text:
Romilly-sur-Andelle
Romilly-sur-Andelle en normand (Romilly-sur-Andelle en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Adaigada per la Andelle e adossada als tucs boisées de Longboel e dels Dos-Amants, la municipalitat se tròba al començament de la vallée de la Andelle (vallée Galantine) a 9 km de Fleury-sus-Andelle, 10 km de Pont-de-l'Arc e Boos e 20 km de Roan e dels Andelys.
Arrosée par l'Andelle et adossée aux collines boisées de Longboel et des Deux-Amants, la commune se trouve au début de la vallée de l'Andelle (vallée Galantine) à 9 km de Fleury-sur-Andelle, 10 km de Pont-de-l'Arche et Boos et 20 km de Rouen et des Andelys.
Istòria[modificar | modificar la font]
Las traces d'abitat remontan al neolític. Qualques trobalhas e de recentas enregistras archéologiques (2006-2007) de la INRAP an meses a jorn un ensems de silex talhats (grattoirs, racloirs, estèlas laminaires, estèlas de pica educada, soslinha a ailerons e pédoncule) de l'epòca. Los archéologues an descobèrt #çò que poiriá èsser un cavòt de la edat del bronze près de de lo cementèri e una ret de fossés parcellaire del periòde gallo-romaine près de la glèisa. Romilly, En l'ancian archiu a qualificat de villa mas cap de abitat ancian a pas #èsser trobat. L'abitat se concentrava als VIIen e Modèl:VIIIe sègles a l'entorn de las carrièras Santas-Georges e de la Desliurança e los registres an identificat la zòna périphérique nòrd d'aquel abitat (graèrs sus poteaux, silos, forns criats). Al nòrd d'aquela, un vast cementèri a #èsser en partida enregistrat e las archéologues aiman a 1200 a 1500 las sépultures de totas edats e sèxes en aquel ancian cementèri paroissial del VIIen al Sègle XI vertebrat a l'entorn d'una glèisa bastida en divèrsas fasas. Lo cementèri a #èsser abandonat a la fin del Sègle XI, periòde ont senhor de Romilly, Guillaume Fitz Osbern a legat de tèrras a la abbaye de Lira #que i aviá fondat e #qu'a bastit un prieuré de bénédictins a la localizacion de l'anciana glèisa e del cementèri.
Al Sègle XIV, un periòde important de bastiment a donat un solar dotat d'una vira escalièr amb la capèla a l'èst, una grange dîmière (encara n'elevacion) e de las annèxas e de las dependéncias (cosinas, celliers, conca, colombiers). Lo prieuré i auriá #èsser abandonat en fin del Sègle XVII o al començament del Sègle XVIII. Los registres se son acabats en en setembre 2007 e mancarà dos a quatre ans per n'espetar las trobalhas.
Al començament de la Modèl:S-, Aubert de Hangest èra lo senhor de Romilly. A Modèl:La s-, la distincion es passada a la familha de Rohan, de contunh de Roncherolles, de Bèc-de-Lèbe, de Sublet e de Jubert.
En 1782, a #èsser creada la Fonderie de Romilly e en 1792, las campanas de las glèisas de la Eure, del Calvados e de la Manja[1], i an #èsser fondudas per obténer flans a @frapper dins l'otèl de la Moneda de Roan. La fonderie gardarà pendent un centenat d'ans fins a la siá clausura, lo relòtge e las campanas de la Bastille[2].
Lo 1er {{}} en novembre 1802, lo primièr cònsol Napoleon Bonaparte visita la fonderie[3].
Les traces d'habitat remontent au néolithique. Des trouvailles et de récentes fouilles archéologiques (2006-2007) de l'INRAP ont mis au jour un ensemble de silex taillés (grattoirs, racloirs, éclats laminaires, fragments de hache polie, flèche à ailerons et pédoncule) de l'époque. Les archéologues ont découvert ce qui pourrait être une tombe de l'âge du bronze près du cimetière et un réseau de fossés parcellaire de la période gallo-romaine près de l'église. Romilly, dans les anciennes archives est qualifiée de villa mais aucun habitat antique n'a été trouvé. L'habitat se concentrait aux VIIen et Modèl:VIIIe siècles autour des rues Saint-Georges et de la Libération et les fouilles ont identifié la zone périphérique nord de cet habitat (greniers sur poteaux, silos, fours domestiques). Au nord de celle-ci, un vaste cimetière a été en partie fouillé et les archéologues estiment à 1200 à 1500 les sépultures de tous âges et sexes dans cet ancien cimetière paroissial du VIIen au Sègle XI structuré autour d'une église construite en plusieurs phases. Le cimetière a été abandonné à la fin du Sègle XI, période où seigneur de Romilly, Guillaume Fitz Osbern a légué des terres à l'abbaye de Lyre qu'il avait fondé et qui a construit un prieuré de bénédictins à l'emplacement de l'ancienne église et du cimetière.
Au Sègle XIV, une période importante de construction a donné un manoir doté d'une tour escalier avec la chapelle à l'est, une grange dîmière (encore en élévation) et des annexes et des dépendances (cuisines, celliers, bassin, colombiers). Le prieuré aurait été abandonné en fin du Sègle XVII ou au début du Sègle XVIII. Les fouilles se sont achevées en septembre 2007 et il faudra deux à quatre ans pour en exploiter les trouvailles.
Au début du Modèl:S-, Aubert de Hangest était le seigneur de Romilly. Au Modèl:S-, la seigneurie est passée à la famille de Rohan, puis de Roncherolles, de Bec-de-Lièvre, de Sublet et de Jubert.
En 1782, a été créée la Fonderie de Romilly et en 1792, les cloches des églises de l'Eure, du Calvados et de la Manche[4], y ont été fondues pour obtenir des flans à frapper à l'hôtel de la Monnaie de Rouen. La fonderie gardera pendant une centaine d'années jusqu'à sa fermeture, l'horloge et les cloches de la Bastille[5].
Le 1er novembre 1802, le premier consul Napoléon Bonaparte visite la fonderie[6].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Istòria de Romillys sus Andelle, http://pagesperso iranja.fr/alain.robert/index_fichiers/Pagina0003.html
- ↑ Segon una plaque fixada sus la glèisa.
- ↑ Lo Periodic de Roan, 2 de novembre 1802
- ↑ Histoire de Romillys sur Andelle, http://pagesperso orange.fr/alain.robert/index_fichiers/page0003.html
- ↑ Selon une plaque apposée sur l'église.
- ↑ Le Journal de Rouen, 2 novembre 1802


c: text/html

text:
Sètz aicí : Acuèlh
A la una
Aprenem l’occitan, lo novel siti dels cors d’occitan pels adults, es en linha !Trobaretz dins aquel siti las adreças dels cors d’occitan pels adults, en Occitània, a l’estrangièr e per correspondéncia. Mas tanben d’adreças per seguir un estagis, d’una jornada, d’una setmana, o de formacions mai longas e de lòcs per simplament conversar o escambiar.
Observacions finalas sus l’aplicacion dels dreches economics, socials e culturals per FrançaEncargat de contrarotlar los rapòrts faches periodicament per los Estats sus l’aplicacion dels dreches economics, socials e culturals de 1966, lo Comitat de l’ONU per los dreches economics e socials presentèt sas observacions finalas lo 24 de junh de 2016.
lo n° 157 d’Anem Occitans es en linha"2016, la fin d’un “temps” de l’occitanisme ?" ; Socializacion de la lenga : mercés a la corsa landesa ; Un forum interregionau, òc ! E après ?...
Dorsièr : Occitània ; Entrevistas amb Sèrgi Labatut e Miquèu Arnaud ; Sortidas (libes, CD…)...
Lo novèl lexicòt sus la Corsa Landesa es arribat !Aqueste libròt francés-occitan illustra una de las mai popularas tradicions de Gasconha.
Cors d’occitan 2016-2017 pels adults e estudiantsAprene, se cultivar, descobrir, un cors, una formacion, un estagi, un diplòma, un emplec !
Lo n°158 d’Anem Occitans es sortit !Volèm viure, volèm viure / Volèm viure e estar drechs ! - Una femna a la presidéncia ! - Marlèna Bony baileja la novèla seccion regionala de l’IEO - Petita enfancia, que de nau ? - Crida a donacion IEO 2016...
Dorsièr : Òc Occitània : una marca de territòri per l’occitan.
Darrièra parucion de l’IEO edicions : Lo lop d’IratiAqueste libre es escrit per Marcèl Abbadie, autor de libres en pròsa e de recuelhs de poesia inspirats per una part importanta per lo país pirenenc.
Publicacion de la Guida professionala per la pichona enfançaL’IEO presenta aquesta novèla guida gratuita qu’a per vocacion a acompanhar professionals e parents dins una demarca de bilingüisme parcial o total en occitan e en francés per los mai nenons.
Edicion de l’annuari dels labelizats de 2016L’annuari dels actors economics, toristics e culturals que s’engatjan per la lenga occitana.
Donostia : Protocòl per la garantida dels drechs lingüistics (occitan)Aqueste protocòl fixarà lo 17 de decembre de 2016 a Donostia (Bascoat), capitala europenca de la cultura, 185 mesuras per garantir los dreits lingüistics en Euròpa.
Novèlas recomandacions per aparar las lengas minorizadasL’European Language Equality Network (ELEN) tenguèt son Amassada Generala lo 17 de decembre de 2016 a Barcelona (Espanha). L’IEO, qu’es una de las compausantas, presenta aquelas principalas recomandacions.
L’IEO aderís als "Amics del CIRDÒC"L’IEO ven d’aderir a aquela associacion, qui a per objectiu d’acompanhar lo CIRDÒC dins l’ensemble de sas missions
ENSENHAIRES en region Nouvelle Aquitaine : aprofechatz de la borsa ENSENHAR 2017Lo dispositiu per l’augmentacion del nombre d’ensenhaires de l’occitan es recondusit en 2017 per la region Nouvelle Aquitaine
Melhors vòts per 2017 !L’Institut d’Estudis Occitans vos desira una bona annada 2017.
Lo Protocòl per la garantida dels dreits lingüistics es disponibleSignat lo 17 de decembre de 2016 a Donostia (Bascoat), especialament per l’IEO, los 185 mesuras d’aquel protocòl istoric permeton de garantir los dreits lingüistics d’Euròpa.
La rubrica d’informations del 20/01/2017 del NPLDLo NPLD (malhum de promocion de la diversitat lingüistica), que l’IEO n’es membre, nos presenta diferents rendetz-vos e accions avenidors per afortir la riquesa lingüistica d’Euròpa.
Crida a donacion peu desvolopament de l’occitan dens lo departament de las LanasL’associacion Gascon@s cap e tot, seccion departamentau de l’Institut d’Estudis Occitans dens las Lanas (40), que vien d’estar creada a la debuta de 2017.
Darrièrs articles de l’IEO
La rubrica d’informations del 13/01/2017 del NPLDEscrich lo 13-01-2017 par Thierry (NPLD)Lo NPLD (malhum de promocion de la diversitat lingüistica), que l’IEO n’es membre, nos presenta diferents rendetz-vos e accions avenidors per afortir la riquesa lingüistica d’Euròpa.
La rubrica d’informations del 16/12/2016 del NPLDEscrich lo 19-12-2016 par Thierry (NPLD)Lo NPLD (malhum de promocion de la diversitat lingüistica), que l’IEO n’es membre, nos presenta diferents rendetz-vos e accions avenidors per afortir la riquesa lingüistica d’Euròpa.
La rubrica d’informations del 09/12/2016 del NPLDEscrich lo 12-12-2016 par Thierry (NPLD)Lo NPLD (malhum de promocion de la diversitat lingüistica), que l’IEO n’es membre, nos presenta diferents rendetz-vos e accions avenidors per afortir la riquesa lingüistica d’Euròpa.
La rubrica d’informations del 02/12/2016 del NPLDEscrich lo 02-12-2016 par Thierry (NPLD)Lo NPLD (malhum de promocion de la diversitat lingüistica), que l’IEO n’es membre, nos presenta diferents rendetz-vos e accions avenidors per afortir la riquesa lingüistica d’Euròpa.
La rubrica d’informations del 25/11/2016 del NPLDEscrich lo 25-11-2016 par Thierry (NPLD)Lo NPLD (malhum de promocion de la diversitat lingüistica), que l’IEO n’es membre, nos presenta diferents rendetz-vos e accions avenidor per afortir la riquesa lingüistica d’Euròpa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mar Mediterranèa
La mar Mediterranèa es una mar interiora situada entre Euròpa al nòrd, Africa al sud, e Asia a l'èst. S'espandís a quicòm prèp sus 2 500 000 km² per una prigondor mejana de 1370 m. L'estrech de Gibartar, amb solament 14 km de largor, la religa a l'ocean Atlantic, e lo Canal de Suèz, artificialament, a la mar Roja ; aquò fa qu'a de marèas fòrça discretas.
La mar Mediterranèa es considerada coma lo brèç de la civilizacion occidentala. Dins l'Antiquitat, foguèt una zona privilegiada de contactes culturals, d'escambis comercials e d'afrontaments politics. Sus las seunas ribas an florit, se son espandidas e an desaparegut d'importantas civilizacions: romans, egipcians, fenicians, ititas, grècs, cartagineses, macedonians, berbèrs, genoveses, venecians ...
Qualques regions particularas de la Mediterranèa pòrtan elas tanben tradicionalament lo nom de mar :
- mar Egèa
- mar Ioniana
- mar Adriatica
- mar Tirrèna
- mar Ligura
- mar de Marmara (ancianament Propontida)
Etimologia[modificar | modificar la font]
Le nom Mediterranèa ven dau latin mediterraneus que significa "au mitan dei tèrras, valent a dire dei tèrras dau mond conoissut per lei romans.
La mar Mediterranèa es, ò es estada, conoissuda sota de nombroseis apelacions de-lòng de l'istòria :
- « Grand-verd » (Wȝḏ-wr), Es ansin que leis ancians egipcians l'anomavan ;
- Se disiá frequentament Mare nostrum (« Mar Nòstra ») ò, de còps que l'a, Mare internum (« mar interiora») dins l'Empèri Roman ;
- dins l’Ancian Testament, sus la costiera occidentala de la « Tèrra santa », se disiá la « mar Hinder », de còps traducha per la « mar dau Ponent» (Dt. 9,24 ; Joel, 2,20), ò coma la « mar des Filisteus » (Ex. 23,31), qu'aquesto pòble ocupava una part bèla de la pantiera litorala pròchi de Palestina.
La part màtger dei lengas dei pòbles que vivon a l'entorn de la mar Mediterranèa a una apelacion qu'es pròpia a sa cultura, soventei-fes una traduccion de la "mar dau mitan" ò de la "mar blanca" :


