text:
Jòcs Olimpics d'ivèrn de 2006
Los Jòcs Olimpics d'ivèrn de 2006 (Jòcs de la 22ena Olimpiada) se debanèron a Turin Itàlia ( 10 - 26 de febrièr de 2006 ).
Somari
- 1 Genèsi
- 2 Delegacions
- 3 Debanar
- 4 Espets e endevenenças
- 5 Programa
- 5.1 Espòrts e espròvas
- 5.1.1 Biatlon
- 5.1.2 Bobsleigh
- 5.1.3 Curling
- 5.1.4 Esqui acrobatic
- 5.1.5 Esqui alpenc
- 5.1.6 Esqui nordic ( Combinat nordic / Esqui de fons / Saut amb esquis )
- 5.1.7 Lièja
- 5.1.8 Oquei gèl
- 5.1.9 Patinatge artistic
- 5.1.10 Patinatge de velocitat
- 5.1.11 Patinatge de pista corta
- 5.1.12 Skeleton
- 5.1.13 Surf de nèu
- 5.1 Espòrts e espròvas
- 6 Medalhièr general
- 7 Bibliografia
- 8 Vejatz tanben
- 9 Ligams extèrnes
- 10 Ligams videografics
- 11 Nòtas & referéncias
Genèsi[modificar | modificar la font]
Delegacions[modificar | modificar la font]
80 equipas e 2508 atlètas representan un novèl e doble recòrd participatiu als Jòcs Olimpics d'ivèrn.
Debanar[modificar | modificar la font]
Espets e endevenenças[modificar | modificar la font]
Programa[modificar | modificar la font]
Espòrts e espròvas[modificar | modificar la font]
Biatlon[modificar | modificar la font]
Bobsleigh[modificar | modificar la font]
Curling[modificar | modificar la font]
Esqui acrobatic[modificar | modificar la font]
Esqui alpenc[modificar | modificar la font]
Esqui nordic ( Combinat nordic / Esqui de fons / Saut amb esquis )[modificar | modificar la font]
Lièja[modificar | modificar la font]
Oquei gèl[modificar | modificar la font]
Patinatge artistic[modificar | modificar la font]
Patinatge de velocitat[modificar | modificar la font]
Patinatge de pista corta[modificar | modificar la font]
Skeleton[modificar | modificar la font]
Surf de nèu[modificar | modificar la font]
Medalhièr general[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
-
- sus YouTube... mai de 2730 documents subre Turin 2006 en picar coma clau Winter Olympic Games 2006
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


c: text/html

text:
Trun
Trun es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La prospection aeriana a revelat traces d'abitat gallo-romain e al Modèl:XIXe s una nécropole mérovingienne a #èsser descobèrta.
Pendent la batalha de Normandie, Trun es una posicion clau de la pòcha de Chambois.
La prospection aérienne a révélé des traces d'habitat gallo-romain et au Modèl:XIXe s une nécropole mérovingienne a été découverte.
Pendant la bataille de Normandie, Trun est une position clé de la poche de Chambois.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Guam
Guam (Guåhån en chamorro) es una illa situada dins l'Ocean Pacific qu'es un territòri dels Estats Units.
Istòria[modificar | modificar la font]
Politica[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Guam es localizada a las coordenadas seguentas: 13,5° N 144,5° E e a una superfícia totala de 544 km². Es l'illa mai al sud de las illas Marianas e es l'illa pus granda de Micronesia. Aquesta cadena d'illas foguèt creada per la collision de las placas Pacifica e Filipina. La fòssa de las Marianas passa a l'èst de la cadena d'illas. Challenger Deep, lo punt mai profond de la Tèrra es situat al sud-oèst de Guam a 10 911 m de prigondor. Lo punt mai naut de Guam es lo Mont Lamlam, qu'es a 406 m sobre lo nivèl de la mar. L'illa de Guam mesura 48 km de long e de 6 km a 12 km. L'illa experimenta ocasionalament de tèrratrems provocats per la zòna de laspanada a l'oèst entre la placa Pacifica e la placa Filipina. Actualament, a agut de tèrratrems amb epicentre prèp en Guam amb de magnituds dels 5.0 als 8.7. Al contrari del volcan d'Anatåan dins lo nòrd de las Marianas, Guam a pas d'activitat volcanica. En quinsevolhe, cas a causa de la proximitat amb Anatahan, lo povàs volcanic afècta de còps en Guam.
La part nòrd de l'illa es una plana corallina mentre lo sud conten de pics volcanics cobèrts amb bòsc e prat. La populacion de l'illa es pus densa dins las regions nòrd e centralas.
Clima[modificar | modificar la font]
Lo clima es tropical marin. Sòl èsser caud e fòrça umid amb de variacions pichonas entre las sasons. La temperatura sòl oscillar entre 30 ºC e 24 °C amb una mejana annala de pluèja de 2180 mm. La sason shuta dura de decembre fins a junh. Los autres meses constituisson la sason de las pluèjas. Los meses de genièr e febrièr son considerats los meses mai freds de l'an amb de temperaturas nocturnas de gaireben 20 °C e generalament amb de nivèls d'umiditat bassa. Lo màger risc de tifons generalament es entre octòbre e novembre. Mas pòdon arribar durant tot l'an.
Una mejana de tres tempèstas tropicalas e un tifon passan a mens de 330 km (180 milas nauticas) de Guam cada an. Lo tifon pus fòrt qu'es passat per Guam foguèt recentament lo Pongsona, amb de vents sostenguts de 230 km/h. Tustèt Guam lo 8 de decembre de 2002, e i daissèt una destruccion massissa.
Economia[modificar | modificar la font]
- Vejatz l'article: Economia de Guam.


text:
Club Atlético Boca Juniors
Lo Club Atlético Boca Juniors qu'ei ua equipa deu campionat de purmèra division de fotbòl en Argentina. Que revindica un suportairumi deus popular e massiu e per aquesta rason qu'ei chafrat Los Bosteros (literaument "los merdós", chafre revindicat peus quites suportaires), Boquita (diminutiu de Boca) o La mitad más uno (literaument "la meitat mei un", matematicament la majoritat). Qu'ei un deus 5 Grans deu fotbòl argentin.
Com lo son rivau tradicionau lo Club Atlético River Plate (eth en 1901), que vadó dens lo quatièr de La Boca, zòna deu pòrt dab ua importanta comunitat de la ciutat de Genòva ; per aqueste rason lo club qu'ei tanben chafrat de l'adjectiu dilectau de "Xeneizes". A maugrat d'aver ganhat hèra mens de campionats de l'AFA que River, lo suportaires de Boca que designan los de River a còp com Nuestros Hijos (los noste hilhs, en referéncia a ua eventuala superioritat).
Lo son estadi qu'ei chafrat per'mor de la soa forma estreta e hauta : La Bombonièra. Las soas colors blau e jaune que hon manlevada a la banèra de Suécia e bèth jogar de préner entau club las colors deu purmèr batèu qui quitore lo pòrt.
La fiertat màger deu club qu'ei de segur d'aver autrejat au famós jogaire Diego Armando Maradona lo son pòste mei emblematic : lo 10 de Boca Juniors.


text:
cf: http://www.vitisphere.com/breve.php?id_breve=54552
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Vinha e economía del país
1 Vinha e economía del país le Ven 17 Oct - 9:21
Lafontan
Occitan Warrior
cf: http://www.vitisphere.com/breve.php?id_breve=54552
2 Re: Vinha e economía del país le Ven 17 Oct - 9:31
Mertyl
Occitan Warrior
Mas es pas la region viticòla qu'aimi lo mai, crompi de segur qualques corbièiras, faugièiras, mas pas un fum, aimi mai quant compri una botelha un vin d'una autra region.
Un desrabatge pòt èsser una bona causa per la qualitat generala dels vins de Lengadòc.
3 Re: Vinha e economía del país le Ven 17 Oct - 16:22
lo julien vertadier
Pintaire
Encuèi es pas mai una bona caua. E fa ja força temps qu'auria caugut cambiar aquò (coma l'an fach en alsaça per esemple, mounte lo vin dau temps de l'alemanha era pròpi marrit).
Sabi pas se aqueu desrabatge sera ben carculat, ma sul principi pensi qu'es necessari.
... e es pròpi domatge qu'entant la provença pilha la dralha dou lengadoc vielh, fasant mai e mai de vin de merda a toristalha.
4 Re: Vinha e economía del país le Sam 18 Oct - 10:33
Marxelin
Occitan Warrior
Podèm trobar de bon vin a 3 euros de Lengadòc, ensatjatz de ne trobar un bordèu al meteis prètz... Soi pas segur qu'aquel a vist un jorn l'aire del Medòc o de las Gravas.
Segur qu'ara cal pas veire los vinhairons de Lengadòc amb lo meteis imatge que dins la annadas 70, ara son venguts per un majoritat de caps d'entrepresas (amb lo marrit costat) e dins lo CAV (Comitats d'Accion Viticòla) i a fòrça personas d'extrèm dreita.
Ieu en tant que productor (modèst) de vin de Corbièras recomandi los produits de las cavas Rocbère (regropaments de las cavas de Peiriac de mar, Sijan, Portèl) los traparetz susl net. De beure sens moderacion.
5 Re: Vinha e economía del país le Sam 18 Oct - 14:05
Lafontan
Occitan Warrior
www.occitan-oc.org rubrica Activitat/productors...
6 Re: Vinha e economía del país le Sam 18 Oct - 17:43
admin
Trobador !!
Marxelin a écrit:
Podèm trobar de bon vin a 3 euros de Lengadòc, ensatjatz de ne trobar un bordèu al meteis prètz... Soi pas segur qu'aquel a vist un jorn l'aire del Medòc o de las Gravas.
Non, mes ven segurament de l'Entre-Dus-Mars o de las Costas de Blaia ...
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
7 Re: Vinha e economía del país le Sam 18 Oct - 20:03
gat-esquiro@orange.fr
Pintaire
avetz tanben vin bio deths bons en Lengadòc.
8 Re: Vinha e economía del país le Sam 18 Oct - 20:50
Marxelin
Occitan Warrior
Vòu èsser chovin mas lo Tarriquet dal costar d'Eusa dins Gèrs ne beuriái sens moderacion (perdon pels estatjants del Baish Armanhac).
De tot biais los vins occitans son los melhors. Anam pas desbrembar los amics provençals que produison causas bonas.
9 Re: Vinha e economía del país le Dim 19 Oct - 13:59
Lafontan
Occitan Warrior
Òc, Lo "Bellevie" del cellier de Segur a Ribauta pròche de Lagrasse dins las Corbièras.gat-esquiro@orange.fr a écrit:Adiu,
avetz tanben vin bio deths bons en Lengadòc.
10 Re: Vinha e economía del país Aujourd'hui à 21:38
Contenu sponsorisé
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Blangy-le-Château
Blangy-le-Château es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat se situa a l'èst del Calvados, en lo País de Auge, a onze quilomètres de Lisieux. Lo riu la Chaussey travèrsa lo vilatge augeron typique amb los sieus nombroses ostals a pans de bòsques.
La commune se situe à l'est du Calvados, dans le Pays d'Auge, à onze kilomètres de Lisieux. La rivière la Chaussey traverse le village augeron typique avec ses nombreuses maisons à pans de bois.


text:
SPIP 3.1.3
(30 de setembre de 2016)
Un còp descargat lo fichièr zip çai contra a vòstre ordenador, lo cal descomprimir, e puèi encargar totes los fichièrs a vòstre sit web per transferiment FTP.
Installacion automatica
Descargatz lo fichièr
spip_loader.php (çai contra) copiatz-lo al repertòri ont anatz installar SPIP (al raiç de vòstre sit Web per exemple) .
Dobrissètz puèi aquel fichièr amb lo navigador Web, e esperatz qu’acabe de se cargar.
S’aquò fonciona pas, vos caldrà emplegar l’installacion manuala amb lo paquet çai subre.
Version de desvolopament
Nòu! Dempuèi lo 21 d’agost de 2005, SPIP es desvolopat sota SVN. La version en cors de desvolopament pòt, segon lo moment, corregir un bug recent o èsser completament inutilisabla.
L’SVN se pòt tanben consultar al Web a l’adreiça http://core.spip.org/projects/spip/..., e s’accedís amb la comanda seguenta :
svn checkout svn://trac.rezo.net/spip/spip
Archius
Aquí s’encontran las versions anterioras d’SPIP.


