text:
Veiqui una brava fòto, mas me disiá pas ren avant de veire que i aviá 'gut la pèsta dins la region. D'un còp me sei sovengut de tot çò que disiam devers chas ieu sus aquèla malaudia.
Me sovene que lo monde laissavan passar la pèsta coma um daissa passar un bus de japones armats d'aparelhs de fòtos. La pèsta veniá, preniá çò que voliá, e s'en anava còp sec après. Degun auriá jamai agut l'ideia de resistir a la maréia. Um se preparava tot lo temps a la venguda de la malaudia, e dau còp empaichava pas la vita de contunhar.
Pertant, se disiá au canton dau fuec, coma se fai pus gaira uei, qu' un vilatge ensaiet de resistar a la malaudia. Me sovene, quèla istòria me fasiá paur quand la vielha dau vilatge la contava, emb sa votz de fumaira de cigarres e sa charra blanchorida de centenaria, esclairada per las flamas dau fogier.
'Quò se passava dau temps daus comtes, e aquò n'en sei segur, per l'aver auvir dire, mas subretot per çò que se disiá que se passava dins un vilatge qu'aparteniá au comte de Bracs. Sei segur que podetz cherchar, jamai trobaretz una mencion de 'queu nom dins las archivas.
Bon, enfin, çò qu'es segur, es que la pèsta era 'ribada a 'queu vilatge.
Lo vilatge era coma los autres,sos champs, sos bòscs, sos artesans, son molinièr (e lo molin), sos paisans, e son curat. 'Queu curat era bon per sa paròfia, fasia los enterraments tan braves coma los maridatges e chascuna de sas messas semblava una fèsta au cur daus fideus. Pensava tot lo temps au bonur de sos parofians, e arribava quitament de lo veire laurar la terra, per ajudar lo paubre tipe que venia de perdre sa femna.
Per aquò, quand venguet a sas aurelhas lo bruch que dins lo vilatge vesin s'era desclarada una epidemia de pèsta, se prenguet de paur per sas oelhas e n'en trobet pus lo som pendent set nueits. Lo monde lo vesiá que chaminava dins sa glèisa, dins la sorniera, sens una quita espiada per lo Crist pendut a la paret.
Fin finala, prenguet la sola decision que podiá prener un curat bon coma eu era : faguet dintrar tot lo abitants dau vilatge dins sa chapela. Quauquas bestias, tanben. E pro de minjar per tenir un sietge : de blat, de segle, de charn salada…
E leu, la vita s'organiset, dins aquèla pita chapela, perduda a costat de 'queu vilatge perdut au mai pregond de la lana…
Tots los jorns, lo curat se botava de genolhs davant l'autar e pregava :
-Mon, Diu, vos que setz lo Diu lo mai poderos de tots los dius, vos que setz lo Diu que faguet totas las bestias de 'queu monde e las quitas malaudias, mon Diu vos damande per l'amor de vos d'esparnhar los murs d'aquèla glèisa dau mau que nos esmiancia.
E tres còps per jorn, disiá 'quò.
Mas, sabetz, un curat, per viure, quò a besonh de ren, un pauc d'aiga, un pauc de pan, una pregiera, qu'es tot. Mas, los autres, los autres eran de paisans, de paisans sens lurs terras, de paisans sens ren per s'ocupar !
Un jòve, qu'um apelava Cifer, s'embestiava vertadierament dins la glèisa. e a la riba d'un moment li venguet l'enveja d'anar veire las filhas d'un vilatge vesin.
Lo curat remarquet son absencia, e contunhet sas pregieras :
-Mon, Diu, vos que setz lo Diu lo mai poderos de tots los dius, vos que setz lo Diu que faguet totas las bestias de 'queu monde e las quitas malaudias, mon Diu vos damande per l'amor de vos d'esparnhar los murs d'aquèla glèisa dau mau que nos esmiancia.
E podiá ren far de mai.
Coma l'avetz segurament devinhat, lo Cifer, quand tornet, era contaminat, per la pèsta qu'um apela « pulmonaria ». En mens de tres jorns, la mitat dau monde moriguet. E lo curat contunhava :
-Mon, Diu, vos que setz lo Diu lo mai poderos de tots los dius, vos que setz lo Diu que faguet totas las bestias de 'queu monde e las quitas malaudias, mon Diu vos damande per l'amor de vos d'esparnhar los murs d'aquèla glèisa dau mau que nos esmiancia.
Tres jorns de mai, e lo curat se trobet tot sol dins la glèisa, tot sol davant l'autar, e ausava pas se tornar per regardar los cadabres de tots los qu'aimava e que poirissian darrièr eu, sus lo pavament. E purava, purava 'quilhs còrps qu'aviá pas 'gut lo temps de surtir defòra per los rendre a la terra. E cridava a Diu que l'aviá pas auvit, qu'aviá pas auvit sas pregieras.
A un moment, un rire bruchent lo tiret de sas pensadas. Un rire agut, metallic, que sonava contra los murs de la chapela e que traucava lo silenci. Lentament, lo curat se viret, tremolent. Lo Cifer se teniá 'qui, sietat sus lo còrps dau vicari e se balançava en se tener las còstas. Era completament destrusit per lo mau, sa charra era minjada de placas violetas que sanhavan, aviá perdut sos piaus e era talament magre que semblava un brijon de palha en suspension dins l'aire.
-Sabes, ieu crese que Diu t'a auvit…
E se tornet botar a rire.
Lo curat podiá pas parlar. Dubriguet la boca, sens ren dire.
-E òc, l'òme, avisa 'quela glèisa… Es totjorn parièra, a pas bolegat… En mai, sei segur que será d'en-pès longtemps… As vist, Diu a vertadierament esparnhat la chapela…
Lo rire, encara. Lo curat soschet pas una seconda de mai e correguet au defòra de la glèisa.
Per cas, tombet pas malaude de la pèsta e contet e tornet contar 'quela istòria, çò que fai que s'es transmesa jursinca devers chas ieu.
La vielha que me l’a contada l'istòria me disiá qu' existava en quauqu'un luec una glèisa milenaria que los elements avián pas roinada mas que degun i anava pus, per çò que disián que tot lo monde l'aviá abandonada, e Diu tanben.


c: text/html

text:
Arràs
Arràs es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Après l'annexion d'Artés a França, en 1481, la ciutat foguèt repoblada amb la contribucion de Lengadòc.[1]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Henri Stein, "La participation du pays de Languedoc au repeuplement d'Arras sous Louis XI", in Bibliothèque de l'école des chartes, Vol. 92, 1931, pp. 62-69

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Parentignat
Parantinhat (Dauzat: "pràtyinya") (Parentignat en francés) z-es 'na comuna occitana dau departament dau Puèi Domat e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna z-èra del canton de Sauxillanges; z-es avòra del canton de Braçac.
Demografia[modificar | modificar la font]
- 213 : 490 abitants (132 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Site de la préfecture du Puy-de-Dôme, consulté le 24 mars 2009
- ↑ Site de la préfecture du Puy-de-Dôme, consulté le 24 mars 2009


text:
Wilaya
Una wilaya (en arab ولاية, wilāya; en turc vilayet, en turc otomà ولاية, vilayet) es una subdivision administrativa de divèrses païses musulmans. La prononciacion turca de la paraula, originàriament arab, vilayet, es lo nom qu'avien las provincias de l'Empèri Otoman. Sos lo califat, la wilaya èra cada nou estat semisobiran constituent, que tanben se pòt apelar valiat.
La paraula original arab deriva de la raiç w-l-y, «governar». Lo territòri de la wilaya es regit per un valí (والي, wali) o governador, e pr'aquò lo nom se tradussís com «governacion».
La wilaya es la subdivision administrativa de primièr nivel d'Argeria, Mauritània, Sodan e Tunisia, e de segond nivel en Kenya, lo Marròc e Oman. Los territòris federals de Malàisia s'apelan en malai Wilayah Persekutuan.
Del turc vilayet provenon las divisions administrativas de primièr nivel d'Afganistan (velayat), Tatgiquistan (viloyat), Turcmenistan (welayat) e Ozbequistan (viloyat).


text:
805
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 805 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Campanha militara bizantina menada per Nicèfor Ièr còntra leis Arabias dau Califat abbassida. Una tièra d'atacas dins la region de Mopsueste e d'Anazarbe permetèron de pilhar un butin important e de capturar un nombre gròs de presoniers. Pasmens, una còntra-ataca de la garnison de Mopsueste s'acabèt per la pèrda d'una partida importanta dau butin e dei presoniers. Lei Bizantins contunièron seis atacas e conquistèron la vila de Tarsa que sei defensors foguèron capturats. En revènge, una darriera ataca còntra Melitèn mau capitèt.
Africa[modificar | modificar la font]
Aglabidas[modificar | modificar la font]
En Ifriqiya, segonda revòuta araba dau rèine d'Ibrahim ibn al-Aghlab (800-812). Coma la premiera (→ 802), foguèt reprimida per leis autoritats.


text:
Gramaci.
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Nòm d'una planta
1 Nòm d'una planta le Ven 3 Avr - 19:33
Philippe13
Pinta-Beroi
Gramaci.
2 Re: Nòm d'una planta le Sam 4 Avr - 17:59
Philippe13
Pinta-Beroi
Vau far lo juec dei questions / responsas…
Ai trobat dins un diccionàri (après aver passat detz minutas amb' un autre espanhòu sensa m'en rendre comptes) : erba de la lanceta ò erba de la rota.
Se quauqu'un n'en saup mai, esperi !!!
3 Re: Nòm d'una planta le Sam 4 Avr - 19:58
gat-esquiro@orange.fr
Pintaire
Marcel Saule botanista de"la grande flore des Pirenées") qu'apera eth Ophioglossum vulgare, lenco de sèrp, o lenque de sèrp en òc.
En catalan que l'apera llengua de serp o llança de Crist.
Per contra que vau diser un botanista de promiera.
4 Re: Nòm d'una planta le Dim 5 Avr - 8:24
Philippe13
Pinta-Beroi
Gramaci per ton adjuda. Es verai qu'en francès, lo nòm vulgar es tanbén "langue de serpent", adonc, perqué sariá pas la meteissa causa en òc…
5 Re: Nòm d'una planta le Dim 5 Avr - 9:27
Vincenç
Toriste
Lo diccionari de Simin Palay (gascon) que balha "léngue-de-sèrp" : "lenga de sèrp" en grafia classica, atau com lo diccionari de Per Noste (IEO Biarn) qui balha tanben : "ofioglòssa". Los noms sapients que son tanben possibles en lenga nosta !
Siatz hardit-das.
6 Re: Nòm d'una planta le Dim 5 Avr - 22:21
Tiston
Occitan Warrior
7 Re: Nòm d'una planta le Dim 5 Avr - 22:47
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
8 Re: Nòm d'una planta le Mer 8 Avr - 16:08
Marxelin
Occitan Warrior
"lenga de sèrp", o tanben "èrba de la lanceta". En causa de la forma de sei
fuelhas.
9 Re: Nòm d'una planta Aujourd'hui à 2:17
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Saillenard
Saillenard es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Saillenard Fa partida de la Bressa louhannaise.
Saillenard fait partie de la Bresse louhannaise.
Istòria[modificar | modificar la font]
Cap a l'an 931, primièra mencion escrich de Saillenard : La Villa de Appugniacum amb la siá capèla Santa Pierre, epòca gallo romaine.
Lo nom "Saillenard" ven de Sant Léonard #qu'es pas, e a pas totun jamai #èsser lo sant patron del pòble. Un pichon monastèri o barralha monastique dédié a aquel sant sembla aver-i existit e èsser a l'origina de la comuna.
Saillenard, Del Duché de Bourgogne, dépendait jos l'ancian regim del vicomté de Auxonne, del bailliage de Chalon-sus-Saône, del ressort del parlament de Dijon aital coma del diocèse de Besançon.
Saillenard Comptava 1720 abitants en l'an 1800.
Vers l'an 931, première mention écrite de Saillenard : La Villa d'Appugniacum avec sa chapelle Saint Pierre, époque gallo romaine.
Le nom "Saillenard" vient de Saint Léonard qui n'est, et n'a cependant jamais été le saint patron du village. Un petit monastère ou ferme monastique dédié à ce saint semble avoir existé et être à l'origine de la commune.
Saillenard, du Duché de Bourgogne, dépendait sous l'ancien régime du vicomté d'Auxonne, du bailliage de Chalon-sur-Saône, du ressort du parlement de Dijon ainsi que du diocèse de Besançon.
Saillenard comptait 1720 habitants en l'an 1800.


