text:
Dijaus fòrça embromat e un shinhau inestable
Temperatures nautes entara epòca, sustot es minimes (6°/14°).
Eth diuendres serà embromat tamb quauques precipitacions entre fèbles e moderades pera tarde e net tamb còta de nhèu ath torn des 1500 m.
Vents fòrti de suroest tamb bohades fòrça fòrtes enes cims a prumères e darrères ores.
Temperatures en leugèra descenuda (2°/12°).
Eth dissabte contunharam tamb nivolositat abondiua e quauqui clari ath torn de meddia. Se pòden produsir quauques precipitacions pendent era maitiada e pera tarde damb còta de nhèu ath torn des 1800 m.
Temperatures en leugèra pujada (4°/14°).
Aguesta tarde vos aufriram er auanç de prevision entara dimenjada complèta.
A causa der aument de temperatures d'aguesti dies, ei convenent consultar eth Bulletin de perilh de lauegi deth Centre de Lauegi deth Conselh Generau d'Aran.


c: text/html

text:
Durtòl. Mon país. I nasquèri en 1964. Mos parents sortián
tot juste de Sant-Seren (Saint-Céré) dins Òlt. Abitàvan carrièra de la Rasèta.
Ma maire penava per s’acostumar al temps (« sieis meses d’eivèrn, dos
meses d’infèrn… ») e a la mentalitat auvernhata (« d’aquel monde, son
coma lor climat : freges »)
Ara lo nòstre ostal es a man
drecha, aval sus la fotò, carrièra de Clarmont. L’avem crompat en julhet 1999.
Una vista del Puèi de Doma (o Puèi domat) ambe lo cial nivolós tipica de nòstra region, ont pleu pas sovent, mas ont i a rarament un solelh sens nivol.
De l’autre costat, Clarmont d’Auvèrnhe, ont visquèrem un detzenat d’ans dins la pollucion. Se vei a man esquerre lo Montjuset, pargue pels dròlles e per las passejadas dels dimenge (quand fa bel temps).
Clarmont jos la neu. N’i a per afortir que la vila nòstra es pas polida… L’an pas jamai vista, cal creire.
Al dessús de Durtòl se tròba la comuna de Chanat La Monteira (Chanat La Mouteyre). La natura i es d’una beutat salvatge que la mager part dels estajants de Clarmont ignòran. Estiman mai se passejar per las galariás mercandièras, coma la màger part dels nòstres contemporanèus. Tan mehor ! N’i a mai de tranquillitat per los que sàbon.
Lo pè del puèi-domat, una passejada que fasiái dejà ambe mos parents quand èri pichonet.
modificat pel darrièr
còp
lo 13 de mars 2006

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
28/10/2014
Palmas academicas per Joan-Claudi Dugros
Lo majoral Joan-Claudi Dugros reçaubet recentament las palmas academicas per son trabalh en favor de la lenga occitana.
Ancian professor d'occitan au collegi de Nuòvic, animator dau talhier de lenga de Moissidan e de l'UTL de Brageirac, en charja de la revista 100 % en occitan« Paraulas de Novelum », Joan-Claudi Dugros reviret en occitan una bona partida de l'òbra perigòrda de l'escrivaire Claude Seignolle, segon lo voler e emb l'ajuda de l'autor : Contes populars de Perigòrd, Contes fantastiques d'Occitanie et d'ailleurs, L'âpre verdeur des légendes. Reviret tanben en occitan de las òbras d' Eugène Leroy e anima l'emission « Parlèm nòstra lenga sur Bergerac 95.
Guilhem Francés
Les commentaires sont fermés.


text:
Granada d'Ador
Granada d'Ador (oficialament en francés Grenade-sur-l'Adour) qu'ei ua comuna d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las atestacions istoricas que son meilèu recentas e en francés: Grenade (1638, mapa), Granade (mapa deu sègle XVII), Grenade (1651, mapa), Grenade (mapa del començament deu sègle XVIII), Grenade (mapa de 1714) [1]. Lo nom qu'es transferit de la vila espanhòla de Granada, segon una intencion propiciatòria, aciu doblada peu sens au mens aparent deu nom : « rica en grans, abondosa » [2],[3] (quina que sia l'etimologia vertadèra deu nom de Granada).
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Granada d'Ador; qu'es ara deu canton d'Ador Armanhac.
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2013 : 2505; 2014 : 2546 abitants (129 ab/km²)
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Landes et Bas-Adour, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Landes et Bas-Adour, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984


text:
Enciclopedia publicada por la Editorial Delta entre 1984 y 1987, originalmente comprendía 12 volúmenes, donde cada volumen estaba formado por 13 fascículos; pero, posteriormente, se expandió a 17, donde cada tomo desde el número 13 estaba formado por 13 fascículos. En total eran 216 fascículos. Esta obra está basada en originales publicados en inglés por Pilot Press y Aerospace Publishing de Londres en 1981. Con las contraportadas de los fascículos se confeccionaba un volumen extra sobre Fuerzas Aéreas del Mundo y Líneas Aéreas del Mundo.
Nos faltan los siguientes fascículos, o fragmentos de los mismos: 125 (Páginas 2492 y siguientes),126 (Páginas 2512 y siguientes);185 (Páginas 3692 y siguientes), 186, 187 , 194 (Páginas 3872 y siguientes);199,202 y 204. Faltarían, además las páginas de presentación e imágenes de las portadas de los tomos, y algunas portadas de fascículos. Gracias a todos los que hicieron su generoso y desinteresado aporte.
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 001.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 002.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 003.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 004.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 005.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 006.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 007.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 008.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 009.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 010.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 011.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 012.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 013.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 014.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 015.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 016.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 017.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 018.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 019.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 020.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 021.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 022.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 023.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 024.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 025.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 026.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 027.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 028.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 029.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 030.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 031.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 032.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 033.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 034.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 035.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 036.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 037.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 038.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 039.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviación 040.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 041.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 042.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 043.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 044.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 045.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 046.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 047.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 048.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 049.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 050.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 051.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 052.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 053.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 054.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 055.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 056.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 057.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 058.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 059.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 060.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 061.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 062.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 063.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 064.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 065.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 066.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 067.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 068.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 069.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 070.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 071.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 072.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 073.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 074.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 075.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 076.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 077.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 078.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 079.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 080.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 081.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 082.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 083.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 084.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 085.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 086.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 087.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 088.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 089.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 090.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 091.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 092.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 093.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 094.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 095.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 096.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 097.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 098.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 099.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 100.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 101.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 102.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 103.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 104.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 105.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 106.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 107.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 108.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 109.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 110.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 111.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 112.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 113.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 114.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 115.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 116.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviación 117.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 118.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 119.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 120.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 121.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 122.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 123.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 124.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 125 Douglas Dauntless Solo pgs 2486a2491.pdf
Enciclopedia ilustrada de la Aviacion 127.pdf
Enciclopedia ilustrada de la Aviacion 128.pdf
Enciclopedia ilustrada de la Aviacion 129.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 130.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 131.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 132.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 133.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 134.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 135.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 136.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 137.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 138.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 139.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 140.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 141.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 142.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 143.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 144.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 145.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 146.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 147.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 148.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 149.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 150.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 151.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 152.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 153.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 154.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 155.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 156.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 157.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 158.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 159.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 160.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 161.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 162.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 163.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 164.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 165.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 166.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 167.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 168.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 169.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 170.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 171.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 172.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 173.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 174.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 175.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 176.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 177.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 178.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 179.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 180.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 181.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 182.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 183.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 184.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 188.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 189.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 190.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 191.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 192.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 193.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 195.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 196.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 197.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 198.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 200 faltan pgs 3998_3999.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 201.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 203.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 205.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 206.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 207.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 208.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 209.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 210.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 211.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 212.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 213.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 214.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 215.pdf
Enciclopedia Ilustrada de la Aviacion 216 Indices.pdf
Lockheed C-5 Galaxy Fasciculo 126 EIA pgs 2505a2511.pdf
Los Hawk de Sikorsky Fasciculo 194 EIA pgs 3865a3871.pdf
Los hidrocanoas de Dornier Fasciculo 185 EIA pgs 3685a3691.pdf
Compilado Sobre La Guerra de Malvinas


text:
Lo Centre de Formacion Professionala Occitan, associacion lei de 1901, forma, dempuèi mai de 20 ans, a la lenga occitana, totas las personas qu’o desiran demercé de setmanièrs o d’estagis de lenga. Propausa, dempuèi 1994, una ofèrta de formacion de qualitat e dobèrta a totes.
D’accions de formacion variadas/divèrsas :
- Estagis intensius PARLAR de 1 a 4 jorns ;
- Setmanièrs (corses del ser) ;
- Formacions individualizadas (corses per telefòn, preparacion als examèns…) ;
- Formacion a distància ;
- Formacions professionalas qualificantas e/o diplomantas : en partenariat amb la Region Occitania modulàrias o individualizadas (formacion de formators en lenga e cultura occitana o catalana, formacion en occitan pels futurs regents de las calandretas ;
- Formacion qualificanta e diplomanta d’Animator(tritz) de Torisme Local (ATL) ;
- Formation Tecnician d’Acuèlh Toristic opcion Acompanhament ;
- Formacion CQP Peri-escolar.
De certificacions, basadas sul CECRL pr’amor de mesurar vòstres progrèsses en lenga e cultura occitanas :


text:
Musica : e viva lo moko balèti !
Sortit en decembre de 2016, « Moko Balèti » segond album de Djé Balèti se vòl festiu e sarcastic. Dempuèi son QG del barri tolosan de la Veireriá, Djé espia lo mond. Après un primièr album « d’educacion populara » (son sos mots), aquel segond opus se presenta coma un libre de pregàrias paganas. Los mots se fan mai mistics, engatjats, sarcastics quitament se l’apèl a la fèsta demòra. L’essencial per aquel trio novèl (dos musicians de tres foguèron remplaçats) es de prepausar una solucion a cada problèma evocat dins cada títol. Se poguèron assegurar los servicis de las cantairas Carolina Dufaur (Cocanha Triò) e Laeticia Dutech (La Mal Coiffée) per far los còrs sus l’ensemble de l’album.
Djé Balèti a conservada aquela mescla de ritmes caribencs (especialament la soca, version accelerada de la calypso), de còrs africans amb una salpicada de ròck. A subretot servadas doas especificitats que donan sa particularitat al son del Djé balèti : la lenga nòstra e l’espina. Aquela guitarra de quatre còrdas, instrument tradicional de la musica carnavalenca niçarda, es justament « l’espina dorsala » d’aquel grop dempuèi la debuta. Es de las linhas que Djé crèa amb aquel instrument que partisson totas las composicions del trio. E l’occitan de Niça dins tot aquò ? Fa son aparicion de faiçon pro consequenta dins los tèxtes poëtics, enflamats e prigondament animistas del Djé. Es lo ligam amb Niça, sa vila de còr (quitament se ara demòra a Tolosa) que li permet de la pantaissar de luènh. Lo tròç « Deux vieux » es una òda tendra a la capitala de la Comtèa. Pichòt punt de lenga : lo quite tèrme « Moko » pòt semblar exotic mas son origina es occitana. Èra lo chafre que donavan los parisencs als Occitans montats a la capitala. Vendriá de la contraccion dels mots « ambe aquò » prononciats « ‘mò ‘quò » per de parisencs d’origina tolonenca.
- Publicat dens Culture


text:
Bit
Un bit es l'acronim de l'anglés, binary digit, chifra binària). Un bit es una chifra del sistèma de numeracion binària qu'es l'unitat d'informacion minimala utilizada en informatica e en teoria de l'informacion.
Se pòt imaginar un bit com una ampola que pot èsser dins un dels estats seguents:
Combinasons de bits[modificar | modificar la font]
Amb un bit es possible d'indicar doas valors. Per representar o codificar mai d'informacion dins un aplech numeric, cal utilizar mai de bits.
Valor de posicion[modificar | modificar la font]
Lo nombre 19 es representat en numeracion binària per 10011 (16+2+1 en numeracion decimala).


