text:
Hotel
Le Lion d'Or, hotel à Bayeux vous accueille toute l'année et fera de votre séjour une étape inoubliable !
Le Lion D'or est un hotel à Bayeux, et occupe un ancien Relais de Poste du XVIIIe siècle, dans le centre bayeusain. C'est dans ce cadre atypique, que vous pourrez vous détendre pleinement au coeur de la région normande ! De plus, notre établissement vous accueille à seulement quelques mètres du musée de la Tapisserie. Alors n'attendez plus et réservez votre séjour dans notre établissement !
Les 30 chambres sont insonorisées et ont des décorations personnalisées. Elles sont toutes spacieuses, lumineuses et confortables. Elles vous invitent tout bonnement à vous détendre et à passer de paisibles nuits. Vous profiterez dans chacunes d'elles, d'une salle de bains privative avec douche, d'un lit 2 places et d'une télévision avec les chaînes internationales et Canal+. L’hôtel propose également deux chambres adaptés aux personnes à mobilité réduite.
Dès votre réveil, profitez de nos services dont le petit-déjeuner que vous pourrez déguster dans la salle de restaurant de 7H à 9H30. Vous préférez le service en chambre? Nous vous préparons votre plateau et nous vous l'apportons jusqu'à 10h dans votre chambre. Pour le déjeuner et le dîner, le restaurant de notre hotel à Bayeux et son chef, vous servira une cuisine normande autour de produits régionaux et de saison. Vous pourrez choisir votre table dans la salle ou en terrasse pour profiter des rayons du soleil et du cadre authentique de l'établissement. Après le dîner, vous pourrez vous rendre au bar-salon pour vous détendre autour d'un verre de Calvados et écouter de la musique au coin du feu.
Le personnel du Lion d’Or, hotel à Bayeux vous invitent à partir à la découverte de la région normande. A deux pas de votre chambre vous pourrez aller admirer la tapisserie de Bayeux, celle qui retrace, sur 70 mètres de long, la bataille d'Hastings. Vous pourrez visiter les nombreux musées normands qui conte l'histoire de la région au travers de différentes époques. Baladez-vous dans les parcs floraux des environs pour un moment relaxant en famille ou entre amis. Aventurez-vous dans le labyrinthe bayeusain et tentez de ressortir en peu de temps !
Hotel près d'Acqueville - Hotel près d'Agy - Hotel près d'Aignerville - Hotel près d'Airan - Hotel près d'Amayé-sur-Orne - Hotel près d'Amayé-sur-Seulles - Hotel près d'Amblie - Hotel près d'Amfreville - Hotel près d'Anctoville - Hotel près d'Angerville - Hotel près d'Angoville - Hotel près d'Anguerny - Hotel près d'Anisy - Hotel près d'Arganchy - Hotel près d'Argences - Hotel près d'Arromanches-les-Bains - Hotel près d'Asnelles - Hotel près d'Asnières-en-Bessin - Hotel près d'Aubigny - Hotel près d'Audrieu - Hotel près d'Aunay-sur-Odon - Hotel près d'Authie - Hotel près d'Avenay - Hotel près d'Écrammeville - Hotel près d'Ellon - Hotel près d'Émiéville - Hotel près d'Englesqueville-la-Percée - Hotel près d'Épaney - Hotel près d'Épinay-sur-Odon - Hotel près d'Épron - Hotel près d'Eraines - Hotel près d'Ernes - Hotel près d'Escoville - Hotel près d'Espins - Hotel près d'Esquay-Notre-Dame - Hotel près d'Esquay-sur-Seulles - Hotel près d'Esson - Hotel près d'Estrées-la-Campagne - Hotel près d'Éterville - Hotel près d'Étréham - Hotel près d'Évrecy - Hotel près d'Ifs - Hotel près d'Isigny-sur-Mer - Hotel près d'Olendon - Hotel près d'Ondefontaine - Hotel près d'Osmanville - Hotel près d'Ouffières - Hotel près d'Ouilly-le-Tesson - Hotel près d'Ouistreham - Hotel près d'Ouville-la-Bien-Tournée - Hotel près d'Urville - Hotel près d'Ussy - Hotel près de Balleroy - Hotel près de Banneville-la-Campagne - Hotel près de Banneville-sur-Ajon - Hotel près de Banville - Hotel près de Barbery - Hotel près de Barbeville - Hotel près de Baron-sur-Odon - Hotel près de Barou-en-Auge - Hotel près de Basly - Hotel près de Basseneville - Hotel près de Bauquay - Hotel près de Bavent - Hotel à Bayeux - Hotel près de Bazenville - Hotel près de Beaufour-Druval - Hotel près de Beaumais - Hotel près de Bellengreville - Hotel près de Bénouville - Hotel près de Bény-sur-Mer - Hotel près de Bernesq - Hotel près de Bernières-d'Ailly - Hotel près de Bernières-sur-Mer - Hotel près de Beuvron-en-Auge - Hotel près de Biéville-Beuville - Hotel près de Biéville-Quétiéville - Hotel près de Billy - Hotel près de Bissières - Hotel près de Blainville-sur-Orne - Hotel près de Blay - Hotel près de Boissey - Hotel près de Bonnemaison - Hotel près de Bonnil - Hotel près de Bons-Tassilly - Hotel près de Bougy - Hotel près de Boulon - Hotel près de Bourguébus - Hotel près de Brémoy - Hotel près de Bretteville-l'Orgueilleuse - Hotel près de Bretteville-le-Rabet - Hotel près de Bretteville-sur-Dives - Hotel près de Bretteville-sur-Laize - Hotel près de Bretteville-sur-Odon - Hotel près de Bréville-les-Monts - Hotel près de Bricqueville - Hotel près de Brouay - Hotel près de Brucourt - Hotel près de Bucéels - Hotel près de Cabourg - Hotel près de Cagny - Hotel près de Cahagnes - Hotel près de Cahagnolles - Hotel près de Cairon - Hotel près de Cambes-en-Plaine - Hotel près de Campandré-Valcongrain - Hotel près de Campigny - Hotel près de Canchy - Hotel près de Canteloup - Hotel près de Carcagny - Hotel près de Cardonville - Hotel près de Carpiquet - Hotel près de Cartigny-l'Épinay - Hotel près de Castillon - Hotel près de Castillon-en-Auge - Hotel près de Castilly - Hotel près de Caumont-l'Éventé - Hotel près de Caumont-sur-Orne - Hotel près de Cauvicourt - Hotel près de Cauville - Hotel près de Cesny-aux-Vignes-Ouézy - Hotel près de Cesny-Bois-Halbout - Hotel près de Cheux - Hotel près de Chicheboville - Hotel près de Chouain - Hotel près de Cintheaux - Hotel près de Cléville - Hotel près de Clinchamps-sur-Orne - Hotel près de Colleville-Montgomery - Hotel près de Colleville-sur-Mer - Hotel près de Colombelles - Hotel près de Colombières - Hotel près de Colombiers-sur-Seulles - Hotel près de Colomby-sur-Thaon - Hotel près de Combray - Hotel près de Commes - Hotel près de Condé-sur-Ifs - Hotel près de Condé-sur-Seulles - Hotel près de Conteville - Hotel près de Cordey - Hotel près de Cormelles-le-Royal - Hotel près de Cormolain - Hotel près de Cottun - Hotel près de Coulombs - Hotel près de Coulvain - Hotel près de Coupesarte - Hotel près de Courcy - Hotel près de Courseulles-sur-Mer - Hotel près de Courvaudon - Hotel près de Crépon - Hotel près de Cresserons - Hotel près de Cresseveuille - Hotel près de Creully - Hotel près de Crèvecur-en-Auge - Hotel près de Cricqueville-en-Auge - Hotel près de Cricqueville-en-Bessin - Hotel près de Cristot - Hotel près de Crocy - Hotel près de Croisilles - Hotel près de Croissanville - Hotel près de Crouay - Hotel près de Culey-le-Patry - Hotel près de Cully - Hotel près de Curcy-sur-Orne - Hotel près de Cussy - Hotel près de Cuverville - Hotel près de Damblainville - Hotel près de Dampierre - Hotel près de Danvou-la-Ferrière - Hotel près de Démouville - Hotel près de Deux-Jumeaux - Hotel près de Dives-sur-Mer - Hotel près de Donnay - Hotel près de Douville-en-Auge - Hotel près de Douvres-la-Délivrande - Hotel près de Dozulé - Hotel près de Ducy-Sainte-Marguerite - Hotel près de Falaise - Hotel près de Feuguerolles-Bully - Hotel près de Fierville-Bray - Hotel près de Fleury-sur-Orne - Hotel près de Fontaine-Étoupefour - Hotel près de Fontaine-Henry - Hotel près de Fontaine-le-Pin - Hotel près de Fontenay-le-Marmion - Hotel près de Fontenay-le-Pesnel - Hotel près de Formigny - Hotel près de Foulognes - Hotel près de Fourches - Hotel près de Fourneaux-le-Val - Hotel près de Frénouville - Hotel près de Fresné-la-Mère - Hotel près de Fresney-le-Puceux - Hotel près de Fresney-le-Vieux - Hotel près de Garcelles-Secqueville - Hotel près de Gavrus - Hotel près de Géfosse-Fontenay - Hotel près de Gerrots - Hotel près de Giberville - Hotel près de Gonneville-en-Auge - Hotel près de Goupillières - Hotel près de Goustranville - Hotel près de Gouvix - Hotel près de Grainville-Langannerie - Hotel près de Grainville-sur-Odon - Hotel près de Grandcamp-Maisy - Hotel près de Grandchamp-le-Château - Hotel près de Grangues - Hotel près de Graye-sur-Mer - Hotel près de Grentheville - Hotel près de Grimbosq - Hotel près de Guéron - Hotel près de Hamars - Hotel près de Hermanville-sur-Mer - Hotel près de Hérouville-Saint-Clair - Hotel près de Hérouvillette - Hotel près de Heuland - Hotel près de Hiéville - Hotel près de Hotot-en-Auge - Hotel près de Hottot-les-Bagues - Hotel près de Hubert-Folie - Hotel près de Janville - Hotel près de Jort - Hotel près de Juaye-Mondaye - Hotel près de Jurques - Hotel près de Juvigny-sur-Seulles - Hotel près de L'Oudon - Hotel près de La Bazoque - Hotel près de La Bigne - Hotel près de La Caine - Hotel près de La Cambe - Hotel près de La Folie - Hotel près de La Hoguette - Hotel près de La Lande-sur-Drôme - Hotel près de La Vacquerie - Hotel près de Laize-la-Ville - Hotel près de Landes-sur-Ajon - Hotel près de Langrune-sur-Mer - Hotel près de Lantheuil - Hotel près de Lasson - Hotel près de Lécaude - Hotel près de Leffard - Hotel près de Lingèvres - Hotel près de Lion-sur-Mer - Hotel près de Lison - Hotel près de Litteau - Hotel près de Livry - Hotel près de Longraye - Hotel près de Longues-sur-Mer - Hotel près de Longueville - Hotel près de Longvillers - Hotel près de Loucelles - Hotel près de Louvagny - Hotel près de Louvières - Hotel près de Louvigny - Hotel près de Luc-sur-Mer - Hotel près de Magny-en-Bessin - Hotel près de Magny-la-Campagne - Hotel près de Magny-le-Freule - Hotel près de Maisoncelles-Pelvey - Hotel près de Maisoncelles-sur-Ajon - Hotel près de Maisons - Hotel près de Maizet - Hotel près de Maizières - Hotel près de Maltot - Hotel près de Mandeville-en-Bessin - Hotel près de Manvieux - Hotel près de Martainville - Hotel près de Martigny-sur-l'Ante - Hotel près de Martragny - Hotel près de Mathieu - Hotel près de May-sur-Orne - Hotel près de Merville-Franceville-Plage - Hotel près de Méry-Corbon - Hotel près de Meslay - Hotel près de Meuvaines - Hotel près de Mézidon-Canon - Hotel près de Missy - Hotel près de Mittois - Hotel près de Monceaux-en-Bessin - Hotel près de Mondeville - Hotel près de Mondrainville - Hotel près de Monfréville - Hotel près de Monteille - Hotel près de Montfiquet - Hotel près de Montigny - Hotel près de Monts-en-Bessin - Hotel près de Montviette - Hotel près de Morteaux-Coulibuf - Hotel près de Mosles - Hotel près de Mouen - Hotel près de Moulines - Hotel près de Moult - Hotel près de Mutrécy - Hotel près de Neuilly-la-Forêt - Hotel près de Nonant - Hotel près de Noron-l'Abbaye - Hotel près de Noron-la-Poterie - Hotel près de Norrey-en-Auge - Hotel près de Notre-Dame-de-Livaye - Hotel près de Noyers-Bocage - Hotel près de Parfouru-sur-Odon - Hotel près de Percy-en-Auge - Hotel près de Périers-en-Auge - Hotel près de Périers-sur-le-Dan - Hotel près de Perrières - Hotel près de Pertheville-Ners - Hotel près de Petiville - Hotel près de Pierrefitte-en-Cinglais - Hotel près de Pierrepont - Hotel près de Placy - Hotel près de Planquery - Hotel près de Plumetot - Hotel près de Port-en-Bessin-Huppain - Hotel près de Potigny - Hotel près de Poussy-la-Campagne - Hotel près de Préaux-Bocage - Hotel près de Putot-en-Auge - Hotel près de Putot-en-Bessin - Hotel près de Ranchy - Hotel près de Ranville - Hotel près de Rapilly - Hotel près de Reviers - Hotel près de Rocquancourt - Hotel près de Rosel - Hotel près de Rots - Hotel près de Roucamps - Hotel près de Rouvres - Hotel près de Rubercy - Hotel près de Rucqueville - Hotel près de Russy - Hotel près de Ryes - Hotel près de Saint-Agnan-le-Malherbe - Hotel près de Saint-Aignan-de-Cramesnil - Hotel près de Saint-André-sur-Orne - Hotel près de Saint-Aubin-d'Arquenay - Hotel près de Saint-Aubin-sur-Mer - Hotel près de Saint-Côme-de-Fresné - Hotel près de Saint-Contest - Hotel près de Saint-Gabriel-Brécy - Hotel près de Saint-Georges-d'Aunay - Hotel près de Saint-Georges-en-Auge - Hotel près de Saint-Germain-d'Ectot - Hotel près de Saint-Germain-du-Pert - Hotel près de Saint-Germain-la-Blanche-Herbe - Hotel près de Saint-Germain-Langot - Hotel près de Saint-Germain-le-Vasson - Hotel près de Saint-Jean-des-Essartiers - Hotel près de Saint-Jouin - Hotel près de Saint-Julien-le-Faucon - Hotel près de Saint-Lambert - Hotel près de Saint-Laurent-de-Condel - Hotel près de Saint-Laurent-du-Mont - Hotel près de Saint-Laurent-sur-Mer - Hotel près de Saint-Léger-Dubosq - Hotel près de Saint-Louet-sur-Seulles - Hotel près de Saint-Loup-de-Fribois - Hotel près de Saint-Loup-Hors - Hotel près de Saint-Manvieu-Norrey - Hotel près de Saint-Marcouf - Hotel près de Saint-Martin-de-Blagny - Hotel près de Saint-Martin-de-Fontenay - Hotel près de Saint-Martin-de-Mieux - Hotel près de Saint-Martin-de-Sallen - Hotel près de Saint-Martin-des-Entrées - Hotel près de Saint-Omer - Hotel près de Saint-Ouen-du-Mesnil-Oger - Hotel près de Saint-Pair - Hotel près de Saint-Paul-du-Vernay - Hotel près de Saint-Pierre-Canivet - Hotel près de Saint-Pierre-du-Bû - Hotel près de Saint-Pierre-du-Fresne - Hotel près de Saint-Pierre-du-Jonquet - Hotel près de Saint-Pierre-du-Mont - Hotel près de Saint-Pierre-sur-Dives - Hotel près de Saint-Rémy - Hotel près de Saint-Samson - Hotel près de Saint-Sylvain - Hotel près de Saint-Vaast-sur-Seulles - Hotel près de Saint-Vigor-le-Grand - Hotel près de Sainte-Croix-Grand-Tonne - Hotel près de Sainte-Croix-sur-Mer - Hotel près de Sainte-Honorine-de-Ducy - Hotel près de Sainte-Honorine-des-Pertes - Hotel près de Sainte-Honorine-du-Fay - Hotel près de Sainte-Marguerite-d'Elle - Hotel près de Sainte-Marguerite-de-Viette - Hotel près de Sallen - Hotel près de Sallenelles - Hotel près de Sannerville - Hotel près de Saon - Hotel près de Saonnet - Hotel près de Sassy - Hotel près de Secqueville-en-Bessin - Hotel près de Sept-Vents - Hotel près de Soignolles - Hotel près de Soliers - Hotel près de Sommervieu - Hotel près de Soulangy - Hotel près de Soumont-Saint-Quentin - Hotel près de Subles - Hotel près de Sully - Hotel près de Surrain - Hotel près de Tessel - Hotel près de Thaon - Hotel près de Thiéville - Hotel près de Thury-Harcourt - Hotel près de Tierceville - Hotel près de Tilly-la-Campagne - Hotel près de Tilly-sur-Seulles - Hotel près de Torteval-Quesnay - Hotel près de Touffréville - Hotel près de Tour-en-Bessin - Hotel près de Tournay-sur-Odon - Hotel près de Tournebu - Hotel près de Tournières - Hotel près de Tourville-sur-Odon - Hotel près de Tracy-Bocage - Hotel près de Tracy-sur-Mer - Hotel près de Tréprel - Hotel près de Trévières - Hotel près de Troarn - Hotel près de Trois-Monts - Hotel près de Trungy - Hotel près de Vacognes-Neuilly - Hotel près de Varaville - Hotel près de Vaubadon - Hotel près de Vaucelles - Hotel près de Vaudeloges - Hotel près de Vaux-sur-Aure - Hotel près de Vaux-sur-Seulles - Hotel près de Vendes - Hotel près de Vendeuvre - Hotel près de Ver-sur-Mer - Hotel près de Versainville - Hotel près de Verson - Hotel près de Vicques - Hotel près de Vienne-en-Bessin - Hotel près de Vierville-sur-Mer - Hotel près de Vieux - Hotel près de Vieux-Fumé - Hotel près de Vieux-Pont-en-Auge - Hotel près de Vignats - Hotel près de Villers-Bocage - Hotel près de Villers-Canivet - Hotel près de Villiers-le-Sec - Hotel près de Villons-les-Buissons - Hotel près de Villy-Bocage - Hotel près de Villy-lez-Falaise - Hotel près de Vimont - Hotel près de Vouilly - Hotel près des Authieux-Papion - Hotel près des Isles-Bardel - Hotel près des Loges - Hotel près des Loges-Saulces - Hotel près des Moutiers-en-Auge - Hotel près des Moutiers-en-Cinglais - Hotel près des Oubeaux - Hotel près du Breuil-en-Bessin - Hotel près du Bû-sur-Rouvres - Hotel près du Détroit - Hotel près du Fresne-Camilly - Hotel près du Locheur - Hotel près du Manoir - Hotel près du Marais-la-Chapelle - Hotel près du Mesnil-au-Grain - Hotel près du Mesnil-Auzouf - Hotel près du Mesnil-Mauger - Hotel près du Mesnil-Patry - Hotel près du Molay-Littry - Hotel près du Plessis-Grimoult - Hotel près du Tronquay


