text:
1970
Aquesta pagina concernís l'an 1970 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 10 d'abril: George Harrison anóncia la dissolucion del grop The Beatles.
Polonha[modificar | modificar la font]
Decision de Gomulka d'aumentar lei pretz en causa dei dificultats financieras dau país. Pasmens, aquò entraïnèt de manifestacions a Gdansk (èx-Dantzig) e dins d'autrei vilas importantas. L'armada e la polícia tirèron sus de manifestants causant la mòrt d'un centenau de personas entraïnant la partença de Gomulka remplaçat per Edward Gierek. Gierek abandonèt la politica de son predecessor e assaièt de dinamizar l'economia polonesa gràcias a d'emprunts auprès dei país occidentaus. Dins aquò, coma per lei temptativas de reformas precedentas, aquò mau capitèt e la crisi polonesa s'agravèt a cha pauc dins lo corrent deis annadas 1970 e 1980.
Africa[modificar | modificar la font]
Sodan[modificar | modificar la font]
Gràcias au sostèn d'Egipte que mandèt un grop d'avions dins lo país, l'armada sodanesa ataquèt l'illa d'Aba onte s'èran gropats un nombre important de madistas que contestavan l'autoritat dau coronèu Gaafar Nimeiry. L'assaut s'acabèt per una victòria totala dei militars que chaplèron seis adversaris (12 000 mòrts). Aquò neutralizèt una partida de l'oposicion islamista mai suscitèt una ostilitat persistenta dins l'opinion.
Mond[modificar | modificar la font]
- 12 de genièr: la Guèrra de Biafra s'acaba amb la capitulacion de Biafra.
- 23 de genièr: los govèrns de Peró e Colómbia fan conéisser la siá decision de defendre los sieus dreches per fixar l'estenduda de las siás mars territorialas.
- 23 de febrièr: en Georgetown (Guyana), lo governador general britanic proclama la naissença de la Republica de Guyana, amb sir Edward Luckhoo per president.
- 9 d'abril: en Chile, Salvador Allende deven lo primièr politic socialista d'America del Sud que ganha las eleccions presidencialas.
- 11 d'abril - Cap Canaveral (Estats Units): s'enlaira Apollo 13. Aquela fusada aurà un accident dos jorns après, malgrat que l'equipatge capitarà a far tornar la nau al sòl.
- 29 d'abril: de tropas nòrd-americanas e sudvietnamianas ocupan Cambòtja en cèrca de guerrilhèrs vietcongs.
- 9 de mai, Estats Units - Cent mila personas protèstan contra la Guèrra de Vietnam.
- 31 de mai: inauguracion de la Copa Mondiala de Fotbòl de 1970 en la Ciutat de Mexic. Brasil serà lo campion d'aquel an.
- 10 d'octòbre: las Fiji se fan independentas del Reialme Unit.
- 15 d'octòbre: en Egipte, Anwar el-Sadat deven lo nòu president coma successor del mòrt Gamal Abdel Nasser.
- 13 de novembre: en Siria, après un còp d'Estat, Hafez al-Assad assumís la presidéncia del país.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
- 10 de decembre: en Estocòlme, los investigadors de la fusion nucleara e del ferromagnetisme Hannes Alfvén de Suècia e Louis Néel de França recebon lo Prèmi Nobel de Fisica.
- 10 de decembre: en Norvègia, l'argentin Luis Leloir es premiat amb lo Prèmi Nobel de Quimia per las investigacions realizadas sus l'interconversion d'idrats de carbon simples en complèxes. L'investigador agrònom nòrd-american Norman Borlaug recep lo Prèmi Nobel de la Patz pel desvolopament en variacions de blat de nauta productivitat.
Astronomia[modificar | modificar la font]
Capitada de la mesa en orbita dau satellit Uhuru (SAS A) per la NASA. Èra destinat a l'estudi dei raionaments X e èra lo premier exemplar d'una tièra de pichons satellits scientifics estatsunidencs (SAS B en 1972 e C en 1975) destinats a l'observacion dei fònts X. En revènge, la mission d'exploracion lunara Apollo 13 mau capitèt après l'explosion d'una sèrva d'oxigèn que causèt de degalhs a una partida dau module. Pasmens, l'equipatge capitèt de rintrar sauve e segur.
De son caire, l'Union Sovietica capitèt l'aterratge sus la Luna d'un veïcul teleguidat d'exploracion dich Lunokhod 1 e sus Vènus de la sonda Venera 7. Aquò representava lo premier aterratge capitat sus una planeta en fòra dau sistèma Tèrra-Luna. Venera 7 capitèt de transmettre d'informacions pendent 55 mn avans d'èstre destrucha per lei condicions climaticas fòrça duras de Vènus.
-
Module d'Apollo 13 endomatjat per l'explosion d'una sèrva d'oxigèn.
-
Arribada dApollo 13 dins l'Ocean Pacific.
-
Lk101.jpg
Imatge de la superficia lunada realizada per Lunokhod 1.
Informatica[modificar | modificar la font]
Depaus dau premier brevet depintant lo foncionament e l'estructura d'un microprocessor per l'engenhaire estatsunidenc Gilbert Hyatt (nascut en 1938). En parallèl, desvolopament de la premiera memòria viva per leis engenhaires estatsunidencs Bob Abbott (nascut en 1933) e Les Vadasz (nascut en 1936).
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 25 de genièr - Jordi Valls i Pozo, poèta catalan
- 18 de març - Queen Latifah, cantaira americana
- 27 de març - Mariah Carey, cantaira american
- 15 de mai – Frank de Boer, fotbolaire neerlandés
- 24 de març – Lara Flynn Boyle, actritz americana
- 29 d'abril – Andre Agassi, jogaire de tennis american
- 29 d'abril – Uma Thurman, actritz americana
- 16 de mai – Gabriela Sabatini, jogaira de tennis argentina
- 22 de mai - Naomi Campbell, modèl e actritz anglesa
- 13 d'agost – Alan Shearer, fotbolaire anglés
- 25 d'agost – Claudia Schiffer, modèl alemanda
- 31 d'agost - Nikola Gruevski, primièr ministre de la Republica de Macedònia
- 19 de setembre - Sonny Anderson, fotbolaire brasilièr
- 2 d'octobre - Maribel Verdú, actritz espanhòla
- 29 d'octobre - Philip Cocu, fotbolaire neerlandés
- 8 de decembre - Martín Loustau, ministre argentin
- 17 de decembre - Lado Gurgenidze, primièr ministre de Georgia
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 5 de genièr – Max Born, fisician alemand, Prèmi Nobel en 1954 (n. 1882)
- 2 de febrièr – Bertrand Russell, filosòf e logician anglés, Prèmi Nobel de la patz (n.1872)
- 17 de febrièr - Shmuel Yosef Agnon, escrivan israelian, Prèmi Nobel (n. 1887)
- 20 de febrièr - João Café Filho, president de Brasil (n. 1889)
- 30 de març – Heinrich Brüning, cancelièr d'Alemanha (n.1885)
- 16 d'abril - Richard Joseph Neutra, arquitècte american (n.1892)
- 26 d'abril - Francisco Cunha Leal, primièr ministre de Portugal (n. 1888)
- 12 de mai - Nelly Sachs, escrivana alemanda, Prèmi Nobel (n. 1891)
- 1 de junh - Pedro Eugenio Aramburu, èx-president d'Argentina (n. 1903)
- 11 de junh – Aleksandr Kerenski, primièr ministre de Russia en 1917 (n. 1881)
- 21 de junh – Sukarno, president d'Indonesia (n.1901)
- 10 de julhet - Bjarni Benediktsson, politician islandés, èx-primièr ministre (n. 1908)
- 13 de julhet – Arthur Charles Miller, director american de fotografia en cinèma (n.1895)
- 27 de julhet – António de Oliveira Salazar, dictator de Portugal (n.1889)
- 1 d'agost - Otto Heinrich Warburg, biològ alemand, Prèmi Nobel (n. 1883)
- 1 de setembre – Francés Mauriac, escrivan francés, Prèmi Nobel (n.1885)
- 18 de setembre - Jimi Hendrix, musician de rock american (n.1942)
- 25 de setembre – Erich Maria Remarque, escrivan alemand (n.1898)
- 28 de setembre – Gamal Abdèl Nassèr, president d'Egipte (n.1918)
- 28 de setembre - John Dos Passos, novelista american (n. 1896)
- 4 d'octobre - Janis Joplin, cantaira americana de blues (n. 1943)
- 10 d'octobre - Édouard Daladier èx-primièr ministre de França (n. 1884)
- 19 d'octobre - Lázaro Cárdenas del Río, president de Mexic (n. 1895)
- 9 de novembre – Charles de Gaulle, general e èx-president de la Republica Francesa (n.1890)
- 21 de novembre - Chandrasekhara Venkata Raman, fisician indian, Prèmi Nobel (n. 1888)
- 23 de novembre - Yusof bin Ishak, primièr president de Singapor (n. 1910)
Prèmi Nobel[modificar | modificar la font]
- Prèmi Nobel de Fisica : Hannes Alfvén, Louis Eugène Félix Néel
- Prèmi Nobel de Quimia : Luis Federico Leloir
- Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina : Bernard Katz, Ulf von Euler, Julius Axelrod
- Prèmi Nobel de Literatura : Alexandre Soljenitsin
- Prèmi Nobel de la Patz : Norman Borlaug
- Prèmi Nobel d'Economia : Paul Samuelson


c: text/html

text:
Montagut de Sava
Montagut de Sava [1] qu'ei una comuna occitana situada dens lo departament de la Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- Portau de Gasconha
-
|departament=Nauta Garona |arrondiment=Arrondiment de Tolosa
???

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1711
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1711 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Mòrt dau negus Tewoflos (1708-1711) que foguèt belèu empoisonat per son cosin e successor Yostos (1711-1716). Lo negus novèu èra estat chausit per l'aristocracia dins una branca segondària de la dinastia salomoniana per assaiar d'arrestar lo cicle d'assassinat e de venjanças acomençat en 1706 ambé lo murtre dau negus Iyasu Ièr (1682-1706). Dins aquò, Yostos èra espaurit tant per sa familha que per leis autrei nobles etiopians. Ansin, dins lo corrent de son rèine, quitèt jamai Gondar franc de quauquei partidas de caça e capitèt d'estabilizar la situacion politica dau país. Pasmnes, en fòra de la prudéncia dau negus novèu, aquò confirmava l'afebliment dau poder centrau en fàcia de l'aristocracia dempuei la mitat dau sègle XVII.
Asia[modificar | modificar la font]
Japon[modificar | modificar la font]
Perseguida dei reformas e de la politica de modernizacion dau shogun Tokugawa Ienobu. En particular, dins lo corrent de l'annada, melhorèt lei relacions entre lo shogunat e la cort imperiala. Suprimiguèt plusors limitacions impausadas a l'Ostau Imperiau coma l'obligacion per lei cadets de venir prèire. De son caire, son conselhier Arai Hakuseki contunièt sa politica d'estabilizacion de la moneda e de limitacions dei sortidas de metaus preciós en fòra de l'archipèu.


text:
Chornobyl
Chornobyl (en ucraïnian: ЧopHoбилb = Chornobyl'; en bielorús: ЧapHoбылb Charnobyl'; en rus: ЧepHoбылb = Chernobyl') es una ciutat au nòrd d'Ucraïna, dins la region (òblast) de Kyiiv pròcha de la frontiera amb Bielorussia. La ciutat foguèt abandonada en 1986 per causa de la catastròfa arribada dins sa centrala nucleara, a 14,5 km (9 milas) au nòrd-nòrd-èst de la ciutat. La centrala nucleara foguèt nomenada antau per la ciutat e se trobava dins la region (raion) de Chornobyl mai la ciutat e l'usina èran pas dirèctament liadas. Au meteis temps que se bastissiá l'usina, lei trabalhadors de la centrala bastiguèron la ciutat de Prípiat. La populacion d'aquesta ciutat es actualament de 7000 personas, compausada principalament per de vigilants e de personau administratiu de la zona d'exclusion, que son lotjats a l'extremitat de la ciutat pus alunchada de la centrala; i a d'ostaus abitats que seis abitants utilizan de simbòus per avertir que "lo propietari d'aquest ostau viu aquí". Avans l'accident, 14 000 residents avián ja abandonat la ciutat.
Istòria[modificar | modificar la font]
Chornobyl èra una vila reiala dau Grand Ducat de Lituània au sègle XIII, dins lo territòri ucraïnian pròche de Kyiiv. En 1566 Filon Kmita, capitani de la cavalariá reiala, recebèt la ciutat coma fèu. La província qu'englobava Chornobyl foguèt transferida au Reiaume de Polonha en 1569, e puèi annexada per l'Empèri Rus en 1793. Dempuèi pauc avans lo sègle XX, la ciutat èra poblada per de rutens e polonés, e per una granda comunautat jusieva. Dempuèi lo començament de la segonda mitat dau sègle XVIII, la ciutat se convertiguèt en un dei centres màgers dau Judaïsme khasidic. La dinastia khasidica de Chornobyl foguèt fondada per Menachem Nachum Twersky. Una granda partida de la poblacion jusieva foguèt victima de pogroms en octòbre de 1905 e en març e abriu de 1919, ont un grand nombre de jusieus foguèropn tuats, e lei proprietats de fòrça autres foguèron otratjadas. En 1920, leis eiretièrs de Twersky quitèron Chornobyl e la ciutat cessèt d'èsser un centre khasidic. Pendent lei guèrras civilas que flagelèron la region pendent lo periòde 1917-1920 foguèt d'en primièr ocupada per l'Armada Blanca e puèi per l'Armada Roja. En 1921 Chornobyl passèt a far partida de la RSS d'Ucraïna. Pendent lo periòde 1929-1933 Chornobyl sofriguèt de mòrts massivas per la stalinizacion, per lo Golodomor (genocidi dau pòble ucraïnian per la fam). La comunautat polonesa de Chornobyl foguèt deportada en Cazacstan en 1936, en fasent la travessia en condicions fòrça marridas, ont la majoritat dei deportats moriguèron de fam e de freg. Pendent la Segonda Guèrra Mondiala la ciutat foguèt ocupada tre 1941 a 1944 per lei nazis. La comunautat jusieva de la ciutat foguèt fin finala exterminada pendent aquest periòde. Après lo colapse de l'Union Sovietica en 1991, la ciutat fa partida d'Ucraïna.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
La mar Ioniana, es un airal de la mar Mediterranèa situat entre la peninsula Italica meridionala (Calàbria, Basilicata e Polha) e Sicília, a l'oèst, e Albania e Grècia a l'èst, al sud del canal d'Otrant, que la jonh amb la mar Adriatica.
A part de Sicília a l'oèst, a l'èst i a un grand nombre d'illas, totas près de las còstas grègas, coma Corfu, Zante, Cefalònia, Itaca e Leucada, que ensems son conegudas coma las illas Ionianas, e d'autras coma Strofades, Sfactiria, Squiza, Sapientza e Citera.
Es un dels principals airals sismics del mond.
Los pòrts principals son los de Siracusa e Catània, en Sicília.
Recep los noms de Iόvιo ΠέλaYoς, Iónio Pélagos, en grèc; Mare Ionio en italian, Mari Ioniu en sicilian e Deti Jon en albanés


text:
Curdistan
Curdistan es a dire lo país dels curds[1] [2].[3] ; en curd : Kurdewarî o simplament curdistan (aqueste darrièr es pus usitat), ancianament transcrit Gordiène o Kardochi, es une region geografica e culturala d'Asia occidentala, majoritariament poblada pels curds. Aquesta region s'estend dins lo sud-èst de Turquia, dins lo nòrd-èst d'Iraq, dins lo nòrd-oèst d'Iran e sus doas pichonas regions a nòrd-èst e al nòrd-oèst de Siria[3]. Entre aqueles quatre païses , sols dos reconeisson oficialament una region nomenada "Curdistan" : Iran amb la província de Curdistan e Iraq amb la region autonòma de Curdistan[3].
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Rotland Pecot, Portulan, itinerari en Orient, Vent terral, 1978.
- ↑ Alan Ward, La Còrda roja, Tolosa : Institut d'Estudis Occitans, 1964.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 (en) Encyclopædia Britannica - Article « Kurdistan ». Consultat lo 22 d'octobre de 2008


text:
Utilizaire:Vivarés
En defòra de l'occitan e dau francés, lei lengas que conoissi son l'anglés, lo catalan e l'italian. Ai participat a d'obratges de lingüistica practica occitana (gramaticas, diccionari).
Nombre de meis intervencions sus wikipèdia
ca:Viquipèdia:AutoWikiBrowser/Typos
ca:Llista de prefixos
D'articles que i ai contribuit[modificar | modificar la font]
Aquesta lista serà completada ulteriorament ; lei traduccions son marcadas en italica ; leis autreis articles (especialament en matematicas) son de creacions personalas.
Ajuda:categoria * Aplicacion (matematicas) * Archipèla * Bas-vivarés (parlar) * Bijeccion * Clavèu (arquitectura) * Condicions normalas de temperatura e de pression * Ecliptica * Ensemble complementari * Equipoténcia * Estructura algebrica * Familha (matematicas) * Familha de partidas * Fenolh * Formulas TeX e LaTeX * Glaç * Grop (matematicas) * Ili * Injeccion (matematicas) * Końskowola * Lac Balqash * LaTeX * Lèi de composicion intèrna * Lei Deixona * Lòis Nicolau * Lutz * Monoïde * Nombre * Ordinator * Pareu (matematicas) * Particion (matematicas) * Pèire de Fermat * Pi * Picaudon * Produch cartesian * Rastèu (arquitectura) * Relacion binària * Relacion d'equivaléncia * Relacion d'òrdre * Sala capitulara * Subrejeccion * Superfícia (matematicas) * Teoria deis ensembles * Wikipèdia:Introduccion * Clastras *


text:
Qué vol dire acceptar Jèsus coma vòstre Salvaire personal?
Question: Qué vol dire acceptar Jèsus coma vòstre Salvaire personal?
Responsa: Avètz pas jamai acceptat Jèsus Crist coma vòstre Salvaire personal? Abans de vos respondre, permetatz-me d’explicar aquesta question. Pr’amor de comprendre plan la question, d’en primièr vos cal comprendre coma cal "Jèsus Crist", "personal" e "Salvaire".
Qual es Jèsus Crist? Fòrça gents reconeisseràn Jèsus Crist coma un brave òme, un grand mèstre, o a mai coma un profèta de Dieu. Aquestas causas a prepaus de Jèsus son, sens cap mena de dobte, veraias, pasmens definisson pas qual es a debon. Nos ditz la Bíblia que Jèsus es Dieu de carn, Dieu vengut un uman (vejatz Joan 1:1,14). Dieu venguèt sus tèrra per nos ensenhar, nos garir, nos corregir, nos perdonar – e morir per nosautres! Jèsus Crist es Dieu, lo Creaire, lo Senhor sobeiran. Avètz acceptat aqueste Jèsus?
Qué es un Salvaire e perqué necessitam un Salvaire? La Bíblia nos explica qu’avèm pecat totes, totes avèm comés d’actes marrits (Romans 3:10-18). Coma resulta de nòstre pecat, meritam la colèra e lo jutjament de Dieu. La sola punicion pels pecats comeses contra un Dieu infinit e etèrn es una punicion infinida (Romans 6 :23 ; Revelacion 20:11-15). Es per aquò qu’avèm mestièr d’un Salvaire!
Jèsus Crist, que sus tèrra venguèt e moriguèt a nòstra plaça. La mòrt de Jèsus, coma Dieu de carn, foguèt un pagament infinit per nòstres pecats (2 Corintians 5:21). Jèsus moriguèt per pagar la pena per nòstres pecats (Romans 5:8). Jèsus paguèt lo prètz per tal qu’aguèssem pas d’o far nosautres. La resurreccion de Jèsus dels mòrts demostrèt que Sa mòrt foguèt sufisenta per pagar la pena per nòstres pecats. Es per aquò que Jèsus es lo sol Salvaire (Joan 14:6; Fets 4:12)! Fasètz fisança a Jèsus coma vòstre Salvaire?
Es Jèsus vòstre Salvaire “personal”? Per fòrça gents la cristianitat es visitar de glèisas, realizar de rituals, e pas cometre d’unes pecats. Es pas aquò la cristianitat. La cristianitat vertadièra es una relacion personala amb Jèsus Crist. Acceptar Jèsus coma nòstre Salvaire personal significa de laissar vòstra fe personala e fisança en el. Degun se salva pas gràcias a la fe dels autres. Se perdona pas a degun de far cèrts actes. Lo sol biais de se salvar es d’acceptar personalament Jèsus coma nòstre Salvaire, en far fisança a Sa mòrt coma pagament per nòstres pecats, e la Siá resurreccion coma nòstra garantida de vida etèrna (Joan 3:16). Es Jèsus personalament vòstre Salvaire?
Se volètz acceptar Jèsus Crist coma vòstre Salvaire personal, vos cal dire las paraulas seguentas a Dieu. Recordatz, dire aquesta preguièra o quina autra que siá vos salvarà pas. Sonque la fisança en Crist vos pòt salvar del pecat. Aquesta preguièra es sonque un biais d’exprimir a Dieu vòstra fe en El de Lo mercejar que vos done vòstre salut. " Dieu, sabi qu’ai pecat contra Vos e que meriti d’èsser castigat. Mas Jèsus a recebut lo puniment que meriti, e doncas a travèrs la fe en El pòdi èsser perdonat. Me liberi de mon pecat e laissi ma confiança en Vos per mon salut. Mercés per Vòstra meravilhosa gràcia e perdon – lo don de la vida etèrna! Amén!"
Avètz pres una decision pel Crist per encausa de çò qu’avètz legit aquí? S’es estat aital, per plaser, clicatz sul boton "Uèi ai acceptat lo Crist" enjós.
Tornar a la pagina de debuta de l’occitan
Qué vol dire acceptar Jèsus coma vòstre Salvaire personal?


