text:
Estadi Velodròm
L'Estadi Velodròm es l'estadi ont jòga l'equipa de fotbòl de l'Olimpic de Marselha dempuei junh de 1937. L'Estadi deu son nom a la pista ciclista uei desapareguda. Proprietat de la Municipalitat de Marselha, L'Estadi Velodròm es gestionat per la societat Arema, dins l'encastre d'una concession ligada a la renovacion començada en 2011. Per la Copa dau mond 1998, la capacitat de l'estadi passèt de 42 000 a 60 013 plaças. Lo recòrd d'afluéncia (58 897 espectators) data dau 6 de mai de 2004 per la partida contra Newcastle United en Copa de l'UEFA. En 2014, la renovacion de l'estadi s'acaba amb una nòva capacitat de 67 054 sètis.
Lei diferentei renovacions[modificar | modificar la font]
L'estadi a subit diferentei renovacions. L'estadi foguèt inaugurat en 1937 per una victòria còntra leis Italians dau Torino FC. La primiera renovacion a luòc per la copa dau mond de 1998. La renovacion comença lo 18 de febrier de 1996 per la demolicion parciala de la tribuna Joan Boin. Leis òbras finisson fòrça criticadas; se ditz que l'estadi es tròp envasat, l'ambient es tròp diferent d'abans, pasmens i aviá mens de plaças dins l'ancian estadi. En 2011, l'estadi entamena un nòva renovacion, en rason de l'atribucion a la França dau Campionat d'Euròpa dei Nacions. La capacitat serà portada a 67 000 sètis e lo teulat que demandavan totei lei costumiers dei travèias marselhesa serà pausat, fasent dau Velodròm un deis estadis mai modèrnes d'Euròpa tota e classificat cinq estèlas dins l'indici UEFA, çò que li permetrà d'aculir de finalas de copas europencas.
Liame extèrne[modificar | modificar la font]
http://www.arema-velodrome.com


c: text/html

text:
Teatre de la crudeltat
Lo Teatra de la crudeltat es un tèrme introduit per Antonin Artaud per designar la forma dramatica que trabalhaba dins son ensag Lo teatre e son doble. Amb « crudeltat » cal entendre « sofriment d'existir ». L'actor deu montat sus scèna coma un supliciat sus son lenhèr. Segon Artaud, lo teatre deu cobrir sa dimension sacrada, metafisica et portar lo spectator fins a l'estransi.
Importància de la mesa en scèna[modificar | modificar la font]
Segon Artaud, per que lo teatre torna venir grèu e que los eveniments lo despassan pas, lo teatre deu abandonar lo primat de l'autor per aquel del meteire en scèna. Los mots devon pas èsser utilizats per çò que son, mas puslèu « dins un sens incantatòti, vertadièrament magic – per lor forma, lors emanacions sensiblas e pas mai sonque per lor sens »[1]. « s’agís pas de spprimir la paraula articulada, mas de donar als mots a pauc près l’importància qu’an dins los sòmis »[2].
S'alunhant del tèxte, Artaud vòl s'alunhar del realisme per butar lo teatre a daissar de « terminar a nos far penetrar dins l’intimitat de qualques fantòchas » [3] e « de l’arrancar a son trepejament psicologic e uman » [4]
Pèças[modificar | modificar la font]
Lo primièr e unic espectacle de la crudeltat es la tragèdia Los Cenci (tragèdia de quatre actes e dètz tablèu segon Shelley e Stendhal). La representacion se faguèt lo 6 de mai de 1935 al Teatre de las Folies-Wagram. Artaud avoa qu'aquela pèça n'aparten pas vertadièrament al teatre de la crudeltat mas l'anoncia e lo prepara. La pèça es basada sul movement de la gravitacion. Artaud escriguèt dins la Bèstia negra n°2 del 1èr de mai de 1935: « Per Los Cenci, me sembla que lo teatre torna a son plan e que torna trobar aquela dignitat gaireben umana sens que es pas util de destorbar l'espectator. »
Michel de Ghelderode es un autor se podent revendicar coma fasent partida del teatre de la crudeltat.
Un autre espectacle sovent religat al teatre de la crudeltat es aquel de Purificats (1999) de Sarah Kane.
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Artaud, Antonin.1964. Lo teatre e son doble. (fr) Le théâtre et son double. Paris : Gallimard. p.189
- ↑ Artaud, Antonin.1964. Lo teatre e son doble. (fr) Le théâtre et son double. Paris : Gallimard. p.142
- ↑ Artaud, Antonin.1964. Lo teatre e son doble. (fr) Le théâtre et son double. Paris : Gallimard. p.129
- ↑ Artaud, Antonin.1964. Lo teatre e son doble. (fr) Le théâtre et son double. Paris : Gallimard. p.136
Bibliographie[modificar | modificar la font]
- (fr) Antonin Artaud :Le théâtre et son double, Gallimard, Paris, 1938.
- (fr) Antonin Artaud : Le Théâtre de la Cruauté, n°5-6 spécial Artaud de la Revue 84, Paris, 1948
- (fr) Antonin Artaud :Œuvres, Quarto Gallimard, 2004
- (it) Franco Ruffini : I teatri di Artaud. Crudeltà, corpo-mente, Il Mulino, Bologna, 1996.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Saint-Martin-sur-Ocre (Yonne)
Saint-Martin-sur-Ocre es una comuna francesa administrada per lo departament d'Yonne de la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La nòstra Madama de Pitié :
Sant Martin sus Ocre es una localité fòrça anciana #que lo Capítol d'Aussèrra n'èra senhor dempuèi l'IX sègle. La glèisa romane del XIe sègle fug arruïnada e incendiada, aital coma tot lo vilatge pels huguenots. Es al continuament del sac d'aquela localité, en 1575, e del passatge dels partidaris, en 1591, que lo culte cap a la Vèrge de Dolor se #desvolopar. Li caliá èsser anterior, mas ailà coma en un autre luòc, los conjonctures del temps lo #refortilhar e lududes #donar una granda envergadura. La glèisa paroissiale i aguèt levat de las siás ruïnes e reconstruite en l'estil de la Renaissance. D'aquela epòca data l'estatua de La nòstra Madama de Pitié #que s'i venèra totjorn. Es un grop de pèira de 5 personatges, de fòrça polida factura, polychrome, #que proven d'un trabalh en relief de l'autar primitif de La nòstra-Madama. Dempuèi alavetz, dins la glèisa refacha, se #pintar frescas héraldiques en remembrar de la passion del Crist e de la compassion de la siá maire. Es una fresque a la ocre #qu'una part ne remonta als ans 1615 e una autra als ans 1655.Lo culte de La nòstra madama s'i #manténer per l'ensems de la vallée de la nautor Tholon. L'acte de venta, al títol de plan nacional, dels bens en provenent de la capèla de La nòstra madama sus Ocre, en 1791, marca clarament que la glèisa i aviá conegut tot tant per lo sieu pelegrinatge que per lo sieu títol paroissial. Lo culte cap a La nòstra madama de Pitié consistís en un doble pelegrinatge : lo divendres de la setmana de la Passion e la fèsta del 15 de setembre.Interromput, lo pelegrinatge a represes l'an 1955. (Extrai de la labor "La nòstra madama d'en nosautras" de M.Lo Chanoine paul Mégnien).1958
Notre Dame de Pitié :
Saint Martin sur Ocre est une localité très ancienne dont le Chapitre d'Auxerre était seigneur dès le IX siècle. La glèisa romane du XIe siècle fuit ruinée et incendiée, ainsi que tout le village par les huguenots. C'est à la suite du sac de cette localité, en 1575, et du passage des partisans, en 1591, que le culte envers la Vierge de Douleur se développa. Il devait être antérieur, mais là comme ailleurs, les conjonctures du temps le renforcèrent et lui donnèrent une grande envergure. L'église paroissiale fut relevée de ses ruines et reconstruite dans le style de la Renaissance. De cette époque date la statue de Notre Dame de Pitié qu'on y vénère toujours. C'est un groupe de pierre de 5 personnages, de très belle facture, polychrome, qui provient d'un travail en relief de l'autel primitif de Notre-Dame. Dès lors, dans l'église refaite, on peignit des fresques héraldiques en souvenir de la passion du Christ et de la compassion de sa mère. C'est une fresque à l'ocre dont une partie remonte aux années 1615 et une autre aux années 1655.Le culte de Notre dame s'y maintint pour l'ensemble de la vallée du haut Tholon. L'acte de vente, au titre de bien national, des biens provenant de la chapelle de Notre dame sur Ocre, en 1791, marque clairement que l'église était connue tout autant par son pèlerinage que par son titre paroissial. Le culte envers Notre dame de Pitié consiste en un double pèlerinage : le vendredi de la semaine de la Passion et la fête du 15 septembre.Interrompu, le pèlerinage a repris en 1955. (extrait de l'ouvrage "Notre dame de chez nous" de M.le Chanoine paul Mégnien).1958


text:
Kelvinieg
Kelvinieg en breton ( Chauvigné en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Chauvigné A situat a unitat|38|km}} al nòrd-es de Roazhon e a unitat|30|km {{}} al sud del Mont Sant-Michel dins lo país de Fougères.
Las municipalitats limitrophes son Tremblay, Sant-Marc-lo-Blanc, Lo Tiercent, Sant-Christophe-de-Valains, Vièlh-Vy-sus-Couesnon e Romazy.
Chauvigné est situé à 38 km au nord-est de Rennes et à 30 km au sud du Mont Saint-Michel dans le pays de Felger.
Les communes limitrophes sont Tremblay, Saint-Marc-le-Blanc, Le Tiercent, Saint-Christophe-de-Valains, Vieux-Vy-sur-Couesnon et Romazy.


text:
Nòrma mistralenca
La nòrma mistralenca (normo mistralenco) es una nòrma lingüistica (una codificacion) que fixa la lenga occitana. Apareguèt en 1853 dins leis òbras de Josèp Romanilha, puei dins leis òbras de Frederic Mistral tre 1854. La nòrma mistralenca se basa sus d'usatges diglossics, sustot dins l'ortografia que consistís a notar l'occitan segon de convencions venent del Edat Mejana (lh) e dau francés (gn - ou). Encuei fa concurréncia a la nòrma classica.
La nòrma mistralenca se compausa de dos aspèctes:
- La nòrma ortografica o ortografia, que fixa la maniera d'escriure lei sòns. Se parla d'ortografia mistralenca (ourtougràfi mistralenco, codificada).
- Remarca - La grafia mistralenca (grafìo mistralenco) englòba pus largament l'ortografia mistralenca (codificada, dins la nòrma) e divèrs usatges gaire codificats (fòra nòrma), mai que s'inspiran de l'ortografia mistralenca.
- La nòrma orala, que fixa una maniera recomandada de parlar en occitan.
Es l'escrivan Josèp Romanilha que fondèt aquela nòrma en 1853 dins La part dau Bòn Dieu  . Puei l'escrivan Frederic Mistral l'illustrèt e la desvolopèt dins son òbra abondosa, tant en literatura coma en lexicografia, amb un diccionari monumentau, Lo Tresaur dau Felibritge  . Pasmens, avans de chausir definitivament la grafia mistralenca en 1854, cau precisar que Mistral foguèt temptat durant leis ans precedents d'utilizar una grafia diferenta, pus pròcha de la grafia classica (aquela que lo provençau Simon Juda Onorat ja aviá utilizada dins son diccionari de 1846). Lo Felibritge adoptèt la nòrma mistralenca a sa fondacion en 1854 e, gràcias au succès de Mistral, l'espandiguèt a partir d'un nuclèu provençau dins l'ensems d'Occitània a la fin dau sègle XIX. Dempuei la segonda mitat dau sègle XX, la nòrma mistralenca a reculat davant la nòrma classica e uei se limita sustot au provençau generau e au niçard, en concurréncia amb la nòrma classica. Lo Felibritge, desenant, es partejat entre nòrma mistralenca (sustot en Provença) e nòrma classica.
Leis usatgiers de la grafia mistralenca son qualificats de mistralencs.
La nocion de grafia mistralenca a recebut de sinonims que son mens satisfasents:
- Grafia romanilhenca fa referéncia au trabalh de codificacion de Romanilha, que precediguèt lo de Mistral, mai aqueu tèrme es rar e gaire acceptat per lei mistralencs.
- Grafia felibrenca fa referéncia au fach que lo Felibritge adoptèt la nòrma mistralenca a sa fondacion en 1854. Mai tre la fin dau sègle XIX, lo Felibritge coneguèt en son sen l'aparicion d'un corrent favorable a la grafia classica e uei, lo Felibritge accèpta lei doas nòrmas, classica e mistralenca (levat en Provença ont utiliza ren que la mistralenca).
L'aplicacion de la nòrma mistralenca en Bearn, e au gascon en generau, se sòna grafia febusiana. Foguèt lo trabalh de l'Escòla Gaston Fèbus a la fin dau sègle XIX. Son usatge a reculat fòrça dempuei la segonda mitat dau sègle XX, davant l'avançada de la nòrma classica.
La nòrma de l'escòla dau Pò, creada en 1971 dins lei Valadas Occitanas, deriva de la nòrma mistralenca mai n'es diferenta.
Comparason[modificar | modificar la font]
Se remarcarà que lei doas nòrmas, en generau, diferisson sistematicament per l'ortografia (notacion dei sòns) mai nòtan quasi exactament la meteissa causa: Cante una chato de Prouvènço e Cante una chata de Provença se pronóncian parier.
La nòrma orala (recomandacion dei formas parladas) diferís solament un pauc entre nòrma mistralenca e nòrma classica. Per exemple, certanei mots afrancesats son acceptats en nòrma mistralenca (  umble,   Omèra) mentre que la nòrma classica conselha de leis evitar e de lei remplaçar per de formas occitanas pus autenticas (umil, Omèr).


