text:
Euròpa
Euròpa es un continent o una partida d'Eurasia (peninsula occidentala), o quitament d'Eurafrasia, segon lo ponch de vista. Es de còps qualificada de « Continent vièlh », per oposicion al « Monde novèl » (America).
Lo gentilici es europèu -èa[1].
Somari
- 1 Etimologia
- 2 Geografia
- 3 Istòria d'Euròpa
- 4 Religions
- 5 Politica
- 6 Economia
- 7 Environament
- 8 Vejatz tanben
- 9 Ligams extèrnes
- 10 Nòtas e referéncias
Etimologia[modificar | modificar la font]
Dins la mitologia grèga, Euròpa filha d'Agenòr (Eupώπn en grèc) es una princessa feniciana que foguèt raubada per Zèus metamorfosat en taure blanc, e menada sus l'illa de Creta ont donèt naissença a Minòs. Dins las òbras d'Omèr, Eupώπn es una reina mitologica de Creta e non pas un tèrme geografic. Mai tard, lo mot designèt la Grècia continentala e dempuèi l'an -500 sa significacion s'aplica a tota la tèrra al nòrd.
L'analisi pus comuna d'aqueste mot lo considèra coma una composicion dels mots grècs eurys (« larg ») e ops (« visatge »), mas se tracta sens dobte d'una etimologia incertana. D'autres lingüistas pensan que ven del mot semitic ereb, que vòl dire « trescòl del solelh » (doncas « occident »). Dins una perspectiva asiatica o mièja-orientala, lo solelh trescòla efectivament en Euròpa, la tèrra a l'oèst. E la princessa feniciana (doncas semitica) foguèt plan capturada per Zèus cap al ponent.
Geografia[modificar | modificar la font]
Los limits terrèstres d'Euròpa son de còps mal definits. Aquela seria, dins la vision europèa tradicionala, separada d'Asia a l'èst pels monts Orals, lo riu d'Oral, la mar Caspiana e lo massís de Caucàs. Los estreches del Bosfòr e de Gibartar separan Euròpa respectivament d'Asia e d'Africa. Lo continent es bordat a l'oèst per l'ocean Atlantic e al nòrd per l'Artic. La mar Mediterranèa delimita lo continent al sud. Son consideradas europèas Islàndia e las principalas illas de la Mediterranèa - lo cas de Chipre es lo pus discutible, almens sul plan geografic. Fins aquí la delimitacion es clara, mas se complica amb los cases de Russia e de Turquia, classadas politicament en Euròpa, qu'an una brava partida de lor territòri en Asia.
Dins la vision actuala, que fa l'unanimitat, lo contorn d'Euròpa se pòt afinar e imaginar a partir dels Estats membres del Conselh d'Euròpa.
Qualques illas de l'Atlantic (Madèira, Canàrias, Açòres) que la geografia restaca pas a aqueste continent son consideradas coma europèas per l'origina de lor poblament e de lor cultura. Es tanben lo cas de Groenlàndia, qu'aperten a Danemarc. Doblidem pas enfin que qualques païses d'Euròpa Occidentala an conservat qualques colonias luenhencas que sos abitants se retròban de facto europèus, per exemple per França los departaments e territòris d'otramar.
Euròpa a una superficia d'un pauc mai de 10 000 000 km2, precisament 10 392 855 km2. Aquò representa un tèrç d'Africa o un quart d'Asia o d'America.
Se pòt destriar cinc grandas regions geograficas : l'Euròpa Orientala, l'Euròpa Centrala, los Balcans, l'Euròpa Occidentala e Escandinàvia.
Cal notar que las frontièras orientalas d'Euròpa son abans tot politicas : lo limit dels Orals es degut als cartografs del tsar Pèire Ièr lo Grand al Sègle XVIII. Tanben, la frontièra foguèt desplaçada de las nautas crestas de Caucàs cap a la Caspiana al començament del sègle XIX per justificar l'annexion de Georgia e d'Armenia dins l'Empèri Rus. D'un punt de vista mai scientific, se l'òm se referís a la tectonica de las placas, Euròpa e la partida continentala d'Asia son pas qu'un unic e meteis continent, apelat Eurasia. Atal, qualques geografs eminents, coma Alexander von Humboldt, consideravan Euròpa coma una simpla peninsula de l'Asia.
Vejatz tanben las formacions geologicas d'Euròpa.
Las lengas d'Euròpa[modificar | modificar la font]
Clima[modificar | modificar la font]
Euròpa se caracteriza per un grand nombre de penetracions de braces de mar entre de peninsulas, que contribuisson atal a temperar lo clima del continent, d'autra part rescaufat sus sa faciada occidentala per lo Corrent del Golf.
La majora partida del continent es situada jos de latituds temperadas e coneis doncas quatre sasons ben marcadas. Las regions costièras de la faciada atlantica coneisson un clima oceanic, adocit pel Corrent del Golf, mentre que la granda plana del nòrd-èst es caracterizada per un clima continental. Se pòt tanben destriar lo clima montanhòl de las regions d'altitud (Alps, Pirenèus, Alps Escandinaus) e tanben lo clima mediterranèu particularament doç del contorn de la Mediterranèa.
Istòria d'Euròpa[modificar | modificar la font]
Preïstòria[modificar | modificar la font]
De recèrcas realizadas aquestes ans en Georgia e aprèp en Bulgaria permeton de dire que lo genre Homo existís en Euròpa dempuèi gaireben 1,5 milion d'ans. Es en efècte probable que sos representants ajan poblat Euròpa dempuèi Caucàs en seguissent la via danubiana.
Òm apèla anteneandertalians las populacions que visquèron en Euròpa fa 800 000 a 400 000 ans. Son particularament representats per l'Òme de Talteüll (- 450 000 ans), lo « Francés mai ancian ».
Las primièras traças de pòblament neandertalian en Euròpa remontan a 300 000 ans. Aquela espècia umana, fòrça especializada, sembla d'aver existit solament en Euròpa e al Pròche Orient. Dispareguèt fa gaireben 35 000 ans.
L'Òme modèrne (que sas primièras traças africanas remontan a 120 000 ans) apareis en Euròpa fa 40 000 ans, representat especialament per l'Òme de Cròsmanhon.
Antiquitat[modificar | modificar la font]
Es gràcias als Grècs que se coneis lo mot d'Euròpa, atestat pel primièr còp al sègle VI ab. J.-C. Sembla qu'aja en primièr designat per eles la region continentala situada al nòrd del golf de Corint, puèi las tèrras que descobrissián pauc a pauc al nòrd del Bacin Mediterranèu.
Sus las ribas de la mar Mediterranèa, aprèp l'espandida de Grècia, ven lo de la civilizacion romana. Mai al nòrd se desvolopan de civilizacions protoistoricas : Cèltas, Germans, etc.
La constitucion de l'Empèri Roman, puèi lo desvolopament del cristianisme, permeton un primièr esbòs d'unitat europèa que son centre politic e economic es la Mediterranèa.
La lenta desagregacion d'aquel empèri e son incapacitat a resistir fàcia a las incursions repetidas dels pòbles germanics provòcan sa dislocacion e l'esclafament de sa mitat occidentala. Qualques pòbles germanics consèrvan lo poder dins d'entitats territorialas novèlas de las frontièras mobilas, qu'anonciavan la creacion dels actuals Estats europèus de l'oèst.
A l'èst, l'Empèri Roman d'Orient, que sa capitala es Constantinòple, subsistís e ven puèi l'Empèri Crestian d'Orient ont los abitants persistisson a se considerar « Romans ».
Edat Mejana[modificar | modificar la font]
Carlesmanhe es considerat coma lo « paire d'Euròpa ». Es en efècte amb el que lo mot Euròpa pren una significacion politica. Es apelat de son vivent Pater Europae, e se tròba tanben l'expression Europa vel regnum Caroli (Euròpa, o lo reialme de Carles). L'Euròpa de Carlesmanhe, es en primièr una Euròpa franca, que Roma i jòga pas mai lo ròtle màger : se foguèt sacrat emperaire d'Occident a Roma, es Ais de la Capèla que causiguèt per capitala de son empèri. Es tanben una Euròpa crestiana : Carles se considèra coma coronat per Dieu, e lo fach que son sacre a Roma aguèsse lòc un 25 de decembre a valor de simbòl. Es enfin una Euròpa Occidentala, los projèctes d'union amb l'Empèri d'Orient envisatjats cap a l'an 800 capitèron pas.
L'Edat Mejana es, gaireben pertot en Euròpa, l'epòca de la feudalitat d'ont emergiguèron, jos l'impulsion de reis energics e ambicioses, las debutas dels primièrs Estats modèrnes, sovent antagonistas coma França e Anglatèrra.
L'Empèri d'Occident s'esclafa rapidament aprèp la mòrt de Carlesmanhe, puèi dispareis al començament del Sègle X. En 962, Oton Ièr crèa lo Sant Empèri Roman Germanic, mas aiceste poguèt pas s'espandir, entraversat per la montada dels nacionalismes (França, Anglatèrra), per sas lutas amb la papautat, puèi per l'espandiment de l'Empèri Otoman a l'Edat Modèrna.
L'Empèri Bizantin, crestian mas de cultura essencialament grèga, coneis de fluctuacions importantas de sa fòrça e per consequent de l'empresa de son territòri. Aquel s'espandirà a son apogèu sus una granda partida de las ribas mediterranèas, d'en primièr jos Justinian Ièr, puèi jols emperaires macedonians, del IX al Sègle XI.
La montada en poténcia dels Musulmans, puèi lo Grand Esquima (1054) entre lo catolicisme e l'ortodoxia - seguit d'una crosada dirigida en 1202 contre ela- afliquisson l'Empèri d'Orient. Es esquichat tròç aprèp tròç per l'Empèri Otoman abans de disparéisser a la tombada de Constantinòple en 1453.
En fach, es lo tèrme de Crestianitat que, durant qualques sègles, unirà culturalament la màger part dels Europèus catolics mentre que lo mot d'Euròpa dispareis dels esperits. Las crosadas son una de las raras concretizacions politicas e militaras d'aquel sentiment d'apertenéncia.
Edat Modèrna[modificar | modificar la font]
A l'epòca que l'Empèri Bizantin s'esclafa, la Reconquista s'acaba. 1492 es l'annada d'Espanha, amb la reconquista del darrièr reialme moro (Granada) en Peninsula Iberica e lo primièr viatge de Cristòl Colomb, jos l'egida dels Reis catolics que va dobrir camin a l'establiment de las egemonias europèas.
Lo sòmi d'un grand empèri europèu renais al Sègle XVI, amb l'afrontament entre Francés Ièr e Carles Quint, que se disputèron lo tròne del Sant Empèri. Gràcias al sosten dels banquièrs Fugger, Carles Quint es venceire, e se retròba al cap d'un domeni fòrça vast, mas tanben fòrça trocejat. Las guèrras nombrosas menadas contra França donan pas cap de resultat ; durant dos sègles, lo descopatge d'Euròpa evoluís a l'agrat de las alianças matrimonialas e de las guèrras entre estats. Pus grèu, lo ciment del cristianisme catolic, que donèt una impression d'union a aquela Euròpa, esclata en trocets amb la Reforma (o puslèu las Refòrmas), que son impacte politic es considerable e provòca en particular la formacion de las Províncias Unidas e de la Confederacion Elvetica. Las guèrras de religion, la Guèrra de Trenta Ans, las guèrras de Loís XIV ritman los XVIen e XVIIen. Los Tractats de Vestfàlia (1648) tòrnan dessenhar durablament la carta politica d'Euròpa e l'equilibri de las fòrças en preséncia.
L'Edat Modèrna es doncas finalament marcada per un renforçament dels nacionalismes. Es tanben l'epòca qu'Euròpa s'espandís fòrça luènh de sas frontièras naturalas per la constitucion dels primièrs empèris colonials sul continent american, puèi en Índia.
Edat Contemporanèa[modificar | modificar la font]
La Revolucion Francesa inaugura un bolegadís politic fòrça important : las idèas democraticas apareisson sul davant de la scèna e las campanhas de Napoleon Ièr puèi lo Congrès de Viena remodèlan prigondament la carta d'Euròpa e las mentalitats.
A la fin d'un long procèssus, al sègle XIX se realiza l'unitat d'Itàlia e d'Alemanha, e mai la constitucion de mai d'un novèl país dins los Balcans, nascut del desmembrament de l'Empèri Otoman, apelat alara « l'òme malaut d'Euròpa ».
Es tanben l'aparicion de movements politics novèls que vòlon mai d'egalitat (socialismes), o quitament lo desmantelament del poder dels Estats (anarquismes). Aquelas idèas se difusaràn pus tard, e amb mai o mens de retard, largament fòra de las frontièras d'Euròpa.
La dominacion politica e economica d'Euròpa sus la rèsta del monde s'es afirmada aprèp la revolucion de son economia a l'ocasion de las revolutions industrialas, en desvolopant sa productivitat e en aviant una fòrta explosion demografica. Lor avança tecnologica, e especialament militara, permetèt als païses europèus, en concurréncia los unes contre los autres, d'espandir lor empresa suls autres continents. Aquesta colonizacion coneguèt son apogèu al començament del Sègle XX (aqueste apogèu s'acaba en 1914), abans que las doas Guèrras Mondialas borrolen l'òrdre establit. La Segonda Guèrra Mondiala laissa Euròpa exsangüa (vejatz l'article Euròpa jos dominacion nazi). Mentre que la supremacia dels païses europèus occidentals dispareis al profièch de doas superpoténcias novèlas (los Estats Units d'America e l'Union Sovietica), de rebellions se desvolopan dins las colonias, menant a l'independéncia de mai d'un país, especialament dins lo corrent del tresen quart del Sègle XX.
Parallèlament, mentre que l'excedent demografic d'Euròpa èra tal que constituissiá una resèrva d'emigracion massissa pendent tot lo sègle XIX e al començament del Sègle XX, los païses del continent foguèron confrontats a una estabilizacion, quitament una regression demografica a partir de la Primièra Guèrra Mondiala. Aquò, combinat amb lo desvolopament continú de l'economia, e principalament de l'industria de produccion e de transformacion, provòca un apèl de man d'òbra que transfòrma Euròpa en una tèrra d'immigracion, particularament al cors de las Trenta gloriosas.
Religions[modificar | modificar la font]
Se pòt destriar d’un biais general tres ensembles de religion :
- L'Euròpa del nòrd protestanta (Reialme Unit, Escandinàvia, l'Alemanha del Nòrd…)
- L'Euròpa de l'èst ortodòxa (Grècia, Russia, Ucraïna, Romania, Serbia e Montenegro…)
- L'Euròpa del sud, de l'oèst e del centre catolica (Portugal, Espanha, Itàlia, França, Belgica, l'Alemanha del sud, Polonha, Àustria…)
Los catolics son majoritaris dins 23 païses, los ortodòxes dins 10 païses, los protestants dins 9 païses, los musulmans 3 païses (Bòsnia e Ercegovina, Albania, Turquia)
Existís de minoritats religiosas a l'interior d’aquestes ensembles grands :
- los josieus son presents en Euròpa dempuèi l'Empèri Roman ; son estats persecutats dempuèi l’Edat Mejana e durant la Segonda Guèrra Mondiala (veire Shoah) amb en França, de gropes eissits de l'immigracion del Magrèb (dempuèi 1962 mai que mai) e del Pròche Orient al sègle XIX.
- los musulmans son fòrtament presents dins los Balcans, autrescòps jos l'ancian Empèri Otoman (Albania, Bòsnia, Kosovo, Macedònia), en Turquia e, de las seguidas de l'immigracion, en França, Reialme Unit, Alemanha, Espanha, Païses Basses, Belgica…
- las religions extrèmas orientalas coneisson un succès creissent, per gost de l'exotisme o per las comunautats asiaticas immigradas en Euròpa.
- l'ateïsme es minoritari. A l'epòca comunista, en Albania, la religion èra proïbida ; segon l'obratge de J. Baudérot (dir.), Religion e laïcitat dins l'Euròpa dels 12, 1994, pagina 259 : un quart de la populacion de l'Union Europèa seriá « non religiosa » e 5% dels Europèus serián d’atèus convençuts. Una enquista menada dins 21 païses sus 21 000 personas e publicada en decembre de 2004 anóncia que 25% dels Europèus de l'Oèst se dison atèus contra 12% dins los païses d'Euròpa Centrala e Orientala. Encara segon aquesta enquista publicada dins lo Wall Street Journal (edicion europèa), 4% dels Romaneses e 8% dels Grecs se dison atèus. Per contra, 49% dels chècs e 41% dels Neerlandeses son atèus. Segon una enquista recenta del Centre Public de Recèrcas Sociologicas (Le Monde, julhet de 2005), 82,4% dels Espanhòls se dison catolics e 47,7% d'entre eles practicants.
- la laïcitat demòra una especificitat francesa, mas la separacion de las Glèisas e dels Estats es establida dins gaireben totes los païses. Çaquelà, al mièg de l'Union Europèa, lo Reialme Unit, Danemarc, Finlàndia e Grècia an de sistèmas confessionals, valent a dire que l'Estat reconeis una religion oficiala o dominanta. Dins aquestes cases, i a pas egalitat de tractament entre las religions, mas de prerrogativas d'ordre financièr son acordadas a una d'entre elas. De debats preparatòris a la Constitucion Europèa an evocat la possibilitat d'inscriure las rasics crestianas dins lo tèxte, mas aquò foguèt rebutat.
Pendent longtemps, lo continent foguèt devastat per l'intolerància religiosa e las guèrras de religion (França, Guèrra de Trenta Ans, pogròms).
Politica[modificar | modificar la font]
Los païses qu'an tot o partida de lor territòri en Euròpa (segon los limits geografics definits supra) son en nombre de 49 :
Albania, Alemanha, Andòrra, Armenia, Àustria, Azerbaitjan, Bielorussia, Belgica, Bòsnia e Ercegovina, Bulgaria, Croàcia, Chipre, Danemarc, Espanha, Estònia, Finlàndia, França, Georgia, Grècia, Ongria, Irlanda, Islàndia, Itàlia, Cazacstan, Letònia, Liechtenstein, Lituània, Luxemborg, anciana Republica Iogoslava de Macedònia, Malta, Moldàvia, Monegue, Norvègia, Païses Basses, Polonha, Portugal, Republica Chèca, Romania, Reialme Unit, Russia, Sant Marin, Serbia e Montenegro, Eslovaquia, Eslovènia, Suècia, Soïssa, Turquia, Ucraïna, Vatican.
Vejatz article detalhat Politica d'Euròpa
Las datas de la construccion de l'Union Europèa
L'unitat europèa, sòmi e realitat[modificar | modificar la font]
Euròpa a jamai conegut d'unitat politica totala. Certans periòdes d'una durada variabla son çaquelà estats marcats per la dominacion d'una vasta partida del continent per un poder unic, que s'es generalament impausat per la fòrça. Foguèt atal lo cas de l'Empèri Roman, de l'Empèri Carolingian, de l'Empèri Napoleonian, e del IIIen Reich. Certanas familhas reialas governèron tanben, per lo biais de relacions dinasticas, un grand nombre de païses europèus; la pus notabla d'entre elas es la familha dels Habsborg.
Victor Hugo somièt sovent qu'un jorn existirián los Estats Units d'Euròpa, fasent contra-pes als Estats Units d'America. Son discors prononciat lo 21 d'agost de 1849, a l'ocasion de la dobertura del Congrès de la Patz a París, es restat celèbre [1]. I evòca una Euròpa enfin pacificada, unida dins un meteis govèrn. La seguida de l'Istòria li balharà pas rason, amb la guèrra de 1870 e las doas Guèrras Mondialas. Puèi arriba la Guèrra Freja, que devesís Euròpa en dos blòcs antagonistas. Malgrat tot, lo general de Gaulle sèrva l'espèr, quand parla mai d'un còp d'una vasta Euròpa qu'anariá de l'Atlantic als Orals. La casuda del mur de Berlin e la disparicion del blòc sovietic poirián un jorn li donar rason.
En efècte, dempuèi la segonda mitat del sègle XX, un movement d'union politica es en construccion, qu'a per particularitat una mesa en plaça pacifica e democratica. La forma actuala d'aqueste poder novèl qu'es l'Union Europèa es çaquelà pas encara arrestada e daissa uèi una granda libertat politica als païses membres, de mai en mai nombroses. L'Union Europèa compren ara 27 Estats membres, demèst los quals 12 que fan part de la zòna euro.
Per lo govèrn de George Bush dels Estats Units, l'« Euròpa vièlha » compren los païses de l'oèst del continent, e l' « Euròpa novèla » los païses del centre e de l'èst, recentament liberats del comunisme.
Euròpa es lo continent que compta lo mai de monarquias. Las monarquias europèas son democraticas ; los reis e las reinas an pas qu'un ròtle simbolic e lo pus sovent es lo primièr ministre, elegit, e son govèrn, qu'an lo poder politic vertadièr sus lo país concernit.
Organizacions europèas[modificar | modificar la font]
- Conselh d'Euròpa : Cort Europèa dels Dreches de l'Òme
- AELE : Associacion Europèa de Liure Escambi
- CE : Comunautat Europèa que remplaça la CEE dempuèi 1993
- CEE : Comunautat Economica Europèa
- EEE : Espaci Economic Europèu
- UE : Union Europèa : zona euro, Cort de Justícia Europèa, Banca Centrala Europèa, Convencion de Schengen
Economia[modificar | modificar la font]
Veire la lista dels grands gropes industrials europèus.
Environament[modificar | modificar la font]
Lo 1èr de genièr de 2005 es entrada en vigor la novèla nòrma europèa per limitar la pollucion atmosferica : las aglomeracions de mai de 250 000 abitants de l'Union Europèa devon pas despassar de valors limits : 50 ug (0,05 mg) de particulas per mètre cube d'aire ambient deu èsser lo maximum per 35 jorns per an, e la valor mejana annuala deu pas anar al dessús de 40 ug. Quitament, se respectava pas las nòrmas antipollucion ja en vigor: en 2002, 11 païses entre 15 despassèron lo marge autorizat.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Cartas[modificar | modificar la font]
En francés :
En anglés :
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Forma regulara en occitan, de preferir a la forma artificiala europenc -a*.


