text:
Lord Darkar es lo principal enemic en la sason 2, el es lo negatiu del Fuòc de Dragon, e el foguèt qual comandèt a las mascas ancessoras a destruir Domino.
Istòria Edit
El es lo governant ďun castèl sosterranh e es una anciana creatura de pura foscor dempuèi l'inici dels tempses. El es lo pòle opausat de la Flama de Dragon, e gaireben egalament poderós. Del temps que lo Grand Dragon es una font de lum, la vida e energia, Lord Darkar ľabsorba, çò que crèa una esséncia opausada de la Flama de Dragon e es una font ďenergia negatiua, en obligant a far de marridas accions. Es una anciana creatura que nasquèt del pas-res original dempuèi abans del començament de ľUnivèrs. Tanben s’afirma qu'el èra lo mèstre de las Mascas Ancestralas e Valtor, qu'envièt inicialament a cercar Flama de Dragon de Domino, doncas, la causa de la destruccion de la planeta Domino. Quand las mascas foguèron derrotadas per la Companhiá de Lum, lo Senhor dels Templièrs de la Fortalesa de la Lutz lutèt contra Darkar, lo faguèt defòra de nòu en la foscor e l'envièt en un prigond sòn de setze ans, fins que desvelhèt de nòu (possiblament causat pel retorn de la Flama de Dragon de Bloom en la dimension magica après qu'ela l'usèt per derrotar a las Trix en la sason 1, doncas que lo sieu poder es opausat a la del Dragon).
La diferéncia entre la poténcia de Lord Darkar e la dels Estels ďAiga que tanben s’opausan al poder del Dragon es que, del temps que lo poder de Lord Darkar absorba ľenergia e lo poder del Dragon genèra energia e amb per çò qu'es de ľautra, la primièra es lo marrit e ľdarrièra es bontat, doncas la Flama de Dragon e los Estels ďAiga genèran energia, mas ľenergia liberada per cadun, respectivament, es ďs'opausar a la natura e neutrala.
Coma s’a dich en la sèria que las ancessoras èran jos las òrdres de Lord Darkar quand destruiguèron Domino, significa tanben que Valtor li serviguèt tanben en aquel moment. Aiçò vòl dire que Lord Darkar aviá ja quauquarrés amb la Flama de Dragon per lo servir, e ľunica explicacion que se pòt donar a la siá causa la destruccion de Domino es que crida del Dragon de Valtor foguèt la part escura de la flama que se creèt quand una beluga de ľalen del Fuòc de Dragon s’aviá barrejat amb la Foscor (possiblament òc ďèsser estat creat a partir ďenergia de Lord Darkar, doncas que se sonèt que tant Lord Darkar e lo grand dragon, nasquèron a la debuta del Temps del Void), e doncas èra a mièg camin entre los poders de la Lutz e las de la Foscor. Darkar a de besonh un poder qu'èra tot lo contrari a lo sieu pròpri poder per crear un equilibri entre la Lutz e la Foscor per'mor de convocar e aquerir lo poder definitiu del Reialme de Magix, e lo Fuòc de Dragon pur de la familha reiala de Domino èra çò qu'el necessari.
Se pòt tanben supausar que Mandragora servissiá tanben Darkar, doncas qu'ela meteissa èra lo servicial de las ancessoras qu'èran servicialas de Darkar. D’autra banda, a comptar de las reaccions dels membres de la Companhiá de Lum en la primièra pellicula es de supausar qu'avián lutat quand Mandragora se jonguèt amb la Companhiá que s’aviá format recentament, en ľepòca de la destruccion de Domino e doncas qu'aviá pres probablament part en la destruccion de Domino, que se realizèt jos las òrdres de Darkar.
Darkar es la causa de la màger part dels eveniments que debanan en las primièras 3 sasons e las 2 pelliculas e, indirèctament, los eveniments de la sason 4, doncas que los Mascs del Cercle Negre ataquèron las Winx en pensant que Bloom èra la darrièra fada de la Tèrra, per aver sentit la siá energia de fadas a Gardenia, ont èra estat enviada quand Domino foguèt destruida.
Aparència Edit
Darkar es roge brilhant e pòrta una armadura aparentament per dessús lo sieu còrs. Pòrta tanben esperrecada una tela roja brilhanta en la part de darrièr ďel. Es pas possible veire los sieus uèlhs pendent la sèria, mas de tant en brilhan tant coma lo fuòc amb viston pichons o momentaneament amb un rai roge. Darkar pòt tanben se transformar en una au fènix e se pòt desguisar.


c: text/html

text:
Davant la decision del govèrn de gelar l’atribucion e lo renovelament dels contractes ajudats, las Calandretas de Barsac e Peçac apèlan a una manifestacion davant lo conselh regional a Bordèu lo dimars 26 de setembre a partir de 12h30.
Aquestas doas escòlas occitanas son directament concernidas, que comptan 5 emplecs d’aqueste mèna, dos a Barsac e tres a Peçac, concernisson d’ajudas mairalas e sens elas lo foncionament escolar es impossible.
An causida aquesta data del dimars 26 de setembre que celèbra la « Jornada Europèa de las Lengas » que fedèra de milierats de personas dins los 47 estats participants dempuèi 2011.
Ajudas mairalas
Dempuèi 35 ans, lo movement Calandreta dobrís, sul territòri occitan, d’escòlas laícas, associativas, immersivas, en contracte amb l’Educacion Nacionale. Prenon en carga los salaris de las ajudas mairalas, que la màger part son en contracte ajudat.
La Calandreta de Siron, en plaça dempuèi 2010 a Barsac, crentan lo non renovelament d’aquestas contractes ajudats en 2018, aquesta de Peçac existís dempuèi 15 ans, e se trapa menaçada per aquesta mesura, qu’evòca una barradura que poiriá arribar pro lèu.
Las doas escòla an convidat Alain Rousset, president del Conselh Regional, e Pierre Dartout, prefecte de Gironda, per un escambi qu’espèran salutari.
Bernard Peyré /Norbert Lados.
Adaptacion de l’article paregut dins Le Républicain, lo 22/09/2017 http://www.lerepublicain.net/contrats-aides-les-calandretas-manifestent-devant-le-conseil-regional_89244/

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
L'association Aquí l'Òc foguèt creada lo 10 de setembre 2013 dins la mira de :
- promòure lo desvolopament de la lenga e de la cultura occitanas dins lo nòrd d'Òlt : cantons de Sant Seren, Cèra e Segalars notadament.
- sosténer l'escòla Calandeta l'Esquiròl dins la mesura de sas possibilitats.
L'associacion Aquí l'Òc organiza diferentas accions per far conèisser e partatjar la cultura occitana :
-
Animacions culturalas
- Publicacion de Lo Fulhet, letra trimestrala de l'Espaci Occitan Carcinòl.
- Sortida pedagogica dins lo quadre dels corses per adultes
- Edicion
-
Animacions dins diferentas comunas
- Conselhs
-
Participacion a de manifestacions
Aquí l'Òc organiza notadament lo festenal Escambis, festenal occitan pluridisciplinari que se fa cada an a fin de mai, e qu'es dirigit mai que mai cap als escolans.
A l'iniciativa de l'associacion dobriguèt a la debuta de 2016 l'Espaci Occitan Carcinòl, un luòc dedicat tot a la lenga e la cultura occitanas per Òlt e Sud de Corresa. S'i tròba notadament una botiga, una bibliotèca, e s'i organizan talhièrs e corses.


text:
Iouri, Malys’Ann e Diego avian enveja de vos presentar Irlanda.
Irlanda (Eire en irlandés) es una granda isla de l’archipel britanic, que fa 82.460 km². Irlanda es divisida en doas partidas, la republiqua irlandesa (70.282 km²) amb Dublin coma capitala, e Irlanda del nòrd (14.120 km²) que lo centre mai important es Belfòrt. Los primièrs abitants de l’isla que n’avèm de traças, èran de raças ibericas : lor presenca es atestada per de contruccions megaliticas, coma los dolmèns e los « cromlechs », que remontan al Neolitic. Un « cromlech » es una construccion megalitica preïstorica contituït per un alinhament de monolits.
Mai tard, a la seguida de la colonizacion gaelica (600 av. J.C), la civilizacion del bronze s’espandis dans l’isla, provocant lo desvolopament de formas d’organizacion economicas e socialas de caractèr tribal introdusidas pels Gaels. En 432,lo crestianisme penetrèt en Irlanda gràcias a Sant Patrici. Puèi Irlanda patiguèt, a l’entorn de 795, l’invasion dels Escandinaus que mantenguèron lor egemonia fins a la segonda mitat del sègle XII . Alavetz Enric II d’Anglatèrra prenguèt possession de l’isla. Dempuèi, l’istòria d’Irlanda es rica dels esplèits dels òmes que temptèron de se desliurar de las dominacions britanica e protestanta : Daniel O’Connel, que reüssiguèt a la debuta del sègle XIX a far suprimir lo « Test Act » (1828) e obtenguèt l’emancipacion dels catolics . La terribla famina de l’annada 1849 e las seguentas, provoquèt una emigracion massiva cap als Estats-Units e cap a Anglatèrra. Aqueste fenomèn foguèt propici a la causa de l’independéncia, que los imigrants sostenguèron en joscrivent e en manifestant. Enfin, aprèp de sègles de luita, Irlanda obtenguèt l’independéncia,en 1937.
Pais paure, Irlanda fonda son economia sus l’elevatge e sus l’agricultura.
L’equipa d’Irlanda de fotbòl, pas reconeguda per la FIFA , aujòl de l’equipa d’Irlanda del Nòrd de fotbòl , se reclamèt represententa de l’ensemble de l’isla d’Irlanda ; es estada activa entre 1882 et 1950. L’equipa de Republica d’Irlanda del fotbòl es l’equipa que representa l’Estat d’Irlanda dins las competicions internacionalas. L’equipa d’Irlanda del Nòrd de fotbòl es l’equipa que representa l’Irlanda del Nòrd dins las competicions internacionalas.
FIFA : La FIFA es la Federacion Internacionala de Football Associacion.
Lo blason d’Irlanda del sud es representat per una lira :Lo blason d’Irlanda del nòrd es representat per un leon e un cèrvi:


text:
Per una casta al poder, jacobina o pas, totes los mejans son bons per damorar al poder.
E cal far atencion, totes los mejans son pas bons pels militants de promocion de las lengas meprezadas. Uèi qu’avèm la possibilitat de comunicat fòra del sistèma dels mèdias contra-rotlats, cal comunicat pacificament. L’an debutat d’entendre en Euskadi.
Per una casta al poder, centralista o pas, borbonista o pas, francofòna o pas, la casta estima plan l’imperialisme lingüistic per sa pròpria lenga ; alara totes los mejans son bons per frenar son visibilitat, sa dignitat, son emplec per una collectivitat qu’es pas sonque dels locutors e de las locutriças ; los que vívon dins un espaci lingüistic que la lenga se parla, la pòdon aprendre (es plan), mas an tanben un ròtle per sa sobrevida. La lenga occitana es la lenga de totes/as.
Quora mantunes militants argerians an pensat que la democracia se podiá desvolopar d’un biais que fosquèsse pas similar a l’Euròpa, se podiá pas dobtar que la faciada democratcia de l’Euròpa èra per installar ineternam dinastias de dictadors en Estats arabes (Legissètz Kalima, la revòlta tòrna en Argèria)
Quora los militants inocents en Occitània valorizan la francofonia, se pòdon pas dobtar que la francofonia en festenal a Lemòtges ortracizava l’occitan de Lemosin, e aiçò dempuèi mai de trenta annadas. La fauta d’informacion e sa fauta de circulacion es una fauta dels militants. Se l’òm vòl de l’occitan, de sa dignitat, se cal informar, cal saber e comparar ; far circular l’informacion es alara indicpensable.
Cada comentari sobre aqueste blòg es un aisina per far circular l’informacion a la vitessa d’aqueste planèta, e dels bessonhs per la defensa de la lenga, uèi.


