convencion collectiva de la formacion professionala. Avèm demandat tanben la perenizacion dels emplecs precaris - nosautres sèm totis precaris de fet, dels emplecs ajudats, i aviá un emplec ajudat aquí que fasiá partida de la grèva, ara s'es acabat, e doncas demandam que sigue perenisat. Aquesta situacion fa seguida a un cambiament de burèu que se passèc pendent l'estiu passat, en seguida d'una AG qu'es estada plan complicada, ont es que personas qu'eran en minoritat e que fan partida del conselh d'administracion de l'estructura, coma membres institucionals, an ensajat de far un putsch per se recuperar l'estructura, en seguida d'una demanda dels salariats, en acòrd amb l'ancian burèu, de cambiar lo modèl de governànçia dins l'estructura.
Pouvez vous nous dire pourquoi le CFPO est en lutte ?
Nous, nous sommes en lutte depuis aujourd'hui 37 jours. Nous avons lancé la grève, premièrement, pour nous protéger, parce que tous les salariés avaient reçu une lettre pour nous rendre à un entretien préalable a sanctions disciplinaires, pouvant aller jusqu'au licenciement. C'est la première cause, ce n'est donc pas nous qui avons créé cette situation, c'est la direction du CFPO. Nous avons aussi demandé, cela fait partie de nos revendications, une revalorisation salariale à la hauteur de la grille des salaires dans la convention collective de la formation professionnelle. Nous avons aussi demandé la pérennisation des emplois précaires - nous sommes de fait tous précaires, des emplois aidés, il y avait un emploi aidé qui faisait partie de la grève, maintenant qu'il s'est fini, et demande donc d'être pérennisé. Cette situation fait suite a un changement de bureau lors de l'été passé, à la suite d'une AG qui fût très compliquée, où des personnes qui étaient en minorité et qui font partie du conseil d'administration de la structure comme membres institutionnels, ont essayé de faire un putsch pour récupérer la structure, à la suite d'une demande des salariés, en accord avec l'ancien bureau, de changer le modèle de gouvernance dans la structure.
La direccion dau CFPO voliá pas discutir, perqué ?
Ben lor cal demandar. Nosautres totjorn sèm estats dubèrts a la discutida, avèm dubèrtas las negociacions tre la debuta de la grèva, le 2 d'octobre, e se calguèc esperar un mes per la mesa en plaça non pas d'un protocòle de negociacions mès d'un rescontre, l'an apelat aquò, que se passèc de faiçon plan estranha, es a dire que sèm estats aculhits amb vigilas, la presidenta refusèc de recèbre le nòstre representant sindical, qu'avèm impausat, e doncas tre la debuta de la « negociacion » an refusat de reconéisher las nòstras revendicacions, doncas per començar de negociar èra complicat, perqué aquò es al còr de tot moviment de grèva. Aquò durèc una ora e ne sortiguèc pas res d'aquò doncas nosautres sèm aquí a constatar que la direccion vòl pas cap negociar amb nosautres, an decidit, e aquò de faiçon clara de far poirir le moviment, per nos escanar, per qué i a ja una estructura sus la region qu'es lo CFPO de Besièrs e doncas coma nosautres sèm pas pro aparentament dondes, an interés a nos far desapparéisher e a suprimir completament aquela estructura.
La direction du CFPO ne voulait pas discuter, pourquoi ?
Et bien il faut leur demander. Nous, nous avons toujours étés ouverts à la discussion, nous avons ouvert les négociations dès le début de la grève, le 2 octobre, et il fallut attendre un mois pour la mise en place non pas d'un protocole de négociations mais d'une rencontre, c'est comme ça qu'ils l'ont appelée, qui se passa d'une façon très bizarre, c'est à dire que nous avons étés accueillis avec des vigiles, la présidente refusa de recevoir notre représentant syndical que nous avons imposé, et donc dès le début de la « négociation », ils ont refusé de reconnaître nos revendications, donc pour commencer à négocier c'était compliqué étant donné que c'est au cœur de tout mouvement de grève ! Tout cela dura une heure et il n'en sortit rien du tout, nous sommes donc ici dans un constat que la direction ne veut pas négocier avec nous autres, ils ont décidé, et cela de façon claire, de faire pourrir le mouvement pour nous étrangler, parce qu'il y a déjà une structure sur la région qui est le CFPO de Béziers, et donc comme apparemment nous ne sommes pas assez domptés, ils ont intérêt à nous faire disparaître et à supprimer complètement cette structure.
