text:
Saut d'esquí
Lo saut d'esquí es una de las espròvas mai espectacularas dels espòrts d'ivèrn, e es fòrça atractiu quitament per aqueste que son gaires afogats d'aqueste espòrt. Es una espròva qu'a una granda dificultat tecnica e requerís per aquò fòrça preparacion, que l'esquiaire deu en mai sautar lo mès luènh possible, e tanben aterrir sens contratemps. Un accident en mai de damatjar lo resultat pòt aver de consequéncias fòrça grèvas per l'esportiu. En mai d'anar mai luènh possible, se deu far lo vòl amb armonia e estetica, que la jurada pren en compte la distància e l'estil.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Los sauts d'esquí an per origina, coma gaireben totes los espòrts d'ivèrn, dins los païses nordics d'Euròpa. A l'ora d'ara los païses coma Norvègia, Finlàndia, Soïssa o Alemanha fan concurréncia per l'egemonia de los esquiaires davant lo Japon, e tanben de païses coma los Estats Units d'America, Eslovènia o Àustria. La tecnologia a un ròtle sempre mai important, e a l'ora d'ara los esquiaires fan fòrça ensags en tunèls de vent per trobar la posicion aerodinamica ideala que los permetrà aterrir mai luènh. Aital los equipament devon ofrir la minima resisténcia a l'aire. Coma espòrt olimpic faguèt son aparicion ja a la primièra edicion dels jòcs d'ivèrn, los Jòcs Olimpics de Chamonix 1924, ont se fasiá concurréncia sus un trempolin de 80 mètres. En 1972 la federacion internacionala establiguèt coma oficialas las actualas espròvas de K-90 e de K-120. L'espròva per equipas es mai recenta e reconeguda als Jòcs Olimpics de Calgary 1988, ont ganhèt l'aur l'equipa de Finlàndia. Las femnas comencèron a practicar aquela disciplina dins los ans 1970, amb las precursoras coma Anita Ward, e son ara presentan al Jòcs Olimpics dempuèi 2014 (espròvas individualas solament).
Tecnica[modificar | modificar la font]
Per realizar lo saut l'esquiaire se situa en naut de la rampa de enlairament e se lança cap aval amb unes esquís d'unes 12 cm de larg. Aquerís de velocitat fins a arribar a unes 100 km per ora, moment que se realiza lo saut nomenat punt de construccion, qu'es lo moment mai important, que l'esquiaire deu realizar lo vam a un moment precís: un retard d'unes centens de segonda pòt resultar de mètres en la longor tròp prèp.
Pendent lo vòl los esquiaires pòdon adoptar diferentas posturas amb los braces: la mai comuna es amb los esquís dobèrts, lo còrs plaçat cap abans e los braces quichats lo long del còrs, una autra es amb los esquís dobèrts en forma de V, los braces en parallèl, o alara una combinason de las doas precedentas descrivent amb los braces e cambas una forma de letra H. L'estil en V foguèt emplegat pel primièr còp per Jan Boklöv dins los ans 1980.
Arriba fin finala lo moment mai perilhós, qu'es l'aterrissatge. Unes esquiaires lo realizan lo realizan dins la nomenada la posicion telemark, es a dire, amb un genolh cap abans, que se carga de sosténer l'impacte brutal sus tèrra. En aquel moment s'utilizan tanben los braces per equilibrar lo còrs e pas càser.
Equipament[modificar | modificar la font]
Fixacions: Las fixacions devon èsser montadas de forma parallèla a la direccion de la trajectòria. La fixacion deu èsser plaçada de tal biais que, pel mens, 57% de la longor totala de l'esquí s'utiliza la partida abans.
Bòtas. Las bòtas devon aver un de talon naut, flexiblas mas fèrmas, amb un pichon enfortiment davalant. Son dessenhadas per permetre que lo sautaire s'incline pendent lo vòl.
Ligams de Connexion: la fixacion es un ligam que fixa l'esquí a la bòta e permet que los esquís basculen pendent lo saut.
Vestit de saut: Totas las partidas del vestit de saut devon èsser realizadas amb lo mèsme material e ofrir una cèrta permeabilitat a l'aire e aver una espessor maximala. La talha d'un vestit de s'adaptar a la forma del còrs en posicion drecha, amb una determinada tolerància al movement.
Esquís de saut: Los esquís de saut son fabricats subretot per lor usatge sul trempolins de sauts d'esquí. Se pòdon utilizar d'esquís amb una longor maximala de 146% de la nautor corporala totala del sautaire. La corba e la forma dels esquís pòt adoptar unas formas geometricas.
Modalitats[modificar | modificar la font]
Als Jòcs Olimpics d'ivèrn se disputan tres modalitats:
-Sauts dempuèi lo trempolin de 90 mètres, tanben nomenat (K-90), es a dire per una rampa de 90 mètres de longor.
-Sauts dempuèi lo trempolin de 120 mètres, (K-120), es a dire per una rampa de 120 mètres de longor. Logicament dins aqueste segond cas la velocitat aquerida es mai granda e doncas las distàncias que s'atenhon en lo saut o son tanben.
Dins aquestas espròvas cada participant deu far dos sauts, en addicionat los punts dels dos e ganha aquel de realiza lo mai de punts.
-Sauts dempuèi lo trempolin de 120 mètres per equipas, en aquel cas s'agís d'equipas formadas de quatre sautaires, cadun deu cal far dos sauts. S'addiciona a la fin los punts obtenguts per totes eles dins los uèch sauts e ganha l'equipa que fa lo mai de punts.
Mai, los sauts d'esquí fan partit d'un autre espòrt olimpic, lo Combinat Nordic, consistissent en una combinason de sauts d'esquí amb una correguda d'esquí de fons.
Forma fisica[modificar | modificar la font]
Segon lo reglament los sautaires d'esquí qu'an un indèx de massa corporala per tròp minim es sancionat per cauçar d'esquís mai corts, que reduson la sustentacion aerodinamica. Aquelas nòrmas venguèt necessària dempuèi la deteccion dels cases grèus d’atlètas amb pes bas.
Evaluacion d'una competicion[modificar | modificar la font]
Lo resultat final d'una espròva de sauts s'obten de l'avaloracion de las doas menas de la competicion (primièra e segonda).
Lo nombre total de punt d'una mena se calcula per la soma de:
- Los punts obtenguts per la longor del saut (mètres convertits a punt per distància).
- Los punts atenguts per execucion del vòl (de punts d'estil concedit pels jutges de l'espròva).
Punt per Distància: Un saut qu'arriba al punt de construccion, (O P-K) (lo punch de calcul es determinat per la mesura del trempolin) obten 60 punts. Per de sauts efectuats abans o après lo punt-K, s'addiciona o se sostrai de punts per determinar lo calcul final; cada mètre per passant o pas lo K se veirà aumentat o redusit en 1,8 punts (pel trempolin long) e 2,0 punts (pel trempolin normal). La longor del saut se mesura dempuèi la broa de la rampa de sortida fins al punt d'aterrissatge del sautaire e s'aumenta aquela mesura en 0,5 mètres.
Punts d'estil: Per un vòl perfièch, un sautaire pòt obténer 20 punts al maxim per cada accion. Los jutges (cinc) sostrason de punts per errors comesas pendent lo vòl, la recepcion e la frenada, per fin finala escartar la nòta mai nauta e la mai bassa dels cinc. Los punts maximals que se pòdon sostraire per errors comesas pendent lo vòl e la fasa d'aterrissatge son de 5,0 punts, alara que per la frenada se pòt deduire fins a 7,0 punts.
Popularitat[modificar | modificar la font]
Lo saut d'esquí es fòrça popular pals espectators d'Escandinàvia e Euròpa Central. Tradicionalament, los païses amb mai de practicants son Finlàndia, Norvègia, Alemanha, Àustria, Polonha, Soïssa, Eslovènia e lo Japon. Pasmens, i a sempre agut d'esquiaires d'autres païses. Lo Torneg Quatre Trempolins, que se debana annalament en quatre luòcs, a Bavièra, Alemanha e Àustria a la fin de l'annada, es fòrça popular.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ International Ski Federation.


c: text/html

text:
Concors de novèlas en occitan
“Tota estabosida, es a fintar l’orguena granda jos la rosassa : coquin de sòrt, i manca un tudèl !”
Escrivètz la seguida !
Los bibliotecaris del Lector del Val (associacion de bibliotècas del Lauragués – sud-èst tolosan) organizan lor XIXèn concors de novèlas, dobèrt a totes e a gratís, fins al 21 de febrièr de 2017.
Per la cinquena annada, los escrichs en lenga occitana son planvenguts gràcias a la collaboracion de l’associacion Festa dÒc e de la Calandreta de Castanet-Tolosan.
Compta quatre categorias : primàri, segondàri, licèus, adults (los tèxtes collectius son permés se fan partida de l’ensenhament d’una classa tota). Lo tèxt dèu necessàriament començar amb la frasa çai-sus. Lo genre demòra liure : fantastic, policièr, sciéncia-ficcion, istoric, romanèsc, aventura, etc… o pas brica de genre que siá.
Totas las variantas de la lenga d’Òc son planvengudas, a carga pel participant de passar l’incipit dins sa varianta pròpia.
Lo president de la jurada es l’escrivan Alem Surre-Garcia. La remesa dels prèmis se debanarà lo dissabte 3 de junh de 2017 a Deyme, e la remesa dels recuèlhs de novèlas als autors es prevista per octobre de 2017 a Diagora-Labège. Un CD audiò dels melhors tèxtes occitans serà fargat en mai de l’edicion.
Lo reglament. Per mai d’entresenhas : info@lecteurduval.org ou tél. 05.61.00.51.16
o sus la pagina : http://www.lecteurduval.org/310-concours-nouvelles.html
Tirat de: Lecteur du Val
10-12 bd des Genêts – 31320 Castanet-Tolosan
Tél. 05.61.00.51.16 / biblios@lecteurduval.org / @lecteurduval

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pèiralonga
Pèiralonga (var. Pèiralònga) [1][2] (Pierrelongue en francés) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament de Droma e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Pèiralonga es situat a 7 km al sud-oèst dau Bois dei Baroniás (cap luòc dau canton) e a 16 km a l'èst de Vaison.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
(2,4 km)
(3,9 km)
(5,1 km)
(5,6 km)
(5,8 km)
Istòria[modificar | modificar la font]
Als Modèl:XIIe e Sègle XIIIs, la abbaye Sant-André de Villeneuve-lès-Avignon i possedissiá la glèisa, #que ne requectava las intradas[3].
Aux Modèl:XIIe et Sègle XIIIs, l’abbaye Saint-André de Villeneuve-lès-Avignon y possédait l’église, dont elle percevait les revenus[4].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Frederic Mistral Lou Tresor dóu Felibrige 7 (P-Rel) P;72:Pèiro-longo Pèiro-loungo [1]
- ↑ (retranscripcion en grafia classica sens jonhent segon las preconizacions del CLO: (p.54) [2])
- ↑ Guy Barruol, Michèle Bòsques, Yann Codou, Ostal-Pierre Estienne, Élizabeth Sauze, « Lista dels establiments religioses en levant del abbaye Sant-André del Modèl:Xe al Modèl:XIIIe sègle », in Guy Barruol, Roseline Bacon e Alain Gérard (directors de publicacion), La abbaye de Sant-André de Villeneuve-lès-Avignon, istòria, arqueologia, rayonnement, Actes del colloque interrégional agut l'an 1999 a l'escasença del millenari de la fondacion de la abbaye Sant-André de Villeneuve-lès-Avignon, Éd. Alpes De Lums, Quasèrns de Salagon pas 4, Comandi, 2001, 448 pàg. (ISSN 1254-9371), (ISBN 2-906162-54-X), p 224
- ↑ Guy Barruol, Michèle Bois, Yann Codou, Marie-Pierre Estienne, Élizabeth Sauze, « Liste des établissements religieux relevant de l’abbaye Saint-André du Modèl:Xe au Modèl:XIIIe siècle », in Guy Barruol, Roseline Bacon et Alain Gérard (directeurs de publication), L’abbaye de Saint-André de Villeneuve-lès-Avignon, histoire, archéologie, rayonnement, Actes du colloque interrégional tenu en 1999 à l'occasion du millénaire de la fondation de l'abbaye Saint-André de Villeneuve-lès-Avignon, Éd. Alpes de Lumières, Cahiers de Salagon no 4, Mane, 2001, 448 p. (ISSN 1254-9371), (ISBN 2-906162-54-X), p 224