text:
Pèire Pau Riquet
Pèire Pau Riquet (29 de junh de 1609 1èr d'octobre de 1680), baron de Bonrepaus, comte de Caraman, foguèt un engenhaire e bastidor francés que permetèt la realizacion del Canal de las Doas Mars en Lengadòc entre Garona e la mar Mediterranèa.
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Benlèu nasquèt lo 29 de junh de 1609 a Besièrs[1], dins una familha de notables e de comerciants. Las fonts diferisson sus sa data de naissença, daissant un dobte entre 1604, 1608 ou 1609[2]. Menava una carrièra prospèra dins l'administracion de la gabèla, la percepcion de l'impòst sul sal. Se maridèt amb Catarina de Milhau entre 1637 e 1638[3]. Son paire, Francés Guilhem Riquet, foguèt un òme d'afars qu'acumulèt una granda fortuna que la leguèt a son filh[4]. En 1651, balhèt lo Castèl de Bonrepaus prèp de Vrudfuèlh al nòrd-èst de Tolosa constituit d'un parc de 150 ectaras, un castèl de la Renaissença.
La legenda ditz que son paire, Francés Guilhem Riquet, foguèt opausat al començament del sègle a la construccion d'un canal religant l'Atlantic a la Mediterranèa. Los estudis, coma fòrça d'autras abans, arribèron pas de resòlvre lo problèma del provesiment del canal en aiga. Riquet capitèt mercé a sa coneissença de la Montanha Negra a l'entorn. Remarquèt que lo pas de Naurosa èra situat sus l'aigavèrs (linha de partiment entre bacins idrografics; aicí, las aigas van d'un costat cap a l’ocean Atlantic, e de l'autre cap a la Mediterranèa). Aplicant las teorias d'Adam de Crapona, Riquet aquí placèt lo trescòl del canal, a 48 mètres en dessús del nivèl de Garona.
Lo 16 de novembre de 1662, Pèire Pau Riquet prepausèt son projècte a Colbert. Qualques meses pus tard, lo ministre nomenèt de comissaris encargats d'estudiar la possibilitat de l'obratge. Aprèp qu'una regòla d'ensag entre lo lac de Sant Ferriòl e lo pas de Naurosa foguèt realizada amb succès, una primièra partida de las òbras foguèt balhada a l'engenhaire lo 14 d'octobre de 1666. Pendent tota la durada dels trabalhs, e profeitant de sa foncion al burèus de la gabèla, Riquet investiguèt amb los seus fons dos milions de liuras, per un projècte estimat a quinze milions. En contrapartida, recebèt los dreches de peatge del canal.
-
-
-
Estatua de Pèire Pau Riquet sus la passejada que pòrta son nom a Besièrs
Quand se metèt en dobte son obratge, Riquet se revelèt fòrça tenaç, anant fins a desobesir als òrdres de Colbert. Atal, faguèt traucar lo tunèl de Malpàs malgrat los òrdres reials, destornant d'obrièrs. Son audàcia foguèt pas solament tecnica: l'engenhaire foguèt tanben lo primièr a instituir la mensualizacion dels pagaments e la securitat sociala pels obrièrs.
Pèire Pau Riquet moriguèt a Tolosa lo primièr d'octobre de 1680, dins lo quartièr dels Poses clauses, sens que lo canal foguèsse acabat. Son ostal se pòt encara veire sus la plaça Salengro. Foguèron sos dos filhs qu'acabèron l'obratge, inaugurat un an pus tard. Son estatua se tròba en naut de las anadas Joan Jaurès, a qualques mètres del canal, e virant l'esquina a aquel. Realizada per Bernard Griffoul-Dorval al sègle XIX, tornèt trobar aquela plaça d'onor quand se dobriguèt la linha A de mètro, lo 26 de junh de 1993. Una autra estatua, òbra de David d'Angers, inaugurada en 1838, se tròba al mitan de la passejada Pau Riquet de Besièrs.
Maridatge e enfants[modificar | modificar la font]
Esposèt en 1638 Catarina de Milhau que :
- Joan Matiàs (1638-1714)
- Pèire Pau (1644-1730)
- Marta (1648-1736)
- Guilhèm (1652-1652)
- Catarina (1652-1719)
- Anna Maria (1653-1653)
- Anna (1659-1720)
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Pierre Paul Riquet sur le Site du Canal du Midi
- ↑ (fr)Michel Cotte, Canal du Midi, merveille de l'Europe, édition Belin Herscher, 2003, ISBN|2-7011-2933-8, page 22
- ↑ id michel_cotte
- ↑ (fr)René Gast, Le Canal du Midi et les voies navigables de l'Atlantique à la Méditerranée, éditions Ouest-France, 2000, ISBN 2-7373-2475-0, page 14


text:
Saint-Pierre-des-Jonquières
Saint-Pierre-des-Jonquières es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Pendent la Segonda Guèrra mondiala, de las bombardements an luòc lo data|16|de
e lo data|13|de
en lo marc del operacion Crossbow, en fasent de divèrsas victimas civilasError de citacion : Clausura
omesa per la balisa
.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement administratif d'Interlaken-Oberhasli (174)
Liste des communes
Unterseen
Ville de Unterseen, localité de la Suisse de 5 400 habitants.
La mairie de Unterseen a une adresse e-mail et un site Internet.
Interlaken
Ville de Interlaken, localité de la Suisse de 5 200 habitants.
La mairie de Interlaken a une adresse e-mail et un site Internet.
Meiringen
Ville de Meiringen, localité de la Suisse de 4 600 habitants.
La mairie de Meiringen a une adresse e-mail et un site Internet.
Grindelwald
Ville de Grindelwald, localité de la Suisse de 3 800 habitants.
La mairie de Grindelwald a une adresse e-mail et un site Internet.
Matten bei Interlaken
Ville de Matten bei Interlaken, localité de la Suisse de 3 500 habitants.
La mairie de Matten bei Interlaken a une adresse e-mail et un site Internet.
Brienz
Ville de Brienz, localité de la Suisse de 2 900 habitants.
La mairie de Brienz a une adresse e-mail et un site Internet.
Ringgenberg
Ville de Ringgenberg, localité de la Suisse de 2 600 habitants.
La mairie de Ringgenberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Lauterbrunnen
Ville de Lauterbrunnen, localité de la Suisse de 2 500 habitants.
La mairie de Lauterbrunnen a une adresse e-mail et un site Internet.
Wilderswil
Ville de Wilderswil, localité de la Suisse de 2 300 habitants.
La mairie de Wilderswil a une adresse e-mail et un site Internet.
Bönigen
Ville de Bönigen, localité de la Suisse de 2 300 habitants.
La mairie de Bönigen a une adresse e-mail.
Hasliberg
Village de Hasliberg, localité de la Suisse de 1 200 habitants.
La mairie de Hasliberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Beatenberg
Village de Beatenberg, localité de la Suisse de 1 100 habitants.
La mairie de Beatenberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Leissigen
Village de Leissigen, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Leissigen a une adresse e-mail et un site Internet.
Innertkirchen
Village de Innertkirchen, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Innertkirchen a une adresse e-mail et un site Internet.
Habkern
Village de Habkern, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Habkern a une adresse e-mail et un site Internet.
Schattenhalb
Village de Schattenhalb, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Schattenhalb a une adresse e-mail et un site Internet.
Schwanden bei Brienz
Village de Schwanden bei Brienz, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Schwanden bei Brienz a une adresse e-mail.
Brienzwiler
Village de Brienzwiler, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Brienzwiler a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Economia de Luxemborg
Luxemborg, país amb una economia pichona mas establa e amb anautita renda per capita, se beneficia de la siá proximitat amb França, Belgica e Alemanha e aguèri totjorn un creissement economic solid, bassa inflacion e redusit caumatge[1]. Lo país es fòrtament dependent de l'activitat bancària e de la produccion d'acièr. Lo PIB per cápita (US$ 77 600 en 2009) es lo 3en del mond.
L'agricultura ocupa 22% de la superfícia del Grand Ducat, mas lo sector primari absorbeís solament una pichona part de la populacion activa. Los coitius principals son los granatges (òrdi, blat, cevada, segal), las trufas e lo farratge. Al Gutland e principalament dins la val del Mosèla, s'i fa la vinha e de fruches. La ramaderia se centra en los bovins, per carn e lach, e los porcins, per carn.
L'economia luxemborgesa s'es basada tradicionalament en lo fèrre, l'unic recors minaire fins a la decennia dels ochanta. Cossí que cobrissiá pas totes los besonhs del país, se li caliá importar, e lo 1981 se quitèt d'extraire. Se li cal a l'ora d'ara abastar de mineral de França (83 %), Suècia e Brasil. Lo facilitat de dispausar del carbon de las concas del Ruhr e lo Saar i a fach possible l'establiment d'importants centres siderurgics, sector qu'ocupa un dels primièrs luòcs d'Euròpa, amb una produccion de acièr qu'en una granda part es exportat. Los centres principals son al sud del país (Rodange, Differdange, Esch, Rumelange e Düdelange), e ocupan la màger part de la man d'òbra immigranta.
Luxemborg, aital coma unes autres de la Union Europèa, sofriguèt amb la crisi que comencèt lo 2008, mas lo caumatge demorèt a bas de la mejana de l'UE.[1] L'economia se contractèt 3,6% en 2009, mas se recuperèt lo 2010 e lo 2011.[1] Aproximativament 60% de la fòrça de trabalh del país son estrangièrs.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 CIA, « The World Factbook ». Consultat lo 8 de mai de 2016
- ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html


text:
Rugbi de XIII
Lo rugbi de XIII (rugby league dins los païses anglòfons) es un espòrt collectiu jogat entre doas esquipas de tretze jogaires que pòdon utilizar las mans per portar la pauma ovala. Es un dels dos còdes màgers del rugbi creat après una escission amb lo rugbi de XV en 1895.
Aquel espòrt es popular en Austràlia, en Anglatèrra, dins los Païses Catalans, en Nòva Zelanda, en Occitània e en Papoa-Nòva Guinèa. Dins los Païses Catalans es popular solament als Pirenèus Orientals: los Dragons Catalans (Perpinhan) jògan en Super Liga anglesa.
Istòria[modificar | modificar la font]
En Anglatèrra, los clubs de rugbi (de 15) del Nòrd que volián pagar los jorns de trabalh perduts pels jogaires amators deguèron crear, en 1895, la Northern Rugby Football Union. Aquela associacion introdusiguèt lo professionalisme tre 1898 e transformèt las rèulas a cha pauc: en 1906 se passèt a 13 jogaires. En 1922, la NRFU se cambièt lo nom en Rugby Football League çò que li balhèt son apellacion actuala en anglés. Una escission identica arribèt en Austràlia en 1907 amb la creacion de la New South Wales Rugby Football League.
En França, e subretot dins los païses occitans e catalans, lo rugbi de XIII s'espandiguèt a partir de 1933. Se creèt en 1934 la Liga Francesa de Rugbi de 13, que la meteissa annada se debanèt la primièra partida internacionala e se comencèt lo primièr campionat. La violéncia e la marrida qualitat del rugbi de 15 d'aquela passa faguèt qu'abans la seconda guèrra mondiala lo rugbi de 13 èra vengut mai popular que lo de 15. Pasmens de rancuras e de manipòlis faguèron que lo regim de Vichèi enebiguèt lo rugbi de 13 e forcèt l'integracion dels clubs de 13 dins los de 15.
A la Liberacion, lo rugbi de 13 reprenguèt son independéncia mas amb l'empacha legala d'utilizar lo nom de rubgi. La liga venguèt en 1948 la Federacion Francesa de Jòc de 13. Reprenguèt lo nom de rugbi a 13 en 1993. Après un periòde de bèlas capitadas (de la virada legendària en Austràlia en 1955 entrò la finala perduda de la Copa del Monde en 1968), lo rugbi de 13 coneguèt una longa davalada deguda a l'inconsisténcia de las politicas de la federacion. Es ara un espòrt relativament confidencial, gaire presat pel mèdias generals e esportius, malgrat la preséncia dels Dragons catalans dins la Super League essencialament anglesa e la tenguda, a l'escasença de la darrièra Copa del Monde, en 2013, d'unas partidas en França.
Competicions[modificar | modificar la font]
Seleccions nacionalas[modificar | modificar la font]
En 1954 se creèt la Copa del Monde de Rugbi de XIII, que la 14ena edicion, en 2013 foguèt ganhada per Austràlia que ten lo recòrd amb 10 victòrias (3 per Granda Bretanha e 1 per Nòva Zelanda). L'edicion venenta se farà en 2017 en Austràlia e Nòva Zelanda.
La Copa del Monde Femenina de Rugbi de XIII foguèt creada en 2000. Après 3 victòrias de Nòva Zelanda, Austràlia se ganhèt la copa en 2013.
La Copa del Monde de Rugbi League en Fautuèlh foguèt creada en 2008. Anglatèrra se ganhèt la primièra, e França la segonda en 2013.
Clubs[modificar | modificar la font]
La competicion màger es la NRL que se debana en Austràlia e Nòva Zelanda. Agropa 16 clubs que 15 son australians e lo 16en neozelandés. En 2014 lo carcassonés Romieg Casty rejonh los Syndney Roosters.
En Euròpa, la competicion mai coneguda es la Super League qu'agropa 14 clubs (13 anglés e los Dragons Catalans de Perpinhan).
Los clubs occitans mai fòrts participan a la liga Elèit de la Federacion Francesa de Rugbi de XIII. En 2014, es lo Tolosa Olimpic XIII que se ganha lo títol.
Variantas[modificar | modificar la font]
Se pòt jogar lo Rugbi League a 7 o a 9 jogaires.
I a d'autras variantas:
- lo Rugbi de 13 Tòca (Touch Rugby)
- lo Rugbi de 13 dobèrt (Open XIII)
- lo Rugbi de 13 de platja
- lo Rugby de 13 en fautuèlh
- lo Rugbi de 13 Tag
- lo Rugbi de 13 Master