Un mes de grèva es enòrmi ! Coma fasètz per tenir bon ?
Per la solidaritat. Ja, la motivacion, perqué sabèm nosautres que nòstra luta es plan legitima. Avèm pas cap dobte que ganharem, de tota faiçon, per que en fàcia de nosautres son fonccionoments e personas que devon dishar la plaça, clarament, i a causas que duran dempuèi annadas que ara seriá bon d'arrestar. Si la luta del CFPO, ela meteisha, arriba pas a capitar, segur que las causas vam cambiar, e vam cambiar lèu, perqué de tota faiçon se cambian pas le moviment occitan e occitanista se va trobar a broa del timbal, lèu fet, es a mand de desapareisher, per que vesèm plan e sèm plan plaçats per ac sàpier, per que nosautres avèm un còr de mestièr qu'es l'emplec. Vesèm plan que le nombre de joves que son interessats per l'investiment dins le desvolopament de la lenga e la cultura son pas gaire nombroses, doncas i a necessitat de dubrir, de se dubrir, de fet, a mitans que son pas forçament occitanofònes, e d'anar en quista d'una professionalizacion, es çò que reclamam nosautres, la professionalisacion del nòstre mestièr, de se sortir d'aqueste foncionoment opac del mitan associatiu occitanista e passar vertadierament a d'estructuras que son professionalas amb coma prumièr element de valorizacion, la competéncia professionala. Volèm nosautres èstre resconescuts coma actors de la formacion professionala abans d'èstre professionals occitanofònes. La question occitanofòne es un element supplementari dins la competéncia professionala. Abans d'èstre militants, sèm prumièr salariats, es çò que disèm nosautres sus aqueste moviment de luta, es que quand avèm la pretencion, al nivel occitan, de crear de salariat, la prumiera de las causas es saber quadrar l'emplec e quadrar l'emplec vòl dire respectar le dreit del trabalh e respectar las conventions collectivas. N'i a pro d'aquesta precarizacion institucionalisada del mitan occitanista, e devèm passar a quicòm mès. Cambiar de governànçia, far fisança als salariats que son al còr del mestièr e que son pro plan plaçats per poder préner de decisions que les concernisson.
Un mois de grève c'est énorme ! Comment faîtes vous pour tenir bon ?
Avec la solidarité, déjà. La motivation, aussi, parce que nous savons que notre lutte est légitime. Nous n'avons pas de doute nous allons gagner, de toute façon, parce que en face c'est des fonctionnements et des personnes qui débordent de la leur place, clairement, il y a des choses qui durent depuis des années et qu'il faudrait maintenant arrêter. Si la lutte du CFPO n'arrive pas à gagner il y aura quand même des changements, et rapidement, car sinon le mouvement occitan et occitaniste va se trouver rapidement au bord du ravin, avec le risque de disparaître, car nous sommes bien placés pour le savoir parce que notre corps de métier c'est l'emploi. Nous voyons bien que le nombre de jeunes qui sont intéressés pour s'investir dans le développement de langue et de a culture ne sont pas nombreux, et donc il y a une nécessité d'aller en quête d'une professionnalisation, c'est ce que nous réclamons, la professionnalisation de notre métier, de sortir de ce fonctionnement opaque du milieu associatif occitaniste et passer véritablement à des structures professionnelles, avec comme premier élément de valorisation la compétence professionnelle. Avant d'être professionnel, nous sommes en premier salarié, et ce que nous disons nous autres sur ce mouvement de lutte, c'est que quand nous avons la prétention, au niveau occitan, de créer du salariat, la première des choses c'est de savoir cadre l'emploi et cadrer l'emploi veut dire respecter le droit du travail et respecter les conventions collectives. Il y en assez de cette précarisation institutionnalisée du milieu occitaniste. Changer de gouvernance, faire confiance aux salariés qui son au coeur du métier et qui son les mieux placés pour pouvoir prendre les décisions qui les concernent.
Que podem far per vos sosténer concretament ?
Per nos sosténer concretament, ja, de passar, coma tu ac fas auèi, es important per nosautres de sentir, d'aver a costat de nosautres personas que son motivadas per nos accompanhar dins aquesta luta, de se sentir solidaris. Tanben i a la possibilitat de participar en linha a una caisha de grèva, es en linha sus la pagina Facebook del movement de luta, es una caisha leetchi, es una platafòrma participativa, per nos poder permetre nosautres de tenir, dempuèi 37 jorns auèi que sèm en greva, aquò vòl dire que dempuèi 37 jorns la paga tomba pas, doncas per poder tenir temps avèm besonh de monde per nos ajudar financiarament, practicament per nos permetre de tenir longtemps perque aquesta luta sabèm que va durar.