text:
Planificacion urbana
Generalitats[modificar | modificar la font]
La planificacion urbana recuerbe per una part bèla çò qu'es anomenat lo drech de l'urbanisme. Aqueu drech es qu'una aisina que caupe d'autres drechs, coma aqueu de la domanialitat, de l'environament, des collectivitats territorialas e pòu cambiar segons leis estats. La planificacion urbana vai largament mai luench que son estrict encastre juridic. Emai siegue obligatòria dins de nombrós estats, se basa d'en premier sus una intencion que s'apuèja sus d'un diagnostic deis fòrças e feblessas d'un territòri, seis atots, lei mejans e constrenchas relatius a l'espaci, tot aquò dins un contèxte que pòu èstre fòrça larg (pais (dins sa significacion geografica), recampament de comunas, aglomeracions, area urbana, metropòli, departament, region, estat...
Existís plusiors nivèus de planificacion urbana segon l'espandi concernit, la temporalitat mai tanben dins lo nivèu de detalhs (amenatjament generau d'un espandi larg fins a la definicion d'un cairat d'ostau ò d'una parcèla). L'apròcha « macro » es anomenada planificacion estrategica. D'unei documents coma leis SCOTs (eSquèmes de COeréncia Territoriala en França fan de prospectiva a 30 annadas
Documents d'urbanisme[modificar | modificar la font]
Dins le domèni de l'Amenatjament dau territòri, lei documents d'urbanismes son de documents publics, plànols, equèmes, programas e mapas qu'encastran l'amenatjament e l'urbanisme a l'escala d'un territòri ò d'un país.
Caupon soventei-fes un rapòrt de presentacion, un diagnostic territoriau, un argumentari, un estudi environamentau, una reglementacion e d'anèxas graficas (cartografias, cadastre) ò escrichas. Aquelei documents son mes a jorn d'un biais periodic dins l'encastre de la lei.
Segon lei cas, devon èstre en compatibilitat, en conformitat ò prene en còmpte lei documents de nòrmas superioras, e son oposables juridacement d'un biais mai ò mens fòrt per lei documents de nòrma inferiora. Per exèmple, en França, un PLU deu èstre en conformitat amb lo document supra-comunau dau SCOT, quora existís, lo quau deu èstre en conformitat amb leis orientacions nacionalas coma lei SDAGEs (eSquème Director d'Amenatjament e de Gestion deis Aigas), la Lei Litorau ò lei Plànol de Prevencion dei Riscas, quora coexiston sus lo territòri.
Encuei, assajan d'integrar mièlhs la desenvolopament durable, per la creacion d'eco-quartiers, la mesa en plaça de nòrma environamentala dins la construccion de bastiments, lo desenvolopament dei rets de transpòrts collectius,...
Planificacion urbana en França[modificar | modificar la font]
En França, le plànol locau d'urbanisme (PLU) es lo principau document d'urbanisme de planificacion de l'urbanisme au nivèu comunau ò, de còps, intercomunau (PLU-I). Ven remplaçar lo plànol d'occupacion dei sòus (POS) despuei la lei relativa a la solidaritat e au renovelament urban dau 13 de decembre de 2000, anomenada tanben lei SRU.
LO PLU es codificat per leis articles L. 123-1 e seguents e R. 123-1 e seguents dau Còde de l'urbanisme.
Lei pichòtei comunas se pòdon dotar de còps d'una carta comunala, segon seis interés. Una comuna pichòta mai somesa a n'una fòrta pression fonciara, coma per exèmple dins de zònas coma lo litorau occitan, ò una comuna se trobant dins un espaci somés a d'enjuecs paisatgier e arquitecturaus fòrts (apartenéncia a n'un Pargue Naturau Regionau, per exèmple) aurián puslèu interés de se dotar d'un PLU. La carta Comunala es definida ais articles L 124-1 e seguents, R 124-1 e seguents dau Còde de l'urbanisme .
Lei comunas aguent pas de document d'urbanisme, generalament lei mai pichòtas e amb d'enjuecs redusits son somesas au Reglament Nacionau d'Urbanisme, codificat ais articles R. 111-1 à R. 111-27 dau Còde de l'urbanisme.


text:
Un atemptat a Boston pausa encara un còp lo problèma de las règlas imperialistas e lo tractament d’una minoritat dedins un Estat qu’opressa la seuna populacion, aquí l’immigracion tchechèna e islamista es questionada als EUAn qu’accepta aquesta migracion. Aquel tractament de las minoritats es estat una prioritat de l’Union Europèa, per bastir la patz ; causa que sembla pas aver comprès l’Estat jacobin e imperialista francés, nimai la Federacion de Rússia, nimai lo sistèma politic dels EUAn.
Se pausa alara la question de las opressions dels Estats imperialistas que fan aital pressions militaristas sobre unas societats minorizadas, per installar las règlas imperialistas dincal confins de l’empèri rus ; mas podèm clarament extrapolar la situacion politica a d’autras minoritats que son forçadas de suportar las dictaturas dels Estats imperialistas e centralistas.
Jà sul net se passeja lo fait que son islamistas abans d’èstre enfants, puèi adolescents, puèi adultes d’una nacion oprimida ; segur que l’islamisme a trapat dins las populacions oprimidas e forçadas de migrar, un terrenh ideologic per bastir tot çò que cal per destrusir la societat d’arcuèlh dins la mesura que las societats d’arcuèlhs son pas sovent l’ideal supausat per l’arcuèlh qu’esperaviàn, o la nostalgia o l’ideologia que lor èran describuda coma magnifica e «tèrra d’arcuèlh» somiada. res es mai magnifica coma societat que la societat abandonada o reprimida pels imperialistas. L’islamisme jòga ambe aquesta migracion, per la manipulacion, coma tot extremisme ; un pauc coma un ideologia jòga ambe l’extremisme de dreita o d’esquèrra per aver mai de militants, e far passar lo messatge.
Una societat democratica es alara una societat que respecta las minoritats (territorializada o pas), per evitar totas las migracions. E o podèm descriure clarament dempuèi Occitània, territòris que son estats pauc a pauc fagocitats per fRANÇA, un imperialisme reial e republican, e la migracion es estada la solucion per las populacions occitanas, per exemple : los catars son partits en Catalonha o destrusits, los protestants son partits en Alemanha, Païses Baisses, Irlanda, puèi UEAn o destrusits, lo jansenista son partits cap a Itàlia o destrusits ; cada vagada la religion a servit de supòrt per evitar los radicalismes politics, e las migracions son estadas integradoiras, ambe populacions qu’avián necessitat d’assimilar per non tornar en Occitània, tèrra aucupada per un poder mesprezent, lo poder franc e dictatorial.
E d’aquestas constatacions nos podèm pausar la question del modèl francés al EUAn, parier per autres mercat-Estat-nacions de la planèta, sobretot quora legissèm de quina manièra lo concepte de ‘nation’ es aplicat a un ensemble de nacions europèas que fan un sistèma juridic federal (Washington, sobre un autre continent) e aboçinat per Estats federats (51), e qu’aiçò es sonat ‘nation’ per un ancian ‘State Departement adviser’ dins un libre recent :
Es oblidar que las ‘native nations’ èran aquí sul continent dels EUAn abans las nacions europèas qu’an capitat de fòrabandir un imperialisme anglés, londonian, per lo transformar en un autre imperialisme, a còp mai indispensable que çò qu’es supausat èstre anuèch.
Aquel foncionari de departament dels afars exteriors de Washington explica al public nord-american que «la nacion» de Washington dèu èstre non essenciala per la planèta ; seriá estat plan se pel moment es impossible. Al fial del temps, e l’experiéncia dels imperialismes anglés, de Roma (latin), francés, espanhòl, portugués, o rus nos an totes explicat istoricament que l’intervencion planetària es indispensabla per tot imperialisme que : 1 / non respecta las minoritats dedins lo territòris de poder que lo son directament atribuats o que ne fa un principi politic. 2 / l’imperialisme foran es imposat per l’activitat economica de las entrepresas del mercat-Estat-nacion (imperialista) qu’a bastit la seuna riquessa ; non i a, al un cort tèrmi, un comèrç que perdura sense imperialisme territorializat (veire la falhida politica de Venèsia, o de Genòva), sense colonia o colonialisme economic.
La tragèdia de Boston pausa realament un problèma a totes los imperialismes : 1 / non pòdon recebre tota la migracion del monde sense destrusir balançes de la societat d’una nacion en destruccion (se cal recordar la paraula de Michel Rocard sul tèma) e tanben pensar que los imperialismes an çaquelà agut sovent mestièr de la violéncia delsmigrants per aumentar l’imperialisme (un còrse e immigrant Bonaparte es estat indispensable per l’imperialisme republican francés en Euròpa), 2 / caldrà un jorn una reglamentacion intervencionista e independenta de las nacions unidas per aver un respecte de totas las minoritats territorializadas o pas. 3 / aquestas organizacions mondializadas de las nacions unidas deuràn èstre desligadas de las ecclesiàs, organizacion pòst-religiosas, o quitament de las organizacions bonapartistas que fan los ancians imperialismes. 4 / lo respecte de las nacions en dangièr passa pel respecte de la lenga e la cultura, dins una nocion d’egalitat dementre los èstres umans, la sotmission (modèl islamista, mas pas sonque) de 51% de la populacion feminina per 49 % de la populacion masclista dèu èstre un contra exemple de societat plan balançada.
La democracia es contrariament a çò que pòt pensar un poder a Washington, un poder liberal, o un poder liberalista ; se lo capital es dangierós quora s’en va dins unes paradís fiscals, las migracions de populacions que preferiscan tala sistèma politic o economic puslèu que tal autre perqué los balançes d’una societat mesprezada son destrusits per un imperialisme o mantunes imperialismes, serà jamai la solucion per aquestas populacions, ni per la planèta. La migracion es pas la solucion per aquesta planèta, còsta a la planèta e a totes e totas sobre aquesta planèta. Daissar per liberalisme las migracions (e donc daissar perségre l’idèa de l’eldoradò dels EUAn es un fantasme que còsta) a granda escala se desvolopar, es un problèma del sistèma liberal, per assegurar los sistèmas de repressions de damorar en plaça. Frenar las migracions es imposar als Estats los respectes dels dreits nacionals tal que foguèron signat per la convencion de las nacions unidas de 1947.
Pausar lo problèma per França e los EUAn que fasquèsson un ajornamiento sul tèma de las definicions politicas, la nacion es pas l’Estat, tal coma ai poscut l’explicar sul bilhet en seguida. Perqué l’error de 1789 a la supausada Révolution française, es tanben l’error de Lafayette pels Estats-Units d’America del nòrd (veire lo bilhet en seguida). Pel moment la cassòla-minuta estanusiana a reglat lo problèma en supausar las diferenciacions de las règlas juridicas per Estat federat, mas aiçò tanben deurà èstre reformat, coma per l’Estat francés, al contrari, lo federalisme deurà èstre integrat dins la pensada politica republicana. Novèls balançes del paradigme ‘nation’ deurà èstre integrat a l’Estat centralista e jacobin francés, mai tanben als Estats federats d’America del nòrd (Washington and co).
Boston es juste una sindròma d’aquestes fenomèns mondials, migracions, organizacions politicas imperialistas, e gestion maladreita dels sistèmas electorals (democratics o gaire coma la federacion de Russia), e donc fins finala son las populacions concernidas que an delegat al politic las errors ontologicas dels sistèmas politicas, aquel que fabrica problèmas de violéncias d’aquesta escantilh, sense oblidar que mantunes autres fenomèns connèxes son gaire mediatizats, mas ligat a unes imperialismes ontologics a las pensadas politicas d’un sistèma politic elonhat de la reala democracia, lo poder del pòble per el-meteis e non pas per l’imposar a d’autres.


text:
Moÿ-de-l'Aisne
Moÿ-de-l'Aisne es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Moÿ A particularament sofèrt de la Primièra Guèrra mondiala pendenta #lo que i aguèt ocupat mai de 2 ans e mitat per las tropas alemandas. Lo vilatge i aguèt destruit lo 19 de febrièr de 1917 per aquelas abans la siá desliurança.
Moÿ a particulièrement souffert de la Première Guerre mondiale pendant laquelle elle fut occupée plus de 2 ans et demi par les troupes allemandes. Le village fut détruit le 19 février 1917 par celles-ci avant sa libération.