text:
Dins las annadas d’arribada de la television en Occitània, sonque los productors d’esquèrra, veire un productor comunista, an gausat escriure e produsir quicòm sobre Occitània, lo catarisme èra lo sol subjecte qu’interessava (perqué sonque aquel ?). Las consequéncias se faguèron lèu veire (libre sul catarisme fan florès, mas an pas despertat una consciéncia nacionala occitana)… E sul pic, sobre mantunes arbres d’Occitània, i a agut quasiment un soblèvament popular sul tèma : nos an pas dich la nòstra istòria, son mentidèrs, es un acte politic d’expansionisme nacional francés.
La leiçon del poder mediatic es estada sul pic, èra pus question de produsir filmes sul tèma ; aital Frederic Mistral èra oblidat dins las annadas 1990 per un programa de France 2 sul tèma dels “prèmi Nobel francés”. E alara l’INA dinca las annadas 1983 a pas agut un filme de television francesa ambe una sola paraula occitana. Lo netejament mediatic es decidat dempuèi París (quitament dins los siètis local de France Television o de l’ORTF), e encara uèi 85 % de la pensada mediatica francesa es parisenca (la decentralizacion a Marselha de “plus belle la vie” es la decentralizacion que los Franceses nos espèran masqu’avèm lo dreit o la bontat d’aver dreit), e lo qualificatiu de parisenca vòl pas dire que los productors son totes de lenga o raiça francesas, i a tanben Bretons, Alsacians, Savosians, Occitans, Goadelopeans, Martiniqueses, etc. per collaborar al sistèma de netejament. La collaboracion fonciona per Occitània, mas tanben per d’autras populacions manipulada pel sistèma mediatic jacobin francés. Aital quora se fabrica programas uèi sobre l’istòria contemporanèa las oblidanças passadas damóran oblidanças de uèi. L’occitan es pas presentat, jamai ; perqué ? Perqué es jamai estat enregistrat (audiò o vídeo). L’oblidança e l’ignorança francesa se fabrica.
Sobre France Culture, res cámbia, un documentari debuta una novèla programacion. Verificatz, un documentari en francés, que donarà cap son de lenga occitana pels archius de l'INA...
La “Fabrique de l’Histoire” explica uèi que los istorians “aiguillent le futur”, a prepaus de Cleopatra … Mas per l’Istòria d’Occitània es encara mai vertat, e mai grèu. e perqué lo subjecte es pas tractat ? Perqué anar en Egipte per anar veire la fabricacion de la manipulacion, alara que lo sistèma francés en Occitània es realament un cas d’escòla se sotmission e plega-esquina mediatica europèa.
La causa se farà clara sonque per Occitània, per qué ? La dimension d’Occitània dona la rason. Sense Occitània lo sistèma mediatic francés damora sense “Hexagone”, quitament «s’es dificile d’anar als quatre cantons d’un exagòne» coma l’explica lo jornal de Groland sobre Canal Plus. Sense Occitània, pus de “frontières naturelles” pirinenca e de tractat dels Pirinèus, nimai de la frontièra alpenca cap a Itàlia. Lo centre de fRANÇA es alara tèrra forana e lo Sud o Grand Sud e son famós solelh ambe petanca incorporada per Pagnol, alara lo Sud serà lo nòrd de la region administrativa d’Auvernhe (l’actuala descopada per fRANÇA), e sonque a 20n qm de París. L’imaginari e lo folclorisme nacionalista francés son capvirats, radicalament transformats, tot cámbia e fRANÇA se podrà pus comparar a l’Alemanha federala de uèi. La còsta d’Azul es alara tèrra estrangièra coma a toitolat Lamartine quora es arribat en Avinhon. L’objectiu del nacioanlisme francés es devengut alara lo netejament lingüistic per aver bons sordats e tanben un expansion a la dimension europèa.
Totas las oblidanças francesas an per reire fons la realitat francesa : la lenga francesa es sonque parlada pel nòrd de l’Estat modèrne (XXIen sègle) de faiçon istorica e naturala, masqu’aiçò ! Lo repleg identitari torna plaça l’espaci francés a la dimension qu’auriá jamai degut daissar en Euròpa, una dimension nacionala redusida, pichonela. Alara es incompatible ambe la glòria de la pensada parisenca, reiala o republicana, bonapartista o vichista, o sa supausada gloriòla europèa.
Lo nacionalisme francés es expansionista e pel netejament etnic, per remplaçar una leng aoccitana per la dicha sublima lenga del rei-president francés. Lo netejament es de l’etnisme d’expansion. Los mèdias (ràdio, television, cinèma, literatura, BD) frabrica un Estat francés pantaissat, net lingüisticament, pròpria de la tèrra de lenga francesa, pantais dels revolucionaris tals Ernest Renan o Maurici Barrès, e l’Éducation Nationale se ne fa lo relai. L’empresa politica del sistèma francés es un netejament dels cervèls a un nivèl que cap nacion, antropologicament, a suportat fins ara.
Aquelas linhas vòl pas dire tanben que devèm abandonar la lenga francesa en Occitània, mas simplament cal afortir : lo modèl francés es pas lo modèl occitan de desvolopament de la pensada politica modèrna, sèm sobre d’autras vias politicas, sèm naturalament per abaissar las frontièras, coma l’explica lo Se Canta, donc sèm tre la debuta per un continent europèu mens nacionalista (al sens francés del mot, expansionista) e mai implantat dins las realitats del planèta.
L’esquina occitana, contra modèl francés, malgrat sas flaquesas sudistas, es un modèl que cal reviscolar per la dignitat del planèta.
-°-
Al moment que l’Estat espanhòl fabrica una novèla majoritat parlamentària madrilenca e centralista –PP+PSOE+PSC*- per transformar radicalament, coma Franco l’a pas jamai pensada, transformar a l’extrèma-nacionalisme la Constitución, un gos, un can, un chen catalan prepausa un dreit de pensar diferent (* lo PSC votarà socialista primièr) :
Un autre monde es possible, aquel dels cans catalans !
-°-
Per l’ignorança francesa :


text:
Lo títol daissa una evidéncia, las enquèstas lingüisticas per l’occitan son sistematicament amagadas pel sistèma administratiu francés, la decentralizacion es aiçò (enlevar del centre ambe los metòdes del centre) … Es benlèu que lo sistèma administratiu francés es mai que de l’administratiu, es tanben l’expression d’una vision politica, e donc aital es pas un “servici public”, un servici al pòble occitan.
L’enquèsta lingüistica d’Aquitània es estada tristament abandonada dins los arquius de la numerizacion informativa. Cap usança publicitària dins los mèdias d’Aquitània. es pietadós.
L'informacion aurà pas capvirada las linhas d'avions cap a Hamburg o Madrid, mas l'enquèsta lingüistica sobre l'occitan a Tolosa, dona una autra vision de las demandas socialas per l'occitan, son bravament positivas. Lo personal politic es çaquelà un pauc frenat... per aver aquela politica concretament demandada pel public –nombroses- enquèstat.
Es benlèu que aiçò que los departament de Nauta-Garona, Tarn-e-Garona, Òlt e Roèrgue an refusat de completar l’enquèsta sobre los lors departaments. Quora l’enquèsta es precisa, las demandas son mai fòrtas. E benlèu que ne vòlon pas de demanda clara e ciutadana per l’occitan.
En companhiá de Guilhem Latrubesse, Conselhièr Regionau de Europe Écologie Les Verts - Partit Occitan - Martin Malvy, pdt del CR de Miègdia-Pirinèus TOLOSA, a presentat l'enquèsta lingüistica sobre l'occitan.
La publicitat de l'enquèsta en Aquitània, a pas agut lo resson que cal, alara per Miègdia-Pirinèus es temps de la far conéisser, melhor conéisser. Se pensava fòrtament dins lo mitan occitanista present dins l’aula
S'espèra las enquèstas per Lemosin, Auvernha, Peitieu-Charentas, Ròse-Alps, Provènça-Nissa.
Las consequéncias politicas de l'enquèsta seràn presentadas al fur e a mesura dels projectes per l'elegit en carga de l'occitan, Guilhem Latrubesse (EELV-Parti Occitan). Martin Malvy li fa grandament fisença, e per astre es aquí (50 % per Guilhem, en occitan, e 50 % per Martin – los percentatge enregistrat en Miègdia-Pirinèus).
Pel moment s'espèra una visibilitat de l'occitan mai bèla dins lo Tram de Tolosa, sobre los panèus signaletics del mètro de Tolosa, dins los TER e los trens trans-Occitània, dins los aeropòrts de gestion CRCI, dins la signaletica gerida pels Conselhs Generals e l'Estat, dins la preséncia dins las escòlas per cicles coërents e dinca l'universitat, per mai que las letras. S’espèra tanben dins las maison de retirada, dins los luòcs publics en generals, ETC.
La politica per l'occitan espèra encara un seriós e una coëréncia, en periòde de restriccion budgetària, la causa es rampelada sistematicament per Martin Malvy, l'occitan aurà sa progression dins los budgectes, mas la presa en compte de la comunicacion del CR en lenga occitana, es pas encara per doman.
La volètz es aquí, picatz.
La meuna conclusion aprèp la presentacion es aquela : me sembla que politicament, cal demandar un referèndum per la visibilitat de l’occitan.
Sense aiçò serà complicat d’explicar que cal botar una urgéncia sul tèma.
S’espèra un article dins La Dépêche. Dins Le Parisien es la represa de l’article de l’AFP.
Sul tèma de las «Assises de la Culture Occitane» de Tolosa, cal legir tanben lo trabalh de Carré d’info, son joves e son a tractar l’actualitat importanta de la vila de Tolosa. Es multimèdia.


text:
Pendent que lo govèrn explica que cal destrusir los departaments d’Iscla de França, lo meteis primièr ministre refusa la fusion del departament de Naoned a la Bretanha e lo president de la region Ausiette li repròche d’aver lançat l’idèa, anuèch dins la premsa locala en emplegar los meteisses arguments que los que son per l’unitat bretona, d’abans lo pétainisme.
De que se debana en Occitània ? A Niça, los esperits socialistas e radicals nissarts vòlon un departament ambe panèus a l’entrada (donc un còst que refúsan a la lenga de Niça ont son al poder dins las comunas), a Castelnau de Lès vòlon regropar ambe «Midi-Pyrénées», alara que lo projecte Datar los vòl ambe Provença. Aquela demanda de panèu sembla fòrça als panèus numerologics “31” en gròs a l’entrada del departament «Haute-Garonne», per un país que se sona tolzan, Comengés, o Varonés.
Pauc a pauc, pensi qu’aquesta reforma serà enterrada, pels frens dedins lo sistèma jacobin, pels conservatismes nacionalistas franceses que son en bocas o al calam d’un Mechanlon (FdG) o de l’arlatenc migrant Guaino (UMP).
L’unic biais de resoldre lo problèma es simplament enlevar totes los poders de gestion del territòri a l’administracion centralista e daissar als pòbles de França se governar, plan segur la casta republicanista parisenc dèu abandonar lo poder sobre las «províncias» del regionalisme d’expansion parisenca, lo regionalisme constitucionalista francés.


text:
-Amb « Ceux des étangs» (los dels estanhs), nos fa partejar de contes populars que forman un tablèu poetic e faceciós dels paisatges, de las gents e de sas costumas : los estanhs, la mar, la garriga lengadociana. De vilatges de uèi als primièrs pòbles. D'innocents, de vièlhs tanben...
E de cants per perlongar las istòrias e balhar de temps als pantaises. Durada 1 ora a quicòm pròche.
Tot public tre 11 ans.
Maria sap encantar lo sieu auditòri amb la poesia de son vèrb, la musicalitat de sa votz e lo sieu umor quand s'agís per exemple de la significacion dels escais, los que se balhan dins los vilatges a totes e a cadun sovent dempuèi mai d'una generacion.
-Amb l'espectacle poetic «Avèm decidit d'aver rason», Maria Coumes et Laurenç Cavalié, nos dison de pepitas de la poesia occitana de las 50 darrièras annadas.
Un fial conductor : los poetas de la decolonisacion. Dos ans de lectura, de recerca, sul biais de dire aquela poesia uèi, la metre en musica, crosar las doas lengas, crosar lo politic e nòstre rapòrt intim a la lenga occitana...
E los vaquí prèts per passar un moment suau amb vos que parlatz occitan o pas.
Prepausan aquí aquel espectacle de poesia intitulat « Avèm decidit d'aver rason » (« Nous avons décidé d'avoir raison »):
« Es de poesia », nos a escrich Laurenç, « legida, dicha, e cantada en francés e en occitan, dins una forma intima e pendent una ora. Sèm a la debuta de l'istòria e nos regalam. Es un moment de partatge simplòt que a travèrs la poesia, met en jòc lo nòstre camin de musicians e la nòstra occitanitat. »
Referéncias: Ives Roqueta, Leon Cordes, Marcèla Delpastre e Rotland Pecot.
Contacte difusion :
Sirventes : 06 60 50 53 83 / conte.rue@sirventes.com / http://www.sirventes.com


text:
Plana Indogangetica
La plana indogangetica es una region compausa per una planura espandida e fertila que cobrís la major part del nòrd d'Índia, las zonas pus pobladas de Paquistan, lo sud de Nepal e tot lo territòri de Bangladèsh. Aquesta region recep lo nom dels rius Indus e Ganges, que las aigas la traversan. La plana confronta al nòrd e a l'èst Imalaia, ont naisson los nombroses rius que traversan la plana; al sud las cadenas de Vindhya e Satpura e lo plan de Chota Nagpur e a l'oèst lo plan d'Iran. La region es una de las pus densament poblada al mond amb qualques 900 milions de personas que i vivon.