Que pouvons nous faire pour vous soutenir concrètement ?
Pour nous soutenir concrètement, déjà, de passer, comme tu fais aujourd'hui, c'est important pour nous de sentir, d'avoir à côté de nous des personnes qui sont motivées pour nous accompagner dans cette lutte, de se sentir solidaires. Il y a aussi la possibilité de participer en ligne à une caisse de grève, elle est en ligne sur la page Facebook du mouvement de lutte, c'est une caisse leetchi, c'est une plate forme participative pour nous permettre de tenir, depuis 37 jours aujourd’hui nous sommes en grève, ça veut dire que depuis 37 jours nous ne sommes pas payés, et donc pour tenir longtemps nous avons besoin de monde pour nous aider financièrement, en pratique pour nous permettre de tenir longtemps, parce que cette lutte nous savons qu'elle va durer.


text:
Marcilly-en-Bassigny
Marcilly-en-Bassigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Marcilly-En-Bassigny es un pichon vilatge del Bassigny, region fèrtil per totas sòrtas de culturas, a qualques quilomètres de Bourbonne-los-Bains, station thermale, e de Langres, vila d'Art e d'Istòria. Sul territòri de la municipalitat se tròba la capèla La nòstra-Madama de Presle, classificat Monument Istoric e luòc de pelegrinatge local.
Marcilly-en-Bassigny est un petit village du Bassigny, région fertile pour toutes sortes de cultures, à quelques kilomètres de Bourbonne-les-Bains, station thermale, et de Langres, ville d'Art et d'Histoire. Sur le territoire de la commune se trouve la chapelle Notre-Dame de Presle, classée Monument Historique et lieu de pèlerinage local.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Larribarre-Sorhapürü
Larribarre-Sorhapürü en basco o Larribar-Sorhapuru en francés qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Baisha Navarra.
Lo gentilici qu'ei larribartar-sorhapürtar.
L'arriu de Bidosa que trauca la comuna.
Somari
Comunas tòcatocantas[modificar | modificar la font]
- Behaskane-Laphizketa au nòrd
- Domesenh-Berrauta en Sola au nòrd-èst
- Sent Palai au nòrd-oèst
- Lohitzüne-Oihergi en Sola au sud-èst
- Uhart de Micse au sud-oèst
.
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Larribarre e Sorhapürü que s'unín en 1842 entà formar la comuna actuau.


text:
15/11/2014
Joan Ganhaire reçoit le prix occitan de l' Académie des arts et des lettres du Périgord
Vendredi 14 novembre 2014 à l'amphithéatre de la bibliothèque de Périgueux, l'écrivain Joan Ganhaire ("tanben conegut jos lo nom de Jean Ganiayre") a reçu le prix occitan de l'Académie des Arts et des lettres du Périgord, présidée par Annie Delpérier. L'auteur a tenu "à partager ce prix avec tous ceux qui se battent en Périgord pour la langue occitane". Il a rappelé le dynamisme de la création occitane en Dordogne, le département d'Aquitaine ou la langue est la plus parlée. Par ailleurs Conseiller Général de Brantôme et délégué à la langue et à la culture occitanes, Joan Ganhaire a souligné les efforts constants du département en faveur de l'occitan, la convention signée avec le Rectorat et l'Académie qui permet à 2000 enfants de pouvoir bénéficier de cours d'occitan de l'école au lycée, avec récemment l'ouverture de l'école primaire bilingue de Ribérac. Le majoral Jean-Claude Dugros avait présenté en occitan l'homme et son oeuvre. Il a bien voulu donner aux lecteurs de Rubrica en oc le texte de son intervention, ci-dessous. Denis Gilabert.
Où trouver les livres de Joan Ganhaire en Dordogne:
Liste points de vente livres en occitan Dordogne.odt
°°
Joan Ganhaire es nascut a Agen e o sabèm tots, la gent que son nascudas a Agen, pòdon pas èsser de maissant monde.
Enfància urosa a Agen suls bòrds de quela Garona, capriciosa, sornaruda, e ailàs a quela epòca, sovent sabrondanta, e que aguèt rason de la paciéncia de la mair de Joan, que n’aviá son confle dels aigats a repeticion e que los volguèt fugir al pus viste.