c: text/html

text:
Challenger 2
Lo carrri FV4034 Challenger 2 es un carri de combat principau britanic de tresena generacion desvolopat a partir dau Challenger 1 au començament deis annadas 1990. Intrèt en servici en 1998 e foguèt produch a 446 unitats. Remplacèt son predecessor au sen de l'armada britanica. Foguèt tanben adoptat per Oman.
Participèt a la Guèrra d'Iraq de 2003 a 2011. I foguèt opausat ambé succès a de carris ancians coma lo T-55 puei participèt ais operacions còntra lei guerilhas iraquianas onte son blindatge mostrèt una resisténcia fòrça importanta ais armas anticarri leugieras.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Palais deu Luxemborg
Lo Palais deu Luxemborg (var. del / dau Luxemborg) situat a París dens lo Jardin deu Luxemborg qu'ei uei lo dia la sede deu Senat de la Republica Francesa.
Lo son nom vien de l'ostau bastit au sègle XIV peu duc deu Luxemborg qui ho crompat en 1612 per la reina mair Maria de Medici, grana mecènas d'art, qui comandè en 1615 la bastida deu palais a l'arquitècte Salomon de Brosse dab ua ala dreta per la reina mair e ua ala esquèrra peu son hilh Loís XIII e tableus comandats a Rubens.
La mauescaduda deu dia deus enganats qu'obliguè la regina a abandonar lo palais.
La Revolucion Francesa qu'en he un ben nacionau e que vadó preson durant la Terror. Arron, que ho ocupat peu Directòri abans de vàder definitivament sede deu Senat desempuish lo Purmèr Empèri.


text:
Ciconiiformes
L'òrdre dels ciconiifòrmes compren classicament 5 familhas d'ausèls eissanquièrs, repartidas en 3 sosòrdres :
- Sosòrdre dels Ardeae :
- Sosòrdre dels Scopi :
- Scopidae : ombreta de Senegal (1 espècia)
- Sosòrdre dels Ciconiae :
- Ciconiidae : tantals, bèc-doberts, cigonhas, jabirus, marabots (19 espècias) a las qualas s'apond las 6 espècias de condòrs e urubus, tradicionalament classadas dins la
- Balaenicipitidae : bèc-en-esclòp (1 espècia)
- Threskiornithidae : ibis, espatulas (32 espècias)
- Phoenicopteridae : becarut (6 espècias) autrescòps classada dins l'òrdre dels phoenicopteriformes.
Discussion de la classificacion[modificar | modificar la font]
La classificacion de Sibley et Monroe basada sus de tèsts d'ibridacion de l'ADN rapròcha los Falconifòrmes, los Caradriifòrmes e d'autres òrdres d'ausèls marins, dins un òrdre dels Ciconiifòrmes (sensu lato) largament espandit. Aqueste apròchi fa pas encara l'unanimitat dins los ornitològs, mas servís de basa a las doas principalas referéncias utilizadas dins aquesta enciclopèdia, per la taxinomia dels ausèls (ITIS e la Lista d'Alan P. Peterson). Intègra las familhas seguentas :
- Pteroclididae
- Thinocoridae
- Pedionomidae
- Scolopacidae
- Rostratulidae
- Jacanidae
- Chionididae
- Pluvianellidae
- Burhinidae
- Charadriidae
- Glareolidae
- Laridae
- Accipitridae
- Sagittariidae
- Falconidae
- Podicipedidae
- Phaethontidae
- Sulidae
- Anhingidae
- Phalacrocoracidae
- Ardeidae
- Scopidae
- Phoenicopteridae
- Threskiornithidae
- Pelecanidae
- Ciconiidae
- Fregatidae
- Spheniscidae
- Gaviidae
- Procellariidae
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Aves (classificacion filogenetica), ont l'òrdre es redusit a la familha dels Ciconiidae, segon Ericson (2006) e Hackett et al. (2008).
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Ciconiiformes dins la Lista d'Alan P Peterson (en)
- Referéncia Fauna Europaea : Ciconiiformes (en)
- Referéncia ITIS : TSN 174770 Ciconiiformes (en)
- Referéncia AnimalDiversityWeb : Ciconiiformes (en)
- Referéncia NCBI : Ciconiiformes (en)


