text:
Club Atlético River Plate
Lo Club Atlético River Plate (tanben aperat mei simplament River Plate o River) qu'ei ua equipa de fotbòl de Buenos Aires mei que centenària puish que ho fondada lo 25 de mai de 1901 dens lo quartièr de La Boca a Buenos Aires. Après lo son petit estadi que ho desplaçat dens lo quartièr de Palermo abans la bastida deu son Estadi Monumentau dens lo quartièr de Belgrano situat a la termièra deu quartièr de Núñez dab lo quau ei sovent associat.
Qu'ei l'equipa de fotbòl qui's ganhè la mei grana quantitat de campionats d'Argentina durant lo sègle XX au punt d'estar designada "campion deu sègle" (vadut "campion deu milèni dens las bocas deus sons suportaris) peu gran jornau esportiu argentin El Gráfico[1].
La soa rivalitat dab lo Club Atlético Boca Juniors qu'ei lo principau conflicte esportiu deu fotbòl argentin e las partidas que son alavetz designadas com Superclassics ; las rescontras dab los autes 5 Grans deu fotbòl argentin que son consideradas con classics.
River Plate qu'ei lo club qui a ganhat lo màger nombre de campionats de l'AFA (purmèra division de fotbòl en Argentina) : 33. Qu'a ganhadas duas Copas Libertadores (campionat d'America deu sud), ua Copa Intercontinentau.
Somari
- 1 Simbèus e chafres
- 2 Istòria
- 2.1 Fondacion
- 2.2 Tempora amator (1901 - 1930)
- 2.3 Tempora professionau (1931 - 1939)
- 2.4 La Maquina (1941 - 1946) e las annadas 1940
- 2.5 Las annadas 1950 e lo tricampionat
- 2.6 Las 18 annadas de vacas magras
- 2.7 Lo retorn deus campionats a partir de 1975 e l'annada 1983
- 2.8 Las glòrias de las annadas 1984 - 1999
- 2.9 2000 : las annadas infamas
- 3 Evolucion deu malhòt [46]
- 4 Jogadors istorics
- 5 Entrenaires
- 6 Presidents deu club
- 7 Equipament e esponsòrs
- 8 Ligams extèrnes
- 9 Bibliografia
- 10 Nòtas
Simbèus e chafres[modificar | modificar la font]
Lo nom River Plate que ven d'ua mau traduccion deu castelhan Rio de la Plata (« arriu de l'argent » en occitan) a l'anglés. Rio de la Plata que se tradusiré normalament Silver River en anglés. River Plate que significa en realitat Arriu Sièta.
Lo purmèr simbèu qu'ei de segur la Benda Arroia ; las bendas originaus que hon panadas dens un bròs estancat ua serada de carnavau puish emplegada entà ondrar las camisas blancas deu modèste club [2]
Lo club qu'ei chafrat "Lo Milionari" (El Millonario en castelhan - e los sons suportaris que son donc chafrats los "milionaris" - millonarios en castelhan-) despuish qui despenè granas somas de dinèrs entà har l'aquesida d'un deus son gran jogadors Bernabé Ferreyra. A despart de "milionaris", los suportaris de River Plate que son tanben aperats las "garias" en referéncia a ua partida dab lo Club Atlético Peñarol qui River ganhava 2 - 0 abans de pérder 4 - 2. L'epitèt Garia, a l'origina un escarni, que ho après revindicat com bèstia totemica au punt que's pòt véder suportaires deguisats en garia a l'escadença de quauqua partida (deu medish biais, los suportaires deu rivau Boca que revindican sovent l'epitat insultant de bosteros - literaument "merdós' - com ua marca de popularitat deu club). L'estadi de River qu'ei atau afectuosament aperat lo "Poralhèr" (el Gallinero). L'epitèt de Garia que permet d'emplegar l'imatge de poner un ueu quan e's marca un gòl, l'ueu estant de segur lo balon.
Las colors deu club que son, despuish la soa fondacion blanc dab ua benda arroia (e los club qu'ei donc tanben designat com la "Benda arroia" - Banda roja en castelhan - ) representats sus la banèra e l'escut deu club. La benda arroia qu'ei tanben presenta sus la camiseta deu club a maugrat qui lo jogadors de River Plate be pòrtin tanben ua camiseta arroia e negra quan jogan en çò d'eth dab ua equipa de medishas colors. A còps tanben, lo culb que joga dab ua camiseta vrioleta
Lo son estadi qu'ei l'Estadi Monumentau Antonio Vespucio Liberti (generaument designat com lo Monumentau - en castelha : el Monumental), on e's joguè la finau de la copa deu monde de 1978 e l'estadi lo mei gran d'argentina.
L'imne de River Plate qu'ei titolat River Plate tu grato nombre e que's canta suber la musica de la marcha militara anglosaxona It's a Long Way to Tipperary. Las paraulas que hon compausadas en 1918 per Arturo Antelo.
River Plate, / tu grato nombre / clamaremos con honor, / siempre como un solo hombre / nos tendrás a tu alrededor... / River Plate, / tu grato nombre, / derrotado o vencedor, / mientras viva tu bandera / la izaremos con honor.
Lo famós cantaire Ignacio Copani que compausè ua marcha emplegada peu club e peus sons suportaires titolada E más grande.
Istòria[modificar | modificar la font]
Fondacion[modificar | modificar la font]
River Plate que ho fondat lo 25 de mai de 1901 dens lo quartièr portuari de La Boca e bèth amassar duas associacion (a l'origina rivaus[3]) : Las Rosales (nom d'un vaishèth sepelit au hons de la mar) e Santa Rosa (deu nom de la santa deu dia de la fondacion deu club)[4]. Lo son purmèr president qu'èra Leopoldo Bard (gessit de Santa Rosa [5] qui èra tanben un jogador deu club.