text:
Maniqueïsme
Lo Maniqueisme èra una religion d'origina iraniana apareguda au sègle III a partir deis ensenhaments de Mani (vèrs 216-276). Èra un sincretisme entre lo Cristianisme, lo Zoroastrisme e lo Bodisme. Èra una religion dualista basada sus una cosmogonia depintant una lucha entre lo Ben e lo Mau. Los maniquèus creson qu'una causa depend de l'autra e postulavan l'existéncia d'un Dieu maligne al meteis nivèl que lo Dieu Paire dels crestians. Venguèt rapidament fòrça populara mai, considerada coma una eresia, fuguèt combatuda per lei Crestians. Dispareguèt vèrs lo sègle XIV.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Son nom deriva del fondator del corrent, Mani (o Ragis). Mani predicava sas doctrinas sens èsser crestian, e fòrça elements de sa doctrina derivan del zoroastrisme, del bodisme, del mitraïsme e dels cultes babilonians (Ragis èra adèpte d'aquela darrièra). Foguèt considerat coma una eretgia quand comencèt de se difusar dins los meteisses territòris ont temptava de s'introduire lo cristianisme, alara qu'èra vertadierament una religion diferenta.
Mani foguèt executat per òrdre del rei de Pèrsia en 276. Pasmens, sa doctrina se difusava en Pèrsia, Asia Centrala (ont subsistiguèt aperaquí mila ans), Mesopotamia, Siria, Palestina, Egipte, Africa, Ispania, Gàllia e Itàlia. Un dels caps mai conegut foguèt l'egipcian Akuas (de qui una partida dels maniquèus prenguèron lo nom d'«akuanitas»), influencièt d'altres eretges coma los priscillianistas, e pus tard dins lo catarisme, los valdeses e los bogomils.
Cresenças[modificar | modificar la font]
Los maniquèus coma los gnostics, mandeïstas e mazdeïstas- èran dualistas: cresián que i aviá una lucha eternala entre dos principis afrontats, lo Ben e lo Mal, qu'èran associats a la Lutz e las Tenèbras e, alara, consideravan que l'esperit de l'òme es de Dieu mas lo còs de l'òme es del demòni. Aquò s'explicava per un ensems de mites antropogonics, d'influéncia gnostica e zoroastrica. En l'òme, l'esperit o lutz se tròba captiu per causa de la matèria corporala; en consequéncia, cresián qu'èra necessari de practicar un ascetisme estricte per començar lo processus de liberacion de la lutz presa. Mespresavan alara la matèria, quitament lo còs uman. Los «oissent» aspiravan a se tornar trobar encarnat coma «causits», que alara avián pas mai besonh de se tornar encarnar.
Zaratostra, Platon, Jèsus, Boda e d'autras figuras religiosas serián estats enviats a l'umanitat per l'ajudar dins sa liberacion espiritala, Mani essent lo Sagèl dels profètas.
Lo maniqueïsme nèga la responsabilitat umana pels mals comeses perque crei que son pas produchs de la volontat de l'òme mas del domeni del mal sus la nòstra vida. Per aquò consideravan lo pavon coma lor animal sagrat, perque las colors de son plumatge revelavan los diferents estats espiritals per ont passava lo còs per capitar a se purificar e se transformar en l'esperit divin.
Libres sagrats[modificar | modificar la font]
Mani escriguèt sèt o uèit libres, que contenon los ensenhaments de la religion. Pasmens qualques fragments escampilhats e de traduccions dels originals se faguèron.
Originals escriches en siriac[modificar | modificar la font]
- L'Evangelion (grèc: EuaYYeλιov, es a dire, a pauc près "bonas novèlas"): Tanben conegut coma l'Evangeli de Mani. De citacions del primièr capítol foguèron presentadas en arabi per Ibn al-Nadim, que viviá a Bagdad a l'epòca que ala encara vivián los Maniquèus, dins son libre lo "Fihrist" (escrit en 938).
- Lo tresaur de la Vida
- Lo Tractat
- Secrets.
- Lo Libre dels Gigants, fragments originals foguèron descobèrts a Qumran e Turf.
- Epistòla, Agustin d'Ipòna fa de citacions, en latin, de Mani de las Epistòlas Fondamentalas dins qualques unas de sas òbras contra lo maniqueïsme.
- Psalmes e preguièra, en còpte, descobèrt en Egipte en 1900, foguèt editat e publicat per Charles Allberry.
Escriches originals en persan[modificar | modificar la font]
- Lo Shabuhragan, dedicat a la shapur I: de fragments descobèrts a Turf.
Autres libres[modificar | modificar la font]
- Lo Ardahang, dins la tradicion iraniana, foguèt un dels libres sagrats de Mani que venguèt mai tard per se remembrar l'istòria pèrsa, e foguèt tanben nomenat Aržang, en Partian paraula que significa "digne", e foguèt abelit de pinturas. Alara, los iranians li donèron lo títol de "Lo Pintor".
- Lo Kephalaia, "Discorses", que se tròba la traduccion còpta.
- Dins l'origina del seu Conselh d'Administracion, lo títol del Codex-Mani, una traduccion grèga d'un libre aramèu que descriu los primièrs ans de vida de Mani.
Òbras non maniquèas conservadas per la Glèisa maniquèa[modificar | modificar la font]
- Qualques partidas del Libre d'Enòc literatura.
- Qualques publicacions en relacion amb l'apòstol Tomàs, e la partida en siriac de Los Actes de Tomàs , e los Psalmes de Tomàs.


text:
Economia de la dinastia Han
L'economia chinésa dau periòde Han es caracterizada per una aumentacion significativa de la populacion, una creissença fòrça importanta de la produccion industriala e dau comèrci e per d'assais de nacionalizacion de la part dau govèrn centrau. Per acompanhar aqueu desvolopament, la quantitat de moneda batuda e mesa en circulacion aumentèt egalament e permetèt la creacion d'un sistèma monetari estable. Lei capitalas dei Hans occidentaus puei orientaus foguèron entre lei ciutats pus grandas e pus pobladas de lor epòca. Lo govèrn ordonèt tanben la bastida de vias e de pònts per facilitar lei cambis.
Au començament de la dinastia, lei païsans èran generalament autonòms. Pasmens, acomencèron de venir dependents dei cambis comerciaus ambé lei produccions dei províncias agricòlas de l'Empèri. Ansin, en causa d'un endeutament créissent, un nombre important de païsans venguèron de trabalhadors au servici d'un grand proprietari. La dinastia assaièt continuament de sostenir lei païsans pus modèsts (imposición, limitacion impausada per la lèi...) per luchar còntra l'influéncia de l'aristocràcia, dei proprietaris e dei marchands. De mai, lo govèrn dei Han occidentaus nacionalizèt leis industriás de fèrre e de sau.
Aquelei mesuras foguèron pauc a pauc suprimidas en causa de la crisi politica e economica vèrs la fin de la dinastia. La classa dei marchands independents foguèt afeblida au profiech dei grands proprietaris. Aquelei darriers poguèron aumentar lor poissança e contuniar un modèl economic basat sur una agricultura de tenements grands après la fin de la dinastia.


text:
Fontainebleau
Fontainebleau es una comuna francesa situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Fontainebleau A situat al sud-oèst del departament. La municipalitat, #que s'estend sus formatnum:17205 {{}} ectaras, es la mai vasta de la region Isla-de-França, e es gaireben totalament recoberta d'una bòsc #que s'estend egalament sus qualques municipalitats limitrophes (25 000 ectaras al total). Aquel bòsc es un luòc de passejada pels Parisencos, mas lo sieu relief fòrça accidentat e los sieus nombroses rochers en fan tanben un luòc fòrça réputé per la practica esportiua de la escalièr. L'aglomeracion meluncomoditat se situa al limit nòrd del bòsc, e al nòrd-oèst se tròba Barbizon, un vilatge celèbre pels nombroses pintors pré-impressionistes #que i an viscut. Divèrs endroits del bòsc an recobert de silice (quartz) dins l'estat brut. Las nombrosas plantacions de résineux efectuadas per la Mestièr nacional dels bòsques an criticat per cèrts #qu'aiman #que #encobrir a meses a mal la diversité de lo sieu écosystème, a l'origina mai lèu a basa de feuillus.
La vila stricto sensu, es-a dire defòra de bòsc e defòra de domeni del castèl s'estend sus 232 ectaras.
Fontainebleau est située au sud-ouest du département. La commune, qui s'étend sur 17 205 hectares, est la plus vaste de la région Île-de-France, et est presque entièrement recouverte d'une forêt qui s'étend également sur quelques communes limitrophes (25 000 hectares au total). Cette forêt est un lieu de promenade pour les Parisiens, mais son relief très accidenté et ses nombreux rochers en font aussi un lieu très réputé pour la pratique sportive de l'escalade. L'agglomération melunaise se situe à la limite nord de la forêt, et au nord-ouest se trouve Barbizon, un village célèbre pour les nombreux peintres pré-impressionnistes qui y ont vécu. Divers endroits de la forêt sont recouverts de silice (quartz) à l'état brut. Les nombreuses plantations de résineux effectuées par l'Office national des forêts sont critiquées par certains qui estiment que cela a mis à mal la diversité de son écosystème, à l'origine plutôt à base de feuillus.
La ville stricto sensu, c'est-à-dire hors forêt et hors domaine du château s'étend sur 232 hectares.


text:
1134
Aquesta pagina concernís l'an 1134 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Almoravides[modificar | modificar la font]
A la demanda deis abitants de la vila de Frega qu'èran assetjats per lei tropas aragonesas, lo sultan Ali ibn Yusuf mandèt una armada per rompre l'enceuclament. Leis Aragonés subiguèron una desfacha grèva marcada per la mòrt dau rèi Anfós Ièr e la captura de plusors caps importants. Afeblit, Aragon arrestèt seis atacas còntra Al Andalús durant plusors annadas. Pasmens, aquò arrestèt pas la Reconquista car plusors senhors crestians de la Peninsula ataquèron d'autrei sectors de la frontiera (→ 1139).


text:
Sinferòpol
Sinferòpol (en tatar de Crimèa: Aqmescit; en ucraïnian CiMфepoпoлb o mai rarament CиMфepoпiлb; en rus: CиMфepoпoлb) es la capitala de la Republica Autonòma de Crimèa, entitat autonòma d'Ucraïna. La vila, que se sonava abans Aqmescit, recebèt son nom actual Sinferòpol (del grèc: Euuφepoύπoλις "Vila del ben comun") a partir de l'annexion del Khanat de Crimèa en 1784 a l'Empèri Rus dirigida per la tsarina Catarina II de Russia.
Demografia[modificar | modificar la font]
La vila comptava 362.366 abitants en 2013. Segon lo censament de populacion de 2001, los abitants se definissián identitàriament del biais seguent:


text:
La Rocque
La Rocque en normand (La Rocque en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat a l'èst del Bocage virois. Lo sieu pichon bourg es Modèl:A Unitat al nòrd de Vassy, a Unitat|15|km {{}} al nòrd-oèst de Condé-sus-Noireau, a Unitat|18|km {{}} al sud-oèst de Aunay-sus-Odon e a Unitat|19|km {{}} a l'èst de Vire.
Lo ponch en culminant (226 m) se situa en limit oèst, près del luòc-dich Canteloup, sus la D26. Lo ponch mai bas (169 m) correspond a la sortida del ruisseau del Val del territòri, al sud. La municipalitat es bocagère.
La commune est située à l'est du Bocage virois. Son petit bourg est à 5,5 km au nord de Vassy, à 15 km au nord-ouest de Condé-sur-Noireau, à 18 km au sud-ouest d'Aunay-sur-Odon et à 19 km à l'est de Vire.
Le point culminant (226 m) se situe en limite ouest, près du lieu-dit Canteloup, sur la D26. Le point le plus bas (169 m) correspond à la sortie du ruisseau du Val du territoire, au sud. La commune est bocagère.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Al Mièja Edat, una léproserie existissiá a la Rocque.
Au Moyen Âge, une léproserie existait à La Rocque.


text:
Albanés
L'albanés (shqip en albanés) es una lenga indoeuropèa, que constituís a ela sola un grop independent al sen d'aquesta familha de lengas. Sièis milions de personas la parlan en Albania, Kosovo, Grècia (los Arvanitas), Serbia, Montenegro e dins la Republica de Macedònia, mas tanben dins lo sud d'Itàlia (los Arbëreshë). De comunautats immigradas significativas existisson en Euròpa Occidentala, en Turquia, Egipte e als Estats Units.
Classificacion[modificar | modificar la font]
En 1854, lo filològ alemand Franz Bopp pròva que l'albanés es una lenga indoeuropèa, mas isolada e sens cap de lenga que li siá pròcha. Son origina se discutís: d'unes fan montar l'albanés a l'illirian, d'autres al dacotraci (e mai se cèrts lingüistas considèran aquelas doas lengas coma benlèu aparentadas). Los Illirians èran los abitants autoctòns de la zòna ont se parla l'albanés. Aital la discussion sus la filiacion de l'albanés se carga d'implicacions politicas dins lo contèxt balcanic (conflicte de Kosovo).


text:
Respiracion cellulara
La respiracion cellulara qu'ei ua reaccion quimica catabolica d'oxidacion qui libera energia (per'mor d'aquò qu'ei qualificada de reaccion exotermica). Lo substrat oxidat qu'ei generaument sia un glucid com la glucòsa, sia aminoacids produsit per la destruccion de proteïnas o sia lipids.
Aqueths substrats que son utilizats per prodúser moleculas de piruvate, qui, un còp integradas dens ua cadena de reaccions quimicas aperada cicle de Krebs, e produseish ua molecula d'adenosina trifosfat qui ei la hont purmèra d'energia de las cellulas, sia per mave's o sia per alimentar reaccions metabolicas endotermicas (qui an besonh d'estar provesidas d'energia).