text:
OCCITANICA ei un projècte de mediatèca virtuau que s’enriquís segontes es besonhs des usatjants. Aguesta arremasse es hons documentaus e patrimoniaus o d’estudi sus er occitan que se consèrven en bibliotèques, centres de documentacion, archius, universitats, institucions culturaus e musèus de tota Occitània. Es contenguts publicats non son sonque tèxtes o imatges, tanbe i podem trapar mòstres virtuaus, e-maletes pedagogiques, libres e tèxtes antics digitalizats, videos documentaus, registraments sonors…
Era mediatèca ei administrada peth CIRDÒC-Mediatèca Occitana, un establiment public de vocacion interregionala encargat de conservar, senhalar e valorar eth patrimòni occitan. Era lengua e era cultura occitana s’espandissen sus un territòri vertadèrament europèu. França, damb 8 regions administratives, que son (per orde alfabetic) Aquitània, Auvèrnha, Lengadòc-Rosselhon, Lemosin, Miègjorn-Pirenèus, Peitau-Charantas, Provença-Alps-Còsta d’Azur e Ròse-Alps. Ua part en Catalonha (Espanha), qu’ei era Val d’Aran, e ua auta ena region deth Piemont ath nòrd d’Itàlia.
En projècte Occitanica ja se pòt trapar informacion sus sèt hons documentaus depausats en Archiu Generau d’Aran que hèn bèra referéncia ara cultura occitana. Aguesti hons son eth deth Conselh Generau dera Val d’Aran; es patrimoniaus des de Joanchiquet de Vilamòs, des de Sarte d’Unha e des de Cardenal e Menescal de Salardú e era Colleccion de fotografies Zerkowitz.
Destaque eth hons personau deth poèta aranés Jusèp Sandaran Bacaria (Canejan 1875-Barcelona, 1942). Sandaran inície, entre 1906 e 1913, ua epòca de produccion lingüistica en defensa dera lengua aranesa. Escriu poèmes que presente en diuèrsi jòcs floraus e que ve publicats en diuèrses publicacions occitanes com era “Bouts dera Montanho”. Arremasse costums araneses, sustot de Canejan; inície un projècte de gramatica aranesa e escriu, en mès de 600 fiches, paraules, arrepervèris e dites d’Aran. Era totalitat d’aguest hons documentau ja se pòt consultar on line a trauès dera opcion “Arxius en línea: Cercador de fons i documents”.
Archiu Generau d’Aran


text:
11/09/2017
Un nouveau duo aux commandes de Meitat-chen, meitat-pòrc
Comme les écoliers, la fameuse émission occitane de France-Bleu Périgord a fait sa rentrée. Martiel Peyrouny ayant décidé de se concentrer sur son métier de professeur d'occitan, Nicolas Peuch, l'accordéoniste diatonique vient de rejoindre Joan-Pau Verdier, qui assure de son côté la continuité de l'émission.
«Avem causit Nicolas Peuch, perque parla una lenga plan naturala. L'aviam convidat mai d'un còp, coma lo Marçau, quò's un musicaire, a l'abituda de la scena, es a l'aise a la radiò, fuguet animator radiò a Brageirac, i a qualque temps.», ço-ditz Joan-Pau. « L'òme es jòune, pas enquera 25 ans. Acordeonista a las Belutas dau Canton, membre del Anem Triò, animator del programa Dançem au collegi e tant d'autras causas... Es portaire, factor, de mestier, a l'abituda del contact coma lo monde. En mai de quò, es membre dau bureu al Bornat dau Perigòrd ».« Nos sem presparat pendant l'estiu coma Joan-Pau, ço-ditz Nicolau. Avem trabalhat chas se a Sarlat. En mai de quò, ai trabalhat una jornada coma Marçau que me balhet de plan bons conselhs, daus contacts. Me fau aprener los reflexes, que l'emission es plan minutada, fau esser concentrat, mas demorar naturau. Quo es un ritme de trobar».
Sud-Ouest : Que vai chanjar, que vai demorar ?
La structura de l'emission demòra, amb sa programacion musicala, l'entrevista coma lo convidat o la convidada del jorn, las novelas et l'actualitat occitana en Perigòrd e alhors. Avem cambiat et cambiarem enquera qualques detalhs coma « las virgulas » entre las diferentas partidas, o b'etot per anonciar la reclama... çò-ditz lo Verdier. La noveutat, quò's « Paraulas d'Aqui », que vai remplaçar la cronica de toponimia de Marçau ». Nicolau : « L'ideia es de far parlar lo monde de la vita vitanta, sur lo viu : parlar de la rentrada, coma l'avem fait coma Aline Samolhan e Lucia Rolet, de las vendenhas, de son trabalh...Balhar la paraula a la gent qu'utilisan l'occitan tots los jorns, dins lor mestier, dins lor vita e que sovent son mai jòunes que se podria creire». En setembre, anam « sur lo teren », emb doas emissions a la fiera espau de Perigüers, sur l'estand dau Bornat, onte podretz nos venir veire ». « E per acabar, se-ditz Joan-Pau, i a totjorn « Lo mot en òc » sur França Blu pendant la setmana ».
Un vent de nouveauté souffle donc sur l'une des émissions les plus anciennes et les mieux établies du réseau France-Bleu.
Denis Gilabert
19:32 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Jòcs Olimpics d'ivèrn de 1988
Los Jòcs Olimpics d'ivèrn de 1988 (Jòcs de la 17ena Olimpiada) se debanèron a Calgary Canadà ( 13 - 28 de febrièr de 1988 ).
Somari
- 1 Genèsi
- 2 Delegacions
- 3 Debanar
- 4 Espets e endevenenças
- 5 Programa
- 6 Medalhièr general
- 7 Bibliografia
- 8 Vejatz tanben
- 9 Ligams extèrnes
- 10 Ligams videografics
- 11 Nòtas & referéncias
Genèsi[modificar | modificar la font]
Delegacions[modificar | modificar la font]
57 païses e 1423 atlètas foguèron actors e motors d'aicestes primièrs jòcs d'ivèrn canadencs.
Debanar[modificar | modificar la font]
Espets e endevenenças[modificar | modificar la font]
Programa[modificar | modificar la font]
Espòrts e espròvas[modificar | modificar la font]
Biatlon[modificar | modificar la font]
Bobsleigh[modificar | modificar la font]
Esqui alpenc[modificar | modificar la font]
Esqui nordic ( Combinat nordic / Esqui de fons / Saut amb esquis )[modificar | modificar la font]
Lièja[modificar | modificar la font]
Oquei gèl[modificar | modificar la font]
Patinatge artistic[modificar | modificar la font]
Patinatge de velocitat[modificar | modificar la font]
Medalhièr general[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
-
- sus YouTube... mai de 640 documents subre Calgary 1988 en picar coma clau Winter Olympic Games 1988
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Demanda d'asile : los migrants de Gelòs (64), tostemps a la demora
Despuish l’estiu passat, un vintenat de migrants, originaris de Sodan e d’Afganistan, que son aubergats au Centre d’Arcuelh e d’Orientacion (CAO) de Gelòs en Bearn, a la demora incèrts deu lor aviéner.
La prefectura deus Pirenèus-Atlantics (64) qu’ordonè la barradura deu CAO en data deu 31 de deceme (possada tau 1èr d’abriu). Los refugiats presents que deven estar transferits au Programa d’Arcuelh e d’Aubèrgament deus Demandaires d’Asile (PRAHDA), installat dens l’ancian Formule 1 de Pau. Totun, la màger part deus refugiats que refusan d’anar-i. La rason ? La cranhença d’estar renviat tà Italia. Que son en procedura Dublin III e qu’ei donc lo país peu quau son arribats en Euròpa qui deu estatuir sus la lor demanda d’asile. D’Italia, que n’an guardat un maishant sovier e que parlan quitament de maishants tractaments qu’aurén patit acerà. Lo 14 de deceme passat que’s debanè ua amassada dab los membres d’Isard Cos (associacion gestionària deu centre d’arcuelh, qui’us assabentèn de la decision deu prefècte, lo sénher Gilbert PAYET de deishar los lòcs. « Cadua d’aqueras personas qui n’an pas signat lo document de transferiment tau PRAHDA, qu’ei considerada com avent refusat de signar e com estant dens l’illegalitat. Que’us ei demandat de deishar los lòcs. Non receberàn pas mei nat sostien materiau de las parts de l’Estat. Que’us ei demandat de s’ac virar solets », çò explica lo Collectiu « Des Hommes avant tout », butats per la rapiditat de la sanccion. De mei, los migrants n’an pas avut lo dret a ua traduccion deu tèxte de signar. França que pòt préner en carga la lor demanda d’asile. Que’n son convençuts e que’s baten dab l’ajuda deu Collectiu, tà que’s hàcia.
La vita que contunha
Isard Cos qu’a hèit barrar las crambas deu centre qui n’èran pas mei utilizadas e recuperat lo lor materiau. « Qu’an volut barrar las salas comunas, çò’nse hidè Miquèu Campgran, membre deu Collectiu de sostien, mes i a monde qui son demorats dehens tà’us empachar de har ». Los problèmas d’aiga e d’electricitat que son a estar resoluts, en aténer, la 20ena de migrants que viven dab los màntols e mercés a l’ajuda preciosa deus nombrós benevòles. « Benevòles qu’an hornit cauhatge, gas e d’autas causas atau. La vita que continua. I a en permanéncia benevòles sus plaça qui vienen tot dia. Qu’an portat de qué minjar, i a sacas de patatas. I a tot çò qui cau tà contunhar de víver, pas ua vita normau mes en aténer l’avançada de las reïvindicacions », çò’nse digó. Lo Collectiu e los abitants de Gelòs que’us perpausan de participar a activitats locaus com anar descobrir l’amontanhatge o participar a concèrts com lo de Nadau tant per tant. Ua faiçon d’integrà’s drin a drin a la vita vitanta.
Tots los mejans que son bons
Los refugiats qu’an enviat cadun ua letra a la Prefectura tà indicar perqué èran demorats au centre de Gelòs e perqué e vòlen contunhar de víver en França, en explicar qu’en Italia èran estats mau arcuelhuts. « Que’us an mautractat e que’us avèn forçat a balhar emprentas. Avossen volut demorar en Italia, qu’i serén demorats. Que demandan a França qui’us arcuelhen, d’acceptar la demanda d’asile », çò nse digó Miquèu Campgran. Lo Collectiu qu’a contactat politics e qu’adrecè ua letra au ministre de l’Interior, Gérard Collomb a la fin deu mes de deceme. Qu’i rapèran las condicions d’arribada deus migrants tà Gelòs, mandats per l’Ofici de las Migracions Internacionaus (OFII) de Cergy-Pontoise e de Porte de la Chapelle : « Que viscón situacions extrèmament dolorosas dens lo lor país e pendent los lors periples, mei que mei en Italia. Qu’avem entenut las vòstas paraulas a la fin de l’annada de 2017, reportadas dens la premsa, pertocant a l’importància de l’arcuelh deus demandaires d’asile e qu’avem l’espèr que’vs poderatz encuentar de la situacion d’aquestes exiliats, vienuts de país dont la situacion politica ei instabla ». La letra qu’ei au dia de uei demorada shens nada responsa. Maires, conselhèrs municipaus, departamentaus e regionaus que signèn un tèxte de solidaritat dab los migrants arcuelhuts dens los CAO de Gelòs e de Baiona. Que son 43 elegits a denonciar las circularas signadas peu ministre de l’Interior qui demandan d’accelerar lo ritme de las expulsions deus debotats deu dret d’asili e de’us recensar dinc aus lòcs d’aubèrgament d’urgéncia. Que hèn aperet au respècte deus drets de l’òmi e de las valors de França tà « la presa en compte de las demandas deus migrants de Gelòs e de Baiona d’un arcuelh definitiu e duradís dens lo departament deus Pirenèus- Atlantics ». Un acòrd « orau » qu’estó passat enter los benevòles deu CAO de Baiona e los deu centre de Gelòs tà que sian recebuts los refugiats demandaires d’asile tà Baiona e los « Dublinats » tà Gelòs. Que s’engatjan a assegurar lo lor seguit administratiu d’un costat com de l’aute.
Clam per maishants tractaments en Italia
Arron aver refusat de donar las lors emprentas, 38 migrants qu’estón « mautractats e torturats », quitament « victimas de chantatge », qu’ei çò que declarèn los avocats deus pensionaris deu CAO de Gelòs lo 11 de genèr. Que portèn lo clam au près deu procuraire de Pau per « actes de tortura e tractaments umans desgradans » qu’aurén patit au lor arribada en Italia. Los clams que visan « las personas fisicas qui cometón aqueras torturas, tractaments crudèus, inumans e desgradants, atau com los lors gavidaires administratius e politics italians ». Ahar de seguir.
Articles en relacion
- Mobilizacion deus agricultors tà la reconeishença de las Susfàcias Pastoraus Linhosas sus tot lo territòri
- Dialòg barrat enter lo Senat e l'executiu nacionalista còrse
- Dialòg barrat enter lo Senat e l'executiu nacionalista còrse
- Somari de La Setmana n° 1094
- Libia : de migrants venduts a l'enquant coma esclaus


text:
Reconquèsta
Era Reconquèsta (var. Reconquista) ei eth nòm que se coneish damb eth internacionaument ath procès istoric qu'es reiaumes crestian deth nòrd dera Peninsula Iberica conquistèren per medi d'eth progressivament l’Al Andalós. Se considère que comencèc en 722 coma resisténcia des societats montanhudes a l’auanç des musulmani damb era Batalha de Covadonga e finalizèc en 1492 damb era conquista deth reiaume de Granada. Segons era istoriografia mès recenta eth tèrme reconquèsta ei istoricament inexacte, atengut qu'es reiaumes crestiani que conquistèren eth territòri andalosin se constituïren coma societats dempús de l’aucupacion islamica dera peninsula, maugrat es esfòrci de bèri monarques castelhans entà presentar-se coma eretièrs dirèctes der ancian reiaume visigòt de Toledo. Ath delà ath delà, segons aguesta interpretacion actuau, reconquèsta ei un concèpte parciau, atengut que sonque presente era vision crestiana d'aguest complèxe procès istoric, esbiaixant eth punt d'enguarda des andalosins. Donques s'a suggerit coma nòms alternatius Conquista crestiana o Conquista feudau d’Al Andalós, o dirèctament era Colonizacion feudau dera Peninsula Iberica, entre d’auta denominacions, que non pòrten era carga ideologica deth concèpte de reconquèsta. Bèri istorians, en tot atier as cambiaments poblacionals associats ara expansion des reiaumes crestiani, an prepausat eth tèrme repoblament. Cau auer present tanben qu'era colonizacion d'Al Andalós non ei cap hèt exclusiu ispanic, donques que s’explique er un contèxt europèu caracterizat pera expansion dera societat feudau dempús deth nuclèu originau deth Feudalisme, ath centre dera Euròpa Occidentau, cap ara periferia, en tot èster atau un procès istoric qu'arrespon as madeishi paramètres que d'auti processi contemporanèus coma era conquista e colonizacion anglesa d'Irlanda, era expansion alemanda ar èst deth arrís Elba (procès coneishut damb eth tèrme tanben ideologic de Drang nach Osten o “Marcha ar Èst”), e era expansion franca en Tèrra Santa mejançant es Crosades e era creacion deth reiaume croat de Jerusalèm, entre d’auta.
Antecedents[modificar | modificar la font]
Eth periòde tardoroman[modificar | modificar la font]
Ath sègle V er afeblit Empèri Roman de Cogant demanèc as Visigòts, un pòble barbar fòrtament romanizat e qu'ère federat ar Empèri, qu'expulsèssen es Vandals e Alans de Hispània. Coma pagament pera sua leiautat, es Visigòts arreceberien aguesta província romana e eth sud de Gàllia coma foedus. Damb era deposicion deth darrèr emperaire roman per Odoacre en 476 es Visigòts governèren aguesti territòris coma reiaume independent, prumèr coma Reiaume de Tolosa e, dempús dera desbranda a mans des Franqui en 507 ara Batalha de Vouillé, unicament a Hispània coma Reiaume de Toledo. Atau e tota era aportacion de poblacion des Visigòts ara peninsula siguec fòrça redusida.
L’aucupacion musulmana dera peninsula[modificar | modificar la font]
Ara mòrt deth rei visigòt Vítiza, en 710, se produsic un conflicte entre es partidaris dera monarquia ereditària damb es hilhs deth rei mòrt deuant, e es partidaris dera monarquia electiva en favor deth nau rei Rodrigo, un conflicte qu'auie, atau madeish, un hons religiós entre catolics e arrians. En 711 eth comde de Ceuta, Julian, que refugiar era familha e es partidaris de Vítiza e que mantiege relacions damb eth governador de Tingis, Tariq ibn Ziyad, e eth sòn emir Mussa ibn Nussayr, demanèc ajuda as poblacions arabes e berbères deth nòrd d’Africa entà intervier ath conflicte e sostier-li er era sua luta contra Roderic. Es istorians difereixen en çò que tanh ara intencion de Mussa er aguest moment dera istòria; ja sigue que planejava ua conquista complèta, ua invasion limitada entà confirmar ua aliança, o sonque un atac entà afeblir es fòrces de visigotiques. Es fòrces musulmanes derrotèren Roderic que segons es legendes aurie mòrt ara batalha de Guadalete en 711, a causa en partida pera desercion des tropes jos eth sòn comandament a peticion der avesque Oppas (eth nebot que, Àquila, n'ère hilh de Vítiza). Dempús dera batalha, eth domeni visigòt se va desmembrar, e Àquila rendec es sues tèrres en 712. Pendent es tres ans següents es musulmani aucupèren era rèsta de l’anciana Hispània mejançant pactes damb era noblesa visigotica. En 713 queiguec Toledo e en 714 Saragossa. L’exercida araba-berber contunhèc cap ath nòrd fins èster derrotat per Eudes d'Aquitània apròp de Tolosa en 721, e fin finau per Carles Martèl en 732 ne la batalha de Tors. Es musulmani, alavetz, se van assentar tara peninsula iberica, en tot establir un emirat subordinat, nominalment, ath califa de Damasc. Era major part des nòbles visigòts mantengueren es sues proprietats e eth sòn estatut sociau en tot convertir-se ath islam, atengut qu'eth cambiament de govèrn non afectaue seriosament es sues activitats quotidianes. Es divisions comtaus se mantengueren, mès era administracion locau cambièc; es musulmani aucupèren es lòcs clau atengut que cap non-musulman podie governar un musulman. Era poblacion de crestians e josivi les calie someter-se ath Còde d'Umar, qu'asseguraue era supremacia der islam sus es autes religions. Dempús d'alavetz se coneishec ath territòri musulman dera peninsula coma Al Andalós. Era region nòrd de Hispània, trauessada pera sarrada Cantabrica, ère demorada pendent eth prumèr millenni aC per grops tribals qu'es estrangèrs nomentauen asturs, cantabres e vascons. Non poderen èster conquistadi pes romans e ath sègle I August les isolèc en tot entornejar-les damb campaments romans, d’a on dempús sorgirien ciutats coma Leon e Pampalona. Aguestes poblacions de montanha non romanizades resistiren tanben a l’aucupacion musulmana, en tot crear-se atau es prumèrs grops de resisténcia ath nòrd dera peninsula.


text:
Cansoneta farai, francament siáu gonflat,
Òc i a tròp d’emboucants per poder somilhar !
Urosament que lei cònòs vòlon jamai,
Veiriam pas lo soleu e son dardai.
Mon paure que malur ! Qunta vergonha !
De veire per carriera s’espandir la caronha.
Lo marrit drac de segur es encara tornat
E i a gies de Santa Marta per l’anar esquichar.
Aquela cridadissa es la cançon de l’òdi,
Veici la passejada de totei lei fadòlis,
Lei racistes encara son a defilar,
Morres de nervis dins tota la ciutat.
Viéu ma paura bandiera dedins lo verminier,
De que fa " Sang e Aur " dedins lo bordilher,
Aussa ti Frederic! Desvilha ti Gelu !
Que cresi ben qu’aici son devenguts caluts.
Buai ! D’aqueleis estrassas que juegon ai crosats,
D’aquela trista armada serai pas lo sordat,
Marsilha, ma polida, assosta teis enfants
E fòra lei fascistes francès ò occitans !
Vos cal connectar per poder postar de comentaris.
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text: Óscar Nicanor Duarte Frutos (Coronel Oviedo, 11 d'octobre de 1956) es un politician paraguaian. Foguèt president de Paraguai del 15 d'agost de 2003 al 15 d'agost de 2008, encara que presentèt sa demission lo 23 de junh d'aquel an. Son eleccion representèt un cambiament considerable que per primièr còp lo president del país èra pas catolic. La proximitat d'aqueste al protestantisme causèt divèrsas polemicas dins lo país, tradicionalment catolic. A mai son govèrn se vegèt implicat dins qualques cases de corrupcion, de trafic d'influéncias sens comptar las confrontacions constantas amb la premsa.


text:
Traussan
Trauçan[1] o Trauça [trauso] (Trausse en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ [1] e Loís Alibèrt, Gramatica occitana "Traussan" (Trausso) amb N non prononciada


text:
Messes en juillet et août, le dimanche à 10h30
Sauvez notre chapelle ! Une souscription est lancée, bulletin à télécharger ici >>>
Chapelle Saint-Louis de ST BREVIN L’OCEAN Elle fut construite en 1889. Il en reste l’abside et les vitraux, (St-Louis, Ste Thérèse et la Vierge). Elle fut rénovée et agrandie en 1960 pour accueillir la population estivale.
→ ⊕ Localiser Chapelle Saint-Louis de ST BREVIN L’OCEAN
Liens:
Baptêmes – Les enfants – Les jeunes – Mariage – Pastorale de la santé – Communautés – religieuses – Funérailles
La communauté chrétienne de La Chapelle Saint Louis de l’Océan est ravie de vous accueillir sur la page de La Chapelle Saint Louis de l’Océan de la paroisse de Saint Nicolas de l’Estuaire, église La Chapelle Saint Louis de l’Océan 44, messe La Chapelle Saint Louis de l’Océan 44, église La Chapelle Saint Louis de l’Océan , messe La Chapelle Saint Louis de l’Océan , messes La Chapelle Saint Louis de l’Océan, paroisse 44, paroisse La Chapelle Saint Louis de l’Océan, communauté La Chapelle Saint Louis de l’Océan, communauté chrétienne 44, baptême La Chapelle Saint Louis de l’Océan, Baptême 44, mariage La Chapelle Saint Louis de l’Océan, mariage 44, mairie La Chapelle Saint Louis de l’Océan 44, culte La Chapelle Saint Louis de l’Océan 44, monument La Chapelle Saint Louis de l’Océan, horaire de messes La Chapelle Saint Louis de l’Océan, messes 44, adresse de la paroisse, paroissiens de La Chapelle Saint Louis de l’Océan, communauté religieuse 44, communautés religieuses, communauté chrétienne La Chapelle Saint Louis de l’Océan, deuil La Chapelle Saint Louis de l’Océan, deuil 44, enterrement La Chapelle Saint Louis de l’Océan, enterrement 44, mairie La Chapelle Saint Louis de l’Océan 44, paroisse de Saint Nicolas de l’Estuaire, paroisse de Saint Nicolas de l’Estuaire 44, messes de Saint Nicolas de l’Estuaire, merci de votre visite.


text:
Las fèstas renaissensa delh Rei de l’Aucèl delh Puèi de Velai, que se son debanadas delh 15 au 18 de setembre darrièrs, fuguèron creadas en 1985 a l’iniciativa de Bernard Jammes, consol d’aqueste moment, que voliá far coneisser lo patrimòni exeptional de la citat d’onte nasquèt Pèire Cardenal.
Tre la debuta, aquelas fèstas seguèron plaçadas sos la sinha de l’apartenença delh Velai a la província de Languedòc e doncas de l’occitanitat delh Velai.
Lo nom d’aquelas fèstas fai referéncia ab un concors d’archariá que se debanava èlh sègle XVI. Se i tirava l’aucèl, un papagai de plomas et de palha, per desinhar l’archièr lo melhor de la citat. Aquel, per l’annada tota, acompanhava los consols dins las ceremonías publicas… e mais èra exemptat de las talhas !
Lo concors d’archaria se debana totjorn chasca annada e chasca annada un Rei de l’Aucèl es proclamat amais un Princi de l’Aucèl demest los participents a las esprovas d’archaria per los dròles. Ni l’un nimais l’autre son aiàra esparnhar per lo talhaire.
Se las esprovas de tir de l’arc son totjorn elh meitant de las fèstas, de per tota la vila se pòt vèire d’animations d’una granda qualitat, afortida per l’engatjament de totas las fòrças associativas de la vila.
Las fèstas delh Puèi de Velai son coneissudas dins Euròpa tota per lur trabalh sobre l’autenticitat e la veritat istoricas. Delh temps de las fèstas un coloqui scientific assemsa chasca annada los melhors especialistes de la debuta delh « bèl XVI e sègle » ; pendent tot l’an lo chapitre, còla d’istorians d’aquelh periòd, es charjat de velhar sobre la qualitat istorica de l’organisacion e de las animacions prepausadas.
L’adobaire d’aquèlas fèstas es, desempuèis la debuta, despart un petiòt arrestador de quauquas annadas, Joan-Loís Roqueplan, plan conneissut dins lo monde delh téatre d’òc.
Aqueste a totjorn volgut promòure l’occitan, qu’aquò siage dins son trabalh teatral coma dins las fèstas delh Puèi de Velai. A chas pauc, enaucèt la presencia de la lenga demest las fèstas : programa publicada en partida en occitan, placas de charrèiras en occitan dins la vila nauta (malastrosament la municipalitat refusa totjorn de las rendre definitivas) e, sobretot, presencia de companiás de tot lo meijorn. Demais s’es instituit un afrairament de las fèstas emb aquelas de Tortosa en catalonha. Las doas fèstas an eschamjat mantunas fès fòrças delegacions, tal que las doas citats decideran aqueste an d’enriar un bessonatge… a la deissaupuda daus professors d’espanhòl delh Puèi-de-Velai qu’aurian mèis amat que se chausiguèsse una citat castilhana !
De per tota la vila son instalats d’acamps de tropas estrangèiras, de sordats, mercenaris, mesteirals, musicaires o joglars. Coma matuns còps dins aquela vila montanhèira, lo mes de setembre es agradable e lo temps, encara aqueste an, fuguèt de la partida. L’arribada de Françoès promièr (en realitat aquò fuguèt lo 18 de julhet 1533) a la pòrta reiala (pòrta Panassac) fuguèt una capitada ovationada per de milierats de persònas.
Naturalament se pòt pas far una fèsta sens manjar e beure, totas las aurberjas de la vila vos prepausan de cusina d’epòca e sobretot ipocras e idromèl que fan virar la testa e chantar la corniòla.
E puèis, duminche de sèra, après aver quialat un darrièr còp « Zo qu’aquí ! jòia ! jòia ! jòia ! », la crida de las fèstas, los velaions… e los autres, se son anats jaire en se dire : çai l’an que ven per las 20as fèstas encara mais estrambordantas !
Desdièr Perre
Lo dançador : 500 dançaires de galhardas e autres branles, totes vestits d’epòca. (fotò D. Perre)
Didier Perre – 2004 - paregut dins la revista "La Setmana"


text:
mardi, 12 septembre 2017
LETRA DEL PARGUE NATURAL DEL NARBONES : EDITO DEL PRESIDENT B.DEVIC
" Lo primièr numerò de la Letra d’informacion arriba dins un moment especial del Pargue, del Pargue vòstre . De fach, dins lo país del Narbonés i a un fum de projèctes d’acapçaments e de politicas publicas e lo pargue porta pèira a tot aquel trabalh. Nos cal tamben saludar la contribucion de l’ancian director del pargue, Alan Perea . Ara, va defendre lo país Narbonés endacom mai e aprèp aver botar en camin una situacion melhora per las institucions, las finanças e las estructuras del pargue. Expertesa d’engenhaire, experiéncia de terren e vista an portat lo pargue, la seva equipa e los companhs a un polit nivèl de reconeissença.
La mission del pargue se fa dins un estat d’esperit amb de valors, e las forças vivas s’acampan a l’entorn de las riquesas del patrimoni natural e cultural. Sém a la mitat de l’apelacion PNR 2010 / 2022, nos cal èsser fièr de véser lo nostre territori amb un instrument de qualitat, una cogestion dins cada zona umida del PNR. L’equipa tecnica es estructurada amb las competéncias reglementaris e lo partenariat se refortis amb lo païs e sos actors.
Alavetz, vos prepausi de vos passejar dins l’actualitat, amb d’accions de tria, de far coneissença amb lo trabalh de l’equipa e dels companhs, al servici del país . Cal perseguir e desvolopar aquèla aisina de concertacion e de programacion del Pargue natural regional."
Bernat Devic , President del Pargue Natural Regional del Narbonés .
Traduccion : Joan-Pèire Laval
Les commentaires sont fermés.


text:
4.05.2018. Blòg de Jean-Charles Valadier
Dempuèi 2016, dins l’encastre dels estudis per lo projècte Toulouse Euro Sud Ouest (TESO) de modernizacion
18.04.2018. Nòva
Lo quartièr del Miralh a Tolosa es, dempuèi dimenge passat, lo teatre d’incidents
14.04.2018. Nòva
L’anciana basa aeriana de Tolosa Hranccasau aculhís ara lo centre d’ensag Hyperloop
6.04.2018. Blòg de Hierro Setiembre
Lo tèrme de “concertacion” es a la mòda, en aqueste moment. Çò parlan sustot dins la toca de
31.03.2018. Nòva
Es tombada la nòva: i aurà pas cap de fusion entre las universitats tolosanas. Aquela del
27.03.2018. Nòva
Vélorution es una associacion nascuda en 2002 après la terribla constatacion de la situacion
21.03.2018. Blòg de Hierro Setiembre
Dempuèi 2014, la vila de Tolosa s’orienta en direccion d’una politica mai securitària amb la creissença
15.02.2018. Nòva
La Confederacion Païsana d’Occitània manifestèt dimenge passat a Tolosa per
5.02.2018. Nòva
Doas manifestacions simultanèas se debanèron dissabte passat a Tolosa e a Montpelhièr
26.01.2018. Nòva
L’esqüat dich La Chapelle (La Capèla), a Tolosa, es intrat dins la legalitat. Çò
9.01.2018. Nòva
La vila de Tolosa commemorarà divendres que ven lo 829n anniversari de la signatura d’una
21.12.2017. Nòva
Lo comitat d'entrepresa de Thales Alenia Space, a Tolosa, a una seccion d'occitan dempuèi
25.11.2017. Nòva
S’es lançada en linha una campanha contra la construccion d’un gratacèl al
13.11.2017. Nòva
Mentre qu’a Barcelona una molonada impressionanta reclamava la libertat dels presonièrs
9.11.2017. Nòva
Dètz movements occitans s’amassèn a Tolosa los dias passats entà decidir ua
12.10.2017. Nòva
Jol lèma “Volèm l’occitan a la television” se tendrà una manifestacion
1.10.2017. Nòva
Beure un còp e cantar ensems en occitan, vaquí lo biais pus nòstre de far viure
25.05.2017. Nòva
Lo tribunal correccional de Tolosa condemnèt dimars passat Matthieu Clique, èx-menaire
16.05.2017. Nòva
Contunhan los escambis entre las universitats de Lhèida (Catalonha) e de Tolosa Joan Jaurés.
6.05.2017. Blòg de Alem Surre-Garcia
Tolosa, apenas capitala de la novèla region Occiània-Pirenèus-Mediterranèa, cerca de s’enauçar
4.05.2017. Nòva
La Seleccion Occitana de Fotbòl jogarà aqueste dissabte que ven una partida de l’amistat
9.03.2017. Nòva
L’astronauta normand, Thomas Pesquet, es a l’Estacion Espaciala Internacionala (ISS), dins
26.02.2017. Nòva
L’Ofici de Torisme de Tolosa ven de prepausar a sos guidas una formacion per que sián en
19.02.2017. Nòva
Lo darrièr dijòus de cada mes, l’Ostal d’Occitània de Tolosa organiza
14.02.2017. Nòva
Ongan lo festenal LGBT de Tolosa, nomenat “Des Images aux mots“, a festejat sa 10a edicion
16.01.2017. Nòva
Detenguèron dimars passat a Tolosa, e tanben a París, sèt personas suspèctas
9.01.2017. Nòva
La vila de Tolosa commemorarà dimècres que ven lo 828n anniversari de la signatura d’una
18.12.2016. Blòg de Jean-Charles Valadier
Creada en 1995 per la lei relativa a la proteccion de l’environament, la CNDP (Comission Nacionala
7.12.2016. Nòva
Qualques centenats de pompièrs manifestèron ièr a Tolosa per revendicar de condicions
22.10.2016. Nòva
Dimècres 26 d’octòbre que ven, se tendrà a Tolosa una manifestacion en omenatge
7.08.2016. Nòva
A 7 oras e mièja del matin d’aqueste divendres 5 d’agost, un òme de 26 ans
20.06.2016. Nòva
De suportaires espanhòls, desplaçats a Tolosa per l’Èuro 2016 de fotbòl,
15.06.2016. Blòg de Tònho Castet
Eth mèn amic Canaules me ditz tostemps que sò un opinaire “quilomètre 0”, pr’amor que lèu tostemp
30.05.2016. Nòva
L’imatge que mòstra un policièr qu’emponha una gojata e que la projècta
26.05.2016. Nòva
Lo primièr Collègi Calandreta de Tolosa foguèt oficialament inaugurat aqueste dimars
17.05.2016. Nòva
Dissabte passat a Tolosa, Nuèit de Pè, l’Associacion Dreit al Lotjament, la Coordinacion
7.05.2016. Facebook
La recomandacion Facebook d’aquesta setmana es un eveniment creat per ecoratjar lo mond de Tolosa
5.05.2016. Nòva
En plena efervescéncia del movement de la Nuèch de Pè, la data de la Fèsta
23.04.2016. Nòva
La Fèsta de la Musica es un eveniment cultural internacional que se debana cada an lo 21 de junh
21.04.2016. Blòg de Alem Surre-Garcia
Lo 8 d’abrial passat se debanèt una matinada de trabalh volguda per lo Conse de Tolosa e tota consacrada
18.02.2016. Nòva
La Topina es lo projècte d’un cafè associatiu dins l’Ostal d’Occitània:
13.02.2016. Nòva
Quand Remèsi, del bar istoric tolosenc l’Estanquet de la Portièra, decidiguèt
5.02.2016. Nòva
Un desenat de suspèctes venon d’èsser arrestats al quartièr de Montaudran
23.01.2016. Facebook
La Topina es lo projècte d’un cafè associatiu dins un ostal tolosan del sègle
19.01.2016. Nòva
Dins l’encastre de la Liga 1 francesa, dissabte passat, lo Club de Fotbòl de Tolosa
5.01.2016. Nòva
La vila de Tolosa commemorarà divendres que ven lo 827n anniversari de la signatura d’una
7.12.2015. Nòva
Dissabte que ven, 12 de decembre, l’Ostal d’Occitània de Tolosa festejarà lo
18.11.2015. Nòva
L’enquèsta suls atemptats de París se centra sustot en Belgica, Alemanha e França,
12.11.2015. Nòva
Aqueste dijòus, a partir de 10 h, l’Ofici Public de la Lenga Occitana (ÒPLO)
30.09.2015. Nòva
Los 26 e 27 de seteme s’es debanada a l’Ostal d’Occitània de Tolosa l’operacion
28.09.2015. Nòva
Lo govèrn francés a validat la realizacion de las linhas de granda velocitat (LGV) entre
8.08.2015. Nòva
Diluns passat, trobèron, dins un apartament del centre istoric de Tolosa, lo còrs d’una
6.08.2015. Nòva
Lo fragment d’un alairon d’avion, trobat la setmana passada sus l’illa de la Reünion,
10.07.2015. Nòva
Laure Betbeder es una professora de sciéncias de la vida e de la tèrra (SVT) de Tolosa,
1.07.2015. Nòva
Mike Poon, lo president director general de Symbiose, lo grop privat chinés que l’estat
27.06.2015. Nòva
Dissabte passat a Tolosa a la prada deus filtres qu’èra la serada “Occitània”
25.06.2015. Nòva
“Lo lop es mòrt”, çò cridavan gaujoses per carrièras los ciutadans
18.06.2015. Nòva
L’occitan serà una lenga presenta e fòrça vesedoira dins Tolosa en escasença
21.04.2015. Nòva
La setmana passada, d’estudiants del gra d’estudis catalans e occitans de l’Universitat
18.04.2015. Nòva
Lo projècte èra ja plan avançat mas ara la nòva es publica. Per un arrèst
13.04.2015. Nòva
Tolosa aumentarà sos impòstes locals del 15%. Aital o votèt divendres passat lo
24.03.2015. Nòva
La cercaira tolosana Aurore Avarguès-Weber recebrà deman lo Prèmi del Programa Internacional
16.03.2015. Nòva
Al collègi Vauquelin de Tolosa, granda es l’emocion demest los escolans de seisena. D’efièch,
15.03.2015. Vidèo
Vesitam eth burèu de Vistedit e parlam dath eth cap-redactor de La Setmana, Clamenç Pech,
13.03.2015. Nòva
Coma l’an passat, s’organiza una Korrika, çò es, despuèi 1980, una corsa
28.02.2015. Blòg de Alem Surre-Garcia
La Comuna de Tolosa inaugurèt lo 28 del mes de genièr passat, un espaci d’unes mila metres cairats
27.02.2015. Nòva
Calandreta es en dangièr, mai que mai a Tolosa, ont lo conselh general del departament de la Nauta
27.02.2015. Nòva
Lo 21 de febrièr passat se debanèt a Tolosa una manifestacion contra las violéncias
11.02.2015. Nòva
Per la siá 8a edicion lo festenal de cinèma LGBT (Lesbians, Gays, Bi e Trans) de Tolosa,
24.01.2015. Facebook
L'Ostal d'Occitània de Tolosa es ja sus Facebook. Aquel centre cultural de la ciutat mondina,
12.01.2015. Nòva
La vila de Tolosa commemorèt divendres passat lo 826n anniversari de la signatura d’una
9.01.2015. Nòva
Lo Servici Aranés de Benestança e Santat (SABS) a signat una convencion de cooperacion
6.12.2014. Nòva
Dijòus passat, lo ministèri francés de l’economia a anonciat que Symbiose,
1.12.2014. Nòva
Un gran debat entitolat “Occitània a l’ora de la reforma territoriala” se debanarà
24.11.2014. Nòva
Dissabte se debanèt a Tolosa una manifestacion contra las violéncias policièras,
10.11.2014. Nòva
Almens 11 manifestants son estats detenguts a la manifestacion contra las violéncias policièras
3.11.2014. Nòva
Una manifestacion d’omenatge a Rémi Fraisse se debanèt dissabte passat a Tolosa.
24.10.2014. Nòva
Lo 10 d’octòbre passat, lo primièr ministre de França, Manuel Valls, vesitèt
16.10.2014. Nòva
Air France a decidit de reduire 10 destinacions al despart de l’aeropòrt de Tolosa-Blanhac
14.10.2014. Nòva
L’Acadèmia Suedesa de las Sciéncias decidiguèt ièr d’autrejar
13.10.2014. Nòva
Lo collectiu tolosan de sosten al referendum de Catalonha protestèt dissabte passat davant lo
26.09.2014. Nòva
Après las envejas d’independéncia deus escoceses e deus catalans, les occitans se
25.09.2014. Nòva
Un grop jihadista argerian, Yund Al Jilafa, restacat a l’Estat Islamic, anoncièt ièr
3.09.2014. Blòg de Eric Roulet
D’un costat Rencontrèrem los responsables de la cultura de la ciutat de Bordèu… — “La
1.09.2014. Nòva
Victor Lenta, un jove tolosan ultradrechista, seriá a combatre sul front ucraïnés
31.08.2014. Nòva
L’esquipa de rugbi de l’Estadi Tolosan aurà un imne en occitan e francés, segon
22.08.2014. Nòva
A Tolosa, ara, dison que i a un risc d’explosion de la criminalitat coma a Marselha. Lo servici
7.07.2014. Nòva
A partir d’uèi 7 de julh, la societat de transpòrts viaris Megabus prepausa lo viatge
5.07.2014. Nòva
Las comunautats LGBT an conegut doas annadas de militantisme intens de per la votacion de la lei del
28.06.2014. Blòg de Alem Surre-Garcia
Quatre revistas paregudas recentament ( Le Point, L’Express, Objectifnews, Toulouse Mag) pausan mai
15.06.2014. Nòva
La Calandreta de Garoneta e Macarèl Tolosa ofrisson un balèti gratuit amb La Pèira
22.04.2014. Nòva
La polícia de Tolosa descobriguèt divendres passat un arsenal d’armas dins un petit
10.04.2014. Nòva
Josep-Lluís Carod Rovira, un dels paires de la Lei de l’Occitan, Aranés en Aran,
7.04.2014. Nòva
Una manifestacion de tipe ultradrechista se passèt a Tolosa dissabte passat amb de grèus
20.03.2014. Blòg de Marçal Girbau
Ièr se passèt una d’aquelas causas que demòstran qu’avèm rason. Son aquela mena de faits que
15.03.2014. Facebook
Gràcias a l’economia solidària e responsabla, mai de 100 personas an respondut la
13.03.2014. Nòva
Segon d’informacions de La Setmana, l’entrepresa de merchandising occitanista Macarèl,
9.03.2014. Nòva
Sembla que los usatgièrs quotidians de la linha T1 del tramvai de la Ciutat Mondina pòscan
2.03.2014. Nòva
Lo debanament de la serada Aprèp una corta presentacion de la plataforma de 35 demandas
1.03.2014. Nòva
La seccion de Miègjorn-Pirenèus del CRIF donèt un prèmi a Latifa Ibn Ziaten
20.02.2014. Nòva
Convergéncia Occitana organiza un debat amb los politicians de las listas a las eleccions municipalas
18.02.2014. Nòva
De tags faissistas son apareguts a Tolosa aquesta dimenjada passada amb de croses gammadas, de croses
3.02.2014. Nòva
Divendres passat se debanèt a l’Institut d’Estudis Politics de Tolosa una jornada
3.02.2014. Nòva
La justícia francesa metèt en examen dos menors tolosans de 15 e 16 ans que partiguèron
3.02.2014. Nòva
Qualques desenats de milièrs de personas manifestèron dissabte a miègjorn per carrièras,
27.01.2014. Nòva
Un dels melhors cosinièrs occitans se lança dins lo fast food. Michel Bras, lo cosinièr
27.01.2014. Nòva
L’entrepresa de merchandising occitanista Macarèl fa una crida a la solidaritat. Per poder
7.01.2014. Nòva
La vila de Tolosa commemorèt ièr lo 825n anniversari de la signatura d’una carta
28.12.2013. Facebook
Après que lo Movement d’Estudiants Occitans Med’Òc existissiá pas
21.12.2013. Blòg de Jean-Charles Valadier
Quinas son las accions possibles aprèp las eleccions municipalas de 2014 per perseguir la politica per
19.12.2013. Blòg de Marçal Girbau
E ben, sembla que òc. Après divèrses assages falhits e d’anóncias fantasmas, definitivament aquesta
16.12.2013. Nòva
Amb quinze ans de retard, s’inaugurèt ièr oficialament la primièra connexion
11.12.2013. Nòva
Dissabte que ven, 14 de decembre, l’Ostal d’Occitània festejarà son seten anniversari.
27.11.2013. Nòva
Un òme, d’aperaquí 40 ans, tuèt son filh de quatre ans dins la nuèch
25.11.2013. Nòva
Dos òmes, actualament cercats per la polícia, lancèron en Garona una femna de 67
23.11.2013. Blòg de Jean-Charles Valadier
En març de 2014 son las eleccions municipalas. A Tolosa coma endacòm mai, es l’ora de far lo bilanç
7.11.2013. Nòva
Macarèl, l’entrepresa de merchandising occitanista e de produches occitans, inaugura uèi
30.10.2013. Nòva
Lo collectiu Endavant ven de lançar una campanha per demandar la preséncia de l’occitan
24.10.2013. Nòva
An vandalizat un panèl d’intrada de Tolosa en occitan, çò rapòrta la
19.10.2013. Blòg de Jean-Charles Valadier
En març 2014, que las comunas occitanas se lancen dins la promulgacion de cartas per la lenga e la
25.09.2013. Nòva
Dissabte passat que s’obrí a Tolosa lo catorzau hestenau Occitània, organizat per
9.09.2013. Nòva
E mai se ploviá, aperaquí 160 personas faguèron dissabte passat, a Tolosa, una cadena
8.09.2013. Nòva
“Christopher? Soi lo Papa Francés”, çò foguèron —segon
30.05.2013. Nòva
Los Indians de Tolosa (grop ultra del Club de Fotbòl de Tolosa) despleguèron una bandieròla
18.05.2013. Nòva
Organizat pel Caireforc Cultural Naut Bernat (Carrefour Culturel Arnaud Bernard), lo Forum Mondial de
27.04.2013. Nòva
D’Enric Ramet, sabèm que nasquèt en 1858 e moriguèt en 1941. Foguèt
11.04.2013. Nòva
“Dins una serada, constatèrem qu’un dels nòstres amics se trobava dins la carrièra
21.03.2013. Nòva
Tolosa aculhiguèt dissabte passat la Korrika, la marcha revendicativa per la lenga basca. Endavant!,
6.03.2013. Nòva
Los trens de granda velocitat Barcelona-Tolosa començaràn lo 28 d’abril, segon çò
23.02.2013. Blòg de Alem Surre-Garcia
Palanca en occitan: passarela, planca, pontet Palanca en castillan: palfèr, alús, perpal La subrevida
24.01.2013. Blòg de Marçal Girbau
Lo grop politic “Tolosa per totes” de Tolosa, qu’a coma cap de filas lo diputat Joan-Luc Modenc,
10.01.2013. Nòva
En seguida de l’avertiment de l’intersindicala de la Federacion dels Taxis Independents (FTI)
8.01.2013. Nòva
La nòva classa low cost d’Air France se sona MiNi. La classa Economy serà escindida
3.01.2013. Nòva
Lo projècte d’establir aquelas basas, l’instaurèt en 2011 Pierre-Henri Gourgeon,
26.12.2012. Nòva
Motorola Mobility, filiala de telefòns mobils del gigant american Google, poiriá barrar
14.12.2012. Nòva
Uèi, a sièis oras del ser, a l’11 de la carrièra Malcosinat de Tolosa, l’Ostal
1.12.2012. Nòva
Eth maitin, qu’escotèrem Alem Surre-Garcia, un escrivan passionat d’Istòria,
7.11.2012. Nòva
Lo 83n salon dels artistas meridionals que se debana del 6 de novembre al 15 de desembre 2012 a l’Ostal
26.10.2012. Blòg de Matieu Casanòva
Aquesta nuèch ai fach un sòmi curiós. Eri Raimon VI de Tolosa, a Murèth lo 12 setembre de 1213. Siam
26.09.2012. Nòva
La discussion se debanarà en doas partidas. En la primièra s’agirà de respondre
23.09.2012. Nòva
Los cercaires, que publican las donadas dins lo libre El padre de Gardel (Lo paire de Gardel), an explicat
17.09.2012. Nòva
Deman, dimars 18 de setembre, a 18h, lo Centre Cultural Alban Minville aculhirà la dobertura en
15.09.2012. Nòva
Los joves identitaris de Tolosa, grop d’extrèma drecha, barran lo lor local nomenat “L’Oustal”
1.09.2012. Nòva
Lo bastiment, situat au 70 de l’andana de las Domaisèlas, aubergava militants e familhas
15.08.2012. Nòva
Un naut foncionari policièr descriu la situacion coma una “succession d’incidents
19.07.2012. Nòva
Lo document servirà de basa per enfortir la reconeissença publica de la lenga occitana
7.07.2012. Blòg de Jean-Charles Valadier
Despuèi una desena d'annadas, la comuna de Tolosa decidiguèt l'installacion de placas bilingüas de
28.06.2012. Nòva
La tresena edicion del Festival tolosan occitano-catalan Sèm e serem arriba ongan un mes mai
25.06.2012. Nòva
Dins l'encastre dels "diluns de la cultura", la Comuna de Tolosa vos convida uèi
20.06.2012. Nòva
Un òme de 26 ans es dintrat a 10 oras dins una sucursala de la banca CIC de Tolosa e a pres
16.06.2012. Nòva
“Pensi que Tolosa es un bon endrech per la sedença del grop, simplament perque es lo mai
11.06.2012. Nòva
Après tres ans de lutas sendicalas per s'opausar a la barradura deu sit (la direccion vòu
24.05.2012. Nòva
Segon La Dépêche, l'operator tolosenc de transpòrts publics exprimirà
3.04.2012. Nòva
Au contrari de çò anonciat per la direccion de l'establissament public Tisséo,
1.04.2012. Nòva
Abans de la manifestacion, los organizadors convoquèron una conferéncia de premsa ont
31.03.2012. Nòva
La tòca de la manifestacion d’uèi es de reclamar a las autoritats politicas francesas
26.03.2012. Nòva
6000 personas, segon la polícia, an participat dimenge de ser a Tolosa a una caminada silenciosa
24.03.2012. Nòva
A l'entorn de 4000 personas se son concentradas davant lo Capitòli de Tolosa per far


text:
40.000 € es la soma maximala que lo clientelisme socialista donarà a l’occitan cada annada, en Òlt-e-Garona, e «anirà pas mai luènh» Sénher Calmette l’amic socialista de Montflanquin ; es normal, per quicòm qu’es considerat coma un suplement d’amna, non val mai que 40.000 € per an !
Lo budget total del departament pichon aquel, es de 412,7 M€, 317,6 M€ pel foncionament e 95,1 M€ per l’investiment. Es lo mai pichon departament d’Aquitània. mas la soma per l’occitan es semblanta en Gironda, lo mai grand en populacion ! Non o cal dire los departaments occitans se trúfan de la lenga occitana, punt.
E aqueste maitin sus lo site Internet de La Dépêche du Midi, se podiá veire aquesta publicitat :
I a sempre prioritat pels amics als Parti Socialiste d’Agen … Se podrà aisidament comprendre, ara perqué a Vilanuèva d’Òlt se vòta FN !
Cal recordar que l’occitan es pas un suplement d’amna, nimai una publicitat pel poder clientalista socialista, mas es un patrimòni universal del departament agenés, una lenga en dangièr de mòrt. Soi segur que, s’èra una catedrala, los socialistas e lo PRG i botarián 4 M€ !
Donc, ensenhar l’occitan val pas mai de 40.000 € pels socialistas d’Òlt-e-Garona.
Se cal pausar la question : perqué l’occitan es considerat coma un suplement d’amna pels socialista d’Òlt-e-Garona ?
Los Bascos an responduit per una aucupacion de sièti del partit politic, los vinhairons d’Aude per una explosiu de la botiga socialista. I a simptòmas que me fan pensar que la crisi pels socialistas al poder es pas acabada.


text:
dera seccion DE LIN E DE LAN (diari Segre, 8 de noveme de 2008)
Tamplan que se pòt! Obama a demostrat qu’es cambis radicaument democratics son deth tot possibles dempús d’un long periòde d’egemonies advèrses. Eth pròplèu president american ac a comprenut ben lèu: era victòria ei deth pòble, pr’amor qu’ei eth país eth que s’a transformat. Experiéncies mès propères permeten de constatar qu’es practiques sedimentades d’ua societat son constitutives deth nau orde politic. Aran, autant de cambiant, ja non ei eth país isolat e barrat de bèth temps a, e pr’amor d’açò, se daurís ara cultura cosmopolita en un entorn interdependent. Un entorn qu’interprète coma exterioritat que le definís, pr’amor que non vò renonciar ara sua identitat mès pregona. A un país nau, li correspon ua politica nauèra. Mès aguesta non arribe per se: s’an d’aquerir er esfòrç e era creativitat de besonh entà encarnar er esperit des naui tempsi. Per aquerò mos encamarde tant era capacitat regenerativa des Estats Units ena articulacion a priori de çò qu’ei sociau e çò qu’ei politic, pr’amor qu’admitís tostemp era possibilitat de cambiar es causes e de renauir, per tant, era illusion de cap tara politica. Obama a complit damb era sua menaça sus era egemonia neoconservadora damb practiques contraegemoniques neoprogressistes (fòrça innovadores en usatge d’esturments coma internet), que pòden fondar ara un orde mès just, ua nacion mès amabla. Semble que non podiem començar melhor aguesta prumèra collaboracion damb SEGRE en sòn prètzhèt a favor der aranés/occitan, que m’aunore compartir damb eth companh Jusèp Loís Sans, pionèr d’aguest espaci.


text:
Lòrp e Senta Aralha
Lòrp e Senta Aralha[1],[2],[3] (Lorp-Sentaraille en francés) qu'es ua comuna occitana de Coserans, situada dens lo departament d'Arièja e la region Occitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
- Lòrp qu'es benlèu aparentat a Lurbe, qui seré en basc lur, « tèrra » e pe/be « devath, en devath ». Lo sens de Lurbe que seré « tèrra baisha », puslèu que « espeluga » (Dauzat) [4]. Que pòt correpóner hòrt plan damb la situacion de Lòrp dens l'arribèra de Salat, meilèu dens çò qui sembla estar una arribèra baisha (altitud un pauc pus hauta au sud, lo terrenh qu'es en penent). Lurbe qu'a ua evolucion quasi purament basca, quan la de Lòrp seré romanica : *Lurbe (tractat damb -ŭ-) > *Lórbe > *Lórb > *Lórp e passatge a ò obèrt pr'amor de l'accion obrenta de -r, çò qui es la sola dificultat de l'explicacion.
- Senta Aralha. Lo nom qu'es atestat, en latin, en 1195 : eccl. Sancte Eulalie [5]. La prononciacion que seré [seŋta'raʎɔ]. [6]. La senta onorada dens lo nom de la comuna qu'es Aulària de Barcelona (fòrma dominanta de son nom en occitan), en latin Sancta Eulalia, martirizada a Barcelona en 304. L'aferèsi, supression de la vocala iniciala deu segond mot, remplaçada per la vocala finala deu prumèr, de -a final de senta davant la vocala iniciala E- (Dauzat parla d'elision [7]) [8] que dona, en partent d' Eulàlia, Aulàlia. La seguida que seré Aulària (dissimilacion) > Auràlia (metatèsi) > Aràlia (reduccion deu diftongue) > Aralha (palatalizacion de -l- per lo iòd). Dens l'òrde de l'evolucion fonetica, donat per Maurici Romieu, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, la plaça de la palatalizacion de -l- qu'es convencionala [9]. Véser tanben Senta Aulària.
Istòria[modificar | modificar la font]
- Lòrp e Senta Aralha que fusionèn entre 1790 e 1794 [10].
- La comuna qu'èra oficialament Sentaraille e en 1971, que vengó Lorp-Sentaraille [11].
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deth canton de Sent Líser; qu'es ara deth canton des Portes du Couserans (en francés), donc de Las Pòrtas de Coserans.
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas damb la comuna[modificar | modificar la font]
- Aristide Bergès (1833-1904)
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
- ↑ Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991, p. 277-278
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 586
- ↑ Patrici Pojada, Répertòri toponimic de las Comunas de la Region Miègjorn-Pirenèus, ed. Loubatières, Portèth de Garona, 2009, p. 38
- ↑ Se tractaré d'elision invèrsa
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 586
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 296, per Sentralha (Òut e Garona)
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=34809
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=34809
- ↑ http://www.annuaire-mairie.fr/ancien-maire-lorp-sentaraille.html


text:
Hagia Sophia
Hagia Sophia (del grèc: ἉYίa Eoφίa / Hagía Sophía; en turc: Ayasofya, que significa Santa Sapiéncia, conoissuda tanben coma Santa Sofia ) es una anciana glèisa ortodòxa bastida per leis Empèris Roman puei Bizantin a Constantinòble, actualament Istambol. Après la presa de la vila per lei turcs e la fin de l'Empèri Bizantin, venguèt una mosqueta durant l'Empèri Otoman. Puei, en 1934, foguèt transformada en musèu, per Atatürk qu'aviá la volontat de desislamizar Turquia.
De notar pasmens que maugrat sa presa per lei Turcs e sa transformacion en mosqueta, tota l'iconografia ortodòxa de la catedrala es estada servada. Leis otomans fasián periodicament sa renovacion puei leis recubrián de cauç, per fin de leis escondre ais uèlhs dei musulmans.


text:
Cerièr
Lo cerièr (Prunus avium) es un arbre originari d'Euròpa, Asia occidentala e nòrd d'Africa, qu'aparten al genre Prunus, de la familha de las Rosaceae. Los cerièrs cultivats per produire de fruches son èissits de la seleccion de las espècias Prunus avium e Prunus cerasus, e de crosaments entre elas.
Somari
Morfologia[modificar | modificar la font]
Portada
Lo tronc es drech, e la cima fòrça estrecha, subretot en mitan de bòscs. Las brancas son gropadas en coronas anadièra. Atenh 20 a 25 metres de naut, e 0,60 m de diàmetre.
Rusca
D'en primièr es de color gris rogenc lusisenta, lissa amb fòrça lenticèlas blanquinosas. Mai tard se forman bendas orizontalas, e aprèp de placas, que se fendilha. Pasmens arriba que la rusca demore lissa longtemps.
Fuèlhas
Ovala a oblongas, dentadas, amb una o doas glandolas rojas al tèrme del peciol. A l'automna prenen una color roja, mas, en condicions desfavorablas pòt se passar pendent l'estiu.
Flors e fruches
Las Flors son blancas, amb cinc petals, ermafroditas, gropadas en corimbas, de fecondacion crosada pels insèctes (abelhas). La florason se fa al mes d'abril o mai, abans l'apareisson de las fuèlhas. Los fruches, las cerièras, se desvolopan dos meses aprèp, e son de drupas.
Racinas
L'enracinament depend de las caracteristicas del sol. En terrens prigonds forma un sistema poderós, al contrari se çò que se passa en terrens paures, amb evident dangièr d'arrancament per las ventadas.
Reproduccion[modificar | modificar la font]
Per granas
Las granas del cerièr se disseminant pels aucels, que manjan los fruches, las cerièras; mas aquel sistèma es pauc eficaç, a causa de nombrosas dificultats e d'enemics a véncer: insèctes parasits de las granas, destruccion dels brots pels mamifèrs, subretot cèrvids e conilhs, besonh de lutz per se desvolopar.
Rebrot
Lo cerièr rebrota fòrça plan aprèp de talhat.
Brots de racina
Lo cerièr a la capacitat de rebrotar per la racina. Los rebrots mai fòrts se fan aprèp una talhada. Dins aquelas circonstàncias las joves plantas pòdon profeitar de la lutz necessària per créisser. Aquel sistèma de regeneracion fa que sovent lo cerièr se tròban dins de clarièra dins los bòscs. Es lo biais de reproduccion qu'an mai de probabilitats de succès pel cerièr, atal los brots an fòrça vitalitat, a causa del profèich d'un sistèma radical ja plan poderós.
Ecologia[modificar | modificar la font]
Lo cerièr viu fins a cent ans, pasmens es melhor de l'expleitar per torns de 80 ans, per evitar los poiriments de soca.
Airal natural de distribucion
Es una espècia Europèa e d'Asia Occidental, se pòt trobar coma espècia forestala espontanèa al sud d'Escandinàvia fins la Mediterranèa, incloses les ilas Britanicas.
Influéncia del clima
Es fòça resistent al freg ivernal, mas prospèra melhor dins los airals de fregs limitats. Atal en França buta fins a 1 700 m d'altitud, mas es mai espandit jols 800 m.[1]
Demanda pas de grandas quantitats d'aiga, mas l'agradant pas las extrèmas. Supòrta pas los terrens saturats d'aiga pendent de temps, tampoc las secadas estivalas fòrtas.
Pendet los primièrs ans viu melhor aparat de la lutz excessiva, pasmens leu demanda lutz dirècta e supòrta pas èsser dominat. Per contra, val ami que los troncs sián aparats del solelh dirècte.
Lo vent no es un dangièr important, subretot s'a de racinas pauc prigondas. Las navadas umidas pòdon copar las brancas e causar l'arrèst de la creissénça.
Lo sol
Supòrta un ventalh força larg de pH, de 4,5 a 8; e tanben d'estructura, del moment que lo sol es prigond. Li agradan pas los sols pesucs, amb massa aiga o tròp compactes, doncas demanda que siá arejat. Preferís los sols umids.
Produccion de frucha[modificar | modificar la font]
Es un arbre fòrça resistent al freg e plan a la secada que, empeutat sus l'espècia Prunus mahaleb, tanben se pòt lo far butar en tèrras calcàrias. La florason de la fin de març al començament d'abril permet normalament d'escapar a risc de les geladas. Las varietats utilitzadas ara ("Burlat", "Napoleon", "Van", "Ambrunesa o Picota" eca.) son d'origina francesa o americana amb de cerièras mai grossas e dolças que los tipes ancians. Recentament s'introduguèt de varietats autocompatiblas ("Summit" "Sunburst", "Stella" eca.) qu'an pas besonh de pollinizadors d'un altre mena per donar de fruch. Las malaltiás mai freqüentas del cerièrs son la gomòsi (emission de goma producha per causas fisiologicas o consequéncias de l'ataca d'insèctes) e la poiridura de las racinas provocada per de fungid terrèstres.
Cultura Japonesa[modificar | modificar la font]
La varetat japonesa qu'es es celèbra per la seuna florason a l'arribada de la prima es lo Prunus serrulata, tanben nomenats Cerièr del Japon, fòrça cultivat per tot Asia per pasmens lo fruch es tanben comestible.[2] En japonès aquel tipe de cerièr se nomena Sakura (桜 o 櫻; さくら). Los especialistas en botànica fande prediccions per tòca de devinar lo jorn exacte que devalarán los petals de Sakura per cada una de las regions. E quan cason los pètals, la gent se reünís dejos e celèbra l'arribada del bon temps.
Galeria d'imatges[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Bruno Boulet-Gercourt, Le Merisier, Institut pour le Developement Forestier. París, 1997
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Bruno Boulet-Gercourt, Le Merisier, Institut pour le Developement Forestier. Paris, 1997
- ↑ [1]
- Predicció del jorn que cason los petals de Sakura: Sakura Weather Map


text:
Una jurada de professionaus, dins l’encastre dau Conseu Artistic de la Creacion, chausís lei 53 morsèus e lei gropes qu’es question de promòure amb aqueu produch que serà donat au public a 5000 exemplaris. Li farà una polida carta de visita per mai que d’un artista ! Que se tròba coma aquò classat au CAC 53…
L’i podèm entendre en 2013 la Farandola dei barris que Lo còr de la Plana
, ben conoissut, fa córrer quasi dètz minutas.
E lo groove occitan seguís, que canta Enric Maquet amb Delta Sònic
. D’una autra aiga serà Lo mèstre de dança, un tradicionau de creacion que jòga la Fiera
(onte retrobam Guylaine Renaud).
Per aquelei qu’ignòran çò qu’es D’Aquí Dub
, la lacuna serà comolada amb aqueu CD que farà ausir la musica balcanicoccitana deis accents electronics. Nid’Oc Nid’Ailleurs
vos entornarà, eu, un còp de mai a la creacion que se pòu faire amb un acordeon, un galobet, una cabreta e de bèlei percussions.
Se vos rementatz pas dau meravilhós cant inspirat de Guylaine Renaud
que canta Beatiho, es lo moment de vos refrescar la memòria.
De mai seriá pecat veritablament de passar au larg quand avètz l’escasença d’escotar lo cant circommediterranèu de Mezdj
(« mescla » en arabi) que fa entendre lei cants chanuts dins mai que d’una lenga amb l’occitan dei trobadors. E segur, clicaretz sus lo morsèu que presenta Montanaro !


text:
Los auditors de Good Morning Occitània qu’estón trucats quan aprenón que Miss’Becut, la presentatritz meteo de l’emission, avè pausat per de fòtos de charme.
« Qu’ei ua vergonha, n’escotarei pas mei aquera emission », que digó Pèir d’Escanacraba, qui segueish cada dia Good Morning Occitània sus Ràdio País. En efèit, que vienè d’apréner, coms mantuns auditors, lo passat escandalós de Miss’Becut.
Que’n hè pas mei mestièr de presentar Miss’Becut, la presentatritz meteo coneishuda hens tota Occitània. La soa votz que’vs hè saunejar cada matin. Mes adara, lo saunei qu’ei esbrigalhat. En efèit, lo Jornalet que publiquè ger fòtos de la Miss drin especiaus.
Los imatges que datan de 2010 e qu’amuishan la presentatritz qui pòrta ua tienguda e qui pren ua pausa qui ne dèishen pas d’equivòca. La revelacion deu passat escandalós de Miss’Becut qu’a solide suslhevat ua mareja de suspresa e d’indignacion.
« Qu’èra la mèa estar », que ditz Florença, 10 ans, quasi en plorar. « Adara ne sabi pas pus qué pensar… »
Mes « l’estar » qu’a dat explicacions. « Qu’estói obligada de har aqueth tribalh vergonhós entà’m pagar lo DEM [NDR:diplòma d’estudis musicaus] », que’s defendè au parat d’ua conferéncia de premsa. Mes aquera explicacion e serà pro entà esfaçar la decepcion de milierats de fans ?


text:
Lo Pitit Sent Junian
Sent Junian o Lo Pitit Sent Junian (oficialament en francés Saint-Junien-les-Combes) es una comuna situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los Sent-juniauds.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Particularitats dau parlar comunau[modificar | modificar la font]
- Articles definits :
- Prononciacion : Ch- ; g-, j-


text:
Tiger I
Tiger I es lo nom d'un tanc pesuc alemand desvolopat en 1942 e que serviguèt pendent la Segonda Guèrra Mondiala. La designacion oficiala alemanda èra Panzerkampfwagen Tiger Ausf. E, sovent abreujat en Tiger. Lo Tiger èra una responsa als blindatges espeses encontrats suls tancs sovietics T-34 e KV-1 pendent los primièrs meses de l'Operacion Barbarossa. La concepcion del Tiger I balhava a la Wehrmacht son primièr tanc amb un canon de 88 mm, qu'aviá ja fach pròva de son eficacitat a l'encòp subre de ciblas aerianas o terrèstras. Pendent lo debanament de la guèrra, lo Tiger I vegèt los combats subre tots los prats batalhièrs alemands. Èra generalament emplegats dins d'unitats de tancs independentas, que se revelèron d'una granda eficacitat.
E mai que lo Tiger I foguèsse crentat de sos adversaris, èra de concepcion tròp complèxa, utilizava de materials cars e de metòdes de produccion laboriós, e èra long de produire. Sonque 1347 foguèron bastits entre agost de 1942 e agost de 1944. Lo Tiger èra enclin a a d'unes tipes d'auvaris de canilhas e imobilizacions. Èra, pasmens, generalament mecanicament fisable mas car de manténer en estat e complicat de carrejar amor de sas ròdas intercaladas. En 1944, la production foguèt abandonada en favor del Tiger II.


text:
Repic
Lo soleu fa venir lei filhas amorosas,
Lo soleu fa venir lei filhas joiosas.
Soleu fa mi lo còr grand
Per que vòli n’aimar tant e tant!
Sèt oras de matin, mai cu mi desvilha ansin ?
De qu’es aquesto rai que mi tira dau pantai ?
Mi levi de mon liech e per l’estra regachi,
Ten ! Aquò’s lo soleu que l’esperaviam
E jà senti quauqua ren que bolega dins mon sang.
Repic
Lèu per carrièras per cridar la novela!
Desvilha ti cosin, que lo freg a plegat velas!
Sòna sirena! E tu, sòna bateù!
Per dire à tot lo monde qu’es revengut lo soleu.
Repic
Eh, Mossu Pau, manda mi lo pastagà!
La vila si passeja, si diriá lo cinemà,
D’aise collèga, subretot, mi gonfles pas!
Si vòs mi tracassar, vai fi far sordat!
Repic
Trenta gras à l’ombra, calor fai avans!
De pertot, dei minas tant coma dei gabians,
De la còla à la mar, un grand juèc commença,
S’acabarà benlèu per quauquei naissenças…
Repic
Vai, Reggae, vòla! Vòla coma una abilha!
Vai trobar ma dòna, rintra dins son aurilha!
Li dire que le solèu, es aqui à l’esperar
E que per ela, lo Mossu totjorn cantarà.
Vos cal connectar per poder postar de comentaris.
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text:
"Meddia aranés": Jusèp Boya nau director general d'Arxius, Biblioteques, Museus i Patrimoni
En "Meddia aranés" d'aué mos apropam a ua exposicion sus er amor e eth matrimòni qu'organitze eth Musèu d'Istòria de Catalonha en Barcelona. Ne detalham eth contiengut dera man deth sòn director, er aranés, Jusèp Ma Boya recentament nomentat nau director generau d'Archius, Bibliotèques, Musèus e Patrimòni dera Generalitat. Repassam, tanben, er estat dera estacion de Baqueira dempús dera darrèra nheuada e era dusaua edicion dera BBB Ski Race Experience que s'i desvolope aguesta dimenjada e era prevision de lauets que mos demore se volem gésser tara montanha. Al "Meddia aranés" d'avui ens acostem a un a exposició sobre l'amor i el matrimoni que es fa al Museu d'Història de Catalunya a Barcelona. En detallem el contingut amb el seu director, Josep Maria Boya, recentment nomenat nou director general d'Arxius, Biblioteques, Museus i Patrimoni de la Generalitat. Repassem, també, l'estat de l'estació de Baqueira i la 2a edició de la BBB Ski Race Experience que s'hi fa aquest cap de setmana.


text:
Nek
Filippo Neviani, mai conegut per son nom artístic Nek (Sassuolo, 6 de genièr de 1972[1]) es un cantaire e compositor italian de musica pop. Es un dels artistas mai famoses de l'estat italian. Coneguèt un succès internacional gràcias a la cançon Laura non c'è. A enregistrat qualques cançons en anglés e a revirat e interpretat mantuna de sas cançons en espanhòl, condicion necessària per penetrar lo mercat iberic.
Biografia[modificar | modificar la font]
La carrièra musicala de Nek comencèt en 1986 quand formèt amb Gianluca Vaccari un duo de musica country "I Winchester", amb Gianluca Vaccai. Amassa reinterpretava las cançons mai famosas de John Denver, de Simon & Garfunkel e del grop America.
Los concèrts de totes dos musicians obtenguèron una cèrta capitada e dapasset arribèron a venir populars dins la província de Modena. Puèi, en 1989, se faguèt cantaire e bassista d'un grop de rock sonat White Lady e alara comencèt a escriure sas primièras cançons. A la debuta aquel grop èra nascut coma cover band, (en interpretar subretot de cançons del grop britanic The Police), mas se transformèt lèu en una formacion qu'aviá son repertòri personal.
Amassèron totes quatre sos estalvis per tal de poder enregistrar un disc sonat White Lady – The Demo. Pasmens l'aventura durèt pas gaire qu'en 1991 Nek se disseparèt del demai del grop per entamenar un novèl episòdi musical aqueste còp coma solista.
Discografia[modificar | modificar la font]
- Nek (1991)
- In te (1993)
- Calore umano (1994)[1]
- Lei, gli amici e tutto il resto (1996)[1]
- In due (1998)[1]
- La vita è (2000)
- Le cose da difendere (2002)
- The Best of Nek - L'anno zero (2003)
- Una parte di me (2005)
- Nella stanza 26 (2006)[1]
- Un'altra direzione (2009)
- E da qui - Greatest Hits 1992-2010 (2010)
- Filippo Neviani (2013)
- Prima di parlare (2015)
- Unici (2016)
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0, 1,1, 1,2, 1,3 et 1,4 (it) Enrico Deregibus, Dizionario completo della Canzone Italiana, Giunti Editore, , 332 p. (ISBN 9788809756250, legir en linha)


text:
Álvaro de Luna
Álvaro de Luna y Jarana (Cañete, Cuenca, c. 1390 - Valhadolid, lo 2 de junh de 1453) que ho un favorit deu rei Joan II de Castelha ; que ho atau lo purmèr d'ua seria de favorits qui dens l'istòria espanhòla son coneguts com los Validos.
Qu'èra IVau conestable de Castelha, Mèste de l'Òrdi de Santiago, Ièr Comte de San Esteban de Gormaz, Ièr duc de Trujillo, Ièr Marqués de Villena).
D'ua grana influéncia suu son rei, que ho eliminat per Isabel de Portugal, la segonda esposa d'aqueth darrèr, puish escapsat.


text:
Ilkhanat
L'Ilkhanat se formèt en 1256 durant la division de l'Empèri Mongòl a l'entorn dau platèu pèrs e se devesiguèt en uneis estats en 1335. Foguèt creat per lo kurultai de 1251 qu'elegiguèt Mongke coma Grand Khan. Hulagu ne'n venguèt lo cap e jonhèt la region en 1256 onte va reinar fins a sa mòrt en 1265. En 1258, prenguèt Bagdad e ataquèt leis estats musulmans dau Pròche Orient. Après 1260 e la mòrt de Mongke, sei fòrças foguèron parcialament retiradas per anar ajudar Kublai Khan durant la guèrra civila de 1259-1264 e renfòrçar sa frontiera nòrd còntra lo Khanat de l'Òrda d'Aur.
Son fiu Abaqa (1265-1282) li succediguèt e contunièt la lucha còntra lei principats musulmans ambé l'ajuda deis estats crestians. Pasmens, foguèt batut per lei Mamelocs en 1277 e 1281. Tekudar (1282-1284) vengut musulman foguèt rapidàment rebutat e remplaçat per Argon (1284-1291). Aqueu darrier renforcèt l'autoritat de son govèrn e capitèt de redreiçar l'economia. Son fraire Ghaykhatou (1291-1295) assaièt tornarmai de transformar l'Empèri en estat musulman mai, coma Tekudar, foguèt tuat per un còp d'estat. Una revòuta de la region musulmana de Khorasan permetèt alora a Arghun Ghazan (1295-1304) de prendre lo poder.
Lei Mongòls adoptèron vèrs aqueu periòde lo mòde de vida dei populacions pèrsas. Pasmens, perdiguèron tanben lor disciplina militara entraïnant una demenicion de la poissança de l'estat centrau. En 1316, un còp d'estat dirigit per un senhor feodau marquèt lo començament d'una crisi politica grèva que s'acabèt en 1335 per la disparicion de l'Empèri.


text:
Cous sus Beatrix de Die
Cous sus Beatrix de Die
Ai fa lou liame emé dos cansoun.
Bono leituro !
Portrait de femmes
Portrait de Beatrix de Die, Trobairitz drômoise.
Texte et musique : extrait de A Chantar de Beatrix de Die
Chanson reprise
par Azalais, arrangements par Vincent Magrini, avec Céligne Magrini au chant => http://www.myspace.com/ensembleazalais/music/songs/a-chantar-m-rsquo-er-660334 ( A chantar m'er)
par Ley Menestrié de Provence, arrangements par Alain Bravay, avec Olga Kuhner => https://www.facebook.com/photo.php?v=2285877860785&set=vb.295815972603&type=2&theater
par Claude Nadau => http://www.claudenadeau.net/achantarmer.html
9 minutes d'écoute avec les deux chansons
Tèste (tros)
1. A chantar m'er de so qu'eu no volria,
tant me rancur de lui cui sui amia;
car eu l'am mais que nuilla ren que sia:
vas lui no.m val merces ni cortezia
ni ma beltatz ni mos pretz ni mos sens;
c'atressi.m sui enganad' e trahia
Com degr' esser, s'eu fos dezavinens.
2. D'aisso.m conort, car anc non fi faillensa,
Amics, vas vos per nuilla captenenssa;
ans vo am mais non fetz Seguis Valensa,
e platz mi mout quez eu d'amar vos vensa,
lo meus amics, car etz lo plus valens;
mi faitz orgoil en digz et en parvensa,
et si etz francs vas totas autras gens.
3. Meraveill me cum vostre cors s'orgoilla,
amics, vas me, per qui'ai razon queu.m doilla;
non es ges dreitz c'autr' amors vos mi toilla,
per nuilla ren que.us diga ni acoilla.
E membre vos cals fo.l comensamens
de nostr'amor! Ja Dompnedeus non voilla
qu'en ma colpa sia.l departimens.
4. Proeza grans, qu'el vostre cors s'aizina
e lo rics pretz qu'avetz, m'en ataïna,
c'una non sai, loindana ni vezina,
si vol amar, vas vos no si' aclina;
mas vos, amics, etz ben tant conoissens
que ben devetz conoisser la plus fina;
e membre vos de nostres partimens.
5. Valer mi deu mos pretz e mos paratges
e ma beutatz e plus mos fins coratges;
per qu'eu vos man lai on es vostr' estatges
esta chanson, que me sia messatges:
e voill saber, lo meus bels amics gens,
per que vos m'etz tant fers ni tant salvatges;
no sai si s'es orgoills o mal talens.
De que dis lou pouèmo sus sa Troubairis ?
*Es un pouèmo de fin'amor, ounte la troubairis esprimo soun mal èstre fàci à la frejour, à la distànci que soun bèn ama bouto entre éli. Es lou crid d'uno femo de coundicioun noblo que noun trobo pas counsolacioun. Es un pouèmo sus un sentimen que pòu pas nega e que dèu libera en escrivan de vers. A nouta que la persouno cantado dins aquéu pouèmo es lou troubadou Raimbaut d'Aurenjo, tambèn couneigu pèr sis obro pouetico.
*I'a tout un voucabulàri liri emé tout ço qu'es rapourta à la troubairis e à soun estat esmoutiéu : « eu », « me », « ma », « mo »s (moustrant que parlo forço d'elo); « non volria », « me rancur », « eu l'am », « enganada e traia », « dezavinens », « m conort » (soun li counsequènci doulourouso d'un amour que noun es parteja).
*Mai tambèn i'a forço de paraulo descriptivo sus lou retra, verai o pas, dóu destinatàri dóu pouèmo : « valens », « orgolhs », « bel amic gens », « tant fers », « tant salvages », « mals talens »
*Aqueste pouèmo nous douno un image particulié de l'ami e de Beatrix, perqué sian cabussa dins un pouèmo que la dualita es talo la relacioun de dous persounage. Sabèn pas se l'ami es vertadieramen amourous de Beatrix e que noun auso pas lou ié dire, o s'es un ome crudèu.
*Beatrix es uno femo bechigado pèr aquel ome, que noun es pas libro e que s'ié coumplais maugra la soufrènço dins aquel amour, la coustregnènt à esprimi lou desfautamen (frustration) e l'incoumpreensioun (se lou vèi dins lou proumié vers)
*Beatrix es aqui representado coumo uno vitimo que avouo sa faquiero sènso vergougno (que ressènt tant de tourment) e que vòu mai que tout oubteni l'amour de soun ami. Lou pouèmo, counsequamen, dis sus soun autour qu'es, pèr segur, noblo, belo, femo de valour, etc, mai qu'es uno troubairis que crèis mai en l'amour qu'en autro causo, maugra lis incertitudo e li counstrento qu'acò countèn. Es lèsto à tout, es couragouso e determinado (« E volh saber lo meus bels amics gens, per que vos m'etz tant fers ni tan salvages, Non sai s'es orgolhs o mals talens »).
De quet biais li dous tros de musico soun à l'image d'aquelo Troubairis ?
*Soun dos voues de femo que canton lou pouèmo, uno voues de soprano « lougiero» coume se dis dins lou jargoun musicau, e l'autro voues es uno voues de soprano mai lirico.
*Li dos cansoun presenton dos differènti biais de ritma lou pouèmo e de ié douna d'emoucioun. Lis dous èr soun li meme perque aqueste pouèmo es lou soul de Beatrix qu'avèn pouscu garda emé la particioun de la ligno de cant. Acò mostro que d'un biais o d'un autre, li dous tros de musico soun fidèu à l'obro ouriginelo e ouriginalo emé ço que n'en rèsto.
*La cansoun jougado pèr Azalais es paisiblo emé uno dimensioun un pau orientalo (dins la voues e pèr li cordo dis instrumen), la voues es miés valourisado, s'entènd miés li paraulo. La cansoun estènt mai longo e d'aise, poudèn pensa que la langour ressentido esprimo la tristesso paciento d'uno troubairis apassiounado mai emé un fin talen.
*La cansoun jougado pèr li Menestrié a quaucarèn de religious que la flahuto soustènt l'atmousfèri melancoulico e gravo. Avèn aqui un autro interpretacioun de Beatrix, pamens es un autre biais de faire oumenage à la troubairis malurouso. Aquesto cansoun permet, pèr sa musico, de rèndre mai liri lou pouèmo que li sentimen soun fort, prefoun e viéu.
*La prounouciacioun de paraulo dóu pouèmo sèmblo èstre respetado que s'entènd li « r » roula, li « s » finau soun dich, etc... D'aqueste fa, li cansoun soun à l'image de la troubairis à la qualo se douno uno paraulo mouderno mai toujour pleno d'emoucioun.
*Pèr counsequènt, aqueste tros de musico que fa oumenage à la troubairis Beatrix de Die pèr lis efèt esmougudènt de la musico e de voues poudènto que douno forço e vido à-n-aquéu pouèmo que noun jamai es esta mort. Avèn aqui, lou retra d'uno Troubairis vivo dins nosto memòri pèr sa pouesìo mai à la qualo noun avèn pas de caro à douna.