text:
Geologia
La geologia (dau grèc Yn- (ge-, « la tèrra ») e λoYoς (logos, « paraula », « rason »)) es la sciéncia e l'estudi de la Tèrra, sa composicion, son estructura, sei proprietats fisicas, son istòria, e lei procès qu'aquò recuerbe. Es una dei sciéncias de la Tèrra.
Lei geològs an poscut establir l'edat de la Tèrra devèrs aperaquí 4,5 miliards d'ans ; an determinat que la litosfèra terrèstra, qu'inclutz la crosta geologica, es morselada en placas tectonicas que bolegan en dessota dau mantèu geologic per de procès conoissuts sota lo nom de tectonica dei placas. Lei geològs ajudan a localizar e esplechar lei ressorsas naturalas de la Tèrra, coma lo petròli o lo carbon, tant coma de metaus coma lo fèrre, lo coire, o l'urani. D'interès economics addicionaus vènon apondre soventei fes d'autrei mineraus.
L'astrogeologia se caracteriza per l'aplicacion dei principis geologics a d'autrei còrs dau Sistèma Solar[1].
Lo mot de geologia foguèt emplegat premier per Jean-André Deluc dins l'an 1778 puei foguèt considerat coma fixat amb Horace-Bénédict de Saussure dins l'an 1779.
Compren :
- la geoquimia, qu'estúdia la quimia de la Tèrra ;
- la geofisica, qu'agropa lei domenis d'estudi de la Tèrra ambé d'aisinas de fisica (mecanica dei ròcas, mecanica dei fluides geologics, gravimetria, sismologia...) ;
- l'idrogeologia, qu'estúdia leis escolaments sosterranhs. La natura dau sotasòu atraversat influéncia directament la quantitat e la qualitat de l'aiga emergent a la fònt o extracha dau traucament ;
- la mineralogia, qu'estúdia la natura, la composicion e lei proprietats fisicas dei mineraus que compausan lei ròcas ;
- la paleontologia, qu'estúdia leis organismes dau passat gràcias a la descripcion e a l'analisi dei sobras fossilas ;
- la micropaleontologia, qu'estúdia lei fossils microscopics contenguts dins leis assolums ;
- la petrologia, qu'estúdia la natura dei ròcas e lei mecanismes que regisson la genèsi e la mutacion dei ròcas ;
- la sedimentologia qu'estúdia lei ròcas e lei formacions deis assolums ; dins aquest quadre, se parla tanben d'estratigrafia, qu'estúdia la succession dei diferentei jaç geologics ;
- la sismologia, qu'estúdia lei tèrratrémols e l'espandiment deis ondas sismicas ;
- la vulcanologia, qu'analisa e assaja de preveire lei fenomèns volcanics, qu'estúdia la composicion quimica e mineralogica e lei procès de messa en plaça dei produchs volcanics ;
- la geologia estructurala es l'estudi dei mecanismes presidissent a la deformacion dei ròcas a totei leis escalas. A escala granda, se parla de tectonica ;
- la metallogenia, qu'estúdia lei mecanismes de formacion dei jaç metallins e se prepausa de definir d'instruments metodologics e d'ajudas de prospeccion de bòn emplegar per leis explorators e prospectors miniers ;
- la geoarqueologia, qu'estúdia leis assolums arqueologics e lei depaus d'epòca qüaternària.


c: text/html

text:
Gutierre de Cetina
Gutierre de Cetina (Sevilha, 1520 - Mexic, 1557) foguèt un poèta de lenga espanhòla de la Renaissença e del Sègle d'Òr espanhòl. De familha nòbla e rica, demorèt fòrça ans en Itàlia, soldat de Carles I d'Espanha. En Itàlia coneguèt la lirica petrarquista; legiguèt Tansillo, Ludovico Ariosto e Pietro Bembo, mas son òbra lirica s'inspira fondamentalament del toscan Francesco Petrarca, del valencian Ausiàs March e del toledan Garcilaso de la Vega. Restèt fòrça temps a la cort del prince d'Ascoli, al qual adrecèt de poèmas nombroses, e foguèt tanben amic de Luis de Leyva e del grand umanista e poèta Diego Hurtado de Mendoza. Adoptèt l'escais de « Vandalio » e compausèt un cançonièr petrarquista per Laura que cal identificar coma Laura Gonzaga. A aquesta dòna es adreçat lo madrigal famós qu'es passat a totas las antologias de la poesia castelhana:
-
- Ojos claros, serenos,
- Si de un dulce mirar sois alabados,
- ¿Por qué, si me miráis, miráis airados...? (...)
Que traduch en occitan ditz:
-
- Uèlhs clars, serens,
- Se d'un agach doç sètz vantats,
- Perqué, se m'agachatz, agachatz irritats...? (...)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Mareu-Cœubert en picard ( Mareuil-Caubert en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Mareuil-Caubert Se situa just al Sud de Abbeville, sul marge esquèrre de la Soma.
Mareuil-Caubert se situe juste au Sud d'Abbeville, sur la rive gauche de la Somme.
Mareuil-Caubert
Aquesta seccion es voida, pas pro detahada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
Aquesta seccion es voida, pas pro detahada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !


text:
-241
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -241 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Republica Romana[modificar | modificar la font]
L'annada veguèt la fin de la Premiera Guèrra Punica après la victòria romana deis Illas Egatas e lei dificultats economicas punicas. Cartage acceptèt d'abandonar ai Romans lei regions orientalas de Sicília encara tengudas per sei garnisons e deguèt rapidament faciar l'insureccion de sei mercenaris non pagats.
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Premiera Guèrra Punica còntra lei Romans que capitèron d'organizar una emboscada navala victoriosa ais illas Egatas còntra la flòta punica. Cartage perdèt 120 naviris sus 250 còntra solament 30 (sus 200) ai Romans. Lassada de la guèrra, l'elèit de la vila — principalament interessada per l'expansion de Cartage en Africa — decidiguèt de durbir de negociacions ambé Roma.
Après de negociacions lòngas, Cartage deguèt cedir Sicília, leis illas Egatas e leis illas Lipari ai Romans, pagar una indemnitat de guèrra de 3 200 talents e rendre sei presoniers sensa condicion. De mai, aguèt la defensa de recrutar de mercenaris en Itàlia. Pasmens, lei marchands romans obtenguèron ges d'avantatge comerciau e lei tropas, principalament formadas de mercenaris, de Drepana e Lilybaeum qu'èran estats pas vencuts lei Romans gardèron sa libertat e seis armas. Cartage deguèt solament lei retirar de l'illa avans de lei licenciar.
Vèrs la fin de l'annada, lo maucontentament causada per aquela desfacha au sen de la populacion e dei mercenaris cartaginés entraïnèt una revòuta dei mercenaris non pagats. Aquò foguèt lo començament d'una crisi grèva e d'una guèrra civila de tres annadas dicha Guèrra dei Mercenaris. L'insureccion trobèt rapidament un sostèn de part dei populacions africanas desirosas d'afeblir la dominacion de Cartage sus lo nòrd dau continent. Lei principalei vilas cartaginesas, compres la capitala, foguèron rapidament enceucladas.


text:
1850
Aquesta pagina concernís l'an 1850 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Remplaçament dau negus Sahle Dengel per Yohannes III.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
En decembre, començament de la Revòuta Taiping ambé lo chaple d'un grop d'un cinquantenau de soudats imperiaus.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 7 de març - Tomáš Masaryk, president de Checoslovaquia (n. 1948)
- 8 de mai - Almeida Júnior, pintre brasilièr (m. 1899)
- 6 de junh - Karl Ferdinand Braun, fisician alemand, Prèmi Nobel (m. 1918)
- 5 d'agost - Guy de Maupassant, escrivan francés (m.1893)
- 25 d'agost - Charles Robert Richet, mètge francés, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m. 1935)
- 26 de setembre - Arsèni Vermenosa, poèta occitan e francés (m. 1910)
- 13 de novembre – Robert Louis Stevenson, escrivan escocés (m. 1894)
- 22 de decembre - Victoriano Huerta, militar, president de Mexic (n. 1916)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 13 de març - Joan Martin Pueyrredon, militar e òme politic argentin (n. 1776)
- 10 de mai - Joseph Louis Gay-Lussac, fisician e quimista francés (n. 1778)
- 2 de julhet - Robert Peel, primièr ministre del Reialme Unit (n. 1788)
- 9 de julhet - Jean Pierre Boyer, president d'Haití (n. 1776)
- 9 de julhet - Zachary Taylor, president dels Estats Units (n. 1784)
- 17 d'agost - General José de San Martín, libertator d'Argentina, Peró e Veneçuèla (n. 1778)
- 18 d'agost - Honoré de Balzac, autor francés (n.1799)
- 23 de setembre - José Gervasio Artigas, lider de l'independéncia d'Uruguai (n.1764)


text:
John Searle
John Rogers Searle (nascut lo 31 de julh de 1932, Denver, Colorado) es un professor de filosofia american de l'Universitat de Califòrnia a Berkeley, i es celèbre per sas contribucions a la filosofia del lengatge, a la filosofia de l'esperit e de la consciéncia, a las caracteristicas de las realitats socialas en fàcia de la realitats fisicas, e lo rasonament practic. Recebèt lo prèmi Jean Nicod en 2000 e es membre de l'Acadèmia Europèa de Sciéncias e dels Arts.
En mai de son activitat academica, lo professor Searle foguèt tanben el primièr professor en exercici a ligar lo Free Speech Movement de l'Universitat de Berkeley. Es celèbre per son apròcha filosofica sus l'abitar chinés, sus l'aparenta capacitat per l'intelligéncia artificiala a parlar.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- (en)David Cole, "The Chinese Room Argument", Stanford Encyclopedia of Philosophy.


text:
Sistèma semipresidencial
Lo sistèma semipresidencial es un sistèma d'organizacion politica parlamentària ont lo primièr ministre e lo president son participants actius de las foncions correntas del govèrn. Se diferencia del sistèma parlamentari pel fach que lo president es elegit per vòte popular e es pas solament una figura representativa ceremoniala. Se diferencia del sistèma presidencial pel fach qu'existís lo concèpte de primièr ministre, lo qu'a de responsabilitats davant la branca legislativa del govèrn.
Lo president e lo primièr ministre se devesisson lors poders d'un biais distincte dins cada país qu'utiliza aquela forma d'organizacion politica. Per exemple, en França, lo president es responsable dels Afars Estrangièrs e lo primièr ministre de las questions nacionalas. Mas, la division dels poders entre lo primièr ministre e lo president es pas mencionada dins la constitucion, mas evolucionèt coma convencion politica e segon la personalitat del president. Per contra, en Finlàndia, lo sistèma politic se diferencia del sistèma francés : la division dels poders es clarament exprimida dins la constitucion : "las politicas estrangièras son dirigidas pel president en cooperacion amb lo cabinet".
Los sistèmas semipresidencials pòdon aver de periòdes de coabitacion, quand lo primièr ministre e lo president son elegits d'un biais separat e que son de partits rivals. Aquò permet la creacion d'un sistèma efectiu de verificacion e balança comun dins lo sistèma presidencial. Malgrat aquò, tanben pòt crear una tension politica fòrta entre los dos partits dins l'exercici del poder.
Qualques estats amb de sistèmas semipresidencials :
Àustria e Irlanda, segon lors constitucions, autrejan gaireben mai poders als presidents. Mas los presidents, per tradicion, los utilizan pas, e foncionan de facto coma de sistèmas parlamentaris.