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
diumenge, 5 de juliol de 2009
Musica gascona au Gran Feretrar de Tolosa
Tà començar, ua valsa vasadesa qui m'agrada particularament:
E puish ua seguida de Rondèus lanusquets. Lo prumèr qu'ei en minor , los dus autes qui segueishen son en major, çò qui obliga de tapar lo cap deu canèth deu bordon dab lo brunidèr tà'n cambiar la tonalitat. Mès n'ei pas aisit d'ac hèr en tot jogar au còp. Guaitaz quin ac hèn: lo grop de bohaires que's divideish en dus.
E tà acabar per uei, ua seguida de traversadas coseranas:
Un aute còp, la seguida!
divendres, 3 de juliol de 2009
E on pòdi escotar e véder lo Mèste Tisnèr en julhet, eh?
04 de julhet 2009, 20 :00 - VERD E BLU qu'anima un bal a L'Isla de Baish dens l'encastre deu son hestenau escota e minja. Tà totas las entressenhas, contactar Magali que cau!
magali.henri(at)hotmail(punt)fr
18 de julhet 2009, 21 :00 - VERD E BLU bal 32410 Castera-Verduzan - Ass. Gascogne & Traditions 05 62 68 13 21 - 06 79 83 29 91 (au vrèspe iniciacion a las danças dab L. Dubertrand, M. Castanet e J. F. Tisnèr
23 de julhet 2009, 19 :00 - Joan Francés Tisnèr Bal dab R. Baudoin - 12000 RODEZ, Estivada Parc Convivéncia
24 de julhet 2009, 20 :00 - Joan Francés Tisnèr dab R. Baudoin -(B. Achiary, D. Warro, A Filetta) 18èmes Nuits atypiques de Lan gon, Parc des Vergers, 33210 Langon, 05 57 98 08 45 / 06 13 23 36 93 lesnuitsatypiques@wanadoo.fr
30 de julhet - 01 d'agost 2009 - Joan Francés Tisnèr estagi de canta - 43000 PUY-EN-VELAY Nuits basaltiques
De seguir peu mes d'agost e la rèsta de l'an. B'avetz sòrta, brave monde, lo Peiroton que s'aucupa de vos!!!
dijous, 2 de juliol de 2009
Rendetz-me lo pè, en vos pregar!
Lhèu avetz dejà lejut o entenut l'estranha expression occitana "rendetz-pè" per díser rendetz-vos?
En gascon, que i a duas manèras (que non manièras) tà díser rendetz-vos: rendetz-vos qu'ei la normau qui trobam tostemp en gascon centrau, orientau, sud-orientau e en "gascoïnè", mentre que rendetz-ve (o escriut rendetz-vse) qu'ei ua ipercorreccion deu gascon occidentau qui trobam en biarnés. En gascon occidentau, lo pronom -ve (-vse) que's pronóncia -pé. Aqueth biaish de díser qu'ei passat a l'occitan non-gascon devath la fòrma...rendetz-pè, un bearnesisme un chic deformat qui'm hè tostemp arríder. Panaires de pès, arrepentitz-vos!!!!
dimecres, 1 de juliol de 2009
Ajustar - Hornir- Ahíger
Ajustar,segon Palai, que significa ajuster, joindre, réunir, rapprocher. Ajustà's: se réunir à un rendez-vous, se joindre , se faire beau/belle, rectifier sa toilette.
Ajustar en gascon de Palai non vòu pas díser ajouter. Que sembla ajustar dab aqueth sens d"'ajouter" que sia un lengadocianisme recent, dilhèu influençat peu francés. Que i ei plan dens lo diccionari gascon de Per Noste (occitanista) dab aquera acceptacion e Chaplain l'a représ dens lo son diccionari. Segon Palai, lo mot gascon tà díser ajouter qu'ei hornir.
Segon Palai:
Hornir : Fournir, pourvoir, munir, ajouter.
hornida: fourniture, ajoutage (sic)
hornidèr: chose à laquelle on doit fournir, ajouter
hornidor: fournisseur, fournisseuse, celle qui ajoute
hornidora: ce qu'on ajoute, fourniture
Avisatz-vos! Fornir en lengadocian non vòu pas díser "ajouter" mès sonque "fournir". Fornidora: fourniture.
Ajustar qu'a un sinonime tipicament gascon: ahíger (miélher que ahijar*, deu latin affigere). Segon Palai, ahijar* o ahíger: ajuster, joindre deux morceaux, deux pièces. Ahíger ua còrda: allonger une corde au moyen d'une autre.
En gascon deu sud-èst, segon lo lexic de Dupleich (Sent-Gaudens, 1843) ajustar que vòu díser ajuster, viser mentre ahíger que's vira per ajuster, avuster (sic), joindre, ralonger (sic), raboutir.
En aranés, ahíger o híger qu'a tots los sens deu catalan afegir, dont lo d'" ajouter".
L'aranés emplega ahíger meslèu que non pas hornir ni ajustar. En realitat l'afegir catalan e l'ahíger gascon que son duas fòrmas deu medish mot, devarat deu latin affigere. La forma antiga deu mot afegir qu'èra afiger en catalan, que'u trobam dens la pròsa de Ramon Llull:
"E molt home nesci... no sapia egualar ni afiger segons que's cové tanta de quantitat entellectual sobre la sensual", Llull Cont. 294, 27.
Afíger com afegir semblan desconeguts en lengadocian, non son pas mencionats dens lo diccionari occitan (lengadocian)-francés d"Alibert.
Doncas, tà virar en gascon lo vèrbe francés ajouter , qu'avem aumens aqueras tres possibilitats: hornir, ahíger e ajustar.


text:
Discours prononcé par Jean-Luc Gag aux Grands Jeux Floraux du Félibrige
Genti Dama, bei Messius,
Lors de la séance de la Convention Nationale du 16 prairial, l’an deuxième de la république une et indivisible, Grégoire regrette dans son Rapport sur la nécessité et les moyens d’anéantir le patois et d’universaliser l’usage de la langue française, qu’il n’y ait « qu’environ quinze départements de l’intérieur où la langue française soit exclusivement parlée. (...) Ainsi, avec trente patois différens, nous sommes encore, pour le langage, à la tour de Babel, tandis que pour la liberté nous formons l’avant-garde des nations. » Au nombre des patois recensés par l’abbé afin de « consacrer au plus tôt l’usage unique de la langue de la liberté », figurent le lyonnais, le dauphinois, le provençal et... l’italien des Alpes-Maritimes.
Es ver que d’aquéu temp jà, si parla prouvençau en Prouvença e nissart à Nissa. Pura, quau que sigue lou respet que s’amerita Grégoire, lou nissart es jamai estat d’italian : Nissa a chèrtou counouissut un destin particulié e la siéu istòria es estada treboulada. Limitada au miejour da la mar, au pounent dau Var (lou flume) e au nort dai Aup, Nissa es sempre estada oucupada, sigue dai Ligur, dai Celt, dai Grec, dai Rouman, dai Wisigoth, Burgond, Ostrogoth e autre Franc. Pi part de Prouvença, Nissa s’avesina de la Maioun de Savòia, quoura si fa la suchessioun de la Regina Jeanne : es la dedicioun dóu 1388. La fedeltà nissarda à la Savòia durerà esquasi cinc sècoulou, cinc sècoulou embé cinc oucupacioun da l’armada francesa, fin à cascà en lou 1860 en lou cavagnòu de la França, en escambi de l’ajuda à la councretisacioun de l’unità de l’Itàlia.
Si capisse ensin qu’un tau percours doune à la lenga nissarda una specificità : quoura la naciounalità chanja, es lou parié per la lenga. Que la lenga ouficiala sigue lou francés o l’italian, lou nissart es sempre restat lenga dóu poble. E se durant 450 an es esquasi pus estada escricha, es restada la lenga istourica, lenga d’Oc, lenga souòre dóu prouvençau. Dau resta, Jousé-Rousalìndou Rancher, autour nissart famous dóu sècoulou XIX esplica que : « Les langues italienne et française sont des langues d’emprunt pour la plupart des provinces qui composent l’Italie et la France. L’idiome dont se servent presque toutes les familles, même les plus remarquables, dans le sein du ménage, n’a qu’une très faible ressemblance avec la langue dont on doit faire usage. »
En fach, li soun sempre estat aquelu doui discours : aquéu de Rancher, que en escrivent mai en nissart li redouna la siéu noublessa e aquéu de l’Abbé Grégoire o encara de Emile Negrin, magistre de francés naissut à Cannes, que escriéu en li siéu Promenades de Nice : « Ce qui frappe le plus les personnes qui viennent pour la première fois passer quelque temps à Nice, c’est d’ouïr tout le monde parler patois (...) Les notables ne peuvent se figurer combien est pénible l’impression qu’on éprouve en les oyant ainsi discourir dans le jargon barbare du bas peuple. Partout ailleurs le patois est laissé aux gens sans éducation (...) Que pouvons-nous penser d’une dame vêtue de velours et parlant le baragouin des poissardes ? »
Ahì, Moussù Negrin, je ne suis certes pas vêtu de velours, mais je parle le jargon barbare du bas peuple, le baragouin des poissardes. E pèjou, l’escrivi ! Perqué parlà noun basta. Cau escriéure per laissà una traça, per acquistà la credibilità que douna la leteratura. E à dire lou ver, l’escritura teatrala mi pareisse la mai adatada : un’obra teatrala noun esiste verament que quoura es jugada en scena. Mescla leteratura e ouralità. Es acò que m’agrada : lou teatre fa viéure la lenga, li douna la fouòrça de la paraula, fa la demoustracioun qu’una lenga, sigue « un jargon patoisant du bas peuple », es lou vehìcoulou de sentiment, d’emoucioun, de crenta, d’esper. E li obra de Francis Gag, moun paigran, n’en soun la prova : sigue l’amour dóu sartre Matafiéu per Babet, sigue lou respet dóu Fraire Eliacin per lou siéu vin, sigue la paur dóu castic dei quatre padre capouchin, sigue la bila dóu mera de Ribassièra, sigue la pena dóu lutié d’Ensin va la vida, lou siéu teatre es la vida. Lou teatre es - e déu estre - la testimouniança d’una realità umana.
Lou 30 de jun dóu 1957, si debanet à Sant-Roumiéu la Coupa dóu Teatre prouvençau. Lou lendeman, Carle Mauron escrivet acò : « D’abord il existe un public pour un théâtre en langue provençale. Pareille conclusion, vérifiée par Gag à Nice, Marquion dans le Vaucluse et de nombreux animateurs locaux, apparaît établie sans contestation possible. »
Es perqué lou teatre – e lou teatre d’Oc en particulié – es un miralh que li es un public : lou public si recounouisse en lu persounage, à travès la lenga. Parlavi de Francis Gag, dau segur, mà mi cau parlà de Paul Marquion, que, couma lou fès per iéu ancuèi, l’avès recoumpensat en lou 1962 per la siéu obra teatrala. Qu noun si recounouisserìa en la rèplica de Felis en la siéu coumèdia Lou mestierau : « I a de fes que vous pren envejo d’estre michant e, tant brave que sias, d’estrangla li gent ! » O ben Marius en Lou ruscle : « Lou mariage es ren qu’un afaire de ruscle e parèis que lou ruscle acò s’esplico pas. Lou ruscle sarié ço que fai quand un drolo e uno chato se volon, sauprien pas esplica coume vai que se volon : mai quand se volon, i a ges de biais de resounamen per ié leva la causo de la testo. » Lou teatre en lenga nouòstra nen toca au couòr, mà es finda la marca dóu judici dóu poble : en lou siéu drama Pascalet de la Patino, ispirat dei Rouge dóu miejour de Felis Gras, Marquion encara fa dire à Pascalet : « E creses qu’aici, sian à la festo touti li jour, citoyen coumandant ? Couneisse pas la vido de soudard, mai couneisse aquelo que mene e crese pas que se posque mena uno tant marrido vidasso que la nostro. Oh ! es pas l’obro que me fai pòu, es de faire soun obro sempre gibla souto lou fouit d’un marquès. Vivo la liberta ! »
Quoura escrivi de teatre en nissart, es acò que cerqui : la verità. La realità dei situacioun, dei sentiment, dei relacioun tra lu persounage, e dounca la verità de la lenga. Per cada peça qu'ai escricha, ai prouvat de moustrà la diversità dóu nissart. Se Nissa es diversa, la siéu lenga es diversa. Lu Nissart parleron nissart, parlon e parleran nissart. A Nissa, si parlava italian, si parlet ingles, si parla francés ? Diversità dei situacioun e dei época : dau sècoulou XVI au sècoulou XX, quoura es nechessari, lu miéu persounage parlon nissart, italian, inglés e francés.
E Jousé d’Arbaud, que fouguet Grand Laureat dei Juèc flourau dóu 1906, qu’embé moun paigran si tenìon en gran respet, en lou 1939 d’Arbaud dounca parlava ensin de Nissa e de la siéu lenga : « Et la grande Nice, à travers le va-et-vient de ses visiteurs cosmopolites et les habitudes internationales qu’ils acclimatent, garde l’usage de sa langue, ses traditions propres et leur fierté, marque d’un peuple bien racé qui ne renonce pas et, quel que soit son destin, n’abdique devant personne. » Es ver qu’à Nissa bessai mai qu’en d’autre luèc, à Nissa terra de passage, de vilagiatura, sian estat delegat e embé nautre la nouòstra lenga. Es pura ver qu’aven pas abdicat, cadun embé lu siéu autis. E lou teatre nissart es un autis de trasmissioun, mà un autis que lou cau tratenì e renouvà, qu’au senoun couma toui lu autis s’enrouia e sierve pus de ren.
Aquel autis que n’a laissat moun paigran en lou 1988, cresès-mi que si sian demandat cen que n’en deviavan faire. Un eritage de nòu peça qu’eron de referència dóu teatre poupulari emb’una noutourietà facha d’autenticità e de qualità leterària.
Lou Théâtre Niçois de Francis Gag sensa Francis Gag, lou foundatour, l’autour, l’atour que fahìa tamben la mesa en scena ? Aven pas abdicat, aven dounat de gage au nouòstre public : l’una après l’autra aven remountat touti li siéu peça sensa éu. E pi un còu acabat, que faire mai ? Recoumençà ? Es moun paire, Peire-Louis Calendal, que nen moustret la dralha : en lou 1997, ispirat da Barthélémy Taladoire, adata Les ménechmes, que devenon Lu bessoun, proumiera creacioun despì lou 1980 e Segne Blai e Guilhaumeta, de Nouno Judlin.
Jean-Calendal Vianès escrivìa que : « Entre la farce qui intéresse provisoirement le public provençal et le drame ou la comédie modernes qui toucheront plus profondément ses sentiments et ses pensées, la porte est étroite … mais par cette porte étroite le théâtre provençal peut aller vers un apogée qu’il n’est pas déraisonnable de prévoir. »
En lou 2011, lou Théâtre Niçois a 75 an e maugrà lou siéu age venerable sembla ben si dirijà vers lou siéu apougèou : ancuèi aven vint-una peça au repertori, cad’an doui serìa de rapresentacioun (una creacioun e una peça tradiciounala de Francis Gag) que nen pouòrjon 3.000 à 4.000 espetatour, un public sempre mai jouve perqué aven menat de jouve en scena e perqué aven firmat una Counvencioun embé l’Educacioun Naciounala. E naturalament, cada creacioun es publicada e venduda. En lu statut dóu Théâtre Niçois, era escrich que lou siéu oubietiéu era de « maintenir et illustrer » la lenga. L’aven mantenguda e l’aven ilustrada, es à dire que l’aven mesa en la lus.
Ai 47 an e siéu un ome urous : ai chausit la miéu vida, e pura es pas aquela que la m’eri pantalhada. Après de classa preparatori, ai fach à Marsilha l’Ecole Supérieure de Commerce et d’Administration des Entreprises, pi ai coumençat de travalhà en la banca : de respounsabilità, una bouòna paga, de bei vestit, la cravata… tout cen que li cau en un jouve… Mà estre jouve es una cauva que va un moument e pi acò vous passa léu… Mi mancava quaucaren. Lou temp mi mancava, lou temp de pensà, lou temp de veire, lou temp de viéure. Mi mancava tamben lou gaudiment, mi mancava de servì, mi mancava de creà, mi mancavon lu miéu raìs. Ai mandat la banca en galèra e siéu devengut magistre. E d’aquéu jour, mi ten à couòr d’estre un creatour de riquessa, de riquessa umana, au servici dei jouve, de la lenga nouòstra e de la creacioun. Noun siéu que lou maioun d’una cadena, mà lou siéu. Ai una viéua counsciença dóu temp, dóu temp que destruge mà dóu temp que bastisse, finda : es bessai acò, la tradicioun.
Siéu nissart, dau segur, mà pas soulament : estou sera, siéu prouvençau, tamben. Prouvençala fin au 1388, Nissa era tamben sounada « Terra nova de Prouvença » dai Duca de Savòia e « Niço, cap de Prouvenço » dau gran Mistral. E Francis Gag, moun paigran, cadun saup que si sentìa prouvençau au fount de l’ànima. Estou sera, es la tradicioun qu’es ounourada e m’atrovi da la vouòstra voulounta iscrich en una longa filhoulança. Lu miéu prechessour soun ilustre : d’Arbaud e Marquion, mà finda Nouno Judlin, Grand Laureat dei Juèc flourau dóu 1941, Nouno que l’ai toujour counouissuda, Nouno que l’ai toujour vista à maioun couma se siguesse de la familha, Nouno que rapresentava la sagessa jouiouha, Nouno ai beluga en lu uès, Nouno e l’indichibla beutà dei siéu cabro negro : « Pas mai qu’entre li jour, ges de matin n’arranco sa clarta vierginenco is arpio de l’errour, pas mai derrabaras a l’amour que t’escranco de pausa sus ta fèbre uno man de frescour. Lou record es aqui, bèu dins sa raubo franco. La foulié, li desir buta testo contro anco, tout acò s’en vai en troupèu, e sout l’iue dóu regret dana, que ren n’assanco, soun cabro negro sus la nèu. »
Aquì, en terra santenca, acaberai lou miéu prepaus en vous diguent la miéu emoucioun. Tout si mescla e vous rendi gràcia perqué fès remountà en iéu de souvenì de pichoun, e en m’ounourant iéu, es la memòria de moun paigran qu’ounouras, l’obra au servici de la lenga nouòstra o dei lenga nouòstri, qu’es lou parié : la diversità de la lenga fa la siéu unità. Mistral noun di autra cauva : « Dis Aup i Pirenèu, e la man dins la man, Troubaire, aubouren dounc lou vièi parla rouman ! Acò's lou signe de famiho »
Aquì, en terra santenca, tout si mescla : vous rendi gràcia, perqué soun embé nautre pépé Francis, moun paire, la miéu frema Clara qu’es part maja de iéu, soun embé nautre d’Arbaud, Nouno e aquéu que moun paigran n’en pourtava la Cigalo de Majourau, aquéu que coumpauset per lu siéu amic gitan un cantic à Santo Saro la bruno :
« O flour de nosto raço
Gardo, Saro, amoundaut,
Per campa, nosto plaço
Au terraire Eternau. »
Gramacì.
Jean-Luc Gag, Santa-Marìa-de-la-mar, lou 11 de jun dóu 2011.