text:
Iniciativa per Occitània, lo laboratòri politic, cultural e social, denóncia las taussas excessivas que los Estats Units impausan a l’importacion del ròcafòrt. Lo ròcafòrt es un dels nòstres formatges occitans mai celèbres dins lo Mond e es victima de las garrolhas economicas entre l’Union Europèa e los Estats Units.
Lo ròcafòrt fa viure una indústria de plusors milierats de personas dins la region occitana de Roergue e dins de regions vesinas. Sa comercializacion als Estats Units representa una part importanta de son mercat. Amb de taussas excessivas, lo mercat american del ròcafòrt risca de s’afondrar e de metre en perilh un sector remarcable de nòstra economia occitana.
Cridam los abitants d’Occitània e totes los amics de nòstre país a sosténer lo ròcafòrt en ne crompant regularament, tant coma pòdon. Crompar de ròcafòrt, aquò’s crompar roergàs, aquò’s crompar occitan.
Cridam tanben la consciéncia civica dels ciutadans americans per que protèsten contra las taussas excessivas sul ròcafòrt. La guèrra americana contra lo ròcafòrt pòrta prejudici a Occitània, qu’es la minoritat etnica e lingüistica mai granda d’Euròpa.
Free Occitània!Iniciativa per Occitània
Lo 18 de genièr de 2009


text:
per Vincenç Claverie
Mei d’ua òra qu’èi deishat lo comissariat de Bordèu. Los eishugaglaças de la Renault 16 ne van pas pro viste entà har partir la ploja qui n’a pas cessat dempuish qu’èi gahat lo medecin legista a l’institut medicolegau de l’universitat. Ne’ns parlam pas briga. Lo transistor de l’auto que passa succès deu hit-parade, mes ne l’escotan pas briga tanpòc. Eth que’s huma l’ua après l’auta cigarretas blondas e jo, brunas. Que passam rengadas de pins après rengadas de pins, de quan en quan un camp de milhòcs amassats. A mesura, la rota que vad maishanta, mei en mei traucada. Que m’a calut mei de detz minutas entà trobar aqueth vilatjòt sus la carta de la Lanas abans de partir. Au telefòne, lo planton de la gendarmaria que m’indiquè lo camin dempuish la glèisa. Enfin, qu’i èm. L’estafeta qu’es au bèth miei de la rota dab dus gendarmas chopats, qui’ns hèn signe de ns’estancar. Que nse presentam, que parcam la veitura e que nse muishan la scèna. Au cant, un vielh tractor McCormick qui cadenas i son ligadas qu’a desarrigat un tronc de pin. Ne vesem pas çò qui’s tròba au darrèr de la soca pr’amor de la tela qui còbra tot entà temptar de guardar los indicis sancèrs. Lo gendarma que tira la tela. Aquí que’s tròba un còs d’òmi, sonque vestit deu malhòt e de l’eslip, com tirat deu lheit, mesclat aus arrasics de l’arbe. Lo legista que sauta dens lo trauc entad examinar lo cadavre mei pròche. Jo que demandi aus gendarmas com an trobat lo còs. Lo paisan proprietari deu camp que s’a trobat un pin copat au pè quauques dias a, e que’n volè tirar la soca. Que’u demandi se los vòls d’arbes son corrents e lo militar que’m respon que non. Que pòden estar panadas lenhas dejà copadas o pins mei joens aus temps de las maiadas, au primtemps. Lo legista que m’indica l’òmi que s’es mort dempuish quauques mes, mes ne i a pas nada causa evidenta deu decès. Que cau har ua autopsia mei pregonda. Lo còs qu’es botat dens l’estafeta de gendarmaria, lo mètge que i puja tanben e tots que se’n tornan entà Bordèu.
Arribat dens la crampa de la casèrna que la gendarmaria e’m met a disposicion entà la nueit, que’m humi ua darrèra cigarreta en me demandar quin un còs mort dempuish quauques mes e s’a podut arretrobar au miei d’arrasics d’un arbe vielh de set o ueit ans, segon lo paisan ? Au matin, la ploja qu’a deishat. Que vau dinc a l’estanquet mei au ras entà’m béver lo cafè e crompar cigarretas. Que demandi s’an quaucom a minjar. La cosina n’es pas enqüèra obèrta mes que damora tarta de pruas de la velha. Que’n comandi ua part. Las pruas que son secas e lo cafè borit. Un cafè e un paquet de cigarretas, 2 liuras. La tarta qu’es ofrida. Que me’n torni a la gendarmaria. Que demandi au capbrigadièr se personas e son senhaladas desapareishudas ? Pas nada. Que decidim d’espandir la recèrcas aus autes cantons. A la prumèra gendarmaria aperada, ua hemna qu’es senhala desapareishuda dempuish quauques mes. Que contunham en aperar las autas brigadas. Un aute desapareishut. La talha, lo pes ne corresponen pas. Que passam a un aute canton, enqüèra un desapareishut. Au cap deu jorn qu’avem onze desapareishudas, ua per canton, dempuish 6 mes a un an. Segon las descripcions, lo noste òmi que pòt correspóner a dus deus desapareishuts. Totun que guardam au cap que lo cadavre e pòt tanben estar deu noste canton e n’es pas estar senhalat. Que cau lançar recèrcas en los vilatges. Que’m demandi perqué n’èm pas assabentats d’aqueras disparicions ? Segon los gendarmas, la talha deus cantons, a còps mei de cinquanta quilomètras d’un cap a l’aute, l’isolament d’uns parçans o l’aluenhament d’uas bòrdas que poderé explicar tot aquò. Sovent tanben, las personas que tornan paréisher après quauquas setmanas o qu’arretròban còs de caçaires negats au hons de marescs.
Pendent las setmanas qui seguishen, qu’esperam las conclusions de l’autopsia. Los gendarmas que cèrcan ua persona desapareishuda per las comunas deu canton. L’enquista deu vesiat qu’es lonca, que’s hè de pòrta en pòrta. La rumor qu’en·hla en los vilatges. Fin finau vesins que senhalan la disparicion d’un òmi isolat, pr’amor d’estar enmalit dab lo monde aus entorns, com sovent, istuèras de caça. La descripcion que correspon au mort trobat dens las arrasics deu pin.
Quan torni entau parçan, los jornalistas de FR3 que son aquí dempuish dus jorns a esperar quauqua arrevitada. Jo, qu’èi avut lo rapòrt de l’autopsia ua setmana a. Que s’agish d’un emposoament dab bèladòna, un frut qui’s pòt con·hóner dab cerisas, mes hòrt toxic. Un dotzenat sonque que pòt tubar un adulte. Totun que cau coneishenças de las bonas entà poder mestrejar l’art de har aqueths posons. Atau, que m’a dit lo legista, las broishas que’n hasèvan engüents qui provocavan allucinacions e que las balhavan l’impression de volar o de véser lo diable.
Lo jutge que m’a mandat ua comission rogatòria e autanlèu que me’n soi tornat entà procedir a la perquisicion de l’ostau deu defunt. Lo capbrigadièr e un gendarma que’m mian dinc aquiu. La pòrta n’es pas quitament barrada. N’i a pas nat flisquet. Dehens qu’es un vertadèr canhaguèr. L’ostau d’un mochordin pas briga amic dab l’estruç. La sala n’a pas devut aver un còp de bareja dempuish pausa, la vaishèra que puja a l’aiguèr, la taula qu’es harta de papèrs, de dèishas de minjar, pertot cagadas de soritz. E que pud. E la crampa, parièr. Lo gendarma qu’obrish gran las finèstras tà har lutz e tà har córrer d’audor. N’i a pas gran causa a notar au miei deus objèctes, tot qu’i es vielh, usat, a mitat copat. Lavetz qu’amassam tots los papèrs que trobam e que decidim de’us anar trigar a la gendarmaria. Que n’i a quate caishas e aquò que’n pren totun tot lo jorn tà non pas deishar passar quaucom. Ací tanben, chic de causas : vielhs jornaus, facturas divèrsas, documents familiaus. Totun que trobam un dossièr relatiu a un eretatge recent. Que data de quauquas annadas sonque. Que son parcèlas de pins e que n’i a hòrt. Centenas d’ectaras. Los gendarmas que’m disen que representa ua vertadèra fortuna ací, rasons de las bonas de suscitar gelosia e cobedessa. Un bon motiu de crimi. Totas aqueras tèrras que son transmetudas en indivision a tretze eretèrs. Tretze !
L’idea qu’es tot sobte clara. Un mòrt, onze desapareishuts, lo tretzau que deu estar lo noste murtrèr ! Clar com l’aiga de la hont ! Que viram las paginas deu contracte tà trobar los noms deus autes eretèrs, qui corresponen aus nostes desapareishuts, mes cade nom qu’es desparièr. Quin pòt estar lo ligam enter tot aqueth monde ? Pas nada informacion dens los papèrs deu notari. Que decidim de l’aperar au son burèu entad aver explics. Un còp lo dossièr arretrobat, que ns’enclarish lèu : ne son pas los medishs noms d’ostau mes totun totas las personas que son cosinas. L’ajòla, sortida deu vilatge noste que vivèva dab lo son arrèrhilh, lo noste mort. Qu’es defuntada centenària ueit ans a. Qu’avèva avut tretze hilhas, qui l’ainada èra damorada víver dab era e las dotze autas que s’èran maridadas en cantons vesins on caduas, uei mortas, s’avèva avut sonque un mainatge. Los nostes eretèrs de las parcèlas, uei mort o desapareishuts. Lo notari que ns’indica tanben que hòrt istuèras que corrèvan a perpaus d’aqueras hilhas qui las disèvan totas broishas e posoèras. Ne’m manqui pas d’arríser en enténer aquestas peguessas e supersticions d’autes còps qui’n pòden pas explicar los crimis e las disparicions nostes. Totun los gendarmas que temperan las mias reaccions. Solide, las qui aperavan broishas per las Lanas non volavan pas sus barejas e non hasèvan pas sòrts, los Walt Disney o autes contaires qu’an hèit hòrt mau a la reputacion d’aqueras hemnas qui èran meilèu guaridoras, qui coneishèvan hòrt plan las plantas de la lana, qui podèvan har potingas, guarir lo cindre, har passar lo huec, calmar las dolors e hòrt autas causas. Tot aquò, qu’ac voi plan enténer, jo tanben quan èri joen, que n’èi entenut causas atau, mes la vita urbana, chic a chic que v’aluenha d’aqueras cresenças. Totun, que’n retieni que sia monde qui la familha e sap, o au mensh que sabèva, aprestar posons !
Atau, deus dotze eretèrs, qu’avem un mort, onze desapareishuts. Quin es lo dotzau ? Quin es de manca ? Lo nom e l’adreça, que’us trobam de tira dab las informacions deu notari. Abans d’i anar, qu’aperam la gendarmaria deu canton entà de’n saber mei. Bon nas, l’òmi qu’es empresoat au Mont pr’amor d’ua peleja pendent ua hèsta de vilatge. Quan sian causas frequentas, aquesta n’èra pas la prumèra deu gojat qui sembla aver lo vin maishant e, mei que tot, pr’amor deu son praube adversari qui a fenit dens lo còma pendent quinze jorns. Lo jutge qu’a decidit de’u hicar au fresc tretze mes a, entà l’ajudar a pensar a la soa vita. Jo tanben, que devi pensar un chic. Las informacions que’s mesclan, que las cau arrengar. Que hèm lo punt dab los gendarmas. Que dessenham l’arbe genealogic de la familha, l’anciana, las tretze hilhas, totas defuntadas uei, qui cadua a avut un mainatge, qui lo mort èra l’ainat deus cosins e lo presoèr lo capdèth. Adara que cau que’u visitam en preson.
Que contacti lo jutge d’instruccion entà poder l’interrogar. Que m’organiza aquò entà l’endoman, dens lo son burèu. Quan parti entau Mont, los jornalistas de la television qu’an deishat lo vilatge dempuish pausa, per manca de causa navèra a clacar. En çò deu jutge, que l’encontram enfin, lo darrèr susvivent, o au mensh lo darrèr membre de la familha qu’avem trobat. N’a pas vist gran monde dempuish qu’es embarrat. Que sembla un chic confús. Que’s ditz innocent, las gents que l’an tostemps hà’n véser de totas, que son tots contra eth. Que’u dèishi díser entà que’s calma solet e que posqui començar a pausar las mias questions. La soa mair qu’èra hilha-mair e tostemps qu’es estat considerat com un bastard. De mei, la mair qu’èra dita broisha pr’amor que semblava aver eretat de las mei hòrtas capacitats en aqueth domeni. Qu’èra la mei sapienta, qu’avèva lo mei de sabers. Lavetz lo monde d’un costat que l’avèva besonh e de l’aute que la mau considerava, era com lo son hilh. Paur e gelosia que’s semblavan mesclar. Qu’an tostemps viscut estremats, au hons de la lana e quan s’aprochavan deu vilatge, qu’èran tostemps trebucs. Que’u demandi quan la soa mair èra morta e quin, mes que’m ditz que ne sap pas. Un jorn n’èra pas mei aquí e n’a pas nada pròva que sia morta o non pas. Que’n casi de cuu. D’un còp ua suspècta qu’apareish. Mes qu’es ua que digun n’a pas vist dempuish annadas. Totun que’u parli de l’eretatge e de tira que’s gaha la malícia. Los sons cosins que’u contèstan la soa part pr’amor d’estar un còishe illegitime, d’aver tostemps avut trebucs pr’amor de la soa condicion e la preson n’a pas devut melhorar las causas, çò me ditz. Qu’es lo moment de l’anonciar la mort deu son cosin e de la desapareishuda deus onze auts. Au son torn d’estar espantat. Que jura n’ac pas saber e estar innocent. Que’u rasseguri de tira, qu’èra dejà en preson quan tot aquò es arribat e que sabem n’a pas avut nada visita dempuish, ni nada telefonada tanpòc. Fin finau l’interrogatòri ne’m balha pas briga informacions navèras, sonque lo hèit que n’i a pas nada pròva de la mort de la mair e qu’es ua suspècta potenciau mentre que n’aja pas dat nat signe de vita dempuish annadas. Chic de causas, donc. Qu’èm tornats au començar.
Que me’n soi tornat a Bordèu entà seguir autes ahars. Quauquas setmanas que son passadas quan la gendarmaria que m’apèra entà’m díser qu’an senhalat un pin copat e lo tronc panat en un canton vesin. Normaument ua causa atau ne haré pas gran brut mes la batsarra de las darrèras setmanas qu’a alertat tot lo parçan. Que demandi qu’arren non sia pas tocat abans qu’arribi. Que’m gahi lo medecin legista au passatge e que se’n tornam entà la Lanas. Aquiu qu’es lo gran combat : los gendarmas deu prumèr canton e los lors collègas de’queste que ns’espèran, que son acompanhats deu procuraire e deu jutge d’instruccion. Que i a tanben jornalistas ahamiats dempuish pausa. Qu’an devut distribuir quauquas bilhets entad estar informats abans jo. Rai ! Que comandam la desarrigada. Lo tractor que s’avia e que tira la soca. Com atendut e shens suspresa que descobrim un navèth còs au miei de las arrasics. Lo d’ua hemna aqueste còp, benlhèu lo de la hemna desapareishuda en lo canton, mes açò, sonque lo mètge nos ac poderà díser. Eth qu’es dejà au trabalh, que hè prelhevaments, cèrca indicis a l’entorn deu còs, au hons deu trauc. La cuelhuda qu’es magra. Segon eth, lo còs que semblava estar aquí abans lo pin. Totun l’arbe qu’èra tanben un pin de set o ueit ans segon lo proprietari e lo còs n’i es pas que dempuish uns mes. Lo mistèri que damora. En pensar que las causas qu’anavan estar parièras com lo prumèr còp que seguishi lo còs dinc a Bordèu entà seguir l’autopsia. Totun, l’endoman la gendarmaria d’un aute canton que m’apèra entà senhalar un aute pin copat e panat. Que’m hèi seguir un adjunt deu legista, un estudiant en medecina, e atau que me’n torni entà las Lanas. Medish rituau com la velha. Un òmi aqueste còp, dens las medishas condicions. Que decidishi de damorar dens lo vilatge e de non pas seguir lo còs dinc a l’institut medicolegau. Bona decision pr’amor l’endoman que s’i tornam, un navèth pin en lo canton vesin. Lo quatau còs. Enqüèra un òmi. Que’m vau installar dens la casèrna deu canton e participar a las rondas qu’organizam dab los gendarmas deus cantons on los desapareishuts ne son pas enqüèra estats arretrobats. Las patrolhas ne dan pas arren. Dus jorns, tres, ua setmana, pas nat senhalament mei. Mes au cap de quinze jorns, quan las patrolhas vasen mei leugèras, que’ns tornan senhalar desapareishuda de pins. Quate en quate jorns.
E tostemps los cadavres que s’apièlan mentre que los indicis sian tostemps shètres. Duas hemnas e dus òmi aqueste còp. Que comença a bronir en lo parçan e enlà. L’ahar que hè adara las granas linhas de la premsa e de la television regionaus, de la ràdios nacionaus tanben. Los òmis politics que començan d’arromegar. Qu’i a tensions de las bèras en la lana. Tot lo monde que sospieita cadun. Que notam chepicadas en uns vilatges e ua o duas bòrdas que son cramadas, mes après enquistas de las cortas que son sovent problèmas de vesiau qui an servit a tisocar aquestas pelejas. Que cau que’queste ahar avança entà que las tensions s’abaishan lèu.
Dempuish quauques temps que m’interèssi aus pins eths-medishs. Qu’avem remarcat qu’avèvan tots de cap a set o ueit ans, qu’èran tots plantats au cant de camins dens parcèlas qui totas èran parièras o quasi. Un gendarma que m’a dit que los pins ne creishen atau, per l’operacion deu Sent Esperit. Que i a espleitacions especializadas dens los plants de’queths pins. Los plants que’s disen pinhats. Los paisans que s’i van crompar plants enta’us plantar sus las lors tèrras. Que decidishi de har lo torn de las bòrdas on avem trobat los còs, pr’amor pas nada n’a pas enqüèra lo telefòne. Los PTT que tardan a tirar las linhas dinc aquí. Mei d’un còp lo Conselh Generau que s’es planhut au près deu Ministèri, mes arren n’avança pas. L’enquista qu’es lonca pr’amor de la rota enter las bòrdas, mes que va viste après. Tots los pinhats que vienen deu medish endret, las parcèlas de l’eretatge ! Après las verificacions que constatam que tots son estats plantats ueit ans a, l’annada deu decès de l’anciana, la gran-mair de las victimas. Lo temps dempuish lo quau la succession que s’esperlonca. Totun que m’assabenti sus las personas qui uei espleitan aqueras parcèlas. Que son logadas en borderatge. Lo paisan qui espleitava ueit ans a, que s’a près la retirada e l’actuau bordèr, installat en lo parçan chic de temps a, qu’es viste escartat de tota suspeccion. Ne coneish pas nada victima, los papèrs de la locacion que son estat hèits dab lo notari dirèctament.
E puish los panatòris que se’n tornan. Un, dus, tres e quate. E los quate darrèrs cadavres que pareishen. L’enquista qu’es suu camin d’enlòc. Ne sèi pas mei on anar. Pas arren n’es clar. Tot qu’es ligat mes arren non tien pas. Que’ns damora pas que lo presoèr com element vivent e que deu estar liberat dens quinze jorns. Que s’a acabat la pena. La sola pista qui’ns poderé perméter de trobar lo tuaire e d’aver enfin explics.
Quauques jorns abans la liberacion, un caçaire que tròba dotze pins dessecats e plantats com mais a la maiada autorn d’un tretzau pin, eth plan vigorós. La gendarmaria que s’assabenta au près deu cadastre de la mairia, lo terrenh qu’apartien au presoèr ! L’òmi que vad enqüèra mei suspècte tà jo o au mensh, complici. Ne’n pòt pas estar autament, tots los indicis que mian de cap ad eth. Solide, que hèi clavar la proprietat entà que los indicis damoran. Lo jorn de la sortida qu’arriba e que decidishi de’u seguir. Lo jutge que me’n balha l’autorizacion. Que hèi postar gendarmas en civiu a la gara deu Mont e sus las rotas qui parten de la vila dab lo senhalament deu gojat. La tarlaca qu’es teishuda. Qu’espèri las nau òras au comissariat de la Prefectura quan au moment de me n’anar dinc a la preson, que’m sonan au telefòne. Qu’es la gendarmaria qui’m ditz que pendent la nueit, tots los pins copats e plantats en cerc qu’an cramat e que’n damora shens qu’un, plan apitat au miei e plan viu. Adara qu’es segur, qu’a un complici. A hum, que fili a la preson, la telefonada que m’a retardat. Que son nau òras detz quan arribi. Que m’assabenti au planton qui’m ditz lo presoèr qu’èra partit dempuish detz minutas, suu pic de nau òras. Que corri per las carrèras com un pèc entà’u trobar, pas nat signe de l’òmi. Que’m gahi la veitura entà har lo torn on i a gendarmas postats, digun non l’a pas vist. Que s’es volatilizat, envolat.
Las recèrcas que duraràn quauques temps shens nat efèit. Ne’u tornaram pas jamés véser. Ne reclamarà pas jamés l’eretatge qui èra lo sonque susvivent. Dempuish aquestas hèitas, mei de quaranta ans que son passats, los protagonistas qu’an quasi tots desapareishuts eths tanben, en s’emportar los secrets quan en avèvan e, chic a chic, la lana qu’a desbrombat aquesta istuèra de crimis cèrtament ligats a ua venjança, mesclada de broishami, pas jamés elucidada.
Un cos devath los pins version PDF


text:
Que i a filmes independents qui a despieit d’ua realizacion bona e originau, d’un jòc d’actor expressiu e comunicatiu e d’ua intriga de las bonas ne s’i escanden pas de tòcar un public d’ahuecats mei larg. Qu’ei lo cas de The Call Of Cthulhu d’Andrew Leman (The Whisperer in Darkness – 2011 e The Testimony of Randolph Carter – 1987) sortit en 2005 aus Estats-Units.
Aqueth filmòt de 47 minutas que’ns mia per l’univèrs fantastic d’orror de H.P. Lovecraft en adaptar ua de las soas novèlas mei coneishuda (considerada com l’òbra fondatora deu mite de Cthulhu) e deu medish nom The Call of Cthulhu, pareishuda en 1928 en la revista de fantastic e de fantasia Weird Tales. Aquera adaptacion, pro fidèla a l’òbra originau, que segueish l’istòria quasi punt per punt com ac escrivó l’autor. En efèit, Andrew Leman que causí de seguir l’intriga non linària de H.P. Lovecraft, qui’s desvolopa per tres documents (The Horror in Clay, The Tale of Inspector Legrasse e The Madness from the Sea) eretats peu personatge principau.
Francis Wayland Thurston (Matt Foyer), un antropològue de Boston, qu’ereta de tots los bens deu son gran oncle George Gammell Angell (John Bolen), un professor arreconeishut entà aver ensenhar las lengas semiticas a l’universitat Brown, desapareishut en vegadas misteriosas (pendent l’ivèrn 1926-1927). Au demiei deus documents, Thurston que descobreish un baish-relhèu d’argèla qui representa un drac o un escarni d’òmi « dab un cap de lagast hornit d’alas rudimentàrias” acompanhat de mantun ieroglife desconegut, de papèrs de premsa e d’un manuscrit titolat « Lo culte de Cthulhu”.
Lo filme que comença atau, sus l’imatge d’un oncle qui’s moreish e qui transmet au son nebot tot çò qu’a. Au demiei deus bens eretats que i a ua clau, qui obreish ua arca en la quau e’s tròban los documents qui tractan deu culte de Cthulhu. Francis Wayland Thurston (Matt Foyer), que va léger aqueths documents e víver per procuracion las hèitas estranhas de las quaus l’oncle entenó a parlar. Com possat per un tesic, e a despieit de l’orror tornada transcríver en aqueras paginas, lo nebot que contunharà la soa lectura e que partirà eth tanben en cèrcas d’elements sus aqueth culte.
Un filme mut e negre e blanc
Quiò, per estar susprenent, lo realizator Andrew Leman, que causí de har aquera adaptacion a la faiçon deus filmes de las annadas 20, com au temps de l’autor, çò qui ne tira pas arren aus efèits e a l’orror qui’vs gahan quan espiatz aquera òbra. Los jòcs de lutz numerós, abillament executats, que v’embarran en aquera angoisha pròpia a l’univèrs de Lovecraft e qu’ahorteishen aqueth malèr, que podetz sentir en mantun devís, subretot au parat de las scènas en exterior.
Lo jòc d’actor, de grana qualitat, que’vs hè sentit lo desespèr, la paur e l’angoisha deus personatges.Vertat, ne cau pas esperar d’aquera produccion, efèits especiaus espectaclós, ua tecnica a la punt de la tecnologia o enqüèra devís d’accion a la Schwarzenegger. Aquí la mira qu’èra de har un filme a l’anciana, on l’istòria qu’a la purmèra plaça. B’ei ua bona escaduda ! Los efèits especiaus que hèn ancians shens n’estar, los devís d’accions que son agradius shens estar grossièrs e la musica (de Troy Sterling Nies, Ben Holbrook, Nicholas Pavkovic e Chad Fifer) estridenta e crispanta que’s marida de plan dab ua realizacion plan miada.
The Call Of Cthulhu, qu’ei un filme taus ahuecats de Lovecraft e deu cinèma de las annadas 20. Luenh d’avejar lo son public, aquera òbra cinematografica que s’i escad de’u tiéner alèrte dinc au cap. Un bon filme donc, que l’equipa de Diu Negre e’vs conselha d’espiar en l’escuranha mei escura de la nueit, se’vs sentitz lo coratge d’ac har…
Diu Negre.
Que trobaratz ací la benda d’anóncia deu filme.


text:
Roergue
Roergue (o eventualament Roèrgue[1]) es una anciana província d'Occitània (e del Sud de França) correspondent aproximativament a l'actual departament d'Avairon. Aprèp aver fach partida del Comtat de Tolosa, foguèt restacat a Guiana abans de n'èsser destacat a l'ocasion de la formacion de la província de la Nauta Guiana en 1779.
La capitala istorica es Rodés.
Lo gentilici de Roergue es roergàs -assa (var. rosergàs -assa) o roergat -a.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Roergue es limitròf d'Auvèrnha al nòrd, de Lengadòc al sud e al sud-oèst, de Gavaudan a l'èst e de Carcin a l'oèst.
Divisions[modificar | modificar la font]
Roergue compreniá en particular lo Comtat de Rodés, e mai la Nauta Marcha (Milhau) e la Bassa Marcha (Vilafranca de Roergue).
Roergue (amb Agenés, Carcin e Peiregòrd) foguèt restacat a la generalitat de Guiana tre 1579, que son sèti èra inicialament a Bordèu e foguèt transferit a Montalban, amb un ressòrt restrench en 1716 a las eleccions de Roergue e de Carcin (generalitat de Montalban).
Amassat amb Carcin en 1779, formèt la província de Nauta Guiana ont foguèt establida una assemblada provinciala compausada de cinquanta dos membres :
- l'evesque de Rodés, president ;
- los evesques de Caors, de Vabre e de Montalban ;
- sièis membres del clergat ;
- setze gentilòmes ;
- tretze deputats de las ciutats ;
- tretze deputats de las campanhas.
I aviá, en mai d'aquò, dos procuraires generals sindics e un secretari archivista. Aquela assemblada s'acampava cada dos ans a Vilafranca de Roergue ; èra encargada de repartir las contribucions e de ne far la levada, de velhar suls talhièrs de caritat, etc.
A la Revolucion, la província foguèt transformada en departament mas lo canton administratiu de Sent Antonin ne foguèt destacat amb la creacion del departament de Tarn e Garona en 1808.
- Divisions eclesiasticas : Las parròquias d'aquesta província èran repartidas entre la diocèsi de Rodés e la de Vabres.
- Divisions judiciàrias : Jol regne dels comtes de Roergue e de Rodés, la justícia i èra administrada en lor nom per de vicaris o viguièrs. Se comptava setze vigariás en 1349. Èran : Peirussa, Rocacezièra, Najac, Vilanòva, La Roca Valserga, La Guiòla, Sauvatèrra, Sant Geniés d'Òlt, Sant Roma de Tarn, Verfuèlh, Sant Africa, Sent Antonin, Cassanhas Begonhés, Milhau, Corripèira e Vilafranca. A l'escalon superior, la justícia èra renduda pel senescal de Roergue]].
En 1789, Roergue èra devesit entre la Senescalciá de Roergue qu'ocupava un sèti a Vilafranca de Roergue, que ne dependiá lo balhatge de Milhau, e la Senescalciá de Rodés (correspondent al Comtat de Rodés).
- Divisions fiscalas : Fasent partida de la Generalitat de Montalban, Roergue, país d'eleccion, èra devesit entre l'eleccion de Rodés, l'eleccion de Vilafranca e l'eleccion de Milhau. Las eleccions de Rodés e de Milhau fasián partida dels païses de pichona gabèla, alara que la de Vilafranca fasiá partida dels païses redimits. Mentre que país d'eleccion, lo Roergue èra somés a la talha reala.
- Estats de Roergue: Roergue aviá sos estats que s'acampavan regularament cada an. Als sols comtes de Roergue apartenián lo drech de los convocar. Aprèp eles, los comtes de Rodés e los reis que lor succediguèron aguèron aqueste privilègi. A l'origina, los Estats s'acampavan a Rodés. Pus tard, se tenguèron successivament a Milhau, a Sauvatèrra, a Salas Comtals e a Vilafranca. En defòra de la noblesa e del clergat, los cònsols de las ciutats e los dels borgs e dels vilatges grands avián lo drech d'i aver un sèti. Es l'evesque de Rodés que presidissiá. Suprimits en 1606, puèi restablits en 1611, suprimits un segond còp en 1651, foguèron pas mai restablits.
Lo Pagus dels Rutèns[modificar | modificar la font]
Abans la conquista romana, Roergue èra abitat pels Rutèns, Rutheni, pòble cèlta d'Euròpa Centrala arribat vèrs lo sègle IV abans nòstra èra. Pòble poderós, los Rutèns avián tres ciutats principalas : Segodunum, en lenga celtica "montanha de segal" (Rodés) ; Condatemagus, ciutat del confluent (al barri d'Embarri, prèp de Milhau), e Carentomagus, ciutat dels parents (Caranton). Sus totes aquestes punts s'es descobèrt d'ossaments, de monedas, de medalhas, de terralhas e d'autres objèctes d'art e d'industria que semblan de confirmar la posicion d'aquestas tres ciutats gallesas.
Vesins e aliats dels Arvèrnes, los Rutèns los seguiguèron dins lors expedicions al delà dels Alps e combatèron dins lors rengs. Betultich o Bituitos, cap dels Arvèrnes, comptava dins son armada vint dos mila arquièrs rutèns, quand, jonch als Allobròges, caminèt contra lo cònsol Quintus Fabius Maximus e li liurèt batalha al confluent de Ròse e d'Isèra, l'an 121 abans l'èra crestiana. Se sap que l'armada confederada foguèt vençuda e qu'una partida del país dels Rutèns se trobèt compresa, jol nom de Rutèns provincials, dins la Província romana, que s'espandiguèt fins a Tarn.
S'apelèt Rutèns independents los qu'abitavan sus la riba esquèrra d'aqueste riu ; mas aquestes darrièrs tardèron pas de subir lo sòrt dels seus fraires. Aguent pres part a la revòlta de Vercingetorix contra Cesar, foguèron vençuts e someses. Tre alara, coma la rèsta de las Gàllias, tot lo país dels Rutèns rintrèt jos la dominacion romana. Dins la division de las Gàllias per August, foguèt comprés dins Aquitània, e dins Aquitània primièra jos Valentinian. Roma i establiguèt de colonias, i bastiguèt de temples, de cirques, d'aqüaductes ; de vias publicas percorreguèron lo país dins totes los sens. Al sègle V, s'i parlava la lenga latina.
Aqueste foguèt, se ditz, Sant Marcial que, lo primièr, venguèt predicar l'Evangèli als Rutèns, en l'an 250. Al sègle IV, los crestians èran ja nombroses dins Roergue. Çaquelà, al sègle V, Ruth, la divinitat celtica, i èra encara adorada. Sant Amanç entreprenguèt de convertir aqueste pòble. « Un jorn qu'aqueste sacrificava a Ruth, ditz un istorian, Amans apareguèt e li reprochèt son impietat e sos excèsses ; mas, vesent qu'al luòc de se rendre als esfòrces de son zèl entrava en furor contra ala, invoquèt lo Sénher, e tot d'un còp de nivoladas espessas s'amontèron, lo tròn grondèt, esclatèt, e l'odiós simulacre tombèt en pèças. » A aquesta vista, los Rutèns se getèron als pès del sant e demandèron lo bateg. Çaquelà, en rendent als Galleses lors dreches politics, l'emperaire Honorius lor aviá impausat de contribucions exorbitantas. Amans rescatèt los Rutèns d'aqueste tribut. Aquesta sollicitud acabèt de li ganhar los còrs.
Comtat de Roergue e Comtat de Rodés[modificar | modificar la font]
Aprèp aver fach partida de la província romana d'Aquitània primièra, Roergue foguèt destacat per Carles lo Calv del ducat d'Aquitània e plantat en comtat al profièch d'una branca cabdèta de l'Ostal de Tolosa. A la mòrt de la comtessa Joana de Tolosa, filha del darrièr comte de Tolosa Raimon VII e esposa d'Anfós de Peitieus, fraire de sant Loís de França, Roergue foguèt incorporat a la corona de França.
L'arribada dels Capecians provoquèt l'abandon de la vièlha Senescalciá de Najac, fidèla a la dinastia ramondina, al profièch d'una vila novèla : Vilafranca de Roergue. La capitala de la província foguèt transferida a Rodés, pus centrala, qu'aprèp la Revolucion.
Amb aquò, una partida de Roergue, qu'èra estada daissada en penhora per lo comte de Tolosa Raimon de Sant Geli al vescomte de Milhau abans de partir a la crosada, foguèt a l'origina del Comtat de Rodés que passèt als Armanhacs e que foguèt restacat a la corona definitivament solament jos Henri IV, darrièr comte de Rodés.
Los comtes de Rodés gaudissián de dreches regalencs, amb poder de far batre moneda, de levar l'impòst, de crear sergents, etc. A lor aveniment al comtat, èran coronats per l'evesque de Rodés, assistit pel dom d'Aubrac e dels abats de Bonaval, de Bonacomba, de Lòc-Dieu e de Bèluoc. Emai de las quatre castelaniás, que gaitavan coma las claus de la província, possedissián en Roergue prèp de vint-e-quatre castèls e un grand nombre de fèus entre los quals dos vescomtats, Peirebruna e Cadars, e dotze baroniás : Landorre, Estanh, Castelpers, Panat, Verdun sus Garona, Aliramont, Aurèla, Severac, Caumont de Plancatge, Calmont d'Òlt e Brusca. Un senescal, un jutge del comtat, un jutge de las montanhas, quatre castelans e un jutge d'apelacion i rendián justícia en lor nom.
Guèrras de Religions[modificar | modificar la font]
Ja durant la Crosada dels Albigeses, Roergue aviá vist la màger part de las sieunas vilas, entre autras Milhau, Sant Antonin, Lo Mur de Barrés, La Guiòla e Severac, arroïnadas per Simon de Montfòrt (1208-1214). Aquelas vilas meteissas foguèron las primièiras de se declarar per la Reforma dins Roergue. I aguèt lèu de glèisas reformadas a Espaliu, a Vilafranca, a Sant Africa, a Vilanòva, a Peirussa, a Compèire, a Sant Liòns, etc. Puèi, la persecucion se'n trajant, los protestants prenguèron las armas. D'aquí una guèrra longa e sanguinosa que las ferors de la Liga amenaçavan de perpetuar dins aqueste país, e dins la quala moriguèron mai de dètz-e-uèch mila protestants o catolics, sens comptar las glèisas que foguèron pilhadas e devastadas, las vilas e los vilatges saquejats o destrusits. A l'aveniment de Enric IV, aqueste país tornèt trobar enfin la tranquillitat.
- ↑ La fonologia francesa, qu’impausa una [e] larga e enebís una [e] estrecha en sillaba barrada (Mèze, Sète, Rodez, Rouergue), entraïna en occitan una dobertura erronèa : Mèsa*. Sèta*, Rodes* e mai benlèu la forma Roèrgue (Alibèrt 1935. 471 ; Vaissièr 1879) en fàcia dei formas normalas que son, segon lo TDF, Mesa, Seta, Rodés e probablament Roergue (TDF :  5, Cantalausa escriguèt dins L’occitan que la forma usuala en roergat es ben Roergue, aquesta forma es estada chausida tanben per leis Edicions de Roergue). Per Rodés e Roergue, la barradura de e es naturala en respièch del latin que ten una ē lònga dins leis etims Rutēnos e Rufēnicum., L’occitan, lenga fantasmada : l’exemple de la toponimia, Domergue Sumien http://books.openedition.org/pulm/1024


text:
Paire nòstre
Lo paire nòstre o pater (pater noster en latin) es una pregària crestiana. N'existís mai d'una version occitana.
Somari
Version catara en occitan ancian[modificar | modificar la font]
Tracha de l'evangèli de Matieu e accentuada segon las nòrmas modèrnas exceptat per las O que sempre sonan [o][1]:
- Le nostre Paire que es els cèls
- sanctificatz sia lo teus nom
- avenga lo teus regnes
- e sia faita la tua voluntatz sicò el cèl et e la tèrra.
- E dona-nos a nos oi (uòi?) le nostre pan qui es sobre tota causa.
- E perdona a nos les nostres deutes,
- aissí co nos perdonam als nostres deutors.
- E no nos amenes en temptacion
- Mas deliura-nos de mal.
Version de la conferéncia episcopala[modificar | modificar la font]
Aprèp doas annadas de trabalh intensiu, la traduccion occitana de «l'ordo missae» foguèt imprimida pel primièr còp en 1975, jos lo sagèl dels avesques d'Occitània, que, d'acòrdi amb la Conferéncia episcopala francesa (que sol a una existéncia canonica) publiquèron una ordenança:
'Dins la liturgia de la messa en lenga occitana, o lenga d'òc, serà obligatòri d'emplegar lo present tèxte titolat 'Messa en lenga d'òc. D'ara endavant es lo sol autorizat per I'usatge liturgic. Totas las permissions acordadas fins ara son suprimidas. (art.4)':
- Paire nòstre que ès dins lo cèl,
- que ton nom se santifique,
- que ton renhe nos avenga,
- que ta volontat se faga dins la tèrra coma al cèl.
- Dona-nos uèi nòstre pan de cada jorn,
- perdona-nos nòstres deutes
- coma nosaltres perdonam a nòstres debitors
- e fai que tombem pas dins la temptacion
- mas deliura-nos del mal.
Version de Cantaulasa[modificar | modificar la font]
La traduccion de Cantalausa[2] es mai poetica :
- Paire del cèl, paire nòstre,
- Santificat lo teu nom,
- Fai avançar ton reialme,
- Ta volontat sus la tèrra,
- coma se fa dins lo cèl,
- Lo tròç de pan del besonh balha-lo-nos cada jorn,
- Perdona-nos a nosautres,
- Coma perdonam atanben a los que nos faguèron quicòm, ('als que nos an fach quicòm' en una autra version)
- Desliura-nos de l'espròva,
- Desliura-nos de tot (çò) mal.
Versions gasconas[modificar | modificar la font]
Version aranesa oficiala dins las glèisas de la Val d'Aran :
- Paire Nòstre qu'ei ath cèl,
- qu'eth tièu nòm sia sanctificat;
- qu'eth tièu regne venga.
- qu'era tia volontat sia hèita ara tèrra coma ath cèl.
- Dòna-nos agüèi eth nòstre pan de cada dia,
- e perdona-nos es nòstres ofènses
- coma nosati perdonam es d'aqueths que nos an ofensats
- e no nos deishes pas caure en temptacion;
- mai deliura-nos deth malin.
- Atal sia.
Version de Miquèu Grosclaude :
- Pair noste qui ès dens lo cèu,
- que ton nom se santifique,
- que ton renhe nos avenga,
- que ta volentat se hasca
- sus la tèrra coma dens lo cèu.
- Dona-nos uei noste pan de cada jorn,
- perdona-nos nostes deutes
- coma nosauts perdonam
- aus nostes debitors
- e hè que tombem pas dens la temptacion
- mès deliura-nos deu mau.
- Amèn.
Versions lengadocianas[modificar | modificar la font]
La version oficiala qu'es dins lo Missal occitan de 1979[3] es aquela :
- Paire nòstre que siás [sjès] dins lo cèl,
- que ton nom se santifique,
- que ton renhe nos avenga,
- que ta volontat se faga
- sus la tèrra coma dins lo cèl.
- Dona/dòna-nos nòstre pan de cada jorn,
- perdona-nos nòstres deutes
- coma nosautres perdonam als nòstres debitors
- e fai que tombèm pas dins la temptacion
- mas deliura-nos del mal. Atal sia.
Version en dialècte carcassés (sosdialècte):
- Nòstre paire qu'ètz al cèl,
- que vòstre nom siá santificat,
- que vòstre reiaume nos arribe,
- que vòstra volontat siá faita sus la tèrra coma al cèl.
- Donatz-nos vuèi nòstre pan de cada jorn.
- Perdonatz-nos nòstras ofensas,
- coma nosautis perdonam aquelis que nos an ofensats.
- Non nos daishètz pas tombar dins la temptacion mès desliuratz-nos [delivratz] del mal.
- Atal siá.
Version en dialècte narbonés (sosdialècte):
- Nòstre paire, que siátz [sjɔtz] al cèl,
- que vòstre nom siágue santificat,
- que vengue vòstre reinatge,
- que vòstre voler se fague al cèl amai en tèrra.
- Donatz-nos vèi lo pan de las jornadas.
- Perdonatz-nos nòstras ofensas coma las perdonam a los que nos an ofensats.
- Nos laissetz pas abauchar en temptacion, mas preservatz-nos de mala mòrt.
- Atal siágue.
La traduccion de Frederic Gervais, montpelhierenc nascut en 1755 e mòrt en 1822:
- Nòstre paire que sètz amont
- santificat siá vòstre nom
- fasetz que vòstre règne avengue
- vòstra volontat se mantegue
- sus la tèrra coma amondaut.
- Fasetz que cadun a l'ostau
- agem uòi coma d'ordinari
- lo pan que nos es necessari.
- Perdonatz-nos nòstres pecats
- coma a quau nos a ofensats [aufensats]
- nosautres perdonam l'ofensa [aufensa]
- e fasetz qu'en vòstra presença
- seguem plus temptats coma sèm
- mès gardatz-nos dau Diable.
- Amèn.
Version provençala[modificar | modificar la font]
Paire nòstre que siás dins lo cèu
Que ton nom se santifique
Que ton regne nos avèngue
Que ta volontat se fague sus la tèrra coma dins lo cèu
Dona-nos uei nòstre pan de cada jorn
Perdona-nos nòstrei deutes
Coma nosautres perdonam a nòstrei debitors
E fai que tombem pas dins la temptacion, mai deliura-nos dau mau.
Que son tieus: lo Regne, lo Poder e la Glòria, ara e per l'eternitat. Amen.
Version lemosina[modificar | modificar la font]
Version extracha dau libre La Lison dau Peirat de Monica Sarrasin.
Nòstre pair que setz dins los ciaus
Que vòstre nom sia regraciat
Que vòstre volontat sia facha
Sus la terra coma dins los ciaus
Balhatz-nos aüei nòstre pan jornadier
Perdonatz-nos nòstres pechats
Eschivatz-nos, si'us platz, las temptacions
E gardatz-nos dau mau
Entau sia.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ http://jean.duvernoy.free.fr/text/pdf/cledat_matei.pdf
- ↑ CANTALAUSA, La bona novèla. Los quatre evangèlis revirats del grèc
- ↑ Missal occitan, amb un prefaci del cardinal Guyot, Institut d'Estudis Occitans, Tolosa, 1979
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Sobre el parenostre (Simone Weil) (tradusit al catalan)


text:
Posted in Uncategorized on Novembre 27, 2009|
7 Comments »
Davant la Pòsta de Pàmias, i a la plaça principala de Pàmias. Es aqui que se fa lo mercat, cada dissabte. Es una plaça bèla, amb platanas. Al torn i a de botigas, d’ostals ancians. A una extremitat, i avia una font qu’imita de pics de montanha : ara, raja pas pus e l’an cobèrta de plantas.
Sus la fotografias, vesètz qu’an plan copat las brancas de las platanas e an començat de botar las garlandas electricas de Nadal. Lèu, i aurà un mercat de Nadal : s’i vend de causas per Nadal, de joguets, de decoracions. Nosautres preparam de cartas de Nadal per vendre e per ganhar un pauc de moneda.
Escrit per Aimeric.
Read Full Post »
L’ostal de la comuna de Pàmias es installat dins un bastiment ancian : es l’avescat* construsit al sègle XVII per Monsenhor François-Etienne de Caulet. Es aprèp la Revolucion francesa qu’i foguèt installat la primièra municipalitat, mas serà tornamai l’avescat en 1823. Cambièt encara de proprietaris (la vila, puèi la « Banque de France ») . Finalament, la vila de Pàmias lo crompèt tornar en 1975 e sos servicis administratius i son dempuèi 1981.
Es pas luènh de nòstra escòla.
* Un « bisbat » en catalan.
Read Full Post »
A costat del Collègi Rambaud, i a una tor anciana : es dita Tor de la moneda, per çò que lo comte de Foish Joan Ièr i aviá creat un talhièr monetari en 1419. Las pèças fabricadas a Pàmias èran subretot de pèças de coire apeladas « Guilhèm ». En 1422, Carles VII ordonèt l’arrèst del talhièr. Al sègle XVI tornamai i aguèt un talhièr monetari aquí, fins en 1596. Ara, demòra pas que la tor coma remembre e lo demai del bastiment foguèt destrusit.
Read Full Post »
Posted in Pàmias, tagged castèl, castellar, Pàmias on Novembre 27, 2009|
Leave a Comment »
Es una mena de puèg (pichona sèrra o còla) just a costat de la catedrala e de l’ostal de la comuna. Ara, es un lòc de passejadas, de fèsta : i a de camins entre los arbres per i pujar, e a la cima, un espaci bèl per jogar o se pausar. I anam de còps, passam per un camin fait de còdols que se ditz « crabotin » o camin de las crabas. D’amont, vesèm fòrça plan la vila tota, los campanals e l’usina metallurgica, e de l’autre costat, las montanhas.
Aqueste endreit se ditz le castellar per çò qu’autres còps, a l’edat mejana, i èra le castèl.
Read Full Post »
La catedrala es pròcha de nòstra escòla : per i anar, pujam per la carrièra « dels bons esfòrces ». Son nom es : Catedrala Sant Antonin. Abans, èra una glèisa, la del barri del Mercat : Nòstra Dama del Mercadal (la plaça se ditz encara uèi plaça del Mercadal). Venguèt catedrala tres cents ans a.
Es dins aquesta glèisa que cada novèl comte de Foish veniá far lo jurament de respectar las costumas e privilègis de la ciutat, recebre lo serment de fidelitat dels estatjants. Per Pascas, cada annada, i proclamavan los novèls còssols (los qu’èran al cap de la ciutat).
Lo portal es del sègle XII, lo campanar (estil tolosan) es del sègle XIV. I a tanben una orguena del sègle XVIII.
I a un carilhon o trelhon, e abans Nadal, cada jorn, trelhonan : fan de musica (subretot de nadalets), es fòrça polit.
Read Full Post »
Posted in Pàmias, tagged canal, mediatèca, pargue, Pàmias on Novembre 27, 2009|
2 Comments »
En fàcia de nòstra escòla, i a la Mediatèca e lo Pargue Municipal. A la debuta del sègle XX, èra un ostal particular, otèl « du Chalonge », amb son pargue, puèi venguèt ostal de la comuna en 1903, puèi bibliotèca municipala en 1983.
La mediatèca es plan granda, i anam cada mes : nosautres anam al segond nivèl, qu’es lo pels mainatges. I a la sala dels romans, la dels documentaris, la de las bendas dessenhas (comics), la sala de trabalh : es aquí que son los diccionaris, las revistas que podèm consultar, e tanben los ordinadors per cercar de libres.
Lo pargue es fòrça polit, amb fòrça plantas, arbres vièlhs e flors ; i anam jogar sovent. Los ortalièrs cultivan e entretenon lo pargue sens productes nocius (sens insecticids o pesticids).
Un canalet travèrsa lo pargue e per far lo torn, cal passar sus dos pontets. I a totjorn de tirons dins l’aiga e dins un bacin i a tanben de cignes. Ara, avèm pas pus lo dreit de lor balhar de pan (n’i aviá tròp e l’aiga veniá lorda).
Read Full Post »
Es una glèisa del sègle XII qu’èra en defòra de las muralhas de la ciutat, es per aquò que la sonavan « del camp ». Dempuèi lo sègle XIV, a doas tors de mai qu’èran de tors d’observacion, de gaita e foguèt agrandida. Foguèt destrusida pendent las guèrras de religion en 1577, ne demorava pas que lo campanal. Foguèt construsida tornar al sègle XVII.
Ara, es en plena vila (Pàmias s’es plan espandida dempuèi lo sègle XII !). Quand i anam, sa façada sembla immensa, fòrça nauta. Sembla tanben sovent trista e freda per çò qu’i a pas sovent de solelh qu’esclaira la placeta e lo portal.
A tanben un trelhon, mas mai pichon que lo de la catedrala.
Read Full Post »


text:
Categoria:Personalitat politica americana
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 10 soscategorias, sus un total de 10.
*
C
- ► Candidat a la presidéncia dels Estats Units (2 C, 4 P)
D
- ► Personalitat del Partit Democrata dels Estats Units (1 C, 4 P)
- ► Diplomata american (2 C, 4 P)
G
- ► Governador american (7 C)
M
P
- ► President dels Estats Units d'America (1 C, 44 P)
S
- ► Senador dels Estats Units d'America (2 P)
V
Articles dins la categoria « Personalitat politica americana »
Aquesta categoria conten los 10 articles seguents.


text:
Felipe Gonzàlez es estat cap d'Estat
d'Espanha, e coma tal coneis lo mitan socialista de la província de
Cataluña, es segurament per aquesta rason que los qualificatius
donats dins una tribuna anti-independentista me sembla una injura
vergonhosa. Mas m'engani benlèu quora èra cap d'Estat a benlèu
amagat sas ancianas capacitats de levar lo braç a la mòda
franquista, o sa medalha anciana* que pauc de sobrevivent del
Franquisme an sus la peitrina encara. Las istòrias de medalha fan lo torn de la sapiença politica europèa ; Lo François Mitterrand amagava la seuna autrejada per un certan Philippe Pétain, condamnat per la justícia d'aprèp 1945, coma lo seu regime; mas per aquel Espanha vergonhós, es una medalha d'un regime qu'es mòrt dins un lièch... e que el l'a remplaçat en amagar la seuna vida «gloriosa» d'afidat al regime ancian. E pareis qu'es socialista, el tanben !
Felipe Gonzàlez es estat primièr
ministre d'Espanha, car cap del partit socialista que l'aviá elegit e qu'a ganhat las eleccions, e a costejat aital totes los grands dirigents
d'aquesta planèta****. Amai dins sas activitats escondudas, i a l'ajuda
d'Estat a la constitucion del GAL**, associacion terrorista d'Estat
per matar -matar- umans en fRança, qu'èran supausat èstre d'ETA. Lo GAL es jamai estat condamnat pel regime republican francés, per rason diplomatica que díson. Un jorn França serà clara ambe Espanha ? E las amistats partesanas o partidistas (Partit Socialista Europèu) faràn pas lo punt de vista diplomatic ?
Mas quina quina vergonha de legir
aquò ? Quina vergonha per los que sosténon aquel partit que el
n'es estat un membre imminent ? Quina vergonha aqueles que convídan sa pensada politica a un universitat d'estiu 2015, a pòrt Leucata, quina escura sortida de vergonha en fRança ?
Tractar Catalonha d'Albània, es
segurament per la dimension territoriala ; mas o podiá tanben
comparar a Mónego tant qu'i èra, o Luxemborg ! E benlèu que el dimensiona
la poténcia de l'Estat a la superfícia de l'Estat, aital li agrada
lo temps que Espanha aviá colonias d'oltra-mar (que fins finalas se son independentizar), n'en cal pas dobtar, el qu'es ara
emplegat (un capolièr, es pas a la man-òbra) dins una entrepresa qu'a l'Estat-mercat coma basa, l'impèri de Castilha coma basa ; lo gaz reintegra e paga plan son òme. O alavètz es pel regime comunista ancian ? Pel moment, e a çò que sabi, lo regime de la Generalitat de Catalonha a mens empresonat que lo regime, de l'amic socialista de Felipe Gonzàles, lo Franquisme, mens matat tanben ; e per Albània es parier.
Comparar los regimes de Musolini e
Hitler a çò que se debana en Catalonha, es una injúria a la
dignitat d'un pòble que de las armas a pas mestièr per desfialar, per demandar mai de democracia, mai lo poder de decidir son avenidor, mai de dignitat europèa,
ni de militarisme tanpauc ; mas es benlèu un pantais madrilenc
d'aver aiçò per melhor criticar lo procèssus ? Remarca, es
sovent una causa que s'espèra pel seu regime çò qu'es castigat a
l'autre. Es vertat que las medalhas ancianas* del Felipe Gonzàles li
mancan ? Quin es lo biais de far arrestar l'opinion independentista basca o catalana, es un biais modèl franquista, lo regime favorit del Felipe Gonzàles, matar coma Lluís Company, engabiar dins camps o la migracion coma lo regime e Síria actual. Es aiçò l'opinion d'un ancian socialista espanhòla, liure de parlar e d'escriure dins El País, jornal d'opinion socialista e centralista castilhan ?
Per clavar, quora se sap que los
professors socialistas de Tolosa, l'universitat que se vòl Joan
Jaurès, li an donat la medalha de l'universitat de Tolosa-Miralh ;
ai enveja de vomir. E dels socialistas que faguèron aquò, lo grope
ideologic es del Parti Socialiste francés, mas del Partit
Occitan se pantaissa transformar en partit socialista d'Occitània,
en convidar Unitat d'Aran a la sortida d'estiu 2015 del partit ?
E aital aver los arguments de Felipe Gonzàles en comunicat o per escrit dins la premsa de lenga francesa en Occitània (?), convidar aqueles coma Unitat
d'Aran que popa sas idèas a Madrid, per dire contra los independentistas catalans,
quina vergonha ! E las veïcula ambe la premsa collaboracionista pòstfranquista en Occitània, Lemosin per la tweetejada.
-°-
* la medalha vergonhosa del Felipe ?
Qui al Partido Socialista Obrero Españòl non sabiá aiçò abans d'o elegir : lo PSOE val pas mai que lo Partido Popular. E aital se comprendrà melhor lo vòt «especial» dels Catalans que sembla aver mai de memòria que mantunes Aranesi d'esquèrra, e mantunes Occitans engatjats dins l'occitanisme partesan e d'eleccions francesas.
** Quí a oblidat a Tolosa, las competéncias amagadas de Felipe Gonzàlez coma primièr ministre ?
*** La tenguda de la vida de capolièr d'un sistèma de l'Estat-mercat (vos conselhi una vídeo d'umor que circula sul tèma sul net) que ara paga son òme per un trabalh que l'a plaçat non per las competéncias, mas per èstre estat primièr ministre. Pareis qu'es estat socialista, quina vergonha per viure aital ara, quand son pòble de sobmís al rei pòstfranquista, autodesignat per Frederico Franco, a votat per el, sovent. Quina vergonha, pòdi pus vomir, escupir benlèu ?
**** Quand Felipe Costejava los grands, èra tanben contra las independéncias, e donc seriá a costat de las tropas mafiosas «russas» que fan las guèrra a un Estat independent, que pensa que las frontièras se pòdon pas desplaçar aital, es d'aqueles que refusèran, e refúsan l'independéncia de Kossòvo e de Montenegro.
Jacques Delors es mòrt, Helmunt Kohl se fa vièlh. E lo Felipe Gonzàles escriu contra Catalonha, contra un pòble democrata, ciutadan, digne, escriu sul procèssus d'independéncia catalana, escriu de vomit socialista, vomit de color nègra. Mas los dos primièrs èran tanben influenciats pel Felipe per non pas acceptar l'independéncia de Lituània e Eslovènia ; son devenguts independents, pacifics e donaires de leiçons de democracia a tota l'Euròpa. La casta dirigenta qu'a amanat l'Union Europèa pendent trenta ans (1980-2010) èra dangierosa per l'Euròpa de la patz, e aquela que mena ara ? Los escrits recents de Felipe fan freg a l'esquina, ambe lo sorire de faciada... democratica, ambe aqueles soriree faràn venir l'armada pòstfranquista a Barcelona per arrestar un pòble ; Felipe Gonzàles es d'accòrd.
-°-
D'unes me díson, cal donar un espèr, totes los socialistas son pas similars ; Me disi, en Espanha ?
An cambiat, me rsespondon ! Iceta a cambiat ? Pòdi rire nègre ?


text:
Aquel maitin normal que l'actualitat de Montsegur arriba pauc a pauc dins totes los mèdias parisencs, ai çaquelà vist que Les Lumières son pas ensenhats a Pena d'Agenés, mas los lums i son arribats, ambe la factura per totes los ciutadans. Nos podrèm limitar a ensenhar l'occitan modèrne dins l'escòla del vilatge ? L'occitan estent la lenga dels Catars...
Sobre la Peiraguda de Pena d'Agenés las lutzes filosoficas son pas arribadas, mas lo lum amb factura, si. Lo torisme a polida esquina, quora se sap que lo vilatge a destrusit l'ofici de torisme local per delegar tecnocraticament, e se sap la resulta ; ai enquestat dins mantunes oficis de torisme ont ai poscut verificar la nullitat de la coneisséncia istorica de las localitats concernidas, mai de 40 !
Es clar que la valorizacion de l'èime unic e catolic, donc francés, es la linha politica de la comuna ; es de manipulacion per bastir l'oblit que favoriza l'ignorança collectiva. E quand l'oblit es selectiu, se podrà pas demanadr de remembrar d'autres chaples mai recent, e sobretot fargat per d'autres que las armadas dels mercenaris reials parisencs. La memòria podrà pas jamai èstre selectiva, jamai.
Alara que dins aquel vilatge i a pas cap monument digne per totes los chaples, massacres o massels per destrusir la pensada dels Bons Cristians, dels Protestants e dels Jansenistas, e donc lo pòble occitana qu'esprimava la pensada aquela dins SA lenga, e non pas la lenga de l'invasion de la pensada destructriça francesa ; lo vilatge recep lo lum e la factura d'una memòria istorica oblidada.
Responsa :


text:
Era sedença d’Unitat d’Aran acuelhec diuendres, 31 de mai, era dusau session de trabalh deth Compromís per Aran, ua iniciativa restacada tanben damb eth debat que prebotge eth PSC per miei dera Convencion Dubèrta Progressista de Catalonha. V0’n hèsqui un petit resum.
Dauant dera impoténcia dera politica e es injustícies provocades per actuau sistèma capitalista, era ponent Elvira Durán defenec eth besonh de « regular era economia » per miei d’ua « gestion de contròtle democratic », qu’esvite era concentracion deth poder en pògues mans e era especulacion de drets, productes e servicis fonamentaus, coma es aliments basics.
En encastre financèr, Durán propòse crear un banc public damb capitau metut « ath servici dera economia reau deth país » e un contròtle ciutadan e democratic. Era sua apòsta en món deth trabalh passe pes empreses cooperatives, eth capitau sociau e era propietat des mieis de produccion en mans des trabalhadors.
Ara fin, eth replantejament deth modèl economic exigís un « cambi de cultura politica », ena quau es ciutadans, critics e responsables, « prenen part des decisions economiques », coma era metuda en plaça d’auditories ciutadanes deth deute. En açò consistís, justament, eth « socialisme des ciutadans ».
Ara seguida, reprodusisqui, intègra, era presentacion qu’exposè damb motiu d’aguest collòqui.
PRESENTACION
« Democratizar era economia, renauir era política ». Aguest ei eth títol escuelhut per Elvira Durán entath collòqui d’aué, eth dusau acte organizat per Compromís per Aran, que, com sabetz, ei ua iniciativa d’accion e reflexion dubèrta ath debat e era participacion ciutadana. Eth sòn objectiu ei, justament, promòir ua naua politica, mès democratica e corresponsabla, atau coma un país mès just e equitatiu. Auem fòrça trabalh a hèr, alavetz.
Elvira Durán ei ua des fondadores, amassa damb Toni Comín, deth Projècte Democràcia Economica, a despiet que, d’acòrd damb eth sòn proposit, serie mès avient parlar d’Economia Democratica. Aguest grop prebotge ua alternativa ath capitalisme imperant, per natura egoïsta e especulatiu, en tot deféner ua organizacion sociau basada ena solidaritat e era cooperacion, a on mès important qu’eth guanh peth guanh, ei trabalhar pera benestança comuna.
Elvira ei tanben collaboradora e professora der Airau Sociau de Cristianisme i Justícia, eth centre d’estudis des Jesuïtes de Catalunya dedicat ara reflexion sociau e teologica. E tanben cau díder qu’ei ua militanta comprometuda e, per tant, fòrça activa, deth Partit des Socialistes de Catalonha.
Autora de fòrça documents e articles plan recomanables, destaque un des sòns darrèri escrits publicadi laguens dera colleccion Papers de Cristianisme i Justícia. Ei un tèxte brac que pòrte per títol Cap a on va la democràcia?, e qu’a estat referenciat fòrça viatges, aumens en encastre politic. Aquiu Elvira analise era democràcia en crisi e plantege ua propòsta de “reinvencion d’aquerò qu’auem” a compdar de quate linhes d’accion: 1. Promòir es “resisténcies ciutadanes” e era “denóncia des injustícies”; 2. Bastir ua economia mès democratica, per miei des cooperatives, eth trabalh associat, eca; 3. Prebotjar era capacitat critica, de compromís e solidaritat; 4. Préner consciéncia sus er hèt qu’es accions locaus pòden auer ua repercussion globau. E avertís sus era pèrta d’exclusivitat des institucions tradicionaus entà hèr politica.
Per tant, e en paraules sues:
“El gran repte és que, per una banda, les institucions democràtiques tradicionals, amb els seus actors polítics, siguin capaços de transitar cap al reconeixement d’aquesta pèrdua d’exclusivitat, i, per l’altra, la ciutadania mobilitzada a través dels moviments socials reconegui la necessitat de comptar amb les institucions per a generar transformació social. Seria una ingenuïtat històrica pensar que podem construir la nova democràcia del segle XXI fent una espècie de tabula rasa”.
M’agrade fòrça era expression aranesa “renauir”, que vò díder hèr de nau, adreçar-mos entà ua causa naua, dauant dera vielha politica e es males practiques que mos an amiat ara decadéncia actuau. Hèr de nau a compdar dera bona base qu’auem, coma diderie Elvira, que, fonamentaument, ei era pròpria democràcia, encara que semble ua obvietat, mès que vau era pena destacar dauant des desafiaments oportunistes, populistes, extremistes, xenofòbs e clarament antidemocratics e dauant tanben der oportunisme des actors deth mercat liure e desbocat, deuant era impunitat des poderosi e era indecéncia de massa politics.
Vos liegerè ues paraules textuaus, revirades, de forma macarronica, ar aranés:
“Saute ara vista de toti, en prumèr lòc, qu’enes nòsti tempsi non sonque s’apilèren riqueses, senon que tanben s’apilère ua descomunau e tiranica poténcia economica en mans d’uns pògui, qu’era màger part des viatges non son senhors, senon sonque protectors e administradors d’ua riquesa en deposit, qu’eri manegen ara sua volentat e arbitri. Domeni exercit dera forma mès tiranica per aqueri que, en tot auer enes sues mans es sòs e en tot dominar-les, se hèn tanben damb es finances e son senhors deth credit, e per aguesta rason administren era sang de qué viu tota era economia e an enes sues mans er anma dera madeisha, de manèra qu’arrés non pòt ne respirar contra era sua volentat”.
Com sap veir Jesús Renau, sj., aguestes paraules, de gran actualitat, non son extrètes de Das Kapital, de Karl Marx; o der article d’un economista critic actuau, coma Paul Krugman. Er autor d’aguesti mots ei un papa, Pius XI, que les escriu ena enciclica Quadragesimo Anno, damb eth sostítol: sus era restauracion der orden sociau en perfècta conformitat damb era lei evangelica en celebrar-se eth 40au aniversari dera enciclica Rerum Novarum de Leon XIII, dada en Roma, eth 15 de mai de 1931, dempús, per tant, deth crac deth 29. Es referéncies e era critica ath capitalisme son, de hèt, constants ena Doctrina Sociau dera Glèisa.
Acabe de gésser un document publicat per Cristianisme i Justícia sus era conferéncia qu’impartic Mons. Mario Toso, secretari generau deth Conselh Pontifici de Justícia e Patz, ena jornada Ues finances orientades ath ben comun (19 d’abriu de 2013). En discurs economic e politic, s’a metut de mòda eth concèpte de “ben comun”, mès era Glèisa tostemp l’a emplegat, aumens d’ençà de Tomàs d’Aquin, en sègle XIII. Toso apunte as “esperiéncies des bancs etics, deth credit cooperatiu, deth microcredit e des microfinances” coma alternatives ath capitalisme que, segontes monsenhor, “cau repensar”, ja que aguestes experiéncies “an resistit era tronada dera crisi financèra globau, perque an estat fidèls a critèris etics e perque an demorat restacades damb eth territòri en tot servir-le”. Darrèrament, apareishen articles en premsa que certifiquen aguesta afirmacion.
Compromís socialista e cristian
Aguesti tèxtes me servissen tà coheissar-vos eth doble compromís, encara que a nivèus e vivéncies disparions, tant socialista coma cristian, que me platz compartir damb Elvira, atau coma tà reivindicar non sonque eth besonh de conéisher era Doctrina Sociau dera Glèisa (entara quau, per cèrt, “eth trabalh non ei un ben menor entara persona, senon un ben fonamentau, primari, perque per miei d’eth mos umanizam e socializam”, rebrembe Toso), senon, de forma mès ampla e generosa, entà sajar de compréner, d’ençà dera nòsta opcion dera esquèrra reformista, que ja enes praxis vivenciaus deth cristianisme e eth judaisme, tanben der islam, encara que non la coneishi tant, trobam un mandat inexcusable a favor dera justícia e era dignitat deth pòble empraubit e oprimit, d’ençà deth moment en qué Diu escote era votz deth sòn pòble que, esclau, patís en Egipte.
Ara demora dera exposicion d’Elvira, pensi qu’era propòsta per ua naua politica democratica e, per tant, per ua naua forma d’organizar era societat, passe per tres principis fonamentaus: 1. Justícia (mandat inexcusable de liberacion e contruccion deth ben comun entà ua opcion que volgue èster d’esquèrres); 2. Igualtat (entà que, d’acòrd damb era justícia, de cadun ne treigam segontes es sues possibilitats, e a cadun li dem segontes es sòns besonhs, en marc d’ua “civilizacion austèra”, mens consumista e mès senzilha e essenciau); 3. Dignitat (que se derive dera metuda en plaça deth mandat de Justícia e Igualtat e qu’autrege autonomia personau e, per tant, libertat).
Sense aguesti principis, era Libertat ei ua prauba illusion. Uns principis que demanen dera Politica ua practica etica basada ena Exemplaritat (eth testimoniatge, en version confessionau), era Fraternitat (qu’ei mès qu’era Solidaritat e implique Cooperacion) e era Responsabilitat (qu’ei respóner o hèr-se cargue dera injustícia que patís era persona concrèta, atau coma era rendicion de compdes en un procès d’informacion, publicitat e transparéncia).
N’i a que meten en centre d’accion eth sòni d’ua cada còp mès improbabla Sobirania Nacionau. Voleria arturar-me un moment ena actualitat aranesa, se me permetetz. Pensi qu’ei ridicula era ofensiva qu’a lançat Convergéncia Aranesa entà sajar de “catalanizar” de forma infantila eth pòble aranés, ei a díder, entà reconvertir as aranesi ara fe sobiranista d’Esquerra Republicana de Catalonha e eth president Mas. Aran non a de besonh d’èster “catalanizat” ne tanpòc “espanholizat”, com volerie eth ministre d’Educacion. Non auem de besonh tutolatges ne adoctrinaments. Es que sagen de méter-les en plaça non an comprenut qu’era identitat aranesa se base sustot ena coapertiença. Era nòsta ei ua identitat que, jos eth principi dera autonomia, ei per natura dubèrta, dubèrta ar aute e ath pacte, ja que compartís, de forma tranquilla, eth devier catalan, occitan, espanhòl, pirenènc, europèu. Sense aguest devier compartit, era identitat aranesa non se comprenerie.
Sobirania Nacionau?
Filosoficament, èster ei coèster: es uns damb es auti. Melhor dit: non existim, senon que coexistim. Per aquerò, me semble autant de ridicula era defensa d’un Estat Sobiran, coma tanben s’a hèt ací, en país. Mès, qué ei aué era sobirania? Quauquarrés pense qu’es decisions que pren eth senyor Rajoy, president d’un Estat Sobiran coma Espanha, son ath cent per cent “sobiranes”, sustot en matèria economica? Ei mès, quauquarrés pense qu’es decisions que pren eth senyor Hollande, president dera Grana França, son ath cent per cent “sobiranes”, en marc dera actuau Union Europèa? Poderíem dubtar tanben dera “sobirania” dera totpoderosa Germania de Merkel, plan estacada as creditors financèrs qu’an neurit era especulacion immobiliària deth Sud. Sobirania? A on ei era sobirania en sègle XXI? En Pòble? En quin Pòble? Eneth que passe hame e se resigne o enes elits amonedades e acomodades disposades a cambia’c tot entà que non càmbie arren e es arrics se hèsquen mès arrics e es praubi autant d’empraubits?
Amics, aué era sobirania compde cada còp mens ena configuracion des societats democratiques, perque, en un contèxte europèu d’interdependéncies e monèda unica, impère un besonh de justa reciprocitat e responsabilitat compartida, qu’encara son tanben per arribar ena sua integritat.
Era sobirania que voleria, en tot cas, ei era dera persona concrèta, qu’en cada moment forme part deth collectiu e que, damb critèri, vò èster liura e liberada dera injustícia, era desigualtat e era indignitat, liura dera explotacion, dera manca de trabalh e d’oportunitats de formacion, educacion, de creishement personau e laborau, liura des privatizacions que mos priven d’ua sanitat publica e universau, liura deth bescambi d’us com se siguèssem ua simpla marshandisa, liura deth tutolatge economic-financèr e tanben politic, liura, per tant, dera crompa e venta de vòts e volentats.
Era alternativa d’Unitat d’Aran
Mès, nosati qué podem hèr d’ençà d’aguest petit cornèr de món? Nosati, es hemnes e òmes d’Unitat d’Aran, auem era responsabilitat de renauir era nòsta praxi politica, de contribusir ara mielhora democratica des nòstes institucions e de hèr copartíceps d’aguesta propòsta a d’auti actors, moviments, associacions e ciutadans comprometudi, non sonque entà guanhar ues eleccions cada quate ans (imprescindible entà començar a cambiar es causes), senon entà apréner d’eri, entà contínuament préner consciéncia deth sòn malur e hèr çò de possible a favor dera cerca de naues oportunitats de prosperitat e a favor d’un autogovèrn que se prengue seriosament coma governança des ahèrs publics de forma autogestionada e corresponsabla tant damb es ciutadans coma damb d’autes instàncies damb es quaus ei de besonh era cooperacion interterritoriau.
Serà de besonh ua naua Lei d’Aran, mès tanben cau díder qu’aguesta aurie d’anar acompanhada non sonque dera autonomia financèra de besonh entà garantir er exercici deth pròpri autogovèrn, senon d’ua reforma institucionau e electorau que permete que toti es ciutadans dera Val d’Aran, de Quate Lòcs a Pujòlo, siguen es vertadèrs protagonistes deth sòn devier. Per justícia, per igualtat, per dignitat.


text:
Sem aicí un autre còp per renovelar l'amistat occitano-catalana e tanben per rendre omenatge a los omes e las femmas qu'an mort en aquest luòc, qu'an estat tuats per pensar, per creire de diferenta faiçon.
Los que sèm aicí pensam força diferent dels franceses e dels espanhòls e per elis sèm tanben eretges. Sèm eretges per que cresèm amb los dreits dels pobles, amb la libertat de las nacions naturalas, istoricas, ligadas per una cultura e lengua comunas.
Es possible assassinar milièrats de personas, de los rendre esclaus d'un altre poble e de los assimilar a la cultura e lenga dels envasidors. Mas se pot pas tuar l'arma d'un pòble. Los morts demoran encara entre nosautres, son pas enterrats, son pas sebelits. Son presents en la istòria comuna dels occitans e dels catalans. Son presents dins los dreits dels pobles. Son presents dins los vilatges, dins las carrièras, dins los ostals, dedins los armaris e, com ditz lo poeta occitan, s'assetan cada jorn a taula. Son presents dins nòstra consciéncia e dins la consciència dels nòstres enemics.
La vòstra lenga es força malauta perque l'escòla francesa a assajat de la faire morir e per nosautres, los catalans, es força important que vosautres los occitans luchatz per l'occitan. Per dignitat, per onor, per la glòria de la lenga occitana, ieu, catalan, vos parli en la lenga vòstra. Autres catalans sabon parlar tanben la vòstra lenga e si aqueste moviment s'espandís par dessús de las frontieras, los catalans e occitans serem salvats. Cal rendre a l'occitan l'utilitat de son usatge. Es aquò tanben un problema actual dels catalans. Un pacte d'ajuda mutuala seriá important pels dos pobles. Lo CAOC fa çò que pòt. Son dinou ans de trabalh. Avèm gaire mejans, mas la nòstra voluntat d'afrairament es la mai granda realitat qu'existís ara.
Passan los reis, passan las revolucions, las republicas, los govèrns, los partits de dreita o d'esquèrra mas demora Occitania esclava de França. Es la vergonha d'Europa e del mond entier.
Amics, nos demora l'amistat occitano-catalana e si nos ajudam mutualament arribarem a èstre pobles liures, en una Europa de pobles liures.
Visca Occitania. Visca Catalunya.
Enric Garriga Trullols
Montsegur, 21/06/1997


text:
-665
Aquesta pagina concernís l'an -665 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Assirian[modificar | modificar la font]
Sostengut per lei Medes, leis Elamitas decidiguèron d'aprofichar una revòuta de la region d'Akkad per atacar leis Assirians. Aquò marquèt lo començament d'una guèrra lònga que s'acabèt en 655 avC.


text:
Lo mòde d'escrutinh proporcional plurinominal (o pus simplament La Proporcionala) es lo sistèma electoral proporcional mai espandit[1]. Nasquèt al
Lo principi es atal: cada partit presenta una lista de candidats pels electors. Mas dos sistèmas diferents existisson quant a la causida daissada als electors suls candidats de la lista que vòlon veire elegits, o la causida lor es negada al profèit dels partits (listas blocadas), o la causida lor es autrejada, amb de gras (vòte preferencial). L'escrutinh del electors es fèrm.
Los electors vòtan per un partit. Puèi los sètis son attribuits als diferents partits proporcionalament al nombre de vòti qu'obtenguèron. Los candidats elegits son preses dins las listas dins lor òrdre d'aparicion.
Los electors vòtan per un partit, e dedins la lista pòdon votar per un candidat (
Al Danemarc, per las eleccions municipalas, cada lista pòt causir (abans l'eleccion) de prendre compte o non de vòtes preferencials.
En Itàlia, l'elector vòta per una liste e se vòl favorizar un candidat pòt apondre, en escrivent d'esperel, un nom (comunalas, provincialas, regionalas), dos noms (parlamentàrias nacionalas) e fins a tres noms (parlamentàrias europèas) sul bulletin de vòte[2]. L'impacte d'aqueles vòtes preferencials sur l'eleccion dels deputats foguèt fòrça limitat de 1994 a 2006 perque pas qu'un quart d'entre eles èran elegits a la proporcionala. Mas la proporcionala foguèt restaurada en 2006 (amb una prima de majoritat).
En


text:
Cucuron
Cucuron (en occitan e oficialament en francés) es una comuna occitana de Provença administrada per lo departament francés de Vauclusa de la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Es situada dins lo parc dau Leberon.
Toponimia[modificar | modificar la font]
Divèrseis etimologias son estadas prepausadas per son nom, mas la pus probabla es la raiç cuc que vòu dire "comba".
Istòria[modificar | modificar la font]
Cucuron es bastida subre un site protoistoric. Foguèt tanben abitat per una tribu gallesas avans de vénguer una vila gallo-romana. Toteis aquestas ocupacion an laissat restas arqueologicas e monumentalas.
Un castèu i foguèt bastit a l'Edat Mejana e la vila es en premier mençonada en latin au sègle XI coma castrum cucurone. La vila foguèt tanben establida en conculat, es a dira administrada per sei cónsols.
Endusqu'a 1501 i aguèt una comunitat jusieva (expulsada après) e de valdès d'i establín avans d'èstre perssecutats. La vila foguèt pasmens catolica durant lei guèrras de religion.
Foguèt durament tocada per la pèsta en 1720 - 1721.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Literatura[modificar | modificar la font]
Cucuron es mencionada dins lo cònte de Joan de Cabanas, lo Pòrc, en referéncia (com o soslinha Felip Gardi dins son edicion de Cabanas) ai devinhaires de Cucuron que pòdon predire l'avenidor un còp qu'es passat.
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Josèp Mariús Dieulofet : poeta provençau d'expression occitana de la fin dau sègle XVIII e dau començament dau sègle XIX, mort a Cucuron.