text:
Conselh d'Estat (França)
Lo Conselh d'Estat francés es una institucion publica anciana creada per Napoleon Bonaparte pendent la constitucion de l'an VIII (1799). Aquel organisme ten sesilha al Palais Royal de París dempuèi 1875.
Dins las institucions de la Cinquena Republica, son primièr ròtle es de conselhar lo govèrn. Per aquò, lo Conselh d'Estat deu èsser consultat pel govèrn per de tipes d'actes, coma los projècte de leis. Lo segond ròtle es aquel de mai nauta de las jurisdiccions de l'òrdre administratiu. Lo Conselh d'Estat es pasmens somés a las decisions del Tribunal dels conflites Lo seu vice president (qu'es lo president de fach) es lo primièr fonccionari de l'Estat: per aquò, presenta al president de la Republica los vòts de l'ensems dels còrs constituits, parlant al nom de la foncion publica, de la magistratura, de las entreprisas publicas, eca.
Somari
- 1 Istòria
- 2 Missions jos la Cinquena republica
- 3 Composicion del Conselh d'Estat
- 4 Organizacion del Conselh d'Estat
- 5 Servicis del Conselh d'Estat
- 6 Arrèstes màgers del Conselh d'Estat
- 7 Rapòrts publics del Conselh d'Estat
- 8 Nòtas e referéncias
Istòria[modificar | modificar la font]
Origina[modificar | modificar la font]
Se pòt veire per origina del Conselh d'Estat a de formacions que, a partir lo sègle XIII e amb de noms diferents, que a vegadas Conselh d'Estat, reünissià de juristas (que se nomenavan des legistas) a l'entorn del rei. Los noms de conselhèr d'Estat o mèstre de las requèstas, totjorn utilizats, datan del Regim Ancian. Los reis, qu'avian lo poder de justícia e jutjavan en darrièr ressòrt daissèron aprèp l'Edat Mejana exercir aquel poder de justícia pels tribunals, los parlaments. Se dich justícia delegada (als parlaments). Pasmens, se los parlaments decidissián en darrièr ressòrt dels litigis entre los subjèctes del reialme, coma dels perseguiments contre eles, los reis contunhèron a decidir d'espereles quand los actes de lor administracion èran contestats. Se dich alara justícia retenguda (pel sobeiran). Los legistas assistissian lo rei per l'elaboracion de las leis e tanben per l'exercici de la justícia retenguda.
La Revolucion francesa conservèt lo principi de la justícia retenguda pel contenciòs administratiu. La lei dels 16 e 24 agost de 1790 relativa a l'organizacion judiciária pausa lo principi de la sostraccion del contenciòs administratiu al contraròtle dels tribunals ordinaris (dichs judiciaris) :
- « Las foncions judiciárias son distintas e demoraran totjorns separadas de las foncions administrativas. Los jutges podràn, jos pena de forfachura, perturbar, de quin biais que siá, las operacions dels còrs administratius, ni assignar davant eles los administrators en rason de lors foncions » (lei dels 16-24 agost de 1790, títol 2, article 13).
Lo decrèt del 16 de fructidor de l'an III confirma lo principi de separacion en afirmissent, dins un article unic, que « proïbicions iterativas son fachas als tribunals de conéisser dels actes d'administracion, de quina espècia que sián, amb pena de drech ».
Pasmens, es solament jol Consulat que se metèt en plaça una vertadièra justícia administrativa, si bien que, atal pendent tota la revolucion, los actes de l'administracion se contestan davant la quita administracion.
Fondacion jol Consulat[modificar | modificar la font]
Lo Conselh d'Estat d'ara foguèt instituit per la Constitucion del 22 frimaire de l'an VIII (13 de decembre de 1799):
- « Jos la direccion dels cònsols, un Conselh d'Estat es encargat de redigir los projèctes de leis e los reglaments d'administracion publica, e de resòlvre las dificultats que se quilhan en matèria administrativa, Constitucion del 22 de frimaire de l'an VIII, article 52. »
Lo Conselh d'Estat de l'an VIII es encargat de preparar los projèctes de leis, e d'assistir lo cap de l'Estat dins lo jutjament del contenciós administratiu (los « dificultats »). Lo Conselh apareis dins mai d'un article de la Constitucion, e los seus membres, nomenats pel Primièr cònsol, gausissent d'un naut estatut. Los grades son aqueles d'ara: auditor, mèstre de las requèstas, conselhèrs d'Estat. Son de membres del Conselh d'Estat que presenton e aparan los projèctes del govèrn davant lo còrs legislatiu. Fàcia a la justícia, gausisson de la meteissa immunitat que los parlamentaris: los perseguiments devon èsser autrejats pel Conselh. Costosit per Bonaparte, lo Conselh ten una plaça importanta pendent lo Consulat e lo Primièr Empèri, tenent subretot un ròtle clau dins la redaccion du Còdi civil.
Dins sa foncion contenciosa, lo Conselh aviá a l'epòca pas qu'un ròtle consultatiu. Lo sistèma demorava aquel de la justícia retenguda, la decision tocant al cap de l'Estat. Dins los fachs, aquel darrièr seguís gaireben totjorn lis avises del Conselh (los successors feran de meteis), encara mai aisidament que lo Conselh refusa d'apreciar las decisions de l'administracion presas per de motius « politics ».
Evolucions ulterioras[modificar | modificar la font]
La Restauracion francesa agachava aquela institucion napoleoniana amb mesfisança. Lo Conselh, alara qu'es pas mencionat dins la Carta de 1814 (qu'a plaça de Constitucion) pasmens demorèt, mas los seus avises èran mens sollicitadas, e l'activitat se concentrèt sus sa foncion contenciosa. Lo Conselh s'enlusir un pauc jos la Monarquia de julhet[2], e la IIa Republica en 1849 lo renfortiguèt acabant amb la justícia retenguda. Lo Conselh recebèt la justícia delegada. Dins sa foncion contenciosa, dona pas mai d'avises, pr’aquò sovent seguits, mas dona « al nom del pòble francés » dels arrèstes executòris, de meteis biais que los tribunals de l'òrdre judiciari. Al meteis temps, foguèt creada la foncion de commissari del govèrn. Napoleon III tornèt a la justícia retenguda en 1852, tot en donant, coma son oncle, un grand ròtle al Conselh.
La IIIa Republica naissenta, per la loi del 24 de mai de 1872 sus l'organizacion del Conselh d'Estat, tornèt al conselh la justícia delegada. Instituiguèt tanben la foncion de vice president du Conselh d'Estat. Lo Conselh s'installèt al Palais Royal, dins lo seu sèti actual, en 1875. Lo palais d'Orsay, qu'occupava per abans, aviá brutlat pendent la Comuna. Aquela annada (1875), amb l'arrèst Prince Napoléon[3] (Conselh d'Estat, 19 de febrièr de 1875), lo Conselh abandonèt la seuna doctrina amb que se deguèt de s'abstenir de jutjar de decisions del govèrn presas per de motius d'interèts politics. Lo 22 de genier de 1921, lo Tribunal dels conflictes truquèt fòrça l'unitat de l'òrdre administratiu, amb arrèst bac d'Eloka, que, en principi, met los servicis publics industrials e commercials jos la jurisdiccion de l'òrdre judiciari. Aquel retorn del drech privat d'aquela esfèra administrativa se basa sul fach que lo jutge judiciari es mai aisit per aparar los intereses de las personas privadas.
Jos Regim de Pétain, lo Conselh venguèt una aisina de la politica repressiva de regim, subretot contra los josieus e los comunistas. Fins a anar a vegadas mas luenh de çò que li èra demandat, atal lo Conselh d'Estat, amb l'avís de la commission ad hoc de l'estatut dels josieus, intèrne al Conselh, instaurèt una presompcion de judeitat, qu'èra pas exigida per la lei del 2 de junh de 1941 sus l'estatut dels Josieus. Un sol conselhèr refusèt lo jurament al marescal Pétain.
A partir de 1945, los conselièrs d'Estat venguèron subretot de l'Escòla nacionala d'administracion novèlament creada. En 1953, foguèron creats los tribunals administratius, eissits dels conselhs interdepartementals de prefectura. Aqueles tribunals forman un primièr gra de jurisdiccion, e lo Conselh d'Estat interven d’ara enlà dins los afars sonque coma jurisdiccion d'apellacion. En 1958, lo Conselh participèt a la redaccion de la novèla Constitucion francesa de 1958. Michel Debré, alara garda dels Sagèls e futur primièr ministre, que coordonava los trabalhs, es un ancian conselhèr d'Estat, coma Jòrdi Pompidor, son successor a Matignon. Las relacions entre lo Conselh e lo general De Gaulle pendent las primièras annadas, que se passa la guèrra d'Argérie, son de còps qu'i a dificilas, veire òrras. Atal l'arrèst Rubin de Servens [4] (Conselh d'Estat, 2 de març de 1962) reconeis al cap de l'Estat la possibilitat d'exercir lo poder legislatiu, al títol de l'article 16 de la Constitucion (poders plens), sens contraròtle del Conselh d'Estat, l'arrèst Canal, Robin et Godot[5] (Conselh d'Estat, 19 d'octobre de 1962) annula de mesuras presas pel president dins l'encastre dels poders especials confisats per la lei referendária del 13 d'avril de 1962, los assimilant a d'ordonanças, somesas al jutge administratiu. Mai greu, l'assemblada generala du Conselh d'Estat (formacion consultativa), en acòrdi amb la majoritat de la doctrina, jujtja illegal l'usatge de l'article 11 per inscriure dins la Constitucion l'eleccion del president de la Republica al vòte dirècte. L'avís, normalament confidencial e reservat al govèrn, foguèt publicat dins la premsa. De Gaulle passèt enlà. Projectava un temps una reforma prigonda del Conselh, mas lo projècte foguèt abandonat.
En 1987, foguèron creadas las corts administrativas d'apellacion, segon gra de jurisdiccion entre los tribunals administratius e lo Conselh d'Estat, per aleujar la seuna carga. Per fòrça afars, las formacions contenciosas del Conselh d'Estat interven pas mai qu'en cassacion. Dins lo meteis temps, los magistrats de l'òrdre administratiu son confirmat, per assegurar lor indépendéncia, de garantias pròchas d'aquelas dels magistrats de l'òrdre judiciari, subretot l'inamovibilitat.
Missions jos la Cinquena republica[modificar | modificar la font]
Foncion administrativa consultativa[modificar | modificar la font]
Lo Conselh d'Estat es conselhèr del govèn francés (e, dins qualques escasenças, dempuèi la revision constitucionala del mes de julhet de 2008, du Parlament francés). Examina entre autre los projèctes de leis e ordonanças, abant qu'aqueles sián someses al conselh dels ministres, atal que los projèctes de decrèt que la lei qualifica de « decrèt en Conselh d'estat ». Dempuèi la revision constitucionala del 23 de julhet de 2008, lo Conselh d'Estat pòt tanben examinar las proposicions de lei.
Lo Conselh d'Estat dona un avís sus la regularitat juridica d'aqueles tèxtes, sus la forma e l'oportunitat administrativa. Aquel avís pòt èsser un tèxte modificat, o d'una nòta de rebot. Las sessilhas se tenon a pòrta tancada, e l'avís es transmes sonque al Govèrn, qu'es liure d'o publicar o non.
Lo govèrn a la possibilitat de pas prenne en compte de l'avís, mas la consultacion lo fa obligatòri pels projèctes de lei. Lo govèrn pòt sometre lo tèxte modificat d'esperel o la version du tèxte modificada pel Conseil d'État a condicion d'informer lo quite conselh per una letra rectificativa.
Lo Conselh d'Estat indica tanben al govèrn quals son, dentre los projèctes de tèxtes comunautaris, aqueles que tòcan de questions legislatives e devon en consequéncia èsser transmes al Parlament.
En mai lo cConselh pòt èsser consultat librament pel govèrn sus quina que siá question o difficultat d'òrdre juridic o administratiu.
Lo Conselh d'Estat pòt atal donar tres formas d'avises:
- Avís simple. Lo govèrn es pas obligat de sollicitar l’avís, nimai obligat d'o seguir.
- Avís obligatòri. Lo govèrn es obligat de sollicitar l’avís (projècte de lei o d’ordonança, projècte de decrèt en Conselh d'Estat), mas es pas obligat d'o seguir.
- Avís conforme. Lo govèrn es obligat de sollicitar e es obligat d'o seguir (dins d'escasenças raras prevista per la Lei).
Lo Conselh d'Estat adreça un còp l'an al president de la Republica un rapòrt public, qu'enoncia entre autre las reformas d'òrdre législatiu, reglamentari o administratiu, que propausa al govèrn.
Foncion jurisdiccionala[modificar | modificar la font]
Lo Conselh d'Estat es lo gras suprèm de la jurisdiccion administrativa, que jutja los recors dirigits contra las autoritats publicas.
- Jutja en primièr e darrièr ressòrt los recors per excès de poder dirigits contra los decrèts, los arrestats de caractèr reglamentari dels ministres e las decisions de qualques autoritats administrativas independentas, lo contenciós de las eleccions regionalas e de l'eleccion dels representents franceses al Parlament Europèu e tanben los litigis relatius a la nominacion e a la disciplina dels fonccionaris nomenats per decrèt del president de la Republica (rector d'academia, prefècte, ambaissador…) sus la basa de l'article 13 de la constitucion.
- Es competent en apellacion pel contenciós de las eleccions municipalas e cantonalas, dins l'encastre de qualques proceduras d'urgéncia coma qualques ordonanças donada pel jutge dels recors d’urgéncia del tribunal administratiu, e tanben per las questions prejudicialas d’apreciacion de la legalitat dels actes administratius.
- Sasit per un recors en casssacion, es le jutge de cassacion[6] de las decisions jurisdiccionalas presas per las autras jurisdiccions administrativas statuent en darrièr ressòrt, que siá de las jurisdiccions de drech comun (las cors administrativas d'apellacion e los tribunals administratius) o de las jurisdiccions especializadas (coma la Cort dels comptes o las seccions disciplinàrias dels conselhs nacionals dels òrdres professionals). Es jutge del respècte del drech (verifica que los jutges intervenguts per abans interpretèron corrèctament lo drech), mas tanben dins los fachs, lo Conselh d'Estat utiliza pr'aquò l’art L.821-2 del còdi de justícia administrativa, que permet al jutge administratiu d’evovar l’afar e de la reglar al fons « dins l’interès d’una bona administracion de la justícia ». E alara, al contrari de las practicas de la Cort de Cassacion, renvei pas los afars a la cort administrativa d'apellacion (CAA).
Lo Conselh d'Estat pót tanben èsser sollicitat per donar un avís sus « una question de drech novèla, presentant une dificultat seriosa e se pausant dins fòrça litigis » somesa per un tribunal administratiu o una cort administrativa d'apellacion[7]. Es pas un avís obligatòri de la jurisdiccion mas es plan sovent seguit, per s'expausar pas, dins lo cas contrari, a èsser contradich en cassacion.
Conflictes entre las foncions consultativa e jurisdiccionala[modificar | modificar la font]
Lo Conselh pòt èsser menat a examinar, coma organ jurisdiccional, la conformitat amb la lei d'un decrèt pres en Conselh d'Estat (o mai sovent d'una decision presa aprèp consultacion del meteis).
N'i a que peson qu'aquel cumul de foncions pausa de problèma sus à l'exigència d'imparcialitat del jutge, pausada entre autre per l'article 6 de la Convencion europèa dels drechs umans. Segon lo Conselh d'Estat, la tradicion d'independéncia e las règlas intèrnas asseguran pr'aquò l'imparcialitat de la formacion del jutjament. Subretot, la règla de la recusacion fa qu'un membre du Conselh d'Estat pòt pas participar a una formacion de jutjament examinant la legalitat d'una decision se participèt a un avís sus aquela decision.
Gestion dels tribunals administratius e de las corts administrativas d'apellacion[modificar | modificar la font]
Lo còrs dels magistrats administratius se desvolopèt de contunh: la gestion, qu'èra devoluda al ministèri de l'Interior fins a 1990, foguèt transferida al Conselh d'Estat. Jos l'autoritat del vice president, lo secretari general del Conselh d’Estat assegura la gestion del còrs d'aqueles magistrats, e subretot de lor carrièra[8],[9]. Es assistit d'un Conselh superior dels tribunals administratius e corts administrativas d'apellacion, de ròtle consultatiu.
Lo vice president del Conselh d’Estat es tanben l'ordenador principal du budgèt dels tribunals administratius (TA) e de las corts administrativas d'apellacion (CAA).
Lo Conselh d'Estat publica una letra trimestriala per far conéisser la jurisdiccion administrativa, en França e endacòm)[10].
Composicion del Conselh d'Estat[modificar | modificar la font]
Los membres del Condelh d'Estat[modificar | modificar la font]
Los membres del Condelh d'Estat, a l'entorn de 350 que prèp de 80 en destacament, forman un cós de fonccionaris de mai d'un gra[11] :
- un vice president;
- de presidents de seccion;
- de Conselhèrs d'Estat en servici ordinari ;
- de conselhèr d'Estat en servici extraordinari;
- de mèstres de las requèstas;
- de mèstres de las requèstas en servici extraordinari;
- d'auditors de 1a classa;
- d'auditors de 2a classa.
Présidéncia del Conselh d'Estat[modificar | modificar la font]
La présidéncia del Conselh d'Estat foguèt d'en primièr assegurada o pel cap de l'Estat o per un membre del govèrn titulat de « ministre president lo Conselh d'Estat ».
Dempuèi la lei del 24 de mai de 1872, lo Conselh d'Estat es presidit pel vice president, nomenat per drcrèt en conselh dels ministres d'entre los conselhèrs d'Estat; l'assemblada generala du Conselh pòt pasmens èsser presidida pel ministre de la justícia[12].
Dempuèi la Constitucion francesa de 1958, lo president del Conselh d'Estat es lo Primièr ministre o lo ministre de la Justícia, en qualitats.
Mas concrètament, lo Conselh d'Estat es dirigit pel seu vice president.
Dempuèi lo 3 d'octobre de 2006, Jean-Marc Sauvé es vice president del Conselh d'Estat.
Organizacion del Conselh d'Estat[modificar | modificar la font]
Seccions et sosseccions[modificar | modificar la font]
I a sèt seccions[13] :
- cinc seccions consultativas:
- la seccion de l'interior;
- la seccion de las finàncias;
- la seccion de las òbras publicas;
- la seccion sociala;
- la seccion de l'administracion;
- la seccion del rapòrt e dels estudis;
- la seccion del contenciós, divisada en dètz sosseccions.
Los membres son afectats a una o doas seccions, n'i a (jòves magistrats, president e presidents adjunts de la seccion del contenciós) que pòdon èsser afectats sonque a secion del contenciós.
Formacions del Conselh d'Estat estatuissent al contenciós[modificar | modificar la font]
Las foncions jurisdiccionalas son exercidas de biais collegial, levat per qualques (ecors d'urgéncia, irrecevabilitat manifèsta...).
Il existe quatre types de formations au contentieux. L'instruction des affaires et le jugement des affaires simples sont confiés habituellement à une sous-section.
Les autres formations sont réunies pour le jugement des affaires ou, plus rarement, leur instruction. La formation de sous-sections réunies ne réunissait originellement que deux sous-sections. La réforme de 2010 prévoit que peuvent être réunies deux, trois ou quatre sous-sections.
L'assemblée du contentieux, présidée par le vice-président, est la formation la plus solennelle. Elle se réunit rarement.
Formacions del Conselh d'Estat dins las foncions administrativas[modificar | modificar la font]
Pel seu rótle de conselhèr del govèrn, lo conselh d'Estat ten sessilha ordinàriament en seccion administrativa.
Servicis del Conselh d'Estat[modificar | modificar la font]
Arrèstes màgers del Conselh d'Estat[modificar | modificar la font]
Rapòrts publics del Conselh d'Estat[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ « Lo Conselh d’Estat compren 300 membres que 200 son presents al Palais Royal, ajudats per 390 agents. » (L'organizacion del Conselh d'Etat (site oficial))
- ↑ Cf. l'article (fr) d'Alexandre-François Vivien en 1841, dins la Revue des Deux Mondes, sul Conselh d'Estat.
- ↑ Arrèst Prince Napoléon}}
- ↑ [http://www.legifrance.gouv.fr/affichJuriAdmin.do?idTexte=CETATEXT000007636269 Arrèst Rubin de Servens}}.
- ↑ Arrêt Canal, Robin et Godot.
- ↑ (fr)Jean Massot, Olivier Fouquet, Le Conseil d'État, juge de cassation, Berger-Levrault, 1993
- ↑ Còdi de justícia administrativa (CJA), art. L. 113-1}}.
- ↑ Cf. (fr) page consacrada al ròtle de gestion dels TA e CAA sul site del Conselh.
- ↑ (fr)Pascale Gonod, « Le vice-président du Conseil d'État, ministre de la juridiction administrative ? », Pouvoirs n° 123, p. 117-132
- ↑ (fr) Lettre de la Juridiction Administrative (LJA) en linha].
- ↑ [1] (fr) Article L121-2 del còdi de justícia administrativa
- ↑ Article L121-1 del còdi de justícia administrativa]].
- ↑ (fr) Organizacion del Conselh d'Estat (site oficial).
Ligams extèrnes (fr)[modificar | modificar la font]
- Site oficial
- Recherche sus la jurisprudéncia administrativa
- Les immanquables du droit administratif sul site RAJF
- Les grands arrêts du droit administratif
- Sélection Sarroise de la Jurisprudence Administrative Française
- Grands arrêts illustrés sul Blòg du Professeur Frédéric Rolin
- Conclusions de commissaires du gouvernement célèbres
- Association des Conseils d'État et des Juridictions administratives suprêmes de l'Union européenne
- Site de commentaris dels arrèts màgers
Bibliografia (fr)[modificar | modificar la font]
- Rapport public 2006. Jurisprudence et avis de 2005. Sécurité juridique et complexité du droit. Conseil d'État, La documentation française, (ISBN 2-11-006050-6).
- Érik Arnoult, François Monnier, Le Conseil d'État. Juger, conseiller, servir, Gallimard, 1999 (petit ouvrage de vulgarisation, nombreuses illustrations)
- Marie-Christine Kessler, Le Conseil d'État, Cahiers de la FNSP, Armand Colin, Paris, 1969.
- Bruno Latour, La Fabrique du droit : une ethnographie du Conseil d'État, Paris, Éd. La Découverte, 2002, (ISBN 2-7071-3581-X) (extrait)
- , Contentieux administratif, Studyrama, (ISBN 2-84472-870-7)
- René Chapus, Droit du contentieux administratif, Montchrestien, (ISBN 978-2-7076-1441-4)
- Jean-Claude Bonichot, Paul Cassia, Bernard Poujade, Les Grands Arrêts du contentieux administratif, Dalloz, (ISBN 978-2-2470-7095-4)
- M. Long, P. Weil, G. Braibant, P. Delvové, B. Genevois, Les Grands Arrêts de la jurisprudence administrative, Dalloz, (ISBN 978-2-2470-7424-2)


c: text/html

text:
Categoria:Portal
Article principal: Portal
Aquesta categoria collècta los portals de la Wikipèdia occitanofòna.
Pensatz a referénciar vòstras creacions sus
- Projècte:Portals
- Wikipèdia:Categorias d'esbòsses, pels esbòsses especializats,
- Projècte:Carta grafica, pel tipe de portal
- Projècte:Carta grafica/Modèls de ligam portal, pel ligam vèrs lo portal
- Wikipèdia:Sinoptic per un tablèu general
Veire tanben : Categoria:Projècte Wikipèdia
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 5 soscategorias, sus un total de 5.
- ► Portal:Raiç (1 C)
*
- ► Ligam portal (5 C, 77 P)
- ► Portal:Cultura (8 P)
G
- ► Portal:Geografia (2 C, 10 P)
S
- ► Portal:Sciéncia (3 C, 1 P)
Articles dins la categoria « Portal »
Aquesta categoria conten los 50 articles seguents.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
« Planplaniam
pas, segur, mas prenèm nòstre temps… »
Las escorreguas en montanha de Micheu Prat son pas fachas per batre de recòrds, mai per chaminar de cotria
, amb de brave monde qu’a l’enveia de veire lo país de’n aut, e de’n parlar, s’es possible en occitan, sensa ne’n faire una obligacion màger.
Après la Chaminaa dels Occitans de las Valaas en 2008, « qu’an chaminats de Coni (Cuneo) a la Vau d'Aran per demandar que nòstra lenga sieie reconeissua, l’idèa m’es vengua. »
Se debana sus dos jorns amb aubergament en gites de montanha, la Chaminaa, en quatre sesilhas dau començament a la fin d’avost. Mas se chau marcar avans lo 30 de junh, per l’organizacion. Costarè gaireben 50€ la jornaa, per manjar, se lotjar…dins de gites ont lo monde pòt parlar la lenga, costat francés, e costat italian, ont anarèn una brija
.


text:
Martror, la fèsta dels mòrts (Pesenàs, Théâtre des Origines) / Nomad'Studio [imatges animats]
Nomad'Studio
Las Temporadas de Pesenàs ritman l'annada de la ciutat amb de rituals festius entre tradicions immemorialas e creacion teatrala contemporanèa. La fèsta de Martror, al moment de la Totsants, se debana al mes de novembre. Martror s'inscriu dins un trabalh mai larg de recèrca e de creacion bailejat pel Teatre de las Originas a l'entorn de las fèstas sasonièras : fuòc de la Sant Joan d'estiu e Carnaval a la prima, autres rituals calendaris de memòria perduda qu'acompanhan lo passatge simbolic d'una sason a l'autra, d'un atge a un autre, son los autres moments magèrs de las Temporadas, tradicions revisitadas e repensadas per la companhiá al tèrme d'un important trabalh de recèrca sus lo patrimòni cultural immaterial regional.
Presentacion de la companhiá :
Lo collectiu que constituirà lo Teatre de las Originas nasquèt en 2003, suls bancs de la licéncia professionala « Actors Sud » e regropa de comedians, a l'encòp cercaires e scenografes prepausant d'espectacles de carrièra transdiciplinaris e interactius. Lo collectiu posa dins lo patrimòni cultural immaterial local la matèira d'una creacion novèla que fa resonar luòc, istòria, tradicions e estatjants dins una entrepresa tant artistica coma culturala e sociala.


text:
09 mars 2016
Joan Eygun : Ua lenga qui s'esvaneish ?
Photographie de Christophe Drodelot, Signes d'effacement, Mur 98 – Nantes – 2014 Dire l’escafament sul lindal del silenci Ua lenga qui s’esvaneish ? (Letras d’òc, 2015) es una reflexion sens concession e d’una granda luciditat (es a dire fòrça pessimista) sus l’estat e l’avenir de la lenga occitana (« ua paraula viva que s’esvaneish pòc a pòc », p. 8), dins la dralha dels tèxtes de Jan dau Melhau (Ma Lenga, vesètz aquí lo polit tèxte de Baptiste Chrétien) e d’Eric Fraj (Quin occitan per deman ? Aquí... [Lire la suite]
05 février 2015
Eric Fraj : rectificacion d’una lectura tendenciosa
Eric Fraj m’a mandat aqueste comunicat de pressa en reaccion a la publicacion d’un compte rendut de son libre dins l’Express. Es coma quò ! La mai cortesa e argumentada discussion interna a l’occitanisme es interpretada sul pic coma una denegacion del quite moviment. Aquò rai, es de bona, amai de marrida guèrra. La dificultat pr’aquò, per nosautres, un còp de mai, es de faire entendre nòstras rectificacions e, mai largament, nòstra votz, que per çò qu'es de la comunicacion, clarament, sèm pas a armas egalas. J.-P. C. PS)... [Lire la suite]
26 mars 2013
Eric Fraj : Quin occitan per deman ?
Vaquí (enfin !) la version occitana prometuda del tèxt que nos balhèt Eric Fraj al mes de novembre passat, una reflexion critica sus la qualitat mas tanben sus la concepcion de la lenga que volèm (voldriam) transmetre a nòstres nebots, qu’a pas acabat de provocar de discussions. JP C Piqué à FR 3 Viure al Païs le document en .doc : Quin_occitan_per_deman1 Quin occitan per deman ? Si es vertat que l’occitanisme diu voler, non pas simplament la subrevida (mès o mens simbolica), mes la vida efectiva de... [Lire la suite]


text:
Ent. Boulogne 6 - U.E. Bossòst 1
Partit entà desbrembar lo mès
ràpit possible. Sonque estèrem 30 menuts en tot disputar eth partit donques a compdar
des dus prumèrs gols en ua menuta, damb dus greus errors defensius, er equip
baishèc es braçi e ja non tornèc a entrar en partit. Damb eth resultat de 2-0 s’arribaue
ath descans.
Ena dusaua mietat sonque començar en 10 menutes, encaishàuem
tres gols mès, lo que deishaue ath equip aranés KO . En darrèr quatau d’ora
encaishàuem un aute gol e Miguel mercaue eth gol der aunor entara U.E. Bossòst.
Ath finau, derròta contundente. Ei evident que non estèrem
ben e cau passar plana entà pensar enes pròplèus compromisi que non seràn bric
fàcils. Calerà recuperar era seguretat defensiua deth partit contra eth Luchon.
Eth calendari d’ açiu ath descans des hèstes de Nadau ei plan complicat: mos
enfrentam en casa contra es tres prumèrs classificats e dehòra de casa damb dus
equips dera part baisha que non meteràn es causes bric fàcils. Ath
delà, en sorteig deth passat dijaus des 1/8 de finau dera Copa de Comminges mos
a tocat jogar en camp deth Larboust-OÔ.
Eth pròplèu partit jogam en Bossòst, dissabte 7 de noveme tàs
20 :00 contra er equip der Etoile du Cagire.
Ent. Boulogne :
Roummeguere, Chefd, Bijard, Col, Garcia, Dequesne, Louge, Marque, Adoue, Rancon
e Demont. Remplaçants: Cier, Ibos.
Trainer : Subreville Jean
Pierre.
U.E. Bossòst: Marcos, Salva, Borja,
José Ramón, Jaime, Àlex, David, Richard, Ivan, Moha, e Soufi. Remplaçants: Miguel,
Sergi e Javi
Trainer: Xavi.
Tarjetes auriòles : Sergi.
Gols : 1-0 Adoue (31’), 2-0 Dequesne (32’), 3-0 Demont (50’), 4-0 Demont (55’), 5-0 Marque (60’), 6-0 Demont (75’), 6-1 Miguel (80’).
Arbitre: Magne Bertrand


text:
Poesia "Aquela garota "
Aquela garota cresceu Aquela garota amadureceu Aquela garota sorriu Aquela garota viveu Aquela garota renasceu Aquela garota compreendeu Aquela garota obedeceu Aquela garota entendeu Aquela garota sobreviveu Aquela garota defendeu Aquela garota se ergueu Aquela garota escolheu
Aquela garota lutou Aquela garota se encontrou Aquela garota acordou Aquela garota ajudou Aquela garota renunciou Aquela garota alegrou-se Aquela garota brincou Aquela garota edificou Aquela garota solidificou Aquela garota amou Aquela garota pregou Aquela garota falou Aquela garota ensinou
Aquela garota uniu Aquela garota sorriu Aquela garota expandiu Aquela garota revestiu
De Deus, De amor, De paz, De fé, De Jesus, De vida, De alegria, De verdade, De firmeza, De bondade, De gratidão, De sabedoria, De beleza de Deus, De paz com Deus,
Aquela garota é uma guerreira que aprendeu na vida que as armas de sua guerra são poderosas em Deus para vencer toda arma forjada contra a sua v…


text:
1845
Aquesta pagina concernís l'an 1845 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 23 de mai - Madrid: S'apròva la Constitucion Espanhòla de 1845.
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Per de rasons desconegudas, lo negus Sahle Dengel perdiguèt tornarmai son tròne au profiech de Yohannes III, lo marit de Menen. Pasmens, coma en 1840-1841, retrobèt rapidament sa plaça, totjorn per de rasons mau conegudas.
Reiaume Merina[modificar | modificar la font]
Irritadas per la politica anticrestiana de la rèina Ranavalona Ièra, França e lo Reiaume Unit organizèron d'incursions navalas comunas còntra lo litorau de l'illa. Un impòst excepcionau foguèt levat sus lei marchands europèus per reparar lei degalhs dau bombardament de Manerinerina e lo comèrci amb Euròpa foguèt reduch durant uech annadas. Pasmens, lei campanhas anticrestianas foguèron d'ara endavant orientadas vèrs lei convertits e non vèrs leis Europèus.
America[modificar | modificar la font]
Estats Units d'America[modificar | modificar la font]
Integracion de dos estats suplementaris au sen de l'Union ambé l'intrada de Florida lo 3 de març e de Tèxas lo 29 de decembre. Aquela segonda integracion entraïnèt la Guèrra Americanomexicana car Mexic revendicava lo territòri de Tèxas.
Acomençament de l'imigracion massiva d'Irlandés que quitèron son illa tocada per la famina de la tartifla e dei persecucions religiosas còntra lei catolics. Fins a 1854, au mens 750 000 anavan venir s'installar sus lo territòri estatsunidenc[1]. Totjorn pertocant l'evolucion de la societat estatsunidenca, la jornalista e femenista Margaret Fuller (1810-1850) publiquèt son obratge principau (Woman in the Nineteenth Century) que revendicava l'independéncia dei fremas. Premier libre feminista que conoguèt un succès certan, favorizèt l'emergéncia dau femenisme estatsunidenc a la fin deis annadas 1840. Aquela lucha foguèt rapidament sostenguda per de figuras importantas dau movement abolicionista[2].
Mexic[modificar | modificar la font]
Annexion de Tèxas per leis Estats Units d'America. Aquò entraïnèt la formacion d'un desacòrdi frontalier fòrça perilhós car Mexic considerava totjorn la region rebèla coma una partida de son territòri. Sa consequéncia foguèt la guèrra de 1846-1848 entre Mexicans e Estatsunidencs.
Tèxas[modificar | modificar la font]
Disparicion de la Republica de Tèxas après son integracion au sen deis Estats Units d'America coma un estat novèu de l'Union.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Fisica[modificar | modificar la font]
Acabament d'una tièra d'experiéncias e d'estudis menats dempuei 1840 per James Prescott Joule (1818-1889). Marquèt una etapa importanta dins la formacion de la termodinamica car permetèt de confirmar lo principi d'equivaléncia entre trabalh e calor descubèrt en 1824 per Sadi Carnot.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 10 de genièr - Louis-Denis Chalain, personalitat de la Comuna de París (1871) (m. 1885)
- 30 de genièr - José Domingo de Obaldía, president de Panamà (m. 1910)
- 15 de febrièr - Elihu Root, diplomata american, Prèmi Nobel de la Patz (m. 1937)
- 3 de març - Georg Cantor, matematician alemand (m. 1918)
- 27 de març - Wilhelm Conrad Röntgen, fisician alemand, Prèmi Nobel (m.1923)
- 24 de març - Carl Spitteler, escrivan soís, Prèmi Nobel (m.1924)
- 16 de mai - Ilia Ilich Mechnikov, microbiologista rus, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m.1916)
- 30 de mai - Rei Amadèu Ièr d'Espanha (m. 1890)
- 18 de junh - Charles Louis Alphonse Laveran, mètge francés, Prèmi Nobel (m. 1922)
- 30 de junh - Juan Bautista Gaona, president de Paraguai (m. 1937)
- 16 d'agost - Gabriel Lippmann, fisician francés, Prèmi Nobel (m. 1921)
- 16 d'agost - Wollert Konow (SB), primièr ministre de Norvègia (m. 1924)
- 25 d'agost - Juan Bautista Egusquiza, president de Paraguai (m. 1902)
- 24 d'octobre - Rafael Antonio Gutiérrez, president del Salvador (m. 1921)
- 30 d'octobre - Justin Besson, escrivan avaironés (m. 1918)
- 10 de novembre - John Sparrow David Thompson, primièr ministre de Canadà (m. 1894)
- 25 de novembre - Eça de Queiroz, escrivan portugués (m.1900)
- 19 de decembre - Henri Joseph Anastase Perrotin, astronòm occitan (m. 1904)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 7 d'abril - Julia Clari, princessa de l'Empèri Francés (n. 1771)
- 8 de junh - Andrew Jackson, president dels Estats Units (n. 1767)
- 23 d'agost - Rafael Urdaneta, president de Colómbia (n. 1788)
- 2 de setembre - Bernardino Rivadavia, president d'Argentina (n. 1780)
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr) André Kaspi, Les Américains. Tome 1 : Naissance et essor des Etats-Units 1607-1945, Seuil, 1986, p. 134
- ↑ (fr) André Kaspi, Les Américains. Tome 1 : Naissance et essor des Etats-Units 1607-1945, Seuil, 1986, p. 154


text:
Élément(s) ajouté(s) récemment
Aucun produit
Liens à visiter
L-9791093297040
Neuf
2 Eléments
Disponible
9,90 €
Sus un long camin... - Livre de poésie d'Aimat Tastaire - IEO Òlt Edicions
Sus un long camin... Aimat Tastaire
Livre de poésie.
« Aquel recuèlh de poèmas cortets de l’amic Aimat Tastaire tòca per sa jovença d’inspiracion, sa sinceritat e mai sa candidesa.
Que s'agisca d'esmogudas davant de polidas dròllas o davant la natura resplendenta de nòstra Boriana, son expression es totjorn justa, moderada e exempta d'artificis ; es l'adolescent que foguèt e qu'es encara (sufis per s'en convéncer de crosar son agach jovenil) que s'exprimis dins aqueles verses.
Sa lenga es justa, e s’endevina plan que lo sovenir dels vièlhs qu’ausiguèt dins son enfança òbra mai que l’estudi dins aquela escritura fòrça colorada. Lo lector fulhetarà aquel obratge amb plaser car i trobarà lo resson de sa joventut pròpria. »
Extrait de la préface de Roger Lassaque.
Édition bilingue Occitan - Français (en regard).
IEO Òlt Edicions.
Extrait:
« Lenga del pais crana e béla
Al resson de luènh tan prigond,
Aimi ta clamor tindarèla
Gatge d'un renovèl fecond. »
« Langue du pays fière et belle
À l'écho lointain si profond,
J'aime ta clameur sonore
Gage d'un renouveau fécond.»
Aucun commentaire client pour le moment.


text:
Djam
Djam es un site arqueologic d'Afganistan situat dins la Vau dau riu Hari Rud. Presenta en particular un minaret de 65 m d'autor bastit a la fin dau sègle XII ò a l'acomençament dau sègle XIII. Oblidat en causa de l'isolament de la region, lo luòc foguèt redescubèrt dins lo corrent dau sègle XIX. La significacion dau minaret es mau coneguda car sembla pas associat a una mosqueta. Es belèu una tor marcant la conversion de la region a l'islam e bastida dins l'anciana capitala de la dinastia dei Gúrides. D'efèct, de cavaments clandestins an mostrat l'existéncia de vestigis importants e rics (maubre, porcelana chinesa, pèças de moneda d'origina zoroastriana... etc.) dins lo sector.
Lo luòc foguèt classat au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat en 2002. Pasmens, es fòrça menaçat en causa dei cavaments clandestin, dei combats qu'an luòc en Afganistan dempuei leis annadas 1970 e dei vengudas deis aigas recurrentas de Hari Rud.
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr) Gaston Wiet e André Maricq, Le minaret de Djam : la découverte de la capitale des sultans Ghorîdes : XIIe-XIIIe siècles, Klincksieck, 1959, (Mémoires de la Délégation archéologique française en Afghanistan, XVI).
- (fr) Janine Sourdel-Thomine, Le minaret ghouride de Jam : un chef-d'œuvre du XIIe siècle, Académie des inscriptions et belles-lettres, Diffusion de Boccard, 2004 (Mémoires de l'AIBL, XXIX).
- (fr) Bernard Dupaigne, Afghanistan. Monuments millénaires, Imprimerie nationale/Actes Sud, 2007.


text:
Poèta francés de las originas borguinhonas e lorencas. Es considerat coma lo mèstre del simbolisme. Son mestièr de professor d’anglés li pesa e sas exigéncias literàrias fòrça ambiciosas li causan un fòrt sentiment d’impoténcia. En octòbre de 1867, obten una mutacion a Avinhon, ont tòrna trobar sos amics felibres Mistral, Romanilha e subretot Aubanel, amb losquals entretendrà una correspondéncia regulara. En 1871, partís a París e es aquí, al mitan de la vida literària, que comença de se desgatjar de son sentiment d’impoténcia. Se met a publicar en abondància, e cada dimars, aculhís a cò d’el los poètas e artistas de son temps.
La correspondéncia de Frederic Mistral a Stéphane Mallarmé es constituïda d’un desenat de letras e cartas mandadas entre 1865 e 1879 que revèlan la proximitat entre los dos òmes : a partir d’una data compresa entre 1868 e 1873 Mistral se met a tutejar Mallarmé, çò que mòstra una cèrta familiaritat. Los escambis son mai que mai d’òrdre privat, emai intim : se tracha sovent de la familha de Mallarmé e Mistral se dubrís sus d’unes subjèctes sentimentals. Mantunas convidas de Mistral semblan de mostrar que los dos òmes se devián encontrar sovent dins l’encastre privat, mai que mai a Malhana. Per çò que concernís la poesia, Mistral encoratja son amic a “sortir de la pénombre” e a se “laisser envahir par la nature”, se tòrna trapar aquí lo poèta estacat au solèlh e a la lutz : “le bonheur fait la lumière et la lumière fait la poésie”. Parla tanben de son pròpri procediment poetic, çò qu’es puslèu rar dins sas correspondéncias : “mon poème provençal plaira-t-il? Je l’ignore mais je le fais avec plaisir, avec passion, émotion même”.
Dins una de las letras, datada del 20 de novembre de 1873, Mistral respond a un “projet” de Mallarmé, que seriá fòrça malaisit, a partir d’aquela sola letra, de ne conéisser los tèrmes exactes. Mallarmé vòl integrar lo Felibritge a un malhum mai larg de poètas de totas nacionalitats que se farián los critics e reviraires los uns dels autres? De tot biais a Mistral l’idèa li agrada pas : la tasca seriá tròp importanta, lo poèta vendriá “l’employé d’une compagnie d’exploitation réciproque”, reduch “en servitude”, e aquò portariá tòrt a la poesia occitana, seriá “la mort de toute spontanéité, de toute poésie sérieuse”. Mistral insistís en passant sus la manca d’institucions que ne patisson los poètas occitans, los luòcs oficials de circulacion de la lenga e de la cultura, perfièchament foncionals pel francés, ignoran completament l’occitan e los felibres pòdon pas comptar que sus eles-meteises per se far conéisser e presar del public : “pas un de nous n’a une minute de son temps à employer au service d’autre chose que de la Cause provençale”. Se Mistral demòra pròche de l’idèa de se dubrir e d’establir de ligams amb los representants d’autras culturas, o vòl pas far al prejudici de la sieuna pròpria : los poètas occitans devon concentrar lors energias sus la creacion poetica e la defensa de la lenga.


text:
LO JORNALET 18/03/2017
“Sota les bigues vermelles del sostre [del plafon], les dones elegants de la capital, amb vestits de color de llimona i de cirera, semblaven colibrís de permís. Tot aquest petit món encantador havia oblidat que, deu anys enrere, havien torturat Rosa Luxemburg i Karl Liebknecht en aquell hotel”: aquí tot l’engenh de Joan Daniel Bezsonoff, de se far costejar en doas frasas çò leugier e çò tragic.
Fa qualques meses, pendent una convèrsa nuechenca a Perpinhan amb de nòrd-catalans, foguèrem totes consents que i a, de tot segur, un estil particular a Joan Daniel Bezsonoff. Coma totes los grands autors, ten son univèrs, son biais pròpri de representar nòstre Mond. Aquò, o trobam tornarmai dins son darrièr roman, La ballarina de Berlín, que, coma sovent dins aquel autor, nos fach viatjar a una epòca marcada per l’Istòria, aqueste còp lo Berlin de la fin de la Republica de Weimar e de l’arribada al poder del nazisme. E coma totjorn, lo viatge istoric prepausat per Bezsonoff es un viatge cultural e intercultural. Se coma o diguèt Umberto Eco, la lenga d’Euròpa es la traduccion, Bezsonoff es un grand europèu, conscient d’una lenga a l’autra de la mescla de la civilizacion de nòstre continent.
Contràriament a çò que lo títol nos poiriá far pensar, lo protagonista màger es pas una famosa balarina de Berlin, Lea Niako, pasmens representada sus la cobèrta del libre, mas un autre personatge istoric, lo capitani polonés Jerzy Sosnowski, famós espion. Se coma lo quite Bezsonoff, es un poliglòta afogat de lengas, l’eròi es mai que mai un montaire de cavals… e de femnas. Casanova dels ans 1930, amb mai d’amantas que lo rei Salomon, l’espion polonés fa servir sa passion del sèxe e del cuol per metre en plaça una ret d’espionatge e d’espionas al centre de la quala son tres femnas devòtas de son còr e de son còrs, Benita, Renate e Irene. Amodat per las proesas del capitani polonés, l’erotisme baila lo ton al roman, mas non sens l’ironia costumièra de l’autor: “Sosnowski l’enculava com Wilhelm Furtwängler dirigia l’Orquestra Filharmònica de Berlíin. Cada cop la mateixa perfecció, amb matisos quasi imperceptibles. La mateixa obra en mans d’Arturo Toscanini o del jove Herbert von Karajan presenta variacions microcòspiques”.
Darrièr l’erotisme e l’ironia, la melangia (malenconiá) es pasmens jamai luènha dins nòstre autor, per exemple quand parla de la mòrt del provençal per las carrièras de Grassa, o amb d’elements tragics que desvoloparem pas aicí per servar l’interès de la lectura, mas que demòstra una reflexion discreta sus l’umanitat, que barreja en ela çò vil e çò grand, a un moment que l’apogèu del rafinament europèu en Alemanha se mescla al gorrinatge e alestís la victòria de mostres.
E la balarina? Ne direm pas mai, mas coma dins las grandas tragèdias, son arribada tardièra amòda la catastròfa.
Gerard Joan Barceló


text:
ACTUALITAT
Era Val d’Aran s’assolide coma prumèr destin esportiu de naut nivèu deth Pirinèu
03/08/2018
Era Val d’Aran contunhe en tot èster referent entà esportistes e equipes de naut nivèu qu'escuelhen eth Pirenèu entara preparacion dera sason o entà celebrar-i pròves esportiues, tau coma demòstren es donades deth mes de junhsèga de 2018, segontes a confirmat Foment Torisme Val d’Aran.
Eth passat 24 de junhsèga era Val d’Aran acuelhec eth pas dera 16au etapa deth Tour de França 2018 damb un recorregut de 18 quilomètres per tèrres araneses. Era etapa deth Tour ena Val d’Aran auec un gran impacte tant per çò qu'ei era aucupacion otelèra coma economicaments. Hònts de Foment Torisme Val d’Aran an confirmat que s'aucupèc 80% des 8.000 lhets disponibles aqueth dia en tota era Val d’Aran, çò que correspon a un impacte economic d’apuprètz 480.000 € en 24 ores.
Pendent eth mes de junhsèga era Val d’Aran a acuelhut tanben d’autes pròves esportiues de prumèr nivèu coma son era dusau edicion dera Trail Vielha-Molières que compdèc damb 1.200 participaires; ua naua edicion dera Pedals de Foc Non Stop 2018 Campionat d’Euròpa MTB Ultramarathon damb 1.000 participaires inscriti; era 4au edicion d‘Era Roda Non Stop ena que i participèren 200 esportistes; e era pròva de cicloturisme Campilaro 2018 que passèc per tèrres araneses damb 200 participaires.
Era etapa deth Tour de França amassa damb era rèsta de pròves esportiues celebrades eth mes de junhsèga ena Val d’Aran generèren un impacte economic de retorn numerotat per Foment Torisme Val d’Aran en 1.180.000 €.
Laura Rodríguez


text:
ISU-122
L’ISU-122 es un canon automotor sovietic de la Segonda Guèrra Mondiala.
Concebut en 1943 a partir dau quadre dau carri pesuc IS-2, èra un veïcul ben protegit e armat d'un canon de 122 mm tirant d'obús explosiu pron poderós per destrurre totei lei carris utilizats durant la Segonda Guèrra Mondiala. Produch a 3 000 exemplaris, foguèt donc utilizat coma canon d'assaut e caçaire de carris pesuc. Après la guèrra, leis ISU-122 demorèron en servici au sen dau blòt de l'Èst fins ais annadas 1950-1960.
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
..


text:
Pesticidas e perturbadors endocrinians contaminan l’environament entièr: se trapan dins l’air que respiram, dins çò que bevèm e dins nòstres aliments. Uèi, aqueles produits son detectables dins cada organisme uman e lor nocivitat reconeguda per l’Organizacion Mondiala de la Santat (OMS). Plan abans aquela presa de consciéncia planetària, doas biologistas americanas, Rachel Carson e Theo Colborn, donèron l’alarma, de badas e contra fòrtas criticas.
Definicions
Un pesticida es una substància quimica utilizada contra unes organismes nosibles. Aquel mot generic recampa : insecticidas, erbicidas, fongicidas e parasiticidas (contra vèrms, pesolhs, acars, arnas, formigas…). Insecticidas e erbicidas utilizats uèi en agricultura, orticultura, òrts dels particulars, arboricultura fruchièra, selvas, netejatge urban, domeni de la santat umana (lucha contra los bigals vectors de malautiás) representan de luènh los pesticidas los pus emplegats dins lo mond. Las familhas quimicas pus importantas son las dels: insecticidas organoclorats (OC) coma lo DDT (interdich a partir de 1970), erbicidas organoazotats (OA) coma l’atrazina (interdich en 2003 en França), insecticidas organofosforats (OF) coma lo malation (interdich en 2008 en França) ,l’erbicida OF glifosata, lo pus utilizat dins lo mond, neonicotinoidas coma l’imidacloprid (interdich per 2 ans en 2013 en Euròpa) que representan uèi 40% de las vendas d’insecticidas en França.
Un perturbador endocrinian (PE) es una substànçia quimica que pòt interferir amb lo fonccionament de las glandolas endocrinas, responsablas de las secrecions ormonalas e induire d’efièches deletèris sul organisme o sus sos descendents. Entre los PEs pus importants trapam: ftalatas (dins plastics, cosmetics), alkilfenols (detergents, plastics), idrocarburs aromatics policiclics (fum de cigaretta, emissions dels motors diesèl), policlorobifenils o PCBs (transformators electrics) interdiches en 2010, unes pesticidas (DDT, atrazina, malation, glifosata, …), retardadors de flama (mossas pel mobilier, equipaments electronics), derivats fenolics (parabenas, bisfenol A o BPA interdich dins los beveirons en 2015, mas present dins boitas de consèrva, bilhets e recebuts de banca, desinfectants, cosmetics), residús de produits farmaceutics.
Pollucion generala
En França, pesticidas e PEs son presents dins la quasi-totalitat dels cors d’aiga (1):
– 92% dels punts de susvelhança mostran la preséncia d’au mens un pesticida. Lo bassin Artois-Picardie, lo pus polluit, presenta una pollucion de totes los punts de susvelhança, amb la preséncia d’un nombre mejan de 29 pesticidas diferents.
– 80% de la pollucion detectada ven dels erbicidas e sustot del glifosata, classificat « cancerigèn probable » per l’OMS, en 2015 (2). Dins las ribièras de França se troban tanben: imidacloprid, BPA, PCBs, residús de produits farmaceutics.
– Dins nombre de cors d’aiga, la pollucion demòra dins de limits legals, mas dins unas regions, los limits son despassats e lo mond quitan de beure l’aiga del robinet, per crompar de botelhas d’aiga minerala.
En Euròpa, pesticidas e PEs son presents, dins de limits legals, dins mai de 97% dels aliments (3). Los limits son clarament despassats per 1.5% dels aliments e 27.3% dels escapolons contenon mantun (dusca 8) pesticidas e PEs.
L’utilisacion dempuèi 1945 de grandas quantitats de pesticidas e PEs, a menat a la pollucion de totes los compartiments de l’environament. En consequéncia, los organismes umans son contaminats sustot per ingestion d’aliments e bevendas contenent aqueles produits quimics.
Consequéncias catastroficas
Aquela pollucion generala degalha la biodiversitat, per l’aflaquiment de nombrosas espècias importantas pels ecosistèmas, e la quita agricultura al nivèl dels: pollinisaires (« sindròme d’esfondrament de las colonias d’abelhas », abelhards, parpalhols…), aucèls insectivòrs (52% de pèrda dempuèi 30 ans), microorganismes del sòl, lombrics (essencials a la fertilitat del sòl). De mai, l’utilizacion repetida de grandas quantitats de pesticidas mena a l’aparicion siá d’insèctes resistents a mantun insecticida, siá de marridas èrbas resistentas a mantun erbicida, dont lo glifosata (4).
Los degalhs sus la santat umana, negats pendent d’annadas, començan a èsser reconeguts. Sustot, la contaminacion parentala mena a d’efièches catastrofics a la generacion seguenta: malformacions dels organs genitals dels fètuses e dels enfantons, anomalias del comportament sexual, pubertat femenina aboriva, càncers del sen (5), baissa de la fertilitat, càncers testiculars e prostatics. Las recercas dels laboratòris independents s’orientan ara sul efièch coctèl degut a la preséncia simultanèa de mantun pesticidas e PEs.
Pasmens, ja en 1962, Rachel Carson publiquèt un libre celèbre titolat « Silent spring » (6) que menèt un fum de lectors al concepte d’ecologia, en mostrant que los insecticidas OC e OF, avián un efièch catastrofic sus la fauna. Ja en 1988, Theo Colborn la primièra, definiguèt lo concèpte de « perturbador endocrinian » e, en 1996, confirmèt amb d’autres biologistas, los degalhs dels PEs sus la fauna, dins un libre famós titolat « Our stolen future » (7). Abans aquelas publicacions, las doas biologistas foguèron tractadas de fòlas, istericas e quitament d’agent del KGB, pel lobby american de l’agroquimia mas tanben per l’United States Department of Agriculture. Es un grand malur d’aver rason tròp lèu!
La pollucion generala de uèi ven d’una collusion criminala entre societats agroquimicas, finança mondializada, e politics. Aqueles empoisonaires quitan pas de presicar per l’industrializacion e la financiarizacion de l’agricultura, alara que lor plaça es en preson, e qu’una autra vida es possibla!.
Referéncias
1- Dubois A. (2015) Les pesticides dans les cours d’eau français en 2013. Commissariat Général au Développement Durable, on line : www.statistiques.developpement-durable.gouv.fr
2- Evaluation of 5 organophosphate insecticides and herbicides. International Agency for Research on Cancer Monographs, vol 112 (2015, and The Lancet Oncology on line).
3- The 2013 European Union report on pesticides residues in food. EFSA, on line (2015) : www.efsa.europa.eu/fr/press/news/150312
4- Vedel F. (2011) Las erbas d’agram de Monsanto. Occitania-VVAP, 176, 16-18
5- Cohn B. et al. (2015) DDT exposure in utero and breast cancer. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism, on line: http://dx.doi.org/10.1210/jc.2015-1841
6- Carson R (1962) Silent Spring, Houghton Mifflin ed., Boston ; (Printemps silencieux, 1963, Plon ed.)
7- Colborn T (1996) Our stolen future : are we threatening our fertility, intelligence, and survival ?, Dutton ed., (L’homme en voie de disparition, 1998, Terre vivante)
Fernand Vedel (Orsay lo 28.02 .2016)


text:
Es pas aisat de dire marcès a de las saloparias, mas, veiquí un bilhet per ò far. Marcès a la tropelada de las « antigònas » non pas per quò que las semblan, emai las siguessen pas de gietar aus borriers, emai m’etot siguesse pas un Jan-Quesaptot dins ‘queu domeni, lu de las goiatas, non, marcés per m’aver far descubrir « Antigòna », la dau Sofòcle.
La pèça de teatre desbuta per ‘n eschamge d’intra las doas sòras : Antigòna e Ismèna. Lurs dos fairs, Eteòcle e Polinice son mòrts lu temps d’una batalha. Aprenem que ‘las son las filhas dau Eudipe1. Lu rei Creon vòu be far enterrar segond las costumas lu Eteòcle que se batet per son païs, mas pas lu Polinice que se, servet l’autre perti. De segur, lu rei pren ‘quela mesura sos l’uelh dau diau daus diaus, Zeus.
Setz pas sens saber que de las goiatas de chas los identaris pauseten sus ‘na fotografia, las Antigònas, ‘bilhadas coma dins la Greça anciana, per far faça, per contrar lu movament de las Femen. E de que ven far l’estrema dreita aquí ? Las prenen coma preteste que la Antigòna antica se revoltet contre la lei daus òmes per segre la lei daus dius.
Me songe que fau ‘pelar lu contexte que viguet eisir las Antigònas, es de dire la lei sus la normalitat dins las relaci’s sessualas2.
De’n segond, me, aquò me balhet l’envèia de legir lu teste dau Sofòcle. La curiositat, l’absença de cultura, per saber de que ne’n pensar d’aquel afar e perque legissí d’aquí-d’alaï que au jorn d’aüei, ‘quò seriá pustòst las Femen que prendrián lu ròtle de la Antigona antica.
Apres la legida dau teste, cort, me songe seriosadament que las Femen son las que se revoltan per de v’rai e non pas las tipessas d’estrema dreicha que son mai per se sosmetre a la volontat, dau diu esquisofrène daus très libres e mai-que-mai a la volontat de lurs òmes. La sosmici’ contra la revolta, l’istòria contada per lu Sofòcle balha rason a los que visan mai las Femen tener lu ròtle d’Antigòna.
De que que conta lu Sofòcle :
1) Antigòna se pausa dau cotat dau perdon, de l’amor. Fau onorar un mòrt, quau que siàia.
Creon : L’un desvastava sa patria ; l’autre ne’n eriá la paret nauta.
Antigòna : Hadès a pas dos pes doas mesuras.
Creon : Lu meschaënt a pas drech a la part dau juste.
Antigòna : Luquau sap se nòstre biais de dire es bon per los mòrts.
Creon : Un enemic mòrt es totjorn un enemic.
Antigòna : Sei facha per pertajar l’amor, non pas l’aïssença.
2) Las femnas son fachas per enfantar e res de mai, l’Antigòna istorica se revolta contra ‘quò, afe sa sòr.
Creon : Parla pus de ta sòr, as pus de sòr.
Ismèna : ‘Laidonc, vas far crebar la promisa de ton filh.
Creon : Trobará d’autres raijons per sas semalhas.
Ismèna : ‘Quò es pas ne’n ‘ribar ‘quí que s’engageten.
3) Lu quite filh dau Creon, Emon, parla de la rason umana.
Emon : Pair, los diaus balheten la rason aus umans, quò qu’es lu pus char de tots los bens. E, segur, vòle pas te balhar tòrt, mas veiquí, d’autres porián ‘ver rason ilhs-tots. Per esemple, de per las ruas, ‘quò es la filha que la gent planhen, la filha que faguet ‘na bela acci’, sola.
4) Es Tiresias que ven dire los presatges, e dire que la revolta contra un jujtament pres au nom daus dius es justa.
Vòle pas pigolhar las goiatas d’estrema dreita sus lurs referanças, vòle pas far mon Jan-Filha que totjorn espandit, perdon, es lu ròtle dau Jan-lu-Sabant3 d’espandir sa cultura coma d’autre la confitura… mas, lu Tiresias es un òme que devenguet femna puei tornet far l’òme4. Per iò dire tot emb-d’una, Tiresias es un transsessuau.
‘Laidonc, per de la gent « tant be » coma ilhs vodrián nos far creire, prener l’eisemple d’una istòria ente i a un ditactor que fai lu regent mai de las leis divinas contra la justiça e que toscha lu pòple mai los presatges d’un transsessuau… Fau quò ‘pelar Freud ?
Fau pas oblidar que qu’es la mòrt que ven regular tot aquò. Es beleu la chausa la melhora que pòt ‘ribar a las goiatas, se suicidar de bana coma lurs pitits amics.
Veiquí per aüei, torne dire marcès a las Antigònas per m’aver balhar l’envèia de legir.
- La legida pòt se far sus besonha-manià
Passat, passat deman, parlarai de colhas, per lu momint, veiquí los diaus.
____
1) Eudipe, lu que tuet son pair per se maridar coma sa mair e entau fasent eu traumatiset lu Freud. Vesetz que los grecs son nastres quant mesma.
2) Normalisaci’ per las tapetas e per quauquas professosas alcolicas, las que pogueten pas far la camionosa.
3) Jan que « cal disèr~dizinidejir Joan » – LOL, EDR per espofidat de rire.
4) Es la Atenà que faguet de Tiresias, un òme que mudet ne’n femna, apres aver vut doas cóas blanchas s’acoblar. La seonda transformaci’, de femne ne’n òme, es estada realisada per Herà, un jorn que ‘la se chapuinava coma Zeus, per saber luquau de l’òme o b’etot de la femna pren lu pus grand plaser dins la relaci’ sessuala. ‘La pauset la question au Tiresias, coma eu~ela aviá conegut los dos costats de la chausa e ‘la tornet au Tiresias son sexe prumier per aver dich la vertat, emai queu-quilh ‘guesse ‘gut trobar un eifant entretemps. E coma un diau pòt pas esbolhar ‘quò que faguet ‘n’autre, lu Zeus poguet nonmàs balhar lu don de divinaci’ per compensar quò que faguet la Herà.


text:
Jaca
Jaca (nom occitan classic) (en aragonés SLA Jaca, en aragonés GO Chaca, en castelhan Jaca) qu'ei ua vila deu nòrd d'Aragon situada dens la província d'Òsca e mei precisament dens la vath d'Aragon au pè deus Pirenèus e deu pic d'Uruel.
Qu'ei la capitala de la soa comarca, Jacetània (en aragonés GO: a Chazetania; en aragonés SLA: a Jacetánia; en castelhan: la Jacetania) qui ei un lòc destacat de practica deus espòrts d'ivèrn.
Enter los sons monuments mei destacats que cau mentàver la sèda o catedrau de Sent Pèr, exemple de l'estil romanic aragonés.
La soa populacion qu'ei de 13 088 abitants.


text:
Heuringhem
Heuringhem es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat, puslèu rurala, a situat al còr del Nòrd--calava,pas luènh de la frontièra entre los dos departaments, près de Sant-Omer sul Scenari de Helfaut, dins una zòna #que va de Helfaut a Coubronne (Ecques), jouxtée al nòrd per Blendecques.
La commune, plutôt rurale, est située au coeur du Nord-pas-de-calais,non loin de la frontière entre les deux départements, près de Saint-Omer sur le Plateau d'Helfaut, dans une zone qui va de Helfaut a Coubronne (Ecques), jouxtée au nord par Blendecques.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Dimècres, 31 de mai de 2017, 03h00 Espòrt
Rendètz-vos a Narbona dissabte 3 de junh per una granda jornada de finalas de XIII amb, a 17h45, l’oposicion Lesinhan-Limós pel bloquièr d’Elèit 1
Narbona reçauprà aqueste dissabte 3 de junh las finalas dels campionats de XIII e, en particular, a 17h45 la granda finala d’Elèit 1 entre lo campion actual Limós e lo primièr de la fasa de classament: Lesinhan. E la Copa Lòrd-Derby es ja sus las laissas de l’AS Carcassona. Òc, lo País d’Aude es plan una tèrra benesida del XIII!
Mas lo país catalan e lo país tolosan prenon tanben de vam.
Elèit 1: Limós-Lesinhan en finala
Las doas mièjas finalas coneguèron de debanaments quasi similars.
Dissabte, a l’Agulha, Limós dominèt los Dragonets de St Estève-XIII catalan dins lo primièr temps per menar 26-12 a la pausa. Mas los catalans tornavan mai determinats sus la pelena e egalizavan a 34-34. Un ensag de lor segonda-linha Palavi, mai la transformacion e una penalitat menavan los limosencs sul camin de Narbona: 42-34.
Dimenge, al Molin, Lesinhan aviá retengudas las leiçons de la desfaita en finala de la Copa. Dintrèt a fum dins la partida e destabilizèt la defensa de Carcassona per marcar quatre ensages e menar 22-0. Un ensag sus la còrna tornava menar l’ASC a 22-6 a la pausa. Los Canaris marcavan dos còps a la represa e tornián a 22-18, mas una novèla pauma perduda permetiá als Verds e Blancs de refortir lor avantatge e acabar sus un 32-18, doas penalitats encapadas mai luènh.
Lesinhan e Limós se tornaràn trapar coma en 2011 a l’Egassieral. Fa 6 ans Lesinhan aviá ganhat 17-12 e, un còp de mai, partís amb las favors dels pronostics.
La partida se jogarà a 17h45 al tèrme d’una jornada de finalas.
Se venètz pas a Narbona, la poiretz seguir sus L’Equipe-21 o escotar en lenga nòstra sus Ràdio-Lenga d’Òc-Narbona.
Tolosa lo dalfin
Aquesta dimenjada, lo Championship organizava sa Dimenjada Magica (Summer bash) a Blackpool e lo Tolosa Olimpic jogava contra Halifax. Una partida que los occitans mestregèron d’un cap a l’autre per ganhar 32-22 e se posicionar en dalfins de Hull KR al classament. Dimenge, Tolosa tornarà en Anglatèrra per jogara Batley abans doas recepcions a Blanhac: Rochdale (dissabte 10 de junh, 18h30) e Londres (dissabte 17 de junh, 15h30).
La redempcion pels Dragons?
Divendres de ser, lo cambiament d’entraïnaire produsiguèt pas d’efièch positiu pels Dragons que tornèron de Salford amb la mala cargada de punts: 50-12.
Diluns de ser, los Sang e Aur tornavan trapar la pelena de Brutus e tanben Greg Bird, aprèp una partida de suspension. En fàcia, lor melhor enemic: Hull FC, promessa d’una partida nharruda. Los 8500 espectators foguèron pas deçauputs.
Lo pilar Sam Moa dobrissiá la marca, mas Hull replicava. Walsh encapava una penalitat e un tombat e los catalans menavan 9-6 a la pausa. 11-6 tre la represa aprèp una novèla penalitat del mièg de dobertura. Mas Romano pagava d’un carton jaune las decas d’indisciplina catalanas. A 13 contra 12, Hull marcava dos còps: 18-11. Un scenari tròp conegut? Non! Yaha sautava mai naut que los angleses sus un còp de pè de Walsh e marcava: 18-17. A 5 minutas de la fin, novèl còp de pè (aqueste còp: inversat!) de Walsh que trapava Gigòt a la recepcion entre los pals: 23-18 pels catalans. Un placatge desintegrador de Bird sul dobertura anglés a un mètre de la linha catalana: la pauma escapava de las mans del jogaire, mesclanha, còp de còrna! Los catalans tornan prene plaça dins los 8 primièrs de la competicion. Plaça de confirmar tre dimenge de vèspre a Widnes.
Los Dragons benefícian d’una novèla desfaita dels Lops de Warrington (12-38 contra Salford) per los passar al classament . Aqueste diluns, Widnes bat Leeds: 28-20; Wakefield ganha a Wigan: 42-30 e Castleford a Leigh: 38-0.
Australia: la partida de las partidas
En Austràlia, aqueste dimècres 31 de mai, plaça del costat de Brisbane a la primièra confrontacion entre Queensland e Nòvas Galas del Sud, la partida d’una importància màger per totes los australians, e mai la formacion de Queensland aja ganhat 10 còps sus 11 las darrièras edicions del triple afrontament annal.
Alan Roch


text:
Rabòt
Lo rabòt qu'ei un apèr de hustèr, d'ebenista, de laütièr e de tot obrèr qui trabalhi la husta. Que permet de lissar ua superfícia de husta o de'n mermar l'espessor. Qu'ei constituit d'un quadre de husta (o de hèr peus mei modèrnes) dab un horat e d'ua lama d'acèr de despassa entà nhacar lo tròç de husta de tribalhar.
Los laütièrs que n'emplegan de mei petits entà curar la vòuta de la taula e deu hon deus vriulons.
Los rabòts mei grands que son aperats garlòpas.
A cada passatge deu rabòt fins tròç de hustas que son produsits (que son aperats mensonjas en gascon).


text:
Hola amics de la Calandreta. Hem rebut el vostre paquet. Ens ha agradat molt. Hem llegit els textos i hem mirat les fotos. Hem penjat les nadales en un mural que hem penjat a la Sala Central de l’Escola.
Archive for decembre 2010
Hem rebut el parquet
Posted in Badalona, tagged etwinning, mural, nadal, nadales, paquet, postals on decembre 17, 2010| Leave a Comment »
Lo castèl de Puèi Martin
Posted in Uncategorized on decembre 10, 2010| 2 Comments »
Aquel castèl que domina la val de la Beuna, es estat construsit al sègle XIII (cap a 1270). Foguèt pres pels Angleses pendent la guèrra de Cent ans, e destrusit pels còssols de Sarlat. Cap a 1450, Rodulphe de Sant Clar lo tornèt bastir per i demorar.
Aquel castèl es estat restaurat en partida al sègle XIX pel marqués de Carbonnier de Marzac, aujòl dels proprietaris actuals.
Màrius, Nino
la cauna de Vilars
Posted in Uncategorized on decembre 10, 2010| 2 Comments »
La cauna de Vilars es dins lo Peirigòrd negre, pròche de Brantòsme.
Formada 150 milions d’annadas a, a l’èra del Jurassic, la cauna de Vilars es un cap d’òbra de la natura e del temps. La descobèrta d’aquela cauna se faguèt en 1953 : aquela cauna o balma naturala, presenta de colonas mineralas espectacularas, son d’estalactitas e d’estalagmitas.
Podètz remirar aquestas concrecions sus la fotografia junta.
Manon, Emeline, Axelle e Manon
La region de Sarlat e lo Peirigòrd negre
Posted in Uncategorized on decembre 10, 2010| 1 Comment »
Bonjorn amics,
Vos presentarem qualques documents sus Sarlat e sa region per çò qu’una estagiària regenta d’aquela region venguèt dins nòstra escòla.
Dins lo Peirigòrd negre, podèm trobar fòrça polits pargues e jardins, caunas, avencs, castèls, païsatges e ostals trogloditics.
Aqui vesètz un vilatge del Peirigòrd negre (se ditz negre benlèu per çò qu’es plan fosc pr’amor dels arbres, e tanben pr’amor qu’es una region qu’i amassan fòrça « trufas negras » o rabassas.)
Manon e Emeline


text:
Extraches de l'article de Robèrt Lafont publicat dins la revista OC, numèro 208-209-210, abrial-decembre de 1959. Es estat tornarmai publicat en 2011 dins Lenga e país d'òc, numèro 50, pagina 9. Ortografia modernizada
Leis idèas dins la batesta
La Renaissença demòra en espèra dau grand dialòg amb un pòble. Podèm pas faire sensa. E l'espèra se fai despachativa. [...]
Vesent montar non pas l'endolible dau poeta, mai la jovença d'ara, pense aquesta passa que dins vint ans la partida serà jogada : lei darriers parlaires de l'occitan seràn venguts tan rars e tan vièlhs au mitan de la molonada que nosautres escriurem una lenga mòrta. Bèla victòria, nòstra bibliotèca occitana pariera a la de Guillaume Budé ! Lei quauquei combats ganhats seràn de paure pes d'aquela ora d'ailà. La lei d'ensenhament de 1951, siam segurs que lo vièlh centralisme la laissèt passar fin finala perque se jutjava qu'arribava tròp tard. D'efiech son pas nòstrei resultats preciós, daverats au pretz de tant d'esfòrç e de passion qu'an butat dins lo servici de la lenga lei millions de jovents que nos faudriá.
Luòga que se ara la jovença nòstra èra convincuda, leis amenaças vendrián nòstre astre. La reoccitanizacion s'encaminariá. Dins vint ans auriam la victòria. Siam ara responsables de çò que se va passar. Ara e non pas deman. Nosautres e non pas nòstres fius. A l'ora d'ara lei flaquieras, leis alònguis, lei besuquitges son de crimis contra la lenga. Es ora de prene lei proclamacions mai ferotjas dau vocabulari felibrenc, lo famós "barri de carn", lei "bolets roges" en defòra dei misticas que n'avèm plus lo temps, dins lo sentit de coratge simplament.
Es a dire que i aurà plus d'idèa per nos menar ? Seriá nèci de o pensar. Mai leis idèas venon fòrça ben dins la batesta. D'idèas nòvas, çò dise. Es passat de luenh lo temps de "mantenir", lo temps d'un acantonament. Fau luchar ai luòcs de la mai granda desoccitanizacion, dins la civilizacion vilarda, èstre partidaris de son sègle per utilizar son sègle. Aqueu cambiament de basas deu metre en bolovèrsa tot çò que s'es pensat en cò nòstre. Avèm ges d'autre mejan d'accion que de sempre remirar çò que serà lo mond dins vint ans e de trabalhar en consequéncia. Se siam pas mai afeccionats d'avenir que lei que nos enròdan, eli se passaràn de nosautres.
Nosautres, nòstre espèr es que la civilizacion occitana aga viscut fins au ponch que vendràn destemporivas lei fòrças que nos condemnèron a la mòrt lenta. Per parlar clar, fins au ponch que l'adesion nacionala siá plus necessària a un reviure culturau. Dins aquel esperit manderiam l'idèa, quauqueis uns, i a uech ans, d'un neoregionalisme. Demòre sus aquela posicion qu'es pas de sistèma, mais de principi.
Mai crese que lo progrès de l'idèa serà foncion dau progrès deis actes. Actes malaisits dins d'entremièjas dificilas, dins un país bolegat de problèmas sociaus e politics que semblan estrangiers a nòstra batèsta, dins un mond que son evolucion pren de còcha a faire virar la tèsta e perdre l'estela. Mai avèm pas causit nòstre moment.
Vese de tot costat nàisser leis embroncas e créisser lei baranhàs. Mai vese tanben de signes positius, de brancas sauvarèlas, de camins delargats : una vida mai viva en Occitània per encausa de la transformacion dau país, lo complèxe de "patés" que recula, l'ajuda que pòt nos venir, benlèu, dei mitans que n'esperaviam qu'ostilitat i a vint annadas solament. Tota evolucion a sei doas fàcias. Es dins aqueu borbolh que sonam una generacion occitanista nòva, una generacion d'ofensiva e plus ges d'aparament. A la mai granda responsabilitat deu respòndre la mai granda audàcia.
Dins aquela espèra quauqueis uns que siam nos siam apassionats de catalanisme. Per nòstreis ainats lo catalanisme èra una semblança ; per nosautres es una dissemblança que nos ensenha. Mai, seriós, pensam possible de nos rescontrar totei, Catalans e Occitans, dins un moment futur de l'istòria, se Catalonha traspassa son malastre actuau, perseguís son evolucion, donat qu'Occitània enfortiga sa reviudança segon de critèris nòus.
Coma d'autre costat nos afortissèm escrivans francés. Un afrairament sens bestorn amb la familha deis escrivans francés deu marcar la fin d'un cantonalisme despechós e illusòri. Es una etapa tant importanta coma lo catalanisme dins lei letras d'òc. L'escrivan nòstre deu èstre present dins totei leis implicacions de sa cultura, e pas aver paur de s'afortir dins un quadre nacionau, lo vertadièrament vivent.
[...] L'avenir ? L'avenir serà lèu aquí per nos jutjar. Au mens esperem-lo amb bòna consciéncia e per aquò fagam nòstre degut ara. O diguère mantun còp : l'occitanisme es una mena de morala. Es a dire una responsabilitat. E anarai quèrre per estigmatizar l'immortalitat aqueu brave Pau Arèna que seriá ben estonat d'aquò, pecaire, se viviá, e que simboliza en tota simplicitat braveta una pontannada acabada :
M'en vau l'ama rabida
D'aver pantaiat ma vida.
Lei letras d'òc son pas de vacanças solelhosas e margalhadas de pantais. Son la mòstra solària ont s'escriu lo destin d'una cultura. Caduna nos truca, la darrièra assuca.
Robèrt Lafont


text:
Gosselming
Gosselming es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La comuna, #que la majoritat del territòri n'a constituit de bòscs, se situa a aperaquí uèch quilomètres al nòrd-oèst de Sarrebourg.
La commune, dont la majorité du territoire est constitué de forêts, se situe à environ huit kilomètres au nord-ouest de Sarrebourg.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La localité, #qu'a citat al Mièja Edat per las primièras fes jos la forma Gozhelminge (o Gocemenges en 1213), es totalament destruit pendent la guèrra de Trenta Ans. Part del domeni episcopal de Sarrebourg, donat en fief als senhors de Fénétrange, de contunh al pòrti de Lorraine. Lo pòble a amassat al reialme de França dempuèi 1766.
La localité, qui est citée au Moyen Âge pour la première fois sous la forme Gozhelminge (ou Gocemenges en 1213), est totalement détruit durant la guerre de Trente Ans. Partie du domaine épiscopal de Sarrebourg, donné en fief aux seigneurs de Fénétrange, puis au duc de Lorraine. Le village est réuni au royaume de France depuis 1766.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Ports (Indre e Léger)
Ports es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo territòri communal a adaigat pels rius Creuse e Viena. Lo confluisson d'aqueles dos corses d'aiga es sul territòri de la comuna. Limitrophe De la municipalitat de Pòrt-de-Pilas, Pòrts es de còps trucats Pòrts-sus-Viena.
Le territoire communal est arrosé par les rivières Creuse et Vienne. Le confluent de ces deux cours d'eau est sur le territoire de la commune. Limitrophe de la commune de Port-de-Piles, Ports est parfois appelée Ports-sur-Vienne.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Taiac
Taiac (oficialament en francés Tayac) qu'ei ua comuna Occitana deu departament de Gironda de la region Nòva Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Silicòna
La silicòna es una denominacion generala d'un ensems de polimèrs sintetics fòrça variats en composicion e usatges. La silicòna es inèrta e establa a nautas temperaturas, çò que la fa utila per una granda varietat d'aplicacions industrialas, coma lubrificants, adesius, impermeabilizants, e dins d'aplicacions medicalas, coma pròtesis valvulàrias cardiacas e implants mamaris.
En quimia organica e organometallica la silicòna es un compausat format d'atòms d'oxigèn e silici alternats. Aqueles darrièrs se pòdon s'incerir dins un sistèma organic e las proprietats de la silicòna variaràn segon lo tipe de sistèma organic que tenèm.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Ladenburg obtenguèt per primièr l'òli de silicòna en 1872, mas lo pionièr de l'estudi d'aquesta sintèsi foguèt Kipping qu'inicièt aqueste camp en 1901. Pasmens, aqueste material comencèt a èsser important fins que Staudinger, prèmi Nobel en 1953, faguèt las primièras polimerizacions. Fin finala, Rochow and Müller en 1945 desvolopèron un metòde força rapid per preparar lo monomèrs de silicòna.[2]
Proprietats fisicas[modificar | modificar la font]
- Elasticitat granda; aquò a causa que lo ligam Si-O-Si es fòrça flexible.
- Excellenta resisténcia a la temperatura (de -80 °C a + 250 °C)
- Pauca absorcion de l'umiditat
- Estabilitat dimensionala
- Antiaderéncia
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
- Nauta resisténcia a temperaturas extrèmas.
- Mecanicament estable dins un larg espèctre de temperaturas.
- Excellent antiaderéncia.
- Utilzabla en forn, microondas e lavavaissèlas, e congelador.
- Resistent a l'aiga cauda, detergents e autras substàncias agressivas.
- Inodora e insipida (segon la formulacion).
- Ipoalergenica.
- Igienica: favoriza pas la creissença dels fongis o bacterias.
- Facil de netejar.
- Se fond pas.
- S'oxida pas.
- Non toxic.
- Resisténcia als rais ultraviolats, a l'ozon e als produchs quimics.
- Durabilitat fàcia als cicles de temperatura.
Sintèsi de las silicònas[modificar | modificar la font]
La reaccion fondamentala que seguís tota formacion d'un polimèr de silicona es:
La força directitz d'aquesta idrolisi correspont al ligam Si-O de nauta energia:
E(Si-Cl)=381 kJ/mol
E(Si-O)=452 kJ/mol[3]
Segon lo tipe de organometallic, se pòt obténer mai de polimèr mai o mens longs e tanben de diferents embrancaments. Donc, podèm aver diferents reactius:
Sintèsi industriala[modificar | modificar la font]
Dins l'indústria s'utilizan de procèsses dirèctes, coma lo Rochow-Müller, per la produccion de metilclorosilans (los reactius de la sintèsi dels polimèrs de silicòna):
MeCl + Si/Cu → MenSiCl4-n
Se trabalha a de temperaturas de 300 °C e amb una proporcion de 9:1 del catalizador Si/Cu. Lo catalizador aumenta la velocitat de la reaccion a causa de la polarizacion negativa del silici a causa de son union amb lo Cu. Aiçò provòca un aument considerable d'atacas electrofílicas al Si.
La produccion de silicònas a escala industrial utiliza tanben l'idrolisi de l'organoclorosilan, e donc, utiliza de tractaments termics en preséncia de quantitats cataliticas de H2SO4, sovent après aver addicionat d'agents de crosament. L'acid catalitic provòca la reaccion anant cap a la formacion de cèrts produchs, e l'agent de crosament s'addiciona al polimèr dins unees espacis d'aqueste. Aquò dona una granda varietat de proprietats a las silicònas.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Mendonca, D; Leitao, DS; et al «An unusual case of pulmonary embolism» (en anglès). Respir Care, 2012 Aug; 57 (8), pp. 1345-7. DOI: 10.4187/respcare.01555. PMID: 22348969 [Consulta: 19 febrer 2016].
- ↑ Elschenbroich, Ch; Salzer, A «Organometallics» (llibre) (en anglès). Editorial VCH, 2ª Ed. ISSN: 0895739836 [Consulta: 15 juny 2009].
- ↑ Lide, D «Handbook of Chemistry and Physics.» (llibre) (en anglès). Editorial CRC Press, 82ª Ed. ISSN: 0849304822 [Consulta: 15 juny 2009].


text:
1214
Aquesta pagina concernís l'an 1214 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra acomençada l'annada precedenta (→ 1213) còntra Flandra e Anglatèrra que foguèron jonhadas per lo Sant Empèri. En febrier, lo rèi Joan d'Anglatèrra desbarquèt a La Rochèla e acomencèt de recebre la somission dei senhors d'Aquitània, de Peitau e de Lemosin. Pasmens, Felip II — supausat ocupat per leis operacions en Flandra — repostèt rapidament e arribèt dins la region tre lo mes d'abriu. Joan d'Anglatèrra refusèt lo combat e se retirèt vèrs lo sud en direccion de Bordèu.
Òr, lo rèi de França podiá pas perseguir son adversari durant de mes car deviá s'entornar sus la frontiera nòrd. Se dirigiguèt donc vèrs Anjau onte recebèt lei juraments de fidelitat de mai d'un senhor de la region e destruguèt lei castèus de Bressuire, de Toars e de Cholet qu'èran tenguts per de fidèus de la causa anglesa. Puei, fisèt la defensa de la Vau de Léger au duc Pèire de Bretanha, au senescau Guilhem des Roches e au prince Loís. En junh, Joan d'Anglatèrra passèt lo riu a Nantas e assetjèt lo castèu de la La Roche-aux-Moines, basa principala dei Francés dins la region qu'èra defenduda per Guilhem des Roches. Pasmens, lo 2 de julhet, l'arribada de renfòrç dirigits per lo futur Loís VIII entraïnèt la panica de l'armada anglesa qu'abandonèt armas e bagatges sensa combatre. Lo 15, Joan d'Anglatèrra èra rebutat a La Rochèla e lo prince Loís menèt divèrseis expedicions punitivas còntra lei senhors qu'avián abandonat lo camp francés.
En parallèl, l'emperaire germanic Otton IV, aliat d'Anglatèrra, reüniguèt sei fòrças, renfòrçadas d'aquelei dau Comtat de Flandra, dins la region de Valenciennes. Lo 27 de julhet, foguèt vencut per Felip II a la batalha de Bouvines. Lo còmte de Flandra, Ferrand de Portugal, e lo còmte Reinaud de Dammartin foguèron capturats sus lo prat batalhier. Lei fèus dau segond foguèron confiscats per lo rèi de França que lei fisèt a son fiu Felip Hurepel. De mai, après aquela desfacha, Joan d'Anglatèrra s'entornèt en Anglatèrra onte foguèt rapidament ocupat per de trèbols intèrnes (→ 1215). De son caire, Otton IV perdiguèt son títol imperiau e moriguèt isolat quatre ans pus tard.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Jin[modificar | modificar la font]
Còp d'estat militar còntra l'emperaire Wanyan Yongji que foguèt remplaçat per lo nebòt dau Heishilie Hushahu, Wanyang Xun. Heishilie Hushahu negocièt ambé lei Mongòls lo pagament d'un important tribut per arrestar la guèrra. Deguèt tanben amaisar lei partisans d'una perseguida dei combats, especialament lo generau Li Ying, venceire de mai d'una batalha còntra lei Mongòls en 1213, qu'èra a assaiar d'organizar una emboscada còntra Genghis Khan. Pasmens, tre lo començament, aquel acòrdi de patz èra minat per de diferéncias d'interpretacions : lei Mongòls pensavan aver establir una vassalizacion permanenta dei Jin mentre que lei Jurchens penchavan solament aver pagat per la retirada dei nomadas e èsser demorats totalament independents.
Empèri Mongòl[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra de conquista de l'Empèri Jin. A la prima, lo pilhatge generalizat dau plan dau nòrd de China acomençat l'annada precedenta s'arrestèt e lei Mongòls negocièron l'aplant dei combats ambé l'emperaire novèu de l'Empèri — eissit d'un còp d'estat militar — qu'èra lèst a de concessions importantas. D'efèct, abandonèt lo nòrd de son territòri e acceptèt de venir tributari de Genghis Khan. Pasmens, tre lo començament, aquel acòrdi de patz foguèt minat per de diferéncias d'interpretacions. Lei Mongòls pensavan aver establir una vassalizacion permanenta dei Jin mentre que lei Jurchens penchavan solament aver pagat per la retirada dei nomadas e èsser demorats totalament independents.
Empèri de Nicèa[modificar | modificar la font]
Victòria importanta que permetèt ai Bizantins de Nicèa d'annexar plusors territòris situats lòng de la Mar Negra au detriment de la dinastia bizantina de Trabzon. Aquò permetèt a Teòdor Lascaris de donar una basa territòriala fòrta au sud-èst de Constantinòple a son estat.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Medecina[modificar | modificar la font]
Premiera observacion dau ròtle dau pus durant una infeccion per lo mètge italian Uc de Luca. Capitèt tanben d'utilizar dau vin coma antiseptic.


text:
1737
Aquesta pagina concernís l'an 1737 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Oman[modificar | modificar la font]
Afeblit per la guèrra civila començada en 1719, Oman deguèt faciar d'incursions iranianas destinadas a ocupar lo litorau.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Sira
Sira (oficialament en francés Siran) es una comuna occitana de Lengadòc situada dins lo departament d'Erau e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Leon Còrdas (1913-1987) : autor nascut a Sira.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Escriure e cooperar fa part de la formacion.
La còla APRENE 1 publica un numèro de son jornal a la fin de cada estagi a Besièrs.
Cada numèro es portat per un cap redactor diferent qu’a la responsabilitat de coordenar lo trabalh de la còla e de garantir la sortida del jornal en temps e ora. Los articles son legits, corregits e validats par l’ensem del grop.
Lo jornal es difusat en version electronica e en version papièr demest lo mitan occitan e de l’ensenhament.
Se desiratz o reçaupre vos podètz marcar en mandar un messatge a formacions@aprene.org


text:
Lhoumois
Lhoumois es una comuna peitavina, situada dins lo departament de las Doas Sèvras e la region de Peitau-Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Lhoumois a limitat a l'oèst pel Thouet, un afluent de la Loire.
Lo bourg de Lhoumois, traversat per la rota départementale 121, se situa en de distàncias orthodromiques, dotze quilomètres al nòrd-es de Parthenay e setze quilomètres al sud de Airvault.
La commune de Lhoumois est limitée à l'ouest par le Thouet, un affluent de la Loire.
Le bourg de Lhoumois, traversé par la route départementale 121, se situe en distances orthodromiques, douze kilomètres au nord-est de Parthenay et seize kilomètres au sud d'Airvault.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Sus la mapa de Cassini en representant la França dintre 1756 e 1789, lo vilatge a identificat jol nom de Lhommois.
Sur la carte de Cassini représentant la France entre 1756 et 1789, le village est identifié sous le nom de Lhommois.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Dempuèi l’an 1996 se celèbra a la vila catalana de Castellbò (Alt Urgell) lo Mercat Catar per remembrar lo sieu passat amb los Bons Òmes. Ongan, pendent la dimenjada dels jorns 11 e 12 d’Agost, se realizèron de divèrsas activitats ligadas.
La pluèja empediguèt l’excursion planificada que recorriá dempuèi Castellbò fins al pòble vesin de Turbiàs un tram del Camin del Darrièr Catar, que remembra lo trajècte del darrièr Perfièch conegut, Guilhèm de Belibasta. Mas foguèt substituida per una interessanta passejada per la vila, ont l’istorian Carles Gascón expliquèt l’istòria de Castellbò e los sieus monuments mai importants, coma la glèisa de Santa Maria de Castellbò e lo castèl.
Mercat Catar de Castellbò
Pendent la dimenjada se celebrèron de representacions de “Arnau de Castellbò, lo vescomte de fèrre”, que mejançant divèrses actes repartits pel pòble, explicava l’istòria del vescomte Arnau. Aquel nòble mantenguèt de divèrsas disputas amb la Glèisa (sustot amb l’avescat de la Seu d’Urgell) e aculhiguèt a la vila Bons Òmes perseguits per l’Inquisicion. Fòrça ans après la siá mòrt, lo sieu còrs foguèt trach del cavòt, e Arnau foguèt jutjat per erètge, amb la siá filha Ermessenda tanben defunta, e declarats colpables, los sieus còrsses foguèron cremats e los cendres lançats al vent. Aquela cruseltat enforisquèt los abitants de Castellbò.
La relacion de Castellbò amb l’Inquisicion foguèt dolenta. Per exemple, l’inquisidor Pere Cadireta foguèt expulsat e acalhauat. E per aquel comportament amb los inquisidors, los abitants de Castellbò recebèron lo subernòm de “matasants” (qu’aucisson “sants”). En responsa, l’Inquisicion comandèt cremar la vila. La representacion nocturna de l’òbra mostrèt aquel fach, amb l’espectacle de fuòcs artificials del “Grup de Diables de la Seu d’Urgell”.
Passacarrièras medieval
Dimenge, se celebrèt lo Mercat amb fòrça stands d’artesania e demostracion de mestièrs tradicionals, passacarrièras e divèrsas activitats de caire familial.
Una autra edicion del Mercat Catar de Castellbò, que remembra la preséncia dels Bons Òmes en aquela vila.


text:
Behemoth
Behemoth es un grope de black e de death metal polonés format en 1991. Lo grope es considerat coma l'un dei fondadors dau genre black metal. Despuei l'album Demigod, Behemoth jòga mai una musica de genre death metal amb un aspècte ben pus dirècte e complèxe, e abandona un pauc l'aspècte sorn caracteristic dau black metal. La màger part deis albums de Behemoth son orientats sus de tèmas satanics e tanben de referéncias a d'autors coma Aleister Crowley, John Milton, William Blake e Howard Phillips Lovecraft.


text:
Los representants de l’Ofici Public de la Lenga Occitana al collòqui de la Federacion per las Lengas Regionalas dins l’Ensenhament Public lo 19 d’octobre passat a Montpelhièr :
- Na Charline CLAVEAU-ABBADIE, Presidenta (3ena a esquèrra),
- En Patric ROUX, 1er Vice-President (al micrò) e Na Hélène BERNARD,
- 2nda Vice-Presidenta (2nda a esquèrra).
Durant aquel rencontre, foguèron rapelats los projèctes en cors, dont lo d’un convencionament quadre pel desvolopament e l’estructuracion de l’ensenhament de l’occitan que serà signat lèu per la ministra de l’educacion nacionala, los Presidents de las Regions Novèla Aquitània e Occitània, e la Presidenta de l’Ofici Public de la Lenga Occitana.
La FLAREP – Federacion per las Lengas Regionalas dins l’ensenhament public –
La FLAREP es nascuda a Baiona en novembre de 1987. Recampa las associacions o federations principalas de parents d’escolans e/o d’ensenhaires qu’òbran per lo desvelopament de las lengas regionalas dins lo servici public d’educacion. Es subvencionada per lo Ministèri de l’Educacion Nacionala. Es un instrument de ligason entre los establiments escolars, l’administracion e los parents d’escolans.
Sus las basas de sa plata-forma de 1988, creèt al travèrs de l’exagòn un malhum d’escambis d’informacions e coordonèt una dinamica de valorizacion d’aquelas lengas que representan uèi tant de ponts de comunicacion en Euròpa.
Identitat e alteritat
Al moment que, d’en pertot dins lo mond, de concepcions identitàrias barradas semondon la paur e la mòrt, al moment que, en cò nòstre, s’afortisson las ideologias de l’exclusion,volèm mostrar que la reconeissença e la coneissença de las lengas regionalas pòdon e devon representar una dobertura d’esperit, una concepcion dobèrta de la ciutadenetat. Aqueste collòqui vòl pausar la question d’un punt de vista filosofic general, mas tanben l’abordar en partent de nòstras practicas d’ensenhament.


text:
Per Patric
Lo primièr còp, lo primièr còp qu’ai rescontrat qu’ai vist ma mìa
Lo primièr còp, lo primièr còp èra au mercat de Cracovìa
E dins mon còr, e dins mon còr m’an dessarat una sagèta
E dins mon còr, e dins mon còr me siòi cantat ma cançonèta
Quand lo solèu se farà matinièr ièu tornarai bèla Alicja
E los aucèls se faràn chivalièrs e t’aimarai
E mai d’un còp e mai d’un còp avem bastit nòstra amorèta
E mai d’un còp e mai d’un còp nos siam aimats sus la placèta
La solelhada d’un café e lo temps d’un passa-carrièra
La solelhada d’un café e la retornèla guerrièra
Lo darrièr còp, lo darrièr còp qu’ai rescontrat qu’ai vist ma mìa
Lo darrièr còp, lo darrièr còp èra au mercat de Cracovìa
E dins mon còr, e dins mon còr una dolor ara s’amaga
E dins mon còr, e dins mon còr una dolor coma una plaga
Vos cal connectar per poder postar de comentaris.
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text:
1136
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1136 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Principat d'Antioquiá[modificar | modificar la font]
Maridatge entre Constança d'Antioquiá e Raimon de Peitius que venguèt lo cap vertadier dau principat marcant la fin de la regéncia de Folc de Jerusalèm.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- Savasorda, rabin, matematician e sabent.