text:
Pelardon
Lo Pelardon (o peraldon[1]) es un formatge de Lengadòc. Benefícia d'una AOC dempuèi 2000 e d'una AOP dempuèi 2001[2]. Es un formatge a basa de lach de cabra amb un pes mejan de 60 gramas e un afinatge de 11 jorns minimum. En 2005 la produccion foguèt de 271 tonas e de 3,6 milions de formatges[2].
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) Sit oficial
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ En nòrma mistralenca (segon lo TDF) : pelaudoun, pelardou, peraudou, peraldou, pelaudou, pelalhou.
- ↑ 2,0 et 2,1 (fr) http://www.pelardon-aoc.fr/index.php?page=carte-identite
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Categoria Commons amb ligam local identic sus Wikidata
- Article utilizant lo modèl Commonscat
- Pagina utilizant Commonscat amb lo segond paramètre egal al títol de la pagina
- Portal:Gastronomia/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Portal:Lengadòc/Articles ligats
- Formatge de lach de cabra
- Formatge AOC


text:
Lamiaceae
Lei lamiacèas (Lamiaceae) son la familha dau romanin (o romaniu) e dei Labiadas en generau, que pren lo nom dau genre Lamium ansin coma l'òrdre que li apertèn: Lamiales. Conten aperaquí 210 genres e 3500 espècias.
Fòrça sovent son de plantas aromaticas e ricas en òlis essenciaus. La majoritat son de subarbusts o d'arbusts e rarament d'aubres o de lianas. La disposicion tipica de la flor ambé de petals fusionats que forman una labra superiora e una labra inferiora son a l'origina dau nom de Labiadas donat en tota la familha. Tipicament lei tijas son quadrangularas.


text:
Erupcion hawaiana
Leis erupcions hawaianas son un tipe d'erupcion volcanica. Son caracterizadas per de lavas fòrça fluidas, basalticas amb una concentracion de silici febla. Aquò permet l'escolament de la lava sus lei flancs dau volcan sus de distàncias lòngas que pòdon agantar de desenaus de quilomètres. Lo desagatge dau magma es aisat e son emission se forma siá sota la forma d'una fònt de lava d'unei centenaus de mètres d'autor amb un debit regular siá sota la forma d'un lac de lava situat dins lo cratèr. Una activitat hawaiana regulara entraïna generalament la formacion d'un volcan bloquier. Certanei volcans coma Mauna Loa, Kilauea o Nyiragongo an un regim eruptiu quasi unicament hawaian.
Aqueleis erupcions son generalament gaire perilhosas mai pòdon causar de destruccions importantas en causa dei coladas de lava que son capablas de destrurre la màger part deis infrastructuras umanas. L'Indici d'Explositat Volcanica d'una erupcion hawaiana se situa generalament entre 0 e 1.


text:
Lausèrt
Lo lausèrt, o limbèrt, o letron, o lusèrp, o ludèrt (Lacerta viridis), es una espècia de cernalha de la familha Lacertidae. Es present per las latituds mejanas europèas dempuèi lo nòrd de la Peninsula Iberica fins Ucraïna a l'èst.
Descripcion[modificar | modificar la font]
Lo lausèrt mesura aperaquí 12 cm de long del morre fins a la coa. La coa pòt far dos còps la longor del còrs. Aquesta cernalha pòt pèrdre sa coa per escapar a un predador.
Los mascles an un cap larg e una color verda pontuada de pichonas tacas mai prononciadas sus l'esquina. La garganta es blava a cò dels mascles adultes e un pauc mens a cò de las femes.
La feme es mai tèunha que lo mascle e ten una coloracion pus uniforma, que de còps que i a pòrta entre dos e quatre listras bordadas de punts negres.
Manjan d'insèctes, de pichonas cernalhas e de còps que i a de mirguetas. L'estiu la femala pond 6 a 20 uòus. Aperaquí dos o tres meses pus tard apareisson de pichons marrons de 3 a 4 cm.


text:
Formacion 2017 au doblatge en lenga occitana
Organizada per Pixel Òc e Conta’m, aquesta navèra formacion d’iniciacion au doblatge que s’adrèça aus comedians, que’s debanarà deu 25 dinc au 28 de mai de 2017.
Véder lo programa de la formacion-doblatge-2017
Véder lo siti de Pixel Òc
informacions e inscripcions:
Compagnie Lilo tél: 05 53 03 52 17 mail: compagnie.lilo@gmail.com
Aquesta formacion que pòt estar presa en carga dens lo cadre de la formacion continua.
CFPO Aquitània Navèra 05 59 67 20 75 (Ortès)
CFPO Occitània 05 61 23 99 51 (Tolosa)


text:
Howard Phillips Lovecraft
Howard Phillips Lovecraft, naissut lo 20 d'avost de 1890 e mòrt lo 15 de març de 1937, es un escriveire deis Estats Units d'America conoissut per sei racòntes orrifics, fantastics e de sciéncia-ficcion.
Sei sòrgas d'inspiracion, tant coma sei creacions, son relativas a l'orror cosmica, a l'idèia segon la quala l'òme non pòu comprene la vida e que l'Univèrs li es pregondament estranh. Aquelei que rasonan a-de-bòn, coma sei personatges, meton sempre en dangier sa ment.
Lovecraft es particularament conoissut per aguet fabregat lo mite de Cthulhu , emai s'empleguèt jamai aquesta expression, que parlava mièlhs de Panteon Negre per definir l'ensems de seis òbras que se debanan dins d'aquel univèrs.


text:
Dròga
Una Dròga es al sens etimologic una substància dotada de proprietats farmacologicas, emplegada bruta tala que se tròba dins la natura o après d'operacions de transformacions simplas.
Un autre sens del tèrme uèi mens utilizat es lo d'una substància naturala o sintetica emplegada coma matèria primièra en quimia e dins l'industria de las pinturas, tinturas ...etc
Uèi, per influéncia de l'anglés, lo mot dròga s'utiliza sovent coma sinonim de "medicament" al sens larg. Mas al sens estricte del tèrme una dròga es una substància amb d'efèctes subre lo sistèma nerviós central, amb la capacitat de modificar l'umor, la percepcion e subretot que crea generalament una addiccion e un sindròm d'abstinéncia.
I a un grand nombre de drògas que se pòdon utilizar coma medicaments per de malautiás divèrsas. Mas fòrça drògas, al cant de lor possibla utilitat terapeutica, s'utilizan amb de fins recreativas, o per lors efèctes psicologics o sensorials. Aquò es un problèma social e de santat publica de primièr òrdre dins fòrça païses, pr'amor que la consomacion contunha de drògas crèa generalament una addiccion grèva. Las drògas an tanben d'efèctes nocius sus la santat, e sus lo comportament social del consomador. Las drògas son illegalas dins la majoritat dels païses, çò qu'a fach créisser lo mercat negre d'aquestas substàncias, amb lo sorgiment d'associacions criminalas que contraròtlan la contrabanda e la distribucion. Las drògas recreativas mai utilizadas se pòdon classificar en tres grops, segon lor efècte principal:
- Euforizants o excitants (cocaïna, amfetaminas, alcòl dins sa fasa primièra, nicotina dins sa fasa segonda, cafeïna).
- Sedatius e depressors (opiacis, eroïna, morfina, benzodiazepinas, ansiolitics, calmants musculars e ipnotics, alcòl dins sa fasa segonda, nicotina dins sa fasa primièra, barbiturics, cannabis, marijuana, inalants).
- Allucinogens (LSD, peiot).
L'addiccion es lo besonh urgent de consomar de drògas regularament (èsser pas capable de moderar la consomacion o de la suprimir) es determinada per de fenomèns psicologics e fisics. Lo sindròm d'abstinéncia de mantuna drògas se manifesta per d'efèctes fisics que pòdon èsser mortals. Se pòdon contrarotlar amb de mesuras terapeuticas simptomaticas o de substitucion (amb de substàncias mens nocivas, d'efèctes parièrs, que se retiran progressivament).