Lo nom que ho hèra discutit (dab perposicions alternativas com Juventud Boquense e Forward) l'idea de River Plate (traduccion en anglés deu nom de l'Arriu de la Plata) que ho suggerida uas caishas deus pòrt qui ostentavan aquesta marca. La causida finala qu'èra enter River Plate e Forward ; en purmèr que's votè e River Plate que ganhè. Decevuts, los partisans de Forward que decidèn de jogar lo nom dab ua aprtida de fotbòl. que ganhèn mes, totun, los partisans de River Plate (Leopoldo Bard enter eths) qu'argumentèn e qu'impausèn la loa causida[6].
La data oficiau de fondacion (e data aniversari entau club e entaus suportaires) qu'ei lo 25 de mai de 1901. D'autas recèrcas sugereishen l'annada de 1904[7]. A despart de la dificultat de crubar la memòria d'aqueth hèits, que cau brembà's que tot aquò e's passè dens un mitan completament amator e ocasionau on las causas b'èran pas autan formaus com ac vadoren mei tard.
Tempora amator (1901 - 1930)[modificar | modificar la font]
Lo purmèr unifòrme de l'equipa qu'èra simplament blanc. Segon las versions, ua nueit de carnaval, un grop de mainatges qu'aurè panadas benda arroias de seda qui penevan d'un bròs [8]; l'auta version qu'ei qu'un bròs de carnavau ocupat per mantuns membres de River que's seré aperat "Los abitants de l'in.hern" e que seré estat ondrat de bendas arroia, après emplegadas entà ondrar las camisas deu jogadors[9].
River que comencè dab un modèste terrenh de jòc de La Boca dens un lòc aperat Dársena Sur ; que'u se mudè (per'mor d'estar expulsat peu Ministèri de l'Agricultura) dens la vila de Sarandí en 1906 abans de tornar a La Boca en 1907 de l'aute costat de la Dársena Sur au ras de la carboneria Wilson. Sarandí que ho testimòni d'ua anecdòta famosa deu club : que calèva en ehèit poder justificar auprès de l'Argentine Football Associatio d'ua installacion dotada de dochas ; quan aquesta e mandè N Williams entà inspectar l'estadi, que podó en ehèit constatar que l'aiga arrajava quan aubriva lo robinet ; mes en vertat qu'èra per'mor au senhau conviengut, un membre de River esconut be's vueitava un herrat d'aiga [10]!
En 1905 River que comançè en 3au division de la Argentine Footbal Association (qui vadore l'AFA. Que jogava alavetz en tresau liga dens la seccion A (dab Gimnasia y Esgrima La Plata). L'annada seguenta que passè en 2nda on demorè tres annadas. En 1907 River qu'avólo parat d'entrar en prumèra division mes, fin finala, que perdó devant Nacional (equipa deu quartièr de Floresta on jogavan los emplegats de la botiga Gath y Chaves) 1 - 0 [11]. L'annada seguenta, 1908, que pujè fin fianala en purmèra division en se bèth qualificar dab ua victòria (2-1) contra lo Racing Club ; la partida que ho annullada per'mor lo public gaujós qu'avèva invadit lo terrenh de jòc après lo segond gòl ; la partida qu'èra hèra important puish que l'enjòc e l'interèst qu'èran exactament los medish entà Racing ; que ho tornada jogar dab un 7-0 per River qui'u mandè definitivament e dinc au dia de uei en purmèra division ; aquesta data marcanta que ho lo 27 de deceme de 1908[12].
La purmèra annada au som deu fotbòl argentin d'alavetz que ho marcada per un conflicte dab l'equipa màger (hèra mei rica) aperada Alumni e qui avó ua attituda mespresanta en tot jogar dens l'estadòt de River (qu'arrefusèn d'utilizar lo vestiari de l'estadi de River). Alumni, equipa hèra poderosa, que ganhè lo campionat mes River, eth que la vençó en çò son e bèth vàder vicecampion tan per tan pujat en purmèra division. L'equipa alavetz que comptava dab un nom occitan enter los sons jogador : Raúl Capdevielle[13][14].
1909, la purmèra sason de River dab l'elita deu fotbòl argentin que s'acabè atau dab un títol de vicecampion e ua victòria hèra encoratjanta suber l'equipa campiona. L'annada de 1910 que ho malurosament deceventa (River que ho enter los darrèrs deu classament), atau com 1911 (que pujè dinc a la meitat deu classament) e 1912 (aqueth còp darrèr)[15].
En 1913 ua tempesta qu'avalir sancerament lo terrenh de jòc. Que'u caló tornar bastir. Puish la miaça d'expulsion que vadó seriosa. Un grop de membres de River que'u volèn alavetz abambar entà crubar au mens la moneda de l'assegurança. L'ensag non s'i escadó pas totun per'mor deu vent. Fin finala que s'averè que ho ua escadença per'mor la polícia b'èra pas estada pagada e lo terrenh èra pas assegurat [16] !
1914 que ho l'annada deu purmèr Superclassic dab ua victòria de River. Per aquesta tempsada, lo campionat argentin que's jogava dab dus grops d'equipas e ua finala qui oposava lo ganhant de sengles grops. River e Racing, a egaliatat dens lo lor grop qu'avón de se despartajar dab ua partida remportada per Racing qui fin finala e vadore campion[17]. River, eth, que ganhè la Copa Competencia.
La medisha annada River que ho expulsat deu pòrt per decision administrativa e que loguè l'estadi deu Club Atlético Ferrocarril Oeste ; en 1915 qu'inaugurè lo son navèth estadi carrèra Caboto. Segon Bertolotto, aqueth retorn, precedent un futur abandon definitiu de La Boca be seré a l'origina de la rivalitat dab Boca Juniors ; los dus clubs de La Boca que pelejavan entà saber qui celebrarè la soa victòria dens lo quartièr[18].
River que ho 3au en 1915 e 1916, puish 2nd en 1917 e 1918 abans d'estar coroat campion en 1920[19].
Lo defensor Arturo Chiappe qu'avó lo parat de jogar durant l'ascencion en purmèra division en 1908 e tanben durant aqueth purmèra campanha victoriosa de 1920.
River que ho segond en 1921 e 1923 [20].
