text:
Dimenge, 3.12.2017 03h00
Le colonisé qui résiste a raison[1]
Houria Bouteldja, pòrtaparaula del Partit dels Indigènas de la Republica
(PIR)[2]
es uèi una intellectuala e pensaira politica immancabla dins lo paisatge francés. Lo PIR es una de formacion politica que divisa fòrça los movements “progressistas” de França, que lors posicionaments trencan los esquemas abituals de l’universalisme dogmatic de l’ideologia majoritària del “país dels dreches de l’òme” e d’una part dels movements majoritaris de l’esquèrra francesa.
La parucion de Los josieus, los blancs e nosautres. Vèrs una politica de l’amor[3]
per Houria Bouteldja en 2016 aviá ja provocat un tollé
mediaticointellectual amb sa denóncia radicala del racisme d’estat francés e l’afirmacion dels “indigènas” de la republica coma nòva categoria sociala dins l’espaci public aguent de s’organisar politicament en subjècte politic d’un biais autonòm e “autocentrat” (d’ont las practicas de nonmixitat, pasmens banalas dins lo mitan feminista, mas que contunhan de fan flipar, entr’autras, las esquèrras francociscrestianoblanquinèlas[4]
).
Accusada de totes los mals de la tèrra: omofobia, racisme, antisemitisme, e ne passi[5]
, ela e lo PIR son sempre estadas trainadas dins la fanga a causa de sa denóncia rigorosa e precisa d’aquel racisme estructural e dels a priori “blancs”
de l’ideologia republicana e laïcista francesa[6]
que malgrat una generositat en drech, exclutz en fach tot una partida (“racizada”) de la societat sens li daissar la possibilitat de conquistar una paraula autonòma e una representacion legitima, tan dins lo discors coma dins la practica politica, question fondamentala dels movements minoritaris que nos deu paréisser familièra.
Revelan, a travèrs lors publicacions e lors accions[7]
un ponch cèc del discors republican francés que seriá, segon çò mòstran, trevat per un grèu a priori colonial
coma fach estructurant tot l’espaci sociopolitic[8]
, çò que, aquò’s lo mens que se’n pòt dire, pòt pas daissar l’occitanista mejan insensible.
Lo pensaire tunisian, un dels fondators del PIR, Sadri Khiari, escriu dins “Lo pòble e lo tèrç-pòble
” un article de contribuccion a un obratge collectiu Qu’es un pòble?
quicòm en introduccion que nos pòt interpellar:
“Avètz pas res a far aqueste dissabte? Anatz donc far un torn a Saint-Denis[9]
– linha 13 o RER C – e interrogatz los passants. Acostatz un Francés negre o arabi e demandatz-li: “A quin pòble apartenètz?” Se vos respond “aparteni al pòble francés”, sauretz qu’es un lèca-bòtas. Se vos respond amb sinceritat, vos dirà “Aparteni al pòble negre – o arabi o berbèr, malian, marroquin, musulman, senegalés, algerian, african…” Acostatz en seguida un Francés dich de soca e pausatz-li la meteissa question. Vos dirà pas: “Aparteni al pòble blanc o europèu o crestian”; vos respondrà: “Fau partida del pòble francés.” Aquelas distinccions poirián èsser sens grandas incidéncias tractèsse simplament pels uns e los autres de definir una de las identificacions que lor son caras, coma pr’exemple dos Franceses que l’un seriá fièr d’èsser originari de Dunkirk e l’autre de Marselha. Mas se reivindicar d’un pòble, es plan mai qu’aquò. Aquò’s establir lo grop al qual apartenèm dins la societat e afirmar son rapòrt privilegiat a l’estat o, per èsser pus precis, a l’estat-nacion. Que doas fraccions importantas de la meteissa populacion francesa, l’una largament majoritària – reconeguda per l’estat e se reconeissent en el – e l’autra minoritària – non reconeguda per l’estat e non se reconeissent en el -, ajan de responsas opausadas, aquò pausa un problèma estrategic màger a l’una coma a l’autra.”[10]
Houria Bouteldja defend tanben, dins una conferéncia donada a La Coronha e puèi Barcelona en 2016, çò que sonan un “internacionalisme domestic” que daissariá una plaça e donariá una significacion novèla a la lucha amb los movements dels pòbles minoritaris en França:
“I a pas de solucions miraculosas a aquesta ofensiva. Amb aquò, siam gramscians e joguem sus l’optimisme de la volontat. Las alternativas existisson. Aquò passarà necessàriament per un combat radical e sens concession contra l’imperialisme. Un movement antiguèrra es a mand de nàisser en França. Lo PIR ne fa partida. Mas aquò passarà tanben per un questionament radical dels instruments de l’imperialisme: los estats Nacions que sempre causisson una partida del pòble sus la quala fondan lor legitimitat contra las demai composantas d’aqueste meteis pòble. En França, aquò passarà d’en primièr per l’emergéncia d’una fòrça politica autonòma dels quartièrs e de las immigracions postcolonialas. Puèi, per una politica d’aliança. Non solament amb los pus paures e desclassats del proletariat blanc se, a la seduccion d’un nacionalisme de drecha, s’estiman mai la lucha contra lo liberalisme, mas tanben amb los autres pòble de França, los autres grops culturals espotits per mantun sègles de jacobinisme acarnassit e que resistisson. Pensi als Bascos, als Còrsos, als Bretons, als Alsacians… Desconeissi pas, plan segur, las contradiccions qu’estructuran los movements autonomistas. Sabi que son traversats a divèrs gras per doas linhas de fractura independentas l’una de l’autra: independentisme/regionalisme, extrèma drecha/esquèrra. Se pòt pas doblidar las recentas ratonadas que faguèron en Còrsega. Es evident que dins une perspectiva de convergéncia, un movement descolonial poirà pas jamai s’aliar amb de nacionalistas/regionalistas de drecha o d’extrèma drecha. Ça que la, de convergéncia amb de nacionalistas d’esquèrra son perfièchament realizablas, e m’estimariá mai de parlar quitament de’nacionalismes descolonials’, tant eles an pas res en commun amb l’esquèrra jacobina e coloniala. Es aquel tipe de perspectiva qu’al PIR qu’apelam: “internacionalisme domestic”[11]
Es per aiçò que soi convençut qu’una esquèrra occitanista coerenta se deuriá posicionar clarament en sosten e pel respècte del combat dels Indigènas, çò que vòl pas dire que cal èsser consent amb tot çò que pòdon dire, mas si que cal condemnar fermament aquela òrra “caça a l’Indigèna” que se’s vista, se vei encara uèi en cò de l’esquèrra francesa, çò qu’apelava Bouteldja dins un pamflet famós paregut en 2006 “los vestits nòus del doriotisme”[12]
. Car se tracta ben d’una crotzada politica, crotzada mediatica, politica, teorica, contunha fins ara, contra l’afirmacion d’un drech “indigèna” d’existir e d’afirmar una diferéncia minoritària dins l’espaci republican, espaci negat per l’universalisme “abstrach” e uniformista de la màger part de las formacions politicas. Aquela aliança pensabla, per tant, aquò seriá tanben la possiblitat practica de far capvirar l’egemonia intellectuala borgesa qu’a ofegat Occitània dempuèi la fondacion de la Republica e mai enlà, en tot reconfigurar l’espaci politic e practicar una descolonizacion permanenta de la pensada,
de l’imaginari nacional en França,
demostrant e amb l’espèr de lo liquidar, lo sieu fons prigondament e estructuralament racista, colonial, imperialista, quitament en çò dels pretenduts “progressistas” exagonals mai acarnassits.
E mai diriái que la meteissa question se deu pausar a nòstre: ont son los “indigènas” occitans, los “racizats” en Occitània, e dins l’occitanisme? Quina es lor plaça? En qué l’occitanisme actual pòt pertocar de populacions occitanas e “racizadas” que vivon al país e fan viure Tolosa, Bordèu, Marselha, Lemòtges? Quin interès d’èsser occitanista s’aquò crea pas de diferéncia practica
amb los discors e las practicas politicas majoritàrias francesas, sus una question tan grèva e que nafra dempuèi tant de temps la vida sociala exagonala?
Aquò tanben es probable una lucha mancada de l’occitanisme del Temps Tres, vòli dire, de tornar far a de bon de nòstra lenga e de nòstra cultura un esplech revolucionari d’escambi, d’amor e d’acuèlh. Me sembla que se tracta aíci d’un combat fondamental per l’occitanisme, en acòrdi amb los enjuòcs de modernizacion del sieu discors e de sas possiblitats d’obèrtura a d’autras luchas vesinas o sòrres, e plan mai fondamental, franc del respècte, que de saber cossí se deu dire o escriure aiçò o aquò...
Car nosautres, Occitans, “indigènas primaris/regionals” de la Republica (per tornar utilizar e modificar lo vocabulari lafontian) venguts de “blancs” per assimilacion dins lo contèxt pòstcolonial actual, podèm perfièchament comprene e ajudar a far capir la legitimitat de la lucha d’aqueles “indigènas secondaris” (atencion: secondari dins l’òrdre istoric, mas pas dins l’òrdre sociopolitic) que son uèi los que vòlon defendre lo PIR, los “racizats” que patisson las meteissas exigéncias d’estranhament
de çò lor per se (des)integrar dins lo còs mistic de la Nacion Francesa, exigéncia violenta e illegitima qu’aplican los meteisses mecanismes de mesprètz e d’assimilacion qu’antan per los “regionals”, es a dire, de destruccion e de dissolucion de la lenga o de la cultura dins un còs majoritari, amb, pr’exemple, la violéncia sociolingüistica e culturicida que conoissèm tant (mas i a plan mai qu’aquò, segur).
Es causa coneguda almens dempuèi Lafont[13]
, que nòstra condicion occitana pòstcoloniala de “blancs” subreterritorializats nos faguèt integrar mai aisadament aquel estat majoritari, per amor dels efièches la “colonizacion interiora”, ont lo grop colonizat aviá, mejançant una adesion a la valors egemonicas de l’estat, vocacion a integrar lo narratiu identitari de l’estat majoritari, çò que destria de la situacion pòstcoloniala de “l’indigèna” d’uèi, pr’amor qu’el, es vodat a demorar sus la talvèra de la Republica, dins un espaci de nondrech, subjècte a totas las violéncias (policièras, socialas, economicas, racistas eca.).
Pasmens, per tornar a nosautres, aquò non es pas estat istoricament sens dolor ni violéncia sociala, las practicas sociolingüisticas, escolaras e mai la construccion sociala e raciala de “l’etnotipe miègjornal” al sègle XIX, lo sègle de la colonizacion, entrò a sos efièches encara vesedors dins la Primièra Guèrra mondiala, e mai un bricon uèi lo jorn, son aquí per nos en remembrar. Vejam pel remenbre, los tençons
occitanofòbs subreconeguts de Céline en 1942:
Malgrat aqueles etnotipes que d’una cèrta faiçon son encara pro vius (n’ai aguda una experiéncia tota recenta dins ma vida professionala) l’in
“França es latina pas que per azard, per bon astre, per desfaita, en realitat es celta, germanica als tres quarts. Lo latinisme agrada fòrça als miègjornals francsmaçons. Lo latinisme aquò’s tot prèp de Grècia. Grècia aquò’s ja d’Orient. L’Orient aquò’s en plen de la Lòtja. La Lòtja aquòs ja de Josieu. Lo Josieu aquò’s ja de negre. Atal siá. La’bonholizacion’ del blanc per persuasion latina, par promiscuitats maçonicas. França es ariana, pas brica josieva, pas brica negra. La partida solida de França, l’anticharraira, es sempre estada la partida celta e germanica. La partida que se fa tuar, la partida que produtz, la partida que trabalha, la partida que paga, es celta e germanica. (...) Zòna Sud, pòblada de bastards mediterranèus, de Narbonoïdes desgenerats, de nèrvis, Felibres repapiaires, parasites arabics que França auriá agut tot interès a escampar a l’aiga. Al-dejós de Léger, tot es poiridura, fenhantitge, infècta mesclanha negrificada[14]“.
tegracion dels “indigènas primaris/regionals” se’s ben facha, per colonizacion interiora economica, doncas, e adesion totala a l’egemonia intellectuala borgesa “blanca” e republicana que menava l’aparelh d’estat, forçant lo mond a mespresar e acceptar l’abandon de lor lenga e de lor culturas “indigènas/regionalas”, es a dire las de las classas popularas d’alara, si que non amb lor reterritorializacion parciala dins l’espaci “patrimonial” e folcloric de que lo quite estat s’apodera amb plaser per se legitimar quant a son “identitat” (çò que ditz lo localisme identitari e racista); çò contra qué, justament l’occitanisme del sègle XX se’s batut fòrt e mòrt. Un exemple, d’aquel combat, que presi fòrça, aquò’s lo roman de Glaudi Barsòtti La tèrra deis autres
(1979), cant d’amor revolucionari al pòble argerian luchant per sa libertat[15]
.
Es quicòm que n’aviái ja parlat aicís: descolonizar en Occitània
vòl dire ara subretot descolonizar nòstre imaginari
“blanc”, nacional, francés, racista, per fin de crear de condicions politicas d’acuèlh, d’ospitalitat e “d’amor revolucionari” (l’expression es de Bouteldja) amb una redefinicion dels rapòrts entre nacionalitat, pòble e ciutadanatge sus la basa del país
(conjugar lo localisme amb un universalisme “reticulari”, universalisme-ret, eterogenèu e plural, incluent de diferéncias) e non pas pus sus la del narratiu de l’estat
(universalisme-uniformisme autoritari, omogenèu e unitari, rebufant tota diferéncia), aquel combat contra l’asirança e lo mesprètz,
que se justifican amb aquel fals universalisme estatal, borgés, autoritari e uniformista, lo partatjam amb los Indigènas d’uèi e es per aiçò que los devèm sostenir.
Per tant, contra “la caça a l’Indigèna” que l’esquèrra francesa racista e imperialista contunha de menar, los indigènas d’òc e occitanistas d’esquèrra podèm cridar naut e fòrt:
visca los Indigènas
e visca la tèrra!
[1]
. “Lo colonizat que resistís a rason” Frantz FANON, Ecrits sur l’aliénation et la liberté,
jean khalfa et Robert young (ed.), éditions la Découverte, París, 2015, p. 445
[2]
. Presentacion de l’autora http://indigenes-republique.fr/category/houria-bouteldja/
[3]
. Presentacion del libre: http://indigenes-republique.fr/les-blancs-les-juifs-et-nous-vers-une-politique-de-lamour-revolutionnaire/
[4]
. Veire lo tèxt de Norman AJARI/Mireille FANON-MENDÈS “Contre l’antiracisme policier de Gilles Claveul: l’heure de nous-mêmes a sonné!” sus las interdiccions recentas d’acampaments nonmixtes e los usatges “blancs” de la pensada descoloniala de Frantz Fanon: http://frantzfanonfoundation-fondationfrantzfanon.com/article2358.html
[5]
. Veire la sieuna pagina wiki: https://fr.wikipedia.org/wiki/Houria_Bouteldja
[6]
. “Le colonisé qui résiste a raison”. Sur les Écrits sur l’aliénation et la liberté de Frantz Fanon
per Norman AJARI http://indigenes-republique.fr/le-colonise-qui-resiste-a-raison-sur-les-ecrits-sur-lalienation-et-la-liberte-de-frantz-fanon/
[9]
. Saint-Denis èra una vila obrièra e uèi multiculturala de la banlega parisenca
[10]
. “Le peuple et le tiers-peuple”
tèxt de Sadri KHIARI paregut dins Qu’est-ce qu’un peuple?
La Fabrique Editions, 2016, http://indigenes-republique.fr/le-peuple-et-le-tiers-peuple/
[11]
. “Pour un internationalisme domestique”
2016 per Houria BOUTELDJA: http://indigenes-republique.fr/pour-un-internationalisme-domestique/
[12]
. “Les habits neufs du doriotisme” 2006 per Omar BENDERRA, Houria BOUTELDJA: http://bellaciao.org/fr/article.php3?id_article=23553
[13]
. Robert LAFONT, La révolution régionaliste,
1967, Gallimard, París
[14]
. Vejatz aquí l’analisi d’aqueles extraches per Renat Merle http://merlerene.canalblog.com/archives/2014/08/28/30435519.html
[15]
. Veire aci: http://www.vent-terral.com/blog/collections/paratge/la-terra-deis-autres/
Comentaris
5 de decembre 10.30h
Amor revolucionari ? Aquò fa pensar a André Breton e a Renat Nelli, tanben…
Valora aquest comentari: 4
0
1
Comenta
Lo comentari es estat mandat corrèctament


c: text/html

text:
Biais N°7 - CAUSSE GRAMAT mica levada par france3midipyrenees
Çò que cal :
Pel bolhon :
- De salat
- De caròtas, de patanons, de ravas, un caulet, de pòrres
Per la mica
- 4 uòus
- Un veire d’aiga
- 700 g de farina
- 20 g de levura
- Un plamponh de sucre
- Un pesuc de sal
- Un bocin de burre
Botar la vèlha lo salat a dessalar dins una topina ambe d’aiga. Lo lendeman òm jeta l’aiga. E òm far còire lo salat dins una ola ambe los legumes.
Per far la mica, dins un ensaladièr cal copar los uòus ambe l’aiga, lo sucre, la sal e lo burre. O mesclar tot, pèi ajustar la farina e trabalhar la pasta. Cal botar la levura al darrèr moment e pestrir coma cal.
Far una bòla de pasta, qu’òm plega dins un cabeçal enfarinat e òm bòta lo tot un pauc al caud a costat d’un radiator. Òm espèra doas oras lo temps que la pasta lève.
Quand la carn es cuècha ambe los legumes, se bòta la mica. La mica dèu còire pendent una ora dessus lo bolhon, totjorn plegada dins lo cabeçal.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dimars, 15 de novembre de 2016, 03h00 Espòrt
Danny Brough se pòt regaudir de la prestacion escocesa fàcia a la Nòva Zelanda
Las 4-Nacions son vertadièrament un grand rendètz-vos tretzista, alara que la logica mestreja la 6a jornada del campionat d’elèit.
La valentisa escocesa e la fòrça australiana
A Workington, sus un terren cort e a l’èrba nauta, 7000 espectators seguigèron divendres en serada l’oposicion entre los Còrs Braves escoceses e los neozelandeses. E justament, los Blaus de las braias-mena tartan dintrèron sens complèxe e, pichon a pichon, compliquèron la vida a de Negres un pauc empruntats. Fusitu’a marcava a la 24ena (transformacion: Luke) mas tres minutas mai tard Tierney replicava. 6-4 pels Kiwis a la pausa. Danny Brough s’arregalava a la manòbra mas Fusitu’a marcava un segond còp (55a). Los Blaus jogavan al maximum cada palma: Helewel marcava (67a), Brough transformava e ajustava una penalitat: 12-10 per Escòcia. Los Negres auçavan enfin lo ton, puntavan dos ensages qu’èran pas transformats. E a doas minutas de la fin, lo centre Aitken preniá a contrapè la defensa neozelandesa. Lo pè de Brough tremolava pas per la transformacion. Egalitat a 18 pertot!
Escòcia mòstra que cal pas aver paur de las montanhas
Dimenge, a l’estadi olimpic de Londres, 36 000 espectators seguiguèron l’afrontament entre Austràlia e Anglatèrra. Lo dobertura anglés Windop dobrissiá la marca sus penalitat (10a) e Thurston li replicava (16a). Lo primièr ensag èra anglés per Mac Gillvary (25a), mas, a la pausa, aprèp un ensag de Ferguson (36a), la transformacion, puèi una penalitat sus la còrna de Thurston, los Cangorós menavan 10-6. A la 45a, Inglis espleitava un costat tampat sus sortida de mesclanha. Los angleses ensajavan de tornar faire lo retard, mas en tres minutas prenguèron un ensag en fòrça del pilar Scott (58a) e sul còp de remandadís, Cronk traucava la desfensa dels Blancs per un ensag signat Dugan. Amb las transformacions de Thurston, los Verd e Jaune avián pres lo larg: 28-6. La partida èra jogada, e dos ensages angleses e d’autres dos pels australians podián pas cambiar lo sòrt de la partida ganhada pels Cangorós: 36-18.
Dimenge que ven, la finala d’aqueste torneg de las 4 nacions, aurà per aficha a l’estadi d’Anfield Road a Liverpool (a 3 oras del vèspre, ora occitana; de seguir sus BeInSport), un plan classic Austràlia Nòva-Zelanda. La crida al titular de Brisbane Bennett coma entraïnaire a pas permés als angleses de passar un cap.
Dimenge 20, Canaris-Dragonets en cap d’aficha
Divendres 11 de novembre, la 6a jornada del campionat d’Elèit 1 se dobrissiá amb lo dèrbi catalan. A Sant Estève, los locals amb una fòrta colònia d’U-19 de la sason passada (mièg dotzenat) batián Palau 23-4 en s’envolant a l’ora de jòc. Lo campion Limós dispausava de Vilanòva 28-10. Dissabte, Albi menèt 22-10 a Avinhon mas perdèt 22-24. Dimenge, Lesinhan coneguèt cap de dificultat per dominar los Tolosa-Bròncos: 60-6 alara que Carcassona se deviá emplegar per daissar a distància Sent Gaudenç: 28-10.
Al programa de la setena jornada, tres rescontres dissabte: AS Carcassona-Dragonets en cap d’aficha, Tolosa-Avinhon e Albi-Vilanòva. Dimenge, los autres dos clubs audencs seràn en desplaçament: Lesinhan a Palau e Limós a Sent Gaudenç.
Un centre fidjian pels Dragons
La màger part de la formacion catalana de Superliga repren l’entraïnament aqueste diluns 14 de novembre. La fin de setmana a vist la signatura de dos jogaires: lo pilar occitan de Wakefield, Miquèl Simon, per refortir los avants e lo jove centre fidjian Brayden Wiliame que portava las colors de Manly en NRL.
Alan Roch
ASC-Dragonets se jòga dissabte 19 !


text:
Albertus Magnus
Albertus Magnus (1193-1280) (que son nom vertadier èra Albrecht von Bollstädt), tanben dich Albèrt de Colonha ò Albèrt lo Grand, es un filosòf, un teologian, un naturalista e un alquimista europèu dau sègle XIII. Brèvament evesque de Ratisbona, passèt la màger part de sa carriera dins l'ensenhament. En particular, foguèt lo professor de Tomàs d'Aquin. Après sa mòrt, venguèt sant de la Glèisa Catolica en 1931.
Sei contribucions principalas regardèron la filosofia, lei sciéncias e l'alquimia. Estudièt e ensenhèt l'òbra d'Aristòtel, ambé lei comentaris d'Averroès, çò que permetèt una difusion novèla de la filosofia grèga en Euròpa Occidentala per lo premier còp dempuei lei trabalhs de Boeci au començament de l'Edat Mejana. D'efèct, per eu, la filosofia antica èra pas en contradiccion ambé la pensada crestiana e podiá au contrari èsser utilizada per desvolopar lei recèrcas dei teologians.
L'òbra d'Aristòtel e sei tractats de sciéncias naturalas inspirèron tanben lo trabalh scientific d'Albertus Magnus. A respèct de son predecessor, adoptèt un metòde prescientific basat sus d'experiéncias, d'observacions e de demandas d'ensenhaments a d'especialistas. Innovacion fòrça importanta a la fin dau periòde medievau, Albertus Magnus esitèt pas de criticar certaneis observacions d'Aristòtel e deis Ancians. Ansin, sei tractats sus leis animaus (De animalibus), lei vegetaus (De Vegetabilibus) e lei mineraus (De mineralibus) venguèron una basa majora dau saber en Occident fins a l'emergéncia dau movement scientific modèrne.


text:
Rica e estrategicament ben plaçada, era ciutat de Lhèida viu pendent es sègles xiv e xv periòdes d’esplendor que s’altèrnen, coma per tota Catalonha, damb es de crisi. Damb tot, ua intensa vida economica convertirà era capitau deth Segre en un des principaus nuclèus dera Corona d’Aragon, un hèt en qu’era arraïtzada preséncia des comunitats judiva e musulmana a era sua importància.
Eth gotic se convertís en lenguatge artistic e era Seu Vella s’enriquís damb eth trabalh de prestigiosi artistes, ath temps qu’es monastèris deth territòri, com Avinganya, recuelhen era efervescéncia artistica d’aguest moment istoric.
Un des fenomèns artistics mès simptomatics d’aguesta dinamica ei era notabla activitat des talhèrs escultorics que, pendent era dusau mitat deth sègle xiv, s’especializèren ena realizacion de retaules de pèira, un producte que deven caracteristic dera zòna e que justifique que se parle d’ua Escòla de Lhèida d’escultura gotica. Eth punt d’arrincada d’aguesta escòla ei er escultor Bartomeu de Robió, de qui eth musèu consèrve diferentes òbres, atau com des mèstres que les succediren e qu’imitèren eth sòn estil.


text:
Située au Nord du département du Puy de Dôme et limitrophe du département de l’Allier, la commune de Saint-Quintin-Sur-Sioule.
Elle se situe à 42 kilomètres de Clermont-Ferrand, à 27 kilomètres de Riom et de Vichy. A seulement 6 kilomètres d’un service autoroutier desservant Paris, Clermont-Ferrand, Bordeaux, Lyon, Montpellier.
La commune est implantée dans un îlot de verdure.
La commune est composée de plusieurs villages et hameaux : Citons les principaux :
- Le Bourg
- Le Faubourg
- Beaudéduit
- Chantemerle
- La Motte
- Les Naines
- Vialleix
- Le Domaine
- Les Poux
- Les Bosgeards
- La Rodde
- Les Gabots
La Commune de Saint-Quintin-Sur-Sioule est intégrée à la Communauté de Communes du Pays de Menat et du canton de Saint-Georges-de-Mons
Population : au 1er janvier 2015 : 379 habitants
Superficie : 14,3 km²
Altitude moyenne : 340 m
Pour en savoir plus :
ACCES :
A 71 - Sortie Ebreuil Gannat
A89 - A75 - Sortie Combronde _ AEROPORT de Clermont-Ferrand - Aulnat : 44 kms


text:
Dieus olimpians
Los dius olimpians son las divinitats grègas que, segon la mitologia, demòran sul mont Olimp.
Se noirisson d'ambrosia e de nectar, e engendron d'autres dieus. Davalon a vegada sus Tèrra d'entres los mortals, per los ajudar, los punir, mas tanben per s'unir, engendrant atal de miègdieus o eròis.
Tradicionalament, lo canon olimpian es limitat a dotze, sièis dieus e sièis divessas. La lista d'aqueles pasmens varièt segon las epòcas, e son al total quatorze diferents. Zèus, Èra, Poseidon, Arès, Ermès, Efèst, Atena, Apollon e Artèmis son totjorn comptats dins los dotze. Son completats per Estia, Demetèr, Afrodita, Dionís e Ades, que lor preséncia es variable.
Omèr, entre autres al cant I de l’Iliada, fa allusion a un lengatge dels dieus diferent d'aquel dels mortals, quora explica que l'Ecatonquire Briarèa se nomena Egeon dins la lenga dels dieus[1].
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Omèr, I, 401-406.
Article connèxe[modificar | modificar la font]
- Dii Consentes, equivalent roman


text:
Calòta glaciària
Una calòta glaciària es un tipe de glacièr formant una espandida de glaç de grandas dimensions mas que la superfícia passa pas 50 000 km2, e que las caracteristicas son pròchas d'aquestas dels inlandsis.
A causa de lor position (mai sovent polara) e/o lor vasta superfícia e de lor albedo, tenon un ròtle màger dans l'estabilizacion del clima de la Tèrra.
Somari
Paleoenvironaments, paleoclimats[modificar | modificar la font]
La paleoclimatologia los considèra coma un dels archius climatics de la Tèrra, accessible per l'analisi isotopica e quimica de bofigas d'aire e de compausats contenguts dins les caròtas de glaç que se pòt extraire amb de foratges especials. Per exemple, lo foratge de basa antartica Vostok atenguèt mai de 3 620 mètres de prigondor.
Morfologia[modificar | modificar la font]
La morfologia de las calòtas glaciàrias es pas o pauc tocada per la topografia sosglaciària al contrari dels camps de glaç.
Lor morfologia s'apròcha d'un plan de glaç e ennevat de parets arrabents. Lo glaç fluís sota lo sieu pes o segon la gravitat. L'ablacion de glaç se fa per la fonda e per la produccion de lòbes e de digitacions glaciàrias. Una pichona partida del glaç desaparéis per sublimacion.
Un exemple de la calòta glaciària es aquesta de Vatnajökull en Islàndia amb 8 100 km2 de superfícia.
Superfícias[modificar | modificar la font]
De calòtas s'espandisson puèi regressan al ritme dels cicles glaciaris e interglaciaris.
A causa de l'aument de la produccion de gas a efièch de sèrra antropics e de l'escalfament climatic qu'induson, las calòtas glaciàrias son en fase de regression accelerada dempuèi unas decennias.
Efièches de las activitats umanas sus las calòtas glaciàrias[modificar | modificar la font]
L'antartic, fòrça alunhat dels continents e de las zonas nautament industrializadas sembla pauc polluida, mas l'artic recep, subretot dempuèi lo començament de la revolucion industriala d'importants apòrts aeroportats de polluents (particulas, aerosòls, compausats quimics, metals pesucs e metaloïds, radionucleids (a la seguida dels ensag nuclears atmosferics, e la catastròfa de Chornobyl).
La fonda de las calòtas glaciàrias es un enjòc màger de l'escaufament global, que podent contribuir a lo pujada del nivèlde la mar, modificar de corrents marins, e localament la salinitat e la densitat de l'aiga de mar a a l'exacerbacion del ric climatic.
La fonda dels glaces polluits pòt tanben èsser font de liberacion dins l'aiga o l'aire (lo mercuri per exemple) de polluents servats dins los glaçs o nèus superficialas.
Pression e equilibri isostatic[modificar | modificar la font]
Una calòta de glaç fòrça espessa pèsa considerablament sul sòcle geologic sosjacent e lo desplaçament dels glacièrs es font de constrenchas novèlas. Lo sòcle sosjacent s'aclapa sota lo pes fins a que torne un estat d'equilibri isostatic[1].
Al contrari, se e quand lo glaç fond massissament e rapidament, la superfícial del sol, rapidament e significativament pujarà per tornar a sa nautor iniciala fins a qu'un novèl equilibri torne. De fenomèns d'equilibratge distants novèls, d'erosion, de desplaçament de massa o de centres de gravitat, d'albedo e de pujada dels oceans pòdon tanben interferir amb aqueste fenomèn.
En fasa de glaciacion la velocitat d'apareisson de la calòta e sa massa modulan los efièchs sul substrat. En fasa de deglaciacion, las reponsas de la tèrra (e tanben pels eveniments sismics coma los tèrratrem, le volcanisme, etc.) son mai e mens rapidas e marcada; segon ont se passa la fonda e la massa perduda e tanben la geografia, la geologia e la natura del substrat prigond. Existís un « contèxte glaciari » especific en matèria de carga a la superfícia de la Tèrra (la fonda del glaç se pòt realizar a una velocitat plan mai rapida qu'aquesta que caracterisa l'erosion d'un massis montanhós de volums e/o nautor e/o massa comparabla).
Sa quita responsa isostatica pòt influenciar sus la dinamica glaciària.
Aquestes fenomèns començan a èsser de melhor comprene e mesurar. Subretot, l'acampament de donadas geodesicas sus las "zonas de rebomb pòstgalciari" (ex Fennoscàndia) foguèron grandament facilitada per l'apareisson de las tecnologias GPS. Se cerca a los modelizar e preveire amb mai de precisions, çò qu'implica d'associar tres tipes de modelizacions complèxes portant respectivament sul cambiament climatic, lo comportament e las responsas del substrat rocasut sosjacent (isostasia, « glacioeustatisme »[2]) e modelizacion del glaç e dels glacièrs.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Le Meur, E. (1996). Spécificité de l'isostasie en contexte glaciaire. Présentation et application d'un modèle de réponse terrestre (Doctoral dissertation)
- ↑ Bellair, P. (1971). Déglaciation, glacioeustatisme, isostasie : les mers du Post-glaciaire Canadien. Bulletin de l'Association française pour l'étude du quaternaire, 8(2), 51-55.
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
- Glaciacion
- Inlandsis
- Eustatisme


text:
Aqueu marin, radiò puei capitani, nos venguèt de Lorèna, onte, enfant d’una familha modèsta, aviá viscut la guèrra, avans que de percórrer lei mars dau monde, premier la Mediterranèa. D’aqueleis experienças de vida, ne’n aviá tirat dos obratges, que de lei legir nos lo gardarà ben viu.
Ne’n parlarem mai, de nòstre Joan, tre que la pena de sa despartida aurà fa plaça au sovenir dei bòns moments passats am’eu.
A sa frema, la cara Peireta, tant sorrisenta e atentiva ais autres, a seis enfants Joan-Loís e Brunò, diam nòstra tristesa e nòstre sosten.
Demandem a totei que l’an conéissut de venir se reculhir au funerarium dei Mieles
(pròche dau cementèri militari
) aqueu divèndres 18 setembre, entre dos e quatre oras de l’après-dinnada. Serà possible pereu d’anar a l’enterrament au cementèri de Boc, a quatre oras e mieg.


text:
Oppidum
Un oppidum (del latin n. oppidum, pl. oppida: luòc elevat, fortificacion), es un ancian luòc de poblament fortificat sovent situat sus un puèg, que data de l'Edat del Fèrre europèu. Los oppida son generalament associat a la civilizacion celtica tardiva (Cultura de La Tène).
Definicion[modificar | modificar la font]
Oppidum es un tèrme latin que significava "poblament principal" dins las divisions administrativas de la Roma antica. Lo mot deriva del latin primairenc ob-pedum, "espaci claus", benlèu vengut del Protoindoeuropèu *pedóm-, "espaci ocupat" o "pesada".
Dins sos Commentarii de Bello Gallico, Juli Cesar nomenèt oppida los pus grands poblaments qu'encontrèt en Gàllia durant la Guèrra de las Gàllias entre 58 e 52 abans JC. Emai qu'expique pas clarament en foncion de quals critèris nomena un poblament oppidum, es de bon compréner que: èran de sites economics importants, ont las merças èran produchas, negociadas e escambiadas, ont de còps que i a los mercants romans s'installavan e ont las legions romanas se podián aprovisionar. Èran tanben de centres politics importants, lo sèti d'autoritats que prenián de decisions que concernavan un grand nombre de personas – per exemple la nomenacion de Vercingetorix al cap de la revòlta gallesa en 52 ab JC..[1]Modèl:Rp
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ (de) Sabine Rieckhoff e Stephan Fichtl, Keltenstädte aus der Luft/AID Sonderheft Plus, WBG, (ISBN 978-3-8062-2242-5)


text:
M1 Abrams
Lo carri M1 Abrams es un carri de combat principau estatsunidenc de tresena generacion. Desvolopat dins leis annadas 1970, intrèt en servici en 1980 per remplaçar lo carri M60 Patton. Tres versions principalas existisson dichas M1, M1A1 e M1A2. Equipa leis Estats Units d'America e certanei aliats de Washington (Egipte, Arabia Saudita, Austràlia, Iraq o Kowait). Mai de 9 000 unitats son estadas produchas e la produccion es totjorn en cors ambé lo desvolopament d'una version novèla dicha M1A3.
Participèt ai doas guèrras estatsunidencas en Iraq e foguèt utilizat per lei fòrças estatsunidencas en Bosnia e au Kosovo. I obtenguèt de resultats fòrça satisfasents còntra lei carris advèrs sus lo prat batalhier mai conoguèt de dificultats durant lei combats urbans còntra lei guerilhas iraquianas.


text:
En darrèr partit deth campionat disputat , patirem era prumèra derrota en nòste camp en un partit en que comencèrem en tot marcar tàs 5’ un polit gol, en jogada e centre d’ Ignasi e que Alex remataue eth 1-0. Patirem tanben era lesion de Liaño enes prumères menutes e açò no mos anèc bric ben. Auèrem bères jogades entà incrementar eth marcador, mès non acertèrem ena darrèra rematada. Er Isle en Dodon, ena minuta 30, en ua pilota que perdèc ena nòsta defensa, Robin aprofitaue tà xutar e marcar er empate a 1. Atau , arrivàuem ath descans. Ena dusaua mietat, en ua auta pilota perduda ena defensa, Delavergne se plantaue dauant de Roger e marcaue eth 1-2. En ua falta fòrça ben xutada, Morandin, marcaue eth 1-3. E entà acabar, tàs 15 menutes iniciaus dera dusaua part plan efectius per part der Isle en Dodon, Rodríguez marcaue eth 1-4. Mancauen encara 30 menutes de partit ; ei vertat qu’ er equip li costèc reprèner eth jòc dempús d’encajar 3 gols seguidi. Passadi ues menutes, Ruben marcaue en minut 75 eth 2-4. En ua auta jogada, Ignasi xutèc més Galibert desvièc a cornèr. E atau, arrivèrem ath resultat finau de 2-4.
Ath finau auem hèt un sprint finau deth campionat fòrça dolent, tamb es tres darrèrs partits perdudi. De totes manères ,era valoracion globau dera sason ei fòrça positiua respecte ath campionat, jamès mos auiem imaginat qu’er equip luitèsse peth campionat dempús de qu’era sason passada estèrem classificadi enes darrères posicions. Quant ara Copa, estèrem eliminadi fòrça lèu dauant eth Larboust-OÔ en un partit que non meregiem pèrder.
Era clasificacion finau ei : St.Gaudens 46, U.E. Bossòst 42, SaliesMane 36, B,.Luchon 36, Isle en Dodon 34, Landorthe 32, Labarthe-Inard 30, Montespan 27, Gourdan 27, Villeneuve-Lecussan 26, Labarthe de Riviere 20, Aurignac 11. Puge de categoria eth St. Gaudens e baishen Villeneuve-Lecussan, Labarthe de Riviere , Aurignac 2. De Promocion Liga, baishe tara nòsta categoria eth Martres Tolosane e Aurignac 1. De primera pugen Encausse e Boussens.
Entà acabar, cau dar es gràcies as aficionadi qu´an dath eth suport ar equip en toti es partits deth campionat. Ath delà, aguest dissabte aufrirent ena zòna esportiua un sopar tàs jogadors , directiua e acompagnants.
Huelha deth partit:
U.E. Bossòst 2 – Isle en Dodon 4
U.E. Bossòst : Roger, Eric (45’ Borja) , Felipe , Jaime , J.carlos, Filloy , Alex , Ignasi , Liaño ( 3’ Ruben), Moha, Ariel (45’ Jon)
Trainer : Jordi
Isle en Dodon : Galibert, Morandin, Fortin, Drex, Larrieu, Saint Blancat, Cazenave, Laffont, Bachet, Abadie, Robin. Remplaçants :Rodriguez, Delavergne, Furton.
Trainer : Furton Philippe
Arbitre : Loubet Marc
Gols : 1-0 Alex (5’), 1-1 Robin (30’), 1-2 Delavergne (50’), 1-3 Morandin (55’), 1-4 Rodriguez (60’), 2-4 Ruben (75’)
Tarjeta auriòla:
Tarjeta vermelha:


text:
Dimars, 17 de julhet de 2018, 03h00 Espòrt
Al Barcarés, los cabdèts occitans e catalans baton dos còps los joves angleses
Los Dragons cap al Super-8
Dijòus de ser, los Dragons èran en cò dels Lops de Warrington. La partida foguèt equilibrada dins lo primièr temps que vegèt los catalans tornar al vestiari amb un avantatge de dos punts: 20-18. Lo segond temps foguèt mens prolific: los angleses passèron doas penalitats e los Sang e Aur, una. 22-22 a dètz minutas de la fin. Cada formacion ensagèt d’ensacar un tombat, l’arbitre-vidèo refusèt un ensag als Lops que tombèron la darrièra palma. Aquela egalitat met los catalans en bona posicion d’aitan mai que Wakefield e Leeds se neutralizèron divendres de ser: 20-20.
Demòra als catalans de signar una victòria aqueste dissabte a Brutus, fàcia a Salford, per assegurar la participacion al Super-8.
Tolosa cap als 8-del-Mitan
Dimenge de vèspre, lo Tolosa Olimpic foguèt sens pietat per Barrow en tèrra anglesa: los Blau e Blanc marcan 14 ensages per una larga victòria 72-6. Londres bat Halifax: 20-18. E es justament a Halifax qu’aniràn jogar los occitans aqueste dimenge, alara que Londres e Featherstone jogaràn una partida decisiva per la participacion al 8-del-Mitan, la pola de qualificacion per la Superliga de 2019.
Los Marrons salvan l’onor
Dins los Estats d’Origina, aprèp las desfaitas de Melbourne e Sydney, demorava a Queensland de salvar l’onor contra los Blaus de Nòvas-Galas del sud aqueste dimècres a Brisbane. Coma de costuma, l’engatjament foguèt dels bèls e Queensland arribèt a sas fins: victòria 18-12.
En NRL, los Lapinons van batre Canterbury 24-6, Melbourne ganha d’un punt a Manly 14-13; los Combatents neozelandeses van batre Brisbane 26-6; los Dragons de Sant Jòrdi-Illawarra son batuts pel primièr còp de l’an sus lor pelena: 20-16 pels Tigres.
Al classament, los Lapinons son primièrs (28 pts) amb 2 punts d’avança sus Melbourne e Sant Jòrdi e quatre sus un quatüor: Polets, Penrith, Cornulla, Combatents-NZ. Lo darrièr qualificat per las pelhòfas deuriá èsser Brisbane qu’a 4 punts d’avança sus Canberra e los Tigres.
Preparar la sason venenta
Del costat de Lesinhan, òm se demanda cossí tornar bastir las tribunas aprèp l’incendi de la setmana passada. A Carcassona, es lo club que s’es a tornar bastir aprèp la liquidacion judiciària de l’ASC a la fin de junh. Un grop motivat prepara un projècte ambiciós per que Carcassona demòre una plaça fòrta del XIII. Vilanòva fa apèl a Julian Rinaldi que portèt sas colors abans una carrièra als Dragons e en Anglatèrra per èsser l’entraïnaire dels Leopards la sason venenta.
Alan Roch


text:
848
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 848 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Pauc favorable au mutazilisme e inquiet de l'influéncia dau chiisme, lo califa Al-Mutawakkil abandonèt la politica religiosa de sei predecessors. D'efèct, decidèt de dissòuvre lo tribunau religiós fondat per lo califa Al-Mamun (813-833). Lo mutazilisme perdèt son estatut de religion oficiala de la Cort e lo sunisme foguèt tornarmai favorizat. Pasmens, lo periòde de persecucions avián permes ais ulémas de venir un grop poderós. Aquò entraïnèt un afebliment suplementari dau poder dau califa que deguèt d'ara endavant tenir còmpte deis interès dau clergat.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Deodat de Severac
Maria Josèp Alexandre Deodat de Severac, nascut a Sant Felitz de Lauragués (Lengadòc) lo 20 de julhet de 1872 e mòrt a Ceret (Valespir) lo 24 de març de 1921, foguèt un compositor de musica.
Biografia[modificar | modificar la font]
Eissit d'una familha de la noblesa, filh del pintre Gilbert de Severac, Deodat de Séverac faguèt sos estudis à Tolosa, puèi a Schola Cantorum de París, ont venguèt lo disciple de Vincent d'Indy e d'Albéric Magnard. Estudièt l'òrgue amb Alexandre Guilmant e venguèt l'assistent d'Isaac Albéniz. Fòrça tenent de sas racinas, s'installèt en Lengadòc, ont atirèt apuèi d'artistas coma Manolo Hugué, qu'encontrèt a París.
En 1900, escriguèt de poèmas sinfonics sur las sasons. Faguèt de melodias per las poesias de Baudelaire e de Verlaine e tanben de vèrses occitans e compausèt de musica corala amb arrengaments de tèxtes en catalan. Escriguèt doas opèras, Le Cœur du moulin, creada al Opéra-Comique de Paris lo 8 de decembre de 1909, e Héliogabale, creada a las Arenas de Besièrs en 1910 amb l'introduccion de la cobla catalana, grop d'instruments jogant las primes e los tenores (instruments de fusta semblant lo flaviòl). Sa musica per piano, d'estil fòrça personal, es sovent imatjada e colorada, coma dins lo Chant de la Terre, que descriu las amors rusticas, o las pèças En Languedoc e Baigneuses au soleil. La seguida Cerdaña, son cap d'òbra, illustra son amor pel territòri miègjornal.
Deodat de Severac èra lo cantoral d'una musica regionala e sostenguèt, en 1907, una tèsi sus La Centralisation et les petites chapelles. Claude Debussy diguèt que « sa musica sent bon ».
Òbras principalas[modificar | modificar la font]
- Òbras per piano
- Le Chant de la terre (1900)
- En Languedoc(1904)
- Baigneuses au soleil (1908)
- Cerdaña (1904-1911)
- En vacances (1912)
- Sous les lauriers roses (1918)
- Musica pel teatre
- Le Cœur du moulin, poèma liric en dos actes (1908)
- Héliogabale, tragèdia lirica en tres actes (1910)
- Melodias
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Blanche Selva, Déodat de Séverac, ed: Delagrave, 1930
- Vladimir Jankélévitch, La Présence lointaine ed: Seuil; París, ISBN 2020064510
- Jean-Bernard Cahours d'Aspryn Déodat de Séverac, musicien de lumière. Sa vie, son œuvre, ses amis 1872-1921, ed: Atlantica-Séguier, 2001, ISBN 978-2840492351
- Pierre Guillot : Déodat de Séverac : Écrits sur la musique, ed: Mardaga (1993). Déodat de Séverac : La musique et les lettres, ed: Mardaga (2002). Déodat de Sévérac, musicien français, ed: L'Harmattan (2010).
- Mario d'Angelo, La musique à le Belle Epoque. Autour du foyer artistique de Gustave Fayet (Béziers, Paris, Fontfroide), ed: MAGFF, 2010, ISBN 2-909941-07-8


text:
AAA
Dimenge, 20 de mai de 2018, 03h00
152 vòtes
Segur òc lo camin econòmic !
desvolopar de partenariats, trobar d'esponsors, nos engulhar dins totis los domènis de la societat tala qu'es.
Al pus mens nos pararia de l'espera de subvencions que venon que venon.
Le camin economic
L'entrepresa occitana, que s'i trebalha e s'i crompa en occitan...la vita normala, que!
L'occitanisme poiria se coplar a l'agricultura biologica que pòrta de valors e una dinamica alternativa.
Les gèsts cotidians se disent com un còp èra...


text:
Epilepsia
L’epilepsia es una malautiá neurologica caracterizada per de crisis d'alteracion foncionala au sen d'un ensems de neurònas. Plusors formas existisson segon l'ensems tocat. Lei doas principalas son lei crisis « generalizadas » qu'implican lei dos emisfèris dau cervèu e lei crisis « parcialas » qu'afèctan una populacion de neurònas pus limitada. Lei causas son variadas e son liadas a d'originas geneticas, a de malautiás ò a la preséncia de certanei substàncias (alcoolisme... etc.).
Lei crisis epilepticas elei meteissei son generalament pas perilhósas per lo malaut. Pasmens, sei consequéncias (tombada, tuert amb un objècte...) son potencialament mortalas. De mai, la multiplicacion dei crisis pòu entraïnar de lesions cerebralas.
Aperaquí 50 milions de personas èran tocadas per aquela malautiá dins lo mond en 2018[1].


text:
'Scuzà-ou aquì
Estil : Fòlc, Trad
Lenga : Bilingue Occitan-Français
Airal lingüistic : Valadas occitanas (Itàlia)
Annada de parucion : 2008
Creator: Trigomigo
Editor : Folkclub Ethnosuoni
Trigomigo ten a mercejar tanben sos ausitors per la paciéncia qu'aquguèron a l'espèr d'aquel disc. De fach foguèt un trabalh de fons per finalizar las recèrcas que menèron a aquel album : transcripcions, descriptatge e comparasons menimosas donèron un album particularament abotit sus aqueste miraudiós repertòri piemontés.
Elisa Testa (cant), Chiara Cesano (violon), Emiliano Borello (acordeon), Alexander Parise (sonsaina) e Dario Littera (guitarras) convidan sus aquel disc Patrick Vaillant (mandolina acostica e electrica, guitarra bassa, cant), Saverio Miele (contrabassa), Silvia Mariono (violon), Ivan Cavallo (alto), Micol Gagia (violoncela), Laura Estienne e Monica Estienne (votz, recitacion), Tounin Galion (cant), Jan Péire de Bousquie (cant).


text:
La Garriga (Tarn)
La Garriga (oficialament en francés Lagarrigue) es una comuna occitana de Lengadòc situada administrativament dins lo departament de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La comuna de La Garriga es al sud extrèm del departament de Tarn. Es al tèrme amb la sosprefectura de Tarn, Castras.
Toponimia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Sul territòri de la comuna, i a una partida de l'Aeropòrt de Castras Masamet.
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personas ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Dimècres, 8.11.2017 03h00
Aquí en Limosin, ara qu’existissèm pas mai, lo jornal de la Region que recebèm dins nòstras bòstias a lètras se sona Nouvelle-Aquitaine. Enfin, lo recebon solament los qu’an pas pegat un “no pub” (ai botat un “pas de reclama”, mas lo factor sembla de pas voler comprene!), si que non, i an pas dreit! Aqueste jornal, coma èra lo cas per la Lettre du Limousin, es reservat als bon ciutadans qu’acceptan, ara dos còps la setmana, lo tapon de publicitats de totis lo supermercats del canton e, a l’entorn de Lemòtges, vos podi dire que n’i a un fum! Aquesta confusion (o fusion) entre reclama e propaganda, çò me sembla, en ditz long…
Sus la defunta Lettre du Limousin, de monde benlèu s’en sovenon (mas es vielh, es antic tot aquò, fa mai de dos ans, figuratz vos!), èrem nosautres, lo Tiston Crestian e ièu, que fasián cada còp lo bilhet occitan… un pichon mas vertadièr article de cultura occitana, vertat en francés (èra la condicion tacita de nòstra collaboracion) e luenh de tota propaganda.
Ara, sul jornal novel, es plan diferent, enfin almens per aqueste numerò: i a una quasi dobla pagina que se ditz Langues régionales, amb un article pichon, pas signat, a la glòria de l’accion de la region novèla per las lengas. Aqueste article es en occitan (Dròlles, parlatz a l’escòla!), en basca (Neska – mutilak, eskolan hitz egin!) e en peitavin-santongés Les draules causéz a l’école) amb, çò dison, una “revirada”… en francés, blanc sus roge. Es illustrat per una fotò d’un mèstre d’occitan (se vei a d’images sus la paret) dabans sos escolans, pr’aquò sens cap de legenda; aital solament los que lo coneisson podon saber qu’es lo Marçau Peironin de la Dordonha vesina. Aquò rai! De que ditz aquesta pèira de Roseta de las lengas de la Granda Novèla Region? E ben que lo ròtle de l’escòla per la transmission d’aquestas lengas, uèi, es indispensable. Descriu lo tipe d’ofèrta pels parents: public, privat, associatiu, tot aquò… Reconeis tanben la granda disparitat de tractament: se, en País-Basc, “un enfant sus dos es escolarizat en filièra bilingüe o immersiva, a pena 1,5 % de (sic) escolans benefícian d’aqueste tipe d’ensenhament per l’occitan. Per çò qu’es del peitavin-santongés, se deu acontentar d’activitats extraescolaras, son ensenhament perque es pas reconegut a l’ora d’ara per l’Educacion nacionala” (coma vesètz la sintaxa es deficienta e aquò fa jà pensar qu’es una revirada del francés e pas lo contrari, mas sèm pas a aquò prèp!). Rampela tanben que “la Region finança en partida l’Ofici public de la lenga basca e l’Ofici public de la lenga occitana” e que va tanben lèu lèu “oficializar la signatura de doas convencions-quadre que permetràn d’adaptar d’objectius d’ensenhament a cada academia”. Es a dire, s’ai plan legit entre las linhas d’aquela lenga de fusta, de renforçar lo dispositiu pel basc e l’occitan dins l’acadèmia de Bordèu, e de balhar res als autres. Legissi tanben en efèit: “per l’occitan, que concernís tanben las acadèmias de Peitieus e Lemòtges, l’acadèmia de Bordèu deu dobrir dins lo primari 30 novels sites publics bilingües sul periòde 2017-2022”, es a dire un per departament e per an (dins lo fons pas grand causa!). E vaquí, en defòra d’una formula sibilina sul peitavin-santogés (“pòt acampar el tanben los escolans tre la mairala”, mas cossi? e aqueste “se pòt” vòl dire tanben subretot que se pòt pas!), res de mai... Es a dire un còp de mai, res de res dins l’acadèmia de Lemòtge, ont se pòt dire, qu’al nivel public, la lenga – e ara dempuèi un briu –, s’ensenha pas mai quasiment en degun luèc, ni en primaria (la calandreta de Lemòtges es una estructura associativa), ni al colègi, ni al licèu e tanpauc a l’universitat. Clavat. Fin de l’istòria!
Mas tanben, avètz remarcat benlèu quicòm: l’article qu’ai citat es… en lengadocian! Ièu tanben, que vivi en Lemosin, escrivi en lengadocian, mas la diferéncia es qu’escrivi pas la lenga dins lo Jornal oficial de la region (auriái pas jamai escrit en lengadocian, plan segur, aguèssi aguda l’escasença de zo far dins la Lètra dau Lemosin). Ma aquí avèm un article dins lo Jornal de la Novèla Aquitania escrich dins una lenga quasiment pas parlada en Aquitania! L’article que fa la reclama per la politica lingüistica de la region es pas en gascon, es pas tanpauc en lemosin, es en lengadocian… Aquò plan segur, fa soscar… Es que an pas volgut picar / esmalir digun e doncas an causit de se tornar cap a una tresèna forma dialectala a pretencion egemonica? Probable. Mas qual legeire, tant en lemosin coma en Gasconha pòt reconeitre aquí sa lenga? Aquò balha d’arguments a los que denoncian l’impausicion d’un occitan de farlabica lengadocianizat e vaquí…
Enfin, per acabar, cal gausar dire que la lenga d’aqueste article, en mai d’aquò, amai mas o mens correcta (puslèu mens coma l’avèm vist), es fòrça discutabla, perqué tròp sovent estrangièra a tota forma parlada (pensi aquí a las discussions joslevadas per Fraj) amai en Lengadoc; es una lenga d’administracion, una lenga sèca, un lenga enfin que balha pas enveja! Escotaz aquò (es la debuta de l’article): “las lengas regionalas s’aprenon a l’escòla per fin d’alentir la desagregacion de la transmission familiala”. Es clarament una marrida – “alentir” vòl pas dire “endiguer”! – revirada del francés (amai se dins la version francesa mancan de frasas que se trapan dins la tres autras lengas) que ditz: “les langues régionales s’apprennent à l’école afin d’endiguer l’effritement de la transmission familiale”. Lo traductor en peitavin-santongés es estat melhor, simple e direct: “lés parlanjhes réjhionaus s’apernant a l’école per lés faere passae vu que lés familles o fesant pu ghère”. Pel basc, per incompeténcia, pòdi res dire e doncas ne dirai pas res; farai solament lo papagal: “eskualde-hizkuntzak eskolan irakasten dira, familia barruko tranmisioaren jaitsierari aurre egiteko”… Vaquí, nòstra pèira de Roseta es probablament tota revirada dempuèi lo francés e vau pas perdre de temps a explicar quant es imbecille d’emplenar un dobla pagina en botant en quatre lengas un tèxte d’un vintenat de linhòtas, ont se seriá plan pogut escriure causas diferentas en mantuna lenga. Far aquesta critica seriá doblidar qu’aquò es lo biais normal de comunicar dels empèris: mandar a totas las provincias dins lor lengas las mèmas instruccions, los mèmes decrets e la mèma propaganda. Es aital qu’avèm agut la famosa pèira! Mas l’empèri regional, que lo faraon es dins son palais a Bordèu, el tanpauc a pas de temps a perdre e a pas lo leser de rafinar suls detalhs: un lengadocian farà per totis, Gascons e Lemosins! Ai Lemosin, paure, paure Lemosin!
Bah, an pas volgut triar entre gascon o lemosin,
an metut de lengadocian, de bon legir pels gascons e lemosins.
Comentari finançat pel comitat del #troll.
Brave article, que se pòt confrontar amb l'entrevista de Delphine Castaing ( article " lo malhon mancant"de uèi).
Totjorn la meteissa question : Cossi articular los parlars locals - testimònis de las culturas localas, e encara portats per un estacament afectiu fòrt e respectable, e ligam possible de generacions, amb la necessitat de l'espelison d'una(s-?) forma mai estandardisada (culta) de la lenga ?
#2- Mercé plan de m'aver aprés los cultismes " regiòlectes " e "sociòlectes" ,... Legir la seguida
Regiolectes/sociolectes d'una lenga
Brave article...
Le biais de parlar, conscient o inconscient, es un GPS de la posicion geografica e sociala.
Le parlar popular aima pas gaire l'abstraction e passa per de viradas de frase.
Le parlar culte conceptualiza, e mai que mai, remplaça les verbes amb de substantius.
Les regiolectes son, dins l'òrdre de variantas, oralas, lexicalas e sintaxicas.
Aquò fa que d'articles cultes escriches en francés, castelhan,italian e mesme anglés, son al 100% si... Legir la seguida
Paure, paure occitan !
E podèm cantar "Paure pòble de Provença, sempre mai entamenat, sense sosta ni defensa, ais otratges abandonat... e ton desonor acaban, pòble, en te desnaturant"


text:
En la Contea de Niça, ben de fremas an una plaça eroïca. Avans de parlar de la mai celèbra d’entre elas, citem de personas mens famosas qu’an agut totun un comportament eroïc: Joana Verani en lo 1436 que sonèt lo tocassenh per solevar los niçards còntra lo governaire savoiard Nicod de Menthon qu’anava còntra los dreches eissits de la Carta de dedicion dal 1388. E mai tardi, en lo 1705 Catarina Ribauda condemnaia per l’intendent francés Gayot a se far pénder per aver fach un acte de resistença.
Una autra Catarina ben avans ela, Catarina Segurana es l’Eroïna niçarda màger. Una frema al comportament eroïc. S’illustra dins un periòd de conflictes qu’opausan, coma l’avèm vist avans, sota diferents pretèxtes, lo Rei de França als Estats de Savòia.
Es interessant de méter en parallèl l’eveniment qu’anam vos presentar amb ce que se passa a costat e lo chaple que se perfila dos ans après en lo 1545 a Merindòu que los vilatges protestants de Luberon seràn completament cremats amb 3000 vaudeses executats. Lo pretèxt es ren religiós, mas totun coma que sigue lo vestit, s’agisse de conquistas en terras occitanas. S’agisse d’avançar los pions un pauc d’en pertot en per aquí.
Aquel còup, faguèm un zoom sus Catarina Segurana, una persona qu’en lo 1543, va sortir de l’anonimat que la sieu condicion li obligava per resistre al Reialme de França.
Lo rei de França, Francés 1er, vòl continuar la politica expansionista, doncas imperialista, sus los estats vesins. Los Estats de Savòia (Pimont-Savòia) que la Contea de Niça fasia part ne’n faràn los fraisses a totplen d’ocasions, coma en lo periòd dal 1792-1814. E se tornarà trobar aquela question d’èstre se e non “alienat” dins las contestacions dal 1871.
Per menar la sieu politica de conquista, fach estonant per un rei crestian —que los sieus predecessors avian jugat la carta dal cristianisme còntra los jutjats “impurs” coma per los catars—, juga l’oportunisme en s’aligant amb l’empèri otoman. Es estrategic per el.
Per conquistar lo castèl niçard, pòst important -e aguent sempre resistit- blocant l’accès a las terras de Savòia situaias a l’èst de la plaça fòrta d’Antíbol, Francés 1er fa apèl als mercenaris otomans per l’ajuar dins la sieu conquista. O cal recordar perqué notaretz que segon las presentacions, es completament obliat lo belligerent principal, lo Rei de França e las tropas francesas e s’orquèstra una cristallizacion sus l’armaia otomana que fan l’invasion (e lo paure janissari, qu’es benlèu un sèrbi o un armenian islamizat de fòrça al servici de l’Empèri).
Lo 15 d’agost dal 1543, lo Castèl e la ciutat de Niça son assautaias per 120 galèras francootomanas plaçaias sota lo comandament de Barbarossa. A terra, quatre baterias ciblan la vila. Una pintura d’estil otoman n’es la traça. En lo meme temps, las tropas francootomanas dònan l’assaut a la pòrta Pairoliera e a la torre Cinc Caires. Los sordats turcs arriban a puar fins a la torre e un brandisse la bandiera vèrda (o roja segon las sorças) al creissent islamic d’aur. Es alora que Catarina Segurana apareisse menant una banda de sordats. Amb la maçòla de bugadiera prefonda la tèsta dal sordat otoman e li pilha la bandiera, simbòl de victòria. Un mite e/o una eroïna?
Lo debat sus l’existéncia dal personatge existèt.
Per d’unos, es una legenda. Los testimònis “oficials” de l’eveniment coma Joan Badat (1516-1567) fa ges de mencion dal sieu nom dins lo sieu escrich “Recort e memoria
” (de notar que l’occitan de Badat es encara pròche de l’occitan mean ambals articles los-las).
Dins los indicis de veracitat, l’installacion dal buste sus la pòrta Pairoliera estimaia a l’annaia dal 1574 es un bòn element. Dins los memòris dal senator conselhier niçard Antòni Fighiera dal 1634 (totjorn conservats als arquius generals de Pimont a Turin per ce que tòca l’avans dal 1860), parla de l’episòdi de Catarina Segurana, e menciona l’existéncia dal buste. Avia quasi 60 ans al moment de redigir los sieus memòris e indica non se recordar d’aver vist elevat lo monument a la glòria de la bugadiera. Doncas lo buste seria estach pausat avans dal 1574. Sigue un trentenal d’ans après l’acte coratjós de Catarina, valent a dire quora un grand nombre dals sieus contemporanèus, testimònis dal sieu eroïsme, èran encara vius. Siguèsse estach faus, un contemporanèu auria ben jugat lo bastian contrari per o signalar. Subretot que la plaça d’una eroïna frema, èra mens “facila” d’obtenir qu’aquela d’un eròi òme, subretot s’èra un nòble o notable. Pròva que la societat occitana dal temps poïa laissar ja una plaça a las fremas.
De saber que lo patronim “Segur, Seguran” existe en Contea de Niça. Es un patronim tipic occitan.
Era d’usatge en lenga occitana de declinar lo nom de familha. L’ensèm de la familha recubèrt per lo nom de Segurans/ Segurani (mai tardi Segurany), lo paire sonat alora: Seguran, la maire: Segurana, la filha: Seguraneta/ Seguranona, lo garçon: Seguranet/ Seguranon.
Es parier per los Barrèls/ Barrèli: lo Barrèl, la Barrèla... coma los Trucs/ Truqui, lo Truc, la Truca..., los Gaubèrts/ Gaubèrti, los Verans/ Verani, los Ribauds/ Ribaudi, eça... M’auretz acapit.
Per lo juec de mòt, Segur, Seguran es un patronim qu’evòca la securitat/ segurtat.
Lo nom de Segurans es emplegat per designar de còups los niçards (coma los Cagableas) e d’alhors la maison d’edicion de JL Sauvaigo es nomenaia Lu Segurans. Marquèt talament los esperits que faguèt pantaisar, coma s’es agut jugat sus las variacions (e la simbolica) dal sieu nom: Catarina Segurana, Catara Segura... (o Catarin Seguran...).
La sieu fèsta es celebraia a Niça lo 25 de novembre, jorn de la Santa Catarina per la comuna de Niça coma las associacions culturalas denant la lausa granda de la carriera Cinc Caires [francizat en Sincaire].
A l’época de l’anexion de la Contea de Niça a l’Empèri Francés e los ans que sègon, Segurana incarna sovent lo simbòl de la fidelitat a la Maison de Savòia portat per los proitalians e/o los partidaris de l’independença “ni italians ni franceses” portat per Gonzaga d’Arson. Se ve en lo 1875, per la rivalitat entre dos carres de Carneval a Niça, un representant Catarina e l’autre comic presentant un castèl arroïnat cofiat per de ratapinhatas. Lo carre de Catarina es sostengut per los proitalians e l’autre es sostengut per los progovèrn. Crea una contestacion per figuras allegoricas interpausaias. Pèjor, lo carre de Catarina es recompensat per lo Comitat de las fèstas. Es vist coma afront per lo poer. Aquel episòdi pron cargat en sens serà alora pretèxt per evitar la presença de carres d’estil allegoric. Los corsi d’estil satiric seràn alora solets d’aver lor plaça desenant per virar a l’estil comic quitament que conoissèm aüra.
Una carriera de Niça, perpendiculara a Cinc Caires, es nomenaia Catherine Ségurane coma lo collègi public que s’i tròba.
La tribuna oèst de l’estadi de football Allianz Riviera se sòna per lo sieu patronim francizat “Ségurane” [Segurana]. Las autras son “Garibaldi”, “Ray” [Rai] (coma lo nom dal quartier de l’ancian estadi) e “Sud” (coma la Populària Sud o lo Sud de França).


text:
Lo 24 d’octòbre 2014, à Niça, la polida Sala Laura Ecard, au Bolevard Sant Ròc, a aculhit la chorma dau Rodou Nissart, que donava « Mistèri au comissariat », de Reinat Toscano.
Dins aquela pèça, se véson lei personatges dei romans policiers de Reinat Toscano, a l’entorn de son protagonista Matieu Sampeyre, qu’es confrontat a doi fantaumes que fan son aparicion au comissariat. Fantaumes qu’es solet a vèire...
Coma ja per la precedenta pèça de Reinat Toscano, « Revira-Mainatge », lo metèire en scena Jan-Lois de Coster a mostrat fòrça inventivitat, per maridar li scenas comiqui e aquélei, mai seriosi, qu’evòcon quàuquei paginas de l’istòria dau quartier niçard de la Diga dei Francés.
La performança es tambèn de faire parlar en niçard de personatges coma la frema de servici madama M’Balà (amé Sèrgi Chiaramonti) ò Ahmed, l’amic de Matieu Sampeyre e de son collega Tòni.
La sala èra clafida d’un public captivat tre lei promièrei segondas, e se notava tambèn la presença de l’autor e de Cristòu Daurore qu’interveniá per Ràdio Nissa Pantai.
La clau dau mistèri, vos la dirèm pas, mai vos conselham vivament de pas mancar la representacion venenta (vèire sus lo site dau rodou nissart
).
Podètz tambèn, se n’avètz la possibilitat, faire venir la pèça dins vòstre relarg. De notar, d’alhors, qu’Auba Novèla, l'ostau d'edicions de Reinat Toscano, a publicat una version niçard/francés, çò que pòu permetre, se siatz interessats, de montar la pèça en francés tambèn.


text:
Era Comission Territoriau d’Urbanisme dera Val d’Aran, amassada aué, a aprovat definitiuaments era modificacion des Nòrmes Subsidiàries de Planejament relatives ara regulacion dera preservacion e recuperacion des bòrdes e cabanes en solèr non urbanizable, aplicables as municipis d’Arres, Bausen, Bossòst, Es Bòrdes, Canejan, Les, Vielha e Mijaran, Vilamòs, e Naut Aran, entà adaptar-les as determinacions deth vigent Plan Director Urbanistic dera Val d’Aran. Era nòrma regirà sus es bòrdes e cabanes anteriores a 1969 en cas de Naut Aran, e de 1982 en rèste deth territòri.
Ath finalizar era session dera Comission Territoriau d’Urbanisme, eth director generau d’Organizacion deth Territòri e Urbanisme, Agustí Serra, a destacat er excellent trabalh realizat pendent aguesti ans peth Conselh Generau d’Aran en coordinacion damb es ajuntaments aranesi, entara aprobacion d’aguesta naua regulacion des bòrdes e cabanes, en tot ahíger qu’ei ua bona notícia entà qu’era gent d’Aran pogue gaudir der emplec ludic-familhau d’aguesti bastiments. Agustí Serra, a volut remercar, qu’en cap cas aguesta regulacion permet destinar es bòrdes e cabanes ar emplec coma abitatge.
Pera sua part eth sindic d’Aran, Carlos Barrera, expliquèc qu’era aprobacion normativa d’aué, dempús de 7 ans de trabalh, a resolvut era volontat unanima de hèr possible ua solucion legau ath conflicte qu’afectaue a un gran nombre de proprietaris qu’auien intervengut ena sua bòrda o cabana sense auer cap cobertura legau, e dusau, atau madeish pacificar sociauments aguest problèma que non a bric que veir damb es edificacions de naua planta.
Eth sindic d’Aran, a destacat qu’era regulacion compòrte era creacion d’ua Comission de Seguiment integrat peth Conselh Generau e es ajuntaments que velharà peth seguiment e era evolucion dera aplicacion dera nòrma. Aguesta comission s’amassarà un còp ar an.
Eth Departament de Territòri e Sostenibilitat aprovèc eth PDU en mes de junh de 2010 e ac modifiquèc en 2014, entre d’auti, entà fixar es critèris d’emplec e recuperacion des bastiments agroramadèrs e favorir era sua preservacion per arrasons arquitectoniques, istoriques, ambientaus, païsatgistiques o sociaus.
Entà impulsar era recuperacion der auviatge rurau, eth PDU velhe entà qu’aguesti bastiments en solèr non urbanizable mantenguen eth caractèr non residenciau e daurís, ath madeish temps, un ventalh de naues possibilitats entà impulsar era sua reconstruccion. Aguesti critèris sigueren acordadi per consens peth Departament de Territòri, es ajuntaments dera Val d’Aran, eth Conselh Generau d’Aran, eth collectiu de tecnics damb preséncia en Aran e era Comission d’Auvitatge der Aran.
Dempús de fòrça reünions tecniques s’acordèc per consensus era definicion d’emplec ludic familhau, entà motivar dus aspèctes fonamentaus de çò que representen es bòrdes e cabanes de montanha, coma auviatge culturau e economic, en tot arrebrembar sègles enreire, e er emplec de pervivéncia qu’aguestes edificacions representauen entara economia des familhes, en tot perméter eth profitament agricòla e pagés de nauta montanha.
Atau, a compdar d’ara, es ajuntaments poderàn autorizar es intervencions de mantenença o de conservacion entà emplec ludic o pagés, atau coma es accions de reconstruccion de rèstes d’edificacions existentes.
Era Comission d’Urbanisme dera Val d’Aran a aprovat definitiuaments dus plans especiaus urbanistics ena zòna de Beret. Eth projècte entara dubertura de 5 naues pistes d’esquí ena zòna de Pla de Beret, entre era còta 1.847 e 2.100, restacades damb era autorizacion deth bastiment d’un nau telecagira de tres places qu’era Comission ja aprovèc en an 2016, e eth projècte d’un telesquí en Òrri, que pòrte associades 3 naues pistes
Per d’auta part, era Comission Territoriau d’Urbanisme, a tractat aué er auanç deth Plan d’organizacion urbanistica municipau (POUM) de Naut Aran. En aguest sens, Agustí Serra expliquèc qu’era Comission d’Urbanisme a avalorat positivaments aguesta prumèra prepausa, que sage de dotar ath Naut Aran de mès espacis publics entà melhorar era mobilitat e eth parcatge enes sòns nuclèus urbans, ena linha de çò que ja apunte era futura Lei de Territòri ena que trabalhe eth Departament de Territòri e Sostenibilitat dera Generalitat entà tota Catalonha.
Fin finau, era Comission d’Urbanisme dera Val d’Aran, a aprovat definitiuaments dus plans especiaus urbanistics ena zòna de Beret. Per un costat, era aprobacion deth projècte entara dubertura de 5 naues pistes d’esquí ena zòna de Pla de Beret, entre era còta 1.847 e 2.100, restacades damb era autorizacion deth bastiment d’un nau telecagira de tres places qu’era Comission ja aprovèc en an 2016. Es naues pistes aucuparàn ua extension d’apuprètz 14 Ectares.
E per d’auta part, era aprobacion deth projècte d’un telesquí en Òrri, que pòrte associades 3 naues pistes. Eth telesquí aurà ua longitud de 2.600m.
Era prevision ei qu’era estacion d’esquí de Baqueira Beret, un còp obtengut era licéncia d’òbres, pogue daurir aguestes naues pistes eth pròplèu iuèrn, dempús d’ua inversion de 900.000 €.
Info: Conselh Generau d’Aran


text:
Filosofia politica
La filosofia politica es la branca de la filosofia qu'estudia las questions relativas al poder politic, a l'Estat, al govèrn, a la lei, a la politica, a la patz, a la justícia e al ben comun entre autras. Es considerada coma una de las brancas de la filosofia practica a costat de la filosofia del drech e de la filosofia morala.
Coma recerca filosofica, se diferéncia d'aquelas menenadas per las sciéncias umanas e socialas (sociologia, istòria, psicologia, sciéncia politica) que, a la diferéncia d'aquelas ligadas a çò qu'existís istoricament e subretot, es fondada sus la recerca d'un universal, guidada per la question del just, del melhor e del legitim[1]. Quitament s'aquela recerca arribariá a l'impossibilitat de son acabamement aquò cambiariá pas la natura de la recerca.
Ara, la sciéncia politica es venguda inseparabla de la filosofia politica.
Somari
- 1 Definicion
- 2 Istoric
- 3 Doctrinas
- 4 Tèmas
- 5 Autors majors en filosofia politica
- 6 Notas e referéncias
- 7 Vejatz tanben
Definicion[modificar | modificar la font]
Segon Leo Strauss, tot ensag de definir la filosofia politica supausa d'evitar doas decas[2]:
- La primièra consistís a considerar la filosofia politica pas que coma una dependéncia subaltèrna de la filosofia dins son ensems. Aquela generalizacion abusiva fa problèma, qu'evita las divergéncias prigondas entre l'istòria de la filosofia politica, e aquela la quita filosofia[3].
- La segonda consistís a i veire pas qu'un simple perlondament de l'analisi politica. En efièt, se la filosofia politica resulta de la pensada politica, tota pensada politica es pas una filosofia politica: « un penseur politique qui ne serait pas un philosophe s'intéresserait ou s'attacherait avant tout à un ordre ou à une législation politique spécifique ; le philosophe politique s'intéresse et s'attache avant tout à la vérité »[4].
Passat aquò, la filosofia politica poirá se déefinir « par un rapport à la fois nécessaire, indépassable, et indéfiniment problématique avec les expériences et les opinions effectivement présentes dans la vie réelle de la cité »[3]. Per que son objècte es plan enraiçat dins la realitat umana, la filosofia politica se caracteriza per una tension de contunh entre la teoria e la practica: tot assumissent una portada universala, se deu far plaça a l'existent[3].
Istoric[modificar | modificar la font]
Antiquitat[modificar | modificar la font]
Socrates es mai sovent considerat coma lo fondator de la filosofia politica. Seriá estat lo primièr a formular una critica globala e absoluda d'un sistèma politic existent[5], pasmens s'un discors tenent de la sciéncia politica se trapa tanben a çò del seu contemporanèu Tucidides, e qu'una filosofia politica se trapa a l'estat fragmentari dins çò que demora de l'òbra d'Eraclit.
Lo debat inicial que fonda la filosofia politica coma un domèni essencial de la filosofia es dins lo dialòg Lo Fredon de Platon, quand Socrates indica que dins sa jovença, deguèt abandonar las sciéncas de la natura per s'interessar a las opinions de la Ciutat. Çò que se cal nomenar, amb Socrates sa segonda navigacion, signa lo punt de partença de la Filosofia coma Filosofia Politica. Aquel punt de partença es ja portaire d'una ambiguïtat, que se pòt trobar al començament de las òbras d'Aristòtel, la Metafisica e la Politica. En efièt, caduna se dich sciéncia primièra. Lo primièr dels preztfachs de la filosofia politica atal foguèt de justificar d'en primièr las causas que son al delà de la Natura (méta ta phusikè).
Per Aristòtel, l'òme es un animal politic. Escrich dins Politica:
- « La ciutat compta dins la realitats qu'existisson naturalament, e (...) l'òme es per natura un animal politic. E çò qu'es sens ciutat, naturalament e non pas en seguida de las circonstanças, es o un èsser desgradat o al dessús de l'umanitat. Es comparable a l'òme tractat ignominiosament per Omèr de: Sens familha, sens lei, sens fogal, perque, al meteis temps naturalament apatrid, es tanben un brandon de discòrdia e s'o pòt comparar a una pèça isolada al jòc de trictrac ».
Edat mejana[modificar | modificar la font]
Dins lo contèxte de reviscol intellectual del sègle XII, la filosofia politica conegut, après mai d'un sègles de silenci, una renaissença amb lo Policraticus de Joan de Salisbury (1159). S'agís d'un vast tractat en uèit libres, d'inspiracion platonisanta e agustiniana. Joan de Salisbury ignorava la Politica d'Aristòtel. Prepausa un ideal de ciutat terrèstra capvirada a fins esperitalas, ont lo rei exercís son poder en estrecha collaboracion amb la Glèisa e se fisant dels conselhièrs laïcs[6].
Foguèt sonque a l'Edat Mejana a la recepcion dels tèxtes e comentaris de la pensada d'Aristòtel, que se ne ven a parlar de filosofia primièra o de sciéncia dels primièrs principis a subjècte dels tèxtes d'Aristòtels ont l'Estagirit analisa la polisemia dels sens de l'Èsser e la question de l'ousia (de l'esséncia). Çò que se nomenará Metafisica (en grèc: méta ta phusikè, « çò qu'es al delà de la natura ») serà alara curiosament deligat dels estudis politics, en contradiccion amb lo quite perpaus d'Aristòtel, al començament dels seus obratges politics, ont dich que la filosofia primièra es la philosophie filosafia politica.
Per Tomàs d'Aquin, dins lo comentari que fa de l'espistòla de Pau als Romans, « lo poder dels princes, precisament puèi qu'es un poder, ven de Dieu ». Dins lo Comentari de las Senténcias, escriu que « lo poder esperital e lo poder temporal venon l'un e l'autre del poder divin ». Sant Bonaventura, el, conciliava l'origina divina de l'autoritat e lo sistèma electiu; mostrant los dangièrs del sistèma ereditari e insistava sus l'idèa que mai sovent los cap elegits son los melhors. Pasmens considerava qu'aquela eleccion èra pas qu'una simpla designacion e qu'aparteniá a Dieu, es a dire al poser esperital representant Dieu, de conferir lo poder al cap d'aquel biais designat[7].
Epòca modèrne[modificar | modificar la font]
Sens obliar aquela dificultat nativa de la distinccion entre la filosofia primièra d'Aristòtel e la filosofia politica, aquela coneguèt als sègles XVII e XVIII un cambiament radical amb l'aparicion de las teorias del contracte social, desvelopats per Thomas Hobbes (Leviatan, 1651), John Locke (Tractat del govèrn civil, 1690), Jean-Jacques Rousseau (Del contracte social, 1762) e Immanuel Kant. Aquelas teoricians cercavan un fondament del poder mens discutable que lo drech divin (teorizat per sant Bonaventura) e mens arbitrari que la fòrça (teorizada per Maquiavèl). Lors teorias s'apiejavan su l'ipotèsi d'un estat de natura, estat fictiu dels òmes n'avent entre eles pas mai que per ligam lor qualitat comune d'èsser d'èssers umans, cadun essent liure e egal a totes[8].
Giulia Sissa estima que, dins la transicion d’una teoria de l’animal politica, naturalament clinat cap a la sociabilitat (Aristòtel), a un vejaire mecanista de la natura umana (Hobbes), lo fondament antropologic del politic torna èsser pensat[9].
Espòca contemporanèa[modificar | modificar la font]
La filosofia politica es ara encara mai sovent capvirat a l'examen e la discussion de las teorias del contracte social elaboradas als sègle XVII e XVIII.
Una de las òbras ara mai comentadas de la filisofia politica contemporanèa se situa explicitament dins aquel vejaire dich « contractualista »: s'agís de la Teoria de la justícia de John Rawls (1971). D'autras dralhas foguèron pasmens obèrtas amb, d'òbras coma aquelas de Michel Foucault, de Cornelius Castoriadis, de Claude Lefort, de Jacques Rancière, de Jean-Pierre Dupuy o d'Yves Michaud. E encara, es a partir de la redescobèrta e de la discussion d'autors classics que se dessenhèron de perspectivas novèlas - coma o mòstra per exemple los analisis de Claude Lefort sus l'òbra de Nicolas Maquiavèl, autor del Prince (1512).
Se cal mencionar tanben una fòrça recenta Teoria generala de la nacion d'Henri Temple, que vòl esboçar una fresca d'ensems del fach nacional, anant dels aspèctes psicologics, puèi sociologics, socioeconomics, juridics e fin finala politics: la plaça de l'òme dins sa nacion e la plaça de la nacion dins l'arquitectura del mond. Aquel autor revendica son ligam al nacionisme, corrent recent de lectura dels fenomèns mondials.
Doctrinas[modificar | modificar la font]
- Anarquisme
- Teoocracia
- Comunisme
- Liberalisme
- Socialisme
- Totalitarisme
- Legitimisme
- Utopias politiques
Tèmas[modificar | modificar la font]
- ciutadanetat
- l'Estat
- la lei naturala
- lo drech e la justícia
- lo drech natural
- lo poder e l'autoritat
- las libertats politicas
- las leis
- las teorias du contracte social
- sobeiranetat
- teorias sociologicas del comportament politic
Autors majors en filosofia politica[modificar | modificar la font]
Antiquitat[modificar | modificar la font]
Edat Mejana [modificar | modificar la font]
- Al-Farabi
- Dante Alighieri
- Eusèbi de Cesarèa
- Maimonides
- Marsil de Pàdoa
- Sant Agustin
- Tomàs d'Aquin
Periòde modèrne[modificar | modificar la font]
- Joseph de Maistre
- Alexis de Tocqueville
- Auguste Comte
- Baruch Spinoza
- Benjamin Constant
- Edmund Burke
- Immanuel Kant
- Georg Wilhelm Friedrich Hegel
- Jean Bodin
- Jean-Jacques Rousseau
- Louis de Bonald
- Johann Gottlieb Fichte
- John Locke
- John Stuart Mill
- Juan Donoso Cortés
- Antoine Blanc de Saint-Bonnet
- Karl Marx
- Montesquieu
- Nicolas Maquiavèl
- Thomas Hobbes
- David Hume
- Vincent Bacallar
Periòde contemporanèu[modificar | modificar la font]
- Alain Badiou
- Albert Camus
- Alexandre Kojève
- Alfred Schütz
- Antonio Gramsci
- Ayn Rand
- Daniel Bensaïd
- Carl Schmitt
- Charles Taylor
- Cornelius Castoriadis
- Eric Voegelin
- Félix Guattari
- Friedrich Hayek
- Gilles Deleuze
- Giorgio Agamben
- Guy Debord
- Hannah Arendt
- Hans Jonas
- Isaiah Berlin
- Jacques Derrida
- Jacques Rancière
- Jean-Paul Sartre
- John Dewey
- John Rawls
- Jürgen Habermas
- Karl Popper
- Leo Strauss
- Marcel Gauchet
- Michel Foucault
- Michel Onfray
- Pierre Manent
- Raymond Aron
- Robert Nozick
- Rosa Luxemburg
- Slavoj Žižek
- Toni Negri
- Walter Benjamin
- Henri Temple
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ La question de la légitimité illustre bien cette différence : chez le sociologue Max Weber, ce mot désigne les moyens par lesquels une personne ou une entité prend aux yeux des hommes le caractère de légitimité, alors que chez les philosophes, la légitimité est elle-même comme vérité l'objet de la recherche, par exemple par le biais de la notion centrale dans les publications de la période moderne de droit naturel par opposition au droit positif (positif, c'est-à-dire existant historiquement).
- ↑ Philippe Raynaud 2006, p. 560
- ↑ 3,0, 3,1 et 3,2 Philippe Raynaud 2006, p. 561
- ↑ Leo Strauss 1959, p. 12
- ↑ Philippe Raynaud 2006, p. 562
- ↑ Jacques Verger, La Renaissance du XIIe siècle, Cerf, 1996, p. 116-117
- ↑ E. Cattin, L. Jaffro, E. Petit, Figures du théologico-politique, Librairie philosophique J. Vrin, 1999
- ↑ Maryvonne Longeart, Les théories du contrat social : Hobbes, Locke, Rousseau
- ↑ Giulia Sissa, « De l’animal politique à la nature humaine : Aristote et Hobbes sur la colère », Anthropologie et Sociétés, Volume 32, numéro 3, 2008, p. 15-38.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Olivier Nay, Histoire des idées politiques, Armand Colin,
- Eric Zernik, La pensée politique, Ellipses,
- Leo Strauss, What is political philosophy ? and other studies, University of Chicago Press,
- Philippe Raynaud, Dictionnaire de philosophie politique, PUF,
- Henri Temple, Théorie générale de la nation. L'architecture du monde, préface de Gérard Lafay, Rue des écoles, L 'Harmattan,
- Henri Temple, Théorème du nationisme - Contemporaine évidence des nations, Cahiers de psychologie politique,
- Henri Temple, (Discours à Yalta, 3 février 2015) Changement de paradigme: Les nations comme fondement intellectuel, moral, psycho-sociologique, économique, démocratique et diplomatique de l’architecture du monde in site : Le réveil français, 2015 ; et en russe Anri Tamplh, Natsionalnoïé gosoudarstvo... in Miéjdounarodnaïa Konférentsïa: Yalta 1945, éd. Astreïa, Moskva (Russie), 2015, p.190 et s.
- Sentiment national et droits, in Le sentiment et le droit, CNRS, Ed. Univ. Sherbrooke (Canada), 2012.
- Théorie générale de la nation-L'architecture du monde, L'Harmattan, mars 2014, 290 p.
- Sentiment national et droits de l'homme, Cahiers de psychologie politique, en ligne, n° 25, août 2014
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
- Politica
- Filosofia
- Estat
- Filosofia del drech
- Filosofia sociala
- Teologia politica
- Teorias del faissisme


text:
Vielha, 10 d’agost de 2018.- Eth Conselh Generau d’Aran a trauès deth departament d’Agricultura, Ramaderia e Miei Naturau e Aran Park organizen, entà petiti e grani, “Eth nin des arrats dromilhèrs” entà descorbir e arreconéisher es lirons aranesi e d’auti micromamifers dera Val d’Aran.
Era activitat, qu’anarà a cargue de Lídia Freixas, investigadora especializada en aguesta espècia, debanarà eth pròplèu diuendres 24 d’agost tas 10:30h en parc de Fauna de la Val d’Aran, Aran Park.
“Eth nin des arrats dromilhèrs” ei ua activitat gratuïta entà toti es publics ena que i aurà ua charrada damb eth títol “Qué en sabem des arrats dromilhèrs grisi?”, e era revision e contròl des caishes de nin de cria.
Es places son limitades, per açò cau formalizar era inscripcion en tot telefonar ath Conselh Generau d’Aran (973 64 18 01) o en tot enviar un corrèu a g.vilo@aran.org persona de contacte Gerard Viló.


text:
Presentacion
“Er aranesisme deth sègle XXI s’enfrente a un des majors rèptes dera nòsta istòria milenària. Em deuant de diuèrses variables que condicionen e meten en perilh era existéncia dera nòsta identitat en futur”
“Auem plantejat era refundacion der aranesisme en sègle XXI, aguesta ei era nòsta apòsta, que se base ena resèrva dera nòsta identitat, ena defensa des nòsti valors e en reconeishement a ua lengua e ua identitat milenària en Euròpa e unica en mon”
“Auem un patrimòni qu’eth mon a de poder conéisher, Euròpa a de poder reconéisher, Espanha a de podèr respectar, Catalonha a de poder protegir e nosati auem de poder perseverar”
“Convergéncia Aranesa a de liderar era constroccion der aranesisme deth sègle XX Ac auem de hèr dera man de toti plegats. Sabent que cadun de nosati auram de poder renonciar a bères causes o objectius”


text:
Alfred Dreyfus
Alfred Dreyfus (Mülhausen, 1859 - París, 1935) foguèt un oficièr francés jusieu d'origina alsaciana. Acusat e condemnat per traïson abans d'èsser indultat, puèi reabilitat. Foguèt lo centre del màger conflicte social e politic de la Tresena Republica Francesa, nomenat afar Dreyfus.
Biografia[modificar | modificar la font]
Dempuèi la desfacha dins la Guèrra Francoprussiana, en 1871 França perdèt Alsàcia, e en fasent emplec de la possibilitat d'eleccion, en 1872 la familha d'Albert Dreyfus optèt per la nacionalitat francesa, e abandonèt la region. Alavetz lo jove Dreyfus, que desirava de veire un còp mai una Alsàcia francesa, decidiguèt de seguir la carrièra militara. En 1878 comencèt d'estudis a l'Escòla Politecnica e devenguèt oficièr d'artilhariá. En 1890 comencèt l'Escòla de Guèrra e lo meteis an se maridèt amb Lucie Hadamard. En 1893 foguèt destinat a l'Estat Major de l'armada al Ministèri de la Guèrra coma capitani en practicas. En 1894 es acusat d'espionatge. Condemnat a deportacion, foguèt degradat lo 5 de genièr de 1895 e deportat a la preson de l'illa del Diable. L'escrivan Émile Zola s'impliquèt dins l'afar Dreyfus e publiquèt dins lo jornal "L'Aurore" son famós Ieu acusi (Letra al President de la Republica). Lo 12 de julhet de 1906, la Cort de Cassacion anullèt definitivament lo jutjament. Foguèt reïntegrat a l'Armada amb sos onors totes, e se retirèt amb lo grad de comandant.


text:
Auguste Rodin
François-Auguste-René Rodin es un escultor francés dels mai coneguts dins son país mas tanben internacionalament. Nasquèt lo 12 de novembre de 1840 a París (França) e se moriguèt a Meudon (Illa de França) lo 17 de novembre de 1917.
L'òbra de Rodin[modificar | modificar la font]
Auguste Rodin revolucionèt l'escultura amb una libertat de forma qu'èra pas estada coneguda fins aquel moment. Capable de la reproduccion mai fisèla (coma per exemple amb l'òbra Le Penseur), introdusiguèt una sensualitat que espantèt lo public del temps (amb Le Baiser per exemple). Se coneisson sovent sas òbras gràcias a sa forma acabada que demòra en part presonièra d'un blòc mai rustic e sonque descopat en part. La resulta n'es un equilibri entre un modèl encabit dins la massa bruta e un vam que se balha a l'òbra que fa que semble totjorn a mand de se n'escapar. Foguèt plan amic del pintor american Whistler e d'Alphonse Legros.
Rodin, a l'avant-garda de son art, a laissat los motles de sas esculturas a disposicion del public. Aviá a mai preparat de còpias de sa signatura. Èra un biais per el de laissar d'autras personas prolonger son òbra aprèp que se moriguèsse.
L'estatua Balzac provoquèt un brave escandal (per encausa de son aparéncia e sa preparacion interminabla) e l’autor de la comanda la volguèt pas recebre.
Son maitas las òbras de Rodin que se trobavan dins lo World Trade Center e que foguèron anequelidas aprèp los atemptats de l'11 de setembre de 2001.
Rodin aguèt coma collaboradoira Camille Claudel (èra cargada de desgrossir los marbres en foncion d'un modèl de geis.) Ela, qu'èra a l'encòp sa musa e calinhaira, li servissiá tanben de modèl, inspiraira de las òbras la Convalescente, la France o la Pensée…
Existisson d'aspres debats sus l'atribucion de qualques òbras a Auguste Rodin o a Camille Claudel. Las recèrcas mai recentas en ocasion de l'exposicion "Camille Claudel et Rodin, rencontre de deux destins", (Musèu Nacional de las Bèlas Arts de Quebèc, Detroit Institute of Art, Fondation Pierre Gianadda, Martigny, 2005-2006) an mostrat la complexitat bèla de la relacion entre totes dos artistas que trabalhavan amassa dins lo meteis endrech. Amassa visquèron una passion estimuladoira mas trebolada, narrada d'un biais romanesc dins lo filme francés Camille Claudel.
Lo mercat de l'art coneguèt un escandal important pendent las annadas 1990 amb la descobèrta d'una ret de falsaris que foguèron condamnats per la Justícia francesa en 2001 mas que son activitat rompliguèt lo mercat de centenats d'òbras imitadas.
Òbras[modificar | modificar la font]
- L'Âge d'airain (1877) Aquesta òbra es tan perfiècha que Rodin foguèt suspectat d'un motlage sus natura. Foguèron necessàrias maitas annadas per tal que foguèsse disculpat a debon quand presentèt lo modèl.
- Le Penseur (1882). Son òbra mai coneguda.
- Adam (1882)
- Ève (1882).
- La Cathédrale.
- Ugolin et ses enfants.
- Le Baiser (1886).
- Los Borgeses de Calais.
- La Porte de l'enfer: S'agís d'una mena de compilacion de maitas òbras. Rodin foguèt nafrat que se poguèsse pensar qu'aviá fach un motlatge per L'Âge d'airain. A mai foguèsse disculpat, ne sentiguèt de longa un pensament. La Porte de l'enfer, qu'Octave Mirbeau nos laissèt, en febrièr de 1885, la sola descripcion completa, representèt per el una mena d'exutòri que i vòl mostrar qu'es capable de reproduire sas òbras en miniature dins totes sos detalhs e aital que las grandas son fachas a man. La pòrta de l'infèrn es una mena de ponch d'orgue de l'ensems de son òbra. Demorarà probablament inacabada", remarcava Gustave Coquiot, un de sos secretaris, dins Le vrai Rodin (1913).
- Éternelle idole.
- Mignon.
- L'âge mûr.
L'art
- Illustracion de las Fleurs du Mal de Baudelaire per Gallimard (1887) e del roman d'Octave Mirbeau, Le Jardin des supplices (1899).
- Ombre
- Balzac
Referéncias[modificar | modificar la font]
- Auguste Rodin – L'Art, entretiens réunis par Paul Gsell, Grasset (ISBN 2-246-19246-3).
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) Musèu Rodin, a París
- (en) Rodin Museum, a Filadèlfia
- (fr) Biografia, citacions, eveniments e luòcs consacrats a aqueste artista
- (en) Rodin-Web.org: Biografia, fòtos, libres, eveniments consacrats a Rodin. Descripcion d'aperaquí 220 colleccions publicas que tenon d'òbras de Rodin, amb los luòcs.
- (fr) (en) Victor Hugo vist per Rodin, a Besançon
- (en) Auguste Rodin dins Artcyclopedia


text:
Per Mans de Breish
Ela parla dins lo lum blau
Nos cal calar, lo vièh escota
Lo pepin engolis sos contes
Siàm muts davant ela.
E d’aquel temps los òmes luchan
Lo crit passa pas dins l’embut
Siàm las aucas de la consciénça
Consciénça blanca de banuts.
Sabèm pas parlar coma ela
Nòstra lenga la coneis pas
Parla la lenga exagonala
Siàm muts davant ela.
Deman dins la cort de l’escòla
Los enfants devendrán Zorrò
Val mai aquò que communista
Siàm muts davant ela.
Ela dòna lo biais de viure
Als joves que deurán partir
Cap al lum, la tèsta que vira
E creson en ela.
Sens cap de bruch la maire broca
Lo vièlh bada aquel lum blau
E lo pepin coma lo pòble
Dormís davant ela.
Debrembadissa nacionala
Ont lo pòble escampa son vam
Decervelatge per los òmes
Que creson en ela.
Vos cal connectar per poder postar de comentaris.
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text:
L'Afar Thomas Crown
L'Afar Thomas Crown (The Thomas Crown Affair) es un filme realizat per Norman Jewison, estrenat en 1968.
Sinòpsi[modificar | modificar la font]
Dins una cambra d'una ostalariá nòvayorkesa un individú que se pòt pas veire sa cara, parla amb una votz deformada a un autre òme. S'apèla Thomas Crown, es miliardari e a decidit tant per escapar al languiment coma per gost del risc, de montar d'hold-up fruchoses. Una femna se maina de lo far tombar. S'enseguís una fringa entre los dos protagonistas que mena l'espectator als limits extrèms del suspens.
Ficha tecnica[modificar | modificar la font]
- Títol : L'Afar Thomas Crown
- Títol original : The Thomas Crown Affair
- Realizacion : Norman Jewison
- Scenari : Alan Trustman
- Distribucion : Estats Units : United Artists
- País : Estats Units
- Genre : Drama, Thriller
- Durada : 102 minutas (1h42)
- Datas de sortida :
- Estats Units : 19 de junh de 1968
- França : 1968
Distribucion[modificar | modificar la font]
- Steve McQueen : Thomas Crown
- Faye Dunaway : Vicki Anderson
- Paul Burke : inspecteur principal Edward 'Eddy' Malone
- Jack Weston : Erwin Weaver
- Gordon Pinsent : Jamie McDonald
- Biff McGuire : Sandy
- Addison Powell : Abe
- Astrid Heeren : Gwen
A prepaus del filme[modificar | modificar la font]
- Lo realizator del filme es sortit del mond de la publicitat e de la television, d'aquí l'usatge de l'ecran partejat (nommat generalament en anglés split screen) çò que fa una de las originalitats dels filme.
- Lo filme a un dels potons mai longs de l'istòria del cinèma: 55 segondas d'una tirada.
- La musica es del francés Michel Legrand. Recebèt per aqueste filme l'Oscar de la melhora benda originala en 1969. I se pòt ausir "The windmills of your mind" ("Los molins de mon còr") cantada per Noel Harrison.
- Un remake foguèt filmat en 1999 per John McTiernan amb Pierce Brosnan e Rene Russo. Vejatz : Thomas Crown.


text:
Barcy
Barcy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
D'una superficie de 695 ectaras[1] (siá 6,95 km2), la municipalitat de Barcy aperten al costat de Meaux-Nòrd, en lo arrondiment de Meaux. Las municipalitats limitrophes prèps de Barcy incluent Marcilly a 2,03 km, Chambry a 2,36 km, Gesvres-lo-Capítol a 3,58 km, Penchard a 3,82 km e Varreddes a 3,96 km[2].
D'une superficie de 695 hectares[1] (soit 6,95 km2), la commune de Barcy appartient au canton de Meaux-Nord, dans l'arrondissement de Meaux. Les communes limitrophes proches de Barcy incluent Marcilly à 2,03 km, Chambry à 2,36 km, Gesvres-le-Chapitre à 3,58 km, Penchard à 3,82 km et Varreddes à 3,96 km[2].
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Barcy A conegut per lo sieu papièr dins los primièrs jorns de la Batalha de la Marna en lo moment de la Primièra Guèrra mondiala. La menaça dirècta de la guèrra arribada a lo sieu paroxisme lo 3-4 de setembre 1914, quand las armadas alemandas, se dirigenta a tot aspècte cap a París, se tròban dins plen país de Meaux. Ocupan un a un los pòbles situats sul marge drech de la Marna : Chambry, Barcy, Chauconin-Neufmontiers, Monthyon, Varreddes e se afanyen a afranquir lo riu per prene pè sul marge esquèrre, a Meaux. L'avesque de Meaux Monseigneur Marbeau fa una vœu perque la vila i aja estalviat. En setembre 1915, organiza un pelegrinatge en la municipalitat per celebrar lo Miracle de la Marna e decidís d'i elevar un monument commemoratiu a Barcy. Lo monument dédié a La nòstra-Madama de la Marna a inaugurat l'an 1924.
Barcy est connu pour son rôle dans les premiers jours de La Bataille de la Marne lors de la Première Guerre mondiale. La menace directe de la guerre atteint son paroxysme le 3-4 septembre 1914, lorsque les armées allemandes, se dirigeant à toute allure vers Paris, se trouvent en plein pays de Meaux. Elles occupent un à un les villages situés sur la rive droite de la Marne : Chambry, Barcy, Chauconin-Neufmontiers, Monthyon, Varreddes et s'apprêtent à franchir la rivière pour prendre pied sur la rive gauche, à Meaux. l'évêque de Meaux Monseigneur Marbeau fait un vœu pour que la ville soit épargnée. En septembre 1915, il organise un pèlerinage dans la commune pour célébrer le Miracle de la Marne et décide d'y élever un monument commémoratif à Barcy. Le monument dédié à Notre-Dame de la Marne est inauguré en 1924.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 et 1,1 http://www.atome77.Coma/vilas/comunas/23/barcy.htm modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant (consultat en 13 de març de 2012) Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « atome77 » est défini plusieurs fois avec des contenus différents
- ↑ 2,0 et 2,1 http://www.cartesfrance.fr/carte-france-vila/77023_Barcy.html modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « cartesfrance » est défini plusieurs fois avec des contenus différents
- Paginas utilizant d'arguments duplicats dins los apèls de modèl
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Paginas amb d'errors de referéncia
- Pàgines que usen Timeline
- Pagina del modèl Ligam web comportant una error
- Ortografia de verificar
- Portal:Comunas/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Comuna de Sant-Soupplets
- Comuna de Sèina e Marna