text:
Carta d’aniversari que foncciona melhor en lemosin. Mas la vacha es normanda…ben òc-es, ai pres çò qu’avia jos la man. La tornarai far en brave un jorn, dessenhada, e tot e tot. O pas, fin finala las cartas entau quo es fach per esser kitsch e de bingois non ?
Archives Mensuelles: août 2013
Dragon Balèti
Sabi pas d’ont aquò ven. L’ai somiat, benlèu ben. Mas vertat que, vist la pausicion e la fiertat afichada per Sangoku, èri OB-LI-GAT de li fotre un acordeon dins las mans. Puèi DBZ m’a jamai agradat. Prenon 107 episòdis per acabar un combat e pòs pas veire que, d’aquel temps, Oliva e Tòm se remontan lor terrenh de foot.


c: text/html

text:
Jason
Dins la mitologia grèga, Jason o Iason (en grèc ancian Ἰάσwv, « lo medecinaire ») es filh d'Eson, rei d'Iolcos en Tessalia, e un descendant d'Eòl. Es subretot conegut per sa quista de l'Aus d'aur amb los Argonautas. Es un dels eròis grècs màger e subretot onorat a Atenas.
Vei lo seu paire despossedat del tròn per son oncle Pelias. Salvat de l'omicidi previst per Pelias per sa maire que a sa naissança o faguèt passar per mòrt nascut, Foguèt expausat sul mont Pelion e reculhit pel centaure Quiron que l'elevèt. Un còp adult, reclamèt lo tròn d'Iolcos. Pelias prometèt de li tornat, a condicion que torna de Colquida la Toison d'aur. Après aver capitanejat l'espedicion dels Argonautas, Jason arribèt près del rei Eètes, gardian de la Toison, que lo somet a de pròvas que lo jove eròis trionfa mercé a l'ajuda de la filha del rei, Medèa, que s'enamorava d'el. A son retorn, Jason descòbra que Pelias aviá sacat Eson. Medèa, ara esposa de Jason, organizèt una maquinacion que las filhas de Pelias tuen lo lor paire. Exiliat a Corint, lo parelh visquèt astruc pendent dètz ans. Pasmens, Jason acabèt per preferar a sa femna Glaucèa, la filha del rei Creont. Medèa tua aquela, e lor seu enfants, Mermeros e Ferés, puèi fugiguèt dins un carri alat, dòna del Solelh. Jason torna alara a Iolcos e, amb l'ajuda de Pelèa e dels Dioscurs, pren lo tròn.
Somari
Mite[modificar | modificar la font]
Jason es filh d'Eson, rei d'Iolcos. Lo nom de sa maire varia seguent las tradicions: per d'unas s'agís de Polimedèa, filha de Filacos, segon d'autras, de Polimelèa[1], filha d'Autolicos, çò que fariá de Jason un cosin d'Ulisses[2]. Jason vei lo seu paire despossedat del tròn pel frairastre d'aquel darrièr, Pelias. Salvat dels vejaires omicidis de Pelias per d'amics, es elevat pel centaure Quiron sul mont Pelion.
La quista de l'Aus d'aur[modificar | modificar la font]
Un oracle aviá predich a Pelias, usurpator del tròn d'Iolcos, que seriá destronat per un òme que se presenterá a el amb una sola espardelha. Un còp adult, Jason reclamèt lo tròn d'Iolcos. Sul camin, ajuda una vielha per passar un flum. Aquela femna èra de verai la divessa Èra, travestida; perd una espardelha dins l'aiga.
Pelias li promet lo tròn mai que li torna l'Aus d'aur, que se situava alara en Colquida. Amb l'ajuda d'Atena e d'Èra, Jason fa bastit una nau fabulosa, l'Argo (« lo rapid »). Un còp acabada embarca amb 50 jòves companhs eroícs, los Argonautas (s'agís de la generacion precedenta als eròis de la Guèrra de Tròia), que partegèron amb el los ensenhaments del centaure Quiron. Entre eles, èran Eracles, Tesèu e los bessons Castor e Pollux. Benoît de Sainte-Maure conta qu'es Pelias que demanda a un constructor grèc de talent nomenat Argus, de bastir una nau per l'occasion, la primièra nau de vela nomenada l’Argo.
Partit d'Iolcos, Jason desembarca sus las tèrras de Laomedon, lo rei de Tròia. Aquel, per paur que Jason e los seus l'atacan, envia un messatgièr los percaçar sul còp. Jason, rasonable mas ofensat, maldirá lo rei e la vila afirmant que serán un jorn castigat per l'inespitalitat, puèi se tornèt (segon Lo Roman de Tròia, de Benoît de Sainte-Maure).
Al tèrme d'un viatge dangieirós (ont deu entre autres passar las Simplegadas), los Argonautas acostan en Colquida. Lo rei Eètes accèpta de li daissar la Toison d'aur, se capita a véncer d'espròvas subreumanas. En efièch, la preséncia de la Toison d'aur dins son reialme garantís sa prosperitat. Las espròvas son: laurar una tèrra arid avent jónher un taure amb de batas d'aram e bufant de fuòc, i semenar los dents del dragon de Cadmos, que grelhan de guerrièrs, los Espartas (los « semenats »), que l'atacan. Aurosament, es ajudat per la filha del rei, la masca Medèa, que s'èra enamorada d'el. Aquela li balha un baume protector contra las cremaduras e lo fèrre dels taures, e tanben una pèira fasent que los guerrièrs s'entretuan. Lo rei, de malafe, vòl pas lor donar la Toison d'aur. Decidisson donc de l'anar cercar la nuèch. Medèa endormís lo dragon que garda la Toison d'aur e fugís amb el: pas res pus l'arrèsta, quitament tua lo seu fraire, Apsirtos, per retardar las gents del rei dins lo percaç.
De retorn a Iolcos, Jason constata que Pelias profeitèt de son abséncia per tuar lo seu paire e sacar la familha. Medèa realiza una engana per lo venjar: fa tornar jòve un marran lo fasent bolhir dins un pairòl amb d'erbas magicas. Atal convenç las filhas de Pelias de far lo mèsme amb lo paire. Mas dona d'erbas sens cap de poder, e las filhas de Pelias causan malgrat çò voler la mòrt del paire. Pasmens Acast, son filh, exprimís la pèna qu'epròva a Jason e Medèa, e aqueles s'exilian cap a Corint per rebut d'aver tuat lo paire de l'enfant.
L'exili a Corint[modificar | modificar la font]
Pendent dètz ans, faguèron una vida astruca e elevèron lors enfants, fins a que Jason abandone Medèa e acaba per maridar una princessa locala, Creusa, filha del rei Creont. Medèa se venja en tuant Creusa e sa familha, e tanben los seus enfants, Mermeros e Ferés.
Font literàrias[modificar | modificar la font]
Lo mite de Jason e lo cicle dels Argonautas constituís lo subjècte de fòrça òbras literàrias.
- Doas òbras grègas: Pindar, 4e Pitica e Apollonios de Ròdes, Argonauticas.
- Una òbra latina: Cai Valeri Flac, Argonauticas.
- Una òbra medievala: Benoît de Sainte-Maure, Lo Roman de Tròia, 1165.
Vèrs 1460, Raoul Lefèvre redigís una Istòria de Jason, que fa una reabilitacion del personatge de Jason, dictada per l'eròis d'esperel. En realité, redigida sus comanda de Filip III de Borgònha, après atacas conta l'Òrdre de l'Aus d'aur: se fa repròche a l'eròi d'èsser un seductor e lo cancelièr del duc, Jehan Germain, quitament prepausèt de remplaçar Jason per l'eròi biblic Gedeon[3].
Vèrs 1614, lo mètge filosòf Michael Maier, comte palatin de l'emperaire Rodòlf II, publica a Londres un obratge que vòl confirmar las teorias de Bracesco: Arcana arcanissima, ont pretend mostrar que tota l'allegoria de l'Aus d'aur significa pas res mai que l'obtencion de la medecina d'aur dels alquimistas[4]. Coincidéncia, en Georgia (ancianament la Colquida) de pòbles nontanhòls del nòrd sortisson l'aur dels rius caucasians utilizan dempuèi d'aus de fedas per reculhir las pampalhetas d'aur que s'i tròban.
Al sègle XVIII, Jason e los Argonautas provòcan encara l'interés. Dins The Chronology of Ancient Kingdoms Amended (1728), Isaac Newton defend l'idèa qu'una granda partida de las constellacions venon de la gèsta argonautica[5] :
- l'Aret es aquel de l'Aus d'aur;
- lo Taure es aquel que Jason jonh en Colquida;
- les Geminis son los Dioscurs, qu'ajudan Jason, e lo Cigne lor maire Leda ;
- lo Drac es aquel de Cadmos – lo Còrb se ten sul seu cadavre;
- la Nau Argo es una constellacion granda, divisada per Nicolas-Louis de Lacaille en tres constellacions pichonas : la Carena, la Popa e las Velas ;
- la Copa es aquela de Medèa;
- lo Centaure es Quiron, qu'es associat a l'Altar ;
- Ercules, l'un dels Argonautas, es figurat amb sas victimas, l'Idra (de Lèrna), lo Càncer (un cranc enviat per Èra per contrariar l'eròi pendent son combat amb l'Idra), lo Leon (de Nemèa) e lo Voltor (ara la Lira) tuada per la Flècha.
Notas[modificar | modificar la font]
- ↑ Catalòg de las femnas; Esiòde
- ↑ Grimal, p.242.
- ↑ Morse, p.35.
- ↑ (fr) Michael Maier, Les Arcanes très secrets, livre II, pp.89-38. Beya Éd., Grez-Doiceau, 2005.
- ↑ Morse, p.36, note 1.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- (en)Timothy Gantz, Early Greek Myth, Johns Hopkins University Press, 1993, t. I, p. 340-373
- article « Jason », Modèl:Grimal DMGR, p. 242-243.
- (en) Ruth Morse, « Problems of Early Fiction: Raoul Lefèvre's Histoire de Jason », The Modern Language Review, vol. 78, n°1 (janvier 1983), p. 34-45
- Dimitris Michalopoulos, Les Argonautes, Paris: Dualpha, 2013 (ISBN 9782353742516)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dimenge, 11 de febrièr de 2018, 03h00 Internacional,Politica,Societat
Gasconha
> Val d'Aran
> Quate Lòcs
L’èx-deputada occitana serà entenduda pel jutge al Tribunal Suprèm de Madrid, acusada de “rebellion” per son engatjament pel referendum del 1r d’octòbre
L’occitanitat se bolega en sosten a Mireia Boya. L’èx-deputada occitana del Parlament de Catalonha serà entenduda dimècres que ven pel jutge del Tribunal Suprèm de Madrid. Es acusada de “rebellion”, a causa de son implicacion dins lo referendum del 1r d’octòbre passat d’independéncia que se tenguèt en Catalonha e Aran. L’acusacion per “rebellion” es pas que “l’arma juridica dont abusan lei jutges espanhòus per encarcerar lei republicans catalans”, çò rapòrta Aquò d’Aquí, dins un article en sosten a Boya. Dins aquel sens, lo mesadièr provençal fa un analisi net e clar de la situacion:
“Ne’n fau pas mai dins l’Espanha pòstfranquista, per èstre acusat de “rebellien”, una acusacien que pòu vos menar en preson per trenta ans. La muma que li manten a l’ora d’ara tres deputats catalans e lo president de l’Assemblada Nacionala Catalana. La rebellien implica la violència, mai lei jutges espanhòus se’n garçan dau pacifisme dei republicans catalans”.
Boya risca una condemna de 30 ans de preson, e mentre qu’esperarà lo jutjament poiriá èsser liberada jos una nauta caucion o ben encarcerada preventivament coma los quatre presonièrs politics catalans, es a dire los dos presidents de las associacions independentistas e lo vicepresident e lo conselhièr d’interior del govèrn de la Generalitat.
Marcha de tesas a Les
Davant aquela situacion, una accion de sosten se tendrà dimars a Les (Quate Lòcs), vila que Mireia Boya n’es abitanta. S’agís d’una marcha silenciosa ont los manifestants brandiràn de tesas alucadas. Jol lèma “Mireia èm damb tu” los manifestants se trobaràn a comptar de 20h30 sus la plaça de la comuna.
Autobús a Madrid
Qualques oras pus tard, un autobús farà la rota d’Aran vèrs Madrid per acompanhar los ciutadans que se voldràn recampar davant lo Tribunal Suprèm espanhòl e sosténer Mireia. De Barcelona lo cortègi de sosten partirà en tren. Per mai d’informacion podètz contactar lo collectiu Taula per Aran
.
L’occitanitat publica un manifèst
Quant a l'occitanisme, qu'a totjorn reconegut lo prètzfach de Mireia Boya per Occitània e l'occitan, ven de se publicar un manifèst signat per divèrsas associacions.
Lo manifèst saluda l'accion de Boya e planh las acusacions contra ela e los autres enseguits catalans, qu’a l’ora d’ara seràn a l’entorn de nòu centenats. Los signataris denóncian “la criminalizacion e la repression judiciària d’una partida de la classa politica catalana per sas opinions politicas, l’empresonament de lidèrs de partits e d’associacions ciutadanas, l’exili d’un president de govèrn”. Dins aquel sens deplora “un sentiment d’arbitrarietat e d’injustícia, al bèl mièg de l’Union Europèa”.
Per signar lo manifèst, que publicam en seguida, podètz mandar un email a l’adreiça acc.culturoc@gm...
. Tanben lo podètz signar en escrivent a la redaccion de Jornalet
o a la dels nòstres confraires d’Aquò d’Aquí
, que sostenèm lo manifèst.
Comentaris
19 de febrièr 10.27h
Rebelión? A on s'ha revelat questa dona? Que no defensava el seu País i la seva llengua? On es la rebel·lió?
I a mes amb fins pacífics.
Això es justícia o una mala broma? Crec que no es una broma, però la cosa te una mala llet.
La mare que els va...
Visca la Terra...Lliure!
L'Ernest, "el Tàrrega".
Valoriza aqueste comentari: 1
0
15 de febrièr 12.32h
Sosten total a Mirèia !
Valoriza aqueste comentari: 1
0
13 de febrièr 22.48h
Lo que ha de far Boia es dire qu' acata la Constitucion e que troba que s'ha de negociar unas melhoras condicions per l'autonomia, la nacion catalana e occitana, per sas lengas respectivas , lo concert economic,.... sempre dins la Constitucion. Non parlar per res de la Republica Catalan, solament de dialogar per poder melhorar la Generalitat.
Valoriza aqueste comentari:
0
2
13 de febrièr 08.46h
Sèm quantes de legir LO JORNALET? E quantes qu'avèm signat lo manifèst?
Solide qu'aquò fa paur. Se la Guardia Civil nos venia prene- se sap pas jamai! O, piètge, se impedissia los signataris de dintrar dins l'Estat Espanhòl quand se volran anar far bronzar a Benidòrm!
Coma disia l'autre: "Ai pas pauc, es lo coratge que me manca!"
Bolegam ! Bolegam ! L'occitanitat se bolèga, n'avèm aqui la pròva!
Valoriza aqueste comentari: 4
0
11 de febrièr 18.19h
Le grand supermercat d'Aran BOYA es fòrt vesitat de la clientèla occitana de França;
Se poiriá i metre una informacion en francés e en occitan subre Mireia Boya.
Le proprietari poiriá n'èsser d'acòrdi.
Valoriza aqueste comentari: 2
0
11 de febrièr 18.04h
És molt lamentable el que passa a el Reino Borbònica, i a la UE. Qualsevol divergència serra arrassada a sang i foc. Els hi espatllem el negoci, i això no té perdó. Endavant Mireia Boya, estem al tu, sense por.
Valoriza aqueste comentari: 6
0
11 de febrièr 12.06h
#11 soi pas ronçaire de manifest!
Valoriza aqueste comentari: 2
0
11 de febrièr 11.49h
#10 Sabètz lo francés?
Donc lo podètz revirar!
Valoriza aqueste comentari: 2
2
11 de febrièr 11.34h
Remarcas
La portada d'un manifèst en occitan es limitada. Caldriá prevéser una version bilingua amb le francés, e una difusion ampla.
Un rapell del tèxt de lei espanhòl de la definicion de la rebellion seriá util, per comprendre se s'agís d'una lei abusiva o d'una interpretacion abusiva. En dreit francés, la rebellion implica violéncia e/o vias de fait, e non pas desoubediéncia.
Valoriza aqueste comentari: 5
0
11 de febrièr 11.23h
#1 En quina escola s’estudia aquesta grafia del català o mallorquí ? És la grafia que preconitzen el PP y Ciudadanos o una creació personal inspirada per la nostàlgia del franquisme ?
Valoriza aqueste comentari: 6
1
Comenta
Lo comentari es estat mandat corrèctament