text:
Important victòria en prumèr partit dera sason. Partit igualar ena prumèra mietat tamb poques oportunitats. Eth Mabroc auèc ua bona oportunitat en un lançament de fauta, més era pilota anèc entà dehòra. Era U.E. Bossòst auèc ua bona oportunitat enes botes d’Ariel que shutèc a toca deth garròt.
Tamb eth 0-0 s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat sonque comença gol d’estrategia en un lançament de cornèr que Chini shutaue ena esquaira dera porteria francesa. As 15 menutes en ua bona jogada Diego driblaue ath portèr e marcaue a porta bueda. Eth Mabroc arrisquèc e se quedaue damb defensa de 3 e aquieu eth Bossòst non sabèc aprofitar es sues arribades en àrea francesa. Paba auèc ua bona oportunitat entà marcar mès ath finau era defensa treiguèc era pilota.
Eth Mabroc reduic distàncies en marcador ena menuta 50 en aprofitar er únic error dera defensa aranesa, Marque se plantaue dauant Marcos e marcaue eth 1-2 resultat ath finau deth partit.
Ei fòrça bon començam guanhant e a més dehòra de casa, non jogam liga enuia 15 dies ; eth plòpléu partit dissabte 15 de seteme en Bossòst 1ª eliminatòria dera Copa de Midi contra er equip d’Etoile de Cagire.
F.C. Mabroc: Dos Santos, Querre, Darnaud, Casimir, Diguat, Saliba, Bresteau, Echenne, Alcayna, Hritane, Rouquette. Remplaçants: Marque, Dominguez, Bonnet.
Tarjetes auriòles : Diguat, Rouquette.
Trainer : Garrigos Jacques.
U.E. Bossòst : Marcos, Jaime, Chapo, Antonio, Jose Ramon, Popes, Paba, Diego, Ariel, Chini, Enric. Remplaçants : Salva, Xavi e Paul.
Tarjetes auriòles : Paba.
Trainer : Adrian.
Gol : 0-1 Chini (48’), 0-2 Diego (60’), 1-2 Marque (95’)
Arbitre : Lozes Henri.


text:
Dissabte, 18.3.2017 03h00
Forra borra de causas, de remarcas (ambal temps, n’i a sempre de collectar). “Mas parlatz jamai en francés?”
Reaccion d’una collegiana de 6a que m’a rescontrat per astre, per anecdòta èra la region d’Itàlia vesina (anciana part de Contea de Niça), que parlavo en occitan als mieus enfants (davans d’ela). E me fa en classa, al retorn de las vacanças: “L’occitan es una lenga quasi mòrta...”. D’aquel temps, l’escolan qu’èra al tablèl per marcar la data, me prepausa de far la mapa de França dal 1er sègle de nòstra èra… un bèl exagòn… Increïble. Coma se ja existia l’exagòn.
E contunha “Mas vòstres enfants, capisson l’occitan quora li parlatz? E sabon parlar francés tanben? Mas parlatz occitan als enfants despí pichon?” Que me demandèt amb malícia. E mai: “Mas parlatz jamai en francés? Dins la maison, avètz la television en francés?”.
Respòndo totjorn: “E los pichons chineses, quora los parents chineses lor parlan chinés, capisson lo chinés? E ben òc. S’es la lenga que parlan en familha.
Mas sabo parlar francés qu’es la lenga majoritària e favorizaa per l’estat actualament, que s’utiliza dins l’administracion (La Pòsta, eça.). “Of” que me fa coma solatjaa…
E quora li mostrèro de vidèos de reportatges sus Calandreta amb de collegians que parlan occitan, èra tota destimborlaa… “Es excepcional, increïble. Es rar, me vau penjar (sic)!”.
Semblava la destimborlar dins sas concepcions, coma s’aguèsse descubèrt la luna.
A ben realizat çò qu’ensenhavo? Malgrat l’introduccion de començament d’an...?
Avètz bèl dire que l’occitan es lenga oficiala, amb de programas televisuals sus internet (avia ja vist Trotet “Trotro” en occitan en cors) octele.com, de programas sus ocfutura.com, mas non avia capit que l’occitan es una lenga ancara viva. E que vòl viure a l’avenir. Supèrba comunicacion
Dins un de mos 4 establiments, i devia èstre un EPI SVT+ Occitan, mas l’establiment non retenguèt aquel axe. Daumatge. E mai, non sabio que l’establiment poia decidir de talas causas…
Dins un autre, supèrb, legiguèro per astre que i èra un EPI “Lenga e culturas Estrangieras o regionalas”. Mas ges de noms de professors intervenents indicats. Acabo de pensar a demandar a la secretària, qu’ela a la bòna info. E mando un mail a la cap d’aquest EPI.
Mas quora parlo amb un professor qu’i participa, me ditz: “Es per Euròpa, cadun trabalha sus un país d’Euròpa e totun avèm començat ancuei”…. Ba, li dio, es totjorn possible de s’i ajustar o alora d’indicar de causas, donar d’infos… E pi Occitània va d’Itàlia (Pemont) à la Val d’Aran… Alora avèm 3 possiblitats al manco… Mas sembla barrat. E ben, supèrba comunicacion. “I a ges d’accent a Niça”
A la cantina. Dins las discussions, i es de qué ausir e… dire. O laissar dire talament cadun i ditz la sieu sus l’occitan.
Quitament, una collèga professora doncas que demòra a Niça e que trabalha dins un establiment fòra de Niça, e me ditz quora parlo que l’accent occitan es çò que nos rèstra de la lenga lo mai sovent. Es çò qu’es ausible. E me fa, tota regda “Non, ieu ai totjorn demorat a Niça, ai jamai sentit d’accent particular. I a ges d’accent a Niça. Ponch barra”… De monde que non sabon çò qu’es la relativitat segurament…
Faus, per aver demorat a Niça. E auria degut pensar que se las categorias socialas autas niçardas d’origina, parlavan occitan niçard amb l’accent que cal, se fasian un dever de parlar francés amb l’accent ponchut. Mas la populacion dins l’ensèm, originària de Niça, Gavotina e Provença environantas an totjorn l’accent occitan en lo francés, e ancara, aguèro manco lo temps de li parlar dal francitan. M’auria fach un arrèst cardiac penso… Ponches d’aicí e d’ailí
— Amb un cors per setmana (o 1 cada 15 jorns) cal esperar que totes los collegians siguesson aquí lo jorn dich, per l’evaluacion, senon cal desplaçar mai (o alora la far en dos corses, mas bònjorn l’egalitat o mai amb 2 subjèctes diferents).
Un detalh de material: aver 1 Classaire per establiment. Perqué? Perqué i son de projèctes diferents, de formularis administratius per cadun, çò que fa 4 classaires a mai dals 4 aprèls de claus, eça.
Se parla de republica amb l’unicitat, mas cada establiment a una “cultura d’establiment” pròpria. I son de règlas, de foncionaments pròpres (per far de fotocòpias, per demandar tala causa), quitament de foncions diferentas de personas al nivèl administracion.
— Questions d’escolans: “Qual es lo ver professor qu’es de costuma dins la sala?”. Ver prof… Perqué senon lo “prof d’occitan”, faus prof, es rarament dins aquela sala...
“Cresio qu’anavo èstre amb d’amics, mas en cors sio ren amb d’amics de la mieu classa, e vòlo plus venir”.
“Quora se fa lo cors de “vera lenga”? Perqué çò que fasètz es pas çò que m’a dich ma gran” Susvelha segurament...
— Pichin assai d’estatistica en classa (16 escolans de collègi, classa de 6ena): sus 16 escolans
— obligats de far l’occitan: 4 (per aver de ponches)
— escolans qu’an un de familha que parla occitan: 6
— escolana que fa occitan perqué la sòrre o faguèt: 1
— escolans que sabon qu’an un nom de maison occitan: 3
— Aver lo risc de far cors amb un escolan pòt arribar. S’acapita rèsta solet o alora mèna de novèls que son atraches per diversas rasons (nòtas, méter l’’ambient’).
Per aver d’escolans (collègi e licèu) cal que lo professor d’occitan fague la sieu reclama en presentar l’interés de l’occitan en principi d’an, quora los primiers corses de las autras matèrias an ja començat (doncas los corses d’occitan non an ancara començat, sèm en decalatge).
Acuèlh puslèu bòn dals collègas. D’unos son a fons per l’occitan. Quarqu’unos sabon tan de causas coma los escolans. Mas ges d’ostilitat aparenta.
— Un an amb la mieu classa de Terminala metèro en camin una enquista (questionari anonimizat) sus la representacion sociala de l’occitan. Los entrevistats diguèron: es una lenga gitana o de viking!
En formacion de prof d’italians, qualque temps fa, un formator diguèt: lo Niçard, lo Mentonasc... avans era un patoàs de la lenga italiana... e vaquí que lo collèga d’italian d’un establiment, tot fièr, se’n va lo dire a totes mos escolans! Quina utilitat se pensan a far una varianta d’italian anciana? Tan val de far d’italian.
Una collèga, que parla amb l’accent ponchut: a Niça e los entorns, ai JAMAI sentit parlar amb un accent. "Es a Marselha qu’an l’accent". A bòn. Es faus. Mas laissèt ren.
Anonciar als caps d’establiments que l’an que ven i serà plus de corses d’occitan perqué an una baissa de DGH… simpa per far de projectes e dona un còup al moral per la motivacion e tota perspectiva possibla de progression de trabalh... De tròces causits de reaccions e questions d’escolans
“Quel est l’intérêt de faire de l’occitan? => aver de claus que d’autras lengas an ges
L’occitan c’est une langue morte => faus legalament en Val d’Aran
C’est du vieux français mélangé avec de l’italien => faus, lo francés non es una mescla d’occitan e d’alemand
C’est ce que parlent les vieux/ c’est du patois pour vieux (malgrat aver mostrat de vidèos de detz.tv, octele.com, de jornals wèbs…) => parcialament ver, mas tròp “cliché”
C’est ce que parlent les gitans / les Sans domicile fixe (SDF) => vision faussa e negativa de la lenga, vision deformaa socialament
C’est de l’époque de la Gaule ou de De Gaulle?” => ignorància istorica e linguistica generala
“L’occitan sembla al francés” => ben òc es una lenga latina, e i son ben de mots transparents: “restaurant”... D’elements de responsa generals
Avèm ben d’elements de respònsa generals tanben:
L’Occitan es una lenga oficiala en val d Aran e Catalonha, es una lenga d’integracian e de trabalh.
L’Occitan es una lenga digna e d’escritura despí de 880 amb lo cant ”L’alba par”, poema bilingue latin -occitan.
Lo solet (o quasi), calria ben agachar la tiera tota) Prèmi Nobel en lenga non oficiala en 1904 es occitan: Frederic Mistral.
Avèm de web tvs, de jornals a gratis en linha...
Comentaris
22 de març 15.55h
"L'’accent occitan es çò que nos rèstra de la lenga lo mai sovent." Mas per quant de temps encara ?
Ieu personalament m'aussissi dire mai d'un còp a Montpelhièr, dins la meuna ciutat, " com' c'est étrang', qu'est_ce que votre accent est prononcé, d'où est-il ?" , e quand disi qu'es l'accent de Montpelhièr, ont soi nascut, òm me rebeca, gaireben en raufinant los pòts "mais c'nest pas possib', les gens d'Monpellier n'ont pratiqu'ment pas d'accent, vous n'seriez pas par hasard d'Mar... Legir la seguida
Valora aquest comentari: 5
0
21 de març 00.23h
#1 Es tot çò qu'avètz entendut dins aqueste testimoniatge ?
Valora aquest comentari: 5
0
18 de març 10.32h
*tablèl>taulier o taulèu
"de vidèoS"
eval>evaluacion o avaluacion?
*classaire: classador, classificador?
*eça: eca o etc
*persones: personas
*sòrra: sòrre
*plulèu: pluslèu, puslèu
Valora aquest comentari: 1
7
1
Comenta
Lo comentari es estat mandat corrèctament