text:
Batalha de Camerone
La batalha de Camerone se debanèt lo 30 d'abriu de 1863 dins lo relarg dau vilatge mexican de Camarón de Tejeda. Opausèt un pichon grop de 65 soudats francés de la Legion Estrangiera a una armada mexicana que seis efectius èran estimats entre dos e tres mil òmes. Blocats dins una granja, lei legionaris opausèron una resisténcia acarnada ais assauts mexicans durant sept oras fins a l'abenament de sei municions. A la fin de la batalha, lei pèrdas mexicanas agantèron 90 tuats e 300 bleçats còntra 40 legionaris tuats e 17 bleçats. Lei subrevivents francés obtenguèron de condicions de rediccion relativament favorablas e la batalha venguèt un element major de l'identitat de la Legion Estrangiera. Lo 30 d'abriu es totjorn celebrat cada annada per leis unitats de la Legion Estrangiera.


text:
1524
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1524 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
America[modificar | modificar la font]
Civilizacion maia[modificar | modificar la font]
Fin de la guèrra acomençada en 1523 entre lei K'iches e lei Kakchikels. Gràcias a l'aliança concluda ambé leis Espanhòus, lei Kakchikels aguèron l'avantatge. D'efècte, l'armada dei K'iches foguèt desfacha a la batalha de Quetzalteango per la cavalariá espanhòla. Après unei desfachas suplementàrias, deguèron laissar leis Espanhòus intrar dins sa capitala de Q'umarkaj onte lo rèi e la màger part de l'aristocracia foguèron capturats e cremats per lei venceires. Puei, la vila foguèt destrucha per leis Espanhòus. Dins lo rèsta dau Guatemala modèrne, lo conquistador organizèt d'atacas còntra lei Mames e sei vilas de Malacatán, de Huehuetenango e de Zaculeu. Aqueleis operacions permetèron d'obtenir la somission dei Maias dau sud en despiech de resisténcias isoladas que s'acabèron en 1527. Pasmens, la conquista dei ciutats maias deguèron s'arrestar en causa de la guèrra civila entre conquistadors. Dins lo rèsta de l'annada, Cortés establiguèt donc de relacions diplomaticas pacificas ambé Tayasal e Atalan. La segonda vila l'ajudèt còntra leis autrei conquistadors.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Safavida[modificar | modificar la font]
Mòrt d'Ismail Ièr que foguèt remplaçat per son fiu Tahmasp Ièr.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Neuwied (138)
Liste des communes
Neuwied
Ville de Neuwied, localité de l'Allemagne de 64 000 habitants.
La mairie de Neuwied a un site Internet.
Asbach
Ville d'Asbach, localité de l'Allemagne de 6 900 habitants.
La mairie d'Asbach a un site Internet.
Neustadt (Wied)
Ville de Neustadt (Wied), localité de l'Allemagne de 6 300 habitants.
La mairie de Neustadt (Wied) a un site Internet.
Dierdorf
Ville de Dierdorf, localité de l'Allemagne de 5 800 habitants.
La mairie de Dierdorf a un site Internet.
Linz am Rhein
Ville de Linz am Rhein, localité de l'Allemagne de 5 800 habitants.
La mairie de Linz am Rhein a un site Internet.
Bad Hönningen
Ville de Bad Hönningen, localité de l'Allemagne de 5 700 habitants.
La mairie de Bad Hönningen a un site Internet.
Unkel
Ville d'Unkel, localité de l'Allemagne de 4 900 habitants.
La mairie d'Unkel a un site Internet.
Buchholz
Ville de Buchholz, localité de l'Allemagne de 4 600 habitants.
La mairie de Buchholz a un site Internet.
Rheinbreitbach
Ville de Rheinbreitbach, localité de l'Allemagne de 4 400 habitants.
La mairie de Rheinbreitbach a un site Internet.
Windhagen
Ville de Windhagen, localité de l'Allemagne de 4 200 habitants.
La mairie de Windhagen a un site Internet.
Rheinbrohl
Ville de Rheinbrohl, localité de l'Allemagne de 3 800 habitants.
La mairie de Rheinbrohl a un site Internet.
Sankt Katharinen (Landkreis Neuwied)
Ville de Sankt Katharinen (Landkreis Neuwied), localité de l'Allemagne de 3 500 habitants.
La mairie de Sankt Katharinen (Landkreis Neuwied) a un site Internet.
Vettelschoß
Ville de Vettelschoß, localité de l'Allemagne de 3 300 habitants.
La mairie de Vettelschoß a un site Internet.
Rengsdorf
Ville de Rengsdorf, localité de l'Allemagne de 2 600 habitants.
La mairie de Rengsdorf a un site Internet.
Erpel
Ville d'Erpel, localité de l'Allemagne de 2 500 habitants.
La mairie d'Erpel a un site Internet.
Großmaischeid
Ville de Großmaischeid, localité de l'Allemagne de 2 300 habitants.
La mairie de Großmaischeid a un site Internet.
Puderbach
Ville de Puderbach, localité de l'Allemagne de 2 200 habitants.
La mairie de Puderbach a un site Internet.
Breitscheid
Ville de Breitscheid, localité de l'Allemagne de 2 100 habitants.
La mairie de Breitscheid a un site Internet.


text:
Eth rescat des minèrs chilens, es inondacions en Paquistan, eth vessament toxic d'Ongria, era infermièra colombiana qu'aucic a ua mainada acabada de néisher per venjança...ara fin drames personaus, uns damb desenlaç positiu e d'auti acabadi en desastre. Ara emocion que tot eth planeta viuec damb eth que ja se nomente eth miracle dera mina de San Esteban en Chile, qu'acabèc en ua alegria absoluta s'i contrapòse eth patiment de centenars de persones en Ongria e Paquistan, era mòrt e era desesperacion des que s'an quedat sense arren d'un dia entà un aute.
S'estudiam d'apròp eth tractament qu'es mieis de comunicacion an hèt de cadua d'aguestes notícies e les comparam, ath mèn enténer, podem veir qu'aquerò que botge as persones que son ar aute costat dera television o dera ràdio, aquerò que les "tòque era fibra" son es istòries personaus que i a darrèr de cadua d'aguestes notícies (ua des mès cercades en internet ère era deth minèr qu'auie demanat ara sua hemna e ara sua amant que l'anèssen a recéber ena mina e ua auta era d'ua mainada en Paquistan que dempús des aiguats cercaue ara sua familha).
E açò me pòrte a convencer-me encara un shinhau mès que, ara fin, çò que hè a virar aguest mon son es emocions, aquerò que mos hè a conéisher e compréner d'autes realitats e situacions e ara fin mos balhe era consciéncia de qué ei just e qué non. Cèrt, es sòs son importants, serie pòc responsable afirmar que sonque damb bones intencions es causes melhoraran, mès se cadun de nosati ac pense onèstament creigui qu'arribarà ara madeisha conclosion. E francament, a risc de que se me mauinterprète, sò convençuda qu'emocion ei çò que manque ara politica en aguesti moments.
Onèstament creigui qu'en un moment coma aguest a on era politica e es politics (bèri uns damb rason, non ac nègui) son totaument desprestigiadi, a on es ciutadans se senten desamparadi, molèsti e desmotivadi se presente coma un besonh de prumèr orde umanizar eth ròl deth politic e dera politica en generau. Ei de besonh recuperar eth concèpte literau de "politica", qu'en grèc vò díder ciutadan, civil entà que reaument sigue aquera activitat umana en benefici dera societat. Ei moment donc de retornar as origens entà que es ciutadans e ciutadanes se senten, mos sentegam, particèps d'aguesta societat, e sense cap tipe de dubte ei moment entà, de vertat, trabalhar peth ben comun, somar en lòc de restar, e finaument, ei eth moment entà que toti aqueri qu'auem ua responsabilitat publica, sigue ath nivèu que sigue, rebrembegam per qué e entà qué pugèrem en aguest tren. Es generacions futures meriten qu'aqueri qu'aué an era oportunitat de cambiar es causes, de melhorar era vida des nòsti vesins e vesies, trabalhen entà arténher eth madeish objectiu: ua societat mès justa e mès conscient. Coma era au fènix, curiosament eth madeish nòm damb eth que se batièc ara capsula de rescat des minèrs chilens, que renèish des sues cendres, ara encara i èm a temps.


text:
Epopèia
Una epopèia (del grèc epopoïa, de ἔπoς, « paraulas d'un cant », mas sustot « la paraula en çò qu'a d'eminentament vibratòria ») es un long poèma narratiu que descriu las accions guerrièras (gèsta) e eroïcas. Los rapòrts de l'epopèia amb la realitat istorica vàrian. Mai que mai las epopèias pintran lo passat d'un pòble d'un biais mai o mens mitic. Se parla de "tonalitat epica" per las òbras non poeticas, o poèmas que l'estil o la tematica son pròches de l'epopèia.
En rason de la definicion del rapòrt entre un buf poetic e lo raconte fondator d'un pòble, foguèt defendut que Las Tragicas d'Agrippa d'Aubigné podián èsser tengudas per una epopèia pels uganauds. La Legenda dels sègles de Victor Hugo es tanben considerada coma una epopèia contemporanèa.
Somari
Contenguts, caracteristicas e foncions[modificar | modificar la font]
Evolucion[modificar | modificar la font]
D'unas epopèias famosas[modificar | modificar la font]
- epopèias babilonianas:
- l'epopèia de Gilgamesh
- epopèias europèas:
- epopèias indianas
L'epopèia a Roma[modificar | modificar la font]
L'istòria a retengut 3 tipes d'epopèia


text:
Mangròva
Una mangròva es un tipe d'ecosistèma tropical o subtropical que s'encontran generalament dins de zonas intermediàrias de marèas de còstas protegidas o pauc expausadas: golf, calanca, grau, o estuari d'un fluvi e que recebon regularament un apòrt d'aiga doça.
Aqueste biotòp presenta una granda biodiversitat, en particular per la preséncia d'espècias vegetalas se caracterizant per de raices immergidas e per son adaptacion a las condicions particularas de las mangròvas: una salinitat enauçada, una oxigenacion febla, un sòl instable e una aiga pro cauda.
Entre aqueles arbres fòrça resistents a la sal, avem per exemple las espècias:
Reparticion geografica[modificar | modificar la font]
La mangròva se desvolopa subre lo litoral dins de zònas suavas e paucas prigondas. Ocupa la màger part de las còstas e dèltas de las regions tropicalas en assegurar una proteccion chanuda contra l'erosion e los tsunamis. Cobrís una superfícia d'aperaquí 150 000 km² sus la nòstra planeta[1]. Se situa per las zònas costièras entre las latituds 25° N e 25° S es a dire la zòna intertropicala :
- En Africa :
- En Africa de l'Èst : del sud de Somalia a Moçambic se pòt observar una mangròva densa e nauta d'un quinzenat de mètres.
- Al nòrd, al ras de la mar Roja e de l'ocean Indian, es ja mens densa e fa pas que 5 mètres de naut.
- En Africa de l'Oèst es presenta dins lo golf de Guinèa.
- A Madagascar.
- En Asia son presentas las mangròvas dins las illas pus al sud (illas Yaeyama) de Japon e mai en Asia del Sud-Èst e totas las illas que la separa d'Austràlia.
- Lo pus grand ensemble de mangròva del monde es lo dèlta de Ganges e de Bramapotre.
- En America del Sud, la mangròva es gaireben pertot pel litoral nòrd del continent. Aital que dins lo sud de l'America Centrala dusca a l'Equator. D'unes arbres superan 30 mètres de naut en Guaiana.
- En America del Nòrd, la mangròva buta pel litoral sud de Florida (Estats Units), en particular dins lo parc nacional de Biscayne[2].
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Estimacion de l'an 2000 facha per la FAO Conversion et conservation des mangroves
- ↑ (en) Natural Features & Ecosystems. Consultat lo 2009