text:
Íñigo López de Mendoza
Íñigo López de Mendoza, marqués de Santillana e comte del Real de Manzanares (Carrión de los Condes, 19 d'agost de 1398-Guadalajara, 25 de març de 1458) foguèt un poèta castelhan de la Prerenaissença.
Biografia[modificar | modificar la font]
Personatge clau de la societat e de la literatura pendent lo règne de Joan II de Castelha, èra de familha nòbla, dempuèi sempre ligada a las letras: son grand, Pedro González de Mendoza, e son paire, l'almiralh de Castelha Diego Hurtado de Mendoza foguèron tanben poètas e èra emparentat amb grandas figuras literàrias d'aquela epòca, coma lo cancelièr Pero López de Ayala, Fernán Pérez de Guzmán o Diego Gómez Manrique, que lors filhs continuèron aquela òbra literària e de mecenatge cultural, subretot lo grand cardenal Pedro González de Mendoza. Sa maire foguèt Leonor de la Vega.
Coma politic, s'esforcèt de pas se mesclar dels afars d'Estat; gardèt al long de sa vida la fidelitat vèrs Joan II de Castelha, encara que rompèt son amistat amb Álvaro de Luna a partir de 1431. Foguèt amb l'arma reiala dins la batalha d'Olmedo (1445), que lo rei ne li concediguèt lo marquesat e lo comtat de Santillana. Íñigo contribuiguèt clarament a la casuda d'Álvaro (1453) e escriguèt contra el lo Doctrinal de Privados; a partir d'aquesta epòca comencèt a se retirar de la politica activa. Sa darrièra aparicion importanta se produsiguèt dins la campanha de Granada de 1455, ja jos lo règne d'Enric IV de Castelha; demorèt puèi dins son palais de Guadalajara e passèt en patz e en estudiant los darrièrs ans de sa vida. Íñigo se maridèt en 1412 amb Catalina Suárez de Figueroa, filha de Lorenzo I, Grand Mèstre de l'Òrdre de Santiago.
Se formèt literàriament a la cort d'Aragon e estudièt l'umanisme e la poesia trobadoresca amb Enrique de Villena; a Barcelona s'amiguèt amb Jordi de Sant Jordi, copèr, e Ausiàs March, falconièr reial. Òme de cultura granda, amassèt una bibliotèca importanta, que venguèt puèi la famosa Bibliotèca d'Osuna, e s'enrodèt d'umanistas brilhants, que l'informavan sus las novetats literàrias italianas, coma per exemple Joan de Mena o son secretari e majordòm, Diego de Burgos, que compausèt a sa mòrt un poèma fòrça erudit, lo Trionf del Marqués.
Òbra[modificar | modificar la font]
Foguèt, al delà, un dels primièrs istorians de la literatura espanhòla. Èra interessat a las questions de poetica, coma mòstra lo prefaci de son òbra Proemio y carta al Condestable don Pedro de Portugal. Son òbra se pòt inscriure dintre de l'Escòla allegoricodantesca; foguèt, sens cap de dobte, l'admirador mai fervent de Dante Alighieri en Espanha, e assimilèt tanben l'umanisme de Petrarca e de Giovanni Boccaccio. Es especialament remembrat per sas serranillas, de poèmas d'art menor que tractan de l'encontre d'un cavalièr e una camparòla, a imitacion de las pastorèlas francesas, mas inspiradas en una tradicion populara autoctòna pròpria. Foguèt lo primièr autor qu'escriguèt de sonets en espanhòl, qu'es una estròfa d'origina italiana alavetz mal coneguda en Castelha: los 42 Sonetos Fechos al Itálico Modo. Son òbra mèstra en estil allegoricodantesc es la Comedieta de Ponça, ont descriu la batalha navala omonima a travèrs de coblets reials. Escriguèt de poèmas allegorics e doctrinals (dezires) e de lirica de cançonièr, e amassèt una de las primièras colleccions paremiologicas en castelhan, apelada Provèrbis que dison las ancianas après lo fuòc (Refranes que dicen las viejas tras el fuego).


text:
Leet
Leet (escrit 31337, 1337, L337, 13370rz o l33t[1][2]), o Leetspeak, es un sistèma d'escritura usat principalament a Internet, qu'emplega diverses combinasons de caractèrs ASCII per substituir l'alfabet latin.
Inicialament lo mot leet s'utilitzava coma adjectiu, per derscriure lo comportament de personas de la comunitat. Amb la proliferacion de l'us d'Internet dempuèi lo decenni de 1990, lo Leet es vengut part de la cultura d'Internet.[3]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Escrit en "leet"
- ↑ Urban Dictionary:leet
- ↑ Mitchell.


text:
792
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 792 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Perseguida de la campanha militara acomençada en 791 còntra lei Bulgars. Pasmens, s'acabèt per una desfacha importanta a Marcellae onte lei Bizantins perdiguèron unei milièrs d'òmes. Constantin VI poguèt negociar la patz en cambi dau pagament d'un tribut important. Aquela desfacha permetèt ai partisans de sa maire e ais oposants a l'emperaire de restablir en partida lo poder de regéncia de sa maire Irèna.


text:
Santas
Santas (Saintes en francés, Sénte en santongés) es una comuna francesa situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Peitau-Charantas.
La vila, capitala de la província istorica de Santonge, es situada sus lo flume de Charanta.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Geograficament, la vila es situada a 60 km de La Rochèla, 100 km de Bordèu, 34 km de Roian e 37 km de Rochefort.
Transpòrts[modificar | modificar la font]
Santas es ligat a Roian per la rota RN 150, a Bordèu e París per l'autorota A10.
Dau costat ferroviari, la vila a de las ligasons TER amb Bordèu, Engolesme, Roian, Rochefort, París.
Bastiments religioses[modificar | modificar la font]
- La catedrala de Sant Pèire
- La basilica de Sant Eutròpi (classada per l'UNESCO au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat)
- L'abadiá de Santa Maria
Bastiments e luòcs publics remarcables[modificar | modificar la font]
- Anfiteatre roman
- Arc de Trionf de Germanicus
- Palais de Justícia
Personas celèbras nascudas a Santas[modificar | modificar la font]
- Joseph-Ignace Guillotin (promotor de la guilhotina)
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
Modèl:Portal Charanta Maritima


text:
Albestroff
Albestroff es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Albestroff es situat entre Mètz, Nancy e Estrasborg. A 20 km de Dieuze, Morhange, Sarre-union e Sarralbe e a 35 km de Sarrebourg, Sarreguemines e Castell-Salins
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Anciana possession episcopala amb castèl fòrt e remparts (primièra mencion l'an 1225).
- Nombroses sètis: 1255, 1393, 1457, 1632, 1635, 1637, 1639 ; arruïnat a la guèrra de Trenta ans.
Aquela municipalitat fasiá partida del departament de la Meurthe abans 1870. Mas coma los autres comunas de l'actual departament de la Moselle, Albestroff fuguèt annexada al Empèri alemand de 1871 a 1918.
La Segonda Guèrra Mondiala e l'annexion de Mosèla marquèt fortament los esperits. La municipalitat foguèt desliuradas que lo 17 de novembre de 1944[1].
Albestroff absorbèt en 1973 los pòbles de Givrycourt, Munster, Torcheville e Insming Munster reprenguèt la siá independéncia dempuèi 1983, Insming l'an seguent, los autres l'an 1998.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1944-1945, Los ans Liberats, Lo Republican Lorrain, Mètz, 1994 (pàg.14).


text:
Estructura dei proteïnas
L'estructura dei proteïnas es un ensems de proprietats espacialas dei moleculas de proteïnas dependentas derivadas de lor natura en sequéncia d'aminoacids, lei caracteristicas fisicas de son environament e la preséncia de compausats, simples o de complèxes, que condusiscan a un plegament especific, distint de l'espontanèu. Per aiçò, deriva de sa composicion, es a dire, de la pròpria estructura deis aminoacids, de coma interagisson quimicament aquests, de forma organizada e especifica, e, evidentament, es en relacion amb la foncion de complir dins la cellula.
Somari
Nivèus d'estructuracion[modificar | modificar la font]
I a quatre nivèus d'estructuracion:
L'estructura primària[modificar | modificar la font]
Es simplament la sequéncia d'aminoacids jonchs linearament per de liames peptidics.
L'estructura segondària[modificar | modificar la font]
I a dos motius principaus d'estructuracion segondària:
L'eliç alfa[modificar | modificar la font]
Lo fulhet beta[modificar | modificar la font]
L'estructura terciària[modificar | modificar la font]
Es la maniera en que la cadena polipeptidica se plega dins l'espaci, es a dire, coma s'enròtla o se plega una proteïna determinada, siá globulara o fibrosa. Es la disposicion dei domenis dins l'espaci. L'estructura terciària se realiza de sòrta que leis aminoacids polars se plaçan vèrs l'interior e lei polars vèrs l'exterior dins lo mitan aigós. Aquò provòca una estabilizacion per d'interaccions idrofòbas, de fòrças de van der Waals e de ponts disulfurs (covalents, entre doas cisteïnas ben orientadas) e mejançant de liames ionics.
L'estructura quaternària[modificar | modificar la font]
L'estructura quaternària deriva de la conjoncion de divèrsei cadenas peptidicas que, associadas, forman una entitat, un multimèr, que possedís de proprietats distintas d'aquelei dei monomèrs que lo compausan. Aquesteis sosunitats s'assòcian gràcias a d'interaccions non covalentas, coma pòdon èsser de ponts idrogèn, d'interaccions idrofòbas o de ponts salins. Dins lo cas d'una proteïna constituida per dos monomèrs, un dimèr, aqueste pòt èsser un omodimèr, se lei monomèrs constituents son parièrs, o un eterodimèr, se o son pas.


text:
Lista dels primièrs ministres de Marròc
Lo Primièr Ministre es lo cap de govèrn en Marròc, nomenat per lo Rei, qu'es, segon la constitucion del país, lo cap d'Estat.
Vaquí la lista dels primièrs ministres de Marròc de 1955 fins a uèi.
Lista de Primièrs Ministres[modificar | modificar la font]
1 La figura de Primièr Ministre foguèt abolida e remplaçada per una monarquia absoluda durant lo renhe de Mohammed V dempuèi lo 20 de mai de 1960 fins al 26 de febrièr de 1961. Après la mòrt del Rei, lo sieu filh Hassan II venguèt Rei de Marròc e mantenguèt lo regim absolut fins al 13 de novembre de 1963, quand se tornèt crear la foncion de Primièr Ministre. Malgrat tot, dins lo periòde entre lo 7 de junh de 1965 e lo 7 de julhet de 1967, la carga tornèt desaparéisser.


text:
Terra nullius
Terra nullius (plural terrae nullius) es una expression latina que significa tèrra qu'aparten pas a deguns. Es utilizada en drech internacional per descriure un territòri qu'es pas jamai estat - o qu'es pas mai - jos la sobeiranetat d'un país.
Terrae nullius actualas[modificar | modificar la font]
Se pensa generalament que tres zonas correspondan a aquela definicion:
- la zona de Bir Tawil entre Egipte e Sodan
- l'Antartida centrala a l'interior de la tèrra de la rèina Maud (zona revindicada per Norvègia)
- la tèrra de Marie Byrd, tanben en Antartida e tanpauc revindicada per cap de país.
S'i apondon d'un latz las zonas d'auta mar (en defòra de las zonas d'aigas territorialas) e l'espaci.


text:
Pontet
Lo pontet qu'ei ua pèça deus intruments de musica cordofòns, pegada o pausada sus la taula d'armonias e sus laquau e son tienudas las còrdas. Lo pontet que marca lo cap de la còrda vibranta de l' instrument e que transmet la vibracion de la còrda a la caisha de resonància.
Pontet deus instruments de còrdas hregadas[modificar | modificar la font]
Lo pontet d'un instrument de còrdas hregadas qu'ei pausat sus la taula d'armonia a maugrat que la pression de las còrdas, un còp tienudas, non deishin pas cap posibilitat de 'u mudar. Lo son emplaçament qu'ei marcat peus horats de la taula d'armonia (qui, en lo lor bèth miei, qu'ostendan ua petitat marca entà, justament, saber on hicar lo pontet). Aqueth pontet que deu estar adobat per un laütièr per cada instrument entà, d'ua part, que los sons pès be siin plan pausats sus la vòuta de l'instrument (qui la soa forma b'ei cada còp unica), e, tanben, entà que la soa hautor e lo son som be ajan la forma miélher per tornar lo jòc lo mei aisit qui 's pòsca peu musician. Lo laütièr qu'ensaja tanben de l'aleugir au maximum entà que la vibracion be sia transmesa lo mei directament possible a la taula d 'armonia.
Au long de l'istòria de instrument de còrdas hregadas, los pontets qu'na evoluit e cambiat. Uei lo dia que sons semblables suus intruments modèrnes d'un medish tipe dat. Totun, l'adobament d'un instrument barròc que domanda un tribalh mei especific entà apropià' s de çò qu' èran los pontets barròcs : mei pesucs, mens vòutats - facilitant atau los acòrds - e de formas diferentas.
Lo pontet deu vriulon que supòrta pressions de las granas, e mei que mei devath la còrda de mi (la mei aguda e donc la mei tienuda). Per aquesta rason un trocet de pergam qu'i ei sovent hornit entà qui la còrda non s'en.honsi pas dehens la husta.
Que cau soslinhar que, peu violoncèl, lo musician que pòt causir duas menas de pontets : lo pontet francés o lo pontet bèlga. Los dus que son diferents per 'mor de la longor de la los camas.
Que cau mentàver la particularitat deus pontets de la viòla d'amor e deu hardingfele qui son traucats per las còrdas simpaticas d'aqueths instruments.
Pontet deus instruments de còrdas puntejadas[modificar | modificar la font]
Sus la gitarras modèrnas, los pontets que son pegats ; que son traucats per e que gahan las còrdas. Sus las mandolinas classicas, a contra, que son simplament pausats e las còrdan que s' arrapan a gahets fixats au cap de l' instrument, suu costats.
Pontet deus clavièrs e arpas[modificar | modificar la font]
Suu piano, las arpas, lo clavecin e los autes instruments tanhents, lo pontet qu' ostenda ua punta per cada còrda entà marcar la soa posicion.
- Intruments ancians : cistre • mandòra
- Familha de l'arpa : arpa classica • arpa celta
- Familha de la mandolina : mandolina • mandòla • mandoloncèl • mandobaisha • mandolina bluegrass • banjolina
- Familha de la guitarra : guitarra barròca • vihuela • guitarra • guitarra baisha •
- Familha deu laüt : laüt • archilaüt • teorba
- Familha deu clavecin : espineta • clavecin
- Monde arabomusulman : ud
- Euròpa
- America
- America Latina :
- America deu Nòrd : autoarpa • banjo • dulcimer
- Caracteristicas generaus : arquet, pontet, barra d'armonia, amna, colofònia
- Ajòus : Rebec • Lira da braccio • viela
- Familha deu vriulon : vriulon • vriulon piccolo • vriulon alto • vriulon tenor • violoncèl • violoncèl piccolo
•Vriulon barròc •Pochette •Vriulon de Stroh •Norvègia : Hardingfele •Vriulon de Stroh
- Viola pomposa
- Arpeggione
- Familha de la viòla de gamba
- Contrabassa • octobassa
- Bariton
- Trompeta marina
- Sonsaina


