text:
Lo Centre d’Animacion Pedagogica en Occitan (CAP’ÒC) ven de mandar 50 exemplars de sa darriera edicion, l’album Ieu l’ai, dins chasca antena Canopé de Novela-Aquitània.
‘Quel album per los cicles 1, 2 e 3 exista dins los tres dialectes de Novela-Aquitània : gascon, lengadocian e lemosin. Es acompanhat d’un CD ente lo conte es legit dins los tres dialectes, e quitament en francés.
Canopé, qu’es quò que remplacet en 2014 lo CNDP (Centre Nacionau de Documentacion Pedagogica), e regionalament los CRDP. Qu’es un establiment public que despend de l’Educacion nacionala e que a per missions d’editar, de produir e de difusar de las ressorças pedagogicas e administrativas per los professionaus de l’ensenhament.
Sus l’Academia de Limòtges, n’i a un a Limòtges, un a Tula, e un a Gueret.
Lo CAP’ÒC, basat a Pau (64), es lo servici especific dau Raseu Canopé per la produccion de ressorças pedagogicas en occitan de la mairala au liceu.
Es maitot charjat de l’acompanhament de las politicas lingüisticas.
Justadament, au mes de genier de 2017, una convencion-cadre per lo desvelopament e l’estructuracion de l’ensenhament de l’occitan fuguet sinhada entre lo Ministèri de l’Educacion nacionala, la region Novela-Aquitània, la region Occitània e l’Ofici Public de la Lenga Occitana.
‘Quela convencion s’aplica sus las academias de Montpelhièr, Tolosa, Bordeu… Peitieus e Limòtges.
‘Quel article sus lo site de l’academia de Bordeu explica las finalitats de la convencion :
Signature d’une convention cadre pour l’enseignement de l’occitan entre le ministère de l’éducation nationale, la région Nouvelle-Aquitaine, la région Occitanie, et l’Office public de la langue occitane
De segur, per lo Lemosin, ente l’ensenhament de la lenga occitana fuguet jamai plan encoratjat, quant fuguet pas descoratjat, ‘quela convencion es istorica e balha l’esper de veire chamnhar ‘na situacion que dura dempuei tròp de temps…
Una de las prumieras aplicacions de ‘quela convencion sus lo terren es la difusion de materiau pedagogic en occitan per ajudar o incitar los ensenhaires a far quauqua ren emb la lenga dins lor classa, tan ben coma las associacions que òbren dins los temps periescolars.
Darençai, chasca novela produccion dau CAP’ÒC sirá mandada en mai d’un exemplars dins totas las antenas Canopé de las regions Novela-Aquitània e Occitània. ‘Quilhs libres se poden manlevar gratuitament per trabalhar en classa.
De las pistas pedagogicas son perpausadas sus lo site dau CAP’ÒC (en occitan lo mai sovent).
Voletz far quauqua ren dins vòstra escòla ? Profitatz de ‘quela novela possibilitat e fasetz remontar vòstres besuenhs au CAP’ÒC !


c: text/html

text:
Mercés a la moneda collectada pendent la prumèra edicion de La Passem, l'associacion Ligams qu'avia un aperet a projèctes collectius tà la transmission e la valorizacion de l'occitan.
Lo 9 de julhet a l’Ostal de Region de Clarmont d’Auvernhe se faguèt “l’Amassada per la lenga e la cultura occitanas en Auvernhe-Ròse-Aups” ont s’acampèron mai de 50 personas representantas de las associacions e institucions occitanas e de la region.
Los elejuts de la comunautat d'aglomeracion País Basco que votèn tà la reconeishença oficiau deu basco e de l'occitan gascon a costat deu francés.
L’Universitat Montaigne de Bordèu que prepausa ua navèra formacion en occitan. Lo Diplòma Universitari (DU) en occitan qu’ei ubèrt en l’encastre de la formacion continua e virat cap a las personas qui son en activitat o en recèrca d’emplec.
Qu’ei un pòste a temps plen prepausat peu departament 65. Que cèrcan la persona qui prenerà en carga los dossièrs ligats a la lenga e a la cultura occitanas (animacion e gestion de la mission, seguit de las operacions aviadas peu departament).
Lo 2 de feurier passat lo rector de Lemòtges, lo president de la Region Novela-Aquitània e la presidenta de l’Ofici Public de la Lenga Occitana (OPLO) an signat un texte qu’a per tòca d’estructurar e de desvelopar l’ensenhament de la lenga occitana.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
La chancada 2014 a Cestas
28 août 2014 22:53 0 messages
LO CONTE DEUS DUS AMICS
Un cop èra un esquiròu e un gahús biarnés qu’avèvan decidit d’anar a la vila.
Se prenon las biciclètas deus regents, de que minjar e béver.
Que decidèn de seguir los chancaires de Sr Per qu’avèn cartas de las bonas e sustot previst estanquetas suu camin.
Per la seguida deu conte, tornatz viéner aqui, la setmana de la dintrada !!!
A Bordèu, le gahús se trobèt un amic.
Pausa a Cestas
S’es estancada a noste aquesta setmana, la passejada a chancas entre Anglet e Bordèu.
Avèm previst dab la Francesa de contar l’istoera deu Loison e de sas aventuras dab los auberjistas ; e puish l’emplec deu temps...
ARCULH E ESCAMBIS
ESTACAR
TRUCS E PATACS
Dans la même rubrique
17 septembre – {La cigale e l’arroumits} en langue de Capbreton
20 février – Rando-photo dans le centre de Gazinet par les CM2 de l’école du Parc
18 février – Découverte pédestre du bourg de Cestas par les CM2
7 juillet 2015 – Maisons de maraichers à Eysines
12 novembre 2011 – Une pensée du Courneau


text:
14/03/2013
L'invité-lo convidat-de "Meitat chen, Meitat pòrc" dau 17 de març
Joan-Pau Verdier nos informa que lo convidat de l'emission de questa setmana sera
Yves Lavalade ,
que parlara ( entre autres) de la metòda "Parlons Limousin" aura botada en linha ( cf nòstra article dau 24 de feurier sur queste blògue)...Tot quò-qui sur :
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
France-Bleu Périgord
08:07 Publié dans Actualitats, actualité, Literatura en òc, Onte aprener e parlar la lenga -les cours | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Petite Histoire de l’Occitanie de Jean Sagnes. Libre en francés.
L'autor istorian de formacion, autor de nombroses obratges sus l'istòria del Lengadòc e del Rosselhon presenta aquí una sintèsi sus l'istòria d'Occitània.
Jean Sagne rapela primièr lo sens del mot Occitània : l’ensemble de las regions qu’an per lenga originala una lenga derivada del latin, la lenga d'òc o occitan. Precisa qu'aquel grand ensemble geografic deu pas èsser confondut amb la region administrativa recentament creada e nomada Région Occitanie que recampa pas que 13 departaments.
Al fial dels sègles l'autor precisa l'evolucion que coneguèron aqueles territòris dempuèi la preïstòria : cambiament politics, guèrras, invasions, vida intellectuala e movements culturals (Trobadors, Felibrige, Occitanisme), actualitat recenta...
Jean Sagnes nos balha en qualques dos cents paginas una panorama de l'istòria nòstra.
Ensenhador :
- Capítol I - A l'origine : une langue, un territoire.
- Capítol II - Les temps préhistoriques et antiques.
- Capítol III - Gallo-romans, Wisigoths, Arabes et Francs (Ve-XIe siècles).
- Capítol IV - Troubadours, cathares et croisés (XIIe-XIIIe siècles).
- Capítol V - De nouvelles calamités aux XIVe et XVe siècles.
- Capítol VI - Une difficile intégration dans l'ordre monarchique français (1515-1788).
- Capítol VII - Un demi-siècle de bouleversements, de la révolution de 1789 à la révolution de 1848.
- Capítol VIII - L'Occitanie sous le double signe du Félibrige et de l'école républicaine (1848-1940).
- Capítol IX - Depuis 1940, profonds changements économiques et politiques.
- Capítol X - Aujourd'hui, une nouvelle occitanité ?
- Capítol XI - La région « Occitanie - Pyrénées-Méditerranée ».
Petite Histoire de l’Occitanie de Jean Sagnes, edicion Cairn (216 paginas, novembre 2017).


text:
Ongan en 2018 se debanarà lo 3 e 4 d'agost lo festenal Sant Juèri a l'ora occitana.
Dos jorn d'animacions dins aquela vila d'Albigés amb al programa :
Divendres 3 d’agost al Cinelux :
- 18h, cançons del país amb lo talhièr cant del Centre Occitan Ròcaguda.
- A 19h, repais organizat per l’OMEPS e animat per Ràdio Albigés.
- A 20h Concèrt dels grops Uèi e Feràmia.
- Vèrs 22h, balèti amb Jòi orquèstrad e Trio d’òc.
Dissabte 4 d’agost.
- Lo matin, caravana musicaira, dançaira e parlaira : itinerari amb musicas, danças e lecturas de tèxtes dins 7 botigas de la vila. Despart 9h30 : Sport Factory, 271 camin de Cambon, fins a 11h30 a la mediatèca, qu’aurà presentat dempuèi la debuta de la setmana una exposicion sus Sant Joan e la cultura occitana.
- A comptar de 17h, pargue Mitterand, mercat gostard amb productors del país qu’asseguraràn lo repais del ser, danças amb Los esclopets, teatre amb doas peçòtas jogadas per Los de Ròcaguda.
- A 19h lectura teatrala sus l’òbra picarèsca d’Alèm Surre-Garcia : Man trobat per dos actors : Anna Cameron e Joan-Miquèl Hernandez.
- A 20h, aperitiu, cants, repais.
- 21h, bal tota la serada amb Triò d’òc e Jòi Orquèstrad.
Demai, lo jorn d'abans, dijòus 2 d’agost, i aurà una preséncia occitana sul mercat amb Los Esclopets de Sant-Gregòri.
Radiò Albigés serà presenta a cada eveniment de la fèsta.