text:
Marsupialia
Lo grop dels marsupials (Marsupialia), del grèc marsipos « sac », es una sosclassa de mamifèrs, onte la femèla a una pòcha abdominala, apelada marsupium, dins la quala pòrta son pichon aprèp sa naissença. Lo pichon, nat dins un estat de desvolopament fòrt incomplet, demòra dins aquesta pòcha, ligat a una mamèla de sa maire, fins que se pòsca noirir d'esperel.
Los marsupials vivon totes en Austràlia, en Tasmania o en Nòva Guinèa, a l'excepcion de la sariga e de la musaranha marsupiala que vivon en America.
Qualques exemples de marsupials : lo cangoró, lo oallabí, lo coala, lo vombat, la sariga. De nombrosas autras espècias son mens conegudas, coma lo gat marsupial, e fòrça an disparegut.
Los marsupials se pòdon veire coma l'anèl de la cadena intermediari entre los monotrèmas ovipars e los mamifèrs placentaris.
Classificacion[modificar | modificar la font]
Los marsupials son generalament classats en 7 òrdres
- Dasyuromorphia (marsupials carnivòrs)
- Didelphimorphia (sarigas)
- Diprotodontia
- Microbiotheria
- Notoryctemorphia
- Paucituberculata
- Peramelemorphia


text:
Donald Duck
Lo personatge de Donald Duck (en occitan seriá Donald lo Tiron) es amb Mickey Mouse un dels mai coneguts de la The Walt Disney Company, que siá dins los dessenhs animats o per las bendas dessenhadas. Donald es un tiron blanc antropomòrf amb un bec, de cambas e de pautas de color irange. Es generalament vestit d'una camisa de marin e d'una mena de capèl, mas a pas de pantalons (levat quand va nadar). Se ditz qu'aqueste personatge foguèt censurat en Finlàndia per aquesta rason, mas es probable que siá pas qu'una legenda urbana.
Segon lo dessenh animat Donald Gets Drafted (1942), son nom complet es Donald Duck Fauntleroy. Dins sa familha pròcha a un oncle millionari e tres nebots.


text:
Formula quimica
La formula quimica d'ua molecula organica o minerau qu'ei la soa composicion en elements e la loa quantitat. Los elements que son mentavuts dens l'òrdi alfabetic a despart deu carbòni e de l'idrogèn qui son hicats a la debuta de la formula.
La formula quimica non dar pas sonque la composicion elementària de la molecula, shens ne precisar la natura deus son grops quimics ni tanpòc la loa localizacion dens la molecula. Aquò que vòu díser que duas moleculas diferentas (o mei) que poden aver la medisha formula quimica e que son alavetz aperadas « isomèrs ».
Exemples de formulas quimicas[modificar | modificar la font]
- La famosa formula quimica de l'aiga qu'ei H2O, çò qui vòu de segur díser qu'ei compausada de dus atòms d'idrogèn e d'un d'oxigèn.
- Lo butan e l'isobutan, dus isomèrs, qu'an donc la medisha formula quimica : C4H10 mes la loas formulas semidesenvolopadas que nse muisha que son en vertat duas moleculas diferentas:


text:
Lista dels primièrs ministres de Liban
Aquesta es la lista dels de primièrs ministres de Liban. Malgrat pas aver una determinacion en aquò de sens en la constitucion, per tradicion dempuèi lo 1943 lo primièr ministre a d'èsser musulman sunnita. Malgrat aiçò, fòrça foguèron crestians.
Somari
Mandat Francés en Liban (1926-1943)[modificar | modificar la font]
Republica de Liban (1943 fins a uèi)[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- Controvèrsia: escandilhament del mandat lo 22 de setembre de 1988 discutible.
- Controvèrsia:indicacion coma nòu governant lo 22 de setembre de 1988 discutible.


text:
Swatch Group
Swatch Group es una entrepresa multinacionala quotada au Swiss Market Index. Son sèti sociau si situa a Bienne en Soïssa. Es la societat de relotjariá la mai gròssa dau monde, que produtz fòrça varietats de mòstras e d'elements per la fabricacion dei mòstras.
Nasquèt en 1983 de la fusion dei dos gròs gropes relotgiers soís ASUAG (Longines, Rado...) e SSIH (Omega, Tissot, Lemania Watch), après un estudi estrategic de la societat Hayek Engineering. Son president actuau es Nicolas Hayek.


text:
Catacrèsi
Una catacrèsi (del grèc ancian katάxpnσις katákhrêsis, "emplèc, usatge") es una figura de retorica que consistís en l'utilizacion d'un mot en defòra de son sens pròpri per fagar un novèl lexèma.
Creacion d'expressions novèlas[modificar | modificar la font]
La catacrèsi es un procès important per crear de mots novèls que designaràn de realitats qu'an pas encara de tèrmes pròpris.
exemples: pè d'escala, pè de taula.
Lo sens pròpri de "pè" a desaparegut per poder crear una unitat lexicala novèla.
Una catacrèsi designa atal lo procès de creacion de mots novèls qu'utilizan aquesta tecnica.
ex. ensalada de tomatas
Fonccionament[modificar | modificar la font]
La catacrèsi es sovent basada sus:
- la metonimia
- la metafòra


text:
Edat del Bronze
L'Edat del Bronze es lo nom balhat pels arqueològs a una fasa dins la cultura umana, intermediària entre l'Edat de la Pèira e l'Edat del Fèrre, quand las armas e las aisinas foguèron, coma una règla generala, fargadas de bronze.
Es un periòde de la civilizacion caracterizat pel desvolopament de la metallurgia e de las tecnicas d'extraccion del coire e dels minerals que permetèron la fabricacion d'aliatges per obténer lo bronze. Fa partida de la preïstòria e seguís lo Neolitic dins la màger partida del mond. Se desvolopèt en Euròpa entre 1800 e 700 abC dividida en tres fasas: lo Bronze Ancian de 1800 a 1500 abC, lo Bronze Mejan de 1500 a 1200 abC e lo Bronze Final de 1200 a 700 abC. Per l'Orient Mejan s'establisson las datas seguentas: lo Bronze Ancian de 3500 a 2000 abC, lo Bronze Mejan de 2000 a 1600 abC e lo Bronze Final de 1600 a 1200 abC.
Se caracteriza per la creissença demografica, l'abandon parcial de la transumància (migracions sasonièras) e la tendéncia lenta al sedentarisme. L'òme viu generalament dins de baumas mas tanben dins de tucs estrategics e dins de vilatges abrigats. L'inumacion (enterrament) se fa dins de baumas e de dolmèns probablament bastits de per abans, ara tornar utilizats, en mai d'autres novèls. Son caracteristicas las ponchas de sageta e los objèctes de pimpa. L'art presenta de figuras de pèira e de dessenhs de scènas de mòrt. La descobèrta del coire, de l'estam e del bronze, faguèron se mòure mantun pòble en cèrca d'aquestes metals, emportant amb eles lors règlas culturalas e lors tecnicas. L'utilizacion del metal fa créisser la complexitat de l'estructura sociala de las comunautats, e apareisson de luchas tribalas. Lo mestritge del metal determinava lo poder e la riquesa, çò que donèt naissença a una minoritat de privilegiats, en front d'una majoritat de subordenats. Las culturas neoliticas vivián dins los plans e practicament avián pas d'armas, mas ara se fan de besonh per las guèrras entre grops opausats. Tre abans 1700 abC, los besonhs defensius dels grops fan que bastiguèron lors abitats en luòcs de bon defendre; dins los cavòts començan d'abondar las armas. Dins la Peninsula Iberica l'Edat del Bronze es marcada per l'existéncia de doas culturas que començan al Neolitic: la cultura de l'Argar, nomenada tanben cultura almerienca - Fasa III, successora de la cultura de Los Millares o cultura almerienca - Fasa II, d'origina orientala, benlèu siriana, amb de possiblas influéncias egipcianas. E la cultura campanifòrma. Lo coire foguèt lo primièr material que los metallurgistas aprenguèron de trabalhar e pus tard, de durcir amb d'estam. Mantun pòble trabalhèt lo bronze sens aver conegut lo coire o utilizèt los dos a l'encòp, mas aquò foguèt pas lo cas general encara que se produsiguèt fòrça sovent perque los pòbles utilizavan çò que ne dispausavan dins lors territòris. Lo coire s'obten en d'epòcas e de luòcs divèrses. L'emplec del coire en Orient Mejan remonta a una data anteriora a 4000 aC (benlèu tanben cap a 5000 aC). L'aliatge considerat corrècte èra 90-10 mas dins un grand nombre de descobèrtas arqueologicas la proporcion es tostem inferiora a 94-6. Lo coire èra abondós en Chipre, que ancianament se disiá Alashiya, e apuèi se nomena Cyprium, derivat del mot coire (l'entretòc arribe al latin ont "coire" es cuprum). L'aur es anterior al bronze e benlèu al coire. Tanben dins la meteissa epòca que lo coire apareisson l'argent e lo mercuri; d'en primièr s'utilizèt l'estam per durcir lo coire, de còps mesclat amb de zinc. Per contra encara se mestrejava pas la tecnica de la fusion del fèrre. Lo coire s'obten de la malaquita e de l'azurita, e rarament dels sulfurs de coire. S'obtenon los nomenats coires negres, coire en brut e d'autras varietats. Lo coire se fond a 1 200 °C (mens que l'argent mas mai que l'aur). Se trapava dins la cuprita (coire roge), la tenorita (coire negre), la chalcorina e la covellina (combinada amb de sofre). Las piritas de coire (erubescita, bornitas e tetraedritas) èran una combinason de coire amb de sulfurs metallics. Tanben i aviá de coire dins fòrça minerals e dins mantuna sal (coma l'azurita e la malaquita). Los fondedors de bronze utilizavan de mòtles de pèira. Lo mòtle se compausava de doas parts: una d'elas ont avián fach l'uet (extrèmament afinat e precís) de l'objècte per crear, en mai d'una dobertura separada. Dins l'uet se li tirava lo metal fondut e dessús se flocava una pèira plana a manièra de tapa. Quand lo metal fondut se refredava s'introdusiá un conhet dins la dobertura per tal de separar lo mòtle de la tapa, e s'obteniá la figura. Pasmens, existisson pas força pèças de bronze. Lo material èra pas abondós. Se mestrejava la tecnica mas mancava la matèria primièra.


text:
Minho (flum)
Minho (en portugués) o Miño (en castelhan e en galèc) es un flum del Nòrd-Oèst d'Espanha e del Nòrd de Portugal que passa per las províncias galicianas de Lugo, Ourense e Pontevedra e portuguesas de Minho.
Sa longor es de prèp de 310 km sus un bacin de 12 486 km². Es navigable suls 33 darrièrs quilomètres.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Long de 310 km environ, Minho constituís la frontièra entre Espanha e Portugal, dempuèi Melgaço fins a Caminha, sus une longor de 76 km. Miño castelhan e galèc, e Minho portugués venon ambedós del latin Minius.
La font de Minho se trapa a gaireben 50 km al nòrd de Lugo en Galícia a 695 mètres d'altitud, dans un luòc nomenat Pedregal d'Irimia. Lo flum passa al ras sud de las muralhas de la vièlha vila romana e va cap al sud per las gòrjas fins que la val venga mai larga al nòrd d'Ourense. Son cors superior es classat "resèrva de la biosfèra". Passa al pè de Portomarín ont travèrsa l'itinerari modèrne del Camin francés de Sant Jaume.
A Peares (vint quilomètres al nòrd d'Ourense), recep las aigas de son afluent principal, Sil. Passat Ourense, lo flum va cap al sud-oèst fins a aténher la frontièra portuguesa prèp de Melgaço.
La val es una zona agricòla astrada e verda ont cada mètre carrat de tèrra es utlizat per produire milh, trufa, caulet, o de pasturas.
Lo flum s'escampa dins l'Ocean Atlantic entre A Guarda (Pontevedra) e Caminha.
Restancas[modificar | modificar la font]
Afluents principals[modificar | modificar la font]
- Sil,
- Neira,
- Avia,
- Barbantiño,
- Búbal.
Idrometria - Los debits mesadièrs a Foz do Mouro[modificar | modificar la font]
Lo debit de Minho foguèt observat pendent 9 ans (1976-1984), a Foz do Mouro, localitat situada en Portugal, prèp de la boca dins l'ocean [1].
Minho es un flum abondant. Lo debit mejan interannal a Foz do Mouro es de 313 m³/s per une superfícia presa en compte de 15 457 km2, o gaireben tot lo bacin versant del flum.
Minho presenta de variacions sasonièras de debit relativament grandas. Las aigas nautas son en ivèrn, de decembre a març (amb un maximum en febrièr), e se caracterizan per de debits mesadièrs mejans anant de 435 a 669 m³/s. A la fin de març, lo debit demenís progressivament e las aigas bassas son en estiu de julh a setembre, amb una baissa del debit mesadièr mejan de 105 m³ en agost, çò que demora fòrt consistissent.