text:
Boulay-Moselle
Boulay-Moselle es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Boulay, Designat « Bollei » en 1184, es una anciana vila fortificada, banc del comtat de Boulay. La distincion de Boulay levava del duché de Lorraine fins a lo sieu annexion a la França en 1766.
Lo prince de Condé #atacar lo bourg pendent la Guèrra de Trenta Ans. Es de Boulay #qu'es procedent Raphaël Lévy, #que i aguèt acusat a fauta, en 1669, del omicidi ritual d'un mainat crestian, #que i auriá trach per celebrar lo nòu an josieu. I aguèt torturat de contunh condusit al bûcher après un procès portat a carga pel parlament de Mètz : « la Question Raphaël Lévy »[1].
Coma los autres comunas de l'actual departament de la Moselle, la vila de Boulay es annexada a l'Empèri alemand de 1871 a 1918. En 1871, la municipalitat de Boulay, o « Bolchen », ven una jos-prefectura del Bezirk Lothringen al se del Reichsland Elsass-Lothringen. Pendent la Primièra Guèrra mondiala, las conscrits boulageois, coma la majoritat de las mosellans, se baton jos las colors del Empèri alemand. Boulay redevient Francesa l'an 1918. En lo moment de la segonda annexion, la municipalitat a rebatejat « Bolchen », e redevient lo banc del « Landkreis Bolchen ». Una granda part de la vila[2] #Èsser destruida pels Americanes en novembre 1944, pendent l'avançada de la IIIe armada de Patton cap a la Sarre. La vila i aguèt liberat lo 27 de novembre de 1944[3].
Un coffret reliquaire de l'epòca romane a #èsser aquerits l'an 2000, pel musèu de Mètz. Proven de la colleccion de François Lesecq (1814-1905), cònsol de Boulay de 1852 a 1872. La procedéncia d'aquel objècte es sens dobte una confiscation per lo sieu pepin Georges Lesecq (1737-1792) #que #èsser vérificateur de la doana a Sierck. Aquel reliquaire a descrich l'an 1770 cossí en fasent part del tresaur de la catedrala de Mètz. Ça que la, lo 6 de novembre de 1790 un bibliothécaire de la catedrala : Dom Jean Baptiste Maugérard i aguèt pres en lo ressort de la doana de Diedenhofen en exportant clandestinement de divèrses libres e decoracions de glèisa[4].
- La pichona municipalitat de Halling-lès-Boulay a #èsser ligada a Boulay-Moselle en 1973, amb l'estatut de municipalitat mancomunat, e comptava 53 abitants en 1999
- Boulay, désigné « Bollei » en 1184, est une ancienne ville fortifiée, siège du comté de Boulay. La seigneurie de Boulay relevait du duché de Lorraine jusqu'à son annexion à la France en 1766.
Le prince de Condé attaqua le bourg pendant la Guerre de Trente Ans. C’est de Boulay qu’est originaire Raphaël Lévy, qui fut accusé à tort, en 1669, du meurtre rituel d’un enfant chrétien, qu’il aurait enlevé pour célébrer le nouvel an juif. Il fut torturé puis conduit au bûcher après un procès mené à charge par le parlement de Metz : « l’Affaire Raphaël Lévy »[5].
Comme les autres communes de l'actuel département de la Moselle, la ville de Boulay est annexée à l’Empire allemand de 1871 à 1918. En 1871, la commune de Boulay, ou « Bolchen », devient une sous-préfecture du Bezirk Lothringen au sein du Reichsland Elsass-Lothringen. Pendant la Première Guerre mondiale, les conscrits boulageois, comme la plupart des mosellans, se battent sous les couleurs de l'Empire allemand. Boulay redevient française en 1918. Lors de la seconde annexion, la commune est rebaptisée « Bolchen », et redevient le siège du « Landkreis Bolchen ». Une grande partie de la ville[6] fut détruite par les Américains en novembre 1944, pendant la progression de la IIIe armée de Patton vers la Sarre. La ville fut libérée le 27 novembre 1944[7].
Un coffret reliquaire de l’époque romane a été acquis en 2000, par le musée de Metz. Il provient de la collection de François Lesecq (1814-1905), maire de Boulay de 1852 à 1872. La provenance de cet objet est sans doute une confiscation par son grand-père Georges Lesecq (1737-1792) qui fut vérificateur de la douane à Sierck. Ce reliquaire est décrit en 1770 comme faisant partie du trésor de la cathédrale de Metz. Or, le 6 novembre 1790 un bibliothécaire de la cathédrale : Dom Jean Baptiste Maugérard fut pris dans le ressort de la douane de Thionville exportant clandestinement plusieurs livres et ornements d’église[8].
- La petite commune de Halling-lès-Boulay a été rattachée à Boulay-Moselle en 1973, avec le statut de commune associée, et comptait 53 habitants en 1999
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Pierre Birenbaum, Un relat de « omicidi ritual » dins lo Grand Sègle, Fayard, 2008.
- ↑ L'ancian Otèl de Vila de Boulay sustot, bastit a Modèl:La s-, luòc de la Vendée, a #èsser destruit lo 8 de novembre de 1944 per un bombardement anglo-american.
- ↑ Recensement préfectoral de 1994 sus las datas de desliurança
- ↑ Isabelle Bardiès-Fronty e Pierre Édouard Wagner, Lo retorn a Mètz d'un coffret reliquaire del abbaye Sant-Arnoul, un important aquesiment pels musèus de Mètz en La Revista dels Musèus de França, 4 d'octòbre 2005, pàg. 36.
- ↑ Pierre Birenbaum, Un récit de « meurtre rituel » au Grand Siècle, Fayard, 2008.
- ↑ L’ancien Hôtel de Ville de Boulay notamment, construit au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, place de la Vendée, a été détruit le 8 novembre 1944 par un bombardement anglo-américain.
- ↑ Recensement préfectoral de 1994 sur les dates de libération
- ↑ Isabelle Bardiès-Fronty et Pierre Édouard Wagner, Le retour à Metz d’un coffret reliquaire de l’abbaye Saint-Arnoul, une importante acquisition pour les musées de Metz dans La Revue des Musées de France, 4 octobre 2005, p. 36.