text:
Ongla
Las onglas (o unglas), en anatomia, son d'estruturas compausadas de queratina (de natura cornèa) que servisson per revestir e protegir la partida terminala cap dels dets d'una part màger dels vertebrats terrèstres. Son producidas per de glandas que secretan de gròssas capas de queratina..
Los umans avèm vint unglas, a la fin de cada dit, aitant de las mans coma dels pès. Las onglas creisson a una mejana de 0,01 cm cada jorn, doncas una ongla se renovèla entièrament.
Las onglas tenon de formas e foncions diferentas segon las divèrsas espècias animalas. Jos la forma d'arpas, servisson per cavar o agafar um substrat o un aliment. Jos la forma de bata, absorbisson l'impacte dels membres pendent la correguda e tanben lo pes de l'animal. Per çò qu'es dels umans e de fòrça primats, las onglas son menudas e redondas, çò que permet d'aver de precision per manipular d'objèctes amb lo cap dels dets.


text:
L'Arbresle
L’Arbresle en arpitan (L’Arbresle en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo Arbresle se tròba a 25 quilomètres al nòrd-oèst de Lion, al confluisson de la Brévenne e de la Turdine, a la jonction de las monts del Lionès e del Beaujolais
L’Arbresle se trouve à 25 kilomètres au nord-ouest de Lyon, au confluent de la Brévenne et de la Turdine, à la jonction des monts du Lyonnais et du Beaujolais
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Dempuèi l'epòca neolític, lo luòc del Arbresle a ocupat pel òme, coma la testifiquen los picas educada e las puntas de fletxes en silex amassadas al Muzard. Aquela aucupacion umana divèrsas fes millenària, La Arbresle la dètz a la siá localizacion privilegiada : es un confluisson de rius en isolant e en protegint una presqu'isla dominada per un rocher propice al refugi e a la defensa aital coma a la vigilància e al contraròtle dels passatges, al encreuament dels dos vallées #que son d'inevitablas vias de pénétration cap a las monts del Lionès e del Beaujolais.
La rota es una de las claus del desvolopament de la bourgade arbresloise. Dempuèi la nautor Mièja Edat, La Arbresle constituissi una halte sul « Grand camin francés » #qu'es l'itinerari mai cuert e çò de mès freqüentat en connectant d'Escomesas a Lion, e #que transformarà al fil del temps en « Grand camin de París a Lion », de contunh en « Rota reiala », ancianas appellations de la celèbra rota nacionala 7, uèi descatalogada.
Tanben pendent dels sègles, Lo Arbresle a traversat per vendeires, los soldats, las pelegrins, los viatgèrs illustres o anonymes en s'arturant per beure, manjar, dormir en de nombrosas auberges e hostellerie, e se far sonhar, o morir de còps, dins l'otèl Dieu de la Madeleine.
L'istòria de la Arbresle se confond amb aquela de la abbaye de Savigny #que ne parteja la prospérité coma las vicissituds : lo bourg a fortificat pel abbé Dalmace al Sègle XI e ven una dels principals luòcs fòrts en protegint çò abbaye. Lo castèl patís divèrs assauts al gré de las luchas féodalès, de contunh de la guèrra de #Cent Ans, e què en ruïnes en lo moment del déclin del abbaye al Sègle XVII.
Prèp de Lion, Lo Arbresle atrai los bourgeois e los nòbles lionesos, #que i fan bastir al Sègle XVI dels ostals en l'estil Renaissance : aital, a partir de 1660, los de Valous séjournent freqüentment « dins lo sieu ostal de campanha » arbresloise e susvelhan la gestion e las intradas de los sieus prés, vinhas, molins e cheneviers.
Aquela meteissa proximitat de Lion permet a la Arbresle de beneficiar dempuèi 1815 de l'expansion del tissage lionès cap a las campanhas. Al cors del Sègle XIX, lo vilatge encara fòrça agricòla pren l'aspècte d'una pichona vila industriala especializada en lo tissage del velours de seda, #que lo desvolopament n'a accelerat per l'arribada del camin de fèrre cap a 1860.
A partir de 1895, lo tissage a braç es progressivament supplanté pel tissage mecanica #que concentra de divèrses centenats de mestièrs a tisser dins qualques grandas fabricas o en de pichons talhièrs familiaux, sovent dins abitança. Qualques activitats périphériques al tissage (dévidage, ourdissage, fabricacion de pintatzs a tisser) fan viure alavetz de nombrós arbreslois. Lo ère del tissage al Arbresle pren final en los ans 1960 e obliga tota la populacion obrièra a una douloureuse reconversion.
Cadun d'aqueles episòdis de l'istòria de la Arbresle a daissat traces encara visiblas de los nòstres jorns dins la vila : lo donjon e la pòrta de Savigny, lo pont de la Madeleine o la ensenha tres Maures, la façada de la fabrica de velours Ròca coma los mestièrs a tisser al musèu, son tant de testimònis #que parlan a la cœur e a la memòria e son lo patrimòni comun als arbreslois passats, presents, e a venir.
Dès l'époque néolithique, le site de L'Arbresle est occupé par l'homme, comme l'attestent les haches polies et les pointes de flèches en silex trouvées au Muzard. Cette occupation humaine plusieurs fois millénaire, L'Arbresle la doit à son emplacement privilégié : c'est un confluent de rivières isolant et protégeant une presqu'île dominée par un rocher propice au refuge et à la défense ainsi qu'à la surveillance et au contrôle des passages, au carrefour des deux vallées qui sont d'inévitables voies de pénétration vers les monts du Lyonnais et du Beaujolais.
La route est une des clefs du développement de la bourgade arbresloise. Dès le haut Moyen Âge, L'Arbresle constitue une halte sur le « Grand chemin français » qui est l'itinéraire le plus court et le plus fréquenté reliant Paris à Lyon, et qui transformera au fil du temps en « Grand chemin de Paris à Lyon », puis en « Route royale », anciennes appellations de la célèbre route nationale 7, aujourd'hui déclassée.
Aussi pendant des siècles, L'Arbresle est-il traversé par des marchands, les soldats, les pèlerins, les voyageurs illustres ou anonymes s'arrêtant pour boire, manger, dormir dans de nombreuses auberges et hostellerie, et se faire soigner, ou mourir parfois, à l'hôtel Dieu de la Madeleine.
L'histoire de L'Arbresle se confond avec celle de l'abbaye de Savigny dont elle partage la prospérité comme les vicissitudes : le bourg est fortifié par l'abbé Dalmace au Sègle XI et devient une des principales places fortes protégeant l'abbaye. Le château subit divers assauts au gré des luttes féodales, puis de la guerre de Cent Ans, et tombe en ruines lors du déclin de l'abbaye au Sègle XVII.
Proche de Lyon, L'Arbresle attire les bourgeois et les nobles lyonnais, qui y font bâtir au Sègle XVI des maisons dans le style Renaissance : ainsi, à partir de 1660, les de Valous séjournent fréquemment « en leur maison de campagne » arbresloise et surveillent la gestion et les revenus de leurs prés, vignes, moulins et cheneviers.
Cette même proximité de Lyon permet à L'Arbresle de bénéficier dès 1815 de l'expansion du tissage lyonnais vers les campagnes. Au cours du Sègle XIX, le village encore très agricole prend l'allure d'une petite ville industrielle spécialisée dans le tissage du velours de soie, dont le développement est accéléré par l'arrivée du chemin de fer vers 1860.
À partir de 1895, le tissage à bras est progressivement supplanté par le tissage mécanique qui concentre plusieurs centaines de métiers à tisser dans quelques grandes usines ou dans de petits ateliers familiaux, souvent à domicile. Des activités périphériques au tissage (dévidage, ourdissage, fabrication de peignes à tisser) font vivre alors de nombreux arbreslois. L'ère du tissage à L'Arbresle prend fin dans les années 1960 et contraint toute la population ouvrière à une douloureuse reconversion.
Chacun de ces épisodes de l'histoire de L'Arbresle a laissé des traces encore visibles de nos jours dans la ville : le donjon et la porte de Savigny, le pont de la Madeleine ou l' enseigne des trois Maures, la façade de l' usine de velours Roche comme les métiers à tisser au musée, sont autant de témoins qui parlent au cœur et à la mémoire et sont le patrimoine commun aux arbreslois passés, présents, et à venir.


text:
Guilhèm Molinièr
Guilhèm Molinièr foguèt un jurista e poeta occitan del sègle XIV, qu'es conegut pel fach qu'escriguèt las Leys d'Amors.
Biografia[modificar | modificar la font]
Guilhèm Molinièr trabalhava dins la vila de Tolosa, ont lo Consistori de la Sobregaia Companhiá dels Sèt Trobadors de Tolosa li demandèt de redigir, entre 1328 e 1337 un manual de gramatica, versificacion e retorica que se sonèt las Leys d'Amors. Aquel tèxt deviá servir de nòrma pels jutges que avián per ròtle d'autrejar los prèmis literaris dels Jòcs Florals. L'òbra reculhís d'aspèctes formals, definís los genres e sosgenres de la poesia trobadoresca e venguèt lo manual obligatori dels que volián venir poètas. Sembla que redigiguèt pas l'òbra solet mas que foguèt ajudat per d'autres conselhièrs coma Bartolomieu Marc. Las Leys de Guilhèm Molinièr coneguèron una granda popularitat e las nòrmas exerciguèron tanben cèrta influéncia dins l'escritura dels poètas catalans, galècs o italians, que lor serviguèt de referent.


text:
America
America es un continent e una partida del Mond. De còps qualifican America de «Mond Nòu» (var. Mond Nuòu, Mond Nau), per oposicion al «Continent Vièlh» (Euròpa) o al «Mond Vièlh» (Euròpa, Africa e Asia), d'un ponch de vista europèu de segur.
Lo continent american es generalament dividit en tres partidas, per facilitar l'analisi geografica:
- l'America del Nòrd (i restacan pas tostemps l'illa de Groenlàndia)
- l'America Centrala (de còps, la Cariba es considerada a part).
- l'America del Sud
Lo nom del continent es sovent mes al plural: Las Americas.
Lo primièr còp que s'utilizèt lo nom America foguèt en 1507. D'un ponch de vista europeocentric, mentre qu'America foguèt descobèrta pel viking Leif Eriksson en l'an 1000 e redescobèrta per Cristòl Colomb en 1492, lo continent foguèt nomenat segon Amerigo Vespucci, un navigaire italian posterior a Colomb.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Vidèos de las "Jornades sobre la censura espanyola" (a l'epòca de la Descobèrta d'America e apuèi)
- Institut Nova Història: darrièras descobèrtas concernentas a l'epòca de la Descobèrta d'America


text:
Sainte-Marguerite-d'Elle
Sainte-Marguerite-d'Elle es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Engloba la municipalitat de Baynes dempuèi 1965, #lo que i aviá ja englobat las municipalitats de La nòstra-Madama-de-Blagny, la Haye-Piquenot e Risètz en 1831.
Elle englobe la commune de Baynes depuis 1965, laquelle avait déjà englobé les communes de Notre-Dame-de-Blagny, la Haye-Piquenot et Rieu en 1831.