text:
Ouilly-du-Houley
Ouilly-du-Houley es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Pichon vilatge traversat per la Paquine e dominat per lo sieu castèl.
Petit village traversé par la Paquine et dominé par son château.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1825, Sant-Leugièr-de detlo-Houley (263 abitants l'an 1821, Sant-Leugièr-de Ouilly abans 1801) absorbeix Ouilly-la-Ribaude (191 abitants, abans 1801 Sant-Martin-de Ouilly, Martin-de Ouilly) e ven Ouilly-de detlo-Houley[1],[2].
En 1825, Saint-Léger-du-Houley (263 habitants en 1821, Saint-Léger-d'Ouilly avant 1801) absorbe Ouilly-la-Ribaude (191 habitants, avant 1801 Saint-Martin-d'Ouilly, Martin-d'Ouilly) et devient Ouilly-du-Houley[3],[4].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « {{{titre}}} », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 6 de febrièr 2008
- ↑ Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « {{{titre}}} », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 6 de febrièr 2008
- ↑ Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « Notice communale - Ouilly-du-Houley », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 6 février 2008
- ↑ Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « Notice communale - Ouilly-la-Ribaude », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 6 février 2008


text:
Vougy
Vougy en arpitan (Vougy en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Vougy Se situa en la vallée de la Arve, entre Cluses e Bonneville. Ela se étire entre lo riu e las primièras pendentas raides #que pòrtan al Mont-Saxonnex
Vougy se situe dans la vallée de l'Arve, entre Cluses et Bonneville. Elle s'étire entre la rivière et les premières pentes raides qui mènent au Mont-Saxonnex


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Gillonnay es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
La municipalitat de Gillonnay se situa en la plana de la Bièvre a 3 quilomètres a l'èst de la Còsta-Santa-André e a l'oèst de St Hilaire de la Quòta.
La commune de Gillonnay se situe dans la plaine de la Bièvre à 3 kilomètres à l'est de la Côte-Saint-André et à l'ouest de St Hilaire de la Cote.
Gillonnay
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !


text:
Villes et mairies du District de Winterthur (10)
Liste des communes
Winterthour
Ville de Winterthour, localité de la Suisse de 93 000 habitants.
La mairie de Winterthour a un site Internet.
Seuzach
Ville de Seuzach, localité de la Suisse de 6 600 habitants.
La mairie de Seuzach a une adresse e-mail et un site Internet.
Zell
Ville de Zell, localité de la Suisse de 4 700 habitants.
La mairie de Zell a une adresse e-mail et un site Internet.
Neftenbach
Ville de Neftenbach, localité de la Suisse de 4 500 habitants.
La mairie de Neftenbach a une adresse e-mail.
Wiesendangen
Ville de Wiesendangen, localité de la Suisse de 4 300 habitants.
La mairie de Wiesendangen a une adresse e-mail et un site Internet.
Turbenthal
Ville de Turbenthal, localité de la Suisse de 4 100 habitants.
La mairie de Turbenthal a une adresse e-mail et un site Internet.
Elgg
Ville de Elgg, localité de la Suisse de 3 700 habitants.
La mairie de Elgg a une adresse e-mail et un site Internet.
Elsau
Ville de Elsau, localité de la Suisse de 3 000 habitants.
La mairie de Elsau a une adresse e-mail et un site Internet.
Hettlingen
Ville de Hettlingen, localité de la Suisse de 2 800 habitants.
La mairie de Hettlingen a une adresse e-mail et un site Internet.
Pfungen
Ville de Pfungen, localité de la Suisse de 2 600 habitants.
La mairie de Pfungen a une adresse e-mail et un site Internet.
Rickenbach
Ville de Rickenbach, localité de la Suisse de 2 400 habitants.
La mairie de Rickenbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Brütten
Village de Brütten, localité de la Suisse de 1 800 habitants.
La mairie de Brütten a une adresse e-mail et un site Internet.
Dinhard
Village de Dinhard, localité de la Suisse de 1 300 habitants.
La mairie de Dinhard a une adresse e-mail et un site Internet.
Hagenbuch
Village de Hagenbuch, localité de la Suisse de 1 000 habitants.
La mairie de Hagenbuch a une adresse e-mail et un site Internet.
Bertschikon bei Attikon
Village de Bertschikon bei Attikon, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Bertschikon bei Attikon a une adresse e-mail et un site Internet.
Dägerlen
Village de Dägerlen, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Dägerlen a une adresse e-mail et un site Internet.
Ellikon an der Thur
Village de Ellikon an der Thur, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Ellikon an der Thur a une adresse e-mail et un site Internet.
Schlatt
Village de Schlatt, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Schlatt a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Sceautres
Sceautres (Sceautres en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Sceautres a situat a 20 minutas de Montélimar, 50 minutas de Valéncia e a 1 ora 30 de Marselha e de Lion.
La commune de Sceautres est située à 20 minutes de Montélimar, 50 minutes de Valence et à 1 heure 30 de Marseille et de Lyon.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Sceautres dépendait Del diocèse de Viviers e de la subdélégation del Bas-Vivarais. A Modèl:La s-, en lo moment de las guèrras de religion, las protestants massacrèrent la garnison.
Sceautres dépendait du diocèse de Viviers et de la subdélégation du Bas-Vivarais. Au Modèl:S-, lors des guerres de religion, les protestants massacrèrent la garnison.


text:
HMS Beagle
Lo HMS Beagle foguèt un naviri de la Royal Navy de la classa Cherokee. Foguèt lançat lo 11 de mai de 1820 al pòrt de Woolwich, sus Tamèsi. Au mes de julhet d'aquesta annada, lo Beagle prenguèt part a la celebracion del coronament del rei Jòrdi IV. Lo naviri aguèt puèi pas pus d'utilitat fins a çò que foguèsse reabilitat en naviride recerca. Faguèt tres expedicions. Foguèt famós per aver embarcat lo naturalista Charles Darwin, del temps de sa segonda mission, entre 1831 e 1836. Le raconte del viatge es detalhat dins lo libre de Darwin, Lo Viatge del Beagle, publicat en 1839.


text:
Letra
La letra es l'un dels signes grafics formant un alfabet e servissent a transcriure una lenga.
L'origina d'aquel mot eretat del latin (littera) es inconeguda. Le d'signale Benlèu una possibla provenença del grèc (lenga) o un manlèu etrusc[1]
Lo mot simple, unitat portadora de significacion d'una lenga donada, es un assemblatge d'una o mai letras, eventualament completadas par de signes diacritics (accents, cedilha, punts, croquets, tilda, rond al cap, etc.). Las letras d'un mot son juxtapausadas d'un biais convencional: en occitan, son linhadas orizontalament e escritas d'esquèrra cap a drecha.
La grafia d'una meteissa letra pòt variar :
- per un coble de letras donat, sovent un doblament de la meteissa letra: en alemand, lo caractèr ß remplaça lo coble ss ;
- en foncion de sa plaça dins lo mot; per exemple :
- la letra grèga σ s'escriu ς a la fin d'un mot (es una varianta contextuala) ;
- utilizacion de la majuscula per l'iniciala de qualques mots.
Istòria[modificar | modificar la font]
L'escritura existís dempuèi prèp de 5000 ans. Lo primièr vertadièr alfabet apareguèt en 1400 ab. C. e l'alfabet latin al sègle III amb sas 19 letras, davancièr de l'alfabet europèu.


text:
Gouenoù
Gouenoù en breton ( Gouesnou en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Gouesnou es una vila de Brèst Metròpoli Océane (Comunitat Urbana de Brèst) amb las municipalitats de Bohars, Guilers, Guipavas, Lo Relecq-Kerhuon, Plougastel-Daoulas, Plouzané e Brèst. Gouesnou Aderís tanben al transcors del País de Brèst e a situat al nòrd de Brèst. La vila a traversat per un fleuve litoral : la Penfeld #que se tira de contunh en la rade de Brèst, via la arsenal de Brèst. La vila acuèlh en la siá part sud una part de la zòna industriala e comerciala màger de la region brestoise[1].
L'altitud del finage communal vària de 103 mètres a 58 mètres, lo bourg, situat sus una éminence, en se trobant cap a 80 mètres d'altitud.
La municipalitat aprofècha d'un climat océanique, temps fresc en ivèrn e doç en #èsser.
Gouesnou est une ville de Brest Métropole Océane (Communauté Urbaine de Brest) avec les communes de Bohars, Guilers, Guipavas, Le Relecq-Kerhuon, Plougastel-Daoulas, Plouzané et Brest. Gouesnou adhère aussi à la démarche du Pays de Brest et est située au nord de Brest. La ville est traversée par un fleuve côtier : la Penfeld qui se jette ensuite dans la rade de Brest, via l'arsenal de Brest. La ville accueille dans sa partie sud une partie de la zone industrielle et commerciale majeure de la région brestoise[2].
L'altitude du finage communal varie de 103 mètres à 58 mètres, le bourg, situé sur une éminence, se trouvant vers 80 mètres d'altitude.
La commune profite d'un climat océanique, temps frais en hiver et doux en été.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ La màger part de la ZIC es a Brèst e una autra part es sus la municipalitat de Guipavas.
- ↑ La majeure partie de la ZIC est à Brest et une autre partie est sur la commune de Guipavas.


text:
campanada del 2 d'abrial 2015
L'IEO d'Arièja a participat a la campanada lançada per l'iniciativa lengadoc.
La tòca èra de mostrar als novèls elegits d'Arièja que l'occitan es viu malgrat la situacion catastrofica ont se trapan la lenga e la cultura occitanas dins cada departament.
Enric NAYROU, President del Conselh departamental tenguèt a saludar les parcenejants e prepausèt de les rescontrar per entendre çò qu'an a díser.
FR3 èra presenta per un reportatge qu'òm poirà véser dins "viure al país" le dissabte 4 d'abrial.
Trobaretz aquí le tèxte remés als elegits :
Aicí le reportatge de FR3 sus las campanadas pels departaments de la region.


text:
Per los Beocians, coma ieu, que son jos fenestra, aviai trapat aquò sul sit de l'IEO 06:
Coma faire per metre de signes diacritics quora volem escriure occitan sus l’ordinator ?
dissabta 25 de decembre dau 2004 per Joan-Pèire
Lu signes diacritics son lu accents aguts ò greus, tremàs e virgoletas (cedilles) que si meton sobre ò sota li letras. Quora utilisam l’ordinator (ò computaire) sabem pas totjorn coma faire. Lo sistema AZERTY es pas estat fach per escriure niçard. Vequí li claus ò escorchas que v’ajuderàn a escriure occitan : Mantenetz lo det "esquissat" sus "alt" pi picatz lo còde indicat
á alt 160
Á alt 181
À alt 183
È alt 212
É alt 144
í alt 161
Í alt 214
ï alt 139
Ï alt 216
ò alt 149
Ò alt 227
ó alt 162
Ó alt 224
ú alt 163
Ú alt 233
ü alt 129
Ü alt 154
Ç alt 128 (majuscule)


text:
Nombre de messatges : 2534 Localisacion : Bordèu Dialècte : Lemosin Nivèl de Lenga : Soi confirmat, dins mai d'un dialècte Dins OCCITANIA !!, demòri a costat : del Cinemá Date d'inscription : 26/02/2007
Coneissetz Stupeflip, lo grop de branques punk/hip-hop coneguts un temps per un tube "Je fume pu d'shit", qu'avia pas ren a veire emb lo reste de lurs chançons, çò que fa que fugueren plantats per la mitat de lur public e lur maison de disques ? Io sei fan, mas 'quò engatja que io...
Ara son 'restats, mas un temps eran los reis de l'underground parisenc, çò que fuguet per ilhs l'ocasion de rencontrar Jeff de Sonoloco, que l'i era sovent (me sembla ben d'alhors que Sonoloco an vertadierament començat per daus concerts dins las cavas parisianas).
La rescontra a balhat un duò StupeFlip/Sonoloco, en frances e en occitan, "Aqui per far dau brutz" demorat inedit, e que vene de tornar trobar sus lo net. Atencion, perla rara !