text:
SETMANA OCCITANA 2018
Ongan, la Setmana Occitana de l’associacion Òsca se debanarà del 9 al 13 d’abril a l’universitat Tolosa II Joan-Jaurès, mas tanben dins la vila de Tolosa.
Del 9 al 20 d’abril:
Mòstra:
- 1907, la révolte des vignerons
- Estrena lo dimars 10 d’abril a 18h, en preséncia de Remi Pech (BU del Gai Saber, universitat)
A la debuta del sègle XX, frauda mas tanben surproduccion, menan a una casuda desfrenada dels corses del vin. Lengadòc e Rosselhon son tocats de front. Dins aquel contèxte de crisi, un ample movement de protestacion se met en plaça darrièra d’òmes que van per la posteritat incarnar aquela revòlta e devenir sos pòrtavoses : Ernest Ferroul, Marius Cathala… mas sustot Marcelin Albert, que son istòria e sa legenda devendràn indissociablas de 1907. L’exposicion vos convida a descobrir, dins una lectura crosada dels documents d’epòca e de l’òbra grafica de Paul Astruc traducha per l’escasença en occitan, aquel movement central dins l’istòria contemporanèa del Lengadòc e del Rosselhon.
Universitat Tolosa – Joan Jaurès / Bibliotèca Universitària del Gai Saber
Diluns 9 d’abril:
- Conferéncia musicala de Xavièr Vidal
13h-14h
Universitat Tolosa – Joan Jaurès
Dimars 10 d’abril:
- Jornada d’estudi: « L’uman e lo despassament dels conflictes del sègle »
Aprèp una primièra jornada d’estudi a l’entorn de l’escritura de guèrra en occitan per de combatents e de testimònis e tanben d’òbras d’escrivans (poètas, autors de pèças carnavalèscas, romancièrs) del sègle XVI al sègle XX 1 , aquesta segonda jornada aurà per tòca d’abordar de romans e d’obratges en vèrs que la transmission de lor remembre (personal o istoric) n’es la matèria. Aprèp una introduccion istorica de Felip Martèl, l’òbra de Ferran Delèris, escrivan originari de Roèrgue (1922-2009) serà primièirament analizada dins la mesura ont la destinada dels personatges de sos romans son quasiment tot lo temps marcats per las guèrras e/o los conflictes socials. Aprèp aquela apròcha vendrà puèi l’estudi de romans d’escrivans en lenga occitana e catalana (Pau Gayraud, Claudi Barsòtti, Mercé Rodoreda…) e lo de recuèlhs dels poètas Josèp d’Arbaud e Pèire Miremont.
Eròis, anti-eròis, punts de vista narratius e poëtics, decòrs, etc. permeton de renovelar los recits e la concepcion de la poësia motivada pels efièches dels eveniments desumanizants sus l’èsser intime ? Mentre qu’expausan publicament de nhafraduras fisicas e psicologicas, de malaises, de dobtes, una indignacion, los escrivans balhan a veire una umanitat novèla ? Lors romans o poèmas se bastisson a l’entorn d’un pivelament morbide o son una reinterpretacion de las visions tipicas de conflictes armats ? Cossí s’articulan las sorças istoricas e lo viscut jornadièr dels personatges que vegèron lor destinada tresvirada per la guèrra e quinas ne son las consequéncias ? Se pòt veire un ligam entre la mesa en scena o l’apròcha poëtica dels personatges e l’engatjament d’escrivans bilingües que faguèron la causida de recits entre ficcion e autobiografia dins una lenga puslèu qu’una autra ? De quinas batèstas novèlas se reclaman tanben los poètas que daissèron la forma de la pròsa per evocar los conflictes del sègle ?
Per clavar las doas jornadas consacradas a l’escritura de guèrra en lenga occitana o francesa e aprèp l’intervencion sus l’escritura de Mercé Rodoreda que un dels traductors foguèt l’occitanista, catalanista e ispanista Bernard Lesfargas, aquesta jornada pausarà la question de l’accès dels legeires e del critics als escriches e romans en lenga occitana o catalana que foguèron evocats.
8.30: Réception et Ouverture de la journée
9.00: Occitans en guèrra, Philippe Martel, Univ. Paul Valéry, Montpellier
10.00: Humanité et dépassement dans l’œuvre de Ferdinand Déléris, Joelle Ginestet, Univ. Toulouse Jean Jaurès
10.30: Camins de Viaur dins los romans occitans de Ferran Delèris, Claire Torreilles, Univ. Paul Valéry, Montpellier
11.00: Echanges
11.35: La Tèrra deis autres & Testimòni d’un niston de la guèrra, entre fiction et témoignage, Marie-Jeanne Verny, Univ Paul Valéry, Montpellier
12.05 – 15.15: Echanges
13.45: Les Tombeaux d’une Renaissance : autour du Rampau d’Aram de D’Arbaud, Christophe Imbert, Univ. Toulouse Jean Jaurès
14.15: Pierre Miremont (1901-1979) : poète et prisonnier de guerre, Cécile Noilhan, Univ. Toulouse Jean Jaurès
14.45: Echanges
15.15: Pau Gairaud, de la desfacha de 40 a la Resisténcia, Jòrdi Blanc, Editions Vent Terral
15.45: Guerre et roman d’apprentissage dans Quanta, quanta guerra… de Mercè Rodoreda, Fabrice Corrons, Univ. Toulouse Jean Jaurès
16.15: Echanges
16.30: Discussion : la traduction de romans en langue occitane…
17.15-17.30: Conclusion
Universitat Tolosa Joan Jaurès / Laboratoire ELH-PLH – Salle E412 – Maison de la Recherche
- Repais « Aligot »
12h
Universitat Tolosa – Joan Jaurès / Bastiment Lo Gai Saber
- Jòcs tradicionals
18h
Los jòcs de fusta de Vam e Nhac son la resulta d’una recerca sus las tradicions dels jòcs populars que se trapavan un temps dins los estanquets, las vòtas, las fèstas, las quermessas. Pauc son demorats vius en Occitánia alara que d’autras regions los an mai conservats. Totes los jòcs son pèças unencas, marcats en occitan, bastits simplament dins diferentas espècias de boès sens cap de plastic. Un catalòg presenta cada jòc en occitan e en frances : istoric, biais de jogar e règlas. Òm poirà descobrir :
– los jòcs de fièra, que se pòdon jogar defòra. D’unes son autonòms, sus pès ; d’autres son pausats sus de taulas. Dins aquela mena des jòcs de fièra trovan : jòcs de lançar (annèls, bòlas des gauchòs…), jòcs de bòlas e de palets (bilhard olandes, truca palet (Hockey de table), taula d’equilibri, passa-det, monta bòla o gruièra…), jòcs de mòla e virolets (ont cal mestrejar l’energia cinetica…)…
– las baudufas, que se lançan sus una pista. Emai se cadun s’i pòt ensajar, s’entend puslèu coma un taulhièr ont un demostraire ensenha las diferentas menas de baudufas que son fòrça variadas : al det, a la man, a la ficèla, las que se viran sul cap, las que viran pas que d’un sens (anagyre)… Fòra la pista, la girolèta o lo jòc del rei aprofechan lo principi de la baudufa. Tot lo monde s’i pòt ensajar !
– los copa-caps e autras curiositats : tirats los buta-cunhets (taquins) que son pron intuïtius a manejar, los autres copa-caps son presentats per un demostraire per ne tirar tot lo sens. D’unes presentan quitament de curiositats matematicas !..
- Estrena de la mòstra « 1907, la révolte des vignerons », en preséncia de Remi Pech
18h
Audenc de naissença e de còr, Remesi Pech es un especialista de l’istòria obrièra e rurala d’Occitània als sègles XIX e XX. Trabalhèt tot particulièrament sus la viticultura lengadociana e los eveniments de 1907, que son l’objècte de la mòstra « 1907, la révolte des vignerons », ambe sa tèsi « Entreprise viticole et capitalisme en Languedoc méditerranéen » que foguèt editada en 1973 o encara l’obratge « 1907, les mutins de la République : la révolte du Midi viticole » (Privat, 2007, 2013). Professor agregat d’istòria contemporanèa, president de l’Universitat del Miralh (ara Joan- Jaurés) a Tolosa de 2001 a 2006, es tanben l’autor o coautor de mantun obratge sus Joan Jaurés, e notadament sus son accion en favor dels paisans e per la lenga occitana.
Universitat Tolosa – Joan Jaurès / BU Lo Gai Saber
Dimecres 11 d’abril:
- Conferéncia d’Aitor Carerra: « La vitalitat de l’occitan dins la Val d’Aran »
10h
Aitor Carrera es professor de lenga e de lingüistica e sòci de la Cadièra d’estudìs occitanas a l’universitat de Lleida. Sa tèsi « Elements de variació diatòpica en el gascó de l’alta conca de la Garona » pòrta sul gascon parlat dins la Vall d’Aran e lo Comengés.
Universitat Tolosa Joan Jaurès / Lo Gai Saber / sala a venir
- Danças tradicionalas amb La Bourrée de l’Aubrac
13h / 14h
La Bourrée de l’Aubrac creada en 1989, es una associacion de danças folkloricas, ont se troban cada setmana dansaires e musicaires per partejar ensemble la meteissa passion, lo folkore. A travers musicas, cants, danças e vestits tradicionals, la Bourrée de l’Aubrac vos convida a descobrir sas activitats e a visitar l’Aubrac
Universitat Tolosa – Joan Jaurès / Lo Gai Saber
- Taula redonda « La revitalizacion linguistica », amb Jaume Costa, Sara Brennan, Jordi Suills
16h / 18h
James Costa (Paris III), Sara Brennan (Edinburgh), et Jordi Suïlls (Lheida), intervenants del projècte europenc SMILE, sus la revitalizacion linguistica
Ostal d’Occitània / 11, carrièra Malcosinat
- DUOC: Aviv AMIT (Universitat de Tel-Aviv, Israèl) Las lengas de França pendent la Segonda Guèrra mondiala
18h
Aviv Amit presenta son darrièr libre Regional Language Policies in France during World War II, paregut en 2014. Aquel trabalh concernís un aspècte relativament pauc conegut e, per consequent, pauc estudiat de la França al sègle XX : las politicas lingüisticas de las « lengas regionalas » de França pendent la Segonda Guèrra mondiala. Dins una perspectiva a l’encòp istorica e sòciolingüistica, aquel obratge tracta de quatre regions (Bretanha, lo sud de França, Corsega e Alsàcia) pendent un periòde istoric a l’encòp trebolat e crucial e conta lor istòria marcada per de questionaments identitaris, sostenguda per de movements regionalistas de revitalizacion de las lengas minoritàrias.
Aviv Amit ensenha la cultura francesa e la sòciolingüistica a l’Universitat de Tel Aviv. Es l’autor de Continuité et changements dans les contacts linguistiques à travers l’histoire de la langue française (L’Harmattan) e de mantuns articles sus l’estatut del francés dins lo monde e las lengas regionalas en França. Trabalha actualament sus l’istoriografia « cronotopica » de la lenga francesa
Ostal d’Occitània / 11, carrièra Malcosinat
Dijòus 12 d’abril
- Conferencia / Taula redonda a l’entorn de Molière per Patric Sauzet
16h
Pèça de teatra dels estudiants: Monsieur de Pourceaugnac
Universitat Tolosa Joan Jaurès / Lo Gai Saber / sala a venir
Concèrts
19h
- Santa Patchole
Un estil particular, un sabent mescladis que va del reggae al pom-tchak, en passant per un bricon de rumba e de cumbia, de l’electrò acostic per de cançons a textes entre francès e occitan.
Sus una tòca ItaloGypsieCatalanoCcitana, amb una caravana de tela de fond, Santa Patchole, es Fred, cantaire de Goulamas’k, a la guitara flamenca e al cant, acompanhat de Polò a la contra-bassa, de Gordon a la clarineta e a l’armonicà, e de David, contaire poeta.
- Courtial X Kogane
« COURTIAL x KOGANE » es un power duò ròck occitan portat per Paulin Courtial (cant, guitara electrica) e Dimitri Kogane (batariá). Tèxtes de creacion o cançons tradicionalas a la saussa stoner californian, per una musica poderosament enraiçada e resolgudament moderna. Lo partit pres de la formula ròck en duò mena los dos musicians a balhar una energia particulara, que fach d’aquel espectacle un « show » indondable.
- Cocanha
Cocanha o la potinga polifonica tradicionala, per tornar conectar lo cant, la dança e la lenga occitana. Tres voses, tres personalitats. Amb Tolosa com punt de rendètz-vos e d’influéncias, Cocanha prepausa un repertòri occitan a dançar, per far sonar la lenga dins la dança, la fèsta e lo rencontre.
56, carrièra del Taur / Cour ESAV – CROUS


text:
Dommartin-sur-Vraine
Dommartin-sur-Vraine es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Dommartin Es una municipalitat rurala vorejat al sud per la Vraine, jos-afluent de la Meuse pel Vair. Lo mont Sants-Texans de Rovet domina lo vilatge al nòrd, el culmini a Unitat|492|mètres}}.
Dommartin est une commune rurale bordée au sud par la Vraine, sous-affluent de la Meuse par le Vair. Le mont Saint-Jean de Rovet domine le village au nord, il culmine à 492 mètres.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo toponyme de Dommartin (Donmartin) per designar l'actuala municipalitat de Dommartin-sus-Vraine a testificat almens en 1168. Cap de-luòc d'una baronnie, Dommartin-sus-Vraine aperteniá al bailliage de Neufchâteau. La siá glèisa, dédiée a sant Martin, èra del diocèse de Toul, doyenné de Châtenois. La curació èra a la collation del senhor del luòc. De 1790 a l'an X, Dommartin-sus-Vraine a fach partida del costat de Vicherey. Lo bòsc d'Anautit-Cercle aperteniá a aquela comuna. Èra enclavé en la municipalitat de Rainville, #que li a a el #èsser amassat per ordonnance del 10 de febrièr 1831. La comuna e l'escòla de gojats an #èsser bastidas l'an 1840, l'escòla de filhas l'an 1860.
- Le toponyme de Dommartin (Donmartin) pour désigner l'actuelle commune de Dommartin-sur-Vraine est attesté au moins en 1168.
- Chef-lieu d'une baronnie, Dommartin-sur-Vraine appartenait au bailliage de Neufchâteau. Son église, dédiée à saint Martin, était du diocèse de Toul, doyenné de Châtenois. La cure était à la collation du seigneur du lieu.
- De 1790 à l'an X, Dommartin-sur-Vraine a fait partie du canton de Vicherey.
- Le bois de Haut-Cercle appartenait à cette commune. Il était enclavé dans la commune de Rainville, à laquelle il a été réuni par ordonnance du 10 février 1831.
- La mairie et l'école de garçons ont été construites en 1840, l'école de filles en 1860.


text:
Sant Feliu d'Amunt
Sant Feliu d'Amunt en catalan ( Saint-Féliu-d'Amont en francés) es una comuna catalana, situada dins lo departament dels Pirenèus Orientals e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personatges ligats a la comuna[modificar | modificar la font]
- Christian Bourquin, president del Conselh Regional de Lengadòc-Rosselhon
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
{{Portal Rosselhon (Catalonha Nòrd)}}
[[Categoria:Comuna de Rosselhon (Catalonha Nòrd)]]


text:
Diodòr de Sicília
Diodòr de Sicília (en grèc Aιόδwpoς Eιkeλιώtnς; en latin Diodorus Siculus) es un istorian e cronicaire grèc del sègle I AbC, contemporanèu de Juli Cesar e d'August, autor de la Bibliotèca istorica.
Biografia[modificar | modificar la font]
Nascut vèrs 90 AbC, Diodòr es originari d’Agira, pichona ciutat situada de l'èst de Sicília. Recep un ensenhament retoric de qualitat, signa qu'es benlèu eissit d'une familha aisida. Auriá visitata las contradas d'Euròpa e d'Asia e tanben l'Egipte entre 60 e 59 AbC: abant de s'establir a Roma ont publica son unic obratge en 30 AbC.
Òbra[modificar | modificar la font]
D'entre las òbras dels istorians antics de Sicília coma Timèu de Tauromenion o Antiocos de Siracusa, sols Aqueles de Diodòr demorèt. Daissa una òbra considerabla, redigida en grèc ancian, una de las fonts mai ricas d'informations sus l'Egipte antica e la Grècia antica mas tanben sus la Roma antica e lo mond antic occidental, subjècte pauc tractat pels sieus contemporanèus de Grècia orientala. Trabalha pendent trente ans a la constitucion d'aquela istòria universala titulada la Bibliotèca istorica. Cobrís un periòde mai de mila ans, des temps mitologics fins a Juli Cesar e la batalha de Farsalia.
La Bibliotèca istorica compren quaranta libres qu'un vintenat demoran: lo primièr libre fins al cinquèn puèi l'onzen libre fins al vint e segond son conservat dins lor integralitat alara que los autres son coneguts pas que per de fragments. Diodòr i presenta d'eveniments dins un òrdre cronologic en tres temps per cada periòde: d'en primièr los eveniments contan la Grècia e l'Asia menora, enseguida la Sicília, e fin finala Roma. Diodòr mòstra atal l'importança que dona a sa patria que presenta al meteis nivèl que las poténcias grègas e romana.
Donat que Diodòr i amassa totes los eveniments datables s'apiejant sus fòrça fonts mai ancianas, son trabalh foguèt longtemps reduch a aquel d'un compilator. Per l'istòria siciliana, auriá subretot utilizat las òbras de Timèu de Tauromenion, de Filistos de Siracusa, d'Efòr de Cumes e de Silenos de Cale-Acte. Pasmens, sembla que Diodòr passa aquel ròtle de simple compilator fasent una toca personala mejans per exemple de sas prefàcias ont tracta de questions moralas, didacticas e istoriograficas, plaçant los eveniments contats en perspectiva amb las problematicas de son epòca e produsent atal un trabalh original.
S'atribuís a vegada a Diodòr de Sicília la lista de las Sèt Meravilhas deu Mond, al vejaire de sa descripcion detalhada dels jardins penjats de Babilònia dins lo segon libre de la Bibliotèca istorica.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- {{{2}}},
- {{{2}}},
- {{{2}}},
- (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- {{{2}}},