text:
Alisis
Los alisis o los vents alisis bufan d'un biais relativament constent l'estiu e mens en l'ivèrn. Circulan entre los tròpics, entre lo 30-35º de latitud cap a l'Eqüator. Se dirigisson dempuèi la nautas pressions subtropicalas, cap a las bassas pressions eqüatorialas. Lo movement de rotacion de la Tèrra desvia los Alisis cap a l'oèst e, per aquò, bufan del nòrd èst cap al sud oèst dins l'emisfèri nòrd e del sud èst cap el nòrd oèst dins l'emisfèri sud.
Los periòdes ont los alisis bufavan amb mens intensitat constituissian un perilh del temps de la navigacion de vela pels vitges que se dirigissian cap al continent american, perque se formavan temps calmas de pauc de vent qu'empachavan d'avançar.
A l'Eqüator se produsís un massís d'aire calent ascendent, provòca una zòna de bassas pressions que va ocupar una autra massa d'aire que representa los alisis. Las massas d'aire calent pujan, venent fred progressivament e se dirigisson en sens contrari als Alisis, cap a las latitudas subtropicalas, d'ont venon aqueles. Los vents alisis forman part de la circulacion de Hadley que transpòrta la calor dempuèi las zònas equatorialas fins a aquelas subtropicalas remplaçant l'aire caud per un aire mas fred de las latitudas superioras. La rotacion terrèstre produsís aqueles vents en modificar los corrents miègjornals de transpòrt de calor.


text:
Courtenay (Loiret)
Courtenay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Courtenay A situat a unitat|26|km}} al Nòrd-Es de Montargis e a unitat|26|km {{}} al Sud-Oèst de Sentit en la region naturala del Gâtinais. La siá frontièra Es marca lo limit entre lo departament del Loiret e aquel del Yonne.
La Cléry[1] (o Clairis), afluent del Loing, lo autoroute A19 e la rota nacionala 60 travèrsen lo territòri de la comuna.
Courtenay est située à 26 km au Nòrd-Est de Montargis et à 26 km au Sud-Ouest de Sens dans la région naturelle du Gâtinais. Sa frontière Est marque la limite entre le département du Loiret et celui de l'Yonne.
La Cléry[2] (ou Clairis), affluent du Loing, l'autoroute A19 et la route nationale 60 traversent le territoire de la commune.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ {{{Títol}}}. Consultat lo 29 de novembre de 2008
- ↑ SANDRE, « Fiche rivière la clery (F4280600) ». Consultat lo 29 novembre 2008


text:
Cartagena (Espanha)
Cartagena es una vila de la Region de Múrcia, capitala legislativa d'aquela comunautat e capitala comarcala del Camp de Cartagena. Tanben es el cap de la província maritima. Amb un airal de 550 km² la vila compta 215 186 abitants (2009).
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Geografia e relèu[modificar | modificar la font]
La vila de Cartagena se tròba al sud-èst de la Peninsula Iberica (37º36' N, 0º59' W).
Cartagena constituís una granda plana clinada cap al NO-ES limitat al nòrd e nòrd-oèst per de serradas prelitoralas (Carrascoy, Lo Pòrt, Los Villares, Columbares e Escalona), e al sud e sud-oèst per de serradas litoralas (L'Algarrobo, La Muela, Pelayo, Grossa, La Fausilla e Minera, fins al Cap de Pals).
Lo terren es subretot sedimentari, amb de ròcas calcàrias, e metamorficas, coma la lausa, lo marbre, eca.
Lo Centre istoric de la vila se tròba delimitat per cinc pichons puèges (Molinete, Mont Sacro, Bosc de San Josèp, Despeñaperros e Bosc de la Concepcion) qu'a l'origena formavan partit d'una peninsula delimitada per una anciana mar interiora (mar Estero), e l'actuala baia que dubrís a la mar Mediterranèa, un espaci protegit entre los contrafòrts dels monts de San Julian e Galeres, selvas entre que se situa la dintrada al pòrt de la vila. L'anciana mar interiora s'assequèt e se construguèt, ja al començament del sègle XX, un quartièr novèl de la vila.
Demografia[modificar | modificar la font]
Lo 1èr de genièr de 2009[1], la vila de Cartagena 215 186 abitants (104 859 òmes e 102 427 femnas).
12,75% dels abitants de Cartagena son de nacionalitat estrangièra.[2]
L'airal metropolitan, intègra las vilas de La Unión, Fuente Álamo de Murcia, Los Alcázares, San Javier, Torre Pacheco e San Pedro del Pinatar e compta 332 035 abitants.
Istòria[modificar | modificar la font]
Preistòria e Antiquitat[modificar | modificar la font]
Poblada dempuèi de temps fòrça ancian, lo primièr establiment urban data de 1400 AbC amb la fundacion de Contesta pel rei Testa. Al sègle III AbC foguèt colonizada pels cartagineses, pòble que veniá de Cartage en Africa del Nòrd (dins l'actuala Tunisia), e competiá l'egemonia de la mediterranèa amb Roma. Aprèp las guèrras punicas que s'afrontèron Roma e Cartage, Roma prenguèt lo contraròtle de la vila. I aviá de minas d'argent a l'entorn (que al temps dels romans trabalhavan fins a quaranta mila òmes e raportavan 25 000 dracmas al tresaur roman). Foguèt la capitala dels domenis cartagineses en Iberia.
En 209 AbC, pendent la Segonda Guèrra Punica, foguèt atacada per Publi Corneli Scipion African Major amb sonque 1 000 òmes, l'ocupèt e prenguèt un grand butin. En 206 AbC se celebrèt de jòcs en onor del oncle de Scipion. Pendent l'empèri foguèt una colonia romana (Colonia Victrix Julia Nova Cartago) e sèti d'un convent juridic.[4] Aquel convent èra lo mai espandit de totes e arribava a fins al tèrme dels cantabres. Benlèu partajava la capital de l'Ispània Citeriora amb Tarraco.[5] Son territòri se nomenava Carcedonia. Èra lo punt central d'una via cap a Tarraco (al nòrd) e cap a Castulo (al sud).
Edat Mejana Nauta[modificar | modificar la font]
Aprèp la casuda de l'Empèri roman e de sas estructuras; puèi a l'installacion dels reialmes germanics en Ispània romana, Justinian tornèt conquerir la vila en 550. Venguèt alara la capitala de la Province de Spania de l'Empèri Bizantin jol nom de Carthago Spartaria.
Mas en 622 los visigòts capitanejats pel rei Suintila prenguèron la vila e, segon Sant Isidor de Sevilha, devastèron la vila e la destruiguèron gaireben tota, tombèt en decadéncia. Pasmens, aquel comentari es sens dobte exagerat perque la vila mejans son evesque Munulo, capitèt a signat en 675 un dels actes dels concilis de Tolèda.
Pendent la dominacion arabi, Cartagena coneguèt un nòu desvolopament amb la construccion d'une mosqueta e d'una citadèla fortificada sul mont de la Concepcion. la vila èra alara coneguda jol nom de Qartayannat al-Halfa.
Edat Mejana Bassa[modificar | modificar la font]
En 1245 lo prince castelhan Afons, lo futur rei Alfons X lo Savi conqueriguèt la vila. Restaurèt lo diocèsi de Cartagena e crèt l'Òrdre de l'Estela en 1270 per la defensa navala de la Corona de Castelha, que lo sèti principal foguèt establi a Cartagena. Lo passatge, qualques ans aprèp la Reconquèsta del sèti episcopal a Múrcia foguèt un obstacle important al desvelopament urban, economic e demografic de la vila.
En 1296, la vila passèt a la Corona d'Aragon, pel Tractat de Torrelhas, mas lo tractat d'Elx en 1305 la tornèt a la Corona de Castelha.
Cartagena contunhava a venir un important pòrt comercial e una basa navala. Pasmens, las initiativas dels reis coma Pèire Ièr de Castelha permetèron pas de desvelopar arquitecturalament e la creissença urbana d'une vila qu'es totjorn pauc poblada.
En 1464, lo rei Enric IV de Castelha accordèt a Pedro Fajardo e Quesada la senhoriá de la vila de Cartagena amb lo castèl, sos dreches de jurisdiccion, e l'argent du tribút. Aquela situacion contunhèt fins a l'arribada al poder dels Reis Catolics. En 1503, la reina Isabèl ordonèt la restitucion de la vila de Cartagena amb totes los dreches concedits a la Corona de Castelha.
Epòca modèrna[modificar | modificar la font]
En 1873, pendent la Primièra Republica Espanhòla, l'armada destacada a Cartagena promulguèt lo canton de Cartagena coma estat federal dins Espanha comprenent las províncias d'Albacete e Múrcia; la revòlta, practicament limitada a la vila de Cartagena ont i aviá l'armana rebèla, durèt qualques meses; Cartagena foguèt assetjada sièis meses e la vila se trobèt al final apaurida. Arribèt a frapar sa pròpia moneda (lo duro cantonal). Lo cap del Canton de Cartagena foguèt lo murcian Antonete Gálvez.
Cartagena coneguèt un vam a la fin del sègle XIX, amb l'arribada de capitals estrangièrs e de familhas europèas ricas qu'i venian far comèrci amb las minas. Aprèp l'arrèst d'aquelas minas dins los an 1930, Cartagena se trobèt amb fòrça trabalhadors de las minas que demoravan sens emplèc, causa que contribuiguèt a una crisi que se preolonguèt fins als ans 1960.
Pendent la Guèrra Civila, Cartagena foguèt basa navala de la Republica, e i demorèt fidèla fins a abril de 1939.
La decennia de 1960 foguèt aquela de l'industrializacion subte dins lo domeni siderurgicometallurgic, e tanben de la construccion de naus. Malgrat la crisis dels ans 1990 dins lo domeni que faguèt desapreisser una granda partida del teissut industrial Cartagena continua a èsser lo principal pòl industrial del sud-èst de peninsula.
Personatges ligats a la vila[modificar | modificar la font]
- Asdrubal, 270 AbC-221 AbC. General cartagines, que refoncèt Qart Hadasht (Cartagena) sus la ja existenta Mastia en 227 AbC.
- Annibal Barca, 247 AbC – 183 AbC. General cartagines que dempuèi Cartagena tentèt la conquèsta de Roma.
- Hazim al-Qartayanni (حازم القرطاجني) (1284-1211), poeta de la cort del Bey de Tunis, autor de la "Qasida al-Maqsura," òbra majora de la poesia arabicandalusa.
- Isaac Peral, 1851-1895. Engenhaire, marin e inventor cartagenés que dessenhèt un modèl de submarin de propulsion electrica.
- Carmen Conde, 1907-1996. Escrivana cartagenesa fondatritz l'Universitat Popular de Cartagena.
- Arturo Pérez-Reverte, 1951. Romancièr e jornalista
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Donadas de l'INE
- ↑ Font: Institut Nacional de Estadística d'Espanya. Pobulacio per sèxe, vilas e nacionalitat.
- ↑ Font: Institut Nacional de Estadística d'Espanya. [1] [2]
- ↑ (ca)Ferran Soldevila i Zubiburu; Història de Catalunya [3]; ed: Editorial Alpha
- ↑ (ca)Isaías Arrayás Morales; Morfología histórica del territorio de Tarraco, ss. III-I a.C. [4]; ed: Edicions Universitat Barcelona; 2005; ISBN 8447530078


text:
Economia de Sant Cristòl e Nevis
Sant Cristòl e Nevis foguèt lo darrièr luòc a practicar la monocultura de sucre dins las Pichonas Antilhas. Mas a causa que l'industria de sucre trobava cada còp màger dificultats per aténher de beneficis, lo govèrn decidiguèt de realizar un programa de diversificacion pel sector agricòla e estimulacion del desvolopament en autres sectors de l'economia, particularament lo torisme.
Lo govèrn instituiguèt un programa d'incentius a l'investiment, en encoratjant tant l'investiment privat local coma estrangièr. Las politicas governamentalas comprenián d'exempcions fiscalas, importacion d'equipament e materials liures d'impòstes e subsidis per la capacitacion a personal local. Lo torisme s'es fòrça desvolopat. Cap a 1987, aviá despassat lo sucre coma font d'intrada de devisas.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ CIA, « The World Factbook ». Consultat lo 13 de febrer de 2016
- ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html