Suu plan administratiu, lo club qu'obtiengó l'estatut de "personalitat juridica" e, 1922 e, en 1923, l'estadi que's mudè ua abans darrèra vegada e bèth abandonar definitivament La Boca entà bastir un estadi a la crotzada de las aviengudas Tagle e Alvear au nòrt Buenos Aires qui ho inaugurat per ua partida dab lo club uruguaian Peñarol. Lo president, alavetz, qu'èra José Bacigaluppi.
River que ho 5au en 1924, 19au en 1925, 12au en 1926, 11au en 1927, 7au en 1928, 2au en 1929 (en bèth pérder contre lo campion Gimnasia y Esgrima La Plata) e 3au en 1930.
Tempora professionau (1931 - 1939)[modificar | modificar la font]
La tempsada de l'amatorisme que's clavè en Argentida dens un contèxte deus tienuts ; los jogadors "amators" qu'èran remunerats a l'esconuda, 36 clubs que s'afrontavan en purmèra division e lo campionat que s'acabava sovent l'annada seguenta. Au cap d'ua grèva, en 1931 lo jogadors qu'obtiengón l'estatut de professionanaus[21].
Per River aquesta era nava que ho inaugurada dab ua partida contre Atlanta e ua victòria 1-0 dab un gòl de Vicente Locaso[22]. River qu'avèva alavetz començat a tornar crubar la camisa de la Benda Arroia de quan en quan. Malurosament entà River (4au aquesta sason), Boca que'u venço 0-3 e que's ganhè lo campionat[23].
L'entrada dens l'era professionau que ho marcada per las impresionantas (per l'epòca) crompas de Carlos Peucelle en (10 000 pesos en 1931) puish de Bernabé Ferreyra (35 000 pesos en 1932, qui valè au club lo chafre de '"Milionari")[24]. La crompa que ho ua escaduda : River que ganhè lo son purmèr campionat professionau en 1932 (e tanben la Copa Competencia) ; en mei d'aquò Ferreyra qu'èra un fenomèn nacionau qui marquè l'imatge deu club e qui tornè las soas partidas en eveniments. La Benda Arroia que ho definitivament e sistemanticament adoptada a partir de 1932.
River (4au deu campionat) qu'obtiengó ua victòria agradiva contre Boca en 1933 qui'u he péder lo campionat au prohèit de San Lorenzo. La gai que s'estanquè l'annada seguenta qui vedó River tostemps 4au e Boca campion après aver vençuts lo Milionaris. Que ho haut o baish la medisha causa l'annada seguenta dab un River 5au, vençut 0-1 per un Boca enqüèra campion[25].
L'annada de 1936 lo campionat qu'èra estat divisat (per rasons economicas) en duas competicions aperadas respectivament Copa de Honor e Copa Campeonato[26]. San Lorenzo que ganhè la purmèra e River la segonda. Ua partida enter ambs ganhants que devèva causir lo campion, qui ho River. Entà ondrar aquesta gai, Boca que ho vençut 3-2.
L'annada seguenta (1937) que's tornè au format tradicionau de campionat simple ; River que l'emportè tanben. Que ho lo son purmèr títol de bicampion[27].
Lo 25 de mai de 1938 River qu'inaugurè l'Estadi Monumentau, ua vegada mei, dab Peñarol e ua victòria de 3 a 1[28].
En 1938 e 1939 River que ho duas vegadas segond darrèr Independiente[29].
La Maquina (1941 - 1946) e las annadas 1940[modificar | modificar la font]
la decada que comencè mau dab ua purmèra meitat de 1940 catastrofica entà River, partit entà estar darrèr ; un espectaclós viraplèc de victòrias que'u mandè en 3au posicion en bèth anonciar lendemans urós entaus milionaris.
La annadas 1940 que demorèn legendàrias dens l'istòria deu club dab ua ataca aperada la Maquina (el castelhan La Máquina) e compausada : Juan Carlos Muñoz, José Manuel Moreno, Adolfo Pedernera, Ángel Labruna e Félix Loustau - version franchimanda deu patronim occitan Lostau - (a maugrat qui non joguè pas tostemps tots amassas). Dab era, River que ho coroat campion en 1941 e 1942. En1943 que ho segond darrèr Boca per un punt[30]. Que ho la medisha causa en 1944 mes aqueth còp dab 2 punt de diferéncia[31]. A l'origina, la Maquina que comencè a foncionar shens Loustau (qui era en reserva) e, a la soa plaça, Aristóbulo Luis Dambrosi, qui, segon lo son pròpi testimoniatge, e recomandè de deishar jogar Loustau[32], çò qui ho lo cas a partir de 1942.
River que ho campion en 1945 e 3au 1946[33]. 1945 que ho tanben l'annada qui vedó ad arribar dus jogadors deus màgers : lo portèr Amadeo Raúl Carrizo e lo gran jogador d'origina bearnesa Alfredo di Stéfano-Laulhèr, considerat com un deus màgers deu sègle XX. L'equipa de 1945 que ho chafrada Los caballeros de la angustia ("los chivalièrs de l'angoisha").
Lo retorn de Moreno en 1946 (qui s'èran absentat ua estona) en bèth reviscolar la Maquina natra qeu ho l'escadénça d'ua holia dens ua estadi de Ferrocarril Oeste qui ho invadit per'mor d'estar tròp petit entau public qui èra arrecotit !
En 1947 que tornè estar campion dab ua accion destacada deu portèr Amadeo Carrizo e sustot dab la rapiditat de l'atacant Alfredo di Stéfano-Laulhèr. En 1948 que ho segond darrèr Independiente.