text:
Dissabte, 29 de julhet de 2017, 03h00 Societat,Politica,Internacional
Las autoritats turcochipriòtas an detengut al pòrt de Famagosta l’equipatge del vaissèl C-Star, de la còla nomenada Defend Europe consacrada a empedir los salvaments de migrants en Mediterranèa
Las autoritats turcochipriòtas an detengut al pòrt de Famagosta l’esquipatge de la nau C-Star, de la còla nomenada en anglés Defend Europe (Defend Euròpa) consagrada a empedir los salvaments de migrants en Mediterranèa. Dins lo vaissèl i an trobat 28 migrants dont la majoritat venon de Sri Lanka. Lo grop es compausat d’uèch membres d’esquipatge e del capitani que son acusats de trafec de personas.
Après far lor deposicion, las autoritats turcochipriòtas los an liberats per manca de pròvas, franc del proprietari de la nau qu’es estat menat al sud de l’illa per i tornar far una deposicion, çò rapòrta The Guardian.
Los refugiats qu’èran dins lo batèl dels ultradrechistas an dich qu’avián pagat quitament 10 000 èuros per que los menèsson devèrs Itàlia, e cinc d’eles dison qu’an demandat l’asil politic dins aquel país e i an pogut anar. D’autres quinze son estats remandats devèrs Sri Lanka.
Acusan las organizacions umanitàrias de trafegar amb las personas
La detencion dels membres de C-Star contrasta amb la tòca de Defend Europe, que lo grop francés Generacion Identitària ne fa partida. Aquela organizacion xenofòba nasquèt amb la tòca explicita d’empedir que las organizacion sumanitàrias salvèsson de migrats naufragats en Mediterranèa. Los acusan de “traficar amb de centenats de milièrs d’immigrants illegals en Euròpa e meton en perilh la seguretat e l’avenir del continent”. Defend Europe, qu’a amassat mai de 75 000 èuros per aquela tòca, considèra que las organizacions umanitàrias que secorron de refugiats en Mediterranèa son “responsables de la negada de milièrs d’africans”. Lo grop ultradrechista denóncia que las organizacions umanitàrias amassen de dons per trafegar amb de personas dins l’encastre d’un ret internacional. Per aquela rason ditz que farà “tot çò que poirà” per empachar “las activitats illegalas de las organizacions umanitàrias”. Mas ara lo grop C-Star es estat arrestat per trafec de personas.
Detenguts en Egipte
De fach es pas lo primièr episòdi escandalós del naviri C-Star. Lo 20 de julhet passat, foguèt detengut en Egipte per las autoritats del canal de Suèz, quand anava devèrs Catània (Sicília). Lo cònsol de Catània aviá avertit prèviament que voliá pas qu’aquel vaissèl amarrèsse dins son pòrt.
Fasián d’entraïnament de navigacion
En seguida de lor arrestacion al nòrd de Chipre, la còla ultradrechista a publicat un comunicat que ditz que vint dels refugiats que los transportavan dins lor vaissèl fasián un entraïnament de navigacion. Mas las organizacions umanitàrias los aurián corromputs amb de sòus per que demanden l’asil en Itàlia. Dins aquel sens, segon lo grop xenofòb, quinze migrants aurián refusat aquel argent e per aquela rason los aurián remandats.
Segon la polícia de la marina turcochipriòta, la nau ultradrechista a desactivat lo sistèma d’identificacion automatica e ara es pas pus localizabla.
ALERT. Far Right vessel C-Star changes crew at Famagusta. 10 new crew & sails tomorrow. @hratsea @hopenothate @seawatchcrew @MSF_Sea @hrw pic.twitter.com/GMO0D1r3X7— Human Rights at Sea (@hratsea) 26 de juliol de 2017
#8
E puish, desaprovar lo contiengut d'un article qu'ei ua causa. Mes que's tròba au demiei deus legedors ua persona que pòsta messatges a la limita de la difamacion e de l'omofobia.
#8
Ne m'adressaví pas a vos, mes a uns legedors qu'an besonh de lutar contre un enemic fantasmat entad aver ua rason de víver.
Après cadun que pòt trobar quauquarren de bon léger en çò deu Jornalet.
Aquel escambi de comentaris senhala una particularitat. La premsa occitana es estequida... mas en linha, quotidiana e gratuita, o es encara mai ; mercé donc, e mila còps mercé, a los que fan viure Jornalet.
Pasmens e çaquelà, ni pel plaser de legir la lenga nòstra, la linha editoriala d'aquela gaseta espanhòla, catalanista e esquerrista, lassa bravament e ne fas un sadol. Mas qué volètz... cal pas tròp far los refastinhoses.
E donc lo divòrci es quotidian, e tot còp vesedor, en... Legir mai
#3 : Que pensi lo xenophon que's passeja peu siti deu Jornalet per'mor n'i a pas gran causa a léger suus sitis de National Hebdo o de Sens Commun per aquestes torns.
E puish, lo plasér de har cagar lo monde...
#1 Mon bon Xenofon-Comtessa-de-Dia-Samosate-Pessalmezzo aqueles pichons neò-fascistas te dònan una jovença nòva qu'as pus gaire dempuèi un brave temps. T'aconsèlham de los anar rejoinher lèu-lèu en Miegterrana per los ajudar plen de vòia a faire son trabalh d'escana-metècas e de mata-mòros. E qui sap, benlèu qu'aquò te farà tornar joine, bèl, en bona santat amb totes tos cabèls, seissanta quilòs en mens e un sex-appeal de pas creire amb li chatonas. Es tot lo mal que te sove... Legir mai
#3 ieu pensi qu'aquel òme pren un plaser terrible a se far de mal en tot legir las darrièras trobalhas de l'islamiesquerroccitanormativisme de Jornalet e ne pren un encara mai grand dins lo trollisme identitari fàcia al qual la melhora atitud es totjorn : DFT (don't feed the troll)
#3 Per ma fé saria pas escrich en occitan vendriai pas ! La trilogia LGBT, FARC, CURDS plan estropat dins lo topin de la çò dicha benpensansa d'ultra esquèrra me ven plan fastigós e segurament es pas aquò que representa tanpauc la majoritat del pòble occitan...
Alavetz legissi qualques còps qualques articles et n'i a pron..e es sonque per lo plaser de legir dins ma lenga.. segur que durarà pas qu'un temps!
#1 Me damande sovent la rason que vos fai contunhar legir tots los jorns un jornau que vesiblament sa linha editoriala vos fai tant orror...
#1 Díser que "Defend Europe" , de la quala "Génération Identitaire" es sòci, es una organizacion de dreta extrèma es pas una vision, me sembla evident. Après, se lo títou "dreta extrèma" es pesuc de portar, de qué i podèm ? Es a eths d'assumir.
un pauc neblos aquest afaire e demandariá d'investigacions, per lo jornalet, que vol una emigracion massissa e incontralada, son eroi li dison leis ONG que secorron lei migrants naufrajats e de gus coma aqueu de Roya que favorizan son entrada ilegala en Europa, aquelas organizacions umanitàrias travalhan vesiblament amb lei traficants de persona, que gràcia an eli prevenon lei veissèus de marina d'anar lei secorrer e li auriá un naviri ultra-drechistas que fariá parier, arrestat , puei r... Legir mai