c: text/html

text:
Bénarville
Bénarville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Al Sègle XIII, lo senhor de la parròquia es Matthieu de Abetot, chevalier o genet.
L'istòria de la parròquia sembla ligada a aquela de la familha de Bòsc-Rozé. A l'origina, existís sens dobte un luòc fortificat e un domeni seigneurial en levant sires de Tancarville a lépoque ducale, e aguts pels angleses pendent la Guèrra de #Cent Ans.
Al mièg del Sègle XVI, lo domeni aperten a Pèira Martel, sieur de Boscrosay.
En 1596, lo titular de la distincion es Charles de Goustimesnil. Aquel capitani ligueur opèra en país de Caux e arma dempuèi Sant-Valery de las naus contra Henri IV. En 1592, pren de assaut amb una poignée d'òmes la fortalesa de Fécamp #que met al rei l'an seguent. Aquel darrièr lududes concedís de títols, rendas e bens de senhors ligueurs en païses de Caux.
La parròquia a erigit en municipalitat l'an 1869 per deslligament de Tocqueville-los-MursModèl:Labor .
Au Sègle XIII, le seigneur de la paroisse est Matthieu d'Abetot, chevalier ou écuyer.
L'histoire de la paroisse semble liée à celle de la famille de Bois-Rozé. À l'origine, il existe sans doute un site fortifié et un domaine seigneurial relevant des sires de Tancarville à lépoque ducale, et tenus par les anglais pendant la Guerre de Cent Ans.
Au milieu du Sègle XVI, le domaine appartient à Pierre Martel, sieur de Boscrosay.
En 1596, le titulaire de la seigneurie est Charles de Goustimesnil. Ce capitaine ligueur opère en pays de Caux et arme depuis Saint-Valery des navires contre Henri IV. En 1592, il prend d'assaut avec une poignée d'hommes la forteresse de Fécamp qu'il remet au roi l'année suivante. Ce dernier lui accorde titres, rentes et biens de seigneurs ligueurs en pays de Caux.
La paroisse est érigée en commune en 1869 par détachement de Tocqueville-les-Murs (ISBN 2-84234-017-5) .