En 1949 la Tragedia de Superga que costè la vita aus jogadors de l'equipa de Turin ; los jogadors que portèn alavetz lo malhòt d'aquesta equipa en solidaritat e que vietgèn en Euròpa entà jogar ua partida au prohèit de las veudas e deus orfanins. Que hon arrecebuts peu Papa. Desempuish aquesta hèita lo malhòt de Turin qu'ei utilizat de quan e quan com tresau malhòt. Au medish temps e contra tot espèr l'equipa de reserva demorada en Argentina que vençó Racing[34]. 1949 que marquè l'istòria deu fotbòl argentin dab un conflicte abambat enter l'AFA e lo sindic de jogadors Futbolistas Argentinos Agremiados. Au cap d'ua grèva de las duras, mantuns jogadors que deishèn lo país e aquò que ho lo cas en çò de River (mei que mei dab Moreno e Di Stéfano-Laulhèr)[35]
Las annadas 1950 e lo tricampionat[modificar | modificar la font]
Los Milionaris que comencèn la decada de las annadas 1950 (1951-1952) dab ua virada en Euròpa inclusent Anglatèrra (dab ua victòria suber Manchester), Espanha, Italia, Soïssa, França e Portugal.
1950 que ho l'annada qui l'uruguaian Walter Gómez e he la soa entrada per un prètz hèra eslhevat. L'equipa que demorè totun fin finala en 4au posicion. L'annada seguenta, dab l'arribada de Santiago Vernazza que pujè d'ua grada a la 3au posicion.
En 1952 River que he ua auta virada, aqueth còp per l'America Latina : Eqüator, Colómbia e Veneçuela.
Que vadó campion en 1952 e 1953 dab l'ataca de la "Maquinòta" (la Maquinita en castelhan), aqueste còp compausada de : Santiago Vernazza, Eliseo Prado, Walter Gómez, e tostemps Labruna e Loustau, amassas dab lo portèr Carrizo.
1954 n'autregè pas sonque la 3au posicion a River.
Dab l'arribada d'Enrique Omar Sívori River que ganhè lo son purmèr tricampionat en apielant tres títols succecius durant las annadas 1955 (títol conquestat suber Boca dehens lo son estadi La Bombonera), 1956 e 1957.
La venta de Sívori per 10 000 000 pesos a la Juventus de Milan que permetó de barrar lo "Hèr de Chivau" (la Herradura), nom alavèth dat au Monumentau per'mor de la manca d'ua porcion de las tribunas[36].
A partir de 1958 ua tempora de dobte (començada per ua mauescaduda au cors de la Copa deus Monde de 1958 en Suécia on los jogadors de River èran lo pialar de la Seleccion Nacionau) e de vacas magras que comencè a har patir River per ua pausa longa[37].
Las 18 annadas de vacas magras[modificar | modificar la font]
Enter 1958 e 1975 River non ganhè pas nat campionat e los sons suportaires qu'avón justament de suportar las trufadas deus autes suportaires.
River (atau com lo son rivau) qu'entrè dens l'era deu fotbòl espectacle e que recrutè massivament jogadors extrangèrs. A maugrat d'aquò los campionats passavan shens estar ganhats[38]. En 1962 ua consolacion arribè dab ua victòria d'aunor contre los prestigió club brasilian de Pelé : lo Santos, dens lo Monumentau[39].
En 1968 ua de la tragedias màgers de l'istòria deu fotbòl argentin que truquè River e Boca quan ua tumada deu public aucí 72 personas per asfixia a sortida de l'estadi dab la pòrta 12 accidentaument barrada a la fin d'un Superclassic.
A partir de 1970 lo brasilian Waldir Pereira (chafrat Didí) qu'entrainé River. A maugrat de non pas remportar eth tanpauc nat campionat, que desvolopè suu long tèrme l'interest entau joens, e, enter aquestes, lo futur idòl Norberto Alonso[40]. Didí se'n anè en 1972. La crisi que pejorava.
Lo retorn deus campionats a partir de 1975 e l'annada 1983[modificar | modificar la font]
En 1975 Ángel Labruna que tornè, aqueth còp com entrenador e, amassa dab ua equipa qui comptore grans noms de l'istòria de River (Daniel Passarella, Ubaldo Fillol e Norberto Alonso) que tornè estar campion mantuns còps (ua purmèra vegada a l'escadença deu Torneo Metropolitano, puish, tostemps en 1975, dab lo Torneo Nacional). L'arribada de labruna que s'acompanhè tanben d'un gran recrutament de jogadors[41].
En 1976 River que perdó en finau de la Copa Libertadores au prohèit deu club brasilian Cruzeiros[42]. que ho campion deu Torneo Metropolitano de 1977. Aquesta annada Norbeto Alonso, tornat de França, que he la soa entrada en çò de River.
Durant la Copa deu Monde de fotbòl de 1978 River que contribuí dab Ubaldo Fillol, Leopoldo Luque, Daniel Passarella, Oscar Ortiz e Norberto Alonso. Aquesta annada que ho virada mei que mei de cap a la Copa Libertadores (un objectiu d'aquestas annadas) çò qui aflaquí l'equipa dens los campionats nacionaus[43].
River que ho bicampion en 1979 (que ganhè lo Torneo Nacional e tanben lo Metropolitano)[44]. Dab lo purmèr títol de campion de 1980 River que vadó tricampion per segonda vegada dens la soa istòria[45].
En 1981 Alfredo di Stéfano-Laulhèr que tornè au son torn com entrenador en River e que ho campion e bèth har entrar Mario Alberto Kempes, Julio Olarticoechea e lo Tolo Américo Gallego. Alavetz, que caleva poder har rampèu a Diego Armando Maradona en çò de Boca.
1982 que ho ua annada mauaisida e en 1983 River que cabussè quasi en segonda division, sauvat sonque per cambis de reglamentacion en çò de l'AFA.
Aquesta annada que seré estada la péger dens l'istòria deu club (de hèit qu'ac ho suu moment) se non hosse pas estada tanben l'annada de l'arribada deu Princi : l'uruguaian Enzo Francescoli qui marcore tan positivament l'istòria deu club.
Las glòrias de las annadas 1984 - 1999[modificar | modificar la font]
A partir 1984, lo Bambino Héctor Veira que ho entrenador. La medisha annada lo portèr Nery Pumpido qu'entrè dens l'equipa. Un cambiament de reglamentacion deus campionats nacionaus que he qu'ua competicion e's trobè enter duas annadas (1985/86) dab ua victòria de River.