text:
Hong Kong
La Region Administrativa Especiala de Honk Hong, mai coneguda coma Hong Kong (en chinés 香港, en pinyin Xiānggǎng), es una ciutat e forma tanben una de las doas Regions administrativas especialas de la Republica Populara de China, amb Macau. Format de mai de 260 illas, lo territòri es situat sul costat èst del dèlta del fluvi de las Pèrlas, confronta la província de Guangdong al nòrd e fa fàcia a la Mar de China Meridionala a l'èst, a l'oèst e al sud.
Lo gentilici es hongkongués -esa.
Hong Kong foguèt una colonia del Reialme Unit dempuèi 1842 fins al transferiment de sobeiranetat a la Republica Populara de China en 1997. La declaracion comuna sinobritanica e la lei fondamentala de la Region Administrativa de Hong Kong estipula que Hong Kong beneficiarà d'un naut degrà d'autonomia fins almens a 2047, cinquanta ans après lo transferiment. Jos la politica « un país, dos sistèmas », lo govèrn central de la Republica Populara de China es responsable pel territòri de la defensa e dels Afars Estrangièrs, ça que la Hong Kong manten son pròpri sistèma de lei, sa polícia, son sistèma monetari, son sistèma doanièr, sa politica d'immigracion, e sèrva sos delegats dins las organizacions e los eveniments internacionals.
Division administrativa[modificar | modificar la font]
Hong Kong es devesit en 18 districtes administratius:
- Illas (Islands)
- Kwai Tsing
- Nòrd
- Sai Kung
- Sha Tin
- Tai Po
- Tsuen Wan
- Tuen Mun
- Yuen Long
- Kowloon City
- Kwun Tong
- Sham Shui Po
- Wong Tai Sin
- Yau Tsim Mong
- Centre e Oèst
- Èst
- Sud
- Wan Chai


text:
Províncias e territòris de Canadà
Canadà es constituït de dètz províncias e de tres territòris, segon la Lei constitucionala de 1867.
Per aquesta darrièra, las detz províncias son : Albèrta, Colómbia Britanica, Illa del Prince Edoard, Manitòba, lo Nòu Brunswick, la Nòva Escòcia, Ontàrio, Quebèc, Saskatchewan, e Tèrranòva e Labrador.
Los tres territòris son : los Territòris del Nòrd Oèst, Nunavut e Yukon.
Las províncias son d'Estats que possedisson, dins lors camps de competéncias legislativas, de poders sobeirans, independentament del govèrn federal. Los territòris canadencs son de divisions administrativas que relevan del Parlament federal canadenc, que devolutz d'unes poders.
Las províncias de Canadà[modificar | modificar la font]
Nòtas:
- Just abans de la formacion de la confederacion Ontàrio e Quebèc formavan la Província de Canadà
- Nòva Escòcia, Nòu Brunswick, la Colómbia Britanica e l'Illa del Prince Edoard èran de colonias desseparadas quand dintrèron dins la confederacion. Abans de la seuna dintrada Tèrranòva èra un Domini de la Comunitat Britanica.
- Manitòba se conformèt al meteis temps que los Territòris del Nòrd-oèst.
- Saskatchewan e Albèrta foguèron creats a partir del Territòri del Nòrd-oèst.
Los territòris de Canadà[modificar | modificar la font]
Son tres los territòris de Canadà. A diferéncia de las províncias los territòris de Canadà an cap jurisdiccion inerenta e sonque gaudisson dels poders que lors son delegats pel govèrn federal. Los territòris representan la porcion de Canadà situada al nòrd de la latitud 60° N e a l'oest de la Baia d'Hudson, aital coma gaireben totas las illas al nòrd del Canadà continental (dempuèi la Baia de James fins a las illas de l'Àrtic).


text:
Sent Vivian dau Medòc
Sent Vevian de Medoc[1] (en francés: Saint-Vivien-de-Médoc) es una comuna d'Occitània, en Gasconha, administrada prau departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
La fòrma fonetica de Sent Vevian, atestat Sancti-Viviani in Medulco, en latin, en 1361 [2], es coneishuda per l'Atlas Linguistique de la Gascogne : sémébyã [3] (accentuacion sus la darrèra sillaba pas notada ací, per rasons materialas). L'antroponime Bebian (emb -e-), pro espandit, a costat de Bibian, confirma aquera prononciacion. La fòrma Vivian donada per Bénédicte Boyrie-Fénié demandaré enquèsta sus lo terrenh. La comuna pòrta lo nom de Vivianus, avesque de Santas au sègle V [4]. Lo determinant de-Médoc (en francés) estut ajustat oficialament en 1923 [5]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, Sent Vevian èra canton; es adara dau canton de Le Nord-Médoc (en francés), donc dau Nòrd Medòc.
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2013 : 1700 abitants (58 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Jean Seguy, Atlas Linguistique et ethnographique de la Gascogne, CNRS, 1954- 1973, tome I, Noms dialectaux des Communes : sémébyã
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008
- ↑ Jean Seguy, Atlas Linguistique et ethnographique de la Gascogne, CNRS, 1954- 1973, tome I, Noms dialectaux des Communes
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=35013


text:
Legato
Lo legato o ligat qu'ei ua articulacion musicau qui consisteish a interpretar duas o mei nòtas dens ua medisha impulsion. Lo legato que s'opausa au staccato on cada nòtas qu'ei atacada individualment e d'un biais hèra marcat.
En solfegi, lo legato qu'ei marcat dab ua linha corba.
La tecnica que'n pòt variar segon los instruments : dens lo cas de la votz o deus instruments de vent duas nòtas ligadas que seran interpretadas dab ua medisha expiracion ; per un instrument de còrdas hregadas dab un arquet, duas nòtas ligadas que seran jogadas dab un medish còp d'arquet ; entaus insruments de còrdas puntejadas òm ensajarà d'encadenar las nòtas shens pausa e dab atacas las mens marcadas possiblas.


text:
Revolucion americana
La Revolucion Americana foguèt un conflicte entre las Tretze Colonias britanicas de l'America del Nòrd e la metropòli (Lo Reialme Unit).[1]A l'eissida de que nasquèt una nòva nacion, e que s'establiguèt la Constitucion dels Estats Units d'America.
Dins aquel periòde, las colonias s'uniguèron contra l'Empèri Britanic e dintrèron en conflicte armat conegut coma la Guèrra d'Independència dels Estats Units d'America entre 1775 e 1783. Çó que donèt la Declaracion d'Independéncia dels Estats Units d'America de 1776 e la victória sul camp de batalha enoctubre de 1781.
L'epòca revolucionária comencèt en 1763, quand la la menaça militara francesa sus las colonias britanicas de l'America del Nòrd s'acabèt. Adoptant la politica que las colonias devián pagar una partida substanciala dels còsts associats al manteniment de l'Empèri, la Grand Bretanha impausèt una seria d'impòsts e d'autras « Leis Intolerablas » que venguèron plan impopularas. Per que las colonias avián cap de representacion electorala al Parlament britanic fòrça colons consideravan que las leis èran illegitimas e una violacion dels seus drech coma angleses. A partir de 1772, de grops de patriotas comencèron a crear de comités de correspondéncia que venguèron lo Congrès Provincial dins la majoritat de las colonias. Amb los ans, los Congresses Provincials o los equivalents remplaçant de biais eficaç l'aparelh governamental britanic dins las ancianas colonias, que culminèt en 1774 amb l'unificacion del Congrès Continental.
En responsa a las protacions dels Patriotas a Boston que los britanics tentèron d'afirmar lor autoritat, los britanics envièron de tropas de combat. En consequéncia, los futurs Estats mobilizèron las seunas Milícias e entrèron en luta en 1775. S'estima que los Legitimistas èran entre 15 e 20% de la populacion,[2] dempuèi lo començament fins a la fin de la guèrra los Patriotas controlavan entre 80% e 90% del territòri; los britanics eles solament tengavan qualques ciutats costièras pendent un long periòde. En 1776, los representants de caduns dels 13 Estats independents votèron unanimament la Declaracion d'Independéncia, establissent los Estats Units, qu'originalament foguèron governats per una confederacion formada per un govèrn representatiu seleccionat per d'assembladas legislativas de l'Estat. Los continentals s'alièron amb França en 1778, çò qu'egalizèt las fòrças militaras a navalas. Las doas armadas principalas britanicas foguèron capturats per l'Armada Continentala, a Saratoga en 1777 i Yorktown en 1781, aquó equivent a una victòria de la guèrra pels Estats Units d'America.[3] Lo Segon Congrès Continental foguèt lo Congrès de la Confederacion amb la ratificacion dels Articles de la Confederacion. Lo Tractat de Versalhas 1783 foguèt ratificat per aquel nòu govèrn nacional e supausa la fin del clam pels britanics suls Tretze Estats.
La Revolucion Americana provoquèt una seria de grans cambis intellectuals e socials dins la jove societat estatsuniana, coma de nòus ideals republicans que foguèron assimilats per la poblacion estatsuniana. Dins qualques Estats, esclatèron de debats politics sul ròtle de la democracia dins lo govèrn, amb de paires fondators mai liberals que crenhèron l'oclocracia.
Fòrça questions sul govèrn nacional foguèron pas resolgudas amb la Constitucion dels Estats Units d'America de 1787, comprenent los primièrs dos amendaments a la Carta dels Drechs (1789), que combièron los Articles de la Confederacion. La Constitucion, en cambi, consacra los drechs naturals idealizats pels revolucionaris republicans e las garantia sus un govèrn federal gaireben fòrt, e tanben lo sufragi per las eleccions nacionalas. Amb la democracia e lo cambi cap al republicanisme produguèt un revolum de la ierarquiá sociala tradicionala e creèt una etica que conforma al cor dels valors politicas estatsunianas.[4]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Historia Simple, "La Revolución Americana" (es)
- ↑ Calhoon, "Loyalism and neutrality" a Greene and Pole, A Companion to the American Revolution (2000) pàg. 235 (en)
- ↑ (en) Jeff Wallenfeldt, The American Revolution and the Young Republic: 1763 to 1816 en linha ed: Britannica Educational Publishing, 2011
- ↑ Wood (1992); Greene & Pole (1994) ch 70
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Library of Congress Guide to the American Revolution (en)
- American Revolution Digital Learning Project[1] New York Historical Society (en)
- Liberty! (en)
- Smithsonian study unit on Revolutionary Money (en)
- The American Revolution (en)
- Haldimand Collection (en)
- "Military History of Revolution" , de Richard Jensen, amb enllaços a documents i mapes (en)
- American Independence Museum (en)
- Black Loyalist Heritage Society (en)
- Spanish and Latin American contribution to the American Revolution (en)
- American Archives: Documents of the American Revolution al web de les Northern Illinois University Libraries (en)