text:
1641
Aquesta pagina concernís l'an 1641 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Províncias Unidas[modificar | modificar la font]
Dins lo sud-èst asiatic, fin dau sètge de Malacca e presa de la vila per la Companhiá neerlandesa deis Índias orientalas (VOC). Aquò foguèt un còp decisiu portat a la preséncia portuguesa dins la region.
Asia[modificar | modificar la font]
Japon[modificar | modificar la font]
Consequéncia de l'edicte Sakoku de 1639, lei Províncias Unidas renforcèron sa preséncia comerciala dins lo pòrt de Nagasaki. D'autra part, una famina toquèt certanei regions de l'archipèu. Durèt fins a l'annada seguenta (→ 1642).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Meteorologia[modificar | modificar la font]
Aparicion dau premier termomètre d'alcòl en Itàlia.


text:
Penaltys: 7 – 6
Non mereshíem pèrder atau ua finau enes cruels lançaments de penalty. Era U.E. Bossòst non auec era sort de cara ena aguesta finau. Patírem as 25 menutes era lesion deth nòste capitan Ignasi, damb lo que aquerò supose entar equip. Dominèrem eth partit e siguerem er equip qu’ auec es milhors oportunitats entà mercar: ua pilota en garròt en un bon lançament de Paba ena prumèra mietat, ena dusaua mietat bones arribades d’ Àlex mès es sòns shuts passèren a tocar deth garròt. Ena darrera jogada deth partit en ua bona jogada de Luis que Javi non podie rematar, si qu’arribèc Moha entà shutar ras, mès eth portèr Gustave arturaue era pilota. Eth SaliesMane sonque shutèc un viatge damb perilh en un shut que Marcos desviaue entath cornèr.
Enes lançaments de penalty s’arribèc enquiath nau lançament entà decidir eth campeon dera Copa der Amitié.
Ath finau, derròta dolorosa dauant un equip reforçat deth Saliesmane 4. Eth jogadors lutèrem pendents es 120 menutes e cau díder qu´era aficion se desplaçèc en gran numerò entà ajudar e animar ath sòn equip enquiath finau. Mos cau felicitar as jogadors, dirigents e aficionadi per excellent comportament deth nòste equip pendent aguesta sason.
Eth plòplèu partit, jogam eth darrèr partit deth campionat eth dimenge 31 de mai tàs 15 :00 ores en Cardeilhac contra er equip locau. En aguest partit se decidirà quin des dus equips serà eth campeon de campionat dera 1ª division.
U.S. SaliesMane :Gustave, Buffalan, Vergonseanne, Millet, Cazenave, Ertlen, Daspet, Montauriol, Ricard, Soulier, Viaud. Remplaçants : Laffront, Garnung, Damien.
Tarjetes auriòles : Cazenave, Buffalan.
Tarjeta vermelha : Buffalan.
Trainer : De Mattos A.
U.E. Bossòst: Marcos, Salva, Chapo, Felipe, Peiró, Luis, David, Ignasi, Àlex, Moha e Paba. Remplaçants: Abraham, Miguel e Javi.
Tarjetes auriòles : Luis.
Trainer: Xavi.
Arbitre: Laven M.
Liniers : Grange D., Duplan D.


text:
Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy.Bureau De Poste De Clermont Ferrand La Glaciere Map Puy
Gallery of Bureau De Poste Clermont Ferrand Oradou
Tags: #Housse De Canapé D'angle Extensible#Housse Canapé 2 Places Ektorp#Canapé Cuir Noir Et Blanc 3 Places#Canape Taupe But#Bout De Canape En Bois Brut


text:
28-Plumalhon
Ercules e Pirèna
un mite : raconte legendari qui parla deus eròis de l’antiquitat
los 12 tribalhs espantadors
- lo lion de Nemèa,
- l’Idra de Lèrna
- lo sanglar gigant
- los ausèths carnassèrs
- lo taure sauvatge de Crèta,
- la cèrvia deus pès de bronze
- las escuderias deu rei Augiàs
- las quate cavales de Diomèdes, lo crudèu rei de Tràcia
- las amazònas
- los bueus rois de Gerion, e suu camin deu retorn, Pirèna s’amorosè de l’eròi
- las pomas d’aur au casau de las Esperidas
- lo can de tres caps, Cerbère
los viatges deus navigators e comerçants grècs
- Piteas de cap a 325 ab JC
- los geografs : Ecatèu, Erodòt, Aristòtel
Neishença d’ua damisèla
insècte preistòric : vita dobla (aiga e tèrra)
2 annadas dens l’aiga : viu com ua escaravisha
metamorfòsi de la larva en sortir deu son estuth
imatges d’aprèp lo libe de J. Rostand
cosina-Salada d’avocat e d’ananàs
talhucar l’avocat
trociquejar las lescas d’ananàs
aprestar la saussa
adobar dab olivas e arrasims secs
ausèths carrobhaires
eliminacion deus cadavres
los vutres organizats en petits escabòts
la maria-blanca
los malhons e las gabiòlas suu bòrd de la mar
los corbaishs e los mialòcs en montanha
la corbaishina
bricolada : lo molin
d’aprèp D. Descomps, amb lo cotelon
los molins sus l’aiga
- arròda dreta
- arròda negada e èish dret : turbina
los molins d’escotaploja quan fau esperar la ploja
los molins d’autes còps
tà móler lo gran
tà móler la olivas (òli)
o las nògas
Fédération des moulins de France
conte tradicionau
L’ase, lo moton, la garia ... e lo lop
los tres animaus qui passavan hami s’en van tau país on sègan
lo lop, magràs, en tornar !
lobets escodats


text:
Gara d'Albi Magdalena
La gara d'Albi Magdalena es la segonda gara de viatjaires d'Albi[1]. Es situada sus la Linha Castèlnòu d'Arri - Rodés.
La gara[modificar | modificar la font]
Foguèt creada jol nom d'Albi Miègjorn coma cap de linha d'Albi-Carmauç bastida de 1855 a 1857, per desservir las minas de carbon de Carmauç, alara proprietat del marqués de Solages. La linha inaugurada lo 7 de decembre de 1857 èra expleitada per la companiá del Camin de fèrre de Solages. Totjorn en activitat[2],la gare d'Albi-Magdalena permet de desservir le barri de la Magdalena, quartièr d'Albi alunhat d'Albi Vila, e tot lo nòrd del país d'Albi (Castèlnòu de Lèvis, Canhac de las Minas, L'Escura d'Albigés). Lo bastiment actual de la gara data de 1899 .
Interès novèl[modificar | modificar la font]
Segonda gara d'Albi qu'es atal la primièra, perque foguèt bastida prèp de detz ans abans aquela d'Albi vila, la gara d'Albi Magdalena a un novèl interès. Sa preséncia permet als usatgièrs de la riba drecha d'Albi d'aver a traversar de ponts sovent encombrats per anar prendre lo tren. Una realitat que lo conselh regional de Miègjorn-Pirenèus e la vila d'Albi prenguèt en compte. La gara d'Albi Magdalena foguèt pas abandonada, paür de contunh a Albi, mas foguèt modernizada [3] e lo parcatge agrandit.
Font[modificar | modificar la font]
- (fr) La Vie du Rail, n° 3124, 10 octobre 2007, p. 34.


text:
Ajou
Ajou en normand (Ajou en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Vilatge del país de Ouche.
Village du pays d'Ouche.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat d'Ajou absorbava entre 1795 e 1800 las tres parròquias : Mancelles[1], Sant Aubin sus Risle[2] e Saint Jacques de la Barre[3].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Notiça de Mancelles sus Cassini
- ↑ Notiça de Sant Aubin sus Rislesus Cassini
- ↑ Notiça de Saint Jacques de la Barre sus Cassini