Agen perdèt un grand escrivan, fuguèt lo Perigòrd que l’adoptèt.
Joan Ganhaire pòt escriure sus tots los subjèctes : l’estranh, lo fantastic, lo sorne, coma Lo Libre dau reirlutz (1977) que aguèt lo Prèmi Pau Froment(lo reirlutz, aquò’s l’endreit a l’ombra, de l’autre costat del solelh, del costat opausat al solelh), coma Viatge Aquitan (2000), Prèmi Jaufre Rudel en 2001. Aquí, realitat, fantastic e umor son entremesclats. Los personatges son prés dins un virolet de solitud, d’ànsia e d’embarrament coma s’èran per totjorn a viure au reirlutz, « del costat de l’ombra ». Aquí son los sovenirs foscs, vagues, trebols de las annadas d’estudiant en medecina a Bordèu.
Joan escriu tanben de romans policiers Sorne trasluc (2004), Las tòrnas de Giraudon e lo recent Vautres que m’avètz tuada (2013).
E pòt sens transicion passar al picarèsc, Es un vertadièr plaser de legir Lo darrier daus Lobaterras (1984), Dau vent dins las plumas (1992), prèmi Joan Bodon 1994, e la seguida Las Islas jos lo sang en 2006.
E quin plaser de legir las novèlas mai leugièras (mas fin finala pas tant qu’aquò) ont òm retròba la lenga vertadièra, lenga populara benlèu mas lenga rica justament perçò qu’es populara. Cal legir Los braves jorns de Perdilhòta e lo darrièr Çò-ditz la Pès-Nuts, cinc istòrias reculhidas o viscudas dins sa vita de medecin de campanha.
Joan Ganhaire es considerat coma un dels escrivans màgers de la literatura occitana contemporanea. Sos tèxtes son estudiats a l’universitat a costat de los de Marcèla Delpastre, Max Rouquette, Bernard Manciet. Lo darrier daus Lobaterras es estat una de las òbras al programa del CAPES d'occitan en 2009.
Joan Ganhaire, al contrari de la màger part dels escrivans occitans, descobriguèt qu’èra capable d’escriure dins sa lenga solament quand fuguèt adulte, d’escriure son que en occitan, es per aquò qu’escriguèt pas jamai en francés e que revira jamai sos escrits en francés.
L’occitan es la lenga de l’interiorisacion literària, la que permés de dire l’intensa realitat de las causas, dels luòcs, de las sensacions, e la perda d’aquela realitat.
Òme politic, Joan met sas responsabilitats politicas al servici de la lenga e de la cultura occitanas. E gràcia a son afogament, a sa pugnacitat, obtenguèt de resultats mai que mai per l’ensenhament de l’occitan dins las escòlas. Son accion es a comparar amb la Robèrt Lafont per exemple.
Mercés plan Madama la Presidenta e mercés als membres de la jurada d’aver causit Joan Ganhaire. Avètz fait la bona causida.
Majoral Joan-Claudi Dugros
Les commentaires sont fermés.


text:
L'écrit politique en occitan en Gironde (1860-1914) / David Escarpit
Escarpit, David
Tèsi de doctorat en literatura francesa, francofòna e comparada (Universitat de Bordèu Montaigne) presentada e sostenguda publicament lo 4 de febrièr de 2016 per David Escarpit jos la direccion de Guy Latry.
L'escriut politic en occitan en Gironda (1860-1914) prepausa una analisi daus usatges non-literaris de l'occitan en Gironda entre 1868 e 1914, mei que mei dens e alentorn de la premsa. Lo projèct es servit per l'existéncia d'un còrps abondós d'artigles, bilhets, cançons mei poèmas en lenga d'òc, pareishuts dens lo temps d'aquera periòda au sen de mantuns organes de premsa girondins. S'agís d'un occitan dishut "de connivéncia" utilizat dens un una vista politica : s'agís de tocar las massas d'electors salhits daus mitans ruraus, que ne mestrejan pas encara, per lo grand nombre, lo francés.
A permés aqueste estudi de botar en lutz un panèu quasi inexplorat dau monde de l'edicion bordalesa dau siègle XIX: l'escriut politic d'expression occitana. S'integrant a de las practicas lengatgèiras occitanas anterioras pròpias a Bordèu, s'a sabut renovelar dinc a çò que jonhèsse las marcas dau moviment reneishentista occitan, per alhors quasi-inexistent en Bordalés d'aqueth temps. Desvelant l'interèst pr'aus mitans politics d'utilizar l'idiòma minoritari dincas au dedens de l'aglomeracion bordalesa, aqueth escriut nos permet de tocar dau dit una realitat sociolingüistica encara mau coneishuda, dens laquau la conscientizacion de las massas dens un projècte republican (o perqué de s'i oposar) passa per l'usatge de l'occitan.