text:
ATENCION! Eth Centre de Lauegi deth Conselh Generau d’Aran facilite informacion sus es condicions deth celh de nhèu mejançant eth Bulletin de Perilh de Lauegi e sus es caracteristiques deth terren mejançant era zonificacion ATES, e decline tota responsabilitat pes damatges e perjudicis que poguen produsir-se derivadi dera interpretacion e/o usatge qu’es usatgèrs ne hèsquen. Aguesta informacion non substituís era formacion, era experiéncia e eth bon jutjament des usatgèrs.
.
Terrenh Simple
Exposicion a versants pòc arribents e terrenh forestau. Beres clarianes de bòsc pòden implicar zònes d’arribada de lauegi pògui freqüents. Fòrça opcions entà redusir o eliminar era exposicion.
Terrenh Exigent
Exposicion a zònes de trajècte de lauegi ben definidi, a zònes de gessuda o a trampes. I an opcions entà redusir o eliminar era exposicion trobant rotes damb compde.
Terrenh Complèxe
Exposicion a zònes de trajècte de lauegi multiples e superposades o a granes extensions de terrenh dubèrt e arribent. Zònes d’inici de lauegi multiples e damb trampes dejós. Minimes opcions entà redusir era exposicion.
Transicions
Es limits entre es diferentes categories de terren non son ua linha exacta, mès i a franges de transicion. Açò se reflectís enes mapes coma ua zòna a on es colors se solapen en ua amplada de 20 m.
Trajècte de lauegi abituaus
Zònes on se produsisen lauegi naturaus damb relatiua freqüéncia, especiauments en situacions de nhèu recenta, fusion per ploja o fusion per temperatures nautes.
E en archiu de Google Earth traparàs tamben…
Conselhs en punt de prenuda de decisions
Punt der itinerari on cau decidir quina opcion préner, en foncion des condicions e eth grop. Quan se hè clic s’obtien conselhs particulars deth punt en qüestion.


text:
06/03/2013
L'invité-lo convidat-de "Meitat chen, Meitat pòrc" dau 10 de març
Joan-Pau Verdier nos informa que lo convidat de l'emission de questa setmana sera
Philippe Corbière ,
de la novela Botica Adishatz de Perigüers ...Tot quò-qui sur :
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
France-Bleu Périgord
19:14 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Tags : meitat chen meitat porc, joan-pau verdier, martial peyrouny | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Se vei sovent de tristum dins aquel bilhet, e bè per un còp e malgrat las tristessa portada per l’Estat francés e la seuna administracion, la granda novèla es portada pel Conselh General de l’Erau.
Lo besonh d’un collègi bèl a Montpelhièr es la resulta d’una demanda dels parents, e tanben de l’investiment important de las comunas per crear lo sol mejan eficaçe per l’ensenhament, crear Calandretas pertot. I a pas d’autres camins mai eficaçes. Es lo camin que deuriá prendre Tolosa per non pas tardar per desvolopar los objectius que se son donats.
O cal confirmar, encara un còp, per avançar seriosament per l’occitan e sul long tèrmi tal que zo cal desirar, i a pas melhor que la decentralizacion e l’organizacion federativa Calandreta.
Mantunes pòdon peticionar, l’Estat francés serà sord, e quora zo serà pas, serà per desorganizar sistématicament lo revicòl necita de l’ensenhament de l’occitan.
Mas es plan evident tanben que la dimension d’aquel investiment del Conselh General es pas al nivèl de l’enòrme investiment que cal per reviscolar l’ensenhament de l’occitan. Mas aqueles investiment cal soetar que fosquèssen mai nombroses e donc que las autoritats de la decentralizacion aguèssen totes los mejans financièrs per remplaçar l’Estat francés en Occitània. Es per aquesta rason que soi contra la destruccion dels departament, perqué n’aurèm pas pron per bastir una societat occitana administrada coma cal se destrusissèm las administracion qu’existísson uèi, e que son tanben una bona aisina de desviolopament occitan.
Per contra, l’utilitat de l’Estat es sistematicament una causa que se podrà dobtar ; e donc, la seuna utilitat en Occitània es nulla, la consequéncia es que cal autoritats eficaças per la gestion d’Occitània, donc cal eliminar pauc a pauc totas las administracions d’Estat.
Encara un còp, cal felicitar lo Conselh Generau de l’Erau per aver ajudar d’aquesta manièra Calandreta, es un engatjament politic que ne devèm tenir compte dins lo departament concernit.
E tot sistèma politic qu’atacarà aqueste investiment serà donc de criticar e de considerar que serà contra un desvolopament digne de l’occitan.


text:
Catastròfa de Chornobyl
La catastròfa de Chornobyl (en ucraïnian ЧopHoбилbcbka kaTacTpoфa = Chornobyl's'ka katastrofa, en rus ЧepHoбылbckaя aBapия = Chernobyl'skaya avariya) foguèt un accident nuclear, considerat lo mai grèu de l'istòria, arribat dins la centrala nucleara de Chornobyl (Ucraïna, alavetz Union Sovietica) lo dissabte 26 d'abril de 1986. Aquel jorn, una aumentacion subta de poténcia dins lo reactor numèro 4 de la centrala, produsiguèt l'explosion de l'idrogèn acumulat dintre del nuclèu per subreescalfament, pendent un assag ont se simulava una interrupcion de porgiment electric. Per causa de la manca d'un bastiment de sostenement dins la centrala nucleara, s'escampilhèt un plumalh de pluèja radioactiva sus las zonas occidentalas de l'Union Sovietica, Euròpa Orientala, Escandinàvia, Reialme Unit e l'èst dels Estats Units. D'airals grands d'Ucraïna, Bielorussia e Russia foguèron grèvament contaminats, çò que provoquèt l'evacuacion e la reïnstallacion de 300 000 personas. Los 60% de la pluèja radioactiva casèt sus Bielorussia.
Somari
La centrala nucleara[modificar | modificar la font]
La centrala nucleara de Chornobyl se trapa a Prypiat, Ucraïna, a 18 km al nòrd-oèst de la ciutat de Chornobyl, a 16 km de la termièra amb Bielorussia e a 110 km al nòrd de la capitala ucraïniana, Kyiiv (Kiev). La centrala aviá quatre reactors amb capacitat per produsir 1000 MW de poténcia cadun. Pendent lo periòde de 1977 a 1983 se metèron en marcha progressivament los quatre primièrs reactors; l'accident empachèt l'acabament dels dos reactors seguents qu'èran alavetz prevists. Lo nuclèu del reactor se compausava d'un enòrme tambor de grafit de 1700 t qu'a l'interior 1600 tudèus metallics de pression lotjavan 190 t de dioxid d'urani en forma de barras cilindricas. Per aqueles tudèus de pression circulava d'aiga pura qu'en se caufar fornissiá de vapor a la turbina de ròda liura. Entre aquestes conduches de combustible se trapavan 180 tudèus nomenats barras de contraròtle formats per d'acièr borat e qu'ajudavan a moderar la reaccion en cadena al dintre del nuclèu del reactor.
La catastròfa[modificar | modificar la font]
En agost de 1986, dins una informacion remesa a l'Agéncia Internacionala de l'Energia Atomica, s'explicavan las causas de la catastròfa dins la centrala de Chornobyl. Aquela revelèt que l'equipa que i operava lo 26 d'abriu de 1986 se prepausèt de realizar un assag amb l'intencion d'aumentar la seguretat del reactor per verificar lo temps que la turbina de vapor contunhava de generar d'electricitat un còp copada la distribucion de vapor. Las pompas refrigerantas d'emergéncia, en cas de pana, demandavan un minimum de poténcia per se metre en marcha e los tecnicians desconeissián quin èra aquel minimum. Un còp arrestat lo provesiment de vapor, se desconeissiá se la turbina podriá mantenir las pompas en foncionament. Per fin de realizar aquest assag, los tecnicians volián pas atudar lo reactor, per evitar un fenomèn conegut coma empoisonament per xenon. Entre los produches de fission que se produsisson dintre del reactor, se trapa lo xenon-135, un gas amb una capacitat granda d'absorbir de neutrons. Mentre que lo reactor es en foncionament de manièra normala, se produsisson tantes neutrons que l'absorpcion es minimala, mas quand la poténcia es fòrça bassa o que lo reactor se deten, la quantitat de xenon-135 aumenta e empacha la reaccion en cadena per qualques jorns. Solament quand lo xenon-135 se desintègra es quand se pòt tornar iniciar lo reactor. Los operadors inseriguèron las barras de contraròtle per tal de demesir la poténcia del reactor e aquela davalèt fins a 30 MW. Amb un nivèl tan bas, los sistèmas automatics pòdon arrestar lo reactor e per aquesta rason los operadors desconnectèron lo sistèma de regulacion de la poténcia, lo sistèma d'emergéncia refrigerant del nuclèu e d'autres sistèmas d'aparament. Amb 30 MW comença l'empoisonament per xenon e per tal de l'evitar, aumentèron la poténcia del reactor en pojant las barras de contraròtle, mas amb lo reactor a mand de s'atudar, los operadors tirèron manualament pro barras de contraròtle. De las 170 barras d'acièr borat qu'aviá lo nuclèu, las règlas de seguretat exigissián que i aguèsse sempre un minimum de 30 barras davaladas; aqueste còp daissèron solament 8 barras davaladas. Amb los sistèmas d'emergéncia desconnectats, lo reactor experimentèt una pojada de poténcia extrèmament rapida que los operadors detectèron pas a temps. A las 01:23, 4 oras après lo començament de l'assag, mantun operadors de la sala de contraròtle comencèron de se rendre compte que quicòm anava mal. Quand los operadors volguèron davalar tornarmai las barras de contraròtle, aquelas respondèron pas pr'amor que benlèu èran ja deformadas per la calor, e foguèron desconnectadas per tal de lor permetre de davalar per gravitat. Entendèron un bruch fòrt e se produsiguèt alavetz una explosion causada per la formacion d'una nívol d'idrogèn al dintre del nuclèu, que faguèt volar lo tech de 100 t del reactor en provocant un incendi dins la centrala e una emission gigantesca de produches de fission dins l'atmosfèra.
Primièras reaccions[modificar | modificar la font]
Qualques minutas après l'accident, totes los pompièrs militars assignats a la centrala èran ja en camin. Las flamas afectavan divèrses estatges del reactor numèro 4 e s'aprochavan perilhosament del bastiment ont se trapava lo reactor numèro 3. Lo compòrtament dels pompièrs pendent las tres primièras oras de l'accident evitèt que lo fuòc s'estendèsse a la rèsta de la planta. Encara atal, demandèron d'ajuda als pompièrs de [[Kyiiv] (Kiev) per causa de l'importància de la catastròfa. Las manòbras de la planta metèron los autres tres reactors en refrigeracion d'emergéncia. Après dos jorns, i aviá 18 ferits fòrça grèus e 156 ferits amb de lesions mejanas produsidas per la radiacion. Lo primièr aprochament en elicoptèr faguèt evidenta l'importància de la catastròfa. Lo nuclèu, expausat a l'atmosfèra, continuava de cremar e d'emetre de produches radioactius. La temperatura pojava a 2500 °C e per l'efècte chemenèia, impulsava lo fum radioactiu a una altitud considerabla. Al temps, los responsables de la region comencèron de premanir l'evacuacion de la ciutat de Prypiat e d'un rai de 10 km al torn de la planta. Aquesta primièra evacuacion comencèt lendeman de manièra massissa e se concluguèt après 36 oras. L'evacuacion de Chornobyl e d'un rai de 36 km s'efectuèt sièis jorns après la catastròfa. I aviá alavetz mai de 1000 d'afectats per de lesions grèvas produsidas per la radiacion. Lo matin del dissabte, divèrses elicoptèrs de l'armada se prestavan per lançar sul nuclèu una barreja de materials que consistissiá en sabla, argila, plomb, dolomita e bòr absorbent de neutrons. Lo bòr absorbent de neutrons empachava que se produsiguèsse una reaccion en cadena; lo plomb èra destinat a conténer la radiacion gamma e la rèsta de materials permetián que la barreja demorèsse unida e omogènea. Quand lo 13 de mai acabèron las missions, s'èran lançadas al nuclèu 5000 t de materials. Comencèt alavetz lo bastiment d'un tunèl per dejós lo reactor accidentat per tal d'assolidar lo terren e empachar que lo nuclèu s'enfonsèsse per causa del pes dels materials lançats. Après una setmana s'acabèt lo tunèl e començet la levada (lo suslhèvament?) d'una estructura nomenada «sarcofag», qu'emborrassariá lo reactor en l'isolant per sempre de l'exterior.
Evidéncias a l'exterior[modificar | modificar la font]
Lo 27 d'abril divèrsas estacions de contraròtle en Suècia senhalèron la preséncia anautita de polvàs extrèmament radioactiva dins son territòri e en fixèron l'origina coma provenenta de la termièra entre Ucraïna e Bielorussia en foncion dels vents dominants a aqueles jorns. En Finlàndia e Alemanha se mesurèron de nivèls similars, çò que permetèt a la rèsta del mond de conéisser en part l'importància del desastre. La nuèch del diluns 28 d'abril, pendent l'emission del programa de notícias Uremya, l'animator legiguèt un comunicat brèu: "S'es produsit un accident dins la planta d'energia de Chornobyl e demest los reactors un a es estat damatjat. Se prenon de mesuras per tal d'eliminar las consequéncias de l'accident. S'assistís las personas afectadas. S'es designada una comission governamentala". Los dirigents de l'URSS avián pres la decision politica de pas donar mai de detalhs. Mas davant l'evidéncia, lo 14 de mai lo Secretari Generau Mikhaïl Gorbachov decidiguèt de legir un raport sincèr ont reconeissiá l'importància de la tragèdia.
Consequéncias[modificar | modificar la font]
L'explosion provoquèt la màger catastròfa de l'istòria de l'esplecha civila de l'energia nucleara. Pressumptament originat per la realizacion d'una pròva, al moment de l'accident moriguèron 31 personas, al torn de 350 000 persones aguèron d'èsser evacuadas dels 155 000 km2 afectats, en daissant de grands airals desabitats pendent fòrça ans. La radiacion s'estendèt a la màger part d'Euròpa, ont demorèron de nivèls nauts de radioactivitat pendent divèrses jorns. S'estima que se desliurèt 500 còps la radiacion de la bomba atomica lançada a Hiroshima en 1945. Après l'accident lo principau problèma sanitari veniá de l'iòde-131, amb un periòde de semidesintegracion de uèch jorns. La preocupacion principala es actualament la contaminacion de la tèrra amb d'estronci-90 e cèsi-137, amb de periòdes de semidesintegracion de 30 ans. Las concentracions pus nautas de cèsi-137 se trapan dins los jaces superficials de la tèrra, que i es absorbit per de plantas, de babaus e de fongs e atal entran dins lor cadena alimentària. Se tem que la radioactivitat afècte la populacion locala pendent de generacions. En genièr de 1993, l'IAEA revisèt l'analisi sus las causas de l'accident, en l'atribuissent a una error de concepcion del reactor e non pas a una error umana. L'IAEA en 1986 aviá citat coma causas la manipulacion del reactor pels operadors. L'error dins la concepcion se considerèt coma la causa pr'amor qu'aqueste tipe de reactors a de reactivitat positiva, a diferéncia dels reactors BWR o PWR. Aquesta caracteristica fa qu'un escalfament anormal del refrigerant produsisca un aument del nombre de fissions, e per aquò un màger escalfament, en produsissent una reaccion en cadena. Per son importància dins la seguretat de la planta se considerèt una error de concepcion. En 2005, l'OIEA elaborèt lo darrièr rapòrt que detalha lo nombre de mòrts dirèctament causats per l'accident en 59 personas, d'elas 48 trabalhadors de la centrala. Los cas de càncer de la tiroïda comptabilizats son estats mai de 4000. S'estima que 600 000 personas foguèron afectadas per la radiacion, de las qu'aumens 3500 moriràn coma consequéncia d'ela, entre els la majoritat dels 2500 trabalhadors e militars que bastiguèron lo primièr sarcofag de ciment. Un autre rapòrt obten de resultats diferents respècte a Chornobyl. Segon aquel, mièg milion de personas son mòrtas e las donadas subministradas per Ucraïna son pas complètas. Aquel seriá lo nombre de personas (500 000) qu'aurián perdut la vida, per causa de la nívol radioactiva, que contaminèt granda partida d'Euròpa. E 30 000 autres moririán dins las annadas seguentas. Aquestas valoracions presentan una diferéncia importanta amb las investigacions de l'OMS e l'OIEA. Segon Greenpeace en total es estat contaminat amb de cèsi-137 un 30% dels airals ont vivon 9 milions de personas. Segon un tecnician del centre scientific del govèrn ucraïnian, en Ucraïna s'enregistran de cas de càncer de la tiroïda, de leucèmias e de mutacions geneticas qu'apareisson pas dins las estadisticas de l'OMS, e qu'èran practicament desconegudas fa 20 ans.