text:
File:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu
File history
Click on a date/time to view the file as it appeared at that time.
- You cannot overwrite this file.
File usage on Commons
The following page links to this file:
File usage on other wikis
The following other wikis use this file:
- Usage on fr.wikisource.org
- Livre:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/1
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/2
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/3
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/4
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/5
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/6
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/7
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/8
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/12
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/669
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/670
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/671
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/672
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/673
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/674
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/675
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/676
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/668
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/11
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/13
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/14
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/15
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/16
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/17
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/18
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/19
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/20
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/21
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/22
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/23
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/24
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/25
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/26
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/27
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/28
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/29
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/30
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/31
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/32
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/33
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/34
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/35
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/36
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/37
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/38
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/39
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/40
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/41
- Page:Œuvres complètes de Frédéric Bastiat, Guillaumin, 6.djvu/42
View more global usage of this file.


text:
Günter Blobel
Günter Blobel (n. en 1936) es un biologista, oncologista e professor universitari nòrd-american, d'origina alemanda, premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina l'an 1999.
Biografia[modificar | modificar la font]
Nasquèt lo 21 de mai de 1936 dins la vila de Waltersdorf, situada dins aqueles moments a Alemanha mas qu'uèi jorn fa partida de la Silèsia polonesa e recep lo nom de Niegosławice. Estudièt medecina a l'Universitat de Tübingen, ont se graduèt lo 1960, e realizèt posteriorament lo sieu doctorat l'an 1967 a la Universitat de Wisconsin-Madison, ont s'especializèt en oncologia. A desvolopat tota la siá de recèrca e ensenhaira a l'Universitat Rockefeller de Nòva York, ont trabalha al laboratòri de biologia cellular. L'an 1987 atenguèt la nacionalitat nòrd-americana.
Recèrca scientifica[modificar | modificar la font]
Pendent la decènni del 1970 s'interessèt per las proteïnas e atenguèt descobrir qu'aquelas an de senhals intrínsecs que governan lo sieu transpòrt e situacion en la cellula, e qu'el nomenèt ipotèsi del senhal. Per aqueles trabalhs l'an 1999 foguèt premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina.


text:
Carlos Barrera: "Era Val d'Aran ac a de gestionar tot des deth pròpi territòri"Carlos Barrera accedic ath cargue de Síndic d'Aran eth 19 de junhsèga de 1995. Des d'alavetz, e tamb dues legislastures, a estat ath capdeuant dera maxima institucion aranesa, eth Conselh Generau d'Aran, tamb er objectiu de desvolopar ath maxim era lei 16/1990 de regim especiau dera Val d'Aran e que prevé eth traspàs de diuèrses competéncies entre aguesta institucion e era Generalitat de Catalonha. Pendennt aguesti ans s'an hèt passi importanti entà ua major autonomia dera Val, mès Barrera assegure que çò que cau ei que "es aranesi sigam capaci de gestionar toti es nòstes recursi". Barrera assegure que era lei de regim especiau ja s'a completat en eth 80 per cent en es sues linhes principaus.
Redacció TV3
Carlos Barrera: "Era Val d'Aran ac a de gestionar tot des deth pròpi territòri"
Carlos Barrera accedic ath cargue de Síndic d'Aran eth 19 de junhsèga de 1995. Des d'alavetz, e tamb dues legislastures, a estat ath capdeuant dera maxima institucion aranesa, eth Conselh Generau d'Aran, tamb er objectiu de desvolopar ath maxim era lei 16/1990 de regim especiau dera Val d'Aran e que prevé eth traspàs de diuèrses competéncies entre aguesta institucion e era Generalitat de Catalonha. Pendennt aguesti ans s'an hèt passi importanti entà ua major autonomia dera Val, mès Barrera assegure que çò que cau ei que "es aranesi sigam capaci de gestionar toti es nòstes recursi". Barrera assegure que era lei de regim especiau ja s'a completat en eth 80 per cent en es sues linhes principaus.
Actualitzat
Aran ei ua comarca pirinenca tamb caracteristiques diferenciades dera resta de Catalonha. Eth Conselh Generau d'Aran coma institucion e eth cargue de Síndic d'Aran son documentadi des d'era edat mieja e era lengua pròpia deth parçan ei er aranés, ua varietat de l'occitan. Ues peculiaritats, aguestes, que se deishen veir en caractèr des ciutadans dera Val, ua manèra d'hèr a shivau entre era catalana e era francesa. Eth Conselh Generau se recuperèc er an 1990 e des d'alavetz se n'encuededes interessi d'aguest petit país des Pirinèus. Des deth 95, eth sòn màxim responsable e defensor ei Carlos Barrera, de CDA, que a fòrça clar que Aran a de foncionar per era madeisha e per aguesta rason desvolope tant coma se puga era lei 16/1990, que hè referéncia d'aguest regim especiau. "Era Val d'Aran s'a de governar des d'era Val", afirme,"e non des d'auti lòcs coma sagen d'hèr auti partits", ditz en referéncia ath cap de lista per Unitat d'Aran, eth principau partit dera oposicion,Francesc Boya. En es darrèrs ans s'an traspassat un bon nombre de competéncies ara Val a trauèrs dera comission de Traspassi Generalitat-Conselh. "Ara çò que volem ei que aquerò que enquia ara s'ha hèt a partir de decrets, pendent era pròplèu legislatura se poguen hèr per lei en Parlament de Catalonha", afirme, "ja que sonque d'aguesta manèra artenheram es competéncies plies". Se n'a de destacar ua de totes eres coma mès importanta, aguesta ei era de Sanitat, que s'artenhèc ara hè dus ans. Mès era assignatura pendenta continue estant er urbanisme e era ordenacion territoriau. Pendent es pròplèu quate ans, Barrera vò trabalhar entà implicar mès as ajuntaments aranesi enes politiques deth Conselh. "Volem ua relacion mès estreta tamb es consistòris, pr'amor qu'era ciutadania a fòrça mès assumit eth sòn paper". Per aquerò, afirme que eth compromís que pren des de convergéncia Democratica Aranesa ei eth d'"un compromís d'interrelacion entre es dus tipes d'institucions". Entre quauques ues des iniciatives que vò méter en foncionament, destaque era Oficina Tecnica de sosteniment Urbanistic as ajuntaments. Tot e èster ua comarcatamb un clima extrem en determinades epòques der an, era Val d'Aran ei destinacin toristica pendent tot er an. Per aquerò aguest ei un sector que s'a de cuedar e possar. Eth Conselh ja creec en eth sòn moment Torisme dera Val d'Aran, ua iniciativa entà promòir aspèctes toristics dera comarca e reforçar-la a trauèrs dera desasonalizacion, un des objectius entà enguan. De hèt, "cau qu'es establiments familiars qu'aurien d'apostar pes esfòrci de desasonalizacion se mantenguessen daurits tot er an". Barrera non dubte que entà continuar potenciant eth torisme son basiqueses comunicacions, e per aquerò continue lutant entà hèr entà darrèr ath Ministeri de Foment sus convertir era N-230 en ua autovia. "Acabarie paritnt eth territòri en dus, non volem ua ampliacion deth traçat, senon un tractament que respecte er entorn", explique. Es naui productes se confeccionen a partir deth Plan d'Excellència Toristica, com ara eth Parc de Visualizacion de Fauna Autòctona de Bossòst o era recuperacion des antigues mines ena madeisha poblacion e en Arres. Respecte ath torisme de natura mès pròpiament dit, "calen mielhores peth que hè ar entorn, causa que passe per sajar de dotar ara comarca d'unParcNaturau dera Val d'Aran". "Er espaci naturau ja l'auem, ara çò que cau ei da-le ua denominacion de qualitat", hig Barrera. Precisment Barrera a anonciat que "plantejaram seriosament as ajuntaments qu'en aguesti moments an terrens d'airau periferica tamb eth Parc Nacionau d'Aigüestortes e er estany de Sant Maurici se vòlen continuar adscriti, o preferissen formar part deth territòri deth Parc Naturau".


text:
1884
Aquesta pagina concernís l'an 1884 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 25 de decembre: A 21 h 8 min, un fòrt tèrratrem, amb epicentre situat entre las províncias de Malaga e Granada, de magnitud estimada 6,5-7 (Richter) e intensitat 10 (dins l'escala MSK), causa mai de 800 mòrts e près de 1500 ferits dins las populacions d'Arenas del Rey (Granada) e las municipalitats del Plan de Zafarraya (Granada). Los efièches del tèrratrem foguèron màgers en coïncidir amb una fòrta nevada.
- Conferéncia de Berlin sul despartiment d'Africa.
Mond[modificar | modificar la font]
- 5 de julhet: Alemanha pren possession de Cameron.
- 17 d'octòbre: Lo quatren congrès de l'American Federation of Labor (Federacion Nòrd-americana del Trabalh), d'origina anarquista, resòlv que tre lo 1èr de mai de 1886, la durada legala de la jornada de trabalh serà de uèch oras. Aiçò deviá generar lo Crime de Chicago.
- Pacte de Londres entre los angleses e los boers.
- Tògo e Cameron demòran jos protectorat alemand.
Etiopia[modificar | modificar la font]
Per permetre lo sauvament dei garnisons egipcianas dau sud de Sodan, lo govèrn britanic — qu'aviá desbarcat de tropas en Egipte en 1882 — mandèt una ambaissada importanta a la Cort dau negus Yohannes IV. Aquò permetèt d'obtenir una autorizacion de passatge per lei soudats egipcians vèrs lo pòrt de Massaua e la signatura dau tractat de patz (tractat d'Adua lo 3 de junh) entre Egipte e Etiopia après lei combats de 1875-1876. Etiopia obtenguèt lo drech de liure comèrci dins lo pòrt de Massaua, compres deis armas modèrnas. Dins aquò, tre l'annada seguenta, lo Reiaume Unit violèt lo tractat e laissèt leis Italians ocupar Massaua.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Armament[modificar | modificar la font]
Desvolopament de la pouvera sensa fum per l'engenhaire francés Paul Vieille (1854-1934). Melhorat per Alfred Nobel tres ans pus tard, aquela invencion es a l'origina dei pouveras militaras modèrnas e permetèt la demenicion dei calibres.
Energia[modificar | modificar la font]
Construccion de la premiera turbina de vapor de reaccion per l'engenhaire britanic Charles Parsons (1854-1931). L'utilizèt per entraïnar un generator d'electricitat marcant una evolucion fòrça importanta dins la produccion d'energia que comencèt a cha pauc de s'orientar vèrs la produccion electrica.
Medecina[modificar | modificar la font]
En immunologia, lo mètge alemand Friedrich Löffler (1852-1915) emetèt l'ipotèsi de l'existéncia de substàncias toxicas, dichas « toxinas », secretadas per de microorganismes. Aquò èra la conclusion d'un estudi de cadabres d'animaus victimas de la difteria qu'aviá permés de demonstrar la non difusion dei bacilles de la plaga a l'origina de la malautiá au rèsta de l'organisme (→ 1888).
Totjorn regardant la lucha còntra lei malautiás, lo bacille a l'origina dau tetanòs foguèt identificat per lo premier còp per lo mètge alemand Arthur Nicolaier (1862-1942). Aquò foguèt la premiera etapa dau trabalh que permetèt de trobar un vaccin (→ 1889 e 1926).
Enfin, d'autra part, premiera anestesia locala realizada per l'oftalmologista Carl Köller (1857-1944).
Transpòrt terrèstre[modificar | modificar la font]
Brevet d'Édouard Delamare-Deboutteville e de Léon Malandin regardant la premiera automobila equipat d'un motor d'esséncia de quatre temps (12 de febrier). Aqueu veïcul utilizava una cadena per la transmission e un diferenciau e èra equipat d'una banqueta e d'una plataforma.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 28 de genièr - Auguste Antoine Piccard, fisician, inventor e explorator soís (m. 1962)
- 24 de març - Peter Debye, fisician-quimista american, Prèmi Nobel
- 4 d'abril - Isoroku Yamamoto, almirant japonés (m. 1943)
- 12 d'abril - Otto Fritz Meyerhof, fisiologista alemand, Prèmi Nobel (m. 1951)
- 8 de mai - Harry Truman, president dels Estats Units d'America (m. 1972)
- 2 d'agost - Rómulo Gallegos, escrivan e president de Veneçuèla (m. 1969)
- 27 d'agost - Vincent Auriol, president de França (m. 1966])
- 30 d'agost - Theodor Svedberg, quimista suedés, Prèmi Nobel (m. 1971)
- 11 d'octobre - Friedrich Bergius, quimista alemand, Prèmi Nobel (m. 1949)
- 12 d'octobre - Loís Alibèrt, escrivan occitan (m. 1959)
- 24 de novembre - Yitzhak Ben-Zvi, president d'Israèl (m. 1963)
- Pedro Pablo Ramírez, militar e èx-president d'Argentina (m. 1962)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 6 de genièr - Gregor Mendel, naturalista austriac (n. 1822)
- 4 d'abril - Alfred Francis Russell, president de Libèria (n. 1817)
- Robert Angus Smith, quimista escocés.


