text:
Entrevista : Joan-Francés Tisnèr
Fòto © Bill Akwa Betote
Entrevista : Joan-Francés Tisnèr
Originari de Salias, vilòta de l’oèst deu Biarn, lo Joan-Francés Tisnèr qu’ei un artista musicaire de Gasconha, engatjat en creacions en lenga nosta despuish mei d’un quarantenat d’annadas. Au briu de la soa discografia hornida, que’ns brembam de Canicula o de Subèr Albèrt, de la soa vutz tan singulara, d’experimentacions musicaus audaciosas. Que dançam enqüèra aus bals de Verd e Blu, e qu’atenem dab impaciéncia l’espectacle a viéner, qui mesclaré dança, canta, poesia, imatges o difusions sonòras. Tà 2018 que’ns prepara la creacion EBTè! enter dança tradicionau e musica electronica. En ligam dab la tematica d’aqueth numèro deu Diari, botem la lutz sus las soas creacions a partir d’elements de natura e de collectatges de las nostas realitats sonòras.
Entaus lectors qui ne’t coneishen pas, quin e’t presentarés ?
Que disi que soi compositor, autor, creator d’eveniments sonòrs. Que tribalhi sus çò qu’apèran uei lo patrimòni orau e immateriau, que disi meilèu la cultura populara. Que preni causas qui hèn lo noste environament globau culturau : sons de natura, d’eveniments sociaus, de campanas, deu factor qui passa, deus tractors, deus avions… Tot çò qui hè la cultura de tot dia. Qu’ei a l’encòp ua hont d’inspiracion, e ua mestior qui desvolopi com elements de creacion. Çò que m’interèssa qu’ei de saber d’on vieni, e d’on vienen lo monde dab qui’m tròbi, quin tot açò e m’a bastit, quin ac vivi uei, e quin ac poish balhar au monde de doman, dab las meas competéncias de creator sonòr.
Qu’ès tanben musicaire cantaire, au demiei de grops e formacions.
Quiòc, que soi un deus membres fondators deu grop Verd e Blu, creat en 1987. Que hèm musica a dançar de Gasconha, dab lo prètzhèit de har descobrir un repertòri desbrembat o passat de mòda. Dempuish 1996, que soi en lo grop vocau a capella Manufactures Verbales. Lo repertòri que va de Monteverdi, a Gesualdo, dinc a John Cage… e tanben hèra d’experimentacions e reaccions sus l’environament qui ns’arcuelh. Dempuish sèt o ueit ans, qu’ensajam de trobar ua armonia enter las culturas d’originas deus membres, a saber gascona, amazir deu Maròc, e d’India deu sud.
Los espectacles de qui as apitats que mesclan mantuas inspiracions e mèdias d’expression.
Que tribalhi a l’encòp sus la musica electroacostica e la direccion corau. Que soi tanben un practicant e adara especialista de la canta populara. Que declini aquò en espectacles tematics. Qu’èi tribalhat sus la cosina biarnesa, a partir d’un libe deu Simin Palai, tà l’espectacle 12 recèptas de J.A. Lespatlut. Qu’èi creat l’espectacle Quate e choés a partir d’un jòc de quilhas de nau. Qu’èi tribalhat tanben suu rugbi, en gavidar un atenta coregrafic d’un dançaire esportiu solò, mesclant dança contemporanèa improvisada, inspirada deus sauts biarnés e de la gestuau de l’arbitre. Puish espectacles suus transpòrts, suus mejans de viatjar, imaginaris o concrèts…
Qu’as per punt de partença de la creacion, mestior sonòra de la vita vitanta. Que t’emparas suus collectatges ancians, de danças, de cantas, de parlars, mes tanben enregistraments de l’environament de uei.
Que son elements qui’m basteishen a jo, au truvèrs d’autas personas qui’s son bastidas dessús. Los collectatges que son un revelator de çò que i ei a l’entorn de nosauts e dab nosauts. Cada son qu’a la soa identitat. Que i aurà tostemps quauquarren tà’t díser qu’ès aquiu e pas aulhors. Que pòt estar la lenga, lo son, las frequéncias, lo horvari… La tonedera deu vesin qui va bronir d’ací quauquas jorns… Adara dab los aspirators o las tonederas silenciosas, lèu que diseram « la civilizacion de la tonedera » èra un fenomèn sociau de las annadas 1970 a 2020. Tot açò que marca. Aute exemple, los campanèrs de glèisas : qu’estructuran lo temps e muishan qu’èm de civilizacion crestiana. Mes aquera preséncia sonòra suber hòrta qu’ei integrada, coma si n’existiva pas. Qu’entenem a parlar de las autas religions qui s’afirman hèra los signes religiós. Mes qu’ac cau relativizar ! L’escota de paisatges sonòrs qu’ac permet. Dab sons de natura, que pòts descriptar la sason, lo temps qui hè… o mei ençà, muishar shens discors las consequéncias de la desforestacion o deu cambiament de climat sus la poblacion d’ausèths, suu noste environament, e sus nosauts. Parièr tà la lenga occitana : quan e’s parlava majoritàriament, arrés ne’s pausava pas la question de la soa despareishuda. Sovent, lo monde n’avèn pas la quita consciéncia d’aver aquesta lenga. Qu’ei important lo monde e sapin quin son bastits. Atau que saben, que son quauqu’un, e que pòden escambiar shens estar agressats per ua afirmacion d’identitat de quauqu’un mei. Lo collectatge que permet de har tot aquò. Lo document etnologic que vad sociau e politic.
Qu’as hèit d’un element naturau un personatge, en l’espectacle Sorrom Borrom. Que parli deu gave de Pau. E’ns pòts parlar d’aquera creacion ?
Que soi partit deu poèma epica deu Sèrgi Javaloyés, suu gave de Pau. Çò qui m’interessava qu’èra lo cicle de la vita, representat per aqueth cicle naturau de l’aiga, de la nuble a la nèu, a l’aiga, a la shorrèra, a la mar… de tornar morir, vàder, víver, etc. Estar joen, puish mei suau, tà poder aver pro de fòrça tà anar dinc au cap deu son destin. Qu’ei tot açò qui m’a inspirat. Que soi partit deus sons de natura, sons deus mots, de la poesia deu Sèrgi. La lenga qu’ei un element de natura, puish qu’ei un ligam de comunicacion enter los umans. La mea composicion que’s basteish en foncion de la musicalitat de la lenga, de la prosodia de la paraula. Qu’èi volut la canta e sii com un recitatiu. Après, que i a tots los sons collectats qui ne son pas utilizats hèra. Qu’èi reconstituit la canta deu gave sus 192 km per tròç de 10 km. Quin soa a Gavarnia, a Naí, a Ortés, a Pèirahorada, au Bocau… Que m’a servit entà m’identificar ad aqueth personatge, lo gave. Que’m soi avisat de que mei as aiga, mei as silenci. Lo mei de mestior qui as, lo mei de silenci qui as. A despart de quan siis a la mar. Que l’èi tractat en remplaçar lo son deu gave peus mots, en tot estar hens lo son de l’aiga.
En darrèras, qu’as tribalhat sus l’òbra etnografica deu Félix Arnaudin, dab l’espectacle Tralhaires. E son enqüèra los paisatges, la natura coma personatge, qui t’an inspirat ?
Aquiu que i a auta causa : la dimension deu fantasme en l’òbra d’Arnaudin. La mea cultura occitana que m’estructura, estosse completament normau sociaument. N’ei pas lo cas, qu’ei lo men monde fantasmat, inventat, au quau e voi contribuir. Qu’ei tot un saunei, adobat de perspectivas de vita e d’aviéner. En aquò, Arnaudin que m’a inspirat peu hèit que pendent 60 ans, qu’a assajat de guardar o de tornar trobar causas qui èran deu son país, qui partivan o qui èran partidas. Per exemple, tà la canta, que collectava mes qu’èra sus la recèrca de çò de mei perfèit, çò de mei natre. Las fotografias, qui semblan espontanèas, que son reconstitucions : har viéner monde com figurants, trobar l’endret de natura ideau, tirar las teulas tà aver mei de lutz en ua maison, har pausar dètz personas on cadua e hè un gèste etnologic tà descríver lo tribalh… Plen de causas atau qui ne’s passavan pas jamei en la realitat. Tà eth, retocar fòtos, préner causas a dreta e a gaucha, las tornar botar amassas, qu’èra ua fòrma de creacion. Quan hèi musica electroacostica, que poish préner causas enregistradas en un camp de milhòc a Lahontan, au ras d’un arriu au Solòr, e que me’n hèi quauquarren dab un poèma de Bernard Manciet. Qu’i son ua coeréncia e ua evidéncia, qui n’an pas jamei existit. En açò, lo tribalh d’Arnaudin qu’ei exemplar, qu’ei ua hont d’inspiracion hòrta.
Tralhaires, sur les pas de Félix Arnaudin
Joan Francés Tisnèr