text:
Balena
Una balena es quin cetacèu que siá del sosòrdre dels mysticeti (balenas amb barba).
Segon la definicion anteriora las balenas apartenon als genres Balaena (Balenas pròpriament dichas) e Balaenoptera (Rorquals). La famosa “balena blava” es en realitat un rorqual “Balaenoptera musculus”. Amb mai de 30 mètres de longor e un pes de 140 tonas es l’animal mai grand qu'aja pas jamai existit. Jos l'apelacion balena tanben se designa frequentament totes los grands cetacèus, e s'inclutz doncas los odontocets (cetacèus dentuts): cachalòt, òrca (la dicha "balena assassina") etc.


text:
Eth lhòco Frank de la Jungla visitèc era Val d’Aran ena sua darrèra aventura. Era equipa de Cuatro passejèc pes montanhes araneses ena recèrca der os –un ahèr qu’a lheuat moltes veus disparières–. Ua sèuva se caracterize, entre d’autes causes, per amagar animaus perilhosi. Donques eth nòm deth programa non podie èster un aute milhor: La Selva en Casa; Er Os en Aran.
En octobre deth 2008 era ossa Hvala ataquèc ath vesin de Les Luís Turmo. Eth tapatge que s’armèc siguèc important, dant còrda a un debat entre era Val d’Aran contra tot Catalunha. Des dera sua reintroduccion en 1996 a trauèrs deth Pla Life signat per França, Espanha e Catalunha –non pas pes aranesi–, es atacs der os as ramats e es sues passejades pera Val son ben viui enes charrades ath torn deth cafè.
En 2008 eth sindic d’Aran, Francesc Boya, expliquèc qu’era presència der os damb era activitat umana “non ei compatible” e s’estaue “planejant trasladar er os entà un aute airau” segontes eth jornau El País. Dotze ans dempús dera reintroduccion, era Generalitat encara non auie redactat eth Pla de Recoperació de l’Ós Bru peth que recebie 300.000 èuros dera UE. Ua mesura que permet susvelhar es ossi entà evitar perilhs as caçaires e pagesi, e comporte era creacion –ara òc qu’existís– d’ua patrolha de seguiment des animaus e, tanben, invertís ena formacion des collectius que soent pujen ara montanha.
Eth problèma seguís ben viu, encara que damb patrolha der os s’està un shinau mès segur. Mès quin besonh i auie entà reimplantar ua espècie que hège seishanta ans que non existie en país aranés? Ara, des batudes de sanglièrs en Collserola non s’en ditz arren. E aquerò qu’arrés les a reintroduidi.


text:
1701
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1701 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Prússia[modificar | modificar la font]
Frederic de Prússia, qu'èra duc de Prússia dempuei 1688, venguèt rèi en Prússia. Aquò marquèt l'importància novèla de son estat dins leis afaires europèus.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Batalha de Dartsedo (28 de genier) entre Chinés e Tibetans. S'acabèt per una victòria chinesa que permetèt a l'Empèri de s'assegurar lo contraròtle de la region e de son comèrci de chivaus.
Japon[modificar | modificar la font]
En causa d'una insulta, lo dàimio Asano Naganori assaièt de tuar Kira Yoshinaka dins lo palais dau shogun e foguèt executat. Aquò marquèt lo començament de l'epopèia dei 47 ronin qu'es vengut una fònt d'inspiracion majora de la literatura japonesa (→ 1703).
Tibet[modificar | modificar la font]
Batalha de Dartsedo (28 de genier) entre Chinés e Tibetans. S'acabèt per una victòria chinesa que permetèt a l'Empèri de s'assegurar lo contraròtle de la region e de son comèrci de chivaus. En causa deis atrocitats comesas per la garnison tibetana dins lo corrent deis annadas precedentas, la populacion locala chaplèt totei lei Tibetans dau vilatge e de son relarg.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 27 d'abril - Carles Emanuel III, rei de Sardenha (m. 1773)
- 27 de novembre - Anders Celsius, fisician suedés (m. 1744)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 2 de junh - Madeleine de Scudéry, escrivana francesa (n. 1607)


text:
Sainte-Marie-aux-Chênes
Sainte-Marie-aux-Chênes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Dépendait Del anciana Duché de Bar, prévôté de Briey, archiprétré de Hatrize.
Fief Dels lo Hungre, lo Tribunal, Gournay, dels Armoises, Aja. En 1817, Sant Ostal als Roures comptava 388 abitants repartits dins 64 ostals.
Dépendait de l’ancienne Duché de Bar, prévôté de Briey, archiprétré d'Hatrize.
Fief des le Hungre, la Cour, Gournay, des Armoises, Heu. En 1817, Sainte Marie aux Chênes comptait 388 habitants répartis dans 64 maisons.


text:
Alhambra
Alhambra (arabi: الْحَمْرَاء, transliterat al-Ḥamrā; literalament "lo roge"), que sa forma completa es Calat Alhambra (arabi:الْقَلْعَةُ ٱلْحَمْرَاءُ, al-Qal‘at al-Ḥamrā’, "la fortalesa roja"), es un palatz e una fortalesa situat a Granada, Andalosia, Espanha. Foguèt bastit cap a la mitat del sègle XIV pels dirigents moros de l'Emirat de Granada en al Andalús, e ocupa lo suc d'Assabica al limit sud-èst de la ciutat de Granada.
Lo palatz moresc d'Alhambra foguèt bastit per lo darrièr emir musulman d'Espanha, qu'aperteniá a la Dinastia Nasrida. Après la Reconquista pels Reis Catolics en 1492, d'unas parts foguèron utilizadas pels crestians. Lo Palatz de Carles V, bastit per Carles Quint en 1527, foguèt inserit al dintre de las fortificacions nasridas de l'Alhambra. Après d'èsser tombat dins l'oblit per de sègles, Alhambra foguèt tornarmai "descobèrt" al sègle XIX per d'erudits europèus e de viatjaires, e comencèt d'èsser adobat. Es a l'ora d'ara una de las atraccions toristicas majoras d'Espanha, e lo pus bèl exemple d'arquitectura islamica del país. Alhambra es un site del Patrimòni Mondial de l'Umanitat, e inspirèt fòrças istòrias e cançons.
Los poètas moros lo describián coma "una pèrla al mitan d'esmeraudas," en alusion a la color dels edificis e dels bòsques a l'entorn d'eles. Lo palatz foguèt concebut en foncion del site montanhós e maitas formas de tecnologias foguèron utilizadas. Lo parc (Alameda de la Alhambra), qu'en estiu es cobèrt de flors salvatges e d'èrba, foguèt plantat pels moros amb ròsas, iranjas e mirtas; pasmens una de sas caracteristicas es lo bòsc espés d'olms angleses pòrtat per Arthur Wellesley, duc de Wellington, en 1812.
Malgrat un long periòde de negligéncia, amb de còps que i a d'episòdis de vandalisme e de restauracions inapropriadas qu'endurèt Alhambra , demòra un exemple atipic de l'art musulman dins son periòde final europèu, relativament influenciat per l'arquitectura bizantina que se trapa tanben dins la mosqueta de Còrdoa. La majoritat dels palais bastits son qüadrangulars en plan, amb totes los membres dobèrts sus un pati; la totalitat atenguèt sa talha actuala simplament per l'addicion graduala de qüadrangles nòus, dessenhat sul meteis principi, e mai que possedissent de dimensions variadissas , e religat los uns als autres per de passatges o membres pichons. Alhambra foguèt estendut pels diferents dirigents musulmans que i demorèron. Pasmens cada seccion nòva que foguèt aponduda seguiguèt lo tèma del "paradís sus tèrra". Arcadas de colomnas, fonts d'aiga rajanta, e bacins miralhant èran utilizats dins una tòca estetica e foncionala. Dins cada cas, l'exterior èra daissat austèr e sens ondradura. Solelh e vent i dintravan liurament. Blau, roge e jaune daurat, foguèron las colors pus emplegadas, puèi destenchuradas amb lo temps.
La decoracion consistís, en motius de fulhatge, inscripcions aràbias, e motius geometrics trabalhats en arabesques. Los cairèls pintats son largament utilizats per cobrir las parets. Lo palatz es dessenhat dins l'estil Mudejar, que la caracteristica es la reinterpretacion d'elements europèus dins de formas islamicas, e que foguèt largament popular pendent la Reconquista.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Otto Hahn (1879-1968) foguèt un quimista alemand. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia de 1944.
Nasquèt lo 8 de març de 1879 dins la vila de Francfòrt de Men, situada a l'estat alemand d'Èssa. Estudièt quimia a l'Universitat de Marburg e de Munic, ont se doctorèt l'an 1901. A comptar d'aquel moment trabalhèt a l'universitat de Marburg; lo 1904 passèt a Londres e l'an seguent a Montreal, per s'establir fin finala a Berlin l'an 1906.
Moriguèt lo 28 de julhet de 1968 dins la vila de Göttingen, situada dins l'estat de Bassa Saxònia.