text:
Òs
Lo tèrme òs (var. ues[1]) designa o ben un teissut conjontiu solidificat o ben una de sas estructuras individualas, o ben los organs, ont son formats, e que possedisson fòrça animals.
L'ensemble dels òsses d'un animal forma lo sistèma ossós o l'esqueleta (o l'ossamenta).
Mercé a lor estructura, los òsses son a l'encòp leugièrs, soples e solides. Aqueles dels aucèls son encara aleugierats e contenon d'aire.
Dins lo reialme animal, las evolucions alternativas dins la constitucion de l'esqueleta en respècte a l'òs son la cauquilha e l'exossamenta de quitina. Per qualques animals (per exemple, las tartugas), los òsses que foguèron intèrnes venguèron extèrnes en se transformant en clòsc.
Somari
- 1 Foncions
- 2 Anatomia - morfologia
- 3 Lista dels òsses de l'esqueleta uman
- 4 Malautiás ossosas
- 5 Usatges
- 6 Bibliografia
- 7 Nòtas e referéncias
- 8 Vejatz tanben
Foncions[modificar | modificar la font]
Los òsses supòrtan las estructuras corporalas, aparan los organs intèrnes, e (en conjonch amb los muscles) facilitan lo movement; son tanben implicats dins la formacion de las cellulas sanguinas, lo metabolisme del calci, e la resèrva de minerals. An fin finala un ròtle dins la destoxificacion de l'organisme en fixant e reservant per exemple lo plomb (fins a 95 % de la carga corporala totala per l'Òme), que pòt pasmens èsser sulcòp relargat al moment de la menopausa de la femna, o aprèp una fractura en causant una intoxicacion al plomb de l'organisme (saturnisme).
Anatomia - morfologia[modificar | modificar la font]
Tipes[modificar | modificar la font]
I a tres tipes d'òs :
- Los òsses longs an una de lors dimensions fòrça plus granda que las doas autras. An un còrs o diafisi e doas extremitats o epifisis. Diafisi e epifisi son ligadas amb una zòna qu'es lo sèti de la creissença: la metafisi o cartilatge de creissença (o de conjugason). Aquel s’ossifica completament solament a la fin de la creissença. Exemples: femur, tíbia.
- La diafisi: es constituida de teissuts compactes espesses nomenats corticala o cortèx. Es cavada del canal medullar remplit de mesolha ossosa jauna. Es engainada del periòsti qu'es ric en venas noirissièras que participan a l’ossificacion en espessor.
- Las epifisis: se situan a las extremitats: una epifisi distala (caudala) e una proximala (craniala). Son formadas de teissuts espongoses. Son fòrça ricas en mesolha roja. Son cobèrtas de cartilatge articular.
- La metafisi : es la region situada entre la diafisi e l'epifisi.
- Los òsses corts an lors tres dimensions gaireben egalas. Son compausats d’un nuclèu d’òsses espongoses engainat d’una corticala d’òs compacte. Exemples : carps, tars.
- Los òsses plats an una dimension netament pus corta que las doas autras. Son compausats de doas sisas d’òsses compactes, extèrna e intèrna, inclusent una sisa d’òs espongós. Exemples: esternum, costèlas, òs escapular, òsses parietals.
- Los òsses intermediaris : apartenon a ges dels autres tipes d'òs[2].
- Los òsses alongats: la longor domina sus las autras dimensions, mas la talha de l'òs es mendre. Exemple: metacarps (man), metatars (pè).
- Los òsses dardants : possedisson un còrs d'ont partisson espandiments. Exemple: vertèbras
- Los òsses arcats : doas formas: simpla corbadura (exemple: costèla) o forma de fèrs de caval (exemple: mandibula)
- Los òsses papirusasèus : finas sisas ossosa. Exemple: palatin.
- Los òsses pneumatics : pertusats de cavitats, nomenadas sinus. Exemple: crani uman.
- Los òsses sesamoïdes : pichons òsses annexats amb de ligaments : Exemple: alapeda (noseta).
Qualques òsses an d'escreissenças pichonas que se nomenan apofisis o procèssus.
Configuracion extèrna[3][modificar | modificar la font]
Se pòt veire a la superfícia dels òsses de relèus :
- De salidas:
- articularas: las tèstas ossosas, presentant a lor superfícia lo cartilatge articular;
- non articularas: espandiment de diferent tipes : procèssus, tuberositats, tuberculs, crèstas, espinas (exemple de las espinas sus las vertèbras).
- De clòts:
- articulars: los cotiles en fàcia de salidas articularas ;
- non articularas: que lo tipes : selhon, gorguièra, fòssa.
- De traucs :
- De 1èr ordre: pel passatge de las artèrias noirissièras.
- De 2nd ordre : pel passatge de pichonas venas.
- De 3en ordre : pel passatge dels nèrvis.
Interaccions[modificar | modificar la font]
Las zònas de contacte entre dos òsses se nomenan las articulacions. Aquelas pòdon èsser fixas o mai o mens mobilas.
Los òsses son tanben ligats los uns als autres amb de de ligaments interossoses. Aqueles son de bendas de teissut conjontiu, a l'encòp soplas e resistentas.
Los ligaments son diferents dels tendons, que ligan cadun un òs a un muscle de l'ossament.
L'ensemble dels òsses, de las articulacions, dels ligaments interossoses, dels tendons e dels muscles de l'ossament forma l'aparelh locomotor.
Istologia[modificar | modificar la font]
Lista dels òsses de l'esqueleta uman[modificar | modificar la font]
Malautiás ossosas[modificar | modificar la font]
Origina traumatica[modificar | modificar la font]
La majoritat dels damatges ossoses son d'origina traumatica; un tust fisic coma una casuda, accident de veitura... meton en tension l'òs fins a son punt de rompedura: se ditz fractura. Una fractura s'acompanha sovent d'una dolor localizada que segon l'intensitat pòt demandar la misa jos antalgic.
Seguís dins las setmanas e los meses venents una reconstruccion fisiologica de l'òs per estimulacion de l'activitat osteoblastica: lo coissin ossós. Cal metre en contension las articulacions en dessús e en dejós pendent tot lo periòde de cicatrizacion de l'òs. Una fractura complicada o tocant las articulacions demanda una operacion cirurgicala per evitar la formacion d'un coissin dit "viciós" es a dire formant una sortida dolorosa o deformant lo membre.
Origina degenerativa[modificar | modificar la font]
Origina infecciosa[modificar | modificar la font]
Origina genetica[modificar | modificar la font]
Origina tumorala[modificar | modificar la font]
Autras originas[modificar | modificar la font]
{{..}}
Usatges[modificar | modificar la font]
Los òsses animals o umans mòrts aguèron d'usatges variats. Servèron a far de jòias e objèctes utilitaris. De flaütas foguèron escultadas dins de tíbias umanas. Los òsses de mamots e de balenas serviguèron per construire d'abitacions pendent la preïstòria.
L'òs coma material, per son aspècte semblant aquel de l'ivòri, lo remplacèt sovent per bon prètz.
La conservacion e a vegadas l'exposicion d'elements simbolics (crani en particular) d'ossaments d'animals o umans foguèron utilizats per fòrça religions (ossuaris, catacombas..) o usatges guerrièrs o autres.
L'esqueleta uman foguèt tanben conservat per l'aprendissatge de l'anatomia als artistas e mètges o professions paramedicalas. L'estudi dels òsses dels mòrts permet amb una analisi genetica, fisica e bioquimica d'obtenir las informacions a posteriori sus l'individú e son environament, atal se mostrèt que los rics romans de l'antiquitat s'empoisonavan amb lo plomb de lor vaissèla e tudèls. Pus prèp, es un dels domenis de la medecina legala, mas l'arqueològ pòt estudiar los òsses de las momias o dels òmes preïstorics amb d'objectius pròches e de mejans tecnics partejats.
Gestion dels sosproduits animals[modificar | modificar la font]
Tractats dins lo quadre de la gestion dels descais, los òsses eissits de cadavres d'animals foguèron calcinats o trissats per produire de fosfats dicalcics, utilizats per fabricar d'engrais rics en calci, o encara per fabricar de polvera d'osseïna [4]
Lor incorporacion dins las farinas animalas donadas als erbivòrs es a l'origina de la malautiá de la vaca fòla, e benlèu de la malautiá de Creutzfeldt-Jakob, doas malautiás animalas de prions.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr) L. Vezien, Industries des os, des déchets animaux, ders phosphates et du phosphore, Coll. Encyclopédie scientifique, Bibliothèque des industries chimiques, paris, octave Doin et Fils, Éditeurs, 1914, 423p.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ L'aranés nòta la diftongason ues qu'es generalament pas notada e mai foguèsse plan espandida (Roergue, Provença maritima...)
- ↑ Cours Anatomie PCEM1 Besançon
- ↑ pcem1b
- ↑ (fr) Les farines de viandes osseuses (FVO) et les concentrés protéiques carnés (CPC), Escòla Nacionala Veterinària de Lion


text:
Carla Bruni
Carla Bruni Tedeschi (o Carla Bruni-Sarkozy), mai coneguda sos lo nom de Carla Bruni, es un ancian manequin qu'a trionfat coma compositritz e interprèta de cançons. Nascuda lo 23 de decembre de 1967 à Turin (Itàlia), viu en França dempuèi l'atge de 5 ans. Es la sòrre de l'actritz Valeria Bruni Tedeschi. Tanben es l'esposa del President de la Republica Francesa Nicolas Sarkozy. A un filh (n. 2001) amb lo filosòf e escrivan francés Raphaël Enthoven.
Somari
Albums[modificar | modificar la font]
Cançons de l'album Si j'étais elle, amb una musica de Julien Clerc - 2000[modificar | modificar la font]
- Si j’étais elle
- Aussi vivant
- On serait seuls au monde
- Se contenter d'ici-bas
- Silence caresse
Cançons de l'album Quelqu'un m'a dit - 2002[modificar | modificar la font]
- Quelqu'un m'a dit
- Raphaël (per Raphaël Enthoven)
- Tout le monde
- La noyée
- Le toi du moi
- Le ciel dans une chambre
- J'en connais
- Le plus beau du quartier
- Chanson triste
- L'excessive
- L'amour
- La dernière minute
Cançons de l'album Sol en cirque - 2003[modificar | modificar la font]
- Même si je suis top
Cançons de l'album Longtemps amb Louis Bertignac - 2005[modificar | modificar la font]
- Les frôleuses
- Sans toi
Cançons de l'album No Promises - 2007[modificar | modificar la font]
- Those dancing days are gone
- Before the world was made
- Lady weeping at the crossroads
- I felt my life with both my hands
- Promises like piecrust
- Autumn
- If you were coming in the fall
- I went to heaven
- Afternoon
- Ballade at thirty-five
- At last the secret is out
- Naissença a Turin
- Personalitat italiana del sègle XX
- Personalitat italiana del sègle XXI
- Personalitat francesa del sègle XXI
- Cantaira francofòna
- Cantaira italiana
- Cantaira francesa
- Membre dels Enfoirés
- Conjunt d'un president de la Republica francesa
- Naissença en 1967
- Autor-compositor-interprèt
- Manequin italian