A despart de Nery Pumpido, lo son remplaçant autan plan en çò de River com dehens la Seleccion Nacionau, Sergio Goycochea que ho jogador determinant durant la Copa deu Monde de fotbòl de Mexic de 1989. Lo milionari Pumpido, Oscar Ruggeri e Héctor Enrique que participèn a la Copa deu Monde ganhada per Argentina au Mexic.
1986 que ho tanben l'annada de la purmèra Copa Libertadores de River e de la Copa Intercontinentau.
River que ganhè 1989/90, Apertura 1991, Apertura 1993, Apertura 1994, Apertura 1996, Clausura 1997, Apertura 1997, Apertura 1999.
A l'escadença deu cambiament de sègle, El Gráfico qu'autregè a River lo títol de "Campion deu sègle" (títol contestat per d'autas equipas, e sustot, plan segur Boca Juniors - qui revindica ua superioritat autoqualificada de "paternitat" suber River - e tanben d'Independiente qui ei chafrat lo "Rei de Copas"). Los suportaris de River qu'extrapolèn en "Capion deu Millenni".
2000 : las annadas infamas[modificar | modificar la font]
A la seguida de las annadas gloriosas precedentas, River que celebrè los sons 100 ans en 2001 dab ua grana marcha trionfau dens Buenos Aires.
River qu'a coneguts hauts e baish au cors de las soas competicions (de tot biais dab un palmarés mendre que la decenia precedenta). Lo punt mei conflictiu totun qu'ei lo balanç deu president José María Aguilar qui - a maugrat d'un heish de ventas de jogadors en partida responsablas de la mermada de qualitat deu jòc de l'equipa milionària - deisha lo club aflaquit peus deutes (qui son totun mendres que los deutes deu rivau Boca).
Evolucion deu malhòt [46][modificar | modificar la font]
Jogadors istorics[modificar | modificar la font]
Entrenaires[modificar | modificar la font]
Presidents deu club[modificar | modificar la font]
Equipament e esponsòrs[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Imnes :
- Imne originau River Plate tu grato nombre sus youtube.com [2]
- Marcha compausada e interpretada peu cantaire Ignacio Copani e regularament emplegada peu club sus youtube.com : [3]
- Web oficial, Sólo Fútbol -español/English-
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Bertolotto, Miguel Ángel. River. Buenos Aires : Océanos Temas, 2000.
- Estévez, Diego Ariel. Lodise, Sergio Alberto. 105, Historia de un siglo rojo y blanco. Buenos Aires : Continente, 2006.
- El Gráfico, Especial N°5. River Plate, historia presente futuro. Buenos Aires : Atlántida, 1963.
- Historia de River. Buenos Aires : R.R Ediciones, 1986.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ El Gráfico, N°4172, dab lo títol de cobèrta : "La estadística consagra a River Campeón del Siglo"
- ↑ Bertolotto (30)
- ↑ Historia de River, paja 2
- ↑ El Gráfico, Especial N° 5, 1963
- ↑ 105, paja 17
- ↑ El Gráfico, Especial N° 5, 1963, paja 4
- ↑ 105, paja 17
- ↑ El Gráfico, Especial N°5, 1963, paja 11.
- ↑ 105, pajas 18/19
- ↑ Historia de River, paje 8
- ↑ 105, paja 22
- ↑ Bertolotto (38)
- ↑ [1] Consultat lo 19/04/10
- ↑ Estévez, Diego Ariel. Lodise, Sergio Alberto. 105, paja 24.
- ↑ 105, pajas 28 a 33
- ↑ Bertolotto, paja 46
- ↑ 105, pajas 36-37.
- ↑ Bertolotto (51)
- ↑ 105, pajas 50 - 51.
- ↑ 105, pajas 54 a 57.
- ↑ Bertolotto, paja 65
- ↑ Bertolotto, paja 65
- ↑ 105, pajas 76-77
- ↑ Bertolotto, paja 67
- ↑ 105, pajas 78 a 81
- ↑ 105, pajas 84-85.
- ↑ Bertolotto, paja 72.
- ↑ Bertolotto, paja 83.
- ↑ 105, pajas 88 a 91.
- ↑ 105, paja 101.
- ↑ 105, paja 103
- ↑ Bertolotto, paja 100.
- ↑ 105, pajas 104 a 107.
- ↑ El Gráfico, Especial N°5, 1963, pajas 112 - 113
- ↑ Bertolotto, paja 112
- ↑ El Gráfico, Especial N°5, 1963, oaja 99.
- ↑ 105, pajas 132-133.
- ↑ Bertolotto, pajas 181-182
- ↑ Bertolotto, paja 182
- ↑ Bertolotto, pajas 188-189
- ↑ 105, paja 187.
- ↑ 105, paja 185.
- ↑ 105, paja 195.
- ↑ 105, pajas 197 a 199
- ↑ 105, paja 203
- ↑ 105, paja 19
Estadi : Lo Monumentau - La Maquina - Superclassic - Jogadors
- Jogadors famós : Carlos Peucelle - Bernabé Ferreyra - Adolfo Pedernera - Félix Loustau - Ángel Labruna - Juan Carlos Muñoz - José Manuel Moreno - Ubaldo Fillol - Norberto Alonso - Sergio Goycochea - Enzo Francescoli


c: text/html

text:
Sant Ròc
Sant Ròc (nascut a Montpelhièr cap a 1295 - mòrt en 1327) es un dels sants occitans mai coneguts internacionalament. Ròc que foguèt confessor a Montpelhièr, venguèt lo patron des cardaires. Es onorat lo 16 d'agost.
Ròc nasquèt a Montpelhièr, filh unenc d'un consol de la vila e d'una maire Libèra. Foguèt orfanèl jovenet e fisat a un oncle. Estudièt probable la medecina que, per sonhar un bubon, emplegava una lanceta, instrument qu'emplegavan ja los metges de la vila (Montpelhièr ten dempuèi 1141 sas escòlas de medecina). A sa majoritat, distribuiguèt totes sos bens als paures e partiguèt en pelegrinatge cap a Roma.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Batalha de Lièja (1914)
La batalha de Lièja se debanèt dau 5 au 16 d'aost de 1914 entre leis armadas bèlga e alemanda pendant la Premiera Guèrra Mondiala. Per l'armada alemanda, foguèt la premiera batalha de la guèrra e una victòria marcada per la presa de la vila e de sei fòrts. Pasmens, la resisténcia bèlga sosprenguèt leis Alemands que perdèron una setmana a respèct dau plan de l'ofensiva prevista contra lei Francés.
La garnison menada per lo generau Gérard Leman aguèt largament pus de combatents a respèct de çò que leis Alemands pensavan. D'efèct, 32 000 soudats bèlgas e 252 canons èran dins la vila e sei 12 fòrts còntra una estimacion de 9000. Lo premier assaut contra lei fòrts enviroutant Lièja amb un còrs de quasi 30 000 foguèt donc un escac saunós e de renfòrç foguèron mandats. Ansin, ambé 30 000 òmes suplementaris, leis Alemands poguèron s'infiltrar entre lei fòrts e prendre la vila lo 7 d'aost. Puei, lei fòrts foguèron bombardats per de canons d'importants calibres e lei diferentei garnisons se rendèron pauc a pauc fins au 16 d'aost.


text:
Genetica
La genetica (del grèc genno Yevvώ "far nàisser") es la partida de la biologia que tracha dels gens, de las leis de l'ereditat e de tot çò qu'i es ligat.
Gregòr Mendel es considerat coma lo paire de la genetica (la pus basica, nomenada genetica mendeliana)
Ara s'espandís al domeni del deschiframent del genòma uman (Projècte Genòma Uman). Podèm diferenciar divèrsas classificacions de la genetica en foncion de l'espècia estudiada o del tipe d'estudi: genetica umana, genetica microbiana, genetica moleculara,...
Istòria[modificar | modificar la font]
L'estudi de la transmission deus caractèrs deus genitors aus lors descendents que ho desvolopat per l'òme au medish temps que l'eslhevatge e l'agricultura entà melhorar l'adaptacion de las bèstias e de las plantas entaus lors besonhs.
D'un ponch de vista scientific totun, l'idea que los caractèrs deus èstes vius e hossen conservats, carrejats e transmes dab un supòrt materiau be vadèr pas evidenta abans lo sègle XIX.
En purmèr que caló trencar dens la peleja enter lamarkisme e darwinisme per'mor la purmèra teoria que perpausava la transmission possibla de caractèrs aquesits (dits d'un aute biais, que los eveniment viscuts per un èste vius e podevan marcat la qualitat deus caractèts genetics transmés). Per Darwin totun los èstes vius e transmeten sonque los lors caractèrs genetics dab totun lo pes de la seleccion naturala qui au nivèu d'ua populacion a favoriza tau o tau caractèr genetic transmissible). Fin finala la teoria darwiniana que l'emportè sus las teorias de Lamarck aubrint atau lo camin entà l'estudi de la transmission deus caractèrs genetics transmés peu genitor a lor descendent au mejan d'un supòrt materiau alavetz desconegut.
Lo hrair Gregor Mendel qu'avó l'idèa d'estiar suu pes e dab un protocòl estatistic aquesta transmission demonstrant definitivament qu'èra devuda a un supòrt e que los caractèrs transmés que's podevan mesclar en bèth seguir règlas conegudas coma las leis de Mendel.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (ca) Departament de Genètica de l'Universitat de Barcelona
- (ca) Departament de Genètica i de Microbiologia de l'Universitat Autonòma de Barcelona
- (ca) La genètica a l'abast de tothom
- (en) Basa de donadas liura sus la genetica umana (en anglés)


text:
Rugbi de XV
Lo rugbi de XV (apelat rugby union dins los païses anglòfons) es un espòrt collectiu jogat entre doas esquipas de quinze jogaires que pòdon utilizar las mans per portar un balon oval. Es un dels dos còdes del rugbi amb lo rugbi de XIII.
Aquel espòrt es popular en Occitània, en Austràlia, al Reialme Unit, en Nòva Zelanda, en Irlanda e en Africa del Sud. Als Païses Catalans, al Bascoat e en França, lo rugbi de XV es popular solament dins las regions pròchas d'Occitània, çò es los Pirenèus Orientals (Païses Catalans), lo nòrd del Bascoat e qualques vilas del sud d'Arpitània, en Isèra (França). Tanben i a d'esquipas plan bonas en Romania e Moldàvia, en Argentina, en Itàlia, a las illas Fiji e dins d'autres archipèlas d'Oceania.


text:
Ana Belén
Ana Belén (Madrid, 27 de mai de 1951) z-es'na chantarina e actritz espanhola de cinèma e teatre. Son nom d'ostal z-es María del Pilar Cuesta Acosta. Z-es la femma del cantaire espanhol Víctor Manuel, e z-a dos enfants.
Biografia[modificar | modificar la font]
En 1965, comencet al cinèma en Zampo y yo embe Fernando Rey. Trabalhet embe Pilar Miró, Vicente Aranda, Luis García Berlanga e Fernando Trueba. A ganhat de prèmis dins los festivals de cinèma de San Sebastian e Malaga.
Considerat coma una figura fondamentala de l'espectacle espanhòl e en America del Sud. Z-es una artista comprometa en politica de quèrras e progressista.
Filmografia (selecta)[modificar | modificar la font]
- Tormento (1974)
- El amor del capitán Brando (1974)
- La petición (1976)
- Demonios en el jardín (1982)
- Se infiel y no mires con quien (1986)
- La corte del faraón (1986)
- La pasión turca (1994)
- Libertarias (1996)
- El amor perjudica seriamente la salud ( 1996)


text:
Les Valls d'Aguilar
Les Valls d'Aguilar es una municipalitat de la comarca de l'Aut Urgèl (Catalonha). Compren doas entitats municipalas descentralizadas: la Guàrdia d'Ares e Taús. Lo caplòc es lo vilatge de Noves de Segre. En 1984 se modifiquèt lo nom per inclure l'article dins Valls d'Aguilar.