text:
Tartarin de Tarascon
Tartarin (de Tarascon) es lo personatge centrau de divèrsei romans en francés de l'escrivan provençau Anfós Daudet. Lo primier roman Tartarin de Tarascon escrich en 1872, foguèt seguit de doas autreis òbras: Tartarin sur les Alpes en 1885 e lo que seriá lo darrier de la sèria, Port-Tarascon, en 1890. Lo protagonista s'inscriu dins una tradicion de far rire lo public parisenc en presentar d'estereotipes caricaturaus d'occitans, genre que i excelliguèt tanben Marcèu Panhòl. Dins lo vocabulari occitan, s'emplega per designar un raconte pron fantasiós lo mot tartarinada, bastit a partir dau nom Tartarin.
Somari
Tartarin[modificar | modificar la font]
Tartarin, lo personatge centrau e antieròi dau roman de Daudet es, a l'epòca, una mena de caricatura deis abitants de Tarascon. Es lo cap dei caçaires de casquetas d'aquela vila provençala que, après que veguèt de leons, decidiguèt d'anar ne caçar en Argeria. Es descrich ansin per l'autor:
- un òme èra assetat, de quaranta a quaranta-cinc ans, pichon, gròs, calossut, roginàs, en braç de camisa, amb de cauçons de flanèla, una barba fòrta e d'uelhs flamejaires"
- Lo còrs de Tartarin èra un brave òme de còrs, ben pesuc, ben sensuau, ben mofle, ben gemegaire, plen d'apetís borgés e d'exigéncias domesticas, lo còrs ventrut e cort sus patas de l'immortau Sancho Pança.
Tartarin a un ròtle d'antieròi nèci, que se fa engusar per de personatges sens escrupols, dau temps de son viatge vèrs l'Atlàs. Daudet s'inspirèt de personatges de carn e òs coma per exemple son cosin Enric Reinaud que li contava sei viatges en Africa, e tanben de la vida de Jules Gerard, originari de Provença, que foguèt caçaire de leons en Argeria.
Fracàs iniciau de l'òbra[modificar | modificar la font]
Quand sortiguèt lo libre, en 1872, foguèt un vertadier fracàs.
Leis abitants de Tarascon, e mai lei provençaus en generau se sentiguèron insultats per aquela descripcion caricaturala de personatges provençaus[1].
L'ambient venguèt clarament ostil a Daudet en país provençau e s'èra dich que se veniá a Tarascon o mai a Nimes seriá tuat. Segon Jacques Roué, lei gents aurián cridat "A mòrt!" mentre qu'èra a passar per lo país e mai foguèsse acompanhat de Frederic Mistral.
Popularizacion de Tartarin[modificar | modificar la font]
Malgrat aquesta debuta dificila, lo personatge venguèt lèu celèbre e seis aventuras foguèron publicadas mai d'un còp. Ansin en 1885 espeliguèt una seguida Tartarin sur les Alpes e mai un tresen libre Port-Tarascon, en 1890. Tartarin venguèt un personatge ben popular qu'apareissiá dins lei carnavaus e divèrs dessenhs. Un brin mai tard foguèron adaptadas au cinèma seis aventuras.
Recentament la municipalitat de Tarascon crompèt un ostau borgés dau sègle XIX, que sonèron "Maison de Tartarin de Tarascon", que se semblava a la descripcion facha de l'ostau de Tartarin e lo decorèron amb de mòbles e de vestits d'epòca en seguir fidelament lo roman per ne far un musèu a la glòria de Tartarin.
Lei traduccions dau libre[modificar | modificar la font]
Quand lo libre coneguèt capitada comencèron de se far de traduccions dins mantei lengas. En 1887 espeliguèron lei versions anglesas The Prodigious Adventures of Tartarin de Tarascon e Tartarin on the Alps. La traduccion de Port Tarascon en anglés foguèt editada en 1891. Aquela meteissa annada sortiguèt la revirada en espanhòu facha per H. de los Ríos: Tartarín de Tarascón. La version italiana Tartarino di Tarascona, revirada per Mario Foresi, se publiquèt mai tard, en 1899, a Floréncia.
Filmografia[modificar | modificar la font]
Mantun filme foguèt fach a partir de la primiera òbra: en 1908, 1934, e 1962. Lo darrier, foguèt mes en scèna per Francis Blanche e interpretat per Alfred Adam, Jacqueline Maillan, Bourvil e Robert Porte.
- Tartarin de Tarascon (1908), cort metratge de Georges Méliès;
- Tartarin de Tarascon (1934), filme de Raymond Bernard amb Raimu e Fernand Charpin. Lei dialògs foguèron escrichs per Marcèu Panhòl;
- Tartarin de Tarascon (1962), filme de Francis Blanche e Raoul André.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Segon Yves Berger, l'editor dau prefaci de l'edicion dau libre espelida dins leis ans 1980
Liames extèrnes[modificar | modificar la font]
Suls autres projèctes Wikimèdia :
- Tartarin de Tarascon, sus Wikimedia Commons


text:
Començam pel començament, soi nascuda dins Sud d'Occitània a Besièrs, vila catara ont tiri totas las originas mieunas.
CURSUS Aprèp lo bac, me soi directament orientada vèrs lo multimèdia e tots sos atrachs. Ai passat mai d'un diplòma orientat cap a las novèlas tecnologias. Ai acabat mon cursus universitari al Canadà dins la ciutat quebequésa de Montreal.
EXP PRO Mas experiéncias professionalas m'an amenat a trabalhar dins a quicòm pròche tot çò qu'aborda e tòca a la comunicacion : del Web a l'estampatge, del marketing en passant per la vidèo. Passionada per la comunicacion, ensaji de faire conéisser des entrepresas a partir d’un simple mot o dessenh. Ai trabalhat en França coma a l'estrangièr e notadament en Asia (Singapour, Thaïlande, Indonèsia, etc.)
LO WEB E IEU Practiqui al quotidian mai d'una centena de flux RSS e comptes Twitter qu'alimentan ma set de coneissenças en WebDesign, Web 2, referençament, WebMarketing, creacion visuala… e d'autres domenis grafics. Aquela velhada tecnologica, la transmeti a qual la desira en escrivant d'articles sus diferentes sits.
COMPÉTENCIAS Comunicacion, marketing e Web marketing, creacion de suports de comunicacion print e Web.
LENGAS Francés, inglés, castillan e occitan.


text:
Woirel
Woirel es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Vilatge rural picard del Ponthieu, situat sul anciana rota nacionala 336 e a 17 km al sud de Abbeville, facilament accessible pels autoroutes A16 e A28
Village rural picard du Ponthieu, situé sur l'ancienne route nationale 336 et à 17 km au sud d'Abbeville, aisément accessible par les autoroutes A16 et A28
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
De las traces d'una preséncia romaine an #èsser d'amassadas en la comuna.
Lo luòc i aviá qualificat de vila a partir del començament de la Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle.
La distincion i aviá comprés en la sénéchaussée de Ponthieu.
Des traces d'une présence romaine ont été trouvées dans la commune.
Le lieu était qualifié de cité à partir du début du Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle.
La seigneurie était comprise dans la sénéchaussée de Ponthieu.