c: text/html

text:
Aguesta dimenjada a neishut un mejan de comunicacion en occitan que daurís ua naua pòrta entà er aranés. Eth Jornalet ei un diari digitau d’informacion generau ath long de tota Occitania. Era Val d’Aran ei representada per disparièrs collaboradors e era constant susvelha deth jornalista Ferriòl Macip, qui aguesta setmana se definie en Meddia Aranés coma un “gran amorós” deth país aranés.
Era data de lançament d’aguesta gaseta d’informacion non ei per edart. Aguest dissabte, Tolosa a acuelhut era grèva biennau pera lengua d’òc. Entre 30.000 (segontes era organizacion) e 25.000 (ditz era policia) persones gessèren ath carrèr en ua jornada reivincaditua –ua situacion excellenta entà dar a coneisher eth nau diari– que demòstre eth besonh sociau d’un mejan de comunicacion en aguesta lengua.
Deuant deth barrament de diaris de referéncia e forts grops de comunicacion, eth futur deth periodisme passe per bastir projèctes umils amiats entà un public fòrça definit. Ath delà d’açò, era incorporacion des nauères tecnologiques e hilats sociaus ei clau entà subervíue. A còp de uelh, Jornalet complís aguesti requisits en tot demorar ua longa vida.
Un aute supòrt en aranés. Non n’i a guaires. Mès anin-anan, se quen es frontères naturaus dera Val d’Aran entara difusion dera lengua, patrimoni e cultura. Hèt qu’a d’assegurar ua eréncia pròpia as generacions deth deman.
Fòrça sòrt Jornalet!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dordonha (riu)
Dordonha es un riu d'Occitània, dins lo Massís Central e lo Bacin Aquitan. Nais en Auvèrnhe, passa en Lemosin, en Carcin, en Peiregòrd e se geta dins l'estuari de Gironda.
La val de Dordonha es classada País d'Art e d'Istòria.
Somari
Ribièra o flume ?[modificar | modificar la font]
Dordonha se jonh a Garona per formar l'estuari de Gironda. Per aquò, es qualifiada de ribièra dins mai d'un diccionari e mai d'una enciclopedia, tanben per lo Service d'Administration Nationale des Données et Référentiels sur l'Eau (SANDRE). Pasmens, de mai en mai d'organismes regionals, per exemple lo Comitat de Bacin Ador-Garona o bentot l'Etabliment public territorial del bacin de Dordonha (EPIDOR) la qualifian de flume, que consideran que Gironda es un estuari comun a Garona e Dordonha. Se la causida impòrta gaire per l'apelacion del riu, implica tot parièr una ierarquizacion diferenta del o dels bacins aigapendents. Mas en considerant coma rius los pichons cors d'aiga e coma flumes los pus importants, usatge lingüistic concurrent de l'usatge francisat, (la) Dordonha es de segur un flume, e n'es aital per una bona partida de sos afluents.
Etimologia[modificar | modificar la font]
A l'encontrari de çò que se ditz o legís de còps, lo nom de Dordonha a pas per origina l'assemblatge dels rius nomenats Dòr e Donha. Son nom latin era Durānius, citat per Sidòni Apollinar, e veniá de la rasiga preceltica dur- (coma Durença, Drona,...). Pro lèu, lo nom subissèt una dobla sufixacion en -onna (aquel sufixe se tòrna trobar dins Garona, Drona, Lisona,...), per donar dur-on-onia. Trobam aital Dorononia fluvius (Gregòri de Tors, sègle VI), Dornonia (sègle VIII), per acabar sus l'occitan Dordonha.
Geografia[modificar | modificar la font]
Dordonha nais sus las pendas del Puèi de Sant Circ (1 885 m, Puèi Domat), de l'union de dos torrents : la Dòr e la Donha.
S'acaba dins l'estuari de Gironda al bèc d'Ambés (Gironda), estuari comun amb Garona.
Idrografia[modificar | modificar la font]
Son debit de 400 m3/s al bocal pòt venir 5500 m3/s en temps de creguda. Dordonha es de navegar mas a l'aval de Liborna.
Percors[modificar | modificar la font]
Departaments e localitats asaigadas :
- Puèi Domat (63) : Lo Mont Dòr (font), La Borbola, Sent Sauve d'Auvèrnhe, Avesa, Singles, La Ròda, La Beceta
- Corresa (19) : Bòrt, Spontor, Argentat, Bel Luec
- Òlt (46) : Martèl, Solhac
- Dordonha (24) : Doma, Bainac e Casenac, Lo Boisson de Cadonh, La Linda, Brageirac
- Gironda (33) : Senta Fe la Granda, Castilhon, Liborna
Afluents principals[modificar | modificar la font]
D'amont en aval:
- (D) Rua
- (D) Dièja
- (D) Lusèja
- (E) Sumèna
- (E) Ausa
- (D) Dostre
- (E) Marona
- (E) Cera
- (D) Sordoira
- (E) Oissa
- (E) Ceu
- (D) Vesera
- (D) Eila
- (E) Aurença
N.B. : (D) = afluent riba drecha ; (E) = afluent riba esquèrra