text:
Dins lu temps…
Es pas lu temps que compta mas la mesura dau temps. Un, dos, très, beleu mai, milions d’annadas per agusar la peira, afialar coma fau lu talh dau silex, màs, ‘questa vetz, i sem.
Per balhar de las eiscusas a quilhs-quí, au perdequè fugueten tant pauc rapides, fau dire que, arribar de ‘fialar lu talhant sens ‘restar d’adobar la massa daus neurònes apres eissir, ‘ribar de tener de’n-pè sens obludar de contunhar montar los aubres per pas se far minjar, far tot aquò sens tròp tot desboirar, es pas un chause de banturle. Fau prener son temps. E quante atz lu temps, un, dos, très millions d’ans, es quò pauc o pró ? Marchatz saber. Es pas per dire dau mau màs, nòstra granda tanta, e parle pas ‘quí se son quite reir grand oncle, lu paubre Toumaï Sahelanthropus – tchadensis, mas la tantineta, la Lucy Australopithecus – afarensis aviá un pitit peseu dins la testa. Très cent grames dins lu chap, faudriá pas tròp levar lu nas non pus, o ne’n contar una pebrada. Afé, per aquò, cranhem res, per ne’n contar fau parlar, e per lu momint…
Dins ‘quelas annadas dau chaminament evolutiu d’aici los jorns d’aüei, nos ancessors coneissián pas d’escorchièra. Fauguetet ne’n segre de las vias, daus cuòus de sac, fauguet ne’n far daus eissais, daus plans somarís. I aguet de las espròvas, a tots los sens dau mòt per ‘ribar au cerveu naut de gama de chas Sapiens Homo.
Un chap d’òbra que ‘queu chap mai tots los rinjaments, ‘na tireta per la musica, una per la matematica o la geografia. Una cervela sapiensa bona per far de las abstracci’s. Perdon ? L’abstract eriá grán estat util per los Afarensis, fau esperar los Habilis. L’un sens l’autre, es un pauc coma luquau faguet l’autre lu prumier dintra l’uòu e lu dinausor, non ? E d’enquera, quante pensem que Neandertalensis, un Homo s’etot, ne’n aviá una pus granda que Sapiens. V-òc-es, Neandertalensis aviá un pus gròs bocin aflaquit dins la testa que non pas lu Sapiens, e pertant, ‘quò li permetet pas d’inventar la prumièra triologia Star-War©. Es aisat d’estre mocandier, segur, mas, sonjatz que lu tipe, eu ne’n es, daus Homo. ‘Laidonc, eu ‘viá de segur lu sens de l’umor.
Per lu mens, eu nos aprenguet de portar dins terra nos mòrts, Sapiens faguet que copiar. Nos aprenguet a los adobar, metre de las colors e de las flors. Un poëta avant l’òra que los o las de Neandertalensis. Mesma que quò es se lu prumier qu’aguet l’eidèia de pinturar de las peiras, d’aici qu’un jorn, l’un, o l’una, d’aquela tribu sapchesse pas se ‘restar avant de pinturar la meijon, perdon, la chauna.
Desempuei ‘queu jorn que, per far fur un veisin, la peira non pas esbolhar la testa de l’emmardor, la peira s’esbolhet d’ela-mesma ; es un pauc coma la prumièra peira talhada. Sabem res daus veisins fòra que au fiu dau temps s’erián adaptats, que la qualitat daus materiaus, ela, laissa jà de deisirar. La chaminada daus « que van d’a-pè » es granda desempuei ‘quela prumièra peira talhada. Sens la possibilitat de l’abstract, fauguet la geitar un bra’e momint ‘quela peira, concebrer l’eidèia de poder raclar la peu d’un limaud, ‘visar eissir la possibilitat de se raclar la faça avecque… daus milenarís d’activitat neuronala, e mai que mai d’enseinhament. Daurelai, lu cerveu es qua’iment preparat per copiar.
Copiar la natura dau Paleolitic per ‘nar correr lu monde non pas ‘restar suau a saber de què far. Prener ‘na peira es tustar sus sos dets ? V-òc-es, a d’autres dins l’evoluci’.
Quora n’eidèia entau sautet ? V-òc-es, avant de viatjar, fau trobar la meijon que se pòt portar. T ! Trapa ‘quí « lonja lanassa », sa peu pausada sus sos òs, manca de los aranjar autrament, davant darrier, e veiquí ‘na gabia cuberta. Avant de ‘chabar ‘quela tenda fauguet quauques trenta tornadas de sason. Son tos pitits filhs que iò fagueten ? Es totjorn mielhs que tots esbolhar non ? Marcha, un jorn vendrá, quelas meijons de tela seron de buesc, de terra, de peira, d’aiga gialada. Migra pas Lucy, los que ‘riban an ‘na vuda bela per los temps a venir. Sap pas quò qu’es, lu futur ? Mai-ilhs-tot, te iò dise p’ita Lucy. Coma te dire, lu fuòc, v-òc-es eu es pas d’enquera domesticat màs, aviesa, la familha Homo esterá pas dins l’obscuritat, ‘la domesticará lu fuòc daus ciaus. Entau dins tres millions d’annada, tos eifants Homo, Neandertalensis, de mon punt de vuda, Sapiens per los sabants, van pinturar de las chaunas emb las cendras e d’autras colors. ‘Quelas chaunas van durmir quauques 35000 ans, veiquí un prumier repairí. D’autres Sapiens, me, n’autres, los dau petrolitic o dau nuclearitic, coma vo’es, daus Sapiens feran un fuòc dinha daus mesma ciaus, un fuòc que las cendras, degun pòt las manhar d’aici 35000 ans de mai. Veiquí. L’òme, o la femna, que pintret las chaunas viguet luenh e nos faguet un present bra’e mai la cendra jos la fòrma de l’art e de la beutat ; l’autre, lu dau present, sensat aver lu mesma cerveu, dona s’etot coma present per lu futur de las « cendras » empeisonadas per 35000 ans. Veiquí la resulta d’un cerveu adaptat per visar luenh-luenh.
Las cendras chaudas son pas lu perpaus d’aqueu texte, ‘laidonc, tornam a l’obrador cosina sauvatja. L’umor es pas d’enquera inventat, fau pas dire que t’ses ‘na sauvatja e fau dire cuesina ? Beleu be, mas mija pas ‘quelas baias rojas, autrament ‘nam aver enquera ‘na generaci’ de sacrifiada dins lu domení daus sabers fondamentaus.
Far la leiçon de tau o tau canton, coma farjar una cultura, copiar daus còps quante daus mai evoluats ‘ribavan dins lu país, los piaus longs ilhs-tot, las eidèias tot sauv cortas. E mesma dins l’autre biais. Màs per parlar de Sapiens que copiet Neandertalensis, afè las chausas que se passan chas los Homo nos regardan pas, mas, per ne’n parlar, Neandertalensis eriá grand, fòrt, aviá un gròs cerveu, sautet dins una pertida dau monde descubert de glaça, beleu la mai bra’a per lòrs. Vei-lu-quí que porta ‘tenci’ a sos defunts, sap far lu poëta. Vos vese venir, tot aquò balha pas minjar tots los sers, e annadas apres milenarís, eu daissa de las pècas, daus essarts beu d’inteligença aus noveus ‘ribats, a Sapiens. Sapiens, se, en sa qualitat de Magdalenian, un chaçor adonc, eu sap quò qu’eficacitat vòu dire. Laissará pas passar son barreu dins l’eschala de l’evoluci’, afè, pas per aura, quau que siàia lu pretz. Fau iò dire, l’umanitat se caracterisa per la capacitat de se destruire, e coma fau ‘na prumièra vetz, perquè pas aidar ‘quilhs grands colhons de Neandertalensis d’anar d’enquera mai vista dins « ‘queu monde que degun pòt veire », l’invisible.
Sonjar ad aquò fai que après ‘ver pichat dins las tradici’s de la familha granda daus « d’a-pè », ‘près ‘ver copiat los ritís funerarís, Sapiens, Sapiens-sapiens per dire v’rai, se balhet l’invenci’, faguet de se l’inventor de las chaunas pinturadas. ‘Quò-ditz, es aisat, segur. Tornar a son vertadier trobador, o beleu sa vertadièra inventritz, l’invenci’ de l’art, aquò sembla damandar pró d’umilitat. Far creire que ‘quò es ‘queu chap d’òbra de cerveu, lu qu’inventet n’i a p’unas dobtanças, las religions monoteïstas, la bomba atomica e los camps de concentraci’, ‘queu cerveu auriá pinturat Las Caus o La Comba d’Arc, ‘quò es pas de creire. I a ‘na besonha pas clara. La peira talhada, lu fuòc, la meijon, los ritís funerarís, los asards fisicò-chimics de l’encontra d’òmes e de femnas sus daus milions d’annada, per dire, tot aquò per far eissir lu qu’anava s’autò-declarat mielhs adaptat de la familha.
Los que copian coma los que ganhan las guerras escrivan l’istòria. Màs la pre-istòria, justadament, aquò se pòt estre qu’un afar d’interpretaci’s.
Que los e las artistes se metan ne’n òrdre per lu raconte.
Dernière édition par clafotis le Jeu 9 Aoû - 7:30, édité 1 fois


text:
Johannes Gutenberg
Johannes Gutenberg qu'èra un orfevre deu Sant Empèri Roman Germanic qui desvolopè la tecnica de l'estamparia en bèth causir un aligatge per hargoar letras de metau mobilas qui's podèvan estruçar dehens caishas de husta e atau poder har un gran nombre de copias de medishas paginas, abans de las poder tornar arrengar per ne d'autas.
Lo purmèr libe de gran edom estampat per Gutenberg que ho la Bíblia (la Vulgata, en latin) de Gutenberg; de 1442.
Gustenberg que desvolopè la soa invencion dab lo sustien financièr deu banquièr Johann Fust ; a maugrat de la soa escaduda, gutemberg que ho roeinat e que ho sauvat deu praubèr peu bisbe de Mayence, Adòlf II de Nassau.


text:
Mamot lanós
Lo mamot lanós (Mammuthus primigenius) foguèt una espècia de mamifèr de la familha dels elefantids uèi desapareguda. Amb son espessa forradura de long pelses, èra una espècia adaptada al clima extrèm de l'edat de gèl. Mammuthus primigenius aviá una talha similara a la de l'elefant asiatic actual. Se son trobat fòrça òsses e de defensas corbadas, e tanben de còsses entièrs congelats, d'exemplars d'aquesta espècia de mamot en Siberia, per las islas de l'Artic e en America del Nòrd. Lo primièr especimèn complèt d'aqueste animal se descobriguèt en 1806, près de la desbocadura del riu Lena, en Siberia.


text:
Vitali Klychkò
Vitali Volodýmyrovych Klychkò, d'escais Dr. Ironfist (en ucraïnian: BiTaлiй BoлoдиMиpoBич Kличko; Belovodsk, Quirguizstan, 19 de julh de 1971) es un boxaire professional e politician ucraïnian. Es l'actual campion mondial dels peses pesants del Conselh Mondial de Bòxa. Obtenguèt aqueste títol l'11 d'octobre de 2008 quand vencèt Samuel Peter. Malgrat que se foguèsse retirat en 2005, tornèt al mond de la bòxa tre genièr de 2007. Lo 31 de decembre de 2004, li foguèt autrejat lo guerdon mai important de son país, lo títol d'Eròi d'Ucraïna.
S'engatgèt en politica per ensajar de luchar contra la corrupcion e es actualament lo menaire del partit politic Aliança Democratica per la Reforma e dempuèi lo 15 de decembre de 2012 es membre del Parlament ucraïnian. Aguèt un ròtle important dins las manifestacions proeuropèas sonadas EuroMaidan. Lo 24 de febrièr de 2014 anoncièt son intencion d'èsser candidat a las eleccions presidencialas ucraïnianas de 2014 mas se retirèt posteriorament per donar son supòrt a Petrò Poroshenko. Ganhèt las eleccions municipalas de Kyiv que se debanèron lo 25 de mai de 2014 fàcia a Lèssia Orobets e venguèt doncas lo novèl cònsol de la capitala ucraïniana.
Son fraire cabdet, Volodymyr Klychkò, es tanben boxaire e es l'actual campion del mond de pes pesant de l'IBF, la WBO, l'IBO e la WBA.


text:
Aqueste mot - o meilèu fòrma deu mot- shamborlar (autanplan grafiat dab ch-) que'm sembla poder proviéner deu fr chambouler=hicar en desòrdre, mesclar en har devath-dessús, (cat. capgirar, mesclar en capgirar), o sia que, en aquesta ipotèsi deu dia, la significacion deu mot en gascon contemporanèu que s'ei desviada de la significacion originau possiblament per atraccion onomatopeica e/o confusion dab un aute mot foneticament pròishe, de la familha de shapar, shaparra, "shaparòt" en armanhaqués que vòu díser "shòpa", fr. petite mare cat. bassalet, cf. lhèu lo mot basco xafarratu: refresquir o sia en fr. rincer, cat. esbandir ), d'aquiu possiblament l'auta fòrma "shaporlar" (autanplan grafiat "chaporlar"), per crotzament de chamborlar e de shapar. Lo mot chambouler qu'ei lorenc, deu lorenc qu'ei passat tau francés, puish, segon jo, possiblament deu francés tau gascon "shamborlar" e "shaporlar", puish, enqüèra possiblament, deu gascon tau catalan (xampurrar, xapurrar) e tà l'espanhòu colloquiau (champurrar, chapurrar). L'etimologia de chambouler qu'ei discutida, possiblament de bola, se non de camba (gasc. cama) (la significacion titubear, vacilar deu mot chambouler qu'ei atestada en francés d'autescòps). Totun, lo candidat camba que suposaré ua formacion non lorenca entau mot chambouler, possiblament francomtesa, borgonhona o francoprovençau , adonc un manlhèu en lorenc. Per aquesta rason restrictiva, bola qu'ei l'etimon preferit, çò qui pausa la question subsidària de l'origina de la prumèra sillaba "cham", dilhèu cant, lo deu 'au cant deu huec".
La "r" intèrna qui trobam hens "shamborlar" ,absenta en "chambouler", que rapèra lo cas d'un aute mot gascon:"destimborlar". Aqueste darrèr (qui significa 1- des·har, desmontar, 2- har pèrder lo cap, destroblar), que deriva d'un mot occitan, non gascon e mei "corrècte" etimologicament: destimbolar (har pèrder lo cap, destroblar) (ved. Alibèrt), en gascon "destemblar", id.. A l'origina, lo mot "destemblar "(com en oc. destimbolar) qu'èra deu lexic tecnic deus tisnèrs (des·har lo temble, ved. Palay), d'aquí la significacion prumèra de "des·har", "desmontar", conservada en gascon. Aquesta "r" intèrna qu'ei possiblament devuda a l'influéncia de "borla", varianta de "borra" influenciada peu mot deu francés vielh borrel, d'on deriva bourrelet (Coromines, DECat). "Borletar" en gascon qu'ei assimilable a "borrar" e que significa "possar", "har rotlar". Lo quite mot borrada (cat. xàfec, fr. averse) que vien de "borrar" qui significa "bàter", "trucar", "possar" e lo son equivalent catalan xàfec (gasc. eishagat, fr.averse) que vien de xafar, castelhanisme per esclafar, gasc. "esglachar", fr. écraser.
Quant a l'arradic de shapar, shaparra, que i podem arreconéisher la de shòpa e de sapo, onomatopèia ligada a la hanha e a l'aiga. Aquesta valor expressiva, onomatopeica, deu mot sapo (= harri, chirpo etc), viengut deus pòrts enlà, qu'ei probablament a l'origina deu son succès en gascon. En gascon, shapar qu'a gahat lo camin invèrse de barbotar, que s'a prengut la significacion antiga e caduca d'aqueste darrèr mot: parlar indistinctament, de manèira pòc comprensibla, "parler dans sa barbe" (Palay). Qu'èra precisament la significacion originau de barbotar, mot derivat de barba, uei caduda en desús en gascon, totun conservada en catalan (gasc: shapar = cat. barbotejar). En gascon contemporanèu, barbotar qu'ei sinonime de patolhar, shaupatejar (fr. barboter), que non de shapar. Dit autament, barbotar que s'a perdut ua significacion "ortofonista" tà gahar ua significacion "clapautejaira", mentre shapar qu'a hèit lo camin exactament invèrse. Que podem díser qu'en gascon, los dus mots "shapar"e "barbotar" qu'an escambiat las soas significacions respectivas. La grafia sh- qu'emplegui entà "shapar" qu'ei justificada au mensh foneticament en bèth perméter la distincion shapar (en gràfia de l'IBG: chapà) e chapar (en grafia de l'IBG: tchapà, tyapà) (chapar qu'ei sinonime de galfar, galafar o sia minjar hèra e un chap qu'ei un repèish abondós, ua hartèra cf. Palay e TeG), d'aquiu tanben la mea causida grafica entà shaporlar, a maudespieit de l'auta causida possibla chaporlar qui ei la de Per Noste e deu TeG. La mea causida qu'ei tanben la deu mèste Yan Lafitte qui transcriu lo mot atau: shaporlar e xaporlar, hens la soa reedicion deu diccionari Lespy-Raymond. L'IBG que conserva la causida grafica de l'Escole Gastoû Febus cf. Palay: "chapourlà".
En catalan, xampurrar, var. xapurrar, que i significa "parlar incorrèctament en mesclant mots de diferentas lengas", significacion qu'arretrobam haut o baish dab l'espanhòu chapurrar (parlar ua lenga dab dificultat e en hent pecas). Que i arretrobam au còp lo concèpte de parlar de manèira maishanta, pòc comprensibla deu mot shapar e, aumensh en catalan, lo concèpte de mescladis, de desòrdre, deu mot francés chambouler. En espanhòu, champurrar que significa "mesclar liquors enter si". Las significacions especializadas de "mesclar" qu'a variantas deu mot en catalan e en espanhòu que nse suggereishen lo prèst gascon tà las lengas vesias deu sud que's degó har abans la pèrda totau de la significacion originau deu manlhèu de lenga d'òil en lenga nosta au profieit de la significacion mei "molhada " actuau eretada de l'etimon onomatopeic de shapar.
Aquiu qu'avetz ua navèra ipotèsi etimologica entà sajar d' explicar ua seria de mots qui s'assemblan enter si shens presentar las medishas significacions. Que la cau considerar per çò qui ei: ua ipotèsi de tribalh de mei e en demiei de hèra d'autas, arren de mei. Non la consideri pas briga com a segura ni tan solament com la mei probabla o l'unica valedera. Tà jo, qu'ei sustot l'escadença d'enriquir lo men lexic e de'm har content en partatjar las meas reflexions.