Enfin, l'autor compara aqueth corpús aus estudisats pr'aus autes espacis occitans, e se propausa se cercar elements de convergéncia dens l'usatge de la lenga, veire mei largament de las lengas minoritàrias, dens lo camp de la premsa politica aus siègles XIX e XX.


text:
Borsas Ensenhar : l’Ofici public de la lenga occitana prepausa d’ajudas financièras als estudiants que desiran venir professors de las escòlas bilinguas francés-occitan dins las regions Novèla-Aquitània e Occitània.
D’un montant de 8 000 € sus dos ans, la borsa Ensenhar es una ajuda individuala adressada als estudiants que se destinan a ensenhar en occitan alprèp dels enfants de 3 a 11 ans dins las escòlas e filièras bilinguas francés-occitan de las acadèmias de Bordèu, Limòtges, Montpelhièr, Peitius o Tolosa (regions Novèla-Aquitània e Occitània).
Aquel borsa s’adreça als estudiants que son inscrits en tresena annada de licéncia o en primièra annada de Master e que son motivats per l’ensenhament en occitan e s’engatjan dins los percors de formacion bilingua.
Sostenguda per l’Estat e las collectivitats territorialas, la transmission de la lenga occitana via l’escòla, qu’es un actor essencial d’aquela transmission, se desvolòpa. Uèi, gareben 10 000 escolans benefician d’un ensenhament bilingue francés / occitan dins las escòlas mairalas o elementàrias de las regions Novèla-Aquitània e Occitània. Es dos còps e mièg mai qu’en 2008. Aquelas filièras se desvolopan tanben al collègi e al licèu.
Lo dispausitiu de las borsas ensenhar a per objectiu de sostenir las vocacions als concorses de recrutament dels professors de las escòlas bilinguas, dins lo quadre d’un partenariat entre las Regions Novèla-Aquitània e Occitània, lo Ministèri de l’Educacion nacionala e l’Ofici public de la lenga occitana. S’agís en efièit de respondre a la demanda creissenta d’obertura de novèls sites bilngues dins nòstras acadèmias.
Data limita per depausar dossièrs :
- Region Novèla-Aquitània : 2 de julhet de 2018
- Region Occitània : 2 de julhet de 2018
Dépliant information bourses ensenhar étudiante
borsas-ensenhar-letra-engatjament-
Affiche bourses ensenhar étudiante


text:
Se ne cresèm lo jornal « Sud-Ouest » del dissabte 28 de genièr, la vila de Lembèia aguèt la primor d’una descubèrta dobla : los Bearneses serián de Basques latinizats (ne tornarem parlar) e lor lenga non seriá pas mai l’occitan, nimai lo gascon (d’unes se sentisson desbordats dins lor replegament), mas la « lenga bearnesa ». Coma ditz Georg Kremnitz, « I a una mena de dialectica entre accentuacion de la demarcacion e baissa de la practica communicativa (…). Se pòt arribar a de cases limits coma uèi los d’unas varietats de l’occitan ont la volontat demarcativa d’unes (pretenduts ?) locutors es tan granda que considèron de varietats prèpas coma tan diferentas que non i vòlon pas veire la meteissa lenga (…). La demarcacion pòt aital arribar a un punt maximal : la lenga imaginada d’aquel biais non possedís mai qu’un sol locutor, sa valor communicativa es casuda a zero *». Doncas mon conte non es pas acabat. Lèu se tracharàn que Camelat e Palai non son pas Bearneses e los remandaràn a lor Bigòrra natala.
Benlèu non vos escapèt que nosautres sèm a l’encòp per la lenga eretada (que non es una mesclanha de parlars) e la lenga de communicacion (que sa qualitat principala es d’èsser compresa per totes). Cresèm los Occitans pro intelligents per mestrejar las doas sense tròp d’esfòrç mas plan d’eficacitat. Es la nòstra escomesa. Per ganhar. Mas qui vòl ganhar ?
J.P.
* Georg Kremnitz, « Sur la délimitation et l’individuation des langues. Avec des exemples pris principalement dans le domaine roman », Estudis Romànics, vol. 30, 2008, p.16.