text:
-87
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -87 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Engenhariá[modificar | modificar la font]
Naufratge d'un naviri portant la maquina d'Anticitera qu'èra probablament un otís de calcul astronomic. Lei vestigis d'aquela maquina mostran l'existéncia e l'utilizacion d'engranatges dins lo mond mediterranèu.


text:
Galaxia nana
Una galaxia nana es una galaxia pichona compausada d'aperaquí 10 miliards d'estelas. Aquelei galaxias orbitan generalament a l'entorn dei galaxias pus importantas (galaxias espiralas, lenticularas ò ellipticas). Presentan de formas e d'estructuras diferentas que lei pus frequentas son lei galaxias nanas ellipticas, lei galaxias nanas irregularas e lei galaxias nanas espiralas.
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
- Classificacion dei galaxias.
- Galaxia ellipitica.
- Galaxia espirala.
- Galaxia espirala barrada.
- Galaxia irregulara.
- Galaxia lenticulara.


text:
Categoria:Familha de lengas
Aquesta categoria es destinada :
- A las soscategorias de familha de lengas (es a dire als gropes genetics o assimilats). Per preocupacion de simplicitat, ordenem-s'i unicament las familhas las mai grandas qu'òm pòt reconstituir (per exemple, lengas indoeuropèas o lengas altaïcas).
- Als articles consacrats a de familhas de lengas (quitament de gropaments ipotetics), quina que siá lor talha.
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 32 soscategorias, sus un total de 32.
Articles dins la categoria « Familha de lengas »
Aquesta categoria conten los 22 articles seguents.


text:
1801
Aquesta pagina concernís l'an 1801 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 2 d'abriu : batalha de Copenaga (1801) entre una flòta britanica e una danesa. Foguèt una victòria britanica que permetèt de rompre l'embargo decidit per Danemarc, Russia, Suècia e Prussia còntra lo Reiaume Britanic.
- 20 de mai : començament de la guèrra entre Portugal e Espanha per obtenir la fin de l'aliança entre lo govèrn portugués e lo Reiaume Unit.
- 6 de junh : fin de la guèrra entre Portugal e Espanha per la signatura dau tractat de Badajoz.
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Perseguida dei trèbols intèrns liats a l'afondrament dau poder imperiau en 1768-1769. En junh, lo negus Demetrios que semblava gaire desirós de demorar sus lo tròne foguèt remplaçat per Egwale Seyon chausit per lei ras Wolde Selassie e Gugsa e divèrsei caps oròmos. Fins a 1803, son rèine foguèt marcat per una pausa relativa dins lei combats entre lei diferentei faccions de l'aristocracia etiopiana.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Astronomia[modificar | modificar la font]
Descubèrta dau premier asteroïde, Ceres, per l'astronòm italian Giuseppe Piazzi de l'Observatòri de Palèrme.
Fisica[modificar | modificar la font]
Començament d'una tièra d'estudis dau fisician britanic John Dalton (1766-1844) per assaiar de demòstrar la teoria de l'indivisibilitat de la matèria desvolopada per leis Ancians. Per aquò, estudièt la composicion de mèsclas de gas, especialament l'evolucion de sa pression en foncion de la temperatura. Publicats en 1802-1803, aquelei trabalhs anavan en realitat pervenir au contrari e permetre de desvolopar lei premierei teorias atomicas modèrnas.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 18 d'octobre - Justo José de Urquiza, president d'Argentina (m. 1870)
- 3 de novembre - Vicenzo Bellini, compositor italian (m. 1835)


text:
Picea
Picea es un genre de conifèrs de fuèlhas persistantas de la familha Pinaceae. Lo genre amassa qualques 35 espècias pus correntament nomenadas en occitan picèa, serenta, fals avet o faus avet.
Son d'arbres de forma conica o en colomna dins las regions fredas de la taiga. Las agulhas son dispausadas a l'entorn del ram iranjat, mai o mens blavas segon las espècias. Se confondon sovent amb los avets. Una clau de determinacion eficaça entre lo genre Picea e lo genre Abies consistís a destacar delicadament una agulha del ram : se i a un pichon esquinç d'escòrça a la basa del pseudopeciòl, es lo genre Picea ; se i a una pichona marca redonda sul ram, es lo genre Abies[1]. Una autra diferéncia concernís los còns : pendents en çò del fals avet, quilhats en çò del sap.
Las espècias an de talhas variablas, que passan rarament 40-50 mètres, mas que pòdon aténher 90 mètres (picea de Sitka). Pòdon viure entrò a 400 ans.
- ↑ Cors de M. Lemoine, Escòla de Silvicultura de Crogny, 1987


text:
1223
Aquesta pagina concernís l'an 1223 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Comtat de Tolosa[modificar | modificar la font]
Perseguida dei combats entraïnats per la Crosada deis Albigés ambé l'acomençament dau sètge de Carcassona per lei fòrças occitanas coalizadas de Tolosa, de Fois e dei Trencavel. Lei Crosats menats per Amalric VI de Montfòrt e seis oficièrs principaus (Gui de Montfòrt, Lambert de Thury ò Gui de Levis) resistèron amb acarnament mai foguèron rapidament blocats dins la vila sensa esperança de renfòrç per rompre lo sètge.
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Arquitectura[modificar | modificar la font]
A l'iniciativa dau califa An-Nasir (1180-1225), acomençament de trabalhs importants d'agrandiment dau Sanctuari d'Al-Hussayn ibn Ali de la vila de Kerbala. Aquò foguèt la segonda etapa majora de la construccion dau sanctuari actuau.


text:
Aizelles
Aizelles es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
Modèl:Portal Arrondiment de Laon


text:
Bòxa tailandesa
La bòxa tailandesa (o Muay Thai) es un espòrt de combat (art marcial) que se desvolopèt en Tailàndia ont es considerat coma l'espòrt nacional. Es conegut tanben coma "l'art de totas las partidas", perque las mans, los pès, los coides e los genolhs s'utilizan fórça.
Emai que los còps al cap pòscan pareisser mai impressionants dins la competicion, los expèrts d'aqueste espòrt afirman que los còps basses (low kicks), los coides e los genolhs son pus destructors pels competitors.
Pendent la competicion, los participants fan una dança rituala abans lo combat sonada lo Ram Muay. Aquela ceremonia ten una origina religiosa, mas servís tanben per estirar los muscles e coma escalfament.
L'entraïnament per la bòxa tailandesa es conegut per son intensitat e sa fermetat. Es fach per endurcir las uèch partidas del còs, e èsser tustat per la tíbia d'un boxaire tailandés es sovent comparat al còp d'una bata de base ball. Los boxaires tailandés tustan amb la tíbia e de vegadas amb lo pè.
La bòxa tailandesa influencièt fòrça lo desvolopament del kick-boxing que se creèt dempuèi en Japon, en Euròpa e als Estats Units.
Gaireben cada movement de bòxa tailandesa utiliza lo còs entièr, mentre que i a rotacion de las ancas a cada còp de pè o de punh. Aquò fa que las atacas e las defensa dins lo bòxa tailandesa son mai lentas mas mai fòrtas per exemple que las de la bòxa o del karate.
Tecnicas[modificar | modificar la font]
Lo Muay thai es plen de tecnicianas divèrsas. L'adaptacion contemporanèa coma espòrt o sembla en principi a la bòxa, mas après o veire e o analisar, es un espòrt d'una complexitat divèrsa e una disciplina rigorosa. Cap destacar que s'o considèra actualament coma l'espòrt mai efectiu versus d'autras disciplinas de contacte totjorn e quand se marcaràn de nòrmas depès, o en lo sieu defècte se realize una baralha d'aquesta forma; aquò vòl dire sens sumisiones o baralha de solèr. En aquesta disciplina se pòdon usar totas las extremidades del còs coma la man, lo coide, lo braç, lo pè, la camba e agarrar al contrincante, per realizar una projeccion e aital somar de ponchs, o ensajar la cúspide d'aqueste espòrt, aquò se coneis coma "plum" e es la forma de agarrar al contrincante del copet e ensajar o tustar amb lo genolh en la cara o lo còs en inclusent las cambas, mundialmente aquò se coneis coma "clinch".
Los còps de patadas de la cadera per se sona aval "tebianlan", de la cadera fins al pitrau "tebiancon" o se li sòl tanben cridar "lucky", e del pitrau per amunt "tebianbon". Los còps amb los ponhs son: "Dirècte e Jab" en essent lo Jab lo braç avançat en la nòstra gardia, e lo Dirècte lo braç endarrierat.
Las tecnicianas utilizadas son: de Tecnicianas de Agarre e de Tecnicianas de Projeccion, amb opcion a lançar a l'adversari al solèr, aquò se deu far mejançant de còps als ponchs de supòrt o derribes a còs complèt sens arribar al "tacle" (zancadillas). Cap mencionar qu'aquesta totalament proïbit tustar a l'adversari quand aqueste se tròba queigut o almens amb un genolh clauat en lo solèr.
La indumentaria del Muay thai consistís actualament en de pantalons cuertes e vendaje en de mans, de pès e espinillas coma unica proteccion (aquestas darrièras son per de baralhas amateur), l'emplec de guantes foguèt introdusit en l'an de 1929 per un boxeador filipino e se tornèt obligatòri, aital coma lo protector bucal e la division per de peses tre 1945. Quand los contrincantes entran al ring, se lor vei tradicionalament en utilizant un Mongkon sul cap e un Pong Malai a l'entorn del còth. Lo Mongkon es una banda especiala entretejida cuidadosamente que representa al gimnàs que ne provien. Pong Malai Son collares amb ornamentos florales, liurats per d'amics e de seguidors coma un gèst de supòrt e bona sòrt, similaras al Lei hawaiano. La meteissa intencion an los Papriachat(amuletos de bona sòrt), que son de laces utiliza Muay Thai actualament [editar]Lo Muay Thai se practica actualament coma un espòrt dins fòrça païses del mond. La siá difusion globala li a convertit en òm dels espòrts de contacte mai estenduts e lo sieu nombre de practicantes pas per de créisher. Los melhors nakmuays (de camps d'entrainament) son tailandeses, mas a l'ora d'ara d'autres païses pòdon concórrer en egalitat de condicions, sustot en las categorias de pes mai nautas. Los Païses Basses son brèç de fòrça luchadores famoses coma Ernesto Hoost, Peter Aerts o lo legendari Ramon Dekkers 8 còps campion del mond e fòrça mai que s'afrontèron amb tailandeses dins lo sieu pròpri país e amb de nòrmas complètas de Muay Thai. Tanben Munchai es considerat coma òm dels melhors e a un palmarés envidiable.
Malgrat aiçò es important mencionar qu'en tant espòrt e expression culturala d'una region, existís un organ regulador aperada Federacion Mondiala de Muay Thai (WMF per las siás siglas en anglés), encargat de velhar per la corrècta promocion e difusion de l'art del Muay Thai en lo glòbe.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) Bòxa tailandesa
- (en) FeelThailand Muay Thai Muay Boran


text:
Castèlnòu d'Arri
Castèlnòu d'Arri, o localament Castèlnau d'Arri [1] [kastenˈnaw] (Castelnaudary en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada administrativament dins lo departament d'Aude e la region administrativa francesa de Lengadòc-Rosselhon. Es la capitala e vila mai importanta de Lauragués.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- August Forès (1848-1891) : escrivan occitan nascut a Castèlnòu d'Arri ;
- Dionís Catalan (1899-1950) : arqueològ occitan nascut a Castèlnòu d'Arri.
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ segons L'Acoumplissomen del canal ou las nossos de l'occean é de la Mediteraneo, faitos a Castelnaudarry, le 19 may 1681


text:
Ogliastro
Ogliastru en còrs (Ogliastro en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega e la region de Corsega.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Ogliastro A localizat sus la còsta occidentala del Cap de Corsega, gaireben en lo sieu mièg, a la meteissa latitud que Sisco sus la part orientala del Cap. Fa partida del Costat de Sagro-di-Santa-Giulia.
Ogliastro est localisée sur la côte occidentale du Cap Corse, presque en son milieu, à la même latitude que Sisco sur la partie orientale du Cap. Elle fait partie du Canton de Sagro-di-Santa-Giulia.