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Fa caud / fas caud
1 Fa caud / fas caud le Mer 8 Oct - 18:45
Mertyl
Occitan Warrior
2 Re: Fa caud / fas caud le Mer 8 Oct - 19:17
zo
Occitan Warrior
A vilafranca se ditz "fa caud".
Pensi que "fas caud" deu èsser una deformacion recenta deguda a la perda de l'emplèc e donc de la mestresa de las conjugasons de l'occitan, un pauc coma lo famos "fas cagats".
3 Re: Fa caud / fas caud le Mer 8 Oct - 19:37
Gavach
Occitan Warrior
fas cagats".
Vertat es que sembla una fauta...Mas en catalan del nòrd o dison atanben, e l'error sembla donca espandida sus un territòri bèl. Benlèu que i a una autra explica? Cagat coma subsantiu benlèu? Fas de cagats, varianta de cagadas?
4 Re: Fa caud / fas caud le Mer 8 Oct - 20:23
fredoc
Occitan Warrior
Per çò qui es de l'error probabla, qu'avem tanben ua expression: "quin te va" qui quauquas personas disen "quin te vas". La "s" que'm sembla tanben ua error per'mor de non pas mei mestrejar las conjugasons.
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
5 Re: Fa caud / fas caud le Mer 8 Oct - 21:38
Barbet
Occitan Warrior
Dins Var li a fòrça joves que per dire "trauc" en francitan dison "strauc" [straw] per de rasons similaras...
Mi fa pensar a un tipe que rescontrèri dins lo reire país erautés que parlava un occitan basic pas marrit, mai que totun conoissiá pas la 1era persona estent qu'ausiá parlar occitan soncament per sa grand que just s'adreiçava a eu!
6 Re: Fa caud / fas caud le Lun 20 Oct - 8:41
maime
Lemosin de prumiera !
7 Re: Fa caud / fas caud Aujourd'hui à 14:55
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
1901
Aquesta pagina concernís l'an 1901 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
- Primièr salon de l'automobila en França.
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 22 de genièr - Decès de la reina Victòria.
- 25 d'abril - Manifestacions en Catalonha contra los jesuistas.
Oceania[modificar | modificar la font]
Austràlia[modificar | modificar la font]
Independéncia oficiala de l'illa lo 1èr de genier. Pasmens, dins lei fachs, la politica d'Austràlia demorèt fòrça influenciada per aquela dau Reiaume Unit fins a la Segonda Guèrra Mondiala. Dins aquò, aquò permetèt l'adopcion de divèrsei lèis progressistas coma l'extension dau drech de vòte e de candidatura ais eleccions ais fremas (blancas solament). Aquela decision s'apliquèt sus tot lo territòri franc de l'illa de Tasmania ont intrèt pas en vigor avans 1903.
Mond[modificar | modificar la font]
- 1 de genièr - Nigèria deven protectorat britanic.
- 9 de mai - Obertura del primièr parlament d'Austràlia, a Melbourne.
- 25 de mai - Argentina: fondacion de l'equipa de fotbòl Club Atlético River Plate a Buenos Aires.
- 12 de junh - Cuba deven un protectorat american.
- 6 de setembre - A l'exposicion Pan-Americana, l'anarquista Leon Czolgosz ferís lo President dels Estats Units William McKinley, lo que morirà al cap de 8 jorns.
- 14 de setembre - Theodore Roosevelt assumís la presidéncia dels Estats Units après l'assassinat de William McKinley.
Arts[modificar | modificar la font]
- Genièr - Charles Pathé òbris estudis provisòris a Vincennes. Empren la produccion de pelliculas a grand escalièr.
- 9 de setembre - Decès de Enric de Tolosa-Lautrèc.
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Medecina[modificar | modificar la font]
Invencion de la premier maquina permetent de realizar un electrocardiograma dins lei condicions d'un espitau per lo mètge olandés Willem Einthoven (1860-1927).
Economia[modificar | modificar la font]
- 10 de genièr - Comença l'espleitacion de petròli en Tèxas.
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 3 de genièr - Ngo Dinh Diem, president del Vietnam del Sud (m. 1963)
- 16 de genièr - Fulgencio Batista dictator cuban (m. 1973)
- 20 de genièr - Mohammed Naguib, president d'Egipte (m. 1984)
- 1 de febrièr - Clark Gable, actor american (m. 1960)
- 2 de febrièr - Jascha Heifetz, violonista lituanian (m. 1987)
- 23 de febrièr - Ivar Lo-Johansson, escrivan suedés (m. 1990)
- 25 de febrièr - Zeppo Marx, actor de comèdia american (m. 1979)
- 28 de febrièr - Linus Pauling, quimista american, Prèmi Nobel de Quimia e Prèmi Nobel de la Patz (m. 1994)
- 27 de març - Eisaku Sato, primièr ministre de Japon, Prèmi Nobel de la Patz (m. 1975)
- 27 de març - Carl Barks, dessenhaire american (m. 2000)
- 13 d'abril - Jacques Lacan, psicanalista francés (m. 1981)
- 17 d'abril - Raúl Prebisch, economista argentin (m. 1986)
- 29 d'abril - Hiroito, emperaire de Japon (m. 1989)
- 30 d'abril - Simon Kuznets, economista ucraïnés, Prèmi Nobel d'Economia (m. 1985)
- 18 de mai - Vincent du Vigneaud, quimista american, Prèmi Nobel de Quimia (m. 1978)
- 13 de junh - Tage Erlander, primièr ministre de Suècia (m. 1985)
- 9 de julhet - Barbara Cartland, escrivana britanica (m. 2000)
- 10 de julhet - Felipe Molas López, president de Paraguai (m. 1954)
- 4 d'agost - Louis Armstrong, musician american (m. 1971)
- 8 d'agost - Ernest Lawrence, fisician american, Prèmi Nobel de Fisica (m. 1958)
- 20 d'agost - Salvatore Quasimodo, escrivan italian, Prèmi Nobel de Literatura (m. 1968)
- 22 de setembre - Charles B. Huggins, scientific canadian, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m. 1997)
- 23 de setembre - Jaroslav Seifert, escrivan chèc, Prèmi Nobel de Literatura (m. 1986)
- 29 de setembre - Enrico Fermi, fisician italian, Prèmi Nobel de Fisica (m. 1954)
- 15 d'octobre - Enrique Jardiel Poncela, scenarista, actor, escrivan e realizaire espanhòl (m. 1952).
- 3 de novembre - André Malraux, escrivan e òme politic francés (m. 1976)
- 3 de novembre - Rei Leopòld III de Belgica (m. 1983)
- 17 de novembre - Walter Hallstein, president de la Comission Europèa (m. 1982)
- 22 de novembre - Joaquín Rodrigo, compositor espanhòl (m. 1999)
- 25 de novembre - Fernando Tambroni-Armaroli, primièr ministre d'Itàlia (m. 1963)
- 28 de novembre - Óscar Diego Gestido, president d'Uruguai (m. 1967)
- 5 de decembre - Werner Heisenberg, fisician alemand, Prèmi Nobel de Fisica (m. 1976)
- 5 de decembre - Walt Disney, productor, director, scenarista e animador de dessenhs animats american (m. 1966)
- 16 de decembre - Margaret Mead, antropològa americana (m. 1978)
- 20 de decembre - Robert Van de Graaff, inventor american (m. 1967)
- 27 de decembre - Marlene Dietrich, actritz alemanda (m. 1992)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 14 de genièr - Víctor Balaguer, poèta catalan (n. 1824)
- 22 de genièr - Reina Victòria del Reialme Unit (n. 1837)
- 25 de genièr - Prosper-Olivier Lissagaray, personalitat de la Comuna de París (n. 1838)
- 27 de genièr - Giuseppe Verdi, compositor italian (n. 1813)
- 17 de febrièr - Édouard Delamare-Deboutteville, industrial francés (n. 1856)
- 4 de març - Fèlix Gras, escrivan provençal (n. 1844)
- 13 de març - Benjamin Harrison, president dels Estats Units d'America (n. 1833)
- 16 de mai - Gustave Lefrançais, personalitat de la Comuna de París (n. 1826)
- 13 de junh - Leopoldo Alas, escrivan espanhòl (n. 1852)
- 9 de setembre - Enric de Tolosa-Lautrèc, pintor francés (n. 1864)
- 14 de setembre - William McKinley, president dels Estats Units (n. 1843)
- 12 de novembre - Alcèu deu Riu, escrivan occitan (n. 1819)
- 29 de novembre - Francesc Pi i Margall, president de la Primièra Republica Espanhòla (n. 1824)


text:
Linha 5 del Mètro de Barcelona
La Linha 5 o linha blava del Mètro de Barcelona s'inaugurèt lo 21 de julhet de 1951 coma Linha II. Lo traçat de la linha es de dobla via sosterranha, los talhièrs e los garatges se tròban en cò Boixeres e Vilapicina. Circulan a l'ora d'ara de trens de la sèria 5000.
La L5 a pas agrandit lo sieu trajècte dempuèi 1983 e va de Cornellà Centre a Horta. Es en bastiment lo tram entre Horta e Vall d'Hebron ont enllaçarà amb la Linha 3, malgrat qu'es pas un trajècte gaire long pòrta d'ans d'endarrieratges a causa de l'esbaussament d'un tunèl en bastiment dins lo quartièr del Carmel.
Tant la Linha 1 coma la Linha 5 an d'estacions amb tres cais. Una centrala e doas lateralas, aquela disposicion es nomenada internacionalament coma la solucion Barcelona, car permet que quand un tren arriba a l'estacion, per un lateral las gents dintren al dedins e per l'autre lateral se sòrta, en evitant aital las aglomeracions e esperar qu'unes davalen e los autres pugen.


text:
Aliança deis Uech Nacions
L'Aliança deis Uech Nacions foguèt una aliança concluda entre lei nacions europèas principalas mai lo Japon e leis Estats Units per luchar còntra la Revòuta dei Boxers e lo govèrn chinés qu'ajudèt l'insurreccion. Sei membres èran Japon, Russia, lo Reiaume Unit, França, leis Estats Units, Alemanha, Itàlia e Àustria-Ongria. En dificultat durant lo mes de junh de 1900, aquelei tropas deguèron se replegar e esperar per de renfòrç fins au mes d'aost. L'ofensiva decisiva vèrs Pequin acomencèt lo 4 d'aost e permetèt sa conquista lo 14. Puei, lei tropas de l'Aliança demorèron per s'ocupar de la repression dau movement dei Boxers fins a setembre de 1901.


text:
Leis de Newton
Las leis del moviment o d'inercia de Newton, o simplament las leis de Newton, son las leis qu'Isaac Newton formulèt, descrivon las originas e las condicions del movement dels còrses e son la basa de la mecanica classica. Newton publiquèt aquelas leis en 1687 dins una òbra de tres volums intitulada Philosophiae Naturalis Principia Mathematica, dins lo tresen volum las combinèt amb la seuna lei de la gravitacion universala puèi d'explicar las leis de Kepler alara reconeguda sul moviment de las planetas.
Las tres leis de Newton[modificar | modificar la font]
- 1ª Lei .-Principi de l'inercia
- « Tot còrs persèrva dins l'estat de repaus o de movement uniforme en linha drecha que se trapa, al mens qu'una certa fòrça agisca sus el, e lo constrenga a cambiar d'estat. »
Lo principi d'inercia ven mai complexe quand agís cap de fòrças sus un còrs o quand las fòrças contaagissan entre elas. Dins aqueles cases se dich que lo còrs es en equilibri. Segon çò que dicta aquela lei poiriam dire que l'efècte de las fòrças es pas de mantenir lo movement, coma o pensava Aristòtel, mas o modificar, es a dire, l'accelerar.
Una dificultat per que lo principi d'inercia se verifique es que los corses sus tèrra demòran pas indefinidament en movement. Totes los mobils perdon la velocitat e acaban per s'arrestar. Se poiriá pensar qu'aquela desacceleracion poiriá èsser provocada per manca d'una fòrça. Mas Galilèu asegurèt qu'èra a causa d'una autre fòrça que los frena. Aquelas fòrças son las dichas fòrças de fregament, que sens aquelas los corses de la tèrra se mourián de contunh.
- 2ª lei .-La lei fonamentala de la dinamica
- L'alteracion del movement es proporcionala a la fòrça que li es aplicada; e aquela alteracion se fa en linha drecha dins la direccion de la fòrça. S'exprimís amb la formula seguenta:
- ont m es la massa, la fòrça, e l'acceleracion. Las doas darrièras son de quantitats vectorialas.
Se divèrsas fòrças agisson simultanèament sus un còrs, tanben poiriam aplicar la formula fondamentala de la dinamica. Dins aquel cas la fòrça qu'apareis al primièr element serà resultant de totas las fòrças que lo còrs es somés.
La segonda lei de Newton inclutz lo principi d'inèrcia.
- 3ª lei .-Lei d'accion e de reaccion
- L'alteracion del movement es proporcional a la fòrça que li es aplicada; e aquela alteracion se fa en linha drecha dins la direccion de la fòrça.
Matematicament se pòt exprimir del biais seguent:
- Pauc a pauc, aquelas doas fòrças se trapan sus la linha qu'unís lo baricentre dels dos corses. Se cal pas oblidar qu'aquelas doas fòrças, pasmens se lo modul e la direccion sián egals e lo sens opausat, se contrarian pas, perque s'aplican sus de corses diferents.


text:
Joan de Palaprat
En Joan de Palaprat de Bigot, nascut a Tolosa en Lengadòc en mai de 1650 e mòrt a París lo 14 d'octobre de 1721, foguèt un avocat e dramaturg francés.
Foguèt lo complice de Dàvid Augustin de Brueis, amb qui escriguèt de pèças de teatre nombrosas. Les Œuvres de théâtre de Messieurs Brueys et de Palaprat apareguèron en cinc volums en 1755.
Foguèt un dels primièrs manteneires de l'Acadèmia dels Jòcs Florals de Tolosa en 1694.
Coma omenatge foguèt donat son nom a una carrièra de Tolosa.


text:
Recerci una cançon tradicionala qu'a per titre "la coa dau gat" o "la coa de mon gat". Ma dròlla m'a cantat aquo l'autre jorn en rentrant de l'escola, mai arribi pas a retrobar aquesta cançon (es per aguer lei paraulas). Gramaci per l'ajuda.
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
la coa dau gat
1 la coa dau gat le Ven 13 Avr - 22:51
sebastian
Gacha Empega !
Recerci una cançon tradicionala qu'a per titre "la coa dau gat" o "la coa de mon gat". Ma dròlla m'a cantat aquo l'autre jorn en rentrant de l'escola, mai arribi pas a retrobar aquesta cançon (es per aguer lei paraulas). Gramaci per l'ajuda.
2 Re: la coa dau gat le Sam 12 Mai - 20:21
cissonet
Òmi/Hemna de Situacion
"La coa dau gat que totjorn bolèga
La coa dau gat totjorn bolegaràs"
Deu èsser un plasèr de veire sos enfants tornar de l'escòla en cantant, non ?
Al còp que ven !
3 Re: la coa dau gat le Dim 13 Mai - 18:18
sebastian
Gacha Empega !
Es en tot cas quauquaren de ben qu'i a a l'escola publica dei institutors que son favorable a l'aprendissatge de la lenga nostra. La cançon es un biais força utile per aquo.
4 Re: la coa dau gat Aujourd'hui à 15:19
Contenu sponsorisé
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
38 photos
12 photos dans 2 sous-albums
Pic de Paumade, Le Puech, Pic de Crabère, Tuc de Bouc, Cap de Gauch, Pic de Pale de Rase, Pic de la Calabasse, Tucole de Paillère, Cap d'Empaillou, Mail de Bulard, Tuc de Cagonilles, Tuc de la Coume de Lauze, Pic de Serre Haute, Pic de l'Har, Pic de Nédé, Pic de Moussau, Pic de Mardans, Pic de Barlonguère, Pic de Maubermé, Cap de Bouirex, Pic d Arraing, Pic de Cour Vic, Pic de Sérau, Pic du Midi de Bordes, Mont Valier, Pic de l'Homme, Pic de Villeneuve, Petit Valier, Pic de la Pale de la Clauère, Tuc de Quer Ner, Tuc de la Messe, Cap de Raspe, Tuc de Coucou


text:
Lakota (lingüistica)
Lo lakota (Lakȟóta, teton, teton sioux) es la pus espandida del las tres lengas del pòble Sioux, de la familha del las lengas sioanas. E mai que generalament ensenhada e considerada pels parlaires coma una lenga separada, la lenga Lakota es mutualament comprensible amb dos autres lengatges (cf. Dakota) e considerada pels lingüistes coma una una de las tres varietats màgers de la lenga sioux (o dakota al sens larg). La lenga lakota representa una de las pus importanta lenga parladas de la comunitat dels americans natius als Estats Units, amb aproximadament 8000, 9000 locutors, mai que mai per las planas septentrionalas del Nòrd e Sud Dakota.