text:
Lo Silenci
Lo Silenci (Tystnaden en lenga suedesa...) es un filme de n' Ingmar Bergman, considerat lèumens coma lo tresen d'una trilogia subre lo silenci de Dieu amb En pel miralh e Lutz d'ivèrn.
Somari
Sinòpsi[modificar | modificar la font]
Doas sòrres, n'Anna e n'Estèr, se'n tornan a Suècia aprèp las vacanças, amb lo filh de dètz ans d'Anna, Johan que s'apèla, mas se veson forçadas de s'aplantar dins un otèl d'estil finisègle gaireben vuèg per encausa de la malautiá d'Estèr, una tuberculòsi engreujada per un alcoolisme extrèm.
Se tracha d'un país estrangièr a mand de cridar guèrra, çò sembla, e que se ne comprenon pas cap la lenga quitament se l'Estèr es traductritz professionala. Ne sabrem sonque lo nom de la vila, que Timoka se ne ditz...
Los sols clients de l'otèl semblan d'èsser de nanets d'un espectacle de teatre vesin... ne van far irrupcion vestits d'un biais istoric teatrós, coma nans eissits sobte d'una tela d'en Diego Velázquez, dins l'otelàs immens e ensilenciat de las parets ofegantas e dels sieus plafons ben tròp nauts.
Mentre n'Anna assistís a l'espectacle teatral, se vei un parelh a far l'amor davant ela, sens pas cap amagar sa passion. N'es tota atissada l'Anna que li ne va far bèl-bèl a un cambrièr del cafè.
Mentretant ne demòra l'Estèr soletona al lièch, ajudada per un vielhòt.
L'Anna amb lo cambrièr van aver una relacion mèrament fisica, amb sodomia, qu'es lo primièr còp al cinèma, que çò se ne menciona quicòm a perpaus d'aquel tipe de relacion sexuala.
O va far tot l'Anna per que la siá sòrre o sàpia de que se passèt, que sempre son en conflicte e se ne tenon de carpinhadas.
Lo Johan es el que li va aprene a sa tanta que sa maire dintrèt dins una cambra amb un òme inconegut.
Estèr ne va far un infart mas l'Anna la se va daissar soleta en mans d'un vièlh cambrièr, en tot partir amb lo sieu filh.
Aiceste li ne va legir a sa maire una letra corta que n'Estèr escriguèt dins la lenga desconeguda e que ne serà la darrièra Hadjek, valent a dire arma umana.
Generic[modificar | modificar la font]
Còla tecnica[modificar | modificar la font]
- maquilhatge: Borje Lundh & Gullan Wesfelt
Interprèts e personatges[modificar | modificar la font]
- Ingrid Thulin: Ester
- Gunnel Lindblom: Anna
- Birger Malmsten: lo cambrièr
- Håkan Juhnberg: lo propietari de l'otèl
- Jörgen Lindström: Johan
- Lissi Alandh: la femna de l'espectacle
- Karl-Arne Bergman: lo gafet dels jornals
- Leif Forstenberg: l'òme de l'espectacle
- Eduardo Gutiérrez: l'impresari dels nans
- Eskil Kalling: lo propietari del bar
- Birger Lensander: lo portièr
- Nils Waldt: lo caissièr
- Olof Widgren: un vielhòt
Analisi[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) Lo Silenci sus IMDb
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Minho (flum)
Minho (en portugués) o Miño (en castelhan e en galèc) es un flum del Nòrd-Oèst d'Espanha e del Nòrd de Portugal que passa per las províncias galicianas de Lugo, Ourense e Pontevedra e portuguesas de Minho.
Sa longor es de prèp de 310 km sus un bacin de 12 486 km². Es navigable suls 33 darrièrs quilomètres.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Long de 310 km environ, Minho constituís la frontièra entre Espanha e Portugal, dempuèi Melgaço fins a Caminha, sus une longor de 76 km. Miño castelhan e galèc, e Minho portugués venon ambedós del latin Minius.
La font de Minho se trapa a gaireben 50 km al nòrd de Lugo en Galícia a 695 mètres d'altitud, dans un luòc nomenat Pedregal d'Irimia. Lo flum passa al ras sud de las muralhas de la vièlha vila romana e va cap al sud per las gòrjas fins que la val venga mai larga al nòrd d'Ourense. Son cors superior es classat "resèrva de la biosfèra". Passa al pè de Portomarín ont travèrsa l'itinerari modèrne del Camin francés de Sant Jaume.
A Peares (vint quilomètres al nòrd d'Ourense), recep las aigas de son afluent principal, Sil. Passat Ourense, lo flum va cap al sud-oèst fins a aténher la frontièra portuguesa prèp de Melgaço.
La val es una zona agricòla astrada e verda ont cada mètre carrat de tèrra es utlizat per produire milh, trufa, caulet, o de pasturas.
Lo flum s'escampa dins l'Ocean Atlantic entre A Guarda (Pontevedra) e Caminha.
Restancas[modificar | modificar la font]
Afluents principals[modificar | modificar la font]
- Sil,
- Neira,
- Avia,
- Barbantiño,
- Búbal.
Idrometria - Los debits mesadièrs a Foz do Mouro[modificar | modificar la font]
Lo debit de Minho foguèt observat pendent 9 ans (1976-1984), a Foz do Mouro, localitat situada en Portugal, prèp de la boca dins l'ocean [1].
Minho es un flum abondant. Lo debit mejan interannal a Foz do Mouro es de 313 m³/s per une superfícia presa en compte de 15 457 km2, o gaireben tot lo bacin versant del flum.
Minho presenta de variacions sasonièras de debit relativament grandas. Las aigas nautas son en ivèrn, de decembre a març (amb un maximum en febrièr), e se caracterizan per de debits mesadièrs mejans anant de 435 a 669 m³/s. A la fin de març, lo debit demenís progressivament e las aigas bassas son en estiu de julh a setembre, amb una baissa del debit mesadièr mejan de 105 m³ en agost, çò que demora fòrt consistissent.


text:
Bonjorn a totes.
Dempuèi qu’ai cambiat las laissas de literatura de costat, sembla que podètz rescontrar de dificultats per retrobar los libres que cercatz. Aquò vos fa regretar, de còps, l’ancian classament. Escrivi donc aqueste article per justificar lo nòu recaptament : non es pas per m’amusar e perdre mon temps, ni mai per vos embestiar qu’ai tot escambiat de plaça, tot recaptat, tot borrolat ( e quantas d’oras i ai passadas !). Es tot simplament per ganhar de plaça. E òc, de plaça, perque amb l’ancian classament ne’n aviam pas pro. En linguistica e sustot en literatura contemporanèa, i aviá pas pus d’espaci disponible , çò que, dins una bibliotèca coma la nòstra, es un marrit signe, mai que mai quand sabèm que cada semèstre, i a una pilassa de libres que son à l’espèra per l’etiquetatge, lo catalogatge e lo recaptatge. Doncas, me soi mes dins lo cap de tot bolegar, de provocar una vertadièra revolucion contra l’ancian agençament, mas una revolucion necessària que se contunham coma aquò, anarem drech dins la paret : totes los libres serián forra-borra sus las laissas, los uns amolonats dins un canton suscargat, los autres environats de vuèg. Es vertat, cal se projetar dins lo futur mai pròche per resòlvre tre ara los problèmas que se pausan, e en efièch, los problèmas pausats èran de mai d’una mena. Dempuèi qu’aviam desbagatjat las taulas e lo tablèu del costat de la literatura, èra malaisit de se desplaçar entre las laissas per anar quèrre un libre. Caliá esperar la fin d’un cors per s’i sarrar, èrem esquichats entre las laissas e las cadièras, i aviá gaire de plaça per s’abaissar. Tot aquò s’apondiá ja a d’ancians problèmas impossibles de reglar : d’aquel costat la prigondor de las laissas es mendre que la d’en fàcia, çò qu’es problematic pels libres amples, se ne volèm metre los exemplaris en mai dins una segonda rengada en darrièr de la primièra. Puèi l’avètz probablament remarcat, mancan d’unas entalhas a las laissas del dessús, çò que fa que podèm pas abaissar las pòstas e los libres del dessús son alara completament inaccessibles sens escala. Confrontat a totes aqueles elements, ai pres la decision de cambiar lo canton de literatura de costat, n’assumi la plena e entièra responsabilitat. I a çaquelà de rasons de pensar qu’aquel recaptament serà mai pertinent, mai practic e judiciós per l’avenidor. En efièch, i aviá de pòstas de fustas que servissián a pas res e que prenián de plaça, val melhor se ne servir per i metre de libres ! E puèi d’aquel costat las laissas son mai prigondas e sustot avèm d’espaci per nos desplaçar e mai per nos assetar davant tot en agafant un libre. Evidentament i a mens de nautor entre cada laissa, çò que m’obliga a classar en partida los obratges segon lor talha. Ai tanben contunhat de destacar los autors importants e ai mantengut un simple classament alfabetic pels libres que demòran. Coma un polit dessenh val mièlhs qu’un long discors, vos ai fach aquel tablèu per plan comprene la novèla reparticion de las laissas de literatura :
Las Laissas de literatura dins la Bibliotèca A 104, vaquí lo títol del tablèu
Vos prometi que tre qu’aurai de temps, metrai d’etiquetas nòvas sus las laissas per saber quin es lo canton de cadun. Mas me cal d’en primièr desempegar las ancianas e trobar un mejan d’etiquetar las laissas sens gastar la fusta de las laissa e sosqui (las metre sus las vitras ? sabi pas encara). Segur, i a pas de classament perfièch e definitiu e soi totjorn prèst a i porgir de modificacions s’aquò pòt melhorar l’ensems. Coma a vosautres, m’agradariá un classament quasi-especificament alfabetic. Simplament, cal economisar de plaça pels libres a venir e mai que mai pensar al bibliotecari que vendrà aprèp ieu.