text:
Lanchy
Lanchy es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo villatge de Lanchy es una municipalitat francesa situat en lo departament de l'Aisne e de la region de Picardie. Aquela municipalitat se localiza en una vasta plana, a unitat|58|km {{}} a la N.O de Laon e 17 km a l'O. De St Quentin.
Le village de Lanchy est une commune française située dans le département de l’Aisne et de la région de Picardie. Cette commune se localise dans une vaste plaine, à 58 km au N.O de Laon et 17 km à l’O. de St Quentin.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lanchy – Lancy – Lanciacum (#Enterrar de Lancii): Villatge del ancià Vermandois, antany del intendance d'Amians, dels bailliage e eleccion de St-Quentin, diocèse de Laon, uèi costat de Vermand (prèp de Péronne), arrondissement de St-Quentin, diocèse de Soissons.
Lo étymologie del nom proven del patronyme romain Lancius (lancier, #çò que pòrta una lança). Aquel patronyme apparait per las primièras fes a Roma a l'IV° après J.C. (Cavòts exhumées en lo moment d'enregistres archéologiques), de contunh a Bolonha al VIII° (familha de Bolonha a Itàlia), en Bourgogne al X° (don de Jehan de Lancii pel bastiment de la abbaye de Clunhic) e, fin finala, a Soïssa (Albert de Lancii vila en una convencion entre Molesme e Aulp en 1097).
Lanchy (De) - Delanchy – Lancy (de): En Picardie, familha nòbla de anciana extraction #que blasonne de caras a una fasce de sòus acompanhats de tres lanças de quitament mesas en pal (la punta cap a la nautor).
En 1096, Jehan de Lanchy, genet, senhor de Lanchy, a nomenat entre los senhors #qu'acompanhan Hugues de Vermandois en lo moment de la primièra crosada. En 1122, Jean de Lanchy recep de Raoul Eer, dicha lo vaillant, las tèrras de Marquaix. En 1134, Élisabeth, veusa de Vaudin (Vauthier) de Lanchy, apareis en lo moment del pagament dels #dire de Lèma e de Exelicis. En 1137, Eudes (Odon) de Lanchy, genet, a citat coma senhor de Lanchy. En 1147, Adélaïde confirma lo don fach per lo sieu paire, Baudouin de Lanchy, al benefici del abbaye de Prémontré. En 1165, Odon de Lanchy, chevalier, senhor de Falvy, dona una part de la dîme de Lanchy a las abbayes de Prémontré e de Arrouaise. Cap a 1200, Jean de Lanchy, chevalier, esposa Diédle de Coucy. En 1222, los meteisses Texans de Lanchy e la siá sœur Helzévide transigent amb la abbaye de Prémontré. En 1250, Hugues de Lanchy, senhor de Porquericourt, apròva la venta de tèrra a Crépigny e a Caillouel efectuada per la siá esposa. En 1274, Simon de Lanchy, dicha lo gra, genet, senhor de Lanchy fa donation de 7 setiers al abbaye de Prémontré. En 1364, Jean de Lanchy, chevalier, apparait coma senhor de Lanchy e de Marquaix. Cap a 1400, Louis de Lanchy, genet, senhor de Marquaix, a citat en una venta de tèrra. En 1467, pròva de noblesa presentada per Texans de Lanchy, genet, senhor de Marquaix.
Aliada a las Acheux, Coucy, Gaudefroy, Haudicquer, Hervilly, Goussencourt, Lemerchier, Montmorency, Sons, èca., aquela familha, #que ne son de sortidas divèrsas brancas #que los senhors de Marquaix e, segon los jutges d'armas, las Lancy de Raray, n'a #èsser mantenuda en la siá noblesa en lo moment de la Modèl:1re investigacion après aver-i provat dempuèi Jehan de Lanchy, genet, senhor de Marquaix, en vivent en 1467, (jutjament per Laisné).
Fonts: Diccionari istoric, généalogique e géographique per Melleville, Armorial de Picardie per Haudicquer de Blancourt, « Nobiliaire Universal » per Sant-Anava, « Armorial de França » per Hozier, « Pouillé dels beneficis del diocèse de Noyon » per Colliette, cartulaire del abbaye de Ourscamp, levats del abbaye de Prémontré e d'aquela de Arrouaise, Jutjament de noblesa, èca.
Lanchy – Lancy – Lanciacum (terra de Lancii): Village de l’ancien Vermandois, autrefois de l’intendance d’Amiens, des bailliage et élection de St-Quentin, diocèse de Laon, aujourd’hui canton de Vermand (proche de Péronne), arrondissement de St-Quentin, diocèse de Soissons.
L’étymologie du nom provient du patronyme romain Lancius (lancier, celui qui porte une lance). Ce patronyme apparait pour la première fois à Rome au IV° après J.C. (tombes exhumées lors de fouilles archéologiques), puis à Bologne au VIII° (famille de Bologne en Italie), en Bourgogne au X° (don de Jehan de Lancii pour la construction de l’abbaye de Cluny) et, enfin, en Suisse (Albert de Lancii cité dans une convention entre Molesme et Aulp en 1097).
Lanchy (de) - Delanchy – Lancy (de): En Picardie, famille noble d’ancienne extraction qui blasonne de gueules à une fasce d’argent accompagnée de trois lances de même posées en pal (la pointe vers le haut).
En 1096, Jehan de Lanchy, écuyer, seigneur de Lanchy, est nommé parmi les seigneurs qui accompagnent Hugues de Vermandois lors de la première croisade. En 1122, Jean de Lanchy reçoit de Raoul Ier, dit le vaillant, les terres de Marquaix. En 1134, Élisabeth, veuve de Vaudin (Vauthier) de Lanchy, apparaît lors du règlement des dîmes de Devise et d’Exelicis. En 1137, Eudes (Odon) de Lanchy, écuyer, est cité comme seigneur de Lanchy. En 1147, Adélaïde confirme le don fait par son père, Baudouin de Lanchy, au bénéfice de l’abbaye de Prémontré. En 1165, Odon de Lanchy, chevalier, seigneur de Falvy, donne une part de la dîme de Lanchy aux abbayes de Prémontré et d’Arrouaise. Vers 1200, Jean de Lanchy, chevalier, épouse Diédle de Coucy. En 1222, le même Jean de Lanchy et sa sœur Helzévide transigent avec l’abbaye de Prémontré. En 1250, Hugues de Lanchy, seigneur de Porquericourt, approuve la vente de terre à Crépigny et à Caillouel effectuée par son épouse. En 1274, Simon de Lanchy, dit le grain, écuyer, seigneur de Lanchy fait donation de 7 setiers à l’abbaye de Prémontré. En 1364, Jean de Lanchy, chevalier, apparait comme seigneur de Lanchy et de Marquaix. Vers 1400, Louis de Lanchy, écuyer, seigneur de Marquaix, est cité dans une vente de terre. En 1467, preuve de noblesse présentée par Jean de Lanchy, écuyer, seigneur de Marquaix.
Alliée aux Acheux, Coucy, Gaudefroy, Haudicquer, Hervilly, Goussencourt, Lemerchier, Montmorency, Sons, etc., cette famille, dont sont issues plusieurs branches dont les seigneurs de Marquaix et, selon les juges d’armes, les Lancy de Raray, a été maintenue dans sa noblesse lors de la Modèl:1re recherche après avoir prouvé depuis Jehan de Lanchy, écuyer, seigneur de Marquaix, vivant en 1467, (jugement par Laisné).
Sources: Dictionnaire historique, généalogique et géographique par Melleville, Armorial de Picardie par Haudicquer de Blancourt, « Nobiliaire Universelle » par Saint-Allais, « Armorial de France » par Hozier, « Pouillé des bénéfices du diocèse de Noyon » par Colliette, cartulaire de l’abbaye de Ourscamp, relevés de l’abbaye de Prémontré et de celle d’Arrouaise, Jugement de noblesse, etc.


text:
Lisbona
Lisbona (Lisboa AFI: /liʒˈboɐ/ en portugués), es la capitala de Portugal. Es situada dins l'estuari del riu Tage. A mai de la capitala del país es tanben la capitala del Districte de Lisbona, de la region de Lisbona, de l'airal metropolitan de Lisbona, e es tanben lo centre principal de la sosregion estadistica de la Grand Lisbona. Sa populacion èra estimada a 517 802 abitants en 2005, e la de l'airal metropolitan a 3 000 000, siá un quart de la populacion del país. Lisboa es la vila pus rica de Portugal, amb un PIB per capita superior a la mejana europèa.
Sa superfícia totala es 83,84 km².
La vila de Lisbona foguèt Capitala Europèa de la Cultura en 1994.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Segon la legenda, la vila foguèt fondada per Ulisses. Los grècs establiguèron un pòrt comercial, que los romans nomenèron "Olissipo" qu'amb lo temps cambièt a "Olissipona" o "Lissipona". Jol contraròtle arabi, lo nom de la vila cambièt per al-ʾEšbūnah (الأشبونة) e cambièt fin finala per lo sieu nom actual après la Reconquista en 1147. En 1255 venguèt capitala del Reialme de Portugal.
L'epòca de màger prosperitat per Lisbona foguèt lo sègle XVI mercé al comèrci amb Asia e America, e l'aur provenent de Brasil. Un tèrratrem lo 1èr de novembre de 1755 destruguèt 85% de la vila e 90 000 personas i moriguèron.


text:
Toury-Lurcy
Toury-Lurcy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Dempuèi lo Sègle XII, lo vilatge de Toury-Lurcy (ancià Thoriacum' o Toriaco) èra un dels fiefs dels comtes de Thoury (d'ont lo sieu nom).
En 1161, l'avesque de Nivèrns, Bernard de Sant-Saulge, reconeis per cartas enviadas a la abbé de la Abbaye de Sant-Martin de Autun, qu'aquela glèisa de lo sieu diocèse es la proprietat de la abbaye[1]. Confirmada, en 1164, per una bulle del pape Alexandre III, alavetz refugiat a França[2].
La municipalitat i aguèt creat en 1823 de la fusion de Toury e de Lurcy-sus-Abron.
Dès le Sègle XII, le village de Toury-Lurcy (ancien Thoriacum' ou Toriaco) était un des fiefs des comtes de Thoury (d'où son nom).
En 1161, l'évêque de Nevers, Bernard de Saint-Saulge, reconnaît par des lettres envoyées à l'abbé de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun, que cette église de son diocèse est la propriété de l'abbaye[3]. Confirmée, en 1164, par une bulle du pape Alexandre III, alors réfugié en France[4].
La commune fut créée en 1823 de la fusion de Toury et de Lurcy-sur-Abron.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Cartulaire de la Abbaye de Sant-Martin de Autun: Charte N° XVII.
- ↑ Cartulaire del Abbaye de Sant-Martin de Autun, Charte N° XVIII.
- ↑ Cartulaire de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun: Charte N° XVII.
- ↑ Cartulaire de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun, Charte N° XVIII.


text:
Ajuda mutuala
L'ajuda mutuala[1] es un concèpte de la teoria anarquista e del sindicalisme revolucionari que en practica se tradusís dins un pacte segon que totes los afiliats a un sindicat respondon a totas las agressions intentadas a quines siá autres afiliats, atal, en èssent totjorn mai nombroses, aurán mai de fòrça. Atal qu'un sindicat ajuda o sosten un dels seus cada còp que n'a besonh.[2] Tanben fa referéncia a la solidaritat entre los trabalhadors, o entre las gents, quines pòdon ajudar los autres perque cadun espera a son torn que será ajudat quand li cal. Un exemple seriá la participacion dins una manifestacion pels dreches dels retirats, segon lo principi de l'ajuda mutuala, d'aqueles que son d'acòrdi, pasmens que sián pas encara retirats. L'autogestion, l'ajuda mutuala e lo federalisme son los principis de basa de nombroses entitats anarquistas, que la CNT.[3]
Descriu la cooperacion, reciprocitat, e lo trabalh en equipa que sul plan economic e politic son uns dels principals postulats de l'anarquisme. La cooperacion s'entend coma pacte ligant totas las partidas, atal lo concèpte d'ajuda mutuala sosten que los pactes d'associacion cooperativa son aqueles qu'an de melhors resultats a long tèrme, perque afirma que las actituds altruistas desinteressadas (pensar en primèr als autres a la plaça de se meteis) e las actituds egocentricas espleitadoras (pensar en un mateix a costa dels altres) son de situacions non durables a long tèrme.
Origina del concèpte[modificar | modificar la font]
Lo concèpte foguèt desvolopat per l'anarquista Piotr Kropotkin. Dins son libre L'ajuda mutuala: un factor dins l'evolucion, Kropotkin explorèt l'utilitat de la cooperacion amb un mecanisme de subrevida demest los animals, pr'amor de contrariar la concepcion de l'evolucion coma una simpla competicion per la subrevida entre los individús que sosten la teoria del darwinisme social.
Postula que pasmens que los especimèns cerquen d'èsser los melhors entre eles dins la seuna espècia, la luta per la subrevida se fa pas dins l'espècia d'esperela mas per mestrejar l'environament ostil, es per aquela tòca que coopèran. De sas observacions dels pòbles indigènas de Siberia concluguèt que totas las societats umanas son pas totas tan competitivas coma las europèas, e qu'aquela competitivitat es pas fruch de l'esséncia naturala mas qu'es deguda a de rasons culturalas, entre autras.
Ajuda mutuala e politica[modificar | modificar la font]
Dins un autre de sos libres, La conquesta del pan, Kropotkin prepausèt un sistèma economic basat dins l'intercambi mutual fach en un sistèma de cooperacion volontària. La tèsi de Kropotkin es basada sus la premissa que la penuria es inutila, e qu'es possible de produire los recorses sufisents per satisfar los besonhs de totas las personas en trabalhant sonque cinc oras per jorn pendent la vida adulta, daissant lo rèsta del jorn per satisfar los desirs de luxe, s'es çò que volèm. La valor de solidaritat compatibla amb l'ajuda mutuala es pas l'altruisme nimai la generositat o la reciprocitat.
Los anarquistas, qu'an aquel concèpte coma un principi de lors tèsis politicas, argumentan que l'ajuda mutuala es incompatibla amb la concurréncia autodestructitz, e incompatibla en absolut amb l'Estat. Perque, aquel, es teoricament fondat dins l'idèa altruista del benestar general delegat, çò que seriá impossible de se realizar, perque las personas encargadas d'aquel son pas que de personas que poirán pas daissar lor interès natural al benestar particular, sonque pel benestar general, e fin finala fa que la solidaritat delegada e coactiva destrutz los ligams associatius e comunitaris e acaba per isolar los individús entre se.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (ca)Cent anys de CNT, de Pau Lanao i Carme Vinyoles, dins la revista Presència (p. 6 a 13), nemerò 2003, del 16 al 22 de julhet de 2010.
- ↑ (es)Los principis de la CNT: Solidaritat e ajuda mutuala CNT
- ↑ (es)Que es la CNT?