text:
Verneuil-en-Bourbonnais
Verneuil-en-Bourbonnais (Verneuil-en-Bourbonnais en francés) es una comuna occitana de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo bourg A bastit sus una nautor en en dominant çò Douzenan.
Le bourg est bâti sur une hauteur dominant le Douzenan.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Verneuil Es a la Mièja Edat una de las dètz-e-sèt châtellenies del Bourbonnais. Es doncas cencha de remparts e es la una de las vilas los mai importants del duché de Borbó ; a dotat d'un collègi de chanoines, 60 a l'origina, establits en la collégiale Sant-Pierre. Lo pòrti Louis II de Borbó i #bastir un castèl. La vila es presa l'an 1465 per Louis XI, #que fa desmantellar las remparts e lo castèl.
Verneuil Ven de contunh châtellenie reial.
Verneuil est au Moyen Âge une des dix-sept châtellenies du Bourbonnais. Elle est donc ceinte de remparts et elle est l'une des villes les plus importantes du duché de Bourbon ; elle est dotée d'un collège de chanoines, 60 à l'origine, établis en la collégiale Saint-Pierre. Le duc Louis II de Bourbon y construisit un château. La ville est prise en 1465 par Louis XI, qui fait démanteler les remparts et le château.
Verneuil devient ensuite châtellenie royale.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
02/07/2018
"Parlez comme un troubadour, comme une troubairitz", petit guide de conversation
"Parlez comme un troubadour, comme une troubairitz", un petit guide de conversation bilingue occitan limousin français , conçu par Tomàs Irondela vient de sortir aux édition Novelum.
Il présente des expressions de tous les jours, un petit guide de l'occitan de tous les jours : comment se saluer, bavarder, commander au restaurant...et quelques chansons parmi les plus connues.
De précieux conseils de prononciation sont également disponibles.
Ce petit livre est à la vente dans les librairies au prix de 4€.
16:41 Publié dans Actualitats, actualité, La lenga e sos dialectes | Lien permanent | Commentaires (0)
20/06/2018
Chabaneu de Nontron, de Jan-Peire Reidi
A perpaus d’una conferença dau majorau Fornier a Nontron lo 8 de junh de 1978
La conferença prevuda au GRHIN (Groupe de Recherches Historique du Nontronnais) per lo dijuòus 7 de junh de ’questa annada se poguet pas far ; fuguet remplaçada per l’escolta d’una conferença enregistrada que lo majorau Marceu Fornier faguet lo 8 de junh de 1978 sus lo lingüista e filològue nontronés Camila Chabaneu (1831-1908).
Nascut a Nontron, fils d’un director de la Pòsta, fuguet oblijat de trabalhar per ganhar sa vita sens aver passat son bachelierat. Faguet coma son pair : fuguet empluiat de la Pòsta. Comencet a Aush, puei venguet controllaire a Engolesme (1857) e, per ’chabar, recebeire a Conhac (1872).
Pareis que sa vocacion li venguet en legir los libres de François Raynouard (1761-1836), autor d’un Choix des poésies originales des trobadours en sieis volumes. Aguet tòst compres que la linga daus trobadors era sa linga mairala, la que se parlava a Nontron. Estudiet tot sol los textes de l’Atge Mejan. Membre dau Felibrige dempuei 1854, collaboret a la Revue des langues romanes, escrivet una Histoire et théorie de la conjugaison française que presentet a Émile Littré (1868), puei sa Grammaire limousine (1876), e se faguet coneitre coma gramatician e filològue en França mai a l’estrangier.
En 1878, fuguet nommat a la chadiera de lingas romanicas a l’universitat de Montpelhier. Un professor d’universitat autodidacte que era quitament pas bachelier ! Pròva que sas capacitats de trabalh e sas coneissenças sens parieras eran plan reconegudas ! A data de 1883, la chadiera de Chabaneu enclauguet lo vielh francés e lo vielh provençau.
A perpaus dau mot « provençau » per apelar nòstra linga, lo majorau Fornier, que refusa lo mot « patois », explica que ven de l’influència dau grand poeta Mistral, mas que son nom vertadier es la linga d’òc, l’occitan. Fuguet d’en prumier nommada "lemosin", perque quauques grands trobadors daus mai coneguts eran lemosins. Lo majorau cita los trobadors dau Perigòrd Bertran de Bòrn, Guiraut de Bornelh, Arnaut de Maruelh.
Quand prenguet sa retirada e que fuguet remplaçat per sos elevas (Joseph Anglade es benleu lo mai conegut), Chabaneu tornet viure a Nontron. La novela escòla felibrenca dau Perigòrd, Lo Bornat, creada en 1901, perdet son president, lo majorau Auguste Chastanet, en 1903. Chabaneu fuguet chausit per li succedir. Lo nombre de majoraus dau Felibrige passet de set a cinquanta e Chabaneu fuguet lo prumier que portet « la cigala de Nontron ». Son prumier discors de majorau, Chabaneu lo faguet en francés a la felibrejada de Maruelh. Marceu Fornier, autre majorau portaire de « la cigala de Nontron », legis una granda partida de ’queu discors inobludable, d’una granda densitat, que ne’n avem retengut quauques bocins remirables :
… Le félibrige s’est donné pour mission de remettre en honneur la langue de nos pères…
car c’est sur notre sol et sur celui du Limousin confondus, que (…) la langue d’oc (…) a pris sa forme classique et a porté ses fruits les plus savoureux et les plus beaux.
… Le Périgord a produit quatre des troubadours les plus illustres et sur ces quatre, les trois que Dante, (…) nomme comme les maîtres de l’art dans chacune des grandes divisions de la poésie lyrique qu’il établit, à savoir Arnaud Daniel, Bertrand de Born et Guiraud de Bornelh. Le quatrième est Arnaud de Mareuil…
… il nous faut ramener notre pensée à 900 ans en arrière, à l’heure crépusculaire où la poésie provençale allait éclore… Tout à coup, le voile se déchire,… et se révèle (…) le sourire de la femme. Aux épouvantements d’hier succède la joie, la joie de vivre, la joie d’aimer.
… Ce fut là la première, la vraie Renaissance. Non pas comme quatre siècles plus tard, le réveil de la pensée et de l’art antique, mais bien plus, le réveil de la nature sous les yeux et dans le cœur de l’homme. Et ces miracles, la résurrection de la nature, la délivrance de l’amour, annonce et prélude de la délivrance de la pensée, quels magiciens les accomplirent ? Ce furent nos troubadours.
… par le culte de la femme dont ils furent les prêtres, transformer partout en peu d’années une société barbare en une société policée.
…la courtoisie s’introduisit dans le monde, (…) grâce à laquelle, sans l’abominable croisade albigeoise qui fut le plus grand crime de l’Église, la libre pensée, après le libre amour, aurait pris son vol trois cents ans plus tôt.
… ne pensez-vous pas qu’héritiers de cette poésie, possesseurs de cette langue, la parlant encore sinon avec son ancienne pureté, son ancienne richesse et son ancienne élégance, du moins avec toute son énergie et quelques unes de ses grâces, ce serait un crime de la laisser mourir sur nos lèvres et sur celles de nos enfants ?
Per sos 75 ans los estudiants de Chabaneu li òfriren los Mélanges Chabaneau un recuelh fait de chapitres escrichs chascun per un estudiant diferent. Marceu Fornier menciona las Poésies intimes (1970) e subretot la Grammaire limousine (1876) e nos ditz que ’quilhs obratges son « introbables » (Urosament la Grammaire limousine es aura accessibla en linha !). Ne’n parla gaire, de ’quela grammatica, mas nos ditz que Chabaneu veu dins lo lemosin tres unitats : lo lemosin naut, lo lemosin bas e lo « peirigordin », e que lo lemosin enclaus l’occitan parlat en Charanta. Cita d’autres obratges dau filològue nontronés coma : Langue et littérature provençale, des Poésies inédites des troubadours, Sainte Marie-Madeleine dans la poésie provençale, Les biographies originales des troubadours, les Fragments d’un mystère de la Nativité découvert dans l’abside de Saint-Front. Lo conferencier conta que ’queu darnier obratge era lo manescrich d’un « mistèri » de l’Atge Mejan trobat dins un mur de la catedrala Sent-Front de Periguers e que Chabaneu ne’n faguet una revirada magistrala.
A daus Nontronés plan interessats, lo conferencier conta fiau per ’gulha l’istòria dau monument de Chabaneu a Nontron, rasis lo monument aus mòrts, e son inauguracion en 1911. Per ’chabar, legis un poema dau Sarladés Loís Deluc que saluda : « lo sabent mestre-obrier d’esperit e de memòria, ‘dobaire de la lenga, Chabaneu de Nontron ».
Un còp que los membres dau GRHIN agueren escoltat l’enregistrament de la conferença dau majorau Fornier, Jan-Peire Reidi faguet quauquas remarcas sus la plaça de l’occitan dins la familha de las lingas romanicas, e sus la Grammaire limousine. Preciset çò que fau comprener – o pas comprener – per « perigordin », donet dau exemples per montrar la portada e la precision dau trabalh monumentau de Chabaneu dins sa Gramatica, e disset quauques mots de l’evolucion recenta de nòstre parlar, que Chabaneu aviá plan remarcada au segle dietz-e-nòu.
E los Nontrons fugueren plan contents e fiers de ne’n saber un pauc mai sus lur linga e sus lo sabent que a donat son nom a una ruá de la vila e ad una union locala d’occitanistas.
A Marennes, lo 15 de junh de 2018
Jan-Peire Reidi
16:30 Publié dans Cronicas d'autors, Jan-Peire Reidi, La lenga e sos dialectes | Lien permanent | Commentaires (0)
04/06/2018
Vaque coma me, de Jan-Peire Reidi
Dins son brave libre L’Aubre solet, l’escrivan lemosin Peire Lallet conta que son pair, « lo pair Jan », perdiá pas una ocasion de picar la curiosetat de son dròlle. Quante un avion passava, que quò ’ribava pas tan sovent qu’aüei, eu li credava :
« Pitit, vaque veire l’avion ! »
E, quante aviá mestier d’agusar la lama de la faucherza :
« Pitit, vaque virar la mòla ! ».
Vaque es un imperatiu de la seconda persona dau singular dau verbe venir que se ditz pas nonmas per apelar un chin o ben far segre las ovelhas. Òm auva sovent las mairs zo dire a lur mainatge, per exemple. Per convidar una persona que òm tutia, òm pòt li dire :
« Vaque minjar la sopa coma nautres ! »
Dins sa Grammaire limousine, p. 266, Chabaneu explica que vaque es benleu la reünion de ven e de ’quí (en francés : viens e ici), emb un desplaçament de l’accent sus la prumièra sillaba. Quo es nonmas una ipotesi. L’explicacion « ven ’quí » ’niriá finament si tots disian *véque, coma nautres que parlem è, e si lo parlar è era mai ancian, mas los que parlen a disen « vaque », emb un a long…
Chabaneu fai remarcar que « vaque » = « *ven quí » siriá desjà un pleonasme e que fariam un doble pleonasme en disent : « Vaque ’quí ! ».
« Vaque » es una fòrma que s’auva en lemosin naut, mas que, a Tula, disen « vene » (Chabaneu, p. 266). Quò empaicha pas Jan dau Melhau, que ne’n es pertant pas loenh, escris :
« Vaque veire quauqua res de brave ! ». (Una jornada a la campanha)
Justament, s’es vut qu’a la campanha lo òrdres eran pas totjorn tròp amistos, subretot quante volian eslunhar quauque chin que japava japaras-tu aprep un estrangier. La gent eran pas tan mofles coma au jorn d’aüei :
« Taicí, raca de chin ! »
E la paubre béstia se tirava d’aquí la coá entre las pautas per pas ’massar quauque còp de lata o d’agulhada.
« Taicí », prononçat *teici, ven probablament de « d’aicí » (Vai-te’n d’aicí !), coma quò se ditz enquera dins d’autres endrechs. Mas chausa amusanta, dins Lou Trésor dóu Felibrige, Mistral escris :
« TEICI, TAICI interj. que l’on emploie en Prov. pour appeler un animal, en Lim. pour le chasser » !
Anatz comprener… Mas una frasa sens gaire d’ambigüitat que aimavan dire, quo era : « Defòra n’es pas plen ! »
« Taicí, raca de chin ; defòra n’es pas plen ! ».
Quo es ben lo diable si òm pòt pas se far escoltar !
A Javerlhac, lo 30 de mai de 2018
Jan-Peire Reidi
07/05/2018
Per l'amor, cronica linguistica de Jan-Peire Reidi
Linga d’òc, linga d’amor. Creiriatz que l’amor espelis dins la quita gramatica.
La locucion prepausicionala que aime lo mai es per l’amor de (far quauqua ren), que exprimis la finalitat. Es vesina de sense d’autras locucions coma : per (de) dire de, per fin de. Nòstres davanciers de linga lemosina, que sentian benleu pus lo rapòrt emb lo sentiment que dòna dau sense a nòstra vita, an creat la fòrma emb l’aferesi e sens article : per ’mor de. Pòt estre prononçada per ’mo’ de… Voletz daus exemples ? Ne’n veiquí tres :
Eu copava de las gitòlas de boesc sabat per l’amor de far daus estiflaus. (Delaja)
… las aurelhas coijadas sus l’eschina per ’mor de montrar lo mens possible de sa persona. (Ganhaire)
Fugueren penduts per ’mor de los empaichar de traïr. (Dugròs)
La locucion se tròba en gascon e en lengadocian jos la fòrma pr’amor de…
Per l’amor de far, per far : ente es la diferença ? Siretz benleu pas tots d’acòrd, mas m’es ’vis que la realizacion de l’accion es prevuda emb un pauc mens d’immediatetat e un pauc mai de complexitat dins « per l’amor de far » que dins « per far ». De verifiar !
La locucion conjonctiva per l’amor que (per ’mor que) voù dire per çò que, perque (= per çò que). Indica per quala la rason quauqua ren se fai o se fai pas :
Me plànhe pas de tu, per l’amor que m’as jamai fait degreu.
Eu ne tirava pas lo lard aus chins, per l’amor qu’eu ne ’viá ni lard ni chins. (Delaja)
Li disiá que Bartali [era mòrt], mas l’autre lo cresiá pas per l’amor que l’aviá jamai vist dins los mòrts dau jornau. (Berland)
Las locucions conjonctivas que podrian correspondre en francés son : (compte tenu) du fait que, pour la bonne raison que.
Quauques francofònes que aprenen l’occitan ausen benleu pas utilizar de las fòrmas coma per l’amor que, per l’amor de, per l’amor que (ten !) la referença a l’amor lur pareis suspecta. An paur de se trompar. An tòrt ; fau surtir de l’estile minimalista.
Veiquí doas locucions de mai que pòden surprener : per pretz que… e de beu que :
Per pretz que metiá lo chapelet jos lo nas [dau chin], eu li fotiá un còp de verja. (Delaja)
Sinonimes : a mesura que, a proporcion que… En francés : au fur et à mesure que…
De beu qu’eu tustava, eu enfonset la pòrta. (citat per Camila Chabaneu ; = talament qu’eu tustava…)
Veiquí, per ’chabar, lo sovenir d’una locucion « d’amor ». Si i aviá quauquas sòbras dins lo plat quante aviam disnat, ma defunta granda-mair disiá :
« L’un per l’amor de l’autre, z’an pas volgut ’chabar. »
Per politessa, chascun z’aviá laissat per los autres. L’un per l’amor de l’autre ! Es-t-eu pas brave ’queu biais de dire ?
A Javerlhac, lo 7 de mai de 2018
Jan-Peire Reidi
30/04/2018
Lo temps dau contaire, de Jan-Peire Reidi
Lo passé simple es lo temps dau recit dins la linga francesa literària. Fai un brave moment que, dins la linga parlada, es remplaçat per lo passé composé. Mas en occitan e dins d’autras lingas romanicas, lo « passat simple », que aimem mai apelar « preterit », es una fòrma plan viva dins tots los niveus de linga. A la velhada, quo era au « preterit », pas au « passat compausat », que los vielhs engrunavan la sega d’eveniments de lur conte :
Ma granda a sovent contat que, ’na nuech, daus velhadors que passavan pas luenh auvigueron quauqua res de pas ordinari… D’abòrd, i aguet darreir ilhs lo pas d’un chavau… Tot d’un còp, en passant lo riu, quò se getet dedins emb un bruch de ferralha… L’endeman, torneron au riu… Lai vegueron res… (Marcela Delpastre, Los Contes dau Pueg Gerjan)
Lo preterit pòt servir tanben per contar una sega d’eveniments mai recents. Per exemple, veiquí coma una pita dròlla parla de sa jornada chas sos grands a la campanha, d’en prumier en occitan, puei en francés :
Version occitana : Dijòus, jorn de comget, n-anei a la campanha. Prenguei mon panieron ente ma mair avia plejat dins una pelha blancha un paquet de cafet… [Mos grands] me desbarrasseren de mon panier… La Pomponeta avia ’gut quatre pitits chats… Los megueren dins una bòtja e los n-anerem nejar dins lo Riu-tòrt… En tornar de nejar los chats, encroserem los lapins que n’avia dietz de crebats… Après ’quò surtiguerem de la cava de las pomas que l’i puirissian… ( Jan dau Melhau, En francés dins la revirada)
E veiquí lo raconte, un pauc melhorat, si òm pòt dire, que la dròlla ne’n fai au passé composé « dins la revirada » :
… j’ai regardé téter les petits chats de la Pomponette, j’ai ramassé de l’herbe pour les lapins, j’ai épluché des pommes de terre… ( Jan dau Melhau, En francés dins la revirada)
D’un costat, avem un recit, de l’autre, quò sembla mai un compte-rendut.
De segur, los escrivans de linga francesa an enquera mestier dau passé simple. Dins L’Estrangier d’Albert Camus lo recit au passé composé es una chausida calculada que fai pareitre chasca frasa coma una unitat separada per crear l’impression d’un monde absurde.
Au contrari, nòstre preterit, dòna de l’òrdre e de la coërença au passat. Es lo temps dau contaire ; estacha los eveniments entre ilhs dins un recit que deu menar en quauque luòc, jusc’au moment que òm pòt dire : « E cric, e crac, mon conte es ’chabat ».
Lo passat compausat en occitan es resultatiu ; quo es que lo resultat de l’accion e lo rapòrt emb lo present que lo que parla a dins l’idéia :
« Que t’a ’ribat ? – Ai tombat dins l’escalier e m’ai cassat una chamba. »
Ai legit Lo Viatge aquitan. (e pòde ne’n parlar)
Quo es lo temps dau compte-rendut, lo que sierv naturalament dins las letras per donar de las novelas.
Mon char filh,
…. Dempuei que ses partit, avem una béstia en dire, perque lo vedeu que aviam ’chaptat au vesin que aviá de tan bravas banas s’a esbanat e l’am vendut… Mon paubre Jan, te dirai que ton pair s’a desfait un braç e que la Madelin l’a recabilhonat… (D’aprep E. Delaja)
E òm tròba sovent lo passat compausat dins los jornaus intimes :
Mas, mas, mas… M’ai fretat los uelhs, ai pelucat, ai cheurlhat… ’Visa ’quel afar ai-ieu dich a nòstra femna… Un auseu a la mòda punk… Un merle meitat blanc. (Peire Lallet, En segre lo jornau)
Lo passat compausat occitan fait estat mai que mai de quauqua ren de recent. Lo rapòrt de l’eveniment passat emb lo present pòt sovent estre verifiat per la possibilitat d’ajostar un adverbi coma « desjà » :
A desjà ’chabat. (*’Chabet desjà es impossible)
Quò seriá interessant de comparar los temps daus passat dins daus exemples coma :
1) Partit a la guerra en 1914 e lo torneren pus veire.
2) Dempuei dietz ans l’an pus tornat veire. (On ne l’a jamais revu)
A vòstra idéia, qu’es quò dire que lo passat compausat es impossible dins la prumiera frasa e lo preterit dins la segonda ? (NB. Som en 2018.)
Un autre exercici interessant seriá de comparar los temps de la conjugason empluiats dins una biografia – per exemple, la de Mistral – en francés e en occitan dins la Wikipedia : passé simple e présent de narration dins una linga, preterit dins l’autra…
Los que an agut la chança d’auvir parlar e de parlar la linga en familha se sierven naturalament dau preterit occitan ; per los autres, quo es una pita dificultat, coma lo preterit e lo present perfect per los que aprenen l’anglés.
Un autre còp, parlaram benleu d’una autre temps de la conjugason enquera viu en occitan, mas pus gaire en francés, lo passat subrecompausat. Ça a eu payé ! coma disiá Fernand Raynaud. Quò a ’gut paiat, mas quò pàia pus !
A Javerlhac, lo 27 d’abriu de 2018
Jan-Peire Reidi


text:
Comenci a liéger era darrèra novèla de Vidal Vidal, Nit endins, dempús dera sua presentacion en otèl Tuca, “un quatre estrelles pel qual l’Andreu (eth protagonista) sentia debilitat, sobretot a causa dels seus grans salons amb barra de bar quadrada i llar de foc”. Abantes de hicar-mos en un d’aguesti espacis tà que Paco Boya ne hèsque era presentacion de rigor, er autor, amorós der aranés e era Val (“l’Aran sempre se li posa bé”, ath personatge), mos demane ce com se ditz en occitan deth país eth títol dera òbra. Ficus esclarís eth dubte: “net barrada”. En aqueth aranés nòste de Canejan, l’è entenut fòrça viatges, era expression, mès ena sua forma plurau: “nets barrades”, coma se siguessen abituaus aqueres nets neres e escures, coma es nets que sòlen atrauessar es mistics: nets de depuracion e soletat, nets de purificacion des sentits, quan era amna ges de si e de totes es causes e morís en eres per “mortificacion” e entà víuer en un “amor doç e gustós”. Talament, ua net de purgatòri. “En una noche oscura…” De bèra forma, aqueri viatges d’Andreu ena net escura e barrada pes entorns de Lleida, o ja fòrça mès enlà, semblen respóner a un anim d’evidenta soletat e ua cèrta purga, dempús d’un tarrabastèri intèrn, dempús dera decepcion vitau. Gésser de si, d’açò qu’auies e daues per hèt, e adreçar-te de cap tà un lòc indeterminat damb era esperança de tornar-te a trobar. Fòrça viatges acompanhat pes “enemics” qu’esviten es mistics: “eth món, eth demòni e era carn”. Guaire còps les auem atrauessat, aqueres nets!, damb aqueri viatges en carretèra, en tot amiar eth coche, solets, en tot respirar damb alendades d’agonia e, ath temps, d’estonanta patz, coma quan un morís, e renèish!, doçament.
(Diari Segre, 16 de junh de 2012)


text:
Esquisma de 1054
L'Esquima de 1054, o Grand Esquima, es una division religiosa entre la Glèisa Catolica Romana e la Glèisa Ortodòxa quand lo papa e lo patriarche de Constantinòble s'excomuniquèron l'un l'autre. Foguèt entraïnat per de tensions teologicas e politicas entre lo Roma e Constantinòble a prepaus dau contraròtle de la comunautat crestiana e de la definicion dau dogme (definicion dau Sant Esperit en particular). Pasmens, en realitat, aquela data marca solament l'acabament d'un procès lòng que comencèt tre la fin dau sègle VIII.
Après la conquista e lo pilhatge de Constantinòble per lei Crosats en 1204 durant la Quatrena Crosada, l'ostilitat foguèt fòrça prefonda entre lei doas Glèisas. Lo melhorament dei relacions foguèt fòrça lòng e lei progrès vertadiers se debanèron solament au sègle XX. La levada deis excomunicacions respectivas en 1965 per lo papa Pau VI e lo patriarche Atenàgores Ièr marquèt aqueu raprochament e, au començament dau sègle XXI, se debanèron divèrsei gèsts suplementaris per contuniar e aprefondir la destenduda entre lei dos Glèisas.