text:
Art preïstoric
Se lei primierei manifestacions discrètas de l'art preïstoric datan de la fin dau Paleolitic Mejan, aqueu pren d'amplor reala au començament dau Paleolitic Superior (-30 000 a -12 000 aC). Es alora fòrça diversificat dins sei tematicas, sei tecnicas e sei supòrts. Inclutz de representacions figurativas animalas, de representacions antropomòrfas esquematicas e de signes nombrós. Au Mesolitic (-12 000 a -8000 aC), lei manifestacions artisticas figurativas son raras. D'aquela epòca son lei còdols pintats o talhats de figuras geometricas. Au Neolitic (-8000 a -3000 aC) l'art rupèstre evoluís e inclutz d'elements figuratius e subretot d'animaus domestics; se desvolopa egalament subre de supòrts novèus, per exemple, lei vas de ceramica.
L'art parietau[modificar | modificar la font]
L'art parietau se desvolòpa au Paleolitic Superior entre 40 000 aC e 10 000 aC. Es pròpri de baumas prigondas dins l'escuritat mai absoluda. Son de representacions naturalistas e fòrça esteticas. S'usan de colors divèrsas (negre, roge, òcra) e se dessenha la figura tota, non solament lo contorn. Se representa pas de personas, monins, ausèus, reptils ni paissatges, mai de bisonts europèus, chivaus sauvatges, cèrvis, rangiers, cabras de montanha, urs, singlars, rinocèros, ors, qu'apareisson isolats o en grops, e una desena de peisses. Se representan tanben de signes abstrachs e de mans en positiu (en quichant la man tacada de pigment) o en negatiu (en colorejar la zona qu'enròda la man). La significacion dei signes abstrachs demòra deconeguda.
La tòca de l'art parietau paleolitic es totalament desconeguda. D'en premier se conjecturèt sus de motivacions esteticas (per adornar: l'art per l'art) e puei sus de motivacions magicas o religiosas, a travèrs d'aquestei teorias:
- Lo totemisme: teoria sorgida dins la premiera mitat dau sègle XX, quand quauqueis antropològs comparèron lei costumas dei pòbles primitius actuaus amb leis òbras parietalas paleoliticas. James George Frazer, entre d'autres, extrapolèt lei costumas d'aquestei pòbles actuaus ai manifestacions artisticas preïstoricas. L'animau-totem establís un liame espirituau entre l'èsser uman e la natura e es tanben un factor de coesion dau grop, doncas leis individús son identificats amb lo simbòl que representa sa comunautat. En fach, quauquei figuracions representarián leis esperits dau predecessor mitic de la tribú, l'animau-totem, compausat d'òme e d'animau. Seriá per aquò associat au culte dei predecessors e a la reencarnacion de l'uman en un animau dins una autra vida.
- Lo shamanisme: davant l'impossibilitat d'explicar totei lei representacions conegudas, quauqueis antropològs prepausèron tanben leis idèas animistas (totei leis èssers vius an un esperit subrenaturau). Aquela interpretacion es compatibla amb lo totemisme e de còps s'identifican. Leis intermediaris entre lo mond animic e subrenaturau e lo mond materiau serián lei mascs o shamans, qu'utilizarián lei baumas pintadas coma santuaris enebits ai non iniciats, luòcs sagrats ont se celebravan de rituaus minoritaris, reservats ais elegits.
- La feconditat e la magia propiciatòria (magia simpatica): teoria formulada per Salomon Reinach en 1903 e popularizada per lo prestigiós preïstorian Henri Breuil en 1952. Breuil adoptèt l'idèa de Reinach e l'enriquesiguèt amb de nombrosei recèrcas d'antropològs, filosòfs e preïstorians, e mai de sa coneissença de premier òrdre de l'art paleolitic e cambièt tanben sa cronologia. Segon Breuil, lei representacions s'utilizarián per demandar ais esperits una caça bòna e la procreacion deis animaus. Aquesta teoria pretend que leis animaus representats son de femes emprenhadas e d'animaus ferits per de lanças. Las scenas de caça que representan d'animals ferits, servirián per que lor caça foguèsse pus aisida. Los animals sofririán la meteissa plaga que l'animal pintat.
- Lo dualisme de la natura: teoria dau francés André Leroi-Gourhan, a partir d'un paradigma estructuralista, que refusa l'identificacion antropologica amb lei tribús primitivas actualas (totun, Leroi-Gourhan èra antropològ e se basèt parcialament sus aquesta disciplina). Son intencion es d'ajónher tota l'estructura de la societat paleolitica d'Euròpa Occidentala, en la comprenent d'una manièra olistica, coma un sistèma que tot i es interconnectat, de la superestructura ideologica, fins a l'infrastructura economica, en passant per totei lei fasas intermediàrias. Leroi-Gouhan introduguèt de sistèmas d'analisi estadistica e de modèls complèxes per deschifrar l'organizacion intèrna deis ensems artistics amb son contèxte extèrne. Antau, obten un panorama complèt e valid per tot l'art paleolitic, coma la manifestacion d'una seria de religions que compartisson una tradicion collectiva que leis animaus, lei signes abstrachs e lei simbòls sexuaus masculins o femenins i representarián lei doas fòrças opausadas de la natura en conflicte e en renovèlament constant. Annette Laming-Emperaire sosten l'idèa qu'aquelei fòrças son la masculina e la femenina: la femna seriá lo bisont e lo brau, encara que l'òme seriá lo chivau. Egalament, leis armas representarián l'òme e lei feridas e lo sang la femna. Sei ròtles serián tanben opausats: la femna, una vènus obèsa generatritz, e l'òme grotesc, caçaire e destructiu. Segon Henri Delporte, lo fach que lei representacions masculinas e femeninas sián generalament en relacion d'oposicion vòu pas dire que sián lo rebat de cresenças simplament sexualas o de rites o de mites de feconditat, mas d'una cosmogonia explicada a travèrs una oposicion; en consequéncia, se pretend pas dire qu'una unica religion predominèsse tot lo Paleolitic superior, mas que totei compartissián lo meteis sistèma, la meteissa estructura basica.
- Lo simbolisme: dins lei darriers decennis s'assaja de determinar se l'organizacion d'elements, tant figuratius coma abstrachs, son estructura e son ritme, respòndon a quauquei còdes de comunicacion de coneissença o de registre d'eveniments. Per exemple, se son una representacion d'una cosmogonia, d'un calendari primitiu ont se repetisson de fachs fondamentaus, d'aspèctes sasoniers... De la combinason e dau liame dei formas simplas e complèxas representadas se pretend obténer un lengatge mitografic, pictografic o ideografic que cada animau e cada simbòl i aurián una significacion diferenta, segon son liame e son contèxte. Quauquei partisans d'aquest paradigma van pus luenh dins sei conclusions, en despassant l'estrictament scientific.
Manjavan çò que pintavan?[modificar | modificar la font]
La recèrca integrala dei jaciments a demostrat que l'objècte mesme de l'art parietau foguèt pas la caça, ja que i a ges de relacion dirècta entre la fauna representada e lei rèstas trobadas dins lei luòcs onte vivián. Dins mantuna bauma, coma a Ekain, s'avera qu'a bada que lei chivaus son lo tèma principau de sei pinturas, la cabra èra la principala espècia caçada.[1].


text:
Howard Phillips Lovecraft
Howard Phillips Lovecraft, naissut lo 20 d'avost de 1890 e mòrt lo 15 de març de 1937, es un escriveire deis Estats Units d'America conoissut per sei racòntes orrifics, fantastics e de sciéncia-ficcion.
Sei sòrgas d'inspiracion, tant coma sei creacions, son relativas a l'orror cosmic, a l'idèia segon la quala l'òme non pòu comprene la vida e que l'Univèrs li es pregondament estranh. Aquelei que rasonan a-de-bòn, coma sei personatges, meton sempre en dangier sa ment.
Lovecraft es particularament conoissut per aguet fabregat lo mite de Cthulhu , emai s'empleguèt jamai aquesta expression, que parlava mièlhs de Panteon Negre per definir l'ensems de seis òbras que se debanan dins d'aquel univèrs.


text:
Saint-Florent
San Fiurenzu en còrs (Saint Florent en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega e la region de Corsega.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
S'agís de l'ancian « Nebbio », #qu'a donat lo sieu nom a la micro-region aital coma a la évêché #que la vila n'èra lo banc, amb la catedrala romane Santa-Maria-Assunta.
Lo arqueologia soslinha qu'aquel territòri èra ja ocupat al neolític ancian. Los chroniqueurs parlan de l'existéncia, a un quilomètre a l'oèst de la vila actuala, de la vila romaine de Cersunum.
Sant-Florent i aguèt fondat pels Génois a Modèl:La s. Mas dempuèi 1440, una citadelle a bastit amb la fin de resistir als assauts aragonais, francés e ottomans. Après la siá desbranda a Ponte Novu qualques ans mai d'ora, l'armada de Pascal Paoli, ajudada de la flotte de Nelson, reconquit lo pòrt de Sant-Florent l'an 1793. Aiçò èra pendent lo brèu periòde del reialme anglo-corse.
Pendent la Segonda Guèrra mondiala, la resisténcia s'organiza rapidament après que l'ocupanta fascista italian (Modèl:Nombre) ajatz ocupat la Corsega lo 11 de novembre de 1942. Dos dels quatre agents de la mission secrèta Pearl Harbour arribats lo 14 de decembre de 1942 (Toussaint Griffi, lo militar d'activa volontària e Laurent Preziosi, lo civil resistent) prenon contacte amb lo responsable de la zòna, Pierre Casale (futur cònsol de Sant-Florent a la Desliurança) e los sieus compagnons #que lo pintor hongrois, Barta albergat clandestinement en lududes. Implantacions localas de l'enemic, ne tròban un acòrdi sus una ret de hébergement, de connexion per la coordination al nivèl de l'isla d'un futur débarquement. Las doas autras membres de la mission, Pierre Griffi e lo cap de la mission Roger de Saule, èran demorats a Corte per folrar la ret e passar las informacions ràdio amb Argel.
La Corsega #èsser lo primièr departament francés liberat (lo 4 d'octòbre 1943). La vila de Sant-Florent a #èsser lo un dels luòcs importants en lo moment de la desliurança de Bastia l'an 1943. Una companhiá de tabors marocains #qu'avián desembarcat en lo gòlf de Sant-Florent, al prètz d'un combat acarnissat fins al còrs-a-còrs, #traire a las fòrças alemandas las fortificacions installadas al caulet de Téghime, un important ponch de passatge estrategic sus la rota en portant a Bastia. A l'intrada de la vila en venent de Bastia, en bordure de mar, un blockhaus e un cementèri musulman testifiquen d'aqueles faches.
Es uèi un luòc de villégiature per de nombroses toristas en #èsser.
Il s'agit de l'antique « Nebbio », qui a donné son nom à la micro-région ainsi qu'à l'évêché dont la cité était le siège, avec la cathédrale romane Santa-Maria-Assunta.
L'archéologie signale que ce territoire était déjà occupé au néolithique ancien. Les chroniqueurs parlent de l'existence, à un kilomètre à l'ouest de la cité actuelle, de la ville romaine de Cersunum.
Saint-Florent fut fondée par les Génois au Sègle XVI. Mais dès 1440, une citadelle est bâtie afin de résister aux assauts aragonais, français et ottomans. Après sa défaite à Ponte Novu quelques années plus tôt, l'armée de Pascal Paoli, aidée de la flotte de Nelson, reconquit le port de Saint-Florent en 1793. C'était durant la brève période du royaume anglo-corse.
Durant la Seconde Guerre mondiale, la résistance s'organise rapidement après que l'occupant fasciste italien (Modèl:Nombre) ait envahi la Corse le 11 novembre 1942. Deux des quatre agents de la mission secrète Pearl Harbour arrivés le 14 décembre 1942 (Toussaint Griffi, le militaire d'active volontaire et Laurent Preziosi, le civil résistant) prennent contact avec le responsable de la zone, Pierre Casale (futur maire de Saint-Florent à la Libération) et ses compagnons dont le peintre hongrois, Barta hébergé clandestinement chez lui. Ils sont informés des implantations locales de l'ennemi, trouvent un accord sur un réseau d'hébergement, de liaison pour la coordination au niveau de l’île d'un futur débarquement. Les deux autres membres de la mission, Pierre Griffi et le chef de la mission Roger de Saule, étaient restés à Corte pour étoffer le réseau et passer les informations radio avec Alger.
La Corse fut le premier département français libéré (le 4 octobre 1943). La ville de Saint-Florent a été l'un des lieux importants lors de la libération de Bastia en 1943. Une compagnie de tabors marocains qui avaient débarqué dans le golfe de Saint-Florent, au prix d'un combat acharné jusqu'au corps-à-corps, enlevèrent aux forces allemandes les fortifications installées au col de Téghime, un important point de passage stratégique sur la route menant à Bastia. À l'entrée de la ville en venant de Bastia, en bordure de mer, un blockhaus et un cimetière musulman témoignent de ces faits.
C'est aujourd'hui un lieu de villégiature pour de nombreux touristes en été.


text:
Saint-Aubin-sur-Mer
Saint-Aubin-sur-Mer es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Comuna formada en 1822 de la fusion de las doas ancianes comunas de St-Aubin-sus-Mar e de Epineville, mencionadas respectivament al Sègle XIII e al Sègle XII. En 1207, St-Aubin aperteniá al abbaye de Sant-Wandrille. Lo castèl #aperténer al Sègle XVII al marques de Pomponne, ministre de Louis XIV, de contunh, al Sègle XVIII, als Choiseul-Gouffier. Fief Independent a partir de 1662, en dependent per endavant de la baronnie de Ferrières.
Commune formée en 1822 par la fusion des deux anciennes communes de St-Aubin-sur-Mer et d’Epineville, mentionnées respectivement au Sègle XIII et au Sègle XII. En 1207, St-Aubin appartenait à l’abbaye de Saint-Wandrille. Le château appartint au Sègle XVII au marquis de Pomponne, ministre de Louis XIV, puis, au Sègle XVIII, aux Choiseul-Gouffier. Fief indépendant à partir de 1662, dépendant auparavant de la baronnie de Ferrières.


text:
Sharka Blue
Sharka Blue (pseudonim) qu'ei ua actora de cinèma pornografic chèca.
Qu'ei neishuda dens la vila de Chomutov lo 7 d'abriu 1981.
La soa carrièra que comencè en 2002 e que's persegueish a l'òra d'ara. Qu'ei marcada per las soas interpretacions dens scènas de gang bang e de pòrno interraciau. En 2006, qu'ei estada nominada entà miélher interprèta femenina de l'annada a l'AVN Award.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Site oficiau
- (fr)(en) Sharka Blue sus l'Internet Movie Database


text:
Hudiviller
Hudiviller es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Los comunas limitrophe son (en lo sens horaire còlportaire del Nòrd) : Flainval, Anthelupt, Rosières-a las-Salines e Dombasle-sus-Meurthe.
Les communes limitrophe sont (dans le sens horaire en partant du Nord) : Flainval, Anthelupt, Rosières-aux-Salines et Dombasle-sur-Meurthe.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Preséncia mérovingienne.
- PC Del general Foch lo 28 d'agost de 1914.
- Présence mérovingienne.
- PC du général Foch le 28 août 1914.


text:
Émile Eudes
Émile Eudes (1843, Roncey - 1888, París) foguèt una personalitat de la Comuna de París.
Partisan de Blanqui, foguèt condamnat a mòrt pendent lo sètge de París per l'ataca de la casèrna de pompiers de la Vilette. Foguèt sauvat per la desfacha de Sedan e la proclamacion de la Republica. Venguèt capitani dau 138en batalhon de la Gàrdia Nacionala e participèt a l'insurreccion dau 31 d'octòbre de 1870. Lo 18 de març de 1871, prenguèt l'Hôtel-de-Ville ambé lei gàrdias nacionaus de Belleville. Lo 26, foguèt elegit membre de la Comuna e nomat dins la Comission executiva[1]. Lo 3, foguèt un generau comandant leis unitats dau centre de la sortida catastrofica dei Federats. Combateguèt a l'entorn de Meudon e capitèt de se resplegar vèrs lo fòrt d'Issy[2]. Puei, venguèt comandant dei fòrts sud de París. Enfin, participèt a la Setmana Saunosa.
Après la Comuna, s'exilièt en Soïssa puei a Londres. Condamnat a mòrt per lo tresen conseu de guèrra (aost de 1872), tornèt en França en 1880 e collaborèt amb Édouard Vaillant ai jornaus Ni Dieu ni Maître e L'Homme Libre.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Schweighausen en alemannisch (Schweighouse-Thann en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
La municipalitat se situa a una desena de quilomètres abans l'intrada de la vallée de Thann.
La commune se situe à une dizaine de kilomètres avant l'entrée de la vallée de Thann.
Aquesta seccion es voida, pas pro detahada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
Aquesta seccion es voida, pas pro detahada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !


text:
Surbourg
Surburg en alemannisch (Surbourg en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Dins Haguenau e Wissembourg, a la lisière septentrionala de la bòsc de Haguenau e sul marge esquèrre de la Sauer, se estend lo aglomeracion de Surbourg. Situat en lo costat de Soultz-jos-Bòsques, arrondissement de Wissembourg, departament del Bas-Rhin, Surbourg fa partida de la region naturala En jamai de-Bòsc[1].
Entre Haguenau et Wissembourg, à la lisière septentrionale de la forêt de Haguenau et sur la rive gauche de la Sauer, s'étend l'agglomération de Surbourg. Situé dans le canton de Soultz-sous-Forêts, arrondissement de Wissembourg, département du Bas-Rhin, Surbourg fait partie de la région naturelle Outre-Forêt[2].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ « En jamai de-Bòsc », in Alsace, Gallimard, París, 2007, pàg. 204-205
- ↑ « Outre-Forêt », in Alsace, Gallimard, Paris, 2007, p. 204-205


text:
Armissan
Armissan es una comuna lengadociana del Narbonés (Lengadòc) situada dins lo departament d'Aude e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de l'airal urban de Narbona situada dins le Massís de la Clapa
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Rèstas de la Glèisa de Sant Pèire (monument istoric)
- Lo castèl d'Armissan


text:
Bezeg
Bezeg en breton ( Bédée en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Bédée Es una municipalitat de Ille-e-Vilaine #que se situa en lo costat de Montfort-Sus-Mieu.
Se situa a 20 km de Roazhon al nòrd-oèst, sus l'ais viari RN12 (l'ais Roazhon-Brèst).
Bédée est une commune d'Ille-et-Vilaine qui se situe dans le canton de Montfort-Sur-Meu.
Elle se situe à 20 km de Rennes au nord-ouest, sur l'axe routier RN12 (l'axe Rennes-Brest).


text:
Mòde major
Lo mòde major qu'ei un un mòde musicau gessit deu mòde ionian ; aquò que vòu díser qu'ei ua seria de set nòtas diferentas dab ua ueitau qui tornar prodúser la purmèra ua octava mei haut qui ostendeish los intervaus seguents : T-T-M-T-T-T-M (on las T e son tons e la M miei tons.
Qu'ei lo mòde fondamentau de la musica occidentau (amassa dab lo mòde menor) e qu'ei suu modèl de la gama de Do en mòde major que s'ealternan e s'encadenan las tòcas blancas e negras deus clavièrs deu piano.
Au contre deu mòde menor qui semble seriós e/o triste, lo mòde major qu'ei considerat dens la cultura occidentau com gaujós.
Que's pòt nòta interpretar ua gama major a partir de quina nòta qui sia, dab la condicion d'arrespectar los intervaus deu mòde major.
Signatura tonica de las gama majoras[modificar | modificar la font]
Signatura tonica a partir d'ua dièsi[modificar | modificar la font]
Dens ua particion las dièsi que pòden estar dab un nombre maximum de 7 e que son mentavudas dens l'òrdi seguent : Fa, Do, Sol, Re, La, Mi, Si. Entà saber quina ei la tonalitat d'ua particion en mòde major que cau espiar la nòta de la darrèra dièsi : la nòta tonica de tonalitat majora qu'ei la nòta seguenta dens la gama de Do M (Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si, Do). Per exemple, ua particion en mòde major escrivuda dab sonque ua diesi qu'ostendeish donc un Fa# com darrèra diesi ; dens la gama de Do M, la nòta qui segueish lo Fa qu'ei sol ; dab ua dièsi que signa donc la tonalitat de Sol Major (notada Sol M).
- Do M - O dièsi
- Sol M - 1 dièsi
- Re M - 2 dièsis
- La M - 3 dièsis
- Mi M - 4 dièsis
- Si M - 5 dièsis
- Fa# M - 6 dièsis
- Do# M - 7 dièsis
Signatura tonica a partir d'un bemòl[modificar | modificar la font]
Dens ua particion, l'òrdi deus bemòl qu'ei : Si, Mi, La, Re, Sol, Do, Fa. Dab donque un bemòl, la gama majora qu'ei la de Fa M. Dens tots los autes cas la gama majora qu'ei indicada per l'avant darrèr bemòl. Per exemple, dab 4 bemòls, l'avant darrèr qu'ei un Lab : qu'ei la gama de Lab M.


text:
Tuatara
Los tuataras (genre Sphenodon) son reptils endemicos de las islas aledanhas en Nòva Zelanda, pertenecientes a la familha Sphenodontidae. Lo significat de lo sieu nom comun proven del maòri e vòl dire "esquina espinosa". A primièra vista (per convergéncia evolutiva) son sembladas a las iguanas, que, malgrat aiçò, son amb el pas emparentadas. Mesuran unes 70 cm de longitud e son insectivòrs e carnivòrs.
Las doas d'espècias actualas de tuataras e l'extinta coneguda an de parents fòrça prèps qu'existiguèron fa ja 200 milions d'ans, al parelh dels dinosaures. En aquestas epòcas abitavan lo supercontinente de Gondwana en s'avent distribuit, segontes sembla, dempuèi l'airal que correspond uèi en America del Sud en passant per l'Antartida fins a Austràlia. Al se separar d'Austràlia per deriva continental, Nòva Zelanda se convertiriá en l'unic reducte actual, motiu que se qualifica per el a aquestes animals coma de fossils viuentes.


text:
Gramatica de l'ebrieu modèrne
La gramatica de l'ebrieu modèrne qu'ei la gramatica de la lenga ebraïca modèrna (en oposision a la lenga de l'ebrieu biblic).
L'ebriu modèrne qu'ei ua lenga parcialament analitica dab un emplec de preposicions entà formar lo datiu, l'acusatiu, l'ablatiu au lòc de forma inflexidas. Flexions que son son totun emplegadas entaus vèrbes, dab los noms e adjectius segon lo genre e lo nombre, entà formar lo genitiu e tanben quauques preposicions que son inflexidas.
Alfabet[modificar | modificar la font]
Nom[modificar | modificar la font]
Lo nom en ebrieu qu'ostenta un genre, que pòt portar la marca deu plurau (o deu duau, com dens d'autas lengas semiticas) mes pas nada flexion de cas.
Genre[modificar | modificar la font]
Los noms en ebrieu que sons marcats per un genre, sia masculin, sia femenin. D'un biais generau (mes briga estricte) los noms femenins s'acaban en ת (/-t/) ou ה (generaument prononciat /-a/).
ספר (sefer, "libe") per exemple, qu'ei masculin. דלת (dalet, "pòrta) qu'ei femenin (acabat en ת). אישה (acabat en ה , isha : "hemna") qu'ei lo femenin de איש (ish, òme)
Plurau, duau[modificar | modificar la font]
Au maugrat de la execpcions, la tendéncia o regla generau qu'ei que las paraulas masculinas e formin lo lor plurau en ים ("im"), mentre que la marca femenina deu plurau qu'ei en ות ("ot").
Article ה[modificar | modificar la font]
L'article ה (ha) (equivalent de l'occitan "lo, la, los, las" - e la soas variantas eth, era, lei...) que's horneish au nom en bèth pegà's au començament deu mot.


text:
Actinidia sinensis
L'actinidia sinensis, o kiwi, es a l'encòp una planta escalaira e son fruch que recep lo meteis nom. Ven de China. Los principals païses productors (2004) son Itàlia, Nòva Zelanda, Chile e França. Es una grana en forma d'ellipsi, cubèrta de pèl marron, e pesa aperaquí 80 gramas. Es un fruch fòrça bon per la santat generala, pr'amor qu'a mai del doble de vitamina C qu'una iranja, e tanben de vitaminas del tipe B. Es ric en potassi, magnèsi e fibra.
Lo nom kiwi es d'origina onomatopeica maòri, de l'ausèl non volant de Nòva Zelanda (vejatz: kiwi (aucèl)). Pendent la I Guèrra Mondiala foguèt l'escais dels neozelandeses. En 1959 una companhiá exportatritz neozelandesa etiquetèt lo fruch de l'actinídia coma «kiwifruit». En Euròpa e en America s'apèla kiwi, mentre qu'en Nòva Zelanda e Austràlia s'apèla encara «kiwifruit» per tal de lo diferenciar dels ausèls e dels neozelandeses.


text:
Enid Blyton
Enid Mary Blyton, tanben coneguda coma Mary Pollock (East Dulwich, Londres, 11 d'agost de 1897-Londres, 28 de novembre de 1968) foguèt una escrivana anglesa, especialista del genre de literatura per enfants. Escriguèt mai de 600 romans e un de sos personatges mai famoses es Noddy. Es dels autors mai revirats mondialament segon l'Index Translationum e sos libres son estats venduts a mai de 600 milions d'exemplars. Demest los autres personatges famoses creats per l'escrivana figuran The famous five, d'enfants que forman un grop de quatre joves e un gos.
Biografia[modificar | modificar la font]
Enid Blyton nasquèt en 1897 dins lo barri d'East Dulwich de Londres. Èra l'ainada de Thomas Carey Blyton, un cotelièr del país, e de Theresa Mary Blyton (nascuda Harrison). De 1907 a 1915, anèt a l'escòla St. Christopher a Beckenham ont mostrèt sas capacitats intellectualas e capitèt d'èsser de longa la primièra de sa classa. S'interessava ja a l'espòrt e a la literatura mas èra pas atirada per las matematicas. Faguèt tanben de musica e aprenguèt a tocar lo piano, mas malgrat que semblava d'aver un cèrt talent per l'instrument, aguèt d'abandonar los estudis musicals pr'amor de seguir una formacion d'ensenhaira.
Foguèt nomenada a Bickley e Surbiton ont demorèt cinc ans. Durant aquel temps s'avodava a escriure e aital publiquèt son primièr libre, un recuèlh de poèmas Child Whispers en 1922. Aprèp la Primièra Guèrra Mondiala, en 1924 se maridèt amb Hugh Alexander Pollock, un eròi de la guèrra. Aprèp lo conflicte, aqueste èra vengut responsable de colleccion dins un ostal d'edicion fondat per George Newnes. Amassa se partiguèron installar dins lo Buckinghamshire] e finalament se crompèron una proprietat sonada Green Hedges a Beaconsfield.