text:
Conde era legenda que Blancaflor, protagonista d’Era Maladeta, destacaue pera sua “guapesa”, segontes era expression emplegada per Mn. Josèp Condò, que recree era istòria recuelhuda per Verdaguer en Canigó. La veigui ena escultura elaborada per Glòria Coronas entàs Prèmis 17 de Junh, ara desapareishudi, coma eth simbèu des prèmis nacionaus d’Aran, qu’era gent escuelhie entàs persones e collectius en reconeishement deth sòn trabalh e es valors d’aunestedat, solidaritat, coratge e esfòrç qu’auien encarnat en diuèrsi encastres dera vida sociau aranesa: era ei ua gojata efectivament beròia e exuberanta, damb un peu long e abundós e ues popes ben ardones e turgentes, que subergés liberada e desafianta dera tèrra maudita dempús d’auer patit segrèst e exili forçat. “Qu’alègra ei era vida en aguesta montanha! / Que clarent eth dia, que doça era net!”, auie cantat, innocenta, en sòn Plan de Beret, abantes qu’eth gigant Còrdehèr (“eth gran rei ère d’aguesta gran montanha”) volguesse hèr-la sua “dera net ath nere abric”. Prauba Blancaflor! Espantada, trista e plorosa, a tornat a pèrder eth món de vista. Un nau Còrdehèr, reneishut des heiredes entranhes d’ua auta maudita, l’a tornat a embarrar en sa preson de fallàcia e supèrbia, perque tròbe qu’ei “cara” de veir-la. Non pòt èster tan confidada, era, que mès s’estime dar es croquetes tath pòble e es coquilhons tàs reis. Còrdehèr jògue ara damb er amor virtuau d’ua hemna estonanta e capriciosa, sabenta des arts numeriques e de totes es lengües, a excepcion der aranés (auer-la ua setmana li a costat 150.000 reaus). Mentretant, ara nòsta Blancaflor “l’aumplís d’amenaces, ensults e desprècis”. Mès era ei ara mès fòrta, perque ja se n’a sabut gésser en passat. “Hè-te enlà, era li cride”, rebèl e prèsta tà ua naua liberacion.
(Diari Segre, 14 de junhsèga de 2012)


text:
La circonscription aveyronnaise
La 2ème circonscription du département de l' Aveyron est composée de 96 communes aveyronnaises (Les Albres, Almont-les-Junies, Ambeyrac, Anglars-Saint-Félix, Asprières, Aubin, Auzits, Balaguier-d'Olt, Le Bas Ségala, Belcastel, Boisse-Penchot, Bor-et-Bar, Bouillac, Bournazel, Boussac, Brandonnet, Cabanès, Camboulazet, Camjac, Capdenac-Gare, La Capelle-Balaguier, La Capelle-Bleys, Baraqueville, Castanet, Castelmary, Centrès, Colombiès, Compolibat, Conques-en-Rouergue, Cransac, Crespin, Decazeville, Drulhe, Escandolières, Firmi, Flagnac, Foissac, La Fouillade, Galgan, Goutrens, Gramond, Lanuéjouls, Lescure-Jaoul, Livinhac-le-Haut, Lugan, Lunac, Maleville, Manhac, Martiel, Mayran, Meljac, Montbazens, Monteils, Montsalès, Morlhon-le-Haut, Moyrazès, Najac, Naucelle, Naussac, Ols-et-Rinhodes, Peyrusse-le-Roc, Pradinas, Prévinquières, Privezac, Quins, Rieupeyroux, Rignac, La Rouquette, Roussennac, Saint-André-de-Najac, Sainte-Croix, Saint-Félix-de-Lunel, Saint-Igest, Saint-Just-sur-Viaur, Saint-Parthem, Saint-Rémy, Saint-Santin, Salles-Courbatiès, Salvagnac-Cajarc, ...) réparties sur 7 cantons pour les élections législatives de 2017 qui sont : Lot et Montbazinois, Lot et Dourdou, Villeneuvois et Villefranchois, Enne et Alzou, Aveyron et Tarn, Ceor-Ségala, Villefranche-de-Rouergue.
Les candidats officiellement déclarés aux législatives de la 2ème circonscription sont au nombre de 8 candidats ( 2 femmes et 6 hommes). Le nombre des Aveyronnais de la 2ème circonscription inscrits sur les listes électorales s'élève à 69773 inscrits.
Le premier tour des élections législatives 2017 dans la 2ème circonscription a enregistré un taux d'abstention important : 40.96 %. Le second tour a connu un taux d'abstention élevé de 66.02 %.
Liste des candidats de la 2ème circonscription - Aveyron
Les communes aveyronnaises appartenant à la 2ème circonscription
Les Albres , Almont-les-Junies , Ambeyrac , Anglars-Saint-Félix , Asprières , Aubin , Auzits , Balaguier-d'Olt , Le Bas Ségala , Belcastel , Boisse-Penchot , Bor-et-Bar , Bouillac , Bournazel , Boussac , Brandonnet , Cabanès , Camboulazet , Camjac , Capdenac-Gare , La Capelle-Balaguier , La Capelle-Bleys , Baraqueville , Castanet , Castelmary , Centrès , Colombiès , Compolibat , Conques-en-Rouergue , Cransac , Crespin , Decazeville , Drulhe , Escandolières , Firmi , Flagnac , Foissac , La Fouillade , Galgan , Goutrens , Gramond , Lanuéjouls , Lescure-Jaoul , Livinhac-le-Haut , Lugan , Lunac , Maleville , Manhac , Martiel , Mayran , Meljac , Montbazens , Monteils , Montsalès , Morlhon-le-Haut , Moyrazès , Najac , Naucelle , Naussac , Ols-et-Rinhodes , Peyrusse-le-Roc , Pradinas , Prévinquières , Privezac , Quins , Rieupeyroux , Rignac , La Rouquette , Roussennac , Saint-André-de-Najac , Sainte-Croix , Saint-Félix-de-Lunel , Saint-Igest , Saint-Just-sur-Viaur , Saint-Parthem , Saint-Rémy , Saint-Santin , Salles-Courbatiès , Salvagnac-Cajarc , Causse-et-Diège , La Salvetat-Peyralès , Sanvensa , Saujac , Sauveterre-de-Rouergue , Savignac , Sénergues , Sonnac , Tauriac-de-Naucelle , Tayrac , Toulonjac , Vailhourles , Valzergues , Vaureilles , Villefranche-de-Rouergue , Villeneuve . Viviez ,
Tous les résultats des élections législatives 2017 du premier tour


text:
Najat Vallaud-Belkacem
Najat Vallaud-Belkacem, nascuda Najat Belkacem lo 4 d'octobre de 1977 a Beni Chiker al Marròc, es una femna politica francomarroquina, nomenada lo 16 de mai de 2012 ministra dels Dreches de las Femnas e pòrtaparaula del govèrn de Jean-Marc Ayrault.
En 2007, èra pòrtaparaula de Ségolène Royal pendent la campanha de l'eleccion presidenciala, puèi en març de 2009, e encara pòrtaparaula de Ségolène Royal dins la primària presidenciala socialista de 2011. Lo 16 de novembre de 2011, François Hollande, venceire de la primària la nomena pòrtaparaula de sa campanha presidenciala.
Somari
- 1 Biografia
- 2 Idèas e posicions
- 3 Publicacions
- 4 Mandats
- 5 Nòtas e referéncias
- 6 Vejatz tanben
Biografia[modificar | modificar la font]
Originas, estudis, començament de carrièra[modificar | modificar la font]
Segonda d'una familha de sèt enfants, Najat Belkacem nasquèt dins la campanha marroquina en 1977 a Beni Chiker, un vilatge prèp de Nador, dins lo Rif. Jonhèt lo paire en 1982, emigrat en França e obrièr dins lo bastiment, amb maire e sa sòrre aïnada Fatiha e visquèron dins lo quartièr nòrd d'Amians[1].
En 2000, sortiguèt diplomada de l'Institut d'Estudis Politics de París ont encontrèt Boris Vallaud[2], (director general dels servicis del Conselh General de Sòna e Léger) que venguèt lo seu marit lo 27 d'agost de 2005. Aguèron de bessons, Louis e Nour, (2008).
Najat Belkacem comencèt sa vida professionala per jurista dins un cabinet d'avocats parisenc al Conselh d'Estat e a la Cort de Cassacion pendent tres ans[3].
Carrièra politica[modificar | modificar la font]
Najat Belkacem entra al Partit Socialista aprèp le 21 d'abril de 2002 e jonguèt, coma encargada de mission, en genièr de 2003 l'equipa de Gérard Collomb, senator-cònsol de Lion, (accions per renforçar la democracia de proximitat, la luta contra las discriminacions, la promocion dels dreches dels ciutadans o lor accès a l’emplec e al lotjament).
Elegida en març de 2004 conselhièra regionala de Ròse-Aups sus la lista de Jean-Jack Queyranne, (presidenta de la comission cultura). Demissionèt en junh de 2008.
En 2005, venguèt conselhièra nacionala al Partit Socialista.
Aprèp d'èsser assistenta parlamentària de Béatrice Marre (Oise) pendent un an, se liguèt, lo 22 de febrièr de 2007, l'equipa de campanha als costats de Vincent Peillon e Arnaud Montebourg[4].
En març de 2008, foguèt elegida conselhièra generala de Ròse a las eleccions cantonalas amn 58,52 % dels vòtes al segond torn e conselhièra municipala sus la lista d'Union de l'esquèrra conducha per Gérard Collomb pendent las eleccions municipalas a Lion.
En març de 2010, comencèt d'ensenhar als estudiants de master « afars publicas » de l'Institut d'Estudis Politics de París (prospectiva en politica).
A la candidatura de Ségolène Royal a la primària presidenciala socialista de 2011, venguèt tornarmai pòrtaparaula amb Delphine Batho e Guillaume Garot.
François Hollande, aprèp sa victòria a la primària presidenciala socialista de 2011 e sa designacion coma candidat del Partit Socialista e del Partit Radical d'Esquèrra a la presidenciala de 2012, nomenèt, lo 16 de novembre de 2011, Najat Vallaud-Belkacem pòrtaparaula per aquela campanha presidenciala.
Lo 16 de mai de 2012, Najat Belkacem, foguèt nomenada ministra dels Dreches de las Femnas e pòrtaparaula del govèrn de Jean-Marc Ayrault.
Idèas e posicions[modificar | modificar la font]
Egalitat de las escasenças e pluralitat visibla[modificar | modificar la font]
Najat Belkacem relèva lo concèpte de « pluralitat visibla »[5] dins la societat francesa, diversitat e egalitat essent pas incompatiblas segon ela. Lo 15 de setembre de 2010, escriguèt e publiquèt amb lo sociològ Éric Keslassy un libre per la Fondacion Jean Jaurès[6] que los editors presentan atal: [[cita|En plana subredicha securitària del govèrn, Éric Keslassy e Najat Vallaud-Belkacem prepausan una « tresena via » per resòlvre las dificultats ligadas a l’integracion.
La nominacion de Najat Belkacem, « Ministra dels Dreches de la Femna » èra contra la lei d'interdiccion la portadura de la burqa.[7]
Al delà dels problèmas ligats a l'integracion, Najat Vallaud-Belkacem compta sur la nocion d'egalitat de las escasenças - egalitat de las oportunitats que fonciona pas mai dins nòstra societat çò que se verificariá per apauriment de la societat francesa, agreujat per la crisi. Lo jornal Le Monde publiquèt una tribuna de Najat Vallaud-Belkacem intitulada « Far pagar la crisi als paures es pas una fatalitat »[8], que torna sus la pauretat en França e las responsas politicas envisatjadas e envisatjablas.
Dreches LGBT e bioetica[modificar | modificar la font]
Encargada de las questions de societat al PS, s'ocupèt de l'egalitat dels dreches pels Lesbianas, Gays, Bisexuals e Rransgenres (LGBT) e las questions de bioetica. Considèra qu’es temps de « traduire l'evolucion del modèl familial dins lo drech »[9].
Sus las questions d’egalitat dels dreches pels LGBT, defend la dubertura del maridatge e de l’adopcion als parelhs de meteis sèxe e la luta contra l’omofobia e la transfobia. Rapèla qu'aquelas revendicacions son inscrichas dins las trenta prepausas prioritàrias del projècte del Partit Socialista per l'election presidenciala de 2012[10]. Pauc abans l'eleccion presidenciala de 2012, representèt lo candidat François Hollande al miting Egalitat LGBT 2012 organizat per l'Inter-LGBT e foguèt jutjada aquela que se sentèt lo melhor sus aquelas questions per la revista Têtu e paln amada del public LGBT[11].
Per la bioetica, Najat Vallaud-Belkacem trabalhèt amb Bertrand Monthubert, Secretari nacional del Partit Socialista encargat de l’Ensenhament Superior e de la Recèrca, sul subjècte en vista de la revision de las leis de bioetica.[12].
Revolucion numerica e questions de generacion[modificar | modificar la font]
Crei en la revolucion numerica, l’Internet liure e los malhums socials. Prenguèt alara posicion contra la lei Hadopi e fa partida del Collectiu de 40 autors.[13]Najat Vallaud-Belkacem, « Quand lo vuèit ideologic encontra la paur de l’avenidor: Hadopi »: (fr) La batalha Hadopi. , militant major dins aquel domeni.
Publicacions[modificar | modificar la font]
- amb Eric Keslassy Pluralitat visibla e egalitat de las oportunitat (setembre de 2010)
- amb Guillaume Bachelay Reagissètz ! Respondre al FN de A a Z, ed: Jean-Claude Gawsewitch Éditeur (setembre de 2011)
- Rason de mai !, ed: Fayard (març de 2012)
Mandats[modificar | modificar la font]
Conselh Regional de Ròse-Aups[modificar | modificar la font]
- Conselhièra regionala de Ròse-Aups, sus la lista de Jean-Jack Queyranne de març 2004 a 2008
- Presidenta de la comission cultura al Conselh Regional de Ròse-Aups de 2004 a 2007
- Vicepresidenta de la Region de Ròse-Aups encargada de la cultura de 2004 a 2007
- Membra de l'executiu de la Region de Ròse-Aups, conselhièra delegada a la cultura de julhet de 2007 a 2008
Conselh de la Comunautat Marroquina a l'Estrangièr[modificar | modificar la font]
- Membra del Conselh de la Comunautat Marroquina a l'Estrangièr de decembre de 2007[14] a decembre de 2011.
Conselh Municipal de Lion[modificar | modificar la font]
- Conselhièra municipala de Lion, 3n arrondiment sus la lista de Thierry Philip (9 de març de 2008)
- 6a adjuntat al cònsol màger de Lion: Grands eveniments - Jovença - Vida associativa depuis (2008)
- Conselhièra comunautària de la Comunautat Urbana de Lion (2008)
Conselh General de Ròse[modificar | modificar la font]
- Conselhièra generala de Ròse elegida lo 16 de març de 2008
Ministèri[modificar | modificar la font]
- Ministra dels Dreches de las Femnas, pòrtaparaula del govèrn dempuèi lo 16 de mai de 2012
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ "Bertoin" Jacques Bertoin,(fr) « Najat Belkacem, la visa en ròse », Jeune-afrique.com, 18 de març de 2007}}.
- ↑ "Bertoin">
- ↑ (fr)« Quand Ségolène Royal se defila, Najat Belkacem s'impausa » sus Libération, 2 de julhet de 2008.
- ↑ "Bertoin"
- ↑ (fr)Najat Vallaud-Belkacem - per una egalitat de las oportunitats Sul site worldconf.eu
- ↑ (fr)Pluralité visible et égalité des opportunités Sul site jean-jaures.org
- ↑ [http://www.rtl.fr/actualites/politique/article/nadine-morano-la-parite-ce-ne-doit-pas-etre-uniquement-pour-faire-beau-sur-la-photo-7748307129.
- ↑ [1], lemonde.fr, 27 d'octobre de 2011.
- ↑ (fr)Biethica: Traduisam l'evolucion del modèl familial dins lo drech, Le Monde, 16 de febrièr de 2011.
- ↑ (fr)Engatjment 26 del projècte del Partit socialista per 2012.
- ↑ (fr)http://www.tetu.com/actualites/elysee2012/les-candidats-a-la-presidentielle-ont-passe-leur-grand-oral-lgbt-21326 Los candidats a la presidenciala pasèron lor grand oral LGBT, ed:Têtu, 1èr d'abril de 2012.
- ↑ (fr)Rapòrt sus la revision de la lei bioetica.
- ↑ Les 40 auteurs de la Bataille Hadopi
- ↑ (fr)http://www.ccme.org.ma/fr/Le-Conseil/Textes-fondateurs/Communiqu%C3%A9-du-Cabinet-Royal-21-d%C3%A9cembre-2007.html Comunicat del Cabinet reial sul site ccme.org.man 21 de decembre de 2007