text:
Vladimir Dragomirov
̞Vladimir Mikhailovich Dragomirov (1862–Kyiv, 1920) foguèt un general ucraïnian de l'Armada Imperiala Russa.
Biografia[modificar | modificar la font]
Vladimir èra lo filh de Mikhail Ivanovich Dragomirov, un general plan important de l'Armada de l'empèri rus. Son fraire Abram Dragomirov tanben èra militar e mai general dins aquesta armada.
Vladimir dintrèt dins l'Armada Imperiala jove, e en 1909 was District Quartermaster dins lo districte militar de Kyiv ont ocupava lo reng de Major General.[1] Foguèt general tsarista durant la màger part de la Primièra Guèrra Mondiala. Luchèt activament dins las regions de Galícia e de Volhynia en 1916, e i foguèt nafrat seriosament. Durant lo mes de mai de 1917, aprèp la revolucion de febrièr foguèt causit per comandar lo Front septentrional. Cinc meses mai tard Dragomirov prenguèt la succession d'Anton Denikin coma comandaire del Front sudoèst.
En seguida de la revolucion d'octobre, Dragomirov s'aliguèt amb los contrarevolucionaris e mai assumiguèt una posicion de menaire dins las fòrças anti-bolshevicas, e venguèt lo cap d'una administracion d'oposicion al movement bolshevic en novembre de 1918, mentre que collaborava activament amb Denikin dins lo conselh militar d'aqueste.
Foguèt nomenat governador militar a Kyiv en octobre de 1919. L'an seguent, quand la capitala ucraïniana tombèt jos l'avançada de l'armada polonesa desapareguèt e se pensa que moriguèt durant l'ofensiva.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Rzhishchev, Ukraine verificat lo 6 de genièr de 2009


text:
Alzing
Alzing es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge se situa en lo País de Nied, près de la vila de Bouzonville, cap de-luòc del costat.
Le village se situe dans le Pays de Nied, à proximité de la ville de Bouzonville, chef-lieu du canton.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
L'aucupacion del luòc es fòrça anciana, coma ne testifica la descobèrta de vestigis archéologiques en bòsc communale amb tumuli.
L'occupation du site est très ancienne, comme en témoigne la découverte de vestiges archéologiques en forêt communale avec des tumuli.


text:
- Home
- Streetwear
- Caps & Hats
ETNIES Caps & Hats
18 items
Filter and sort (1)
-
-
BrandsCaps e Hats 123Klan Caps e Hats Acapulco Gold Caps e Hats Adidas Originals by White Mountaineering Caps e Hats Adidas Originals Caps e Hats Adidas Skateboarding Caps e Hats Alife Caps e Hats Altamont Caps e Hats Asics Caps e Hats Carhartt Caps e Hats Cayler e Sons Caps e Hats ChampionCaps e Hats Diamond Supply Caps e Hats Dickies Caps e Hats Doomsday Caps e Hats Streetwear Caps e Hats Globe Caps e Hats Herschel Caps e Hats Huf Caps e Hats Iuter Caps e Hats Jordan Caps e Hats Lobster Caps e Hats LRGCaps e Hats Mishka Caps e Hats Mitchell e Ness Caps e Hats Mr Serious Caps e Hats Napapijri Caps e Hats Neff Caps e Hats New Era Caps e Hats Nike Caps e Hats Nike SB Caps e Hats Nixon Caps e Hats Obey Caps e Hats OfficialCaps e Hats Only Caps e Hats Osiris Caps e Hats Penfield Caps e Hats Poler Caps e Hats Premiere Caps e Hats Puma Caps e Hats Quintin Caps e Hats Rebel 8 Caps e Hats Reebok Caps e Hats Rip N Dip Caps e Hats RockwellCaps e Hats Rvca Caps e Hats Santa Cruz Caps e Hats Seventh Letter Caps e Hats Southfresh Caps e Hats Ssur Caps e Hats Staple Caps e Hats State Of Mind Caps e Hats Stussy Caps e Hats Supra Caps e Hats The North Face Caps e Hats ThrasherPage 1
- Sort by:
Can't find what you're looking for? Browse by Brand or Category:
Or try a search in our catalog
Suggested by our customers:


text:
Elif Şafak
Elif Şafak, tanben escrich sovent jos la forma anglesa Shafak (Estrasborg, 25 d'octobre de 1971) es una escrivana e cronicaira turca. Es un dels autors mai apreciats del país e l'escrivana que sos libres son dins las melhoras vendas. Sos libres, escriches mai que mai en turc mas de còps que i a tanben en anglés, son estats revirats en 39 lengas estrangièras. Son primièr roman, Pinhan, recebèt lo Prèmi Rumi en 1998.
Biografia[modificar | modificar la font]
Elif Şafak nasquèt a Estrasborg en 1971 dins una familha de diplomatas turcs. Quand sos parents divorcièron, demorèt amb sa maire. Passèt son adolescéncia dins divèrses païses, en Espanha a Madrid e en Jordania a Amman, abans de tornar a Turquia. Ailà se diplomèt en Relacions Internacionalas en Orient Mejan a l'Universitat Tecnica d'Ankara. Obtenguèt puèi una mestresa en sciéncia del genre e estudis feminins. Aprèp passèt un doctorat en filosofia dins lo departament de sciéncia politica d'aquela universitat que capitèt amb una tèsi sus la deconstruccion de la feminitat dins l'Islam. Ensenhèt la cultura e l'istòria otomana a l'Universitat Bilgi d'Istanbol e mai tard, a partir de 2002, trabalhèt coma professora als Estats Units dins las universitats de Boston, Michigan e de Tucson.
Òbras[modificar | modificar la font]
- Kem Gözlere Anadolu (1994)
- Pinhan (1997)
- Şehrin Aynaları (1999)
- Mahrem (2000)
- Bit Palas (2002)
- Araf (2004)
- Beşpeşe (2004)
- Med-Cezir (2005)
- Baba ve Piç (2006)
- Siyah Süt (2007)
- Aşk (2009)
- Kâğıt Helva (2010)
- Firarperest (2010)
- İskender (2011)
- Şemspare (2012)


text:
Cultura de la terralha cordada
La cultura de la terralha cordada designa una cultura preïstòrica caracterizada per una terralha decorada per l'estampatge de cordetas sus l'argiela crusa. Entre 3000 e 2200 avC, s'estendiguèt sus una partida importanta de l'Euròpa continentala dau nòrd-èst de França fins a Russia. Se pòu devesir entre cinc zònas principalas :
- la cultura de la terralha cordada « estandard » que s'estendiguèt en Euròpa Centrala, principalament en Polonha e en Alemanha.
- la cultura dei tombas individualas que s'estendiguèt dins lo sud d'Escandinàvia. Èra caracterizada per de tombas individualas decoradas per d'armas (destrau de guèrra) ò d'objèctes d'ambre.
- la cultura dei destraus de guèrra norvegianosuedesas que s'estendiguèt en Escandinàvia. Aqueleis armas èran d'objèctes mostrant l'estatut sociau de son possessor e i a gaire d'indicis sus una evolucion d'aquela utilizacion. Aquela cultura bastiguèt tanben de monuments megalitics e de tombas individualas.
- la cultura dei destraus de guèrra finesas que s'estendiguèt en Finlàndia. En causa dei condicions climaticas, la caça e la culhida semblèron i tenir un ròtle pus important que dins lo rèsta de la zòna d'expansion de la terralha cordada.
- l'ensems format per lei culturas de Dnipr mejan e de Fatyanovo-Balanovo (situada lòng de Vòlga). Èran en contacte ambé l'estèpa eurasiatica e influenciadas per lei culturas de la region deis Orals.


text:
L'economia de las Samoa Occidentalas es fòrça dependenta de las exportacions agricòlas e de las devisas mandadas per los sieus nacionals, e mai de l'ajuda exteriora. Dos tèrces de la populacion se consacra a l'agricultura, en essent l'activitat pus importanta l'exportacion de còpra e d'òli de còco e d'autras derivats de la meteissa planta.
Lo sector industriala es consacrat gaireben en la siá integritat a la transformacion de produches agricòlas. Lo sector mai en creissença actualament es lo del torisme, qu'ofrís a l'ora d'ara un emplec a 20% de la populacion. Gairenben 122 000 toristas visitèron las Samoas Occidentalas en 2007[1].


text:
06/11/2015
Raibe negre 4, per Gilbert Borgés
Me damande çò que sei vengut fotre. Faudriá pas que quò vene una 'bituda. Tres oras. De la nuech. Telefòne. Frederica. «Ven viste, i a quauqu'un defòra !»
Es 'ribada a la maison i a sieis mes. Quante son òme a disaparegut. A sonat au mitan de la nuech. L'ai instalada chas me. Era pas tròp galharda, la Frederica. Quo era pas ren, la disparicion de son òme : dietz-e-uech còps de coteu dins lo parpalh. Daus brigons pertot. Pas d'indici. Los gendarmas an passat dau temps sus l'afar. Ren trobat.
Cinc mes, es demorada a la maison. Quo es pas grand chas me. Una cosina, una chambra. Quo es tot. Nonmas un liech. Am degut lo pertatjar. S'i es facha. Io tanben. E puei faliá se la suportar, la Frederica. Grumilhas dau matin, chagrin. Grumilhas dau ser, esper. Totjorn a purar sus son Bernat. Aviá daus un còp l'impression d'i estre a tres, dins lo liech ! Quante purava pas, faliá que tot vire autorn d'ela. Conneissiá quitament pus ma maison.
E puei, i a quinze jorns, miracle. Es tornada tota esfodida a la maison. «Ai trobat una maison. Tota sola. Au mitan daus boescs.»
Tres jorns aprep, quo era signat. Prenguet sos afar e vei-la quí envolada. Poguí tornar trobar una vita un pauc mai suausa.
E puei questa nuech, tres oras : «Ven viste. Quo es tornat partir. Ai vist quauqu'un defòra.»
Me sei bilhat coma ai pogut. Las lums que traucam la ploia. Far atencion de pas esrapar sus la fuelhas amolonadas sus la rota. Ai laissat la veitura a la riba dau chamin sus lo pitit parcatge. Emb l'autò de la Frederica. Dos cents metres a far de pès. Parlas d'un plaser ! Dins la gaulha dau chamin. Jos la ploia. Ai nonmas enquilhat mon susvestit. Pas de chapeu. Pas d'impermeable. Ad un moment, la luna essaia de se monstrar. Pas longtemps. Pas fòrt. Nonmas lo temps de veire quauqu'un corer sus lo chamin. Davant la maison. Viste. Sens bruch. Me doble per 'mor d'avançar sens me far veire. Sabe que si ai vist la siloeta, a tanben pogut me veire. Mas quo es un reflexe.
La clardat de la luna tòrna. Pas longtemps. Nonmas lo temps de veire la siloeta fina davant me. Un grand coteu dins la man. Una cagola sus la testa. Mestier de se clachar ? Vonta de se monstrar ? Pas lo temps de calcular. 'Trape la cagola e tire. Las boclas rossas de Frederica. La charn de frederica. Au mesme moment, la dolor d'un prumier còp de coteu dins lo pitre.
Gilbert Borgés
21:07 Publié dans Raibes negres e Istòrias minuta de Gilbert Borgés | Lien permanent | Commentaires (2)
Commentaires
Franc bon! Ne'n volem d'autris daus raibes coma quò! Contunha...
Écrit par : LC | 06/11/2015
Mercés plan !
Écrit par : Gibert | 07/11/2015
Les commentaires sont fermés.


text:
-31
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -31 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Egipte[modificar | modificar la font]
Batalha d'Actium que veguèt la desfacha de la flòta de Cleopatra e de Marc Antòni en despiech de sa superiotat numerica (500 naviris còntra 400). La fugida de Cleopatra e de Marc Antòni foguèt esplechada per la propaganda d'Octavius per descreditar totalament son rivau que son refús de morir sus lo prat batalhier foguèt jutjat contrari ai valors romanas. La màger part dei legions fidèlas a Marc Antòni cambièron alora de camp e Octavius foguèt rapidament lo cap d'una armada d'au mens 60 legions. Avancèt alora sensa dificultat lòng dau litorau de la Mediterranèa Orientala en direccion d'Egipte que sei tropas terrèstras èran numericament e tacticament inferioras.