text:
Friedrich Grützmacher
Friedrich Wilhelm Grützmacher (Dessau, Anhalt, 1 de març de 1832 - Dresden, 23 de febrièr de 1903) foguèt un violoncellista alemand. Venguèt famós durant la segonda mitat del sègle XIX.
Biografia[modificar | modificar la font]
Friedrich Grützmacher aprenguèt la musica amb son paire. Mai tard comencèt d'estudis de violoncèl amb Karl Dreschler, un dels discípols de Dotzauer.
En 1848 foguèt descobèrt a Leipzig pel prestigiós violonista, Ferdinand David, que faguèt organizar divèrses concèrts per el. Dos anys mai tard, venguèt violoncellista solista dins l'orquèstra del teatre de Leipzig e professor al Conservatòri de Leipzig. Toquèt dins lo David String Quartet. Grützmacher se mudèt a Dresden en 1860 per venir violoncellista principal de l'Orquèstra de cort, e lo menaire de la Societat Musicala de Dresden Musical. Mai avant, en 1877, trabalhèt coma professor al Conservatòri de Dresden. Comencèt alara de far de concèrts dins tota Eurpa e mai dins l'Empèri rus, e es durant lo temps qu'i demorèt que coneguèt Karl Davidov, un violoncellista famós, e venguèron fòrça amics. Foguèt professor de Wilhelm Fitzenhagen e d'Hugo Becker.


text:
-101
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -101 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Egipte[modificar | modificar la font]
Las de la regéncia de sa maire Cleopatra III, Ptolemèu X capitèt de l'assassinar. Fins a sa mòrt, venguèt lo cap vertadier dau país — mai partejèt oficialament lo poder ambé sa frema Berenitz III.


text:
Val Maira
La Val Maira (var. non localas: Vau Maira, Vath Maira) es una de las Valadas Occitanas e un parçan d'Occitània (una comunautat montanhòla), dins la província de Coni (estat italian). Lo riu de Maira li dona son nom.
Sa capitala es Sant Damian e sas vilas principalas son Buscha e Draonier.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
En montant al lòng de l'as central de la Valada s'arriba a la Clapiera (1614 m), ai pès de la Provençala.
Estòria[modificar | modificar la font]
Viòls e vias militaras pòrton ai còls de las vielhas vias de l'emigracion d'ente se calava en França, dins Ubaia e Ubaieta. La Valada presenta un bòn numre d'òbras d'art: gleisas romànicas-gòticas, frescs d'escòla prestigiosa (H. Clemer, Baleison), pònts merlats, fònts, maisons bo fenèstras bessonaas e testas talhaas.
Economia[modificar | modificar la font]
La richessa estòrica-artística e naturalística e la presença d'estructuras per las excursions (G.T.A., Percors Occitans) an permés lo desvolopament d'un torisme cultural qu'a ben de succès dins lhi país de lenga tedesca, bo un moviment d'excursionistas d'Alemanha, Soïssa e Àustria. Ent'aquesti ans, an començaas a retornar en valada de fòrças joves: filhs d'emigrats o joves de la vila que, chausit un autre estil de vita, an enchaminaas d'activitats agrícolas, artisanalas, torísticas.
Torisme[modificar | modificar la font]
Los Camins Occitans (it. Percorsi Occitani) son un camin toristic, divisat en las tretze estapas, que passa de long de tota Val Maira.


text:
-453
Aquesta pagina concernís l'an -453 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Republica Romana[modificar | modificar la font]
Reglament de la crisi entraïnada per la prepausicion de la Lex Terentilia e adopcion definitiva de la creacion d'una comission de dètz magistrats cargats d'escriure una lèi regardant totei lei Romans. D'ambaissadas foguèron mandadas ai ciutats grègas per s'informar dei lèis escrichas localas, especialament aquelei de Solon.


text:
Mèrcure (planèta)
Mèrcure est la premére planèta du systèmo soléro en ôdre de distance du Solely. On sé prèje d’una planèta terrestra de dimencion modèsta, avouéc un diamètre enfèrior a la mêtiêt de cél terrestro; il aparêt pesantament cratèrizâ, assé/incô a côsa de la mancance d’una atmosphèra aprèciabla qu’il povésse amortar les empacts mètèoricos, et per ço-ce son aspect rapèle de prôcho cél de la Luna.
Son nom dèrive de cél de l'omonyma divinitât romana; son symbôlo astronomico () il consiste d’una rapresentacion stylisâ du caducé du Diô. Dens les cultures de l'Estrèmo Oriant la planèta est designâye coment l'âstro de l'égoua, un des cinqu èlèments fondamentals.
La planèta at pas des verjèttes et des satellites naturales.
Novèles Historiques[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
On se prèje de la planèta ples/més prôcho du Soley, de pas franc simpla obsèrvacion, mas quand mêmo ja cognua ux popolacions ancienes, coment Èg.iptians, Ch.inouès, Sumèros (trêsiémo milènèro a.C.). Les dificultâts de lo individuâ ils dèpendont de la petiôda distance du Solely, qu’il dèrenje pas tojorn la vijon (da)ment lo crépuscôlo ô justo avant l’ârba. Les Sumèros lo apèlavon Ubu-idim-gud-ud; les Babilonès, qu’ils ant tramandô la premiére obsèrvacion detèlyâye des planètes, en empléyant les noms gu-ad ô gu-utu.
Les Grecs balyéront à Mèrcure doux noms: Apol, l’èthêla du matin, et Hermes, l’èthêla de la vèprâ. La rèalisacion du fêt qu’il fut una solèta planèta il est atribuya à Phytagora. Tojorn à côsa des grandes dificultâts d’observacion, tant que u XXèmo sièclo il ére d’opinion comena qu’il egzistisse una ôtra planèta assé/incô ples/més prôcho u Solely que Mèrcure, Volcan, aprés identifiâ avouéc lo mémo côrp cèlèsto.
Ples de rècent, u 1631 Pierre Gassendi fut lo premiér à observar un passajo de Mèrcure devant lo Solely, selon les previjons fôrnie de Jian Kepler. U 1639 Jian-Baptista Zupi, en empleyant un tèlèscopo, dècuvret les fases de Mèrcure, semblables à celes de Venus et de la Luna/Lena. Ço-cé fôrnit l’èprôva dèfinitiva que Mèrcure verie u tôrn du Solely.
Mas que dens les ans Souessanta du XX° sièclo, marci ux osbservacions radiô et radar, on a carculâ avouéc precijon la pèrioda de rotacion de la planèta, qu’avant on pensâve qu’el ére ègâla à cela de rèvolucion.
Nomenclatera[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
- Les planes de Mèrcure, semblables a les mèrs lunères mas avouéc una albeda maj.ora, els vegnont apelâyes planitiae. Á èxcèpcion de Planitia Caloris, la règ.ion plata ples/mes ètendua, et Borealis Planitia, qu’el ocupe una partia de l’emisphèro enversenc/septentrionâl, totes les ôtres planes pregnont à nom de Mèrcure dens les difèrentes lengoues.
- Les quatro valâyes (valles) pregnont à nom des enstalacions radio tèrrèstres marci à les quintes il est éthâ dètèrmenâ l'èfèctiva perioda de rotacion mèrcuriena.
- Les noms des baragnes (rupēs) ils derivont des batéls empleyês per les grandes esploracions du XV° sièclo, avouéc rèfèrence u rolo de Mèrcure coment Diô des voyâjos et des comèrços.
- Doves morênes pregnont lo nom de dorsa et els sont entitulâs à des astronomi qu’ils obsèrvéront Mèrcure de la Tèrra.
- Les noms des cratéros dèrivont des grands esponents des arts et de l'umanismo, à èxcèpcion du cratéro Kuiper, qu’il fut lo premiér à éthre dècuvèrt vu qu’il est visiblo de luen et il fut entitulâ à l'emportant astronomo, et lo cratero Hun Kal, du termo maya per "20", puésque il est convèncionalament travèrsâ du vengtiémo mèridian de longituda et il foncione de puent de rèpère per lo systèmo des coordinâyes mèrcurianes.


text:
Sainte-Croix
Sainte-Croix es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Santa-Crotz fa partida de la Bressa louhannaise.
Sainte-Croix fait partie de la Bresse louhannaise.
Istòria[modificar | modificar la font]
Dintre 1795 e 1800, Santa-Crotz absorbeix la municipalitat éphémère de Tagiset[1].
Entre 1795 et 1800, Sainte-Croix absorbe la commune éphémère de Tagiset[1].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 Ehess, nòta communale de Santa-Crotz sus la basa de donadas Cassini, consultada lo 5 de julhet de 2010 Error de citacion : Invalid
tag; name "Cassini" defined multiple times with different content


text:
Dampierre-sous-Bouhy
Dampierre-sous-Bouhy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo senhor de Dampierre-jos-Bouhy a fin del XVIIe sègle es Philippe de Troussebois, #lo que residís a Colméry (Nièvre)[1].
Le seigneur de Dampierre-sous-Bouhy à fin du XVIIe siècle est Philippe de Troussebois, lequel réside à Colméry (Nièvre)[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 3 E 8 / 142 - Archiu del notaire Louis Voullereau - Archiu départementales de la Nièvre
- ↑ 3 E 8 / 142 - Archives du notaire Louis Voullereau - Archives départementales de la Nièvre


text:
Sibirill
Sibirill en breton ( Sibiril en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Sibiril Es un démembrement de l'anciana parròquia primitive de Plouescat. La parròquia de Sibiril depen de la évêché de Léon. Se tròba lo appellation Sibiril (vèrs 1330 e en 1435) e Sibirill (en 1467).
Sibiril est un démembrement de l'ancienne paroisse primitive de Plouescat. La paroisse de Sibiril dépend de l'évêché de Léon. On trouve l'appellation Sibiril (vers 1330 et en 1435) et Sibirill (en 1467).


text:
Vaunaveys-la-Rochette
Vaunaveys-la-Rochette es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament de Droma e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Vaunaveys-La-Rochette a situat a Nombre|7|km}} al nòrd de Crest (cap de-luòc del costat), a Nombre|27|km {{}} al sud-es de Valéncia e a Nombre|16|km {{}} al sud de Chabeuil.
Las municipalitats limitrophes son Ourches, Crest, Eurre e Upie.
Vaunaveys-la-Rochette est situé à Modèl:Nombre au nord de Crest (chef-lieu du canton), à Modèl:Nombre au sud-est de Valence et à Modèl:Nombre au sud de Chabeuil.
Les communes limitrophes sont Ourches, Crest, Eurre et Upie.