text:
Theys
Tês en arpitan (Theys en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La station d'esquí dels 7 laux se tròba en partida sus la comuna.
La station de ski des 7 laux se trouve en partie sur la commune.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Possession del comte de Genève al XIVe sègle, de contunh mainmise de Charles VI.
L'istòria economica de Theys a #èsser longtemps ligada a l'espleitacion d'un minaré de fèrre de fòrça bona qualitat. Aquela espleitacion i aurà fach primièrament en benefici de l'òrdre dels Chartreux. Après la sortida dels religioses, d'unes autres sidérurgistes utilizaràn lo minaré montanhas de Theys : Modèl:Blòc cita.
Possession du comte de Genève au XIVe siècle, puis mainmise de Charles VI.
L'histoire économique de Theys a été longtemps liée à l'exploitation d'un minerai de fer de très bonne qualité. Cette exploitation sera faite tout d'abord au profit de l'ordre des Chartreux. Après le départ des religieux, d'autres sidérurgistes utiliseront le minerai des montagnes de Theys : Modèl:Bloc citation.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement administratif du Seeland (168)
Liste des communes
Lyss
Ville de Lyss, localité de la Suisse de 10 000 habitants.
La mairie de Lyss a une adresse e-mail et un site Internet.
Aarberg
Ville de Aarberg, localité de la Suisse de 3 900 habitants.
La mairie de Aarberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Schüpfen
Ville de Schüpfen, localité de la Suisse de 3 200 habitants.
La mairie de Schüpfen a une adresse e-mail et un site Internet.
Büren an der Aare
Ville de Büren an der Aare, localité de la Suisse de 3 100 habitants.
La mairie de Büren an der Aare a une adresse e-mail et un site Internet.
Anet
Ville de Anet, localité de la Suisse de 2 900 habitants.
La mairie de Anet a une adresse e-mail et un site Internet.
Seedorf
Ville de Seedorf, localité de la Suisse de 2 900 habitants.
La mairie de Seedorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Grossaffoltern
Ville de Grossaffoltern, localité de la Suisse de 2 800 habitants.
La mairie de Grossaffoltern a une adresse e-mail et un site Internet.
Studen
Ville de Studen, localité de la Suisse de 2 500 habitants.
La mairie de Studen a une adresse e-mail et un site Internet.
Täuffelen
Ville de Täuffelen, localité de la Suisse de 2 500 habitants.
La mairie de Täuffelen a une adresse e-mail et un site Internet.
Worben
Ville de Worben, localité de la Suisse de 2 200 habitants.
La mairie de Worben a une adresse e-mail et un site Internet.
Rapperswil
Ville de Rapperswil, localité de la Suisse de 2 100 habitants.
La mairie de Rapperswil a une adresse e-mail et un site Internet.
Busswil bei Büren
Village de Busswil bei Büren, localité de la Suisse de 1 900 habitants.
La mairie de Busswil bei Büren a une adresse e-mail et un site Internet.
Arch
Village de Arch, localité de la Suisse de 1 500 habitants.
La mairie de Arch a une adresse e-mail et un site Internet.
Kallnach
Village de Kallnach, localité de la Suisse de 1 500 habitants.
La mairie de Kallnach a une adresse e-mail et un site Internet.
Dotzigen
Village de Dotzigen, localité de la Suisse de 1 300 habitants.
La mairie de Dotzigen a une adresse e-mail et un site Internet.
Radelfingen
Village de Radelfingen, localité de la Suisse de 1 200 habitants.
La mairie de Radelfingen a une adresse e-mail.
Monsmier
Village de Monsmier, localité de la Suisse de 1 100 habitants.
La mairie de Monsmier a une adresse e-mail et un site Internet.
Leuzigen
Village de Leuzigen, localité de la Suisse de 1 100 habitants.
La mairie de Leuzigen a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Villes et mairies de la Province de Burgos (09)
Liste des communes
Burgos
Ville de Burgos, localité de l'Espagne de 170 000 habitants.
La mairie de Burgos a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence d'activités sur la ville.
Miranda de Ebro
Ville de Miranda de Ebro, localité de l'Espagne de 39 000 habitants.
La mairie de Miranda de Ebro a un site Internet.
Aranda de Duero
Ville d'Aranda de Duero, localité de l'Espagne de 32 000 habitants.
La mairie d'Aranda de Duero a un site Internet.
Briviesca
Ville de Briviesca, localité de l'Espagne de 7 700 habitants.
La mairie de Briviesca a une adresse e-mail et un site Internet.
Medina de Pomar
Ville de Medina de Pomar, localité de l'Espagne de 6 200 habitants.
La mairie de Medina de Pomar a une adresse e-mail et un site Internet.
Villarcayo de Merindad de Castilla la Vieja
Ville de Villarcayo de Merindad de Castilla la Vieja, localité de l'Espagne de 4 700 habitants.
La mairie de Villarcayo de Merindad de Castilla la Vieja est joignable par téléphone.
Présence d'activités sur la ville.
Valle de Mena
Ville de Valle de Mena, localité de l'Espagne de 3 800 habitants.
La mairie de Valle de Mena est joignable par téléphone.
Lerma
Ville de Lerma, localité de l'Espagne de 2 800 habitants.
La mairie de Lerma a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence d'activités sur la ville.
Roa
Ville de Roa, localité de l'Espagne de 2 400 habitants.
La mairie de Roa est joignable par téléphone.
Belorado
Ville de Belorado, localité de l'Espagne de 2 100 habitants.
La mairie de Belorado est joignable par téléphone.
Salas de los Infantes
Ville de Salas de los Infantes, localité de l'Espagne de 2 100 habitants.
La mairie de Salas de los Infantes a une adresse e-mail et un site Internet.
Espinosa de los Monteros
Ville d'Espinosa de los Monteros, localité de l'Espagne de 2 100 habitants.
La mairie d'Espinosa de los Monteros est joignable par téléphone.
Quintanar de la Sierra
Ville de Quintanar de la Sierra, localité de l'Espagne de 2 000 habitants.
La mairie de Quintanar de la Sierra a un site Internet.
Melgar de Fernamental
Village de Melgar de Fernamental, localité de l'Espagne de 1 800 habitants.
La mairie de Melgar de Fernamental a une adresse e-mail et un site Internet.
Villadiego
Village de Villadiego, localité de l'Espagne de 1 800 habitants.
La mairie de Villadiego est joignable par téléphone.
Alfoz de Quintanadueñas
Village d'Alfoz de Quintanadueñas, localité de l'Espagne de 1 700 habitants.
La mairie d'Alfoz de Quintanadueñas est joignable par téléphone.
Pradoluengo
Village de Pradoluengo, localité de l'Espagne de 1 500 habitants.
La mairie de Pradoluengo a un site Internet.
Villagonzalo Pedernales
Village de Villagonzalo Pedernales, localité de l'Espagne de 1 400 habitants.
La mairie de Villagonzalo Pedernales est joignable par téléphone.


text:
La simetria constatada au nivèth (nivèu) geografic que l'observam autanplan au nivèth de las particularitats linguisticas. Quauqu'uas que son especificament compartidas peu gascon occidentau e peu catalan orientau (centrau inclús), com, per exemple, la confusion fonetica enter la e finau atòna e la a finau atòna e las desinéncias hort particularas deu subjonctiu en -i . Se comparam las duas lengas aus estrems maritimes deus airaus qui’us corresponen, que podem notar aquera correspondéncia que vad enqüèra mei grana, puish que i trobam ua caracteristica fonetica mei compartidas peu gascon e peu catalan: la prononciacion /ǝ/ de la e. Aqueth fonèma /ǝ/, qui trobam quitament en posicion tonica, qu’ei emblematica deu gascon extremoccidentau, dit gascon maritime o gascon « negue », e que s'arretròba en catalan extremorientau (catalan balear). Simetria! Lo balear, varietat de catalan hèra conservadora, qu'a autanplan conservadas las r finaus non sensiblas hens mots com amor, mar etc, com en gascon occidentau.
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dimarts, 15 d’octubre de 2013
La teoria deu professor Thomas J. Walsh sus l'origina comuna deu gascon e deu catalan.
La simetria constatada au nivèth (nivèu) geografic que l'observam autanplan au nivèth de las particularitats linguisticas. Quauqu'uas que son especificament compartidas peu gascon occidentau e peu catalan orientau (centrau inclús), com, per exemple, la confusion fonetica enter la e finau atòna e la a finau atòna e las desinéncias hort particularas deu subjonctiu en -i . Se comparam las duas lengas aus estrems maritimes deus airaus qui’us corresponen, que podem notar aquera correspondéncia que vad enqüèra mei grana, puish que i trobam ua caracteristica fonetica mei compartidas peu gascon e peu catalan: la prononciacion /ǝ/ de la e. Aqueth fonèma /ǝ/, qui trobam quitament en posicion tonica, qu’ei emblematica deu gascon extremoccidentau, dit gascon maritime o gascon « negue », e que s'arretròba en catalan extremorientau (catalan balear). Simetria! Lo balear, varietat de catalan hèra conservadora, qu'a autanplan conservadas las r finaus non sensiblas hens mots com amor, mar etc, com en gascon occidentau.
4 comentaris:
- DL ha dit...
-
Aquestes idees, de fet, refermen la concepció bàsica d'un sistema lingüístic occitano-gasco-català (o occità, per dir-ho més breument). Al mateix temps, cal pensar que el desenvolupament d'aquestes parles neoromàniques es va fer a partir d'un continu lingüístic. Les influències mútues posteriors, serviren per connectar els diferents espais. Per això trobem afinitats no tan sols entre el gascó i el català (pensem en les parles de Comenge, d'Aran o de Ribagorça) sinó també entre el gascó i l'aragonès.
- 17 d’octubre de 2013 a les 18:10
- Joan de Peiroton ha dit...
-
DL : Oc, que compreni plan lo devís. Lo sistèma lingüistic occitan-gascon-catalan qu'ei çò qui Pèir Bèc apèra l'occitanoroman. Totun, com ac soslinhatz plan justament, non podem hicar en sistèmas distints lo gascon e lo navarroaragonés...Tot qu'ei relatiu.
- 18 d’octubre de 2013 a les 20:17
- Octavià Alexandre ha dit...
-
No és això, sinó que el mètode tradicional de classificació de les llengües seguint un arbre genealògic (taxonomia) és una simplificació, i no reflexa les relacions de contacte (adstrats i substrats/superestrats).
- 19 d’octubre de 2013 a les 13:45
- Octavià Alexandre ha dit...
-
La questió de l'evolució "anòmala" de la /e/ tancada cap a /ǝ/ en català oriental (que després esdevingué /e/ excepte a les Balears), junt amb altres isoglosses, ha estat posada en relació amb un fenòmen semblant al ladí, llengua romanç del grup reto-romànic parlada als Alps Dolomítics, pel lingüista Eduard Blasco Ferrer, en un article titulat Evoluzione 'anomala' ladino catalana (1985), citat aquí.
- 26 d’octubre de 2013 a les 11:13


text:
Arribèra
L'arribèra (var. ribièira, ribièra) o plana alluviau (var. plana alluviala) qu'ei lo terren deu relhèu planèr situat au bòrd d'un cors d'aiga. Que's caracteriza per ua superfícia topografica plana dab penents febles, sustot au ras deus lièits màger e minor. Que's situa tostemps a baisha altitud e qu'ei donc dominada peus relhèus deu son bacin idrografic. Qu'ei constituida per alluvions (sediments en generau ancians, inclusent diferentas brigalhas e materiaus) depausadas durant los aigats. Qu'apartien teoricament a la zona inondabla d'un cors d'aiga mes las arribas hèitas per l'òmi qu'arredusen sovent las possibilitats d'inondacion. Los arrius que i son en generau sinuós e rics en meandres, dab ecotons importants. Los lors sòus que son generaument rics e ben adaigats e donc biologicament hèra productius; qu'an atirat nombrosas populacions de neuridors e d'agricultors e que son l'emplaçament d'un sarròt de vilas a maugrat lo risc d'inondacion.


text:
Comunôtât ôtonoma d’Aragon
L’Aragon (en castilyan et en aragonês Aragón, en catalan Aragó) est una comunôtât ôtonoma situâ dens lo nord de l’Èspagne. El est bordâ u nord per la France, u levant per la Catalogne et la Valence, u sud per la Castilye-La Mange, u ponant per la Castilye-et-Lion et la Navarra. La règ·ion nord de l’Aragon consèrve la lengoua aragonêsa. La règ·ion orientâla consèrve l’usâjo de la lengoua catalana dens la via de tôs los jorns. Actuèlament, lo castilyan y est la solèta lengoua oficièla.


text:
Banèra de Chicago
La banèra de Chicago que's compausa de duas bendas blavas celestas orizontaus (e espessas cadua d'un ueitau de la hautor deu drapèu) sus un camp blanc dab 4 estèlas de 6 puntas arroias enter las duas bendas.
Las bendas celestas que representan las duas brancas de l'arriu Chicago (la purmèra dab lo Lac Michigan e la dusau dab lo Gran Canau) mentre qui las estèlas e simbolizan 4 gran eveniments de l'istòria de la ciutat :
- L'existéncia deu Fòrt Dearborn.
- Lo Gran Huec de Chicago.
- L'Exposicion Universau de 1893.
- L'Exposicion deu Sègle de Progrès (1833-1933).
Lo drapèu que ho adoptat en 1917.


text:
Airbus
Airbus S.A.S, mai coneguda coma Airbus, es una granda entrepresa paneuropèa aeronautica. Foguèt creada en 2001 a Tolosa coma una S.A.S (Societat per d'Accions Simplificada, del francés: Société par Actions Simplifiée). Èra estat anteriorament un consòrci nomenat Airbus Industries, que s'encargava pas del procès de fabricacion dels avions, mas simplament de coordinar lo procès de dessenh e venda.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
En setembre de 1967, los govèrns del Reialme Unit, d'Alemanha e França signèron un memorandum d'ententa per lo desvolopament d'un avion de 300 plaças. Aqueste seriá lo segond projècte conjunt d'avion en Euròpa, dempuèi lo Concorde. Dins los meses seguents sorgiguèron de dobtes de la part dels govèrns britanic e francés sus la viabilitat del projècte, e o calguèt modificar pr'amor que poguèsse utilizar de motors ja desvolopats e redusir aital los còsts.
En 1969 lo govèrn britanic retirèt lo sieu supòrt al programa. Sens la participacion de Hawker Siddeley, l'entrepresa seleccionada pel govèrn britanic (que sens lo sieu supòrt financièr podiá pas continuar amb el), per lo desvolopament de l'ala, los franceses e alemands se vegèron incapables de continuar en solitari. Fin finala la companhia britanica seguiguèt en obténer un supòrt financièr alemand.
Lo consòrci foguèt creat en 1970 per las companhiás francesa Aerospatiale e alemanda Deutsche Aerospace coma fabricant europèu d'avions. En 1971 l'entrepresa espanhòla CASA (de Bastiments Aeronàutiques Societat Anonima) s'incorporèt al consòrci, e en 1979 o faguèt l'anglesa British Aerospace.
Tre lo començament lo consòrci se fixèt per objectiu de concórrer amb lo principal fabricant d'avions del mond, la companhiá nòrd-americana Boeing, qu'aquesta epòca aviá una posicion de mai en mai dominanta dins lo sector de l'aviacion civila. Dempuèi la fusion de Aèrospatiale, CASA e Deutsche Aerospace per crear EADS, (European Aeronautic, Defence and Space Company), aquesta darrièra es passada a contrarotlar 80% d'Airbus, 20% demorant a las mans de BAE Systems PLC (British Aerospace).
Consolidacion[modificar | modificar la font]
Lo primièr modèl que fabriquèt lo consòrci, e qu'apareguèt en 1972, foguèt l'A300, un avion per de linhas de distàncias mejanas, de doble pont, innovador per de nombroses aspèctes, coma la racionalitzacion del compartiment d'equipatges e la carga mejançant de conteneires. L'avion foguèt pas una capitada immediata, subre un mercat dominat pels fabricants nòrd-americans, e atenguèt pas que de vendas importantas en Euròpa. Aiçò se veguèt agreujat per la Crisi del petròli de 1973, qu'afectèt grèvament las aerolinhas, e amb aiçò, la lista de comandas.
Airbus foguèt près de far falhida, a un moment ont arribèt d'aver 14 avions entièrament acabats sense vendre, esperant sempre un crompaire, dempús de 16 meses sense cap de comanda nòva. La crompa de divèrses avions per lo nòrd-american Eastern Airlines merquèt un ponch d'inflexion de las vendas e lo salvament d'Airbus. Pauc après Airbus presentèt l'A310, una varianta pus corta que la precedenta, pr'amor qualques companhiás se planhián que l'A300 èra fòrça tròp grand. Dins los ans 1980 comencèt la fabricacion d'autras variantas dels dos modèls existents e, subretot, se presentèt lo novèl A320, un avion d'un sol pont per de trajèctes corts e mejans, de tecnologia revolucionària.
Airbus evitèt pel primièr còp en aqueste modèl las conduccions idraulicas per governar las superfícias de vòl, en las remplaçant per de cables electrics (fly-by-wire) e de pichons motors plaçats en aquestas superfícias. Los pilòts utilizan una planca de bòrd plaçada subre un costat, en luòc de la classica colomna davant lo sèti. Los òrdres de vòl son transmeses a un ordenador, que calcula la siá idoneïtat e los transmet al sieu torn a las superficias de vòl. L'A320 se popularizèt lèu, obtenent una capitada notabla, en competir amb lo modèl B737 de Boeing. Tanben en aqueste cas Airbus desvolopèt de variantas, una pus granda, l'A321, e doas mai petitas, los A319 e A318.
Dins lo decenni de 1990 Airbus presentèt dos modèls addicionals de doble pont, concebuts per de rotas pus longas, lo bimotor A330 e lo cuatrimotor A340. Los sieus dessenhs aerodinamics e las caracteristicas dels sieus motors ne fan d'avions fòrça economics. En mai, aquestes modèls dispausan de l'avançada tecnologia de l'A320. Per totes los sieus modèls, Airbus incorporèt, en mai, de cabinas de comandament revolucionàrias, en suprimir un nombre elevat d'instruments classics, remplaçats per divèrses ecrans de vidèo, que i apareisson las donadas e las informacions que fan mestièrs als pilòts a cada moment.
En genièr de 2005, Airbus presentètt son novèl superjumbo A380 per competir amb lo B747 del sieu rival nòrd-american Boeing. Se tracta de l'avion de passatgièrs amb mai de plaças del mond, sonque superat en grandor per l'Airbus A340-600 (dins la categoria dels avions comercials). Amb una talha de gaireben 71 x 80 mètres e 540 tonas de pes maximal a l'enlairament, possedís 2 ponts per los passatgièrs e un pont inferior de carga; pòt transportar mai de 800 passatgièrs en configuracion de nauta densitat. Se'n prevei una version de transpòrt de merças.
Modèls d'avions[modificar | modificar la font]
- Airbus A300
- Airbus A310
- Airbus Beluga
- Airbus A318
- Airbus A319
- Airbus A320
- Airbus A321
- Airbus A330
- Airbus A340
- Airbus A350 (en desvolopament)
- Airbus A380 (en ensages)
Productes militars[modificar | modificar la font]
En genièr de 1999, Airbus creèt una companhiá separada, Airbus Military per lo desvolopament e la produccion d'un avion de transpòrt militar turbopropulsat (l'Airbus A400M). L'A400M es desvolopat per de divèrses estats membres de l'OTAN coma alternativa al C-130 Hèrcules.
L'expansion d'Airbus cap als productes militars redusirà, encara qu'eliminarà pas, l'exposicion d'Airbus a l'efièch de casudas ciclicas dins l'aviacion civila. Los produches d'Airbus military (2006) son:
- Airbus A400M
- A310 MRTT (Multi Role Tanker Transport)
- A330 MRTT
Preséncia internacionala[modificar | modificar la font]
Las tres linhas d'assemblatge d'Airbus son a Tolosa, Occitània, (2 linhas de montatge) e Amborg, Alemanha, (1 linha). Una quatrena linha, per l'Airbus A400M, es a se bastir a Sevilha, Espanha. Airbus ten en mai divèrsas fabregas en divèrsas ciutats europèas en rebatent la siá fondacion coma consòrci de divèrsas entrepresas. Una solucion originala per lo problèma del transpòrt de las divèrsas parts entre los divèrses luòcs d'assemblatge es l'emplec del Beluga, capable de transportar de seccions entièras de fuselatge d'un avion Airbus. Aquesta solucion foguèt estudiada per Boeing, qu'èra a estudiar la produccion d'una version del 747 per transportar de compausants del 787. Una excepcion a aqueste esquèma es l'A380, que son fuselatge e sas alas son tròp grandas per lo Beluga. Aquestas parts son transportadas per batèu entrò a Bordèu puèi per rota entrò a la fabrega de Tolosa.
Nòrd America es una region importanta per Airbus en tèrmes de vendas d'avions e de pèças. 2000 del total d'aperaquí 5300 jets venduts per Airbus son crompats per de clients nòrd-americans. Segon Airbus, los contractes nòrd-americans mantenon 120 000 pòstes de trabalhs e una chifra d'afar de 5,5 miliards de dolars (2003).


text:
Scherwiller
Scherweiler en alemannisch (Scherwiller en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat se situa sus la rota dels vins a una altitud d'Unitat|185|mètres {{}}. Scherwiller Se situa al débouché dels vallées de Sant-Ostal-a las-Minas a l'èst, e de Villé al nòrd, a cinc quilomètres a l'oèst de Sélestat, en Alsace central e a Unitat|3.5|km {{}} de Châtenois cap al sud. La municipalitat fa partida del costat de Sélestat e del arrondissement de Sélestat-Erstein. Los abitants an nomenat los Scherwillerois. Lo sieu nom a mencionat de bona ora jos la forma de "Sceravillare" o Scerwiller", en designant çò caseriu sus las près de la Scheer, nom donat antany a la riu #que travèrsa lo pòble, venguda uèi, la Aubach. Scherwiller A implantat al encreuament de doas vias romaines importantas, sus l'ais oèst-es, la rota de la sal en venent de la vallée de Villé e sus l'ais nòrd-sud sus una rota romaine #que se'n pòt encara admirar doas hitas milliaires repérables sus la quita municipalitat. Aquela situacion estrategica explica la preséncia del castèl del Ortenbourg al cors del Sègle XII. Situat en plena cœur del Alsace, lo vilatge a bastit al centre d'un vignoble de 300 ectaras, en s'estendent sus coteaux en contrebas dels prestigioses castèls del Ortenbourg e del Ramstein.
La commune se situe sur la route des vins à une altitude de 185 mètres. Scherwiller se situe au débouché des vallées de Sainte-Marie-aux-Mines à l'est, et de Villé au nord, à cinq kilomètres à l’ouest de Sélestat, en Alsace centrale et à 3,5 km de Châtenois vers le sud. La commune fait partie du canton de Sélestat et de l'arrondissement de Sélestat-Erstein. Les habitants sont nommés les Scherwillerois. Son nom est mentionné de bonne heure sous la forme de "Sceravillare" ou Scerwiller", désignant le hameau sur les bord de la Scheer, nom donné autrefois à la rivière qui traverse le village, devenue aujourd'hui, l'Aubach. Scherwiller est implanté au carrefour de deux voies romaines importantes, sur l'axe ouest-est, la route du sel venant de la vallée de Villé et sur l'axe nord-sud sur une route romaine dont on peut encore admirer deux bornes milliaires repérables sur la commune même. Cette situation stratégique explique la présence du château de l'Ortenbourg au cours du Sègle XII. Situé en plein cœur de l'Alsace, le village est bâti au centre d'un vignoble de 300 hectares, s'étendant sur des coteaux en contrebas des prestigieux châteaux de l'Ortenbourg et du Ramstein.
Istòria[modificar | modificar la font]
Scherwiller En alsacien, Scherviller en roman, es un domeni entre plana alsacienne e rebord de la montanha vosgienne, en principi a la confluence de la via romaine de piémont en venent de Châtenois o de Dambach e de divèrses camins gallo-romaines. Probablament reconstruit al cors del Bas-Empèri e preservat pels abitants de Sélestat, un diverticule de la via salinaria a promu Scherviller a l'epòca carolingienne en nœud de comunicacion.
Scherwiller en alsacien, Scherviller en roman, est un domaine entre plaine alsacienne et rebord de la montagne vosgienne, d'abord à la confluence de la voie romaine de piémont venant de Châtenois ou de Dambach et de divers chemins gallo-romaines. Probablement reconstruit au cours du Bas-Empire et préservé par les habitants de Sélestat, un diverticule de la voie salinaria a promu Scherviller à l'époque carolingienne en nœud de communication.


text:
Temps solar
Lo temps solar o temps vertadièr es una mesura du temps basada sul desplaçament aparent del solelh pendent la jornada. Lo temps solar en un luòc e a un moment donats es l'angle orari del solelh dins aquel luòc e a aquel moment. Ne ven la definicion del miègjorn solar: es lo moment ont lo Solelh atenh son punt de culminacion, en un endrech donat de la Tèrra; a aquel moment, son angle orari es egal a zero.
Somari
Temps solar vertadièr o aparent[modificar | modificar la font]
Lo temps solar vertadièr o aparent es fondat sul jorn solar aparent, qu'es la durada entre dos retorns successius del Solelh al meridian local. Aquela durada varia tot lo long de l'annada per doas rasons:
- L'enclinason de l'axe de la Tèrra al respècte del plan de l'ecliptica
- L'excentricitat de l'orbita de la Tèrra.
A causa d'aquelas particularitats, los jorns solars aparents son mai corts en Març e setembre qu'en junh o decembre.
Cal pas confondre lo temps solar vertadièr amb la durada d'ensolelhament que varia en foncion de la latitud e de la sason.
Temps solar mejan[modificar | modificar la font]
Lo temps solar mejan es fondat sus un solelh mejan fictiu que se desplaçariá a l'entorn de l'eqüator a velocitat constanta tot lo long de l'an. Aqula mejana es de 24 oras.
Equacion del temps[modificar | modificar la font]
La diferéncia entre lo temps solae mejan e lo temps solar aparent es nomenat l'equacion del temps. Sus Tèrra, varia entre 17 minutas en mens e 14 minutas en nai.


text:
Noailles (Oise)
Noailles es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom de Noailles es un transferiment, al sègle XVIII, del de Noalhas (Causse de Martèl)[1], francizat, pus precisament del nom del duc de Mouchy, Philippe de Noailles, que sa familha es sortida de Noalhas.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
2012 : 2820
2013 : 2850 abitants
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984


text:
Barbadan Dessús
Barbadan Dessús ( Barbazan-Dessus en francés) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus dera region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Arnaud Guilhèm de Barbadan, chivalier de la Guèrra de Cent Ans que dirigiguèt la defensa de Melun en 1420.


text:
Entà escríver en occitan : 16au concors bigordan d'expression gascona,
organizat peu Conselh generau de las Hautas Pireneas, dens l'encastre
de la soa politica en favor de l'occitan.
Qu'an causit lo tèma deu bòsc augan : lenha, boès, husta…tad aqueth concors ubèrts a tots (joens e adultes).
Clavadura de la recepcion deus tèxtes lo 31 de març de 2008.
Reglament e informacions mei :
Conselh generau de las Hautas Pireneas-
Setzau Concors Bigordan d'Expression Gascona-
6 carrèra Gaston Manent-
BP 1324-65013 Tarba / Tarbes cedex 9 ;
05 62 55 77 95 ;
bernard.dubarry@cg65.fr.


text:
Que cujazt?
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Occitania/ Provença
1 Occitania/ Provença le Mar 7 Fév - 18:38
Olivièr
Draquilhon
Que cujazt?
2 Re: Occitania/ Provença le Mar 7 Fév - 20:30
Zengi
Trobador !!
3 Re: Occitania/ Provença le Mar 7 Fév - 21:10
Olivièr
Draquilhon
Précis historique de ce qui s'est passé à Montpellier, lors du passage de S. A. R. Mgr le duc d'Angoulême, par Mr P. M***** fils [Malbec] -Fontanel fils aîné (Montpellier)-1815
4 Re: Occitania/ Provença le Mar 7 Fév - 21:14
Zengi
Trobador !!
S'as pas legut aqueth libe, lo te cau crompar de tira :
http://www.amazon.fr/Histoire-universelle-Marseille-deux-mille/dp/2748900618
5 Re: Occitania/ Provença le Mar 7 Fév - 21:25
Olivièr
Draquilhon
6 Re: Occitania/ Provença le Mar 7 Fév - 23:04
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
7 Re: Occitania/ Provença le Mer 8 Fév - 9:16
Cyril06
Occitan Warrior
Olivièr a écrit:Ai legit dei libres antics et ai l'impresion qu'Occitania e Provença son dos realitat desparièra.
Que cujazt?
Provença fa part d'Occitània. Occitània es diversa. L'unitat es sobretot linguística e curturala (si retròvon per exemple li memi cançons populari d'en pertot, coma Lo Boier, Margoton sota un pomier e tot aquò). Après, istoricament, es ver que cada país occitan (cada ancian comtat) a conoissut una evolucion soventi fés diferenta e separada. Pura, l'unitat curturalo-linguística s'es mantenguda, maugrat lu sècolos de separacion. Es lo cas per Provença e Nissa per exemple.
A prepau, quora França a anexat lo Comtat de Nissa (aüra es admés que s'agissia ben d'una anexion vist que lo plebiscite per lo ratacament èra trucat...), lu Nissarts e lu sieus vesins provençaus non sabíon que parlàvon la mema lenga. Coma li èra avant pas tant d'escambis migratòri, aquò foguèt una grana descubèrta.
8 Re: Occitania/ Provença Aujourd'hui à 21:23
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Primièra Guèrra Balcanica
La Premiera Guèrra Balcanica se debanèt dau 8 d'octòbre de 1912 au 30 de mai de 1913 entre la Liga Balcanica (Serbia, Bulgaria, Grècia e Montenegro) e l'Empèri Otoman. Gràcias a de fòrças superioras e una posicion estrategica melhora au començament de la guèrra, la Liga Balcanica averèt rapidament la guèrra. La màger part dei territòris europèus de l'Empèri Otoman foguèron alora annexat per lei venceires entraïnant un segond conflicte a prepaus dau partiment dei regions conquistas.


text:
Franchament, sei content, ai rencontrat un fum de monde que coneissiá pas, mai que mai daus tipes interessants (especiala dedicaça a "Volem Viure Au Palis" e tota la còla dau campatge), dau monde que vese pas tròp sovent (quitament se n'i a que demòren pas tròp luenh de io...), fòrça de monde dau forum qu'aviá jamai vist (perdon Kagola per la botelha de vin que t'ai tuada... ), mai d'autres, que m'an promes d'i venir.
Me sembla justament que lo forum a 'gut un bon succes, ai vist trainar daus japissons (eran mai "professionaus" que los de l'an passat) un pauc d'en pertot, un fum de monde n'an pres, ai auvit de monde n'en parlar, avem jeitat daus ponts entre de las personas que s'i son rencontradas e que ara se coneissen...mielhs (me damande enquera se pas crear una AGENCIA MATRIMONIALA dins lo forum... )
E me son vengudas quauquas ideias per lo forum, aurai lo plaser de vos en tornar parlar en setembre, lo temps de laissar madurar.
Costat programacion, ai pas trobat qu'era un "grand cru", mas ai tot parier trobat mon bonhur, entre los Eslamaires, Tres A Cantar, Solexcitant, Occitan'iss, Sauvaigo, Los Mourres de Pòrc, Familha Artus, Gric de Prat, Original Occitana, Sol I Serena, Lu Rauba Capeu e Le Comité. Parle per çò qu'ai vist.
M'a semblat que i aviá dau monde (mai que mai en debuta de setmana), rasonablament.
Dos pitits punts negres tot parier : un ambient que virava un pauc a l'estranh a quauques moments (sabe pas se 'quò a fach 'quò a quauqu'un d'autre ?), e una gròssa incertituda sus l'avenidor de 'quela festa...
E los autres, que n'avetz pensat ?
Danís


text:
Liga dels Campions de l'UEFA
La Liga dels Campions de l'UEFA es la melhora competicion europèa de fotbòl qu'un club pòt jogar. Es disputada cada an.
Istòria[modificar | modificar la font]
La Copa dels clubs campions europèus foguèt fondada en 1955 sus una idèa del jornal francés L'Équipe. Èra jogada solament amb de partidas Anar-Retorn e la competicion era reservada als campions nacionals.
En 1992-1993, la competicion càmbia de formula (introduccion de las polas) e va devenir la Liga dels Campions. L'Olimpic de Marselha es lo premier club de remportar aquesta competicion sota aquel nom. En 1998, pòt participar mai d'un club per país en foncion del reng UEFA d'aquel país.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- UEFA CHAMPIONS LEAGUE RANKINGS AND MORE...
- (fr) Sit oficial ;
- (fr) [pdf] Règlament ;
- (fr) Estadis de la liga dels Campions ;


text:
PACS
Lo PACS, Pacte Civil de Solidaritat, (Pacte civil de solidarité en francés) es, en França, una forma d'union civila.
Es un contracte de drech francés. La lei qu'instaura lo PACS foguèt votada en 1999 jos lo govèrn Jospin. Lo PACS es un contracte entre doas personas majoras, quin que siá lor seus sèxes, a per objectiu l'organizacion de lor vida comuna.
Aquel texte nasca d'una volontat de fondar juridicament l'existencia dels parelhats non maridats, quitament de meteis sèxe. Atal, contràriament al matrimòni, lo PACS es dobèrt als parelhats de meteis sèxe. Ofrís un quadre juridic complet, contràriament al concubinatge (qu'es una simpla union de fach desprovesida de tot estatut), e amb mas de soplesa que lo matrimòni, qu'es una institucion força plan reglamentada qu'a per objectiu la fondacion d'una familha. Atal que lo matrimòni conserva los seus simbòls, lo seu títol, lo seu nom, mas an defalhat sus consequenças sos la familha.
Mai de 200 000 PACS foguèt sinhats durant las sièis primièras annadas. La primièra lei sul PACS, assolat sus l'indiviament de las causas, foguèt modificada per la lei del 23 de junh de 2006, que prevei ara, salvan una conveneson contrari, un regim de las causas comparadís a aquel dels esposes tendent, per matrimòni que causisson la despartença de las causas. De mai, lo regim fiscal del PACS sembla ara aquel del matrimòni.
Grandament melhorat, lo regim juridic del PACS para encara fòrça de defalhas o de mancas, particularament sus las ajudas socialas, defuntament del consòrt, parelhats internationals, sens parlar dels consòrts pacsats abans lo 1èr de genièr de 2007, que demòran someses al regim de la lei anciana.


text:
Huns Blancs
Lei Huns Blancs fuguèron un pòble nomada que formèt una confederacion en Asia Centrala a la fin dau periòde antic. Conquistèron Sogdiana en 479, una partida dau nòrd de la China modèrna en 493 e, après una tièra de guèrras, destruguèron l'Empèri Gupta e conquistèron una partida de l'Índia septentrionala e centrala. Impausèron tanben lo pagament d'un tribút important ai Sassanidas. Lo declin acomencèt au sègle VI ambé la pèrda d'Índia e, finalament, la destruccion de l'Empèri dei Huns Blancs per una coalicion formada dei Sassanidas e dei Tujues.


text:
Mandolina
La mandolina qu’ei un instrument de còrdas puntejadas qui pòt muishar variacions de las granas segon los país, las epòcas e los genres musicaus. Lo musician que’n joga en picant las còdas dab ua mena d'agulha aperada plèctre (o mediatòr). Uei lo dia, las mandolinas que son mei que mei de duas menas (las duas acordadas deu medish biais): mandolina napolitana (la version classica) e mandolina bluegrass.
L'acòrdi d'aquestas mandolina qu'ei lo medish deu vriulon, valent a díser (de la mei grava a la mei aguda): sol-re-la-mi. La còrdas de la mandolina que son doblas (dus sol, dus re...) e de metau.
La familha de la mandolina gessida de mandolina napolitana que compta la mandòla, lo mandoloncèl e la mandobaisha. Aqueste instrument que pòden constituir ua orquèstra de plèctres en i bèth hornir guitarras e guitarras baishas.
Istòria[modificar | modificar la font]
La mandolina que ho inventada dab mantuas versions en Italia a partir d'instruments com lo laüt e la mandòra (qui lo son nom e vòu díser amètla, en referéncia a la soa forma). Que conegó un gran succès dens tota Euròpa, mei que mei, a partir deu XVIIIau sègle. Com peu vriulon, durant las tempsadas barròcas las còrdas emplegadas qu'èran de tripas d'aulhas ; uei que son hèitas d'acièr.
En Italia qu'i avó duas formas principalas de mandolinas : la mandolina napolitana e la mandolina milanesa (mei petita e dab mei de còrdas). Aquestas duas mandolinas que son mandolinas en forma de laüt. Dens d'autes país (Irlanda, Espanha) que's desvolopèn mandolinas platas. A la debuta deu sègle XX lo laütièr american d'orgina britanica Orville Gibson que desvolopè la mandolina bluegrass, en préner la forma de la mandolina plata e en la combinant dab caracteristicas de la laüteria deu vriulon (en utilizar las formas deus horats deu vriulon e en tot hornir a la mandolina la barra d'armonia d'aqueth instrument).
- Intruments ancians : cistre • mandòra
- Familha de l'arpa : arpa classica • arpa celta
- Familha de la mandolina : mandolina • mandòla • mandoloncèl • mandobaisha • mandolina bluegrass • banjolina
- Familha de la guitarra : guitarra barròca • vihuela • guitarra • guitarra baisha •
- Familha deu laüt : laüt • archilaüt • teorba
- Familha deu clavecin : espineta • clavecin
- Monde arabomusulman : ud
- Euròpa
- America
- America Latina :
- America deu Nòrd : autoarpa • banjo • dulcimer


text:
Biogàs
Lo biogàs es un gas combustible, qu'es una mescla de metan e de dioxid de carbòni, produit per la fermentacion anaerobia, volontària o non, d'una biomassa.
L'energia del biogàs proven unicament del metan : lo biogàs es atal la forma renovelabla de l'energia fossila fòrça correnta qu'es lo gas natural que el, conten essencialament de metan mas tanben de butan, de propan e d'autres elements. Se pòt tanben utilizar lo tèrme biometan.
Se destria tres plajas de produccion de biogàs en foncion de la temperatura.
- 15-25 °C : psicrofila
- 25-45 °C : mesofila
- 45-65 °C : termofila