text:
Oxid
Un oxid[1] es un compausat de l'oxigèn amb un element mens electronegatiu qu'el, es a dire totes levat lo fluor[alpha 1] e el meteis. Lo tèrme « oxid » designa tanben l'ion oxid O2−.
Un peroxid es un oxid contenent una quantitat mai granda d'oxigèn qu'un oxid normal[2][3]; un sosoxid, un oxid contenent una mens granda quantitat d'oxigèn qu'un oxid normal[4].
Somari
Descripcion[modificar | modificar la font]
De biais general, se definís un oxid coma un compausat quimic constituit d'oxigèn amb un autre element quimic mens electronegatiu qu'el.
Per exemple, lo rovilh es d'oxid de fèrre e lo corindon es d'oxid d'alumini. Gaireben totes los minerals coneguts sus Tèrra son de fach d'oxids e son fòrça espandits dins l'univèrs. Fòrça d'oxids an una granda importança: mai important d'entre eles es l'oxid d'idrogèn H2O, qu'es l'aiga.
Segon lo compausat associat a l'oxigèn e son gra d'oxidacion, l'oxid es molecular (aiga, dioxid de carbòni) o cristallin amb una estructura que va d'una fòrta ionicitat (Na2O, CaO) e de solids miègconductors (FeO).
Los oxids an una estructura, mai sovent, cristallina, pasmens se n'i a d'amòrfes (coma lo veire, forma amòrfa de la silici). Dins los oxids cristallizats, los ligams entre los atòms son parcialament ionics, parcialament covalents e parcialament metallics (subretot pels grases d'oxidacion flacs dels metals de transicion). Per simplificacion, se considèra sovent de ligams purament ionics.
Una proprietat importanta dels oxids es lor comportament amb l'aiga. Fòrça reagisson amb l'aiga per donar d'acids (tant mai fòrts que l'element associat a l'oxigèn es electronegatiu o fortament oxidat lo cas extrèma essent representat per HClO4 mas i a tanben H2SO4) de l'autre costat i a d'oxids basics amb al cap los oxids alcalins, subretot Na2O que reagís amb l'aiga per donnar NaOH: la soda caustica fortament basica (que cal pas confondre amb la soda Na2CO3) e, entre las doas, i a los oxids amfotèrs coma CuO o Al2O3 que segon le contèxte se comportan coma los oxids acids o coma los oxids basics.
En metallurgia, ls oxids (mai sovent de compausats d'acid a basa d'oxigèn coma los carbonats, sulfats e autres) son lo punt de començament de la produccion de metal per reduccion de gaireben totes los metals levat lo sòdi preparat a partir de son clorur.
Gaireben totes los metals forman d'oxids al contacte de l'oxigèn[alpha 2]. A causa de son agressivitat, lo dioxigèn los cobrís d'un prima sisa d'oxid. Aquela capa pòt aver per efièch d'aparar lo metal sosjacent e se parla alara de passivacion, o al contrari presentar una vulnerabilitat coma dins lo cas du fèrre.
Fin finala los oxids fan partit mai sovent de la familha dels compausats de l'oxigèn coma los peroxids, los superoxids e los ozonuras.
Ligam amb la nocion d'oxidacion[modificar | modificar la font]
L'origina de la nocion d'oxidacion se deu a la granda electronegativitat de l'oxigèn (despassada pas que pel fluor) e de sa situacion d'element mai abondant sus l'escòrça terrèstra. Se considèra formalament que dins los compausats de l'oxgèn amb l'element i a un transferiment total d'electrons entre aquel element e l'oxigèn de tal biais qu'aquel aja la carga -2e. Lo nombre d'oxidacion de l'element es alara la carga del cation obtengut per realizar aquela condicion.
Nomenclatura dels oxids[modificar | modificar la font]
Quand existís diferents oxids d'un meteis element E, s'i apond un prefixe au mot oxyd. Aquel prefixe caracteriza lo rapòrt nO/ nE dels nombres d'atòms d'oxigèn e de l'element E :
Exemples[modificar | modificar la font]
Oxids metallics:
- Na2O: oxid de sòdi (sel oxid possible);
- MgO: oxid de magnèsi (sol oxid possible);
- Cr2O3: sesquioxid de cròme (nO/ nCr = 3/2) ;
- CrO3: trioxid de cròme (nO/ nCr = 3).
Oxids nonmetallics:
- Cl2O: monoxid de diclòr o emioxid de clòr (nO/ nCl = 1/2) ;
- B2O3: sesquioxid de bòr (nO/ nB = 3/2);
- P2O3: sesquioxid de fosfòr (nO/ nP = 3/2);
- P2O5: emipentoxid de fosfòr (nO/ nP = 5/2);
- (CH3)3NO: oxid de trimetilamina (sol oxid possible);
- SiO2: dioxid de silici (silici) (nO/ nSi = 2) ;
- SiO: monoxid de silici[5] (nO/ nSi = 1).
Preparacion[modificar | modificar la font]
Dempuèi l'estat natural, es sovent inutil de far reagir quimicament un oxid e un simple tractament fisic servís a isolar l'oxid. Los tractaments quimics servisson mai sovent a separar los metls dins los oxids multiples que d'obtenir l'oxid àdempuèi un compausat, quitament se aquela operacion es sovent realizada amb los sulfurs metallics de fèrre e de coire subretot.
En laboratòri, se pòt far un precipitar l'oxid del metal directament (rarament) o en doas passas l'idroxid o lo carbonat del metal e prene l'oxid per grasilhatge e eliminacion d'aiga o de CO2.
Utilizacions[modificar | modificar la font]
Coma aisina[modificar | modificar la font]
Fòrça oxids an de proprietats interessantas coma:
- semiconductors: oxids de fèrre(II) (FeO)
- supraconductors: oxids mixte de bari de coire e d'yttri (YBa2Cu3O7-δ)
- refractaris: oxid de ceri(IV) (CeO2 ; punt de fusion de 2 400 2 400 °C), alumina (Al2O3), oxid de magnèsi (MgO)
- colorants: dioxid de titani (TiO2), blanc per la pintura, autres oxids de cròme coma pels veire
- catalisors: alumina, zeolitas a base de silici (SiO2), oxids de platina (catalisor d'Adams…)
- materials composits, ceramica, ciments e veires: subretot la silici dins los veires, lo calcari/la calcita (CaCO3) dins los ciments
- centralas nucleara: s'utiliza los combustibles jos forma d'oxids que son mai manejables jos aquela forma (l'urani reagís de biais espontanèu amb l'aire al delà d'una certa temperatura.)
Dins de reaccions quimicas[modificar | modificar la font]
- Preparacion de metals:
- Reaccions en quimia organica:
- Reaccions d’addicion d’organometallicas sus CO2 o de cetonas
- Reaction amb SO3 per produire de sulfonas
- Reaccion d’oxidacion per MnO4−, CrO3
- Desidratacion per P2O5
- Catalisi, sbretot l’alumina e lass zeolitas
- En quimia minerala:
- Amb l’aiga per produire d'oxoacids coma SO3 + H2O → H2SO4
- Produccion de basas fòrtas Na2O
- Agent oxidants/transportaires d’oxigèn: oxyds d’azòt, acid nitric, permanganata, perclorats (veire explosius)
- Agent colorant dels fuòcs artificials (oxids metallics)
- En biologia:
- L’acid fosforica a basa d’oxid de fosfòr ten un un ròtle fòrça important coma element de l'estructura de la molecula d’ADN e dels transportaires d’energia coma l’ADP
- Foguèt constatat que las cellulas tuarias de nòtre sistèma immunitari desliura de monoxid d’azòt per tuar lor victima.
Aspècte environamental[modificar | modificar la font]
A causa de lor poder oxidant, de lor reaccion amb l'aiga o de lor estructura d'unes oxids pòdon pausar de problèmas environamentals, coma:
- Efièch de sèrra: dioxid de carbòni e aiga.
- Pollucion atmosferica nociva: oxids d'azòt, oxids de sofre.
- Pollucion de las aigas (desgalh minièrs acids, contaminacion per de nitrats)
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
Notas[modificar | modificar la font]
- ↑ Los compausats de l'oxigèn e del fluor son nomenats fluorurs d'oxigèn.
- ↑ Tecnicament quitament l'aur pòt formar d'oxids, mas dins de condicions extrèmas, pas "just" al contacte de l'oxigèn atmosferic.
Referencias[modificar | modificar la font]
- ↑ oxyde in Dictionnaire de l'Académie française
- ↑ péroxyde in Dictionnaire de l'Académie française
- ↑ peroxyde in [url=http://www.larousse.fr/dictionnaires/francais/peroxyde/59737%7Cformat=html] Larousse consulté Larousse en linha].
- ↑ oxyde in [url=http://www.larousse.fr/dictionnaires/francais/peroxyde/59737%7Cformat=html] Larousse consulté Larousse en linha].
- ↑ Voir Liste de composés inorganiques S, et par exemple : CNRS Presse


text:
IMATGES
IMATGES DERA ZÒNA
IMATGES DETH REFUGI
IMATGES D'ACTIVITATS
CONTACTE
CENTRAU DE RESÈRVES
+34 973 641 681
REFUGI COLOMÈRS
+34 973 253 008
RESÈRVES
Es resèrves s’an de hèr a trauès dera CENTRAU DE RESÈRVES
Entà hèr resèrves dehòra des dates mercades consultar damb era centrau.
COM ARRIBAR-I
Des de Salardú cuelhem era carretèra que puge pera Val d’Aiguamòg enquiàs Banhs de Tredòs a 8 km. Des deth 15 de junh enquiath 15 de seteme, ei obligat deishar eth coche en parquing de Banhs de Tredòs, e 2 ores a pè enquiathrefugi. Des d’aguest parquing podem utilizar eth servici de taxis, alavetz i a 40 minutes a pè enquiath refugi.


text:
Riu
Un riu (var. arriu) o una sòrga es un corrent natural d'aiga que cor de contunh amb una quantitat d'aiga determinada e que se pòt getar dins la mar, dins un lac o dins un autre riu. La partida finala d'un riu es son desbocament. De còps los rius s'acaban dins de zònas deserticas ont lors aigas se pèrdon per infiltracion e per evaporacion.
- Un riu de talha pichona se pòt sonar tanben riu o pus precisament rivet (var. arrivet). Tanben riusset o rèc. S'es intermitent, es un valat.
- Un riu de talha mejana se pòt sonar ribièra (var. ribiera, ribèira, ribèra/arribèra).
- Un riu de talha granda se pòt sonar fluvi o flume (o tanben flum).


text:
-298
Aquesta pagina concernís l'an -298 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Republica Romana[modificar | modificar la font]
Après la presa de la vila de Nequinum per lei Romans l'annada precedenta (→ 299 av. JC), lei Samnitas decidiguèron de reagir e d'acomençar una tresena guèrra còntra Roma. Lei Romans s'alièron ambé lei Lucanians mai la quasi totalitat dei pòbles de la region anava pauc a pauc se gropar e formar una coalicion a l'entorn dei Samnitas e deis Etrucs. Menats per lei cònsols Lucius Cornelius Scipio Barbatus et Cnaeus Fulvius Maximus Centumalus, lei Romans ganhèron plusors batalhas dins lo corrent de l'annada e capitèron de pilhar lei regions frontalieras dei territòris enemics (→ 297 av. JC).


text:
Istoric
Qui sèm ?
Nascuda en 2003, Ràdio Lenga d'òc es una ràdio associativa occitana bailejada per l'associacion Lenga d'òc-Lenga viva. Es difusada dins lo Narbonés e lo Besierenc siá quicòm coma 150 vilas e vilatges. L'emetor difusa los pragramas de la ràdio dins un ròdol de 40 km a l'entorn de Narbona. Dempuèi l'estudi del 10 carrièra Washington de Narbona, realizam una programacion musicala mai que mai latina mas tanben un fum d'emissions escampilhadas dins tres sessions.
Qualques datas importantas
1èr de genièr de 2000: creacion de l'associacion "Lenga d'òc-Lenga viva".
27 de mai de 2003: publicacion de l'autorizacion d'emission al jornal oficial.
8 d'octobre de 2003: aviada de Ràdio Lenga d'òc a 11h15 (un minidisc d'una durada de 80 mn es creat cada jorn per una difusion en bocla).
21 de decembre de 2003: informatisacion de l'antena amb un logicial d'automatizacion.
26 de mai de 2005: installacion del pilòne emetor sul siti dels Nauts-de-Narbona.
4 de març de 2008: difusion de la ràdio sus internet.
1èr de decembre de 2012: dobertura de l'estudi del 10 carrièra Washington de Narbona.


text:
Vitali Klychkò
Vitali Volodýmyrovych Klychkò, d'escais Dr. Ironfist (en ucraïnian: BiTaлiй BoлoдиMиpoBич Kличko; Belovodsk, Quirguizstan, 19 de julh de 1971) es un boxaire professional e politician ucraïnian. Es l'actual campion mondial dels peses pesants del Conselh Mondial de Bòxa. Obtenguèt aqueste títol l'11 d'octobre de 2008 quand vencèt Samuel Peter. Malgrat que se foguèsse retirat en 2005, tornèt al mond de la bòxa tre genièr de 2007. Lo 31 de decembre de 2004, li foguèt autrejat lo guerdon mai important de son país, lo títol d'Eròi d'Ucraïna.
S'engatgèt en politica per ensajar de luchar contra la corrupcion e es actualament lo menaire del partit politic Aliança Democratica per la Reforma e dempuèi lo 15 de decembre de 2012 es membre del Parlament ucraïnian. Aguèt un ròtle important dins las manifestacions proeuropèas sonadas EuroMaidan. Lo 24 de febrièr de 2014 anoncièt son intencion d'èsser candidat a las eleccions presidencialas ucraïnianas de 2014 mas se retirèt posteriorament per donar son supòrt a Petrò Poroshenko. Ganhèt las eleccions municipalas de Kyiv que se debanèron lo 25 de mai de 2014 fàcia a Lèssia Orobets e venguèt doncas lo novèl cònsol de la capitala ucraïniana.
Son fraire cabdet, Volodymyr Klychkò, es tanben boxaire e es l'actual campion del mond de pes pesant de l'IBF, la WBO, l'IBO e la WBA.


text:
Hortalessa deu Portalet
La hortalessa deu Portalet qu'ei un monument Bearnés situat dens la Vath d'Aspa. Que ho bastida enter 1848 e 1870 entà contrarotlar los moviments de la rota deu còth deu Sompòrt qui mia entà Espanha. Dinc a 1925 que ho ocupat peu 18au Regiment d'Infanteria de Pau. Arron que vadó proprietat d'ua colonia de vacanças dinc a 1939. Durant la Segonda Guèrra Mondiau que ho ocupat peus alemands e que serví de preson enter 1941 e 1943. Après de la guèrra lo Marescau Philippe Pétain qu'i ho presoèr en 1945. Aquesta annada lo Ministèri de la Guèrra que'u deishè e que ho crompat per un particular en 1966. Pendent annadas que comencè a càder. La Comunautat de Comunas de la Vath d'Aspa que'u crompè en 1999 per començar a restauracion. França que'u classè au títou de monument istoric lo 30 de noveme de 2005.


text:
Finlàndia a una economia extrèmament industrializada, basada en grands recorses forestales, nautes nivèls d'inversion de capitals e maximal desvolopament tecnologic. Istoricament lo país es competitiu en lo sector de manufactura - principalament indústrias de fusta, metals, engenhariá, telecomunicacions e electronica.[1] Lo comèrci exterior es tanben important: en los darrièrs ans las exportacions representan mai de 1/3 del produch interior brut del país.[1]
Tradicionalament, Finlàndia es estat un importador net de capital per finançar lo creissement industrial. Dempuèi lo decènni de 1980, la taxa de desvolopament economic de Finlàndia es estat una de las mai nautas dels païses industrializats. E mai se atenh resistir los primièrs ans de la crisi economica sorgida en 2008 finalament en 2013 comença la casuda que s'accentua en principis del 2015.[4]


text: Après l’escrachament de la Comuna de París, lei govèrns de Thiers puei aqueu dich de « l’Òrdre morau », contunhèron la repression. A Marselha la vila demorèt en estat de sèti fins a 1876 e lo generau Espivent ordonèt lei rabalhadas e lei decisas de polícia e mai còntra de gents qu’avián manifestat ren que lo 4 de setembre de 1870 ! Es la Republica qu’èra visada. L’Internacionala, foguèt cochada despietadosament. Mai, après lo còp d’estat de Mac-Mahon, lo 16 de mai de 1877, e leis eleccions dei 14 e 28 d’octòbre de 1877, que donèron mai una majoritat republicana a la Chambra dei Deputats, la Republica èra confortada. La cançon Lo pan maudich, d’Aristobul Baux, es una illustracion dei dificultats qu’aguèron lei familhas dei comunards embarrats o emmandats en Argeriá o en Novèla Caledonia, per viure.


text:
Economia de Kenya
Lo desvolopament economic de Kenya es afectat pels nauts indicis de corrupcion e per la dependéncia de produchs primaris amb basses prèses dins lo mercat internacional. Lo produch interior brut de Kenya queiguec continuament d'un maximal de 6,5% a l'an en lo primièr decenni après l'independéncia cap a mens de 4% a l'an en lo decenni seguent, e après 1,5% l'an durant los ans 1990.
En 1997 lo Fons Monetari Internacional suspendèt l'ajuda dins lo país a causa del fracàs del govèrn en redusir la corrupcion. Durant los ans 1999 e 2000 la situacion foguèt agravada per una secada qu'afectèt durament l'agricultura. Coma consequéncia, lo PIB queiguec 0,2% lo 2000[1]. En 2004 la creissença annala tornèt pujar cap a mai de 5% a l'an.
En decembre de 2002 passèron d'eleccions generalas qu'an finalizat als 24 ans de govèrn de Daniel arap Moi. L'oposicion ganhèt las eleccions amb grandas provocacions a afrontar. Après qualque progrès en lo combat a la corrupcion, lo govèrn de Mwai Kibaki foguèt afectat per d'escandals en 2005 e 2006. En 2006 lo FMI endarrierèt l'ajuda a causa de manca d'accions contra la corrupcion[1].
L'agricultura contunha a dominar l'economia del país, malgrat solament 15% de las tèrras del país aver sufisenta fertilitat e pluviositat pel cultiu, e que solament 7 o 8% de las tèrras pòdon èsser consideradas excellentas. En 2006 gaireben 75% de la populacion vivián de l'agricultura, comparabla a 80% en 1980. Gaireben mitat de la produccion agricòla del país es de subsistencia. Los principals cultius son lo tè, legums, milh e cafè.
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Guèrra Ispanoestatsunidenca
La Guèrra Ispanoestatsunidenca (de còps dicha en Espanha Desastre de 98) se debanèt d'abriu a aost de 1898 entre leis Estats Units d'America e Espanha. S'acabèt per una victòria estatsunidenca rapida qu'aguèt coma consequéncia l'independéncia de Cuba en 1902 e l'annexion per Washington de Puerto Rico, de Guam e dei Filipinas.
Causas[modificar | modificar la font]
Lo conflicte foguèt entraïnada per lei dificultats espanhòlas per reprimir una insureccion independentista de l'illa de Cuba acomençada en 1895 après una aumentacion dei taxas estatsunidencas sus lo sucre cuban. Aquò causèt una desgradacion dau comèrci estatsunidenc ambé Cuba e una faccion se formèt a Washington per sostenir una intervencion militara dins una region estrategica per leis Estats Units[1]. La violéncia de l'armada espanhòla còntra la populacion cubana èra vertadiera (200 000 mòrts entre 1895 e 1898) mai l'insureccion utilizada tanben una tactica de tèrra cremada còntra lei partisans d'Espanha. D'anecdòtas sus lo comportament dei tropas espanhòlas, de còps totalament inventadas, raportadas per de jornalistas (campanha de premsa de Joseph Pulitzer e de William Randolph Hearst) escandalizèron la populacion estatsunidenca[1] [2] [3].
Au començament de l'annada 1898, la tension aumentèt entre lei dos país en causa l'explosion inexplicada[4] dau cuirassat estatsunidenc USS Maine dins lo pòrt de L'Avana lo 15 de febrier e permetèron ai faccions bellicistas d'entraïnar la guèrra. D'efècte, de condicions pus duras (armistici ambé l'insureccion, fin de la repression, independéncia) foguèron mandadas au govèrn espanhòu que refusèt l'independéncia. Lo 21 de març, la flòta estatsunidenca establiguèt donc lo blocus de l'illa entraïnant la declaracion de guèrra d'Espanha lo 24 d'abriu e aquela deis Estats Units lo 25.
Debanament[modificar | modificar la font]
Maugrat una poissança teorica importanta (200 000 soudats a Cuba) e una flòta numericament superiora, Espanha èra en declin dempuei d'annadas e aguèt de dificultats per mobilizar sei fòrças. Au contrari, leis Estatsunidencs avián de fòrças navalas modèrnas e relativament ben preparadas[5]. En revènge, sei tropas terrèstras èran mau equipadas, mau avitalhadas e sensa experiéncia de la guèrra modèrna dempuei la Guèrra de Secession (1861-1865)[2].
Ai Filipinas, una flòta espanhòla foguèt aisament destrucha lo 1èr de mai dins la baia de Manila. Puei, lo 20 de junh, una fòrça terrèstra desbarquèt dirèctament sus l'illa de Cuba onte ganhèt lo 1èr de julhet la batalha de San Juan còntra una pichona tropa espanhòla que resistiguèt amb acarnament. Pasmens, en causa dei problemas d'avitalhament dei dos camps, la dificultat premiera dei doas armadas foguèt la lucha còntra lei malautiás tropicalas. Enfin, lo 13 de julhet, la destruccion dei darrierei fòrças navalas espanhòlas de Cuba a Santiago de Cuba entraïnèt la capitulacion generala de l'illa lo 17.
Sensa sostèn europèu per faciar l'ataca, Espanha acceptèt de signar una patz preliminària lo 12 d'aost e definitiva lo 10 de decembre de 1898. Aviá perdut mai de 80 000 òmes còntra aperaquí 2 900 per leis Estats Units e 10 000 per leis independentistas cubans. La malautiá èra la premiera causa de mortalitat dei soudats amb aperaquí 50 000 tuats dins lei rengs espanhòus e 2 500 dins lei tropas estatsunidencas[6].
Consequéncias[modificar | modificar la font]
La fin de la guèrra foguèt signada au Tractat de París. Espanha deguèt reconóisser l'independéncia de Cuba (ocupada per leis Estats Units fins a 1902) e cedir Guam, Puerto Rico e lei Filipinas en cambi dau pagament d'una indemnitat de 20 milions de dolars. Regardant leis afaires internacionaus, leis Estats Units apareguèron d'ara endavant coma una poissança mondiala majora. Per Espanha, la pèrda de sei colonias asiaticas e americanas marquèt la fin de l'empèri coloniau format au sègle XVI après la descubèrta dau continent american e la decidiguèt de començar una politica d'expansion colonialista sus lo continent african onte s'interessèt au partiment de Marròc ambé França.
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (en) Donald H Dyal, Brian B. Carpenter e Mark A. Thomas, Historical Dictionary of the Spanish American War, Greenwood Press, 1996.
- (en) David F. Trask, The war with Spain in 1898, Univeristy of Nebraska Press, 1996.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 et 1,1 (fr) André Kaspi, Les Anéricains tome 1 - Naissance et essor des Etats-Units 1607-1945, Seuil, 1986, p. 237.
- ↑ 2,0 et 2,1 (fr) André Kaspi, Les Anéricains tome 1 - Naissance et essor des Etats-Units 1607-1945, Seuil, 1986, p. 241.
- ↑ (fr) Ignacio Ramonet, Mensonges d’Etat, dins Le Monde Diplomatique, julhet de 2003.
- ↑ Dins lo corrent dau sègle XX, divèrsei comissions d'enquista concluguèron a una explosion accidentala dau cuirassat estatsunidenc, belèu en causa d'una explosion de municions d'artilhariá.
- ↑ (fr) André Kaspi, Les Anéricains tome 1 - Naissance et essor des Etats-Units 1607-1945, Seuil, 1986, p. 242.
- ↑ (en) Vincent J. Cirillo, Bullets and Bacilli: The Spanish–American War and Military Medicine, Rutgers University Press, 2004.


text:
1905
Aquesta pagina concernís l'an 1905 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
- 9 de decembre : Vòte de la lèi de separacion de l'Estat e de la Glèisa.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Alemanha[modificar | modificar la font]
Dins lo Sud Oèst African, leis Alemands aprofichèron sa victòria de l'an precedent (→ 1904) per construrre sièis camps de concentracion destinats ai Hereros. Inspirats per lei camps britanics de la guèrra dei Boers, permetèron d'exterminar la màger part dau pòble herero. Lo rèsta foguèt tuat per lo desèrt de Kalahari e en 1908, 80% dei Hereros èran mòrts. Lòngtemps oblidat, aqueu chaple es uei considerat coma lo premier genocidi modèrne de l'Istòria.
Mond[modificar | modificar la font]
- 2 de genièr - Guèrra Russojaponesa: rendicion de las tropas de l'Empèri Rus en Japon a Pòrt Arthur.
- 28 de mai : la flòta russa es esquichada per lei Japonés pendent la batalha de Tsuhima.
- 5 de setembre : signatura dau tractat de patz de Portsmouth entre Russia e Japon que marca la victòria japonesa dins la guèrra entre lei dos país.
Arts[modificar | modificar la font]
Arquitectura[modificar | modificar la font]
Acabament dei trabalhs decidits per lo chah Nasser al-Din Shah Qajar (1848-1896) dins lo Sanctuari d'Al-Askari (ò Mosqueta d'Aur). Donèron sa fòrma actuala au bastiment ambé la construccion dau dòme d'aur e de l'encencha blava.
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Energia[modificar | modificar la font]
Invencion dau turboalternator per l'engenhaire soís Charles Carroll Brown (1859-1946) que capitèt de coplar una turbina amb un alternator. Aquò permetèt de trobar dei fònts d'energia capablas de produrre de poissanças largament superioras ai turbinas de vapor existentas e favorizèt l'electrificacion de l'industria.
Fisica[modificar | modificar la font]
A partir de la teoria quantica publicada en 1900, Albert Einstein demostrèt lei naturas ondulatoria e corpuscularia de la lutz. Expliquèt tanben lo desplaçament de la lutz per quantitats definidas que foguèron dichs fotons. Enfin, establiguèt l'invariància de la velocitat de propagacion deis ondas electromagneticas.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 14 de genièr - Takeo Fukuda, primièr ministre de Japon (m. 1995)
- 1èr de febrièr - Emilio Gino Segrè, fisician italian, Prèmi Nobel (m.1989)
- 4 de febrièr - Andrés Rivero Agüero, primièr ministre de Cuba (m. 1996)
- 6 de febrièr - Ayn Rand, filosòf e escrivan rus-american (m. 1982)
- 6 de febrièr - Władysław Gomułka, cap comunista de Polonha (m. 1982)
- 7 de febrièr - Ulf von Euler, bioquimista suedés, Prèmi Nobel (m. 1983)
- 2 de març - Roberto Francisco Chiari Remón, president de Panamà (m. 1981)
- 19 de març - Albert Speer, militar alemand (m. 1981)
- 25 de març - Pote Sarasin, primièr ministre de Tailàndia (m. 2000)
- 21 de març - Joan Coromines, filològ catalan (m.1997)
- 18 d'abril - George H. Hitchings, bioquimista american, Prèmi Nobel (m. 1998)
- 26 d'abril - Raúl Leoni Otero, president de Veneçuèla (m. 1972)
- 26 d'abril Jean Vigo, realizator francés (m. 1934)
- 11 de mai - Augusto Hamann Rademaker Grünewald, membre de la junta militara en 1969 (m. 1985)
- 16 de mai - Henry Fonda, actor american (m. 1982)
- 24 de mai - Mikhaïl Aleksandrovich Sholokhov, escrivan sovietic, Prèmi Nobel (m. 1984)
- 21 de junh - Jean-Paul Sartre, filosòf e escrivan francés, Prèmi Nobel (refusèt) (m. 1980)
- 13 de julhet - Edvin Laine, realizator finés (m. 1989)
- 25 de julhet - Elias Canetti, escrivan bulgar-britanic, Prèmi Nobel (m. 1994)
- 29 de julhet - Dag Hammarskjöld, diplomata suedés e Secretari General de l'ONU, Prèmi Nobel de la Patz (m. 1961)
- 5 d'agost - Wassily Leontief, economista rus, Prèmi Nobel (m. 1999)
- 20 d'agost - Naruse Mikio, realizator japonés (m. 1969)
- 22 d'agost - John Lyng, primièr ministre de Norvègia (m. 1978)
- 24 d'agost - Siaka Stevens, president de Sierra Leone (m. 1988)
- 3 de setembre - Carl David Anderson, fisician american, Prèmi Nobel (m. 1991)
- 18 de setembre - Greta Gustafsson, coneguda jos lo pseudonim de Greta Garbo, actritz suedesa (m. 1990)
- 24 de setembre - Severo Ochoa, bioquimista espanhòl-american, Prèmi Nobel (m. 1993)
- 30 de setembre - Nevill Francis Mott, fisician britanic, Prèmi Nobel (m. 1996)
- 23 d'octobre - Felix Bloch, fisician soís, Prèmi Nobel (m. 1983)
- 7 de novembre - Aurélio de Lira Tavares, militar brasilièr, membre de la junta militara (m. 1998)
- 4 de decembre - Emílio Garrastazu Médici, president de Brasil (m. 1985)
- 11 de decembre - Erskine Hamilton Childers, president d'Irlanda (m. 1974)
- 17 de decembre - Érico Veríssimo, escrivan brasilièr (m. 1975)
- Jigme Wangchuck, rei de Botan (m. 1952)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 5 de febrièr - Antoine Alphonse Chassepot, militar francés (n. 1833)
- 9 de febrièr - Adolph von Menzel, pintor alemand (n. 1815)
- 24 de març - Jules Verne, escrivan francés (n. 1828)
- 25 de mai - Maxime Lisbonne, comandant militar de la Comuna de París (n. 1839)
- 29 de mai - Francisco Silvela y de Le Vielleuze, primièr ministre d'Espanha (n. 1843)
- 21 de junh - Juan Lindolfo Cuestas, president d'Uruguai (n. 1837)
- 15 de julhet - Raimundo Fernández Villaverde, primièr ministre d'Espanha (n. 1848)
- 21 de setembre - Francisco García Calderón Landa, militar e president de Peró (n. 1834)
- 7 d'octobre - Pedro Américo de Figueiredo e Melo, pintor brasilièr (n. 1843)
- Jules Bergeret, membre de la Comuna de París (1871) (n. 1830)
Prèmi Nobel[modificar | modificar la font]
- Prèmi Nobel de Fisica : Philipp Eduard Anton von Lenard
- Prèmi Nobel de Quimia : Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer
- Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina : Robert Koch
- Prèmi Nobel de Literatura : Henryk Sienkiewicz
- Prèmi Nobel de la Patz : Bertha Felicitas Sophie von Suttner


text:
Aqueste projècte a per amira de marcar la contribucion de las lengas e culturas del camin de Sant Jaume al patrimòni bèl europenc comun, e marca son atencion per las lengas e culturas regionalas
o minoritàrias. Dins aquesta amira se promourà e se difusarà lo patrimòni cultural fòra de las frontièras nacionalas e se recercarà lo dialòg entre las divèrsas lengas e culturas dels païses
membres membres aderent al projècte.
Es fòrça importent de rendre compte del ligam istoric entre las lengas e las culturas del camin de Sant Jaume, per far connéisser la diversitat lingüistica d’Euròpa, son origina e las relacions entre las diferentas lengas que mòstran que la pluralitat lingüistica e culturala es una part intrenseca de l’identitat europenca.
Un congrés dedicat a las lengas e a las culturas europencas, mai que mai regionalas e/o minoritàrias, ligadas als camins de Compostèla, serà lo luòc de rescontra d’especialistas dins aqueste domèni. Al congrés se tractarà dels aspèctes intrinsècament europencs en rapòrt a una istòria de las lengas e culturas de diferentas regions d’Euròpa, se soscarà al ròtle dels camins romieus dins la diversitat culturala e lingüistica d’Euròpa coma de las influenças e relacions que las ligan.
21 e 22 d’octobre de 2011, Sant Jaume de Compostèla, Musèu pedagogic de Galiça


text:
Osteoglossiformes
Los peisses osteoglossifòrmes (latin « lengas ossosas ») fòrman un òrdre als caractèrs relativament primitius demèst los actinopterigians.
Lor tube digestiu passa a esquèrra de l'esofag e de l'estomac (per totes los autres peisses passa a drecha).
Una espècia, l'arapaima (Arapaima gigas) es lo mai grand peis d'aiga doça conegut, amb d'especimens coneguts de 4,5 m de long.
La laquaiche (familha dels Hiodontidae) se classifica sovent aicí, mas se pòt tanben plaçar dins un òrdre separat, los Hiodontiformes.
Lista de las familhas[modificar | modificar la font]
- sosòrdre Notopteroidei
- superfamilha Hiodontoidea
- familha Hiodontidae
- superfamilha Notopteroidea
- familha Notopteridae
- superfamilha Hiodontoidea
- sosòrdre Osteoglossoidei
- familha Osteoglossidae
- familha Pantodontidae
- superfamilha Mormyroidea
- familha Gymnarchidae
- familha Mormyridae
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia FishBase : òrdre Osteoglossiformes (en) (+traduction (fr))
- Referéncia ITIS : Osteoglossiformes (fr) (+ version anglesa (en))
- Referéncia Animal Diversity Web : Osteoglossiformes (en)
- Referéncia NCBI : Osteoglossiformes (en)


text:
Montpelhièr
Lo temps qu’èra macat, dejà l’estup qu’entrava ad escurs dens la vila, com ua aramada,envadidora. Que’nse contapassàvam torisyas de tota traca. Que’u sentim a bailinar las nostas pèths dab las soas mans pipautas e umidosas ; a prémer los nostes piets qui se’n vedèn tà aledar. Lo vent marin que s’èra lhevat de d’òra e lèu qu’avè carrejat dab eth crums miaçants sus la ciutat. Que ns’avèn dit que l’auratge dilhèu e petaré anueit.
Cliquez ici pour vous abonner et bénéficier de l'intégralité des contenus de la revue


text:
Acid nucleïc
Un acid nucleïc qu'ei ua macromolecula polimèrica, qu'ei a díser compausada d'unitats de basa (monomèrs) aperadas nucleotids. L'acide nucleïc mei famós qu'ei de segur l'acid desoxiribonucleïc (ADN) on b'ei codificada e transmesa l'informacion genetica de las cellulas (e donc deus organismes compausats de cellulas). Totun, l'ADN n'ei pas lo sol acid nucleïc ; los acids ribonucleïcs qu'existeishen tanben : l'acid ribonucleïc messatgèr (ARNm) qui ei ua copia de l'ADN qui ei lejuda per l'acid ribonucleïc de transferiment (ARNt) qui transpòrta los aminoacids utilizats per la sintèsi de las proteïnas en ligats enter eths dens un organit aperat ribosòma e constituit d'un assemblatge d'acid ribonucleïc ribosomiau (d'ARNr) e de proteïnas. Que vedem que los acids nucleïcs que son a las basa de la vita e qu'an ua possibilitat teorica d'autonomia puish que son a l'origina de la loas pròpia reproduccion, çò qui dar aus bioquistas tot lo leser d'especular suber las originas molecularas de la vita.
Estructura[modificar | modificar la font]
Un acid nucleïc qu'ei compausat de nucleotids. Un nucleotid, eth, que's compausa d'un acid fosforic (H3PO4), d'un glucid de cinc carbònis (pentòsa), sia la ribòsa (per l'ARN, en estant l'encausa de la "R"), sia la desoxiribòsa (com son nom l'indica, qu'ei una ribòsa dab un atòm d'oxigèn en mens, e, de segur, qu'ei l'encausa de la "D").
Acid ribonucleïc (ARN)[modificar | modificar la font]
Los acids ribonucleïcs que son cadenas (polimèrs) simplas de nucleotids (los lor monomèrs). Lo lor glucid pentòsa qu'ei ua ribòsa e que condan quate menas de nucleotids : adenina (abreujat A), timina (T), citosina (C) e uracila (U) ; aqueth darrèr n'ei pas present dens l'ADN qui, enlòc, e utiliza la guanina. Los ARN be son de tres escantilhs :
- Acid ribonucleïc messatgèr (ARNm) : qu'ei ua copia (sintetizada au cap d'un procès aperat transcripcion de l'ADN) deu còde marcat suber l'ADN. L'ARNm qu'ei apuish lejut peus ribosòmas e peus ARNr (l'ARN seguent dens aquesta lista) qui, mercés au còde marcat per l'encadenament deus sons nucleotids, b'ebrocan los diferents aminoacids.
- Acid ribonucleïc de transferiment : qu'ei ua molecula d'ARN plagada capabla, au còp, de reconéisher un codon (un ensemble de tres nucleotids qui codan, mercés au còde genetic, pas sonque per un aminoacid particular de la futura proteïna) de l'ARNm e de reconéisher e carrejar l'aminoacid qui'u corresponeish.
- Acid ribonucleïc ribosomic (ARNr) : qu'ei un ARN qui s'associa dab proteïnas entà formar las sosunitats deus ribosòmas (las usias on la cellula e harga las soas proteïnas en tot ligar los aminoacids au mejan de ligams peptidics)
Acid desoxiribonucleïc (ADN)[modificar | modificar la font]
L'ADN qu'ei la macromolecula qui contien l'informacion genetica (qui ua partida b'ei transcrivuda suber l'ARNm). Aquesta informacion que permet de sintetizar las proteïnas mes tanben de regular la loas sintesi (entà que cada cellula e sintetize pas sonque certas menas de proteïnas, dens ua certa quantitat e/o pas sonque a un moment precís). L'ADN qu'ei hèra mei gran que los ARN (qui non son pas sonque la copia d'ua hèra petita partida de l'ADN), que possedeish desoxiribòsas (en lòc de las ribòsas deus ARN), los sons nucleotids que son los medishs deus deus ARN a despart de la guanina ( qui remplaça l'uracil, absenta de l'ADN) ; fin finala l'ADN qu'ei ua dobla cadena de nucleotids mentre qui l'ARN b'ei pas sonque ua simpla cadena.


text:
Peso (Argentina)
Lo Peso qu'ei la moneda nacionau d'Argentina. Que ho mès en circulacion a partir de 1992 en bèth remplaça l'Austral, ua moneda ligada istoricament a la legislatura deu president Raúl Alfonsín. Alavetz, un Peso que valèva 10 000 austral per'mor de l'inflacion.
La creacion deu Peso que ho au son torn pro ligada dab la politica de la legislatura deu successor d'Alfonsín, Carlos Saúl Menem, marcada per la convertibilitat de 1 Peso dab la valor d'1 Dolar american. Aquesta convertibilitat que ho trencada en 2002 com reaccion contra la crisi economica peu president Eduardo Duhalde.
Lo Peso qu'ei subdividit en centavos.
Las monedas en circulacion que son d'ua valor de 1 centavos, 5, 10, 25 e 50 e de 1 Peso.
Los bilhets que son de 2 Pesos (dab la cara de Bartolomé Mitre), 5 (dab la cara de José de San Martín), 10 (dab la cara de Manuel Belgrano), 20 (dab la cara de Juan Manuel de Rosas), 50 (dab la cara de (Domingo Faustino Sarmiento) e 100 (dab lacara de Julio Argentino Roca).


text:
Luigi Cherubini
Luigi Cherubini (Florença, seteme de 1760 – París, lo 15 de març de 1842) que ho un compositor italian vadut francés d'estil classic. que ho tanben director deu Conservatòri de París.
Que comencè a estudiar la musica dab lo son pair qui èra mèste de clavecin e tot vàder mainatge precòç. Lo grand duc de Toscana que paguè entà la seguida deus sons estudis a Bolonha e Milan. Que compausè opèra, notament dab libretistas com lo famós Metastasio, en Itàlia puish que deishè lo son país. En 1785 que s'anè a Londres puish a parís on e ho presentat a la reina Maria Antoneta d'Àutria. Acerà que compausè lo son opèra Démophon qui conegó un gran succès e que ho nomat director de Teare de Mossur dens las Tulerias.
Durant la Revolucion Francesa Cherubini qu'avó d'estujar lo succès qu'avèva gaudit auprès deu public aristocratic, abans de tornar en gràcia devath lo Purmèr Empèri e tanben durant la Restauracion.
En 1822 que ho nomat director deu Conservatòri de París çò qui'u miè a quauques conflictes dab lo joen Hector Berlioz qui'u pintre com ua persona antipatica dens los sons Memòris. A maugrat d'aquò qu'èra hèra arrespectat (notament per Ludwig van Beethoven) e que ho un amic de Gioacchino Rossini, de Frédéric Chopin e d'Ingres (pintre professionau e musician amator mentre qui Cherubini b'èra l'invèrs).
Qu'ei sepelit dens lo cemitèri deu Père Lachaise.


text:
Briançonet
Briançonet[1] (Briançonnet en francés) es una comuna occitana dau Comtat de Niça, situada dins lo departament dei Aups Maritims e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En l'Antiquitat, Briançonnet se trucava Brigomagus[2]. Es un ancià oppidum de contunh bourg romain #que las pèiras #èsser réutilisées en bastiments mai tardanes, coma ne testifiquen las inscripcions romaines precintades en los murs dels ostals. Lo nom del vilatge installat en la vallée a l'arribada de las Romains n'es pas pas cèrt, mas pòt s'agir dels Velaunii[3].
Dans l’Antiquité, Briançonet s’appelait Brigomagus[2]. C'est un ancien oppidum puis bourg romain dont les pierres furent réutilisées dans des constructions plus tardives, comme en témoignent les inscriptions romaines scellées dans les murs des maisons. Le nom du peuple installé dans la vallée à l’arrivée des Romains n’est pas certain, mais il peut s’agir des Velaunii[3].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Comunas dei Aups Maritims - Sit de Laurenç Revest
- ↑ 2,0 et 2,1 Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
AHP.
- ↑ 3,0 et 3,1 Raymond Boyer e Guy Barruol, mapa 12 « Pòbles e abitats de l'epòca pré-romaine », in Baratier, Duby & Hildesheimer, Atlàs istorica de la Provence, e comentari Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « AHP-c12 » est défini plusieurs fois avec des contenus différents


text:
Espectacle eventualament disponible a la demanda, per de serias de representacions.
Es una istòria sempitèrna e completament contemporanèa, fargada en partir de contes populars. Lo Fantasti, mena de diable de la tradicion occitana, rei de jos la tèrra, cerca bregas a un fabre gaujós e acordeonista.
Lo paure d’el deurà trobar nòu vertats se que non lo Fantasti se l’emportarà per totjorn dins son reialme per i viure una vida de malastre sens fin.
Sa femna capita de lo sortir de l’emmascament e lo Fantasti pèrd. Reclama son revenge jos forma d’una pacha : lo fabre aurà tota la moneda que desirarà, mas al cap de sèt ans, Rapaton lo vendrà quèrre.
La bontat del fabre per un ancian lo sauvarà dos còps de la malparada, e sa musica, que qual l’ausís dança, li farà véncer lo demòni.
Distribucion
- Adaptacion e mesa en scèna : Jean-Louis Blénet
- Comedians : Jean-Louis Blénet, Yves Durand
- Costums : Karine Martinez


text:
De visita entara Val d’Aran, deman a compdar des 18h30
Er alcalde de Bossòst e membre deth Comitè Executiu dera Federacion de Municipis de Catalonha (FMC), Amador Marqués, receberà deman, dijaus, 8 de hereuèr, en Ajuntament, ath president dera FMC e alcalde de Pineda de Mar, Xavier Amor, e ath secretari generau dera entitat municipalista, Juan Ignacio Soto.
Tàs 18h30 ei prevista ua atencion as mieis de comunicacion, e tàs 19h eth president dera FMC s’amassarà damb es alcaldes dera Val d’Aran. Atau madeish, londeman, diuendres, eth president e eth secretari generau dera FMC visitaràn eth Conselh Generau e er Ajuntament de Vielha-Mijaran.


text:
Comence a èster evident qu’en veir que pèrd supòrt sociau, eth Govèrn d’Aran ges ath pas coma pòt, sajant d’evitar eth còp. Un shinhau ara desesperada en tanti ahèrs que se le reviren ara contra. Ei fòrça grèu qu’eth Govèrn, auent es resòrts de podèr, non sigue capable de mercar era agenda tematica. Nerviosi?
Sense projècte politic, eth Govèrn e eth Síndic se mos desinflen. ¿Non auetz era impression qu’er equip governamentau cada còp ei de mès mal umor? Bèn… sei cap s’an sabut jamès ce qu’ei era ironia. Un shinhau d’alegria, òme! E mens sectarisme, qu’èm pògui e que mos auem d’enténer amassa.
Barrera ei incapable d’entenér-se damb arrés que non sigue deth sòn partit, encara que CiU l’a relegat en darrèr lòc dera lista tàs eleccions catalanes (Aran, un país?). Eth Síndic a perdut tota capacitat negociadora non sonque damb eth Govèrn catalan, perqué i son es socialistes, senon damb es pròpris collectius deth país. Ei dificil dialogar tumant coma es oelhes amorres…
Òc, manque bon ròlho… Ua abraçada!, govèrn.
Like this:
Like Cargament...