text:
Aquela leiçon de patois parisenc vos
podrà semblar una novèla engolada jacobina ! O un polit mot
per amusat los jornalistas, qu'an sul pic, en l'abséncia
d'actualitat politica e de competéncia d'estiu, transmetut aital la
frasa famosa. Quina es aquela frasa ?
Lo car Manolito Valse a sortit una plan bona
«ce n'est pas une promesse, c'est un engagement», ieu que
pensavi que lo francés o patois parisenc m'èra pro conegut … soi estat susprès.
Mas ambe lo patois parisenc avèm sempre de grandas suspresas. En tot
dire o escriure, podèm alara confirmar que lo Manolito Valse sap
emplegar la semantica per nos enganar pro plan, es donc perfaitament
integrat aquel immigrat qu'a engolit ambe la semantica que cal, lo
biais de far foncionar lo jacobinisme lo mai òrb potencial.
La perspectiva jacobina per Occitània
es sempre maissanta quand se la jògan en semantica mai o mens
escuranhosa.
Ja sabèm que las promessas
francesas en temps electoral son d'oblidar a 20h quand la persona que
la donèt es elegida. I a un arreporèr qu'explica : «Es pas
bon francés lo qu'amana çò de promès», e sembla que lo provèrbi
fosquèsse catalan tanben.
Quand
entendèm un politician francés, lor cal demandar se l'emplec del
mot promessa es lo cas UN, DOS, o TRES : 1 – assurance,
déclaracion, engatjament, fe, paraula (d'onor), protestacion,
serment ; 2 – anóncia, presatge, signe ; 3 –
convencion, contracte, engatjament. Mas còp sec dins lo diccionari
dels sinonim en patois parisenc
podèm legir «belles promesses»,
moneda de monaca (pas de Mónega), «fausses
promesses» serment
d'ivronha (benlèu amb vin occitan), «des promesses en
l'air», dins lo vent, «promesses de Gascon»
que lo diccioanri considèra coma vielhit... e quora escotèm
l'immigrat de la segonda generacion e filh de republican dit
espanhòl, lo Manolito Valse sèm assegurat que la promessa es
d'actualitat e francesa, es promessa jacobina o francesa. Lo Manolito
Valse a retengut la leiçon per çò que concernís fRança, los
camps republicans franceses pels batalhons dels republicans «
espagnols» èran pas la promessa francesa de respecta de la
democracia, mas una ajuda al franquisme.
Los
Catalans an un problèma ambe lo mot de patois parisenc «engagement»,
lo sàbon pas emplegar, díson «compromís».
Es benlèu la rason del reviscòl del mot per l'immigrat de la
segonda generacion Manolito Valse dins la, ara, famosa frasa : «ce
n'est pas une promesse, c'est un engagement».
Donc
m'a calgut gaitar tanben dins lo diccionari de patois
parisenc, engagement.
Parier que per la classificacion UN, DOS, TRES del primièr mot,
caldrà demandar als politicians, ara, se la definicion es de al
categoria UNA, DOAS, TRES, QUATRE, CINC per engagement.
Lo mot masculin es : 1 – obligacion, contracte, convencion,
pacte ; 2 – promessa, paraula, serment, vòt : 3 –
embauche,
recrutament ; 4 – combat, assalt, batalha, echauffourée,
escarmouche ;
5 – mise en
jeu
(tènnis), servici.
Quand
un francés «prendre
un engagement»
s'engager,
engage sa
parole,
mas sembla que lo biais de comprendre aquò cambia d'una generacion
francesa a una autra, e sobretot dins la generacion politica, aprèp
las eleccions.
Dins
l'expression occitana Te
prometi ! Te prometi que....
sèm mai o mens segur que serà pas vertat a la seguida! Lo diccionari
occitan explica : « prometre v.tr. S'engatgar cap a qualqu'un a
far quicòm ; afirmar, assegurar.
Vist
d'Occitània la sematica per aquel mot es semblanta, la leiçon de
patois
parisenc
se transforma clarament en engolada jacobina quora s'entendrà la
frasa famosa : «ce
n'est pas une promesse, c'est un engagement»
donc podèm, encara e encara, confirmar, lo Manolito Valse es plan
entegrat al sistèma politic francés, mentidèr de servici per la
gestion d'Occitània.
Mas benlèu que nos prenon per colhons.... Te prometi ! te prometi qu'es pas luènh de la vertat.
-°- DOS -°-


text:
La Noalha (Cruesa)
La Noalha (oficialament en francés La Nouaille) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Lemosin, administrada per lo departament de Cruesa de la region de Lemosin.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
La Noalha deriva de novalia, «tèrras èrmas desboigadas i a pas gaire»[1].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
2013 : 253 abitants
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- La glèisa Sent Pèir-Sent Paul es classada Monument istoric en 1923.
- Lo Domeni de Banizette (en francés) es situat a La Noalha. Lo domeni es inscrit sus l'Inventari suplementari dels Monuments istorics en 1992.
Personalitats ligadas amb la comun a[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984


text:
Los socialistas de Tolosa an explicat perqué vòlon pas de la manifestacion de l'ANC, "Assemblea Nacional per Catalunya" e lo tèma per la "Via Catalana" per l'independendència ; Londres, Nòva York, París, Mur de China, Hong Kong, etc. l'an acceptat ; las rasons es la «braderie des deux jours à Toulouse" ; volètz saber de qué sembla aquò ? Se debana jà divendres, vaquí cinc fòtos, plaça del capitòli (1) al moment de la "braderie", en fàcia lo mercat Victor Hugo lo mai frequentat de la vila mondina (3), plaça General de Gaule (2), avenguda Lafaieta (4), avenguda Alsàcia Lorrena cap a la plaça de la puta nacionalista francesa Joana d'arc (5), :
Las fòtos son estadas presas a 11h50, al moment “gròs” d’afluéncia lo divendres.
-°-
Al meteis moment dins los “Pyrénées françaises” son contents de recebre la “Vuelta de España” … a aquí tanben los socialistas non o vòlon veire !
Lo nacionalisme francés pròva qu’es autanplan estupit que lo nacionalisme madrilenc, e los socialistas encara mai.