text:
Publicado 23/07/2012 11:19:20CET
Foto: FCB
BARCELONA, 23 Jul. (EUROPA PRESS)
Era defensa e capità deth FC Barcelona Carles Puyol s'a incorporat aguest deluns enes entrenaments dera prumèra plantilla blaugrana, tot i que damb trabalh al marge des sòns companhs, dempús recuperar-se en solitari des dera sua lesió ath jolh a començament de mai que l'obliguèc a passar per quiròfan, mentre qu'eth grop s'a dedicat a premanir eth prumèr partit de pretemporada, aguest dimars a Hamburg.
Damb Puyol ja sus era gespa, dempús passar bona part des sues vacances en tot hèr recuperacion juntament amb eth preparador fisic deth club Juanjo Brau, demore mens pr'amor qu'eth capità recebe era nauta medicau e pogue acabar era pretemporada a ritme normau, en tot tornar atau en uns terrens de jòc que no trepitja des deth derbi còntra er Espanhòl qu'es molèsties ath jolh dret s'aguditzar e li obliguèren a parar.
Es qu'oc jogaràn aguest dimars ar Imtech Arena de Hamburg, as 18.00 ores, seràn es tretze jogadors dera prumèra plantilla que dispause er entrenador, Francesc 'Tito' Vilanova, mès bona part deth filial en quau serà era estrena deth tecnic catalan coma llogater dera banqueta. Per cert, eth club a anonciat qu'es jogadors portaràn braçalet nere en record des victimes der incendi qu'encara creme ena zòna der Empordà (Girona).


text:
Écretteville-sur-Mer
Écretteville-sur-Mer es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La pellicula Devil story i a #èsser virat l'an 1986[1].
Le film Devil story y a été tourné en 1986[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ detla-pellicula-d-epouvante-devil-story-a-ecretteville.fr.html Rodatge de la pellicula d'espanta Devil story a Ecretteville sul luòc del INA
- ↑ Tournage du film d'épouvante Devil story à Ecretteville sur le site de l'INA


text:
Chastel Guion
Chastelguion [1] o Chastel Guion[2], (Châtel-Guyon en francés) z-es 'na comuna occitana dau departament dau Puèi Domat e la region de la region d'Auvèrnhe..
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Localizacion[modificar | modificar la font]
Chastel Guion se tròba a 20 km au nòrd de Clarmont-Ferrand, a 7 km au nòrd-oèst de Riam, e a 32 km dau Puèi Domat, en riba dau riu de Sardon.
La comuna se compausa daus vilatges de Chastel Guion, Lo Bornet, Sant Ipolit, Ròchapradièra e los Groslièrs. Lo masatge de Bornet, autrecòps dins la comuna de Lobeirac, es lo pus enauçat, a una altitud de 670 mètres.
Comunas pròchas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Guion II d'Auvèrnhe, comte d'Auvèrnhe de 1194 a 1222, faguèt bastir un bastion en 1185 sus lo puèi dau calvari, per aparar Riam. Lo chasteu, uèi desaparegut, se compausava d'un encencha carrada, amb tres torres circularas, coma o mòstra lo dessenh de Guillaume Revel dins l'Armorial d'Auvèrnhe vèrs 1450.
Amb son fraire Robèrt, avesque de Clarmont, Guion II aguèt fòrça bregas. Lo rei de França Felip August li confisquèt son domeni, que fuguèt transmés, a l'ocasion dau reglament de la succession de Geraud de Maulmont aus eretièrs de la familha de Maulmont.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Ordonnances de Louis XIV, Roy de France et de Navarre, Sur le fait des ...
- ↑ Tableau de l'histoire des princes et principauté d'Orange... By Joseph de La Pise


text:
Lahoussoye
Houssoée en picard ( Lahoussoye en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
De 1790 a 1801, la municipalitat li lèva a el de l'Administracion e de la Justícia de patz del costat de Querrieux.
En lo moment de la batalha de la Hallue en decembre de l'an 1870, lo general Faidherbe aviá lo sieu quartièr general a Lahoussoye. D'ailà, podiá observar l'enemic sus las nautors del marge drech del Hallue e la vallée dintre Pont-Noyelles e Querrieu, al centre de la linha de batalha.
Quand la siá armada #batre en jubilacion en la jornada del 24 de decembre, las tropas #traversar lo vilatge de Lahoussoye. Pendent los combats, l'escòla de Lahoussoye a #èsser utilizada coma ambulància[1].
De 1790 à 1801, la commune relève de l'Administration et de la Justice de paix du canton de Querrieux.
Lors de la bataille de l'Hallue en décembre de l'année 1870, le général Faidherbe avait son quartier général à Lahoussoye. De là, il pouvait observer l'ennemi sur les hauteurs de la rive droite de l'Hallue et la vallée entre Pont-Noyelles et Querrieu, au centre de la ligne de bataille.
Quand son armée battit en retraite dans la journée du 24 décembre, les troupes traversèrent le village de Lahoussoye. Pendant les combats, l'école de Lahoussoye a été utilisée comme ambulance[1].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
NGH_1896.


text:
Palhassa
Un palhassa es un actor que lo ròtle es de far rire jogant de torns e galejant. Podèm ne destriar de tipes diverses segon l'emplec que jogan:
- Lo clown blanc.
- L'august , lo contra august, l'excentric...
Es diferent del comic umorista, que bastís lo rire suls jòcs de mots, alara que lo palhassa es associat a un aspècte extravagant, plen de colors e exageracions e se plaça en situacion amb de gestes, d'interaccions amb lo públic e referéncias al circ.
Lo palhassa tipic a la cara maquilhada amb de colors se destacant del blanc per far visible las expressions de luenh, amb un grand nas roge e sabatas tròp grandas. A vegadas pòrta perruca, un grand sorire dessenhat e lo vestit amb pedaçons e pòchas, d'on trai d'artificis per divertir las gents, subretot los mainatges. En complement an la possibiltat de jogar d'un instrument (com lo Saxofòn), escultant de balons coflats, fer d'equilibris e torsions...
L'umor del palhassa nomenat clown blanc, se basa en casudas, en cracas simplas e dins lo mim. Son origina istorica es lo clown o graciós del teatre e los bofons medievals. Sa originas son dins la Commedia dell'arte; e las raices dins las comèdies grègas.
Pallassos cèlebres[modificar | modificar la font]
D'entre los palhassas que venguèron celèbre internacionalament, i a:
- En Angletèrra
- William Kempe
- Joseph Grimaldi
- Ducrow
- Billy Saunders
- James Clement Boswell
- Tom Belling
- Los fraires Hanlon-Lee
- Charlie Cairoli
- En França
- Jean-Baptiste Auriol
- Jérôme Medrano
- Jean Gontard
- Claude Gontard
- Félix-Pierre Gontard
- Footit e Chocolat
- Los Fratellini
- Antonet e Béby
- Clown Rhum
- Porto
- Bowden (Loriot Georges Bazot),
- Alex[1] (Alex Bugny de Brailly)
- Achille Zavatta,
- Charles Manetti,
- Bario & Dario,
- Pipo (Gustave Sosman),
- Rastelli[2],
- Nino Fabri,
- Alexis Grüss e André Grüss
- Jacques Francini,
- Annie Fratellini
- Pierre Etaix
- Motusse et Paillasse
- Les Nouveaux Nez
- Francis Albiero,
- Cracra & Momo,
- Les Macloma,
- Les Rossyann,
- Niboc
- Emma la clown
- Al Canadà
- Sol (Marc Favreau)
- Gobelet (Luc Durand)
- Patof
- Clopin
- En Espanha
- En Itàlia
- Autres païses
- Grock (Soïssa),
- Karandache (Russia)
- Oleg Popov (Russia),
- Dimitri (Soïssa),
- Franz-Josef Bogner (Alemanha)
- Little Walter (Urich Alexandre) (Belgic),
- Slava Polounine (Russia),
- Bolek Polívka (Chequia),
- Jango Edwards (États-Unis),
- Lou Jacobs (EUA),
- Buffo (França, EUA),
- Teatr Licedei (Russia),
- Otto Witte (Alemanha),
- Les Chicky's (Soïssa)
Referéncia[modificar | modificar la font]
- ↑ Alex
- ↑ (fr)Les Rastellis sur Circopedia.org


text:
Pòl Sud magnetic
Lo pòl sud magnetic es un punt variable a la superficia de la Tèrra ont las linhas de fòrça del camp magnetic terrèstre son dirigidas a la verticala e en naut. Se deu pas confondre amb lo punt (mens conegut) nomenat Pòl Sud geomagnetic
Sa variacion continua se deu a de perturbacions del camp magnetic terrèstre. En 2005, s'estimava sa posicion a 64.53° S’ 137.86, E° ’ {{{6}}} prèp de la còsta de la Tèrra de Wilkes, dins l'Antartida. Va cap al nòrd-èst prèp de 10 a 15 km/an.
Expedicions[modificar | modificar la font]
Lo 16 de genièr de 1909, tres òmes (Douglas Mawson, Edgeworth David, e Alistair Mackay) de l'expedicion Nimrod de Sir Ernest Shackleton anoncièron d'aver atench lo punt del Pòl Sud magnetic[1], d'aquel temps sus tèrra. Pasmens, i a uèi de dobtes sus se la localizacion foguèt corrècta [2].
Pòl sud geomagnetic[modificar | modificar la font]
Coma aproximacion de primièr ordre, lo camp magnetic terrèstre se pòt modelizar coma un dipòl simple (un sistèma de doas cargas de meteissa valor, mas de senhals opausats, situadas a corta distància una de l'autra), desviant de prèp de 11º de l'axe de la rotacion terrèstra e centrat al centre de la Tèrra. Los demais foguèron un camp non dipolar. Los pòls geomagnetics nòrd e sud son antipòdes entre eles, ont l'axe d'aquel dipòl teoric travèrsa la superficia terrèstra. Se lo camp magnetic terrèstre èra un dipòl perfèit, alara las linhas del camp magnetic serián verticalas dins los pòls geomagnetics e coïncidirián amb los pòls magnetics. Pasmens, existís una distància entre los pòls magnetics e geomagnetics. En 2005 s'estimava la posicion del pòl sud geomagnetic a 79° 44’ S, 108° 13’ E prèp de l'estacion Vostok. Lo punt coïncidís pas amb lo pòl sud magnetic, coma dins l'autre emisfèri.