text:
Reünion
La Reünion (La Rényon en creòl reünionés, La Réunion en francés) es una illa de l'ocean Indian de 2512 km², aperaquí a 700 km a l'èst de Madagascar e a 200 km al sud-oèst de l'illa Maurici. Forma un departament (nº 974) e una region administrativa de l'estat francés. A 706 300 estatjants.
Lo capluòc es Saint-Denis.
Lo gentilici es reünionés -esa.
Geografia[modificar | modificar la font]
La Reünion es una illa volcanica de l'Ocean Indian. Se formèt fa aperaquí 2 milions d'annadas, amb la naissença d'un massís montanhós culminant al Piton de las Nèus qu'es, amb una altitud de 3070,5 m, lo som pus naut de las Mascarenhas e de l'ocean Indian. Aquel massís forma la part oèst de l'illa, mentre que l'èst es ocupat per un volcan fòrça mai jove, de sonque 60 000 ans, un dels pus actius de la planeta: lo Piton del Fornàs. Lo massís vièlh, que sos volcans son a l'ora d'ara inactius, albèrga tres cirques grands : los cirques de Salazie, Mafate e Cilaos, gigantassas crestas d'explosions volcanicas arribadas fa qualques desenas de milièrs d'ans. Lo massís vièlh es desseparat del massís del Fornàs per una traucada formada per la Plana dels Palmistas e la Plana dels Cafres, via de passatge entre lo nòrd e lo sud de l'illa. L'erosion donèt aquestes relèus volcanics, bauces vertiginós, vabres, rajals, que balhan a l'illa tota sa beutat.
Literatura[modificar | modificar la font]
- Autors
- Antoine Bertin
- Eugène Dayot (1810-1852) ;
- Boris Gamaleya
- Charles-Marie René Leconte de Lisle
- Renoyal de Lescouble (1776-1838).
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Administracion
- Actualitats regionalas
- (fr) Clicanoo : L'actualitat locala tractada dins lo Jornal de l'Illa
- (fr) Imaz Press Réunion : Agéncia de premsa locala
- (fr) RFO Réunion : Ret de television publica locala
- (fr) Zinfos974 : Agéncia de premsa locala
- (fr) Antenne Réunion : Ret de television locala
- Divertiment local
- (fr) Chez Mangaye : Una celèbra Sitcom locala amb de vidèos gratuitas per descargar
- Guidas per las vacanças
- (fr) La Réunion Tourisme : Lo sit oficial del Comitat del torisme de la Reünion
- (fr) Livranoo.com : Guidas de viatges e obratges sus La Reünion
- (fr) Reunionweb.org : Portal presentant de sites e d'eveniments reünioneses vacanças e de servicis.


text:
Yuan Chonghuan
Yuan Chonghuan (1584-1630) foguèt un generau chinés de l'EMpèri Ming. Participèt au començament de la guèrra còntra la rebellion Ming a partir de 1622. Entre 1623 e 1625, sota leis òrdres de Sun Chengzong, s'ocupèt de fortificar la vila de Ningyuan onte resistiguèt a una ofensiva dei Manchós de Nurhachi en 1626. Vengut Governador de Liaodong après sa victòria, capitèt de replegar lei fòrças manchós mandant un plan per reconquistar lo nòrd dau país en cinc ans. Pasmens, a partir de 1629, lei Manchós cambièron d'estrategia e assaièron de prendre Pequin per sospresa en 1630. Yuan capitèt de replegar aquela ofensiva davant la vila en 1630 mai foguèt fòrça criticat e executat per traïson après un complòt preparat per la Cort e l'Emperaire. Sa mòrt marquèt lo començament de l'afondrament definitiu dau poder de la dinastia Ming.


text:
Samas
Samas[1] (Samatze en basco, Sames en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada istoricament dens lo Ducat de Gramont, en Baisha Navarra, enclavada enter Labord e las Lanas de Gasconha. Administrativament, que's tròba dens lo departament deus Pirenèus Atlantics e la region d'Aquitània.
Aqueth vilatge que dependèva de la Senescaucia de Dacs e non pas de la Baisha Navarra devath lo Regim Ancian. La comuna qu'apartien au "Bascoat" dens lo sens de la lei Pasqua de 1995.
Las tèrras de la comuna que son adaigadas per l'arriu d'Ador e peus sons afluents Bidosa e lo Gave de Pau.
Las comunas tòcatocantas que son Senta Maria de Gòssa, Lanas e Òrta Vièla dens las Lanas au nòrd, Guishe en Labord a l'oèst e Hastings dens las Lanas a l'èst e au sud. .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Samas e Càmer que hasèvan ancianament ua baronia deu Ducat de Gramont.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
De véder[modificar | modificar la font]
- Castèth Polit, deu sègle XIX.
- Ostau Garat, de 1631.
- Ostau de Sant Joan, de 1706.
- Glèisa de l'Assompcion (sègle XIVau): que guarda ua estatua de la Verge Maria dab lo mainatge Jèsus.
Referéncia[modificar | modificar la font]
D'après lo "Diccionari toponimic de las comunas de Lanas Baish Ador" per Benedicta Boyrié-Fenié


text:
Aqüariofilia
L'aqüariofilia es una passion que consistís a far viure de peisses dins un aqüari en reconstituent lo mai fidèlament possible lor mitan de vida (biotòp). Existisson divèrses biotòps. Cada biotòp se caracteriza per sa qualitat d'aiga (pH, KH, GH, densitat en aiga de mar...), sas espècias de peisses e de plantas. Conven doncas de pas mesclar d'espècias eissidas de biotòps de las caracteristicas aluenhadas.
Cossí començar l'aqüariofilia?
Somari
Quin volum ?[modificar | modificar la font]
Se conselha de començar amb un 100 litres minimum. Mai lo bac es pichon, mai es de mal entretenir : mai d'algas, mai de malautiás, una igièna mens bona... Fin finala : pas de pichon bac ! E sustot, pas de bocal per peisses roges. Los peisses son condemnats a tornejar durant tota lor vida, dins un volum tot pichon !
Causida del material[modificar | modificar la font]
Prendre un o dos neons segon lo volum. Un calfatge es obligatòri per la màger part de las espècias d'aiga doça, e tanben, evidentament, un filtre. Utilizatz de ceramicas per lotjar los bactèris que degradaràn la pollucion organica, una mossa e un filtratge sus carbon actiu que cal cambiar regularament, senon las toxinas qu’aurà absorbit seràn totas regetadas dins l’aiga de l'aqüari. De preferéncia causir un filtre inclús e non pas un filtre de ventosas. Los bulladors pòdon far un polit efècte, avisatz-vos çaquelà que pòdon far montar lo pH. Remplaçatz-los puslèu per un difusaire de gas carbonic, que fa créisser las plantas e demenir las algas. Prenètz tanben un salabre, de tèsts NO2 (nitrits) e pH, de bactèris e un produch per condicionar l'aiga del robinet. Pus tard deuretz crompar qualques produches antiparasits dins un bon magazin perque las malautiás tardaràn pas d'arribar...
Las decoracions[modificar | modificar la font]
Los objèctes de decoracion son pas obligatòris ; podètz prendre un objècte en plastic dins una animalariá (exemple : un pichon ponton en plastic o en resina, una pèira...). Obligatòria se prenètz un peis netejaire, una rasic. N’i a de magnificas en magazin, totas torçudas. Aquò balha vida al bac. Los netejaires n’an besonh per viure. Es segur çò que fa lo mai polit coma objècte de decoracion !
Lo sòl[modificar | modificar la font]
Cal de substrat especial per las plantas, e de sabla. Causissètz plan vòstra sabla, es ela que balha l'ambient a vòstre aqüari. Una sabla de Lèger a de tons cauds, aquò balha un ambient iranjat. Una sabla blanca brilhanta balha un ambient mai fred, l'aiga pareis pus transparenta, e de peisses de las colors vivas s'assortiràn plan dessús.
L'installacion[modificar | modificar la font]
Versatz vòstre substrat dins lo bac. Metètz un pauc d'aiga dessús per que siá pas pus en podra, mas un pauc coma una pasta. Egalizatz-la pertot. Fasètz parièr amb la sabla. Plantatz las plantas. Doblidetz pas las règlas : las grandas darrièr, las mejanas al mièg, e las pichonas davant ! Plaçatz los decòrs. S'avètz de mossa de Java, ligatz-la a la rasic amb de fial de nilon. Metètz una sieta al fons de l'aqüari. Versatz l'aiga dessús, e emplissètz lo bac. Esperatz tres setmanas abans de metre los peisses, e metètz regularament de bacterias e de fertilizant liquid per plantas. Fasètz de tèsts de nitrits e pH totas las setmanas per seguir l’evolucion... Quand metètz vòstres peisses los nitrits devon èsser a 0.
Las plantas[modificar | modificar la font]
Son indispensablas ! E magnificas ! Compratz-ne puslèu de creissença rapida per començar, evitaràn d'aver d’algas. Lor cal de fertilizant liquid (prevesètz un grand flacon, s’usa lèu...) e en opcion, pas obligatòri mas extrèmament util, un distributor de CO2. Podètz tanben lo fabricar. Doblidetz pas de daissar un grand espaci liure per la nada dels peisses. La florison es sovent possibla, e se vos agradan las plantas, perqué vos lançar pas dins la fabricacion d'un aqüari olandés, ont las plantas comptan mai que los peisses?
Los peisses[modificar | modificar la font]
Començatz amb de vivipars. Los vivipars fan pas d'uòus : lors pichons se desvolopan dins lo ventre de la maire, doncas riscan pas tant de se far manjar... Los peisses perfièches per començar ! Los guppys son de segur los mai risolièrs : los mascles ensajan de contunh de s'acoblar.
Doblidetz pas...[modificar | modificar la font]
Placetz pas l'aqüari prèp d'una fenèstra, ni prèp d'una font de bruch (tele, ràdio) ni prèp d'un radiator. Esclairatz dètz a dotze oras per jorn.