text:
Kizil Irmak
Kizil Irmak, ò Halys durant l'Antiquitat, es un fluvi d'Anatolia que s'escola de la region de la vila d'Imranli sus lo plan d'Armenia vèrs lo litorau sud de la Mar Negra. A una longor de 1 150 quilomètres mai un debit feble en causa dei precipitacions limitadas au dessüs dau plan anatolian. Es pas navigable mai alimenta unei centralas idroelectricas.
Aguèt una importància dins lo corrent de l'Antiquitat car foguèt sa bocla principala foguèt la region d'origina de la civilizacion itita. Puei, marquèt la frontiera entre lei regions sota influéncia grèga e aquelei sota influéncia pèrsa fins a 547 avC.


text:
Publicacion de la Guida professionala per la pichona enfança
L’IEO presenta aquesta novèla guida gratuita qu’a per vocacion a acompanhar professionals e parents dins una demarca de bilingüisme parcial o total en occitan e en francés per los mai nenons.
Guida professionnela per l’acuèlh bilingüe dels nenons dinc a 4 ans
Somari :
- Ròtle dels adults en qualitat de referents lingüistics
- Collaboracion amb los parents sus las questions d’òrdre lingüistics
- Eveniments del quotidian e environament material
- Suggestions per gaitar et consignar lo langatge dels enfants
- Proposicion d’activitats a realizar dins l’encastre d’un projècte tematic o d’un projècte pedagogic
- Desvolopar l’expression orala de l’enfant per l’interaccion : conversacions e istòrias
- Las activitats ludicas coma mejan d’impregnacion lingüistica
- Reflexion
- Fichas d’activitats
Guida gratuita
70 paginas
15 x 21 cm
Publicacion realizada amb lo sosten financier de l’Estat e de las regions Occitanie-Pyrénées-Méditerranée, Auvergne-Rhône-Alpes, Nouvelle-Aquitaine e Provence-Alpes-Côte d’Azur.


text:
David Guetta
David guetta (París, 1967) es un disque joquey ; a començat coma una figura la nuech parisenca puèi gràci a sei titres coma When Love Takes Over, Sexy Bitch ou Gettin' Over You se classifica encar en tèsta de vèndas a travèrs lo monde, a vendut pus de 3 millions d'albums e 15 millions de singles e 18 millions de CD. David Guetta a sortit lo 29 d'aost de 2011 lo cd Nothing But The Beat.
Discografia[modificar | modificar la font]
- Just a Little More Love (2002)
- Guetta Blaster (2004)
- Pop Life (2007)
- One Love (2009)
- Nothing but the Beat (2011)
- Listen (2014)


text:
Verneuil (Nièvre)
Verneuil es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situat en lo costat de Decize, Verneuil a traversat pel Aron (Loire, lo Andarge, la Senelle, lo ruisseau de ozon e lo Canal del nivernais.
Situé dans le canton de Decize, Verneuil est traversée par l'Aron (Loire, l'Andarge, la Senelle, le ruisseau d'ozon et le Canal du nivernais.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En tirant lo sieu nom del gaulois Vernos, en significant Aulne, Verneuil remonta a originas alunhadas. Lo luòc li caliá en efièch ja èsser ocupat a l'epòca gallo-romaine ont èra un luòc de passatge important d'una via de comunicacion. La part la mai anciana del vilatge se situa al bòrd de la vallée de la Andarge en lo Bourg. S'i tròba los dos monuments los mai importants, amb la Glèisa romane Sant-Laurent bastida a Modèl:La s- prèpa del cementèri, e lo castèl força datat de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. Louis Antoine de Sant-Just, celèbre revolucionari francés #passar la siá pichona mainadesa dins lo pòble. A partir de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle lo vilatge se engrandeix sus las nautors en dominant lo canal del nivernais. S'establisson alavetz una escor/comuna publica, una plaça, e qualques comèrcis (épicerie, #forn# de pan, otèl, bar/en restaurant, carnisseria èca...). Pendent la primièra guèrra mondiala, un camp american s'establís a Verneuil en 1917 près de l'estacion en la plana de la Aron. S'i trobava principalament de talhièrs de montatges automobilas. Lo camp reagrupa 4000 òmes #qu'abandonaràn la França en 1920. Verneuil connait Alavetz lo sieu apogée, mas declinèt pichon a pichon al fil de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. Cercy-Lo-Torn, pòble vesin a escuelhut al detriment de Verneuil per l'establiment d'una fabrica automobila, #çò que contribuissi al déclin del pòble. A la fin de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, totes los comèrcis an desaparegut e l'escòla se concedís amb Champvert per formar un regroupement pédagogique.
Tirant son nom du gaulois Vernos, signifiant Aulne, Verneuil remonte à des origines lointaines. Le site devait en effet déjà être occupé à l'époque gallo-romaine où il était un lieu de passage important d'une voie de communication. La partie la plus ancienne du village se situe au bord de la vallée de l'Andarge dans le Bourg. On y trouve les deux monuments les plus importants, avec l'Église romane Saint-Laurent bâtie au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle proche du cimetière, et le château fort daté du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. Louis Antoine de Saint-Just, célèbre révolutionnaire français passa sa petite enfance dans le village. À partir du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle le village s'agrandit sur les hauteurs dominant le canal du nivernais. S'établissent alors une école/mairie publique, une poste, et quelques commerces (épicerie, boulangerie, hôtel, bar/restaurant, boucherie etc...). Durant la première guerre mondiale, un camp américain s'établit à Verneuil en 1917 près de la gare dans la plaine de l'Aron. On y trouvait principalement des ateliers de montages automobiles. Le camp regroupe 4000 hommes qui quitteront la France en 1920. Verneuil connait alors son apogée, mais va décliner petit à petit au fil du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. Cercy-la-Tour, village voisin est choisi au détriment de Verneuil pour l'établissement d'une usine automobile, ce qui contribue au déclin du village. À la fin du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, tous les commerces ont disparu et l'école s'accorde avec Champvert pour former un regroupement pédagogique.


text:
Còla (riu)
Còla ['kɔlɒ] (Côle en francés) es una ribiera occitana de Perigòrd (França, region d'Aquitània), fluent de Drona.
Geografia[modificar | modificar la font]
La font se tròba au nòrd de Perigòrd, dins la comuna de Firbes. Asaiga Sent Jòri de Chalés, Sent Joan de Còla, Sent Peir de Còla e La Chapela Fochier. Se junh a la riba mança de Drona, quauques quilometres a l'est de Brantòsme, prep de Condat de Trincor.
Idrologia[modificar | modificar la font]
Lo 13 de genier de 2004, l'estacion idrologica de Sent Joan de Còla enregistret un debit maximau jornalier de 49 m3/s.
Afluents principaus[modificar | modificar la font]
N.B. : (rd) = afluent riba drecha ; (rm) = afluent riba mança


text:
Martin Ier (papa)
Martin Ièr (mòrt lo 16 de setembre de 655) foguèt lo 74en papa de la Glèisa Catolica Romana dau 21 de julhet de 649 au 16 de setembre de 655. Succediguèt a Teodòr Ièr (642-649) e foguèt remplaçat per Eugèni Ièr (655-657).
Au contrari dei papas de son periòde, son eleccion foguèt pas ratificada per l'emperaire bizantin. Dins lo corrent de son pontificat, son activitat principala foguèt de contuniar la lucha còntra lo monotelisme considerat coma una eretgia per la Glèisa d'Occident. Ansin, presidèt lo concili de Latran reünit a l'iniciativa de son predecessor per condamnar lo monotelisme. Capitèt d'i reünir un centenau d'evesques e obtenguèt la condamnacion de la màger part dei tèxtes e deis autors monotelistas. Pasmens, aqueu succès entraïnèt una reaccion de l'emperaire Constant II (641-668) qu'ordonèt son arrestacion. Martin Ièr foguèt donc arrestat lo 17 de setembre de 653 e exilat vèrs l'Empèri Bizantin (Constantinòple puei Quersonès). I moriguèt lo 16 de setembre de 655.