text:
Sallaumines
Sallaumines es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
L'istòria de la region demòra marcada per la catastròfa minaire dicha Estrosseja de Courrières #que #far 1099 mòrts lo Data|10|de
suls territòris de Billy-Montigny, Méricourt e Sallaumines, de contunh per la Primièra Guèrra mondiala #qu'a estrossejat una granda part de la region (classificada zòna roja en lo moment de la reconstruction).
L'histoire de la région reste marquée par la catastrophe minière dite Catastrophe de Courrières qui fit 1099 morts le Mois invalide (mars)M sur les territoires de Billy-Montigny, Méricourt et Sallaumines, puis par la Première Guerre mondiale qui a ravagé une grande partie de la région (classée zone rouge lors de la reconstruction).


text:
Solaris
Solaris es un sistèma operatiu de l'entrepresa Sun Microsystems inicialament basat en lo sistèma Unix BAS, de la'Universitat de Berkeley, qu'un dels fondators de la companhiá ne foguèt un programaire en los sieus tempses universitaris. Mai endavant incorporèt las foncionalitats del System V, en se convertint practicament en un sistèma operatiu totalament basat en System V.
Lo sistèma operatiu de Sun nasquèt lo 1983 e se nomenèt SunOS. Cambièt lo sieu nom a Solaris quand se comprenguèt pel primièr còp OpenWindows a la version 4.1.2 (1991).
Solaris fonciona principalament sus l'arquitectura SPARC a 32 e 64 bits (aquela darrièra coneguda coma UltraSparc) de la meteissa companhiá e sus l' arquitectura Intel, malgrat qu'aquela darrièra se sòl usar amb fins didactics, e escassament en entorns de produccion.


text:
Unifòrme
L'unifòrme es un vestit reglamentari, que totes los membres d'un grop devon portar segon de règlas dictadas. Es una tradicion que ven de l'Empèri roman.
Vejatz taben[modificar | modificar la font]
- Unifòrme militar: Es lo vestit du militar. Es confeccionat segon lo teissit, la forma e la color. Son caractèr militar e nacional es afirmat per d'atributs e signes plan definits;
- Unifòrmes escolaris;
- Unifòrmes professionals non utilitaris (distinctius): unifòrmes de polícia, de prisonièrs...
- Unifòrmes professionals utilitaris: blòda dels infirmièrs, faudal de maselièr...
- dins l'alfabet ràdio, Unifòrm es la letra U


text:
1099
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1099 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Associacion de son fiu Loís a la corona per lo rèi Felip. Loís foguèt subretot cargat d'operacions de pacificacion dins la region de Vexin.
En Orient, perseguida e fin victoriosa de la Premiera Crosada. D'efèct, après una pausa lònga en Antioquia (→ 1098), lei Crosats acomencèron sa marcha en direccion de Jerusalèm lo 13 de genier tenguda per leis Fatimidas. Agantèron la vila santa lo 7 de junh e ne'n comencèron lo sètge dins de condicions fòrça malaisadas (manca de viure, manca de tropas per organizar un blocus totau, manca de fusta...). Una campanha en Samaria e l'arribada d'un renfòrç genoès permetèron de reglar aquelei problemas e de bastir un armament de sètge eficaç. Après un assaut acomençat lo 13 de julhet, aquò entraïnèt l'afondrament de la defensa egipciana. Una partida dei defensors e deis abitants foguèt chaplada e lo rèsta deguèt abandonar la vila. Aquela victòria foguèt completada per la desfacha totala dei renfòrç fatimidas a la batalha d'Ascalon (12 d'aost). Aquò marquèt lo succès de la Premiera Crosada que sei caps acomencèron de conquistar de fèus per seis interès pròpris.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Califat Fatimida[modificar | modificar la font]
Après la revirada dei negociacions de 1098 ambé lei Crosats e una temptativa novèla aquela annada, lei Fatimidas deguèron faciar l'ataca crosat en Palestina. Pasmens, lei Crosats foguèron venceires e l'armada fatimida perdiguèt Jerusalèm lo 15 de julhet e foguèt esquichada a Ascalon lo 12 d'aost. Ansin, lo poder egipcian poguèt plus eliminar la preséncia crestiana en Tèrra Santa maugrat la contuniacion de combats durant leis annadas seguentas.
Asia[modificar | modificar la font]
Reiaume de Jerusalèm[modificar | modificar la font]
Fondacion dau Reiaume de Jerusalèm après la conquista de la vila santa per lei Crosats lo 15 de julhet. Après un refús de Ramon IV de Tolosa, Godofred de Bouillon foguèt elegit lo 22 rèi dau novèu reiaume. Acceptèt lo reiaume mai refusèt lo títol reiau e venguèt Avoat dau Sant Sepulcre. Sa premiera accion importanta foguèt de batre lei renfòrç fatimidas cargats de desblocar puei de defendre Jerusalèm a Ascalon lo 12 d'aost. Puei, Godofred deguèt faciar lei rivalitats intèrnas au camp crosat, empachar Ramon IV de venir lo senhor d'Ascalon — que demorèt donc sota lo contraròtle d'un senhor musulman — e luchar còntra l'oposicion politica dau patriarche de Jerusalèm desirós de fisar la vila e lo reiaume a la Papautat.


text:
Occitanoromanic
L'occitanoromanic es una classificacion de las lengas romanicas qu'agropa l'occitan e lo catalan. Foguèt probablament Loís Alibèrt qu'introdusiguèt lo primièr aqueste nom dins sa Gramatica occitana. La denominacion venguèt popularizada puèi pel lingüista, e escrivan, gascon Pèire Bèc durant las annadas 1960.
De lingüistas coma Wilhelm Meyer-Lübke[1] o Loís Alibèrt[2] an afirmat que la relacion entre las doas lengas es plan mai fòrta que lor apartenéncia a de gropes mai fondats suls estats-nacions coma lo galloromanic o l'iberoromanic.
Classificacion[modificar | modificar la font]
De linguïstas occitans coma Pèir Bèc e Domergue Sumien an propausadas de classificacions supradialectalas de l'ensems occitanoromanic.
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Das Katalanische, Heidelberg, 1925
- ↑ Gramatica occitana segon los parlars lengadocians, Montpelhièr, 1976
- ↑ Pierre BEC (1973), Manuel pratique d’occitan moderne, coll. Connaissance des langues, Paris: Picard
- ↑ Domergue SUMIEN (2006), La standardisation pluricentrique de l'occitan: nouvel enjeu sociolinguistique, développement du lexique et de la morphologie, coll. Publications de l'Association Internationale d'Études Occitanes, Turnhout: Brepols


text:
1829
Aquesta pagina concernís l'an 1829 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Otoman[modificar | modificar la font]
Contuniacion de la guèrra còntra Russia a l'avantatge de Moscòu. D'efècte, lei Rus arrestèron lei sètges de Choumen e de Silistra e marquèron una pausa durant l'ivèrn. Pasmens, en mai, ataquèron e passèron lo sector de Danubi e Silistra foguèt tornarmai blocada. Lo 30 de mai, de renfòrç otomans foguèron vencuts a Koulevtcha e la vila finalament conquistada lo 19 de junh. D'aqueu temps, dins la region de Caucàs, lei Rus ocupèron Akhaltsikhe, Erevan, Kars e Erzeroum.
Lo 2 de julhet, ataquèron dins lei Balcans e se dirigiguèron dirèctament vèrs Constantinòple sensa assaiar de conquistar Choumen. Lo 28 d'aost, èran a 78 km de la capitala turca e lo sultan deguèt demandar la patz que foguèt signada lo 14 de setembre a Andrinòple. L'Empèri deguèt reconóisser la senhoriá russa sus Georgia, una partida d'Armenia, Moldàvia e Valaquia, acceptar l'autonomia de Serbia e pagar d'indemnitats de guèrra importantas.
En Grècia, contuniacion de la guèrra au començament de l'annada amb una temptativa otomana de reconquistar lei regions perdudas en 1828. Pasmens, s'acabèt per una revirada en fàcia dei tropas francogrègas tre lo mes de genier.
Africa[modificar | modificar la font]
Reiaume Merina[modificar | modificar la font]
En represalhas a una tiera d'insultas de part dau rèi Radama Ièr a la fin de son rèine, una flòta francesa ataquèt per suspresa plusors pòrts dau litorau orientau de l'illa. Pasmens, lei Francés èran pas encara totalament interessats per la conquista permanenta de Madagascar e abandonèron lei posicions ocupadas franc de l'illa Santa María. Aquela campanha, que demostrava l'inferioritat militara dau reiaume fàcia ai poissanças colonialas, agravèt la maufisança de la rèina e desgradèron lei relacions entre Malgashs e Britanics.
America[modificar | modificar la font]
Mexic[modificar | modificar la font]
Au començament de l'annada, una tropa mexicana capitèt de replegar un desbarcament espanhòu — darriera temptativa de reconquistar Mexic — dins la region de Tampico. Lo generau Santa Anna i ganhèt un prestigi important. Puei, après la victòria electorala conservatritz de l'annada precedenta, lo liberau Vicente Guerrero, sostengut per Santa Anna, organizèt un còp d'estat que capitèt. Venguèt alora president dau país lo 1èr d'abriu. Pasmens, foguèt rapidament reversat a son torn per un còp d'estat novèu organizat per son aliat Santa Anna lo 4 de decembre. Guerrero assaièt de resistir mai foguèt capturat (e executat en 1831).
Asia[modificar | modificar la font]
Japon[modificar | modificar la font]
Incendi d'Edo que tuèt 2 800 abitants e destruguèt 370 000 bastiments.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Transpòrt terrèstre[modificar | modificar la font]
Ja autor de l'invencion d'una maquina e dau premier radiator permetent de refrejar un motor en 1823, l'engenhaire britanic Samuel Brown menèt dins lo corrent de l'annada una tiera d'experiéncias sus la propulsion amb un motor de combustion intèrna.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 26 de març - Teodòr Aubanèu, poèta occitan (provençau) (m. 1886)
- 1èr de mai - José Martiniano de Alencar, jornalista e escrivan brasilièr del periòde romantic (m. 1877)
- 26 de julhet - Auguste Beernaert, jurista e politician bèlga, Prèmi Nobel de la Patz (m. 1912)
- 7 de setembre - Friedrich August Kekulé von Stradonitz, quimista alemand (m. 1896)
- 5 d'octobre - Chester Arthur, president dels Estats Units d'America (m. 1886)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 10 de febrièr - Leon XII, papa de la Glèisa Catolica Romana (n. 1760)
- 29 de mai - Humphry Davy, quimista britanic (n. 1778)
- 9 de junh - Baltasar Hidalgo de Cisneros, militar colombian, vicerei del Riu de la Plata (n. 1755)
- 18 de decembre - Jean-Baptiste de Lamarck, biològ francés (n. 1744)