text:
NEWS D’ESPACI OCCITAN
MOVE è on line
Monviso & Occitan Valleys of Europe: il nuovo portale del Monviso e delle valli occitane
**********
Media Library on line
Decò a travers Espaci Occitan es possible intrar ental servici Media Library On Line.
Après èsser-se marcats chal mec colegar-se al portal per adobrar lo servici:
http://sbc.medialibrary.it
**********
Label Òc per l’occitan a Espaci Occitan
Per lo 2012 Espaci Occitan a obtengut, benlèu solet en Italia, lo Label Òc per l’occitan de l’Institut d’Estudis Occitans IEO. Es una “certificacion” que senhala lo livèl de presença de l’occitan en l’activitat d’un negòci, d’una associacion o d’un local public. Tres son lhi livèls, lo premier « Aicì l’occitan nos agrada », que garantìs que lo personal compren la lenga ; lo
second, « Aicì parlam l’occitan », e lo terç « Aicì l’occitan es pertot ».
Espaci Occitan a obtengut lo livèl 3, per lhi organismes que adòbron
l’occitan coma lenga de trabalh e ental servici al public. Per aquesta
certificacion, chal que la majorança del personal abie competença de la lenga orala e escricha e que l’occitan sie totjorn present, decò dapè a l’italian, en lhi documents oficials, site internet, comunicats estampa. Un reconoissiment mas decò un estimul per emplegar sempre de mai e sempre mielh nòstra lenga. Per n’en saupre de mai www.occitan-oc.org.
**********
Finia la toponomastica occitana d’la Val Maira
Abò lhi darriers cartèls a Draonier es complet lo projèct de la Comunitat Montana Vals Maira e Grana realizat da Espaci Occitan.
Abò la sistemacion di cartèls en 55 ruaas autas de Draonier la Comunitat Montana Vals Grana e Maira a completat lo projèct d’la toponomastica occitana qu’en lhi darriers ans a enteressat tota la Val Maira. L’entervent promovut da la Comunitat Montana e financiat da la Presidença del Conselh di Ministres per la Lei 482/99, a vist l’adesion de la Comuna de Draonier abò la sistemacion di cartèls bilengas en las ruaas di valons de Mosquieras, Plossasc, Olivenc e Techs. Coma totats las autras comunas de la Val Maira, da Cartinhan a Acelh, a chasque ruaa correspond un cartèl que presenta lo nom original del pòst, dapè a n’aquel italian, l’indicacion sus l’autessa e una pichòta etimologia del topònim occitan (esclentas per pòsts coma Comba, Celeta o Chastelar, pus originalas o dròlas per Fogirós o Sartorin). Mancon pas curiositats e informacions istòricas, ricavaas da libres o da la testimoniança directa de lhi abitants, que conton coma lhi pòsts qu’encuei sovent son abandonats ental passat sien estats protagonistas de fachs de guerra (Pralets), o d’la vita sociala e econòmica (Molin, Mosquieras). Al trabalh, realizat sal territòri de Draonier en granda part da la Doct.ssa Rosella Pellerino, linguísta e consulenta scientifica d’Espaci Occitan, an contribuit lhi senhors Nazareno Ghio, Giovanni Pomero e Adolfo Ramonda. Un particular gracias per la collaboracion vai de segur a l’Arquitèct Pasqualino Ghio, autor del libre “Gent perduo” (Dronero – L’Arciere 2004) e grand apassionat de l’istòria, de l’art e de l’arquitectura locala.
Lhi cartèls, centenas en tota la valada, son un sistema per far coneisser l’istòria locala, lhi micro-aveniments d’una comunitat, un fil rouge entre ruaas e brics per apassionar lhi escursionistas e lhi visitators a las questions anticas o recentas qu’en lhi secles an vist protagonistas pòsts e òmes d’la Val Maira