text:
Isle-sur-Marne
Isle-sur-Marne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
De 1973 a 1982, Isle-sus-Marna a #èsser ligada a Larzicourt[1].
De 1973 à 1982, Isle-sur-Marne a été rattachée à Larzicourt[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ EHESS, nòta de la comuna sul luòc Cassini, consultada lo 3 de febrièr de 2009
- ↑ EHESS, notice de la commune sur le site Cassini, consultée le 3 février 2009


text:
Quenton de Ch·afouse
Lo quenton de Ch·afhosa (en alemand Schaffhausen, en tuche Schaffhuse, en francês Schaffhouse) est un quenton de la Suisse tuche.
Liyen[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
- Articllo en arpetan romand / ORB
- Modèlo de populacion suissa en fôta
- Pâge g·eolocalisâye per Wikidata
- Articllo g·eolocalisâ en Tèrra
- Enfocajon Division administrativa - Populacion pas numerica
- Enfocajon Division administrativa - Supèrficie pas numerica
- Articllo a ilustrar Division administrativa
- Quenton suisso


text:
Lo Buçon
Lo Buçon (popularament Le Buçon / Le Beçon, ancianament Aubuçon, e oficialament en francés Aubusson) es una vila d'Occitània, dins la region administrativa de Aquitània Lemosin Peitau e Charantas e lo departament de Cruesa. Foguèt sieti a l'Atge Mejan d'un vescomtat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Anciana egleisa Sent Jan (s. 12)
- Font de l'Anciana Ala (s. 18)
- Font medievala
- Maison a pans de bòsc (s. 15)
- Maison daus Valenet (s. 17)
- Maison dau Tapissier (s. 16)
- Manufactura Gobelin (s. 19)
- Manufactura Sent Jan (s. 19)
- Pont de la Terrada (s. 17)
- Tor dau Relòtge (s. 16)
- Vestigis dau chasteu (s. 11)
- Musèu Despartamentau de la Tapissariá
Galariá[modificar | modificar la font]
-
-
La Charriera Granda
-
-
Estatua de la Verge Maria, sola resta de la Chapela de Nòstra Dòna
-
La comuna vista de la Tor dau Relòtge
-
-
L'egleisa de la Santa Crotz
-
-


text:
Raj Britanic
Lo Raj Britanic es un tèrme non oficiau que designa lo periòde de dominacion coloniala britanica sus lo soscontinent indian (Índia Britanica e principats mai o mens autonòms). Durèt de la fin dau sègle XVIII a 1947. A partir de 1858, lo poder foguèt transferit de la Companha Anglesa deis Índias Orientalas au govèrn britanic e se formèt l'Empèri deis Índias que son cap èra lo sobeiran britanic. Pauc a pauc, leis autoritats localas, contraròtladas per de Britanics e d'elèits localas, foguèron en carga de la gestion dei vilas, de la policía e de l'organizacion de l'Armada deis Índias Britanicas que participèt ai dos conflictes mondiaus.


text:
Era finalitat dera revista ei difóner era istòria, cultura, tradicions, folklòre,... dera Val d’Aran ath long des ans.
Eth format dera revista tostemp ei compausada de:
- ena prumèra part dera revista un explic dera Fondacion e , des dues seccions: Amics de Montgarri e Lengua Viua.
- era dusau part ei formada pes articles de persones coneishedores dera istòria deth nòste paĂs.
Passejar peth passat ena lectura d’articles compòrte eth plasèr deth rebrembe, dera recuperacion des hèts des que viueren en aguesta tèrra barrada ath long deth temps entre nautes serralades qu’an servit entà sauvaguardar e mantier era personalitat d’Aran, bastida de signes tan significatius coma ei era lengua e cultura sociau pròpria e diferenciada.
Ena sua gent, frut d’un patrimòni istoric acumulat ath pas des sègles, i viu de sòrta diferenta dera rèsta des païsi vesins un sens de comunautat, en tot éster aguest un des aspèctes que constitusissen era esséncia viua qu’eth pòble aranés tracte de deféner cada dia tamb mès in e tamb era mès prigonda conviccion.


text:
Manaset es estat condemnat pel tribunal de Lemotges lo 2 d’octobre per discriminacion, a la seguida d’un planh de la federacion regionala de la Liura Pensada.
A la demanda d’un collectiu de liures pensaires, lo tribunal d’instància de Lemotges a examinat lo cas de Manaset. Lo planh èra estat portat per un collectiu de liures pensaires per discriminacion umoristica. « La lenga de la Republica es lo francés, çò diguèt lo jutge, e es pas possible de reservar lo rire per una categoria de ciutadans que parlarián una lenga autra. En consequéncia, l’organa de desinaformacion Manaset es condemnat a faire rire lo collectiu planhent. »
(suite…)


text:
SPIP 3.2.1
(16 de març de 2018)
Un còp descargat lo fichièr zip çai contra a vòstre ordenador, lo cal descomprimir, e puèi encargar totes los fichièrs a vòstre sit web per transferiment FTP.
Installacion automatica
Descargatz lo fichièr
spip_loader.php (çai contra) copiatz-lo al repertòri ont anatz installar SPIP (al raiç de vòstre sit Web per exemple) .
Dobrissètz puèi aquel fichièr amb lo navigador Web, e esperatz qu’acabe de se cargar.
S’aquò fonciona pas, vos caldrà emplegar l’installacion manuala amb lo paquet çai subre.
Version de desvolopament
Nòu! Dempuèi lo 21 d’agost de 2005, SPIP es desvolopat sota SVN. La version en cors de desvolopament pòt, segon lo moment, corregir un bug recent o èsser completament inutilisabla.
L’SVN se pòt tanben consultar al Web a l’adreiça http://core.spip.org/projects/spip/..., e s’accedís amb la comanda seguenta :
svn checkout svn://trac.rezo.net/spip/spip
Archius
Aquí s’encontran las versions anterioras d’SPIP.