text:
On va parler occitan dans le métro dès la rentrée
Culture.
Les annonces des stations vont se faire en français et occitan dans le
métro toulousain pour le festival Occitania (25 au 28 septembre). Et
elles seront maintenues.
Des annonces en français et en occitan dans le métro à la rentrée. Photo DDM, Archives-Th. Bordas
OAS_AD("Position1");
à
l'aéroport de la Nouvelle-Orléans, vous êtes accueillis par des
messages en anglais et en français. Sympathique clin d'œil à la
présence française et cajun en Louisiane. Tisséo envisage d'informer
les usagers du métro toulousain dans la langue de Molière et celle de
Goudouli. Fort louable initiative alors que le centre historique de la
Ville rose arbore déjà des plaques de rues en français et en occitan.
Les défenseurs de la langue occitane militaient pour cette idée. Le
nouveau président de Tisséo, le Vert Stéphane Coppey a dit : « Banco !
». « Le projet existait depuis un an. Après quelques blocages, il fait
désormais l'objet d'un consensus au sein de la régie », explique David
Carlier, directeur de cabinet du président.
« comme on parle chez nous »
« Beaucoup de clients nous font remarquer que la voix de femme qui
annonce les stations de métro dans les rames est un peu mécanique et
sans saveur. On aimerait qu'elle s'exprime comme on parle chez nous,
nous disent-ils. À l'occasion du festival Occitania, qui se déroulera à
Toulouse du 25 au 28 septembre prochain, les annonces se feront
désormais en français et en occitan », poursuit le responsable.
Une initiative qui s'inscrira dans la durée puisque ces annonces
bilingues seront définitives. On pourrait entendre les premières fin
août début septembre : « Nous devrons être opérationnels en tout état
de cause pour le festival », précise David Carlier.
L'initiative s'inscrit aussi dans les partenariats organisés par
Tisséo avec les principaux événements de la ville : « On a habillé
ainsi les portes palières de la station Minimes-Nougaro avec des
paroles et des photos du chanteur toulousain », ajoute le directeur, «
pour l'anniversaire de sa naissance, le 9 septembre, les « cheminées »
de la station Minimes, qui débouchent sur l'avenue, seront aussi
décorées en hommage à l'enfant du quartier ».
Le métro rend aussi hommage à l'année Jaurès ou au Printemps de
Septembre, tandis qu'une médiation touristique et culturelle est prévue
en français, anglais et occitan pour faire (re) découvrir les œuvres
d'art de chaque station aux usagers et aux touristes, qui bénéficient
depuis cet été, à l'Office du tourisme, d'un ticket Tourisme leur
permettant pour 4,20 € d'effectuer 12 déplacements dans la journée dans
les transports publics toulousains. À terme, les inscriptions dans le
métro pourraient aussi être bilingues. Et si l'aéroport de
Toulouse-Blagnac se mettait lui aussi à la langue d'Oc ?
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
1 Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Lun 3 Aoû - 19:57
Zengi
Trobador !!
31 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 9 Sep - 15:08
Qualqu'un mai
Guelha de bonda
32 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 9 Sep - 18:26
joan_cavalier
Trobador !!
Godolin a écrit:joan_cavalier a écrit:Mouais, quitament se i'aria causa de diser del biais d'onte es estat fach.....
Benlèu Cedric, apuèi coma t'èi dit totescàs, lo quasèrn de las cargas aviá cambiat e aguèrem "un pauc" de trabalh quand l'occitanisme tot èra a far fèsta a l'Estivada (véser l'article de la Despacha). Caliá véser l'uregéncia e subretot l'exigéncia de Tisséo subretot al moment ont lo mond èran a mand de partir en vacanças (me pòdes créser, èra agradiu de trabalhar en plen calimàs ...). Personalament, renègui pas lo trabalh que fasquèron d'autres abans (ràdio Occitània, Convergéncia Occitana, Maurici Andrieu, ...). Apuèi, n'avèm la costuma, i aurà de mond per nos escupir dessús (es l'espòrt màger en Occitània). Pels autres, aurez comprés de quina associacion vòli parlar.
Escota disi pas aquò, contra tu (e lo sap plan n'avem ja parlat) mas nosautres tanben començam d'aver la costuma de la recuperacion de certs "ieoTISTES" (nos an fach lo cop amb lo CROC per las placas de carrieras) e te dirai que començi de n'aver un boçin mon confle que l'IEO (reconegut d'inutilitat publica dempuei 1945) tornesse prener a cada cop projectes que vo, els jostenon, mas que son pas tot sol de jostener (tirarai ROC de tot aquo, aprep tot avem pas que fach lo nostra trabalh en fornissan l'estudio ta enregistrar) mas bon ai pas ausit d'eisemple referencia a TISSEOC dins la conferencia de premsa pr'amor que pensi que sense lo trabalh qu'an fach (e soi plan plaçat per lo poder diser, n'eri pas sòçi de TISSEOC doncas luchi pas per la meuna botica) seria benleu estat mens aisit.
A cada còp, l'IEO (per evitar las contestas inutilas, me pausi sus las meunas basas de saber l'IEO 31 (veire mai precisentament lo seu "director")) a coma rotle d'arrivar a l'acabament quora i'a la premsa e los lums ta diser "avetz vist ço que l'IEO a fach" sense citar d'autres qu'an fotut las mans dins la merda tre la debuta e francament, trapi aquo de racar
Aprep me diras pegavia plan per una conferencia de premsa ta presentar un catalogue editat per l'IEO de las manifestacions que se fan dins lo rodol ramondin mentre l'acabament de setembre e la debuta de novembre......de que ahhhhhh pardon es un festenal ?
Cedric
33 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 9 Sep - 18:58
Danís
Adjudant
joan_cavalier a écrit:
A cada còp, l'IEO (per evitar las contestas inutilas, me pausi sus las meunas basas de saber l'IEO 31 (veire mai precisentament lo seu "director")) a coma rotle d'arrivar a l'acabament quora i'a la premsa e los lums ta diser "avetz vist ço que l'IEO a fach" sense citar d'autres qu'an fotut las mans dins la merda tre la debuta e francament, trapi aquo de racar
Io sei desjà content quand un proecte arriba, alara que sia sinhat IEO, TISSEOC, MED'OC o-que-que-siaOC, tròbe 'quò mai que segondari...
34 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 9 Sep - 19:12
Sokolovic
Trobador !!
Cedric, t'avisas de çò qu'es coma capitada ? Vòli ben que t'agrade de renar, mai aqui, que siegue l'IE, lo CROC ò lo Colleitiéu Prouvenço, fau pasmens saludar aquel eveniment.
L'auria la mesma causa a Marselha, menada per de provençalistas que picariau dei mans sensa ges de problèmas.
35 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 9 Sep - 22:48
Einucent
Occitan Warrior
Per sa defensa (ò m'a pas ren damandat mas l'aime bien) se passèt un processus parrièr en 2001 au moment de damandar de las placas de charrièras.
Me suvene d'aver assistit en genièr a 'na massada dins lo mai grand fotralh per dinamisar un collectiu que volia portar la damanda dau metrò de Tolosa en Occitan. Era la cort dau rei Petaud, parlèrem dau Québec e de la Gara de Solhac. Voliam portar lo pèt aus usagièrs, far mena que la damanda sià de bon veire dins los transpòrts.
Faguèi un site dempuèi, (e Lutz trabalhèt sus lo visuau tamben), aimariá saber se me fau chamnhar quò que l'i es escrich, ai deguna enveja de ridiculisar un pauc mai las gents que lancèren l'afar. Godolin, te deurias saber.
Sirà amb plaser que permenaram lo amics venguts a Tolosa dins un metro que las anoncias son en Oc, solide, esitatz pas de venir a la davalada. Per contra podretz entendre que los militants que s'investiguèren un minimum e que son pas estats dau tot contactats per «Mossur-nas-de-fainard-que-coneis-un-fum-de-monde-e-que-ò-farà-plan-mielh-tot-sol» l'an un pauc marrida.
I a de qué se sentir pres per daus merdós que 'riban pas a ren.
Podriam eschivar de trollejar sus lo contexte tolosan e l'occitanisme institucionau dins lo topic dau metro, tots los biais.
36 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 10 Sep - 7:25
Qualqu'un mai
Guelha de bonda
Pel festenal, cadun pòt pensar çò que vòl (sonque per Cedric, "lo catalòg" nos còsta car pr'aquò). Aquel festenal permet ("tanben") d'aver 2 CDI (cresi pas que las associacions occitanas siásquan confladas de CDI mas bon ...). Per acabar, cal pas resumir tot còp las associacions a una persona (mas cal pensar tanben a l'ensemble de las autras personas que i trabalhan ... sens cap de poder benlèu mas que veson de trabalhar coma cal pr'aquò).
Per Einucent: t'èi pas doblidat, te mandarèi lèu çò qu'as demandat.
37 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 10 Sep - 17:15
Cerièra de Mai
Trobador !!
+1Godolin a écrit:Apuèi, coma diguèretz Matieu C e Danís, çò mai important es d'aver aquelas anoncias, rai pel demai, nos en fotèm de tot biais
38 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 10 Sep - 17:19
Cerièra de Mai
Trobador !!
+1Godolin a écrit:Apuèi, coma diguèretz Matieu C e Danís, çò mai important es d'aver aquelas anoncias, rai pel demai, nos en fotèm de tot biais
Coma legiguèri dins una prepausicion de Comunicat de TisseÒc :
Gniiiii ! Contenta !!Toulouse, ville historique des pays occitans, assume son histoire et inscrit la langue occitane dans sa modernité. C’est une première dans l’état français. Cette initiative place le pays toulousain à égalité avec d’autres grandes villes européennes qui souhaitent innover et valoriser leurs spécificités territoriales (Bilbao, Barcelone, etc.).
Dernière édition par Cerièra de Mai le Jeu 10 Sep - 18:11, édité 1 fois
39 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 10 Sep - 17:41
Einucent
Occitan Warrior
+1Godolin a écrit:cal pas resumir tot còp las associacions a una persona
Mercès, per lo complement d'infos sus los noms emplejats. Mettrai lo site en conformetat, se i a mantunas version prepausads qu'es l'endrech per i furnir lo debat.
40 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Ven 11 Sep - 12:43
Einucent
Occitan Warrior
41 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 17 Sep - 13:16
Qualqu'un mai
Guelha de bonda
http://www.ladepeche.fr/article/2009/09/17/674269-Le-metro-parle-occitan-mais-perd-des-couleurs.html
Le métro parle occitan mais perd des couleurs
Transport. Annonces en langue d'Oc.
L'art sur les cages d'ascenseur doit rester éphémère pour Tisséo. Les couleurs doivent disparaître. Photo DDM, archives-M.L.
«
Prochaine station Joan Jaures » (une voix féminine prononce : « roan
raores »). On entend ce message à l'intérieur du métro ligne A, depuis
quelques jours. Comme nous vous l'annoncions dès cet été en
exclusivité, le métro toulousain a décidé de parler occitan à
l'occasion du prochain festival Occitania. Une initiative qui perdurera
après la fin de cette manifestation. Des tests sont effectués sur
certaines stations et le dispositif doit être opérationnel pour le 21
septembre. Avec parfois quelques bévues : un message enregistré
annonçait hier le concert en hommage à Nougaro qui a eu lieu le 9
septembre !
L'initiative occitane est saluée par tous les occitanistes et par
bien d'autres, sensibles à la belle langue d'Oc : les plaques de rues
du centre ville étaient déjà doublées par la version occitane du nom
des rues et les vers du poète toulousain Pèire Godolin ou la prose de
l'écrivain aveyronnais Joan Bodon chantent si agréablement et
puissamment à nos oreilles.
Ascenseurs déstickés
On connaît le travail de mécénat de Tisséo auprès d'artistes de
renommée internationale. Chaque station des deux lignes du métro
toulousain abrite ainsi, à demeure, une œuvre d'art.
Des artistes ont aussi été invités à travailler sur les cages
extérieures d'ascenseur du métro. Des œuvres qui sont, elles,
provisoires, tout comme les applications de sticks en hommage à Jean
Jaurès ou à Claude Nougaro dans les stations portant leur nom. Les
cages d'ascenseurs du métro vont donc perdre un peu de leurs couleurs.
Certains de nos lecteurs s'en sont émus et même le blog
lamarridatolosa.unblog.fr. On peut aussi réagir sur le blog d'un des
artistes concernés : Chat Maigre.
42 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 17 Sep - 14:55
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
43 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 17 Sep - 15:50
Qualqu'un mai
Guelha de bonda
44 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 17 Sep - 18:58
maime
Lemosin de prumiera !
45 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Sam 19 Sep - 0:31
Einucent
Occitan Warrior
46 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Lun 21 Sep - 17:50
Cerièra de Mai
Trobador !!
47 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Lun 21 Sep - 19:19
Einucent
Occitan Warrior
en esperar de trenchar per chasca estacion. Me podetz dire quin player vos sembla lo mielh… davant que me decidiguèsse autocraticament
Dernière édition par Einucent le Lun 21 Sep - 21:02, édité 2 fois
48 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mar 22 Sep - 8:44
clafotis
Occitan Warrior
49 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mar 22 Sep - 10:17
Qualqu'un mai
Guelha de bonda
http://www.ladepeche.fr/article/2009/09/22/677793-Prochaine-station-Jouane-Jowesse.html
« Prochaine station, Jouane Jowesse »Métro. Les noms des stations désormais annoncés en occitan.
Photo archives DDM, Th. B.
C'est marrant, on se croirait un peu en vacances à Barcelone ».
Étudiante à Toulouse, Lisa est tourangelle. Alors elle trouve l'annonce
bilingue français-occitan des stations de métro plutôt « dépaysante ».
Audibles sur les deux lignes du métro toulousain, les messages en
deux langues ont l'air d'amuser la plupart les voyageurs. Paul a
embarqué à « Bacho Cambo » et salue l'idée : « On se cultive en
voyageant. Certains noms sont assez amusants, comme « pédaouco »
(prononce-t-il phonétiquement) pour Patte-d'Oie. Ou San Subra pour
Saint-Cyprien. »
À la station Arénosse (Arènes, quoi), Jean-Michel s'immisce dans la
conversation. Pas d'accord du tout. Retraité de la fonction publique,
il pourfend l'initiative : « En France on parle français. Toute l'unité
du pays s'est faite autour de la langue. Pour moi c'est un retour en
arrière. »
« Jouane Jowesse », annonce la dame du haut-parleur. « Voyez ! c'est
ridicule, s'esclaffe-t-il. Jean Jaurès, c'est Jean Jaurès. C'est pas
Jouane Jowesse. C'est comme si on avait parlé de Michel Jackson… »
« Faut pas pousser ! reprend Paul. Les noms de rue sont déjà sous-titrées en occitan, personne n'en fait un plat… »
Pour Édith, le sujet ne mérite quoi qu'il en soit pas qu'on se mette
ainsi en boule. « C'est vrai qu'il y a sans doute des choses plus
urgentes à faire dans la société que traduire les stations en occitan.
Mais j'avoue que ça me plaît. Une manière de rappeler que l'histoire de
Toulouse et celle de l'Occitanie sont mêlées. Et puis ça me fait
surtout penser à ma grand-mère, qui parlait en occitan dès qu'elle se
mettait en colère ».
Un que ça met en colère, le métroccitan, c'est Karim. « Vous avez
entendu comment on dit Bellefontaine ? » Non. « Eh ben on dit Belle
foune ! On va encore se moquer du quartier ».
50 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mar 22 Sep - 14:16
Einucent
Occitan Warrior
suèi pas decidit, m'agradava lo 1(3) per defaut.clafotis a écrit:lo n°2 o b'etot lo n°4
qu'es 'rai qu'es un pauc purit, lo tire, amai fai un casdre blu vòrre jós Camino.subretot pas lo n°5, lu crese dessenhat per lo sit 3615segolèna
Aponde l'article de la Despacha. Mercès G
51 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mar 22 Sep - 18:14
zo
Occitan Warrior
Bon anem, rai es ja plan d'aver d'occitan dins lo metro...
52 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mar 22 Sep - 22:15
Einucent
Occitan Warrior
Dise ren dins lo cas de gents que lo faguèren ilhs : Joan Bodon, Max Roqueta…Qu'es normau quora sèm dins 'na desmarcha de tornar conquistar son identitat de deure trenchar coma la fòrma oficiala. Si de non aime mielh daissar coma l'original, vau pas inventar un Cardenal de Ric Luòc o romegar aprèp lo sistème d'espleitacion Finèstras de Guilhèm Ponts.
Davant de davalar chas me auvisse Françès Verdièr coma si qu'era 'na catalana que legissià sus 'na mapa, me sembla un pauc too much. Los noms son daus repères, fau daissar a las gents lors repères. Pòde conçaubre de far 'na excepcion per Jaurès, que coneissèm son rappòrt a l'Occitan, e que demòra naturalament pròche.
Suèi pas egur que la familha dau Ginguoin aimarian veire las placas a son nom venir Jòrdi Guengoenh, e suèi pas segur qu'aimariá ieu tampauc ; emai coneiguesse son pausicionament sens equivòca sus lo subject (dins mantuns discors oficiaus d'aprèp la liberacio se legís « …Résistance sur cette terre occitane. »)
Esquiròl geina pas, Mermoz, chamnha pas, mas Joana d'Arc 'na figura parrièra dau nacionalisme francès, me damanda si qu'era bien la pèna. Quò era 'na prejada de Tisséo, d'aver un equivalent occitanisat ò son los revireires que davançèren la damanda ?
La remarca vau per las charrièras Clovis, St Louis, Bugeaud, Thiers, Savorian de Brazza eca…Coma se dìs Joseph Goebels en Yiddish ?
Lo demai, bof, qu'es pas greu, onestament fai dau bien de ò auvir coma quauqua-ren de normau ! E osca a quilhs que ne'n faguèren 'na realitat.
53 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mar 22 Sep - 23:32
maime
Lemosin de prumiera !
Quò se vei plan dins una autra lenga latina que coneisse : lo castelhan. En castelhan òm ditz : Juana de Arco e Juan Jacobo Rousseau. Sabe pas d'ente ven l'usatge de Jacobo per Rousseau en castelhan mas qu'es l'unic emplec de queu nom que coneisse dins quela lenga.
Anem, vau far mon cagant lingüistic. Dins lo famos TdF i a "Clouvis" mas pas de Joana d'Arc... I a la torre Sant Lois. Parla dau rei maitot mas sens balhar de nom en occitan. Los noms istorics (pas los autres) qu'es un trabalh de lingüiste coma la toponimia. Apres, podem totjorn crear d'usatges noveus.
54 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mar 22 Sep - 23:53
Danís
Adjudant
Anem, pensatz que 'quò vai durar quant de temps quel afar, avant d'esser tirat ?
55 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 23 Sep - 0:00
maime
Lemosin de prumiera !
Danís a écrit:Anem, pensatz que 'quò vai durar quant de temps quel afar, avant d'esser tirat ?
Sabe pas mas tant que i aurà pas de cas de gripa A sus Tolosa, la Dépêche nos va surtir un article per setmana sus l'occitan dins lo metro !!!!
56 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 23 Sep - 2:03
Einucent
Occitan Warrior
quò deu èsser Romailha que l'i a fach metremaime a écrit:Dins lo famos TdF i a "Clouvis"
Danís a écrit:Se resume plan, entre los colhons que cresen que quo es de l'espanhòu, los jacobins que son contra, los puristas que tròben que la lenga es pas la bona, los amators de teatre que tròben que las votz fan pas naturau, e quauques uns que regreten d'aver revirat los noms pròpres, sem pas surtits...
Anem, pensatz que 'quò vai durar quant de temps quel afar, avant d'esser tirat ?
qu'es 'rai que nos aiman plan, en esperar d'aver quaqua-ren dese metre jós la dent. Fau ben dire, las reaccion daus jacobins se ne'n legís mas dins l'ensem quò es bien acculhit. E tant melhor, se parla pas de las tirar.maime a écrit:tant que i aurà pas de cas de gripa A sus Tolosa, la Dépêche nos va surtir un article per setmana sus l'occitan dins lo metro !!!!
57 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 23 Sep - 6:39
Qualqu'un mai
Guelha de bonda
Einucent a écrit:Qu'es normau quora sèm dins 'na desmarcha de tornar conquistar son identitat de deure trenchar coma la fòrma oficiala. Si de non aime mielh daissar coma l'original, vau pas inventar un Cardenal de Ric Luòc o romegar aprèp lo sistème d'espleitacion Finèstras de Guilhèm Ponts.
Davant de davalar chas me auvisse Françès Verdièr coma si qu'era 'na catalana que legissià sus 'na mapa, me sembla un pauc too much [...]mas Joana d'Arc 'na figura parrièra dau nacionalisme francès, me damanda si qu'era bien la pèna. Quò era 'na prejada de Tisséo, d'aver un equivalent occitanisat ò son los revireires que davançèren la damanda ?
As rason Einucent mas tecnicament auriá balhat per exemple per l'anoncia: en fr "Jeanne d'Arc" encadenat ambe l'òc "Jeanne d'Arc", tot parièr per Francés Verdièr, etc. Seriá estat un pauc pesuc a l'aurelha. Apuèi, ideologicament, compreni cap e tot. Ara que las anoncias se pòdon ausir dempuèi duas setmanas, los usatgièrs del mètro sabon qu'es d'occitan (es l'impression qu'èi cada maitin e cada ser).
58 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 23 Sep - 11:08
Axel
Francimand's Killer
Òsca Tolosa!
59 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Mer 23 Sep - 16:19
Lafontan
Occitan Warrior
Gaitatz sus la rubrica novèla "ALERTA" del Kiosk
60 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan le Jeu 24 Sep - 22:27
posoèra
Occitan Warrior
A cada còp que l'ausi parlar qu'èi tròp la vergonha en pensar que la gent van pensar qu'aquò es l'occitan ....
De que ne pensatz los qu'an ausit las anoncias ?
61 Re: Se parlarà occitan dens lo metrò tolosan Aujourd'hui à 23:35
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Vulmont
Vulmont es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Vulmont A situat a unitat|8|km}} de Nomeny, a unitat|9|km {{}} de Delme, a unitat|18|km {{}} de Verny e a unitat|28|km {{}} de Mètz.
Vulmont A situat a unitat|14|km}} del aeropòrt Mètz-Nancy-Lorraine. La parca de Rémilly es Modèl:A unitat, la parca de Lorraine TGV, a unitat|18|km {{}} e la parca de Pont-a-Monsó a unitat|24|km {{}}.
L'accès al A 31 en direccion de Nancy es Modèl:A unitat, aquel als A 315 e A 314 (en donant d'accèsses al A 4 e al A 31 cap a Luxemborg) a unitat|26|km {{}}.
Vulmont est situé à 8 km de Nomeny, à 9 km de Delme, à 18 km de Verny et à 28 km de Metz.
Vulmont est située à 14 km de l'aéroport Metz-Nancy-Lorraine. La gare de Rémilly est à 15 km, la gare de Lorraine TGV, à 18 km et la gare de Pont-à-Mousson à 24 km.
L'accès à l'A 31 en direction de Nancy est à 18 km, celui aux A 315 et A 314 (donnant accès à l'A 4 et à l'A 31 vers Luxembourg) à 26 km.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Dépendait De l'anciana província del Barrois, en lo Saulnois.
- Dépendait de l'ancienne province du Barrois, dans le Saulnois.