Situacion[modificar | modificar la font]
La municipalitat de las Valls d'Aguilar se tròba a la comarca de la Aut Urgèl. Limita amb la comarca del Palhars Sobeiran a l'oèst. Al nòrd limita amb la municipalitat alturgellenc de Montferrer i Castellbò, a nòrd-èst e a èst amb Ribera d'Urgellet a sud-èst amb Fígols i Alinyà e l'enclava del Baridà (Ribera d'Urgellet) e al sud amb Cabó.
Demografia[modificar | modificar la font]
Lo primièr cens es de 1975 après la fusion de la Guàrdia d'Ares, Noves de Segre, Taús e Castellàs. Las donadas anterioras son la soma de las ancianas municipalitats.


text:
Etica
L' etica o morala es una branca de la filosofia, e una subbranca de l'axiologia, qu'estúdia la natura de çò que se considèra bon, adaptat o moralament corrècte. L'estudi de l'etica es subdividit en divèrses tèmas; cal citar: la teoria de la valor, la metaetica, la teoria de la conducha e l'etica aplicada. Lo dilèma sus cossí cal agir sorgís per l'existéncia de la libertat de l'èsser uman, a la diferéncia dels animals qu'agisson sonque per instint e en respondent a d'estimulacions.
Disputas sus lo sieu caractèr[modificar | modificar la font]
Lo ròtle e la definicion de l'etica son estats controversiats al long de l'istòria:
- Los filosòfs creson qu'es una mena de sciéncia de la morala, encara que se pòscan pas demostrar los sieus postulats
- Fòrça religions considèran que l'etica es una branca de la teologia, doncas que las nòrmas de conducha son prealablament dictadas per Dieu. La foncion de l'etica seriá d'aplicar aquelas normas a la vida quotidiana e n'extraire de novèlas nòrmas segon las circonstàncias
- Dins las sciéncias socialas, se crei que tota disciplina pòrta parelha la siá etica; per exemple l'economia a una etica determinada per los mejans per aténher los sòs, la siá aplicacion, las relacions laboralas...
- Per darrièr, d'unes son pas d'acòrd per restrénher l'etica als èssers umans, per aquò parlan d'etologia
Istòria brèva[modificar | modificar la font]
L'aparicion de l'etica aguèt luòc a l'encòp que d'autras *hitas? del desvolopament cerebral de l'òme, es ligada a l'autoconsciéncia. La majoritat de las culturas an un mite per explicar aquesta origina.
La filosofia occidentala dempuèi lo començament s'ocupèt de l'etica. Se remarcan, entre autres, los noms de Socrates o Aristòtel. D'autras figuras considerablas al long del temps son Thomas Hobbes, Kant o Arthur Schopenhauer.
A l'ora d'ara l'etica es fòrça ligada al drech, doncas cada pas a un còrpus de leis que determinan çò que se pòt far e çò que se pòt pas far, amb las sancions consequentas. Las leis respondon totjorn a una concepcion determinada del ben e doncas l'istòria del drech e de l'etica son fòrça ligadas. Lo drech, ça que la, partís totjorn de nòrmas concrètas (de leis), mentre que la reflexion teorica pòt concretizar o pas unes precèptes.
Teorias eticas[modificar | modificar la font]
Segon lo centre de reflexion, las teorias eticas se pòdon recampar en tres blòcs:
- Cèrtas teorias eticas cèrcan la fin: èsser urós, èsser bon, aténher la perfeccion, sauvar l'arma. Totas elas donan una seria de nòrmas o passas per aténher la fin desirada. Exemples serián l'utilitarisme o los dètz comandaments del cristianisme.
- D'autras se fixan mai en las vertuts: las qualitats moralament desitjablas o bonas que li cal conrear a l'èsser uman. Platon o explicita pro clarament. Un exemple pas occidental seriá la doctrina de Confuci.
- D'autras teorias se centran en l'accion e lo dever: jutjan s'aquò qu'òm fa es bon o es pas bon segon se s'adapta al que li pertocariá far. Kant es benlèu l'exponent maximal d'aquesta branca.
Totes aquestes sistèmas an de variantas segon se la fònt de la morala es dins lo pròpri subjècte o s'es dictada dempuèi fòra o segon se se parla de nòrmas e jutjaments absoluts o relatius. En mai, s'acostuma a distinguir entre la morala individuala e la collectiva, la que cal adoptar per permetre la convivéncia (es çò que Jean-Jacques Rousseau nomenava "contracte social").


text:
Usain Bolt
Usain St.Leo Bolt (nascut a Sherwood Content, Tilawni Parish, Jamaica, lo 21 d'agost de 1986) es un atlèta jamaican especialista de l'abrivada o esprint, multicampion olimpic e deteneire de mantun recòrd del mond d'atletisme.
Somari
Lo fenomèn[modificar | modificar la font]
Ja revelat tre las categorias de cabdet e junior, deten los recòrds del mond del 100 m en 9 s 58 (en tot batre lo sieu pròpi recòrd dels Jòcs Olimpics d'estiu de Pequin 2008..., en lo far progressar de 11 centens de segonda, performància inausida e inedicha dins una especialitat tan corta coma lo 100 m...) e del 200 m en 19 s 19 (idem lo sieu pròpi recòrd tot parièr...), totas marcas aquelas realizadas a Berlin en agost de 2009, als XIIens Campionats del Mond d'atletisme de l'IAAF o Federacion Internacionala d'Atletisme.
Ja triple campion olimpic a Pequin en 2008 (100, 200, e 4x100), que lai batèt pel primièr còp los recòrds mondials (çai-sus mencionats), deten tanben lo del relai 4 x100 en 37 s 10 , cotria amb los sieus coequipièrs jamaicans Nesta Carter, Michael Frater e Asafa Powell (ex-deteneire aiceste del recòrd mondial del 100 m en 9 s 72...)