text:
Buteo buteo
La Busa o Tartana es un aucèl de rapina qu'aperten a la familha dels Accipitridae. S'encontra en Euròpa, Asia e Africa, mesura tipicament entre 51 e 57 cm de long e 110 a 130 cm d'envergadura, çò que ne'n fa un predator de talha mejana.
Las divèrsas sosespècias se despartisson entre los dos grops seguents:
-Lo grop dels Buteo a l'oèst que son mai o mens sedentaris, o passaires sus distàncias cortetas:
- Buteo buteo buteo : dins Euròpa tota
- B.b. rothschildi : Açòres
- B.b. insularum : Illas Canàrias
- B.b. bannemani : Illas del Cap Verd
- B.b. arigonii : Corsega e Sardenha
- B.b. menetreiesi : Caucàs
- B.b. burterti : Madèira.
-Lo grop Vulpinus a l'est que son mai que mai d'aucèls de passa:


text:
Talassocracia
Una talassocracia es una poténcia politica fondada subretot sus la dominacion de la mar.
Las talassocracias tradicionalas dominan rarament l'interior de tèrras, quitament sus lor pròpri territòri metropolitan. Lo primièr exemple istoric de talassocracia es la civilizacion minoïca. Se pòt tanben mencionar la ciutat grèga d'Atenas al sègle V AbC, Tir, Sidon o Cartage.
Las Republicas maritimas ne son un exemple modèrne. Se pòt citar Venècia et Gènoa, o la Republica de Ragusa. Se pòt apondre lo Reialme de Malhòrca e la Corona d'Aragon en Mar Mediterranèa, la Liga Anseatica en Mar Baltica, e lo Shrîvijaya en Asia del Sud-Èst. Al Marròc, del sègle XVII, un dels rares cas de talassocracia dins lo monde arabomusulman se vei dins las vilas bessonas de Rabat e Salé, entre 1600 e 1660, jol nom de "La Republica de las doas ribas".
Los Fenicians, que dispausavan de fòrça establiments cinc sègles abans Cartage, constituisson pas una talassocracia al sens estricte, perque cambièron pas aquel avantatge en dominacion politica. Pasmens, Erodòt parlava de la necessitat de contrar la talassocracia feniciana en desvolopant "l'empèri maritim" grèc.
Lo tèrme de talassocracia es tanben aplicat a d'empèris, que los territòris de l'Estat s'espandisson sus l'interior dels continents, quitament se son ligats subretot o sonque per de linhas maritimas. Los empèris colonials de Portugal, dels Païses Basses o de la Grand Bretanha emergiguèron coma talassocracias abans de s'espandir suls continents. La talassocracia de l'empèri suedés s'espandiguèt sus la Mar Baltica. Encara, l'Empèri Roman e l'Empèri Otoman, tenent los estreches mai importants de la Mar Mediterranèa, possedissián une autoritat talassocratica.
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo mot talassocracia ven del grèc ancian θaλaσσokpatίa (thalassokratía), format de θάλaσσa (thálassa, « mar ») e de kpάtoς (krátos, « poder, fòrça, poténcia »).
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Salomon Reinach, (fr)Lo maridatge amb la mar, Cultes, mythes et religions, t. II, Ed. Ernest Leroux, París, 1906, pp. 206-219.
- Hervé Coutau-Bégarie, (fr)[1]


text:
Voluta (laüteria)
La voluta qu ei ua partida deus intruments de còrdas (mei que mei deus instruments de còrdas hregadas e de cèrtas mandolinas) : qu'ei hicada a cap de l' instrument e deu son manjo en bèth coronar la caisha de la cavilha o cavilhèr.
Qu'a generaument la fòrma en espirau d ua conca mes que pòt aver fòrmas mei originalas com un cap uman (aquò qu'ei generament lo cas de la viòla d'amor, on simboliza l'amor, sovent com un mainatge deus uelhs bendats) o d'un leon (sus mantuns vriulons e sus ua grana partida deus hardingfele).
Mantuns instruments, generaument originaris d'Alemanha o d'Euròpa Orientau, qu'an ua voluta qui lo son dessenh de conca a mei d'un virolet (aqueths instruments que son generaument considerats com copias deu laütièr italian Giovanni Paolo Maggini e qu'amuishan tanben un hilet doble).
Lo perhiu de la voluta qu'ei dessenhat sus un tròç de husta puish segat au darrèr d'aquò, l'interior de la voluta qu'ei dessenhat sus aqueth tròç de husta puis curat, en seguint lo dessenh, dab ua góbia.


text:
mots cles :cristallerie d'arques vente sous chapiteau - cristallerie d'arques chapiteau - chapiteau cristallerie d arques - soldes cristallerie d'arques - cristallerie d arques vente sous chapiteau - cristal d'arques - chapiteau cristallerie d'arques - suite
chapiteau arques - soldes cristal d'arques - cristallerie d'arques soldes - vente sous chapiteau cristallerie d'arques - arques chapiteau - vente cristallerie arques - cristallerie d'arques - soldes cristallerie arques - vente cristallerie d'arques -


text:
Freddie Mercury
Farrokh Bulsara, mai conegut pel nom artistic de Freddie Mercury, (Stone Town, Zanzibar, 5 de setembre de 1946 - Kensington e Chelsea, Londres, 24 de novembre de 1991) foguèt un musician britanic, cantaire e cap del grop de rock Queen.
Nasquèt lo 5 de setembre de 1946 dins la vila de Stone Town (Zanzibar), amb lo nom de Farrokh Bulsara, filh de Bomi, foncionari de la Cort Suprèma del govèrn britanic, e Jer Bulsara. Los sieus parents èran parses (una comunitat persa, normalament residenta a la Índia, que practica l'anciana religion zoroastriana). Aviá una sòr, Kashmira Bulsara-Cooke. Al cap de pauc temps los sieus parents se transportèron a Bombai. Lo 1954 anèt estudiar al collègi St. Peter a Panchagani, a unes 80 quilomètres de Bombai. Foguèt ailà ont los sieus amics comencèron a li dire Freddie, nom que la familha adoptèt tanben.
Sens dobte, es una de las melhoras voses qu'a donat lo pop-ròck lo sègle XX, dotada d'un extraordinari registre (tres octaves e mièja), e que cantèt amb el una granda varietat d'estils musicales.
Tant la carrièra coma vocalista principala del grop Queen coma en solitari aguèt un grand succès, e arribèt a far los concèrts amb mai public de l'epòca.


text:
Boeing 727
Lo Boeing 727 es un avion de reaccion de fuselatge estrech, de mesura mejana e amb tres motors. Lo fuselatge del 727 a un diàmetre exterior de 3,8 mètres. Aiçò permet metre sièis sètis per fila (tres a cada banda) e un unic correder central, quand s'installan de sètis de classa veitura (45 centimètres d'ample).
Lo primièr Boeing 727 volèt pel primièr còp lo 1963 e pendent un decenni foguèt l'avion de reaccion comerciala mai produsit del mond. Se'n liurèt un total de 1.831. Lo recòrd del 727 de mai avions venduts foguèt superat a la debuta de la decenni del 1990 per lo sieu companh de marca mai nòva, lo Boeing 737. A data d'agost del 2008 i aviá un total de 81 avions Boeing 727-100 e 419 avions 727-200 en servici.


text:
Abans Nadal, aprenèm la debuta de la poesia d'Antonin Perbòsc "Lo reiet e l'ivèrn". Lo reiet es un auselon petiton, brun, que bolèga tot l'ivèrn dins las fuèlhas mòrtas e los bartasses.
Per aprene la poesia, la podètz escotar aicí
.
Lo reiet e l’ivèrn
Un matin de granda torrada,
l’Ivernàs, vegent lo Reiet
canturlejar, tot galhardet,
al rai clar de la solelhada,
i demandèt amb despièch :
«Ont as dormit aquesta nuèch ?
Dins un bon trauc barrièr que sabi.
Plan parat, aquí m’arrucavi.
Òm pòt passar la nuèch plus mal ;
i ai dormit plan coma cal.»
La nuèch d’aprèp, a la cosina,
l’aiga torrèt dins lo cruguet.
Sul matin, aquí l’auselet
que canta sus una albespina.
L’Ivèrn i ditz amb despièch :
«Ont as dormit aquesta nuèch ?
E ! Dins l’estable, jos la coeta
de mon amiga la vaqueta.
Èri pas aquí brica mal ;
i ai dormit plan coma cal.»
Lo ser, la coeta de las vacas,
de tant que fasquèt freg, torrèt.
A l’alba, lo Reiet cantèt,
ni mai ni mens, dins las folhacas.
L’Ivèrn bufava de despièch.
«Ont as dormit aquesta nuèch ?
Dins la fornial, còsta la boca
del forn : ausèl qu’aquí s’ajoca,
lo freg risca pas d’i far mal ;
i ai dormit plan coma cal.»
Antonin Perbosc


text:
Galeri
Galeri[Galèri?] (vèrs 250, Felix Romuliana - 5 de mai de 311) foguèt un coemperaire roman que reinèt durant lo periòde de la Tetrarquia coma Cesar de Dioclecian dau 1èr de mai de 293 au 1èr de mai de 305 puei coma August dau 1èr de mai de 305 au 5 de mai de 311. Èra en carga d'una partida dei regions orientalas de l'Empèri.
Coma Cesar de Dioclecian, sa politica foguèt caracterizada per la lucha còntre lei Sarmates, lei Carpes e lei Bastarnes de 294 a 296 puei còntra lei Pèrs en 298. A partir de 303, participèt activament a la repression dau crestianisme. La malautiá e l'abdicacion de Dioclecian li permetèron de venir l'emperaire pus influent de la Tetrarquia. Pasmens, aqueu sistèma conoguèt rapidament una crisi grèva après la retirada de son fondator e l'Empèri Roman foguèt devesit entre sept emperaires mai o mens legitims. Assaièt de defendre lo sistèma de Dioclecian e de reglar aquela situacion ambé leis autreis emperaires eissits de la Tetrarquia mai moriguèt de malautiá en 311 marcant la fin finala de la Tetrarquia.


text:
Champeilhs
Champeilhs[1] (Champeix en francés) z-es 'na comuna occitana dau departament dau Puèi Domat e la region de la region d'Auvèrnhe..
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Forma atestada dins los Comptes daus Cònsols de Montferrand.]


text:
Sant-Marzh-ar-C'houenon
Sant-Marzh-ar-C'houenon en breton ( Saint-Marc-sur-Couesnon en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sant-Marc-sus-Couesnon a situat a 35 km al nòrd-es de Roazhon e a 43 km al sud del mont Sant-Michel dins lo país de Fougères.
Las municipalitats limitrophes son Sant-Hilaire-de detlos-Lanas, Sant-Salvador-de detlos-Lanas, La Capèla-Santa-Aubert, Sants-Texans-sus-Couesnon, Mézières-sus-Couesnon e Sant-Ouen-de detlos-Alleux.
Saint-Marc-sur-Couesnon est situé à 35 km au nord-est de Rennes et à 43 km au sud du mont Saint-Michel dans le pays de Felger.
Les communes limitrophes sont Saint-Hilaire-des-Landes, Saint-Sauveur-des-Landes, La Chapelle-Saint-Aubert, Saint-Jean-sur-Couesnon, Mézières-sur-Couesnon et Saint-Ouen-des-Alleux.


text:
Neuvy-en-Sullias
Neuvy-en-Sullias es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge a situat entre Val de Loire e Sologne, sul marge esquèrre de la Loire dintre Gien e Orléans (aperaquí 35 km) e vorejada al nòrd per un pichon riu, lo Leu, e al sud per la rota départementale 951.
Lo Bourillon, jos-afluent de la Loire pel Cosson e lo Beuvron, pren la siá font sul territòri de la comuna.
Le village est situé entre Val de Loire et Sologne, sur la rive gauche de la Loire entre Gien et Orléans (environ 35 km) et bordée au nord par une petite rivière, le Leu, et au sud par la route départementale 951.
Le Bourillon, sous-affluent de la Loire par le Cosson et le Beuvron, prend sa source sur le territoire de la commune.


text:
Pompeu Fabra
Pompeu Fabra i Poch (Gràcia, Barcelona, 20 de febrièr de 1868 - Prada de Conflent, Catalonha del Nòrd, 25 de decembre de 1948) foguèt un engenhaire e filològ catalan. Es un dels personatges mai importants dins l'adveniment e la dignificacion de l'escritura del catalan modèrn, qu'establiguèt las basas de sa normativizacion que foguèron publicadas en 1918 dins sa Gramàtica catalana. En 1939, per encausa de son catalanisme deguèt viure, coma mantun autre militant de son temps, l'exili aprèp la victòria de las tropas franquistas suls republicans e l'invasion de Barcelona.
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Pompeu Fabra nasquèt en 1868 dins lo barri de la Salut de l'anciana vila de Gràcia, al sen d'una familha nombrosa. Èra lo darrièr dels 13 enfants de Josep Fabra i Roca e Carolina Poch i Martí. Pasmens de totes los mainatges del parelh ne demorèron finalament pas que tres: el e doas sòrres. En 1873, quand Pompeu aviá pas que cinc ans, foguèt proclamada la Primièra Republica dins l'estat espanhòl e alara son paire, qu'èra republican, foguèt elegit cònsol de la vila. E mai se la familha se partiguèt installar a la capitala l'an seguent, e malgrat visquèsse tota sa vida a Barcelona gardèt totjorn dins sa memòria sas originas graciencas.
Comencèt a far d'estudis per venir engenhaire industrial, mas en s'interessar a l'encòp a la filologia que dempuèi qu'èra fòrça jove s'èra dedicat a estudiar lo catalan d'una manièra autodidacta. Promoguèt, a travèrs de la revista L'Avenç, una campanha per reformar l'ortografia de 1890 1891 e publiquèt qualques ans mai tard, en 1904, amb l'escrivan Jaume Massó i Torrents, un erudit que dirigissiá l'Avenç, e l'avocat e escrivan Joaquim Casas i Carbó, un Tractat d'ortografia catalana. En 1906 participèt activament al I Congrés Internacional de la Llengua Catalana, convencion portada per un personatge carismatic e important per la lenga catalan, lo capelan malhorquin Antoni Maria Alcover. I presentèt alara una comunicacion, "Qüestions d'ortografia catalana", que li conferiguèt un grand prestigi e a partir d'aquel moment foguèt reconegut coma un lingüista de tria. Fabra publiquèt puèi, en 1912, en espanhòl, la Gramática de la lengua catalana, una de sas òbras mai importantas.
Establit a Bilbao, ont ocupava una cadièra de quimia, aprofondiguèt l'estudi dels grands romanistas. Partiguèt puèi a Badalona en 1911, per èsser professor a la cadièra de catalan (creada per la Diputació de Barcelona qu'èra presidida alara per Enric Prat de la Riba) e membre de la seccion filologica de l'Institut d'Estudis Catalans, que mai tard ne foguèt president, coma tanben de l'Institut. L'Institut promulguèt las Normes ortogràfiques en 1913, e dos ans mai tard, en 1917, espeliguèt lo Diccionari ortogràfic. Fabra publiquèt en 1918 la Gramàtica catalana, que venguèt la referéncia gramaticala oficiala de l'Institut.
Lo lingüista gracienc se dediquèt tanben a l'educacion; redigiguèt lo popular Curs mitjà de gramàtica catalana, publicat per l'Associació Protectora de l'Ensenyança Catalana en 1918.
Foguèt l'autor de las Converses filològiques, de collaboracions paregudas dins lo jornal La Publicitat, e publicadas ulteriorament dins la Colleccion "Popular Barcino". Benlèu son òbra mai famosa foguèt lo Diccionari general de la llengua catalana, sortit en 1932, que se pòt considerar coma lo primièr pas vèrs lo futur diccionari de l'Institut d'Estudis Catalans.
Gràcias a son naut prestigi scientific, foguèt nomenat en 1932 degan de l'Universitat de Barcelona sens necessitat de passar cap de concors. Pr'amor qu'èra president del patronat universitari, carga qu'ocupava dempuèi 1933, en 1934 se vegèt empresonat durant qualques meses, per encausa dels "Fets d'Octubre". Venguèt puèi fòrça popular en Catalonha.
Temps de l'exili[modificar | modificar la font]
Cinc jorns aprèp que las tropas del general Franco dintrèssen a Barcelona, lo 31 de genièr de 1939, Pompeu Fabra passava la frontièra d'estat entre Espanha e França. Aprèp sa vida venguèt mai malastrosa. A partir d'aquel moment, tot se faguèt insegur, aguèt una vida de peregrinacion, que lo portèt de París a Montpelhièr e puèi a Perpinhan abans de se poder installar definitivament a Prada de Conflent. Durant mai de dos ans, del 14 de setembre de 1945 al 22 de genièr de 1948 foguèt conselhièr de la Generalitat de Catalonha a l'exili. En 1946 presidiguèt los Jòc Florals de Montpelhièr.
Las darrièras annadas de sa vida, malgrat de condicions dificilas, contunhèt de trabalhar a l'elaboracion d'una novèla Gramàtica catalana. Se moriguèt lo 25 de decembre de 1948 a Prada sens aver pogut publicar l'òbra. Aquesta foguèt editada en 1956 per una de las autra figuras de la lenga catalana, lo lingüista Joan Coromines.
Cada an, sa tomba a Cuixà, prèp de Prada, es visitada per de milièrs de catalans encara uèi.
L'influéncia de Fabra sus la normativizacion de l'occitan[modificar | modificar la font]
L'òbra de Pompeu Fabra inspirèt tant per son biais d'organizar coma per sas causidas lo trabalh de Loís Alibèrt que considerava lo lingüista catalan coma son mèstre, e mai particularament sa Gramatica occitana segon los parlars lengadocians. Aital Alibèrt reconeguèt clarament son inspiracion venguda del trabalh de Fabra en dire amb una mena d'omenatge dins un article: "Prenèm per basa lo "Diccionari Ortogràfic" de P. Fabra"
Fabra escriguèt d'articles dins la revista Òc ont diguèt son esperança d'una reünificacion occitano-catalana: « Tinc l'esperança que això podreu aconseguir-ho si establiu una ortografia adequada, si feu un bon triatge de formes i de construccions, i si els diferents dialectes, sàviament depurats, es fan manlleus recíprocs... I haureu aconseguit més: el català vindrà a ésser llavors una variant més de la gran llengua occitana retrobada » (Òc, 1936).
Òbras[modificar | modificar la font]
- Tractat de ortografia catalana (1904)
- Qüestions de gramàtica catalana (1911)
- La coordinació i la subordinació en els documents de la cancilleria catalana durant el segle XIV (1926)
- Diccionari ortogràfic abreujat (1926)
- La conjugació dels verbs en català (1927)
- Diccionari ortogràfic: precedit d'una exposició de l'ortografia catalana (1931)
- El català literari (1932)
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Pompeu Fabra per Josep Pla (un omenòt)
- Auca de Pompeu Fabra
- Causida de conversas filològicas de Pompeu Fabra
Referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Elefant
Lo tèrme elefant qu'amassa los animaus existint de la familha elephantidae.
Los elefant qu'èran d'autes còps classats dehens la familha deus Pachydermata (los paquidèrmas etimologicament los animaus "de pèth espessa" amassa dab los hippopotamidae, tan vau díser los ipopotams) mes lo concèpte d'aquesta familha qu'ei uei abandonat per'mor qu'amassava bèstias d'origina filogenetica diferentas.
La familha deus elefants qu'ei actualament compausada de 2 genres:
- Loxodonta: (los elefants africans, amb 2 espècias).
- Loxodonta cyclotis (l'elefant deu bòsc d'Africa)
- Loxodonta africana (l'elefant d'Africa de la savana)
- Elephas: (l'elefant asiatic, amb 1'espècia, actualament).
Los elefants que son los animaus terrèctres màgers e, adultes e en bona santat, n'an pas nat predator. Que son miaçat per l'òmi totun, per'mor d'ua coexisténcia a còps mauaisida e per'mor de la valor de las loas caishilas qui son expleitadas entà lo lor evòri (qui lo son comèrci b'ei vedat au nivèu internacionau e remplaçat peu corosò tanben conegut com l'evòri vegetau).
La gestacion de l'elefant qu'ei haut o baish de 22 mes (la mei longa enter los animaus terrèstres) e lo son cervèth qu'ei un deus tres certvèth mei desvolopat dens lo regnat viu sus Tèrra (amassa dab los cervèths deus cetacea e deus hominidae).


text:
Aar
Aar (nom francés; en alemand: Aare) es un riu de Soïssa de 295 km de longor, que nais dins lo massís d'Aar-Gothard e es afluent de Ren (en riba l'esquèrra). Passa per las gòrjas de l'Aar (Aareschlucht en alemand),passa Meiringen, travèrsa lo lac de Brienz, passa Interlaken, travèrsa lo lac de Thun abans de passar per Bèrna; après, recep las aigas del riu Sarine e continua fins al lac de Bienne. Pren puèi la direccion de l'est, passant al pe del Jura. Se li unisson los rius Emme, Reuss e Limmat. Crosa las vila d'Olten, Aarau e Brugg. Aar continua puèi son camin cap al nòrd fins al Ren.


text:
Jane Grey
Jane Grey, sovent sonada Lady Jane o encara mai formalament Joana d'Anglatèrra (1537 – 12 de febrièr de 1554), una rèireneboda d'Enric VIII d'Anglatèrra, regnèt coma reina non coronada del Reialme d'Anglatèrra pendent 9 jorns, al mes de julhet de 1553. La jove reina foguèt considerada coma un dels esperits mai cultivats de son epòca.
Tot ben que l'accession de Joana, segon lo testament del jove rei Edoard VI anèsse en contra de las leis d'Anglatèrra, los òmes de poder foguèron dispausats de la reconéisser per reina d'Anglatèrra per tal d'empachar l'ainada d'Enric, la catolica Maria I d'Anglatèrra, d'accedir al tròn. Lo regne cortet de Joana s'acabèt, pr'aquò, quand las autoritats revoquèron sa proclamacion coma reina. Maria la faguèt escapitada per traïson.
L'istòria populara anglesa parla tanben de la "Reina de Nòu Jorns” (10 de julhet – 19 de julhet de 1553) o, pas tant sovent, de la "Reina de Tretze Jorns" (6 de julhet – 19 de julhet de 1553) — en rason d'una incertitud per çò de la data de son accession al tròn. Los istorians prenguèron siá la data de la mòrt de son predecessor lo 6 de julhet, siá de sa procalamacion oficiala lo 10 de julhet, coma començament de son regne cortet.


text:
Guèrra civila
Una guèrra civila es la situacion qu'existís dins un Estat quand una lucha armada armada se debana entre lei fòrças regularas d'un govèrn e de grops armats podent èsser identificats, o quand una lucha armada se debana entre divèrsei grops armats dins lo corrent de combats pus importants qu'una simpla revòuta.
Dau ponch de vist dau drech internacionau de la guèrra, s'utiliza l'expression « conflicte armat non internacionau » car lo mot es reservat per lei conflictes armats internacionaus. De mai, per venir una « guèrra », lei combats devon aver un gra d'intensitat certan e egalament durar durant un periòde sufisent. Aquelei dos critèris permeton de destriar lei guèrras civilas dei « trébols interiors » que pòdon presentar de violéncias similaras mai pas lei caracteristicas d'un conflicte armat (esmogudas, insurreccion, repression, lucha de faccions... etc.).
La localizacion dau conflicte dins un Estat permet de destriar aquela guèrra d'un conflicte armat internacionau, opausant lei fòrças armadas d'au mens dos Estats. Dins aquò, es frequent que lei grops armats participant ai guèrras civilas son sostenguts, mai o mens dubertament, per d'autreis Estats.
Leis originas dei guèrras civilas son fòrça variadas e pòdon èsser etnicas, religiosas, socialas, economicas, politicas, territorialas... etc. Dins lo cas d'una guèrra civila territoriala, lo conflicte pòu èsser considerat coma una guèrra d'independéncia, especialament per lei luchas contra una dominacion coloniala o una ocupacion estrangiera.
Somari
Lista dei guèrras civilas[modificar | modificar la font]
Antiquitat[modificar | modificar la font]
Edat Mejana[modificar | modificar la font]
Sègle XIX[modificar | modificar la font]
- Guèrra Civila Americana (1861-1865).
- Guèrra Boshin (1868-1869) pendent la Restauracion Meiji.
- Comuna de París (1871).
- Rebellion Satsuma (1877).
Sègle XX[modificar | modificar la font]
- Guèrra Civila Espanhòla (1936-1939).
- Guèrra Civila Grèga (1946-1949).
- Guèrra d'Indochina (1946-1954).
- Guèrra Civila Srilankesa (1983-2009).


text:
- Pel motor de recèrca, vejatz Google (motor de recèrca)
Google es una societat americana fondada lo 27 de setembre de 1998 dins Silicon Valley en Califòrnia per Larry Page e Sergey Brin.
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1996, Google, es nomenat BackRub, qu'es lo nom d'un projècte de recèrca de dos estudiants de l'Universitat de Stanford : Larry Page e Sergey Brin. Volián crear un motor de recèrca melhor que los qu'existissián a l'epòca, amb un sistèma d'analisi de las relacions entre los sits web.
Lo nom de domeni « google.com » es registrat lo 15 de setembre de 1997.
Los dos estudiants tornan nomenar lo projècte Google en referéncia al mot Gogol. Gràcias als amics e la familha, crèan la societat Google Inc. lo 7 de setembre de 1998.
En febrièr de 1999, es ja 500 000 requestas cada jorn que Google deu tractar, puèi en agost tres milions. En març, la societat muda a Palo Alto. Lo motor de recèrca acaba son periòde de tèst lo 9 de decembre.