text:
Bastir a contra sens .
Basta!
Pel primièr còp un movement ciutadan
ensagèt de botar al còr de la campanha de las municipalas, la
question de l'avenidor de la lenga e de la cultura d'òc. I
cregueri...
Lo biais èra clar , l'idèa polida,
lo caminament tanben.
S'agissiá per nosautres de botar l'elegit candidat
en fàcia de sas responsabilitats....
Doncas caliá rescontrar totes los
responsables candidats sens esperit de capèla, de drecha , del
mitan , coma d'esquèrra, totas las
tendéncias politicas e, escambiar , demandar qual podián èsser
los punts d'acòrdi sus una brava tièra de questions, que son
gaireben ( per resumir) las de l'esquèrra ecologica, mas ambe nòstra bandièra, la Caracteristica Essenciala, Majorala , a saber l'avenidor de
nòstra lenga , de nòstra cultura, del nòstre pais.
Bastir a la debuta pareguèt lumenós
, d'un anament quitament matematic.
-
bonjorn sénher responsabla UDI :
avèm aquí un braçal d'idèas occitanas que nos tenon al còr . De
que ne pensatz ? Volètz far un tròç de camin per Occitània?
-
bonjorn sénher elegit UMP: aqui
las nòstras idèas de Bastir! De que ne pensatz? Ren ?
-
bonjorn sénher elegit PS ! PRG! Avètz
vist? La nòstra lenga es a mand de crebar! Volètz plan far quicòm?
Avètz tot lo poder dempuèi 6 ans ! Podètz far quicòm?Non per de qué?
-
bonjorn sénher conselhièr PCF
volèm salvar la nòstra lenga , volèm un ensenhament à l'escòla
mairala.... Qual vòl salvar la lenga d'òc ? I a mai a far?
-
adieusiatz sénher EELV avètz
aquí un programa besson ambe a mai l'Occitania. La volètz?
Levat que tot se debanèt pas aital.
Levat que la part majora de las discutidas se debanèron ambe los
partits d'esquèrra. Levat que mantunas entrevistas aguèron pas
luòc. E que la passejada se limitèt a rescontrar mai que mai los
elegits poderós e majoritaris, es a dire lo monde del PS .
Diretz, normal de discutir ambe los
que tenon lo margue e lo poder.
Levat que la question de la lenga
venguèt d'en primièr una question pausada al PS , pron alunhada de l 'anament previst.
Bon çò qu'es fach.....
Sabèm ja que fòrças CAM van cambiar
de mans.
E doncas quand los resultats
arribèron , ambe la casuda verticala del PS , foguèrem forçats de
realisar l'engana doble, - 1 per de qué s'agissiá d'un metòde
irrealiste , 2-que nos ligavam al fracatge d'un partit .
Mas la davalada es
pas acabada. Sabèm ja que fòrças CAM van cambiar de mans.
Resultat : per fòrça novèls elegits
de drecha , lo movement Bastir serà mai sovent sentit qu'un aligat
de mai del PS , coma lo PC e lo PRG....
Lo Senat va cambiar de mans. Adieusiatz
la signatura de la carta europenca de las lengas minorizadas qu'èra mal enmargada o sabi.
Per anar un pauc mai luènh: vesèm
plan que las eleccions europencas revertaràn una Beresina pel PS,
que risca fòrt de venir la tresena veire la quatrena fòrça
politica de Franca .
Lo president qu'ausiguèt plan lo
messatge , mas que l'escotèt pas o mal? decidiguèt sul pic de
nomenar Vals lo catalan nascut de Barcelona , curiós, mas o lo
president ten un brava problèma d'otita o de gautissons, o a decidit
de roïnar sa formacion politica , o se pensa pas qu'a sa reeleccion
(probable)...
Que tornamai decidiguèt de nos
sarrar la cencha d'un trauc , per acontentar los accionaris dels fons
de pensions que son de monde trabalhadors coma cadun o sap.
D'un biais lo president revèrta de mai
en mai Guy Mollet, que finiguèt per sonar en 1958 lo Grand Carles .
Après la seleccions europencas benlèu
quora aurà ausit encara melhor , ( fòrt destapament d'aurelhas
previst) benlèu sonarà , Fillon , Juppé o per que pas Marina ,
qu'es venguda d'aquel temps, la revenja dels pès negres dels
miègjorn ( mas es una autra question).
L'emperador del pais dels fromatges pren lo camin
reborsièr , cresi que va tornar menar lo PS al nivèl de la SFIO d'antan ...
Se pòt sénher? Oc es en camin
l'òme. I fa ....
Per acabar ambe aquela istòria pivelanta ( mas malastrosa) Hidalgo venguèt conse de Paris , benlèu
m'engani, mas que cresi pas a l'azard, que Madrid saludèt los dos
eveniments , cossí creire qu'es pas un marrit signe per l'avenir de
Catalonha ?
De tot biais l'ora es venguda de se ligar ambe los
verds d'esquèrra e s'alunhar lèu del TITANIC PS .


text:
Que farà lo Festivau sestian, amé lei 23,8 M€ de son budget, refortit maugrat l'estrechiment generau ? Prepausarà a l’estiu 2017 sièis operàs, de classics e una creacien sus l’òbra de Collodi, Pinocchio. E am’aquò, segur, tota una tiera
de concèrts et autrei recitaus.
Lo Festivau donarà Carmen, de Bizet, qu’aviam pus entendut aquí despuei 1957. Ailàs am’una messa en scèna de Dmitri Tcherniakov, que nos aviá dejà impausat sei decòrs bodenfles
per un Don Giovanni, fa quauqueis annadas, onte fasiá constrencha ai cantairís de sautar tot en cantant. Aquel enemic de la vòs bailejarà una cantairís tant fina coma Stéphanie d’Oustrac, acostumada a Monteverdi. Crenhem lo pièger
!
Lo Mozart de l’an serà Don Giovanni, sota la bagueta de Jérémie Rhorer, ‘mé lo bariton bassa quebequés Philippe Sly dins lo ròtle-títol. Aviam plus vist The Rake’s Progress despuei la bèla versien de 1992, d’aquel operà de Stravinski, aquí sota la direccien d’un acostumat d’Ais, Daniel Harding.
Costat baròc, es un Cavalli, qu’estima fòrça Bernat Foccroulle, que serà donat, Erismena. Tragicomedia veneciana deis annadas 1600, amé travestiments e encrosilhadas amorosas…Tot aquò confiat a Leonardo Garcia-Alarcón, un autre acostumat dei julhets sestians.


