text:
10. Corsa deus Lacs D’Ayous
Qu´escomençan lo caminau au arràs deu lac Bios-Artigas (Un arreproèr tradicionau aussalès que ditz: ” Bios-Artigas vau mei ta yo pendent l´estiu que castèths e palais cuan seràn bèths “). Ua estoneta dempúsh qu´argueitan ua cabana enta dreta on que i a azonets e chibaus, sembla estar que tau logament aus toristas. En seguint lo caminau, dab ua vegetacion deras granas aus entorns, qu´arriban dinca ua planera deras amplas dab chibaus e vacas, ací que crotzan l´arrigüet de Bios per un petit pont.
Desempúsh la senta que s´eishampla e curauleya dinca devièner un senderet mei estreit qu´arriba dincau berói ibón de Castérau. Ací qu´en hèn de fotos, especialament entau superbèth Midi d´Aussau. Aus entorns que pashen tropeths de corders e aulhas.
En continuant lo camin, que garrapeteyan per ua costera hèra penenta enta l´ibón de Bersau; l´avista enta bethcòp de montagnas gasconas e cuauques uas aragonesas qu´èi gaihaçenta. Cercan ompra enta minyar e dempúsh que i hèn fotos.
En seguint lo camin, deyà devarant entaus lacs d´Ayous, que passan per l´òstau d´Ayous, on que Migalánchel Martín demanda s´èi berdat qu´un deus puntons deu Midi d´Aussau Ei l´aperat ” Punta de l´Aragon “. L´arresponen ” quiò ” ( que òc ), mès qu´èi un mei baish, que no se i vede pas despúsh d´ací, qu´èi a l´endarrèr, espiant ta l´Aragon per l´aute costat.
Devath de l´òstau que se i troba l´ibón de Gentau. Ençà d´eth, Migalánchel Pérez hè cuauques fotos au polit ibón, dab chibaus e un azonet e, au hons – aquò qu´èi clar – lo Midi d´Aussau. En seguint la baishada, qu´argueitan au luenh los autes ibons, lo deu Miey e lo de Romassot, los dus dab vacas e vetèths a l´autorn.
Despúsh d´ací, en seguint lo caminau, bethlèu qu´aneràn hens un hagocar hèra arronçat e beròi, dinc´arribar ta ra planera on qu´èi lo cairehorc deus camins d´anada e tornada e on qu´enqüèra i son minyant lo vacum e los chibaus.
D´ací au parcatge van a plaçerinas, mès hòrt gauyosament.
Que son estats autorn de ueit oradas au Parc Nacionau deus PirinEus Françès caminant enter lo gaihaçent paisatge. Qu´an espiat aquestes meravilhòs ibons dab avistas deu mièlher, mei que nada aqueras deu famós Midi d´Aussau. Que´s a hèit un temps deus bons, an gauyat un sarrot e no i son tròp croishits.
En Sallén, en primeras se duchan y dimpués zenan. Antis de chitar, se´n ban ta ro ” Rincón de Mariano ” do i serán bel raté charrando con él y con Pili de casa Lucas y do Migalánchel Martín con as suyas estendenzias xoteras, se´n canta belguna en plan dispidida. ! Qué a plazer son estatos en Sallén y os arredols y qué curto lis s´ha feto ¡¡.


c: text/html

text:
User:Cedric31/wordlist OC/A
AAA - abaissat - abandona - abandonar - abandonat - abans - ABB - ABN-Amro - ABN - abonats - abondanta - abonnement - abòrda - abordable - abordar - abotir - abotís - abotit - abriga - abril - abséncia - absoluda - absoludament - absolut - absorbir - abús - acabat - academic - accedir - acceleracion - accelerada - accelerar - accelerat - accents - accèpta - acceptable - acceptada - acceptan - acceptar - acceptat - accessible - accessibles - accessòri - accessòris - accident - accidents - accion - accionari - accionaris - accions - acièr - acompanha - acompanhada - acompanhar - acompanhat - acompanhats - acòrd - acòrda - acordada - acordadas - acordar - acordat - acordats - acòrds - act - actes - actiu - actius - activa - activament - activas - activitat - activitats - actor - actors - actritz - actual - actuala - actualament - actualas - actualitat - actuals - acuèlh - aculhir - aculhís - aculhisson - aculhit - acumular - acusa - acusacions - acusat - adaptacion - adaptacions - adaptada - adaptadas - adaptar - adaptat - adaptats - adèptes - adeqüat - adeqüata - adjunt - admes - admet - admetre - administracion - administracions - administratiu - administratius - administrativa - administrativas - administrator - administrators - adolescents - adòpta - adoptada - adòptan - adoptar - adoptat - adreça - adreçar - adreças - adreçat - adult - adultes - adversaris - aerian - aeriana - aerianas - aeronautica - aeropòrts - AEX - afar - afars - afectat - afectats - aficha - afichada - afichan - afichant - afichar - afichas - afichat - afichats - afichava - afiliats - afin - afirma - afirman - afirmar - afirmat - Africa - african - africana - africans - afrontar - AG - agéncia - agéncias - agènda - agent - agents - AGF - agir - agís - agisson - agradiu - agradius - agradivament - agrat - agressiu - agressiva - agricòla - agricòls - ai - aima - aiman - aimar - aimarián - aimat - aire - ais - aisida - aisidament - aisit - aja - ajan - ajuda - ajudant - ajudar - ajudas - ajudat - al - Alan - Alara - alara - alas - Albèrt - Albin - album - albums - alcoòl - alemand - alemanda - alemandas - Alemands - alemands - Alemanha - aliga - aligança - aliganças - aligats - alimentacion - alimentar - alimentari - alimentaris - aliments - alqual - als - alsquals - alternativa - alternativas - alumini - amator - amators - amb - ambiança - ambicion - ambicions - ambiciós - ambient - America - American - american - americana - americanas - Américans - américans - amic - amiga - amis - amont - amor - amorós - amorosa - ampèl - amplor - Amsterdam - an - analisar - analisi - analisis - analista - analistas - analòg - anam - anant - anar - anat - anatz - anava - anavan - ancian - anciana - ancianas - anciens - Andrieu - Anglatèrra - angle - Anglés - anglés - anglesa - animacions - animal - animals - animat - animats - Anna - annada - annadas - annadièr - annadièra - annèxes - anniversari - anonci - anonciada - anonciadas - anonciaires - anoncian - anonciar - anonciat - anonciats - anoncis - anonim - anonimes - ans - antena - anteriorament - anterioras - anticipada - anticipar - anticipat - Antòni - Anvèrs - aparegut - apareisson - aparelh - aparelhs - aparéncia - aparéncias - aparentament - aparicion - apartament - apartaments - aparten - apartenent - apartenon - apèla - apelada - apeladas - apèlan - apelar - apelat - apelats - apellacion - apetís - aplica - aplicable - aplicacion - aplicacions - aplicada - aplicadas - aplicar - aplicat - aplicats - apond - apondent - apondon - apondre - aponduda - apondut - apòrt - apòrta - aportadas - apòrtan - aportar - aportat - apren - aprentissatge - aprendre - aprés - aprigondida - apropriat - aprovat - aqueridor - aquerir - aquerís - aquisicion - acquisicions - arabi - arbre - arbres - archius - Ardenas - argent - Argentina - argument - argumenta - arguments - arma - armada - Armand - armas - arquitècte - arquitèctes - arquitectura - arriba - arribada - arriban - arribar - arribat - arribats - art - artesanala - artesans - article - articles - artificiala - artista - artistas - artistic - artistics - arts - Artur - ascension - Asia - asiatic - asiatics - aspècte - aspèctes - assegura - assegurança - asseguranças - assemblada - assembladas - assetada - assetats - assisténcia - assistent - assistida - assistir - assistís - assistit - associa - associacion - associacions - associada - associat - associats - assortida - assortit - assumir - assumís - ataca - atacas - atal - atench - atencha - atencion - aténher - atentiu - atentivament - atitud - atituds - atots - atractiu - atribuir - atribuís - atribuit - audaciós - augmenta - augmentacion - augmentacions - augmentada - augmentan - augmentant - augmentar - augmentat - aurà - auràn - auretz - auriá - auriam - aurián - Austràlia - australian - autant - autentic - automatic - automaticament - automatics - automobila - automobilas - automobilistas - autonòm - autonòmes - autonomia - autor - autoritat - autoritats - autoriza - autorizacion - autorizada - autorizat - autorizats - autorota - autorotas - autors - autrament - autre - autres - aval - avança - avançada - avançadas - avançan - avançar - avançat - avançats - avantatge - avantatges - avantatjós - avèm - avenguda - avenir - avent - aventura - aventuras - aver - avertit - avètz - aviá - avián - avion - avions - avocat - avocats - axe -

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dimars, 19 de mai de 2015, 03h00 Espòrt
Abans de parlar de las partidas, tornarem sus dos eveniments bèls.
Primièr: lo jorn de la finala del campionat se presentèt lo numèro 1 d’una novèla tièra de XIII Magazine, un mesadièr amb abonament que sortirà 10 còps l’an a comptar de setembre e que repren lo títol de la revista arrestada fa mai de dètz ans per rendre compte de l’actualitat e de l’istòria de nòstre espòrt. Una polida maqueta, de fotografias supèrbas, d’articles bèls e una croniqueta occitana: longa vida al novèl XIII Magazine (distribuit solament per correspondéncia, bulletin a telecargar, abonament de 38 èuros, chèc a l’òrdre de Treize Rugby Events, de mandar a: Axe Sud, 48 Grand Carrièra Sant Miquèl, 31400 Tolosa)
Dimècres passat, sus la Plaça de las Èrbas a Carcassona, se festegèron los 70 ans del cafè Chez Félix. De segur, lo grand jogaire, grand entraïnaire e grand cafetièr, Fèlix Bergèze, jòga ara sus la pelena etèrna, coma sa femna Danisa, mas lo cafè contunha de téner son ròtle bèl de luòc de convivialitat, de rescontre per totes e tanben una referéncia d’istòria e del present del XIII.
Mas vejam ara l’eveniment bèl de la dimenjada.
U18: los Blaus arrancan la victòria
Dissabte de vèspre, a l’estadi Domèc (Carcassona), los U18 Blaus recebián los angleses. Los vesitaires marquèron dos còps d’entrada, mas a fòrça de coratge, los Poletons passèron tres còps la rega anglesa per èsser menats pas que 22-18 a la pausa. Lo segond temps, los Blaus beneficiavan del vent. Lo metèron a profièit per remandar los Roges dins lor camp e per prene los punts al pè (penalitats e tombat). Tant es qu’a 3 minutas de la fin, menavan 33-28. Sul remandadís, los angleses recuperavan la palma e lo segonda linha s’espatarrava al pè dels pals: amb la transformacion, 34-33! L’an passat, ja, los Blaus s’èran fait doblar sul fil. Mas, sus la darrièra cadena de tenguts, los angleses montavan tròp lèu. Penalitat, dels 40 mètres a esquèrra, lo pè del dobertura Lucàs Albèrt tremolèt pas e la palma passèt entre los pals. Victòria dels Blaus: 35-34 e òsca per l’esquipa, sa valentesa, sa solidaritat e son esperit d’iniciativa.
Cup: qualificacion complicada pels Dracs
Los oitens de la Cup comencèron per un pet de tròn: Wigan eliminat sus sa pelena per Hull KR: 16-12. Dissabte, Hull FC eliminèt Castleford 40-14 e los Gigants d’Huddersfield virèron nanets contra Leeds: 16-48. Dins las oposicions Superliga-Championship, Wakefield menèt 24-6 a la pausa mas perdèt 36-30 fàcia als Centurions de Leigh; qualificacion aisida per St. Helens (46-6 contra York) e per Warrington (52-10 a Dewsbury). Foguèt mai complicat per Widnes (26-22 contra Batley) e pels Dracs qu’afrontavan Featherstone, menat pel catalan-mièg de mesclanha Remi Marginet.
L’entraïnaire Fraissinós aviá causit de faire virar l’efectiu. La defensa se mostrèt elastica e sovent presa a defaut al ras del tengut, mas los Dracs capitèron a virar a 18-12 a la pausa. A la represa, lo pilar Limà cargava Marginet a retardament, espatla enabans: carton roge. Los Dracs passèron la darrièra mièja ora a 12. Se faguèron doblar 30-24 pels angleses abans de trapar, dins las darrièras minutas, las ressorsas per se qualificar: 37-34.
La darrièra dimenjada de junh, los quarts de Cup se presentaràn atal: Hull KR recebrà los catalans, Warrington Wolves jogarà contra la darrièr representant del Championship Leigh Centurions http://www.leighcenturions.com, Hull FC recebrà Leeds Rhinos e St. Helens los Vikings de Widnes.
En esperant lo primièr Estats d’Origina
En NRL, la pression monta: lo dimècres 27 de mai, se jogarà lo primièr Estats d’Origina de la sason. Los Broncos de Brisbane, batuts pels Vaquièrs 31-20, daissan la primièra plaça a la Tempèsta de Melbourne que baton los campions Lapinons 16-12. Doas partidas van al punt d’aur: amb un tombat, las Làmias baton los Titans 23-22 e cal un ensag als Combatents neozelandeses per ganhar cò de las Anguilas de Paramatta: 17-13.
Albi, campion cap a l’Elèit 1
A Montpelhièr, dimenge de vèspre, Albi ganha la batèsta fratricida contra l’Escura 21-14 en finala d’Elèit 2 e va preparar al melhor la montada en Elèit 1 per la represa de setembre.
A Tonens, dins la finala de la Copa Déjean de las esquipas de Federala, calguèt tanben anar al punt d’aur e a un tombat a la 100a minuta de jòc per que Ferrals de las Corbièras batèsse Preissan-lo Lauquet: 27-26.
De Sant Estève a Ramonvila
Aqueste divendres 22, a 7 oras del vèspre, sus l’estadi municipal de Sant Estève, se debanarà un rescontre internacional que serà una primièra: l’esquipa de França, compausada sonque de jogaires d’Elèit, jogarà contra Serbia, que ven de batre Russia: 20-15. Un signe de l’espandiment del XIII en Euròpa amb l’arribada de nacions novèlas.
Dissabte, a Brutus (18h), aprèp una partida de dobertura entre las formacions U19, partida bèla entre los Dracs e Wigan. Las doas formacions recercaràn la victòria: Wigan per se remetre de l’eliminacion en Cup e los Dracs per contunhar de montar al classament.
Dimenge, a Ramonvila, se debanaràn doas finalas de Nacionala 1. Pel grop B, lo club local afrontarà la resèrva de Limós XIII: Preissan-lo Lauquet. En Grop A, lo bloquièr se jogarà entre las Corbièras, representadas per Ferrals, e Cabardés, representat per Vilagalhenc-Argon. La flaira incomparabla del rugbi de vilatge...
Alan Roch
Dins lo N° 1 de XIII-Magazine
En tretze mots… : BLOQUIÈR O COPA ?
La prima es lo temps de las finalas : aquí, cal ganhar e punt ! Se sètz campions (de França, de la Liga, del Comitat, en minimes, cadets, juniòrs, federala, femininas, Elèit... : qu'impòrte !), lo bloquièr de joslevar, una fotografia polida e una data-sovenir per tota la vida (la seuna e l'istòria de l'equipa).
Mas val mai benlèu se ganhar la Copa qu'i pòdes beure dedins en fraternitat chuc de frucha, vin (e n'i a d... Legir mai


text:
Ardèche (07)
superficie : 5 529 km2 communes : 339 chef lieu : Privas
Balazuc |Voguë |Château de Crussol |Château de Ventadour |La cascade du Ray-Pic |Aven Grotte de la Forestière |Grotte de St Marcel |Grotte de la Madeleine |Aven Grotte de Marzal |Aven d’Orgnac |Grottes préhistoriques de Soyons |Grotte des Huguenots |Bois de Paiolive |Arche de pont d’Arc |Le Gournier |Coulée basaltique de Jaujac |Pont du diable de Thueyts |Cuves de Duzon |Gorges de la Beaume |Les gorges du Chassezac |Château d’Aubenas |Château de Boulogne |Château de Chambonas |Château de Châteaubourg |Safari de Peaugres |Chemin de fer du Vivarais |Exposition la grotte Chauvet-Pont-d’Arc |Saint-Montan |Labyrinthe Végétal |Centre Thermal de Vals les Bains |Abbaye notre Dame des Neiges |Château de Vogüé |Château des Roure |Le village et le cirque de Naves |Parc animalier de Lussas |Le Gour de la Sompe |Les Gorges de l’Ardèche |Le Muséum de L’Ardèche – PaléOdécouvertes |Le Parc Aquatique Aqua’Ardèche |Rochemaure |


text:
-
L'alimentacion dels poletons
Los poletons pòdon manjar de tot.
Son omnivòrs.
Avèm legit una recèpta per eles.
Dedins i a una carròta, de pan, d’ensalada, un jaune d’uòu cuèit e un veire d’aiga.
Tèxt escrit per la classa.
Legit e dit per Lila, Stella, Clara, Yanis, Melvina.
Recèpta pels poletons
Ingredients :
- 1 carròta
- 1 jaune d’uòu
- 1 tròç de pan
- 1 veire d’aiga
- 1 fuèlha d’ensalada
Far còire una carròta dins d’aiga.
Far bolhir un uòu e gardar pas que lo jaune.
Dins un ensaladièr, metre un veire d’aiga e esclafar la carròta, lo jaune d’uòu, lo tròç de pan, la fuèlha d’ensalada.
-
Par Lo mèstre le 5 Mars 2013 à 10:20
votre commentaire
-
Par Lo mèstre le 5 Mars 2013 à 09:57
Per que i aja un grelh dins l’uòu, cal que lo gal gale la galina. S’apèla l’acoblament.
Lo gal sedusís la galina. Puèi monta sus ela. Los uòus son fecondats.
Se lo gal gala pas la galina, i a pas de grelh dins l’uòu. Los uòus son pas fecondats. I aurà pas de poleton.
Tèxt escrit per la classa e legit per Maxime, Constance, Maxence, Margaux, Agathe, Edouard, Melvina, Cléa e Clara.
votre commentaire
-
Par Lo mèstre le 4 Mars 2013 à 20:42
Dijòus de matin, dos poletons èran nascuts.
Dins lo covador, i aviá un autre uòu amb un trauc.
Frasas escritas per la classa e legidas per Agathe e Lila.
2 commentaires
-
Par Lo mèstre le 4 Mars 2013 à 20:38
A doas oras, lo trauc èra encara mai bèl.
Aprèp la recreacion, avèm vist un autre trauc a un autre uòu.
Quand sèm partits de l’escòla, los poletons èran pas encara nascuts.
Frasas escritas per la classa e legidas per Ridhoyi, Cléa e Edouard.
votre commentaire
-
Par Lo mèstre le 4 Mars 2013 à 20:26
Dimars lo 12 de febrièr, a nòu oras, Maxime a vist un trauc dins un uòu.
Puèi, sèm partits a la piscina.
Quand sèm tornats, lo trauc èra un pauc mai bèl.
Frasas escritas per la classa e legidas per Jade, Lila e Alix.
3 commentaires
Suivre le flux RSS des articles de cette rubrique
Suivre le flux RSS des commentaires de cette rubrique


text:
Appelé également Yuko system, le lissage japonais est LA solution si vos cheveux restent malgré toutes vos tentatives crépus et bouclés. Nous vous proposons de vous mettre en relation avec les coiffeuses à domicile spécialisés en lissage japonais à domicile à thiraucourt et ses alentours.
Autres villes proches de THIRAUCOURT : Mirecourt, Mattaincourt, Poussay, Remoncourt, Hymont, Baudricourt, Oëlleville, Rouvres en xaintois, Ambacourt, Valfroicourt, Valleroy aux saules, Villers, Mazirot, Rozerotte, Domjulien, Juvaincourt, Ramecourt, La neuveville sous montfort, Velotte et tatignécourt, Gemmelaincourt, Puzieux, Pont sur madon, They sous montfort, Offroicourt, Parey sous montfort, Ménil en xaintois, Racécourt, Vroville, Totainville, Frenelle la grande, Domvallier, Dombasle en xaintois, Bazoilles et ménil, Hagécourt, Saint menge, Fraisnes en saintois, Bettoncourt, Estrennes, Courcelles, Biécourt, Avillers, Remicourt, Saint prancher, Vomécourt sur madon, Rancourt, Bouzanville, Boulaincourt, Domèvre sous montfort, Repel, Ahéville, Madecourt, Chef haut, Frenelle la petite, Chauffecourt, Viviers lès offroicourt, Blémerey, Maroncourt,
Malheureusement aucune coiffeuse à domicile ne semble proposer
Lissage japonais à domicile sur Thiraucourt 88500...
Vous trouverez néanmoins ci-dessous la liste des coiffeuses à domicile qui proposent d'autres prestations !


text:
Una fes de mai desamarra !
Lèva lo fèrri dau bastiment
Bòrd qu'avèm lo blu sus l'esquina
La vela cercarà lo vent
L'aubre, coma una catedrala
Monta drech dins lo firmament
Agacha lo pònt e lei calas
Veire s'aquò tendrà longtemps
Vaicí lo large, interminable
Sensa darrier, sensa davant
Que fa parèu ambé lo coratge
Que fa parèu ambé lo sang
Lo large t'embarca e t'emmasca
E ti fa perdre la rason
Oblidar que la mai polida
T'espèra, ailà, dins la maison
De matin, se la mar es bòna
E qu'alèna dau bòn costat
Vaicí la còsta, vaicí lei còlas
E lo lume de la ciutat


text:
Lenga d'òc/Lengo d'o : Finala deis Cafès Òc a Somèire / Tè Vé Òc [Émission audiovisuelle]
Tè Vé Òc. Producteur
Emission dau 30 de junh de 2017
A Somèire (30), un recampament particular : lei sòcis de sièis cafès òc lengadocians festejèron per lo tresen còp la fin de la sason. Sonada « Finala dei Cafès Òc », aquela manifestacion onora lo trabalh annuau dei Cafès Òc de Somèire, Pompinhan, Sant Privat dei Vièlhs, Clapiers, Argeliers e Sant-Cristòu d'Erau. Au programa, contes, musica, conferéncia e un repais de tria !
Un reportatge d'Amada Cros.


text:
1405
Aquesta pagina concernís l'an 1405 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Timurida[modificar | modificar la font]
Mòrt de Tamburlan que foguèt remplaçat per son felen Khalil Sultan.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 6 de mai - Gjergj Kastrioti Skanderbeg, eròi albanés (m. 1468)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 18 de febrièr - Timur, emperaire mongòl (n. 1336)


text:
853
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 853 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Revirada d'una ataca bizantina còntra Creta. En revènge, una tièra d'atacas navalas còntra lei basas navalas aràbias de Mediterranèa Orientala s'acabèt per un succès. En particular, una flòta capitèt de conquistar e de pilhar lo pòrt egipcian de Damieta onte capturèron un nombre important de presoniers e d'armas qu'èran destinadas a l'Emirat de Creta.
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Perseguida e fin de la campanha dau generau turc Bugha al-Kabir còntra la revòuta d'Armenia acomençada en 850. D'efèct, après la reconquista de la mitat sud dau país en 852, capitèt de conquistar lo nòrd. Puei, ataquèt l'Emirat de Tiflis, qu'èra un sostèn important deis insurgents, e sei soudats conquistèron Tiflis que foguèt pilhada e cremada. L'emir Ishaq ibn Isma'il foguèt tuat. Enfin, Bugha al-Kabir organizèt d'autreis operacions per rompre lei darrierei resisténcias organizadas dins la region e a la fin de l'annada, la màger part dei senhors locaus èran presoniers ò ostatges dei tropas abbassidas. La revòuta armèni contunièt fins a 855 ambé d'accions isoladas mai lo movement representèt plus una menaça vertadiera per lo poder dau Califat.
En Egipte, pilhatge dau pòrt de Damieta per una flòta bizantina. Puei, aquelei naviris ataquèron tanben la fortalesa d'Ushun que foguèt destrucha. Aquò entraïnèt per la seguida la decision de restaurar totei lei defensas d'Egipte amb un programa de bastidas de fortificacions e de construccions de naviris suplementaris.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
La Chaussée-Saint-Victor
La Chaussée-Saint-Victor es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de la Cauçada-Santa-Victor a situat en l'aglomeracion blésoise, a l'èst de Bles, suls bòrds de la Loire. A situat a Unitat|180|km}} de París per autoroute, sus l'ais RN152 a Unitat|60|km {{}} de Tors e de Orléans.
Situada en la region del Val de Loire, #qu'a classificat al patrimòni mondial del Unesco, Lo Cauçat-St-Victor se tròba a las pòrtas de Bles. Aquela region a cargat d'istòria, la dolçor de viure e l'equilibri an de tot temps #èsser celebrats. La Cauçada Santa-Victor jouit d'una situacion fòrça favorida.
La commune de La Chaussée-Saint-Victor est située dans l'agglomération blésoise, à l'est de Blois, sur les bords de la Loire. Elle est située à 180 km de Paris par autoroute, sur l’axe RN152 à 60 km de Tours et d’Orléans.
Située dans la région du Val de Loire, qui est classée au patrimoine mondial de l’Unesco, La Chaussée-St-Victor se trouve aux portes de Blois. Cette région est chargée d’histoire, la douceur de vivre et l’équilibre ont de tout temps été célébrés. La Chaussée Saint-Victor jouit d’une situation très favorisée.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- "La Cauçada" fa sens dobte referencia a la via romaine, « cauçada » anciana. Ancian diocèse de Chartres. Mencionat l'an 1169.
- Dètz lo sieu nom a l'ermita sant Victor #que #viure en aquel luòc a Modèl:La s- e i complís de miracles. Una capèla fondada l'an 1407 #remplaçar l'anciana glèisa paroissiale destruida l'an 1790.
- En prevision de las Estats generales de 1789, Me Chabaut -curé de la parròquia- a elegit deputat del clergé.
- Ancian pont de camin de fèrre sus la Loire destruit per l'armada francesa en junh 1940 per contrer l'avançada alemanda.
- "La Chaussée" fait sans doute référence à la voie romaine, « chaussée » antique. Ancien diocèse de Chartres. Mentionné en 1169.
- Doit son nom à l'ermite saint Victor qui vécut en ce lieu au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle et y accomplit des miracles. Une chapelle fondée en 1407 remplaça l'ancienne église paroissiale détruite en 1790.
- En prévision des Etats généraux de 1789, Me Chabaut -curé de la paroisse- est élu député du clergé.
- Ancien pont de chemin de fer sur la Loire détruit par l'armée française en juin 1940 pour contrer l'avancée allemande.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Dimècres, 10 d'octòbre de 2018, 03h00 Internacional,Societat
Trobèron dissabte passat lo còrs desfigurat de la jornalista bulgara Viktoriia Marinova. Lo còrs foguèt trobat dins un pargue de Ruse, sa vila natala, près de Danubi. Segon lo ministèri public, l’avián violada, tabasada “amb una extrèma brutalitat” e estofada. Èra maire d’un enfant de sèt ans.
Sièis jorns abans, Marinova aviá denonciat dins lo programa de television qu’ela presentava de sospechats afars de corrupcion en relacion amb los fonzes de l’Union Europèa, e la jornalista anonciava de nòvas enquèstas. L’emission, apelada Detektor, es un programa d’investigacion jornalistica. Marinova lo presentèt pel darrièr còp lo 30 de setembre, quand entrevistava dos jornalistas qu’examinavan un afar de corrupcion d’una entrepresa de bastison d’estradas: aquesta auriá fach fraudulosament servir de fonzes de l’Union Europèa per de projèctes bailejats per d’autoritats localas. Los dos jornalistas èran lo bulgar Dimitâr Stoianov e lo romanés Attila Biro. Los arrestèt la polícia bulgara quand seguissián una pista sus la destruccion de documents restacats a aquela frauda.
Un suspècte detengut
Segon lo ministre de l’Interior bulgar, Mladen Marinov, se coneis pas cap de menaças envèrs la jornalista assassinada, e i a pas cap de pròva que lo crime siá en rapòrt amb son mestièr. Per contra, lo procuraire de Ruse, Georgi Georgiev, ditz qu’es una possibilitat. “Sa mòrt la causèron de còps al cap e d’asfixia, e trobèrem pas son telefòn mobil, ni las claus de sa veitura, ni mai qualques vestits”.
De son caire, lo president del país, Boiko Borisov, assegurèt que l’assassin o los assassins serián lèu arrestats. “Soi convencut qu’es una question de temps que se resòlga aquel assassinat. Avèm menats a Ruse los melhors criminològs, los quichem pas. An obtengut una granda quantitat d’ADN”.
Dissabte, la polícia arrestèt un suspècte de l’assassinat.
Lo país mai corromput de l’UE
Segon Transparéncia Internacionala (TI), Bulgaria es lo país mai corromput de l’UE, e segon la directritz de TI, Vanya Nusheva, la corrupcion se tròba dins totas las instàncias del poder d’aquel estat. D’efièch, abans la fin de 2017, Nusheva mostrèt son chepic dins un rapòrt. “La lucha contra la corrupcion es estada identificada coma l’endrech ont i agut mens de progrèsses dins los darrièrs ans”. Per quant al sistèma judiciari, Brussèlas critiquèt las empachas que l’estat bulgar a mesas a l’independéncia dels jutges.
Lo govèrn del país es entre las mans d’una coalicion de la drecha populista de Borisov amb lo partit ultradrechista Patriòtas Units.
Pauc de libertat de premsa e d’independéncia judiciària
En mai d’aquò, segon Reportèrs sens Frontièras, Bulgaria es tanben lo país de l’Union Europèa ont i a mens de libertat de premsa. Fa un an, de centenats de jornalistas participèron a una manifestacion a Sòfia en protèsta contra las menaças que lo viceprimièr ministre Valeri Simeonov, del Front Patriotic, aviá fachas envèrs los principals mèdias del país.
Per quant a la separacion dels poders, Bulgaria es lo país amb mens d’independéncia judiciària segon lo classament de la quita Union Europèa. Seguisson Eslovaquia, Croàcia e Espanha.
#VictoriaMarinova and https://t.co/NbpRMEVrhr had just done the only on air reporting on #GPGate before her assassination. Her last broadcast: an interview w/ RISE Romania reporter @Biro_A and @BivolBg's Dimitar Stoyanov on #GPGate. https://t.co/n35hTCbHkN— Anonymous (@YourAnonCentral) 8 d’octubre de 2018
People held a vigil for Bulgarian journalist Viktoria Marinova, whose body was found raped, beaten and suffocated soon after she reported on alleged corruption involving EU funds.— AJ+ (@ajplus) 8 d’octubre de 2018
Watchdogs rank Bulgaria lowest in the EU for press freedom and highest in corruption. pic.twitter.com/coULvqqbdY
Pensi que Bulgaria es de los paisos de l'ExUnion- Sovietica mai endarrerits e qu'ara s' hi ha posat al govern l'extrema destra.


text:
ACTUALITAT
Visita dera Federacion de Municipis de Catalonha ara Val d'Aran
Era Val d’Aran a arrecebut era visita dera Federacion de Municipis de Catalonha.
Pendent era sua prumèra jornada en territòri, es membres d’aguesta institucion participèren ena recepcion premanida per Ajuntament de Bossòst dubèrta as representants locaus deth país, ena quau se tractèren diuèrsi besonhs e singularitats des territòris petits e de montanha.
D’aguesta amassada gessec ua propòsta fòrça interessant qu’ei eth crear ua normatiua especifica entàs municipis petits, coma dejà an hèt uns auti païsi europèus.
Era amassada dera Federacion en Ajuntament de Bossòst se complète tanben damb es recepcions en Ajuntament de Vielha e Mijaran e en Conselh Generau d’Aran.
Ua visita fòrça necessària entà qu’aguesta institucion coneishe de prumèra man es besonhs especiaus qu’an es municipis aranesi e se poguen desvolopar accions entà implementar es milhores pertinents.


text: Herbert George Wells, mai conegut jos la signatura H. G. Wells, nascut lo 21 desetembre de 1866 de 21 Bromley dins lo Kent (Reialme Unit) e mòrt lo 13 d'agost de 1946 a Londres, es un escrivan britanic subretot conegut uèi per sos romans de sciéncia-ficcion. Pasemens foguèt tanben l'autor de fòrça romans de satira sociala, d'òbras de prospectiva, de reflexions politicas e socialas e d'obratges de vulgarizacion tocant tanben a la biologia, l'istòria e questions socialas. Es considerat coma lo paire de la sciéncia-ficcion contemporanèa.


text:
Cafè
Lo cafè es una beguda estimulanta e de gost amargant obtenguda a partir de las granas tauridas d'arbrilhons tropicals del genre Coffea. Las quitas granas son tanben nomenadas cafè. Lo cafè es aprèp lo tè una de las begudas pus espandidas al mond. Son efièch estimulant es degut a l'alcaloïde que conten: la cafeïna.
La cultura del cafè es fòrça desvolopada dins de nombroses païses tropicals, dins de plantacions que cultivan per los mercats d'exportacion. Lo cafè es un dels principals produches d'origina agricòla escambiats suls mercats internacionals, e sovent una contribucion màger a las exportacions de las regions productrises.
- 1000 articles fondamentals
- Bon article en karatchaï balkar
- Article de qualitat en tatar
- Article de qualitat en tai
- Article de qualitat en yiddish
- Bon article en alemand
- Article de qualitat en bavarés
- Bon article en norvegian
- Bon article en finés
- Portal:Gastronomia/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Bevenda
- Estimulant


text:
Il est senéchal ou grand-maistre 1. Wedric de Tournay, Gauthier de Lens, Gozuin de Monts, Isaac de Valenciennes, Gautier, Gautier de Cimay, Arnoul d' Audenarde, Wazelin de Chauny, Guy de Rochefort, Thibaut de Montmorency, Simon de Soissons, Gautier de Soissons, Baudry, Guy, Raoul, Waleman, Fouques, Guy, Guy, Baudouin, Gervais, Arnoul Ier, vicomte d' Ardres, Reingot de Gand dit le Chauve, Baudouin Ier de Gand, seigneur d'Alost, Nivelon Ier de Pierrefonds, Gautier Ier, comte de Hesdin, Baudouin Ier, comte de Guines, Robert II Faisseux, seigneur de Béthune, Raoul III, comte de Valois, Eustache II, comte de Boulogne et Lens, Guy Ier, seigneur de Montlhéry et Bray, Baudouin VI de Mons, comte de Flandres, Philippe Ier, roi de France et Baudoin V, comte de Flandre sont cités en 1065 2.
Questions, commentaires, informations de la section collaboration: (Ajouter une note)
1. Généalogie de Guines - Livre premier, p. 21
2. Généalogie de Guines - Livre premier, p. 20, quatrième, 113
La dernière mise à jour de cette personne a été faite le 2018-09-12


text:
Joan Larzac
Joan Larzac (nascut Joan Roqueta, en francés Jean Rouquette; Seta, 13 de febrièr de 1938[1]) es un capelan[2], escrivan lengadocian e critic literari occitan. La sia òbra es marcada per la fe e l'erudicion. Dirigiguèt lo sector literari de l'Institut d'Estudis Occitans. Obtenguèt en 1962 lo Grand Prèmi de las Letras Occitana gràcias a son primièr recuèlh de poemas: Sola Deitas. En 1988, recebèt lo Prèmi Antigòna amb l'edicion de son Òbra Poetica. Qualques unas de sas òbras son estadas reviradas en breton.
Es lo fraire de l'escrivan e òme politic lengadocian Ives Roqueta.
Òbras[modificar | modificar la font]
Amb lo nom vertadièr:
- La littérature d'oc, Que sais-je ? Paris: Presses Universitaires de France, 1980
Amb l'escais Joan Larzac:
- Anthologie de la poésie religieuse occitane, Privat, 1972
- Per una lectura politica de la bíblia', Institut d'estudis occitans, 1973
- Descolonisar l'istòria occitana, Institut d'estudis occitans, 1977
- Òbra poëtica, Institut d'estudis occitans, 1986
- Istòria de l'art occitan, Institut d'estudis occitans, 1989
- Dotze taulas per Nòstra Dòna 1990
- La bíblia del dimenge e de las fèstas, CIDO, 1997
- Reviradas
- Josèp del Telh, Francés d'Assisi, Institut d'estudis occitans, 1978 (amb Juli Plancada)
- La Bíblia - Ancian Testament, Letras d'òc, 2013
- La Bíblia - Novèl Testament, Letras d'òc, 2016


text:
Dire pas ! Aquí la formula. E Martí que cantava : « Perqué m’an pas dit… ». Se sap en çò nòstre lo pes del silenci, lo d’un plumon per nos estofar. Çò que non se ditz, non se sap, non existís. E Esquieu que se trufava : « D’ara enlà, totas las minutas de silenci seràn en lenga d’òc ! ». Mas l’idèa, sembla qu’a fait camin. Dins una cèrta premsa occitana, lo silenci se pòt acompanhar d’ambiguïtats, de mièjas vertats, de messorgas pichonas... E un jorn vos trachatz que vos an escafat de la foto.
Benlèu doncas non o sabiatz, mas en aquesta annada 2012, l’Acadèmia occitana, declarada en 2008, publicada al jornal oficial en 2009, entamena sa 4ena annada de trabalhs al servici de nòstra lenga. Se vòl la continuatritz del Consistòri del Gai Saber, que ne reivendica tanben lo nom, creat en 1323 e que celèbra ongan son 689e aniversari. E l’Acadèmia occitana – Consistòri del Gai Saber (una marca depausada dins l’encastre de l’UE) possedís ara un site (si ! si !) qu’en qualques setmanas recebèt del mond entièr un nombre de visitas que farián somiar un periodic occitan.
Vos desiram a totes una bèla e rica annada 2012, dins aquel esperit d’obertura e de tolerància que fa l’onor de la civilizacion que ne sèm los eretièrs.
J.P.


text:
Calendièr republican de 1794, dessenh de Louis-Philibert Debucourt.
Exemplar de calendièr republican
Lo calendièr republican, o calendièr revolucionari francés, foguèt creat pendent la Revolucion Francesa e s'utilizèt de 1793 a 1805.
L’invencion d'aqueste calendièr se faguèt progressivament. Tre l'endeman de la presa de la Bastilha (14 de julhet 1789), l'usatge èra aparegut d'apelar 1789 « l’an I de (l’Èra de) la Libertat » ; los meses e jorns èran demorats los meteisses, totun. En l’an IV de l’Èra de la Libertat, lo 22 de setembre de 1792, la Convencion Nacionala decretèt que « Totes los actes publics son d'ara enlà datats a partir de l'an I de la Republica ». Es lo 20 de setembre de 1793 que Charles-Gilbert Romme, raportaire del grop de trabalh nomenat pel Comitat d'Instruccion Publica, presenta davant la Convencion (lo Comitat el meteis aguèt drech a una presentacion sièis jorns de per abans) çò que vendrà lèu lo calendièr republican. Aprèp qualques ajustaments, entrèt en vigor a partir de l'endeman del decret de la Convencion Nacionala del 14 vendémiaire an II (Mes invalid (d'octobre de))[1].
La nomenclatura dels meses e dels jorns contunharà d’evoluar dins los meses que seguiràn. Lo decret foguèt refondut lo 4 frimaire an II (24 de novembre de 1793), que balhèt sa forma definitiva al calendièr. Aqueste darrièr decret aboliguèt l'« èra vulgara » pels usages civils e definiguèt lo 22 de setembre de 1792 coma lo primièr jorn de l'« Èra dels Franceses ». Per las annadas seguentas, lo primièr jorn de l'annada seriá lo de l'equinòcci verai a París (entre lo 22 e lo 24 de setembre segon lo calendièr gregorian). La primièra annada comença amb l'an I, doncas, i a pas d'an zèro.
Lo 22 fructidor an XIII (9 de setembre de 1805), Napoleon signèt lo senatus-consult qu'abroguèt lo calendièr republican e instaurèt lo retorn al calendièr gregorian a partir del 1èr de genièr de 1806.
Lo calendièr republican foguèt çaquelà utilizat tornarmai pendent 15 jorns e unicament dins lo Jornal Oficial al moment de la Comuna de París en 1871 (An LXXIX), puèi per Mussolini en 1922. D'autra part, lo filosòf grèc Theóphilos Kaíris se n'inspirèt per son calendièr teosebista dins los ans 1830.
La Revolucion avent fach de França un estat laïc, aqueste calendièr aviá per tòca d'escafar de la memòria dels franceses lo calendièr gregorian estrechament ligat al cristianisme.


text:
Empat que mos a sabut a poc, dempús de jogar eth darrèr partit deth campionat. Era U.E. Bossòst presentaue un equip fòrça joen, mès non se notèc bric eth sòn joc e siguèc er equip deth Bossòst que portèc era iniciatiua deth jòc en tot eth moment. Eth Cazeres marquèc en ua jogada individuau de Couzinet que se plantèc dauant de Marcos e shutèc per baish ena gessuda deth portèr aranés. Era U.E. Bossòst podèc marcar ena prumèra mietat donques Paba shutaue en trauesèr dera porteria e Àlex , tot solet laguens der àrea, shutaue desviat entà dehòra dera porteria. Tamb eth 1-0 s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat, sonque començar, artenhíem er empat en ua jogada entre Paba e Ignasi; aguèst darrèr, marcaue en shut suau ena gessuda deth portèr deth Cazeres. Ara seguida auèrem un auta bona ocasion en un shut de Paba que tocaue eth garròt dera porteria. Felipe en un aute shut tocaue eth trauesèr. Auèrem mès ocasions entà poder-mos emportar era victòria mès ath finau 1-1 en marcador.
Cau díder tanben que jogàuem per prumèr viatge en un terren de jòc de èrba artificiau e açò perjudiquèc mès ath equip aranés poc acostumat en aguest tipus de superficie.
Ara sonque queda , entà acabar era sason, era disputa dera Copa de Comminges qu’ aurà loc eth pròplèu dimenge dia 5 de junh tàs 16:30 en St. Gaudens entre es equips de ClaracPointis e U.S. Garonne. Ei un domatge ara fin de non i poder estar, portam dus ans consecutius en tot èster eliminadi ena semifinau.
Ara, a descansar pràcticamente dus mesi. Er equip tornarà a començar es sòns entrenaments era darrèra setmana deth mes de juriòl.
¡¡¡ Bon estiu entà toti !!!
Gols :1-0 Couzinet (25’), 1-1 Ignasi (50’)
Arbitre: Castro Antoine.


text:
U.E. Bossòst 1 –
Miramont 1 U.S.
Partit complicat eth d’aguest dissabte en Bossòst, dauant eth Miramont que non auem pogut guanhar en cap des dus partits donques es dus acabèrem damb empat.
En un terren de jòc ath límit entà jogar, es dus equips sajèren d’imposar eth sòn jòc. Era U.E. Bossòst auec es milhors ocasions, mès non sabec profitar e açò lèu mos còste eth partit. Salva, en jogador individuau, se plantaue dauant deth portèr a 4 mètres e shutaue en sòn cos sense poder mercar ua clara ocasion. Mès tard, ua bona jogada de Chapo acabaue damb un centre que Javi tot solet non podie acabar de shutar en un àrea petita en molt mau estat. Eth Miramont sonque arribèc en àrea aranesa en lançaments de cornèr o fautes. Damb eth 0-0 s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat, enes prumères 20 menutes, auérem 3 ocasions entà mercar. Paba remataue de cap e eth portèr francés desviaue entath cornèr. Un shut ras de Luis anaue a tocar eth garròt dera porteria e acabaue enes mans deth portèr. Ena darrèra ocasion, Salva pasaaue a Santi que tot solet non podie acabar de rematar ena porteria francesa. Passat aguesti moments de domini, eth Miramont creèc ua bona ocasion mès era pilota gessec dehòra a tocar deth garròt. En ua pilota mau despejada dera defensa aranesa anaue a acabar enes pès de Racca que s’auançaue e mercaue eth 0-1 sonque a 5 menutes deth finau. Er equip aranés sajèc d’empatar eth partit e artenhie eth gol ena darrera jogada deth partit quan un shut de Felipe, desviat pera defensa queiguie enes pès de Kike que shutaue un shut ras qu’eth portèr francés non poguec blocar.
Ath finau, un empat que mos deishe un sabor de boca agridoç; auérem bones ocasions entà poder mercar prumèr mès ath finau cau dar per bon er empat.
Eth plòplèu partit jogam partit de Liga en Bossòst dissabte 4 d’abriu tàs 20 :00 ores contra er equip deth Labarthe de Rivière.
U.E. Bossòst: Marcos, Abraham, Chapo, Felipe, Jorge, Ivan, Luis, Salva, Javi, Héctor e Paba. Remplaçants: Kike, Santi, David.
Trainer: Xavi.
Tarjetes auriòles : Marcos, Salva
U.S. Miramont : Monserie, Senges, Navas, Campo, Essaoui, Ribeiro, Pellegrin, Boutbaki, Racca, Ausset, Fethi. Remplaçants : Gingreau, Saaf.
Trainer : Monserie Jeremy.
Tarjetes auriòles : Campo, Pellegrin, Fethi.
Gols : 0-1 Racca (
85’) , 1-1 Kike ( 90’).
Arbitre: Castro Antoine.


text:
18/01/2013
Rubrica en Oc : le nouveau blog occitan de Sud-Ouest
Es arribat , lo noveu blògue en occitan dau jornau Sud-Oest Perigòrd!
Dempuei mai de dos mes , lo grope de trabalh de Novelum, seccion perigòrda de l' IEO preparava daus textes per vosautres e aurá , quo es fait , lo pitit es nascut! Grandmercès à Sud-Oest de nos aculhir sus son site.
Nòstre objectiu es de vos perpausar un contengut variat: las novelas de la creacion en Perigòrd ( espectacles , libres, CD , teatre...) e, de segur, la lenga (vocabulari , onte la parlar, etc...)
Daus braves fachilhiers-escriveires se son clinats sur son breç : Jaumeta Beauzetie, Micheu Chapduelh, Joan-Claudi Dugròs, Joan Ganhaire , Joan-Loís Leveque, Jan-Peire Reidi e Joan Ros van vos far partejar lor coneissença intima de la lenga e dau país de Perigòrd. Sem segurs que d'autres autors van nos segre.
Avem chausit de nos exprimar en occitan (lemosin e lengadocian) e en francès, per amor dau bilingüisme, una realitat dins nòstre departament, e tanben per balhar l'enveja a tot lo monde de contunhar a parlar la lenga, de començar o bentot de s'i tornar botar!
La Rubrica en òc se vòu duberta sus lo monde de sos legeires, podretz balhar vòstra opinion. Alaidonc, 'chabatz d'entrar , 'sietatz-vos a la taula e començam de platussar!
Nos fiam a vos per far conèisser quela iniciativa a vòstres amics e amorós de la lenga en Perigòrd o alhors. Pensatz a vos abonar a la letra d'informacions.
Bona legida a tots e a leu!
Denis Gilabert, animator dau grope de trabalh de Rubrica en òc
08:38 Publié dans Actualitats, actualité | Tags : michel chadeuil, jean roux, jean claude dugros, jean ganiayre, jean-louis leveque, jean-pierre reydy, jaumeta beauzetie | Lien permanent | Commentaires (3)


text:
22/11/2013
« La Paraula Occitana » sur scena a Colonhés e Champs-Niers
Los quatre talhiers d'occitan per adultes dau ranvers de Perigüers animats per Jaumelina Nicòt montaran sur scena a la sala Gerard Philipe de Colonhés e Champs-Niers , per un apres-mieijorn occitan que se debanara dissabte 23 de novembre, partir de las 15 oras.
Co-ditz la Jaumelina : « Sem quaranta personas, comedians amators, venguts daus talhiers de lenga de Cornilha, Chancelada, Trelhissac e Colonhés e Champs-Niers. L'espectacle es lo resultat d'un trabalh de mai de quatre ans. Sur scena, contam daus dialògues, de las nhòrlas de las peçòtas coma per exemple« La meitat de pòrc » de Marcel Fournier. Disem daus textes poetics tanben, coma « L'amor » de Marcela Delpastre. Chantam de las chansons». Et tot aquò, en occitan de segur. « Avem jugat l'espectacle dos còps desja, lo monde venguèren nos veire nombros a Cornilha e a Trelhissac . Vesem que lo public es actiu e aima ben ço que fasem, quitament si sem amators. Los comedians sabian quitament pas que eran capables de zo far, pertant, l'an fach ! Queu moment de convivialitat se 'chaba en generau a l'entorn de la taula emb la sopa traditionala. ».
Un moment plasent de pas mancar, pròva que d' estudiar aus talhiers d'occitan pòt menar a tot, e benleu vos far venir una estela ( une star en français...) de la scena en Perigòrd!
Guilhem Francés.
08:07 Publié dans Actualitats | Tags : ateliers d'occitan sur la cap, coulonieix-chamiers, cornille, trélissac, chancelade | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
Pommerieux
Pommerieux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat en lo sud-Mayenne.
La commune est située dans le sud-Mayenne.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Jol Ancian Regim, la municipalitat fasiá partida del fief de la baronnie angevine de Craon, dépendait de la sénéchaussée principala d'Angieus e del País d'eleccion de Castell-Gontier.
Sous l’Ancien Régime, la commune faisait partie du fief de la baronnie angevine de Craon, dépendait de la sénéchaussée principale d'Angers et du Pays d'élection de Château-Gontier.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Des deth passat dimenge, 94 mainatges d’entre 7 e 15 ans de 13 províncies diferentes der Estat an participat ena XVIau edicion des colònies gratuïtes organizades peth Conselh Provinciau dera Aecc Catalonha contra eth càncer de Lhèida e dera Val d’Aran qu’an agut lòc en Salardú pendent tota era setmana.
Era grana majoria des mainatges an superat ua leucèmia o un tumor cerebrau, càp d’eri ja non arrecep quimioteràpia, mès òc qu’en bèth un des casi an de besonh medicacion.
Pendent tota era setmana es mainatges an hèt activitats ar aire liure, gimcanes, ràfting, piscina,… lotjadi ena aubèrja Era Garona de Salardú.
Aué coma clasura des colònies, es mainatges an gaudit d’ua jornada ena qu’an compartit un petit esdejoar damb Volontaris dera Aecc de Lhèida.
En tot finalizar er acte, era conselhèra de Torisme, Desvolopament Economic e Salut e Benéster d’Aran, Anna Díaz, a signat un convèni damb eth Conselh Provinciau dera Aecc Catalonha contra eth càncer de Lhèida e dera Val d’Aran entà per’mor de repetir aguestes colònies en Aran.
Des deth passat dimenge, 94 mainatges d’entre 7 e 15 ans de 13 províncies diferentes der Estat an participat ena XVIau edicion des colònies gratuïtes organizades peth Conselh Provinciau dera Aecc Catalonha contra eth càncer de Lhèida e dera Val d’Aran qu’an agut lòc en Salardú pendent tota era setmana.


text:
Nome (Alaska)
Nome (Siqnazuaq en Iñupiaq) es una vila de l'estat american d'Alaska. La vila es situada sus la còsta sud de la Peninsula de Seward dins lo Norton Sound de la Mar de Bering. Segon un recensament de 2010, la populacion èra de 3,598 abitants.
Geografia e clima[modificar | modificar la font]
Nome se situa a 64° 30′ 14″ N, 165° 23′ 58″ O (64.503877, −163.399409).[1] Segon lo Burèu de Recensament dels Estats Units (United States Census Bureau), la vila ocupa una aira totala de 21.6 km2, amb 12.5 km2 de tèrra e 9.1 km2 (41.99%) d'aiga.
Nome a un clima subarctic (Köppen Dfc), amb d'ivèrns longs e frejasses, e d'estius corts e suaus. Pasmens, aquelas condicions son moderatas per la posicion costièra de la vila: los ivèrns son mens sevèrs que dins l'interior de las tèrras.
Istòria[modificar | modificar la font]
Los Inupiats caçavan per la còsta oèst d'Alaska dempuèi los temps preïstorics e d'unas descobèrtas arqueologicas recentas suggerisson que i aguèt un poblament Inupiat a Nome, conegut en Inupiat pel nom de Sitnasuaq, abans l'arribada dels europèus.
Durant l'estiu de 1898, "the Three Lucky Swedes" (los tres suedeses astrucs) Jafet Lindeberg, Erik Lindblom e John Brynteson, descobriguèron d'aur a Anvil Creek. Durant l'ivèrn la novèla atenguèt lo Klondike en provocar una ronçada cap a l’aur. L'an seguent, Nome aviá ja una populacion de 10 000 personas[2]. La descobèrta d'aur dins la sabla de las plajas del litoral en 1899 se faguèt conéisser fins al sud dels Estats Units, en trasent una segonda èrsa de milièrs de cercaires d'aur e de comerçants qu'an afluït a Nome al printemps de 1900 a bòrd de batèus de vapor venant dels pòrts de Seattle e de San Francisco. Dins la meteissa annada, una vila de telas de tentas s’enaucèt per las plajas e la còsta que s'estendiá sus 48 km (30 milles), del cap Rodney al cap Nome[2].
Galariá[modificar | modificar la font]
- ↑ « US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990 », United States Census Bureau, (consultat lo 23 abril 2011)
- ↑ 2,0 et 2,1 Nome Convention and Visitor Bureau, « History of Nome », (consultat en 24 de julhet de 2008)


text:
Unitat d’Aran denóncie qu’en tot qu’era rèsta de Catalunya començarà eth cors escolar damb 5.514 mèstres mès, era Generalitat a retalhat mès deth 20% deth professorat en Aran d’ençà deth cors 2011-2012
Era escòla damb mès alumnes de tota era Val d’Aran, era Escòla Garona de Vielha, comence aguest cors 2017-2018 damb ua fòrta retalhada en professorat, tot e qu’er escolanat se manten enes madeishes chifres qu’ans anteriors.
Aguesta retalhada en Aran contraste damb er aument de places de professorat qu’era Generalitat a practicat ena rèsta de Catalunya, a on s’an incrementat es plantilhes en un totau de 5.514 mèstres mès qu’er an passat.
Era Escòla Garona ei eth centre d’educacion infantila e primària mès gran dera Val d’Aran e eth dusau laguens des Servicis Territoriaus de Lleida, en tot acuélher 506 escolans des cicles d’educacion infantila e primària tad aguest cors 2017-2018. Totun enguan compdarà sonque damb 38 mèstres, dus mens qu’er an passat. Ad açò cau híger qu’eth cors 2011-2012 compdauen damb un totau de 49 mèstres e 520 escolans, sonque catorze mès qu’es actuaus.
“Se tiem en compde qu’era Escòla a demorat damb 11 mèstres mens quan era diferéncia d’escolans ei sonque de 14 comprobam qu’era retalhada a estat intolerabla, mès encara se consideram que se torne as madeishes ràtios de professorat qu’abantes de que se metesse en foncionament era sisau ora”, declaraue Maria Vergés, secretària d’Organizacion d’Unitat d’Aran, e higie que “non se compren qu’en tot qu’era rèsta de Catalunya comence eth cors damb mès mèstres qu’er an anterior, Aran ac hèsque damb mens, en tot menspredar-se atau era sua singularitat e especificitat”.
Atau madeish Vergés tanben manifestaue que “en moment politic e sociau que viuem, damb un govèrn dera Generalitat dedicat en exclusiva ara independéncia, en tot desbrembar es besonhs dera ciutadania e damb un govèrn deth Conselh Generau entregat totaument ara causa independentista e que non lhèue era veu deuant des constants mensprètz que patís Aran, resulte evident qu’eth tracte que recep eth nòste territòri ei totaument injust e injustificat e demòstre qu’eth benèster des ciutadans non ei ua prioritat entà andús govèrns”.
Hònt: Unitat d’Aran


text:
Fin de partida © Florian Vernet
En Ondas de Domenja Lekuona dimèrcs 19 a 9h lo ser, dijaus 20 a 8h lo ser e dimenge 23 de junh a 11h.
En ondas que’vs perpausa un encontre dab Florian Vernet,novelista. Entenut escrivan d’istòrias bracas on s’i hèn de contunh pas de costat dens lo deliri, la fantasia o lo hòra temps.
Florian Vernet
Las musicas d’En Ondas
* Vath d’Aspa Montanha sacrata Mon diu quina sofrença Joan Jacme Lacòsta
* Meredith Monk Mercy Urban march (Shadow)
* Meredith Monk Mercy Shark
* Wax Tailor Que serà Live from earth
* Björk Volta Pneumonia
Like this:
Like Loading...


text:
La Libraria occitana participa per lo tresesme còp au salon dau libre jòunessa e BD « Faites des livres » a Sent Junian, los 19 e 20 de mai que venen. Ujan, lo tema retengut es « Viatge, viatges » emb mai d’unas perpaucisions d’animacions.
Lo divendres, qu’es nonmas per las escòlas. La Libraria perpausarà un temps d’animacion a la descuberta de l’occitan per 4 classas de la comunautat de comuna.
Lo dissades, vos esperem sus nòstre banc per vos far conéisser las noveutats (mai lo demai) de l’edicion per los pitits e los meitat-beus.
Au plaser de vos veire !
Per conèisser tot lo programa dau salon, qu’es ‘QUÍ.


text:
1296
Aquesta pagina concernís l'an 1296 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Destruccion d'una partida de Constantinòble per un tèrratrem. Lo fenomèn foguèt interpretat coma un senhau de la colèra divina còntra la corupcion e lo non respèct dei lèis. Una tiera de reformas dau sistèma judiciari foguèron alora ordonadas per l'emperaire Andronic II Paleòleg (1282-1328). En particular, lo tribunau de l'Ipodròm foguèt remplaçat per una cort de dotze jutges (evesques, clercs, senators), de juraments d'objectivitat foguèron demandats a cada jutge e lei decisions de justícia s'apliquèron d'ara endavant a cada abitant de l'Empèri, compres l'emperaire. Aquel ensems de reformas foguèt probablament la capitada pus importanta dau rèine d'Andronic II.
Una autra consequéncia dau tèrratrem foguèt l'afebliment dei defensas de la capitala. Lei Venecians aprofichèron la situacion per atacar la vila e Galata. Andronic II ordonèt l'arrestacion dei ciutadans venecians presents a Constantinòble. Foguèron chaplats per de Genoès entraïnant una expedicion punitiva de Venècia que mandèt una flòta de 18 naviris demandar lo pagament d'indemnitats. Après un refús de l'emperaire, pilhèron lo litorau de la Mar de Marmarra. I capturèron tanben de presoniers per obtenir leis indemnitats exigigas gràcias ai recaptes. Après aquelei combats, la guèrra s'amaisèt fins a 1299 en causa de combats entre Venècia e Gènoa.
Principat de Moscòu[modificar | modificar la font]
Acomençament d'una guèrra entre lo Principat de Riazan, sostengut per de tropas mongòlas, e lo Principat de Moscòu. Lo prince Danièl de Moscòu ganhèt una batalha importanta dins la region de Pereslav. Aquò foguèt la premiera desfacha dei Mongòls en Russia e permetèt a Moscòu de s'aparar còntra leis atacas seguentas de Riazan (→ 1300).
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Fins dau rèine dau negus Hezba Asgad (1295-1296). Qedma Asgad (1296-1297), qu'èra probablament son fraire, li succediguèt. Pasmens, la crisi dinastica entraïnada per la mòrt dau negus Yagbe-Sion — cinc sobeirans de 1294 a 1299 que se succediguèron dins de circonstàncias mau conegudas — contunièt.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Domenge Baudis
Domenge Baudis, en francés Dominique Baudis, nascut lo 14 d'abril de 1947 a París (9n arrondiment) e mòrt lo 10 d'abril de 2014 a París (5n arrondiment), èra un jornalista, escrivan e òme politic francés. Foguèt nomenat Defensor dels dreches lo 22 de junh de 2011.
Somari
Estudis[modificar | modificar la font]
Filh de l'òme politic Pèire Baudis, faguèt sos estudis al collègi Lo Caoso a Tolosa, puèi a París, e obtenguèt son diplòma de l'Institut d'Estudis Politics de París.
Carrièra de jornalista[modificar | modificar la font]
En 1965, Domenge Baudis venguèt responsable del movement dels Joves Democratas, e en 1971, anèt al Liban e venguèt jornalista de ràdio e de television a Beirot fins al començament de la Guèrra de Liban en 1975. Venguèt aprèp correspondent de TF1 (alara cadena publica) per l'Orient Mejan. Sa carrièra jornalistica lo portèt a venir grand reportaire per TF1 de 1976 a 1977, puèi presentator del Jornal de 20 oras de TF1 de 1977 a 1980, e d'aquel del Soir 3 de FR3 fins 1982. Aquel meteis an, foguèt encargat per FR3 d'assegurar las relacions amb lo Senat[1].
Carrièra politica[modificar | modificar la font]
En 1983, son grop lo Centre dels Democratas Socials, compausanta de l'UDF, ganhèt las eleccions municipalas: foguèt elegit cònsol màger de Tolosa, a la succession de son paire, Pèire Baudis (cònsol màger de 1971 a 1983). En 1984, foguèt tanben elegit al Parlament Europèu per quatre ans. En 1985, venguèt tanben Conselhièr general de Nauta Garona, per cinc ans. En 1986, foguèt elegit al conselh regional de Miègjorn-Pirenèus, que ne venguèt president. E, lo meteis an, foguèt elegit per deputat a l'Assemblada Nacionala, mandat que ne demissionèt per son paire Pèire, Foguèt reelegit en 1988, en 1993 e en 1997. Èra alara un dels responsables de Force démocrate, partit fasent partida de l'UDF.
En 1994, conduguèt la lista UDF-RPR obten 25,58 % e arriba al cap de las Eleccions europèas de 1994. En 1998, venguèt membre del burèu politic e del conselh de la presidéncia de l’UDF.
Conselh Superior de l'Audiovisual[modificar | modificar la font]
En mai de 2000 venguèt per un an lo president del comitat editorial del quotidian francés Le Figaro.
Demissionèt de totes sos mandats electius, quand lo president de la Republica Jaume Chirac li prepausèt de venir president del Conselh Superior de l'Audiovisual (CSA). Tanben daissèt dubèrta sa succession coma cònsol de Tolosa, eleccion que ganhèt per Felip Douste-Blazy en 2001. Sa nominacion al CSA foguèt contestada, son imparcialitat foguèt discutida per qualques òmes politics d'esquèrra, coma François Hollande e Robert Hue[2]. Sa presidéncia foguèt marcada pel lançament de la Television numerica terrèstra (TNT) en 2005 e la luta contre la pornografia.
Aprèp que daissèt sas foncions de president del CSA en genièr 2007 (remplaçat par Michel Boyon), foguèt elegit president de l'Institut del Mond Arabi en febrièr de 2007[3].
Retorn en politica[modificar | modificar la font]
En genièr de 2009, foguèt designat al cap de la lista UMP de la circonscripcion Sud-Oèst (amb 6 200 794 electors inscrits) per las eleccions europèas de 2009. Obtenguèt quatre sètis al Parlament Europèu.
Lo 16 de julhet de 2009, foguèt elegit vicepresident de la comission dels afars estrangièrs del Parlament Europèu. Es membre de la delegacion per las relacions amb los païses del Mashrek (Egipte, Jordania, Liban e Siria) e de la delegacion a l'Assemblada Parlamentària Euromediterranèa. Lo 10 de novembre de 2009, foguèt nomenat raportaire sus l'acòrdi d'associacion sus Siria, en negociacion dempuèi 2004. A la fin d'octobre de 2010, foguèt encargat pel Parlament Europèu de realizar un estudi sus las relacions entre l'Union Europèa e lo Conselh de Cooperacion del Golf e redigiguèt un rapòrt adoptat pel Parlament Europèu lo 24 de març de 2011 en session plena[4].
Defensor dels dreches[modificar | modificar la font]
President de l'Institut del Mond Arabi, president de l'Autoritat de Regulacion Professionala de la Publicitat dempuèi lo 12 d'octobre de 2010 e deputat europèu, PPE de la circonscripcion Sud-Oèst de França, daissèt totes sos mandats quand foguèt nomenat Defensor dels dreches lo 22 de junh de 2011.
Afar Alègre[modificar | modificar la font]
En 2003, quand èra president du CSA, Domenge Baudis foguèt mes en causa dins un afar ligat al tuaire en seriá Patrice Alègre. Foguèt acusat de proxenetisme, de viòl, de murtre e d'actes de barbariá. Deguèt esperar mai de dos ans e mièg per que son innocéncia foguèsse reconeguda per la Justicia e que los instigadors d'aquela campanha de difamacion foguèsson mes en examèn.
Vida de familha[modificar | modificar la font]
Sa segonda esposa es Ysabel Saïah; an dos filhs: Pierre e Benjamin. Domenge Baudis a tanben una filha del maridatge precedent: Florence (tanben engatjada en politica a Tolosa).
Òbras (fr)[modificar | modificar la font]
- La Passion des chrétiens du Liban, Éditions France Empire, 1978.
- La Mort en keffieh, Éditions France Empire, 1980.
- Raimond le Cathare, Éditions Grasset, 1996.
- Raimond d'Orient, Éditions Grasset, 1999.
- La Conjuration, Éditions Grasset, 2001.
- Il faut tuer Chateaubriand, Éditions Grasset, 2003.
- Nadine-Josette Chaline, François Bayrou et Dominique Baudis, Jean Lecanuet. Témoignages de François Bayrou et Dominique Baudis, Beauchesne, 2003 (ISBN 2701014050).
- Face à la calomnie, Fixot, Paris, 2005, 317 p. (ISBN 2-84563-189-8).
- Les amants de Gibraltar, Éditions Grasset, 2010, 306 p. Modèl:Isbn
Prèmi Mediterranèa 2010[5]}}
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Dominique Baudis : un centriste choisi par Sarkozy tempsreel.nouvelobs.com, 3 de junh de 2011
- ↑ (fr)id: Claude Baudry, « Audiovisuel. La nomination contestée de Dominique Baudis à la présidence du CSA. », L'Humanité, 18 de genièr de 2001
- ↑ (fr)[1]
- ↑ (fr)Resolucion del Parlament Europèu del 24 de març de 2011 sus las relacions de l'Union Europèa amb lo Conselh de Cooperacion del Golf, Parlament Europèu, 24 de març de 2011
- ↑ Prix-litteraires.net - prix Méditerranée
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) Site oficial de Domenge Baudis
- (fr) Ficha sul site del Parlament Europèu
- (fr) Ficha sul site de l'Assemblada Nacionala


text:
Mitòsi
La mitòsi qu'ei un procès au cap deu quau ua cellula mair que partatge lo son cabau genetic e citoplasmic (en incluent los divèrs organets) per balhar duas cellulas hilhas, qui, après aver creishuda, e poden au lor torn perseguir lo cicle cellular e vàder cellulas mairs. Lo cicle cellular qu'ei dividit enter mitòsi e interfasa. En se realizant, la mitòsi que debana diferentas fasas : profasa, prometafasa, metafasa, anafasa e telofasa.
Interfasa[modificar | modificar la font]
L'interfasa qu'ei un moment deu cicle cellular qui la cellula no's diviseish pas. Qu'ei era medish descompausada en diferentas fasas :
- La fasa G1 (de l'anglés growth, "creishuda"): purmèra fasa de creishuda cellulara après ua precedenta division on ua cellula mair que s'ei divisit en duas cellulas hilhas mei petitas puishque's partatjan lo cabau cellular (proteïnas, organet, cromosòmas) de la cellula mair.
- La fasa S (per "sintèsi") : pendent la quau la cellula que copia lo son materiau genetic.
- La fasa G2 : dusau fasa de creishuda entà preparar la mitòsi (on calerà partajar lo cabau cellular en dus per las duas cellulas hilhas).
Profasa[modificar | modificar la font]
La profasa qu'ei lo moment qui la cromatina e s'arrenga en cromosòmas de dus cromatidas sòrs (duas cromatidas parièras hrutas de las creishua de la fasa S de la profasa. Ua proteïna aperada coesina que mantien pegadas aquestas duas cromatidas. Lo centre organizator deus microtubuls, tanben aperat centrosòma (véder l'article centriòl), qu'a creishut eth tanben. Normalament compausat de dus centriòls, que son alavetz quate. Los dus parelhs de centriòls que s'esluenhan mercés a la pravada deus microtubuls qui entornejan chic a chic lo nuclèu on la cromatina e s'ei arrengada en cromosòmas. Durant la metafasa la membrana nucleara que desapareish en tot deishar atau qui los microtubuls e entrin dens l'espaci deu nuclèu. uus cemtromès deus cromosòmas que's troba un complèxe proteïc aperat quinetocòr (un per ambz cromatidas de cada cromosòma). Los microtubuls que s'i arrapan entà preparar la pujada deus cromosòmas de cap aus dus estrèms de la cellula a l'anafasa.
Metafasa[modificar | modificar la font]
Los cromosòmas qu'alinhan lo lors centromèr mercès au balanç de hòrças produsit peus dus centrosòmas qui tiran en direccion inversada (cadun suber sengle centromèr las cromatida, ambz enracara ligadas). Los centromèrs que forman alavetz un plan imaginari aperat eqüator. Metafasa que vien deu grèc ueta, arron.
Anafasa[modificar | modificar la font]
Deu grèc ava (cap avant) qu'ei lo moment de la pujada deus cromosòmas aus dus caps de la cellula. Las loas cromatidas (parièras) que's desseparan en bèth formar dus lòts egaus (donc de medish cabau genetic) de cromosomas d'ua sola cromatida.
Telofasa[modificar | modificar la font]
A la telofasa (deu grèc teλoς, "fin") los efèits de la profasa que son adobats : l'envolopa nucleara que's torna bastir autorn de cada navèth lòt de cromosòmas, las duas cellulas hilhas que's desseparan en bèth bastir ua membrana enter eras.
Citodierèsi[modificar | modificar la font]
Animacion[modificar | modificar la font]
[1] Illustracion animada d'ua mitòsi


text:
Mont Saint Helens
Lo Mont Saint Helens (2 549 m) es un estratovolcan actiu de la cadena de las Cascadas al nòrd-oèst dels Estats Units d'America. Se situa a 154km al sud de la vila de Seattle, dins l'estat de Washington e a 80 km al nòrd èst de Portland, en Oregon. Lo puèg Saint Helens ten son nom d'un diplomat anglés portant lo títol de Lord St Helens. Aquel diplomat èra l'amic de l'explorador George Vancouver que faguèt una exploracion de la zona a la fin del sègle XVIIIen. Lo volcan, plan conegut per sas explosions amb emission de cendres volcanicas e de flux piroclastic, aperten a l' l'arc volcanic de las Cascadas qu'es un tròç de la cinta de fuòc de Pacific que comporta aperaquí 160 volcans actius.
Le mont Saint Helens es celèbre dempuèi l'erupcion catastrofica del 18 de mai de 1980[1] que causèt la mòrt de 57 personas[2] en tot destruire 250 ostals, 47 ponts, 24 quilomètres de vias ferradas, 300 quilomètres de rotas e mai de 500 km2 de selva. Un resquilhatge de terrenh gigant faguèt passar l'auçada del volcan de 2 950 a 2 549 mètres[3] en tot desplaçar un volum de 2,3 km3 de matèria. Lo puèg foguèt remplaçat per un cratèr en forma de fèrre de caval d'una largor de 1,5 quilomètres[4].
Coma la majoritat dels volcans de la cadenas de las Cascadas, lo Saint Helens es un còn eruptiu constituït de lavas durcidas mescladas amb de cendres volcanicas e de pèira ponce. La montanha comporta de jaces de basalt e d'andesita traversats per mantun dòmas de lava constituïts de dacita. Lo pus grand d'aquestes, nomenat Goat Rocks dome formava le som d'abans de 1980 abans d'èsser per part destruit e remplaçat per un pus pichon.
Somari
Situacion geografica e descripcion[modificar | modificar la font]
Generalitats[modificar | modificar la font]
Lo Mont St. Helens es situat a 72km a l'oèst del Mont Adams, dins la part oèst de la cadena de las Cascadas. Aqueles volcans "fraires" se trapan aperaquí a 80km del Mont Rainier, lo trescòl de la cadena. Lo Mont Hood, pus pròche puèg volcanic major en Oregon, es a 100km al sud-èst del Mont St. Helens.
Lo Mont St. Helens es geologicament jove comparat amb los autres volcans majors de la cadena de las Cascadas. S'es format sonque 40 000 ans i a, e lo puèg d'abans 1980 comencèt de s'enauçar 2200 ans i a.[5] Aquel volcan es considerat coma lo pus actiu de las Cascadas dempuèi l'olocèn (los darrièrs 10,000 ans).[6]
Abans l'erupcion de 1980, lo Mont St. Helens èra lo cinquen puèg pus naut de l'estat de Washington. S'enauçava largament en dessús de las còlas environantas amb son còn de forma simetrica sempre nevadís que li fasiá prene l'escais de Fuji-san of America ("Mont Fuji d' America").[7]
Los rivets qu'an sa font subre lo volcan se getan dins tres ribièras principalas: la Toutle al nòrd e nòrd-èst, la Kalama a l'oèst, e la Lewis al sud e a l'èst. Aqueles rius son alimentats per de precipitacions abondosas. La mejana annadièra en pluèja es de 3600 mm, e lo jaç de nèu amont de la montanha pòt aténher 4.9 m. La Lewis River es barrada per tres paissièras per la produccion d'energia idroelectrica. Los pendisses sud e èst del volcan son drenats dins un aigal nomenat Swift Reservoir, situat al sud de la montanha.
Lo mont Saint Helens es situat dins lo comtat de Skamania, mas son accès pus aisit se fa pel comtat de Cowlitz a l'oèst. L'autorota d'Estat 504, localament nomenada Spirit Lake Memorial Highway, rejonh la rota principala Interstate 5 al nivèl de la sortida 49 a 55 quilomètres à l'oèst de la montanha. Aquela autorota granda liga las localitats de Castle Rock, Longview e Kelso en seguissent la Cowlitz River abans de traversar l'airal urban de Vancouver (Washington)–Portland subre 80 km al sud-oèst. La vila pus pròche del volcan se ditz Cougar, a 18 km al sud-oèst del puèg.
Crater Glacier e los autres glacièrs novèls[modificar | modificar la font]
Pendent l'ivèrn de 1980–1981, un glacièr nòu apareguèt. Uèi oficialament nomenat Crater Glacier, èra ancianament conegut jol nom de Tulutson Glacier. Ombratjat per las parets del cratèr e alimentat per las importantas casudas de nèu e avalancas, creissèt rapidament (4.3 m per an). En 2004, cobrissiá aperaquí 93 km2, e èra devesit per lo dòma central en dos lòbes. Generalament a la fin de l'estiu, lo glacièr es fosc amor de las casudas de ròcas del cratèr e de cendres de las erupcions. En 2006, lo glaç aviá una espessor mejana de 100 m. amb un maximun de 200 m., gaireben tant espés que lo pus ancian e pus gròs glacièr del Mont Rainier, lo Carbon Glacier. Tot lo glaç es posterior a l'erupcion de 1980, çò que ne fa un glacièr fòrça jove geologicament. Pasmens, lo volum del glacièr nòu es aperaquí identic al de totes los glacièrs d'abans 1980 combinats.[8][9]
Amb la recenta activitat volcanica que comencèt en 2004, los lòbes del glacièr son butats suls costats e cap amont per la creissença del dòma volcanic novèl. La superfícia del glacièr s'es ara asclada e presenta crebassas e seracs amor del movement del sòl del cratèr. Lo dòma volcanic novèl a desseparat lo glacièr en un lòbe oèst e un lòbe èst. Malgrat l'activitat volcanica, lo tèrme del glacièr a sempre avaçat, amb una avança considerabla del costat èst, situat a l'ombra de la paret del cratèr. Pr'amor de l'avança, los dos lòbes del glacièr se son rejonh en mai de 2008 e ara lo glacièr enroda completament lo dòma volcanic.[10] En mai dempuèi 2004, de glacièrs novèls se son formats sus la paret del cratèr en dessús de Crater Glacier alimentant tota la superfícia en glaç e ròcas; i a ara dos glacièrs al nòrd del lòbe èst de Crater Glacier.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) « Monument national volcanique du Mont », USDA Forest Service
- ↑ Bernard Henry & Christian Heeb, USA:Les états de l'ouest, éditions Artis-Historia, 1996, Bruxelles, (ISBN 2-87391-116-6), p.109
- ↑ (en) Mont Saint Helens sus Encyclopedia.com
- ↑ (en) « 18 mai 1980, éruption du mont Saint Helens », USDA Forest Service
- ↑ Mullineaux, The Eruptive History of Mount St. Helens, USGS Professional Paper 1250, page 3
- ↑ USGS Description of Mount St. Helens, USGS.gov . Retrieved 15 November 2006.
- ↑ Harris, Fire Mountains of the West, 1st edition, page 201
- ↑ Melinda M. Brugman, Austin Post, « USGS Circular 850-D: Effects of Volcanism on the Glaciers of Mount St. Helens », (consultat lo 7 març 2007)
- ↑ Steve P. Schilling, David W. Ramsey, James A. Messerich, and Ren A. Thompson, « USGS Scientific Investigations Map 2928: Rebuilding Mount St. Helens », (consultat lo 7 març 2007)
- ↑ Steve Schilling, « MSH08_aerial_st_helens_crater_from_north_05-30-08 », United States Geological Survey, (consultat lo 7 junh 2008) - Glacier arms touch on North end of glacier.


text:
Le samedi 9 juin 2018, le magnifique parc de Launac et le stade André Mamprin accueillaient la 41e édition du Challenge de la Save réservé aux écoles de rugby. L'organisation de cette journée était programmée par l'Association Sportive de la Vallée de la Save (A.S.V.S.). Plus de quarante équipes étaient présentes le matin dans les catégories U8, U10 et U12. Les résultats : en U8 – 2011, 1er TEC, 2e Tournefeuille, 3e Colomiers. U8 - 2010, 1er Colomiers I, 2e Colomiers II, 3e USL. En U10 – 2008, 1er TEC, 2e Colomiers, 3e Vallée du Girou, U10 – 2009, 1er Colomiers II, 2e Tournefeuille, 3e Grenade. En U12 – 2007, 1er Vallée du Girou, 2e Tournefeuille, 3e ASVS U12 – 2006, 1er TEC, 2e Fronton, 3e USL. Le classement général : 1er Colomiers (Challenge de la Save), 2e TEC (Trophée Hervé Lannes), 3e Tournefeuille (Trophée Patrice Véron), 4e USL, 5e Fronton, 6e ASVS, 7e Vallée du Girou, 8e Grenade, 9e Blagnac.
,


text:
Se volètz presentar una comunicacion al congrès, vos cal escriure un messatge de corrièr electronic a l’adreiça seguenta, en indicant Congrès AIEO dins l’objècte del messatge:
Vos cal mandar lo títol e un brèu resumit de la comunicacion, que deu pas despassar los 500 mots, dins un document estacat al format Word. Las comunicacions se pòdon far en occitan o dins quina lenga romanica que siá, en anglés o en alemand, e devon portar de donadas novèlas o de perspectivas innovairas dins lor domeni. Es tanben possible de presentar de projèctes scientifics en cors.
La presentacion de las comunicacions serà de 25 minutas al maxim, dont almens 5 minutas seràn reservadas a la discussion. Las proposicions de comunicacion devon èsser mandadas abans lo 30 de novembre de 2013 [la data limit de somission de las proposicions de comunicacion es estada remandada al 15 de decembre].
Tanlèu que lo Comitat Scientific aurà avalorat vòstra proposicion, seretz informat se vòstra comunicacion es estada retenguda o refusada abans lo 20 de genièr de 2014. S’inscriurà las proposicions de comunicacion dins una de las seccions del congrès. L’acceptacion de vòstra comunicacion orala implica pas automaticament una acceptacion de la publicacion dins los actes del congrès.
Per poder presentar vòstra comunicacion al congrès, auretz de vos inscriure prioritàriament abans lo 31 de genièr de 2014.


text:
24/08/2014
Concertò per pissarata, epilògue, per Joan Ganhaire
Vei nos qui arribats en musica a la fin dau Concertò per Pissarata de Joan Ganhaire... Per legir los episòdis d'avant, de veire los ligams a la fin d'aquela nòta.
°°
Gershwin, Rachmaninoff, Debussy, Ravel, De Falla… Caüsac se gorniflet de musica leugiera per se venjar daus qua’iment dos jorns de silenci forçat per causa de violença excessiva. Drubet nonmas los uelhs e agalhet sas cubertas sus lo còp de cinc oras per se beure ‘na bona tisana bien chauda. “Quo es vrai que se semblavan, quilhs dos lai…” Puei se tornet enfonsar dins sas pelingas e son univers musicau.
Nòstra rencontra coma Mr Middleton fuguet mai suausa que lo prumier còp. Fuguerem assabentats de la ‘prueimada de son campament per la bramada de Kate o de Lucy. Aviá pas fait bien de chamin, que lo cuenh deviá èsser a sa conveniença. Lo troberem de bochadent, bolegant ni det ni dent. Sola sa man levada per nos far estar e far silenci era signe de vita. Quauques truquetatges de son vielh aparelh fotò, quò i era, podiam tornar començar de viure. Era un pauc mai cuech que l’autre jorn, mas petava lo fuòc que sa coleccion de flors e de barbotins s’embelissiá jorn a prep jorn. Dins sas pitas trapelas, aviá quitament massat un especimen rarissime de parpalhòu, que a se tot sol valiá lo viatge. Soperem ensemble, mas Caüsac que tesicava de tornar sas aisinas, donet lo signau dau despart. Per lo cas que Colin s’interessariá a las pissaratas, li coneissiá una plaça de prumiera, e quante tornariá chas se, podriá se restar a la Talhada sens cranher peiras e chenalha. Veiqui los dos messatges que laisserem a nòstre companh de rencontra. Li laisserem tanben nòstre restant d’aiga que nos fasiá pus mestier, çò que empaischet pas mossur lo Comte Gaëtan Caüsac daus Ombradors de marmusar entre sas dents “sabetz comben quò costa, l’aiga ?”
‘Riberem a la Negrariá a la nuech. I ‘viá pus degun per las charrieras per èsser tesmonh dau miracle : quauqu’un era tornat viu de la Talhada. La legenda de mòrt podriá enquera s’espandre quauque temps. Eram ben tornats dins lo monde normau, que de son portable, mut dempuei tres jorns, Caüsac poguet junher lo chasteu e donar consinha a Ròsa de far de son mielhs per tres tipes que venián de lonh, “a per quòqui, Comissari, ne’n ai contentat mai que quò, - quo es pas çò que vòle dire, Ròsa, quòqui zo sabe, quo es per sopar, nonmas per sopar, que som fangalits d’aver minjat de l’escota tres jorns de temps, e puei, Ròsa, sabes, io sente ! io sente ! - A mas quòqui, zo sabem, que sentetz, mai pas trop bon, fau ben zo dire, mai que…” Gaëtan copet la comunicacion, quela Ròsa, quala pera ! Mas, anetz, la festa fuguet completa que la quita Lili era quí. I aguet nonmas quauquas pissaratas per venir treblar las rejauvissenças.
A la fin julhet, daus auratges furiós assauteren los Ombradors que en naut de lor terme son virats aus quatre vents. E quo es entau qu’un dimarç aprep miegjorn, Mestre Pradier fuguet foitat, tot abeurat, saqueta, chapeu e quite parasòl, dins lo grand all dau chasteu per ‘na brava ventada de mata-chabra. Queste còp, deguet s’eissurir a quauques martelaments de Webern. Faguet mina d’èsser contranhat quante fuguet assabentat de la decision de Marius. S’esmalisset quitament de saber una fortuna entau a l’abandon. Avem saubut quauques jorns pus tard que s’era fait nommar curator de Marius. Fuguerem bra’ment solatjats de saber la fortuna de Marius a l’acialat.
E los jorns passen aus Ombradors. Jorns lents, jorns sens fin. Musica. Còps de fuòc assordesits dins las cavas dau chasteu ente l’ancian legionari tascha moien de pas perdre la man. Clòcha regulara de Ròsa convidant a la sopa… Permenada au vergier per se brejar coma las becas per quauqua frucha. Vendenhas. Partidas de cartas tristardas. Serenadas fachas de te sovenes quante… A si, una noveutat. La chaça a las pissaratas. Quò li put aurà, quilhs bestiaus, a mossur lo Comte. Julian, çò-disset, vòle pus ne’n sentir la coa d’una. Quo es pas de pitit trabalh de desmenajar totas quelas familhas de la bela cima dau chasteu per las conhar dins la granja ente an l’aer de s’aisinar. Mas pòde pas ne’n empaischar quauqu’una, de temps en temps, de venir voletejar a l’entorn de la piaia dau patron. Laidonc, quo es sinnadas desgostadas, larjas esbraceiadas espauridas e un brava badada, Julian ! Que voletz, quilhs bestiassons, quò escota pas totjorn.
E puei eimatin, la cana que tusta a las pòrtas de las chambras, d’en pè, fenhants, depeschatz vos, despart dins una ora, an mestier de io ! Diu mercès, quo es tornat partir !
Joan Ganhaire
Concertò per pissarata episòdi 1
Concertò per pissarata episòdi 2
Concertò per pissarata episòdi 3
Concertò per pissarata episòdi 4
Concertò per pissarata episòdi 5
Concertò per pissarata episòdi 6
Concertò per pissarata episòdi 7
Concertò per pissarata episòdi 8
Concertò per pissarata episòdi 9
Concertò per pissarata episòdi 10
Concertò per pissarata episòdi 11
Concertò per pissarata episòdi 12
Concertò per pissarata episòdi 13
12:54 Publié dans Literatura en òc | Tags : joan ganhaire, concertò per pissarata | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
L’aprentissatge d’una lenga, l’occitan com las autas, se diu hèser, s’es possible, de tot joen avant. En Gironda, pòden seguir un percors dab un minimum d’occitan de la mairala a la facultat.
Apréner l’occitan permet au dròlle :
- De compréner milhor l’identitat (cultura, istòria, lenga…) d’un territòri. Aquò ajudarà tanben a trobar o tornar trobar son identitat pròpa.
- De hèser mèi aisit l’aprendissatge de las autas lengas, notadament las lengas romanicas (espanhòu, italian, portugés, romanés…) dont l’occitan hèi partida.
- De possedir un bagatge unic, que se poirà utilizar e valorizar dens mantas brancas professionalas (ensenhament, documentacion, cultura, artistic, patrimòni…)
Calandreta
Las Calandretas son una federacion d’escòlas, principalament mairalas, associativas e laïcas. Lo sistèma d’aprentissatge foncciona per immersion lingüistica, es a díser que tot o partida deus cors se hèsen en lenga occitana. Amèi, las Calandretas emplègan la pedagogia Freinet, una tecnica originala que bota lo dròlle au centre deu processús educatiu. Atau las Calandretas son l’equivalent per l’occitan de las escòlas bretonas Diwan o de las Ikastolas bascas. Après 30 d’existéncia, los resultats obtenguts son hòrt positius, e las enquèstas moishèren que dròlles sortits de Calandreta arribèvan mèi a assimilar los ensenhaments e a trobar un trabalh en seguint.
Existissen en Gironda 2 Calandretas :
- La Calandreta de la Dauna a Pessac
33 avinguda de Genève
33600 Pessac
tel : 05 56 04 13 83
- La Calandreta du Siron a Barsac
rua de las Escòlas
33720 Barsac
tel : 05 56 76 52 43
L’escòla bilingüa
L’ensenhament bilingüe francés-occitan a paritat orària (50% deu temps escolari en francés, e 50% en occitan) es un ensenhament que pòt estar botat en plaça per l’educacion nacionala sus demanda deus parents d’eslèves. Un còp aviat, aqueth ensenhament ne tòca pas que los escolièrs que n’an hèit la demanda e los parents pòden causir entre las duas filièras(bilingüa o monolingüa). Aqueth ensenhament se seguís de l’escòla mairala avant e se pòt perseguir dinc au licèu.
En Gironda, una purmèra classa bilingüa de Gironda estèt botada en plaça dens la comuna de Cuçac sus l’iniciativa deu maire. I son adara duas classas bilingüas, dab un quarantenat d’escolièrs.
L’associacion Òc Bi Aquitània (associacion de parents d’eslèves bilingües), trabalhèt a l’obertura de la classa bilingüa de Cuçac, e a per objectiu màger lo desvolopament d’aqueras filièras capvath Aquitània. L’assocacion trabalha dens lo quadre de la convencion signada entre lo Conselh Regionau e lo Rectorat de Bordèu, convencion que diuré menhar a l’espelida d’autas classas bilingüas dens lo departament… A seguir !
L’Occitan en opcion
L’Educacion nacionala permet l’ensenhament de l’occitan a de las autas lengas regionalas de faiçon opcionala (un nombre redusit d’òras per setmana). Mantuns collègis e licèus de Gironda perpausan cors d’occitan :
Collègis
- Montesquieu a La Brèda
- Paul Esquinance a La Rèula
- Jules Ferry a Lengon
- Pian
- Champ d’Eymet a Pelagrua
- François Mauriac a Sent-Sefrian
Licèus
- Montesquieu a Bordèu
- Jean Renou a La Rèula
- Jean Moulin a Lengon
- Odilon Redon a Paulhac
Universitat
Un percors de Letras-Occitan a l’Unviersitat Michel de Montaigne Bordèu III permet de doblar un cursus literari francés dab un aprentissatge de la lenga, de la literatura e de la cultura occitana. Aquesta licéncia pòt estar hèita shens aver practicat l’occitan avant.
A la seguida d’aquesta licéncia, un Master (bac+5) de Letras conten occitan opcionau, com la preparacion au CAPES de Letras Modèrnas (escriut e orau).
Per mei de rensenhaments, contactatz nòste administrator cargat de la question de l’ensenhament a ensenhament@ostau-occitan.org
Ligams Utiles
http://www.occitanetudesmetiers.com/occitan-universite-bordeaux.htm


text:
Cabardobalcaria
Cabardobalcaria es un agropament, al Nòrd de Caucàs, de doas etnias desparièras, los cabardes o adigués o circassians orientals, e los balcars o malcars, de turcs nogais, creat a l'epòca sovietica e contunhat a l'epòca contemporanèa coma "subjècte" de la federacion de Russia, jol nom de Republica de Carbardobalcaria.
La capitala n’es Nalchic.
Geografia[modificar | modificar la font]
Al Nòrd de Caucàs, Cabardobalcaria compta amb las cimas mai nautas d'aquelas montanhas: Elbroz e Dykh Tau. Lo clima es freg, levat dins la plana.
Divisions administrativas[modificar | modificar la font]
Cabardobalcaria es divisada en 3 vilas e 8 districtes.
Istòria[modificar | modificar la font]
Los taulos (montanhòls) o alanla, mai coneguts coma balcars, son un pòble turc (de la branca quipchaca) que s'es installat dins de valadas al Nòrd de Caucàs.
Los adigues de Cabardia, o cabardai, o cabards, son una branca de l’etnia adiguèa o circassiana que patiguèt un genocidi e un exilh massiu cap a l’empèri otoman après l’invasion russa (acabada en 1864) e qu’es escampilhada al Nòrd-Oèst de Caucàs entre tres republicas "subjèctas" de la Federacion de Russia, que dins doas son volontàriament abarrejats amb un pòble turc per evitar una tròp granda omogeneïtat. Es lo cas en Cabardobalcaria dempuèi 1922.
D'efièch, lo 15 de genièr de 1922 se creèt, dins la Republica socialista federativa sovietica de Russia (RSFSR), lo districte autonòme de Cabardobalcaria a partir del districte autonòme Cabard e del districte Balcar de la Republica socialista sovietica autonòma montanhòla.
Lo 16 d’octobre de 1924 es restacat a la region del Caucàs del Nòrd.
Lo 5 de decembre de 1936 ne sortís per venir la Republica socialista sovietica autonòma (RSSA) de Cabardobalcaria.
Lo 8 d’abril de 1944 en seguida de la deportacion dels balcars en Asia centrala, ven la RSSA de Cabardia.
Lo 9 de genièr de 1957, en seguida de la reabilitacion dels balcars, torna prene lo nom de RSSA de Cabardobalcaria.
Lo 31 de genièr de 1991 lo conselh suprèm de la RSSA de Cabardobalcaria proclama la Republica socialista sovietica de Cabardobalcaria, mas aquela decision es pas reconeguda pel conselh suprèm de la RSFSR.
Lo 10 de març de 1992 ven, dins l'encastre de la Federacion de Russia, la Republica de Cabardobalcaria.


text:
Toshiro Mifune
Toshiro Mifune (Mifune Toshiro del sieu nom vertadièr, segon l'us tradicional millenari nipon d'emplec dels noms pichons e d'ostal; Qingdao, 1 d'abril de 1920 - Mitaka, Tòquio, 24 de decembre de 1997) foguèt un actor japonés.
Somari
La Vida[modificar | modificar la font]
L'Òbra cinematografica[modificar | modificar la font]
Citacions[modificar | modificar la font]
La pilha occidentala[modificar | modificar la font]
Resson critic a Japon[modificar | modificar la font]
Resson critic... endacòm mai[modificar | modificar la font]
Prèmis e guerdons[modificar | modificar la font]
Filmografia[modificar | modificar la font]
- 1948 : Yoidore Tenshi L'Àngel èbri
- 1949 : Shizuka Naru Ketto Düèl silentós
- 1949 : Norainu Gos fòl
- 1950 : Shubun Escàndol
- 1950 : Rashomon Rashomon
- 1951 : Hakuchi L'Idiòt
- 1954 : Shichinin no Samurai Los Sèt Samorais
- 1955 : Ikimono no Kiroku Viure dins la paur
- 1957 : Kumunosu-jo Lo Castèl de l'aranha idem Lo Sòli de sang
- 1957 : Donzoko Los Fonsals
- 1958 : Kakushitoride no San Akunin La Fortalesa amagada
- 1960 : Warui Yatsu hodo Yoku Nemuru Dormísson plan plan los poirits
- 1961 : Yojimbo Yojimbo idem Lo gardacòs
- 1962 : Tsubaki Sanjuro Sanjuro
- 1963 : Tengoku no Jigoku Entremièg cèl e infèrn
- 1965 : Akahige Barbarossa
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) Toshiro Mifune sus l’Internet Movie Database
- Fondacion Mifune Toshiro (en + jp)
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
- sus YouTube... mai de 2550 documents subre n' Toshiro Mifune en picar coma clau Toshiro Mifune
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Dimenjada gascona a GUILHOS-33
16 octobre 2007 11:01 0 messages
Suu camin de Guilhòs
- Bruma baisha au matin
- Teleranhas d’argent
- Bòrdas e castanhèirs
- Istòrias de pèiras
Un estagi de dus jorns peus amics de la lenga
- Estagiarians e regenta
"Ginhec !", se ditz la regenta
A taula !
- Lo disnar deu dimenge au sorelh
- La vaishèra
- Lo bilan : sorelh ? crums ?
La tortièra
receta
lo horn
lo miracle de Saint Blaise
La halha de Nadau
Es un rituau agrari que se debana lo dessèir de Nadau
L’associacion Bruc e Brana
A la termièra de las aigas entre val de l’Eira e Garona
geologia
geografia
istòria
Dans la même rubrique
17 octobre – Action académique à Bordeaux : vivre la culture occitane aujourd’hui
21 octobre 2014 – Le verbe FAIRE en occitan bordelais
13 octobre 2011 – Occitanica, mediathèque numérique occitane
13 octobre 2011 – Occitan en ligne
25 octobre 2010 – Suu camin de Casalís-33


text:
-PRESENTACION
Plaçada ena Val d'Aran, en còr des Pirenèus, a sonque 7 km dera estacion d'esquí de Baqueira Beret, 7 km de Vielha, 195 Km de Tolosa de Lengadòc, 195 km de Lhèida e 305 km de Barcelona, mos dedicam des de hè mès de 20 ans ath transpòrt de viatgèrs per carretèra.
Aufrim un ample ventalh de servicis que va des de transfers o excursions per pistes de montanha dera Val d'Aran o parçans vesins, a viatges o traslats de long o miei recorrut, nacionaus o internacionaus.
Olperer SL.
C/ Plaus 22
25599 Arties
Correo electrónico: olperer@olperer.com
También puede llamarnos al teléfono: +34 629465988 +34 629465988 o bien utilizar nuestro formulario de contacto.


text:
Istòria de Suècia
Somari
- 1 Abans l'istòria
- 2 De la Pèira al Bronze...
- 3 Edat del Bronze
- 4 Del Bronze al Fèrre...
- 5 Edat del Fèrre
- 6 L'entrada dins l'istòria
- 7 L'Edat de las Migracions
- 8 L'Edat Mejana
- 9 L'Èra Vendel
- 10 L'Èra vikinga
- 11 Genèsi de la monarquia suedesa
- 12 Una longa tradicion de neutralitat
- 13 Sègle XX
- 14 Nòtas e referéncias
Abans l'istòria[modificar | modificar la font]
La region actualament coneguda coma Suècia foguèt poblada durant l'Edat de la Pèira, alara que lo gèl de la darrièra glaciacion recuolèt entre 12 000 e 8000 ans enrè. Los primièrs abitants ne foguèron caçaires e culheires..
De la Pèira al Bronze...[modificar | modificar la font]
Una cèrta evidéncia se sosten la teoría de que la Suècia meridionala foguèt densament poblada durant l'Edat del Bronze, que pr'aquò tanben se trobèron d'unas pròvas d'importants sitis d'implantacion umana tant al nòrd coma en la província de Medelpad e Värmland, que se destacan dempuèi l' eneolitic pels sieus monuments megalitics, ça que la es devèrs lo sud del territòri que i a maita densitat de rèstes de grandas comunitats comercials de l' edat del Bronze.
Edat del Bronze[modificar | modificar la font]
Suècia foguèt una part importanta del cercle cultural nordic de l'edat de bronze, n'èssent los territòris de l' actual Danemarc los que semblavan concentrar mai de poder e contraròtle dins lo comerci de l'ambre.
Un puèi l'autre, los abitants d'aquel peròde o s'explorèron devèrs l'èst e a travèrs las illas, cap a las còstas orientalas de la Mar Baltica amai fins als territòris de l' actuala Russia.
Lai recebèron d'unas influéncias culturalas tan luenhas coma las de Caucàs, se recaçant aital los suedeses, possiblamente devèrs la primièra mitat de l' Edat del Fèrre la coneissença del trabalh d'aqueste metal.
Del Bronze al Fèrre...[modificar | modificar la font]
Devèrs la fin de l'edat del bronze, Euròpa entièra patiguèt d'unes grèus cambiaments climatics que destrusiguèron las importantas rotas comercialas d'aquesta èra, en provocar un efècte domino d'invasions de pòbles que cercavan de melhorar las siás condicions de vida. Sos desplaçament, coma es aisit de comprene, se faguèt del nòrd cap al sud.
D'Escandinàvia tota partiguèron fòrça contingents umans que poblèron lo nòrd de las actualas Alemanha e Polonha fins a se n'anar dapasset ocupant lo centre d' Euròpa. La migracion pus coneguda eissida del territòri suèc foguèt la del pòble dels gòts.
Edat del Fèrre[modificar | modificar la font]
Sus aquò de la segonda mitat de l'edat del fèrre, los estatjants del territòri central comencèron d'utilizar aquel metal abans los territòris meridionals.
En aquesta pontannada es quora se pòt apreciar cossí l' equilibri del poder polític, comença de se desplaçar e concentrar en per la region dels grands lacs, dins las províncias istoricas de Svealand e Uppland.
L'entrada dins l'istòria[modificar | modificar la font]
Las primièras referencias istoricas provenon de l' istorian roman en Tacit.
Dins son libre De pluribus et de Origine et situ Germanorum çò ne menciona dels suècs o suions (d'a sviones, svior, svear) coma de la tribu mai poderosa d'aquels territòris, çò que se confirma d'aisida demercé moltas pròvas arqueólogicas.
Los suècs, a la diferéncia de sos antagonistas e vesins gòts, participèron ges a las migracions e colonizacion d' Euròpa.Indirèctamente pr'aquò mantenguèron relacions e contactes amb las divèrsas tribus germanicas e fins a la fin de l'Empèri Roman ja ne participavan al comerci e la pilha d'aquela etapa istorica molt caotica e trebola, ço que los s'afortiguèt un fum.
L'Edat de las Migracions[modificar | modificar la font]
Aquel periòde istoric es conegut coma l'Edat de las Migracions o Folkvandringstiden mas tanben coma l'edat d'aur, per encausa de las nombrosas trobalhas arqueologicas fabregadas amb aquel metal.
D'aquela epòca tanben ne son las magnificas naus de la Turba de Nydam, descubèrtas en 1859 a Danemarc, que segon d'unes istorians e arqueològs e d'investigacions recentas, foguèron elaboradas amb la fusta d'arbres del sud-èst de Suécia. Dins aquela palun se trapèt tanben una nau construída dins una fusta que se n'obten sonque en per la Suècia centro-orientala.
L'Edat Mejana[modificar | modificar la font]
Lo periòde seguent revela una etapa conflictiva e gaireben mitica, situada dins la rèireglorificada guèrra entre los suedeses e los gòts, que lo siu resson se ne pòt trobar dins d'unes tèxtes tan luenhans coma lo poèma anglosaxon de Beowulf, e dins las diferentas descripcions de la mitica batalha de Bravalla, principalamente en la Gesta Danicorum de l'istorian medieval danés en Saxo Grammaticus, dins laquala los suedeses capitèron de sometre los sieus vesins e rivals de sempre, sens poder escafar son passat.
Tot parièr aquel periòde çò ne ten de moltas e susprenentas pròvas arqueologicas tant per l'estil coma pel contèxte, como los cavalièrs guerrejaires d'Uppland e los sieus batèls funeraris d'a Vendel, que lo nom se n'utiliza per designar lo periòde aquel id est Èra Vendel, just abans l'explosion vikinga.
L'Èra Vendel[modificar | modificar la font]
L'art Vendel, que revela una tecnica refinada, amb d'unas reminiscéncias de las arts celta e romana, mas de preclar caracter nordic, çò ne mòstra d' una societat ierarquizada, amb de caps guerrièrs estacats a sos cavals e sas naus, que lo lor estil s'influencièt la posteriora Èra vikinga e los sieus contemporanèus angleses, coma çò ne testimònia la tomba de Sutton Hoo en Anglia orientala.
En aquel periòde, que n'es encara plan mal conegut, se pòt apreciar una fòrta influéncia escandinava en per las illas britanicas, anteriora a las invasions vikingas, dins l'art e la literatura, coma es lo cas del poèma de l'eròi gòt que ja mencionèrem.
L'Èra vikinga[modificar | modificar la font]
Durant los sègles VIII e XII se desvolopèt en Suècia la cultura vikinga, en negòci e comerci, amb l' invasion e la colonización d'un sarròt de territòris, en avançar principalamente cap a l'èst, devèrs las redoladas dels actuals païses balts, Russia e la Mar Negra.
Genèsi de la monarquia suedesa[modificar | modificar la font]
Entre los sègles XI e XIV se va anar escasent l'aparición mai la consolidación del Reialme de Suècia.
En 1389 Norvègia, Danemarc e Suecia foguèron units jos un sol monarca. L'Union de Kalmar foguèt percebuda coma una union personala e ges politica, e durant lo sègle XV Suècia se neguèt a centralizar lo poder en lo sol rei danés, fins a n'arribar a susmautas e revòltas armadas.
Suècia abandonèt l'Union en 1521, quand en Gustav Eriksson Vasa, conegut coma lo rei Gustau I de Suècia en 1523, tornèt instaurar la separacion de la corona suedesa.
Lo sègle XVII foguèt testimòni de l'ascension de Suècia fins a se ne convertir en una de las grandas poténcias de Euròpa, gràcias a sa participacion victoriosa, iniciada pel rei Gustau II Adòlf, a la Guèrra de Trenta Ans.
La pontannada d'aur ne serà lo regne de la reina Cristina (1626-1689)......
Aquesta posicion s'avalirà al sègle XVIII quand la Russia Imperiala se prenguèt las retnas de l'Euròpa septentrionala dins la dicha Granda Guèrra del Nòrd, en tot se ne desseparar la mitat orientala de Suècia en 1809, amb la creacion del Grand Ducat de Finlàndia.
L' istòria recenta de Suècia es estada pacifica, n'èssent la siá ultima guèrra la campanha militara del rei Carles XII contra Norvègia en 1814, qu'apuèi las doas nacions establiguèron una union, que fin finala foguèt dissòlta en 1905, de manièra pacifica e malgrat dequ'unes conflictes.
Una longa tradicion de neutralitat[modificar | modificar la font]
Suècia demorèt neutra durant las doas guèrras mondialas (amb la corta excepcion de la dicha Guèrra d'Ivèrn) e contunhèt amb aicesta politica durant la Guèrra Freja, en participar solament a d'unes entraïnaments militars de l' OTAN.
Sa participacion coma sòci de las Nacions Unidas impliquèt lo desenvolopament d'un ròtle de mediator dins dequ'unes conflictes internacionals coma la Guèrra Araboisraeliana de 1948 e la Crisi de Còngo, amb de fatalas consequéncias pels enviats en Folke Bernadotte e'n Dag Hammarskjöld respectivament.
Tanben n'a participat en aportar personal e equipament militars dins d'unes conflictes internacionals como la ja evocada Crisi de Còngo e darrièrament a Kosovo (KFOR) e en Afganistan en tot far part de la Fòrça Internacionala d' Assisténcia per la Seguretat (ISAF).
Sègle XX[modificar | modificar la font]
Durant e après la Primièra Guèrra Mondiala, en se n'aprofiechar del sieu estatut de país neutre, Suècia ne beneficièt de la demanda mondiala pel sieu acièr, amai coissinets, pulpa de fusta e fosfòrs. La prosperitat d'apuèi-guèrra li semondèt las fondamentas de las politicas de benestar social caracteristicas de la Suècia modèrna.
La politica estrangièra de las annadas 1930 se preocupèt doncas mai que tot de resistir als expansionismes germanic e sovietic, que se n'estimulèron los esfòrces de defensa nordica. Suècia seguiguèt una política de neutralitat armada durant la Segonda Guèrra Mondiala e ne contunha actualament d'èsser país non alinhat. Suècia venguèt sòcia de l' Union Europèa en 1995.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Que ce soit pour un mariage, une soirée, ou bien simplement pour votre plus grand plaisir, nous pouvons vous mettre en relation avec les coiffeuses à domicile spécialisés en chignon à domicile à saulx et ses alentours.
Autres villes proches de SAULX : Baudoncourt, Pusy et épenoux, Noroy le bourg, Auxon, Colombier, Amblans et velotte, Villers lès luxeuil, Abelcourt, Meurcourt, Adelans et le val de bithaine, Mailleroncourt charette, Ailloncourt, Velleminfroy, Dambenoît lès colombe, Éhuns, Mollans, Genevrey, Calmoutier, Montcey, Brotte lès luxeuil, Villeparois, Velorcey, Coulevon, La villedieu en fontenette, Pomoy, Comberjon, Genevreuille, Neurey en vaux, Flagy, Varogne, Châtenois, Liévans, La villeneuve bellenoye et la maize, Vellefrie, Le val saint éloi, Dampvalley lès colombe, Servigney, Vilory, Betoncourt lès brotte, La creuse, Creveney, Châteney, Colombotte, Visoncourt,