text:
Sèrgi Diaghilev
Sèrgi Diaghilev (ru) Cepréй ПáBлoBич Дя́rилeB, (Serguèi Pavlovitch Diaguilev), èra un organizaire d'espectacles, critica d’art, protector d'artistas, impresari de balet, nascut lo 19 (jul.), 31 (greg.) de març de 1872 a Selichtchi (Ceлищи (ЧyдoBckий paйoH)) (prèp de Novgorod), mòrt lo 19 d'agost de 1929 a Venècia. Creator e impresari al vam, fondèt los Balets russes que son eissits fòrça dançaires e coregrafes que faguèron l'art de la dança al sècle XX.
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Nascut dins una familha aisada de la pichona noblesa russa de l'Empèri, estudièt lo drech a l'Universitat de Sant Petersborg mas tanben la musica e lo cant al Conservatòri de la vila. En 1890, èra a Perm. Obenguèt un diplòma de musicologia en 1892 mas abandonèt lo sòmi d'èsser compositor aprèp que son professor, Nikolaï Rimski-Korsakov, li auriá dich qu'èra gaire dotat per aquel art.
Afectivitats[modificar | modificar la font]
Diaghilev aguèt fòrça relacions omosexualas pendent sa vida. D'en primèr amb son cosin Dimitri Filosofov, quand èran jove adolescents puèi amb lo dançaire rus Vaslav Nijinski qu'el meteis aguèt una relacion amb un ric aristocrata en partida per donar ajuda a sa familha abandonada pel paire. Diaghilev demetèt Nijinski de sas foncions dins los Balets russes en 1913 aprèp le maridatge d'aquel darrièr. L'artista mai tard tornèt dins la companhiá mas l'amistat entre los dos òmes demorèt trencada. Nijinski pauc a pauc venguèt fòl acabent per pas mai reconéisser son ancian amor. La darrièra relacion coneguda de Diaghilev es l'escrivan e libretista Boris Kochno que venguèt son secretari a partir de 1921 e que l'accompahèt jusqu'à fins a la mòrt.
Caractèr[modificar | modificar la font]
Alicia Markova, Tamara Karsavina, Serge Lifar, e Sokolova se remembran de Diaghilev coma d'un personatge paternalista que plaçava los besonhs de sa companhiá abans los seus. Fasiá de chècs sens provision per financiar sa companhiá, se vestir impeccablament e, a la fin de sa viada, colleccionar de magnifics libres rares.
Aprèp 1905[modificar | modificar la font]
Lo nòu poder eissit de la revolucion de febrièr li prepausèt lo pòste del ministre dels arts. Diaghilev refusèt e preferèt demorar a París. La presa de du poder pels Bolchevics en octobre de 1917 contrenguèt Diaghilev a l'exili. Pendent aquel periòde, exerciguèt son influéncia sus fòrça domènis de l'art, mas subretot sul scenic. Se jonguèt amb Sonia Delaunay, Robert Delaunay, per la represa en 1918 du balet Cléopâtre[1]. Picasso, puèi Max Ernst, André Derain, Juan Gris, Georges Rouault, Marie Laurencin participèron tanben als balets russes.
Aprèp 1917[modificar | modificar la font]
Lo regime novèl de Lenin lo designèt coma un exemple de la borgesia decadenta, e quand venguèt evendent que lo regime sovietic domorará, l'exili de Diaghilev venguèt definitiu. Los istorians sovietics de l'art l'oblièron per mai de 60 ans[2]
Carrièra[modificar | modificar la font]
Los Balets russes[modificar | modificar la font]
Amb l'ajuda financièra de Savva Mamontov, director de l'Opèra privat rus[3] e de la princessa Maria Tenicheva, Diaghilev fondèt l jornal Mir Iskousstva (Lo Mond dels arts) e formèt amb son cosin Dimitri Filosofov e Alexandre Benois un grop d'avantgarda.
En 1899, venguèt l'assistent particular del prince Serge Wolkonsky qu'acabava de prene la direccion dels teatres imperials. Diaghilev venguèt, en 1900, responsable de l’Annadièr dels teatres imperials e leu ofiguèt de pòstes offre als seus amics intimes: Leon Bakst pels costumes del balet Le Cœur de la marquise (1902) coregrafiat per Petipa ; Benois produguèt La Vengéncia de Cupidon, un opèra de Sergueï Taneïev.
La fin del sègle XIX balhèt mai de libertat dins lo biais de concèbre la tonalitéat lo ritme e las armoniás. Diaghilev foguèt un dels primièrs a adoptar aquel nòu estil de musica.
Dins los ans 1900-1901, Volkonski confièt a Diaghilev lo senh de montar Sylvia ou la Nymphe de Diane, un balet de Léo Delibes. Amb Benois qu'èra sa pèça favorita, creèt una produccion que confortèt la reputacion dels Teatres Emperials[4]. A causa de divergéncias d'opinion, Diaghilev refusèt d'editar l’Annuel des théâtres impériaux que fin finala ne foguèt descargat en 1901[5] e demorèt en disgrácia al vejaire de la noblesa. Qualques biografs atribuisson l'omosexualitat de Diaghilev coma origina principala del conflicte quitament èra recongut plan avant qu'intègre los teatres imperials.
Los seus amics demorèron fidèls e l'ajudèron a montar d'exposicions. En 1905 expausèt a Sant Petersborg de retrachs pintats per d'artistas russes qu tornèt mòstrar l'an seguent amb d'autras òbras al Petit Palais de París. Foguèt lo començament d'una longa cooperacion amb lo public parisenc.
En 1907 Diaghilev fondèt la seuna companhiá dels Balets russes. Organizèt cinc concèrts de musica russa a París e l'an seguent presentèt Borís Godonov de Mossorgski a l'Opèra Garnier amb en vedeta Fedor Chaliapine, jos la direccion d'Emil Cooper. Lo succès francés l'incitèt a tornar amb los seus Balets russes ara celèbres que comprenon de dançaires coneguts: Adolph Bolm, Tamara Karsavina, Vera Karalli e subretot Anna Pavlova e Vaslav Nijinski que marquèron per la premièra, lo 19 de mai de 1909.
Diaghilev se separèt definitivament del balet emperial en 1911 e faguèt de sa companhiá una tropa privada independanta compausada dels melhors elements del Teatre Mariinski. Se fixèt a Montcarles, París e Londres segon las escasenças.
Dins aqueles ans, Diaghilev programava diferentas composicions de Nikolaï Rimski-Korsakov: ПckoBиTяHka (la gojata Pskov), Maйckaя Hoчb (nuèch de mai), 'ЗoлoToй ПeTyшok (lo gal d'aur). Son adaptacion a balet de la seguida orquestrala Shéhérazade, presentada en 1910, provacant las fulmigacions de la veusa del compositor, Nadejda Rimskaïa-Korsakova. Realizèt La Bèla del bosc dorment, amb la legendária dançaira Olga Spessivtseva.
Diaghilev passèt comanda de musicas de balet a de compositors reputats coma Claude Debussy (Jòcs, 1913); Maurice Ravel (Dafnís e Cloe, decors e costums de Leon Bakst, 1912); Erik Satie (Parade, decors e costums de Pablo Picasso 1917); Manuel de Falla (Le Tricorne, deco e costums de Picasso, 1917); Richard Strauss (Josephs-Legende, 1914); Sergueï Prokofiev (Ala e Lolly, rebutat per Diaghilev e tornat en Suite scythe, Chout, 1915 et Le Fils prodigue, decors de Georges Rouault, 1929); Ottorino Respighi (La Boutique fantasque, decors costumes d' André Derain, 1918); Francis Poulenc (Les Biches, decors e costums de Marie Laurencin, 1923) e d'autras. Lo compositor dels mai celèbre per sa collaboracion amb Diaghilev es Igor Stravinski. Diaghilev ausiguèt son ensags Feux d'artifice e Scherzo fantastique. Impressionat,demandèt Stravinski d'adaptar de pèças de Frédéric Chopin (pel balet Les Sylphides), decors e costums d' Alexandre Benois. En 1910 li comandèt L'Oiseau de feu, decors e costums d'Alexandre Golovine e Leon Bakst , Petrouchka, decors e costums de Leon Bakst en 1911 e Le Sacre du printemps en 1913, e Pulcinella, deors e costums de Picasso en 1920 e Les Noces en 1923.
Fòrça coregrafs compausèron pel seu balet ssr divèrsas musicas. Que Michel Fokine, Leonid Massine, Vaslav Nijinski, Bronislava Nijinska o George Balanchine.
Atal, fòrça decors dels balets russes foguèron d'en primièr dessenhat per Leon Bakst, amb que Diaghilev èra relacion dempèi 1898 e que foguèt director artistic dels Balets russes. Desvolpopèron ensems una forma mai complicada de balet e de scenografia, amb d'animacions destiadas a plaire a un public mai larg que l'aristocracia. E pauc aprèp son arribada a París, Diaghilev s'enrodèt d'una avantgarda parisenca que contribuguèt fòrça a son succès - que n'èran Picasso, los Delaunay, Derain, Max Ernst, Rouault, Marie Laurencin...
Fòrça membres dels Balets russes venguèron de referéncias de l'art coregrafic en occident: George Balanchine als Estats Units d'America, Serge Lifar en França, Ninette de Valois e Marie Rambert en Grand Bretanha.
Los darrièrs ans[modificar | modificar la font]
Alara las representacions sián coronadas de succès, l'equilibre financièr dels Balets russes venguèron precari. Subrevisquèron pas a decès de lor creator en 1929 al Grand Hôtel des Bains de Venècia (Itàlia).
Diaghilev es interrat dins la seccion ortodòxa del cimentèri de Venècia situat sus l'illa de San Michele.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Serge Diaghilev, Memòrias
- Richard Buckle, Diaghilev, (biografia de referéncia)
- {{ Error d'escript : la foncion « còdeLenga2 » existís pas. }} Lynn Garafol,  Diaghilev, 1979 Weidenfeld & Nicolson
- {{ Error d'escript : la foncion « còdeLenga2 » existís pas. }} Sjeng Scheijen,  Working for Diaghilev, 2005
- {{ Error d'escript : la foncion « còdeLenga2 » existís pas. }} Lynn Garafola,  Diaghilev's Ballets Russes, 1989, Ed. New York and Oxford: Oxford University Press
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ *  Nous irons jusqu'au soleil, París (ISBN 2-221-00063-3), p. 78
- ↑ {{ Error d'escript : la foncion « còdeLenga2 » existís pas. }} James Clives,  Cultural Amnesia, 2007 W.W. Norton & Sons page 169.
- ↑ Richard Taruskin,  Stravinsky and the Russian Traditions, Ed. Oxford University Press, 1996: p.493
- ↑ {{ Error d'escript : la foncion « còdeLenga2 » existís pas. }} Wiley, Roland John, 1997, Oxford University Press,  The Life and Ballets of Lev Ivanov, Clarendon, Oxford (ISBN 978-0-19-816567-5)
- ↑ Prince Serge Volkonsky, Meus sovenirs (en rus)
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Lo filme Nijinski
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Centenari dels Balets russes
- Centenari dels Balets russes, dos ságels de Mónegue creats pel pintre rus Gueorgui Chichkine


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dimarts, 9 de juliol de 2013
Abandoar e abandonar
L'occitan referenciau non sap diferenciar cosia (lo membre de la familha. cosina en catalan) de cosina , (o sia cuïna en catalan), que n'a pas sonqu'un solet mot tà virar los dus (cosina). Lo gascon n'accepta pas confusions d'aqueth escantilh, e quitament en parlars gascons periferics qui la n intervocalica latina i ei conservada, los dus mots que i son distinguits: cosia que s'i vira per cosina e cosina per codina.
En gascon qu'existeish un aute faus-doblon caracteristic: abandonar e abandoar. Com cosia e cosina, abandoar e abandonar que son cadun d'etimologia distinta. Abandonar qu'ei un gallicisme, que vien d' abandonner (o sia a ban donner, originaument deishar en poder o juridiccion de quauqu'un, deu francic ban: juridiccion ) e que n'a las significacions. Lo son faus parion abandoar qu'ei un gasconisme, construsit a partir de bandon (estrem) derivat de banda, deu francic binda. Abandoar qu'a, o qu'avè, lo sens generau d'imprimir un movement repetit en forma d'arc de cèrc e en anar e tornar d'un estrem tà l'aute. Segon los parlars, lo mot que s'a prengut sens deus especializats. A Luishon, abandoar que significa jumpar, breçar. Hens las Lanas que significa har soar las campanas, abranlir. En Bigòrra, un abandoader qu'ei un eslagèth (flagell en cat.). En Aran, lo significat pròpi d'abandoar que s'i ei estat perdut, actuaument abandoar que i ei con.honut dab abandonar.
3 comentaris:
- zel ha dit...
-
He de recuperar les lliçons, Joan, que em sembla que les tinc perdudes, però, resulta que no, he entès bé la diferència!
Salut, amic!
- 9 de juliol de 2013 a les 12:02
- Joan deu Peiroton ha dit...
-
Bentornada, zel!
- 11 de juliol de 2013 a les 7:47
- Ⓙⓚ✺Ⓟⓗⓞⓣⓞⓖⓡⓐⓜⓢ ha dit...
-
Interessant!
- 11 de juliol de 2013 a les 14:14


text:
Universitat Harvard
L’Universitat Harvard (Harvard University), o pus simplament Harvard, es una universitat privada americana situada a Cambridge en Massachusetts. Fondada en 1636, es considerada coma l'establiment d'ensenhament superior mai ancian dels Estats Units[1]
A l'ora d'ara, Harvard es una de las universitats americainas mai prestigiosas. Mai de 40 titulars del Prèmi Nobel sòrton d'Harvard. Segon lo Classament academic de las universitats mondialas es la numèro un (aquel classament, en anglés Academic Ranking of World Universities, es establit per de cercaires de l'Universitat Jiao Tong de Shanghai). Fa partida de la Ivy League, associacion informala amassant las uèit universitats mai ancianas e mai famosas dels Estats Units. Harvard es tanben l'universitat pus rica del mond. Lo còs ensenhant es constituit de 2497 professors, per 9 715 estudiants undergraduate (primièr cicle) e 15 424 estudiants graduate (segond e tresen cicles). Harvard atira d'estudiants del mond entièr (132 nationalitats representadas en 2004[2]).
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ "Higher education in America began with Harvard": Rudolph, Frederick [1961] (1990). The American College and University. Athens, Georgia: University of Georgia Press. ISBN 0-8203-1284-3. , p. 3
- ↑ Sit d'Harvard en francés


text:
Thil (Meurthe e Mosèla)
Thil es una comuna francesa administrada per lo departament de Meurthe e Mosèla de la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Aquela municipalitat #èsser un pòbli-frontièra amb l'Alemanda dintre 1871 e 1914.
Cette commune fut un village-frontière avec l'Allemagne entre 1871 et 1914.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo vilatge de Thil a fach partida de la anciana província del Barrois.
Le village de Thil a fait partie de l'ancienne province du Barrois.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Breuschwickersheim en alemannisch (Breuschwickersheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Breuschwickersheim Es una municipalitat d'un pauc mai de 1000 abitants, situada a 11 quilomètres d'Estrasburg.
Breuschwickersheim est une commune d'un peu plus de 1000 habitants, située à 11 kilomètres de Strasbourg.
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !