text:
Urou-et-Crennes
Urou-et-Crennes es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Urou E Crennes son, en realitat, dos illòts urbans clarament esclatats. Urou A situat la longitud de la anciana rota reiala en portant a París, en un espaci relativament plan e prèp de la vila de Argentan. Crennes, Al contrari, s'estend suls contreforts del bòsc de Bonménil, e doncas ne nautor per çò qu'es de Argentan. An situat lo un e l'autre a l'oèst de la vila, de part e d'autra de la expedís départementale 926, anciana RN 26 e RN 24bis.
Urou et Crennes sont, en réalité, deux îlots urbains nettement éclatés. Urou est situé le long de l'ancienne route royale menant à Paris, dans un espace relativement plat et proche de la ville d'Argentan. Crennes, à l'inverse, s'étend sur les contreforts de la forêt de Bonménil, et donc en hauteur par rapport à Argentan. Ils sont situés l'un et l'autre à l'ouest de la ville, de part et d'autre de la route départementale 926, ancienne RN 26 et RN 24bis.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Los dos bourgs existisson dempuèi longtemps, visiblament dempuèi lo Mièja Edat.
Urou A absorbit Crennes dintre 1790 e 1794. Urou A dotat de la siá pròpria glèisa e la siá comuna. Lo bourg es articulat a l'entorn haras #que lo voregen. Pòt èsser considerat coma la una de las banlègas de Argentan. La siá activitat a totjorn #èsser a en dominant agricòla, mas tanben de ramaderia hippique. Lo bourg s'es desvolopat de per la siá proximitat de Argentan, aital coma de la rota nacionala. Dintre lo 15 e 19 d'agost 1944, lo bourg i aurà pres e represes sens cessa (pas mens d'uèch fes segon cèrtas memòrias localas). Los combats seràn furioses entre los Americanes (segon tota vraisemblance dels soldats de la Modèl:80e division de infanterie americana) e de las blindèsse alemands (Modèl:9e, Modèl:2e e 116en Panzerdivision del grop d'armada blindée Eberbach) #que se tapissent lo jorn jos las òrtas longeant la rota e contra-atacan a la nuèch queiguda.
Crennes Sembla a l'origina de talha mai modèsta. Una vèrge incrustada en la façada d'una bastissa daissa supausar que lo bourg es d'origina plan ancian. Lo bourg èra antany mai especializat en los trabalhs del bòsc e de copa de las llenyosos que las activitats agricòlas e meteissas de ramaderia, malgrat qu'aquelas darrièras subsisteixen solas uèi. La vila es juchée suls vessants sud dels monts #que voregin Argentan. En 1944, una part importanta de l'armada alemanda en déroute se #amagar en lo bòsc vorejant Crennes. Aquel massís boisé #èsser enebís longtemps i aviá tant #èsser truffé de minas.
Les deux bourgs existent depuis fort longtemps, visiblement depuis le Moyen Âge.
Urou a absorbé Crennes entre 1790 et 1794. Urou est doté de sa propre église et sa mairie. Le bourg est articulé autour des haras qui le bordent. Il peut être considéré comme l'une des banlieues d'Argentan. Son activité a toujours été à dominante agricole, mais aussi d'élevage hippique. Le bourg s'est développé de par sa proximité d'Argentan, ainsi que de la route nationale. Entre le 15 et 19 août 1944, le bourg sera pris et repris sans cesse (pas moins de huit fois selon certaines mémoires locales). Les combats seront furieux entre les Américains (selon toute vraisemblance des soldats de la Modèl:80e division d'infanterie américaine) et des blindés allemands (Modèl:9e, Modèl:2e et 116en Panzerdivision du groupe d'armée blindée Eberbach) qui se tapissent le jour sous les vergers longeant la route et contre-attaquent à la nuit tombée.
Crennes semble à l'origine de taille plus modeste. Une vierge incrustée dans la façade d'un bâtiment laisse supposer que le bourg est d'origine bien ancienne. Le bourg était autrefois plus spécialisé dans les travaux du bois et de coupe des ligneux que les activités agricoles et même d'élevage, même si ces dernières subsistent seules aujourd'hui. La ville est juchée sur les versants sud des monts qui bordent Argentan. En 1944, une part importante de l'armée allemande en déroute se cacha dans la forêt bordant Crennes. Ce massif boisé fut longtemps interdit tant il avait été truffé de mines.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://www.geoportail.fr/visu2d.Don?ter=metropole modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant
- ↑ « Géoportail (IGN), couche « Limites Administratives » activée »


c: text/html

text:
Villes et mairies du Canton de Nidwald
Liste des communes
Stans
Ville de Stans, localité de la Suisse de 7 500 habitants.
La mairie de Stans a une adresse e-mail et un site Internet.
Hergiswil
Ville d'Hergiswil, localité de la Suisse de 5 300 habitants.
La mairie d'Hergiswil a une adresse e-mail et un site Internet.
Buochs
Ville de Buochs, localité de la Suisse de 5 300 habitants.
La mairie de Buochs a une adresse e-mail et un site Internet.
Stansstad
Ville de Stansstad, localité de la Suisse de 4 400 habitants.
La mairie de Stansstad a une adresse e-mail et un site Internet.
Ennetbürgen
Ville d'Ennetbürgen, localité de la Suisse de 4 100 habitants.
La mairie d'Ennetbürgen a une adresse e-mail et un site Internet.
Beckenried
Ville de Beckenried, localité de la Suisse de 3 100 habitants.
La mairie de Beckenried a une adresse e-mail et un site Internet.
Oberdorf
Ville d'Oberdorf, localité de la Suisse de 2 900 habitants.
La mairie d'Oberdorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Wolfenschiessen
Village de Wolfenschiessen, localité de la Suisse de 1 900 habitants.
La mairie de Wolfenschiessen a une adresse e-mail et un site Internet.
Ennetmoos
Village d'Ennetmoos, localité de la Suisse de 1 900 habitants.
La mairie d'Ennetmoos a une adresse e-mail et un site Internet.
Dallenwil
Village de Dallenwil, localité de la Suisse de 1 700 habitants.
La mairie de Dallenwil a une adresse e-mail et un site Internet.
Emmetten
Village d'Emmetten, localité de la Suisse de 1 100 habitants.
La mairie d'Emmetten a une adresse e-mail et un site Internet.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
24/11/2016
Las divinitats de nòstre potz, per Jaumeta Beauzetie
Dins lo vilatge, dempuei totjorn, nos partatjem l'aiga de nòstre potz coma los pus pròpches vesins qu'an lo drech de tiratge.
Mas lo temps passa, los vielhs vesins son mòrts. La maison s'es venduda a 'na familha de jòunes merchands Olandes plan dinamiques. Tenen 'na botica de produits religios de totas las civilisacions de la terra, a Rotterdam. Coma lur comerce deu plan bien marchar, passen tot lur estiu dins lo vilatge.
Aimen beucòp decorar lurs bastiments, plan flurits. Lur maison a prengut lo nom de « Mystique » escrich en fer forjat sus lo mur de davant, l'ancian jalinier a estat esmaïat de pitits drapeus de totas las colors que flotejen au vent e d'un gròs Bodha que tròsna au mitan, la terrassa a reçaubut la visita d'una granda Senta Vierja en abit blanc brodat de blu conhada dins 'na granda nicha en peira pres d'un bananier -n'um es dins lo Sud, tot parier!- e nòstre potz a eiretat d'una divinitat indiana plantada sus la peira ente n'um pausava autres còps las selhas.
'Quela divinitat en plastre que sembla dau boesc, pareis estre 'na femna coifada d'un grand colet indian. D'en pes, un braç plejat sus lo parpalh, 'la fai un geste « zen » e sembla estre de bona umor.
Lu prumier còp que 'la veguí, per tot dire, aguí un pauc paur. L'estonament passat, 'quela presença demòra un pauc pesanta per me. Per los vesins, sabe que qu'es juste un produit de decoracion qu'ilhs chapten e tornen vendre per ganhar lur vita, qu'a la bona color e la bona dimension per anar sus la peira dau potz. Mas per me, me damande totjorn qui qu'es ? Coneisse pas son istòria, a-t-ela perdut un filh coma la Senta Vierja, es-quò 'la regis l'aiga dins son país, balha-t-ela de las fòrças, pòrta-t-ela bonur ?... Ai cherchat sus l'ordinator si vesiá de las divinitats indianas que li semblavan. En associar l'aiga e la semblança, ai trobat « Indra » que s'ocupa dau ceu, dau fuòc dau ceu, de l'aiga dau ceu. Qu'es un òme, eu es tanben considerat coma lo diu de la fertilitat gràcia a l'aiga qu'eu mena sus terra. Quò siriá lo darnier diu guerrier que representa la fòrça e lo poder.
Mas la nòstra divessa, nòstra divinitat de la sorça a nautres, que se tròba dedins lo potz, a qui ma granda-mair m'a aprengut a balhar tots los prumiers de l'an, una pita poma roja, que pensa-t-ela de tot 'quò ? Sabe pas son nom mas sabe que gràcia a son amabilitat, 'la nos AVIA totjorn balhat de l'aiga quitament dins las grandas sechieras de l'estiu. Emploie lo passat perque aura, coma quilhs Olandes an installat 'na pompa au fons dau potz, tiren l'aiga pendent 'n'ora de temps per un virolet qu'abeura las flors. Esgorcen tota l'aiga. Lo potz es tarit. « Demain, il y en aura d'autre !». Autra cultura, autra faiçon de far. Qu'es pas parier que d'acrochar la selha au crochet, far desbrundelar la chadena dau torilhon, remplir la selha e tornar far montar en tirar sus las 4 chavilhas, descrochar la selha sus la peira e anar arrosar las saladas perque arrosavan gaire las flors, a l'epòca. Los ancians avian aprengut a mainatjar lur pena e sustot a mainatjar l'aiga que fasiá la sopa.
Aviá fait las recherchas tanben per trobar lo nom de nòstra divessa galesa que regis las sorças. Per la Dordonha, aviá trobat Vesunna e tanben Stanna. Coma lo nom de Vesuna aviá estat prengut a Perigùs, aviá optat per Stanna. Stanna que viu, dempuei la nuech daus temps coma la Vielha munida de son grand trenc « que-fai-segre-los-pitits-que-se-quiten-sus-lo-peiron-dau-potz».
Me damande totjorn, que deven-t-elas pensar de 'quela novela venguda ò tot simplament la prenen-t-elas per de la frima, un faus casson de boesc, en plastre que sembla 'na babòia ?
Jaumeta Beauzetie.
Devineta : Qui es 'quò que davala en chantar
e tòrna montar en purar ?
La selha.
18:05 Publié dans Associacions, Cronicas d'autors, Literatura en òc | Lien permanent | Commentaires (0)
23/11/2016
Le trio Aqueles, la Belle Epoque occitane
Samedi dernier 19 novembre au festival du court court métrage de Mensignac, le trio Aqueles donnait un concert d'une musicalité e d'une élégance peu ordinaires. Venus de Montpellier, Narbonne et Lodéve, vêtus à la façon de la Belle Epoque et coiffés de canotiers, Mateu Vies, Beneset Vieu e Aimat Brees ont interprété a capella et en occitan des chansons languedociennes de l'entre-deux-guerres, avec des arrangements vocaux et seules quelques petites percussions. Les chansons pleines d'humour parlent de la vie de cette époque, nous font parcourir à bicyclette les chemins du Languedoc, passer le dimanche au cabanon, « a la baraqueta » à côté de Sète, déjeuner avec le dernier rescapé d'un lointain cousin du radeau de la Méduse, ou partir pour Dubaï, sur une création récente. On y retrouve les classiques de la vie locale de l'époque, avec une modernité d'expression étonnante. Mélodies ciselées, rythmes à la voix emportent le public pour un moment de plaisir et d'élégance et ressuscitent ce patrimoine oublié, pourtant pas si lointain.
Tout cela, dans un occitan de très grande qualité, y compris dans la conversation courante. « Nos sem coneguts a la Fac de Montpelhier e avem creat lo grope i a una quinzenada d'annadas. Avem començat a chantar dau « trad » e fin finala, nos sem interessats a la chanson populara lengadociana, que chantam aura de nòstre biais. Coneissem lo Perigòrd, sem desjà venguts au festival La Vallée. Fasem regularament daus concerts e tornarem en Perigòrd, lo dissabde 17 de decembre a Bolasac. Avem aura quatòrze chançons de prestas per un CD que deuria surtir en feurier 2017 ».
Leur prochain CD est donc en préparation, d'ici là, je vous recommande d'aller écouter quelques unes de leurs chansons et d'y voir quelques-unes de leurs vidéos sur le site de la Compagnie du Griffe (http://www.compagniedugriffe.com/index.php/la-compagnie/a...).
Faites partie des contributeurs du projet en allant sur (https://fr.ulule.com/aqueles/), en attendant de les voir à Boulazac le 17 décembre prochain, nous en reparlerons.
Denis Gilabert
19:15 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
L'invité, lo convidat de Meitat-chen, meitat-pòrc dau 27 de novembre 2016
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que la convidada de l'emission dau diumenc 27 de novembre 2016 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Laetitia Faure, regenta au collegi Jules Ferry de Sarlat.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
19:10 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Joan Bonafon au Sopar dau TCO a Perigüers
Dijuòus 1er de decembre, au Café associatiu daus Thétards, 5 rua de la Brida a Perigüers, lo TCO ( Talhier Culturau Occitan) reçaup lo chantaire e escrivan Joan Bonafon per lo sopar de fin d'annada.
Repas 8€, reservar lo mai leu possible a Felip Corbièra au 0644214738, Crestian Lafaia au 0553091337 o Sigòlena Cabié au 0667788675 ( plaças limitadas).
Les livres des auteurs périgourdins sur octele.com
L'émission littéraire Libre de octele.com présente des petits films tournés à la librairie Marbot de Périgueux. Des lecteurs présentent en occitan des auteurs et des livres qu'ils aiment bien et en lisent un extrait. Sont nouvellement disponibles "De Rampalm a Guilhaneu" de Meric de Brageirac dit par Colette Marty, "Oeuvres choisies" de Jasmin par Danielle Dugros et "Muratel" de Peire Miramont dit par Brigitte Miramont et «Coleras et retrachs» de Micheu e Danis Chapduelh lu par Patrick Chouzenoux.
A découvrir sur http://www.octele.com/video-oc/LIBREs.html


text:
570
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 570 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
America[modificar | modificar la font]
Palenque[modificar | modificar la font]
Mòrt de Ahkal Mo' Naab' II lo 23 de julhet.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Sassanida[modificar | modificar la font]
Aprofichant l'estabilitat instaura a sei frontieras après leis acòrdis successius ambé lei Romans e lei Turcs, lo rèi Cosrau Ièr (531-579) mandèt un còrs expedicionari en Iemèn. La region èra ocupada per leis Aksumitas e Constantinòble li avián ja demandat mai d'un còp, sensa succès, d'enebir lo passatge dei flòtas marchandas pèrsas en Mar Roja. Ansin, Cosrau respondèt d'un biais favorable a un prince locau demandant son ajuda dins un conflicte entre Etiopians e Iemenitas. Una brèva campanha, marcada per la batalha de Hadhramaut e lo sètge de Sanaa, permetèt ai Sassanidas de s'installar dins la region.


text:
Mata Hari
Mata Hari, del seu nom vertadièr Margaretha Geertruida « Grietje » Zelle, èra una dançaira nascuda lo 7 d'agost de 1876 a Leeuwarden, Païses Basses, e mòrta lo 15 d'octòbre de 1917 a Vincennes, França. Foguèt fusilhada per França per espionatge pendent la Primièra Guèrra Mondiala.
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Originas[modificar | modificar la font]
Margaretha Zelle nasquèt a Leeuwarden (Frise), d'Adam Zelle, un ric marchand de capèls e de capas neerlandés e d'Antje van der Meulen. Aïnada d'una familha de quatre enfants, agut tres fraires. En 1889, lo seu paire faguèt quicanèla, lo parelh se separèt en setembre de 1890 e la seuna maire moriguèt uèit meses mai tard en 1891. Faguèt d'estudis a Leiden per venir professòra mas foguèt renviada de l'escòla aprèp un escandal implicant una relacion amb lo director[1]. A 18 ans, l'11 de julhet de 1895, se maridèt amb un oficièr de la marina neerlandesa de dètz e nòu ans son aïnat, Rudolf MacLeod, amb que s'anèt viure a la Índias neerlandesas. Aguèron dos enfants, un garçon e una filha (son filh foguèt empoisonada per une serviciala qu'èra l'amanta de son marit, en 1899).
En 1902, de retorn en Euròpa, divorcièt a L'Aia de son marit qu'èra un òme violent e alcolic. En novembre de 1903, faguèt una arribada pauc remarcada a París, aguèt 26 ans. Jogant sul patronim ecossés de son marit, se faguèt nomenar « Lady MacLeod » e, per viure, se trabalhèt dins un circ coma escudièra. A la prima de 1905, amb la collaboracion involontària d'Émile Guimet, lo fondator del musèu del meteis nom, trionf dins un numèro de dançaire erotica exotica jol nom de Mata Hari, significant « solelh » en malais.
Mata Hari, dançaire exotica[modificar | modificar la font]
Emplumada, se produguèt dins fòrça capitalas, fasent los titres dels jornals pels seus capèls, los seus cans, las seunas forraduras, los seus joièls e amants. A l'entorn d'ela se créi una legenda: seriá nascuda a Java que los prèstres de Shiva que seriá estat iniciada als secrets del culte e de las danças[2]. Lo seu paire èra baron[3]. Son marit, un oficièr superior qu'èra separada, èra fòrça jalós (Mata Hari anèt fins a affirmat que li auriá arrancat un teton en la mordant mas aprèp sa mòrt se trobèt fals [4]). Foguèt tanben una cortisana que se preocupava pas tròp de la nacionalitat de las seunas conquistas. Personalitat flambejaira, s'inventèt atal un personatge e una istòria.
Mata Hari, l'espia[modificar | modificar la font]
Lo 2 de setembre de 1916 que, dins son parcors per obtenir un salconduch per Vittel, faguèt l'encontra (que demandava pas) del capitan Ladoux, cap dels servicis du contraespionatge francés. Aquel darrièr l'invitèt far profeitar sa relacions internacionalas e sas facultats del deplaçament al servici de França. Acceptèt contra promessa d'una soma d'un milion de francs… que jamai foguèt pagada. Coma ressortissenta dels Païses Basses, podava liurament passar las frontièras (son país natal essent demorat neutre pendent lo conflite). Per evitar los combats, s'anèt als Païses Basses via Espanha (entontrèt dins la capitale espanòla Marthe Richard, ambedoas essent jol comandament del colonel Denvignes qu'ala èra[5]) e Granda Bretanha. Cortejada per fòrça oficièrs alliats, foguèt pasmens interrogada pels servicis britanics que reconeguèron son apartenença als servicis secrets franceses, alara que mai tard los eveniments la desmentiràn. Se sap pas se mentiguèt a aquela occasion, cresent qu'aquela istòria la fasiá mai intriganta, o se los servicis franceses l'utilizavan sens lo reconéisser, a causa de las reaccions internacionalas qu'aquela revelacion provoquèron.
En genièr de 1917, l'atacat militar alemand a Madrid, lo major Kalle que Mata Hari aviá ensejat de seduire, transmetèt un messatge ràdio a Berlin, descrivent las activitats d'un espion, del nom de còde H-21. Los servicis secrets franceses interceptèron lo messatge e, amb las informations que conteniá, foguèron capables d'identificar H-21[6] coma essent Mata Hari. Per estranh, los Alemands chifrèron lo messatge amb un còde que savián plan conegut pels Francese[7], daissant los istorians pensar que la tòca del messatge èra que, se trabalhava efectivament pels Franceses, aqueles poirián decobrir sa dobla identitat e la neutralizar.
Sièis semanas aprèp son retorn de Madrid lo 13 de febrièr de 1917, lo contraespionatge francés faguèt una perquisicion dins la seuna cambra de l'ostelariá Elysées Palace suls Aliscamps (sèti actual de la banca HSBC França). Se trobèt pas de pròba incontestabla, mas lo seu sac conteneniá dos produches farmaceutics que la mèscla podava donar una tinta simpatica — mas que l'un èra pas qu'un contraceptiu eficaç. De telegramas chifrats interceptats establiguèron (e lo reconeguèt) que lo consol alemand als Païses Basses li aviá pagat 20 000 francs. « Per prètz de las meunas favors », çò presisèt. Per de « rensenhaments », segon los jutges, sens precizar quines.
Mata Hari donèt de fach fòrça pauc d'informacions que siá als Alemands o als Franceses e la sola que siá pro importanta concernava un autre agent doble que aviá infiltrat lo malhum alemand pels servicis secrets franceses. De mai se pòt pensar que trabalhava subretot per la Tripla Ententa perque aprèp fòrça amants (serián mai de 150) s'enamorèt a la fin de 1916 d'un capitan rus al servici de França nomenat Vadim Maslov, filh d'amiral. Aviá 21 ans e li remembrava benleu lo seu filh mòrt que deviá aver la meteissa edat. Per anecdòta, volava tanben se « venjar » dels Alemands que dins una perquisicion al teatre de Berlin li avián pres totas las seunas forradras per un còst de prèp de 80 000 francs.
Procès e mòrt[modificar | modificar la font]
Accusada d'espionatge al perfièch d'Alemanha dins l'encastre d'una enquèsta somària qu'aparessiá ja l'inspector Pierre Bonny, Mata Hari passèt del l'estatut d'idòla aquel de copabla ideala dins una França traumatizada per la guèrra e que l'armada veniá de coneisser d'importantas motinariás aprèp l'escac de la batalha del Camin de las Damas. Son avocat aviá pas lo drech d'assistir qu'als primièrs e darrièrs interrogatòris. L'instruccion foguèt assegurada pel capitan Pierre Bouchardon, raportaire al Tresen conselh de Guèrra. Atal tituilat, instruiguèt totas los grands afars d'espionatge del primièr conflicte mondial. Lo procès, que lo substitut del Procuror èra André Mornet, que prenguèt pas mai de tres jorns sens portar de nòus elements. E mai, pendent lo procès, foguèt abandonada per son amorós Vadim Maslov que la qualifièt « d'aventurièra ».
Foguèt condamada a mòrt e sa gràcia rebutada pel President Raymond Poincaré. Son execucion se faguèt le 15 d'octòbre de 1917 per fusilhada, dins los valats del Castèl de Vincennes. Segon la legenda, auriá refusat lo bendèl qu'èra prepausat e lençat un darrièr poton als soldats del peloton. Un pauc abans d'èsser fusilhada, Mata Hari se cridèt: « Quina estrannha costuma dels Franceses que d'executar las genls a l'alba! »
Sa familha reclamèt pas lo còrs, que foguèt confiada a la facultat de medecina de París; foguèt dissecada per d'estudiants de medecina, puèi incinerada e las cendres fuguèron depausadas dins una fòssa comuna.
Documents[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ "trutv">(en) The Story of Mata Hari - Denise Noe, Crime Library
- ↑ "mata-hari.com" Mata Hari : Biografia sus mata-hari.com
- ↑ "mata-hari.com"
- ↑ (en) Biography for Mata Hari - IMDb
- ↑ (fr)Mata Hari : songes et mensonges, p. 77
- ↑ "note" Mata Hari èra lo 21n agent recrutat pel colonel Hoffmann, de la tresena armada alemanda
- ↑ En efècte, l'Accion francesa, mejans Léon Daudet, imprimèt en 1916, que Miguel Almereyda, director del Bonnet Rouge, « èra imatriculada LB 137 suls ròtles de l'espionatge alemand e donant atal lo numèro H.21 de la dançaira Mata Hari. » — Anne André Glandy, (fr)Le marquis de Roux, 1878-1943, Prefàcia del duc de Lévis-Mirepoix, de l'Acadèmia Frances, Peitieus 1957, 217 paginas, p. 78
Bibliografia (fr)[modificar | modificar la font]
- Anne Bragance, Mata Hari, éditions Belfond, 1995 (ISBN 2-7144-3299-9)
- Lionel Dumarcet, L'affaire Mata Hari, éditions de Vecchi, coll. Grands procès de l'Histoire, 1999 (ISBN 2-7328-2950-1)
- Russel Warren Howe, Mata Hari : Innocente !, éditions de l'Archipel, 2007 (ISBN 978-2-8418-7577-1)
- Fred Kupferman, Mata Hari : songes et mensonges, Bruxelles, éditions Complexe, coll. Historiques n°138, 2005
- Michel Leblanc, L'ennemi de Mata Hari, France-Empire, 1974
- Jean-Marc Loubier, Mata Hari la sacrifiée, éditions Acrople, 2000 (ISBN 2-7357-0192-1)
- Paul Gordeaux, Mata Hari, éditions Minerva, coll. Le Crime ne paie pas, 1970
- Commandant Ladoux, Les chasseurs d'espions : Comment j'ai fait arrêter Mata Hari, Éditions du Masque, 1932
- Jean-Philippe Rivière, « Mata Hari, tombée pour la France ? », Conférence de rentrée du Barreau de Tournai (Belgique), 2007
- Léon Schirmann, Mata Hari : Autopsie d'une machination, éditions Italiques, 2001 (ISBN 978-2-9105-3618-3), 319 pages
- Philippe Collas, Mata Hari : sa véritable histoire, Plon, 2003 (ISBN 978-2-2591-9872-1), 402 pages


text:
Dimenge, 11.6.2017 03h00
Las noses son abondantas dins fòrça endreches del país e una brava partida de la produccion finís als molins, que ne fan un òli fòrça apreciat, mai fruchat que cap d’autre, indispensable dins qualques preparacions tradicionalas, o per aprestar las ensaladas. Es apreciat sustot dins las regions de Peiregòrd, Lemosin, Auvèrnhe e Roergue, ont i a los cultius mai grands, e aquelas regions an tanben la costuma de far un pastís qu’es un plan bon bescuèch amb de noses. La preparacion es simpla e consistís a montar de glàrias en nèu e las barrejar amb lo sucre, la farina e las noses. En acabant s’enforna e se trai quand es conflat e s’es daurat un pauc per dessús. Es un pastís mofle e delicat, amb la sabor de las noses trencadas. Tanben ne fan en Valentinés.
Pastís de noses
Ingredients: 150 g de farina de pastissariá, 150 g de noses trencadas, 150 g de sucre, 5 uòus e burre.
Preparacion: d’en primièr montarem las glàrias en nèu e, en acabant, batrem los mujòls amb lo sucre fins que la barreja prenga una color blanquinèla. I apondrem alavetz las glàiras e o barrejarem sens prèissa. Puèi apondrem la farina pauc a cha pauc, o barrejarem e, fin finala, i apondrem las noses e o barrejarem tanben. Alavetz oncharem amb de burre (fondut) un mòtle redond de pastissariá (de l’òrle naut), i vojarem la pasta fins a mièja nautor e o enfornarem, a 200º. Al cap d’aperaquí trenta minutas, quand serà daurat un pauc per dessús, o trairem e o daissarem refregir.
Variantas: d’unes i apondon una envolopa de levam en pols. I podèm metre las noses trencadas o chapladas.
Variantas regionalas
#1 Mercés plan per la informacion!
Manca Carcin dins la lista, ne fasèm tanben entre Peirigòrd e Roergue ^^


text:
“Auèm viscut per dessús des nòstes possibilitats”. Aguesta senténcia ei era mès segondada enes darrèri mesi. Normauments, acompanhada dera qüestion: “ère de besonh er aeropòrt d’Alguaire?”. Donques seguraments non. Mès, ei ua realitat entà trèir-ne chuc; e que trinque damb eth mercat toristic tradicionau dera Val d’Aran.
Pendent aguesta setmana, es responsables deth tour operador britanic Neilson-Thomas Cook, qu’arribe enquia Alguaire, an visitat era Val entà conéisher d’apròp era aufèrta toristica deth país aranés. Eth director deth producte, Keith Francis, a coneishut de prumèra man es diuèrses oportunitats toristiques araneses des der esquí enquia es arraïtz gastronomics, eth patrimoni culturau e eth miei naturau. Damb açò, era promocion dera Val en Anglaterra creisherà enes pròplèus ans.
Ara se daurís ua naua situacion entà toti aqueri emprenedors que sajen en mercat anglés. Hèt inimaginable hè quate dies –quan er aeropòrt non existie. Deuant des naui besonhs qu’apareishen s’a d’actuar entà qu’era clientèla britanica non sigue sasoèra sonque d’iuèrn. E atau promòir un torisme sostenible damb eth tresòr dera Val –que non ei era nhèu se non eth conjunt naturau. A més, bastir lòcs de trabalh entà es joèni que non trapen mès que gana e toti aqueri que damb era arribada dera calor an d’hèr coa ena oficina de trabalh.


text:
Vòli pas èsser pessimista mas me sembla qu'amb lo vesin, es fotut.
M'aviá contat sa vida a l'asard d'un rescontre dins lo garatge e fasiá de jorns qu'aviá pas brica lo moral lo tipe. E un jorn, aguèt un rendètz-vos important , de matin, qu'anava condicionar la rèsta de sa vida e la rèsta de son moral.
E aquel jorn d'aquí, arribi a l'ostal de vèspre e te vesi qu'a los contravents de tancats. Lo vesin a PAS JAMAI los contravents de tancats.
Panica.
"Benlèu que son rendètz-vos s'es pas passat coma voliá, qu'a pas lo moral e que se vòl penjar."
Panica, panica. Passi un quart d'ora a virar pròche de la fenèstra del salon per poder devistar de qué se passa dins son salon a el, mas pas res.
Panica, panica, panica. Telefoni a La Jefa en li explicar l'afar.
- E ben, vai-te'n picar a sa pòrta.
- A mas siás caborda, i soi pas jamai anada a son ostal. E quand dubrirà, aurai l'èr fina ten: " A ben, vos sètz pas suicidat finala?"
- Rai, ben sabi pas, telefona-li.
- Òc, es aquò, li telefoni, e se respond pas, anarai picar a sa pòrta.
Vos cal saber una causa : m'agrada pas de telefonar al mond que coneissi pas subreplan. Aquò's un esfòrç enormàs per ieu. Mas aquí, cargada de tota la motivacion possibla, li telefoni.
Aquò tinda.
Respond.
(of, es pas mòrt!)
- Alò, lo vesin?
- Òc
- Es Melania! Cossí anatz?
- Coneissi pas de Melania.
E ben crèba, caronha!


text:
Lo Grelh Roergàs que publica L’Estar latina, una pèça autobiografica de Maurici Andrieu. Aqueth comedian, òmi de ràdio e de television, que creè la Comèdia occitana tolzana e que presentè Viure al País.
Dens aqueth sol-en-scèna autobiografic, que parla de dus moments importants de la soa vita : la soa joenessa e lo son amor deu teatre. Que conta las soas joenas annadas a Tolosa, la mort de sa mair, la Segonda Guèrra mondiau, la soa passion tau teatre qui l’ahiscarà a arrestar los sons estudis de medecina...
L’obratge, prefaciat per Benaset Ros e qu’ei disponible per 8 € au Grelh Roergàs, Plaça Foch, 12000 Rodés.


text:
JÒCLONG de Domenja Lekuona lo dijaus 10 a 2h lo vrèspe e lo dissabte 12 d’octobre a 4h deu vrèspe.
Un rendetz-vos de musica navèth. Un temps mei long e mei en pregondor entà descobrir un repertòri concèpte (com n’i avó pro dens los ans setanta), o un concèrt o tot un disc dens la soa singularitat. Restitucion deus concèptes musicaus dens la lor realitat de composicion, e la creacion deus artistas que la presentam dens la reflexion e la lentor qui las son pròpis.
Camelicà
(1995) qu’ei lo títol deu prumèr (de quate) disques en son nom pròpi de Joan Francés Tisnèr
. Dens Camelicà qu’explòra los bohets de votz e flabutas mesclats : Mixel Etxekopar e Crestian Vieussens que l’acompanhan. Un disc non trobader mei que’vs dam la possibilitat de saborar de longa ! Bona escota.
Like this:
Like Loading...


text:
Abcaz
L’abcaz (Aҧcya бызшәa [apʰswa bɨzʃʷa] en abcaz) es una lenga caucasiana parlada en Abcazia e dins la diaspora abcaza, dins la rèsta del Caucàs e en Turquia.
Classificacion[modificar | modificar la font]
Se classifica dins la familha de lengas del Nord-Oèst de Caucàs, dins lo grop abazgui que forma amb l’abaza.
Escritura[modificar | modificar la font]
S’escriu amb un alfabet cirillic espandit.
Dialèctes[modificar | modificar la font]
Coneis tres dialèctes:
- l’abzhywa, parlat dins lo Caucàs
- lo bzyb, parlat dins lo Caucàs e en Turquia
- lo sadz, parlat sonque en Turquia uèi
Literatura[modificar | modificar la font]
La literatura orala epica dicha nartica es presenta en abcaz. Los autors mai coneguts son lo poèta Bagrat Shinkuba (mòrt en 2004) e lo prosator Fazil Iskander (qu’escriguèt sustot en rus, çaquelà).


text:
Antòni de Borbon
Antòni de Borbon (La Fère, Picardia, 1518 - Les Andelys, Normandia, 1562) que ho un princi de sang deu reiaume de França. Hilh de Charles de Vendôme e de Françoise d'Alençon, que vadó rei de Navarra a l'escadença deu son maridatge dab Joana III de Labrit. Qu'èra lo pair deu Noste Enric (Enric III de Navarra e IV de França).
Com la soa molher, que's convertí au protestantisme en tot gavidar lo partit protestant dinc a qui hosse convençut per Caterina de Medici de tornar virar de cap au catolicisme (qu'èra alavetz desseparat dab Joana de labrit) ; que vadó alavetz lòctenent deu Reiaume de França (lo son hrair, Loís de Borbon, princi de Condé que vadó alavetz capdau deu partit protestant) e que combatè los protestants. Qu'ei justament au sièti de Roan qu'arrecebó ua bala mortau mentre qui pishava.


text:
Frontenay-Rohan-Rohan
Frontenay-Rohan-Rohan es una comuna peitavina, situada dins lo departament de las Doas Sèvras e la region de Peitau-Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna situada en l'aglomeracion de Niòrt, cap de luòc de costat en plena expansion, totes comèrcis, escòlas e collègis. Situada a las pòrtas del Marais Poitevin #çò qu'apòrta un agréable marc de vida dempuèi #que se sòrt de la vila, es egalament idéalement mesa a 10 quilomètres de Niòrt. Se pòt egalament retre's rapidament dins las principalas vilas del Peitau-Charantas doncas que La Rochèla se tròba pas #qu'a aperaquí trenta minutas, e Peitieus a aperaquí una ora. Aquelas doas darrièras vilas son d'en un autre luòc per aquela rason las vilas #qu'aculhiràn mai tard los joves frontenaisiens per los sieus estudis superiors, Peitieus sustot, principala vila en estudiant de la region Peitau-Charantas.
Commune située dans l'agglomération de Niort, chef lieu de canton en plein expansion, tous commerces, écoles et collèges. Située aux portes du Marais Poitevin ce qui apporte un agréable cadre de vie dès que l'on sort de la ville, elle est également idéalement placée à 10 kilomètres de Niort. On peut également se rendre rapidement dans les principales villes du Poitou-Charentes puisque La Rochelle ne se trouve qu'à environ trente minutes, et Poitiers à environ une heure. Ces deux dernières villes sont d'ailleurs pour cette raison les villes qui accueilleront plus tard les jeunes frontenaisiens pour leurs études supérieures, Poitiers notamment, principale ville étudiante de la région Poitou-Charentes.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Un cartulaire del abbaye de Sant-Cyprien de Peitieus en reprodusint una charte de 936, en latin, fa estat de domenis sièis dins lo vilatge de Frontaniacus, en la viguerie de Basiacinse dins país de Aunis que los istorians an tradusit per Frontenay e Bassée.
Es las primièras fes sembla que lo nom de Frontenay apareis en un document d'archiu.
Es probable #que Frontenay, coma de nombrós unes autres luòcs, tirava la siá origina de l'existéncia d'una "villa" establida dins país gaulois per l'ocupant romain a un periòde anterior a Jésus Crist, #que lo representant local ne podiá portar un patronyme tal "Frons", "Fronto" o "Frontinus"
Del Frontiniacus gallo-romain al Frontenay dels tempses modèrns, i a pas mai que lo temps de l'adaptacion a una lenga en cors d'evolucion.
Los évènements aperaquí pauc tumultueux que l'Istòria #impausar a la region, pendent divèrses sègles, explican las modificacions successivas aportadas a la designacion de la vila.
Dempuèi la fin de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, Frontenay constituissiá la una de las poderosas fortalesas féodales de las Lusignan, comtes de la Camina. Ligats als dos monarchies, aqueles pas cessaven de intrigar entre los sobirans de França e de Angleterre. Lo orgueilleux comte Hugues X de Lusignan en essent dintrat en rebellion dubèrta contra lo sieu reial suzerain, Louis IX #dever far campanha e redusir, la una après l'autre, totes los luòcs fòrts poitevines dels Lusignan.
Malgrat los sieus dos solids enceintes e lo héroïsme de la siá garnison, Frontenay, assiégée per l'armada reiala, capitula après quinze jorns de #sagnants combats, en junh de l'an 1242. En représailles, Sant Louis #far rasar las siás muralles e combler las siás douves. La cantierada de ruïnes #que sola emergia la glèisa, a penas estalviadas, #recebre lo nom de Frontenay-Lo Alacaiguda, n'escriu Fontenay La Batu #que i aguèt conservat pendent mai de tres sègles.
L'autorizacion de restablir las fortificacions e las remparts donada en 1466 pel rei Louis XI, a Hardouin de Maillé, pas #dispensar pas lo luòc fòrt restaurat de lo sieu en umiliant subernòm de "Detlo Alacaiguda".
La distincion #èsser venduda a Pèira de Rohan-Gié, maréchal de França, e #venir baronnie de Frontenay. Per lo sieu matrimòni de 1517 amb la siá cosina Anne, vicomtesse de Rohan, Pierre II de Rohan-Gié fondava, ja, un linhatge de Rohan-Rohan. Aquel es pas totun que dos sègles mai tard, lo 20 d'octòbre de 1714 e en favor de Hèrcules Mériadec de Rohan, prince de Rohan e de Soubise, que la baronnie de Frontenay i aguèt erigit en duché-pairie, per cartas brevets del rei Louis XIV. Hèrcules Mériadec Èra de fils de François de Rohan e Anne de Rohan. Per o distinguir d'aquel de Rohan, a Bretanha, lo nòu duché #prene lo nom de Rohan-Rohan #que designava dempuèi alavetz, tot naturalament, la parròquia e #qu'en #subsistir fins en 1792.
L'assemblada communale sortida de la Revolucion, bannissant tot #çò que remembrava l'Ancian Regim, #reprene lo appellation d'origina "Frontenay" mas sens los mejans de metre un tèrme a las costums ancestralas e a la confusion #que persista encara un sègle.
Lo 19 d'abril 1896, lo Cònsol, Pierre Caroit, e lo conselh municipal, preses per l'Administracion de las Plaças de las dificultats #que ne resultavan, en deliberaven e prepausavan a l'autoritat superiora de donar a Frontenay lo nom de Frontenay-Rohan-Rohan.
Es fin finala lo 20 de març 1897 que lo Periodic oficial publicava lo decrèt del 15 de març de 1897, preses sus la proposicion del Ministre de l'Interior, Louis Barthou, per Félix Faure, President de la Republica, en atribuissent a la municipalitat aquel nom de Frontenay-Rohan-Rohan.
Un cartulaire de l'abbaye de Saint-Cyprien de Poitiers reproduisant une charte de 936, en latin, fait état de domaines sis au village de Frontaniacus, dans la viguerie de Basiacinse en pays d'Aunis que les historiens ont traduit par Frontenay et Bassée.
C'est la première fois semble-t-il que le nom de Frontenay apparaît dans un document d'archives.
Il est probable que Frontenay, comme de nombreux autres lieux, tirait son origine de l'existence d'une "villa" établie en pays gaulois par l'occupant romain à une période antérieure à Jésus Christ, dont le représentant local pouvait porter un patronyme tel "Frons", "Fronto" ou "Frontinus"
Du Frontiniacus gallo-romain au Frontenay des temps modernes, il n'y a que le temps de l'adaptation à une langue en cours d'évolution.
Les évènements quelque peu tumultueux que l'Histoire imposa à la région, durant plusieurs siècles, expliquent les modifications successives apportées à la désignation de la cité.
Dès la fin du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, Frontenay constituait l'une des puissantes forteresses féodales des Lusignan, comtes de la Marche. Liés aux deux monarchies, ceux-ci ne cessaient d'intriguer entre les souverains de France et d'Angleterre. L'orgueilleux comte Hugues X de Lusignan étant rentré en rébellion ouverte contre son royal suzerain, Louis IX dut faire campagne et réduire, l'une après l'autre, toutes les places fortes poitevines des Lusignan.
Malgré ses deux solides enceintes et l'héroïsme de sa garnison, Frontenay, assiégée par l'armée royale, capitula après quinze jours de sanglants combats, en juin de l'an 1242. En représailles, Saint Louis fit raser ses murailles et combler ses douves. L'amas de ruines dont seule émergeait l'église, à peine épargnée, reçut le nom de Frontenay-L'Abattue, écrit Fontenay La Batu qui fut conservé pendant plus de trois siècles.
L'autorisation de rétablir les fortifications et les remparts donnée en 1466 par le roi Louis XI, à Hardouin de Maillé, ne dispensa pas la place forte restaurée de son humiliant surnom de "L'Abattue".
La seigneurie fut vendue à Pierre de Rohan-Gié, maréchal de France, et devint baronnie de Frontenay. Par son mariage de 1517 avec sa cousine Anne, vicomtesse de Rohan, Pierre II de Rohan-Gié fondait, déjà, une lignée de Rohan-Rohan. Ce n'est toutefois que deux siècles plus tard, le 20 octobre 1714 et en faveur d'Hercule Mériadec de Rohan, prince de Rohan et de Soubise, que la baronnie de Frontenay fut érigée en duché-pairie, par lettres patentes du roi Louis XIV. Hercule Mériadec était fils de François de Rohan et Anne de Rohan. Pour le distinguer de celui de Rohan, en Bretagne, le nouveau duché prit le nom de Rohan-Rohan qui désignait dès lors, tout naturellement, la paroisse et qui en subsista jusqu'en 1792.
L'assemblée communale issue de la Révolution, bannissant tout ce qui rappelait l'Ancien Régime, reprit l'appellation d'origine "Frontenay" mais sans les moyens de mettre un terme aux habitudes ancestrales et à la confusion qui persista encore un siècle.
Le 19 avril 1896, le Maire, Pierre Caroit, et le conseil municipal, saisis par l'Administration des Postes des difficultés qui en résultaient, en délibéraient et proposaient à l'autorité supérieure de donner à Frontenay le nom de Frontenay-Rohan-Rohan.
C'est finalement le 20 mars 1897 que le Journal officiel publiait le décret du 15 mars 1897, pris sur la proposition du Ministre de l'Intérieur, Louis Barthou, par Félix Faure, Président de la République, attribuant à la commune ce nom de Frontenay-Rohan-Rohan.


text:
La Neuville-Chant-d'Oisel
La Neuville-Chant-d'Oisel es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La Neuville-Cant-de Oisel se situa en lo costat de Boos, dins la frontièra entre la Seine-Maritima e la Eure. Lo bourg se situa a 17 km al sud-es de Roan. Darrièra e mai granda municipalitat del scenari es de Roan, La Neuville-Cant-de Oisel es mitoyenne de las municipalitats de Boos, Mesnil-Raoul e Fresne-lo-Plànol en Seine-Maritim, e de Pîtres e Romilly-sus-Andelle en lo Eure.
La Neuville-Chant-d'Oisel se situe dans le canton de Boos, à la frontière entre la Seine-Maritime et l'Eure. Le bourg se situe à 17 km au sud-est de Rouen. Dernière et plus grande commune du plateau est de Rouen, La Neuville-Chant-d'Oisel est mitoyenne des communes de Boos, Mesnil-Raoul et Fresne-le-Plan en Seine-Maritime, et de Pîtres et Romilly-sur-Andelle dans l'Eure.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Cantus Opinion a citat cap a 1240 e #èsser sens dobte fondat al Sègle XII sus un essartage del bòsc de Longboël. Après la conquista dels Francs e l'installacion de las Carlovingiens en la region, Rollon, cap de las Normands, #fixar los limits de la Normandie. E es aital, als environs de l'an 950, que l'edificacion de la nòstra glèisa viu lo jorn. Lo Chandoysel #èsser la primièra part del vilatge reagrupat a l'entorn de la glèisa.
A Modèl:La s-, l'empencha démographique (mens d'epidèmia, patz, seguretat) es tala #que manca de nòvas tèrras. Es doncas a partir d'ailà e de l'anciana votz romaine #qu'una nòva part del vilatge se diboisha : La Neufville (villa : domeni rural, novus : nòu) apertenent a la baronnie de Pont-Sant-Pierre. Sus òrdre de Sant Louis, los fraires proprietaris dels luòcs, défrichent lo bòsc de Longboël (lo sieu nom testificat a Modèl:La s- jos la forma latina Longus Buellus #que significa lo long bòsc) e la cedís al Capítol de Roan. Aqueles déboisements se fan segon un plànol géométrique fòrça précis : los fraires enquadran los paysans e procedisson al attribution dels lòts en bandas estrechas perpendiculaires a la rota. A la Revolucion, lo bòsc ven « plan nacional » e en 1833, Jules de Maupassant n'obten una porció de 130a que #, coma per assegurar una simetria amb lo castèl del Cant de Oisel, fa sus el erigir un sojorn l'an 1835.
Amb lo rapprochement dels dos pòbles, se detla #trucar La Neufville Chandoysel (Nòva Villa Cantus Opinion), de contunh La Neuville Cant de Oisel fins a la Revolucion, e per un motiu ignorat, s'es començat al orthographier La Neuville Camp de Oisel, en trasent aital la encant de lo sieu nom e de la siá origina. Es, fin finala, lo 16 de junh de 1962, que lo prefècte escrich al cònsol : « Sus proposicion de la Comission Nacionala de Revision del Nom de las Municipalitats, Senhor lo Ministre de l'Interior a retut oficial lo nom de la vòstra municipalitat : La Neuville Cant de Oisel … ». I i aguèt un important comèrci de fromages al sègle XIX.
Cantus Avis est cité vers 1240 et fut sans doute fondé au Sègle XII sur un essartage de la forêt de Longboël. Après la conquête des Francs et l’installation des Carlovingiens dans la région, Rollon, chef des Normands, fixa les limites de la Normandie. Et c’est ainsi, aux environs de l’an 950, que l’édification de notre église vit le jour. Le Chandoysel fut la première partie du village regroupé autour de l’église.
Au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, la poussée démographique (moins d’épidémie, paix, sécurité) est telle qu’il faut des nouvelles terres. C’est donc à partir de là et de l’ancienne voix romaine qu’une nouvelle partie du village se dessine : La Neufville (villa : domaine rural, novus : neuf) appartenant à la baronnie de Pont-Saint-Pierre. Sur ordre de Saint Louis, les moines propriétaires des lieux, défrichent la forêt de Longboël (son nom attesté au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle sous la forme latine Longus Buellus qui signifie le long bois) et la cède au Chapitre de Rouen. Ces déboisements se font selon un plan géométrique très précis : les moines encadrent les paysans et procèdent à l’attribution des lots en bandes étroites perpendiculaires à la route. A la Révolution, la forêt devient « bien national » et en 1833, Jules de Maupassant en obtient une portion de 130ha sur laquelle, comme pour assurer une symétrie avec le château du Chant d’Oisel, fait ériger une demeure en 1835.
Avec le rapprochement des deux villages, on l’appela La Neufville Chandoysel (Nova Villa Cantus Avis), puis La Neuville Chant d’Oisel jusqu’à la Révolution, et pour un motif ignoré, on a commencé à l’orthographier La Neuville Champ d'Oisel, en enlevant ainsi le charme de son nom et de son origine. C’est, finalement, le 16 juin 1962, que le préfet écrit au maire : « Sur proposition de la Commission Nationale de Révision du Nom des Communes, Monsieur le Ministre de l’Intérieur a rendu officiel le nom de votre commune : La Neuville Chant d’Oisel … ». Il y eut un important commerce de fromages au sègle XIX.


text:
Prèmi Nobel de Quimia
La lista çai jos compren totes los laureats del Prèmi Nobel de Quimia de 1901 fins a l'ora d'ara.
Ans 1900[modificar | modificar la font]
pels servicis extraordinaris qu'a rendut amb las descobèrtas de las leis de la dinamica quimica e de la pression osmotica de las solucions
pels servicis extraordinaris qu'a rendut per sos trabalhs sus la sintèsi dels idrats de carbòni e de las purinas
pels servicis extraordinaris renduts a l'avançament de la quimia per sa teoria de la dissociacion de las electrolitas
en reconeissença de la descobèrta dins l'aire d'elements gasoses inèrtes, e de la determinacion de lor posicion dins la taula periodica
pels servicis renduts a l'avançament de la quimia organica e industriala, gràcias a sos trabalhs suls colorants organics e los compausats idroaromatics
en reconeissença dels grands servicis qu'a rendut per la descobèrta del fluòr e de sas proprietats, e per aver mes a disposicion de la sciéncia lo forn electric que pòrta son nom
per sas recèrcas en bioquimia e la descobèrta de la fermentacion en l'abséncia de cellulas
per sas recèrcas sus la desintegracion dels elements e la quimia de las substàncias radioactivas
en reconeissença de sos trabalhs sus la catalisi e per sas recèrcas suls principis fondamentals que govèrnan los equilibris quimics e las velocitats de reaccion
Ans 1910[modificar | modificar la font]
en reconeissença dels servicis renduts a la quimia organica e a l'industria quimica per sos trabalhs de pionièr dins lo domeni dels compausats aliciclics
pels servicis renduts a l'avançament de la quimia per sa descobèrta dels elements radi e polòni, per aver isolat lo radi e estudiat la natura e los compausats d'aqueste element remirable
¹ per sa descobèrta del reactiu dich de Grignard, lo qual a permés de complir de grands progrèsses en quimia organica sas darrièras annadas
² per son metòde d'idrogenacion dels compausats organics en preséncia de metals finament devesits, çò qu'a permés de grands progrèsses en quimia organica sas darrièras annadas
per sos trabalhs sus las ligasons dels atòms dins las moleculas, gràcias als quals a portat un esclairatge novèl sus d'estudis anteriors e dobèrt de domenis novèls de recèrca, tot particularament en quimia minerala
en reconeissença de sas determinacions precisas dels peses atomics d'un grand nombre d'elements quimics
per sas recèrcas suls pigments de las plantas e especialament sus la clorofilla
per la sintèsi de l'ammoniac a partir de sos elements
NB : prèmi decernit en 1919 e remés en 1920
- 1919 Prèmi non decernit
Ans 1920[modificar | modificar la font]
en reconeissença de sos trabalhs en termoquimia
per sas contribucions a sas coneissenças de la quimia de las substàncias radioactivas, e per sas recèrcas sus la natura dels isotòps
per sas descobèrtas gràcias a l'espectromètre de massa, d'un grand nombre d'isotòps non radioactius, e mai per l'enonciat de la règla dels entièrs per las massas atomicas
per son invencion del metòde de microanalisi de las substàncias organicas
- 1924 Prèmi non decernit
per sa demostracion de la natura eterogenèa de las solucions colloïdalas e pels metòdes qu'a utilizat, los quals son venguts d'un interès fondamental dins la quimia colloïdala modèrna
per sos trabalhs suls sistèmas dispersats
per sas recèrcas sus la constitucion dels acids binaris e de las substàncias aparentadas
pels servicis renduts per sas recèrcas sus la constitucion dels esteròls e lors relacions amb las vitaminas
per lors trabalhs sus la fermentacion dels sucres e los enzims qu'i participan
Ans 1930[modificar | modificar la font]
per sos trabalhs sus la constitucion de l'emina e de la clorofilla e especialament per la sintèsi de l'emina
en reconeissença de lor contribucion dins la descobèrta e lo desvolopament dels metòdes quimics jos nauta pression
per sas descobèrtas e trabalhs dins lo domeni de la quimia de las superfícias
- 1933 Prèmi non decernit
per sa descobèrta de l'idrogèn pesuc
en reconeissença de lors sintèsis d'elements radioactius novèls
per sas contribucions a la coneissença de l’estructura moleculara gràcias a sas recèrcas suls moments dipolars e sus la difraccion X e electronica dels gases
¹ per sas recèrcas suls glucids e la vitamina C
² per sas recèrcas suls carotenoïdes, las flavinas e las vitaminas A e B2
per sos trabalhs suls carotenoïdes e las vitaminas
¹ per sos trabalhs sus las ormonas sexualas
² per sos trabalhs suls polimetilèns e los terpèns superiors
Ans 1940[modificar | modificar la font]
per sos trabalhs sus l'utilizacion dels isotòps coma traçaires dins l'estudi dels procèssus quimics
per sa descobèrta de la fission dels nuclèus pesucs
per sas recèrcas e sas invencions en quimia agricòla e alimentària, e especialament per son metòde de conservacion del ferratge
¹ per la descobèrta de la cristallizacion dels enzims
² per la preparacion d'enzims e de proteïnas viralas jos forma purificada
per sas recèrcas sus las substàncias vegetalas d'importància biologica, particularament los alcaloïdes
per sas recèrcas sus l'analisi per electroforèsi e adsorpcion, e en particular per sas descobèrtas de la natura complèxa de las seroproteïnas
per sas contribucions a la termodinamica quimica, e en particular per aver estudiat las proprietats dels còrses a temperatura fòrça bassa
Ans 1950[modificar | modificar la font]
per aver descobèrt e desvolopat la sintèsi dienica
per lors descobèrtas dins la quimia dels elements transuranians
per lor invencion de la cromatografia de partiment
per sas descobèrtas dins lo domeni de la quimia macromoleculara
per sas recèrcas sus la natura de la ligason quimica e lors aplicacions a la determinacion de l’estructura de substàncias complèxas
per sas recèrcas suls compausats sofrats d'importància biologica e particularament per la primièra sintèsi d'una ormona polipeptidica
per lors recèrcas suls mecanismes de las reaccions quimicas
per sos trabalhs sus las nucleotids e las coenzims nucleotidics
per son trabalh sus l’estructura de las proteïnas, especialament la de l'insulina
per la descobèrta e lo desvolopament del metòde d'analisi polarografic
Ans 1960[modificar | modificar la font]
per son metòde de datacion al carbòni 14 utilizable en arqueologia, geofisica, e dins d'autres domeni de la sciéncia
per sos trabalhs sus l'assimilacion del dioxide de carbòni sus las plantas
per lors trabalhs sus l’estructura de las proteïnas globularas
per lors descobèrtas dins lo domeni de la quimia e de la tecnologia dels nauts polimèrs
per la determinacion per la tecnica de la cristallografia de rais X de l’estructura d'importantas substàncias biologicas.
per sas realizacions remirablas dins l'art de la sintèsi organica
per son trabalh fondamental concernent las ligasons quimicas e l’estructura electronica de las moleculas pel metòde de las orbitalas molecularas
per lors estudis de las reaccions quimicas extrèmament rapidas efectuadas en perturbant l'equilibri amb l'ajuda d'impulsions d'energia cortetas
per la descobèrta de las relacions recipròcas que pòrta son nom e que son fondamentalas dins la termodinamica dels procèssus irreversibles
per lor contribucion al desvolopament del concèpte de conformacion e son aplicacion en quimia
Ans 1970[modificar | modificar la font]
per la descobèrta dels nucleotids-sucres e de lor ròtle dins la biosintèsi dels idrats de carbònis
per sas contribucions a la coneissença de l’estructura electronica e de la geometria de las moleculas, e en particular dels radicals liures
¹ per sos trabalhs sus la ribonucleasa, e especialament los que concernisson la relacion entre la sequéncia dels acids aminats e la conformacion biologicament activa
² per lor contribucion a la coneissença de las relacions entre l’estructura quimica e l'activitat catalitica del centre actiu de la ribonucleasa
per lors trabalhs de pionièrs, realizats independentament, suls compausats organometallics apelats compausats sandwich
per sos trabalhs teorics e experimentals dins lo domeni de la quimia fisica macromoleculara
¹ per sos trabalhs sus l'estereoquimia de las reaccions enzimaticas
² per sos trabalhs sus l'estereoquimia de las moleculas e de las reaccions organicas
per sos trabalhs sus l’estructura dels borans, qu'an portat un esclairatge novèl sus la ligason quimica
per sa contribucion a la termodinamica del non-equilibri, e mai particularament per la formulacion de la teoria de las estructuras dissipativas
per sa contribucion a la compreneson del transferiment de l'energia biologica per la teoria quimiosmotica
pels progrèsses aportats, per lors trabalhs respectius, suls compausats del bòr e del fosfòr, als metòdes de la sintèsi organica
Ans 1980[modificar | modificar la font]
¹ per sos estudis fondamentals de la bioquimia dels acids nucleïcs, e en particular de l'ADN recombinant
² per lors contribucions a la determinacion de las sequéncias de basas dins los acids nucleïcs
per lors teorias, desvolopadas caduna separadament, sul cors de las reaccions quimicas
per aver desvolopat la microscopia electronica cristallografica e per aver determinat l’estructura dels complèxes acids-nucleïcs proteïnas biologicament importants
per sos trabalhs suls mecanismes de las reaccions per transferiment d'electrons, en particular dins los complèxes metallics
per son desvolopament de la metodologia de la sintèsi quimica sus matritz solida
per lors realizacions remirablas dins la mesa al punt de metòdes dirèctes de determinacion de las estructuras cristallinas
per lors contribucions a la dinamica dels procèssus quimics elementaris
per l'elaboracion e l'utilizacion de molecula exercent, del fach de lors estructuras, d'interaccions nautament selectivas
per la determinacion de l’estructura tridimensionala d'un site de la reaccion fotosintetica
per la descobèrta de las proprietats cataliticas de l'acid ribonucleïc
Ans 1990[modificar | modificar la font]
pel desvolopament de la teoria e de la metodologia de la sintèsi organica
per sas contribucions al desvolopament de l'espectrometria de ressonància magnetica nucleara a nauta resolucion
per sas contribucions a la teoria de las reaccions per transferiment d'electrons dins los sistèmas quimics
¹ per son invencion de la reaccion en cadena implicant l'ADN polimerasa
² per sas contribucions fondamentalas a la coneissença de la mutagenèsi e a l'estudi de las proteïnas
per sas contribucions a la quimia de las carbocacions
- 1995 Paul J. Crutzen Païses Basses, Mario J. Molina Estats Units/Mexic e F. Sherwood Rowland Estats Units
per lors trabalhs sus la quimia de l'atmosfèra, particularament en çò que concernís la formacion e la descomposicion de l'ozòn
per lor descobèrta de las fullerènas
¹per lor elucidacion del mecanisme enzimatic de la sintèsi de l'adenosina trifosfat
²per la primièra descobèrta d'un enzim transportaire d'ions, lo Na+,K+-ATPase
¹per sa teoria de las foncions de densitat
²per aver desvolopat de metòdes de calculs informatics en quimia quantica
per sos estudis dels estats de transicion de las reaccions quimicas, en utilizant l'espectroscopia de femtosegonda
Ans 2000[modificar | modificar la font]
per la descobèrta e lo desvolopament de polimèrs conductors
¹per lors trabalhs sus las reaccions d'idrogenacion amb catalisi quirala
²per sos trabalhs sus las reaccions d'oxidacion en catalisi quirala
¹per lor desvolopament dels metòdes de desorpcion per ionizacion doça per d'analisis de macromoleculas biologicas per espectrometria de massa
²per son desvolopament de l'espectroscopia per ressonància magnetica nucleara per la determinacion de l’estructura tri-dimencionala de macromoleculas biologicas en solucion
¹per la descobèrta de las aqüaporinas dins las membranas cellularas
²per sos estudis estructurals e mecanistics dels canals ionics dins las membranas cellularas
per lors trabalhs sus la degradacion de las proteïnas contrarotlada per l'ubiquitina
per lors trabalhs sul desvolopament del metòde de la metatèsi en sintèsi organica
- 2006 Roger D. Kornberg Estats Units
per l'estudi de las basas molecularas de la transcripcion eucariotica, qu'explica lo procès pel qual l'informacion genetica de DNA es copiada a RNA
- 2007 - Gerhard Ertl Alemanha
Per sas recèrcas a prepaus de las reaccions quimicas en las superfícias solidas
- 2008 Martin Chalfie Estats Units, Osamu Shimomura Japon, Roger Y. Tsien Estats Units
per lors trabalhs sus la proteïna fluorescenta verda
- 2009 Venkatraman Ramakrishnan Estats Units, Thomas A. Steitz Estats Units, Ada E. Yonath Israèl
per lors trabalhs sus lo ribosòma
Ans 2010[modificar | modificar la font]
- 2010 Richard Heck Estats Units, Ei-ichi Negishi Japon, Akira Suzuki Japon
per lo cross coupling dens las reaccions catalisadas per palladi en sintèsi organica for palladium-catalyzed cross couplings in organic synthesis
- 2011 Daniel Shechtman Israèl
per la discoberta dels quasicristals
- 2012 Robert Joseph Lefkowitz Estats Units e Brian Kent Kobilka Estats Units
"for studies of G-protein-coupled receptors"


text:
13/12/2014
Dedicaças en òc chas Marbòt
Questa dimenjada sera òc a la libraria Marbòt de Perigüers emb la presencia de quatre autors occitans perigòrd.
Dissabde 13 decembre de 15 a 18 oras Micheu Chapduelh, Joan Ganhaire e Jan-Peire Reidi dedicaçaran lors libres, los mai ancians, lo mai recents coma « J'ai refermé mon couteau », « Vautres que m'avetz tuada » e « Chaucidas dins los blats ».
Diumenc 14 decembre de 15 a 18 oras, lo botanista Joan-Loìs Orazio presentara e dedicaçara son libre « Orquidèias salvatjas de Perigòrd".
07:39 Publié dans Actualitats, Cultura e literatura en òc | Tags : librairie marbot, michel chadeuil, jean ganiayre, jean-pierre reydy | Lien permanent | Commentaires (0)
21/05/2013
"Los braves jorns de Perdilhòta" , darriera novela per Joan Ganhaire
« Fau jamai correr doas lebres en mesme temps, mas perqué pas tres ? ». Quo es benleu lo noveu biais de dire que se podriá inventar per parlar de Joan Ganhaire. Nòstre famós, actiu e prolific autor occitan perigòrd vai surtir pas mens de dos obragtes en dos mes e un tresesme es enquera en preparacion ! Nos a reçaubut a Valuelh per nos parlar de sa darriera novela.
« Quo es l'istòria, d'un paisan , lo Massime, un vielh garçon, coma se'n troban sovent dins nòstre ranvers, un pauc coma lo Tranuja, l'un de mos autres personatges. L'òme, totjorn coifat de son vielh beret enfonsat a ras de cilhas e d'aurelhas, menava sa vita ordinària coma sa vielha mair e sa sauma, la Friqueta.Quant un meschant jorn, sa vita fuguet desvirada per la risca de perdre doas chausas de las mai importantas per eu...Veiquí la debuta de l'afar ! Mas queste còp, quo 'chaba per s'adobar un pauc a la fin.».
Queu libre est bravement ilustrat per Joan-Marc Simeonin. L'autor nos confiet escriure chasque jorn a l'enser, davant sa chaminèia, pendant una ora e demiá. « 'Chabe d'escriure nonmàs quante ai la seguida per l'endoman, entau quo es mai aisat per tornar començar ». « Me fau tres, quatre mes per escriure un libre entau e juscinc'a a un an per un policier ».
Filh d'un perigòrd dau nontronès et d'una femna de Sentonja, Joan s'instalet dins la valada de la Drona coma medecin, 'vanceis que de venir Conselhier Generau de Brantòsme , Conselhier Generau delegat a la lenga e la cultura occitanas, escrivaire( entre autres !). Tròba sovent son inspiracion dins son experiença personala o b'etot dins daus dires que l'i fugueren contats per lo monde d'en per aquí, quante era medecin. Entau, tot semble pres de n'autres, possible, vertadier, nos fai pensar a dau monde que coneissem. Perdilhòta , per exemple, es un nom de vilatjon dau ranvers. L'istòria ne'n es que mai interessanta, dins un estile plan vivent, riche de braves expressions e de vocabulari.
Guilhem Francés.
« Lo braves jorns de Perdilhòta », edicions lo Chamin de Sent Jaume, 12 € .
Important : La prumiera presentacion e signatura de queu libre es per se far a
Brantòsme lo dissabte 25 de mai, partir de 10 oras 30 a la libraria Lanard,
en preséncia de l'autor, de l'ilustrator e de l'editor, Jan dau Melhau .Un rendetz-vos de pas mancar !
23/03/2013
Canal-U TV : Entretiens avec nos auteurs- Intervista coma nos autors
Si voletz ne'n saber enquera mai sur los autors occitans, Canal U TV de l'Universitat dau Miralh de Tolosa vos perpausa de las intevistas filmadas en occitan , menadas en generau per Joelle Ginestet.
Podetz trobar lo film , la transcription, la revirada e totplen d'autras informacions plan utilas. Un trabalh plan professionau !
Vos recomande los invervistas de Micheu Chapduelh e Joan Ganhaire , plan interessantas. Puei, podretz navigar sur los sites e trobar de las invervistas d'autres autors occitans de pertot.
Podetz clicar sur : Canal-U.TV
10:19 Publié dans Cultura e literatura en òc | Tags : canal-u.tv, joelle ginestet, michel chadeuil, jean ganiayre | Lien permanent | Commentaires (0)
13/02/2013
Questa setmana sur "Meitat chen, Meitat pòrc"...
Joan-Pau Verdier nos informa que lo convidat de l'emission dau diumenc 17 de feurier sera
Joan Ganhaire,
Conselhier Generau de Brantosme, Delegat a la lenga e a la cultura occitanas, escrivaire occitan que nos parlara de la segonda amassada publica sur l'evolucion de la politica despartamentala en favor de la lenga e de la cultura occitana prevista per lo 28 de feurier ...Tot quò-qui sur :
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers l'IEO França Blu Perigòrd
e vers lo site de Joan Ganhaire:
09:12 Publié dans Actualitats, Promòven la lenga occitana | Tags : jean ganiayre, meitat-chen meitat-pòrc, france bleu périgord, émission occitane, jean-paul verdier | Lien permanent | Commentaires (0)
18/01/2013
La Vita en Oc , noveu blògue en Perigòrd, nouveau blog occitan
Emb la novela annada ven lo temps de la novelas iniciativas !
En 2013 , lo jornau la Dordonha Liura (La Dordogne Libre) e l'associacion Novelum-IEO vos perpausan la creacion d'un blògue en occitan. Questa brava lenga , enquera parlada per mai d'un tierç dau monde en Perigòrd vai tornar trobar un noveu luòc d'expression , moderne et drubert sur lo monde.
Parlarem de la lenga , de segur , e per zo far , los melhors escriveires an decidat de se junher au project per vos balhar un contengut de qualitat. Podretz lire las contribucions de Micheu Chapduelh, Joan-Claudi Dugros, Joan-Lois Leveque, Jan-Peire Reidi, Joan Ros, Jaumeta Beauzetie e, de segur, totplen d'autres !
Vos presentarem las principalas produccions e iniciativas en Perigòrd : espectacles, cd, libres ... la lista es lonja! Tot aquò vendra completar lo contengut dau blògue au flor e a mesura.
Parlarem tanben daus luòcs onte se pòt aprener e parlar la lenga , que volem maitot una chausa : que lo monde continuen de parlar nòstra brava lenga pendent enquera mila ans (e mai)!
Per 'chabar, lo blògue de La Vita en Oc vos ofrira tanben lo possibilitat de balhar vostra opinion : a v'autres de zo far!
Bona annada 2013 a tots !
Guilhem Francès


text:
Aquò's coma un cant novèl
Que tindèt clar pèls capitols
Un ramelet culhit per els.
Bèl com'un liaç dins las nivols
Quora fau 'na cachavièlha.
Quand sentissi las tressusors
Que la vida reverte som.
Los mots, los cerquèri per el,
Tal un aucèl al bèc d'argent,
Que s'enauçan naut, cap al cèl,
Qu'aval, se vei pas pus las gents.
Tastar un gran de la trelha.
En oblidant las nòstras amors
Quand la vida reverta som.
Quand la vida reverta som
Amb sa dicha trufarèla,
Goudoulin ne'n diguèt quicòm,
Qu'agrada a ma comprenèla.
Nosautres la farem grelhar
En sovenir dels trobadors
An de la vida far resson
Que l'astrada venga amor
Que me daisse m'enlucernar
De la lenga, unes fòls discors,
D'unas leissons, m'assabentar
Cançons per se meravilhar.
Coma o cantèron dins sa tors
Que la vida paresca al jorn
Dius se la vida pòd naisser.
Las paraulas mòrtas, ont son?
Dels òmes que van sens raices
Vendràn una paura meisson.
Que lo vent jogue amb las fuèlhas.
Que' l fruch s'amadure un jorn
D'un borrilh qu'amaga sa flor.


text:
Te clina pas aital fanton,
a la fenèstra de las estelas
Gaita aquí , escrit petit ,
« e pericoloso sporguesi”
Riscas de cabussar sus Març,
o se vira, Jupitèr o Pluton,
D'anar vistalhar la Luna:
Un sòmi qu'es pas de far
S' enairar las alas al solelh?
Que ton bèc tombe duganèl !
Tant val volar per las dunas.
E... cap de pèira per t'assucar,
Aquò's arriba qualques còps,
Se pòt crosar un meteorit,
Qualque mena d' estalatita;
de tròp caminar aital, en pensada.
Dins l'ombra clara de la nèu,
Los dracs qu'emmascan la montanha,
te chucaràn, l'arma pels uèlhs,
...e la mesolha per la clòsca...òc.
Lo cèl es coma l' aiga negra ,
Un ocean plond de calelhs atudats,
Que fa bèl temps que tot es mòrt.
Amont . E òc...la mesolha fosic.
Fin finala lo cèl es un cementèri.
Ne vòls? de mascas a la cara cubèrta,
de biçòls? de plagas? de poisons?
Veja ; la Tèrra una luòc dangeirós ,
sens veirials, sens ciris, sens
libertat.
E los Dieus son venguts crusèls
Qu' ambe la tèrra an fach un òme
Ambe l'òme , an fach una femna,
Que volguèt manjar de trenèls...
E òc de tripons... de fats!
E ambe la femna un aucèl caput,
que cabussèt plond dins las estelas,.
dins lo potz de totas las nuèches
E lo pauronèl se cremèt sas alas
...
Remembra te ! L' Òme aima la guèrra
...
Para te fanton del Cèl e de la Tèrra,
Demòra aquí, sul meteis fial que ieu,
Aquò çò que diguèt a son nenon, la
tortora..


text:
1637
Aquesta pagina concernís l'an 1637 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Polonha-Lituània[modificar | modificar la font]
Maridatge de Ladislas IV Vasa ambé Cécilia Renata, filha de l'emperaire Ferrand II.
Curlàndia[1][modificar | modificar la font]
Tempativa de colonizacion de l'illa de Tobago menada una expedicion de 212 colons organizada a l'iniciativa dau nebòt dau duc Jacob Kettler. Arribèron dins l'illa en 1642.
Savòia[modificar | modificar la font]
Mòrt de Victor Amadèu Ièr (7 d'octòbre) qu'èra duc dempuei 1630. Foguèt remplaçat per son fiu Francés Iacint de Sàvoia sota la regéncia de Cristina de França.
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Revirada totala d'una expedicion còntra una rebellion de Lasta dirigida per lo senhor Melka Kristos. L'armada imperiala foguèt batuda e lei rebèls conquistèron Gondar, la novèla capitala d'Etiopia, onte se mantenguèron durant quauquei jorns.
Asia[modificar | modificar la font]
Japon[modificar | modificar la font]
Començament de la Revòuta de Shimabara menada per lei paisans crestians, e son cap Amakusa Shiro, de la lenga de Shimabara e deis illas Amakusa. Pasmens, lei causas èran pas unicament religiosas e l'importància deis impòsts ò lei dificultats alimentaras entraïnadas per de recòltas marridas dempuei 1634 foguèron tanben a l'origina de l'insureccion. Gràcias a l'alunchament de la region a respèct de la capitala, una tropa importanta de rebèls poguèt se gropar dins l'anciana fortalesa de Hara.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Matematicas[modificar | modificar la font]
Publicacion de l'òbra majora dau sabent francés René Descartes (1596-1650), lo Discors dau Metòde, que revolucionèt prefondament lei matematicas e lei sciéncias en generau. I presentèt en particular una filosofia novèla que prepausava de bastir la conoissença sus de basas seguras e sus quatre principis que son la basa dau metòde scientific modèrne :
- pas considerar una causa non clarament assimilada coma exacta.
- devesir cada dificultat per leis estudiar d'un biais pus eficaç.
- establir un òrdre de pensada començant per leis objèctes pus simples.
- passar totei lei causas en revista per ren oblidar.
D'autra part, René Descartes utilizèt per lo premier còp d'expausants per notar lei poissanças.
Autre eveniment major de l'annada, premiera publicacion dau Grand Teorèma dau matematician occitan Pèire de Fermat. Aqueu teorèma foguèt solament demostrat en 1994 e, en causa dei desvolopaments necessaris per capitar aquela demonstracion, aguèt un ròtle important dins l'istòria dei matematicas.
Enfin, en Anglatèrra, invencion dau signe "x" per lo matematician anglés William Oughtred.


text:
Heavy metal
Lo heavy metal qu'ei un estil de musica afiliat au rock.
Originas[modificar | modificar la font]
Lo tèrme "heavy metal" ("metau pesuc") que vien deu vocabulari anglés de la guèrra. Que designa l'artilharia pesuga. En musica, qu'estó utilizat en purmèr per un jornalista musicau american entà parlar d'un concèrt de Jimi Hendrix a la fin de las annadas 1960. Viste, aquera expression qu'estó jutjada apropriada per designar la musica deus grops de hard rock mei puishents de l'epòca com Led Zeppelin, Deep Purple o Black Sabbath.
NWOBHM[modificar | modificar la font]
Au començar de las annadas 1980, navèths grops britanics que comencèn de har ua musica qui èra heavy metal mes qui s'esluenhava de la deus davancèrs de las annadas 1960 e 70. Qu'estón aperats "new wave of british heavy metal" ("navèra andada de heavy metal britanic") o NWOBHM. Los mei coneishuts d'aqueths que son Iron Maiden, Judas Priest, Venom ... Musicaument, qu'èran diferents per'mor qu'espudivan las influéncias blues deus grops mei ancians. Qu'èran tanben mei agressius, autant au nivèu deus ritmes com au nivèu deu cant o de las paraulas.
Uei lo dia[modificar | modificar la font]
Au dia de uei, qu'aperam heavy metal la musica influenciada peus grops de la segonda generacion e meilèu "hard rock" la deus grops de las annadas 1960 e 70 e deus lors continuators contemporanèus.
Quauques grops famós[modificar | modificar la font]
Iron Maiden (Reiaume Unit) Judas Priest (Reiaume Unit) Manowar (Reiaume Unit) Killers (Baiona) ADX (França)


text:
William Faulkner- Idilli
al desèrt-Lo prèire – novèla.
Avia gaireben acabat son noviciat. Deman seria confirmat , deman
realisariá son pus arderós desir, coneisserà una perfiècha union
mistica ambe lo Senhor. Aquela union , tot lo temps de sa joventut
estudiosa, èra estat condusit de l'atendre cada jorn ; avia
esperat d'i aténger per la confession, en parlant ambe los que
semblavan l'aver atencha, en menant una vida de renonciament e de
privacion que a la longa deviá aver rason del fuòc interior que lo
consumava . Auriá volgut conéisser un relambi; que s' apasimèsson
aqueles apetís de carn e de sang que, li avia ensenhat , èran
pernicíos. Esperava
pervenir a un estat semblable al sòm, un estat que la clamor del seu
sang seria redusida al silenci. O puslèu domdada . Per qu' al mens
cessa de lo tormentar: se trobariá a una auçada tala que las votz,
perdent gradualament de lor fòrça , arribarián pas mai fins a el
, ressons perduts al mitan de las gòrjas e de las cimas majestuósas
de la glòria de Dieu.
Mas ren èra vengut. Al seminari , quora avia conversat ambe un
prèire , reganhava son dormitòri en preda a una prigonda
jubilacion espirituala, una emocion tant intensa que son cors èra
pus qu'una ensenha lumenosa portant un messatge enfuòcat destinat a
saquejar lo monde. Sos dobtes èran alara dissipats; esitava pas cap,
non pensava pus. La tòca de l'existéncia èra clar:caliá sofrir,
ofrir son sang, sa carn e sos òsses per sola fin d' aténger la
glòria eternala, projècte magnific e estabosissent que teniá pas
compte del fach que los Savonaròle e los Thomas Becket èran pas
creats per lor epòca, mas per l' Istòria . Faire partida dels
elegits malgrat los desirs e los secutaments de la carn, pervenir a
l'union espirituala ambe l'Infinit, morir: comparat a aquò, que
valiá lo plaser fisic que son sang reclamava a grands crits.
Mas tre que se tornava trobar ambe los autres seminaristas , tot aquò
èra lèu oblidat. Lor vejaire , lor manca de sensibilitat,
constituissiam per el una vertadièra enigma. Consí se podiá èsser
a l'encòp dins aquel monde e fòra d'aquel mond? Un dobte terrible
lo tenalhava : passava sens se'n apercebre a costat de quicòm
d'essencial? Fin finala , la vida èra benlèu ren d'autre que çò
que cadun d' entre nos ne'n fasiá al cors d'aquel brèu passatge de
setanta dètz annadas . Qual o sabiá ? Cossí saber? I avia plan lo
cardinal Bombò que viviá dins Itàlia dins un sègle d'argent e que
l'òbra tala una flor imperissabla, prepausava un culte de l'amor
purgat de totes los torments de la carn , delà de la carn. Mas tot
aquò , èra pas sonque una excusa , un pallatiu contre los afres de
la paur e del dobte? Dins la vida passionada d'aqueste òme mòrt
dempuèi de sègles , reconeissiá pas sa pròpria vida mescladís de
crentas e de dobtes e de vams passionats devèrs la beltat e la
delicadesa ? E per el aquesta beltat e aquesta delicadesa se
trobavan encarnadas , non pas per una Verge serena dins son èrnha e
immobila coma una benediccion vigilanta dins la lusor del solelh colc
, mas per una creatura jova , linge , feble e nafrada, una creatura
que la vida se'n seria apoderada , que n'auriá fach sa joguina e
qu'auriá torturada ; una creatura pichona d'ivòri , que li auriá
arrancat son primièr nascut, e que levava en van los braces dins lo
luscre morent . Autrament dich, una femna ambe tota l'ardor
passionada que met la femna de viure lo jorn e l'ora que passan , que
sap qu'i aurà benlèu jamai de deman ,e que sol lo jorn d'uèi a un
sens , perque sol uèi li aparten.
An pres una dròlla , se disiá , per ne far lo simbòl dels vièlhs
torments de l'òme , e ieu tanben soi un enfant que li an raubat son
enfança .
Lo ser èra coma una man levada al dessús de l'oèst , la nuèch
tombava e la luna nòva apareissiá , vogant tal una nau d'argent,
sus una mar d'esmeralda. Demorava segut sus son lièch estrech ,
l'agach perdut dins lo luènh mentre que las votz de sos camaradas
s'apasimavan coma se, en despièch d'els meteisses , èran sensibles
a la magia del calabrun. Defòra ressontissiá e morissiá la rumor
del mond: los trams, los taxìs, los passants. La conversacion de sos
camaradas portavan sus las femnas , sus l'amor e pensava : « consí
aqueles òmes poiràn jamai devenir prèires , capables de viure dins
lo renonciament e de se portar al secors dels òmes? Al fons sabiá
plan, que ne serián capables , çò que fasiá pas que complicar lo
problèma.
E se rapelava las paraulas del paire Gianotti, un prèire
qu'apreciavia pas gaire : « de tots temps , l'òme a tot fach per
se metre dins de situacions qu'escapan a son contraròtle . Lo mai
que pòsca faire es de reglar sa vela per mestrejar la tempèsta qu'a
el meteis desencadenada. E rapelatz vos plan qu'una sola causa càmbia
pas : aquò's lo rire . L'òme semena la tragedia e la recòlta
totjorn. Fonça dins la tèrra de granas qu'a amorosament amassadas ,
de granas que son ren d'autre qu'el meteis , e de que recòlta?
Quicòm qu'avia pas previst , e que se revela incapable de
mestrejar. Lo savi es lo que que que siá son estat ,pòt se retirar
del mond e que ritz. L'argent qu'aviatz , un còp despensat ,l'avètz
pas pus , e sol lo rire ; lo rire e sol lo rire , es coma la copa de
vin facultosa que se desemplena pas jamai.
Mas l' òme viu dins un mond d'illusions; utilisa sos teunhes poders
per se crear un environament estranh, curiós. El tanben agissiá
aital , en despièch de sas declaracions de fe , tot coma sos
camaradas ambe lors interminablas parlicadas sus las femnas. E se
demandavan quant de prèires que vivián castament e s'emplegavan a
atenuar la sofrença umana èran verges e se amai la virginitat
importava vertadièirament . Sos companhs èran pas segurament casts
se podiá pas parlar de femnas ambe una tala familharitat sens las
conéisser, e pr'aquò farián de bons òmes de glèisa . Tot se
passava coma se los òmes , se vesián ofrir de pulsions , de desirs
sens èsser estat consultats pel donator , e que dépendián d'els e
d'els sols qu'i ceden o qu'i resistisson . Mas non podiá , el,
acceptar aquò; non perveniá pas de creire que las propulsions
sexualas , capablas de destrusir tota la filosofia d'un òme,
trobavan benlèu aital son apasiment . Que vòls al just? Se
demandava. Ne'n sabiá ren : èra pas tant que voliá quicòm de
precís , aquò èra puslèu que redobtava de pèrdre sa vida e lo
sens de sa vida per una frasa , per de mots voide de sens. E pr'aquò,
dins ma profession deuriái saber quant pauc de valor , cal acordar
als mots.»
E qui aja quicòm , una responsa a l'enigma de l'òme qu' èra a
posita , e pr'aquò qu'escapariá a sa vista? Pensava: « l'òme
s'acontenta de pauc aicí bas , mas mancar aquel pauc».
La solucion , non la trobèt pas mai en se passejant dins la
carrièira . Pertot i avia de femnas , de joventas que dintravan del
trabalh, e lor cors jove e linge evocavan en el la gràcia e la
beltat, e de vams plan anteriors al crestianisme; e se demandava : «
quant demest elas an de galants ? Deman me flagelarai , farai
peniténcia per la pregària e la mortificacion , mas pel moment ,
vòli daissar venir mas pensadas coma n'ai l'enveja dempuèi bèl
brieu.
I avia de joventas de pertot . Lors vestits teunhes decelavan las
formas mentre qu'avançavan tot lo long de Canal Street. De joventas
que dintravan en çò sieu pel sopar ( e s'enfuòcava en pensant a
las bocadas de noiridura entre las dents blancas e al plaser fisic
que prendrián a machugar e a digerir) e la vaissèla . De joventas
qu'anavan se vestir per anar dançar dins l'ambient ofegant dels
saxofòns , de la batteria ,e dels lums multicolors , que
profièchavan de lor joventut , e que tastavan la vida coma un
coktail porgit sus un platèl d'argent .
Es la joventut que desiri? Es la joventut dins ieu que lança un apèl
dolorós a la joventut dels autres ?Es aquò que me trebola? Mas
alara per de qué l'exercici fisic me sufís pas , la lucha ambe los
autres jovents per exemple? O ben s'agís de la Femna , de l'eternal
femenin? Tota ma filosofia ne'n serà tresvirada? S'òm deu dins
aquel monde bas , subir de talas constrenchas , de qué servís ma
Glèisa , e que deven aquesta Union mistica que foguèt promesa? E
ont se tròba la bona via? Devi obesir a n'aqueles vams e pecar , o
m'absténer e èsser a jamai tormentat per la crenta d'aver gastada
ma vida , tant val dire per abnegacion?
Vau purgar mon ama» se ditz. La vida val mai qu'aquò, lo salut mai
qu'aquò. Mon Dieu ! I a tant de joventut dins lo monde! Pertot
existís dins lo còr de las joventas qu'una jornada passada davant
una maquina d'escriure , o darrèr un comptador a passat la
carnacion, e que s'escapar enfin de la gàbia reclaman a grands
crits l'eiretatge de la joventut en lançant lor còrs tendre e agile
sul balet del tram , caduna somiant son raisve mas quin raisve?
«mas uèi ,aquò's uèi , s'esclama , e aquò's pus seriós qu'un
milièr de demans o d'ièr!» .
«Senhor! Senhor! Fasètz que deman arribe! Alara soi segur que tre
que serai ordonant prèire e servidor de Dieu, coneisserai la patz e
saurai resistir als apèls del meu sang. Senhor ! Fasètz que deman
arribe!
Al caire de la carrièira , i avia un burèu de tabat , al dedins ,
de paires de familhas qu'avian terminat lor jornada de trabalh , e
qu'anavan tornar trobar femna e mainatges , e s'ataular davant un bon
sopar, o d'estèrles que dintravan per se preparar per una sortida
en companhiá de lor galanta , o de lor amigueta . De femnas encara
de femnas. « Ieu tanben soi un òme , soi pas diferent d' els ; ieu
tanben cedarai a n'aquelas doçàs constrenchas .»
Quitèt Canal Street, ont lo clinhament de las ensenhas lumenosas
alternativament emplenavan e voidavan lo cèl del calabrun , mas coma
las vesiá pas , èran pas lumenosas , aital los arbres que son
pas verds , levat se los fintan. Somiaire , la lusor dels reverbèrs
esclairava lo pavat banhat .
Los còrs soples modelats per la preissa de las joventas que se
precipitavan vèrs la mangiscla , lo divertiment o l'amor , tot aquò
èra darrèr el , ara e ailabàs , luènh davant el , lo cloquièr
d'una glèisa se quilhava tal una peremptòira pregariá , calhada
dins la lusor del cèl. Deman! Deman!
«Ave Maria , deam gratiam ... Torre d'ivòri , ròsa del Liban.....»


text:
12/03/2017
Gaspard, per Joan Ganhaire, episòde 3
Una noveutat venguet botar un pauc d’animacion dins l’aprep miegjorn chauda e secha. Caüsac que dins la matinada aviá botat ‘na sordina a sa musica per pas desrenjar lo professor e son eleva, i tenguet pus, e sus lo còp de quatre oras, landet sas fenestras au concertò per pianò de Tchaikowski e ne’n faguet profitar lo vesinatge, segurament jurcinc’a la Vaissiera que es pertant a un bon quilòmetre. Sap pas çò que los Vaissieras ne’n an pensat, mas aqui, quò faguet de l’efiech. Gaspard, que era sietat coma Julia a l’ombra dau beu tilhòu, se levet d’un lanç en uchar los prumiers sons que l’auviam prononciar, bombet jos la fenestra de Gaëtan coma per se foitar dins quela font sonora, e comencet un genre de dança maladrecha ente braç e chambas a contre-temps semblavan velher au còp se boirar e se contranher. Julia fuguet leu junhada per lo Professor alertat per los fortissimòs de la drubertura. Semblet pas mai estonat que quò, lo Professor, de veire Gaspard dins entau un trebladís. Lo prenguet tot suau per las espantlas, l’acompanhet quauquas secondas dins sa dança saquetada, puei l’entrainet vers la pòrta de l’ofici que Ròsa veniá d’abandonar a la lesta, si se pòt dire entau en parlar de Ròsa, per ‘nar dire a Mossur lo Comte de baissar un pauc lo son, au risque de se far meschantament polhar. La deguet trobar los mots que faliá, que la musica s’asuauset, apasimant dau mesma temps lo dròlle que lo Professor ninava aurà en li chuchetar a l’aurelha. E los que eran quí, e io ne’n era, vegueren quauquaren de pas ordinari : Mossur lo Comte Gaëtan Caüsac daus Ombradors se venir excusar au prep dau Professor.( de segre)
Joan Ganhaire
Les commentaires sont fermés.


text:
Après leis atemptats qu’an ensaunosit Paris dins la nuech de dissabte a dimenja, qu’an tuats 127 personas, lo Servici d’Incèndi e de Secors deis Auteis Aups fa saupre que sei trege pompiers son sauves e segurs.
Tot parier per lei quauquei gendarmes dau despartament aupenc qu’èron mobilisats am'elei a l’Estadi de França. Devrián s’entornar au país uei per TGV.
Dejà aquela còla aviá portat pèire
ai secors, au mes de mars, après la casuda de l’A320 de la GermanWings a Seina.
Lei candidats màgers de l’eleccien regionala en Provença, elei, an totei anonciats la suspencien de sa campanha. « Vos demandi de gardar vòstra fisança a nòstrei fòrças de seguretat per preservar nòstra nacien »
ditz Cristòu Castaner (PS).
Muma decisien de Crestian Estrosi (LR), qu’en abriu passat, aviá desclarat que « la tresena guerra mondiala nos es desclarada ».
Sofia Camard e Jan-Marc Coppola (Regien Cooperativa) an anulats son viatge a Veinas (05). Marion Marechal Le Pen, ela, deviá tenir un accamp public a Laranha; anulat tanben.
Lo premier cònsol d’Arle, Arvei Schiavetti (PCF), de son costat, sensa precisien, a prepausat ais Arlatencs de « testimoniar de sa solidaritat d’un biais possible dins l’estat d’urgència »
e li demanda de « pas calar a l’òdi e a la paur ». « Devem demorar units e solidaris »
a dich Jan-Claudi Gaudin, lo premier cònsol de Marselha de son costat.
Lo prefèct de Marselha informa que la seguretat es estada renforçada dins lo centre ciutat. E, se la SNCF a mantengut son trafic vèrs Paris, fòrça viatjaires an anullats son viatge, en particulier au pargue Disney.


text:
Saint-Jean-Baptiste-de-Nicolet
(paroisse)
1.7.1845 - 1.9.1847 ● 1.7.1855 - 27.12.2000
[53934 jours d'existence]
*1er juillet 18451 : Érection de la Paroisse de Nicolet, d'un compeau jusqu'alors dépourvu d'organisation municipale.* 1er septembre 18472 : Fusion de la Paroisse de Nicolet, de la Paroisse de Ste. Monique, de la Paroisse de St. Grégoire Le Grand, de la Paroisse de Bécancour, de la Paroisse de Gentilly, de la Paroisse de St. Pierre Les Becquets, de la Paroisse de Sainte-Gertrude (et de la Municipalité de Blandford ?), pour l'érection du Comté de Nicolet.*1er juillet 18553 : Sécession de la Paroisse de Saint-Jean-Baptiste de Nicolet, de la division du Comté de Nicolet en plusieurs entités municipales.* 15 mars 19694 : Modification au toponyme de la Paroisse de Saint-Jean-Baptiste de Nicolet, qui devient la Paroisse de Saint-Jean-Baptiste-de-Nicolet.* 27 décembre 20005 : Annexion de la Paroisse de Saint-Jean-Baptiste-de-Nicolet à la Ville de Nicolet.
Archives | Cartes | Graphiques | Textes

Tous droits réservés 2009-2018 : Institut généalogique Drouin
Textes, recherche et contenu : Janko Pavsic


text:
1252
Aquesta pagina concernís l'an 1252 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Suècia[modificar | modificar la font]
Fondacion de la vila d'Estocòlme per Bilger Jarl. Son objectiu iniciau èra solament de protegir lo lac Malaren mai la vila venguèt rapidament fòrça importanta au sen dau reiaume.
Asia[modificar | modificar la font]
Principat d'Antioquiá e Comtat de Trípol[modificar | modificar la font]
Mòrt de Boemond V d'Antioquiá. Son fiu Boemond VI d'Antioquiá i succediguèt sota la regéncia de sa maire.


text:
Canet (Roergue)
Canet[1][2][3] (Canet-de-Salars en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situada dins lo país del Salars en Lévézou (país dels lacs en Aveyron). La municipalitat esr riveraine del lac de Pareloup, jamai grand lac de la region Miègjorn-Pirenèus.
Située dans le pays du Salars en Lévézou (pays des lacs en Aveyron). La commune esr riveraine du lac de Pareloup, plus grand lac de la région Midi-Pyrénées.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Pont-de-Salars, Christian-Pierre Bedel, al canton, 1995
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
Cashobia
Cashobia (en cashob Kaszëbë / Kaszëbskô, en polonés Kaszuby, en alemand Kaschubei / Kaschubien) es un país d'Euròpa, pàtria del pòble cashob e de la lenga cashoba, situat al centre-nòrd de l'estat polonés, près de la mar Baltica.
Las vilas mai importantas son los grands pòrts de Gdańsk (en polonés) (o Gduńsk en cashob, Danzig en alemand) e Gdynia (en polonés) (o Gdiniô en cashob, Gdingen en alemand). Dins aquelas doas vilas la populacion es pro polonizada e mai se i a encara de personas de cultura cashoba. Dins la rèsta de Cashobia, la cultura cashoba es plan presenta.


text:
Papir de Westcar
Lo Papir de Westcar qu'ei un document aquesit per ua certa Na Westcar qui l'auherí en 1838 a l'egiptològ aleman Karl Richard Lepsius. A la mort d'aqueth, lo papir que vadó proprietat deu Musèu Egiptologic de Berlin dab lo numèro 3033. La soa narracion que s'escad dens la cort deu faraon Khofo (Keòps en grèc) on lo son hilhs (enter o quaus lo futur faraon Khafrà) que'u condan hèitas d'autes còps. Ua partida importanta deu document que manca e que seré en vertat datat deu temps de l'invasion Icsòs (deu temps deu dusau periòde intermediari). Lo document non sembla pas gaire favorable au faraon Khofo pintrat com crudèu e legitimant la caduda de la soa dinastia (remplaçada per la Vau dinastia).
Las hèitas contadas que son:
- « Un prodigi deu temps deu faraon Djòser » ; non demora pas sonque la formula finau.
- « Un prodigi deu temps deu faraon Nebka o Lo conte de l'espós enganat » (qu'ei un conde deu princi e futur faraon Khafra) : L'esposa d'Obaoné qu'aima un òmi e que se'n va trobar lo son aimador dens lo jardin deu son espós. Lo jardinier que'n parla au marit qui he har un crocodil d'argela qui, un còp dens l'aiga que prenerà vita entà gahar l'aimador quan e's banhi. Atau qu'ac he, e, mes a hiu de l'istoèra, lo faraon Nekba que decida de cremar la hemna infidèu per la castigar.
- « Un prodigi deu temps deu faraon Seneferó , Condat peu princi Baofré : un còp èra qui la barca deu rei èra miada a la rama per beròias gojatas dont ua e he càder ua jòia. Qu'ei retrobat mercès au magician deu rei que he aubrí's las aigas (aquiu qu'avem un antecedent de l'istòria biblica de Moïses.
- Djedefhor, en lòc de condar quauque istoèra que hè viéner un magician qui tornar hicar lo cap a uns guits escapsats (a maugrat qui Khofo perpausosse en purmèr, d'escapsar, per l'experiència un presoèr) e que predit la vaduda d'un hilh de la prestessa de Ra (donc hilh de Ra) qui aubrirà ua navèra dinastia.


text:
La premiera Alemanda s’es planhuda dau biais novèu deis USA, es a dire d’aqueu de son president. Pinta de bièra en man, davant 2500 afogats
de son partit, la CDU e son parier bavarenc, la CSU, s’es avisada tanben que, lèu, l’Union Europenca deurà se passar dei Britanics.
Adonc, la conclusion s’impausariá : dins un monde plen de dangiers, am’una Russia agressiva, un pròche Orient e una Africa lèstas a escampar totei sei paures plen d’espèrs sus nòstrei ribas de mar, e una Anglatèrra que se rementa qu’es una illa, « fau afortir l’Euròpa ! » Eurêka…
L’Alemanha s’es aplicada vaquí dètz ans lei recèptas que lo govèrn francès e aquelei d’autrei país pantaian
uei de s’aplicar : una deregulacien sociala fonsa, e una libertat dau marcat coma jamai.
Segur que lei produccions alemandas ara se vendan mai un pauc de’n pertot.
En 2016 la balança comerciala alemanda a vist sei despensas au mai bas, e sei recèptas tot en aut, coma jamai. Un recòrd ! Un subre comerciau de 257 miliards de dollars. Es a raprochar d’aqueu de la China e de sa creissènça a dos chifras, que siguèt jamai que de 293 miliards de $ am’una populacion quinge còps mai importanta.
Am’aquela situacien faudriá donc refortir lei liames entre Europencs. D’Europencs que sofron totei mai o mens. Un tèrç de la joinessa espanhòla a passat lei dètz darniereis annadas a fugir son país per trabalhar, en America o autra part, o a vivassar
au chaumatge o dins d’emplecs au negre. Leis Italians vivon a pena mai ben. E que dire dei Grècs
Fa pas manco
una setmana que leis Europencs e lo FMI an convidat lo ministre grèc dei finanças, Euclide Tsakalotos, a li dire coma pensava amaigrir un còp de mai son budget public, e remborsar sei creditors.
Lei Grècs, elei, pèr un còp, an rebecat
. Tant que leis Europencs e lo gendarma financier mondiau li auràn pas dich coma pensan d’aleujar son deute, leis Elenas dison que pagaràn ren.
Vaquí leis Europencs que nos faudriá refortir sei liames amé nòstre bèu continent politic, dòna Merkel. Sei pòchas, pòdon ben lei devirar, ai Grècs, son vuejas. Lei belòias
de familhas, leis an ja vendudas. Son pòrt màger, aqueu dau Pireu, es ja ai mans dei Chinés, e lei Russes son a durbir lei braç per ne’n faire d’aligats.
E s’entènde ben. Uei, lei Grècs mejans, quand agantan un cancèr, an plus qu’a se laissar morir. Es coma aquò que se pòu tradurre dins la vida de chasque jorn, l’aleujament constrench dei finanças publicas au sieu.
E la reson imediata d’aquela situacien, la fau demandar a vòstre ministre dei finanças, Wolfgang Schäuble, l’intractable. Pèr la bèla reson qu’a l’autona venent, leis eleccions generalas alemandas, aqueu pensa que li ganharètz, dòna Merkel, que se mantenètz lei mans au còle dei Grècs.
La solidaritat deis Europencs, segur, sembla a l’ora d’ara una bèla escomessa
, una necessitat. Encara vos fau saupre que podrà se refortir qu’a la condicion que leis Europencs va vògan.
E la clau d’aquela volontat, l’avètz, vos, en pòcha.


text:
Croniqueta prepausada per L’Enric Del Redondel. Continuer la lecture de « La Fogassa Salada – Jacobins »
Croniqueta prepausada per L’Enric Del Redondel. Continuer la lecture de « La Fogassa Salada – Vòt de bona annada »
Croniqueta prepausada per L’Enric Del Redondel. Continuer la lecture de « La Fogassa Salada – La meteissa saca »
Croniqueta prepausada per L’Enric Del Redondel. Continuer la lecture de « La Fogassa Salada – Arrestem de romegar »
Croniqueta prepausada per L’Enric Del Redondel. Continuer la lecture de « La Fogassa Salada – Lo pelnaut »
Croniqueta prepausada per L’Enric Del Redondel. Continuer la lecture de « La Fogassa Salada – Lo Transumanisme »
Croniqueta prepausada per L’Enric Del Redondel. Continuer la lecture de « La Fogassa Salada – Ha la belle vie »
Croniqueta prepausada per L’Enric Del Redondel. Continuer la lecture de « La Fogassa Salada – La neuronite vestibulaire »
Croniqueta prepausada per L’Enric Del Redondel. Continuer la lecture de « La Fogassa Salada – Lo perruquièr de Lunas »
Croniqueta prepausada per L’Enric Del Redondel. Continuer la lecture de « La Fogassa Salada – Mistèri climatologic a Aigasmòrtas »


text:
Radiò FM 43, lo 3 de Novembre de 2004
Per l’endarrièr, quò èra la grandas escossalhas aub l'escosson. Aquel escosson èra tant de còps fat per le païsan aub totas sas pièças. Quò èra l'eivon, la mòrna, le cocoron, la meana, le liam, l'anèla, la chapelaa et la verjaa.
Escoire aub l'escosson, quò èra pas franc comòde. Chaliá saure faire virar la verjaa e tapar en cadança juste au bòn moment. S'escoiá sol, a dos, tres, quatre e mèsme a cinc.
La jornaa èra lònja dempuèis la pica dau jorn jusqu'a la nuèit arribèsse. S'esclairavan aub le chalelh. Quauque còp se fasiá à la bòria de Las Fanjas. N-òm escodiá sus una plaça que le païsan aviá aprestaa. Quò èra una plaça bièn chauda aranda le jerbièr. Lais seavan l'èrba fèrma, corta, i botavan de bosa que la laissavan eissuar, e quò èra mèlhs dur. Quò èra tant mèlhs comòde per amassar le gran.
Mas, tant de còps, las escossalhas se fasián dedins. Dins la granja qu'aviá son planc d'escoire. Fasiá au mens quatre mètres e anava dau mur de davant au mur de darrièr, e badavan las pòrtas de granja. Èra fat aub de planchas de pin que fasián melhs que le sap, e quò èra bièn per trabalhar, per èsser solide, e pas laissar ennanar le bòn gran.
Promèirament, n-òm escodiá las gèrbas qu'èran estaas tapaas sus las roás. Puèis quò èra las grandas escossalhas, e vint a trenta gèrbas qu'èran botaas sus le flanc, en dos rangs, las espiás que se sonhavan. Puèis los escossors chantavan. Chaliá bièn tapar juste, e au bòn endreit, e pas aranda la gèrba. Tant de còps, s'escodiá a quatre òmes. Se botavan dos d'un latz, dos de l'autre, n'aviá dos qu'avançavan e dos que recuolavan. Las gèrbas èran tapaas d'un latz e viraas de l'autre, e encara tapaas. Puèis le liam èra copat e la palha escartaa sus un gran rund, e encara tornaa tapaa.
A ! Ne-n restava gaire de gran après aquela batalha. Puèis la palha èra amassaa, èra esteiraa sus le planchièr e encara bièn secoguá aub le liam estachant los cluaçons.
Quand tot èra agut aprestat, amassavan aquò que restava per faire la parjaa. Car ne-n petafinavan pas. ? le bestial quand reveniá l'ivèrn. Quau qu'èra mèlhs petiòt èra amassat aub le rastèl. Puèis passavan dins le grivèl e aquau que restava encara passavan dins le ratelièr de las vachas. ?, com'aquò, i aviá rièn de perdut. Puèis le gran èra botat dins le granièr, sarrat de davant per las escorèlas. Chasca bòria aviá son granièr, e n-i avián mèsme qu'avián quatre o cinc granièrs, ont òm i sacava jusqu'a quatre cents quartons de gran.
Puèis le gran passava au ventaor que se virava aub una manivela. Quò fasiá d'aura e la polsa s'ennanava dau temps que le gran passava dins la tremèia. Puèis èra secogut de dreita a gaucha e bièn triat, e aquí avián le genti bòn gran qu'anava dins las sachas o dins le granièr, e quau será prèste per la semença a venir.
eivon, eivor, eissève, èire
manche du fléau
anèla
anneau qui relie la faux au manche
chapelaa
"chape" du fléau
verjaa
battoir du fléau
cocoron, per cocolon
boucle du fléau
meana
lien en cuir qui rattache le cocolon a la verjaa
cluaçon
torche, botte de paille
parjaa
patûre du bétail
quarton
quantité de 1 décalitre de grain


text:
Johann Wenzel Anton Stamitz
Johann Wenzel Anton Stamitz (forma germanizada deu son nom vertadèr en chèc : Jan Václav Antonín Stamic - Nemecký Brod, Boèmia lo 19 de junh de 1717 - Mannheim lo 27 de març de 1757) que ho un compositor chèc d'estil classic e quitament un deus fondators d'aqueste estil en music e egaument un deus fondators de l'escòla de Mannheim, era determinanta dens los devolopament deu clacissisme en musica. Qu'ei mei que mei conegut per las soas sinfonias mes que compausè tanben concertos deus màgers.
Los sons dus hilhs Carl e Anton Stamitz que hon violonistas deus famós.


text:
Balaiseaux
Nom desconegut en arpitan (Balaiseaux en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Jura e la region de la Franca Comtat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo vilatge a fondat en 1570 per Aimat de Balai, baron de Longwy. O cristiana de la reünion de la lo sieu nom e d'aquel de la siá esposa, Anne de Saulx-Tavannes[1]. [ref. necessària]
Le village est fondé en 1570 par Aimé de Balai, baron de Longwy. Il le baptise de la réunion du son nom et de celui de son épouse, Anne de Saulx-Tavannes[2]. [ref. necessària]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Modèl:TGF3, pàg. 1696, nòta 29790
- ↑ Modèl:TGF3, p. 1696, notice 29790