text:
Laüteria
La laüteria (var. laütariá) qu'ei l'art e lo saber deu laütièr qui lo son mestier b'ei la fabricacion e l'adobament deus instuments de còrdas hregadas o puntejadas.
Somari
Laüteria deu vriulon e deus autes intruments de còrdas hregadas[modificar | modificar la font]
Los utís[modificar | modificar la font]
Los utís principaus deus laütièr que son la sèga de segur, entà descopar los grans tròç de husta a lo forma generau de l'instrument, los rabòts de tota traca (din a la varlòpa) entà adobar juntadas netas. Los petits rabòts que permeten de formar la vòuta de la taula de deu hons. Las loas epsessors que son contrarotladas au mejan deu compàs d' espessors.
La voluta qu' ei talhada au mejan deu cisèu de hustèr.
Lo tròç fins deus costats que son plegat au mejan d' hèt caut aperat hèr de plegar.
L'anma qu' ei hicada dens l' intrument dejà barrat. Qu 'ei donc introdusida a truvèrs deus horats mercés a la punta d'amnas, un utís viradís d'acer ponchut d'un costat (entà i clavar l'anma) e plat de l'aute (entà qui pòsca servir de marteròt e plaçar correctament l'anma en la trucant).
La husta[modificar | modificar la font]
Generaument, lo vriulon qu'ei hèit dab husta de pin e d'erable per çò qui ei de la caisha de resonància, e d'ebena per la tòca e d'autas partidas visiblas com lo cordièr, las cavilhas o lo boton. Totun, com la causida de husta per aquestas partidas de l'instrument b'ei mei que mei estetica, que s'i pòt trobar d'autas menas de hustas, subertot per los instruments barròcs.
Lo mòtle[modificar | modificar la font]
La fabricacion d'un vriulon que comença dab un mòtle qui balha la soa forma a la caisha de resonància. Los còrns de l'instrument qu'i son pegats e talhat entà préner la forma aguda deu còrn de las C (aperadas atau per'mor de la loa forma) de l'instrument, puish los costats de la caisha que son plegats contra un her caut dinc a qui ajan pres la medisha forma deu mòtle, e que son pegats suus còrns. La taula e lo hond de l'instruments que son talhats dab un cicèu e un petit rabòt sus senglas pèças de husta d'erable e de pin. Suus instruments de qualitat, ua linha qu'ei curada contra'u bòrds de la taula de deu hond; aquesta linha que forma un beròi dessenh qui empara l'intrument en estancant los trucs qui poderé recéver suus costats. Un còp formats e pegats los costats de la caisha que son desseparats deu mòtle e pegats a la taula e au hond. Lo còth qu'ei decopat e talhat dens un tròç de pin puish pegat a la caisha. Alavetz, que's pòt hicar l'amna (la pèça cilindrica de husta qui hè lo ligam enter la taula e l'arrèr), lo pont (suu quau e repausan las còrdas), las cavilhas (las pèças sus las quaus e s'enrotlan las còrdas) e las còrdas.
Vernissatge[modificar | modificar la font]
Vernir un instrument qu'ei vitau per la soa conservacion mes un vernís tròp espés o d'ua mau compocion que pòt escanar lo son de l'instrument.
Los vernís deu laütièr que son de duas menas : a l'alcòl o a l'òli. Abans de vernir que cau aver acabat de netejar totas las fàcias exterioras de las hustas de l'instrument. Arron, que passa ua soscapa entà isolar la husta deu vernís en tapoant atau los petits horats de la husta (on, shens soscapa, la color de vernís b' entraré en muishar plaps irregulars de color).
Mantun colorants que pòden estar mesclats anant deu jaune a l'arroi en passant peu negre. Un deus coloran mei famós qu'ei conegut com la sang de dragon per 'mor de la soa color arroi hèra caracteristica.
Lo vernís qu'ei espandit au mejan d'un pincèu fin de peus non copats au cap entà non pas deishar cap marca. Que 's deu vernir dens lo sens deu gran de la husta. Dab los vernís d'alcòl, non cau pas dar dus còps successius de pincèu au medish lòc per 'mor que l'alcòl (qui ei lo solvent) d'aqueth dusau pincelada que s'emportaré la color ja depausada. En cas d'errors que cau donc deishar secar la darrèra capa de venís e corregir au polissatge.
Enter cada capa de vernís que cau polir l'instrument dab un tròç doç de tela leugèrament imbibat deu solvent (alcòl o òli donc) e 'òli de lin.
Òm estanca o vernissatge un còp arribat a la color dessejada (e en s'avisant de non pas depausar tròp de vernís).
Generaument los laütièrs qu'ensajan de preservar lo vernís mei ancian sus un instrument. A còp qu'en tornan hicar drin se l'instrument b' ostenda un horat trop important e qui deishar la husta nuda. Aquesta operacion que s'apera un racòrd de vernís. Mantuns instruments ancians que hon tornats vernir e que 's pòt que lo laütièr e ensagi de tornar crubar lo vernís originau.
Entretien e adobament[modificar | modificar la font]
Las còrdas deus vriulon que deven estar cambiadas regularament (au mens ua vegada l'an). Après n'aver jogat, lo vriulon que deu estar estruçat dens la soa caisha arron d'estar estat fratat dab un tròç de pelha net e doç (enter mei que mei lo netejar de la greisha deus dits e de la prova pegosa de colofana qui, se l'òm la leisheva apielà's be formaré ua capa pegosa de mau netejar shens alebar lo vernís.
Certas peças de l'instrument qu'an vocacion d'estar remplaçadas e/o mantiegudas peus soenhs deu laütier ; qu'ei lo cas de las còrdas qui, utilizadas regularament que son cambiadas haut o baish au cap d'ua annada (e se non son pas jogadas, que s'oxidan totun). Lo pontet qu'ei sosmés a tensions de la granas dat lo son endom ; que deu donc estar remplaçat quan e flaqueja (autant díser quan comença de préner un plec dengerós qui non pòt pas estar rectifiat en lo tornar talhar). Aquò que s'escad au cap de quauques annadas. Las cavilhas, fin finala, que pòden de quan en quan estar tornadas talhar en cas que comencin d'eslissà's ; au cap de mantuas annadas que'n pòt demorar pas sonque un tròç mermat que cau alavetz remplaçar.
Se la resta de l'instrument be deu teoricament demorar sancera per l'eternitat, diverses accidents e averias que poden miar de cap a ua restauracion obligant a remplaçar tau o tau tròç deu la voluta au boton.
L'instrument que deu estar emparat de l'umiditat, de l'aire tròp sec e de las variacions d'umiditat. Qu'ei per aquesta rason qui la miélhers caishas be son hornidas d'un idromètre.
La variacions d'umitat e lo temps que pòden despegar las diferentas partidas de l'intrument. Regularament que'u cau donc muishar au laütièr (sustot se'e tracta d'un instrument ancian) entà véder se lo cau tornar pegar (operacion qui implica ua pèga especiau e l'emplec d'utís especifics deu laütièr. Tan vau díser que son operacion qui's practican pas sovent mes qui deven pas estar practicadas sonque per un laütièr experimentat au risque de pérder l'instrument d'un punt de vista musicau. Tan vau díser tanben que mantun instrumet ancians adobat a la bambòla que poden semblar beròis en tot presentant maus reparacions passadas caras de tornar adobar.
Quan la taula (generaument) o la hons (a còp) be son henerclats, que'us cau tornar pegar en prement hortament a cada costat. Per har aquò que cau destaca la taula o lo hons (autament los arrims que retienarén la taula o lo hons en contrariant aquesta pression) ; aquesta operacion que s'apera destaular.
- Intruments ancians : cistre • mandòra
- Familha de l'arpa : arpa classica • arpa celta
- Familha de la mandolina : mandolina • mandòla • mandoloncèl • mandobaisha • mandolina bluegrass • banjolina
- Familha de la guitarra : guitarra barròca • vihuela • guitarra • guitarra baisha •
- Familha deu laüt : laüt • archilaüt • teorba
- Familha deu clavecin : espineta • clavecin
- Monde arabomusulman : ud
- Euròpa
- America
- America Latina :
- America deu Nòrd : autoarpa • banjo • dulcimer


text:
1644
Aquesta pagina concernís l'an 1644 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
De trèbols e de revòutas agitèron la capitala e lei províncias tota l'annada, generalament en causa d'aumentacions d'impòsts per finançar la guèrra còntra Espanha e per l'aumentacion dei prètz. Lei problemas principaus se debanèron a París ambé l'adopcion de l'Edicte dau Canatge e dins lei regions de Santonge, de Peitau e de Lengadòc.
Sus lo frònt militar, leis operacions foguèron limitadas. La pus importanta se debanèt en Catalonha onte leis Espanhòus reconquistèron Lleida après un sètge de tres mes e en Alemanha onte lei Francés ganhèron una batalha saunosa a Friborg entre lei 3 e 5 d'aost (7 500 mòrts dins cada camp) còntra leis Imperiaus. Suècia, aliada de França, ganhèt tanben una batalha a Jüterbog (23 de novembre) còntra una armada Imperiala que foguèt destrucha per lei condicions climaticas malaisadas dins lo corrent de sa retirada vèrs Boèmia.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Suècia[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Guèrra de Trenta Ans amb una victòria suedesa a Jüterbog lo 23 de novembre. Leis Imperiaus perdiguèron entre 3 500 e 3 800 òmes sus lo prat batalhier e aperaquí 6 000 dins lo corrent d'una retirada vèrs Boèmia que s'acabèt per un desastre en causa de l'ivèrn.
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Cartografia[modificar | modificar la font]
Realizacion de la premiera carta de la còsta occidentala d'Austràlia per lo fisician francés Melchisédech Thévenot (vèrs 1620 - 1692).
Meteorologia[modificar | modificar la font]
A partir dau principi ja enonciat en 1450 per l'Italian Leon Battista Alberti (1404-1472), invencion dau premier anemomètre per lo matematician anglés Robert Hooke (1635-1703).


text:
La Chas-Dieu
La Chas-Dieu[1] (La Chasa Dieu[2] o La Chasadieu[3] en occitan ancian e oficialament La Chaise-Dieu en francés ) z-es una comuna occitana, situada dins lo departament delh Naut Léger e la region d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La Chas-Dieu es situada sobre una planesa granitica a 1082 mètres d'altitud, entre los monts delh Liuradés e los monts delh Velai. Se situa a la frontièra daus departaments de Puèi Domat e de Naut Léger, alh bèlh mitan delh Pargue Naturau Regionau delh Liuradés-Forés. Las vialas mai pròpchas son Briude, Auson, Embert e Lo Puèi de Velai.
Comunas vesinas
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://www.marraire.com/Saber/ChasaDieu.php
- ↑ http://www.bdtopoc.org
- ↑ Dictionnaire d'ancien occitan auvergnat: Mauriacois et Sanflorain (1340-1540) par Philippe Olivier.


text:
Mémoires
Fifi brin d acier de la Vallée de l'Aisne
Gary de la Vallée de l'Aisne
Hasting De la ferme des bles dores
Jazz blues de Karlisa
Lovely young lady de la Vallée de l'Aisne
Manureva golden de la Vallée de l'Aisne
Millésime 96 black de la Vallée de l'Aisne
Norky gold de la Vallée de l'Aisne
Océane gold de la Vallée de l'Aisne
Optimal précision de la Vallée de l'Aisne
Précision oblige de la Vallée de l'Aisne
Rêve d'une star de la Vallée de l'Aisne
Sandstorm gold de la Vallée de l'Aisne
Tabata thiraubois de la Vallée de l'Aisne
Valseur ecossais de la Vallée de l'Aisne


text:
Comunisme
Al nivèl teoric lo comunisme es una concepcion d'una societat sens classas ni Estat, amb una proprietat comuna dels mejans de produccion, que se pòt classificar coma una branca del socialisme.
Al nivèl politic, lo comunisme designa un ensems de movements que cèrcan d'establir aquela societat egalitària. Demest los comunistas, se trapa una varietat considerabla d'interpretacions, principalament portadas per de corrents marxistas, mas tanben anarquistas e crestianas. La primièra division foguèt entre l'anarquisme e lo marxisme pendent la Primièra Internacionala. Ça que la, los corrents comunistas pus distinguits per lor influéncia sus l'òrdre politic mondial a partir del començament del sègle XX son d'inspiracion marxista, dirèctament (Manifèst del Partit Comunista) o indirèctament (leninisme). La lucha de las classas ten un ròtle central dins la teoria marxista (e atanben dins d'autras tendéncias comunistas). L'establiment del comunisme correspond dins aquesta teoria a la fin de tota lucha de las classas (per lor supression e pel compliment de l'egalitat sociala).
Lo comunisme marxista se basa principalament sus las idèas de Karl Marx e Friedrich Engels, expausadas dins lo Manifèst Comunista. Lo leninisme es construch sul marxisme e es una ramificacion d'aquel.


text:
Bona annada 2011.
Que l’annada intranta vos veja solament boirar dau bonur dins vòstre alentorn.
Per pas tròp tarvelar la vòstra cervela, ‘na pita nhòrla tirada dau Jan Picatau de Sent-Barrancon – Enric Delaja (IEO dau Lemosin – Chamin de Sent Jaume).
Un libre, coma fau-quò iò dire ? Un de ‘quilhs libres que reviscolariá un mòrt, un libre bon per passar per un sacarinat de prumièra, un libre que fariá beleu s’espofidar de rire un linguisticaire occitan, s’avián de l’umor, marchatz saber, de las vetz.
N’aiá pas tant ‘gut l’air colhon de tant rire dins un tren quente m’entorní per las festasbeleu despuèi « La Lison dau Peirat (► òc)» ; lu rire me trapet de Vierzon jusc’a Lemòtges. D’autant mai que, coma aura, chausissetz pus vòstre plaçon, lu asard faguet, mas es-quò be d’asard o solament un biais de far un esmangonhator dins quauques temps, fuguet plaçat au mitan d’un coble de personas emploiadas dins la fonccion publica territoriala e culturala, de la gent pau jauvents, parisiens mesma. ‘Laidonc, vai-me-quí après legir e me torcinar sus mon sieti sens pòder ‘restar mon rire e ma legida tot.
Chas me, ma mair l’auriá quitament sarrat dins sos afars s’aiá pas fach ‘tencion. ‘La reguinet solament sus los preterits en « erem / eretz / eren » e non pas « etem / etetz / eten », lu restant°, pensatz be que ‘la ‘viá puenh mestier dau leissic a la fin de l’obratge, emai ‘la sapchessa l’ideògrafia¹ pan-occitana que desempuèi qua’iment dos ans aura. Ne’n mai d’aquò, ‘la ven d’aver 70 ans lu 2 de genier, e lire per s’espofidar de rire pòt vos far ‘nar au cementeri avant l’ora, ‘laidonc, lu gardet prudament dins ma biaça. Pertant ‘la aimet be ‘queu personatge dau Jan Picatau e son pitit monde. Queraque ‘la i tornet trobar quauquas istòrias ancianas, daus torns que se fasian autravetz. ‘Tencion, lu libre es pas dins la nostalgia, non, eu campa de las personalitats, de las bestarias dau temps d’avant la televicon mai daus ordinators. De las istòrias de paíson beleu, mas mai-que-mai de gent que risavan² de p’itas malinarias que se fan entre veisins. Qu’eriá gran meschent.
nòtas :
° Tòrne iò dire per los que pensan que passat la cantonala 36-15 a, lu patoès es desparier. Ma mair es de Grenòr-l’Aiga (16), lu libre « en occitan » de Sent-Estefe (24), ‘la ‘guet p’unas dificultats per iò legir d’autant mai que la grafia conserva los « lu », los « r », los « l »… breu quauques particularitas grandas de son parlar, emai las particularitas siguessen pas totjorn regulièras. Que mai d’unas vetz, la gent visan las diferenças e pas las semblanças, afè, quò-es pas me que vau vos iò e«r»plicat aquí, alhors nimai.
¹ ‘queu nuòulogisme perquè ‘quò me fai chiar de totjorn balhar de las eisplicacions sus l’escritura daus mòts « non pas per obeïr a daus vielhs cobès ‘massats dins ‘n’academia », mas per esvelhar un « eissart de neuròna » e lu tornar d’aplomb dins la legida.
² ‘queu, o b’etot ‘quela, qu’es pas aürós-a de veire lu verbe « risar » , eu-ela pausa sos libres de sabantarias, monta en Charanta-Lemosina e marcha veire ma granda, ‘la li parlará « emb plaser ».


text:
Lenga d'òc/Lengo d'o : Lo crit de la fogassa / TèVéÒc [émission audiovisuelle]
Gros, Lise. Metteur en scène ou réalisateur
TèVéÒc. Producteur
Aquel numèro novèl de Lenga d'òc/Lengo d'oc propausat per TèVéÒc foguèt estat difusit lo 8 d'abril de 2016.
La vila d’Aigas Mòrtas ten un ric patrimòni arquitecturau. Renomada per sei barris, sei salins e son canau, es tanben coneguda per una especialitat gastronomica : la fogaça d’Aigas Mòrtas. Un rescontre amb lo fornièr-pastissièr Laurenç Poitavin vos farà descubrir leis especialitats localas.


text:
Savigny-le-Temple
Savigny-le-Temple es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La vila se situa en al centre de la Seine-e-Marna e en la banlèga Sud-Es de l'aglomeracion parisienne. Savigny A situat a 32 quilomètres de París, a 11 quilomètres de Corbeil-Essonnes e a 9 quilomètres de Melun. La Seine es prèpa de la vila.
La ville se situe dans au centre de la Seine-et-Marne et dans la banlieue Sud-Est de l'agglomération parisienne. Savigny est située à 32 kilomètres de Paris, à 11 kilomètres de Corbeil-Essonnes et à 9 kilomètres de Melun. La Seine est proche de la ville.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Coneguèrem una epòca ont l’eleit de païses que i a èran enviats per las risièras dins la tòca (coma se disiá) de retrobar al prèp del pòble una vertat, una autenticitat, una innocéncia primitiva qu’aurián perdudas. En çò nòstre, en Occitania, es puslèu lo contrari : lo pòble es covidat a retrobar al prèp d’un eleit causit - la berreta a la man coma se deu - una vertat, una autenticitat, una innocéncia primitiva qu’auriá perdudas. Es aital que dins una critica del Diccionari ortografic, gramatical e morfologic de l’occitan de Josiana Ubaud, paregut en 2011, la lexicografa nòstra se fa reprochar d’aver escrit « colonia » e « patria » segon l’usatge comun, mas en contradiccion amb las plan mai justas preconizacions del CLO qu’èran « *colònia » e « *pàtria » (*). Dins son desvari, paura ela, non aviá tengut compte d’una evidéncia clara coma un fum de proveta, lo dever dels que sabon de corregir las insufiséncias de la realitat vulgara pel mejan, se cal, de l'alquimia lingüistica.
Qué dire mai ? Podèm apondre al dossièr la fòrma populara del primièr mot en question amb « Colonha », nom d’una bastida de Gasconha manlevat al s. XIII a una anciana « colonia romana » (Colonia Claudia Ara Agrippinensium) d’Alemanha, uèi Köln, en Renania…
Mas vejam, amb los vièlhs del vilatge :
Emil Lévy ditz « colonia » ; Loís Alibèrt ditz « patria » ; Frederic Mistral ditz e canta a l’encòp « coulounìo » e « patrìo ». E totes los autors de diccionaris fins ara, sense conéisser qu’avián tòrt, an seguit lo mèstre de Friborg, lo de Malhana e lo de Bram.
Tè, per la rota :
« Li dieus corós de l’Ionia / dins la novèla colonia / venon jónher la gràcia a l’antica vigor » (Calendau)
« Tu, Senhor Dieu de ma patria, / que nasquères dins la pastrilha, / enfuòca mi paraulas e dona-me d’alen ! » (Mirelha).
A nosautres tanben.
J.P.
(*). Vos inciti, lector fidèl, a temptar de prononciar *pàtria dins las doás sillabas (encara) reglamentàrias. E s’avètz capitat, vos demòra encara *Àustria, *indústria… Bon astre.


text:
06 23 22 76 62
Nous intervenons sur les secteurs suivants :
artisan platrier peintre à Albigny sur Saone, artisan platrier peintre à Bron, artisan platrier peintre à Cailloux sur Fontaines, artisan platrier peintre à Caluire et Cuire, artisan platrier peintre à Champagne au Mont d’Or, artisan platrier peintre à Charbonniées les Bains, artisan platrier peintre à Charly, artisan platrier peintre à Collonges au Mont d’Or, artisan platrier peintre à Couzon au Mont d’Or, artisan platrier peintre à Craponne, artisan platrier peintre à Curis au Mont d’Or, artisan, platrier peintre à Dardilly, artisan platrier peintre à Décines Charpieu, artisan platrier peintre à Ecully, artisan platrier peintre à Fleurieu sur Saone, artisan platrier peintre à Fontaines Saint Martin, artisan platrier peintre à Fontaines sur Saone, artisan platrier peintre à Francheville, artisan platrier peintre à Genay, artisan platrier peintre à Givors, artisan platrier peintre à Grigny, artisan platrier peintre à Irigny, artisan platrier platrier peintre à La Mulatire, artisan platrier peintre à La Tour de de Salvagny, artisan platrier peintre à Limonest, artisan platrier peintre à Lyon, artisan platrier peintre à Lyon 1er arrondissement, artisan platrier peintre à Lyon 6900 2 arrondissement, artisan platrier peintre à Lyon 6900 3 arrondissement,, artisan platrier peintre à Lyon 6900 4 arrondissement, artisan platrier peintre à Lyon 6900 5 arrondissement, artisan platrier peintre à Lyon 6900 6 arrondissement,, artisan platrier peintre à Lyon 6900 7 arrondissement, artisan platrier peintre à Lyon 6900 8 arrondissement, artisan platrier peintre à Lyon 6900 9 arrondissement, artisan platrier peintre à Marcy l’Etoile, artisan platrier peintre à Moins, artisan platrier peintre à Montanay, artisan platrier peintre à Neuville sur Saone, artisan platrier peintre à Oullins, artisan platrier peintre à Pierre Benite, artisan platrier peintre à Poleymieux au Mont d’Or, artisan platrier peintre à Rillieux la Pape, artisan platrier peintre à Rochetaillé sur Saone, artisan platrier peintre à Saint Cyr au Mont d’Or, artisan platrier peintre à Saint Didier au Mont d’Or, artisan platrier peintre à Saint Fons, artisan platrier peintre à Saint Genis Laval, artisan platrier peintre à Saint Genis les Ollires, artisan platrier peintre à Saint Germain au Mont d’Or, artisan platrier peintre à Saint Romain au Mont d’Or, artisan platrier peintre à Sainte Foy les Lyon, artisan platrier peintre à Sathonay Camp, artisan platrier peintre à Sathonay Village, artisan platrier peintre à Tassin la Demi Lune, artisan platrier peintre à Vernaison, artisan platrier peintre à Villeurbanne, artisan platrier peintre à Villefranche sur Saone, artisan platrier peintre à rhone alpes, artisan platrier peintre à Geneve, artisan platrier peintre en Suisse, artisan platrier peintre en Savoie


text:
Paulinet
Paulinet ([pawli'net], localament [pawri'net]) es una comuna lengadociana en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d'Occitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Fòrça espandida, la comuna compren set vilatges e de nombroses masatges. Son relèu tormentat es traversat per fòrças rius: Dadon, Olàs e Ambiàs.
Istòria[modificar | modificar la font]
Ancianament Paulinhet (pichon Paulinh), lo vilatge de Paulinet se pronóncia localament [paurinet] (amb rotacisme).
A la revolucion, la comuna de Paulinh es l'eretièra de l'anciana comunautat, a l'entorn del castèl dels vescomtes de Paulinh.
En 1833, pèrd la parròquia de Sant Amanç de Telhet que ven una comuna independenta.
En 1897, prend lo nom del vilatge que i es l'ostal de la comuna, Paulinet.
La vida demòra organizada a l'entorn de las sèt parròquias de la comuna: Paulinet, Sant Joan de Joanas, Pomardèla, Tèrrabusset, Ginestièras, Ortiguet e Nòstra Dama de la Garda.
L'exòde rural aumentèt aprèp las doas guèrras mondialas. Quand se tornèt dubrir la mina de fluorita del Molinal redonne tanben tornèt un brèu dinamisme economic alara que la comuna demòra subretot virada cap a l'agricultura e l'industria agroalimentària (formatjariá de Paulinet, carnsalada a Sant Joan de Joanas) e, un pauc de torisme. La mina acabèt al començament del sègle XXI.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Fèstas[modificar | modificar la font]
- 3a dimenjada de julhet.
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Castèl de Paulinh
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Se l’ensems dei uech deputats elegits dins Var son a l’UMP, se dins la Vauclusa l’UMP parteja lei sètis ambé lo FN (Carpentras) e son avatar de la Liga dau Sud de Jaque Bompard a Aurenja, Aups e Bocas dau Ròse an vist dimenche una ondeta ròsa .
Dins leis Aups es l’arribada de Cristòu Castaner, lo cònse de Forcauquier e ex daufin de Michèu Vauzelle, es elegit, coma Gilbert Sauvan a Sisteron, onte se tornèt pas presentar l’UMP Spagnou. Dins lo 13, uech deputats socialistas son elegits o mai elegits.
Fau senhalar la sortida de la deputada Marisa Joissains per lo cònse dau Puech Santa Reparada, Jan David Ciot. Es de sotalinhar tanben que se lo retirament dau candidat Rotland Chassain en Arle deviá ajudar un candidat dau FN, fin finala aquò capitèt pas, e Michèu Vauzelle siguèt mai elegit, mai just just.
Enfin, la soleta ministra dei Bocas dau Ròse, Maria-Arleta Carlotti, a batut a Marselha Renaud Muselier, qu’escondèt pas son ambicien de devenir premier cònse d’aquela ciutat.