text:
Sines
Sines es una vila portuguesa dins lo Distrito de Setúbal, region del Alentejo Las freguesias (parròquia civila, division administrativa) de Sines son las seguentas:
٭ incorporada a Santiago do Cacém
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Als temps de l'Empèri Roman, se nomenaba Sinus.
L'istòria de Sines remonta als temps de l'Empèri Roman. Lo castèl sus lo vabre foguèt construida per Pèire Ièr de Portugal quand tornèt prendre la vila als Moros en 1362.
Personatges celèbres[modificar | modificar la font]
- Vasco de Gama, explorador de l'Edat de las Grandas descobèrtas, nasquèt dins lo castèl ont son paire Estêvão de Gama foguèt "alcalde-mor" (« cònsol major »). Al retorn de son viatge en Índia, li foguèt balhat de dreches feudals de comte sus la vila de Sines.
- Al Berto, poèta del sègle vint
- Rui Vinagre - Executant de Guitarra portuguesa
Patrimòni istoric[modificar | modificar la font]
Militar[modificar | modificar la font]
- Castèl de Sines
- Fòrt del Revelim
- Fòrt del Pessegueiro
Religiós[modificar | modificar la font]
- Ermitatge de Nossa Senhora das Salas
- Glèisa parroquiala de São Salvador de Sines)
- Glèisa del Espírito Santo o da Misericórdia
- Ermitatge de São Bartolomeu
- Ermitatge de São Sebastião
- Ermitatge de Nossa Senhora da Soledade
Estatuas[modificar | modificar la font]
- Estatua de Vasco de Gama
- Estatua do Bombeiro
Autres[modificar | modificar la font]
- Paret da la Plaja
- Centre Cultural Emmerico Nunes
- Estacion dels Camins de fèrre
- Palais Pidwell
Principals eveniments[modificar | modificar la font]
- Carnaval de Sines - http://www.carnavaldesines.web.pt
- Festival de las Musicas del Monde - http://www.fmm.com.pt


text:
-330
Aquesta pagina concernís l'an -330 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Perseguida dau sètge de Megalopolis que contunièt sa resisténcia ai fòrças d'Agis III. Aquò permetèt au generau Antipater de reünir una armada importanta (40 000 òmes). En despiech de la resisténcia acarnada espartenca, aquela armada capitèt de rompre lo sètge a la batalha saunosa de Megalopolis. Agis III i foguèt tuat ambé de milièrs de soudats espartencs (5 300 tuats còntra 3 500). Son fraire Eudamidas Ièr li succediguèt.
Aquela desfacha aguèt de consequéncias grèvas per Lacedemònia car entraïnèt la disparicion d'un nombre important d'Espartencs e agravèt la manca de ciutadans (e donc de soudats). Pasmens, gràcias a son prestigi, la vila obtenguèt de condicions de patz fòrça clementas e foguèt solament obligada d'intrar au sen de la Liga de Corint contraròtlada per Macedònia. Dins lei fachs, leis Espartencs gardèron son autonòmia e son independéncia mai son isolament èra encara renfòrçat.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Aquemenida[modificar | modificar la font]
Afondrament de la resisténcia aquemenida après lei desfachas infligidas per lei Macedonians dins lo corrent deis annadas precedentas. En genier, Alexandre conquistèt lei capitalas principalas de l'Empèri maugrat la resisténcia acarnada dei tropas dau satrapa Ariobarzanes a la batalha dei Portaus Persics. En mai, per venjar lei destruccions d'Atenas en 480 e en 479 av. JC, lei Macedonians cremèron Persepolis. Enfin, en julhet, lo rèi Darius III foguèt assassinat per sei satrapas que lo jutjavan incapable de ganhar la guèrra. Aquò marquèt la disparicion definitiva de l'Empèri Aquemenida que son aristocracia se ralièt largament ai venceires.


text:
1114
Aquesta pagina concernís l'an 1114 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Tiera de campanhas punitivas còntra lei senhors bregands que rançonavan lei marchands e lei viatjaires dins lo Domeni Reiau. Aquò foguèt una prioritat importanta dau rèine de Loís VI e marquèt lo premier revelh de l'autoritat dei rèis dei Francs sus lo sieu reiaume dempuei de sègles. Leis operacions de l'annada se concentrèron còntra Tòmas de Marle que son castèu foguèt cremat per una expedicion que prenguèt l'anar d'una crosada. Pasmens, capitèt de s'escapar e de perseguir sei pilhatges fins a 1130.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Principat d'Antioquiá[modificar | modificar la font]
Un tèrratrem destruguèt una partida dei fortificacions dau principat. Rogièr de Salèrne ordonèt la rebastida en prioritat dei castèus dei zònas frontalieras. Contunièt tanben la guèrra quasi permanenta dau principat ambé leis estats musulmans vesins e foguèt venceire, ambé lei fòrças d'Edessa, còntra lei Seldjokids.