text:
Lo 11 de deceme de 2017, representants de la Federacion regionau Calandreta Novèla Aquitània e de la Federacion departamentau Calandreta 64 que son au tribalh au Conselh de desvolopament per la lenga occitana de la Region Novèla Aquitània « Amassada ».
Un beroi moment qu’estó la signatura de la navèra convencion particulara tau desvelopament e l’estructuracion de l’ensenhament de l’occitan dens l’academia de Bordèu. Dehens qu’ei afirmat la mesa en plaça d’ua convencion especifica tà Calandreta.
Los representants de Calandreta qu’an confirmat qu’em prèst a tribalhar. En davant !
Partenaris presents : Nouvelle Aquitaine, Joan Breç Brana, Lo Congres de la lenga, L’Oplo, Gascon lanas…
Òc-Bi Aquitania, In’oc, ieo Gironde…


text:
• Evolucion de l'umanitat : Lo jorn ont moriguèt Joan Jaurés nasquèt Loís de Funés.
• L'ors e la cabra : Lo jorn ont la Sega-lana venguèt lançar dins la natura cabras salvatjas pirenencas, desaparegudas dempuèi mai d'un sègle, expliquèt qu'èra pas possible de tornar metre d'orses que son encara presents dins lo massís ! Logica ecologica ?
• Aucèls : Per Aude, las agaças (Margòt l'agaça quand plòu va a la caça. Quand fa bèl temps, se cura las dents) e las graulas (Ciutat de Carcassona del comte Trencavèl tornaràn tos aucèls que cantaràn dins la lenga del vent, que cantaràn en lenga d'Òc) fan pas mai part dels aucèls nosibles.
• Polets : D'unes bramèron contra la publicitat de Loué suls polets contrarotlats que metián en causa la dignitat de la policia. Seriá pas permés de sorire ? Lor i agradariá mai de veire policièrs-pigs-pòrcs angleses per la dignitat seuna ? Serà lèu interdit de cridar : « los poletons » quand lo 22 sortís a quina ?
• Becarut : Podètz venir pairin o mairina d'un becarut (l'aucèl de las plumas ròsas dels estanhs) : vos mandarà cartas postalas de sos viatges ! (http://www.tourduvalat.org/fr/dossiers/flamants_roses)
• Roseta : Qun temps perdut a faire de ronds dins l'espaci, de miliards de legas e de milierats de jorns per anar veire un Achorrit ! N'i a plan pro a l'ostal ! E se pòdon fotografiar sens una tecnologia abans-gardista !
• Ròse : Aquí ara que te vendon de pastagàs ròse ! Uniformizacion dels gosts : coma s'èras pas fotut de te preparar una tomata (o un papagai ; o una mauresca) a ton idèia !
• Ròsa : Çò mèsme per la cervesa qu'i rajustan de frucha (o d'extraits, o de flairas...). Qual se soven dels Monacòs e dels Tangòs ?
• Carnsalada : Se los salsissòts e cambajons de la Montanha negra an la meteissa autenticitat que lo fals-papeta que ne fa la promocion a la television, te balha pas enveja de ne manjar !
• Vergonha : Vista a la TV una recèpta autentica de caçolet de Tolosa amb de tomatat e dins una cocòta tampada de fonta. Lo caçolet sens caçòla : s'arrèsta pas lo progrés !
• Vergonha (bis) : Mas l'endeman dins aquesta emission consacrada a la cosina de terrador, fasián fregir fetge gras a la padena amb de... margarina !
• Lana : Res de mai piòt que las questions TV que te pòdon faire ganhar quatre sòuses se mandas un SMS per dire (exemple) se lo filh del caval es lo polin o la feda ! Polit biais de tondre la lana dels telefonaires !
• Barra-tampa : Un cabinet d'estudis explica al moment de dobrir una novèla zòna comerciala grandarassa a Carcassona que la vila ten ja tròp de comèrcis !
• Pèrda d'identitat : L'estadi de rugbí de Montpelhièr se ditz pas mai Yves-du-Manoir mas Altrad. Signe fòrt de la comercializacion capluga de l'espòrt e de la pèrda d'identitat, d'istòria, de legenda e d'èime !
* Injustícia : Pas de Luzenac en Liga 2 : los gròsses aiman pas los pichons !
Siscladejaire Roch
PAPIERÒT MENERBÉS (in La Semaine du Minervois, 02/10/14)


text:
Instrument de còrdas hregadas
Los instruments de còrdas hregadas (var. instruments de còrdas fretadas) que hèn vibrar las loas còrdas sian au mejan d'un arquet, sia dab ua arròda (com dens lo cas de la sonsaina).
A despart d'estar mavudas per la hregada de l'arquet o de l'arròda, la còrdas que poden totun estar puntejadas (com las còrdas de la guitarra, e aquò que s'apera alavetz lo pizzicato, hèra emplegat au vriulon e a la contrabassa) o vibrar per simpatia (com ac hèn las còrdas simpaticas de la sonsaina e de la viòla d'amor).
- Caracteristicas generaus : arquet, pontet, barra d'armonia, amna, colofònia
- Ajòus : Rebec • Lira da braccio • viela
- Familha deu vriulon : vriulon • vriulon piccolo • vriulon alto • vriulon tenor • violoncèl • violoncèl piccolo
•Vriulon barròc •Pochette •Vriulon de Stroh •Norvègia : Hardingfele •Vriulon de Stroh
- Viola pomposa
- Arpeggione
- Familha de la viòla de gamba
- Contrabassa • octobassa
- Bariton
- Trompeta marina
- Sonsaina


text:
BASTIR e SALVAR?
Es que farem un pont?
Es que farem una rota? Un tunèl?
Es que farem una pisina?
Es que farem un cagador ?
Ont trapar las subvencions?
Es qu'i aurà mon nom?
Escrich dessús en letras gròssas?
Valentin Dupont lo rei de la
subvencion!
Es que farem una cantina?
Es que farem un luòc de rescontra?
Es que farem un bordèl ?
Es que farem una cella psicologica?
Es que i aurà mon nom escrich dessús
en letras gròssas?
Puta e dire que l'aujòl m'ajuda pas
mai.
Fasèm de la politica pichon!
Pòts pas comprendre los mecanismes de
la politica francesa.
Òc fasèm de la negociacion
complicada.
Te doni un pont te dòni ma votz ...
Alara excusa me mas ta lenga.
Te la pòts carrar al cuol.
Escota pichon i a de caumatge,
I a los problèmas economics.
E aquò finirà pas jamai.
Segur i a tres enfants que son tuats
cada jorn,
Segur que i a una femna tanben.
Segur que i a d'injustícias.
Mas ... me , laissas me parlar !
Qué?;;;;
Vòl salvar la tia lenga? ...
Mas es con aquel mainatge... qué? ...
Non I a las prioritats... Qué?
A ça mé......Alara ta cultura
occitana.
Figuras te que coneissi lo rei de la
subvencion.
Que coneis lo filh del professor de
diversitat al collègi de França.
que finiguèt primièr a l'ENA.
Lo tipe que se pòt aprendre per còr ,
Las paginas jaunas de annuari invèrsa.
Que lo can i pissèt sus.
Coneis tanben lo tipe tresen de la
promocion Waterloo -Voltari.
que coneis lo primièr de Sciences PO ,
Lo qu' a causit de gardar las fedas
dins A rièja.
Mabol....
La colha ,que vòl pas mai, nos ajudar
per trapar
las subvencions. Que lo professor de
Las Serres li diguèt un jorn :
E ben pauròt cossí se ditz ADN en òc?
Un tipe saberut e umanisat que se cura
lo nas ,
amb la meteissa bruca pichona polida
pels ans.
Lo tresen de l' ENA sosta lo quatren de
Sciéncas Po per Bastir,
Un monde melhor fach sens E 130 e sens
demandas de cagadors
De ponts , de cantinas e aaaaa de
calandretas en dur.
Mèrda que non sem en republica dels
dreches de l'òme de la femna e de la canhòta
Qué tot ven un bordèl gigant, bòria
cologica, durabla, perena; ciutadana.
Mondialasidas pichons . Cal sègre lo
progrès!
E sap pas sonque dire bonjorn en òc.
E ditz per levar lo gòt ;»salud.»
Creis de parlar òc!
E son totes a l'ajudar en se trufant
coma de falords,
per crebar la cultura occitana al nom
de l'uniformitat
francimanda.


text:
Publicat jos l’egida del CREO (Centre Regional per l’Ensenhament de l’Occitan fòra las acadèmias de l’airal istoric de l’occitan) de la Talvera, Sus las pesadas de Rainal (en version francesa : Sur les pas de Renard) ven en seguida del Molière l’Occitan. L’objectiu de l’obratge es de mostrar clarament la capacitat d’investigacion que se pòt tirar de la practica de l’intercompreneson. Lo supòrt pedagogic causit es tirat de la faula del Fèdre La volp e los rasims qu’es balhada a la debuta dins la version originala latina. En seguida, venon doas traduccions, l’una en francés e l’autra en occitan. D’autras reviradas s’apiejan sus aqueles tres tèxtes que servisson de referéncia. A la debuta, la faula se declina jos sèt versions de lengas romanas : castelhan, catalan, francés, italian, latin, occitan e romanés. Puèi la continuitat de l’occitan es mesa al lum amb la comparason de sas variantas lingüisticas (occitan auvernhat, gascon, lemosin, lengadocian, niçard, provençal e alpin) e graficas (grafia classica dels trobadors – una revirada en version medievala es prepausada – e grafia de Roumanille). Dins una tresena partida se vei l’evolucion de l’occitan lemosin e marchés cap al parlar d’Oïl. Per clavar, son comparadas las versions occitanas de la faula de l’Esòp (qu’es balhada, tanben, dins sa version grèga originala), del Fèdre e de La Fontaine.
De braves extraches de dos discors del Joan Jaurés son portats a la fin del libre. Tenèm aquí un plaidejament mai que bèl tocant a l’intercompreneson.


text:
Collegiada
'Na collegiada es 'na egleisa non episcopala qu'es estada confiada a un collegi de clergues o chapítol collegiau, es a dire a 'na amassada de chanonges (de nombre variable segon los luecs).
Ròtle[modificar | modificar la font]
Lo chapítol de chanonges (o de chanongessas) era la màger part dau temps creat (fondacion) per 'na familha senhorala, consirosa de reparar 'na fauta lorda o de preparar son salut eternau (sauvacion de l'arma) en s'assegurar la prejària quotidiana de las personas consacradas, en mai d'un luec de sepultura decent (a l'interior de l'egleisa collegiada).
Aitau, Renaud Bisin escriu dins « Lo mestre de Sent Chamant »[1] (dau nom de la collegiada edificada en Auvèrnhe a l'epòca de Charles VIII):
- « S'es dich que [Robert de Balsac] aviá edificat 'questa collegiada en se repentir de totas sas fautas passadas, de totas sas exaccions e ben tot de l'assassinat de Joan V d'Armanhac. Tots 'quilhs "monges" qu'anavan prejar durant daus segles a l'entorn de sa tomba eran aitau la garantida davant Dieu de 'na accion de gràcia per l'eternitat. »
En foncion de la richessa dau donaire e dau nombre de chanonges, lo fondator balha a la collegiada de las ressorsas materialas sufisentas (sensiblament daus bens fonziers) que son distribuidas sos forma de prebendas entre los chanonges; 'quilhs darriers son generalament chausits per lo fondator o sos eretiers.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ René Visy: "Le maître de Saint-Chamant".


text:
Esves-le-Moutier
Esves-le-Moutier es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La glèisa paroissiale es dédiée a sant Maurici, #que li es a el dédicacée la catedrala d'Angieus. Mas lo prieuré, benlèu existent al Sègle IX, a testificat al Sègle XI ont levava del abbaye de Méobecq en Berrí, #que se'n sap que lo 3 de març 1154, una sentence del pape Anastase decidís que la glèisa de Méobecq seriá d'ara endavant sujette de la glèisa de Parçay en Touraine e lududes li caldriá « humble révérence, tala #qu'un membre li cal aubedir al cap ».
Henri II, comte d'Anjau, a épousé Aliénor de Aquitaine en 1152 e es vengut rei de Angleterre en 1154. Lo 11 de genièr 1174, bulle del pape Alexandre III, que # aquel pontife pren per el jos la siá proteccion lo monastèri de Méobecq e confirma totas las siás possessions. Thomas Becket a #èsser assassinat en 1170, e #que Henri II a efectuat lo parteja de los sieus domenis entre los sieus fils. Lo 19 de junh 1182, una bulle del pape Luce confirma la soumission dels fraires de Méobecq al archevêché de Tors. Se remembrarà que Louis VII morís en 1180, en daissant Philippe Auguste governar sol, d'ara endavant. L'istòria d'aquel pichon prieuré pòt èsser analisat coma un pichon exemple de la redistribution dels poders e de las possessions en sud-Touraine suls marges respectius dels Plantagenêts e de Capétiens, conflicte #qu'entrenarà la fortificació del prieuré de Esves pendent los estralls del Prince Negre en temptant de reconstituer las possessions anglesas pendent la guèrra de #Cent Ans.
Fòrça mai tard, en 1664, l'avesque François de Montmorency-Laval, #que i aviá #èsser enviat al Canadà en 1663 ven abbé commendataire del abbaye de Méobecq, e a aquel títol, prieur d'aquel de Esves. El détourne en benefici de lo sieu évêché de Quebèc las intradas del abbaye, abans de suprimir lo monastèri en 1673 per cartas brevets. L'istòria completa del pichon prieuré de Esves rèsta a escriure entre las siás grandas tendéncias istoricas, #que son tant de pistas d'investigacion.
La glèisa paroissiale est dédiée à saint Maurice, auquel est dédicacée la cathédrale d'Angers. Mais le prieuré, peut-être existant au Modèl:IXe siècle, est attesté au Sègle XI où il relevait de l'abbaye de Méobecq en Berry, dont on sait que le 3 mars 1154, une sentence du pape Anastase décide que l'église de Méobecq serait désormais sujette de l'église de Parçay en Touraine et lui devrait « humble révérence, tel qu'un membre doit obéir à la tête ».
Henri II, comte d'Anjou, a épousé Aliénor d’Aquitaine en 1152 et est devenu roi d'Angleterre en 1154. Le 11 janvier 1174, bulle du pape Alexandre III, par laquelle ce pontife prend sous sa protection le monastère de Méobecq et confirme toutes ses possessions. Thomas Becket a été assassiné en 1170, et que Henri II a effectué le partage de ses domaines entre ses fils. Le 19 juin 1182, une bulle du pape Luce confirme la soumission des moines de Méobecq à l'archevêché de Tours. On rappellera que Louis VII meurt en 1180, laissant Philippe Auguste gouverner seul, désormais. L'histoire de ce petit prieuré peut être analysé comme un petit exemple de la redistribution des pouvoirs et des possessions en sud-Touraine sur les marges respectives des Plantagenêts et de Capétiens, conflit qui entraînera la fortification du prieuré d'Esves durant les ravages du Prince Noir tentant de reconstituer les possessions anglaises durant la guerre de Cent Ans.
Beaucoup plus tard, en 1664, l'évêque François de Montmorency-Laval, qui avait été envoyé au Canada en 1663 devient abbé commendataire de l'abbaye de Méobecq, et à ce titre, prieur de celui d'Esves. Il détourne au profit de son évêché de Québec les revenus de l'abbaye, avant de supprimer le monastère en 1673 par lettres patentes. L'histoire complète du petit prieuré d'Esves reste à écrire entre ses grandes tendances historiques, qui sont autant de pistes de recherche.