text:
Bouchevilliers
Bouchevilliers en normand (Bouchevilliers en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Bouchevilliers A situat en la vallée de la Epte, principalament sul marge esquèrre del riu.
Lo vilatge a situat a 9 km de Gournay-en-Bray e a 16 km de Gisors e de Étrépagny.
Bouchevilliers est situé dans la vallée de l'Epte, principalement sur la rive gauche de la rivière.
Le village est situé à 9 km de Gournay-en-Bray et à 16 km de Gisors et d'Étrépagny.


text:
Vichèi
Vichèi (oficialament en francés Vichy) es una vila d'Occitània, dins la region istorica de Borbonés, lo departament d'Alèir e la region administrativa d'Auvèrnhe. Es una estacion termala de la reputacion internacionala.
Lo gentilici es vichaire -a.
Somari
Galariá[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Guy Touvron (1960)


text:
Kenpo
Kenpo es lo nom descriptiu de divèrsas arts marcialas japonesas amb oríginas chinesas. Servís tanben per çò ne desriure d' autras arts marcialas ibridas creadas en tot s'inspirar d' ambedoas meteissas tradicions.
Lo kenpo se ne practica tant amb còps de punh o atemi coma pautals o còps de pè e autras tecnicas de lucha.
Originas e naissença[modificar | modificar la font]
Estils mai coneguts[modificar | modificar la font]
- Kenpo american
- Kajukenbo
- Shorinji kenpo o kenpo de Shaolin
- Kenpo tai jutsu
- Tracy kenpo
- Kenpo jiu-jitsu
- Kenpo Kai
e ca


text:
Sendai
Sendai (en japonés: 仙台市, Sendai-shi) es la capitala de la prefectura de Miyagi, Japon e la vila mai granda de la region nord-oèst de Tōhoku. La vila foguèt fondada en 1600 per Date Masamume, e es tanben coneguda jos l'escais de la "Vila dels Arbres" (杜の都, Mori no Miyako).
Situada a aperaquí 300 km al nòrd èst de Tòquio, sus l'illa de Honshū, Sendai es una de las onze vilas pus importantas de Japon. Es bordada de montanhas a l'oèst e per la còsta pacifica a l'èst.
Son economia es dinamica, 50 000 entrepresas emplegan aperaquí 500 000 personas, dins de sectors divèrses : bastison electrica, textil, cauchó, seda, laca, ceramica, etc. Sendai assosta tanben un pòl de recèrca (medecina, engenhariá, tecnicas de punta, una quinzena d'universitats, entre las qualas l'Universitat de Tōhoku, e una orquèstra filarmonica.
L'11 de març de 2011, la vila foguèt tocada per un seisme seguit d'un tsunami, que son epicentre se trapava a 130 km a l'èst, al larg de las còstas. Es benlèu lo pus violent de l'istòria de Japon, e un dels pus poderoses seismes murtrièrs jamai enregistrat subre lo planeta dempuèi 1900.


text:
Esiòde
Esiòde (en grèc ancian Ἡσίoδoς /Hêsíodos, en latin Hesiodus) es un poèta grèc del sègle VIII AbC
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Donadas conegudas[modificar | modificar la font]
Los sols faches autentics coneguts sus Esiòde son los eveniments contats dins los seus poèmas. Per tres còps Los Trabalhs e los Jorns, dona qualques elements biografics. I cal apondre qualques verses de la Teogonia.
Esiòde seriá nascut a Ascra, un vilatjòt de Beocia. Son paire veniá de Cumes en Eolida, region d’Anatolia. Se sap pas lo seu nom. La tradicion li dona aquel de Dios, mas aquò s’explica per una deca d'interpretacion del passatge « Πέpσn, δῖoς Yέvoς / Pérsê, dĩos génos » (Trabalhs, v. 299), comprés coma « Persès, fils de Dios » al luòc de « Persès, nòble filh ». Aviá una pichona fabrica de cabotatge, que faguèt quicanèla. Traversèt alara la mar e se fixèt a Ascra que comprèt un pichon terren, al pè del mont Elicon. Se maridèt amb Picimèd, qu'aguèron dos filhs: Esiòd e Persès.
Ascra èra un luòc paure. Esiòde lo descriu coma un « vilatjòt maldich, marrit l’ivèrn, dur l’estiu, jamai agradiu » (Trabalhs, v. 640). Al moment del partatge de l’eritatge del paire, se metèt en procès amb son fraire Persès. Los « reis » d’Ascra donèron rason a Persès. Aquel faguèt pas prosperar lo ben fins perilhar, e foguèt obligat a quistar son fraire, que le rebutèt. Furiós, Persès menacèt Esiòde d’un autre procès, que l’objècte es desconegut.
Per far venir son fraire savi, e lo portar cap a una vida bona e a une bona gestion dels bens, Esiòde compausèt lo poèma Los Trabalhs e los jorns, òbra que la partida didactica es axada a l'entorn de doas vertats moralas: lo trabalh es la granda lei de l’umanitat; los que trabalhan pòdon viure decentament. Aquel obratge foguèt escrich dins un contèxte de crisi agrària e d'èrsas de colonizacion dels grècs que cercavan de tèrres nòvas. Esiòde esperava resòlvre lo conflicte frairal a la bona; se sap pas se capitèt.
Al meteis temps de sas activitats agràrias, Esiòde èra aeda, es a dire un barde que compausa de poèmas per un auditori. A Chalcis en Eubèa, participèt al concors de poesia organizat pels filhs del rei Amfidamas per celebrar de funeralhas del paire. Emportèt la victòria amb un poema celebrant l’agriculture e la patz, e recebèt un tripòd en prèmi. Lo dedièt alara a las Musas de l'Elicon.
Moriguèt a Ascra. Quand lo vilatge foguèt destruit pelss Tespians, los abitants se refugièron a Orcomèn. Aristòtel testinonièt dins sa Constitucion d'Orcomèn que, seguent un oracle, los abitants de la ciutat reculhèron las cendras del poèta e las placèron al centre de l'agora, als costats del tombèl de Minias, eròi eponim de la ciutat. Atal, los abitants faguèron d’Esiòde lo fondator (oἰkισtής / oikistês).
Esiòde se descriu d'esperel dins las seunas òbras coma partesan d’una existéncia sedentària, observator de la temperança e de la justiça, religiós fins a la supersticion, cercant pas la favor dels reis e fasent pas que de se rendre util als ciutadens, que lors presicava la morala amb de bèls verses. Es lo creator de la poesia didactica. Aprèp sa mòrt, d'estatuas foguèron enartada a Tespias, a Olimpia o encara sus l’Elicon. Los ses poèmas, cantats pels rapsòdes, venguèron fòrça populars e venguèron fòrça famoses.
Esiòde inspirèt fòrça poètas, d'entre que Virgili (dins las Georgicas), Caton lo vielh (dins De agri cultura) e Lucrèci.
Las legendas[modificar | modificar la font]
D'autres escriches ancians nos liuron tanben d'unormacions susr Esiòde. S’agís de:
- lo tractar titoliat Tençon (ἈYώv / Agốn) d'Omèr e d'Esiòde;
- la Vida d’Esiòde del gramatican bizantin Jean Tzetzès ;
- l’article Esiòde de la Soda ;
- dos passatges de Pausanias (IX, 31, 3-6 e 38, 3-4) e mai tròces ;
- un passatge de Plutarco (Moralia, 162b).
L'ensems es reünit dins les Vitæ Homeri et Hesiodi d'Ulrich von Wilamowitz (Bonn, 1916).
L’Agốn o "Tençon d'Omèr e d'Esiòde" es coma un libre escolar de sègle II ApC, mas que lo contengut es fòrça mai ancian (Aristofanes ne cita de verses dins la Pate, en 421 AbC). Conta un debat opausant Omèr a Esiòde, e a per tòca de respondre a la question: que cal preferir, la poesia didactica o la poesia epica? Al tèrme de la tençon, Esiòde emportèt l’avís del rei, perque celèbra la patz e non la guèrra. Esiòde emportèt un tripòd que consacrèt a las Musas.
Plutarco, la Soda e Tzetzès contan eles la mòrt d’esiòde, dins de termes concordants. Voulent dedicar a las Musas lo tripòd ganhat a Calcis, s'anèt prèp de l’oracle de Dèlfes, que la Pitia li faguèt una prediccion terrible:
- « Astruc aquel mortal que visita ma demorança, aquel Esiòde que carisiá las Musas imortalas! Sa glòria s'espandirá tan luènh que los rais de l’alba. Mas crenh lo bòsc famós de Jupitèr Nemean (Nemeion). Es aquí que lo destin marcará lo tèrme de ta vida. »
Esiòde, pensant que la prediccion designava le temple de Jupitèr Nemean sul site d’Olimpia, s’alunhèt del Peloponès e s’establiguèt a Oinoe, vila de la Locrida ozoliana. I visquèt longtemps, se mariguèt e aguèron un filh. Pasmens, Plutarco contèt qu’un jorn, alara que demorava a çò d'un òste amb un tal Milesius, aquel violèt la filha del seu òste pendent la nuèch. Esiòde foguèt accusat del crime e tuat pels fraires de la victima. Çò qu’Esiòde ignorava, es que lo luòc d'aqueles eveniments, una region boscosa prèp del mar, èra dedicat a Jupiter Nemean. Lo seu còs foguèt jetat al mar — la profecia se realizèt.
Cal notar qu'a çò de Tzetzès, Esiòde d'esperel èra lo seductor. Pasmens, lo cadavre foguèt salvat de l'enfonsament per una tropa de daufins que lo menèron fins al golf de Corint, que los Locrians celebravan la fèsta d’Ariana. Reculhèron lo còs e percassèron los murtrièrs. Esiòde foguèt enterrat sul Nemeion, dins un luòc gardat secret pels abitants de Naupacta, de paur qu'aqueles d’Orcomèn prengan pas las cendras.
Auquela istòria pòrta plan las marcas de la legenda: l’oracle mal compres qui se realiza, l’intervencion dels daufins, lo tombèl amagat. Es segur que foguèt elaborada dins l'encastre d’una rivalitat entre Naupacta e Orcomèn. De mai, la quita legenda nomena lo filh d’Esiòde e de la Locriana sedusida: seriá l'Estesicòr, grand poèta liric…
Òbra[modificar | modificar la font]
Esiòde es subretot conegut per sa novèla escriture dels mites dins sas òbras, la Teogonia e los Trabalhs e los Jorns, qu'i sosquèt longuement. Presenta las tres poténcias principala: Gaïa, Nix e Eròs, al començament del recit. Abans, existissiá una version d'aqueles mites per cada ciutat en Grècia; la reescritura d'Esiòde, se rebutèt pas los tèxtes contradictòris (l’Odissèa), s’imposausèt coma lo melhor recit de las originas pels Grècs ancians. Fins a èsser considerat coma lo melhor poèta fàcia a Omèr dins le Certamen (sègle IV, per Alcidamas, amassat al sègle II), una òbra que lo presenta en situacion de rivalitat poetica amb Omèr; Omèr emportèt los vòtes del public per sa virtuositat, mas lo prètz foguèt fin finala accordat a Esiòde, que causissèt de cantar l'armonia dels òmes et de las sasons, alara Omèr aviá causit un subjècte guerrièr.
Esiòde trobèt son inspiracion dins de multiplas fonts: son paire cabotava en Asia, e aviá ausitil a los mites babilonians. Se torna escriure lo mite, pasmens lo fa dins la logica del mite.
Atribucions classicas[modificar | modificar la font]
La primièra edicion anciana conservada pels papirs atribuís a Esiòde que tres òbras.
- La Teogonia (ΘeoYovίa / Theogonía): genealogia dels dieus, que presenta la multitud dels dieus celebrats pels mites grècs que tres generacions divinas se succedisson: aquela d’Oranos, aquela de Cronos, aquela de Zèus que sortit trionfant. A aquela genealogia divina s’apond una cosmogonia que conta la creacion del monde dempuèi lo Caòs. Aquel obratge constituís lo mai ancian poèma religiós grèc.
- Los Trabalhs e los Jorns (ἜpYa kaὶ Ἡuέpaι / Erga kaì Hêmérai): Esiòde conta l’istòria de Prometèu e de Pandora, las cinq raças successivas de l’umanitat (aur, argent, bronze, raça dels eròis puèi fèrre), la fabla del falcon e del Rossinhòl (lo falcon representant lo rei, e lo rossinhòl lo poèta) e la vision de doas ciutats, aquela del drech, du respècte, Aίkn / Díkê, e la ciutat opausada, Ὕϐpις / Hýbris, la marrida, lo crime, identificat coma "la desmesura" (l'òrdre cosmic essent par esséncia la mesura). Dona una descripcion dels trabalhs agricòls sus las tèrras aridas del seu país natal e se presenta coma un calendrièr precís de l’an d’un agricultor en inclusent de conselhs sur l’agricultura: aisinas, sonhs dels animal, culturas, eca. Une seccion descrivant la rigor de l’ivèrn dins las montanhas de Grècia. S'acaba pel recit en predisant qu’a la fin, l'òme de drech ven ric, alara qu'aquel d'aulesa perd tot. Esiòde es lo profèta de la raça de fèrre, que fa succedar a la raça del Eròis.
- Lo Boclièr d'Eraclès (Ἀσπὶς Ἡpakλέouς / Aspìs Hêrakléous), inspirada de la descripcion del boclièr d’Aquiles dins l'Iliada. Son atribucion a Esiòde es contestada, o parcialament[1].
Autres atribucions[modificar | modificar la font]
Los Ancians encara li atribuiguèron una multitud d’autras òbras de biais mai o mens fantasiós. Aquelas òbras son ara editadas jol nom de « Pseudoesiòde » o de « Corpus esiodic ». Que :
- Lo Catalòg de las femnas o las Eeàs (|Ἢ oἷaι / Ê hoiai, « o tala femna... », que son eissits los 54 primièrs verses del Boclièr ;
- Los Grands Trabalhs e las Grandas Eeas, que lo rapòrt amb los Trabalhs e las Eeas demòra pas segur;
- L'Ornitomancia, la Melampodia (suls devinaires Melampos, Calchas e Tiresias), Explicacions de prodigis, Astronomia, dels poèmas sus l'art de la divinacion;
- Las Leissons de Quiron, un poèma didactid;
- Los Dactíls de l’Ida, suls primièrs metallurgistas ;
- Las Nòças de Ceíx ;
- La Devalada als Infèrns de Piritoòs ;
- Aigimios, epopèia sul un rei dorian.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Vejatz Lo boclièr d'Ercules. Pseudoesiòde (fr) traduccion de l'abat Bignan, 1841, sul site de la BnF].
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Marcel Detienne, « Crise agraire et attitude religieuse chez Hésiode », Revue d'études latines, coll. « Latomus 68 » Bruxelles, 1963 ;
- (fr)Patrick Kaplanian, Mythes grecs d'origine, vol.I : Prométhée et Pandore, ed. L'entreligne, París, 2011 ISBN 978-2-909623-06-1, distribucion Daudin.
- (en) Richard Janko, Homer, Hesiod and the Hymns. Diachronic Development in Epic Diction, Cambridge University Press, 1982 (ISBN 0521238692) ;
- (fr)Marie-Christine Leclerc, La Parole chez Hésiode, Les Belles Lettres, París, 1993 ;
- (fr)Jean-Pierre Vernant :
- Mythe et pensée chez les Grecs, La Découverte, París, 1996,
- Mythe et société en Grèce antique, París, 1974 (1a ed.), subretot : « Le Mythe prométhéen chez Hésiode », p. 177-194.