text:
Authon (Loir e Char)
Authon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
A la cœur de la Gâtine tourangelle, niché a équidistance dintre Montoire-sus-lo-Loir (Loir-e-Doncas que) e Castell-Renault (Indre-e-Loire), sus la RD 9, la municipalitat de Authon aperten al costat de Sant-Amand-Longpré e al arrondissement de Vendôme.
Una particularité del territòri de Authon es #que s'estend practicament fins al limit quitament francament al dedins dels bourgs de las municipalitats avoisinantes, tanben plan cap a aquelas del Loir-e-Doncas que que de l'Indre-e-Loire. Lo limit de Authon se tròba, a panatòri d'ausèl, a 250 m de la comuna de Villechauve, a 500 m d'aquela de Monthodon, a 80 m d'aquela del Boulay e a 100 m d'aquela de Neuville-sus-Brenne, la sola excepcion en essent Prunay-Cassereau #que lo bourg se'n tròba a 4 km aperaquí del limit, sus la RD 9.
Divèrses corses d'aiga adaigan lo territòri de Authon : la Brenne #que forma lo limit d'amb las municipalitats de Villechauve e de Neuville al sud-es, la Glaise (antany @dénommer Barba-Linge) #que separa la municipalitat d'aquela del Boulay al sud, lo Rondy #que travèrsa la municipalitat dempuèi lo limit de Monthodon, a l'oèst e se tira en la Brenne a Neuville ; fin finala lo vilatge ludut-a banhat quitament per un ruisseau facétieusement nomenat « Danube » (lo sieu nom d'origina – desbrembada dempuèi èra – longtemps lo ruisseau del Étang, perque pren la siá font a la étang del Fresne) #que se tirèt en la Brenne près de Villechauve, jol castèl de Blanchamp. De la rèsta, la rota de Villechauve a preses, i a una o dos decenis, en lo bourg de Authon, lo nom de « carrièra del Danube ».
Au cœur de la Gâtine tourangelle, niché à équidistance entre Montoire-sur-le-Loir (Loir-et-Cher) et Château-Renault (Indre-et-Loire), sur la RD 9, la commune d'Authon appartient au canton de Saint-Amand-Longpré et à l'arrondissement de Vendôme.
Une particularité du territoire d'Authon est qu'il s'étend pratiquement jusqu'à la limite voire franchement à l'intérieur des bourgs des communes avoisinantes, aussi bien vers celles du Loir-et-Cher que de l'Indre-et-Loire. La limite d'Authon se trouve, à vol d'oiseau, à 250 m de la mairie de Villechauve, à 500 m de celle de Monthodon, à 80 m de celle du Boulay et à 100 m de celle de Neuville-sur-Brenne, la seule exception étant Prunay-Cassereau dont le bourg se trouve à 4 km environ de la limite, sur la RD 9.
Plusieurs cours d'eau arrosent le territoire d'Authon : la Brenne qui forme la limite d'avec les communes de Villechauve et de Neuville au sud-est, la Glaise (autrefois dénommée Barbe-Linge) qui sépare la commune de celle du Boulay au sud, le Rondy qui traverse la commune depuis la limite de Monthodon, à l'ouest et se jette dans la Brenne à Neuville ; enfin le village lui-même est baigné par un ruisseau facétieusement nommé « Danube » (son nom d'origine – oublié depuis longtemps – était le ruisseau de l'Étang, car il prend sa source à l'étang du Fresne) qui va se jeter dans la Brenne près de Villechauve, sous le château de Blanchamp. Du reste, la route de Villechauve a pris, il y a une ou deux décennies, dans le bourg d'Authon, le nom de « rue du Danube ».
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
A l'epòca celtique, la region de Authon se trobava just al limit dels territòris de tres pòbles : los Tucs al sud, #qu'ocupavan #çò que vendriá mai tard la Touraine, los Carnutes al nòrd-es, #qu'ocupavan çò Vendômois, lo Orléanais, lo Blésois, lo Dunois, lo país chartrain, e los Cénomans al nòrd-oèst, #que vivián en lo Portamantèl e lo Maine.
Sembla #que Authon fasiá partida del territòri turon, e mai se cèrtas mapas ancianas indican una avançada del territòri carnute cap al nòrd, la longitud de la vallée de la Brenne.
Quoi #Que ne siá, vertat es #que la localizacion de Authon i aviá ocupat dempuèi l'epòca neolític, coma ne testifiquen un polissoir trobat a qualques centenats de mètres del ruisseau #que travèrsa lo vilatge (sus una proprietat privada), e un menhir. thumb|left|Abbaye De l'Estela (1695) A la Mièja Edat, dempuèi la Modèl:S mini- sègle, Authon viu s'installar, al continuament de la primièra glèisa, bastida a Modèl:La s mini- sègle dins lo pòble, una abbaye de l'òrdre dels Prémontrés a l'Estela, en la vallée del Rondy. Aquela abbaye Sant-Salvador, malgrat de nombrosas péripéties violentas (pillage per las soudards angleses pendent la Guèrra de #Cent ans, per Viaris l'an 1519, per las Huguenots l'an 1570...) Se mantendrà fins a la Revolucion. #Èsser doncas n'activitat de 1114 a 1790 practicament sens interrupcion.
Lo castèl del Fresne jos la siá forma actuala i aguèt bastit l'an 1765, pel Sr. De Marisy, a la localizacion d'un solar erigit als Modèl:Sp-, e #que i aviá apertengut a lo Sr. De Caumartin. Aquel solar succedissiá a un bastiment mai ancian, « del XIe sègle, #qu'environavan dos enceintes successivas de #ample e prigonds fossés[1] » ; se tròba un senhor del Fresne al Sègle XIII, Jean, fils de Pierre Ier Senhor de Montoire e de Jeanne de Mayenne. Aiçò èra un prèp de Charles d'Anjau (1227-1285), fils de Louis VIII e fraire de Louis IX (sant Louis), #que i aguèt coronat rei de Sicile en 1266. #Acompanhar tanben Louis IX en lo moment de las crosadas, a Africa.
Aquel castèl #èsser la proprietat del Generala Perron.
Lo cementèri se trobava antany a l'entorn de la glèisa, mas après la destruccion d'aquela per un incendi, i aguèt transferit a qualques centenats de mètres, sus la rota de Clairmarchais.
La glèisa actuala, reconstruite a partir de 1860 e acabada en 1885, es jol patrocini de Sant Hilaire.
En 1848 a fondat l'escòla Santa-Joseph, rota de Montoire, escor privada #que i aurà dirigit per religiosas fins en 1983, a qualques éclipses près.
-
Plànol Fresne Caumartin.jpg
Plànol Dels jardins e del castèl del Fresne (vèrs 1700)
-
-
Pòrta capèla Sgr Fresne.jpg
Pòrta de la capèla dels senhors del Fresne, de l'anciana glèisa de Authon
-
Què capèla Sgr Fresne.jpg
Pierre tombale dins l'anciana glèisa de Authon
À l'époque celtique, la région d'Authon se trouvait juste à la limite des territoires de trois peuples : les Turons au sud, qui occupaient ce qui deviendrait plus tard la Touraine, les Carnutes au nord-est, qui occupaient le Vendômois, l'Orléanais, le Blésois, le Dunois, le pays chartrain, et les Cénomans au nord-ouest, qui vivaient dans le Perche et le Maine.
Il semble qu'Authon faisait partie du territoire turon, encore que certaines cartes anciennes indiquent une avancée du territoire carnute vers le nord, le long de la vallée de la Brenne.
Quoi qu'il en soit, il est certain que l'emplacement d'Authon était occupé dès l'époque néolithique, comme en témoignent un polissoir trouvé à quelques centaines de mètres du ruisseau qui traverse le village (sur une propriété privée), et un menhir. thumb|left|Abbaye de l'Étoile (1695) Au Moyen Âge, dès le Modèl:S mini- siècle, Authon vit s'installer, à la suite de la première église, construite au Modèl:S mini- siècle au village, une abbaye de l'ordre des Prémontrés à l'Étoile, dans la vallée du Rondy. Cette abbaye Saint-Sauveur, malgré de nombreuses péripéties violentes (pillage par les soudards anglais pendant la Guerre de Cent ans, par des Routiers en 1519, par les Huguenots en 1570...) se maintiendra jusqu'à la Révolution. Elle fut donc en activité de 1114 à 1790 pratiquement sans interruption.
Le château du Fresne sous sa forme actuelle fut construit en 1765, par M. de Marisy, à l'emplacement d'un manoir érigé aux Modèl:Sp-, et qui avait appartenu à M. de Caumartin. Ce manoir succédait à une construction plus ancienne, « du XIe siècle, qu'entouraient deux enceintes successives de larges et profonds fossés[2] » ; on trouve un seigneur du Fresne au Sègle XIII, Jean, fils de Pierre Ier Seigneur de Montoire et de Jeanne de Mayenne. C'était un proche de Charles d'Anjou (1227-1285), fils de Louis VIII et frère de Louis IX (saint Louis), qui fut couronné roi de Sicile en 1266. Il accompagna aussi Louis IX lors des croisades, en Afrique.
Ce château fut la propriété du Général Perron.
Le cimetière se trouvait autrefois autour de l'église, mais après la destruction de celle-ci par un incendie, il fut transféré à quelques centaines de mètres, sur la route de Clairmarchais.
La glèisa actuelle, reconstruite à partir de 1860 et achevée en 1885, est sous le patronage de Saint Hilaire.
En 1848 est fondée l'école Saint-Joseph, route de Montoire, école privée qui sera dirigée par des religieuses jusqu'en 1983, à quelques éclipses près.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Repertòri archéologique del arrondissement de Vendôme, Gervais Launay, 1889
- ↑ Répertoire archéologique de l'arrondissement de Vendôme, Gervais Launay, 1889


text:
Oquei sus glaça
L’oquei sus glaça o oquei gèl, var. oquei gèu (aranés) oquei geu (vivaroaupenc) o oquei sus glaç (se ditz mai sovent oquei) es un espòrt d'equipa que sa competicion se debana sus una patinadoira especiala. L’objectiu es de marcar de tòcas en mandant un disc de cauchó vulcanizat, nomat rondèla, au dedins de la gàbia de l’adversari. La gàbia de cada equipa se situa dins lo camp sieu, a una extremitat de la patinadoira. L’equipa, que compren un para-tòca e cinc jogaires de camp, se desplaça amb de patins e manipula la rondèla amb una cròça.
L’hockey gel es originari de Canadà e se desvelopèt a la fin dau sègle XIX en America dau Nòrd. Espòrt de vitessa, es sovent subrenomat "l’espòrt collectiu pus rapide dau monde".
En Occitània, se pratica dins leis Aups, leis Pirenèus, mas tanben dins lei grandas vilas. Dins las annadas 2010, los clubs de Briançon (2014) e Gap (2015) se ganhan lo campionat de França (Liga Magnus) del temps que l’equipa de La Torre de Pèlis se ganhava la copa d’Itàlia (2013). Lo club de Vielha foguèt en primièra liga de l'estat espanhòl de 2005 a 2007.


text:
defloracion real de pendejas negras
defloracion real de pendejas negras hot, defloracion real de pendejas negras turkish porn, defloracion real de pendejas negras erotic video, defloracion real de pendejas negras oral, defloracion real de pendejas negras paris hilton , defloracion real de pendejas negras fucking virgin, defloracion real de pendejas negras famosas follando, defloracion real de pendejas negras fuck, defloracion real de pendejas negras video, defloracion real de pendejas negras pendejas argentinas,