text:
Lanneur
Lanneur en breton ( Lanmeur en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lanmeur Se situa dins país Trégorrois.
Lanmeur se situe en pays Trégorrois.
Istòria[modificar | modificar la font]
La parròquia de Lanmeur, enclavée en la évêché de Tréguier, fasiá partida del doyenné de Lanmeur en levant del évêché de Dòl e èra jols vocables de sant Mélar e sant Samson. I aviá cossí trève Locquirec. L'ancian nom de la municipalitat èra Ker Feuteun vila de la fontaine
La paroisse de Lanmeur, enclavée dans l'évêché de Tréguier, faisait partie du doyenné de Lanmeur relevant de l'évêché de Dol et était sous les vocables de saint Mélar et saint Samson. Elle avait comme trève Locquirec. L'ancien nom de la commune était Ker Feuteun ville de la fontaine
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Dimars, 12 de genièr de 2016, 03h00 Espòrt
Lo novèl mesclanha dels Dracs, Richie Myler, menèt las manòbras ofensivas dels Dracs
La fòrça catalana
Aquò comencèt de matin sus la pelena de l’estadi Benausse. La seleccion dels minims audencs ganhèt fàcia als joves catalans: 38-16. En cabdèths, los catalans s’impausèron dins lo segond temps: 30-16.
Del temps de miègjorn, al gimnasi del Viguièr, en XIII cadieral, los Dracs ganhèron contra Biàrritz-Bascoat: 77-33.
De vèspre, mai de 6 000 personas se ramosèron a l’Estadi Domèc per seguir l’afrontament entre los U19 catalans que se preparan a rintrar oficialament dins lo campionat anglés e la seleccion audenca dels U20. Los catalans faguèron aisidament la diferéncia: 68-12.
Los Dracs ja en cambas
Un còp escotat Els Segadors e lo Se Canta, se passèt a la partida entre los Dracs e los Chivalièrs Catars. Los Dracs presentavan quatre nòuvenguts: los alièrs Pat Richards e Jodie Broughton, lo mesclanha Richie Myler e lo segonda linha Justin Horo.
Al cap de 4 minutas, Richie Myler anava entre los pals e Pat Richards transformava. Los Chivalièrs se mostravan plan valents, mas la palma demorava dins las mans catalanas. Aquela possession se concretizèt per tres autres ensages abans la pausa marcats pel capitani Jason Baitieri, per Tòni Gigòt (plaçat a l’arrièr) e per Jodie Broughton, los tres transformats per Richards: 24-0.
Los Chivalièrs Catars tornèron plan determinats mas la maquina catalana èra tròp fòrta e tornèt passar quatre còps: Jodie Broughton un còp de mai, lo jove talonaire Alrix Da Costa per sa primièra aparicion en primièra, puèi Vincenç Duport marcava dos ensages aprèp sa sason blanca deguda a una nafradura. Inu ensaquèt tres transformacions. Los Chivalièrs capitèron pas a marcar: se’n calguèt de gaire sus un còp de pè a seguir, mas l’arbitre anglés refusèt la realizacion. Planchòt final logic: 46-0. Tomàs Bòsc (isquiocambièrs) e Antòni Maria (nas) pòrtan las marcas de la partida.
Los Dracs anaràn jogar una segonda partida amicala a Huddersfield lo 23 de genièr.
Los Chivalièrs daissèron pas jamai tombar, mas, amb quatre entraïnaments collectius, èra pas pro per contrastar los catalans. La question pausada als dirigents de Carcassona, Lesinhan e Limós es de saupre cossí contunhar l’aventura per montar una estructura professionala audenca.
Jol tibanèl de Domèc puèi dins la sala del Dòma, se parlèt encara XIII plan de temps e se tornèt véser d’imatges de las grandas finalas entre formacions audencas e catalanas.
Albi e Avinhon se plaçan pel grop 2
En campionat, las doas partidas avián una influéncia sul classament e en particular sus la participacion al grop 2 (esquipas entre 4a e 6a plaça) per la segonda fasa. Albi pren una opcion en ganhant contra Palau 28-16 e Avinhon capita a véncer a Vilanuèva: 22-20.
Dissabte, Albi recebrà Tolosa-Broncos. Dimenge, Carcassona recebrà Vilanuèva; partida sarrada en tèrra catalana entre Palau e Avinhon. Lesinhan que jòga pas seguirà de prèp lo rescontre entre Limós e Sant Estève-XIII Catalan a l’Agulha —vist que las tres formacions son en batèsta per doas plaças dins lo grop bèl de la segonda fasa—.
Alan Roch


text:
Existisson tres formas de participacion a l'ANÒC :
- Sòcis de plen drech
- Collaboradors
- Simpatizants
Sòcis de plen drech
Los sòcis de plen drech son totas las personas fisicas majoras d’edat, independentament de la lor origina o nacionalitat e de la lor posicion politica, ideologica, culturala o sociala, que s’engatjan a trabalhar per permetre la realizacion dels objectius inicials de l'Assemblada Nacionala Occitana e que ne son pas estats expulsats per cap de motiu.
Los sòcis benefícian de totes los dreches e son someses a totas las obligacions previstas dins los Estatuts de l'Associacion.
Collaboradors
Las personas collaboradoras son aquelas que, malgrat que sián pas, per qualque rason que siá, de sòcis de plen drech de l’Associacion, o malgrat que reüniscan pas las condicions per n’èsser, se senton engatjadas amb sas finalitats e, d’un biais liure e volontari, vòlon trabalhar activament dins las accions e activitats que l’Associacion preconiza.
Las personas collaboradoras, qu’auràn pas drech de vòte a las assembladas generalas ni a las eleccions al Secretariat Nacional, poiràn collaborar a las òbras de l’Associacion en conformitat amb las determinacions establidas pel Secretariat Nacional o son assemblada territoriala o sectoriala, segon las competéncias respectivas.
Las personas collaboradoras poiràn portar de contribucions financièras volontàrias a l’Associacion.
Simpatizants
Las personas simpatizantas son aquelas que tròban un interès dins las finalitats de l’Associacion e que vòlon recebre d’informacions de sas activitats, en tot causir de se registrar pas coma de sòcis de plen drech o coma de collaboradors de l’Associacion, o de pas reünir las condicions per n’èsser.
Las personas simpatizantas poiràn assistir a d’acamps de las assembladas territorialas e sectorialas de l’Associacion se i son convidadas, pasmens i auràn pas drech de vòte.
Los simpatizants poiràn portar de contribucions financièras volontàrias a l’Associacion.
L'Assemblada Nacionala Occitana es una associacion qu'a per tòca d'amassar totas
las fòrças vivas de la societat occitana per restaurar la dignitat nacionala occitana.
Residéncia Bèla Auròra
18 bis Carriera Santa Estela
13090 AIS DE PROVENÇA
Sit: www.assemblada.org
E-mail: info@assemblada.org
Telefòn: +33 6 46 62 74 93


text:
-431
Aquesta pagina concernís l'an -431 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Atenas[modificar | modificar la font]
A l'iniciativa de Pericles, refús de l'ultimatum adreiçat a la ciutat per Esparta entraïnant lo començament de la Guèrra de Peloponès. Conscient de l'inferioritat dei fòrças terrèstras de la Liga de Delos, adoptèt una estrategia terrèstra defensiva en se retirant a l'interior dei fortificacions d'Atenas e dau Pirèu e una estrategia navala ofensiva en organizant d'incursions còntra lei zònas agricòlas de Peloponès.
Esparta[modificar | modificar la font]
Refús atenenc de l'ultimatum adreiçat per Esparta l'annada precedenta e començament de la Guèrra de Peloponès. Dins aquò, leis Espartencs èran pas totalament decidits a un conflicte còntra Atenas e la decision d'engatjar la Liga de Peloponès còntra la Liga de Delos foguèt principalament motivada per la menaça de Corint, membre major de la Liga, de formar la sieuna liga autonòma dins lo cas d'una abséncia d'ajuda espartenca. Una incursion foguèt ansin organizada còntra lo territòri atenenc. Pasmens, dirigida per lo rèi Archidamus II, amic de Pericles, la campanha demorèt limitada au pilhatge de quauquei zònas agricòlas.
Macedònia[modificar | modificar la font]
Una tiera de negociacions ambé Tràcia e Atenas permetèt de reglar la question de la guèrra civila acomençada en 434 av. JC. D'efèct, en cambi de la restauracion de relacions pacificas — necessàrias per leis Atenencs qu'èran engatjats dins la Guèrra de Peloponès — lei territòris ocupats per leis Atenencs foguèron restituits e lo prince rebèl Felip abandonat per seis aliats. Aquò entraïnèt sa captura rapida. Pasmens, lei tensions demorèron vivas (→ -429).
Roma[modificar | modificar la font]
Fin dei combats acomençats en 465 avC dins la region dau mont Algide còntra leis Eques per Roma e de seis aliats. S'acabèron per una victòria romana que permetèt d'eliminar la menaça deis Eques per d'annadas.


text:
Mycobacterium
Las micobacterias o micobactèris son un genre d'Actinobacteria, avent sa familha pròpria, las Mycobacteriaceae. Lo genre inclutz de bacterias patogènas conegudas per provocar de malautiás grèvas dins los mamifèrs, coma la tuberculòsi e la lèpra[1]. Lo prefixe grèc myco significa a l'encòp « campairòl » e « cera »; s'utiliza aici per caracterizar los compausats cerós de la paret cellulara.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) Ryan KJ, Ray CG (editors), Sherris Medical Microbiology, 4th ed., (ISBN 0-8385-8529-9)


text:
Sancy (Meurthe e Mosèla)
Sancy es una comuna francesa administrada per lo departament de Meurthe e Mosèla de la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Distincion dels comtes de Bar a Modèl:La s-. Castèl mencionat l'an 1295 : prévôté comtale a Modèl:La s-. Assiégé Per l'avesque de Mètz en 1415. Remanié Per @adapter a las armas a fuòc l'an 1537. Desmantellat L'an 1640.
En 1817, vilatge de l'anciana província del barrois, aviá per annexis las granjas de Malsange e de Bazonville. A aquela epòca i i aviá 511 abitants repartits dins 90 ostals.
Seigneurie des comtes de Bar au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. Château mentionné en 1295 : prévôté comtale au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. Assiégé par l'évêque de Metz en 1415. Remanié pour s'adapter aux armes à feu en 1537. Démantelé en 1640.
En 1817, village de l'ancienne province du barrois, avait pour annexes les fermes de Malsange et de Bazonville. À cette époque il y avait 511 abitants répartis dans 90 maisons.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Valira
La Valira (sovent nomenada amb article masculin: lo Valira) es un riu pirenenc, afluent del Segre per la drecha e que vertèbra l'idrologia d'Andòrra. La granda part del país i drena, a l'excepcion de la solana d'Andòrra que se tròba al vessant d'Arièja. La Valira nais al circ dels Pessons, dins la parròquia d'Encamp (Andòrra), e desboca al Segre mai aval de la Seu d'Urgèl (Aut Urgèl).
La Valira a una forma de Y. Los braces superiors son la Valira d'Ordino (dicha tanben de la Massana, del Nòrd o ribièra d'Ordino) e la Valira d'Encamp (dicha tanben d'Orient, de Canillo o de Soldeu). Se jonhon a Escaldes-Engordany.
Un dels afluents del Valira es lo riu Runer que fa de limit natural entre Andòrra e l'Aut Urgèl.


text:
U.S. Luchon-Cierp 1 - U.E.
Bossòst 2
Partit tipic de derby: poc jòc,
tarjetes, expulsions e victòria pera minima dera U.E. Bossòst. Mos semblaue qu´
aguest ère un partit sense guaire importància e damb eth cambi de club es
causes anauen a èster diferents, mès non, siguec encara pitjor. Aumens ena prumèra mietat encara I auec continuitat en
jòc e se podec jogar sense cap incidéncia. Auérem ua prumèra ocasion en ua
jogada d’Oriol que shutaue a tocar deth garròt. Mos auançàuem en mercador en un
penalty que heren a Moreno e que Felipe shutaue entà mercar eth 0-1. Non mos
durèc guaire era alegria e as 5 menutes Farrus empataue damb un shut laguens
der área que reclamauen ua fauta que patic Aitor en inici dera jogada en èster
posat peth delantèr. Podíem auer mercat en ua molt bona ocasion de Marco que se
plantaue tot solet dauant dera portería e shutaue dessús deth portèr Cazes.
Damb eth 1-1 s’arribaue ath descans.
Ena
dusaua mietat entre tarjetes e entrades dures per part der equip francés se
joguèc molt pòc a fotbòl. En ua dura entrada ath quart d’ora siguec expulsat
Berges ( veiram coma va eth jòc de Salva qu’auec de deishar eth partit ). Lèu
deth finau El Mahraoui siguec expulsat per agresion a Héctor. Auíem eth domini
mès tampoc auérem moltes ocasions. Era mès clara, un aute viatge, Marco que
shutaue des de laguens der àrea e Cazes arturaue eth shut. Ena prolongacion ,en
ua jogada aislada, un centre-shut de Héctor anaue a plaçar era pilota ena
esquaira dera portería francesa e mos daue era victòria per 1-2 ath finau des
120 menutes.
Passam
ronda ena Copa d’Occitània e demoram adversari en sorteig d’ aguesta setmana,
eth dijaus 4 d’octobre.
Eth pròplèu partit ( tresau partit deth campionat
) jogam un aute viatge en Cierp pr’amor qu´auem un partit de sancion en nòste
camp, contra er equip deth J.S. Carbonne II lider deth campionat, dissabte 6 d’octobre
tàs 20 :00 ores.
U.S.
Luchon-Cierp : Cazes, Costes, Van Mo, El Mahraoui, Sarrato, Boy, Berges,
Farrus, Laporte, Manresa, Salis. Remplaçant : Iche, Remba, Bertin.
Trainer : Farrus Eric.
Tarjetes
auriòles : Cazes, Sarrato, Berges, Farrus, Iche.
Tarjeta
vermelha : Berges, El Mahraoui.
U.E.
Bossòst: Marcos, Salva, Aitor, Felipe, Àlex, Pau, Gachi, Marco, Moreno, Oriol,
Luis . Remplaçants:
Carlos, Héctor, Llonch.
Trainer: Uri.
Tarjetes
auriòles: Luis, Gachi.
Gols :
0-1 Felipe (p.30’), 1-1 Farrus (35’), 1-2 Héctor (115’).
Arbitre:
Cardillo Hugo.


text:
Divendres, 13 d'abril de 2018, 03h00 Politica,Societat
Segon una enquèsta de Mediapart, l’ultradrecha s’organiza de mai en mai dins l’estat francés, e demest sos militants i auriá una cinquantena de policièrs, gendarmas e militars.
D’accions violentas recentas de l’ultradrecha, coma la que se passèt a la facultat de Montpelhièr, preocupan fòrça la Direccion Generala de la Seguretat Interiora (DGSI). Mas çò qu'inquieta particularament los servicis interrogats per Mediapart es lo nombre de mai en mai grand de mond que fan (o an fach) partida de l’armada o de las fòrças de l’òrdre.
Mai preocupant es lo fach qu’aqueles grops tendrián d’armas. Mas Mediapart afortís que tot es legal, car los sòcis s’incrivon a d’activitats de tir esportiu, per exemple.
Aqueles grops se serián constituits après los atemptats de 2015 per “luchar contra lo perilh islamic”.
Mai preocupant es lo fach qu’aqueles grops tendrián d’armas ? Mas… qué seriá una ulmtradreita que non tendriá d'armas ? De macronisme ? De vallsisme ? De Fillonisme ? D'Hollandisme ?
Mai banderas fachas que faches, es coriosa aquesta foto.
#1 Mossur Lachaud, coneissetz pas la sociologia daus gendarmas e daus CRS? A, çò mas... qu'es plan conegut qu'una majoritat d"entre ilhs an una ideologia pro mai bassetz drechiera, qu'es pas una descuberta, qu'es a dire "autoritarista" e sens gaire de plaça per l'empatia (seguen los òrdres servilament). Libre a vos de metre sus lo mesme plan las ideologias dins une relativitat totala, mas crese pas que siá patz, amor e jòia l'ideologia d'extrema drecha, diriá mai qu'es incompatibla mesma... Legir mai
#1
« Patz, amor, joia! » obludetz pas :
« manhetisaci’, conferenças vibradoiresquesas, energia descuòlatritz… »
#2 Ièr "Latcho Drom" nos disia plen de vam qu'un autre mond èra possible amb lo Viktor Orban, uèi nos emmeravilha en proclamant que la policia qu'ensuca a Sivens o a ND de las Lanas es pas que "patz, amor, jòia". Vos en fasètz pas sénher Dante Alighieri, i sem acostumats ! Vos lo reprenem sul pic al CHU.
#1 De Thiers al SAC en passant per Pétain, la policia francèsa es totjorn estada d'extrèma drècha.Levat per aquel brave Lachaud per qual aquesta policia n'es que "Patz, amor, jòia ". Los jurats apreciaran...
Forçadament de mai l'òm attisa l'oppausicion entre doas ideologias, de mai la violença augmenta.
L'ultra-drecha s'organisa pas. Es au servici de l'estat frances. Los gendarmes e los militaris son pas pus fanatics que lo reste de la populacion. Tot es plan orchestrat au depart; los medias son achaptats per deviar las responsabilitats vers de faux drapeus.
Arrestam d'acusar totjorn l'autre qu'i es per ren. Patz, amor, joia!


text:
Micmac
Los micmacs, (mi'gmaq en lenga micmac) son una nacion primièra, pòble d'americans nadius indigènas del nòrd-èst de Nòva Anglatèrra, de las províncias atlanticas de Canadà, e de la Peninsula de Gaspe en Quebèc.
La nacion a una populacion d'aperaquí 40 000 personas, que aproximativament un tèrç parlan encara l'algonquin, lenga lnuísimk. L'inuísimk èra sonque escrit en escritura micmac ieroglifica e es ara escrit en utilizar fòrça letras de l'alfabet latin estandard.
Dins las províncias canadencas de Nòva Escòcia e Tèrranòva e Labrador, octobre es celebrat coma lo mes de l'istòria dels micmacs e la nacion entièra celèbra Treaty Day cada an lo 1èr d'octobre.


text:
Nos los arpitans - Pathos et Epos [20]
"Que voutra maj·èstât profèssâve lo principo de nacionalitât, et que por cen compregnéve come la Savouè devésse étre rèunia a la France ; que voutra maj·èstât ére donc prèsta a sacrifiar la Savouè, bien que lui côtésse èxcèssivament renonciér a un payis que ére étâ lo brés [bresson] de sa famelye et a un poplo que avéve balyâ a ses ancètres tant de prôves de dèvocion ...
"
Cetes paroles reprèsentont la finala consomacion de la passion de Savouè. O sont paroles contenues dens la relacion que lo premiér ministro Camillo Benso de Cavour fit a son rê, lo rê de Sardègne, suite a sa rencontra avouéc Napoléon III a Plombières-les-Bains (Vosges), lo 21 julyèt 1858.
De quinta nacionalitât, parlâve Cavour ? De la nacionalitât francêsa des Savoyârds ? Ou de la nacionalitât italièna de la famelye Savoia ?
Ceti passâ ignôblo dêt étre entèrrâ per un grant ècllat de rire [una granta recafâ
] du poplo arpitan.
Des chefs politicos locales jamés nos vindrat un sol èspouèr por Arpitania, ils seront tojorn trop engagiês a dèfendre lyors petiôds povêrs ; l'èspouer d'Arpitania sens nos, mes chiers amis.
Et ora chèrchent de comprendre coment.
- ... a continuar -


text:
Chaspaires de maneta, picanhaires de botons, balhaires de jòia a stick e esportius de canapè, adiussiatz !
Amagatz Familles de France, estruçatz Christine Boutin e Nadine Morano, anatz totes a confèssa que lo Malin s’aprèsta a envasir la doças tèrras crestianas dins son cortègi de sang e de violéncia. L’antecrist se sona GTAV e es a mand de salhir de las pregondors dels infèrns per s’engulhar dins las ments inocentas dels nòstres candes dròlles.
Bon, arrèsti aqui de far lo presic, que a confèssa i anirai pas e assumissi plan lo fach d’aimar la seria dels GTA. Vertat es que d’encra ne fa rajar, de pertot sus lo planeta a cada còp qu’un opus novèl sortís. A ne creire d’unes, aquel jòc seriá responsable de la naussa de la criminalitat, de las tuariás dins los licèus, del comèrci de la dròga, de las susmautas de banlègas, mai benlèu de la fam en Africa. Siam clars : Grand Theft Auto (que vòl dire panatòri agravat de veitura, un dels principis del jòc) es pas a botar entre totas las mans e es clarament pels adultes, e sonque pels adultes.
De qué ? Qué i a ? « Panatòri Grèu de Veitura » avèm dich !
Ieu lo vegèri totjorn coma lo Tarantino, lo Scorsese o lo De Palma del videojòc. Cèrca pas a escafar la violéncia, non, mas cèrca pas tanpauc a l’estetisar e la distància necessària es introdusida per l’excès. Aquò’s clarament lo biais de far de Tarantino ont lo « tròp » fa oblidar lo « chòc ». E vendriá pas, ara, a l’idièa de degun de dire que Tarantino es un marrit realizator. Al contrari, mostrar la violéncia pòt dire de causas, notadament quora la violéncia es gaire mai qu’aquela que podèm veire a l’ora d’ara dins la societat. E seriá, me pensi, completament colhon de negar aquela violéncia e de far coma s’existissiá pas. Es lo ròtle de la cultura, e mai que mai de la cultura populara que ne fan partida lo cinemà e los videojòcs de questionar las causas d’una violéncia enrasigada dins la societat. E pas n’impòrta quala societat, la societat americana, que cadun coneis vist que règla los còdis culturals dins lo monde sancèr.
La question tòrna sovent de saber se GTA es al primièr o al segond gra, es a dire se buta o pas a la violéncia. Per ieu, es clarament de segond gra. Sufís de veire las botigas, que i a un pauc pertot dins lo jòc, d’armas en self-service que se sonan « Ammu-Nation », jòc de mot cinic que ditz plan que sèm als Estats-Units, aquí ont la venta d’armas es legalizada, e fa quitament partida de la Constitucion. Es d’aquí, e solament d’aquí que partís la violéncia societala. Mas i a mai qu’aquò dins los GTA. I sèm convidats, o renègui pas, a far mòstra dels marrits costats de l’èsser uman : murtre, panatòri, quitament proxenetisme. Mas es totjorn en se botent dins la pèl d’un personatge qu’es jamai completament negre, e que fa çò que fa sovent perque de causida n’a pas.
Dins GTAV, se pòt controlar lo gos d’un dels personatges. S’apela Chop. Auria poscut prene un bichon chinés o un chioaoa, mas non… totjorn la fòrça bruta !
Pr’aquò, sovent los eròis de GTA seràn eissits de ghetto de grandas ciutats, parodias de las metropòlas americanas, e que vivon coma pòdon dins un monde poirit, entre policièrs e politicians vermenoses, ont lo gangster pòt èstre, paradoxalament, un enfant de còr. GTAIV, sortit en 2008, èra lo qu’anava lo mai luènh dins la refleccion. Lo personatge principal n’èra Niko Bellic, inmigrat en America aprèp la guèrra dels Balkans, ont sauprem que faguèt de causas pas tròp bravas, mas que regreta. Arribat als Estats-Units, serà fòra-bandit de la societat e forçat d’aver de marridas frequentacions e de trabalhar per de mafiàs en ensajant de gardar un briconèl d’onestetat e d’onor personal. Tant val dire que lo sòmi american de Niko ne patirà plan.
Dins GTAV, aurem, pel primièr còp, tres personatges principals, que correspondon mai o mens a d’estereòtipes d’americans mejans, d’aqueles que, per temps de crisi, son obligats de passar de l’autre costat de la barradissa de la lei per juste subreviure. E l’editor Rockstar identifica l’enemic : dins aquel episòdi, son las bancas que seràn al centre de l’intriga e l’objectiu serà, evidentament, de las despolhar. Per un còp qu’o podèm far sens que degun nos diga res, vèsi pas perqué s’en privar, si ?
Malurosament per vosautres, GTA passèt pas tanpauc la barradissa de la censura del Pais Polit dels Potonorses, aquel imatge vos arriba doncas amb los messatges preventius obligatòris.
WordPress:
J'aime chargement…


text:
Sailly-au-Bois
Sailly-au-Bois es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Sailly (atestacion Saliacum, en 674) vendriá d'un nom d'òme gallo-roman, Salius, e del sufixe -acum[1], latinizacion del sufixe gallés -*acon. Se tractariá donc probablament d'una propietat rurala d'origina gallo-romana, o çò pus mens de l'Antiquitat tardiva.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984


text:
12
Oct
Lenga : Bilingue Occitan-Français
Joan-Loís Courtial en scèna amb son espectacle Jove e polit a la sala de las fèstas de Grand-Vabre
Del : 12 octòbre 2018 20:30
Al : 12 octòbre 2018 23:59
Luòc : Salle des fêtes, Grand Vabre, 12320 Conques en Rouergue
Airal lingüistic : Lengadòc
i
Jove e Polit : qu'es aquò ?
Un professor se retira... darrièr jorn tumultuós amb d'escolans que fan la fèsta... Una polida escasença pel « prof » d'evocar dins son cap lo temps que foguèt el meteis un « Jove e Polit ». E Joan-Loís Courtial desplega sos talents d'actor, de cantaire, de musician per donar vida a totes los, amics d'enfància, companhs, professors que l'an acompanhats dins aquelas annadas d'escòla, de collègi e licèu.
Extrach d'espectacle aicí
Contacte : Association Cultures musicales 12290 Le Vibal 06-81-96-43-61


text:
Chevru
Chevru es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Mencionat a Modèl:La s. Banc d'una Commanderie de l'òrdre de Malta. Glèisa a la collation de la archevêque de Sens.
- Mentionné au Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle.
- Siège d'une Commanderie de l'ordre de Malte.
- Église à la collation de l'archevêque de Sens.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Se trato d'un proujèt de 300 000 éurò que s'acabo en Mars. «Se travaio emé la marco tourisme e andicap» preciso Jan-Louis Joseph.
Puèi la plaço dóu velò dins lou Pargue pren mai d'impourtanço encaro : «anèn inaugura uno nouvello bouclo ''Pays d'Aigues à vélo''» dins un païs ounte d’àutri circuit eisiston. D'eitant mai qu'aquéu ciclo-tourisme a de pes dins lou Pargue : «en dès an, avèn 15 milioun d'éurò de retoumbado pèr lou velò” emé la despenso touristico, “contro 8 milioun d'investimen» coustato lou presidènt Joseph.
Lou Pargue dóu Leberoun vèi lou jour en 1977. «Aquéu territòri es forço viéu, pamens es un óutis mouderne» coumento Jan-Louis Joseph.
Pèr éu, «un pargue proutegis, desvouloupo e coumunico». Es sus aquelo idèio que se councéu lou Pargue Regiounau tau qu'es en Leberoun.
«Es un mediatour, uno asseguranço que se douno contro lis agressioun» apound lou presidènt.
Tambèn, l'envirounamen es un foundamentau que fai l'identita d'un Pargue Regiounau. Lou sendicat miste a dounc founda si cinq missioun iscricho dins lou code de l'envirounamen, que n'es lou pount d'intrado.
Es dins aquelo perspeitivo que lou Pargue fai de prevencioun sus l'ecounoumìo d'aigo. «Aquelo annado tres teinician coumpetènt van enfourma li couleitiveta, lis aubergaire, lis elegi, etc sus l'aigo» esplico Jan-Louis Joseph.


text:
Charles Joseph Bonaparte
Charles Joseph Bonaparte, naissut lo 9 de junh 1851 a Baltimore (Maryland) e defuntat lo 28 de junh 1921 dins lo Comtat de Baltimore es una personalitat politica americana e lo rèire nebot de Napoleon lo 1er.
Biografia[modificar | modificar la font]
Es fieu de Susan May Williams (1812-1881), eissuda d'una rica familha de Baltimore e de Jérôme Napoleon Bonaparte (1805-1870), fiu de Jérôme Bonaparte (lo fraire mai jove de l'Emperaire Napoleon lo 1er), e de sa premiera molher, Elizabeth Patterson, amb laquela s'èra maridat a Nòva York en 1803.
Sòrte diplomat de drech d'Harvard e trabalha puei coma juriste a Baltimore, venent tanben un politic locau puei nacionau. Es sòci dau Board of Indian Commissioners de 1902 à 1904 e president de la National Civil Service Reform League.
En 1905, lo president Theodore Roosevelt lo nomena dins son cabinet coma secretari a la Marina. De 1906 fins lo bot dau mandat dau president serà Attorney General (equivalent dau ministre de la Justícia). Lo 26 de julh de 1908 establís lo Bureau of Investigation (BOI), premiera apelacion de l'actuau FBI[1].
Morís a Bella Vista dins lo Comtat de Baltimore, dins Maryland, victim de la corèa.
Son fraire, Jérôme Napoléon Bonaparte II, mai vièlh de 21 ans, servís dins l'US Army, puei dins l’armada francesa a l'arribada de Napoleon III au poder.


text:
Se volètz afichar d'expressions, de toponims, de conjugasons o d'articles del punt de lenga del Congrès al vòstre site o blòg, o podètz far sens cap de coneissença tecnica amb los moduls del Congrès.
Aqueles moduls se pòdon integrar en copiant-pegant un còdi balhat sus la pagina de configuracion del modul. Podètz atal prepausar a l'azard una expression occitana illustrada per un imatge e un son, un toponim occitan d'un departament amb una petita mapa, una conjugason en occitan gascon o en occitan lengadocian, un article del punt de lenga amb un imatge o una ciutat occitana illustrada per una fòto e una anecdòta.
Per qu'aqueles moduls s'intègren melhor al vòstre site, ne podètz cambiar la color de fons, de títol, de tèxte e de bordadura.
Autor(s) : Aure Séguier
Operator(s) : Lo Congrès
Annada de publicacion : 2017
Document(s) : paginas que prepausan de còdis de copiar-pegar
Varietat(s) tractada(s) : lengadocian, gascon
Lenga(s) : occitan, francés, anglés
Ligam :
Exemple de modul express'Òc :
Exemple de modul top'Òc :
Exemple de modul vèrb'Òc :
Exemple de modul punt de lenga :
Exemple de modul Passejada :


text:
António de Oliveira Salazar
António de Oliveira Salazar (Vimieiro, Santa Comba Dão, Portugal, lo 28 d'abril de 1889 - Lisbona, Portugal, lo 27 de julhet de 1970), professor universitari, òme politic e dictator portugués. Ministre de las finanças entre 1928 e 1932, dempuèi 1968 dirigiguèt los destins del país coma dictator, amb lo títol de President del Conselh. En 1951, aprèp la mòrt del manescal Carmona, exercís tanben per interim la carga de President de la Republica.
Empachat per un accident incapacitant (emoragia cerebrala), foguèt escartat del govèrn en 1968, en essent remplaçat per Marcello Caetano. Fins a sa mòrt en 1970, los que tractavan jornalièrament amb li fasián creire que governava encara lo país, après aver exercit dins lo govèrn de Marcello Caetano.
Lo regim militar non li subrevisquèt pas fòrça annadas: la Revolucion dels ulhets foguèt un soslèvament militar que lo 25 d'abril de 1974 provoquèt la casuda de la dictatura salazarista que dominava lo país dempuèi 1933. La fin d'aquel regim, conegut coma Estat Nòu, permetèt que las darrièras colonias portuguesas atenguèsson la seuna independéncia aprèp una longa guèrra coloniala contra la metròpoli.


text:
Cau rebrembar qu'er equip jogarà eth dissabte 4 de gèr tàs 20:00 en Encausse eth prumèr partit der an contra er equip locau.
Encara mos quede loteria deth sorteig deth dia 6 de gèr, eth numero ei eth 31407.
dimarts, 31 de desembre de 2013
dissabte, 28 de desembre de 2013
Partit suspenut
Degut ara nhèu d'aguest dissabte s'ha suspenut eth partit contra eth Cazeres
Publicat per U.E.B. a 19:49 Cap comentari:
dimarts, 24 de desembre de 2013
Petit cambi
Ath finau eth partit deth dissabte 28 de deseme contra eth Cazeres sajaram de jogar tàs 19:00.
Un Bon Nadau entà toti.
Un Bon Nadau entà toti.
Publicat per U.E.B. a 9:23 Cap comentari:
dilluns, 23 de desembre de 2013
Non descansaram bric aguestes hèstes
Mos auem metut d'acord damb er equip deth Cazeres entà jogar eth partit qu'auiem pendent. Jogaram en Bossòst eth dissabte 28 de deseme tas 18:00.
Publicat per U.E.B. a 8:58 Cap comentari:
dilluns, 16 de desembre de 2013
Derròta pera minima en un partit dolent
U.S. SaliesMane 1 -U.E. Bossòst 0
En un partit dolent dera U.E. Bossòst en qu’ auec fòrça pòques arribades en àrea contraria , perdèc eth partit per 1-0. Eth jòc ena prumèra part estèc igualat, mès semblaue qu’eth SaliesMane se joguèsse en partit mès que nosati. Es sòns delantèrs tostemp cercauen era esquia dera nòsta defensa; ath contrari, a nosati mos costaue plan arribar en àrea. Ena menuta 35 se produsie er únic gol deth partit quan Gilly se plantaue dauant de Kike e dempús de driblàr-le, centraue entà que Roca C., rematèsse a porteria. Era U.E. Bossòst responec damb era ocasion mès clara quan Pèir laguens der àrea shutaue a tocar deth garròt dera porteria francesa. Damb eth 1-0 s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat, er equip francés se dediquèc a jogar ath contraatac e podie auer mercat bèth gol mès se non auesse estat per Kike qu’ arturèc es ocasions. Era U.E. Bossòst sajèc de caushigar er àrea francesa mès non creèc cap d’ocasion de perilh ena aguesta mietat.
Ath finau, ua derròta pera minima en un partit dolent per part dera U.E. Bossòst dauant un equip que guanhe eth sòn prumèr partit.
Cau méter-se es piles, pr’amor de que enes prumères jornades èrem enes posicions de dauant e ara , dempús de 7 jornades , èm enes posicions de darrèr.
Eth pròplèu partit jogam en Encausse contra er equip locau dissabte 4 de gèr deth 2014 tàs 20:00 ores.
Trainer: J.J. Cazenave.
Tarjeta auriola: Tetard (
20’).
U.E. Bossòst : Kike, Salva, Chapo, Felipe , Quique, Àlex, Javi Llonch, Piñeiro, Santi, Pèir e Abraham. Remplaçants: Miquel.
Trainer: Jordi.
Tarjeta auriola : Felipe (
75’)
Gols : 1-0 Roca Cedric (
35’).
Arbitre: Hubert Marc.
Publicat per U.E.B. a 12:30 Cap comentari:
dilluns, 9 de desembre de 2013
Mereshíem era victòria
U.E. Bossòst 2 – Etoile du Cagire 2
Partit jogat en Cierp, degut a que en nòste terren de jòc encara i auie nhèu. Er equip gessec damb moltes talents de guanhar. Es milhors ocasions les auérem sustout ena prumèra mietat. Enquia tres viatges toquèc era pilota enes garròts dera porteria francesa. Ath quart d’ora, Uri mercaue eth 1-0 damb un shut des de laguens der àrea. Er Etoile mos empatèc en ua fauta shutada de luenh que Iñaki non podec arturar. Es causes encara se mos metíem petjor quan Embialet recuperèc ua pilota e shutèc des de dehòra der àrea en tot mercar un polit gol. Lèu deth descans, dempús de tocar era pilota en garròt, Luis remataue de cap entà mercar eth 2-2, resultat damb eth que s’arribaue ath descans.
Era dusaua mietat siguec desvirtuada as 5 menutes quan er arbitre senhalèc ua fauta a Paba per jòc perilhós e li acabèc en tot ensenhar era tarjeta vermelha quan vedec qu’eth jogador francés auie sang ena cara. Açò hèc qu’es dus equips joguèssem damb 10 jogadors (er equip francés non auie cap cambi) e ar equip aranès li costèc acostumà-se ara naua situacion. De totes manères era defensa aranesa s’imposèc as delantèrs francesi. Era milhor ocasion la auec er equip deth Bossòst quan Piñeiro rematèc de cap e era pilota anaue a tocar en garròt dera esquaira dera porteria e gessie entà dehòra. Per quatau viatge, eth garròt no mos deishaue mercar un gol.
Ath finau 2-2, resultat que consideram injust degut as bones ocasions deth nòste equip. Dam es gràcies ar equip deth Cierp per deishà-mos eth sòn camp entà jogar aguest partit. Tanben volem arregraïr era preséncia des pòqui aficionadi que vengueren entath partit.
Eth pròplèu partit jogam en Mane contra er equip deth SaliesMane dissabte 14 de deseme tàs 20 :00 ores.
U.E. Bossòst : Iñaki, Jaime, Chapo, Felipe , José Ramón, Àlex, Gachi, Piñeiro, Paba, Luis e Uri. Remplaçants: Salva, Abraham, Quique
Trainer: Adrian.
Tarjeta vermelha : Paba (
56’)
Etoile du Cagire: Domench I, Domench II, Segu, Bresquignan, Magnesse, Heuillet, Daffos, Deu, Embialet, Watel e Sarradet.
Trainer : Dutreich J.
Tarjetes auriòles : Domench II (
72’),
Daffos ( 52’).
Gols : 1-0 Uri (
15’), 1-1 Heuillet ( 20’), 1-2 Embialet ( 35’),2-2 Luis ( 44’).
Arbitre: Castro Antonio.
Publicat per U.E.B. a 11:25 Cap comentari:
dijous, 5 de desembre de 2013
Jogaram en Cierp
Eth partit d'aguest dissabte 7 de deseme tas 20:00 entre era U.E. Bossòst e er Etoile du Cagire se jogarà en camp deth Cierp.
Publicat per U.E.B. a 10:46 Cap comentari:
Subscriure's a: Missatges (Atom)