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
diumenge, 28 de desembre de 2008
Nèu e tempèsta a Cotlliure
E la mar qu'èra furiosa.
Seis batèus que s'ahonèn a Banyuls.
E a Cotlliure, ua de las barcas catalanas que's destaquè e que s'escalhadè, en mau estat, dens lo lièit deu Doi.
Lo lendoman dissabte, la mar qu'èra enqüèra nerviosa mès la nèu qu'avèva honut.
Los glarèrs qui cobreishen l'arrua deu bòrd de mar dinc a tocar las maisons de pescadors que'ns balha ua idea de la fòrça de la mareja de divés.
dijous, 25 de desembre de 2008
Uei, lo cincau dia de Hanocca, qu'ei lo de Nadau tanben...
Qu'ei Nadau! Anem, n'aprofieiti tà hicar duas cantas de Nadau suu blòg...
Ua, en gascon, deu grop Verd e Blu. N'ei pas sonqu'un extrèit, que podetz tostemp comandar lo CD en çò deus Menestrèrs Gascons!!!
Anueit quei vadut (extrèit) - Verd e Blu
E l'auta en catalan, un nadau tradicionau de l'antiga colonia occitana de Llocnou d'en Fenollet, en país valencian, cantada per Pep Botifarra e Lola Tortosa:
Nadala De Lloc Nou dEn Fenollet - Pep Gimeno "Botifarra"
E quauquarren d'aute pr'amor que soi urós e que m'agrada...e qu'aquò ei lo men blòg, i penji çò que voi:
Shlomo Carlebach - Od Yishama.mp3 -
Tà crompar CDs de Verd e Blu e de Pep Botifarra, que cau anar, respectivament, suu site deus Menestrèrs Gascons e suu de Cambra Records. Cambra Records que difuseish de musica valenciana independenta, en catalan (valencian). Lo Vicent, de Cambra Records, que's harà un plaser de v' enviar CDs tà França, cap de problèma. Los prètz de Cambra Records son mes que rasonables, pòrt comprés, non cau pas esitar de'us comandar CDs!!!
Shlomo Carlebach qu'ei difusit de manièra mondiau (amazon, fnac, etc.).
dimecres, 24 de desembre de 2008
Bon Hanocca !!!!!
Lo judaïsme qu'ei la religion oficiau a casa deus Peirotons, enqüèra que n'i sian pas tots judius. Doncas, non, a casa deus Peirotons, non s'i hesteja pas Nadau, n'i a pas nat arbe de Nadau, ni cap de presep, e lo père Noël n' i bota pas los pès.
Mès que s'i hesteja Hanocca, segur...
E uei qu'ei lo quatau dia d'aquesta hèsta qui'n compta ueit.
Qu'ei l'ocasion de's minjar latkes (100g = 5000 kCal) e de keskikhn (pastís de hromatge).
E que'ns hèm los presents de Hanocca.
Moôs Tzur - Bloemendal, Hans (Chazan)
dimarts, 23 de desembre de 2008
massatge de gat a casa
De petiton, au hilh que'u caló anar en çò deu mètge per de problèmas d'allergia. Lo mètge que'u hasó ua bateria de tèsts e que concludí: "aqueth gojat qu'ei allergic au pèu de gat. Que'vs cau desbarrassar deus gats, senon solide que've harà de crisis d'asma."
Lo hilh qu'èra escandalizat. "Vòli pas que'vs desbarrassetz deus gats", ça digó en plorant. "Senon, segur que las harèi, las crisis d'asma. Aqueth mètge qu'ei un colhonàs, sap pas çò qui ditz. Pòdi pas èster allergic aus gats. Qu'ei au mètge que soi allergic".
Mes de dètz ans que's son passats, e los gats que son tostemp a casa. E lo hilh n' a pas hèit nada crisi d'asma. Mès que s'a suenhat...a la soa mòda, en hent massatges, bailadas e potons au Gatmesbèthdeumond (a la gata, que't cau pas sajar de la tocar se vòs pas pèrder ua man).
Au Gatmesbèthdeumond, que'u agradan los massatges, las bailadas e los potons deu hilh. Quand lo gojat arrèsta de'us hèr, lo gat que'u balha de còps de pata qui vòlen díser: "enqüèra! enquèra! " Tau Gatmesbèthdeumond, l'unica causa pas plan dab los calinons deu hilh ei que non duran pas pro de temps.
Un massatge de gat a casa deus Peirotons, aquò que's passa atau:
dissabte, 20 de desembre de 2008
Sac de gemecs au collòqui de Galhac
e lo Centre Occitan de las Musicas e Danças Tradicionalas de Tolosa-Miègjorn- Pirenèus, que's tiengó la dimenjada passada a Galhac. I èram, la wonderful Mela e jo. Enfin, pas a totas las conferéncias, non cau pas exagerar. Mès qu'èram aumens a la consacrada au sac de gemecs, la cornamusa catalana. Que la hè arríder a la Mela, lo sac de gemecs. Sèi pas perqué...
Los instrumentistas qu'èran Francesc Sans i Bonet (sac de gemecs) e Francesc Sans i Sastre (flabiol e tamboril). Los dus Francesc Sans n'avèvan pas jamès jogat amassa. Que cau ua debuta a tot.
Au Conservatòri de Perpinhan, que i ensenhan lo sac de gemecs, se quauqu'uns de vosautes ètz interessats....
dimarts, 16 de desembre de 2008
La serada de divés
Divés (divendres) passat, la casa deus Peirotons recebó ua convidada de marca entà dinnar. Que sabó encantar tota la maisoada peirotonenca, la Mela, a despièit deus botonàs arroges qui li avèvan possat sus la cara durant lo repèish, mès qu' èra de sa fauta totun: perqué n'avèva pas dit abans que lo saumon li èra pas aconselhat ad era ???
De segur, n'èra pas venguda sonque per dinnar, que la tòca de la Mela èra de miar lo quite Peiroton tau concèrt de La Talvèra, e deu Dalfin (e deus hrairs Corric). Qu'ac calèva hèr abans que crebèsse, per çò que començava de se hèr " tras que vièlh", lo Peiroton, praubòt. Èra un pauc coma significar: "as assistit a un concèrt de la Talvèra e deu Dalfin, adara que pòts morir tranquille, arren de plan grèu non pòt pas mes t'arribar". Los hrairs Corric que son de bretons plan simpatics, vertat qu'ei, mès non comptan per arren tà la ceremonia de l'extrèma oncion. Atau qu'ei.
Lo concèrt que's debanè a Rabastens. Qu'ei un pòc lo cuu deu mond, Rabastens. I anèm amb la Kagona, que'n soi enqüèra tot esmagut. Òc, los viatges en Kagona dab la Mela, aquò que't marca son òme per tostemp. N'aurí pas jamès imaginat qu'ua veitura d'aquesta sòrta e podosse anar tan viste. Deu i aver la dobla foncion, la superkagona e la superturbokagona que quan te la hicas, vedes pas mes desfilar lo paisatge de tan viste que vas. Mès a Tolosa, la velocitat suu perif es limitada a 90 km/ò, e òc, e lo perif, ben que'u te cau gahar tà contornar guaireben tota l'aglomeracion abans de t'arretrobar sus l'autorota d'Albi. Que hè long tà ua Mela. E suu perif a 90 km/ò, eh ben ma Mela ne'n podèva pas mes, que començava de romegar grèu e n'èra pas luenh d'exigir lo restabliment de la pena de mòrt taus inventaires deus perifs a 90 km/ò. Un còp sus l'autorota, s'es ratrapada en tot possar lo boton superturbokagona.
E ben, urosament que n'avèm pas tròp perdut temps en tot anà'i, per'mor qu'un còp arribat a Rabastens, que s'i vèdeva pas mei que dens lo cuu d'un taupion, lo borg qu'èra desèrt, e non sabèvam quitament pas tà on la calèva gahar. Aquò que's ditz organizacion melanesca. Au cap de gaireben una òra de divagar per las carrèras deu borg, o pòc ne mancava, qu'acabèm per avisar un indigène e li demandar on èra lo cinema-sala d'espectacle, e lo tipe que'ns hasó arremarcar qu'èra precisament acerà on s'èram estats aturats tà li pausar la question. Tròp fòrta, la Mela!!!
La Mela que sajè plan de har dançar lo Peiroton, praubina, mès lo vòste servidor qu'a un problèma dens lo topinon qui l'empacha d'alinhar dus pas de dança quina que sia. Aquò n'empachè pas la Mela de dançar - urosament, per çò que dança fòrça plan, la Miss Zetofre - particularament dab lo Thierry deus Navajos e lo Sergio deu Dalfin. Au concèrt, que i vedóm la Lutz dab son Einucent, que son minhonets los dus. E i avè tanben lo Cedric qui s'èra cadut amorós pèc d'ua cabra de la Talvèra mès coma ei timide, aqueth colhon, non gausava pas entrar dens la sala e s'a gelat las colhas dehòra durant tot lo concèrt (bodiu que pòt hèr hred a Rabastens). Fin finau, que'ns regalèm tots: dab musica de las bonas, n'i avè pas tròp de risc que n'estosse pas lo cas.
Ah, ua critica, totun: la cervesa n'èra pas tròp bona, la tastèi e tornèi tastar tà verificar se la mea prumèra impression èra plan la bona, e ben, lo resultat, ara ne soi plan segur, non m'agradè pas tròp. Totun qu'èra biologica, e, clar, n'ac podem pas demandar tot au còp, que cau demorar rasonable. Tà çò qui ei deu coca, e ben que sabèva a coca, n'èra pas tròp bio, e la damisèla n'èra plan contenta.
L'endoman, que començèn tà nosautes las causas seriosas: las conferéncias deu collòqui sus las cornamusas. que'vs contarèi aquò un aute còp.
Tè, tà acabar, que cambii de tema. Qu'arreceboi CDs enviats despuish Santander la setmana passada. N'i avèva tres: los dus qu'avèvi comandat, mei un tresau qui m'ei estat auhert per l'amic discaire. Tà hestejar aquò, que v'èi hicat un trocet. Qu'ei tirat deu segond CD deu grop cantabre Cambera'l cierzu (Lo CD qu'ei titolat "A donde se fue Basilio"), que vénguen de ne grabar un tresau.
Eres Alta Y Delgada - Camberal Cierzu
dilluns, 8 de desembre de 2008
Lo prumèr de deceme, que's morí Mikel Laboa
La vita qu'ei injusta. Los poètas que deurén èster immortaus, ac èi tostemp pensat.
Ei mòrt, lo Mikel?
Tà jo, non.
La pròva, que l'enteni cantar enqüèra...
Drom, poèta, drom! Un dia tornaràs. E veiràs, lo mond que serà plan mès bèth, pr'amor que l'ausèth e's serà desliurat.
dilluns, 1 de desembre de 2008
Aniversari
Francament, sabi pas çò que li tròban a la Carla Bruni. Avem plan miélher al País.
Los Pirenèus vists de Tolosa
A Tolosa, de còps que i a, que's pòt véder los Pirinèus coma se la ciutat estosse deu Pemont. Deu Pont Nau, en plen centre de la ciutat, se pòt contemplar tota la cadena, deu Canigó dinc a la Montanha de las Crabetas deus Bascos (Auñamendia, lo Pic d'Ània)!!!
Gèr, qu'èram suus costalats deu costat de Vielha-Tolosa (a quauques 10 km deu centre de Tolosa) e los Pirenèus qu'èran au rendetz-vos. Segon la dita populara, qu'ei un signe que plaverà.
Aqueth, me pensi qu'ei lo Pic deus Tres Estats: que hè magic!!!! Ua salutacion amistosa taus Andorrans e taus Urgelhencs, que las soas montanhas e's véden despuish la nòsta ciutat mondina!!!


text:
U.E. Bossòst 4 – F.C.
Villeneuve de Rivière 2
Bon joc en darrèr partit der
an eth disputat aguest dissabte en Bossòst que, fin finau, acabèc damb ua
victòria aranesa. Mos enfrentàuem a un des equips milhors deth campionat e açò
se demostrèc ath long des 90’.
Era U.E. Bossòst gessec
fòrça concentrada en jòc e auec ua bona ocasion en un shut de Luis que dempús
de tocar eth portèr tocaue eth garròt dera porteria francesa. Ath quart d’ora
en ua bona jogada de tot er equip Jonathan shutaue superant era gessuda deth
portèr Dos Santos. Ère eth 1-0. Semblaue qu’anàuem a arribar ath descans damb
aguest resultat, mès ues menutes abantes en ua jogada de Rigaut que mos semblèc
dehòra de jòc, queiguec laguens der àrea en ua entrada d’Àlex e er arbitre
fiulaue penalty que Riqueza s’encarregaue de shutar entà mercar eth 1-1
resultat en que s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat gesséèc milhor eth Villeneuve e profitaue
ua pilota longa Masi I e plantà-se dauant de Jhosue entà mercar en un shut ras
a tocar deth garròt. Passèren 10 menutes de mau hèr en qu’er equip
francés podie auer sentenciat eth partit. Ena menuta 70 en un cornèr shutat per Àlex, Miguel remataue
de cap e Dos Santos arturaue sense poder agarrar era pilota que siguec rematada
per Paba a tocar dera linha de gol: ère eth 2-2. Ara seguida, en ua bona jogada
d’Ignasi, aguest centraue e Miguel tot solet laguens der àrea petita shutaue
entà mercar eth 3-2. En plena desconcentracion dera defensa francesa, la pilota
arribaue a Javi que des deth bòrd der àrea shutaue ras a tocar deth garròt
sense qu’eth portèr podesse hèr arren entà parar era pilota. Ère eth 4-2. Eth
Villeneuve sajèc de reduir diferéncies en mercador, mès era defensa e eth
portèr aranès non les deishèren cap d’ocasion.
Ath finau victòria important dauant un bon equip - aguest
ei eth camin a seguir. Auem de sajar de recuperar lòcs ena classificacion.
Encara mos quede un partit aplaçat e calerie dar continuacion a que seguisquen
es bons resultats.
Eth pròplèu partit jogam en Landorthe
eth dissabte 9 de gèr deth 2016 tàs 20 :00 ores contra er Ent.
Landorthe-Estancarbon.
U.E. Bossòst: Jhosue, Borja, José
Ramón, Felipe, Àlex, Luis, Paba, David, Javi, Jonathan, e Soufi. Remplaçants: Héctor, Miguel, Ignasi,
Trainer: Xavi.
Tarjetes auriòles: Felipe, Jonathan
Tarjeta vermelha: Jonathan
F.C. Villeneuve de Rivière: Dos Santos, Ribet, Hervas,
Snela, Carceller, Moreno, Masi I, Adoue, Rigaut, Riqueza e Clemençon.
Remplaçants: Durand, Masi II, Espalieu.
Trainer : Casteran Michel.
Gols : 1-0 Jonathan (15’), 1-1 Riqueza (40’ p.), 1-2 Masi I (60’), 2-2 Paba (70’), 3-2 Miguel (75’), 4-2 Javi (80’).
Arbitre: Stefani Serge.


text:
Diluns, 18 de novembre de 2013, 03h00 Espòrt
La Nòva Zelanda (divendres de ser contra Escòcia: 40-4) e Austràlia (dissabte de vèspre, 62-0 contra los Estats Units) se qualifiquèron aisidament per las mièjas finalas de dissabte que ven a Wembley.
Los adversaris dels australians seràn los fijians que dimenge prenguèron lo pas, mercé a lor esperit ofensiu, sus Samoa: 22-4.
Dissabte, a Wigan, tre la primièra minuta, Kane Bentley daissava los Blaus (elongacion). A la 4a minuta, Vincenç Duport dobrissiá la marca amb un ensag volontari: en trigossant tres angleses sus l’esquina. Tomàs Bòsc transformava. Mas lo centre francés se deslogava l’espatla sus l’accion e los Blaus devián doncas téner còp a 15 contra 17 angleses per gaireben tota la partida. Los angleses mandavan los avants dins l’ais dels pals per fixar la defensa blava abans d’escartar e de passar quatre còps abans la pausa amb quatre ensags d’alièrs: dos per Charnley (11a e 25a) e dos per Hall (18a e 28a). 22-6 per l’esquipa de la Ròsa a la pausa.
Dins lo segond temps, los Blaus se multipliquèron un còp de mai en defensa mas capitèron pas de concretizar lor temps de possesion de pauma. Pleguèron un còp de mai: a la 47a (ensag d’O’Loughlin, a la recepcion d’un còp de pè a seguir). Baile, Maria, Greenshields fasián patir la defensa blanca. Khattabi e Cardace, puèi Raguin manquèron d’escasenças d’ensag. E los angleses tornèron marcar en tota fin de partida, a la 76a (ensag de Ferres). Amb las transformacions de Kevin Sinfield, la marca finala, jols uèlhs dels 23 000 espectators presents, foguèt doncas de 34-6. Un còp de mai, los Blaus an fait mòstra de valentesa e an pausat problèma a un grop anglés que sembla d’èsser l’esquipa mens fòrta dels tres caps d’aficha.
Ara, cal dintrar al país, faire lo bilanç e preparar l’avenidor de la formacion tricolor: objectiu la Copa del Monde de 2017!
Rebombs de pauma
— D’aquel temps, en campionat. Dissabte, Limós, menat a la pausa 12-6, anèt ganhar a Tolosa 29-16 e Palau, menat 14-6 a la pausa, arranquèt l’egalitat a Avinhon: 18-18. Dimenge, la pluèja agèt rason del rescontre Carcassona-Lesinhan, remés aprèp un arrestat municipal d’interdiccion de jogar sus la pelena de l’estadi Domèc. A Sant Estève, un ensag de Loïc Maria a la 78a minuta balhava la victòria a Vilanuèva fàcia als Dragonets: 16-11.
— A prepaus de La partida clandestina: un article d’Hervé Girette.
Alan Roch
"Los Blaus an pausat problèma au grop anglés" : de qué se regaudir après un 34-6 !
Imagini pas se n'avèvan pas pausat de problèmas ... ;-)


text:
29/04/2016
Lo paun e la peput, per Micheu Chapduelh
A los veire entau, pensariàs que i a gaire res de comun entre lo paun e la peput, manca las alas, lo bec e las plumas. Lo paun (o pavan) espeta de totas sas colors alaidonc que la peput es totplen mai discreta.
Lo paun es un auseu que la tradicion ne’n faguet lo companh de quauqua divessa antica, un auseu que simbolizava lo solelh. Sacrat que. Au punt que chas nos li consacreren benleu un temple dins la vilòta de Montpaun. Sa fumela s’apela la pauna o la pavana. E òc, se pavanar, quò vòu dire marchar coma un paun. La peput, ela, marcha coma vos e io, sens s’entraupar dins sa traina.
Mas los dos fan la ròda, çò que vòu dire que son fiers. De quauqu’un qu’es fier de sa persona, que se carra, disem ben que fai sa ròda. Mai si a pas de plumas.
Lo paun pòrta sa ròda sus lo cropinhon, una ròda orizontala. E quand, fier de se, fai sa ròda, se rend pas compte, lo colhon, que li vesem lo cròs dau cuol !
La peput, ela, pòrta la soa sus la testa. Una ròda verticala. Pas òrra. Mas quò empaicha pas que put, la peput. Put talament que lo quite chat-pudent ausa pas s’aprochar de son nis. D’alhors la peput sap nonmàs dire « Put ! Put ! Put ! » Es pas meissongiera !
Lo paun a gaire mai de conversacion : sap nonmàs apelar « Leon ! Leon ! Leon ! » Çò que rima a res. E Leon ven jamai.
Nos rejauvís los uelhs mas nos alassa las aurelhas, lo paun. La peput, ela, nos ditz que los braves jorns son per tornar leu. Entau quand l’auvem, quitament si quo es pas una granda chantairitz, quò fai plaser.
Micheu Chapduelh
Espetar : éclater Divessa : déesse Montpaun : Montpon sur l’Isle S’entraupar : s’entraver
Chat-pudent : putois Meissongier,-era : menteur, -euse
19:17 Publié dans Bestiari, animaus, La Vita en òc ( archivas DL papier) | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Demagogia
La demagogia (en grèc δnuaYwYίa`, "pòble" + "conduire"), segon lo concèpte d'Aristòtel es una fòrma impura de govèrn democratic que consistís a exercir lo poder ne aprofeitant de las massas indisciplinadas.
Ara es considerada coma una estrategia politica que consistís a convocar las emocions (sentiments, amors, òdis, paurs, desirs) per obtenir lo sosten popular, mai sovent mejans l'usatge de la retorica e la propaganda.
Tanben se pòt considerar coma un tipe pervertit d'oratoria, que permet d'atirar cap als seus interesses pròpri las opinions dels autres utilizant de sofismes o d'arguments d'aparéncia valids que aprèp d'una analisi de las circonstàncias, pòdon revelar invalids o simplistes.
Polibi la definiguèt coma una oclocracia.
Formas de demagogia[modificar | modificar la font]
Arguments que trencan las relacions logicas entre los elements o alara adòptan de premissas en evendéncia inacceptablas. Entre autres i a lo sofisme de causa falsa, l'argument circular, l'argument ad hominem e la referéncia a una autoritat sens rapòrt al cas tractat.
Manipulacion de Sens
Los mots, en mai d'un sens denotatiu, an tanben un sens connotatiu implicit, aportat pel contèxte e per las coneissenças partejadas entre los interlocutors, qu'afortisson las idèas e opinions, mai sovent de biais mens conscient que lo seu sens denotatiu. Dins la causida dels mots, un discors denotativament neutre pòt connotar (vejatz connotacion) de sens addicionals, depenent del contèxte e de la relacion amb l'opinion de l'audiéncia, o dels auditors del discors (vejatz interpretacion, pragmatica, sens). D'aquel biais, los contenguts implicats son dificils de refutar.
Omissions
Se presenta una informacion incomplèta e se n'extrai de problèmas possibles, d'objeccions e dificultats, d'aquò tot resulta una presentacion d'una realitat falsejada sens recórrer dirèctament a la mentira.
Redefinicion de la lengua
S'eliminan d'un biais progressiu los mots que menòran la posicion del demagòg, amb l'intencion de modificar o far desapareisser la forma de pensar que s'opausa als seus arguments.
Fòrça exemples d'aquel se pòdon veire en dins la literatura (la novèla 1984 de George Orwell o The Handmaid's Tale de Margaret Atwood), mas tanben dins la vida vertadièra e sobretot en la politica.
Tactica del desviament
Consistís a desviar la discussion d'un punt delicat pel demagog cap a un tèma que domena o que presenta qualque avantatge en fácia del seu opausant o contradictor. Se respond pas dirèctament a las questions o a las escomesas.
Estatistica fòra del contèxte
Consistís a utilizar de donadas chifradas per far la basa una ipotèsi o afirmacion, que son fòra del contèxte e rebatant gaire la realitat.
Denigrament
Consistís a associar una idèa o grop de personas amb de valors negativas, amb l'objectiu qu'aquela idèa o grop de personas sián vists negativament.
Fals dilèma
Tanben conegut coma falsa dicotomia, fa referéncia a una situacion qu'anbedos punts de vista alternatius son presentats coma las unicas opcions politicas. Per exemple: "ès amb ieu o contra ieu". Se bastís una definicion simplista de la realitat e d'aquel biais se consirará pas las autras possibilitats.


text:
Portal:Biologia
Portal de la biologia
La biologia, del grèc bios (Bιoς) e logos (λoYoς), es la sciéncia del vivent. Concernís l'estudi dels organismes vivents, lor compòrtament, cossí las espècias e los individús naisson, e tanben las interaccions qu'an entre eles e amb lor environament. La biologia recobrís une larga paleta de disciplinas que son sovent vistas coma de veritablas sciéncias a part entièra, estúdian lo vivent a totas sas escalas.
Article del mes
Veire l'article: La biologia
Los articles
A far
Imatge de qualitat
Categorias
Lo projècte
Cossí contribuir ?
Existís de mejans nombroses per ajudar a melhorar aquesta enciclopedia:
- Corregir los articles existents (veire La lista dels articles)
- Crear d'articles novèls (veire los articles de crear)
- Ajustar la categoria corrècta als articles en causissent dins l'arborescéncia del domeni.
- Illustrar los articles
- Parlar del projècte
Paginas dels projèctes
Participants
Cedric31...e totes los participants a l'enciclopedia Wikipèdia. +/-


text:
Rafe
Raphanus sativus
Flor de rafe
Lo rafe (var. rabanet, raiçfòrt, radiç ) es una ortalissa de raiç de la familha de las Brassicaceae.
Particularitats[modificar | modificar la font]
Son de plantas annalas o biannualas, si se semenan a la tardor florisson pas fins a la prima, si se semenan a la primavera florisson abans de l'estiu. An las fuèlhas entièras, en primièr se desvolòpan en forma de roseta e quand s'espigan fan una tija de prèp de 40 cm de naut e florisson en forma de mòta amb de flors abitualament blancas formadas de quatre sepals, fan fruch en siliqua (dita teca, cotèla) amb divèrsas granas pichonas e redondas.
Las raïças se distinguisson entre la part comestible superiora e espessa e l'inferiora mai prima e mai prigonda. La mesura de las raïtz en la siá part comestible vària d'entre fins a 40 cm en los rafes pròpiament dits fins a pauc mai de 2 cm en los rafenets mai petits. La forma pòt èsser alongada o mai o mens arredondida e la color mai usuala es lo roge o roge e blanc mas n'i a de tanben negras, blancas o jaunas.
Cultura[modificar | modificar la font]
Es una planta que creis fòrça lèu. En un clima adequat, pòt passar solament un mes dempuèi la semençalha a la culhita. Se semena sovent coma cultura intercalara, al cors de gaireben tot l'an, e per lo sieu cicle tan cort s'adòba pas. Pòt pas passar secada, puèi que pòt alavetz aver un gost desagradiu. Lo sieu principal enemic es lo microcoleòpter nomenat Altica sp, que daissa las fuèlhas de las semençalhas recentas entièrament acliveladas.
Varietats e gastronomia[modificar | modificar la font]
Son a l'ora d'ara mai cultivadas las varietats mai pichonas nomenadas rafenets. Lo gost pòt èsser picant o puslèu insipid. Generalament del mai a mancat l'aiga pendent lo cultiu, del mai picants son los rafenets.
En França es fòrça apreciat lo rafe negre (Raphanus sativus var. niger), varietat de pèl negra e dura que cal pelar. Dels rafes de varietats picants se'n fa una salsa.
En la cosina japonesa es tipic l'usatge del rafe nomenat daikon (Raphanus sativus var. longipinnatus), Un rafe blanc de gost mai doç. Los tròces de rafe secs se coneisson coma kiriboshi daikon (切干大根) e lo daikon entièr en salarga se coneis coma takuan (沢庵). Amb las fuèlhas, secadas o pas, se preparan de sopas. Se comercializa sovent amb coloracion artificiala jauna. Aquel meteis rafe es emplegat en la gastronomia coreana, en la quala se coneis coma mu. Se consoma cru o confit, coma per exemple en la preparacion del kimchi.
Lo rafe es important tanben en la cosina chinesa, per far poon choi, lo pastisson mooli de l'an nòu chinés o per de reepaisses leugièrs coma los dim sum, entre autres plats. Lo rafe nomenat mantanghong (còr de beutat) es una varietat fòrça apreciada que se cultiva al centre e al nòrd de la China. Es de forma redonda e de coloracion blanca e verda per defòra e morada a fúcsia per dedins. A despart de la preparacion d'ensaladas e coma condiment, s'utiliza tanben per far de bevendas refrescants.[1] A la China lo rafe se conserva tanben raiat amb una barreja de sucre e sal.
Las fuèlhas de la planta del rafe se pòdon utilizar coma verdugalh crs en ensalada o tanben bolidas.
Referéncias[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Nap
- Brassica rapa


text:
President de l’IEO del Velai, Joan Ros (Roux)
Sénher Conselhièr Regional, Gustau Aliròl
Presidenta de la Calandreta, Vergínia Constant
Regenta de la Calendreta, Marion Gourié
Dònas e sénhers
Amics occitans
Amics catalans
Sèm un autre còp a Puèi en Velai. Es lo segond còp que nos fa l’acuèlh e lo programa l’Escòla Calandreta.
Avèm gardat una bèla sovenença de la velhada e de la recepcion que nos avètz ofèrt en 2009 e nos avèm regalat amb la vòstra amable atencion e gentilesa.
Lo CAOC pendent aquestes doas darrièras annadas a contunhat son trabalh de relacions occitano-catalanas, mas ara i a un contèxt oficial mai favorable dempuèi 2006, amb la declaracion de l’oficialitat de l’occitan en tota Catalonha.
Aquò foguèt una causa novèla, perqué l’aranès èra ja abans oficial a la Val d’Aran.
Aquò a permés al CAOC d’aver subvencions per ensenhar l’occitan en Barcelona. Aquest cors avèm fait tres nivèls.
En lo nòu cors ne farem quatre. Lo nòu govèrn de la Generalitat de Catalonha nos a assegurat que farà lo desplegament de la Lei de l’Occitan, aprovada pel Parlament de Catalonha, lo 22 de setembre de 2010, per una granda majoritat de diputats catalans.
Aquò farà possible l’ensenhament de l’occitan en las universitats e en las Escòlas Oficialas d’Idiòmas, de Catalonha. Tanben lo govèrn aurà d’aver funcionaris occitanofones en totes los departaments.
La politica menada pels estats francés e espanhòl de nos separar tanben culturalament e lingüisticament se pòt arrestar se los catalans e los occitans se coordinan per trabalhar amassa en projectes comuns. Per exemple unificar l’ensenhament de l’occitan en Catalonha e Occitània.
Vòli dire, aver un meteis modèl d’occitan estandard de comunicacion entre Occitània e Catalonha, que a l’encòp servirà de lenga de relacion entre los diferents dialectes occitans especialament, mas tanben entre los dialectes catalans. Tot aquò a nivèl social, mas tanben serà util per las relacions oficialas entre los govèrns de las autonomias catalanas, Catalonha, València, Malhòrca e tanben lo Principat d’Andorra, amb los Consèlhs Regionals e Generals de las regions e departaments occitans.
Cal ajudar tanben las relacions amb las universitats estrangièras e los occitanofons estrangièrs.
Petit a petit avançarem, mas se trabalham amassa las causas avançaran mai rapidament.
Una pròva principala que las causas avançan es l’acòrd de l’Euroregion Pirenèus-Mediterranèu de promòure l’aprendissatge de las quatre lengas dels territòris de l’Euroregion: lo catalan, l’occitan, lo francés e lo castelhan.
Lo projecte prepausa un modul de 30 oras per la compreneson escricha e simultanèa dels quatre idiòmas, que se faràn en las universitats de las ciutats de Barcelona, Tolosa, Palma de Malhòrca e Perpinhan.
L’Agropament Europèu de Cooperacion Territoriala coordina aqueste projecte ambe las universitats.
En despart d’aquò, lo CAOC mantén relacions amb l’IEO, lo Collègi d’Occitània de Tolosa, lo CFPO de Besièrs, etc.
Esperam, doncas, que totes aquestes trabalhs seràn importants en relacion a l’ajuda que portarà devers la recuperacion culturala, lingüistica, economica e sociala d’Occitània.
Mercés a totes.
Visca Occitània
Visca Catalonha