text:
23/11/2015
Faula sens morala, per Micheu Chapduelh
Un còp era un país que son nom se’n es perdut. La democracia, dins queu país, fonccionava sus un mòde bipartista. D’un costat los vegetalistas que se nuirissián de la charn de las bèstias e pretendián qu’òm aviá pas lo drechde se’n prener a daus paubres vegetaus sens defensa, que dau mens la lebre pòt corre, pas la lachuja. Lo buòu a de las banas per se defendre, pas la raba o lo chaul que pòden quitament pas cridar secors quand lo coteu lor passa sus la gargamela. D’un autre costat los charnistas que refusavan tota nuiritura animala, considerant que l’òme es un animau tanben e que quo es pas normau, pas morau de se repàisser de la charn de sos frairs. I aviá ben quauques pitions partits de mai, coma los vegetalistas dau segond gra que se nuirissián unicament de charn de bèstias vegetarianas, los carnivoristas per la benda que se nuirissián nonmàs de vegetaus femats emb daus engrais animaus, quauques antropofagistas clandestins… Mas basta ! los dos grands partits representavan mai daus tres quarts daus electors. Au temps que vos parle, lo partit vegetalista era au poder dempuei bona pausa. Lachujas, rabas e chauls vivián en patz. E la gent, qualas que siá lor conviccion se devián repàisser (a belas dents o en chichinhar) de la charn de bèstias sacrificadas segon los rites. Tot aquò semblava voler durar, mas arribet la Granda Crisi. E a tots los còps que poncheja lo morre, quela-d’aquí, lo monde se bòtan a votar lo contrari de çò qu’avián votat la velha, deselegissen lors elegits, vòlen reformar la constitucion, l’escòla, la justícia, lo negòci, e tot e tot…Quo es entau que los noveus elegits (charnistas donc ), tanleu la prumiera setmana, fagueren interdire los tuadors e l’abatatge de las bèstias. E voteren l’obligacion de se nuirir de rabas, de chauls e de lachujas, sacrificats ritualament vòle ben, mas sens anestesia e sens avocats per los defendre. Quo es lo juec normau de la democracia : balança d’un costat puei de l’autre. Mas aquí las consequéncias fugueren plan mai grandas que çò qu’avián previst. Los que fasián venir chens, chats, tortujas, pòrcs d’India, ratonets e canaris fugueren pas tucats. Mas los que fasián venir vedeus, vachas e buòus, anheus e tessons e mai polalha fugueren roinats e se degueren reconvertir. Quo es que quelas bèstias tenen un pauc tròp de plaça coma animaus de companhiá ! Tanben a la riba de doas generacions, se trobet pus una vacha, un buòu, un tesson dins tot lo país. E contunhava lo chaple de las lachujas. Tot semblava entau irreversible mas arribet una crisi novela emb la fin dau petròli, puei de l’urani e dau gas de merdolha. Pasmai d’energia per far petonar los tractors per fin de laurar per semnar lachujas, rabas e chauls o los tornar picar. Los mai vielhs se sovenián qu’autres còps òm atalava de las bèstias per las far trabalhar, que la traccion animala era utilizada per lo trabalh de la bòria. Mas avián pus de vachas, pus de buòus… Alaidonc, per contunhar de far venir de las lachujas, de las rabas e daus chaus e ne’n far ripalha desvergonhada, degueren dondar las solas bèstias que demoravan per fin de las far laurar. E veguèrem daus ratonets, daus pòrcs d’India, de la tartujas, daus canaris e daus peissons roges tirar aplechs, arairs e garliments.
Micheu Chapduelh
Paregut dins Anem, 0ccitans ! n°145 (2013)
Extrach de "Coleras e retrachs", IEO edicions, 16€
L'invité, lo convidat de Meitat-chen, meitat-pòrc dau diumenc 28 de novembre 2015
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que los convidats de l'emission de diumenc 29 de novembre a 11 oras sur França Blu Perigòrd seran Daniel Chavaròcha e Gui Boisson de L'Asco per parlar dau noveu libre CD « Docteur Boissel, poête paysan », emb los textes e enregistraments de « Lo ser al canton », enregistrats per Daniel Chavaròcha e bravement ilustrats per Miquel Delibie.
Lo libre +CD sera botat presentat e botat en venda (16€)en avant-prumiera dissabde 5 de decembre au matin a la libraria de l'ASCO, annexe de l'escòla Jules Ferry, bolevard Eugène Le Roy a Sarlat.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
France-Bleu Périgord
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier.
21:04 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Les rues de Bergerac, toponymie par Jean-Claude Dugros
Maillerie (rue de la) :
en occitan malhariá (prononcer /maillario/), moulin à foulon ; le malhaire (prononcer /maillayré/) est celui qui actionne le marteau des forges à la catalane. Après tissage, la laine était passée au foulon.
Bourbarraud (rue) :
Mont Barrau en 1460. « La porte Bour-Barrau était en haut de la Coste-du-Saint-Esprit (Costa de Sen Espirit en 1437) » (Gourgues), aujourd’hui rue Saint-Esprit.. De l’occitan borg, « bourg » et barrat, « fermé » ou barra, « barre ».
Jean-Claude Dugros
22/11/2015
Visita a l' Abri Pataud, per Paulette Andre ( 1)
Per aqueste dimenc 4 de octobre, rendètz-vos èra donat a Las Àisias per visitar "l'abric Pataud" amb la Cathy. Me pensavi trobar la ribièra de Vezèra negada dins la bruma. Mas non, los fums èran demorats pels tèrmes : "Qu'es marca de pluèja !" aurián dit los vièlhs... E de fach, la pluèja arribèt per la vesprada e contunhèt de plòure lendeman. Qué ne pensatz ? Avián pas mestièr de Dòna Meteò ! Lo mond èran plan aluserpits per comprene lo parlar de la natura... aital coma las bèstias que sentisson venir l'auratge abans los òmes ! Mas rai d'aquò ! Dumpuèi la terrassa de l'abric Pataud, la ribièra èra subrebèla emb la davalada que comença de se pimpar d'aur e de fuòc per tal que nos siasquèsson pas de manca los braves jorns de l'estiu... Una ribièra convidosa ! Al luonh, sul camin de Campanha, los bauces grisàs traucats de cròs troglodics fasián coma una barradissa impossible a passar. Al-delà dels bauces, se devinhava un desconegut que se seriá pogut crentar, dins los temps primièrs de la vida umana...
Mas vaquí la patrona del luòc, la patrona del jorn, la Cathy que se sarra de nosautres per nos dire la benvenguda e far la presentacion de l'ostal ditz de "Pataud". "Pataud ? Qué quò's, Pataud ? Un chen ? La cabana d'un chen ? Non pas ! Pataud es lo nom de la familha que viviá dins aquel ostal. Èran de païsans amb de bèstias, de tessons ; fasián venir de fen, de noguièrs... "L'abric Pataud", quòs un "abric jos la ròca" ont vivián los primièrs òmes."
Tot en d'un còp, sortiguèt de la maison un òme cargat d'un capèl negre. "E bonjorn, brave mond, çò diguèt ! Me dison lo Francés de Pataud ! Sèm en 1884 e fau mos 52 ans !" Plan escarabilhat, aqueste Francés ! E se botèt a nos parlar de son paire que veniá de Cruesa e que fasiá ressegaire de long. Un provèrbi ditz : "Los ressegaires en infèrn van pas, l'an conegut sus tèrra dejà !" Rai d'aquel provèrbi ! El qu'èra vengut per se logar a la sason, trobèt son paradís a Las Àisias ; maridèt una dròlla d'aicí e tornèt pas partir ! "E iò, lo filh del Marcial lo ressegaire, sei païsan !" contunhèt lo Francés en nos fasent la visita de sa bòria : l'estable del tesson dins lo cròs natural del ròc, l'endrech ont gardava lo fen al sec, lo forn pel pan... Mas se vei que lo Francés es fòrça carcanhat per quicòm que lo tafuràva ! E d'un còp daissa espetar sa colèra : "E ben, ten, sèm en 1884 e quò fai mai de 20 ans que lo mond nos emmèrdan amb aquel camin de fer... An tot cambiat : alai, un pont ; enbàs, una carrièra qu'an crusada... Dins lo temps, la carrièra qu'èra aqueste camin que passa davant ma maison, davant ma granja jusca a Táiac !" Puèi, lo Francés desapareguèt coma èra vengut, emb son capèl de feutre negre ! ( de segre)
Paulette André
16/11/2015
Le Collectiu veut une politique régionale ambitieuse pour l'occitan
Fondé en mars dernier, le Collectiu Occitan Perigòrd n'a pas chômé avec l'actualité de la réforme des collèges et la manifestation à Périgueux en juin. «Nous avons obtenu quelques avancées suite à la manifestation de juin et au recours que nous avons déposé au Conseil d' Etat sur la réforme des collèges, mais pour le moment elles sont insuffisantes et ne garantissent pas la pérennisation et surtout le développement de l'enseignement de l'occitan tel que nous l'avions dans la précédente convention avec le rectorat. La mobilisation demeure donc entière sur le sujet, comme sur le sujet de la ratification de la charte européenne des langues minoritaires.Par ailleurs, nous allons entrer dans la nouvelle région Aquitaine, dont huit départements sur douze ont l'occitan en partage. Notre action se situe dans le cadre démocratique et républicain; nous souhaitons sortir de politiques anecdotiques pour une politique ambitieuse en faveur de la langue et la culture occitanes » précisent Michel Samouillan et Martial Peyrouny.
Le Collectiu convie la population et la candidats à une « velhada » festive dite « Tusta l'Urna », en faveur de l'occitan place de l'Ancien Hôtel de Ville à Périgueux samedi 28 novembre à 17h.
« L'ambiance sera comme toujours conviviale, musicale mais déterminée. Tous les amis, les défenseurs et les promoteurs de l'occitan y sont conviés. Les candidats aux élections régionales sont cordialement invités à présenter leurs intentions et leurs projets en faveur de l'occitan. Comme la Dordogne est au centre de la nouvelle région, certains de nos voisins du Limousin, de Lot-et-Garonne ont d'ores et déjà décidé de se joindre à nous. Nous voulons savoir quelle sera la politique de la future région en ce qui concerne l'occitan, l'enseignement, la visibilité de la langue et la culture ».
Le Collectiu Occitan organise une conférence de presse le mardi 24 novembre au siège du Bournat dau Perigord, 13 rue Kléber à Périgueux. Par ailleurs, le Collectiu Occitan Périgord souhaite « condamner fermement les attentats dont notre pays la France est la cible et exprimer sa solidarité vis-à-vis des victimes et de leurs familles».
Une minute de silence sera donc observée lors de la « velhada » à venir.
Denis Gilabert.


text:
Roman de Jaufre
Lo Roman de Jaufre qu'ei un roman medievau en occitan. Qu'estó escriut sia a la fin deu sègle XII (de cap a 1180) sia au començar deu sègle XIII (de cap a 1220). Los cercaires en literatura medievau ne son pas enqüèra d'acòrd aquiu dessús. Dab Blandin de Cornoalhas, lo roman de Jaufre qu'ei la sola òbra en occitan qui pertanh au cicle arturian.
Resumit[modificar | modificar la font]
Que conta l'istuèra deu joen chivalhèr Jaufre qui percaça un senhor qui a aucidut un aute chivalhèr aus pès de la reina Guilalmer, hemna deu rei Artús, entà har afront a la soa cort. Dens totas las aventuras qui l'apariràn, Jaufre qu'encontrarà ua joena e beròia casterana, Brunissens. Que caderàn amorós l'un de l'aute shens s'ac díser. Un còp complida la soa mission entau rei Artús, Jaufre que tornarà en çò de Brunissens entà la sedusir e que's maridaràn.
Influéncias[modificar | modificar la font]
Si lo subjecte ei directament gesit de la literatura francesa, la faiçon qui l'autor a de contar l'istuèra d'amor e los dialògs amorós enter los personatges que son hèra inspirats de la poesia deus trobadors.


text:
Boson
Lei bosons representan una classa de particulas que tènon de proprietats de simetria particularas dins lo corrent d'un cambi de particulas : un sistèma de particulas identicas se comportent coma de bosons es totjorn dins un estat totalament simetric a respèct dau cambi de particulas. Totei lei particulas elementàrias descubèrtas a l'ora d'ara son siá de bosons siá de fermions (que pòdon existir solament dins un estat totalament antisimetric a respèct dau cambi de particulas). Lo teorèm spin-estatistic indica que lei particulas de spin entièr son de bosons e lei particulas de spin mieg-entièr son de fermions.