Èra atal, e fòrça temps aprèp, lo tresen atlèta de l'istòria dels Jòcs Olimpics d'estiu a èsser triple campion olimpic dels 100, 200 e 4x100 m, aprèp lo legendari e mitic esprintaire nòrd-american Jesse Owens als Jòcs Olimpics d'estiu de Berlin 1936 (qu'aiceste, a de mai, ajustèt lo títol de saut de long a l'espet) e lo sieu compatriòta estatsunian Carl Lewis... idem pel saut de long) als Jòcs Olimpics d'estiu de Los Angeles 1984.
Triple campion del mond tanben a Berlin, en 2009, èra ja estat doble medalhat d'argent als XIens Campionats del Mond d'atletisme d'Osaka a Japon, en 2007, sus 200 m e al relai 4x100.
En 2008, es estat designat Melhor Atlèta de l'annada per l'IAAF, guerdon partejat amb la sautaira de perga russa Yelena Isinbayeva.
Es lo primièr atlèta de tota l'Istòria de l'atletisme fins ara a èsser passat sot las 9 s 70 e 9 s 60 al 100 m.
Es escaisnomat Lightning Bolt, çò es Liuç, Beleg, per encausa de la siá velocitat de segur, mas tanben de las mimicas e del gèst que fa sempre al despart de sas corsas, lo d'un arquièr que manda la siá sageta cap al cèl.
Es rèirerepresentatiu ademai de l'atletisme caribenc, de totas las Antilhas, pesquièr excepcional d'atlètas de nivèl mondial, dins totas las especialitats de velocitat de l'atletisme (100, 200, 400 m, 100 m, 110 m baranhas & 400 m baranhas e relais) mas tot parièr dels concorses de destenda (saut de naut, saut de long, triple saut)...
Los començaments[modificar | modificar la font]
Als 15 ans, en 2002, e encara cabdet, corrissiá ja lo 100 m en 10 s 20.
Ganhèt la medalha d'aur del Campionat del Mond d'atletisme de la joventut de Kingston, cò sieu o quasi, en 2002, sul 200 m (en 20 s 61) e tornèt començar als de Sherbrooke, Quebèc, en 2004.
Lo meteis an, foguèt lo primièr atlèta junior, als Carifta Games o Jòcs Caribs, disputats a las Bermudas, a passar sot la barrièra de las 20 s sul 200 m, amb un temps de 19 s 93, qu'es encara lo recòrd del mond.
Palmarès[modificar | modificar la font]
Als Jòcs Olimpics :
- Pequin 2008:
- AUR , 100 , 200 e 4x100 m
Als Campionats del Mond d'Atletisme :
- Osaka 2007:
- ARGENT, 200 e 4x100 m
- Berlin 2009
- AUR , 100, 200 e 4 X 100 m
- Daegu 2011
- AUR , 200 e 4 X 100 m
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Documents audiovisuals[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
-
- Atletisme
- Istòria de l'atletisme
- Jòcs Olimpics
- Istòria dels Jòcs Olimpics
- Atletisme als Jòcs Olimpics
- Pequin 2008 - Atletisme
- Campionat del Mond d'atletisme
- Campionat del Mond d'atletisme de 2007
- Campionat del Mond d'atletisme de 2009
- Campionat del Mond d'atletisme de la joventut
- Recòrds del mond d'atletisme
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]
- Carta grafica pas indicada
- Atletisme
- Campionat del Mond d'atletisme
- Atlèta jamaican
- Correire de 100 mètres
- Correire de 200 mètres
- Relaiaire (atletisme)
- Campion olimpic jamaican
- Campion olimpic en atletisme
- Detentor d'un recòrd del mond d'atletisme
- Atlèta als Jòcs Olimpics d'estiu de 2004
- Atlèta als Jòcs Olimpics d'estiu de 2008
- Naissença en Jamaica
- Naissença en 1986


text:
Ciceron
Ciceron (en latin Marcus Tullius Cicero), nascut lo 3 de genièr 106 ab. C., a Arpino en Itàlia e mòrt lo 7 de decembre de 43 ab. C. a Formia, es un òme d’Estat roman e un autor latin.
Ciceron es conegut coma un dels esperits pus versadís de la Roma antica. Foguèt aquel que presentèt als Romans las escòlas de la filosofia grèga e desvolopèt un vocabulari filosofic en latin, se distinguissent coma un lingüista, traductor, e filosòf. Un orador remirable e un avocat de primièra, Ciceron pensava probablament que sa carrièra politica èra sa realizacion majora. Uèi, es apreciat dempuèi per son umanisme e sos trabalhs filosofics e politics. Sa correspondéncia abondanta, subretot adreiçada al seu amic Titus Pomponius Atticus, aguèt fòrça influéncia, e foguèt a l'origina de l'art epistolar rafinat dins la cultura Europèa. Cornelius Nepos, lo biograf de Titus Pomponius Atticus al sègle I ab.C., comentèt que las letras de Ciceron contenguèron tant de riquesa e de detalhs "sus las inclinasons dels òmes importants, las flaquesas dels generals, e las revolucions dins lo govèrn"[1] qu'assabentavan son lector subre l'istòria del periòde.
Pendent la segonda mitat bassacada del sègle I ab.C., marcada per las guèrras civilas e per la dictatura de Juli Cesar, Ciceron sostenguèt un retorn al govèrn republican tradicional. Pasmens, sa carrièra coma òme d'Estat foguèt marcada per d'inconsisténcias e una tendéncia a cambiar de posicion en responsa a las mudanças del clima politic. Son indecision se pòt atribuir a sa personalitat sensibla e impressionabla: tenhiá aclinament a reagir d'un biais exagerat quand aviá mudanças politicas e privadas. "Pro que poda aumentar la seuna prosperitat amb mai d'autocontraròtle e la seuna adversitat amb mai d'afirmacion!" escriguèt Caio Asinio Polio, un òme d'Estat e istorian roman son contemporanèu[2][3].
Somari
Vida privada[modificar | modificar la font]
Primièrs ans[modificar | modificar la font]
Ciceron nasquèt e 106 ab.C. a Arpino, una vila sus una colina, a cent quilomètres al sud de Roma. Per aquò, pr'aquò foguèsse un grand mèstre de retorica e composicion latina, