text:
Aquitan
L’aquitan es una lenga anciana que sembla èsser vesina del basc e un substrat del gascon. Seriá estat parlat pels aquitans abitants un airal que correspond a las províncias romanas de Gàllia Aquitània puèi de Novempopulània: entre Pirenèus e Garona, airal mai tard conegut jol nom de Vasconia, abans la conquèsta romana e benlèu fòrça mai tard fins a l’Edat Mejana anciana.
Se sap pas gaire de la quita lenga mas son airal es plan establit per la preséncia de caractèrs aquitans dins la toponimia. Cobrís subretot l'airal linguistic de Gasconha e Bascoat. Los rèstes arqueologics, la toponimia e l'istòria semblan suggerir qu'èra un dialècte o un grop de dialèctes de lenga protobasca, d'ont lo nom de basc arcaïc[1]. Las pròvas mai importants son d'inscripcions latinas Votivas e Funeràrias trobadas en Nautas Pirenèus que contenon fins a dos cents noms personéls o noms de dieus. Un dels dialèctes del basc permetèt de donar un sens a aqueles noms. Mas es possible qu'al contrari siá una lenga anteriora que faguèt manlèus al basc[2].
Lo tèrme « aquitan » tanben foguèt emplegat al sègle XIX per nomerar tot[3] o partida[4] del gascon parlat en Aquitània.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
L'origina d'aquela lenga es desconeguda e se confond amb aquela del basc. Se consideram que l'aquitan s'apròcha mai o mens de l'aujòl de la lenga basca, existís alara fòrça teorias sus son origina. Entre autres ipotèsis, se dich que lo pòble protobasc, present abans los Cèltas, davalanvan simplament dels abitants preïstorics (al mens que ne siá que pas d'una partida d'entre eles). Se seriá trapat de mots pròches dins los monts del Caucàs alar qu'i a pas de migracion coneguda e/o istorica entre aquelas doas regions fòrça alunhadas: lo meteis fenomèn de conservacion de la lenga de las populacions preïstoricas podèt s'i produire; aquel argument se cal relativizar, d'un costat a causa d'aquela proximitat es ipotetic, d'autre costat a causa de las fòrça lengas del Caucàs ne son pas originari. Lo lingüista e bascològ francés Michel Morvan supausa un vast substrat preindoeuropèu s'espandissent sus gaireben tota Eurasia, d'ont los tèrmes comuns levats en basc e dins las lengas del Caucàs, mas tanben dravidian, en Asia centrala, en burushaski e quitament al delà cap a l'Asia extrèma orientala. Cf. per exemple la correspondéncia malés /indonesian biji = gran, tagalòg binhi "id." e basc *binhi > bihi "id." o lo waray guti "pichon, pauc" e basc guti "id.". Cal comprene qu'i a de parentats pròches e de parentats alunhadas (tèrmes preïstorids residuals). Alara d'entre las parentats mai pròchas i a lo paleosarde que d etèrmes son identics al basc: aritz "garric", ospile "luòc fresc", gorru "roge" (basc gorri), berri, etc.
I a d'autres ipotèsis e teorias sus l'origina de l'aquitan:
- lo protobasc es una lenga portada dels pòbles qui se son establits dins la zona a la fin del paleolitic superior La teoria s'apièja sus l'observacion de Miguel de Barandiaran segon que aitz, aitzur, aizkora significan respectivément « pèira », « aissada » e « destral ». Sols de pòbles que coneisson pas lo metal utilisariá la meteissa raíç per « pèira » e « destral »; cal pasmens notar que las aisinas de pèira aviá tanben, e per definicion, lo Neolitic;
- l'aquitan seriá ligat a las lengas caucasencas (que l'apartenença a una sola familha es pas mostrada). Segon unes autors, l'aquitan amb l'etrusc e d'autras lengas desapregudas, forman superfamilha dené-caucasenca. De representants modèrnes d'aquela familha serián, entre autres, de lengas caucasencas, lo burushaski e la lenga dels Amerindians de la familha na-dené en America del Nòrd. Pasmens, l'ipotèsi de la familha dené-caucasenca es fòragetada per la majoritat dels lingüistas;
- l'aquitan seriát arribat del nòrd de l'Africa. Aquela teoria es relativa al grop vasco-iberic, que vei en l'ibèr una lenga parenta al basc (una teoria popularizada per Humboldt). Alara los Bascs e los Ibèrs serián parents als Berbèrs e a d'autras lengas africanas.
Totas aquelas teorias son remandadas per manca de pròvas, levat lo vasco-iberic. Aquela darrirèra es la sola teoria que contunha a èsser fòrça discutida dins los cercles dels lingüistas qu'ambedoas lengas an de similituds sufisentas per establir un cert tipe de relacion. Mas lo basc modèrne ajudèt pas gaire a la compreneson de tèxtes ibèrs que demoran plan escurs.
Tanben existís d'indicis d'una relacion plan ancianas entre los Aquitans, los Ibèrs e los pòbes de la còsta cantabrica, anteriora a las invasions indoeuropèas dels Cèltas. De grops de consonantas coma lo -sc- dins los noms de tribús, e la sonorizacion de la sequéncia -nt- indoeuropèa en -nd-, e las semblanças entre de noms de dieus lusitanians e aquitans son unes dels elements qu'apièjan aquela afirmacion.
Sembla que l'airal de l'Aquitan e dels Pirenèus siá estat fòrça romanizat, en consequéncia la lenga a pas subreviscut dins gairetot lo territòri (ara dominat per de lengas romanas coma l'occitana gascon, lengadocian, o aragonés, o lo catalan). Al subjècte del basc parlé en Iparralde (lo Bascoat nòrd) seriá una subrevivença de l'espandiment originala de la lenga a l'epòca romana. Pasmens, i aurà pas de coïncidéncias sistematicas entre la localizacion actuala de basc e aquela ont lo protobasc seriá estat parlat al moment de la conquèsta romana: los tèxtes antics de l'actual Bascoat de l'Oèst son pas en basc e fòrça elements toponimics son indoeuropèus, çò qu'explica la teoria de l'euskarizacion tardièra.
En Hegoalde (Bascoat del sud), semble que la lenga se siá quitament espandida, arribant a l'Edat Mejana anciana a son espandiment maximal. Lo basc s'èran espandit dins de zonas de La Rioja e Burgos, per se retirar enseguida. Le procediment de retirada qu'es pas clar foguèt arrestat per las recentas mesuras de proteccion.
Relacions amb d'autras lengas[modificar | modificar la font]
Se lo rapòrt amb lo protobasc es acceptat, alara la lenga aquitaina auriá pas cap d'autra lenga relativa coneguda pel mond. Es un isolat. Lo gascon, pasmens s'es de lenga romana, conten un lexic, una gramatica e una sintaxa que se pòt explicar sonque per un substrat aquitan. Per analogia, lo basc actual podèt identificar un cert nombre de mots d'origina aquitània dins le gascon. Pasmens se de mots gascons d'origina aquitània se retrapan quitament pas dins lo basc modèrne. Lo lengadocian miègjornal possedís de singularitats identicas al gascon qu'explicarián per l'influéncia aquitània.
Lo rapòrt de l'aquitan amb le basc modèrne pò se veire aisidament:
L'utilizacion d'aqueles mots e dels elements dins los noms en basc medieval es plan coneguda, çò que mòstra qu'i a una continuitat istorica al nivèl lingüistic entre l'èra preromana e l'Edat Mejana. Pasmens, de noms aquitans an pas cap d'equivalent modèrne.
Fòrça noms en aquitan, subretot los noms de dieus, son d'origina ibèra. Comparam de noms d'aquitan de basas antroponimics ibèrs.
Geografia[modificar | modificar la font]
I a de signes de relacion entre Occitània e los Bascs dempuèi de temps fòrça ancians. Pendent la conquèsta romana de Gàllia per Juli Cesar, la Gàllia Aquitània èra lo territòri entre Garona e Pirenèus. Abitat per una tribú de cavalièrs, Cesar diguèt qu'aqueles darrièr èran fòrça destriats en cotumas dels autres Galleses e lor lenga diferenta de la lenga celtica de la Gàllia. Lo fach que pendent l'Edat Mejana, aquel territòri se nomenava Gasconha, un nom venent de Vasconia, e pareissent al mot basc, a pas cap de valor per l'Antiquitat, qu'aquel tèrme ven de l'invasion dels Vascons en 587 (abans, se nomenava la region Novempopulània). Fòrça signes indican que l'aquitan seriá estat parlat pels Pirenèus, al mens fins al Val d'Aran. Los noms de luòc que s'acaban per -os, -osse, -ons, -ost e -once son considerats coma d'origina aquitània.
La situacion al sud dels Pirenèus es fòrça mens clara que las informacions istoricas son limitadas. Los Caristas, los Varduls e los Autrigons, qu'ocupèron gaireben tota la region oèst, del Bascoat istoric, son mai sovent considerats coma d'Indoeuropèus (tot coma los Cèltas) e los aujòls dels Cantabres, abitant ami a l'oèst. Una meteissa lenga pòt èsser parlada per d'etnias fòrça diferentas e al contrari una meteissa etnia pòt aver adoptat una lenga diferentas segon la region: de biais general, cal donc plan destriar las doas. En efièch, una lenga fòrça parlada pòt se substituir a las lengas localas que s'atudant. D'etnias diferentas poirán donc l'adoptar par comoditat e, al contrari, de populatcons d'una meteissa etnia mas separadas acaban per parlar pas mai que la lenga dominanta de lor region. Per exemple un bascofòn podava èsser pas Basc e un Basc actual pòt parlar pas la lenga basca.
Pel periòde postroman, los primièrs tèxtes coneguts - coma aqueles de la region del Guipuscoa - venon pas d'abans l'Edat Mejana. Çò que fa mai delicata l'identificacion de la lenga parlada dins aquela region, mas fa pensar que lo territòri èran benlèu pas poblat bascofòns (teoria l'euskarizacon tardièra). Los Vascons, qu'ocupavan la Navarra actuala, son mai sovent assimilats als Bascs (Vascos), lor nom essent l'una de las pròvas mai importantas. En 1960, una estèlas amb de noms aquitans foguèron trobadas a Lerga e poiriá enforçar l'idèa que los Bascs e Aquitans èran pròches.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Aquitans
- Bascs
- Euskarizacon tardièra
- Gàllia Aquitània
- Gasconha
- Gascons
- Ibèrs
- Lenga basca
- Gascon
- Lenga ibèra
- Novempopulanie
- Protobasc
- Vascons
- Lingüistica
- Lista de lengas del Mond
- lenga per familha
- Lista de lengas del Mond
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Système universitaire de documentation
- (fr) (es) (en) (pt) [1] Le blog sur l'origine aquitaine du basque
- (fr) La lenga aquitània sintèsi al subjècte.
- (es) Imatges d'inscripcions en aquitan.
- (es) La lenga aquitània per Jesús Rodríguez Ramos.
- (en) L'istòria del Basc, una pagina de Larry Trask.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (en) Robert Lawrence "Larry" Trask, The history of Basque, London, New York, Routledge, , 458 p. (ISBN 0415131162 et 9782908132014, OCLC 34514667, lire en ligne)
- Koldo Mitxelena (1954) De onomástica aquitana, dans les Pyrénées 10, 409-458
- Joaquín Gorrochategui (1993) La onomastica aquitana y su relación con la ibérica, dans Lengua y Cultura en la Hispania Preromana, p. 609-634.
- Michel Morvan (1996) Les origines linguistiques du basque, Bordeaux.
- (de+en) Theo Vennemann gen. Nierfeld et édité par Patrizia Noel Aziz Hanna, Europa Vasconica, Europa Semitica, Berlin; New York, De Gruyter Mouton - Walter de Gruyter, coll. « Trends in Linguistics: Studies & Monographs », , 977 p. (ISBN 311017054X et 9783110170542, OCLC 52257716, lire en ligne)
- (es) Luis Núñez Astrain, El euskera arcaico : extensión y parentescos, Tafalla, Txalaparta, , 390 p. (ISBN 8481363006 et 9788481363005, OCLC 54773940, lire en ligne)
- (en) José Ignacio Hualde, Joseba Andoni Lakarra et Larry Trask, Towards a History of the Basque Language, Amsterdam; Philadelphia, John Benjamins Publishing, , 365 p. (ISBN 9027236348 et 9789027285676, OCLC 709596553, lire en ligne)
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (es) Luis Núñez Astrain, El euskera arcaico : extensión y parentescos, Tafalla, Txalaparta, , 390 p.
- ↑ Claude Hagège, Halte à la mort des langues, Odile Jacob, , 402 pages p.
- ↑ Juli Ronjat, Grammaire historique des parlers provençaux modernes
- ↑ Frederic Mistral, Tresaur dau Felibritge, entrée "dialèite"


c: text/html

text:
Acid ribonucleïc ribosomic
L'acid ribonucleïc ribosomic o ARNr es l'ARN mai abondós de la cellula. Es format d'una sola cadena de nucleotids, encara que presenta de zònas de dobla eliç a causa de sa conformacion tridimensionala. Aqueste tipe d'ARN presenta las caracteristicas seguentas:
- Fa partida de las subunitats del ribosòma amassa amb qualques proteïnas.
- Participa en la sintèsi de proteïnas dins lo ribosòma.
- Existisson de divèrses tipes d'ARNr, cadun amb una talha e estructura caracteristica.
Los ARNr son classificats tradicionalament segon lor coeficient de sedimentacion, mesurat en svedbergs (S). Dins los organismes procariòtas existisson tres ARNr distints (5S, 16S e 23S) e dins los organismes eucariòtas quatre (5S, 5'8S, 18S, 28S). Dins los procariòta, los ARNr 23S e 5S fan partida de la subunitat màger dels ribosòmas, alors que l'ARNr 16S fa partida de la subunitat mendre. Dins los eucariòtas, los ARNr 5S, 5'8S e 28S fan partida de la subunitat màger dels ribosòmas, alors que l'ARNr 18S fa partida de la subunitat mendre.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Que de nòu per aquel estiu ? Demest to çò que vegèri de las tendéncias (i a de cause que ne’n parlarai pas, coma las bòtas dubèrtas dels artelhs per exemple, gardarai sonque çò « portable » !) rentendrai :
• le grand retorn dels 90’s (macarèl me sentissi vièlha d’un còp !), çò mai marcant n’es le retorn del jean bleached, vèsta de jean (e autras camisas), eca… çaquelà las annadas 80 son encara aquí (e aquò durarà fins a l’ivèrn que ven !).
Le jean bleached/destroy, vèstas de jean, jean « boyfriend » (© fotòs madmoizelle.com)
• las colors de la sason : avètz la causida entre siá de clar (blanc, pèrla, gris clar, color de pèl, pastel), siá l’oposicion blanc/negre (nos la tòrnan sortir cada estiu, aquela…), siá de colors vivas (d’irange, jaune, ròse, violet, o blau, en total-look se vos plai !), siá de colors grungy (gris, quaquí, eca…) N’i a vertadierament per tot le monde !
• las matèrias : jean, plan segur, mas tanben mossolina, seda brodada, coton moletonné, brodariá anglesa, croquet, dam, e tanben lurex.
• les detalhs : bragas regussadas, matèrias soplas e confortablas, talons nauts, franjas (tendéncia indiana)…
• estampats : flors gròssas o liberty, tye&die (encara), orient 80’s (bandana, kashmir), camisetas estampadas de dessenhs figuratius, e… leopard colorisat !
• accessòris : capèl de palha, esparciatas (totjorn aquí !), panièr de palha e sac etnic, jòias naturalas.
Per resumir las tendéncias : cool, 80’s/90’s, romantica, indiana o tribala, e encara glam’ rock…
e… crisi obliga… la tendéncia « recessionista » : le concèpt es de faire de la recup’ per se faire sa mòda de l’estiu ! (n’i a tanben que parlan de « recession chic » ! E se jamai crompas quicòm, la tòca es de z-o pagar lo mens car possible, le bling-bling es mòrt, out çò que te còsta un braç (bona novèla) ! 😛 Per exemple, pel jean slim bleached de la sason, sufís de passar un còp de javel sul vòstre vièlh !) Trobarètz la vèsta de jean (stone) dins vòstres vestits del colègi (l’avètz getat ? malurosa ! cal pas jamai faire aquò quant òm sap que tot, totjorn, tòrna a la mòda un jorn !) Pel bermuda o mini-short, un còp de cisèls, le saroel normalament l’avètz ja dempuèi les estius passats, le tie&die se fa amb le demai de vòstra botelha de javel ! 😉 Le must de la sason es le « jean-boyfriend » (portar un jean tròp grand e regussar le bas) encara una tendéncia que nos costarà pas un sòu ! La vèsta d’òme tanpauc… 2 basics per acabar : trench (l’avèm ja) e perfecto (le grand retorns dels 90’s vos disiái !)
Revista de pelhas de la sason : la vèsta d’òme, de leopard, un minishort, un capèl de palha, eca… (© fotòs glamourparis.com)
Bon, un còp digerit tot aquò, soi anada faire le torn de qualques sitis, per vos trobar çò seguissent. Foguèt pas aisit (la camiseta copa basica s’aplica pas a n’aquel estiu !) e ai l’impression qu’aqueste còp son les provençals que nos van tirar l’espina del pè…
Espèra un Pauc, a Marselha, nos faguèt ja l’estiu passat dos tops que pegan completament a duas de las tendéncias de l’estiu, demonstracion :
1 -Orient 80’s bandana/kashmir ? Vos remembra pas le teissut provençal a vosautres ? Sens ne faire de tròp, tot dins lo detalh sus aquel top. (aquò + capèl de palha + minishort de jean + esparciatas = plan per l’aperetiu/la plaja/le barbacó)
2 – Camiseta amb un dessenh figuratiu ? N’i a un taben ! 🙂 (aquò + slim bleached + talons + vèsta d’òme = plan per la vila, las serardas, concèrts, dins un estil glam’rock)
Una marca que ne vos aviái ja parlat la sason passada, Les Olivades, qu’es pas una marca de vestits occitans, mas qu’es en Provença, e que fa una rauba (3) qu’es perfeita per la tendéncia romantica. Fan un sac (4) tanben, amb de teissut provençal dins un esperit que remembra l’India. Per aver a l’encòp un sac etnic e bandana/kashmir. Las esparciatas (o gaireben !) se trapan en çò de Les Tropéziennes, marca coneguda dempuèi dos estius ara, las ai, son plan confortables ! 🙂
Diversas causes, diverses endreits : las qu’an ja començat de faire las botigas an vist d’espardelhas compensadas. Las que son mostradas aquí (6) son las de la botiga basca Don Quichosse. E òc, soi anada veire tanben çò que fan los amics. Tornèm en Occitània amb una camisa de denim tindada al pastel (7), botiga Bleu de Lectoure. E a prepaus d’amics, cal anar veire les catalans Custo Barcelona (les coneisser pas es un grave pecat !), per las colors vivas, lor podèm faire fisança (8).
Bon, ara, vos daissi faire les pelharòts per trobar les pèças vintage que vos cal, chaupicar vòstres jeans, tie&die, e tot aquò ! Bon estiu ! 🙂


text:
Homo rudolfensis
Homo rudolfensis es una espècia d'ominidats apareguda i a aperaquí 2,4 milions d'annadas e dispareguda i a 1,8 milions d'annadas. Foguèt descubèrt en 1972 dins la region dau lac Turkana (alora dich lac Rudolf). Es de còps considerat coma una sosespècia pus evolucionada d'Homo habilis dotada d'una bipedia pus afiermada e d'un regim alimentari pus carnivòr. A son epòca, coabitèt ambé d'autreis espècias d'australopitècs e d'ominidats coma Homo habilis, Homo ergaster e Homo georgicus.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Ravensbourg (436)
Liste des communes
Ravensbourg
Ville de Ravensbourg, localité de l'Allemagne de 49 000 habitants.
La mairie de Ravensbourg a un site Internet.
Wangen im Allgäu
Ville de Wangen im Allgäu, localité de l'Allemagne de 27 000 habitants.
La mairie de Wangen im Allgäu a un site Internet.
Weingarten
Ville de Weingarten, localité de l'Allemagne de 23 000 habitants.
La mairie de Weingarten a un site Internet.
Leutkirch im Allgäu
Ville de Leutkirch im Allgäu, localité de l'Allemagne de 21 000 habitants.
La mairie de Leutkirch im Allgäu a un site Internet.
Bad Waldsee
Ville de Bad Waldsee, localité de l'Allemagne de 19 000 habitants.
La mairie de Bad Waldsee a un site Internet.
Isny im Allgäu
Ville d'Isny im Allgäu, localité de l'Allemagne de 14 000 habitants.
La mairie d'Isny im Allgäu a un site Internet.
Bad Wurzach
Ville de Bad Wurzach, localité de l'Allemagne de 14 000 habitants.
La mairie de Bad Wurzach a un site Internet.
Aulendorf
Ville d'Aulendorf, localité de l'Allemagne de 9 700 habitants.
La mairie d'Aulendorf a un site Internet.
Kisslegg
Ville de Kisslegg, localité de l'Allemagne de 8 500 habitants.
La mairie de Kisslegg a un site Internet.
Baienfurt
Ville de Baienfurt, localité de l'Allemagne de 7 100 habitants.
La mairie de Baienfurt a un site Internet.
Argenbühl
Ville d'Argenbühl, localité de l'Allemagne de 6 000 habitants.
La mairie d'Argenbühl a un site Internet.
Baindt
Ville de Baindt, localité de l'Allemagne de 4 800 habitants.
La mairie de Baindt a un site Internet.
Horgenzell
Ville d'Horgenzell, localité de l'Allemagne de 4 800 habitants.
La mairie d'Horgenzell a un site Internet.
Wilhelmsdorf
Ville de Wilhelmsdorf, localité de l'Allemagne de 4 800 habitants.
La mairie de Wilhelmsdorf a un site Internet.
Altshausen
Ville d'Altshausen, localité de l'Allemagne de 4 600 habitants.
La mairie d'Altshausen a un site Internet.
Vogt
Ville de Vogt, localité de l'Allemagne de 4 500 habitants.
La mairie de Vogt a un site Internet.
Fronreute
Ville de Fronreute, localité de l'Allemagne de 4 400 habitants.
La mairie de Fronreute a un site Internet.
Wolpertswende
Ville de Wolpertswende, localité de l'Allemagne de 4 000 habitants.
La mairie de Wolpertswende a un site Internet.


text:
Ò votz de patz qui pareish tostemps gaujosa
Tu messatgèra de la libertat !
Jo qu'em sobiéi com la vita èra urosa
Abans lo dia on partÃn los joens soldats !
Arrepic :
Ò sona, sona, campana de noste paìs
Entà que sia fenit lo saunei de malur !
Los mainats de vint ans uei que son tons amics
Canta, canta au cèu blu, carilhon de bonur !
E luenh de tu, per ua lana estrangèra
Mes de cinc ans que m'i èri demorat
Ans d'avegèr, lo maishant temps de galèra,
Quan noste còr hens los plors èra negat !
Per nosta tèrra e per delà la gran mar,
Doman, lo vent portarà nosta cançon !
E los fusilhs lèu que's tornaràn carar
Canta l'espèr d'un navèth monde d'amor !
Arrepic :
La, la, la...
La, la, la...
Los mainats de vint ans uei que son tons amics
Canta, canta au cèu blu carilhon de bonur !
Fermer


text:
Événements contenant la ou les locutions cherchées
4 événements affichés, le premier en 1276 - le dernier en 1330
Mariage de Gaucher V de Châtillon-sur-Marne avec Isabeau de Dreux
Gaucher V de Châtillon-sur-Marne épouse en 1276 Isabeau de Dreux, fille de Robert Ier de Beu et d'Isabeau de Villebéon. Leurs enfants sont :
- Gaucher VI de Châtillon (1281-1325), Seigneur du Tours et de Sompuis, Comte de Porcéan,
- Jean II de Châtillon (1283-1363), Seigneur de Châtillon, de La Ferté-en-Ponthieu, de Gandelus et Marigny, Grand Queux de France, puis Grand Maître de France,
- Jeanne de Châtillon-Porcéan (1285-1354), qui épousera vers 1305 Gautier V de Brienne,
- Hugues de Châtillon-Rosoy (1287 ou 1295 -1336), Seigneur de Pontarcy, d'Auzoy, de Rozoy en Thiérache et de Recquignies,
- Marie de Châtillon-Porcéan (1282-1319), Dame de Porcéan, qui épousera Guichard de Beaujeu,
- Isabeau de Châtillon, Abbesse de Notre-Dame de Soissons.
Mariage de Guichard VI de Beaujeu avec Marie de Châtillon-Porcéan
Guichard VI de Beaujeu, sire de Beaujeu et des Dombes, épouse en 1315 Marie de Châtillon-Porcéan, Dame de Porcéan, fille de Gaucher V de Châtillon-sur-Marne et d'Isabeau de Dreux.
Leur enfant est :
- Marguerite de Beaujeu (1315-5 janvier 1336) qui épousera en 1330 Charles Ier de Montmorency.
Naissance de Marguerite de Beaujeu
Marguerite de Beaujeu naît en 1315, fille de Guichard VI de Beaujeu et de Marie de Châtillon-Porcéan.
Mariage de Charles Ier de Montmorency avec Marguerite de Beaujeu
Charles Ier de Montmorency épouse en 1330 Marguerite de Beaujeu, fille de Guichard VI de Beaujeu dit le Grand, Seigneur de Beaujeu et des Dombes et de Marie de Châtillon-Porcéan.


text:
Al Gore
Albert Arnold Gore, Jr., mai conegut sos lo nom d'Al Gore, es un òme politic e òme d'afars american nascut lo 31 de març de 1948 a Washington (Estats Units). Es estat membre de la Cambra dels Representants de 1977 à 1985, senador de Tennessee de 1985 à 1993 e vicepresident de Bill Clinton de 1993 a 2001.
Es estat lo candidat del Partit Democrata pendent l'eleccion presidenciala de 2000. Es estat batut per lo candidat del Partit Republican, George Bush.
En 2007, es laureat, amb lo GIEC, del Prèmi Nobel de la Patz per « lors esfòrces per fin de de metre en plaça e difusar una melhora comprenença del cambiament climatic causat per l'òme, e de getar las basas de las mesuras necessàrias per contrar un tal cambiament »[1].
Es l'actor e l'orator del documentari ecologista realizat per David Guggenheim, An Inconvenient Truth (Una Veritat que Truca). Lo 25 de febrièr de 2007, lo filme a obtengut dos Oscars : Oscar del melhor filme documentari e Oscar de la melhora cançon originala.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ for their efforts to build up and disseminate greater knowledge about man-made climate change, and to lay the foundations for the measures that are needed to counteract such change (Sit web del Prèmi Nobel de la Patz)


text:
726
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 726 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Erupcion dau volcan de Santorin qu'entraïnèt l'aparicion d'illas novèlas dins sa caldeira sosmarina. Sa violéncia marquèt leis esperits que l'interpretèron coma un signe de colèra divina. Aquò sostenguèt la decision de l'emperaire Leon III d'adoptar l'iconoclasme per restaurar la religion crestiana en 730. Dins aquò, per començar, se contentèt de discussions sus lo subjècte ambé lo patriarca German Ièr fòrça ostil a aquela idèa.
D'autra part, totjorn regardant la reforma de l'Estat, publicacion de l'Ecloga qu'èra una version corta dei lèis de Justinian Ièr. Gropava lei lèis encara aplicablas au sègle VIII. Escrich en grèc, marquèt una etapa importanta dins la transicion dau latin au grèc dins leis institucions imperialas. Lo tèxte foguèt fòrça utilizat e demorèt en aplicacion fins a 888.
Enfin, regardant la situacion militara de l'Empèri, totjorn fòrça malaisada lòng de la frontiera orientala, leis Arabis capitèron de conquistar Cesarèa de Capadòcia que foguèt pilhada marcant una desfacha novèla dei Bizantins.
Wessex[modificar | modificar la font]
En Wessex, abdicacion dau rèi Ine (694-726). Imitant son predecessor, anèt en romavatge a Roma onte moriguèt a una data desconeguda. Ethelheard (726-740) li succediguèt. Lo liame dinastic entre elei es desconegut e Ethelheard fasiá benlèu pas partida de la dinastia de Cynric. Lo sostèn militar dau rèi Ethelbald de Mèrcia (716-757) foguèt probablament necessari per assegurar sa posicion sus lo tròne (→ 733).


text:
Secretari General de las Nacions Unidas
Lo Secretari General de las Nacions Unidas (abreviat en anglés: UNSG) es lo president del Secretariat de l'Organizacion de las Nacions Unidas (ONU). Foncionari mai important d'aquesta entitat, deu generalament saber parlar correntament las doas lengas oficialas de trabalh de l'ONU, l'anglés e lo francés.
Lo Secretari General actual d'aquesta organizacion es lo sud-corean Ban Ki-moon qu'ocupa aquesta foncion dempuèi l'1 de genièr de 2007 e foguèt reelegit en 2011.


text:
Temperatures minimes en ascens e maximes en descenuda (5°/10°).
Eth dissabte serà embromat, damb brumes pendent eth maitin e bromalhs nauti a darrères ores. Pera tarde, vents de compausant sud damb quauqua seguida moderada.
Temperatures en leugèra descenuda (3°/9°).
Eth dimenge seguirà era nivolositat abondiua damb quauqua possibilitat de plojats fèbles e intermitentes; còta de nhèu ath torn des 2000 m. Vents de sud tamb quauques bohades moderades
Temperatures en notable ascens a causa dera accion deth vent deth sud (6°/16°).
Entara setmana que ven se demore un cambi de temps qu'afectarie sustot ath vessant sud e ara zòna deth Pirenèu aragonés. Ac precisaram en pròplèus bulletins.


text:
Sostenètz la Ronda de Totems e Gigants Europèus !
Publicat lo 06 decembre per Perrine Alsina (CIRDÒC) propausat per Perrine Alranq (pour Les Amis du Poulain de Pézenas)
L'associacion "Les Amis du Poulain" de Pesenàs organiza en partenariat amb la Vila de Pesenàs, lo CIRDOC (Centre de desvelopament de la cultura occitana) e lo CFPCI (Centre Francés del Patrimòni Cultural Immaterial) dos eveniments màgers pels totems d'Occitània en 2017.
Al programa :
Los 1er e 2 de Julhet de 2017
LA RONDA DE TOTEMS E GIGANTS EUROPÈUS
Doas jornadas d'escambis, de debats, de deambulacions festivas per las carrièras de Pesenàs ! I podretz descubrir totems del Bestiari catalan coma La Mullasa o El Lleo de Barcelona mas tanben Gigants de Belgica coma Baudouin IV d'Ath e mai de 30 totems del nòstre parçan !
E lo 2 de Julhet un eveniment màger !
LA NAISSENÇA DE LA FEDERACION DELS TOTEMS D'OCCITÀNIA (nom provisòri)
Una dimenjada que s'anóncia rica de rescontres e de diversitat culturala a l'entorn del Patrimòni Cultural Immaterial !
Mas aquestes dos eveniments vos an de besonh !
"Les Amis du Poulain" lança un finançament participatiu per Ulule per tal de poder realizar aqueste projècte. Per descubrir lo projècte e nos ajudar es per aquí : https://fr.ulule.com/ronde-des-geants/
Alara se n'avètz l'enveja, se lo patrimòni totemic vos transpòrta, que siatz amators apassionats, actors d'aquel bestiari o simple curiós trantalhetz pas a nos contactar sus nòstra pagina Facebook : https://www.facebook.com/Ronde-Europ%C3%A9enne-des-G%C3%A9ants-et-Totems-2017-559572824226660/


text:
08/05/2017
Monica Sarrasin reçoit le prix Jaufre Rudèl
Le prix Jaufre Rudèl sera remis demain 9 mai 2017 à l'écrivaine occitane Monica Sarrasin au café associatif Lézidéfuz de Léguillac de Cercles.Troisième volet de son œuvre, son dernier livre, "D'entre tant, quauques uns", publié fin 2016 dans la collection "Nòstre Monde" aux éditions du Chamin de sent Jaume, a su séduire le jury. Monica Sarrasin parle comme nul autre des gens de « son monde » et en livre ici huit portraits. L'occasion pour le Majoral Jean-Claude Dugros membre du jury, de revenir sur l'écrivaine limousine qui connaît si bien Périgueux pour y avoir fait ses études et y avoir des amis proches.
« Dimarç 9 de mai, al café associatiu de Lagulhac de Cercles (24), aurem lo plaser de remetre lo Prèmi Jaufré Rudel a Monica Sarrasin. Amb tres libres, editats per Lo Chamin de Sent Jaume dins la colleccion Nòstre monde, Monica Sarrasin, fidèla a son Lemosin, nos debana sovenirs, testimònis, tròces de vita, fa parlar sas gents, los seus. Escriu una lenga rica, justa, pastada d'emocion, que ditz clarament l'amor de son país e de son monde.
Lo Prèmi Jaufre-Rudel, decernit dempuèi 1959 a de nombroses autors occitans : Crestian Rapin, Bernat Lesfargues, Joan Ganhaire, Estève Ros… prèmia e revèla d'òbras de tot dialècte tant en poësia coma en pròsa jos fòrma de contes, novèlas, romans.
Aquò's Jaufre Rudèl, senhor de Blàia al sègle XII, trobador e crosat, celèbre per sos poèmas de fin'amor, que balhèt son nom a aquel Prèmi literari.
Divèrsas personalitats, dont lo Majoral Monestier, bailejèron aquel Prèmi ; lo Conselh Regional lo sostenguèt tanben generosament una decennia, permetent atal la promocion e la difusion de la Literatura Occitana tant dins l'ensenhament e las bibliotècas coma dins lo grand public.
Diplomada de l'Universitat de Monpelhièr, Monica Sarrasin farà lo 9 de mai a Lagulhac una conferéncia sus « La culture et la langue occitanes vécues tout au long d'une vie de femme ».
Rendez-vous donc demain, mardi 9 mai à partir de 18 h 30 au café oc lézidéfuz de Léguillac de Cercles.
"D'entre tant, quauques uns", 13€, dans la collection "Nòstre Monde" aux éditions du Chamin de sent Jaume
Denis Gilabert.
07/04/2017
Joan-Pau Verdier enregistre Lenga de Pelha
Une fois n'est pas coutume, ce n'est pas un album !
Joan-Pau Verdier vient de terminer l'enregistrement de "Lenga de Pelha, ragots d'oc", 22 chroniques en occitan, à paraître dans un livre + CD édité par Novelum IEO Périgord.
Ci joint, un bon de souscription à prix préférentiel 10€ au lieu de 12€, avec frais de port offerts; offre valable jusqu'au 30 avril 2017.
Soyez-les premiers à en bénéficier en recevant le livre+CD directement à votre domicile!
Photos par Denis Gilabert (DR) : Joan-Pau Verdier et Franck Lutton, ingénieur du son, au travail fin mars 2017 dans les studios de France Bleu Périgord.
16:28 Publié dans Actualitats, actualité, Cronicas d'autors, Literatura en òc | Tags : joan-pau verdier | Lien permanent | Commentaires (0)
30/03/2017
Pèìre Miremont, un écrivain à redécouvrir
Brigitte Miremont, écrivaine occitane vient d'éditer un livre+ CD sur son oncle, "Pèire Miremont, 1901-1979, escrivan oblidat del Perigòrd negre", florilège de l'oeuvre de l'auteur, majoral du Félibrige, originaire du sarladais.
« L'òbra de mon oncle es rica e plan variada. A escrich quaranta sieis libres, dins tos los genres e los estiles : poesia, pròsa, teatre, racontes, estudis lingüistics. Pasmens, me sei rendut compte qu' es pas mai conegut. Endonc, me sei botada a tornar legir tota son òbra per ne'n tirar 128 textes. Qualques uns son revirats en francés, mas en generau quò's mas en occitan.
Per comprener l'òbra, cal saber la vita de l'òme e la de mon oncle fuguet plan rica. A viscut un pauc pertot. Quò's benleu per aquò que l'an un pauc oblidat en Perigòrd. Lo libre que parlam es un un pauc un mescladis de sa vita e de son òbra. Podem lo segre, dempuei la periòda d'avant-guerra, quante escriguet en Perigòrd o en Roerga sas prumièras parucions, de las peças de teatre. Era soldard dins las annadas 20 dins la Ruhr onte escriguet "Ressons de Ruhr". La magèr part de son òbra fuguet escricha quand era en captivitat en Alemanha onte demoret pendant cinc ans. Dins l' "Oflag" onte era, fondet emb dels companhs, "L'escòla dels embarbelats", onte cade jorn fasian una activitat culturala. D'aquela periòda, avem "Darrer'ls barbelats", que conta la vita enlai, e "Planh de faidit", un recuelh de poemas.
Aprep la guerra, a fait de las conferèncias sur la lenga d'òc e lo Felibritge. Faguet pareisser tot un fum d'estudis sur lo Perigòrd negre : "Biais de dire", "Proverbis e dictons del Perigòrd" e "La syntaxe occitane du Périgord". Sas darrièras publicacions eran daus contes risolièrs, coma "Espofinadas". Mas son cap d'òbra es de segur "Muratel", lo trabalh d'una vita, enquera disponible au Bornat dau Perigòrd e dins qualquas librarias. Aquel libre reçaubet lo premi Joseph Salvat en 1976.
Per far auvir son trabalh, ai damandat a Monica Burg e Daniel Chavaròcha de legir setze textes que trobaretz sur lo CD a gratis emb lo libre. La prefacia de Joan Rigosta ne'n ditz belcòp sur la qualitat del trabalh de Pèire Miremont. Espèri que tot aquò vai balhar enveja de ne'n saber mai sus l'òbra de mon oncle !
"Pèire Miremont, 1901-1979, escrivan oblidat del Perigòrd negre", 125 pages+ 1 CD 15 titres, édit par l'Asco Sarlat, prix de vente 20€, l'occasion de redécouvrir l'un des grands écrivains du Périgord noir.
Denis Gilabert
L'invité, lo convidat de Meitat-chen, meitat-pòrc dau 2 d'abriu 2017
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que la convidada de l'emission dau diumenc 2 d' abriu 2017 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Brigita Miremont-Orazio per son libre "Pèire Miremont, 1901-1979, escrivan oblidat del Perigòrd negre".
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
08:05 Publié dans Actualitats, actualité, Literatura en òc, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Parlèm nòstra lenga en mars 2017 sur radio Bergerac 95
L'invitée de Jean-Claude Dugros, dans son émission "Parlem nòstra lenga", sur Bergerac 95 est Michelle Latour, présidente du groupe folklorique "Les Cigales Forcelaises".
A écouter sur : http://www.bergerac95.fr/index.php?category/Emissions/Par...
07:58 Publié dans Actualitats, actualité, Literatura en òc, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
Diluns, 8 de genièr de 2018, 03h00 Politica,Internacional
La ministra estacada al ministre de l’Interior, Jacqueline Gourault, li dison la “Dòna Corsega” del govèrn francés, e en onor d’aquel apelatiu vesitèt l’illa divendres passat on rescontrèt a Aiacciu Gilles Simeoni e Jean-Guy Talamoni. Èra una primièra presa de contacte del govèrn francés amb las autoritats còrsas recentament elegidas.
Aquela vesita es la seguida de la victòria electorala dels sobeiranistas còrses, qu’an exigit de parlar amb lo govèrn francés per qu’escote lors revendicacions, sostengudas dins las urnas per la majoritat dels còrses: la reconeissença de la lenga còrsa coma l’egala del francés, l’amnestia pels presonièrs politics, un estatut especial de residéncia per que Corsega pòsca frenar la crompa d’ostals pels estrangièrs que i venon sonque passar l’estiu.
Simeoni resumissiá lo rescontre atal: “45 minutas d’entrevista per ramentar lo mandat que nos es estat donat pel sufragi universal e pausar los enjòcs del dialòg de bastir entre Corsega e l’Etat”.
Jacqueline Gourault vesitèt tanben Mucchjete, après los fuòcs catastrofics qu’a patits aquela zòna de Corsega aquestes jorns.
La cooficialitat de la lenga es “necessària e indispensabla”
A prepaus d’aquel rescontre, Simeoni insistissiá a Europe 1 sus l’urgéncia de la cooficialitat del còrs. Pel president còrs, la cooficialiat “es segurament pas considerabla per Dòna Gourault, mas per nosautres es quicòm mai que considerable, es necessària e indispensabla”.
Fins ara las reaccions de París son estadas totjorn radicalament opausadas a aquela cooficialitat. “Es inconcebible que i aja una segonda lenga oficiala”, çò disiá Manuel Valls en julhet passat davant l’Assemblada de Corsega. Lo govèrn francés anterior aviá dich, per la boca de la ministra Lebranchu, qu’aquela cooficialitat èra “pas possibla”, e o disiá tres meses après que l’Assemblada de l’illa aguèt votat a l’unanimitat aquela cooficalitat.
De fach, lo primièr obstacle de superar serà aquela fobia patologica que la patís la classa politica francesa contra l’emplec de totas lengas autoctònas de l’estat autras que lo francés. Dins aquel sens, los còrses experimentèron ja d’episòdis grèus de corsofobia quand a l’Assemblada de Corsega se recuperèt l’emplec normal de la lenga còrsa en decembre de 2015.
Cal una luta solida contra lo chovinisme rabiós de lo govern centralotàs. Aquesta ministra pareis una pacifista coma Gandi, mas aprés vendran los governadors, los prefectes, supprefectes, plusquantperfecte, a fotre-ho tot.
Còrsega/Còrsica
Exemple de grafia o d'ortografia que divise, quand se ditz parièr a l'oral dins le sud-èst.
Corsega tend de se díser Corséga, amb doble mudason tonica e sonica; Còrsega presenta l'avantatge de respectar le son ò, e mai l'intonacion per les iniciats.
Atencion, ambe l'article, " a Corsica", l'accent remònta al a de l'article e le "c" muda en "g"
#3 a Peiralata, se ditz parièr tandís qu'un gascon s'auriá pas trompat! :)
#1 "Que nos": cauquilha corregida. Mercé per la lectura atentiva :-)
Per la Lebranchu la cooficialitat es pas possibla e per ieu la democracia lingüistica es pas possibla en França. La Lebranchu pensa coma la Marine Lepen.
Es : 45 minutas d’entrevistas per ramentar lo mandat que non es estat donat pel sufragi universal ? o 45 minutas d’entrevistas per ramentar lo mandat que nos es estat donat pel sufragi universal ?


text:
Dunas
Dunas[1][2] (Dunes en francés) es una comuna gascona, situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Abans la revolucion francesa èra lo sèti deu Marquesat de Dunas e restacada au Condomés. En 1790 integra Òlt e Garona puish, a la creacion deu departament, en 1808, Tarn e Garona.
Dunas ei ua vila martira de la dusau guèrra mondiau, que los nazis i executèron un detzenat d’òmis en 1944.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
I soi estat doás jornadas, dijòus e divendres ; sempre utile e interessant antropologicament ; «cal pas far de politica» m’es estat dit tres o quatre còps, benlèu lectors o lectriças regulars del blòg aquel, mercés a els donc. Ai agut al «medish» temps l’impression que la populacion espera dels politics coma una dignitat assumida e mai prigonda, mai enraiçada, mens virtuala o de festenal d’estiu.
M'agrada d'anar al festenal occitan lo mai popular d'Occitània (3 còps i soi estat), lo mens «bobo» dels festenals occitans, mas tanben zo podèm gaitar coma un festenal occitan normal, que la «normalitud» li pega incidiosament, sense formulacion, al pè.
Hestiv'Òc a fabricat la setmana passada los dètz ans d'un festenal debutat ambe André Labarrère, e perseguit ambe François Bayrou, es un festenal que pega a una classa paulina que vòl despertar la lenga occitana del clòt que lo sistèma politic l'a plaçat ; parlan de cultura bearnesa dins los devís en francés sul bacon de la comuna. Mas coma fabricar un festenal popular e sense causas incidiosas politicament, ambe l'ajuda de subvencions, e ambe la dificultat d'aver una populacion que de l'occitan de Bearn n'an qu'una vision compassionala (mas practicada per natura bearnesa, transmetuda realament), dab la vision del suplement d'anma costumièr en Occitània ; la populacion de Bearn, assimilada en 1792 per un vòt del Parlament de Navarra, sembla fòrça a la Comtea de Nissa, assimilada en 1860 per un referèndum manipulat. Lo Bearn, es la granda diferéncia ambe Iparralde, que èstre basco es ontologic a viure en Iparralde, alara que èstre Bearnés es un suplement de l'èime nacionalista francés. Lo que paga mana, e França paga a Pau, encara, de moment que la casta educada o a decidat aital ; aital, donc, en setembre 1792 quora lo Parlament de Navarra a votat la sotmission al legal parisenc (parier en Avinhon a la meteissa data), lo nacionalisme francés explica aiçò per la fin dels privilègis, es de dire la fin de Navarra coma Estat que la legalitat se votava a Pau.
Hestiv'Òc, tot en èstre un festenal despertador de l'èime de Bearn, Biarn tanben, es tanben un festenal qu'es pas -coma díson en Biarn- es pas un festenal «Bearnés cap-e-tot» ; l'expression l'a reviscolat l'occitanisme de las annadas 1980, mas es pas encara aplicada al sègle que seguís a Hestiv'Òc.
Plan segur, i aurà un biais bearnés d'èstre content del festenal, es normal ; totas las associacions bearnesa i son al festenal ; mas aquí soi pas aquí pel concènsus, soi aquí per far avançar la pensada, non pas dins l'extremisme, mas dins la normalitat qu'an jà comprès en Catalonha ; aquesta normalitat es la dignitat.
A quin moment, Hestiv'Òc a fautat, gaire sovent ; son simplament indicis, incidiós, non formulats, mas que fan pron pensar ontologicament a l'èime real del Bearn, dignament comparat a Iparralde, díson País Basco a Pau.
Debutèm ambe una fòto comparada, e ma recerca en un jorn d'una explicacion :
1 / las bandièras francesa e europèa son estadas sortidas dins la jornada ; l'explicacion donada per François Bayrou, el-medish, «es una question tecnica», aquela responsa sona plan l'administratiu, un pauc coma a Bordèu o Tolosa, o Montpelhièr, quora la tecnica explica que l'occitan es impossible dins lo tramvia, alara qu'a Bordèu 10 autras lengas èra possible.
2 / la bandièra francesa a una explicacion, per èstre a la matinada plaçada e al vrespe sortida ; mas aquò es una istòria del Bearn que vòli pas despertar per non pas èstre tròp long ; lo Bearn son garrolhas de las grandas que fan que François Bayrou crida a l'unitat per sarvar la lenga de Bearn. Cal plan d'argument al politic per non pas èstre actor, el-medish, del reviscòl lingüistic sul modèl Qebequés o Catalan, o ….Basco.
3 / la bandièra europèa es estada sortida ; e al «medish» moment los discorses dels politics explicavan que cal èstre dubert e que las montanhas son abaissadas ambe aquel festenal ; en reire-fons, i a lo replegadament etiquetat pel nacionalisme francés, replegament per «èstre bearnés cap-e-tot». E me semblava que abaissar las frontièras en Bearn aviá un gost de pro-Europèus ? Tot en estar coma lo president Labazé pro fòrt per la «bearnitud».
Hestiv’Òc es una animacion de carrièra, aquí lo mercat cobèrt de Pau ; o conselhi per anar crompar las «andouilles bearnaises» que son mai que tot joièls de la cosina occitana, bodin blanc sul modèl del vin dolç del rei, Juranson.
Hestiv’Òc, acompanhat dels «Commerces Pau», a assajat d’animar la ciutadan al delai dels endreits toristics. La fòto indica la canta de la matinada de dijòus dedins lo mercat cobèrt. Causa de desvolopar, e perqué pas de restaurants en restaurants dins al vrespada, la serada e puèi la nuèit de Pau ? Perqué pas far participar tot Pau, a tot moment de l’Hestiv’Òc, puèi serà lo temps de far trabalhar lo sistèma politic, aquò se sona oficialitat…
Passèm a l'ipocrisia de las subvencions que fan tanben lo modèl dels festenal occitan ; ambe una administracion que governa lo nacionalisme francés en Bearn, es normal que l'ideologia nacionalista francés fasquèsse paur, dinca perturbar lo festenal, sempre de faiçon incidiosa e jamai formulat, per pecat de lèsse majestat, l'elegit li cal daissar l'illusion que governa en sistèma jacobin, e alara l'administracion es granda fòrta sus aquel tèma.
(veire bilhet precedent)
Donc lo francés arriba aquí o ailà pendent lo festenal ; son d'unas pèrdas de linha editoriala que fan argument al moment de demandar la subvencion.
D'unes me diràn qu'es tirar las plumas a un uòu, mas son indicis qu'ai confirmat a la glèisa de Sant Martin … lo sant dels pelegrinatges franceses.
Hestiv'Òc prepausa una messa en bearnés lo dimenge a 11h00 ; totas las activitats de la glèisa de santMartin son indicadas a l'entrada, levat la messa a d'Hestiv'Òc, e segur que dèu èstre un grand moment d'union e convivilitat basco-bearnesa, mas pas pron per l'aficar. Es interessant de veire que quitament la Glèisa oficiala francesa a abandonat o benlèu jamai emplegat la semantica «Pyrénées-Atlantiques», es benlèu la fauta dels Bascos (?)…. Car pel Bearn, la causa frena pas, perqué ne son ambe Pau la capitala…. «Bearn cap-e-tot».
Per oposicion, i a botigas per s'aficar, e o fan a la mesura de l'engatjament militant, economic, politic o associatiu, vaquí tres exemples :
Ai tanben remarcat l'evolucion a l'ofici de torisme, Hestiv'Òc es pus lo grand absent, pas brica (gaitatz lo document fotografic) e quitament quora se lor parla en bearnés (cal dire aital en Bearn), i a pus la critica incidiosa de las primièras annadas, veire l'abséncia de comunicacion a la barra de l'arcuèlh ; pron plan al contrari, i ai poscut far fotocopiar las paraulas de las «cançons de Bearn e Bigòrra», en nègre e blanc (ambe totas las excusas que cal per non pas l'aver en color) ; es un vièlh document per l'exportacion de la cançon de Bearn a Tolosa, per una manifestacion ; estranh, aquel document, a donat absent los «Bèth Cèu de Pau», coma se lo Bearn cap-e-tot se deuriá pas exportar ; es encara un element que Iparralde non farà, son Bascos e l'exportacion de TOT çò de Basco es exportable, i a pas seleccion.
Fins finala, Hestiv'Òc es un festenal qu'es preparat per recebre tota Occitània, que la plèja serà convidada, mas serà pas un problèma per aver l'identitat bearnesa valorizada, mas o saurètz, e pauc a pauc aquò cambiarà, serà per la debuta del sègle XXIen un suplement de l'anma francesa, lo «Bearnés-cap-e-tot» d'Hestiv'Òc. Sèm en Bearn, non pas en Iparralde. Lo Bearn es exotic dins los Pirinèus, perqué es encara nacionalista francés.
Mas lo Bearn, capvira sistematicament, Hestiv’Òc i cal anar per melhor entendre que lo Bearn es una causa bravament politica :


text:
Montfranc
Montfranc[1] (Montfranc en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus. .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Montfranc Es una municipalitat limitrophe del departament del Tarn, situada en lo parc natural regional dels grands causses, sul massís dels monts de Alban. Fa partida de la comunitat de municipalitats del país Sant Serninois
Montfranc est une commune limitrophe du département du Tarn, située dans le parc naturel régional des grands causses, sur le massif des monts d'Alban. Elle fait partie de la communauté de communes du pays Saint Serninois
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Saint-Sernin, Christian-Pierre Bedel, al canton, 1992


text:
Lo libre Nadals d'Occitània que sortiguèt en 2008 presenta la tradicion dels nadalets totjorn plan viva en Occitània. Es fòrt anciana que ja al sègle XII, se cantava de Nadals en lenga d'òc.
Lo recuèlh recampa a l'entorn de 100 cants collectats en Albigés, Carcin, Roergue o Lengadòc bas.
En mai de la transcripcion e de la revirada dels tèxtes son presentadas las particions aprestadas per Fabrice Rougiere e de comentaris.
Lo libre se pòt completar per un digipack de dos CD, l'un vodat a las sorsas e lo segond comprenent une seleccion de pèças interpretadas per de musicians del grop La Talvera.
L'associacion CORDAE-La Talvera espelida en octobre de 1979, òbra a la conservacion e a la difusion del patrimòni cultural occitan. Sas activitats s'espandisson dins mantunas direccions : la recèrca, l'edicion, la difusion, la creacion e la formacion.
Nadals d'Occitània Edicion CORDAE-La Talvera, colleccion Mémoires sonores, 15 €, bilingüe occitan e francés, 208 paginas, 2008.


text:
Dedins l’Estat pòst-franquista, lo PP lança la guèrra contra las autonomias, ambe 1 / «cal aplicar la constitucion» o explica la Camacho nerviosa, 2 / la lei sonada LOMCE, o fabrica lo PP a Madrid.
[Ciu] : «La LOMCE ataca tot allò que és fonamental pel nostre país»
comentari 1 : Lo referèndum es ara en via de finançament autonomic e se donarà la data lèu. Mas pel moment las idèas del franquisme avança a Madrid, lo PP vòta contra la nacion catalana. E encara un còp, res es explicat dins los mèdias en Occitània, ni mai en fRANÇA.
cometari 2 : res, al XXen sègle, cal esperar dels poders nacionalistas e expnasionistas que datan dels sègles XIXen, XVIIIen, XVIIen, XVIen, XVen .... cambiaràn jamai.
L’afar es del meteis escantilh que las frasas de François Hollande donada a prepaus de la lenga còrsa : es un còp d’espatla, «n’avèm far pron».
Sèm dins lo meteis acarament politic entre nacionalisme expansionista parisenc o madrilenc, e lo nacionalisme de proteccion catalan o còrse.
Al meteis temps las enquèstas d’opinion fan la linha politica de las futuras autonomias (mai d’independentistas en Catalonha, 71 % per lop dreit a decidir), mens de PP a València e Balears. Las publicacions explícan pas qui paga las enquèstas suls partits politics.
Per Corsega se sap res al nivèla de las enquèstas, benlèu perqué i a pas digun per las pagar…
La situacion es relativament grèva per Corsega, mai grèva del punt de viste europèu, vist que se tracta de l’entrada o non de la Catalonha democratica dins l’Union Europèa e de fòrabandir l’Espanha actuala per refusar la democracia.
Se cal efectivament questionar sus la “democracia” en Espanha quora se refusa d’organizar e pagar un referèndum, alara que sembla de mai en mai necite.
-°-
E al meteis moment …
Bloc
@JoanTarda La causa Companys, el dia 15, a la justícia argentina
Non cal oblidar que lo cas aquel es tanben ligat a la polícia pétainista e francesa, que associat a l’armada nazi a expulsat lo president Companys cap a l’execusion franquista dins un cors policiaca de Barcelona, del temps de l’occupacion franquista de Barcelona.


text:
Es causes
en sòn lòc. E Vaquèira tanben. Atau sigue tostemp era justícia, que peth Tribunau Superior de Justícia de Catalonha, a ratificat era paralizacion des òbres deth telesèra qu’era estacion volie installar entre era urbanizacion-pelotazo
de Ruda e era quòta 1.500.
Bèth dia calerà denonciar sense pòur qu’eth principau motur economic deth país non pòt hèr e des.hèir ara sua manèra, perqué, entre ues autes causes, eth laissez faire se tornarà contra nosati. Vaquèira-Beret S.A. pòt devier eth Saturn que devòre as sòns hilhs.
Mès çò de mès estonant, dangerós e personaument ridicul, ei eth paperòt der alcalde de Naut Aran e conselhèr de Torisme, Víctor León, qu’enes ahèrs a on Vaquèira ei protagonista, actue tostemp coma eth sòn pòrtaveu. Aguest còp tanben, lèu justificant es actuacions dera empresa privada.
Era actitud de León ei era clara imatge deth sotmetiment deth podèr politic ath podèr economic a un grad de ignomínia institucionau e publica qu’aurie de meritar era mès clara censura des ciutadans deth municipi que govèrne. ¿En mans de qui auem deishat era gestion der espai public? ¿Des sòns antagonistes?
Mès quan era politica delègue des sues foncions, era societat civil s’organize e hèr a valer es sòns drets. Sòrt que n’auem. Sòrt des vesins qu’en veir menaçadi es sòns drets (coma eth dera intimitat) an optat peth recors que damb era senténcia d’aué mos an hèt passar a toti peth rubicon dera dignitat ciutadana e der interès generau.
Like this:
Like Cargament...


text:
Aquela formacion es dubèrta a tota persona que dispausa d'un ordenador, d'una conneccion a Internet e de coneissenças de basa en informatica. Dos nivèls son prepausats : debutant e avançat.
Pels dos nivèls, los participants aprenon en çò sieu, principalament sur la basa del site lernu.net, la milhora platafòrma d'aprendissatge de l'esperanto sus la tela. Un percors d'aprendissatge es prepausat pel formator, amb d'etapas, un seguit regulièr et d'exercicis complementaris. Quatre regropaments d'una mièja jornada venon pontuar la formacion per permetre als participants de se rencontrar e de far le punt ensemble e amb le formator.
Les corses ibrides son animats per Christophe Chazarein.
► Objectius : A2 pel nivèl debutant, e B1 o B2 pel nivèl avançat. Daissarem pas de costat le trebalh de l'oral (registraments, trabalh pendent les regropaments, etc…).
► Durada : 5 meses, del 23 de genièr duscas a la fin del mes de junh.
► Regroupements : son estagis d'una jornada ont les participants a la formacion son convidats. Son previstes dins mai d'una vila de la region Miègjorn-Pirenèus :
► Tarifs : 120€ (90€ tarifa redusida) + adesion a l'associacion. Le còst de la formacion cobrís le seguit del formator e les regropaments.
Entre-senhas : contactar Christophe al 06.31.80.40.07 o per mèl.


text:
Accion de melhora enes parades d'Autobús
Damb aguesta accion se melhore era confòrtabilitat e era seguretat des parades d’autobús de cara ara sason d'iuèrn
Eth Govèrn d’Aran, laguens des accions de melhora des parades d'autobús, a realizat era substitucion des pannèus de veire per d’auti de tòla, entà melhorar era seguretat e eth confòrt des usatgèrs deth servici intèrn de transpòrt public collectiu ena Val d’Aran.
Eth Conselh Generau d’Aran, a destinat ad aguestes accions de melhora un pressupòst de 14.000 €.
Damb aguesta accion se melhore era confòrtabilitat e era seguretat des parades d’autobús de cara ara sason d'iuèrn.


text:
Fèlix Martí i Ibáñez
Fèlix Martí i Ibáñez (Cartagena, 26 de decembre de 1911 - Nòva York, 24 de mai de 1972) foguèt un mètge, psicològ e sexològ catalanoamerican. Foguèt un pionièr dins los estudis de sexologia en Catalonha tre las annadas 1930 e dins l'encastre de sa foncion de director general dels servicis de santat de la Generalitat republicana elaborèt en 1936 una lei de l'avortament de las mai progressistas d'aquel temps. Per encausa de son activisme social e sas posicions anarquistas foguèt constrench a l'exili en 1939 e s'installèt als Estats Units ont prenguèt puèi la nacionalitat americana.
Biografia[modificar | modificar la font]
Fèlix Martí nasquèt en 1911 a Cartagena, una de las vilas mai grandas del país de Múrcia, dins una familha de notables, filh de Fèlix Martí i Alpera, un eminent pedagòg valencian e de la pianista Josefina Ibáñez. Del costat de sa maire èra nebot de l'escrivan Vicente Blasco Ibáñez. La familha s'installèt dins lo barri de Gràcia de Barcelona en 1925. Estudièt primièr a la Facultat de Medecina de l'Universitat de Barcelona amb los professors mai prestigioses d'aquel temps coma Gregorio Marañón, Agustí Pedro i Pons e August Pi i Sunyer. Aprèp que s'i diplomèt partiguèt seguir sos estudis a la Facultat de Medecina de Madrid ont obtenguèt son doctorat en medecina. S'installèt per exercir sa profession a Barcelona, tornarmai dins lo barri de Gràcia e s'interessèt a la sexologia, çò que faguèt d'el un pionièr d'aquesta disciplina en Catalonha e dins tot l'estat espanhòl. Venguèt puèi director general de santat e assisténcia sociala de la Generalitat de Catalonha e i metèt en plaça un projècte important de reestructuracion e modernizacion. Aital organizèt un sistèma novèl de medecina sociala e preventiva amb per exemple la creacion de «liberatorios» per las prostitutas, de centres d'informacion sexuala pel jovent e un Institut de Sciéncias Sexualas. Una de sas realizacions mai notablas foguèt l'elaboracion de la primièra lei sus l'interrupcion volontària del embarazo aprovada per decret de la Generalitat en decembre de 1936. Pauc de temps aprèp esclatèt la guèrra civila, e Martí s'impliquèt mai d'a fons dins sas activitats anarquistas. S'engatgèt coma mètge dins l'armada republicana. Foguèt nafrat e transferit a l'Espital de Barcelona.
Aprèp la desfacha republicana en 1939 coma mantun republican, aguèt de passar la frontièra a pè per se refugiar a l'estat francés. Aquel meteis an s'exilièt als Estats Units.
En 1956 i fondèt la revista MD dedicada al mond medical. Moriguèt a Nòva York en 1972 en seguida d'un infart.


text:
Jooble, vous permet d'accéder en un clic à toutes les offres d'emploi en France.en savoir plus
Emploi Canton de Boulay-Moselle, Job Canton de Boulay-Moselle
Les offres d'emploi populaires en Canton de Boulay-Moselle
Recherche d'emploi par ville Canton de Boulay-Moselle
domicile Canton de Boulay-Moselle
professeur Canton de Boulay-Moselle
recherche Canton de Boulay-Moselle
recrute Canton de Boulay-Moselle
aide aux Canton de Boulay-Moselle
aide aux devoirs Canton de Boulay-Moselle
aide cours Canton de Boulay-Moselle
aide devoirs Canton de Boulay-Moselle
aide domicile Canton de Boulay-Moselle
aide pédagogique Canton de Boulay-Moselle
aide poste Canton de Boulay-Moselle
aide pour Canton de Boulay-Moselle
aide pour tous Canton de Boulay-Moselle
aide près Canton de Boulay-Moselle
aide scolaire Canton de Boulay-Moselle
aide travailler Canton de Boulay-Moselle
autre aide la Canton de Boulay-Moselle
autre travaille Canton de Boulay-Moselle
aux eleves Canton de Boulay-Moselle
candidature Canton de Boulay-Moselle
chargé Canton de Boulay-Moselle
chargé contacte Canton de Boulay-Moselle
chargé cours Canton de Boulay-Moselle
chargé pédagogique Canton de Boulay-Moselle
chargé recherche Canton de Boulay-Moselle
chez dan Canton de Boulay-Moselle
conseillere de Canton de Boulay-Moselle
conseillere domicile Canton de Boulay-Moselle
conseillère pédagogie Canton de Boulay-Moselle
contact Canton de Boulay-Moselle
contact entre Canton de Boulay-Moselle
contact plus Canton de Boulay-Moselle
contact postes Canton de Boulay-Moselle
contact recrutement Canton de Boulay-Moselle
contact votre Canton de Boulay-Moselle
cours Canton de Boulay-Moselle
cours domicile Canton de Boulay-Moselle
des aides Canton de Boulay-Moselle
devoir Canton de Boulay-Moselle
divers poste Canton de Boulay-Moselle
domicil plus Canton de Boulay-Moselle
domicile divers Canton de Boulay-Moselle
domicile urgence Canton de Boulay-Moselle
données Canton de Boulay-Moselle
dynamique Canton de Boulay-Moselle
ecoutant Canton de Boulay-Moselle
élèves Canton de Boulay-Moselle
les scolaires Canton de Boulay-Moselle
leurs aide Canton de Boulay-Moselle
merci plus Canton de Boulay-Moselle
motiv Canton de Boulay-Moselle
offre conseillere Canton de Boulay-Moselle
offre poste Canton de Boulay-Moselle
pedagogie plus Canton de Boulay-Moselle
pedagogique Canton de Boulay-Moselle
pédagogique pour Canton de Boulay-Moselle
pédagogique scolaire Canton de Boulay-Moselle
poste Canton de Boulay-Moselle
poste professeur Canton de Boulay-Moselle
postuler Canton de Boulay-Moselle
pour aide aux Canton de Boulay-Moselle
pour professeur Canton de Boulay-Moselle
pour scolaire Canton de Boulay-Moselle
professeur aide Canton de Boulay-Moselle
professeur aide aux Canton de Boulay-Moselle
professeur aide aux devoirs Canton de Boulay-Moselle
professeur des Canton de Boulay-Moselle
professeur domicile Canton de Boulay-Moselle
professeur eleve Canton de Boulay-Moselle
professeur recrutement Canton de Boulay-Moselle
professeur tres Canton de Boulay-Moselle
profil dynamique Canton de Boulay-Moselle
profil plus Canton de Boulay-Moselle
profiler Canton de Boulay-Moselle
recherche domicile Canton de Boulay-Moselle
recherchons aide Canton de Boulay-Moselle
recrute pour Canton de Boulay-Moselle
recrutement urgent Canton de Boulay-Moselle
recrutons professeur Canton de Boulay-Moselle
remuneration motivante Canton de Boulay-Moselle
scolaire Canton de Boulay-Moselle
selon recrutement Canton de Boulay-Moselle
sous scolaire Canton de Boulay-Moselle
tous travaille Canton de Boulay-Moselle
travaille Canton de Boulay-Moselle
travaille divers Canton de Boulay-Moselle
travaille domicile Canton de Boulay-Moselle
travailler sous Canton de Boulay-Moselle
travailler vous Canton de Boulay-Moselle
travaillez vous chez vous Canton de Boulay-Moselle
urgent professeur Canton de Boulay-Moselle
votre domicile Canton de Boulay-Moselle
votre l offre Canton de Boulay-Moselle


text:
Planvenguts sus la version 2.0 de Sens títol, lo blòg occitan que parla de tot e de res, e subretot de res.
La primièra version (estiu 2008) foguèt sus Nireblog, le primièr servidor de blògs amb una interfàcia en occitan. Mas m’agrada mai WordPress, que tròbi mai fisable. Qualques uns del forum Occitània, avèm començat a revirar WordPress en occitan (es pas acabat, nos podetz encara ajudar aicí) per que les del Bloguitge (e autres !) que vòlon pòscan migrar lor blòg aicí. Les messatges marcats [nb] son los qu’èran postats sus la version Nireblog…
A plan lèu ! 😀
❦
Qui soi ?
Una gojata d’un bon trentenat, que demòra a Tolosa, que s’es tornat aprene l’occitan fa qualques annadas (2008)…
❦
• Primièr messatge recuperat de Nireblog
Comenci un novèl blòg… Parli occitan (se pòdi dire !) dempuèi… qualques setmanas ! 🙂
Ai començat de l’aprene en mai passat, amb de libres, a l’ostal, tota sola ! Pas en seguida d’una revelacion, non, me soi totjorn sentida de cultura occitana, ai totjorn coneguda l’istòria de la crosada, de la lenga, tot aquò… ai totjorn ausits les parents le parlar tanben. Alara, me diretz, perqué l’aprene ara e pas abans ? Sabi pas. Benlèu que me senti mai liure de le faire ara, per un fum de razons que serián tròp longas de vos explicar. 😉
Per le moment ai un pichon nivèl, vos escriure aicí es pas tròp complicat gràcia al dictionari, etc. Mas oralament, es una autra afar ! 😀 Vos trufetz pas tròp de ieu (un pauc, mas pas tròp) se vos plai, per totes les francismes e fautas que legiretz dins aquel blòg, cal plan començar un jorn, non ?
Per començar, perqué ne parli, vaquí lo mieu « matòs » :
- le Parli Occitan, de Joan Rigosta, qu’aviái crompat en 2002, n’ai fach la mitat
- L’Occitan tout de suite, edicions Pocket, n’ai fach la mitat tanben (ai un problèma de concentracion !) 😀
- L’Occitan sens pena (Assimil), qu’ai pas encara dubèrt, malgrat la votz de mon amic Maurici Andrieu (quina vergonha !!)
- mon melhor amic lo lexic Tot en un
- Los Vèrbs conjugats, de Patrici Poujada, que foguèt un grand amic de mon paire
- Le Vocabulari Occitan, de Lagarda, etc.
De libres, n’ai un fum, mas lo temps me manca (e un grand còp de pè pel cuol per m’i botar, encara mai !). Es perqué me cerqui un bon cors per la dintrada.
Vos parlarai aquí de la lenga, de tot çò que se passa (per ieu) dins ma vila (Tolosa), d’un fum de causas futilas (o pas…), e de tot çò que me passa dins lo cap (còps de morre compés). Interessant o pas, a vos de veire !! 😀
Mas al fach, « quina soi », coma díson sus Nireblog ? Me soni Lutz (revirada de mon pichon nom francès qu’es Luce —e que vòl dire lutz—, preferi a « Luça », qu’es una adaptacion que, per ieu, vòl pas dire res !). Ai 30 ans, demòri a Tolosa dempuèi 11 ans, veni d’Arièja, mas ai totjorn aimada la granda vila, pòdi dire que soi una vertadièra tolosenca ! Dins la vida, fau de grafisme e tipografia, mas soi subretot afogada d’aperetiu ! 😀
A Tolosa, podètz me trobar : sus un velò a romegar contra las veituras, a una terrassa de cafè près de la plaça Esquiròl, sus las ribas de la Garona, a la mediatèca, a la botiga bio mas la magèr part del temps, soi davant lo mieu Mac…
A plan lèu !
❦
PS : ma maire, qu’a legit aquel article estampat, prafera Luça, qu’es normal per ela… Lutz fa tròp « espahnol ». Tssss…
• Comentaris recuperats sus Nireblog (9)
-
Tony Gaillard — 2008-08-22
Dempuèi mai 2008 solament, e ben.. as un bon nivèl !
Per aprene, i a tanben los libres de Joan Bodon que son facil, mas per ieu per pas faire de fautas la melhora metòde qu’es d’escriure dins un luòc o pòdes èsser corregit, per exemple http://occitania.forumactif.com o http://oc.wikipedia.org
Òsca pel blòg
-
Parpalhon — 2008-08-22
Òsca per lo ton blòg en occitan Lutz !!
Jo tanben trobi qu’as un bon nivèu tà lo pauc de mes qu’as estudiat la lenga noste !
Qu’èi l’impression que i a de mei en mei de blogaires occitans, « la generacion ordinator » que sauvarà la lenga noste hehe
E saps qué ? Jo tanben soi un pauc ariejésa !
-
Pasha — 2008-08-22
Adiu Lutz !!
Quò fai plaser de veire ‘na nireblogaira de mai :o) Espere te tornar legir regde !
Potons dempuei lo Lemosin
-
Lutz — 2008-08-22
Mercé plan a vos dos per vòstres comentaris ! Un bon nivèl, benlèu, mas a l’escrich… ai besonh de pratica de la lenga…
Tony, coneissi les ligams, Wikipèdia, ai un perfil dessus, mas le temps me manca per escriure un atricle de bona qualitat ! (e compreni pas tot a lo biais per crear un article novèl !)
Parpalhon : d’ont, en Arièja ? 😉
-
Lutz — 2008-08-22
Pasha > aviái pas vist le tieu comentari ! Mercés & potons de la cuitat mondina ! 😉
-
Parpalhon — 2008-08-22
qu’ei lo pair de la mia mair-bona qui ei ariejés, de St Lizier.
-
GuiGui — 2008-08-27
Adieu! Nos coneissèm pas, mas demòri tanben a Tolosa (Montaudran). Per aprene la lenga, t’aconselhi tanben « l’occitan lèu lèu e plan » de Gaston Bazalgues. çaquelà aquel es de mal trobar, es un vielh metòde. Ieu le trobèri entà la libraria occitana de la carrièra del Taur, prèp San Sernin. Mas èra le darrièr!
A lèu
-
Hilari — 2008-09-05
Perqué totes li avètz aconselhat qu’aprenga la lenga dels libres e pas de la carrièra? Sabi ja qu’ambedoas formulas son complementàrias e imprescindiblas, mas li caldriá pas resignar-se a aprene la lenga sonque dels libres: tant de bon poguèsse tanben aprene l’occitan dins la carrièra.
-
Lutz — 2008-09-06
Adieu Hilari ! Soi plan d’acòrdi amb tu, mas a Tolosa es pas aisit de trobar qualqu’un dins la carrière per parlar occitan ! 😉 I a pas gaire que l’Estanquet…


text:
Es plan estonant per un istorian catalan descobrir que los sieus aujòls, los ibèrs, foguèron tanben la basa majoritària de populacion indigèna d’Occitània abans l’arribada dels romans. Aquò, dich aital, encara crèa polemica e discussion per de rasons politicas. A l’estat espanhòl encara uèi s’accèpta pas que i aguèsse un pòble desparièr del cèlta abans la creacion d’Ispania. A l’estat francés los ancessors encara son de celtas galleses de la Gàllia e i pòdon pas existir diferéncias sus las originas comunas de la nacion.
En tot conéisser la polemica que pòt generar un article aital volèm demorar fidèls a las mai que susprenentas diferéncias istoriograficas que i a, uèi lo jorn, entre l’istòria francesa e espanhòla, d’un costat, e l’occitana e la catalana, de l’autre. Podèm anar luenh dins la recèrca de l’origina del pòble ibèr. Mantunas teorias – e cap confirmada totalament – ne parlan e qualqu’unas son fins contradictòrias. Mas cal primièr las conéisser per n’aver una idèa mai prigonda sus la possible origina dels ibèrs.
Maugrat que i a d’istorians, uèi lo jorn, que confirman que i aviá una familha de pòbles o nacions ancianas ( pas amb lo sens modèrn del tèrme pr’amor que se devessián politicament en desenats de tribús e vilatges ) apeladas basca, aquitana e ibèra – d’autors de l’antiquitat ja ne parlavan, coma Estrabon o lo quite Juli Cesar dins la “Guèrra de las Gàllias” – la sieuna identitat contunha desbrembada. Desbrembada e amagada. Pasmens, la relacion culturala e lingüistica d’aqueles pòbles semblariá demorar confirmada per d’evidéncias arqueologicas e lingüisticas mai recentas.
Los ibèrs serián segon una d’aquelas teorias istoricas una populacion europèa que viviá en de tèrras occitanas, catalanas, bascas e mai encara abans l’arribada dels cèltas indoeuropèus. Una de las evidéncias mai grandas encara uèi, que la lenga ibèra es pas estada deschifrada – solament un pauc amb l’ajuda de l’anciana lenga basca o èuscar ancian ( coma l’aquitana) seriá qu’aquela èra una lenga isolada, çò es pas indoeuropèa.
Pasmens, la politica dels estats d’uèi arrèsta far estudis o d’afirmacions mai prigondas. Mas la genetica – los darrièrs estudis en pogut demostrar lo ligam genetic entre aquelas desparièras ancians pòbles – demòstra çò de contrari. La preséncia de mantunas tribús ibèras en tèrras de Lengadòc dempuèi Andalusia seriá una excepcion dins la còsta occitana mediterranèa a tota una populacion cèlta gallesa. Mas, foguèt aital ?
Una teoria istorica polemica
D’autors catalans ja volguèron demostrar, fa prèp de 100 ans que l’origina dels ibèrs veniá del nòrd d’Africa e que, pauc cha pauc, auriá conquistat tota la còsta orientala de la peninsula iberica e mai enlà encara. L’istoriografia espanhòla confirmariá tanben qu’aurián arribat a la còsta valenciana e andalusa mas en tot venir de l’èst mediterranèu fa benlèu 3000 o mai ans. Los ibèrs aurián arribat après una primièra fasa fins al riu Erau (Montpelhièr) e puèi fins lo flume Ròse (Provença). Ailà aurián demorat pendent de sègles en tot formar la majoritat de la populacion indigèna del luòc.
Solament après una primièra ondada d’envasion cèlta que veniá del nòrd – d’aperaquí l’an 400 abans lo Crist ) auriá provocat la retirada dels ibèrs fins l’autre costat dels Pirenèus ( e aquò auriá provocat al còp un espandiment de las frontièras naturalas ibèras cap a l’oèst de la peninsula iberica e la celtiberizacion, nom marrit que l’istoriografia espanhòla tradicionala a volgut totjorn ne far un solet pòble ancian mas qu’auriá estat mai lèu l’iberizacion del territòri cèlta peninsular.
“ Se foguèsse vertat que la raça de las civilizacions almerianas – Los Millares e Argar – foguèsse ibèra – çò ditz Antoni Rovira i Virgili en 1922 – cal situar l’epòca primièra de l’arribada dels ibèrs a la peninsula iberica, de segur, en l’an 3000 abans lo Crist. Aquel foguèt un pòble pas megalitic qu’arribèt en tot desbarcar a la còsta d’Almeria en tot venir de la còsta nòrd d’Africa”.
Aital, d’unes dison que los ibèrs avián una origina dins lo Caucàs – teoria encara pas demostrada -. D’autres que ja èran a Euròpa dempuèi milièrs d’ans. E encara d’autres afirman qu’arribèron d’Africa. Qui a doncas rason ? L’istoriografia francesa parla d’ibèrs solament coma un ensems de pichonas tribús pas cèltas que demoravan mai enlà dels Pirenèus abans los romans. Encara uèi.
L’istoriografia espanhòla tanben a classat los ibèrs coma una civilizacion majoritàriament peninsulara e pas occitana. Mas que ne ditz l’istoriografia occitana o la catalana ? Çò de contrari: “Vèrs l’an 400 abans lo Crist arribèron los galleses a Provença e los ibèrs se retirèron a l’autre costat dels Pirenèus – çò confirmèt Rovira i Virgili -. Foguèt alara quora los ibèrs, butats per l’ondada gallesa del nòrd, arribèron al replanat central iberic e tot l’occident peninsular. Segon l’istorian e recercaire alemand Schulten, es confirmat que l’an 250 abans lo Crist tota la peninsula iberica èra ja sos domeni ibèr. Pr’aquò Eratostenes balhèt lo nom d’Iberia a tota la peninsula iberica”.
Al delà, “l’arribada dels galleses a Provença pendent lo començament del sègle quatren abans lo Crist – çò diguèt Schulten – creèt un movement de tribús liguras vèrs lo sud e aquò provoquèt lo movement dels ibèrs occitans vèrs lo replanat iberic central. Foguèron aqueles ibèrs que demorèron ara dins l’ancian territòri cèlta los que serián los celtibèrs”.
Segon l’istoriografia catalana, doncas, aquò seriá l’origina dels ibèrs que, puèi, aurián arribat mai enlà de tèrras lengadocianas e fins Provença. La tesi, jamai confirmada amb un òc o un non definitiu, parla d’una anciana iberizacion de tota la còsta andalusa, valenciana, catalana, d’Aragon, d’Aquitània (Gasconha) e Vasconia ( un ensems de tribús que parlavan una lenga pròcha), las tèrras de Lengadòc e Provença.
Ailà aurián demorat pendent de sègles fins l’arribada dels cèltas del nòrd al sègle quatren abans lo Crist en tèrras occitanas e fins l’arribada dels romans en tèrras peninsularas.
Aquò crèa de qüestions escuras. Foguèt realament aquel movement dels ibèrs occitans la causa de l’espandiment ibèr dins la peninsula iberica ? Se pòt arribar confirmar doncas qu’occitans e catalans e bascos aguèron una origina preromana comuna, un fach que la genetica – e que ne parlarem dins un proplèu article – mai avançada a confirmat uèi lo jorn ?
De caracteristicas ibèras
Totes los istorians an la vision comuna que lo lèu espandiment de la civilizacion ibèra auriá coma origina lo sieu contacte amb de fenicis e grècs qu’arribèron a las còstas occidentalas europèas dempuèi lo sègle VIII abans lo Crist. De mai, l’arqueologia actuala a confirmat que lo nòrd d’Africa es lo luòc ont se pòdon trobar mai noms de luòc e de persona ibèrs. Amb aquela probabla origina, los traches religioses e culturals entre ibèrs e berbèrs serián comunas.
“La soleta causa segura – çò afirmèt Bosch i Gimpera – es que lo pòble ibèr èra familha de las tribús camiticas del nòrd d’Africa, luòc d’origina abans d’arribar a la peninsula iberica. La nacion berbèr es uèi, çò que demòra d’aquela civilizacion – çò contunhèt -, una granda familha etnica desparièra totalament dels semitas asiàtics e los indogermanics europèus”.
Los noms ibèrs demoran uèi, pas solament a luòcs coma Catalonha o lo País Valencian mas tanplan a l’anciana Aquitània (Gasconha) e tanben a las ilhas occidentalas mediterranèas coma las Balears, Pitiusas e Sardenha, Malta e Sicília, mas pas Corsega.
Una descripcion mai prigonda ja facha d’autors ancians parla dels ibèrs coma “de nautor mejana o pichona, de pèl escura e cabel negre.Èran frugals – pas coma los cèltas – e segon Justin e Esteve de Bizanci manjavan sustot de pan e bevián de vin – pas birra – e idromèl. Èran espitalièrs, e balhavan una totala fidelitat a la paraula donada. Aquò e èsser un pauc ingenús – confirmat per mai d’un autor roman – fasián d’eles un pòble ferotge, temut per de cèltas e galleses. De mai, divèrsas fonts istoriograficas ancianas confirmèron ja fa sègles qu’èran individualistas 100%.
Pòt aquò nos far pensar en lo caractèr de qualque nacion uèi lo jorn ? E mai encara, pòt aquò far pensar en una origina ancestrala comuna d’occitans, catalans e bascos que los estats francés e espanhòl vòlon pas confirmar pr’amor de las messorgas actualas sus d’originas cèltas o celtibèras qu’existiguèron jamai ?
Las teorias son aquò, de teorias e pro. Cap d’elas es estada demostrada. Se es aital, i aguèt pas una peninsula celtibèra ne una Gàllia cèlta abans l’arribada dels romans. Aqueles ja confirmèron diferéncias de lenga, de cultura, de civilizacion. Uèi parlam lengas latinas coma l’occitan e lo catalan – pas lo basco, qu’es pas indoeuropèu – ,mas la recenta confirmacion que la lenga ibèra èra pas indoeuropèa, qu’èra de la quita familha que l’aquitana e la basca e la preséncia de tribús ibèras pertot Occitània pendent de sègles fan pensar que l’istòria qu’avèm conegut fins uèi lo jorn es pas estada totjorn solament vertat.
Christian Andreu*
*Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm.
Bibliografia :
http://blogs.sapiens.cat/socialsenxarxa/2010/07/07/els-ibers/
https://institutestudisibers.wordpress.com/
https://arrecaballo.es/edad-antigua/el-caballo-en-la-peninsula-iberica/los-iberos/
https://es.wikipedia.org/wiki/Idioma_%C3%ADbero
https://oc.wikipedia.org/wiki/Ib%C3%A8rs
http://www.cosmovisions.com/ChronoIberes.htm


text:
Dens la nosta Biggorra
Semiats per los vesins,
Un deu païs tostemps porta
Subernoms plan coquins
E trufandès.
Nosautes de la plana,
Esparricats de plan,
Qu’ens aperam amassa
Simplament Bigordans
E nat de mès.
Boulin, dessus las costas, abriga Tira-vins,
Génos, dens la montanha, éscon Boteilhodis,
Qu’an plasèr tots amassa de trincar shens puchèu
Permor qu’a cada brinda au darrèr que s’i bèu.
Pissotets de Gardères o Pela-cuus de Luz,
Ne vos agrada hèra de hèr dansar escuts,
Digun n’aima pas btica dèspensar quauqu’arren
Sonqu’un chic de saliva sovent enta d’arren.
Cuu-lavats de Banhèras, que podetz envitar
Truca-barriu de Vic, un dia ta dejunar,
Lo nivèu d’aiga cauta que s’pot achequi net
Qu’auratz be specialistas la cambiar robinets.
Mès que n’i a un sarrot de chafres en Bigorra,
Jamès ne poiram pas hicar’us tots dehora
E se voletz parlar deu voste vilatgeot,
Prenetz un porta-pluma e pensatz i plan hort.
Fermer


text:
Montselgas
Montselgues (oficialament en francés Montselgues, fòrma occitana pas coneguda) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Doas versions se valon per çò qu'es de l'origina del nom "Montselgues" :
- En la primièra, Montselgas voldriá dire "lo mont al seigle" doncas qu'es la una dels escasses céréales #que prospère en aquela region montagneuse. La populacion se seriá longtemps alimentada gaireben exclusivament de seigle e, e mai se, de los nòstres jorns, se pòsca pas o veire, la majoritat dels terrens avián emplegat a ne far empénher ;
- En la segonda version, #que se pausa sus una bulle del pape Clément IV en datant de 1262, Montselgas voldriá dire « lo mont dels cèls » en aumenatge a la glèisa implantat ailà a Modèl:La s- pels fraires de Sant-Chaffre en Velay ;
- Es considerable que sus la mapa del "Govèrn General de Languedoc", en datant de 1742, Montselgas i aja escrich "Montciagle".
L'istòria de la municipalitat a #èsser principalament marcada per las muletiers #que passavan per ailà per anar al Puy-en-Velay. Pendent la Segonda Guèrra mondiala, de las maquis an #èsser recensés pas luènh de Montselgas a Thines e de las parachutages d'armas aurián #èsser efectuats sul scenari de Montselgues.
Deux versions se valent quant à l'origine du nom "Montselgues" :
- Dans la première, Montselgas voudrait dire "le mont au seigle" puisque c'est l'une des rares céréales qui prospère dans cette région montagneuse. La population se serait longtemps nourrie presque exclusivement de seigle et, bien que, de nos jours, on ne puisse le voir, la plupart des terrains étaient employés à en faire pousser ;
- Dans la seconde version, qui se repose sur une bulle du pape Clément IV datant de 1262, Montselgas voudrait dire « le mont des cieux » en hommage à l'église implantée là au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle par les moines de Saint-Chaffre en Velay ;
- Il est remarquable que sur la carte du "Gouvernement Général de Languedoc", datant de 1742, Montselgas soit écrit "Montciagle".
L'histoire de la commune a été principalement marquée par les muletiers qui passaient par là pour aller au Puy-en-Velay. Pendant la Seconde Guerre mondiale, des maquis ont été recensés non loin de Montselgas à Thines et des parachutages d'armes auraient été effectués sur le plateau de Montselgues.


text:
MADRID, 14 Dic. (EUROPA PRESS) – Eth PSOE, eth PP e Union Progrès e Democracia (UPYD) an pactat un tèxte, que serà sometut a votació aguest dimars en Plen deth Congrès, en quau s’insta eth Govèrn a deishar clar as hereus de Batasuna que no ne…
LOS ANGELES, 14 Dic. (EUROPA PRESS) – Gwyneth Paltrow ja a eth sòn petit lòc entre es mès grani de Hollywood. Er actor, guanyadora d’un Oscar eth 1999 peth sòn papèr a ‘Shakespeare in Love’, a recebut era sua estela en passeg dera Fama. Concre…
MADRID, 14 Dic. (EUROPA PRESS) – Eth secretari generau de CCOO, Ignacio Fernández Toxo, no descarta era convocatòria d’ua naua vaga generau s’eth Govèrn “tire per la via deth mig” e precipita ua reforma des pensions a còp ath cop de decrèt. Tox…
MADRID, 14 Dic. (EUROPA PRESS) – Eth president deth Govèrn espanhòl, José Luis Rodríguez Zapatero, a convocat entà aguesta tarde as sèt ua reünion extraordinària deth Conselh de Ministre per discutir era possibilitat de decidir ua pròrroga ar…
ROMA, 14 Dic. (EUROPA PRESS) – Eth Senat a aprovat aguest dimars era moció de confidança ath Govèrn presentada peth partit governamental, Poble de la Llibertat (PDL). Coma ja se demoraue, eth prumèr ministre, Silvio Berlusconi, a artenherut passar…


text:
1742
Aquesta pagina concernís l'an 1742 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Republica de Gènoa[modificar | modificar la font]
Pèrda de l'illa de Tabarka que sa fortalessa foguèt conquistada per lo bei de Tunis.
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Arquitectura[modificar | modificar la font]
Trabalhs importants d'ornamentacion realizats a l'interior dau Sanctuari d'Al-Hussayn ibn Ali a l'iniciativa de Nader Chah.
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 9 de decembre - Carl Wilhelm Scheele, quimista suedés (m. 1786)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 12 de julhet - Evaristo Felice Dall'Abaco, compositor italian (n. 1675)
- Matteo Goffriller, laütièr venecian (n. 1659)


text:
par Julien Parvole sous la direction de Jean-Pierre Montfort - Pau
par Jérôme Claracq sous la direction de Jean-Pierre Montfort - Pau
par Jean-Charles Majeste sous la direction de Jean-Pierre Montfort - Pau
par Cécile Lartigue Derail sous la direction de Jean-Pierre Montfort - Pau
par Fabrice Lapique sous la direction de Jean-Pierre Montfort - Pau
par Valérie Nassiet sous la direction de Jean-Pierre Montfort - Pau
par Richard Perrinaud sous la direction de Jean-Pierre Montfort - Pau
par Eric Pelletier sous la direction de Jean-Pierre Montfort - Pau
par Philippe Cassagnau sous la direction de Jean-Pierre Montfort - Pau


text:
Cucçac de Cabardés
Cucçac de Cabardés (oficialament en francés Cuxac-Cabardès) es una comuna lengadociana de Lengadòc en Cabardés, situada dins lo departament d'Aude e de la region d'Occitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Santa Ceselha sus la Dura (828), venguèt aprèp Vila de Santa Ceselha (950), puèi Santa Ceselha de Cucciaco (1249), abans de prendre son nom actuel. Cucçac visquèt son epòca de mai trebolum pendent las guèrras de religion (de 1563 a 1595), que foguèt, presa quora pels uganauds venguts de Tarn quora per las tropas reialas.
Lo castèl feudal, un dels mai fòrts barris del mont, èra edificat a l'entorn de la plaça e foguèt demolit jol reialme de Loís XIV de França, en 1711; uèi sola demòra sola una torre pichona.
La glèisa de Santa Ceselha, edifici gotic, coneguèt diferentas transformacions dins los sègles.
La Manufactura Reiala de la Bonda foguèt creada jos Colbert e fabricava los Draps de la Montanha.
La fabrica de Bertranda (uèi collègi public) èra d'en primièr una molina de grans, transformada en 1746 en manufactura de papièr e de carton. Una empresa de filatura continuèt de foncionar un pauc aprèp la fin de la Granda Guèrra.


text:
1478
Aquesta pagina concernís l'an 1478 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Mòrt dau negus Baeda Maryam (1464-1478) que foguèt remplaçat per son fiu Eskender (1478-1494) qu'èra encara un enfant de sèt ans. Una regéncia dirigida per la rèine Romna, l'abat Tasfa Giyorgis e lo senhor Amda Mikael foguèt establida. Dins lei fachs, Amda Mikael dirigiguèt lo país car Romna se retirèt rapidament au monastèri de Debre Libanos e car Tasfa Giyorgis aviá pas lei competéncias necessàrias per dirigir leis afaires estatics.
America[modificar | modificar la font]
Civilizacion astèca[modificar | modificar la font]
Fin de la guèrra acomençada en 1473 còntra lei Tarascs a prepaus dau contraròtle de la Vau de Toluca. Leis Astècs foguèron desfachs ambé la pèrda d'una armada de 24 000 òmes e deguèron se retirar. Pasmens, d'atacas recurrentas còntra lei Tarascs acomencèron tormarnai a partir de 1480 — e s'acabèron per de reviradas regularas.
Reiaume Tarasc[modificar | modificar la font]
Fin dau conflicte acomençada en 1473 còntra leis Astècs amb una victòria majora dei Tarascs que capitèron d'anientar una armada enemiga de 24 000 òmes (segon lei fònts istoricas). Per s'aparar còntra d'atacas novèlas, lo govèrn tarasc acomencèt de fortificar sa frontiera orientala. D'efècte, d'incursions astècas acomencèron tornarmai a partir de 1480.
Asia[modificar | modificar la font]
Majapahit[modificar | modificar la font]
Conquista de Trowulan per lei fòrças dau reiaume de Kediri, mòrt dau rèi Kertabumi e disparicion de Majapahit[1].
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Ranawijaya, rèi de Kediri e fiu de Singhawikramawardhana qu'èra lo rèi legitim de Majapahit caçat per una revòuta de Kertabumi en 1468, proclamèt la reconstitucion de Majapahit. Pasmens, dins lei fachs, lo govèrn e l'administracion demorèron aquelei de son reiaume de Kediri.