text:
Rennes
Rennes (en galò Resnn, en breton Roazhon) es una vila de Bretanha. Es lo capluòc de la region administrativa francesa de Bretanha e del departament d'Ille et Vilaine. Sa populacion èra estimada a 209 900 en 2005.
Es una de las ancianas capitalas del ducat de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Ensenhament superior e recèrca[modificar | modificar la font]
Los 2 pòls universitaris son :
- L'Universitat de Rennes I: medecina, farmacia, sciéncias duras, lo drech e l'economia.
- L'Universitat de Rennes II - Nauta Bretanha (UHB) : sciéncias socialas, sciéncias umanas, disciplinas artisticas e literàrias.
L'importància de la vida universitària a Rennes se manifèsta tanben per la riquessa e la diversitat dels laboratòris de recèrca presents suls campus universitaris e dels centres espitalo-universitaris.
Las grandas escòlas principalas :
- L'Institut d'Estudis Politics de Rennes (IEP Rennes)
- L'Escòla Superiora de Comèrci de Rennes (ESC Rennes)


text:
Tourville-la-Campagne
Tourville-la-Campagne en normand (Tourville-la-Campagne en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Tourville-La-Campanha a situat entre Elbeuf e Lo Neubourg.
Tourville-la-Campagne est située entre Elbeuf et Le Neubourg.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Tourville-La-Campanha #èsser cap de-luòc del costat fins en 1821. #Èsser alavetz remplaçat per Amfreville-la-Campanha.
Tourville-la-Campagne fut capluòc du canton jusqu'en 1821. Il fut alors remplacé par Amfreville-la-Campagne.


text:
Saints-Geosmes
Saints-Geosmes es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Sants-Geosmes es l'alteracion de "Sants Bessones". S'agís de tres fraires bessones grècs : Speusippe, Méleusippe e Éleusippe, sants patrons de Sts Geosmes, #qu'aurián #èsser martyrisés pels Romains, dins aquel vilatge al Modèl:IIe sègle.
Lo culte dels tres bessones es a l'origina del desvolopament d'una abbaye bénédictine, de contunh d'un prieuré al Sègle XII #que #durar fins al Sègle XVIII.
Lo vilatge s'es desvolopat al encreuament de 2 vias romaines.
La glèisa del Sègle XIII a classificat Monument Istoric, amb la siá encripta carolingienne del Sègle IX ont an #èsser trobats en los ans 1990 los ossements de tres fraires bessones del Modèl:IIe sègle als uasses cassés en de multiplas endroits #que confirman la legenda dels tres fraires bessones.
Saints-Geosmes est l'altération de "Saints Jumeaux". Il s'agit de trois frères jumeaux grecs : Speusippe, Méleusippe et Éleusippe, saints patrons de Sts Geosmes, qui auraient été martyrisés par les Romains, dans ce village au Modèl:IIe siècle.
Le culte des trois jumeaux est à l'origine du développement d'une abbaye bénédictine, puis d'un prieuré au Sègle XII qui dura jusqu'au Sègle XVIII.
Le village s'est développé au carrefour de 2 voies romaines.
La glèisa du Sègle XIII est classée Monument Historique, avec sa crypte carolingienne du Modèl:IXe siècle où ont été retrouvés dans les années 1990 les ossements de trois frères jumeaux du Modèl:IIe siècle aux os cassés en de multiples endroits qui confirment la légende des trois frères jumeaux.


text:
Maurice Maréchal
Maurice Maréchal (Dijon, 1892 - París, lo 19 d'abriu de 1964) que ho un deus màgers violoncelistas francés deu sègle XX.
Qu'estudiè au Conservatòri de París abans d'estar mobilizat durant la Purmèra Guèrra Mondiau. Durant lo conflicte los sons camaradas que'u frabriquè un violoncèl nomat lo Pelut dab caishas de municions.
Après la guèrra que he partida deus Concerts Lemoureux puish que perseguí la soa carrièra ua tempsada aus Estats Units d'America.
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
- [1] Enregistrament de Maréchal sus youtube.com.


text:
Sent Perdon de Concas
Sent Perdon de Concas (veire la partida toponimia) o Sent Pardon de Concas [1] , [2] (en francés: Saint-Pardon-de-Conques) es una comuna d'Occitània, en Gasconha, administrada peu departament de Gironda de la region d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri
Toponimia[modificar | modificar la font]
I a pas d'atestacions ancianas.
- Sent Perdon/Pardon se referís a Pardulphus, nom germanic Pard-wulf o Bard-wulf, un ermita garit miraculosament de la ceguesa, pui que vengut abat de Garait (sègles VII e VIII). Lo nom es tombat, en Occitània, dens l'atraccion de perdon, çò qu'explica la finala -n [3], [4]. Bénédicte Boyrie-Fénié causís d'escriure Sent Pardon, mès lo gentilici francés Perdonnais pòt har imaginar que lo nom de la comuna es o èra Sent Perdon puslèu que Sent Pardon.
- Concas representa lo vilatge d'Avairon, lòc de pelegrinatge a Senta Fe, dont lo nom s'explica per la coma que lo vilatge domina o per la cauquilha (clòsca, coscolha) daus romius [5]..
Istòria[modificar | modificar la font]
Una partida, la seccion D, de la comuna de Sent Pèir d'Aurelhac, nommada Isle-de-Barreau (en francés), estut tirada d'aquesta comuna e atribuïda a Sent Pardon entre 1812 e 1851. Coma i a pas d'isla vertadèira, deu estar la ribèira bassa (8-9 m d'altitud), en totalitat o en partida, benlèu la qu'es situada entre Garòna au nòrd e dus braç dau riu Beuve (en francés), un que va cap au nòrd per s'ajustar au flume e l'aute, Petit Beuve (en francés) que demòra quasi parallèl a Garòna pendent la traversada de la comuna, au bòrd de la ribèira auta (26-28 m d'altitud). Se vei plan o se devina sus Google Earth.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2013 : 562 abitants (84 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://toponimiaoc.webs.com/33gironda.htm
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN, Pau, 2008
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984.
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008
- ↑ http://www.sudouest.fr/2014/11/03/madame-le-maire-demissionne-1724203-2932.php


text:
Utilitarisme
L'utilitarisme es un camp terroic de la moralitat, basat sus la maximizacion de l'utilitat per la societat o l'umanitat. La moralitat de quina que siá accion o lei donará per son utilitat a la societat.
Se pòt sovent resumir l'utilitarisme a partir del principi d'utilitat coma « lo maximum de benestar pel mai grand nombre de personas ».
Somari
Una teoria sul benestar e de çò qu'es juste[modificar | modificar la font]
L'utilitarisme es tant una teoria sul benestar que sul çò qu'es juste. Coma teoria sul benestar, l'utilitarisme defend qu'es bon que totes supausam d'una mai granda utilitat, es a dire, plaser, preferéncia-satisfaccion, o una lista objectiva de valors. Coma teoria sus çò qu'es juste, l'utilitarisme pren en compte las consequéncias de l'acte, e afirma que l'acte juste serà aquel que totes supausam d'una mai granda utilitat.
Utilitarisme negativista[modificar | modificar la font]
Fòrça teorias utilitaristas defendon lo benestar maximum pel mai grand nombre de personas possible. L'utilitaritarisme negativista crei necessari de promòure la mendre quantitat de dolor o de damatge pel mai grand nombre de personas possible. Los defensors d'aquela interpretacion de l'utilitarisme argumentan que se tracta d'una formula etica pus eficaça, perque i a mai de possibilitats de crear damatge que de crear benestar, e los damatges mai grands an mai grandas consequéncias que los bens mai grands.
Istòria de l'utilitarisme[modificar | modificar la font]
Las basas filosoficas de l'utilitarisme remontan a las òbras de Richard Cumberland e David Hume, encara a la Grècia Antica amb Parmenides, mas formalament lo paire foguèt Jeremy Bentham, qu'afirmèt que lo plaser e la dolor èran los unics absoluts del monde: « la natura sometèt l'òme al govèrn de dos sobeirans: lo plaser e la dolor ». De per aquí escriguèt la règla de l'utilitat: lo benestar es çò que dona lo pus grand bonaür al mai grand nombre de personas. Mai tard, realizant que la formulacion aviá dos maximums diferents, e benlèu concurrents, contunhèt simplament a parlar del "principi del benestar mai grand".
Tant la filosofia d'Epicur qu'aquela de Bentham se pòdon considerar coma dos tipes de consequencialisme edonista, perque jutjan la correccion de las accions segon lo benestat qu'apòrtan, identificant lo bonaür amb lo plaser. La formulacion de Bentham es un edonïsme egoïsta, perque alara qu'Epicur recomandava de far çò que te fasiá mai aüros, Bentham manten que se deu far çò que farà aüros la majoritat.
John Stuart Mill es, el, responsable del concèpte d'utilitat, amb son celèbre e brèu libre Utilitarisme. Malgrat que Mill èra un utilitarista, sosteniá que totas las formas de plaser an pas la meteissa valor, perque afirmava que « es melhor èsser un Socrates insatisfach qu'un idiòt satisfach ». Èra pas en acòrdi amb lo calcul edonista de Bentham, perque considerava que la qualitat es melhora que la quantitat.
L'utilitarisme influiguèt fòrça lo camp de l'economia, subretot la teoria de l'utilitat, que son concèpte tanben es utilizat, pasmens amb un efècte diferent. S'aplica de forma mecanica las teorias marginalistas per explicar lo comportament economic de las personas, atal coma las mesuras mai justa (en general, tenents del laissez faire (daissar far)).
Dins lo camp de la biologia, se considèra lo plaser coma un guida natural cap a la santat fisiologica e un cambi evolutiu benefactor. Herbert Spencer, amb son Data of Ethics, formulèt definitivament los principis de libertat sus una basa biologicoeconomica, i apondent la teoria quantitativa de la libertat: la pus granda libertat per l'individú es compatibla amb l'egala libertat pels autres.
Utilitarisme de l'acte contra utilitarisme de las nòrmas[modificar | modificar la font]
D'autres formas d'utilitarisme foguèron prepausadas. La tradicionala es aquela de l'utilitarisme de l'acte, qu'afirma que lo melhor acte es aquel que pòrta la mai granda utilitat. Un autre biais de lo veire es lo de l'utilitarisme de las nòrmas, que considèra coma melhor l'acte d'aquel qu'emergís una nòrma que pòrta la mai granda utilitat.
Per comprendre los melhors concèptes, se poiriá considerar los scenaris seguents: un cirurgian a sièis pacients: un a besonh d'un fetge, un autre d'un pancreas, lo tresen d'una vesicula biliara e dos an besonh d'un ren. Fin finala, un sieisen ven d'èsser operat d'apendiciti. Deu lo mètge tuar lo sieisen pacient e transplantar sos organs als autres? O al contrari deu daissar morir los autres cinc? Una concepcion classica de l'utilitarisme de l'acte nos forçariá a nos destriar per la primièra opcion.
Un utilitarista de las nòrmas fixariá la norma abans l'acte d'esperel (tuar lo sieisen pacient). Dins aquel cas la nòrma seriá: « se un cirurgian pòt tuar una persona relativament sana per transplantar sos organs levat qu'una persona que n'a besonh vitalament, se lo deurà far ». Evidentament, institucionalizar aquela nòrma dins la societat provocariá mai de consequéncias negativas que positivas: las personas relativament sanas evitarián d'anar a l'espital, las operacion vendrián riscadas, eca. Doncas, un utilitarista de las nòrmas diriá que se deu crear una norma opausada a aquela, que garentisca que se pòscan pas far damatges als organs de las personas sanas per los donar a d'autres. Alara, se lo cirurgian matariá lo sieisen pacient, seriá pas juste.
Fòrça utilitaristas argumentarián que l'utilitarisme pasmens cabe los actes, mas tanben d'exigéncias e disposicions, de prèmis e de castigs, de règlas e d'institucions. Un còp aquò reconegut, l'utilitarisme ven una teoria morala pus complèxa e rica, que s'armoniza mai amb nòstras institucions moralas.
Utilitarisme preferencial, utilitarisme de Pareto[modificar | modificar la font]
L'utilitarisme de Pareto dins lo monde economic, definís l'utilitarisme en tèrmes de satisfaccion de las preferéncias. Los utilitaristas de la preferéncia afirman que lo juste es far çò que produsís las melhoras consequéncias, mas definisson las melhoras consequéncias en tèrmes de satisfaccion de las preferéncias, que poirián inclure, dins lo cas del cirurgian, de concèptes coma la reputacion davant l'edonisme pur.
Tanben aplicat a l'exemple precedent, apareis lo concèpte paretian de la satisfaccion, segon qu'aquela se pòt pas quantificar, nimai comparar diferents individús. Alara, cap d'element racional nos permetriá de decidir, dins una vision d'utilitarisme de l'acte, s'es melhor de tuar lo sieisen pacient e de salvar los autres, o lo contrari. Prepausa coma causida d'accion la cèrca de l'eficiéncia de Pareto.
Criticas de l'utilitarisme[modificar | modificar la font]
Las criticas de l'utilitarisme sovent argumentan qu'aquela vision se fa front a fòrça problèmas, un d'aqueles es de comparar l'utilitat entre diferentas personas. Fòrça dels primièrs utilitaristas pensavan que lo bonaür se poiriá mesurar quantitativament, e èsser comparat mejans de calculs, encara que degun i capitèt.
S'argumentèt que lo bonaür de las personas se pòt pas mesurar, e que alara aquel càlcul es impossible, pas dins la practica, nimai en principi.
- A aquela critica los utilitaristas respondon fasent apèl a l'empatia e a de principis biològics, atal coma exemples extrèms: segon aquelas teorias, la mòrt de milèrs de personas seriá pas pièger que la d'una sola.
L'utilitarisme tanben foguèt criticat per arribar a de conclusions contrarias "a la morala" e al "sens comun". Per exemple, s'èrem forçats de causir entre salvar nòstre pròpri filh, o dos que coneissèm pas, la majoritat de las gents causirián de salvar lor pròpri filh. En cambi, un utilitarisme non paretian causiriá, el, de salvar los autres dos, perque an mai grand potencial d'èsser aüros qu'un sol.
- Los utilitaristas respondon que l'argument del "sens comun" foguèt utilizat per justificar fòrça posicions controvertidas, e que la nocion de "sens comun" vària segon l'individú, decision que pòscan pas èsser utilizat coma basa d'una morala collectiva. E mai, cal dire que l'utilitarisme normatiu respond perfectament a l'exemple mencionat.
John Rawls refusa l'utilitarisme, lo normatiu coma aquel dels actes, perque aquel fach que los dreches dependon de las bonas consequéncias que se volon, e « aquò es incompatible amb lo liberalisme ». Se tracta d'una postura subretot jusnaturalista, que considèra que los dreches an una origina naturala. A la critica jusnaturalista s'argumenta que, per exemple, se l'esclavatge o la tortura èran bons per tota la populacion, poirián èsser justificats teoricament per l'utilitarisme. Rawls defend que l'etica politica deu partir de la posicion originala.
- La risposta utilitarista, levat la concepcion paretiana, sosten que Rawls pren pas en compte los efèctes indirèctes de l'acceptacion de politicas inumanas, atal poirián èsser un sentiment d'inseguritat, e que alara resulta impossible qu'aquelas politicas sián bonas per la collectivitat. Tanben critican fortament la concepcion jusnaturalista, que considèran un mite e un biais de religion modèrna.
Cal dire que la majoritat de las criticas cap a l'utilitarisme son dirigidas a l'utilitarisme dels actes segon Bentham, e qu'es possible pels utilitaristas de las nòrmas, o los benthamians, d'arribar a de conclusions que sián compatiblas amb aquelas criticas. De fach, John Stuart Mill considerèt Immanuel Kant coma utilitarista de las nòrmas. Segon Mill, los imperatius categorics de Kant pasmens an de sens dins los cases de violéncia, se prenèm en compte las consequéncias de l'accion. Kant afirma que viure egoïstament pòt pas èsser universalizat, perque totes necessitam l'afècte dins un moment o un autre. Segon Mill aquel argument se basa sus las consequéncias. Se pòt observar que qualques formas d'utilitarisme son potencialament compatiblas amb lo Kantisme e d'autras filosofias moralas.
R.M. Hare es un autre exemple d'utilitarista qu'adaptèt sa filosofia al kantisme. Basa pas sa teoria sul principi d'utilitat, mas crei que podèm far de consideracions utilitaristas, consequéncias, a l'ora de formular de causidas universalas. Aquela filosofia se nomena perspectivisme universal.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (ca) Alcoberro, Ramon. L'utilitarisme. Barcelona: EdiUOC, 2007.
- (es) Guisán, Esperanza. Una ética de libertad y solidaridad. Rubí (Barcelona): Antrophos, 2008.


text:
Villard
Villard en arpitan (Villard en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Villard Se situa en la vallée Verda. La municipalitat a vorejat per la Menoge, #que servís de limit territorial amb la municipalitat de Burdignin.
Es un pichon vilatge plàcid #que se tròba a aperaquí 15 min de Annemasse. Se situa entre doas magnificas montanhas. La reünion de la municipalitat se tròba a la despunta de Miribel.
Villard se situe dans la vallée Verte. La commune est bordée par la Menoge, qui sert de limite territoriale avec la commune de Burdignin.
C'est un petit village paisible qui se trouve à environ 15 min d'Annemasse. Il se situe entre deux magnifiques montagnes. Le sommet de la commune se trouve à la pointe de Miribel.


text:
Nousseviller-Saint-Nabor
Nousseviller-Saint-Nabor es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situat en lo Nòrd-Es de la França, Nousseviller-Sant-Nabor ofèrta als sieus abitants lo encant dels pòbles, en aprofechant de la proximitat de nombrosas vilas. N'efièch, situats a dètz quilomètres de Forbach, cap de-luòc de arrondissement, lo pòble de Nousseviller e la siá annèxa de Cadenbronn jouxtent Sarreguemines, a sèt quilomètres, mas tanben Sarrebruck en prèp Alemanha, distant solament de quinze quilomètres. Mètz, prefectura de la Moselle se situa a setanta quilomètres.
Comuna rurala, los abitants se reten dins las vilas environnantes per trabalhar. La proximitat de la Alemanha ne fa un luòc priviliegiat per los sieus vesins #que tròban en la campanha, la calma e los repauses imprescindibles a un bon equilibri de vida.
Situé dans le Nòrd-Est de la France, Nousseviller-Saint-Nabor offre à ses habitants le charme des villages, en profitant de la proximité de nombreuses villes. En effet, situés à dix kilomètres de Forbach, chef-lieu d'arrondissement, le village de Nousseviller et son annexe de Cadenbronn jouxtent Sarreguemines, à sept kilomètres, mais aussi Sarrebruck en proche Allemagne, distante seulement de quinze kilomètres. Metz, préfecture de la Moselle se situe à soixante-dix kilomètres.
Commune rurale, les habitants se rendent dans les villes environnantes pour travailler. La proximité de l'Allemagne en fait un site privilégié par ses voisins qui trouvent dans la campagne, le calme et le repos indispensables à un bon équilibre de vie.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La comuna a constituit de doas pòbles : Nousseviller-Sant-Nabor e la siá annèxa Cadenbronn. Se situa l'origina dels dos pòbles al Modèl:VIIe sègle o Modèl:VIIIe sègle. Lo sieu istòria a separat fins en 1808 e 1813 o respectivament la parròquia de contunh la comuna de Cadenbronn an ligat a aquela de Nousseviller.
Pendent la periòde gallo-romaine, una expedís secondaire telefonada diverticule, relativament importanta, connectava lo « Herapel », lo tuc sul ban de Cocheren ont los Romains édifièrent un oppidum, a Sarreguemines. Aquela via romaine passava per Cocheren, Folkling, Théding, Nousseviller e Welferding.
A l'origina, cap a 875, lo vilatge de Nousseviller a ligat al glèisa-maire de Maxstadt, de contunh mai tard a la abbaye de Sant-Arnouald. Jol Ancian Regim, lo abbaye Santa-Glossinde de Mètz possedís de bens en lo pòble, de meteis que los comtes de Sarrebruck. A partir del Sègle XIII, Nousweiller ven proprietat dels comtes de Salm, senhors de Puttelange, e aquel fins al Sègle XV. Lo comtat de Puttelange es alavetz dirigit per un comte, lo Rhingraff. Los pòbles de Guebenhouse, Metzing e Nousseviller forman aquel #que se trucava la comuna de Metzing.
D'unes autres senhors, aital coma çò clergé, possedisson de bens a Nousseviller, coma per exemple la commanderie de Mètz del òrdre teutonique. Mas coma aqueles bens son malaisits a administrar vist lo éloignement, an cedit a la commanderie de Sarrebruck. Un document testifica #qu'al començament del Sègle XV, aquel darrièr signe un contracte amb lo comte Johann de Salm de Puttelange per gerir las possessions a Nousseviller, contracte #qu'a renauit en 1453, amb los sieus fils Simon e Johann.
Un document manuscrit en datant del regna de Louis XIV parlar del dénombrement efectuat en 1708. Aquela informacion d'una granda precision confirma #qu'a aquela data, lo pòble compte nòu familhas, dètz gojats, dètz filhas, un criat e doas servidores, #çò que dona un total de quaranta-e-unas personas. Nos indica tanben qu'aquelas familhas possedisson vint-tres cavals, dètz-e-nòu vacas e quaranta cinc pòrcs. Se çò pòble compte a aquela data se pauc d'abitantas, #encobrir s'explica per la destruccion de la region pendent la guèrra de Trenta Ans (1618-1648). Los mercenaires #que pòrtan aquela guèrra amb las tropas indisciplinées lududes donan un caractèr particularament crusèl e dévastateur.
Segon la costum lorraine, l'ensems del ban del pòble a somés al Mièja Edat a la vana pâture. Cela significa que cada proprietari es pas mai sus lo sieu pròpri terren, a partir del 1er Modèl:En octòbre de cada an per far manjar las siás bèstias. La capacitat de pâture de cada ban a avalorat unas fes per totas. Aital segon una expertise de la Lua error in Module:Data at line 198: attempt to call field 'erreur' (a nil value)., entérinée per una sentence del tribunal de bailliage de Sarreguemines de la Lua error in Module:Data at line 198: attempt to call field 'erreur' (a nil value)., lo ban de Nousseviller pòt alimentar #cent cinquanta bovins, ochanta pòrcs, #cent seissanta brebis o #cent fedas. Segon un principi de équivalence, la capacitat totala del ban a avalorat a sièis #cent trenta fedas. En vertu de lo sieu drech de vana pâture, lo senhor pòt doncas manténer a Nousseviller un vegada en correspondent a un tèrç de la capacitat totala, siatz dos #cent dètz fedas, del temps que la bergerie seigneuriale se trobava a Metzing.
Après aver-i apertengut al Alemanha, Nousweiller ven francés en 1766. Lo vilatge ven comuna del district de Sarreguemines e del costat de Puttelange. Fin finala, jol regna de Napoleon Eer, lo Data|18|d'octòbre|1801 {{}}, de nòus cambiaments intervenon e la municipalitat a ligat al departament de la Moselle e lo arrondissement de Sarreguemines, en lo costat de Forbach.
La commune est constituée de deux villages : Nousseviller-Saint-Nabor et son annexe Cadenbronn. On situe l'origine des deux villages au Modèl:VIIe siècle ou Modèl:VIIIe siècle. Leur histoire est séparée jusqu'en 1808 et 1813 ou respectivement la paroisse puis la commune de Cadenbronn sont rattachées à celle de Nousseviller.
Durant la période gallo-romaine, une route secondaire appelée diverticule, relativement importante, reliait le « Herapel », la colline sur le ban de Cocheren où les Romains édifièrent un oppidum, à Sarreguemines. Cette voie romaine passait par Cocheren, Folkling, Théding, Nousseviller et Welferding.
À l'origine, vers 875, le village de Nousseviller est rattaché à l'église-mère de Maxstadt, puis plus tard à l'abbaye de Saint-Arnouald. Sous l'Ancien Régime, l'abbaye Sainte-Glossinde de Metz possède des biens dans le village, de même que les comtes de Sarrebruck. À partir du Sègle XIII, Nousweiller devient propriété des comtes de Salm, seigneurs de Puttelange, et ce jusqu'au Sègle XV. Le comté de Puttelange est alors dirigé par un comte, le Rhingraff. Les villages de Guebenhouse, Metzing et Nousseviller forment ce qu'on appelait la mairie de Metzing.
D'autres seigneurs, ainsi que le clergé, possèdent des biens à Nousseviller, comme par exemple la commanderie de Metz de l'ordre teutonique. Mais comme ces biens sont difficiles à administrer vu l'éloignement, ils sont cédés à la commanderie de Sarrebruck. Un document atteste qu'au début du Sègle XV, ce dernier signe un contrat avec le comte Johann de Salm de Puttelange pour gérer les possessions à Nousseviller, contrat qui est renouvelé en 1453, avec ses fils Simon et Johann.
Un document manuscrit datant du règne de Louis XIV nous parle du dénombrement effectué en 1708. Ce renseignement d'une grande précision confirme qu'à cette date, le village compte neuf familles, dix garçons, dix filles, un valet et deux servantes, ce qui nous donne un total de quarante-et-une personnes. Il nous indique aussi que ces familles possèdent vingt-trois chevaux, dix-neuf vaches et quarante-cinq cochons. Si le village compte à cette date si peu d'habitants, cela s'explique par la destruction de la région pendant la guerre de Trente Ans (1618-1648). Les mercenaires qui mènent cette guerre avec les troupes indisciplinées lui donnent un caractère particulièrement cruel et dévastateur.
Selon la coutume lorraine, l'ensemble du ban du village est soumis au Moyen Âge à la vaine pâture. Cela signifie que chaque propriétaire n'est plus sur son propre terrain, à partir du Modèl:1er octobre de chaque année pour faire manger ses bêtes. La capacité de pâture de chaque ban est évaluée une fois pour toutes. Ainsi selon une expertise du Lua error in Module:Data at line 198: attempt to call field 'erreur' (a nil value)., entérinée par une sentence du tribunal de bailliage de Sarreguemines du Lua error in Module:Data at line 198: attempt to call field 'erreur' (a nil value)., le ban de Nousseviller peut nourrir cent cinquante bovins, quatre-vingt porcs, cent soixante brebis ou cent moutons. Selon un principe d'équivalence, la capacité totale du ban est évaluée à six cent trente moutons. En vertu de son droit de vaine pâture, le seigneur peut donc entretenir à Nousseviller un troupeau correspondant à un tiers de la capacité totale, soit deux cent dix moutons, tandis que la bergerie seigneuriale se trouvait à Metzing.
Après avoir appartenu à l'Allemagne, Nousweiller devient français en 1766. Le village devient commune du district de Sarreguemines et du canton de Puttelange. Enfin, sous le règne de Napoléon Ier, le , de nouveaux changements interviennent et la commune est rattachée au département de la Moselle et l'arrondissement de Sarreguemines, dans le canton de Forbach.


text:
La Roche-sur-Yon
La Roche-sur-Yon es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendèa e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La Ròca-sus-Yon se situa a la cœur del bocage vendéen, en la vallée de la Yon, afluent del Lay. La vila a bastit sus una ròca granitique #que surplombe la vallée de la Yon e dona dins la vila una posicion estrategica. La vila se situa al centre del departament. Napoleon Bonaparte a d'en un autre luòc escuelhut La Ròca-sus-Yon coma prefectura per la siá posicion centrada e estrategica a la cœur d'un departament #que li caliá èsser pacifié après la guèrra de Vendée.
La Roche-sur-Yon se situe au cœur du bocage vendéen, dans la vallée de l'Yon, affluent du Lay. La ville est construite sur une roche granitique qui surplombe la vallée de l'Yon et donne à la ville une position stratégique. La ville se situe au centre du département. Napoléon Bonaparte a d'ailleurs choisi La Roche-sur-Yon comme préfecture pour sa position centrée et stratégique au cœur d'un département qui devait être pacifié après la guerre de Vendée.
Istòria[modificar | modificar la font]
Divèrsas descobèrtas archéologiques pròvan que lo sòl yonnais i aguèt ocupat dempuèi la préhistoire (pica préhistorique a doas tranchants, d'esturments en silex, éventuellement un dolmen…). Pendent lo antiquitat, un castrum romain a installat sus las nautors de la Ròca-sus-Yon per susvelhar de minas de fèrre situat suls luòcs de la Ferrière e de la Thermelière. Qualques pèças e dels objèctes ancians an #èsser trobats de meteis que de las fondacions de pletes gaulois en bordure del Yon. La vila #èsser una distincion apertenenta a las Beauvau, de contunh a las Borbó a partir de la Modèl:S-. La Ròca-sus-Yon #venir una principauté-pairie en transeünt a las Borbó-Montpensier, de contunh a las Orléans.
Lo castèl de la vila, bastit a un endroit estrategic de la vallée de la Yon, #èsser assiégé e represes als Angleses per Olivier de Clisson en lo moment de la guèrra de #Cent Ans. #Èsser en partida destruit en lo moment de las Guèrras de religion #que #gigotar lo Peitau, e fin finala incendiat al cors de las guèrras de Vendée.
En 1793, lo Nòrd de la Vendée se amotina contra la Republica. La Ròca-sus-Yon rèsta republicana, mas lo data|14|de
los insurgés vendéens prenon la vila.
Après las Guèrras de Vendée e lo passatge de las colomnas infernals, la vila èra pas mai #qu'un pichon bourg en granda part destruit.
Plusieurs découvertes archéologiques prouvent que le sol yonnais fut occupé dès la préhistoire (hache préhistorique à deux tranchants, outils en silex, éventuellement un dolmen…). Durant l'antiquité, un castrum romain est installé sur les hauteurs de La Roche-sur-Yon pour surveiller des mines de fer situées sur les lieux de la Ferrière et de la Thermelière. Des pièces et des objets antiques ont été retrouvés de même que des fondations d'enclos gaulois en bordure de l'Yon. La ville fut une seigneurie appartenant aux Beauvau, puis aux Bourbon à partir du Modèl:S-. La Roche-sur-Yon devint une principauté-pairie en passant aux Bourbon-Montpensier, puis aux Orléans.
Le château de la ville, construit à un endroit stratégique de la vallée de l'Yon, fut assiégé et repris aux Anglais par Olivier de Clisson lors de la guerre de Cent Ans. Il fut en partie détruit lors des Guerres de religion qui secouèrent le Poitou, et finalement incendié au cours des guerres de Vendée.
En 1793, le Nord de la Vendée se révolte contre la République. La Roche-sur-Yon reste républicaine, mais le Mois invalide (mars)M les insurgés vendéens prennent la ville. Après les Guerres de Vendée et le passage des colonnes infernales, la ville n'était plus qu'un petit bourg en grande partie détruit.


text:
Jòc de ròtle sexual
Lo jòc de ròtle sexual es una mena de jòc de ròtle erotic : es un jòc d'actitud sexual que dos individús o mai i jògan un ròtle per realizar lor fantasme. Lo seriós del jòc de ròtle despend dels individús implicats, e lo contèxte pòt èsser simple o detalhat/elaborat, e pòt quitament èsser realizat mejans un scenario e de costums. Practicament cada ròtle pòt venir la basa una experiéncia erotica.
La popularitat d'Internet tanben permet d'encontras en linha de tipe sexual, coneguda sol tèrme « cibersèxe », podent implicar los jòcs de ròtle.
Aquò pòt èsser considerat coma dangierós; un mòt de còde es conselhat per arrestar e practicar de tals actes en tota securitat.
BDSM[modificar | modificar la font]
La majora partida dels jòcs de ròtle sexuals implican diferents estatuts e expausan un aspècte de dominacion e somission del domèni BDSM. Los ròtles representon de posicions dominantas o non. Qualques individús, coma aqueles avent un estil de vida Gorean pòdon utilizar la los pròpra imaginacion. L'individú que contraròtla es sovent nomenat « dominant » alara que l'individú contraròtlat es nomenat « somes ».
Existís fòrça scenaris, coma:
- Fantasme del raubatòri – lo somes es ligat (bandalhon e manetas) avant l'acte sexual.
- Fantasme del viòl.
- Fetichisme de l'unifòrme – un participant se vestís d'unifòrme (estudiant, client, eca), alara que lo dominant jòga un ròtle autoritari (parent, professor, policièr, patron, eca).
- Feticismes medicals – implicant mètge, infirmièras e paciants
- Jòc de ròtle animal – quand un dels jogaires es tractat coma un animal domestic coma un can o un caval.
- Mèstre/servicial – quand un dels jogaires es la proprietat de la seuna mèstressa/del seu mèstre.
- Jaulièr/presonièr – quand un dels jogaires es jaulièr e qu'abusa del presonièr.
- Proprietàri/objècte inanimat – Quand lo somes servís de mòble uman.
- E encara mai [1].
Referéncias[modificar | modificar la font]
Fonts[modificar | modificar la font]
- (en) Addington Deborah; Fantasy Made Flesh: The Essential Guide to Erotic Roleplay; ed:Greenery Press; isbn 9781890159474}}
- (en) Scott Gini Graham; The Power of Fantasy: Illusion and Eroticism in Everyday Life; ed: Carol Publishing Group; ISBN 1559722398
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) Brame G. (2001) Come Hither! A Commonsense Guide to Kinky Sex, Fusion Press, Londres ISBN 978-0684854625, pp. 140-148.


text:
Birdy
Jasmine van den Bogaerde, mai coneguda sota son nom artistic de Birdy (Lymington, 15 de mai de 1996) es una cantaira e una musiciana anglesa. Se faguèt conéisser per aver ganhat lo concors de musica Open Mic UK a 12 ans.
Son promier album Birdy sortiguèt lo 7 de novembre de 2011. Sa version de Skinny Love (una cançon originalament de Bon Iver) sortiguèt en genièr de 2011. Aguèt un grand succès. La cançon apareis dins la seria Vampires Diaries. En 2012 sortiguèt una novèla cançon Just a game per lo film Hunger Games.
Discografia[modificar | modificar la font]
- Birdy (2011)
- Fire Within' (2013)


text:
Perspectiva
Lo mot perspectiva pòt significar.
- La perspectiva es lo fenomèn de percepcion visuala amb que l'uèlh percep en doas dimensions un monde en tres dimensions.
- La perspectiva dins un sens de tecnica grafica amassa las diferentas aproximacions o convencions amb que se pòt representar sus una superfícia delimitada los efèits de la percepcion visuala.
- La perspectiva atmosferica o esfumat, amb que la color e la luminositat dels objèctes son foncions de lor distància del regardaire, es ligada a la non transparéncia de l'aire.
- La perspectiva de movement (efèit de parallaxi) tracta de la percepcion de la distància suggerida par la velocitat e la talha aparentas d'objèctes en movement.
- Una perspectiva al sens figurat es una promessa, una probabilitat. Lo tèrme renvia alara vèrs las consequéncias possiblas d'un tal estat present o avenidor, que sián representablas visualament o pas.