text:
Nabu foguèt lo nòvi e promés de la Layla, mas moriguèt a la fin de la sason 4.
Personalitat Edit
Nabu èra un Masc ďAndros. El èra de la familha mai rica ďAndros, e aguèt una enfància isolada similara a la de Layla pr’amor qu’el aviá pas amics que jogar, passèt amb el la màger part de lo sieu temps en aprenent de trucs de batalha de los sieus gàrdias de seguretat. De mai, a estudiat fòrça sortilègis magics desparièrs a Andros, doncas a ďabiletats prodigiosas de lançament de sortilègis. Quand un matrimòni foguèt reparat entre el e Layla, al principi voliá pas se maridar amb ela e s’escapèt ďostal. Mai tard, decidiguèt que voliá saber qual èra Layla en realitat, e comencèt aital a espiar en secrèt a las Winx per un temps. El apareguèt amb lo nom ďOphir primièr, e li diguèt après a Layla lo sieu nom real en la fin de ľepisòdi “La provocacion dels Mascs”.
Istòria Edit
Sason 3 Edit
Nabu se menciona pel primièr còp a fins de ľepisòdi 9 (Lo còr e ľespasa), quand Layla tristament informa als sieus amics que los sieus parents an establit un matrimòni reparat per ela. Nabu apareis pel primièr còp a la fin de ľepisòdi 12 (Las lèrmas del salze negre), ont tròba fin finala Layla. Mai tard tòrna a ľepisòdi 18 (Lo cofre de Valtor), ont escota una convèrsa entre las gojatas. Stella revèla lo sieu amagador. Mai tard a ľepisòdi, el decidís ofrir las Winx la siá assisténcia en la lucha contra Valtor, qui fa de plans panar un objècte magic al musèu. Nabu vòl pas revelar qual es vertadièrament, pel que li ditz a las Winx que lo sieu nom es Ophir. Va amb las Winx al cors de la mission, malgrat qu’es pas segur de se se pòt confiar en el. Malgrat aiçò, quand Valtor menaça Layla, Nabu s’interpausa en lo camin e es capturat per Valtor. Las Winx se veson obligadas a donar a Valtor la caissa magica qu’arribèt a panar per salvar Nabu. Mai tard, quand las Winx se transportèron al Reialme ďAur per obténer las Estelas ďAiga, Nabu èra un passatgièr rescostièr dins la siá nau. Layla lo descobriguèt, e cossí que lo grop èra pas segur se podiá confiar en el o non, per la siá anteriora amassada, li metèron manhòtas a el. Pendent la mission, Nabu e Layla arriban a se conéisser un pauc melhor. Nabu ajuda a las Winx a lutar contra los gàrdias de la Tor Roja, e foguèt ľunic que foguèt pas derrotat. Riven apareguèt pauc après, e el e Nabu dintran en una baralha a causa que Riven interpretèt mal la situacion e creguèt per error que Nabu tractava de li panar Musa. Sky e Timmy acaban amb la baralha, e lo malentendut s’esclarís. Las Trix atacan al grop, del temps que las Winx (a ľexcepcion de Bloom) son dins del laberint de veire, e Nabu derròta Darcy. Aver ďobtengut après las Estelas ďAiga, las Winx convidan als sieus nòvis a un balh e Layla demanda a Nabu a venir. Malgrat aiçò, Nabu se vei obligat a abandonar quand los sieus gàrdias de seguretat se presentèron per lo portar a Andros. Quand se tròba amb Layla de nòu près de la fin de ľepisòdi, explica la situacion e revèla fin finala la siá vertadièra identitat. El li ditz a Layla que s’enamorèt ďela, e se desencusa per li aver mentit. Layla e Nabu coneisson los parents dels autres, que s’an avisat qu’auriá pas ďaver tractat de far que los sieus filhs seguisson una tradicion qu’anava en contra de los sieus desirs. Malgrat aiçò, son tanben contentes que lo destin los jonguèt de tot biais, mas decidís qu’un matrimòni pòt esperar. Ľepisòdi acaba amb la planvenguda de Nabu al club. A ľepisòdi 25, Nabu a solament un brèu aparicion a la fin. A ľepisòdi 26 (Un nòu començament), se jonh a las Winx e Helia en la siá mission ďAndros per salvar los autres especialistas de Valtor. Quand arriban ailà, lo grop decidís se separar per salvar los especialistas. Mentre Tecna, Stella, Musa e Bloom lutan contra los elements, Nabu, Layla, Helia e Flora tròban los vertadièrs Especialistas barrats en una preson. Après la desliurança dels especialistas, Layla e Flora seguisson endavant per lutar contra Valtor mentre Nabu e Helia se demòran amb los especialistas. Après la batalha, totes celèbran la victòria, Nabu e Layla se mòstran amb lo sieu primièr poton.
Sason 4 Edit
En aquesta sason, prepausa a Layla en matrimòni, qu’ela accèpta, malgrat aver un matrimòni reparat. Aital qu’e mai se acceptès pas, li caldriá se maridar amb el de tot biais. Quand el e los autres especialistas se mòstran per ajudar las gojatas a lutar contra los Mascs del Cercle Negre a ľepisòdi 7 (Winx Believix), Nabu salva Roxy ďèsser absorbada pel Cercle Negre en usant la siá magia. Malgrat aiçò, pendent lo combat, la magia de Nabu es inutila contra Ogron. Quand Diana apareis a ľepisòdi 18 (Ľira de la natura), Nabu reconeis ľagró qu’indusís lo sòn que s’utiliza per tustar a las gents en lo Bar Frutti Music, e li ditz als especialistas que lor cal sosténer la respiracion pendent lo màger temps possible. Un còp Diana s’es anada, Nabu usa la siá magia per afeblir las raïses magicas qu’emplegava per ligar las Winx, çò que los permet recuperar la siá fòrça e se transformar. Nabu e los especialistas van al parc de Gardenia per afrontar Diana, mas Diana mena a tèrme facilament la màger part dels especialistas, solament Nabu es capabla de donar la batalha pr’amor qu’es ľunic amb poders magics. Nabu atenh resistir los atacs de Diana, mas pòt pas far res mai que gardar coma Diana e las fadas amazonianas sequestran als especialistas e los s’empòrtan al reialme de Diana. Quand las Winx se presentan, el es clarament agotat per la lucha contra Diana, e los informa de çò qu’es passat. Nabu se desencusa per daissar las alapas amazonianas a prene los especialistas de distància, e admet qu’es pas tan poderós coma una fada mai importanta, coma Diana. Quand las fadas etericas apareisson en lo seguent episòdi, Nabu sembla reconéisser la siá poderosa magia e fa de comentaris sul meravilhós qu’es. Se jonh a las Winx quand van a ľAmazonas per rescatar los especialistas. Quand las fadas apareisson, Nabu demanda a las Winx per los distraire mentre el se’n va dins lo castèl de Diana per salvar los especialistas. Es pas clar qué es exactament çò que li arribèt mentre cercava als especialistas, mas foguèt ferit de qualque manièra e capturat per las fadas de ľAmazonas. A ľinici del seguent episòdi, Layla es clarament preocupada per Nabu coma la siá condicion sembla èsser pièger que los autres, e exigís saber perqué Diana o faguèt. Diana encadena simplament Nabu e los autres especialistas en la paret, e dona ďòrdres a la pròpria sèuva per ajudar a capturar Bloom, Stella e Tecna qu’èran anats cercar la font del poder de Diana. Après que sián estats capturats, e desvelha Bloom, Sky exprimís preocupacion per Nabu doncas que foguèt ľunic que pas s’aviá recuperat encara la coneissença en aqueste ponch. Bloom e las autras fadas combinan rapidament los sieus poders Sophix per trincar las cadenas, e Bloom utiliza los sieus poders per guarir Nabu. Quand tòrnan las fadas, Nabu emplega un sortilègi ďillusion per los distraire del temps que las Winx eliminan las fadas, çò que permet a totes a escapar del castèl. A ľepisòdi 24 (Lo jorn de la justícia) fa un assag de guarir la malautiá de Duman après que las fadas de Sibylla avián fracassat. S’avisèt que la rason que podián per el pas far res, èra pr’amor que sabiá pas quina èra la causa. Descobrís lèu que la causa de la malautiá es que ľenergia magica de Duman aviá atengut èsser inestable. Malgrat aiçò, pauc après ďaquesta descobèrta, Duman se transforma en un monstre e ataca als autres especialistas, e acaba amb la captura de Nabu. Riven acaba en perseguint Duman, e atenh salvar Nabu. Los especialistas acabatz ďaver de lutar contra Duman, que daissa escapar lo plan ďOgron per capturar las fadas terrèstres. Nabu atenh derrotar Duman, e el e los autres especialistas van avertir a las fadas, mas arriban tròp tard. Nabu decidís barrar ľabisme, malgrat los avertiments de Layla. Nabu a succès a barrar ľabisme, mas consoma tota la siá energia e se descoratja pauc après. Layla ensaja utilizar ľdarrièr Don del Destin, lo Don Negre, per lo resurgar, mas Ogron lo pren e ľemplega per reviure una flor. Morís supausadament en aqueste ľepisòdi. Layla se met trista, e passa al bòrd de la venjança de Nebula, que vòl destruir los Mascs del Cercle Negre. En la dimension Omega, las Winx e las fadas de la Tèrra, amb los especialistas, Layla e Nebula, derròtan als Mascs, e salvan la Tèrra.
Corriá la rumor qu’anava èsser resurgat a la sason 5, mas apareguèt pas, fòrça personas creson que pòt èsser mòrt per totjorn.