text:
Miklós Jancsó
Miklós Jancsó idem Jancsó Miklós del sieu nom vertadièr segon l'us magiar d'emplec dels noms d'ostal e pichons (nascut a Vác lo 27 de setembre de 1921 de paire ongrés e maire romanesa, defuntat a Budapèst lo 31 de genièr de 2014) es un cineasta màger (meteire en scèna, realizator, scenarista e teleasta amai quitament actor), dels que de verai ne comptan dins l' Istòria vertadièra del VIIen Art, ongrés. Magiar.
Somari
- 1 La Vida
- 2 Lo Nòu cinèma ongrés
- 3 Un rescontre fondamental
- 4 L'Òbra cinematografica
- 5 L'afortiment estetic
- 6 Még kér a nép ...Salme roge (1972)
- 7 Entremièg Ongria e Itàlia...
- 8 Estetica e engatjament
- 9 Annadas 1980 en lai...
- 10 Vida privada
- 11 Prèmis e guerdons
- 12 Conclusion... entremièg Itàlia e Ongria...
- 13 Citacions
- 14 Filmografia complèta (gaireben...) comentada
- 15 Bibliografia
- 16 Vejatz tanben
- 17 Ligams extèrnes
- 18 Ligams videografics
- 19 Nòtas & referéncias
La Vida[modificar | modificar la font]
1920 - 1945...[modificar | modificar la font]
Nascut rasís Budapèst (a unes 30 km), la siá enfantesa amai la siá joventut son marcadas per un cert rigorisme religiós mas tot parièr la percepcion que li ne poiriam dire de carnenca e interiorizada e prigondament amai viscerala, viscuda, de totes los eveniments politics o socials d'importància que s'escasèron en Ongria pendent las annadas 1930-40 del sègle XX, subretot la collaboracion ideologica e politica del país magiar e de sas classas pus aisadas mas d'en primièr la del sieu cap d'Estat l' amiral Miklós Horthy de Nagybánya (1868-1957, exiliat puèi en pel Portugal salazarian...) amb lo poder hitlerian.
1945 - 1956...[modificar | modificar la font]
estudis e formacion[modificar | modificar la font]
Aprèp d'unes estudis segondaris normals dins una institucion confessionala, obten lo sieu bachelierat sens problèmas.
Ne pòt atal seguir endavant dins lo cursus e s'inscriu alavetz a l'Universitat de Kolozsvár en Transilvània.
Kolozsvár, ciutat romanesa mas restacada a Ongria pendent la Segonda Guèrra Mondiala, del sieu nom romanés Cluj-Napoca...
Ne sortirà doctor de drech en 1944.
la guèrra[modificar | modificar la font]
Al quite moment qu'Ongria, aliada dels nazis durant la Segonda Guèrra Mondiala e feu de las tan malasidas e temudas, crenhudas, redobtadas Croses Sagetadas, un dels movements faissistas pus fèrs e criminals d'Euròpa e del mond d'aquela epòca, es desliurada puèi atanlèu ocupada per l'Armada Roja de l'URSS alavetz simbòl, coma venceira de la Batalha d'Estalingrad e trionfairitz del nazisme, per la màger part dels pòbles d'alara, e l'ongrés bèl primièr, aprèp lo jo faissista patit dintre çò mai prigond de la siá carn e lo sieu èime, de socialisme e libertat.
Ne serà estat çaquelà forçat de far soldat e, capturat pels sovietics en 1944, passarà un brieu dins un camp de preisonièrs de guèrra que lai ne comencèt de se fargar una vision del mond pro personala que lo menèt, tre èsser liure, a començar de s'engatjar dins los movements politics estrambordats e afogats, aprèp tantas annadas negras d'horthysme e de faissisme al poder, de l'aprèp-guèrra magiar.
Diplomat de drech òc-ben-òc qu'èra sortit mas se n'interessèt fòrça mai encara a l'Istòria de l'art e susquetot a l'etnografia, qu'el, coma filh eissit d'una familha ongaro-romanesa, sempre lo se pertoquèron los problèmas d'identitat, de nacionalitat, de minoritats e majoritats, plan aguts dins un país coma Ongria aprèp la siá sortida d'a l'empèri d'" Àustria-Ongria ", molt àustriac e pas gaire ongrés, d'aprèp la Primièra Guèrra Mondiala.
passada la guèrra[modificar | modificar la font]
Aderís lo jove Miklós a las idèas socialistas, que ne son a la lòga del jorn en aquela pontannada que tot es encara possible pels somiaires e aparaires de la libertat, e ven sòci dels "collègis populars" que n'acaban tot bèl just de crebar l'uòu dins lo país d'en Béla Kun, lider emblematic e mitic de la Republica Ongresa dels Conselhs de 1919, embandit pels romaneses e executat en 1938 dins las càrcers estalinianas.
Ne volián amb aquels collègis fondamentar una vertadièra " consciéncia de classa " en çò dels enfants de pacans e obrièrs que n'èran a pena a emprincipiar de viure e a mand de trobar lo lor camin dins la vida e la societat, aprèp d'annadas e d'annadas rèirelongas de carestiá e vexacions sofridas durant l'ocupacion tudesca e l'extrèma repression quotidiana menada per las chormas faissistas del país.
Mas la societat ongresa començava de se fendasclar, entre burocracia e estat, entre Partit Comunista totpoderós e set afogada de libertat.
Contunha puèi pr'aquò d'estudiar a l'Universitat de las Arts Dramaticas e Cinematograficas de Budapèst que ne sortirà diplomat en 1951, malgrat ailò tot que de clima e ambient ofegaires de la societat a l'entorn.
1954...[modificar | modificar la font]
Ne sembla plan aürosa pr'aquò la societat ongresa... en aquela epòca de finala de la Copa del Mond de Fotbòl en Soïssa, en 1954,per l'equipa nacionala magiara, la còla legendària, la d'en Ferenc Puskás e'n Zoltán Czibor, en Sándor Kocsis, escaisnomat " Testa d'Aur " e golejaire de tria, un dels melhors de tota l'istòria, e molts autres...
Finala perduda certas (per 3-2 contra la RFA, amb un gòl alemand assassin a sièis minutas de la fin, per n'Helmut Rahn, lo capitani coratjós de l'equipa del grand miracle de Berna, que li'n diguèron los germans...
Menavan pr'aquò 2-0 los ongreses al cap de 8 minutas, amb de gòls de Puskás a la 6ena e de Czibor a la 8ena... mas los alemands egalizèron, gòls de Max Malock a la 10ena e de Rahn, sonque 8 minutetas puèi...
Li n'avián anullat un als ongreses, a'n Puskás, a la 87ena minuta, per en causa d'un fòra de jòc imaginari... Atal se pèrd una finala...
Aprèp l'espèr lo desespèr...
Un dels primièrs vertadièrs escàndols dels Mondials de Fotbòl que, las, ne serà, ne seriá pas cap lo darrièr.
Se podiá ganhar la Copa del Mond de Fotbòl una equipa eissida d'al blòc sovietic?
Decebuda gigantala segur mas glòria immensa per tot un pòble, per tot lo país.
Grand gaug aladoncas en pertot çaquelà.
En per tot lo territòri, lo pòble se ne ten de balat e dançat, farandolejat e mazurquejat, estrambordat que non sai, bala que balaràs, de mazurkas en coraladas, dança, Pòble, que dançaràs...
... coma mai tard ne dançarà lo pòble magiar sublimat en pels filmes d'en Miklós, lo pus afogat dels sieus filhs.
Coraladas e mazurkas, aquí ne voles aquí n'as...
Es lo grand bal del jòi immens de l'etèrna nacion de la Puszta, l'immensa plana ongresa dels asuèlhs infinits ( d'una autra actritz e màger, magica, dels filmes jancsians).
1956...[modificar | modificar la font]
Se sarra pr'aquò lo malastre... d'un malastràs coma pas jamai.
Pas jamai de per abans o quasi.Se ne sarra... apròcha... aprueima...
Lo grand malastràs... marrit... marridàs... d'a passeton passetonel... A shuaulinas qu'arriba... maishant... maishantàs... uman pas gaire, inuman.
Adara... era Bèstia que's claca... e's claquè... tot eth Aunor perdut deth Món! Er'Arrevolucion que va mori's... praubina... Ací qu'ei totun... e morta e viva, immortau!!!
Tot que pòt tornar començar.
1957... en lai...[modificar | modificar la font]
Aprèp los eveniments de 1956, l'insurreccion populara, la susmauta generala amai la repression descabestrada de las òsts del Pacte de Varsòvia que seguiguèt, e l' exòde, l' exili, la fugida d'un santfum, una molonada de ciutadans ongreses, e demest eles fòrça intellectuals, cap a l'oèst, cap a l'estrange... que o se van tot dever cambiar de las lors vidas amai quitament cambiar de lenga , de cultura, de profession fòrça sovent, d'astrada, de destin uman, ne comencèt de se mainar en Jancsó que, segon çò ne diguèt lo quite el mai tard, e tre aquela epòca o pensava, l'estalinisme es fòrça mai que non pas una error, es un crime.
Qu'al cap d'unas annadas çaquelà, abans los eveniments, aprèp la mòrt d'Estalin en 1953 e dès la denóncia de sos crimes per Nikita Khrushchov al XXen Congrès del Partit Comunista de l'Union Sovietica (que n'èra tan long lo sieu nom oficial dins totas las lengas oficialas de l' Union coma pesugas pesugassas las jacas emmedalhadas a refòfi dels lors generals, e marescals d'empèri...), e malgrat lo traumatisme de 1956, ne va començar la societat ongresa de s'aluenhar e emancipar - o almens o s'assajarà... - mai que pus de l'influéncia del " grand país fraire ", per crear las condicions objectivas d'una certa independéncia o autonomia rapòrt al contaròtle imperial.
Lo Nòu cinèma ongrés[modificar | modificar la font]
Es dins aicestas condicions tras que favorablas que va nàisser alavetz lo plan nomenat que jove e nòu e ongrés n'èra el, que non sai!, Nòu cinèma ongrés que serà, amb los sieus vesins e fraires d'astrada checoslovacs e poloneses, lo movement cultural cinematografic e mai generalament artistic e cultural de màger importància e pus significatiu d'Euròpa, a d'annadas... de millenis-lutz de la tan subrevalorada Nouvelle vague francesa, del nivèl excèlsi del Cinema Novo brasilièr o del Jove cinèma japonés, crusòl tot forfolh.
Tant per la poténcia e la fòrça de sas creacions coma per ailò tot que de quita creacion, e dins aqueste cas la cinematografica, se tracha.
Ne serà lèu en Miklós Jancsó lo sieu representant, lo sieu ambaissador mai significatiu e famós, egrègi, amb los sieus amics e companhs n' István Gaál (Zöldár ...Las verdas annadas, 1965, Magasiskola ...Los Falcons 1970, Holt vidék ...Païsatge mòrt 1972...), en Ferenc Kósa (Tízezer nap ...Dètz mila solelhs 1967...), n' István Szabó (Álmodozások kora ...L'Edat de las illusions 1965, Apa ...Paire 1966, Szerelmesfilm ...Un filme d'amor 1970...) e dequ'unes autres, un plenponh.
Los quites cineastas de las generacions anterioras li ne vendràn far prodèl d'aviada dins un grand vam nacional... (en Zoltán Fábri (1917-1994) bèl primièr... e autor, entre fòrça autres filmes de qualitat, de Két félidő a pokolban ...Las doas oras e mièja en infèrn 1961, Nappali sötétség ...L'escurina, de jorn 1963, Húsz óra ...Vint oras 1964...)
Es tanben la pontannada de la creacion dels estudios Béla Balázs que formèron de generacions d' artistas & mestierals del cinèma coma pas gaire enlòc endacòm mai.
Una estetica en formacion...[modificar | modificar la font]
Es dins aquela pontannada doncas amai aquel ambient fruchós que non sai, d'una certa tolerància per la creacion artistica e literària, que Miklós Jancsó comencèt d'elaborar la siá vision artistica e cinematografica, entremièg realisme (neorealisme italian...realisme socialista sovietic...neoneorealisme...s d'en pertot) e expressionisme, mas tanben influéncia de las comèdias musicalas d'un Busby Berkeley a Hollywood e las siás espectaclosas coregrafias e composicions visualas, influéncias divèrsas e eclecticas assatz, que ne farà lo cineasta mai original de las annadas 60 e 70 en Euròpa.
Ne venguèt l'òbra siá a partir d'aquela epòca en lai, objècte d'estudis aprigondits e feconds, en França (que lai ne foguèt lo sieu resson immens en pels mitans del cinèma... tant lo de la critica cinematografica coma aquel del mestièr...), en Itàlia e endacòm mai, per fòrça esteticians e teoricians (fòrça mai que non pas critics...) del cinèma e del filme considerats, coma los sieus parions plastics o lo sieu besson musical (e per çò que de Jancsó se tracha, n'es preclara la relacion...), produseires de sens e de beltat mas tanben d'ideologia e de reflexion.
Se ne tenguèron d'espepissats e descrausselhats, dins d'unas revistas cinematograficas de qualitat màger, los sieus biaisses tan personals, tant originals e tan novators de concebre lo cinèma, de far e obrar, filmar e crear... cinematografiar, çò es escriure cinèma e pas sonque ne far... (o se ne fa, es en estat de revolucion permanenta, fòra topics e fòra mòdas, dixit lo quite Jancsó a la siá collaboratritz e amiga Yvette Biró... [1]
Ne foguèt tot parièr un succès cultural evident e espectaclós, fòra mòdas e fòra capèlas, en pels circuits europèus de las salas d'art e ensag amai tanben de cineclubs que n'èra a se ne desvolopar lo malhum en pel vièlh continent, aprèp la lor espelison d'aprèp-guèrra.
Un rescontre fondamental[modificar | modificar la font]
Lo sieu rescontre en 1959 amb en Gyula Hernádi (1926–2000), que serà lo sieu collaborator scenarista e amic fins a la siá mòrt en 2000, es tanben una fita màger dins l'istòria e l'evolucion de l'autor de Salme roge, filme tan jancsian coma hernadian.
Una collaboracion tant estrecha dins lo domeni de l'art e de la cinematografia, e tant umana coma artistica, es pas cap frequenta...
Sola benlèu la qu'existiguèt entre Tonino Guerra e Federico Fellini li ne pòt èsser comparada... mas d'italians son pas d'ongreses, e quitament se d'a vegadas fòrça se revertan, patrats.
L'Òbra cinematografica[modificar | modificar la font]
Los premicis[modificar | modificar la font]
Lo sieu primièr filme de long metratge (aprèp molts e molts moltissims [2] assages e assajòts anteriors... documentaris e borrolhons estilistics... d'un estil tròp metaforic e enfatic benlèu... mas los borrolhons d'un gèni valon plan las òbras d'un fum!) se titola A harangok Rómába mentek (Las campanas son partidas per Roma) e data de 1958.
Conta las darrièras ultimas jornadas, los ultims darrièrs moments de l'ocupacion nazi en Ongria e s'acaba per la liberacion del país " gràcias " a las òsts sovieticas.
D'encara marcat pel "realisme socialista" sovietic, noiriment quotidian de la societat a aquela epòca, es susquetot lo filme d'un novelari que trapava pas encara la siá dralha e lo bon biais per la s'aténher, abastar.Mas ben ne sabem la trobèt.
Es tanben pr'aquò un vertadièr filme de guèrra o d' accion, pas pus piéger qu'un autre e quitament melhor que molts.
Aprèp los premicis que vertadièrs de Oldás és kötés (Cantata) en 1963 (lai se ne pòt notar l' esbòs del sieu biais tant unic de filmar) e Így jöttem (Mon camin) en 1964 (ont ne surgís l'utilizacion, pro timidòta encara mas que ne vendrà lèu "sistematica", e una de las pèiras de tòc del sieu estil de cineasta, la siá marca de fabrica o quasi, de la musica dins l'accion e dins l'istòria, e non pas cap empegada dessús, ajustada a posteriori, exteriora...).
citacions[modificar | modificar la font]
L'afortiment estetic[modificar | modificar la font]
Ne comença alavetz de nasejar lo vertadièr Jancsó amb la siá trilogia que li ne poiriam dire de dança e dançum cinematografics, e balum farandolejaire, e lo sieu emplec del Plan sequéncia (n' i aurà sonque 26 dins Salme roge...) amai dels movements de camerà fluids e del tot mestrejats, panoramics e travellings mai que tot, atal un mèstre calligraf japonés o chinés puntilhista mas amb trach espés, e precís, musicals, expressius que non sai, que t'an un ròtle màger dins lo debanar de l'accion...
S'es benlèu vertat que l'influéncia d'un Max Ophüls per exemple, que d'unes solfinèron dins lo sieu estil, pel biais qu'a de mòure la camèra dins l'espaci, se ne pòt pas cap denegar, o fa en Miklós Jancsó amb una virtuositat e un mestritge pas jamai vistes de per abans.
Que, d'efièch, o se fa el, pendent tota la durada d'un plan sequéncia, çò es entre quatre e sèt o maitas, minutas de reng, pels mai longs... e pas cap sonque lo temps d'un planòt de trenta o quaranta segondas, pels mai longs de l'autor de La ronde o Lola Montès.
E sempre o diguèt lo quite en Jancsó que: " Es d'Antonioni que me n'aprenguèri tre las originas l'estil. "[3]
Amb tanben, per la libertat dins l'espandi (e l'espaci...) e çò tot que dinamic o espectaclós, causa estranha, lo western.
S' aimava pas cap Eisenstein... Avèm totes quicòm... Nobody is perfect !!
Un avantatge d'aquela tecnica e d'aquel estèc, d'aquel biais de far e obrar, e ges dels mens importants, es que se ne redusís e un fum lo temps de filmatge.
Que Silenci e Crit, per exemple, ne foguèt plegat en setze jorns, en novembre de 1968, id est en una epòca de l'an que la lutz es fòrça cussona per çò d'esclairar los umans.
Los Desesperançats (1964)[modificar | modificar la font]
La trilogia doncas...
Se tracha d'en primièr de Szegénylegények (Los Desesperançats) 1964...
- Veire article Los Desesperançats
Roges e Blancs (1968)[modificar | modificar la font]
Csillagosok, katonák ..., çò es literalament " Estelats, soldats " que se ne designan aital los camps en preséncia, ambedoas tropas en confrontacion... (Roges e Blancs), 1968...
- Veire article Roges e Blancs
Silenci e Crit (1968)[modificar | modificar la font]
Csend és kiáltás 1968 ...
Lai ne comença de se congrear e desvolopar la siá estetica d'arquitecturas coregraficas e geometricas, estadissas o en movement...
- Veire article Silenci e Crit
citacions[modificar | modificar la font]
-
- ... " Me faguèri tres filmes contra la violéncia.Es la question mai grèva (...) que fin finala la societat ne pòt ges subreviure sens practicar la violéncia (...) ... mas ne podem tot parièr sonque denonciar l'exercici de la violéncia. " (...) [4] ... en tot ne parlar de la siá " trilogia ": Los Desesperançats, Roges e Blancs & Silenci e Crit... que de 3 ne son 2 de 1968...
1968...[modificar | modificar la font]
En aicesta annada de movements descadenats de revòltas e contestacion de l'òrdre politic e social establit en Euròpa, d'a França e París e lo sieu Mai de 1968 fins a Checoslovaquia e la siá Prima de Praga escrachada coma un còp èra n'èra estada Ongria, filmèt un autre filme important.
Vents lusents (1968)[modificar | modificar la font]
S'agís de Fényes szelek, d' encara 1968...
Ah ça ira en pel maine francofòn...
Es un títol pro interessant, n'èssent que se tracha d'una cançon populara e revolucionària, que sabem çò que puèi ne poguèt far l'enfant de Vác d'aquela mena de cançons, o puslèu çò que ne farà...
- Veire article Vents lusents
Estakhanovistas de l'art[modificar | modificar la font]
T'aviá una fòrça incresibla de trabalh en Jancsó, coma sol benlèu dins lo cinèma, mai tard, un Rainer Werner Fassbinder aguèt la pariona... (Çò ne mencionèt el del grand miracle de Berna, dins Die Ehe der Maria Braun (Lo matrimòni de Maria Braun), 1979... lo sieu filme benlèu que màger, en tot se ne pensar tanplan a l'encara jove Miklós que d'el encara ne somiava de revolucion possibla e de pòble per desliurar...) mas el, pauròt, se moriguèt qu'aviá pas encara manjat los 40 !!!
Aquestas coraladas sens fin dels personatges dins un quadre precís e rigorós malgrat la libertat descabestrada dels sieus movements se n'èran doncas menat en Miklós Jancsó fins a las siás òbras màgers d'abans lo cap d'òbra absolut...
Li ne calguèt un chic se pausar, per polsar, aprèp tres filmes dins l'annada e molta energia envolada.
Siròcco (1969)[modificar | modificar la font]
Sirokkó doncas e d'ivèrn pels franceses id est Sirocco d'hiver (que se tracha d'una coproduccion francomagiara...) 1969, amb Marina Vlady e Jacques Charrier, doas vedettes de segur del cinèma francés de l'epòca...
- Veire article Siròcco
Agnus Dei (1970)[modificar | modificar la font]
Égi Bárány, çò es literalament Un anhèl 1970...
- Veire article Agnus Dei
Még kér a nép ...Salme roge (1972)[modificar | modificar la font]
Mas subretot Még kér a nép / Salme roge (literalament... çò (ailò tot...) que lo pòble vòl... exigís... preten d'obténer... n'es ges evidenta la traduccion...), 1972.
Aqueste títol es la citacion exacta d'un poèma del grand poèta nacional e nacionalista ongrés, en Sándor Petőfi (1823-1849), actiu combatent mai erald e aède de la Revolucion Ongresa de 1848.
Lo sieu cap d'òbra, l'abotiment d'un biais artistic unic.
Universal... universenc, çò es ligat, religat amb Univèrs tot!
La siá e tant unica coregrafia filmica ont personatges e actors e actrises (çò sempre tant important de las victimas femeninas per "simbolizar" o puslèu sublimar la sofrença del pòble ...) ne forman un balet vertadièr, en tot n'anar a la ronça, a la descisa de l'accion, d'unes que i a poirián dire l'istòria, l'Istòria amb un I gigant!!!
Es dins aquel filme que, aprèp lo negre e blanc un chic escandinau o rus, eslau (lo dels filmes de Carl Dreyer o los de Sergei Mikhailovich Eisenstein fotografiats per Eduard Tissé, e çò malgrat los a priori jancsians contra l'autor del Cuirassat Potemkin...) de sos filmes anteriors, e aprèp sos assages en color e agascòpi (Vents lusents e Agnus Dei), que se ne va revelar, afortir, tot l' engèni d'en János Kende (nascut a Marselha, Occitània, en 1941...), cap operator e director de la fotografia del mèstre magiar de la fin de las annadas 60 fins al sègle seguent o quasi.
Una ruptura çaquelà benlèu amb l' abstraccion formala dels sieus grands filmes precedents que lai riscava el de caire e tombar, se negar... n'èra pro conscient e s'estipulèt de cambiar.
Se causiguèt el la via autra, la de çò concret pus uman... e frairal... dintre lo combat.
Veniatis dins la Puszta[modificar | modificar la font]
Mas remandam los legeires a l'article especial consacrat a Salme roge... Még kér a nép... -Salme roge... Psaume rouge... Red Psalm... Roter Psalm... Rode psalm... Salmo rosso... Salmo rojo... Psalm roig... Punainen psalmi... Salmo vermello... Salm vermell... Czerwony Psalm... KpacHый ПcaлoM... Psalme arroi.. Salmo royo... Såme rodje... Salmo bermeyu... Rudý žalm... Salmo vermelho... Mazmur Merah... - e causa autra etc.
Los nòstres amics wikipedistas del mond entièr saique ne poirián, e cadun dins la siá lenga, la siá lenga umana, portar omenatge al grand mèstre ongrés, en tot li balhar un nom al sieu filme immens, dins totas las lengas del mond !!!
Seriá bon wikipedisme aplicat, interactiu e constructiu... isn't it?
Entremièg Ongria e Itàlia...[modificar | modificar la font]
Ne contunhèt la siá carrièra entremièg Ongria e Itàlia...
Amb sempre aquel ritme espantós de forçat de l'art incansable, infatigable, que non sai...
La tecnica e lo rite (1971)[modificar | modificar la font]
La tecnica e il rito, La tecnica e lo rite, 1971...
Un telefilme a l'origina mas que passèt dins las salas.
Un agach pro original e nòu e pertinent sus Atila, rei dels Huns e eròi nacional pels Ongreses...
D'una mena de filme de tògas, a d'annadas-lutz çaquelà dels " peplums " ( i cosidetti filmi di Spada e sandalo ... & Sword and sandal movies & sandalenfilmen... patin cofin... all kinds of Pepla!!) de l' Antiquitat ketchup que tota cartonàs pastonha dels estudios hollywoodians...
A d'annadas e centurias e millenis-lutz que ne sèm... en per las Andanas del Temps....
Lai nos mòstra el un Atila, pur produch eissit de la societat romana, politic fin e avisat, e maquiavelic gaireben davant ora, e que la siá tòca, lo sieu projècte politic e ideologic amai la siá obsession caparruda ne seràn que tombe Roma e s'abausone...
A tot còst, fòrt e mòrt e caparrut caparrudàs, son objectiu ne serà de la véncer, ne trionfar, e l'anequelir.
citacions[modificar | modificar la font]
La Pacifista (1971)[modificar | modificar la font]
La Pacifista La Pacifista, 1971....
Vicis privats, publicas vertuts (1975)[modificar | modificar la font]
Vizi privati, pubbliche virtù, coproduccion italo-iogoslava, 1975...
Que foguèt un escàndol dels màgers al Festenal de Canas ont d'unes que i aguèt ne cridèron al lop amai a l' acte de fe quitament, per encausa d'unas scènas " desvestidas " qu'a l'ora d'ara poirián passar los sieus (qu'utiliza sovent lo nus femenin...) per de filmes rèirepudics e gaireben menets, casts e pudibonds, que non sai...
Amb l'asondi posterior erotico-pornografic que s'envasiguèt lo mond...
Uèi lo dia... (susquetot se sabem que l'actritz que lai jogava èra una tala Ilona Staller, ongresa que mudèt los catons en Itàlia, futura Cicciolina e a l'encòp actritz icsa e deputada al Parlament Europèu...)
Lo nominèron per la Palma d'Aur çaquelà...
Molta aiga ragèt e chorrèt...
Estetica e engatjament[modificar | modificar la font]
Doas solas fitas vertadièras venguèron puèi per coronar l'òbra jancsiana... Szerelmen, Elektra... literalament " Amor, Electra "...(Per Electra), 1974 ( 12 plans sequéncia per 70' de filme, lo sieu "recòrd" o puslèu l'abotiment ultim del sieu pròpi estèc, del sieu biais d'obrar, de far òbra, de crear...) e Magyar Rapszódia seguida d' Allegro barbaro (Rapsodia ongresa I & 2) 1978.
Amb totjorn e tostemps çaquelà, sempre, a tengut, e sens cap paus ni cès o relambi, de contunh, la meteissa estetica jancsiana reivindicada e assumida d'una "ideologia del baticòr del pòble", del Pòble, e çai lo sieu pòble ongrés, contra sobèrnas e empèris, dintre l'Istòria, contra totas las fòrças que lo se secutan e persecutan dempuèi ara sègles e sègles, tot lo long de l'Istòria ja longa de l'Umanitat, cotria amb l'agach de l'artista encara pur e ges prostituït ni per vendre.
Coma lo pòble magiar tot, esplechat o assassinat, o chaplat, e sublimat, transcendit per l'agach del cineasta, que la siá sang raja, rajava (e se ne ten tostemps de rajada..., inesfaçada, eternala... dins la nòstra memòria amai la nòstra quita consciéncia d'èssers tot simplament e mèra, umans...) coma un fluvi escardenc al briu de l'aiga ensagnosida, dins Még kér a nép.
L'artista e los artistas, los mestierals de l'art e de la vida que li fan companhiá, los sieus actors, coma una tropa de balet o de teatre, o de musicians (n'es sempre integrada dins l'accion la musica, e jogada en dirècte , en live - e aicesta expression, aicí, n'es ben de verai la que cal, que viva n'es la musica, e còrbat... -, una actritz de mai...) ne son de verai e protagonistas e personatges motors, e actors de verai verai de l'istòria e de l'òbra, dins l'istòria amai dins lo temps e lo mond.
Motors, çò es los que mòvon e l'istòria e lo mond, e actors, çò es los que de verai agisson, los interventors.
Ne sèm pro luènh ja pr'aquò dels sieus caps d'òbra de la maturitat artistica, cinematografica, coregrafica e creatritz.
Annadas 1980 en lai...[modificar | modificar la font]
Cal contunhar de viure... plan planin... e tirar camin.
A l'ora d'ara, e dempuèi las annadas 80, trabalha mai que tot per la television (retorn a las siás amors de joinessa, lo documentari...) e lo teatre.
Vida privada[modificar | modificar la font]
En 1949, primièr, amb na Katalin Nowarznyi, que demorarà molhèr siá fins a la fin de las annadas 50
Esposèt puèi na Márta Mészáros, cineasta ongresa màger (autora, entre molts autres filmes d'importància, de Kilenc hónap ...Nòu meses, 1976) en 1958.
Aprèp una vida comuna amb la jornalista e scenarista italiana (dels sieus quatre filmes transalpins) na Giovanna Gagliardo, entre 1968 e 1980, s'amolhèra l'annada aicesta tornar per tresena vegada amb na Zsuzsa Csákány.
D'als sieus tres matrimònis, eissiguèron tres enfants. Dos filhs, en Nyika (cineasta e teleasta el tanben idem Miklós Jancsó Jr, 1952) e'n Dávid (1982), e una filha, na Babus (Katalin...1955).
E ne contunhèt de se desvolzar la siá vida, entremièg Itàlia e Ongria sustot.
Prèmis e guerdons[modificar | modificar la font]
- 1959: Prèmi del Melhor filme cort al Festenal internacional del filme de San Francisco[5] per Immortalitat
- 1965-1966: Grand prèmi[6] al Festenal de cinèma d'Ongria[7]
- 1966: Prèmi de la critica anglesa del melhor filme estrangièr sortit en 1966 per Los Desesperançats
- 1966: Prèmi Béla Balázs[8]
- 1969: Prèmi del Melhor filme estrangièr del SFCC[9] per Roges e Blancs[10]
-
- 1972 : Prèmi de la mesa en scèna al Festenal de Canas per Salme roge
- 1973: Prèmi Kossuth[11] Ongria
- 1972 : Prèmi de la mesa en scèna al Festenal de Canas per Salme roge
- 1979: Omenatge a la Carrièra Festenal de Canas
- 1990: Leon d'Aur a la Carrièra de la Mòstra de Venècia
-
- 1992: Prèmi del Melhor realizator al Festenal dels filmes del mond de Montreal[14] per Danubi remolina blau
- 2000: Prèmi del Melhor realizator al Festenal de cinèma d'Ongria per Macarèl, los mosquilhs!
- 2000: Pro Cultura Urbis
- 2001: Prèmi Associacion de critics cinematografics magiars[15] Carrièra[16]
- 2001: Diplòma especial[17] del Festenal internacional del filme Molodist de Kyiv[18]
- 2002: Prèmi Associacion de critics cinematografics magiars del Melhor actor dins un segond ròtle[19] in Matèrias pegosas[20]
- 2003: Prèmi Taormina Arte[21] al Festenal internacional del filme de Taormina[22]
- 2006: Prèmi Kossuth
- 2000: Prèmi del Melhor realizator al Festenal de cinèma d'Ongria per Macarèl, los mosquilhs!
nominacions[modificar | modificar la font]
-
-
- 1966: nominat Palma d'Aur al Festenal de Canas per Los desesperançats
-
- 1972: nominat Palma d'Aur al Festenal de Canas per Salme roge
- 1975: nominat Palma d'Aur al Festenal de Canas tà Per Electra
- 1976: nominat Palma d'Aur al Festenal de Canas per Vicis privats, publicas vertuts
- 1979: nominat Palma d'Aur al Festenal de Canas per Rapsodia ongresa
- 1986: nominat Ors d'Aur al Festenal de Berlin per L'Alba
- 1987: nominat Leon d'Aur a la Mòstra de Venècia per La sason dels monstres
- 1987: nominat Leon d'Aur a la Mòstra de Venècia per La sason dels monstres
- 1989: nominat Sant Jòrdi d'Aur[23]al Festenal internacional del filme de Moscòu[24] per L'Oroscòp de Nòstre Sénher
- 1999: nominat Glòbe de cristal al Festenal internacional del filme de Karlovy Vary[25] per Lanterna subre Nòstre Sénher a Budapèst
- 1986: nominat Ors d'Aur al Festenal de Berlin per L'Alba
Conclusion... entremièg Itàlia e Ongria...[modificar | modificar la font]
Venècia... Venezia... Venes...s...z...ia... Totas las Venèsias d'Itàlia... de Venecia...
Tutte le Venezie del Mondo... omniæ Venetiæ Mundi...
e Roma... Arroma, era vila eterna... era Ciutat Eternau...
Roma, la città del cinema... Cinecittà...
lai ensenhèt lo cinèma tanben...
... amai a Harvard, USA... ditto.
Que sempre Itàlia, de tot biais, ne foguèt importanta per el, un chic coma la siá segonda patria romanica, el lo Magiar, lo Hun...
Róma... l'Ongrés...
tornat a casa...
mas subretot lo grand Europèu.
Citacions[modificar | modificar la font]
Filmografia complèta (gaireben...) comentada[modificar | modificar la font]
- Kezünktbe vettük a béke ügyét Donam-nos las mans per la patz, documentari... 1951
- A szovjet mezőgazdasági küldöttség tanításai Los ensenhaments de la delegacion de l'agricultura sovietica, documentari... 1951
- 1952. Május 1. Lo 1èr de mai de 1952, documentari... 1952
- Arat az orosházi Dózsa Cubrisons a la cooperativa Dósza d'Orosházi, documentari... 1953
- Éltető tiszavíz L'aiga rèiresanitosa de Tiszá, documentari... 1954
- Galgamentén ... , documentari... 1954
- Ősz Badacsonyban Un auton a Badacsony, documentari... 1954
- Emberek, ne engedjétek! Òmes, protestatz!, documentari... 1954
- Egy kiállítas képei Tablèus d'una exposicion, documentari... 1954
- Angyalföldi fiatalok Los joves d'Angyaföld, documentari... 1955
- Egy délután Koppánymonostorban ..., documentari... 1955
- Emlékezz ifjúság! Joves, remembratz!, documentari... 1955
- Zsigmond Móricz en Zsigmond Móricz, documentari... 1956
- Dél-Kína tájain En pel sud de China, documentari... 1957
- Színfoltok Kínából Tòcas chinesas, documentari... 1957
- Pekingi paloták Lo Palatz de Pequin, documentari, 1957
- Derkovits Derkovits, documentari, 1958...
- 1957 : A város peremén Abroas de ciutat, filme de mejan metratge(60')
- 1958 : A harangok Rómába mentek Las campanas son partidas per Roma, primièr filme de long metratge (93')
- 1959 : Halhatatlanság Immortalitat, filme cort (15')
- 1960 : Három Csillag I Tres estelas I, primièr episòdi del filme omonim (30')
- 1961 : Az idő kereke La Ròda del temps, filme cort (15')
- 1961 : Alkonyok és hajnalok Luscres e albas, filme cort (15')
- 1961 : Indián történet Una aventura d'indians, filme cort (15')
- 1963 : Hej, te eleven fa... Òu, l'arbre, tu que siás vivent..., filme cort sus un vièlh cant popular...
- 1963 : Oldás és kötés Cantata (idem Liga e desliga) (107')
- 1964 : Így jöttem Mon camin (105')
- 1965 : Jelenlét Preséncia, filme cort
- 1965 : Szegénylegények Los Desesperançats (105')
- 1966 : Közelről: A vér Plan de prèp: lo Sang, filme cort
- 1967 : Csend és kiáltás Silenci e Crit (90')
- 1968 : Fényes szelek Vents lusents (82')
- 1968 : Csillagosok, katonák Roges e Blancs (105')
- 1969 : Sirocco d'hiver Sirokkó Siròcco (82') ...Ongria - França
- 1970 : Égi bárány Agnus Dei (93')
- 1971 : La tecnica e il rito Technika és Ritus La tecnica e lo rit , telefilme RAI (sortit en salas)... Itàlia
- 1971 : La Pacifista (A pacifista) La pacifista... id(85')
- 1972 : Még kér a nép Psaume rouge Salme roge (87')
- 1973 : Roma rivuole Cesare ... Róma visszaköveteli Cézárt Roma tornar vòl Cesar ... telefilme Rai (sortit en salas)...Itàlia
- 1974: Szerelmem, Elektra Per Electra
- 1975 : Vizi privati, pubbliche virtù Magánbunök, hözerkölcsök Vicis privats, publicas vertuts... Itàlia - Iogoslavia(99')
- 1978 : Magyar rapszódia – Allegro Barbaro Rapsodia ongresa I e II
- 1978 : Második jelenlét Preséncia, dosena, filme cort
- 1981 : A zsarnok szíve, avagy Boccaccio Magyarországon Lo Còr del tiran (idem en Boccaccio en Ongria)
- 1982 : Faustus doktor boldogságos pokoljárása Bon aniversari, doctor Faust, telefilme
- 1983 : Omega, omega, telefilme
- 1984 : Muzsika, telefilme
- 1985 : A hajnal L' Alba
- 1986 : Harmadik jelenlét Preséncia, tresena, filme cort
- 1987 : Szörnyek évadja La Sason dels monstres (100')
- 1989 : Jézus Krisztus horoszkópja L'Oroscòp de Nòstre Sénher
- 1991 : Isten hátrafelé megy Dieu se ne fa enrèire
- 1992 : Kék Duna keringő Danubi remolina blau
- 1996 : Szeressük egymást gyerekek! Los nenins que s'entraiman!, filme cort
- 1997 : Játssz, Félix, játssz! Escota, Félix, e tòca!, filme cort
- 1998 : Sír a madár La Tomba dels aucèls, filme cort
- 1998 : Nekem lámpást adott kezembe az Úr Pesten Lanterna subre Nòstre Sénher a Budapèst(103')
- 2002 : Anyád! A szúnyogok Macarèl, los mosquilhs!(80')
- 2001 : Utolsó vacsora az Arabs Szürkénél... (90')
- 2002 : Kelj fel, komám, ne aludjál! Desrevelhatz-vos, mond, e dormissètz pas!
- 2004 : A mohácsi vész Los Mohacs
- 2006 : Ede megevé ebédem Dinnar a Megèva
Bibliografia[modificar | modificar la font]
òbras d'en Jancsó Miklós[modificar | modificar la font]
- Jancsó Miklòs: Szegénylegények... libre subre la genèsi de l'idèa del filme Los Desesperançats, Magvető, 1968(en ongrés)
- Jancsó Miklós & Hernádi Gyula: Csend és kiáltás - Fényes szelek... libre subre Silenci e Crit & Vents lusents, Pelikán Kiadó, 1994(id)
en Jancsó Miklós e lo nòu cinèma ongrés[modificar | modificar la font]
- Claude B. Levenson:Jeune Cinéma Hongrois... revista mesadièra Premier Plan, SERDOC, Lion, decembre de 1966... Lo merit e l'onor de la descubèrta fòra Ongria... e fòra París! (en francés)
- Hugo Casiraghi:Il giovane cinema ungherese... Festenal de Poretta Terme 1969 (en italian)
- Lino Miccicche:Il nuovo cinema degli anni 60... ERI, Roma 1972 (id)
- Giovanni Buttafava:Miklós Jancsó... Il Castoro Cinema num. 10 edicions la Nuova Italia 1975 (id)
- John Taylor: Directors and Directions... Nova York 1975(en anglés)
- Gyertyán Ervin: Jancsó Miklós... Magyar Filmintézet (Institut Magiar del Filme) 1976 (en ongrés)
- Yvette Biró:Jancsó (collaboratritz d'en Miklós Jancsó dempuèi Roges e Blancs 1968... amb prefaci de n'Andrzej Wajda...)... ed. Albatros, París, 1977 (en francés)
- Graham Petrie: History Must Answer to Man: The Contemporary Hungarian Cinema... Londres, 1978 (en anglés)
- Giulio Marlia: Lo schermo liberato - Il cinema di Miklós Jancsó... Lo quadre liberat..., un primièr bilanç sul cinèma jancsian, edicions Liberoscambio, Florença d'Itàlia, 1982 (en italian)
- David W. Paul: Politics, Art and Commitment in the East European Cinema'... Nòva York, 1983(en anglés)
- Marx Jószef: Jancsó Miklós két és több élete... Jancsó Miklós, e doas vidas mai... Vincze Kiadó, 2000 (en ongrés)
... amai
- Hernády Gyula: Vitam et sanguinem. I. Magyar rapszódia ; II. Allegro barbaro; III. Concerto.... Magvetö, 1978(id)
- Numèro especial en Miklós Jancsó de la revista études cinématographiques, num. 104-108, engulhat per en Michel Estève, cò en Minard id 1975 (id) (... amai idem
- num. 73-77, esp. Nòu cinèma ongrés, id id id 1969 (id) (d'abans Még kér a nép...) ...
e
- Numèro especial en Miklós Jancsó de la revista Dirigido por, amb entrevista del cineasta, num. 8, decembre de 1973, Barcelona (dins l' " Espanha " encara franquista o a mand tot just de n'eissir..., la Catalunya per venir qu'esperava lo sieu pervindre e lo sieu estatut amb passion... del temps, gaire tròp luènh encara, no massa lluny encara... que tots els catalans... amb passió encara, ballaven sardanes cantant a tots els carrers de la Ciutat comtal..., un gran Salme roig català!!!) (en castelhan)
e ca
istòria generala del cinèma ongrés[modificar | modificar la font]
- Le cinéma hongrois... numèro especial de la revista Image et Son, numèro 217, París, mai de 1968 (en francés)
- Cine hungaro... Filmoteca Nacional Barcelona 1976 (en castelhan)
- Ciclo de cinema hungaro... Fundação Gulbenkian Lisbona genièr de 1979 (en portugués)
- Le cinéma hongrois... trabalh dirigit per en Jean-Loup Passek, edicions del Centre Jòrdi Pompidor París 1979... Una òbra pionièra... (en francés)
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) Analisi de 5 filmes d'en Jancsó Miklós
- (fr)(en) Miklós Jancsó sus l'Internet Movie Database
- (on) Sit sus l'òbra d'en Jancsó Miklós
- (on) Sit oficial en Jancsó Miklós
- (on) L'òbra d'en Jancsó Miklós sus la Bibliotèca electronica magiara / Magyar Elektronikus Könyvtárból
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
- + de 240 videos d'en Jancsó Miklós sus YouTube... & demest elas Salme roge, Los Desesperançats, Roges e Blancs, Mon camin, Per Electra en version originala sostitolada en anglés... mai L'Alba en version francesa... e un santfum d'autras causas... per descubrir...
En dintrar Miklos Jancso dins lo lor sistèma de recèrca...
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ veire bibliografia çai-sus
- ↑ veire filmografia çai-sus
- ↑ dins la revista Filmvilág, num. 1 Budapèst 1966
- ↑ Entrevista amb en Claude-Jean Philippe, setmanari Télérama, num. 974, 15-21 de setembre de 1968
- ↑ id est San Francisco International Film FestivalEUA
- ↑ o fődíj
- ↑ id est Magyar Filmszemle
- ↑ o Balázs Béla-díj
- ↑ id est Syndicat Français de la Critique de cinéma SFCC
- ↑ decernit dins l'encastre de la Setmana de la critique durant lo Festenal de Canas
- ↑ o Kossuth-díj
- ↑ o Honorable Mention
- ↑ o New kind of picture language
- ↑ id est Festival des films du monde de Montréal Quebèc
- ↑ id est Magyar Filmkritikusok Dija prèmis...
- ↑ o Lifetime Achievement Award
- ↑ o Special Festival Diploma
- ↑ id est Molodist Kyiv International Film Festival Ucraïna
- ↑ Lo sieu pròpi ròtle
- ↑ idem Macerás ügyek, filme d'en Szabolcs Hajdu 2001
- ↑ o Taormina Arte Award
- ↑ id est Festival Internazionale del cinema di Taormina Itàlia
- ↑ o Golden St. George...
- ↑ id est Moscow International Film Festival... Russia
- ↑ id est Mezinárodni Filmovy Festival Karlovy Vary Chequia


text:
Deluvi universal
Lo deluvi universal es un mite recurrent dins divèrsas culturas, que fa lo conte d'una grand inondacion que destruguèt tota la vida (o gaireben) en temps alunhats.[1]
Somari
Tradicion biblica[modificar | modificar la font]
Dins la Bíblia dins lo libre de Genèsi, se conta l'istòria del deluvi coma un castig de Dieu contra los òmes, d'entre que salvèt Noé, la seuna familha e un parelh de cada animal que aviá estat ordonat de bastir una arca. Aquel salvament explica que deguèt pas tornar crear la vida, perque la Creacion es unica. La pluèja durèt quaranta jorns, nombre per indicar la multitud.
Autres mites similars[modificar | modificar la font]
Fòrça savents creson que lo mite de la Bíblia, lo mai conegut de totes los deluvis, es una version del meteis mite babilonian, ont ja aparéis l'arca, lo castig divin, los aucels qu'anoncian la tèrra e lo salvament dels seleccionats. Aquel mite es reculhit de l' Epopèia de Gilgamesh, lo poèma Atrahasis e diversas taulas sumerianas e acadianas fòrça ancianas. Los ebrieus aurián conegut lo mite pendent la seuna epòca d'exili a Babilònia e l'aurián adaptat dins la seuna cultura.
La mitologia grèga auriá eretat tanben aquela istòria, personificada dins Deucalion, que se salva del deluvi conselhat pel seu paire Prometèu, tanben mercé a una arca. Lo deluvi marca la fin de l'Edat d'aur (los grècs cresian pas a l'evolucion mas en una degenerecéncia dempuèi la creacion fins al present, simbolizada per diverses metals). Una varianta del mite del deluvi seriá l'enfonzament de l'Atlantida.
De tradicions coma l'indóa, la maia o l'asteca reculhan tanben grandas inondacions, fach que sosten l'ipotèsi de la realitat d'un deluvi, encara perque aqueles pòbles foguèron en contacte amb la font mesopotamiana. Mas las istòrias d'aquelas tradicions an d'elements que fa pensar puslèu a la creacion dempuèi l'aiga e las diferentas raças umanas. Pr'amor demòra la constanta del castig divin provocat per l'impietat de las creaturas. Foguèron trobat fins a cinc e cents versions diferentas del deluvi, çò que mòstra qu'es un mite universal e qu'estimulèt diverses estudis per tòca d'o provar.
Estudis scientifics[modificar | modificar la font]
Foguèt exclusida l'exiséncia d'un deluvi universal propiament dich, per que se trobèt pas cap de rèstas geologicas. Mas divèrsas grandas inondacions localas poirián aver inspirat los mites originaris, que se serián escampats amb las diferentas migracions umanas s'adaptant a la cultura de cada zona.
Una d'aquelas possiblas inondacions podriá aver estat aquela que se passèt fa 7 500 ans dins la mar Negra,[2] ipotèsi defenduda pels geològs estatsunians Walter Pitman e Wilian Ryan coautors del libre Lo Deluvi Universal. Segon aqueles cientifics la Mar Negra èra un lac d'aiga doça espandit pels dos tèrces de la superfícia actuala, e èra pas conectada a la mar Mediterranèa. La fusion dels glacièrs aucèt lo nivel de la mar e la Mediterranèa dobriguèt una falha al nivèl del Bosfòr provocant una inondacion dins lo bacin de la Mar Negra.
Tanben las pojadas dels rius Tigre e Eufrates, zona d'origina dels mites mesopotamians (los mai ancians) poirián aver inspirat lo mite del Deluvi Universal.
D'autres ipotèsis evòcan un grand tsunami, fach que explicariá la varietat dels mites similars en zonas fòrça alunhadas. Aquel seriá estat provocat per l'explosion d'un volcan, que poiriá èsser lo Thera de l'illa de Santorin.
Lo Deluvi e la biogeografia[modificar | modificar la font]
Alara qu'ara, la majoritat capitèt a créire que lo deluvi es una legenda o mite, de grops religioses minoritàris contunhan creire que lo deluvi es un fach istoric vertadièr.
Contra d'aqueles grops que prenon la Bibilia de biais literal, los atèus avançan la biogeografia actuala coma pròva que lo recit biblic de Noé es gaire istoric, mas una legenda.
Aqueles darrièrs se demandon, entre autre, cossí Noé capitèt après lo deluvi a distribuir totes los animals als seus punts ont vivon actualament.
Cossí arribèron lo Coala en Austràlia dempuèi lo mont Ararat? Cossí sobrevisquèron pendent la traversada dempuèi Ararat fins a Austràlia sens fuèlhas d'eucaliptus per menjar? (los eucaliptus son endemics d'Austràlia e los coalàs s'alimentan gaireben exclusivament d'aquelas plantas). Cossí faguèron per traversar l'ocean?.[3]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Noé
- Arca de Noé
- Ziusudra, version sumeriana del deluvi.
- Epopèia de Gilgamesh, poèma epic sumerian vielh de 4700 ans dins l'antiquitat.
- Atrahasis, poèma babilonian del deluvi benlèu anterior a Guilgamesh.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Modèl:GEC
- ↑ (es)National Geographic, Espanha, mai de 2001, p. 26
- ↑ Lo Deluvi e la Biogeografia (es)


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Ligorna (Livorno en italian) es una vila de la region italiana de Toscana, e lo capluòc de la província de Ligorna. Situada en riba de la mar Mediterranèa (mar Ligura), Ligorna es un dei pòrts italians pus importants, coma escala comerciala tant coma toristica, e es un centre industriau de nivèu nacionau. A 160 653 abitants (2007)
Personalitats istoricas ligadas al nom de Ligorna[modificar | modificar la font]
Lo quartier de la Venezia Nuova ("la Venècia Nòva")


text:
Miklós Horthy
Miklós Horthy de Nagybánya (idem Vitéz nagybányai Horthy Miklós del sieu nom vertadièr segon l'us magiar d'emplec dels noms pichons e d'ostal, nascut a Kenderes, Ongria, en 1868, e mòrt a Estoril, Portugal en 1957) foguèt un amiral e òme politic ongrés.
Somari
La vida[modificar | modificar la font]
Ministre de la Guèrra dins lo govèrn contrarevolucionari de Szeged, foguèt lo mai atissat dels adversaris de Béla Kun e de la Republica dels Conselhs qu'aiceste s'ensagèt d'instaurar en 1919.
Elegit Regent (n'acostumèt alara de se ne far apelar Vòstra Serena Majestat), instituiguèt un regim autoritari, reaccionari e rèireconservator.
Aliat amb l'Alemanha nazi d'Adolf Hitler e l'Itàlia faissista de Benito Mussolini, s'annexèt lo sud d'Eslovaquia, l'Ucraïna subcarpatica e bona part de Transilvània entre 1938 e 1940.
A la fin de la 2nda Guèrra mondiala, davant la desbranda de las tropas de l'Ais e l'avançada inexorabla, despietadosa, de l'Armada Roja sovietica, n'ensagèt solet en de badas de negociar un armistici separat amb l'URSS d'Estalin.
Ne foguèt alavetz embandit d'al poder pel movement faissista ongrés de las Croses Sagetadas, e obligat de daissar Ongria, se n'anèt refugiar dins lo Portugal (o Estado Novo en aquela epòca) del dictator António de Oliveira Salazar. Lai moriguèt en 1957, a Estoril.
L'accion politica[modificar | modificar la font]
Citacions[modificar | modificar la font]
Lo bilanç[modificar | modificar la font]
Citacions[modificar | modificar la font]
Citacions[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Horthy Miklós: Emlékirataim (Memòrias), edicions Lázló Antal, Budapèst, 1993 (en ongrés)
- Miklós Horthy: Memorie: una vita per l'Ungheria, edicions Corso, Rolma, 1956 (en italian)
- Owen Rutter: Regent of Hungary:The Autorized Life of Admiral Nicholas Horthy, Londres, 1938 (en anglés)
- Thomas Sakmister: Hungary's Admiral on Horseback,... East European Monographs, Boulder, 1994 (id)
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Los martirs romaneses de Transilvània (en romanés)
- Associacion Horthy Miklós (en ongrés)
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
-
- sus YouTube... mai de 868 documents subre l' Horthy Miklós en picar coma clau Miklos Horthy


text:
Sent (Bretanha)
Sent en breton (Sains en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La parròquia de Sans fasiá partida del doyenné de Dòl en levant del évêché de Dòl e èra jol vocable de sant Pierre. Antany Se sonava sants ! Los abitants son en realitat las saintois !
La paroisse de Sains faisait partie du doyenné de Dol relevant de l'évêché de Dol et était sous le vocable de saint Pierre. Autrefois elle s'appelait saints ! les habitants sont en réalité les saintois !


text:
Esmaut (veire)
L'"esmaut" es un vestiment impermeabilizant cobridor de basa veirosa amb una tonalitat clara, que se pòt fondre a de temperaturas nautas de 880 a 980 grases Celsius, abitualament aplicat a d'objèctes de ceramica, coma basa per èsser decorats o sonque coma cobertura. La composicion quimica es semblanta a la del veire, qu'es formada d'una barreja de silici, de carbonat de sòdi o de potassi, çò que conferís un aspècte opac amb l'addicion d'estam e d'autres oxids metallics. Pòt èsser a mai de colors divèrsas.


text:
Fleuriel
Fleuriel (Fleuriel en francés) es una comuna occitana de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge se situa en lo costat de Chantelle e dins la zòna de produccion del vin AOC sant-pourçain.
Le village se situe dans le canton de Chantelle et dans la zone de production du vin AOC saint-pourçain.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Glèisa romane del Sègle XII d'estil bourguignon #que conserva un portail amb pilastres acanalats, una ròsa polylobée, un campanal gotic octogonal e una nef voûtée totalament romane. La bastissa a classificat Monument Istoric dempuèi lo 31 de mai de 1954[1]. Al dedins de la glèisa, un chapiteau representa sant Jacques a las fes apôtre e pelegrin. Seriá unic dins lo mond.
Lo vilatge èra segurament situat sul un dels camins en portant a Santiago de Compostel·la a la Mièja Edat coma semblan o provar la ròsa polylobée e lo chapiteau en representant sant Jacques.
- église romane du Sègle XII de style bourguignon qui conserve un portail avec pilastres cannelés, une rose polylobée, un clocher gothique octogonal et une nef voûtée entièrement romane. L'édifice est classé Monument Historique depuis le 31 mai 1954[2]. À l'intérieur de l'église, un chapiteau représente saint Jacques à la fois apôtre et pèlerin. Il serait unique au monde.
Le village était sûrement situé sur l'un des chemins menant à Saint-Jacques-de-Compostelle au Moyen Âge comme semblent le prouver la rose polylobée et le chapiteau représentant saint Jacques.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Basa Merimée Notícia N°PAN00093104, Ministèri francés de la Cultura. consultada lo 10 de genièr de 2012
- ↑ Basa Merimée Notícia N°PA00093104, Ministèri francés de la Cultura. consultée le 10 janvier 2012