text:
Montdurauça
Montdurauça[1][2] (Montdurausse en francés) es una comuna lengadociana en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Histoire[modificar | modificar la font]
Aquela comuna èra una dependéncia de Monclar de Carcin, una castelanarià que lo Comte de Tolosa aviá balaht a son fraire Bertrand en 1224. Guilhèl de Montclar accordèt de coutumas escrichas als abitants de sa castelariá e doncas a Montdurauça en 1264 o 1267[3], acte establit à Tolosa dins la Glèisa de Nòtra Dama del Taur, lo 6 d'agost de 1267[4], e que foguèron confirmada per Olivièr e Arnaut de Montclar en 1398.
Al sègle XIV, aquela vila, coma Montclar, èra administrada pels cònsols que, en 1672, reconeguron Loís d'Arpajon, viscomte de Montclar, coma lor senhor justicièr. Mai tard, las tèrras de Montdurauça foguèron vendudas per Catarina d'Arpajon a Gaspard Legendre, e en 1752 a Pèire de Lacombe, marqués de Montelh, que lo filh las cedèt en 1752 als fraires de Boyer, senhors de Sent Orsesi.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ (fr) [Revue historique, scientifique & littéraire du département du Tarn, 1894]
- ↑ [1]


text:
Ivan Organt
Ivan Organt (Sant Petersborg / URSS, 16 d‘abrial de 1978, en rus ИBaH ypraHT) es un actor e presentator de la television rusa.
Lo 15 d‘abrial de 2013 dins lo programa gastronomic „Smak“ (lo gost) Ivan Organt a badinat d’estatjants d’un vilatge ucraïnian. Pendent la preparacion d’un plat a parlat: „Ai talhat un api absoludament asimetricament… Saique ai dich non completament corrèctament. Ai talhat de legums que un commissari roge d’estatjants d’un vilatge ucraïnian“. Aquelas paraulas aguèron una granda resonança publica e provoquèron un escandal diplomatic entre Ucraïna e Russia.


text:
Sètge de Constantinòple (1453)
Lo sètge de Constantinòple de 1453 designa la presa de Constantinòple per li tropas musulmanis dirigidis per lo sultan Mehmet II. La batalha comencèt lo 6 d'abriu de 1453 e s'acabèt lo 29 de mai de 1453. Aguèt un resclantiment immens : marquèt la fin de l'Empèri Bizantin e la data dau 29 de mai de 1453 es sovent adoptada per definir la fin de l'Edat Mejana.
Per atacar la vila, li Turcs reüniguèron una armada de 80 000 a 100 000 òmes e una flòta de 130 naviris[1]. Dins la vila, lei Bizantins tenián una fòrça de 5 000 soudats ajudats per 2 000 combatents venguts dau rèsta d'Euròpa crestiana e 26 naviris. La vila teniá tanben un sistèma de fortificacions ancian e eficaç : lei Turcs avián ja atacats sensa succès la capitala bizantina en 1391-1392, 1394-1402 e 1422. Pasmens, lo declin continú de l'Empèri Bizantin, lo sieu isolament diplomatic e la poissança restaurada de l'Empèri Otoman après li invasions mongòli dau decenni 1400 entraïnèron l'aparicion de condicions favorabli au redreiçament de la poissança turca. Fàcia lu barris de Constantinòple, lu Turcs poguèron isolar la ciutat bizantina gràcias a d'operacions gigantesci coma lo transpòrt terrèstre d'una flòta per blocar lu pòrts bizantins e alinhar una artilhariá modèrna que va tenir un ròtle decisiu per batre li fortificacions bizantini e i permetre l'intrada dei sieunas tropas. La superiotat numerica permetèt alora ai Turcs d'eliminar lu centres de resisténcia. Lo 29 de vèspre, lo sultan Mehmet poguèt intrar dins la vila que va venir la capitala novèla de l'Empèri Otoman. La màger part dei caps bizantins èran mòrts au combat o capturats marcant la disparicion finala de l'Empèri.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Franz Babinger, Mahomet II le Conquérant et son temps : 1432-1481 ; La grande peur du monde au tournant de l'Histoire, Paris, Payot, coll. « Bibliothèque historique », 1954


text:
Heinrich Böll
Heinrich Theodor Böll (n. en 21 de decembre de 1917 a Colonha, m.16 de julhet de 1985 a Kreuzau-Langenbroich) foguèt un escrivan e òme politic alemand. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1972.
Biografia[modificar | modificar la font]
Nasquèt lo 21 de decembre de 1917 dins la vila de Colonha, populacion situada a la estat alemand de Renània del Nòrd-Vestfàlia, filh de l'escultor Viktor Böll de fòrtas conviccions catolicas. Entre 1924 e 1928 anèt a l'escòla elementari de Köln Raderthal, e entre aquel an e lo 1937 realizèt los sieus estudis de segondària a Colonha. Lo 1937 a lo sieu primièr contacte amb la literatura, en trabalhant dins una botiga de libres e objèctes ancians qu'abandonarà un an mai tard amb lo desir de se consacrar a l'escritura. Durant lo regim nazi participèt en un camp de trabalh del regim doncas qu'èra l'unica causa que lo poiriá permetre en lo futur dintrar a l'universitat. Quand èra prèste de se matricular per corsar d'estudis de filologia alemanda, l'estiu de 1939, foguèt reclutat pel Wehrmacht (armada alemanda).
Durant la Segonda Guèrra Mondiala participèt coma soldat a lo front francés e al front de l'èst, en se maridant durant un permís lo 1942. Foguèt capturat e fach presoèr per l'Armada americana durant la prima de 1945, en essent prisionèr en camps de detenguts a França e Belgica. En Decembre de 1945 retornèt amb la siá esposa dins la siá vila natala e comencèt a escriure mentre repara lo sieu ostal destruit pels bombardaments de la guèrra. Lo 1949 publiquèt lo sieu primièr libre, Der Zug war pünktlich, en s'integrant en lo Grop 47 e en se ligant al realizator e pintor Hans Werner Richter e al escriptor Alfred Andersch.
Moriguèt dins la siá vila natala lo 16 de julhet de 1985.
Òbras principalas[modificar | modificar la font]
- 1946-1947: Kreuz ohne Liebe
- 1949: Der Zug war pünktlich
- 1948-1949: Das Vermächtnis
- 1950: Wanderer, kommst du nach Spa
- 1951: Die schwarzen Schafe
- 1951: Nicht nur zur Weihnachtszeit
- 1951: Wo warst du, Adam?
- 1949-1951: Der Engel schwieg
- 1953: Und sagte kein einziges Wort
- 1954: Haus ohne Hüter
- 1955: Das Brot der frühen Jahre
- 1957: Irisches Tagebuch
- 1957: Die Spurlosen
- 1958: Doktor Murkes gesammeltes Schweigen
- 1959: Billard um halb zehn
- 1962: Ein Schluck Erde
- 1963: Ansichten eines Clowns
- 1964: Entfernung von der Truppe
- 1966: Ende einer Dienstfahrt
- 1971: Gruppenbild mit Dame
- 1974: Die verlorene Ehre der Katharina Blum (L'Onor perduda de Katharina Blum)
- 1979: Fürsorgliche Belagerung
- 1981: Was soll aus dem Jungen bloss werden?
- 1982: Vermintes Gelände
- 1983: Die Verwundung
- 1985: Frauen vor Flusslandschaft (publicacion postuma)


text:
Guyencourt-sur-Noye
Dyincourt-su-Noé en picard ( Guyencourt-sur-Noye en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a traversat pel riu Noye.
La commune est traversée par la rivière Noye.
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1692, lo toponyme s'escriviá Guiencourt.
Qualques armas de silex an #èsser d'amassadas sul territòri de la comuna.
Lo vilatge poiriá aver-i agut una forma vertebrada dempuèi l'epòca mérovingienpas.
En 1692, le toponyme s'écrivait Guiencourt.
Des armes de silex ont été trouvées sur le territoire de la commune.
Le village pourrait avoir eu une forme structurée dès l'époque mérovingienne.


text:
Canton de Valés
Lo Canton de Valés (en alemand Wallis, en francés Valais en romanch Vallais, en arpitan Valês e en italian Vallese) es un dels 26 cantons de Soïssa situat al sud-oèst del país, frontalièr amb França e Itàlia. Se tracta d'un canton sobeiran dins la Confederacion Elvetica dempuèi 1815 que ten coma capitala la ciutat de Sion. Las autras vilas importantas son Martigny, Monthey, Sierre (Siders en alemand), Visp (Viège en francés) e Brig-Glis (Brigue en francés). Dins lo canton coexistisson doas comunitats lingüisticas, una de parla francesa e l'autra de parla alemanda.


text:
Artur da Costa e Silva
Artur da Costa e Silva (n. 3 d'octobre de 1902, m. 17 de decembre de 1969) foguèt un militar (marescal) e president de Brasil entre 1967 e 1969.
Filh de comerçants portugueses de l'Archipèla de Madèira, comencèt la siá carrièra militara a Porto Alegre. En 1918 perseguiguèt los sieus estudis a l'Escòla Militara de Realengo, situada dins la vila de Rio de Janeiro. En aquela vila se maridèt amb Iolanda Barbosa, filha d'un militar.
En 1952 venguèt general, en atenhent la carga maxima de General d'Armada en 1961. Durant lo govèrn de João Goulart participèt a la repression dels movements d'estudiants, e foguèt alunhat del comando de la 4ena Armada. Tre 1963 participèt a la conspiracion que depausèt João Goulart a travèrs d'un còp d'Estat. Durant lo govèrn del marescal Humberto de Alencar Castello Branco, Costa e Silva venguèt Ministre de la Guèrra e s'aprochèt dels militars de la « linha dura ».
Costa e Silva, candidat unic a la succession de Castello Blanco, foguèt elegit indirèctament (sensa la participacion del pòble) per lo Congrès Nacional Brasilièr en 1966. Assumiguèt lo govèrn lo 15 de març de 1967.
Durant lo sieu govèrn, s'amplifiquèron las manifestacions, principalament d'estudiants contra lo regim militar, qu'aguèron per responsa l'aumentacion de la repression.
Lo 31 d'agost de 1969 Costa e Silva sofriguèt d'un accident vascular cerebral e foguèt alunhat del govèrn, en essent remplaçat per una junta militara. Moriguèt lo 17 de decembre del meteis an[1].
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
GOV.


text:
Glyptodon
Lo gliptodont (Glyptodon clavipes, gr. "Dent ranurat") es una espècia extincta de mamifèr cingulat de la familha Glyptodontidae.
Aqueste animal, ligat als actuals armadillos, èra natiu d'America. Lo gliptodont mesurava près de 3 m e pesava près de 1,4 t, en essent equivalenta en forma e tamanho a un Volkswagen Escaravat. Èra erbivòr e, per la siá constitucion, se supausa que foguèt pas fòrça agila. La siá defensa contra los predadors se basava en lo sieu clèsc rigit. Las desparièras espècias se distinguisson pels patrons e tipes de clèsques. Pendent milenis, fòrça d'aquestes clèsques demorèron vuèges al cors de las planicies d'Uruguai, Riu Grand del Sud e d'Argentina, en servint probablament de refugi pels umans primitius de la region.