text:
Villes et mairies du District de Lisbonne
Liste des communes
Lisbonne
Ville de Lisbonne, localité du Portugal de 520 000 habitants.
La mairie de Lisbonne a une adresse e-mail et un site Internet.
Sintra
Ville de Sintra, localité du Portugal de 400 000 habitants.
La mairie de Sintra a une adresse e-mail et un site Internet.
Loures
Ville de Loures, localité du Portugal de 190 000 habitants.
La mairie de Loures a une adresse e-mail et un site Internet.
Cascais
Ville de Cascais, localité du Portugal de 180 000 habitants.
La mairie de Cascais a une adresse e-mail et un site Internet.
Amadora
Ville d'Amadora, localité du Portugal de 170 000 habitants.
La mairie d'Amadora a une adresse e-mail et un site Internet.
Oeiras
Ville d'Oeiras, localité du Portugal de 160 000 habitants.
La mairie d'Oeiras a une adresse e-mail et un site Internet.
Odivelas
Ville d'Odivelas, localité du Portugal de 140 000 habitants.
La mairie d'Odivelas a une adresse e-mail et un site Internet.
Vila Franca de Xira
Ville de Vila Franca de Xira, localité du Portugal de 130 000 habitants.
La mairie de Vila Franca de Xira a une adresse e-mail et un site Internet.
Torres Vedras
Ville de Torres Vedras, localité du Portugal de 75 000 habitants.
La mairie de Torres Vedras a une adresse e-mail et un site Internet.
Mafra
Ville de Mafra, localité du Portugal de 62 000 habitants.
La mairie de Mafra a une adresse e-mail et un site Internet.
Alenquer
Ville d'Alenquer, localité du Portugal de 42 000 habitants.
La mairie d'Alenquer a une adresse e-mail et un site Internet.
Lourinhã
Ville de Lourinhã, localité du Portugal de 24 000 habitants.
La mairie de Lourinhã a une adresse e-mail et un site Internet.
Azambuja
Ville d'Azambuja, localité du Portugal de 21 000 habitants.
La mairie d'Azambuja a une adresse e-mail et un site Internet.
Cadaval
Ville de Cadaval, localité du Portugal de 14 000 habitants.
La mairie de Cadaval a une adresse e-mail et un site Internet.
Arruda dos Vinhos
Ville d'Arruda dos Vinhos, localité du Portugal de 11 000 habitants.
La mairie d'Arruda dos Vinhos a une adresse e-mail et un site Internet.
Sobral de Monte Agraço
Ville de Sobral de Monte Agraço, localité du Portugal de 9 700 habitants.
La mairie de Sobral de Monte Agraço a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Satan
Satan (שטן śāṭān en ebrieu) es un terme de la Bíblia significant « adversari » / « èsser un adversari » o « acusaire » / « èsser un acusaire » (au sens de calomniador); sos la forma de verbe, śāṭān apareis 6 còps dins lo texte massoretic de la Bíblia ebraïca, que 5 dins lo Libre daus Psalmes (38, 71 e 109) e 1 dins lo Libre de Zacàrias (3:1); sos la forma de nom, śāṭān se pòt aplicar a d'èssers umans, de creaturas celestas o 'na allegoria; lo rei Dàvid es per exemple qualificat de śāṭān per los filisteus, es a dire d'adversari militar (1 Samuel 29:4); eu mesme qualifica Abishai, un membre de sa cort, de śāṭān per 'ver propausat de condemnar a mòrt un ancian opausaire au rei (2 Samuel 19:23); dins sa letra a Hiram de Tir, òm vei lo rei Salamon utilizar lo terme per significar qu'a pas mai d'enemic que menace son reiaume (1 Reis 5:18); pus tard, quand Hadad d'Edòm e Rasin de Siria atacan son reiaume, son qualificats de śāṭān; dins 4 passatges de la Bíblia, lo terme es utilizat per designar de creaturas celestas: Libre daus Nombres 22:22 e 22:32, Prumier Libre de las Cronicas 21:1, Libre de Zacàrias 3:1 e Libre de Jòb (capítols 1 e 2); lo nom apareis egalament coma 'na figura allegorica dins lo tresen capítol dau Libre de Zacàrias; dins lo Prumier libre de las Cronicas, lo mot apareis a la forma indefinida e 'quò es lo sol endrech dins la Bíblia ebrieva ente 'quilha forma designa bentot un nom pròpri (« Satan ») e non pas un nom comun (« un satan »); 'quilh passatge indica que Satan incitet Dàvid a recensar lo pòble; dins lo passatge parallel dau Segond libre de Samuel, au contrari, Dieu es a l'origina dau recensament. Dins la literatura judieva de l'epòca ellenistica, bentot sos l'influéncia de la religion persa e dau dualisme zoroastrian, se desvolopa la demonologia dins lo judaïsme; dins 'questa literatura postbiblica, Satan apareis coma lo nom d'un demòni que figura dins lo Libre daus Jubileus (23:29) e dins l'Assompcion de Moïses (10:1); lo texte de l'Apocalipsi de Moïses conten 'na legenda sus la transformacion de Satan en àngel de lutz e sa cooperacion emb la serp per enganar Eva.


text:
Mosterian
Lo Mosterian es la principala manifestacion culturala del Paleolitic Mejan en Eurasia (aperaqui 300 000 a 30 000 abans lo present), pendent los periòdes glaciaris Würm I e Würm II e pendent lor periòde interglaciari. Deu son nom al jaciment del Mostièr, al confinh de Paisac e Lo Mostièr, en Peiregòrd, dins lo departament de Dordonha. Sembla derivar dirèctament de l'Acheulean e de lors culturas contemporanèas. Presenta de pigassas bifacialas, triangularas o cordifòrmes, de ponchas, de gratadors, de pèças denticuladas, de cotèls talhats sus d'asclas grandas de pèira, de burins e de perforadors.
Los cercaires Henri Breuil, Denis Peironin, Francés Bòrdas, L. e S. Binford, P. Mellars, N. Rolland, Ora Dibble e E. Böeda analisèron aquel periòde en destriant, entre autres, lo Mosterian de tradicion acheuleana (A e B), lo Mosterian tipic e lo Mosterian charantian de tipe Quina e Ferrassiá, e lo Mosterian de denticulats.


text:
Procyon lotor
Lo raton lavaire (Procyon lotor) es un mamifèr omnivòr originari d'America.
Deu son nom a son abitud, mai o mens reala, de trempar sos aliments dins l'aiga abans de los manjar. L'animal, essencialament nocturne, puja aisidament als arbres gràcias a sos dets agils e a sas arpas aceradas. A lo pelatge pebre e sal amb de leugièras tintas de ros e pòrta altorn dels uèlhs una masqueta negra bordada de blanc. Sa coa es raiada de blanc e de negre.
Somari
Mensuracions[modificar | modificar la font]
Longor totala: 655 a 960 mm ; coa: 200 a 275 mm; pes : 100 a 125 mm, aurelhas : 48 a 50 mm. Los adultes pesan generalament entre 5 e 12 kg, anant fins a 28 kg. Lor pes fluctua segon la sason, atenhent un maximum a l'automne. Lo mascle es pus gros que la femèla. Lo pes dels novèls nascuts es de 57 a 85 g.
Reparticion e abitats[modificar | modificar la font]
L'espècia ocupa lo sud de Canadà e una granda partida dels Estats Units, de Mexic e de l'America Centrala. Es estada introducha sul territòri de Russia e en Alemanha.
Lo raton lavaire frequenta lo bòsc mixte, lo bòsc de fulhoses e la region agricòla. Se pòt trobar a la broa dels bòsques, al long dels rius e dins los paluns. Pòt tanben viure dins los pargues urbans e de banlègas.
Regim alimentari[modificar | modificar la font]
Omnivòr, lo raton lavaire preferís çaquelà de pichons animals aqüatics: palordas, muscles, escaravissas, peisses, granhòtas e tortugas. S'alimenta tanben de pichons mamifèrs (rats muscats, rats de camp, insèctes), d'uòus, de frucha, de baias salvatjas, de malh e de rebuts. La cresença populara segon laquala lo raton lavaire lava sa noiridura abans de la manjar ven del fach que se noirís generalament de pichons animals aqüatics e frega sovent sa noiridura entre sas mans coma per la prestir. Atal, de molons de cauquilhas d'arcèlis sus la riba d'un riu o de tijas copadas dins los camps de milh son de signes de sa preséncia.
Jaç[modificar | modificar la font]
S'abrita dins los arbres cròis, una soca, una cauna, un terrièr de marmòtas abandonats, una granja o un calabèrt e càmbia sovent de recès. Vèrs mièg novembre, l'animal se refugia dins son jaç e i passa l'ivèrn en estat de torpor, se revelhant pas que de temps a autre. Coma l'ors negre, arrèsta de manjar e subreviu gràcias a sas resèrvas de graissa acumuladas pendent l'estiu. Contràriament e çò que s'es longtemps cregut, la temperatura de lor còs e lor metabolisme demòran elevats. Los mascles sortisson de lor jaç a la fin de genièr, las femèlas vèrs mièg març.
Reproduccion[modificar | modificar la font]
S'acoblan en genièr o febrièr e an pas qu'una sola portadura per an. Los pichons, del nombre de 1 a 7, naisson en abril o mai aprèp una gestacion de 63 jorns. A la naissença, son cecs e an l'esquina e los flancs peluts. Lors uèlhs se dobrisson a 3 setmanas e son desmamats a 4 meses. Los ratonets se pòdon reproduire a l'edat d'1 o 2 ans. Passan lor primièr ivèrn amb lor maire e se dispersan qu'al començament de l'estiu seguent. Las ratonas s'ocupan solas de l'elevatge dels pichons.
[modificar | modificar la font]
Solitaris, los mascles adultes defugisson lo contacte dels autres mascles e senhalan lor preséncia sus un territòri en daissant de marcas pudentas.
Longevitat[modificar | modificar la font]
Lo raton lavaire pòt viure 12 o 13 ans en mitan natural. En captivitat, lo recòrd de longevitat es de 22 ans e mièg.
Predator[modificar | modificar la font]
Recercat per l'òme per sa forradura, lo raton lavaire es tanben la preda de la marta d'America, del linx ros, del cogar, del coiòt, del lop gris e del rainal ros. Lo grand duc d'America captura de còps de pichons.


text:
Villes et mairies de la Province de Ávila (05)
Liste des communes
Ávila
Ville de Ávila, localité de l'Espagne de 56 000 habitants.
La mairie de Ávila a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence d'activités sur la ville.
Arévalo
Ville d'Arévalo, localité de l'Espagne de 8 000 habitants.
La mairie d'Arévalo a une adresse e-mail et un site Internet.
Arenas de San Pedro
Ville d'Arenas de San Pedro, localité de l'Espagne de 6 800 habitants.
La mairie d'Arenas de San Pedro a une adresse e-mail et un site Internet.
Las Navas del Marqués
Ville des Navas del Marqués, localité de l'Espagne de 5 700 habitants.
La mairie des Navas del Marqués a une adresse e-mail et un site Internet.
Candeleda
Ville de Candeleda, localité de l'Espagne de 5 100 habitants.
La mairie de Candeleda a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence d'activités sur la ville.
Sotillo de la Adrada
Ville de Sotillo de la Adrada, localité de l'Espagne de 4 700 habitants.
La mairie de Sotillo de la Adrada a une adresse e-mail et un site Internet.
El Tiemblo
Ville de Tiemblo, localité de l'Espagne de 4 300 habitants.
La mairie de Tiemblo a une adresse e-mail et un site Internet.
Cebreros
Ville de Cebreros, localité de l'Espagne de 3 500 habitants.
La mairie de Cebreros a une adresse e-mail et un site Internet.
La Adrada
Ville du Adrada, localité de l'Espagne de 2 600 habitants.
La mairie du Adrada a une adresse e-mail et un site Internet.
El Barco de Ávila
Ville de Barco de Ávila, localité de l'Espagne de 2 600 habitants.
La mairie de Barco de Ávila a une adresse e-mail et un site Internet.
El Hoyo de Pinares
Ville de Hoyo de Pinares, localité de l'Espagne de 2 300 habitants.
La mairie de Hoyo de Pinares a une adresse e-mail et un site Internet.
Navaluenga
Ville de Navaluenga, localité de l'Espagne de 2 200 habitants.
La mairie de Navaluenga a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence d'activités sur la ville.
Piedralaves
Ville de Piedralaves, localité de l'Espagne de 2 200 habitants.
La mairie de Piedralaves a une adresse e-mail et un site Internet.
Barraco
Ville de Barraco, localité de l'Espagne de 2 100 habitants.
La mairie de Barraco est joignable par téléphone.
Piedrahíta
Ville de Piedrahíta, localité de l'Espagne de 2 000 habitants.
La mairie de Piedrahíta a une adresse e-mail et un site Internet.
Madrigal de las Altas Torres
Village de Madrigal de las Altas Torres, localité de l'Espagne de 1 700 habitants.
La mairie de Madrigal de las Altas Torres a une adresse e-mail et un site Internet.
Casavieja
Village de Casavieja, localité de l'Espagne de 1 600 habitants.
La mairie de Casavieja a une adresse e-mail et un site Internet.
Burgohondo
Village de Burgohondo, localité de l'Espagne de 1 200 habitants.
La mairie de Burgohondo a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Labergement-Sainte-Marie
Labergement-Sainte-Marie es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat se situa en la vallée dels lacs Sants-Ponch e Remoray sul amont del Lac de Sant-Ponch. Lo territòri de la municipalitat compren tanben lo Lac de Remoray (pichon lac de 96 a afluent del Doubs pel émissaire de la Tavèrna).
La commune se situe dans la vallée des lacs Saint-Point et Remoray sur l'amont du Lac de Saint-Point. Le territoire de la commune comprend aussi le Lac de Remoray (petit lac de 96 ha affluent du Doubs par l'émissaire de La Taverne).
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Veire Abbaye de Mont-Sant-Ostal
Voir Abbaye de Mont-Sainte-Marie.


text:
Institut Catolic de Tolosa
L'Institut Catolic de Tolosa (ICT) es un establiment privat d'ensenhament superior comprenent de facultats de letras e sciéncias umanas, de drech e de teologia, e tanben d'escòlas superioras professionalas.
Plaçada dins lo centre istoric de Tolosa, carrièra de la Fondariá, dins de bastiments construits entre lo sègle XIV e XVIII l'Institut es partetjada entre las diversas facultats e instituts. Compren tres anfiteatres, una bibliotèca, una capèla, fòrça salas, de laboratòris de recercas, un musèu arqueologic e istoric.
Situat sul site de l'ancian ostal de sant Domenge, la refondacion en 1876 de l'Universitat catolica de Tolosa, se plaçava dins la continuitat de l'anciana universitat que lo sant aviá contribuit a fondar en 1229, coma dins la filosofia de sant Tomàs d'Aquin que la sepultura se tròba a la Glèisa dels Jacobins. Alara que la denominacion d'universitat foguèt abandonada dempuèi 1790 per l'ensenhament superior public al benefici dels noms d'escòlas de drech, de medecina e de facultat des letras, una lei de 1880[1] obliguèt l'establiment de cambiar de nom per aquel d'Institut Catolic de Tolosa. Nom que conservèt dempuèi.
Reconegut d'utilitat publica en 1881 e 2001, l'Institut Catolic de Tolosa aparten a l'Associacion dels evesques fondators de l'Universitat Catolic de Tolosa - Institut Catolic de Tolosa comprenent los sètis evescals de Tolosa, d'Albi, de Pàmias, de Rodés, de Montalban, de Tarba, de Tula, d'Aire e Dacs, d'Aush, de Periguers, de Carcassona, de Perpinhan, d'Agen e de Sant Flor.
L’Institut Catolic de Tolosa es membre de la Federacion internacionala de las universitats catolicas qu'amassa 200 universitats catolicas pel mond e es un dels 6 instituts catolics franceses (amb Angieus, Lilla, París, Lion et La Roche-sur-Yon).
L'establiment prepausa une formacion segon lo dispositiu LMD.
Somari
Los Estudis[modificar | modificar la font]
Formacions e diplòmas[modificar | modificar la font]
Facultat de Drech
- Facultat liura de Drech
Facultat liura de Filosofia
- Facultat de Filosofia (diplòmas d'Estat)
- Facultat de Filosofia Canonica (diplòmas canonics)
Facultat de Teologia
- Facultat de Teologia (FTSR)
- Facultat de Drech canonic
- Institut de Sciéncias e de Teologia de las Religions (ISTR)
- Institut dels Arts e Musica sacrada (IAMS)
- Institut d'Estudis Religioses e Pastorals (IERP)
- Acuèlh dels Prèires Estudiants Asiatics (APEA)
- Anada de Formacion dels Prèires (AFP)
Facultat liura de letras e sciéncias umanas
- UR de las Letras, Lengas, LEA, Psicologia, Comunicacion, Istòria, Patrimòni e Torisme
- Licéncia de Comunicacion Europèa (LCE)
- Institut Universitari de Lenga e de Cultura Francesas (IULCF)
Educacion, pedagogia
- Institut de recrutament e de formacion de l'ensenhament catolic (formacion dels professors de las escòlas e del segondari) IRFEC
Organismes integrats a l'ICT
- Institut superior per la comunicacion, l'audiovisual e lo multimèdia ISCAM
- Centre etic e management CEM
- Institut universitari de lengas e de culturas francesa IULCF
Escòlas ligadas a l'Institut Catolic de Tolosa
- Escòla de jornalisme de Tolosa (EJT)
- Escòla d'engenhaires de Purpan (EIP), anciana ESAP: Escòla superiora d'agricultura de Purpan)
- Institut de formacion e de recerca en animacion sanitària e sociala (monitors-educators, ajudas-sonhants, ortofonistas, puericultura) IFRASS
- Institut pel desvolopament e lo conselh d'entreprisa IIDCE
- Collègi d'Occitània
- Institut d'art religiós de Tolosa IART
Autras formacions
- Institut catolic dels arts e mestièrs de Tolosa (ICAM Tolosa)
- Centre d'examen de l'University of Cambridge (preparacion als examens d'aquela universitat)
- Centre d'examen del Passapòrt de competéncias informatic europèu (PCIE)
L'Institut en chifres[modificar | modificar la font]
- 5 facultats
- 8 instituts universitaris
- 3 escòlas superioras associadas que 2 escòlas d'engenhaires
Bibliotècas[modificar | modificar la font]
La bibliotèca de l'Institut catolic, compren tres fons, lo fons documentari de 200 000 obratges, lo fond del Centre d'estudis africans, arabis e asiatics CEAAA que compren 12 000 obratges en francés e en arabi, e lo fons patrimonial que compòrta prèp de 25 000 volums abans de 1815, qu'una colleccion de Manuscrichs, Incunables e documents iconografics.
Autres servicis[modificar | modificar la font]
- Restaurant universitari
- Associacion esportiva (l'ICT-Olympic):
- Cambras d'estudiants
- Burèl dels estudiants
Istòria[modificar | modificar la font]
Fondacion[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas a l'institut[modificar | modificar la font]
- Abat René de Naurois, ancian professor de l'Institut, juste d'entre las nacions
- Monsenher Bruno de Solages, ancian rector
- Cardinal Jules Saliège, evesque de Tolosa, ancian cancelièr de l'Institut
- Abat Josèp Salvat, filològ, fondator del Collègi d'Occitània
- Chanoine Ernèst Negre, professor de literatura occitana, toponimista, director du Collègi d'Occitània
- Abat Jacques Thomas, orientalista, professor de filologia semitica
- Paire Géraud Venzac, filològ, romanista, autor de trabalh d'erudicion sus Victor Hugo, Gustave Flaubert, e d'una traduccion de la Vida de Sant Gerald d'Aurillac per Odon de Cluny
- Canonge Jean-Baptiste Senderens, quimista, professor de fisica, collaborateor de Pau Sabatièr, fondator de l'escòla superiora de sciéncias.
- Monsenher Jean-Baptiste Caussette, primièr rector
- Sant Domenge
- Valérie Dupuy, secretari universitari
- Abat Léonce Couture, filològ, professor puèi degan de l'Institut Catolic
- Abat Georges Baccrabère, arqueològ e istorian
- Paire Jean-Michel Maldamé, o. p., teologian e scientific, degan de 1984 a 2000
Bastiments[modificar | modificar la font]
- Musèu arqueologic, rèstes del barri antic de Tolosa (ISMH), sarcofag paleocrestian, Mòla gallesa, escupturas trobadas sul site
- Musèu istoric
- Capèla de Santa Clara del Salin
- Anfiteatre Bruno de Solages, bastida en 1650 pels Dominicans, plafon amb 15 quadres de Thomas-Balthazar Moncornet contant la vida de Sant Domenge. (ISMH)
- Ostal Seilhan, de Pèire Seilhan, filh de Bernard viguièr del comte de Tolosa, qu'abitava Sant Domenge. (ISMH)
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Istòria de l'ICT sus seu site oficial
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Claude Nières et Philippe Guionie, L'Institut catholique de Toulouse, Toulouse, Éditions Privat, 2010 (ISBN 978-2-7089-1763-7)


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dijous, 23 de maig de 2013
Sela o cela? Los dus!
Los pasiegos que son los abitants de las vaths de Pas en Cantàbria, de tradicion centrada autorn deu pastoralisme, sustot vaquèr. Qu'an un parlar pròpi (cantabre, o sia classificat com a asturleonés de transicion per l'UNESCO) e que son longtemps estats considerats com a etnia a despart, tant per eths medishs com peus autes cantabres. En l'idiòma pasiego, deus pastors qui se'n tornan tà la cabana - tau cujalar- tà i passar la nueit , que se'n ditz que "se aselan" (o sia en gascon: que s'aplegan). De la medisha manèra, los pastors pasiegos d'autes còps qu' "aselaban" lo bestiar, qu'ei a díser que l'aplegavan dehens un cortau, un sarralh (ua prada tancada aperada el sel), tà botà'u a l'empara deus predators per la nueit. Aqueth vèrbe aselar qu'ei estat adoptat en castelhan estandard , uei lo dia que s'emplega essenciaument en parlant de las garias. En espanhòu, "aselar las gallinas" que significa embarrar las garias lahens un porèr tà que i passen la nueit a l'empara deus predators, o sia botar las garias... a la sela.
Dongas, en gascon com en espanhòu, que i vei aquiu duas familhas de mots d'etimologia e de grafia distintas. L'ua qu'admet ua c: celar, arrecelar etc, dab lo sens d'amagar, d'escóner, l'auta qu'admet ua s: selar, asselar, dab lo sens d'acessar, d'emparar, d'aquí lo mot la sela o l'assela.
PS tà cambiar de subjècte e demorar dab los "pasiegos":
Los pastors pasiegos que solèvan caminar en s'emportant ua barra o gimbèrla aperada "palu" o "barrancu". Aquèra barra que'us servivan au còp d'arma de defensa contra los lops e los cans sauvatges e de mejan de locomocion... tà sautar au dessús d'obstacles de tot escantilh: murets de pèira, arrius, eslacas etc etc. Qu'ei vadut ua disciplina espòrtiva locau: el saltu pasiegu, qui consisteish a sautar lo mei luenh possible (el "saltu") o a caminar lo mei luenh possible en s'ajudant dab la barra, shens tocar lo sòu dab los pès (la "muda").
1 comentari:
- Octavià Alexandre ha dit...
-
L'etimologia del castellà sel proposada per en Coromines, a partir del cèltic *sedlo- 'sella' em sembla del tot incorrecta (per no dir una bajanada), com tu mateix reconeixes aquí. Aquesta etimologia resta, doncs, per investigar.
Per altra banda, no crec que l'èuscar saroi tingui relació directa amb sel, per bé que ambdós siguin semànticament semblants.
- 25 de maig de 2013 a les 16:02


text:
1209
Aquesta pagina concernís l'an 1209 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
- Març[1] : Raimon VI de Tolosa balha Viá als Templièrs qu'i fondan una comandariá.
- 1èr de mai :
- Lo rei de França Felip August e lo legat del papa convòcan una assemblada dels grands del reialme, prèp de Sens, per decidir d'una Crosada contra los Albigeses.
- Felip August promulga l'ordonància de Villeneuve-sur-Yonne contra la divisibilitat dels fèus : en cas de partiment d’un fèu-vassal, cadun dels beneficiaris deu far omenatge non pas pus al mèstre d'ostal mas al senhor del fèu[2].
- 17 de mai : Parlament de Compenha. Loís lo Leon es armat cavalièr[3].
- 18 de junh : Raimon VI de Tolosa fa peniténcia e se somet a Sant Gèli[4].
- 22 de julhet : Chaple de Besièrs al moment de la Crosada dels Albigeses, la populacion es massacrada : 22 000 a 25 000 mòrts[5]. Sèt mila personas son tuadas dins la sola glèisa de la Magdalena. La vila flamba pendent dos jorns. Lo legat pontifical, Arnaut Amalric, auriá prononciat aquela frasa celèbra : Tuatz-los totes! Dieu reconeisserà los sieus !.
- 1èr-15 d'agost : Simon de Montfòrt-l’Amaury pren Carcassona[6]. Lo vescomte Raimon Rogièr Trencavel es destituit (morís en preson lo 10 de novembre[7]). Sas tèrras son donadas a Simon de Montfòrt.
- Novembre : Fracàs dels crosats al sètge del castèl de Lastors (fin en 1211). Presa e mutilation de Bram : cent catars an los uèlhs crebats e lo nas copat[8].
França[modificar | modificar la font]
Maugrat l'ostilitat de Felip II que s'inquietava dau raprochament entre Anglatèrra e lo Sant Empèri, lei Crosats se reüniguèron en Borgonha e Lionés (junh). Una armada de plusors miliers d'òmes se dirigiguèt vèrs lo sud dau reiaume. Gràcias a la diplomacia papala, aprofichèt la neutralitat tolosenca per conquistar aisament lei fèus de l'Ostau Trencavel ambé la conquista de Besièrs (21-22 de junh) que sa populacion foguèt chaplada e la capitulacion de Carcassona (1èr-15 d'aost). Ramon Rogièr Trencavel, senhor legitim de la region, ne'n perdiguèt lo contraròtle car èra considerat coma eretic. Lo senhor Simon de Montfòrt acceptèt sei tèrras. Se turtèt pasmens a la resisténcia de la màger part dei senhors occitans que refusèron de reconóisser sa nominacion per la Glèisa Catolica (→ 1210).
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Mongòl[modificar | modificar la font]
Somission deis Oigors a Genghis Khan[9]. Pòble culturalament avançat — au mens, a respèct deis autrei pòbles nomadas de l'estèpa — leis Oigors anavan tenir un ròtle important au sen dei premiereis administracions mongòlas e dins l'estructuracion de l'Empèri Mongòl.
En parallèl, premiera invasion vertadiera de l'Empèri Tangut per l'armada mongòla que prenguèt aisament l'avantatge sus l'armada tanguta dins lei campanhas. En revènge, en causa de la manca d'armaments adaptats, aguèt de dificultats per menar lo sètge dei vilas. Ansin, la fortalesa de Kiemen e sa garnison de 120 000 òmes resistiguèron dos mes. Incapables d'atacar dirèctament sei defensas, lei Mongòls organizèron una retirada simulada e anientèron lei fòrças tangutas partidas a sa perseguida. Puei, se dirigiguèron en direccion de Yinchuan, capitala de l'Empèri Tangut, qu'èra defenduda per de fortificacions importantas e una garnison de 150 000 soudats. Lo sètge acomencèt en mai mai la vila resistiguèt aisament ais assauts mongòlas. Vèrs octòbre, Genghis Khan decidèt de desviar lo ret d'aigatge de la region per causar una venguda deis aigas susceptibla de destrurre lei barris de la ciutat.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 10 de novembre: Raimon Rogièr Trencavel
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Bulletin de la Societat d'Estudis Scientifics e Arqueologics de Draguinhan e de Var, 1894
- ↑ Précis historique du droit franc̜ais, per Jules Minier Publicat per Marescq e Dujardin, 1854
- ↑ Vie de Saint Louis: Roi de France, per Louis-Sébastien Le Nain de Tillemont, Julien Philippe de Gaulle
- ↑ France : Dictionnaire encyclopédique, per Philippe Le Bas, Augustin François Lemaitre Publicat per Firmin Didot frères, 1844
- ↑ Les grandes batailles de l'histoire, per Sophie Chautard Publicat per Studyrama, 2005 ISBN 2-84472-659-3, 9782844726599
- ↑ Histoire des villes de France: avec une introduction générale pour chaque province, per Aristide Matthieu Guilbert
- ↑ Histoire de France , per Henri Martin
- ↑ Mémoires de la Société archéologique du midi de la France, 1837
- ↑ (fr) Gérard Chailland, Les empires nomadas, Edicions Perrin, 2006, p. 124


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Holzminden (255)
Liste des communes
Holzminden
Ville de Holzminden, localité de l'Allemagne de 20 000 habitants.
La mairie de Holzminden a une adresse e-mail et un site Internet.
Delligsen
Ville de Delligsen, localité de l'Allemagne de 8 200 habitants.
La mairie de Delligsen a une adresse e-mail et un site Internet.
Bodenwerder
Ville de Bodenwerder, localité de l'Allemagne de 5 500 habitants.
La mairie de Bodenwerder a une adresse e-mail et un site Internet.
Stadtoldendorf
Ville de Stadtoldendorf, localité de l'Allemagne de 5 400 habitants.
La mairie de Stadtoldendorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Bevern
Ville de Bevern, localité de l'Allemagne de 3 900 habitants.
La mairie de Bevern a une adresse e-mail et un site Internet.
Eschershausen
Ville d'Eschershausen, localité de l'Allemagne de 3 400 habitants.
La mairie d'Eschershausen a une adresse e-mail et un site Internet.
Boffzen
Ville de Boffzen, localité de l'Allemagne de 2 700 habitants.
La mairie de Boffzen a une adresse e-mail et un site Internet.
Lauenförde
Ville de Lauenförde, localité de l'Allemagne de 2 500 habitants.
La mairie de Lauenförde a une adresse e-mail et un site Internet.
Hehlen
Village de Hehlen, localité de l'Allemagne de 1 900 habitants.
La mairie de Hehlen a une adresse e-mail et un site Internet.
Halle
Village de Halle, localité de l'Allemagne de 1 600 habitants.
La mairie de Halle a une adresse e-mail et un site Internet.
Deensen
Village de Deensen, localité de l'Allemagne de 1 500 habitants.
La mairie de Deensen a une adresse e-mail et un site Internet.
Ottenstein
Village d'Ottenstein, localité de l'Allemagne de 1 200 habitants.
La mairie d'Ottenstein a une adresse e-mail et un site Internet.
Fürstenberg
Village de Fürstenberg, localité de l'Allemagne de 1 100 habitants.
La mairie de Fürstenberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Kirchbrak
Village de Kirchbrak, localité de l'Allemagne de 1 100 habitants.
La mairie de Kirchbrak a une adresse e-mail et un site Internet.
Polle
Village de Polle, localité de l'Allemagne de 1 000 habitants.
La mairie de Polle a une adresse e-mail.
Eimen
Village d'Eimen, localité de l'Allemagne de 1 000 habitants.
La mairie d'Eimen a une adresse e-mail et un site Internet.
Golmbach
Village de Golmbach, localité de l'Allemagne de -1 000 habitants.
La mairie de Golmbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Heinade
Village de Heinade, localité de l'Allemagne de -1 000 habitants.
La mairie de Heinade a une adresse e-mail et un site Internet.