text:
dimarts, 22 novembre de 2011
Fonamentau.
E qu'ei mes qu'interessant, aqueth obratge. Achille Luchaire, alavetz professor a l'Universitat de Bordèu, qu'èra rigorós. Que respectava escrupulosament las grafias deus manuscrits estudiats, qui èran en generau fòrça mes coherentas e, tà'c diser brac, mensh cretinas, que la qui soi a emplegar. Per incredible qu'aquò posca semblar, que'ns cau plan arreconéisher qu'avem arregressat en ahèrs de grafia per arrepòrt a l'edat mejana. Los linguistas de l'epòca qu'èran probablament mensh deformats que non pas los d'uei lo dia. O dilhèu que n'avèvan pas nat linguista tà deformar la grafia, qui sap?
En tot cas, que i trobaratz tèxtes deus ancians en gascon, classificats per regions dialectaus. Los mes ancians, deu sègle XI, qu'èran meslèu latins dab mots gascons incorporats. Los mes recents que son deu sègle XIII. Que i poderatz constatar que mantuns trèits dialectaus qui diferéncian las varietats granas deu gascon qu'èran dejà presents en la lengua medievau. E que poderatz notar causas de las interessantas com lo caractèr epicèn deus adjectius s'acabant dab -au (per exemple, via comunau e non pas via comunala), e aquò en totas las varietats deu gascon, de Bordèu dinc aus Pirenèus, o avesque plan escriut abesque en totas las occuréncias (lhevada ua soleta: auesque, sus un cinquantenat, a vista de nas), etc, etc.
Que cau tornar taus fonamentaus. Aqueth obratge que'n hè partida.
22 comentaris:
-
-
"Honamentau" Taben, perqué pas. Vosautres los Gascons deuriatz començar a parlar lo sol occitan que cal, l'occitan estandard del Lengadòc e daissar lo vòstre patés que fa lo jòc dels franchimands.
Visca Occitània! Visca la lenga occitana unificada! Non al fascisme gascon!
- 29 novembre de 2011, 7:52
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Anonim= Lol Parlar lo gascon e hè lo jòc deus franchimands? Perqué? Non pensi pas qu'ei lo problèma deus franchimands, aquò. Se'n foten e contrafoten, los franchimands. Non hèn pas nada diferéncia enter gascon, lengadocian e franco-provençal. E jo me'n foti e contrafoti de çò qui pòden pensar los franchimands. N'ei pas lo men problèma. Quant a la remarca suu fascime, non pensi pas que i aja un fascime gascon. En tot cas, non au fascisme, quin que sia, occitan com gascon.
- 1 desembre de 2011, 7:35
-
-
E alavetz, aguest òme qu'i cargue suus gascons !Aué sò d'umor gaujosa... donques sense comentaris.Pensi qu'ei aguesta reaccion que va afavorizar era des franchimands o des franxutes ?
Se Tolosa o Montpelhièr se transfòrman en Paris a qué servis tot aquerò ? Eth contrari deth parisianisme donques deth centrisme ei era possibilitat des periferias donques cau tornar ath sentit prumèr quan de Lemòtges tà Elx i existie un sentiment de mateixa cultura globau damb cadascua era sua cultura sense geinar centres o punts nèvralgics de prumèr òrdi donques sense desetimar eth pès economic e sociau d'aguestes ciutats fòrtes. Per exemple a TV LLeida parlan eth barcelonés però en eth carrèr com s'i parla sustot en eth campestre eth catalan de lleida on se ditz "lo" e non " el " se aquerò pòt tornar brembar-vos quauquarren dilhèu ?
- 1 desembre de 2011, 21:07
-
-
Lo gascon qu'ei tant occitan com lo lengadocian, e lo lengadocian qu'ei enqüèra mensh gascon que lo francés. Adonc, tostemps Gascons, tostemps en gascon!
- 4 desembre de 2011, 9:22
-
-
Vosautres los Gascons fasètz de mal a l'Occitània perqué volètz pas daissar vòstre dialècte. Perqué continuar ambe aquò? L'avenidor es pas amb los dialèctes sinon amb una lenga estandardizada centrala. Quitament si vos agrada pas, la lenga de referéncia es lo lengadocian. Fasètz lo jòc dels francés. REVELHETZ-VOS!
A Bordèu, lo 16 decembre, farem un tribalh de normalizacion d'aquel estandard occitan. Cal una lenga referenciala cap als poders publics francés, e aquela lenga serà l'occitan de Lengadòc, pas l'occitan de Gasconha qu'es pas d'occitan corrècte.
- 4 desembre de 2011, 11:30
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Anonim-qui-tròba-que-lo-gascon-n'ei-pas-un occitan-corrècte, e qui'u balha de patès o non sèi pas de qué, que sàpiis la mea lengua referenciau a jo qu' ei gascona. E se non la tròbas pas corrècta pr'amor qu'ei gascona, qu'ei daumatge per tu mès, personaument, me'n contrafoti. La mea lengua qu'ei gascona e non l'ei pas causida tà hèr content o maucontent a qui que sia, mès pr'amor qu'ei beròìa, expressiva, que'm hè vibrar e que l'èi de besonh. Lo gascon qu'auloreja a pinhadar, a la mar grana e aus malhs deus Pirenèus. Aquesta lengua, l'ei causida pr'amor que s'ac amerita. N'èi pas arren en contra deu lengadocian, nota'c plan, mès lo lengadocian n'a pas a's substituir au gascon. Lo lengadocian n'ei pas gascon, qu'ei ua evidéncia. Cadun en la soa casa, e tot qu'anerà miélher.
- 6 desembre de 2011, 8:10
-
-
Aquerò, ben dit ! La lengua unica que poderé e deuré èster l'estandart de l'occitània, deuré èster logicament... eth catalan ( mès centrau mès reconegut mès potent...) qu'eth lengadocian, desolat entath nòste amic que's trufe damb des « vosauti es gascons » de TV3 donques de Barcelona aquerò non me geina ! Passar entath lenguadocian qu'ei encara utilitzar un dialecte ! Per tot çò qu'an het es catalans ath nivèu dera lenga o anciana koiné deuré èster prés en compde. De Sent Gaudenç tà anar tà Barcelona eth camin eth mès cuert, non ei de passar per Tolosa ! E es Gascons deth comenge non i veiran cap problèma : )
Qu'ei eth mateish problèma entas que seguissen es ahèrs de coches entre un bon coche aleman autan crompar directament eth de volkswagen que non pas de Skoda ( qu'an es mateishs motors... però de seconda generacion ) !Atau, açò arreglaré tot ath nnivèu deth conjunt occitano catalan... e des patuesi lengadocians.
Er anomim incorrècte
- 6 desembre de 2011, 22:35
-
-
Los Catalans del CAOC e los oficials de Catalonha an reconegut lo lengadocian coma lenga oficiala d'Occitània e doncas de la Val d'Aran. Totes los grands lingüistas o dison. Lo gascon es pas qu'un dialècte de la lenga occitana. Sèm pas aquí per promòure los dialèctes. E es pas un dialècte que cal mostrar quora sèm a negociar amb lo poder francés. Mos collègas occitanistas o vòlon pas dire mas ieu lo disi encara e encara.
Un còp mai lo disi, los Gascons que vòlon pas parlar l'occitan estandard son d'aligats objectius dels franchimands. Se voletz pas comprendre aquò, pòdi pas res.
Viscan Occitània e Catalonha.
Un patriòta occitan.
- 7 desembre de 2011, 12:42
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Patriòta occitan: t'enganas. La majoritat deus occitans non vòlen pas deu lengadocian com a unic estandard per Occitània. Que lo lengadocian sia ua forma estandardizada de l'occitan, perfèit, ac ei dejà, nat problèma. L'aranés n'ei ua auta. L'unica modalitat oficiau de l'occitan ei aranesa, ac semblas ignorar. Los foncionaris de la Generalitat an d'apréner l'aranés, n'aprenen pas lo lengadocian. Quant au tribalh preparatòri de l'APORLOC a que hès referéncia, qu'ei escriut en excellent gascon e non pas en lengadocian. N'ei pas la tòca de l'APORLOC de tuar lo gascon, urosament! Tu e l'estat francés que comparteishen un desir en comun: tuar lo gascon. Que cau èster drin colhon, totun!
- 7 desembre de 2011, 13:37
-
-
Gasconha que podré trobar la soa plaça, la soa manèra de s'exprimir a travès d'ua sorta d'aligança d'òc on cadun i trobaré lo son compte en espiar de cap a l'ensemble comun qu'es a díser de Lemotges a Elx, de la Guardia a Bordèu. Gasconha non podrà estar exactament sus las medishas basas que los nords lengadocians o eths deu sud etc... pr'amor de la soa istòria ...Plan segur es la melhora faiçon de har tanben e d'ahortir l'ensemble d'òc e occitània qui era medisha se poderé causir un referenciau propi s'ac desira.Donques tot lo monde son contents los occitans despuish Tolosa, Montpelhièr, Rodès, Lemotges, Marselha emplegan l'estandart reconegut occitan lengadocian entre eths se dísen qu es aqueth lo bon e nosautes Gascons paraulejam gascon amassa mès com sabem que hèm partida deu medish ensemble aprenem un occitan de diccionari quan i a besonh per exemple dab un congrès interregionau tà non pas demorar pècs o d'anar véder Bordèu Montpelhièr jogar au fotbòl en la Mediterrania. Es simple e pragmatic e sustot eficaç e quan pensi a tots aqueths que hèn estudis pendent 10 ans a l'Universitat ...( disi açò mès soi ancian regent ). En fèit, qu'èi l'impression qu'es com per la crisi : un dinerèr d'ua bona associacion dab bon sens de gestion haré melhor que lo Conti e los autes. Tostemps complicar !
Com ac ditz lo Joanònim i a tròp de gent opausada tà un sisteme tròp conservator qu'a los medishs trèits d'ua metodologia qu'es vaduda ja despassada ( véder los estats-nacions e l'intrusion de la navas tecnologias). Cric e crac acabat la sonsaina !
- 7 desembre de 2011, 22:30
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
A tots los anonims qui'm hèn l'aunor de comentar en aqueth blòg, non poderetz pas signar dab aumens un chafre? Que ' m senti perdut dab tandas anonimitats! E non, soi pas jo un qui comenta com anonim.
- 9 desembre de 2011, 10:03
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Quant a la remarca deu darrèr anonim, jo que pensi non cau pas hicar lo gascon en situacion d'inferioritat per arrepòrt a las autas modalitats occitanas e particularament per arrepòrt a l'estandard lengadocian. Un shinhalon de simetria respectuosa non haré pas mau.
- 9 desembre de 2011, 10:47
-
-
Se en Gasconha parlam gascon perqué non pas parlar dab los autes un estandart estile koiné globish d'òc ?
Los quebequés que parlan plan lo quebequés a Montreau e quan vienen en França eh ben parlan l'estandart pr'amor que son au còr de la francofonia ?E com èm a costat tots pegats, que hèm ua confederacion d'òc ? Utopia ? Bon après cau arreglar l'armonizacion deus impòsts !!
Çò que'en pensas Joan ?
Arricard de Castèth Nere
- 14 desembre de 2011, 23:01
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Arricard: Jo que pensi; los gascons, en gascon. Dab los autes occitans, en çò que volem, e perqué non en gascon?
- 15 desembre de 2011, 7:32
-
-
Eh ben òc perqué pas en gascon, non me geina ! Doncas açò se't compreni qu'ei ua sòrta d'estandartizacion non programada autorn deu lengadocian com d'auguns ac vòlen mes ua estandartizacion - naturau - a la Miquèu Grosclaude de faiçon qu'un gascon posqui comunicar en gascon dab un provençau o un gus deu Lemosin o en generau dab los autes occitans? Pensas qu'açò qu'ei possible dab las diferentas " dialectaus" fòrmas deus uns e deus autes ? ( parli de l'orau sustot )E vau aquerò dab los catalans e los Valèncians entà tu ? Arricard de Castèth Nere
- 16 desembre de 2011, 18:12
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Arricard: la question de l'estandardizacion qu'ei complicada. E aquò vau autan plan peu gascon com per l'occitan. En occitan, que i a mei d'un estandard . E en gascon, tanben. Remarca, qu'ei tanben lo cas peu catalan.
L'intercomprehension que depén evidentament deu nivèu linguistic deus locutors. Jo, com a gasconofòn, que parlarí en gascon e sonque en gascon. Se l'aute non comprén pas lo gascon, enqüèra qu'afirma parlar e compréner l'occitan, qu'ei lo son problèma. Que'm pòt evidentament parlar en son occitan, mès jo, sonque en gascon. Qu'ei normau, aquò.
- 17 desembre de 2011, 5:40
-
-
Doncas se't segueishi plan hens lo ton cap, lo gascon non ei occitan : que torni préner la toa frasa "E aquò vau autan plan peu gascon com per l'occitan " Dens los autes comentaris ques díses que òc que'n hè partida... senon qu'aurés parlat de lengadocian en aqueth cas !!! E quan parlas que i a mantuns estandarts en occitan, quins son aqueths sonque entenem a parlar del estandart lengadocian, non ? çò que'n pensas, saji de plan compréner. Arricard de Castèth Nere
- 20 desembre de 2011, 17:07
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Arricard, s'escrivossi: aquò vau autan plan peus francés com peus europèus, e'm demandarés se los francés non son pas europèus???? Quant aus estandards occitans, que n'i a sonque un qui ei oficiau e notaràs plan aqueth n'ei pas briga lengadocian.
- 22 desembre de 2011, 11:21
-
-
Bon, sus aquerò, bonas hèstas de Nadau e de cap d'an,
A. de Castèth Nere
- 22 desembre de 2011, 11:49
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Bonas hèstas, Arricard!
- 24 desembre de 2011, 17:06
-
-
Bon dia Joan,
Quauquarren que'm chepica ! Bon d'acòrd, que parlas au Provençau en gascon eth en provençau e se non i a cap intercompreneson, que t'en trufas doncas en aqueth cas com pòts justificar que los uns e los autes qu'èm de la medisha modalitat lingüistica se non podem comunicar amassa ? E perqué parlar de l'occitan iberic per alhors... Gran mercés d'esclairar la mia candèla ! Bona nuèit A. de Castèth Nere
- 27 desembre de 2011, 18:30
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Arricard:: eh bé, lo gascon n'ei pas provençau ni lo provençau gascon, aquò qu'ei plan evident. L'intercomprension qu'ei relativa. I a de mots qui'ns son comuns, e d'autes qui n'ac son pas. E d'idiomatismes particulièrs tanben. Qu'ei çò parièr enter gascon e catalan. Non soi pas a cercar la justificacion de qué que sia. Que constati e punt. Los ahèrs de classificacion linguistica non m'interèssan pas tròp, tà't díser vertat. Que'us tròbi artificiaus, pòc adaptats a la realitat, e t'ac diser brac: completament inutiles.
- 28 desembre de 2011, 8:47


text:
Teatre Libertat
Lo teatre Libertat (en francés Théâtre Liberté) es un teatre situat sus la Plaça de la Libertat a Tolon. Foguèt inaugurat pel cònsol Hubert Falco e lo ministre de la cultura Frederic Miterrand lo 17 de setembre de 2011, après tres annadas d'òbras. Sos directors son los fraires Charles Berling e Philippe Berling.
Compta amb tres salas de talhas diferentas : la sala Albert Camus (la mai granda amb 703 plaças), e en aval, doas salas : la sala Toscan du Plantier (per 150 personas) e la sala Fanny Ardant (per 146).
La programacion 2011-2012 compren d' òbras de teatre (d'òbras de Shakespeare e d'autras mai contemporanèas), de musica (Alain Chamfort, Thomas Dutronc...), de comics (Boujenah, Alévêque...), de dança.


text:
Judaïsme
Lo judaïsme (en ebrieu יהדות Yahadut) designa la tradicion e la cultura religiosa dels josieus, los descendents dels ebrieus israelitas de Judèa e los que se son convertits. Lo judaïsme compòrta d'elements religioses, de còde de conducha, una legislacion, de rites, e de costumas pas especificament religiosas.
Segon sos tèxtes fondadors, particularament lo Tanakh, la fe dels ancians israelitas, e de lors descendents, los josieus, es basada sus una aliança (en ebrieu: ברית brit) contractada entre Dieu e Abraam e tornarmai amb Moïses. Lo judaïsme es, doncas, una religion abraamica, fondada sus la Lei mosaïca, los escriches profetics e los autres Escrichs, collectivament apelats Tanakh, Miqra o Bíblia ebrieva.
Se fonda sul culte del Dieu d'Abraam, Isaac e Jacòb, YHWH, Elohim del Nom inefable, Un, Unic, omniscient, omnipotent, just, caritable, misericordiós, transcendent, agent creat lo mond, e continuant de s'implicar dins sa destinada, fasent irrupcion dins l'Istòria, coma o demòstra en far sortir d'Egipte los mainatges d'Israèl. Son culte èra assegurat pels cohanim e centrat sul Temple de Jerusalèm, destruch dos còps.
Lo judaïsme es una de las primièras fes purament monoteïstas conegudas, e una de las pus ancianas tradicions religiosas encara practicadas de nòstres jorns. Las valors e l'istòria del pòble josieu son la fònt d'autras religions abraamicas, coma lo cristianisme, l'islam e lo Bahá'í.


text:
Còsta Rica
La Còsta Rica es un estat d'America Centrala, limitat al nòrd per Nicaragua, a l'èst per la mar Cariba, al sud per Panamà e a l'oèst per l'Ocean Pacific. Aquel isclet europèu dins l'America indiana o mulatra foguèt longtemps un modèl democratic per la region.
Lo gentilici es còstarican -a o còstariquenc -a.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Politica[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
De veire: Geografia de Còsta Rica
Economia[modificar | modificar la font]
De veire: Economia de Còsta Rica


text:
Lophotrochozoa
Los Lofotrocozoaris son un dels dos gropes majors dels Protostomians. Los tres primièrs gropes se desvolopan en formant una larva trocofòra que pòrta de rengadas de cilhas altorn de son ais. Èran autrescòps acampats amb los Artropòdes dins lo grop dels Eutrocozoaris (« qu'an una larva trocofòra ») alara que los Artropòdes produson pas de larva trocofòra. Aqueste acampament se justificava per la segmentacion similara entre los Artropòdes e los Annelides. Aqueste acampament se justifica pas pus uèi.
Los quatre autres phyla an per tòca comuna la preséncia d'un lofofòr, una corona de tentaculs cilhats altorn de la boca. Se considèran doncas coma fasent partida del sosgrop dels Lofoforates. Se caracterizan tanben per un clivatge radial e cèrts autors los consideravan coma de Deuterostomians fins que las analisis filogeneticas los placèsson dins los Eutrocozoaris. Las relacions exactas entre los diferents phyla son pas d'a fons certanas, mas apareis que los Lofoforates e los Eutrocozoaris son de gropes parafiletics.


text:
Mesozoa
Los mesozoaris son d'animals marins parasitis de divèrses autres animals marins coma de cefalopòdes, platelmintes, nemertas, annelides, mollusques o equinodèrmes.
An pas que dos tipes de teissuts (pèrda del mesodèrma) e an pas de tube digestiu e de sistèma nervios. Sembla que sián de pèrdas segondàrias ligadas a la vida parasitària.
La situacion d'aqueste grop es fòrt incertana, e es benlèu polifiletica...
Classificacion[modificar | modificar la font]
Una cinquantena d'espècias en dos grops
- Rhombozoa
- Orthonectida


text:
The Beatles sigueren un grop de musica procedenta de Liverpool, Anglatèrra format per John Lennon, Paul McCartney, George Harrison e Ringo Starr. Son un des grops mès comerciaus e *exitosos ena istòria dera musica populara. Era sua innovacion ena musica populara e l'impacte culturau ajudèren a definir es ans seishanta. The Beatles sigueren eth grop damb mès ventes en tot eth sègle XX. En Reiaume Unit lancèren mès de 40 diuèrs singles, albums, EP qu'arribèren ath numèro un. Eth sòn succès se repetic tanben en fòrça auti païsi: EMI assegurèc qu'entà 1985 eth grop auie venut mès d'un miliard de discs o cintes en tot eth mon.
Sorgidi a principi des ans 60, iniciadors deth fenomèn beat. En tot partir dera basa ritmica deth rock, es sues composicions sigueren ua vertadèra trobalha ena melodia e ena armonia. Damb influéncies deth rhythm and blues, e deth blues progressiu, eth sòn estil seguic ua evolucion constanta. Des de meitat des ans 60, damb era arribada deth succès internacionau, era sua musica se decantèc cap a un eclecticisme qu'includie ua fòrta influéncia orientau e que dèc coma resultat quauques ues des òbres mès significatives dera psicodèlia e, ja ara fin dera decada, deth ròck progressiu. Es sues cançons rebateren es problèmes d'un cèrt sector dera joenessa dera epòca, que pretenie restar ara aurèra dera nomentada societat de consum, superar es convencions e es aspèctes mès retrograds dera societat occidentau, ara ora que reclamaue naui valors autant estetics e artistics com esperitaus e sociaus (restacadi, per exemple, damb era desliurança sexuau e era antimilitarisme).
Era sua dissolucion oficiau auec lòc er an 1970. Es sòns integrants seguiren es respectives carrères musicaus en solitari, autanplan i van sovintejar es collaboracions enter eri. Er an 1995, damb motiu dera edicion deth prumèr volum dera trilogia Beatles Anthology, auec lòc ua reünion virtuau deth grop, damb era ajuda d'ues cintes que John Lennon auie deishat enregistrades e que sigueren era basa de dues naues cançons: Free as a Bird e Real Love.


text:
Turckheim
Türkheim en alemannisch (Turckheim en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Turckheim A situat en la vallée de la Fecht, en aval de Munster, e pas luènh de la vila de Colmar, cap de-luòc del Nautor-Rhin. Lo vilatge fach part administrativement del costat de Wintzenheim e del arrondissement de Colmar.
La municipalitat a situat sus la rota dels Vins de Alsace. Es egalament la una de las quinze estapas de la Rota verda.
Las fortificacions de la vièlha vila de Turckheim an #èsser bastidas jos una forma triangulara. Los remparts an perforat de tres pòrtas #que permetián l'intrada dins la vila per ponts-levis #que salvavan lo fossé #que ne demòra qualques vestigis. La pòrta de França es l'intrada principala de la vila e a orientat plen sud. La pòrta del Brand a l'èst a lo sieu nom del tuc #que la surplombe e la pòrta de Munster a orientat cap a l'oèst en direccion de la vallée de Munster.
Turckheim est située dans la vallée de la Fecht, en aval de Munster, et non loin de la ville de Colmar, chef-lieu du Haut-Rhin. Le village fait partie administrativement du canton de Wintzenheim et de l'arrondissement de Colmar.
La commune est située sur la route des Vins d'Alsace. Elle est également l'une des quinze étapes de la Route verte.
Les fortifications de la vieille ville de Turckheim ont été construites sous une forme triangulaire. Les remparts sont percés de trois portes qui permettaient l'entrée dans la ville par des ponts-levis qui enjambaient le fossé dont il reste quelques vestiges. La porte de France est l'entrée principale de la ville et est orientée plein sud. La porte du Brand à l'est tient son nom de la colline qui la surplombe et la porte de Munster est elle orientée vers l'ouest en direction de la vallée de Munster.
Istòria[modificar | modificar la font]
D'après los elements archéologiques trobats, se supausa que los environs de Turckheim èran ja poblats a l'epòca romaine.
Quand las tribus germaniques #ocupar l'Empèri romain en traversant çò Rhin, los Thuringes se #installar aicí. Lo sieu nom a alavetz probablament donat aquel de la vila : en principi Thorencohaime de contunh Thuringheim. Thuringheim Aperteniá pendent la nautor Mièja Edat per part a la abbaye de Münster, per autra part a la distincion de Hohlandsberg (françisé en « Nautor-Landsbourg » o « Hohlandsbourg »), aiçò al se del Empèri germanique.
En 1312, Turckheim es vengut una vila liura d'Empèri. En 1315 a debutat lo bastiment de las remparts, #que son encara uèi n'excellent estat. En 1354, la vila dispausava ja [[de:Stadtrecht|(de) privilègis de vila]] de meteissa que del [[de:marktrecht|(de) drech d'aver caminat]]. #Prene lo meteis an la Décapole, la liga de las vilas liuras de Alsace. A la patz de Westphalie, en 1648, #que #metre un tèrme a la guèrra de Trenta Ans, la França #obténer las possessions de las Habsbourg en Alsace. Las vilas liuras imperialas de la Décapole, #que Turckheim, n'an a conservar la siá immédiateté d'Empèri e refusent de jurar fidélité al rei de França. Aquel practica alavetz una politica de reünion en pretenent annexar aquelas vilas, #çò qu'a obtengut l'an 1678, en lo moment de la patz de Nimègue.
Dintratz-temps i aguèt luòc lo 5 de genièr 1675 una mémorable batalha, entre las armadas del rei de França Louis XIV, condusidas pel Maréchal Turenne, e aquelas de l'Emperaire Léopold Eer e del Prince Elector de Brandebourg Frédéric Guillaume Eer.
En 1871, continuament a la guèrra franco-prussienne, la vila #prene amb la rèsta de la Alsace la Empèri alemand, abans de repasser de nòu a la França en 1918.
Turckheim Es una de las solas vilas de França ont subsisteix encara un veilleur de nuèch, #qu'efectua la siá ronda totes los sers a 22 h del 1er en mai al 31 d'octòbre, los 3 primièrs dissabtes del Avent a 22h, e cada 31 de decembre, a miejanet essencialament pel folklore e lo torisme.
Turckheim Possedís de nombrosas ostals a colombage, caractéristiques de la Alsace e de l'arquitectura germanique mai generalament.
D'après les éléments archéologiques trouvés, on suppose que les environs de Turckheim étaient déjà peuplés à l'époque romaine.
Quand les tribus germaniques envahirent l'Empire romain en traversant le Rhin, les Thuringes s'installèrent ici. Leur nom a alors probablement donné celui de la ville : d'abord Thorencohaime puis Thuringheim. Thuringheim appartenait durant le haut Moyen Âge pour partie à l'abbaye de Münster, pour autre partie à la seigneurie de Hohlandsberg (françisé en « Haut-Landsbourg » ou « Hohlandsbourg »), ceci au sein de l'Empire germanique.
En 1312, Turckheim est devenue une ville libre d'Empire. En 1315 a débuté la construction des remparts, qui sont encore aujourd'hui en excellent état. En 1354, la ville disposait déjà des [[de:Stadtrecht|(de) privilèges de ville]] de même que du [[de:marktrecht|(de) droit de tenir marché]]. Elle rejoignit la même année la Décapole, la ligue des villes libres d'Alsace. À la paix de Westphalie, en 1648, qui mit un terme à la guerre de Trente Ans, la France obtint les possessions des Habsbourg en Alsace. Les villes libres impériales de la Décapole, dont Turckheim, tiennent elles à conserver leur immédiateté d'Empire et refusent de jurer fidélité au roi de France. Celui-ci pratique alors une politique de réunion visant à annexer ces villes, ce qui est obtenu en 1678, lors de la paix de Nimègue.
Entre-temps eut lieu le 5 janvier 1675 une mémorable bataille, entre les armées du roi de France Louis XIV, conduites par le Maréchal Turenne, et celles de l'Empereur Léopold Ier et du Prince Électeur de Brandebourg Frédéric Guillaume Ier.
En 1871, suite à la guerre franco-prussienne, la ville rejoignit avec le reste de l'Alsace l'Empire allemand, avant de repasser de nouveau à la France en 1918.
Turckheim est une des seules villes de France où subsiste encore un veilleur de nuit, qui effectue sa ronde tous les soirs à 22 h du 1er mai au 31 octobre, les 3 premiers samedis de l'Avent à 22h, et chaque 31 décembre, à minuit essentiellement pour le folklore et le tourisme.
Turckheim possède de nombreuses maisons à colombage, caractéristiques de l'Alsace et de l'architecture germanique plus généralement.


text:
Lucha
La lucha (var. locha) es un espòrt de combat qu'existisse despuei de millenaris. N'existís un gròs gròs nombre de varietats mai si pòdon distinguir doas principalas : la lucha libra (LL) e la lucha grècoromana (GR).
La lucha es un sistèma de combat sens arma au cors de que leis adversaris si mesuran au còrs a còrs. L'objectiu es de ganhar lo combat siá en fasent tombar l'adversari au sòu e en mantenent sei doas espalas empegadas au tapís : es lo tombar ; siá en ganhant gràcias ai ponchs. Pasmens existisson de règlas particularas segon leis estils diferents. Fau pas confondre la lucha ambé lo catch (WWE, TNA).


text:
Pinyin
Lo Pinyin (chinés: 拼音; pinyin: Pīnyīn;, oficialament Hanyu Pinyin, (chinés simplificat: 汉语拼音; chinés tradicional: 漢語拼音, pinyin: Hànyǔ Pīnyīn), es lo sistèma fonetic oficial de trancripcion del chinés en caractèrs latins en China, Taiwan,[1] e Singapor. Es sovent utilizat per ensenhar lo Mandarin estandard e ortografiar los noms chineses dins las publicacions estrangièras e pòt èsser utilizat coma metòde de sasida per dintrar los caractèrs chineses dins los ordenadors.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Snowling, Margaret J. (2005). The science of reading: a handbook, Blackwell handbooks of developmental psychology) 17. Wiley-Blackwell, 320–22. ISBN 1-4051-1488-6.


text:
La Croix-Saint-Leufroy
La Croix-Saint-Leufroy en normand (La Croix-Saint-Leufroy en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Cap a 695, sant Leufroy fonda lo abbaye de la Crotz-Santa-Leufroy. Abbaye bénédictine, Es ponduda en commende al Modèl:XVIIe sègle e suprimida l'an 1751, del temps que la majoritat de las bastissas an destruit.
Vers 695, saint Leufroy fonde l'abbaye de la Croix-Saint-Leufroy. Abbaye bénédictine, elle est mise en commende au Modèl:XVIIe siècle et supprimée en 1751, tandis que la majorité des bâtiments sont détruits.


text:
Arisa
L'Arisa es un riu d'Occitània que raja en region Miègjorn-Pirenèus en Coserans e Volvèstre. Es un afluent de Garona en riba drecha.
Cava la cauna del Mas d'Asilh abitada dempuèi lo magdalenian .
Nais a 1 250 mètres de naut, dins los Pirenèus sus l'aigavèrs nòrd del massís d'Arisa, prèp del pòrt de Peguèra, al tèrme de las comunas de Sentenac de Seron e d'Esplàs de Seron. [1]
Somari
Idrologia[modificar | modificar la font]
L'alimentacion d'Arisa es pluviala, aquò explica las aigadas subte pendent las chavadas podent prene, de còps qu'i a, un caractèr catastrofic.
- Debit mejan interannal a Rius: 5 31 m³/s.
- Nautas aigas (decembre a febrièr): de 6 42 m³/s a 8 93 m³/s.
- Estivatge (agost): 1 43 m³/s.
Departaments e comunas traversats[modificar | modificar la font]
- Arièja: Las principalas sont Era Bastida deth Salat, Lo Mas d'Asilh e Daumasan.
- Nauta Garona: Las principales sont Montesquiu de Volvèstre, Rius e Carbona.
Sites e monuments[modificar | modificar la font]
- La Cauna del Mas d'Asilh cavada per Arisa
- Montesquiu de Volvèstre
- Rius
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Segon lo géoportail, la partida amont se nomena riu dels Bèrs. Aprèp que recebèt lo riu de Noguè sus la riba decha, pren lo nom de riu de Peguèra, puèi, qualques quilomètres en aval, aquel d'Arisa.


text:
Francés d'Assisi de Borbon
Francés d'Assisi de Borbon, nascut al palais reial d'Aranjuez lo 13 de mai de 1822 e mòrt al castèl d'Épinay-sur-Seine lo 17 d'abril de 1902, foguèt rei consòrt d'Espanha de 1846 a 1868, apelacion acordada per son esposa, Isabèl II, reina en títol.
Enfància[modificar | modificar la font]
Segond filh (vengut ainat) de l'infant Francisco de Paula de Borbón e de la princessa Loïsa de las Doas Sicílias (filha del rei Francés Ièr de las Doas Sicílias), es titolat duc de Cadiç e infant d'Espanha per son oncle lo rei Ferrand VII d'Espanha.
Maridatge[modificar | modificar la font]
Mentre qu'es omosexual averat (es escaissat « Paquita », lo femenin de son diminutiu Paquito), en 1846, esposa, per de rasons dinasticas, sa cosina primièra, la reina Isabèl II d'Espanha, filha de Ferrand VII, que li autreja lo títol de rei consòrt e lo tractament de Majestat. Auràn oficialament onze enfants, que la màger part dels istorians n'an de dobtes sus la filiacion pairala, e dont cinc solament pervenguèron a l'atge adulte :
- Isabèl (1851-1931), qu'esposarà Cayetano de Borbón-Dos Sicilias (1846-1871), prince reial de las Doas Sicílias e Girgenti (sens posteritat).
- Anfós (1857-1885), futur Anfós XII,
- María del Pilar (1861-1879),
- María de la Paz (1862-1946), qu'esposarà lo prince Loís Ferrand de Bavièra (1859-1949).
- Eulalia (1864-1958), qu'esposarà Antòni d'Orleans (1866-1930), infant d'Espanha e duc de Galliera.
Règne e decès[modificar | modificar la font]
.
A partir de 1864 lo rei Francés presidís lo Conselh dels Ministres. La revolucion de 1868 lo constrenh a l'exili, pren lo títol de cortesiá de « comte de Moratalla ». En 1874 la monarquia es restablida, mas en favor de son filh Alfonso, que ven lo rei Anfós XII d'Espanha (1874-1885).
La mòrt del « comte de Chambord » en 1883 fa de l'èx-rei Francés d'Assisi lo novèl « primièr prince de sang » dels legitimistas franceses, cinquen successible aprèp sos quatre cosins de la branca ainada, Juan de Borbón, Carlos de Borbón, Jaime de Borbón e Alfonso de Borbón.
S'installa al castèl d'Épinay-sur-Seine, en França, qu'a crompat en 1881, e i morís lo 17 d'abril de 1902. Lo castèl serà vendut en 1906 e vendrà l'ostal de comuna d'Épinay-sur-Seine.


text:
Pontlevoy
Pontlevoy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Pontlevoy Se situa a unitat|25|km}} de Bles e a unitat|50|km {{}} de Tors.
Las municipalitats #que la environan son Thenay (3 km) a l'èst, lo masatge caseriu del Aleu (anciana orthographe Lalleu) de contunh Vallières-las-Grandas (respectivament a 4 e 7 km) e los pòbles de Sambin (6 km) e Montrichard (7 km) #qu'es cap de-luòc de costat.
Aquel vilatge a situat a la cœur dels castèls de la Loire, près de Cheverny, Chaumont, Chenonceaux, Amboise, Lo Clos-Lucé, èca.
Lo Acumula, un afluent de la Loire, pren la siá font sus la municipalitat, al étang de Sudais en lo bòsc de Chaumont. Confluissi amb la Loire a Amboise.
Pontlevoy se situe à 25 km de Blois et à 50 km de Tours.
Les communes qui l'entourent sont Thenay (3 km) à l'est, le hameau de L'Aleu (ancienne orthographe Lalleu) puis Vallières-les-Grandes (respectivement à 4 et 7 km) et les villages de Sambin (6 km) et Montrichard (7 km) qui est chef-lieu de canton.
Ce village est situé au cœur des châteaux de la Loire, à proximité de Cheverny, Chaumont, Chenonceaux, Amboise, Le Clos-Lucé, etc.
L'Amasse, un affluent de la Loire, prend sa source sur la commune, à l'étang de Sudais dans la forêt de Chaumont. Elle conflue avec la Loire à Amboise.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La batalha de Pontlevoy, lo data|6|de
, es una victòria de Foulques III, comte d'Anjau, aliat a Herbert de las Mans sus Eudes II, comte de Bles[1], [2].
Malgrat la cuerta distància – 8 km – #que separa Pontlevoy de Montrichard, es dins zòna ocupada #que se situava lo vilatge pendent la Segonda Guèrra mondiala, del temps que Montrichard se situava, dins zòna liura de l'autre costat del Doncas que.
La bataille de Pontlevoy, le Mois invalide (juillet)M, est une victoire de Foulques III, comte d'Anjou, allié à Herbert du Mans sur Eudes II, comte de Blois[3], [4].
Malgré la courte distance – 8 km – qui sépare Pontlevoy de Montrichard, c'est en zone occupée que se situait le village durant la Seconde Guerre mondiale, alors que Montrichard se situait, en zone libre de l'autre côté du Cher.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Istòria dels comtes d'Anjau 850-1151 (pàg. 49 a 51), Christian Thevenot
- ↑ Sus la Batalha de Pontlevoy
- ↑ Histoire des comtes d'Anjou 850-1151 (p. 49 à 51), Christian Thevenot
- ↑ Sur la bataille de Pontlevoy


text:
Niderviller
Niderviller es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Niderviller Es un vilatge francés situat en Lorraine, en lo departament de la Moselle. Niderviller Fa partida de la arrondiment de Sarrebourg e del costat de Sarrebourg, aital coma de la Comunitat de municipalitats de la Vallée de la Bièvre.
Niderviller est un village français situé en Lorraine, dans le département de la Moselle. Niderviller fait partie de l'arrondissement de Sarrebourg et du canton de Sarrebourg, ainsi que de la Communauté de communes de la Vallée de la Bièvre.


text:
Onjuku
Onjuku (御宿町, o mai simplament おんじゅく) es una estacion balneària de la Prefectura de Chiba sus l'illa principala de Japon. I demòran un pòrt de pesca e un quartièr de pescaires. L'activitat toristica es plan sasonièra amb, d'estiu, una afluéncia considerabla de visitors. A aquela sason los estatjants lògan crambas de lors ostals e barraquetas de brasucaires se montan sus la quita plaja d'arena. Lo demai de l'annada la vila es frequentada per fòrça joves tokyoitas que venon logar pòstes e combinasons de surf per la jornada.
Es lo cèl estelat d'Onjuku que donèt l'inspiracion a un contaire japonés d'escriure una de las comptinas que totes los mainatges japoneses coneisson. Aquela comptina evòca un prince e una princessa arabis. Una estatua es erigida al centre de la plaja d'Onjuku, per l'arena. Representa los dos personatges sus de dromadaris. La vila d'Onjuku utiliza lo creissent de luna de la cançon coma simbòl toristic.
Un musèu d'art lo long de l'estrada que longa la plaja conta, demest autras causas, l'istòria d'aquela comptina. Un autre musèu evòca l'istòria locala d'Onjuku amb un apròchi mai etnologica e la presentacion d'ancianas aisinas de pesca.
Se pòt tanben trobar un monument de l'amistat nippo-mexicana. Al sègle XVII los estatjants d'Onjuku salvèron los naufragièrs d'un vaissèl mexican. En mai de los aver salvats de l'ocean aurián convencut lo shogun de los far pas tuar coma auriá degut èsser lo cas amb d'estrangièrs. Encara uèi la vila d'Onjuku es afrairada amb Acapulco e lo monument se quilha orgulhosament sul bauç septentrional de la baia d'Onjuku.


text:
Sobre héroes y tumbas
Sobre héroes y tumbas (en occitan "Suber eròis e tombèus") qu'ei un roman de l'escrivan argentin Ernesto Sabato e publicat a Buenos Aires en 1961 en çò d'Editorial Sudamericana.
Que's tracta d'un roman urban qui pintra cèrtes aspèctes estetics de la complexitat istorica e culturau de Buenos Aire.
Lo punt de partir qu'ei lo personatge de Martín Castillo, un gojat de 19 ans qui entra dens la vita e qui hè la coneishença d'Alejandra Vidal Olmos (e tanben deu son pair Fernando), ua gojata, darrèra d'ua familha oligarquica e anciana. Los sovièrs de l'istòria de la soa familha que hèn remontar au temps de la debuta de las guèrras civilas argentinas enter Unitaris e Federaus e mei que mei au fusilhament deu generau Manuel Dorrego e a la huèita deus partisans deu generau Juan Lavalle (considerat com responsable deu fusilhament de Dorrego) dab lo son cadavre en decomposicion.
Dehens la narracion deu roman apareish lo "Rapòrt suus cècs" (Informe obre ciegos) escrivut per Fernando e qui constitueish un tròç de paranòia suber lo hèit que los cècs e formarén ua societat parallèla plea d'òdi contra la societat.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Sabato, Ernesto. Sobre héroes y tumbas. Buenos Aires : Editorial Sudamericana, 1965.