text:
02/09/2014
Projet de danse traditionnelle à Condat
Condat Animations monte un projet d'atelier de danse traditionnelle qui se déroulerait une fois par mois à Condat sur Vézère, à partir d'octobre.
On y recherche des joueurs bénévoles et des danseurs afin de faire découvrir cette discipline et de créer une scène ouverte pour y accueillir des jeunes et les former.
Par ailleurs, Condat Animations souhaite mettre en place des cours de vielle, chabrette, accordéon diatonique.
Une réunion de préparation aura lieu le lundi 8 septembre 2014 à 18h30 à la salle des fêtes de Condat.
Voir le site http://condat-animations.over-blog.com .
21:38 Publié dans Actualitats, actualité, Associacions, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
08/07/2014
Programme estival de l'Union Occitane Camille Chabaneau
Voilà le programme transmis par Jaumeta Beauzetie
Saint-Estèphe
12:41 Publié dans Actualitats, actualité, Associacions, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
05/07/2014
Palmarés dau Concors literari dau Bornat 2014
Informacion transmesa per Valeri Bigault dau Bornat dau Perigòrd.
°°
Coma l’an passat, la jurada fuguet composada de set membres : la reina dau Felibrige Angelica Marçais, los majoraus Imbert, Lagaly, Raybaud e Tintou, e los bornatiers Micheu Puyrigaud e lo majorau Valeri Bigault jos-cabiscol dau Bornat per la coordinacion de queu concors emb l’ajuda de l’Institut Eugene Le Roy de Perigüers.
Ujan, podem remercar una bona participacion emb daus mandadis d'un pauc pertot e dins tots lo dialectes d’òc : Perigòrd, Lemosin, Gasconha, Lengadòc e Provença.
Coma de costuma, tots los participants von receibre per una annada la revuda dau Bornat dau Perigòrd, quatre numeròs per an emb daus uns còps un numerò especiau. Per los primats, daus libres son donats per Lo Bornat e l’Institut Eugene Le Roy..
Poesia:
-
La Longa memòria (Joan Rigosta dau Passatge d’Agen)
-
Encuei i’ avié cènt ans (Gorgi Milesi de la Verdiera dins lo Var)
-
Mistral toujours (Alan Brunaud de Ieras)
Pròsa :
-
Eiretage (Gerard Vilanova d’Aigas Mortas)
-
Prima, estiu, darriera…e prima (Jan-Peire Bertrand d’Orleans)
-
Remembrança (Muriela Truffy de Cherval en Perigòrd)
3. Una livrason estonanta (Maria-Josea Segonds-Mennelet de Vilefranca de Roerga)
Revirada :
-
La sang de Tolosa de Maurici Magre (Sergi Viaule de Sent-Sulpici la Punta dins lo Tarn)
-
Liuen de vièi libre de gramatico de Yvo Duteil e Vièi de Bernat Pivot (Gerard Vilanova d'Aigas-Mortas
Teatre :
Qu’una obra dins quela categoria mas de qualitat, li balham una mencion espiciala valent a dire un prumier prèmi : L’ourse de Jan (Rolanda Falleri de Pernas las Fontanas en Provença).
Lo Bornat dau Perigòrd
13 charriera Kleber 24000 Perigüers
19:14 Publié dans Actualitats, actualité, Associacions, Literatura en òc | Lien permanent | Commentaires (0)
01/07/2014
Jornada de plaser e de transmission
Per lo prumier còp, «mas de segur pas per lo darrier », ço-disset Olivier Boudy President dau Bornat dau Perigòrd, la Felibrejada decidet d'organizar una jornada per los escolans e collegians qu'aprenen l'occitan dins lo departament mai los dau canton de Vertelhac.
« Una jornada força interessanta e plan ben organizada » ço-disset un famos professor d'occitan a Perigüers e Brantòsme e animator de radiò ( Marçau Peironi, l'aviatz conegut de segur). Una genta persona dau ranvers, en costume tradicionau, acompahnet chasque grope pendant tota la jornada. En una vintenada de talhiers, los jòunes an pògut rencontrar daus artisans, artistes, professionaus que lor parleren en occitan e en francès de lor passion.
Coma de costuma, las farralhas, los vielhs petarons, la dalhuza, la baturza eran quì e viravan enquera. Lo teulaire monlet daus teules canau davant los eslevas. L'esculptaire sur boesc Mr Laurenç de Vancens expliquet en occitan e en detalh coma far surtir la forma dau materiau. Un expausat complet fuguet fach per « Le Rucher du Périgord », seguit per una degustacion de brescha frescha e de miau de caulzat, de ronze o de chastanh. Pòguèrem verifiar un còp de mai lo biais de dire« Culherada de miau trapa mai de moschas que barricon de vinagre » quante los dròlles botavan lo det dins lo miau fresche. Lo molinier Alan Mazeu, dau Molin de la Pausa a Sent Meard de Drona expliquet l'evolucion dau trabalh dau grun, dempuei l'esbolhatge daus prumiers òmes jusc'a la monaria e la minotaria actualas. Talhadors de peire, esculptaires, fotògrafes, juòcs ancians, bolengier...Auria faugut dos jorns per tot veire!
Musica e dança fugueren plan ben representadas : « Les chanterelles » de Gots-Rossinhòu jugueren e chanteren Turlututu emb los dròlles, avant lo talhier de danças tradicionalas. Apres la taulada, lo grope Talabast faguet un concert onte los jòunes pògueren dançar, borèia, sautiera, cercle circassian mai chantar « Se canta » a la fin. « Quò fai plaser de veire tots quilhs jòunes dansar, chantar e s'interessar a l'occitan » me disset un brave òme. «Qu'era geniau e plan interessant» disset una genta goiata. Tradicion e avenidor se tornan botar ensemble.
Une journée essentielle pour la découverte, le plaisir et la transmission, préparée de main de maître par les intervenants, les bénévoles du canton de Verteillac et du Bornat, pour le plus grand bonheur des élèves et leurs professeurs.
Denis Gilabert.
08:26 Publié dans Actualitats, actualité, Associacions, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
10/06/2014
Gascon actiu en Perigòrd
Vous le croisez sur les marchés, aux cafés òc, sur le tournage d'un clip, aux spectacles et festivals occitans partout en Dordogne, mais qui est donc Philippe Corbière, patron de la boutique Adishatz de Périgueux et promoteur actif de l'occitan?
« Nasquei a Agen, valent a dire a la limita de la Gasconha e dau Lengadòc, auviguei mos grands parlar gascon, quitament lengadocian a l'ostal, mas aprenguei vertadierament la lenga quand demòrava a Anglet, i aprenguei lo basque tanben. Seguei los cors daus talhier « Aici Gasconha », aprenguei de dançar e de chantar en polifònia en gascon e en basque, avem quitament enregistrat un CD coma los Spingolats. Me sente gascon e òme de las Pireneus.Tot ço qu'es a l'entorn de l'occitan m'interessa, me sei essaiat a far un estagi de teatre coma Laurenç Labadia. En 2007, decidèrem emb ma femna de nos instalar a Perigüers, dempuei queu temps ai decidat d'aprener l'occitan lemosin. Puei, quò fuguet la dubertura de la botica Adishatz, un malhum que aura compta 10 boticas e 80 punts de venta ».
Et les activités culturelles?
« Coma Christian Lafaia e Sigolena, avem creat lo TCO de Periguërs( Talhier Culturau Occitan), au café associatiu des Thetards. Organisam daus cafés òc, de las conferencias emb Joan-Loís Leveque, Micheu Chapduelh , Brigita Oraziò, Peire Martial, Jan-Peire Reidi... ». Et Nicolas Peuch ? « Oc, sem amics, a virat son darrier clip a la discoteca Panda Club, rasis la botica rua Chancelier de l'Hôpital, onte avem fach un baleti de rua lo 05 de junh que fuguet un succès. »Et vous avez aussi un rayon littérature en òc ? « Oc, sei un defendaire de l'occitan. Fau tot ço que pòde per ajudar a la visibilitat e la socializacion de la lenga o de la cultura ».
Et quel programme pour les semaines à venir ?
« Podretz me veire sur lo merchat de Sench-Astier chasque dijuòus, puei a Paratge a Bordelha lo 15 de junh, la Felibrejada de Vertelhac lo 28 e 29 de junh, lo Torn de França ... ». D'autres projets ? « Oc-es, per la rendrada, una emission de musica occitana, basca, catalana es en preparacion sur radiò RLP 102.3 ». Les idées ne manquent pas à ce gascon hyperactif venu faire son nid en Périgord .
Denis Gilabert.
12:31 Publié dans Actualitats, actualité, Associacions, Entrepresas e labels partenaris, Le coin des libraires | Tags : philippe corbière, adishatz, talhier culturau occitan, perigueux | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
Linha 4 del Mètro de Barcelona
La Linha 4 o linha jauna del Mètro de Barcelona foguèt inaugurada en 1974, mas se poiriá considerar la segonda linha en ancianetat, amassa amb la Linha 1, que lo tram entre Passeig de Gràcia e Jaume I foguèt inaugurat en 1926 coma ramal de Grand Mètro de Barcelona actual Linha 3.
Lo traçat de la linha es de dobla via sosterranha, los talhièrs e los garatges se tròban a Via Júlia e al Triangle ferroviari e a de ligams de servici amb la Linha 5 a Maragall, amb la Linha 11 a Trinitat Nova, e la Linha 3 a Passeig de Gràcia. Circulan a l'ora d'ara de trens de la sèria 2100 e 9000.
La L4 a pas agrandit lo sieu trajècte dempuèi 1999, malgrat que perdèt lo darrièr tram entre la Pau e Pep Ventura en 2002 que s'apondèt a la Linha 2, per se considerar una connexion mai rapida entre lo centre de Barcelona e Badalona. Es en bastiment e gaireben plan acabada l'òbra del tram entre la Pau e Sagrera-Meridiana en passant per Sagrera-TAV, malgrat que se possibla que momentanèament utilize lo tunèl la Linha 9 per poder avançar la siá inauguracion.


text:
Filae
Filae qu'ei ua vila deu purmèr nòme de Hauta Egipte. Qu'ei famosa per lo son temple d'Isis sus la soa Isla au ras d'Assoan. Aqueth temple, hèra tardiu puish que ho bastit per los faraons lagides d'origina grèga, que segueish los ancians critèris estetics egipcians e que ho, mercès a la soa posicion meridionau e estremada deu costat de la Nubia, lo darrèr lòc de culte egipcian barrat per l'autoritat crestiana. Que ho barrat en 550e que vadè glèisa, devath Justinian. Aqueth temple qu'ei, uei lo dia, de segur uns deus géncers e deu miélhers conservat d'Egipte. Que ho desplaçat sus a l'escadença deu sauvetatge deus monuments egipcians per l'UNESCO en 1979 per'mor de la bastida de l'estanca d'Assoan.
Lo temple[modificar | modificar la font]
La mei vielha de las construccions de Filae qu'ei deu temps d'un deus darrèrs faraons d'origina egipciana : Nectanebo I
Lo temple d'Isis qu'ei ua contruccion deus lagides. Isis que ho ua divinitat venerada mei enlà d'Egipte sia capvath (com, per exemple en lo son temple de Pompeia) o capsus, en Nubia. Certas tribuas nubianas que practicavan lo romiatge e lo culte d'Isis a Filae e qu'avón de pelejà's dab l'Emperi Roman d'orient per'mor d'aquò. La mei famosa qu'èran los Blemis. Las autoritats crestianas qu'avón, a la debuta, de pactejar dab eths ua libertat de culte minimum. Totun, Justinian que barrè definitivament lo temple qui, vadut glèisa, que patí degradacions suber las representacions divinas, on lo crestian e curèn las loas crotz còptas.
En 1894, entà rentabilizar la cultura comerciau deu coton, los anglés que bastín ua purmèra estanca qui negava lo temple e l'isla pendent detz mes de l'annada. L'escrivan francés Pierre Loti qu'at denonciè dab vigor. La vesita toristica que's hasèva alavetz en batèu. En 1979, la bastida d'ua segonda estanca que representè ua miaça mei grana enqüera. L'UNESCO, dab la supervision de l'egiptològa francesa Christiane Desroches Noblecourt que mudè los temples suber l'isla tanhenta de Aguilkià. Aquesta operacion, la meisha realitzada peus temples d'Assoan, que ho hèra complèxa per'mor que caló dessecar l'isla en la bèth desseparar de las aigas, trencar las pèiras deu bastiment, carrejar las, e las tornar hicar com cau mercès a mesuras e fotografias tridimensionaus hèra precisas.
Filae qu'ei tanben famosa peu son arc de Trajan.


text:
Pèr l’operacien dau Sant-Khomri, l’èr tant cargat de son sofre e de sei oxides d’azòte, tot d’un còp rend plus que lo perfum de la peresina dei pins que créissan, un pauc malauts lei paures, sus lo trepador.
Lei jaças pretolièras de Lavera èron barradas per lei sindicats, e la policia que leis a cochat de matin aqueu dimars, a ganhat que tre ara, plus una gota de petròli rafinat passarà a la pompa.
Coma aviáu besonh de faire quauquei resèrvas (sabem jamai, qué !) me siáu encaminat fin qu’a la supereta dau quartier per me crompar iògorts e pastas. Sus lo trepador onte crosavi encara divèndres que de monde rara e cochós, ai rescontrat tota una tropa de maires qu’anava a l’escòla cercar sei pichons. Au parcament de l’escòla, tres veituras, pas mai, onte son d’acostuma vint.
Coma ai telefonat an’una estacada de pressa, li ai demandat : « e coma fas, tu ? » Responsa : « còveituratge, segur ! meme que se siam dichs qu’après la cauma, benleu que seriá pas tant complicat de s’organisar per contunhar ». Resta en vila, aquela, e trabalha a la campanha.
Lo Jaque, qu’eu resta dins un vilatge ont’a chausit de viure fa vint ans, e que deu s’entornar trabalhar en vila chasque jorn, segur que li sembla pas tant agradiva, la jornada sensa bruch ni pollucien. Mai en veritat, am’un velò, benleu que podriá…Non, pas lo Jaque, pas encara, li faudrà mai que d’una cauma. Mai deman benleu…
Coma eu tot plen de monde que lei cònses an laissat bastir de’n pertot, ara passa son temps dins la veitura. E de veituras, ne’n vesi totjorn que mai, a tota ora dau jorn, onte que siegue.
Un còp qu’ai telefonat a Air Paca, que nos susvelha la qualitat de l’èr, me disi que, òc, podem mai respirar. Vos dirai que, avans l’estiu, aurem lei resultats d’una gròssa enquista de l’Institut de Susvelhança Sanitàri en França. E ja, sai que nos diràn que l’èr polluit tua mai que ce que podiam imaginar. Tot plen de poussas finetas segur intran dins lei paumons, mai tanben passan fin qu’au còr.
Alòr, segur, podem romegar còntra la CGT que bloca l’economia (e que fai cagar lo Jaque, paure !), mai levat que lei joineis emplegats de deman seràn benleu pas tant d’agneus davant lo lop emplegaire, tre uei, nos fa baissar lo deficit de l’Assegurança Sociala, e nos fa auçar lo plaser de marchar dins de carrièras sens tant de bruch nimai d’èr cargat.
Durarà pas ; alòr, a vòstrei paumons, lèsts, respiratz !