text:
Un ostal situat en la Còsta Brava en un bòsc plen de ròcas. Un promotor amb aficion per l'arquitectura tradicionala. Materials modèrns. Lo resultat es una bastissa de beton armat amb arcs de maons e pèira, fenestrals de masia e una piscina fòrça singular.
Tres bastissas bessonas en l'Aishamplatge barcelonés. Los fondaments sus las rèstas de la muralha. Murs amb arcs que permetián la comunicacion als constructors. Correders secrètes. Escalièrs prèstes de quèir. Frescs amagats. Mai de cinc ans d'activitat per ressuscitar una bastissa maumetuda pel passatge dels ans.
Direccion (amassa amb Carles Barberà) d'una equipa d'estudiantas de l'URV per, en un acòrdi universitat-entrepresa, la realizacion de l'auditoria energetica d'un institut de segondària e de moduls professionales, a Reus.
Equipa dirigida per Josep Maria Girós, amb Fernando Álvarez, David Moncusí e Alfons Civit, per la presentacion d'un projècte al concors de la Bibliotèca de la Dièta Nacionala del Japon, a Nara.
Concors pel bastiment en lo campus de Leioa al Bascoat, d'un columbàri que recuèlha las rèstas de las personas qu'avián donat los sieus còrsses a la Sciéncia.


text:
Dijaus e diuendres pro assolelhadi. Cambis entara dimenjada
Temperatures doces entath mes de gèr (5°/17° en hons de Val; 2°/4° en còta 2.000).
Eth diuendres 5 serà un dia esplendidaments assolelhat, tamb vents doci de direccion sud-oest.
Temperatures en leugèra descenuda (3°/13° en hons de Val; 0°/3° en còta 2.000).
En çò que tanh ath dissabte 6: existís un shinhau d'incertitud entre modèls meteorologics, sus a on se plaçarà eth centre des baishes pressions, calerà èster fòrça atenti ara evolucion.
Peth moment semble que serà ua jornada embromada tamb precipitacions intenses. Còta de nhèu pendent era maitiada enes 1500 m en tot descéner pendent eth maitin as 900 m e a totes es còtes a compdar de meddia. Acumulacions que poderien superar es 50 cm en còtes nautes
Temperatures en descenuda a mesura qu'auance era jornada (1°/5° en hons de Val; -7°/-2° en còta 2000).
A causa dera fauta de certitud dera prevision entath dissabte, vos informam que se i auesse quauque cambiament, realizaríem un bulletin extraordinari aguesta tarde.


text:
Transcripcion genetica
La transcripcion genetica o transcripcion de l'ADN (o mai cort la transcripcion) es un procès biologic, primièra etapa de l'expression genetica. Pendent la transcripcion genetica, las sequéncias d'ADN son copiadas en ARN per un enzim nomenat ARN polimerasa. La transcripcion produsís l'ARN messatgièr o ARNm coma primièra etapa de la sintèsi de proteïnas. La transcripcion de l'ADN se poiriá tanben nomenar sintèsi de l'ARN messatgièr.
Output:
Somari
Transcripcion a cò dels procariòtas[modificar | modificar la font]
La transcripcion de l'ADN a cò de las bacterias se produtz dins lo citoplasma (del fach que tenon pas de nuclèu cellular coma las cellulas eucariòtas) e compta una sèria de fasas consecutivas que son l'iniciacion, elongacion e terminacion de la sintèsi d'ARN.
Iniciacion[modificar | modificar la font]
Lo complèxe de transcripcion que ne fa partida l'ARN polimerasa, a besonh de factors d'iniciacion que se jonhon a de sequéncias especificas d'ADN per èsser reconegudas e que se sintetize l'ARN. Las sequéncias d'ADN ont se fixan los complèxes de transcripcion se nomenan promotors. Los promotors an de sequéncias de nucleotids definidas, que la pus coneguda es la caissa TATA. Los promotors se localizan a las extremitats 5'-terminalas dels gèns. L'ARN polimerasa se jonh a las sequéncias promotoras que compren la caissa TATA. La sequéncia promotora es formada de 70 parelhs de basas azotadas, que correspond amb la talha de l'oloenzim ARN polimerasa qu'es una esfèra de gaireben 20 nanomètres de diamètre. L'ARN polimerasa se jonh a una de las cadenas de l'ADN bicatenari e aquel s'enrotla sus l'enzim de forma semblabla, coma o fa amb lo nucleosòma. L'interaccion entre l'ARN polimerasa e l'ADN es estabilizada per divèrses tipes de ligams febles coma las interaccions ionicas, las interaccions de Van der Waals e de ligams idrogèn. L'union d'ARN polimerasa a ADN se nomena complèxe barrat. La reconeissença del promotor per l'ARN polimerasa va a la carga de la sosunitat sigma. E mai que la recèrca del promotor per l'ARN polimerasa siá fòrça rapida, la formacion de la bofiga de transcripcion o dubertura de l'ADN es fòrça lenta. La bofiga de transcripcion es una dubertura d'ADN desnaturalizat de 18 parelhs de basas, ont comença de se sintetizar l'ARN a comptar del nucleotid numèro 10 de l'ADN de la bofiga de transcripcion. La bofiga de transcripcion se nomena complèxe dubèrt.
Elongacion[modificar | modificar la font]
L'ARN polimerasa cataliza l'elongacion de cadena de l'ARN. Una cadena d'ARN se jonh per aparelhament de basas a la cadena d'ADN, e perque se forman correctament los ligams d'idrogèn que determina lo nucleotid seguent del mòtle d'ADN, lo centre actiu de l'ARN polimerasa reconeis los ribonucleotids trifosfat entrants. Quand lo nucleotid en dintrant forma los ligams d'idrogèn idonèus, alavetz l'ARN polimerasa cataliza la formacion del ligam fosfodiestèr entre la cadena d'ARN ja formada e lo ribonucleotid en dintrant amb la desliurança de pirofosfat. La velocitat de sintèsi d'ARN en E. Coli es compresa entre 30 e 85 nucleotids per segonda, pus lenta que la sintèsi d'ADN (800 nucleotids per segonda).
Terminason[modificar | modificar la font]
A la fin de la sintèsi d'ARNm, aquela molecula s'es ja separada entièrament de l'ADN (que recupèra sa forma originala) e tanben de l'ARN polimerasa, en acabant la transcripcion. La terminason es una autra estapa diferenta de la transcripcion, perque just quand lo complèxe de transcripcion s'es acoblat li cal activament se desacoblar un còp que l'elongacion s'es complida. La terminason es senhalizada per l'informacion contenguda en luòcs de la sequéncia de l'ADN que s'es transcrivint, que causa l'ARN polimerasa se deten per el en transcriure qualques sequéncias especialas de l'ADN. Aquelas sequéncias son ricas en guanina e citosina, situadas a l'extrèm dels gèns, seguidas de sequéncias ricas en timina, en formant de sequéncias palindromicas, que quand se transcrivon l'ARN recentament sintetizat adòpta una estructura en espillon que desestabiliza lo complèxe ARN-ADN, en l'obligant a se separar de l'ARN polimerasa, que se renaturaliza del bolh de transcripcion.
Qualques sequéncias d'ADN an pas la sequéncia de terminason, mas possedisson una autra sequéncia que se li jonhon a el una seria de proteïnas reguladoras especificas de la terminason de la transcripcion coma rho.
Transcripcion a cò dels eucariòtas[modificar | modificar la font]
Dins lo cas de las cellulas eucariòtas, lo procès se realiza en lo nuclèu, e es semblable al de las procariòtas, mas de màger complexitat. Un còp transcrit l'ARN, subís un procès de maduracion qu'après talhs e entroncaments successius elimina los introns per produsir l'ARNm final. Pendent aquel procès de maduracion se pòt donar luòc a divèrsas moleculas d'ARN, en foncion de divèrses reguladors. Aital, un meteis gèn o sequéncia d'ADN, pòt donar luòc a divèrsas moleculas d'ARNm e doncas, produsir divèrsas proteïnas.
Un autre factor de regulacion pròpria dels eucariòtas son los coneguts enhancers, qu'aumentan bruscament l'activitat de transcripcion de la cellula e depend pas de la localizacion d'aqueles dins lo gèn, ni la direccion de la lectura.


text:
D’una bèla factura, cantat en occitan, francés subretot, amb una briga d’anglés e d’espanhòu, « Riòta » es lo cinquen òpus dau grope montpelhierenc. Entre chi na na pon electric e reggae despaïsat la còla es sus lo pontin ara despuei quinze ans.
L’i espandís son discors sus l’identitat (« es lo pes de nòstreis accions »), lo temps dei « mauvaises idées »,
aquelei de l’extrèma drecha, e la relacion au Miegjorn (Miegjornau) que mescla lo cinèma de Pagnol, lo biais de viure d’Al Andalús, la resisténcia de Jan Moulin, cantats dins una chavana de guitarra, bassa e de batariá, o fau dire, mai qu’atrivanta.
Lo CD arriba a l’ora que la senèstra cocha lei Ròms dau temps que lo FN s’alestís a governar.
Es una mena de bram avertissèire au moment que la societat vira tota entiera ais idèas aièr combatudas per lo Maquis Montaigne, qu’amolonèt en Cevenas d’Alemands antinazis e d’Espanhòus antifranquistas.
E per nòstreis musicians
, èstre d’aquí, es d’èstre passat mèstre dins l’art dau reciclatge. Vaquí nòstre onor.
« Riòta », lo títol de l’album, en occitan, tracta pas tant de la revòuta que dau debat e de la querèla. Un debat que se pòu menar dins lei concèrts que Mauresca donarà lèu. Un dei venents serà a Montaren e Sant Mediers (30) per la Fèsta dau Céser
, lo divendres 23 de mai a 19 h 45 (10 €).


text:
1269
Aquesta pagina concernís l'an 1269 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Fisica[modificar | modificar la font]
Redaccion de Epistòla de magnete, òbra dau sabent francés Petrus Peregrinus. Premier estudi regardant lei proprietats deis aimants, definiguèt lei lèis de l'atraccion e de la repulsion magneticas. En mai d'aquò, permetèt de melhorar lei bossòlas magneticas que venguèron un element major de la navegacion.


text:
Trotet partida 1 (LG)
Realizat per Eric Cazes e Stephane Lezoray
Storimages, 2 Minutes
Partida 1 Lengadociana, 13 episòdis de 3 min 30
Trotet es un asiron gris. Aluserpit, escarabilhat, es totjorn plan de biais e se sap despatolhar dins la vida. Jòga amb son amiga Lili e aimariá que Nana li faga mai de cas. Sas aventuras son de bon comprene pels pus pichons, e ne sòrt una aimabla ironia suls caprices dels mainatges que vòlon far lor sicap.
Dab las votz de: Cecila Chapduelh, Caroline Dufau, Laurenç Labadia
Seria d’animacion : 52 x 3 min 30
- 52 episòdis disponibles en 4 DVD.


text:
Batalha de Cepeda
La batalha de Cepeda deu 23 d'octobre de 1859, qu'ei ua de las duas batalhas escadudas Cepeda, Província de Santa Fe, Argentina). Qu'opausè las tropas de la Confederacion Argentina e las òstes unitàrias de l'Estat de Buenos Aires (alavetz desseparada de la Confederacion). L'Estat de Buenos Aires s'èra desseparat de la Confederacion per'mor qu'adoptava posicions unitàrias mentre que la Confederacion, a maugrat d'aver acaçat lo governador federau Juan Manuel de Rosas arron la batalha de Caseros, e demorava federau. La província de Buenos Aires arrefusè de signar la constitucion de 1853 e qu'instaurè lo son estat pròpi guadant atau per eth medish los revienguts de la taxas d'importacions qui passavan totas per Buenos Aires.
Durant la soa presidéncia de la Confederacion Justo José de Urquiza b'ensagè mejans deu pacifics (negociacions, seduccion, manipulacions politica) entà har tornar l'Estat de Buenos Aires dehens la Confederacion. En 1859 totun, lo Congrès de la Confederacion que votè o lei obligant Urquizar a reincorporar Buenos Aires sia pacificament sia dab la hòrça. Buenos Aires qu'entrè en guèrra en basant la soa armada dens lo pòrt de San Nicolás de Los Arroyos ; la rescontra de la duas armadas que ho favorabla a la Confedarion, superiora en nombre, e l'armada de Buenos Aires que's retirè e tot estar perseguida. Las tropas d'Urquiza que campèn en dehòra de la ciutat e, obligat a demissionar, lo president Alsina que'u deishè la victòria.
Buenos Aires que remportè totun d'un certe biais la negociacion qui desboquè suu Pacte de San José de Flores qui implicava lo retorn de Buenos Aires dehens la Confederacion mes dab condicions economicas e politicas qui era èran favorablas.
La tensions que mièn a ua segonda guèrra qui s'acabè dab la Batalha de Pavón on Urquiza e Mitre e's tornèn rescontrar e on aqueste còp Buenos Aires vençó e renforcè lo son poder centrau e unitari suu país.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Bèrnèx (Hôta-Savouè) en arpitan (Bernex en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Partida eissida de l'article francés
Superficie 2225 ectaras
Tèxte originau de l'article francés
Superficie 2225 hectares
Bernex
Partida eissida de l'article francés
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
Tèxte originau de l'article francés
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !


text:
1535
Aquesta pagina concernís l'an 1535 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Portugal[modificar | modificar la font]
Conquista de Diu dins la peninsula indiana.
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra còntra lei fòrças dau Sultanat d'Adel dirigida per lo cap musulman Ahmad ibn Ibrahim. Après sei desfachas de 1527-1534 (ocupacion dei regions de Bale, de Hadya, de Lasta e d'Amara), lei fòrças dau negus Dawit II (1508-1540) deguèron abandonar Tigre. Coma dins leis autrei regions crestianas d'Etiopia, lei glèisas foguèron cremadas e lei populacions convertidas per fòrça a l'islam. En fàcia de la situacion catastrofica de son reiaume, Dawit II mandèt una ambaissada demandar una ajuda militara au rèi de Portugal.


text:
Paidikion
Lo Paidikion es un manuscrit literari de 570 paginas, de tèma pederastic, escrich a l'entorn de l'an 1917 per Kenneth Searight, creador de la lenga auxiliar internacionala sona.
L'òbra, escricha en anglés, se compausa d'una colleccion de pèças omoeroticas en pròsa e en vèrs, en i comprenent una autobiografia poetica sexuala de l'autor, de 137 paginas, intitulada "The Furnace". En una seccion intitulada "Paidiology", l'autor compren una lista de 129 gojats, amb los quals mantenguèt relacions sexualas de 1897 a 1917, tot en indicant de detalhs coma lo nom, l'edat e la raça de cadun d'eles, la natura de l'acte sexual realizat, la data e lo luòc de cada amassada (lo manuscrit revèla que mantenguèt de relacions sexualas tant al Règne Unit coma Itàlia, Egipte e l'Índia), lo nombre d'orgasmes qu'aguèt e d'autras informacions. La mejana d'edat dels gojats es de 15 ans.[1][2]
Lo frontispici presenta l'image d'un jove en ganacha e sandalas, fotografiat per Vicenzo Galdi. D'autras fotografias retratan gojats despolhats seguts en cadierals, apiejats en sofàs e de pè en posturas suggeridores, e son clarament inspiradas en Wilhelm von Gloeden e d'autres artistas especializats en fotografia erotica d'adolescents; en fach, una de las images del manuscrit es una fotografia presa per Gloeden.[3]
L'òbra s'arribèt pas a publicar e desapareguèt. En 1966, Toby Hammond, un autor londinenc qu'escriguèt un estudi de 9 paginas sul manuscrit per la revista International Journal of Greek Love, titulat "Paidikion: a paiderastic manuscript",[4] afirmèt que l'aviá vist "en una colleccion privada de Londres, lo proprietari que la n'aviá crompada per una soma considerabla de sòus a un libretèr que, segon se sona, aviá pagat mièja corona per el". Se desconeis qué passèt après amb lo manuscrit.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Hyam, Ronald. Empire and sexuality: the British experience (en anglés). Manchester: Manchester University Press, 1990, p. 128. ISBN 978-07-19-02504-4
- ↑ White, Chris. Nineteenth-century writings on homosexuality: a sourcebook (en anglés). Routledge: Londres, 1999, p. 328
- ↑ Aldrich, Robert. Colonialism and homosexuality (en anglés). Routledge: Nòva York, 2003, pp. 280-281.
- ↑ Hammond, Toby. "Paidikion: a paiderastic manuscript" (en anglés). International Journal of Greek Love, Vol. I, num. 2, 1966.


text:
1502
Aquesta pagina concernís l'an 1502 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Espanha[modificar | modificar la font]
Expulsion dei musulmans de Castelha (levat d'aquelei de Granada).
America[modificar | modificar la font]
Civilizacion astèca[modificar | modificar la font]
Fin dau rèine d'Ahuitzotl que se neguèt en causa d'una venguda deis aigas que causèt de degalhs importants dins Tenochtitlan. Son nebòt Moctezuma II li succediguèt.
Civilizacion maia[modificar | modificar la font]
Premier contacte entre Maias e Espanhòus. Aquò aguèt ges de consequéncia immediata car leis Espanhòus èran pas encara interessats per la region de Yucatan.


text:
Taulinhan
Taulinhan (Taulignan en francés) es una comuna occitana dau Daufinat situaa dins lo departament de Droma e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
D'après cèrts autors, Taulinhan i auriá agut coma berceau la villa d'un ric patricien romain trucat Taulinanus. Ancian fief de la baronnie de Montauban, lo país èra antany environat de solids remparts perforats de divèrsas pòrtas poderosament fortificades. La principala èra aquela de Enguille. La se truca communément uèi la pòrta del Nòrd. Los sieus dos torns redonds an connectat per una galariá #que surmontent de las mâchicoulis. A lo sieu primièr escalona, del costat del bourg, i aviá mes lo còrs de guarda. La resisténcia #que #opausar en 1395, lo bourg de Taulinhan a las Companhiás bretonnes, es lo un dels mai brilhants faches d'armas, #que s'i siá produsit, a Modèl:La s-, en lo bas Dauphiné. Òmes, femnas e mainats #far bona guarda, pendent quatre mes, de la nautor de las siás remparts. Lo sieu vigilance pas #prene final que quand aguèron forçat l'enemic a deslotjar la contrée. La pòrta de Enguille de Taulinhan es lo un de las labors de guèrra medievala los melhor conservats de la region.
La , Taulinhan patís lo assaut d'una colomna alemanda #que #daissar dètz uèch victimas darrièr d'ela, abans de prosseguir la siá mortala randonnée sus Valréas[1].
D’après certains auteurs, Taulinhan aurait eu comme berceau la villa d’un riche patricien romain appelé Taulinanus. Ancien fief de la baronnie de Montauban, le pays était jadis entouré de solides remparts percés de plusieurs portes puissamment fortifiées. La principale était celle d’Enguille. On l’appelle communément aujourd’hui la porte du Nord. Ses deux tours rondes sont reliées par une galerie que surmontent des mâchicoulis. À son premier étage, du côté du bourg, était placé le corps de garde. La résistance qu’opposa en 1395, le bourg de Taulinhan aux Compagnies bretonnes, est l’un des plus brillants faits d’armes, qui se soit produit, au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, dans le bas Dauphiné. Hommes, femmes et enfants firent bonne garde, pendant quatre mois, du haut de leurs remparts. Leur vigilance ne prit fin que lorsqu’ils eurent forcé l’ennemi à évacuer la contrée. La porte d’Enguille de Taulinhan est l’un des ouvrages de guerre médiévaux les mieux conservés de la région.
Le Mes invalid (juin), Taulinhan subit l'assaut d'une colonne allemande qui laissa dix huit victimes derrière elle, avant de poursuivre sa mortelle randonnée sur Valréas[2].


text:
Chasluç
Chasluç[1] (oficialament en francés Châlus) es una comuna occitana situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los Chasluç.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situada a 35 km au sud oèst de Limòtges e a 65 km au nòrd èst de Periguers (29 e 56 km respectivament), Chasluç es la vila principala daus monts de Chasluç, airal geografic d'una altitud maximala de 521 mètres que constituís los primiers contrafòrts occidentals dau Massís Central embe, pus au nòrd, los monts de Blond.
Toponimia[modificar | modificar la font]
Prononciacion: [ʃɛ:' ly] o [tsɛ:' ly]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo nom ven del latin Castrum Lucii o Castell-uciuº, castèl de Luc.
Richard Còr de Leon i foguèt nafrat per una balèsta e i defuntèt de sa nafradura en 1199. Foguèt tuat per Pèire Basile que Richard I n'assetjava lo castèl.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Particularitats dau parlar comunau[modificar | modificar la font]
- Articles definits : lu, la
- Prononciacion : Ch- ; g-, j- ; a tonic e los as = è (qu'es l'occitan en è)
Luecs e monuments[modificar | modificar la font]
.
Personalitats ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
Intercomunalitat[modificar | modificar la font]
Embessonatges[modificar | modificar la font]
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Liams externes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana Comission Toponimica Occitana de l'Institut d'Estudis Occitans, IEO.


text:
- Home
- Streetwear
- Caps & Hats
HUF Caps & Hats
95 items
Filter and sort (1)
-
BrandsCaps e Hats 123Klan Caps e Hats Acapulco Gold Caps e Hats Adidas Originals by White Mountaineering Caps e Hats Adidas Originals Caps e Hats Adidas Skateboarding Caps e Hats Alife Caps e Hats Altamont Caps e Hats Asics Caps e Hats Calvin Klein Jeans Caps e Hats Carhartt Caps e Hats Cayler e Sons Caps e Hats ChampionCaps e Hats Diamond Supply Caps e Hats Dickies Caps e Hats Doomsday Caps e Hats Ellesse Caps e Hats Etnies Caps e Hats Famous Caps e Hats Fila Caps e Hats Globe Caps e Hats Helly Hansen Caps e Hats Herschel Caps e Hats Streetwear Caps e Hats IndependentCaps e Hats Iuter Caps e Hats Jordan Caps e Hats Le Coq Sportif Caps e Hats Lobster Caps e Hats LRG Caps e Hats Magenta Caps e Hats Mishka Caps e Hats Mitchell e Ness Caps e Hats Napapijri Caps e Hats Neff Caps e Hats New Black Caps e Hats New EraCaps e Hats Nike Caps e Hats Nike SB Caps e Hats Nixon Caps e Hats Obey Caps e Hats Official Caps e Hats Only Caps e Hats Osiris Caps e Hats Patagonia Caps e Hats Penfield Caps e Hats Polar Skate Caps e Hats Poler Caps e Hats PremiereCaps e Hats Puma Caps e Hats Quintin Caps e Hats Rebel 8 Caps e Hats Reebok Caps e Hats Rip N Dip Caps e Hats Rockwell Caps e Hats Rvca Caps e Hats Santa Cruz Caps e Hats Seventh Letter Caps e Hats Southfresh Caps e Hats Ssur Caps e Hats StaplePage 1
- Sort by:
Can't find what you're looking for? Browse by Brand or Category:
Or try a search in our catalog
Suggested by our customers:
bucket hats calze huf caps graffiti felpa huf felpe huf hats huf huf ambush huf beanie huf chocolate huf felix huf hoodie huf jackets huf peanuts huf penthouse huf pink huf pink panther huf plantlife socks huf shirt huf socks huf south park huf thrasher huf tshirt maglia huf nba caps north face hats obey hats rap caps shirt huf stussy caps thrasher huf tshirt huf


text:
Lo federalisme supausa un sistèma de govèrn de dos gras. La federacion es formada de divèrs estats o províncias que gausisson d'una autonomia que lor permet de reglar coma o entendon de questions coma lo dreit civil, l'educacion, la santat publica.
Lis Estats federats an mai o mens d'autonomia segon li país : atau, en Canadà - estat federau despuèi 1867 -, las dètz províncias an pas que li dreits que lor son expressament reconeguts per la Constitucion federala; quand ditz pas res, la competéncia reven a la federacion. Is Estats Units, al contrari, li cinquanta estats an toti li poders sonca li que son nomadament atribuits per la Constitucion a l'Estat federau.
Lis Estats membres an sovent d'institucions similaras a las de l'Estat federau. Atau, en Canadà, cada província es governada segon lo sistèma parlamentari, mas lo Parlament a pas qu'una chambra, d'a part en Quebèc. Is Estats Units, cada estat es organizat segon lo regim presidenciau.
Lis Estats federats son totjorn representats al nivèl federau per una segonda chambra parlamentària, que a sovent lo nom de Senat. Dins aquel Senat, lis Estats son representats o d'un biais egau coma is Estats Units, onde i a dos senators per estat, o d'un biais inegau coma en Canadà (i a vint-e-quatre senators per Ontàrio e Quebèc, dètz, sièis o quatre per las autras províncias). I a tanben dins lis Estats federaus una Cort suprèma (de nòu jutges en Canadà e is Estats Units), que règla li problèmas pausats per l'interpretacion de la constitucion dins lei relacions entre la federacion e lis estats.
I a d'estats federaus sobre toti li continents (Alemanha, Belgica, Mexic, Cameron, Índia). Mas un es ben particular: la Confederacion Elvetica, reire-confederacion devenguda federacion.
Li cantons an una larja autonomia. Amai, lo federalisme soïsse, gràcias a un territòri pro pichon, pòt utilizar la democracia dirècta o mieja dirècta. Dins li cantons, i a un quite dreit de revocacion populara dis elegits: atau, lo parlament cantonau pòt èsser dissolgut per votacion a la demanda de 12 000 ciutadans a Bèrna e 5000 a Lucèrna, e lo Govèrn Federau pòt èsser destituit per lo pòble a la demanda de quauques milierats de personas dins quatre cantons. Aquessi dreits, pasmens, son quasiment pas jamai utilizats.
Darrièra particularitat del regim soís: mentre que l'Assemblada Federala noma e revòca li membres del Conselh Federau, organ executiu, aqueste pòt pas dissòudre l'Assemblada. Aquò es un regim d'assemblada onde lo Parlament es mèstre de la situacion.
Un aute tipe de federalisme apareguèt ambe la reforma constitucionala en Belgica, en ginier de 1989: un Estat federau fondat sobre lo compartiment dei competéncias e dei ressorsas d'un reire Estat centralizat. L'Estat federau s'opausa a la confederacion d'Estats onde li membres an pas nosat entre guessi que de ligams plan tèunes (a l'origina, Soïssa foguèt una confederacion) e a l'Estat unitari coma França. Es entremieg aquessas doas formas extrèmas d'Estats, e pòt nàisser de l'evolucion d'una d'aquessas doas formas.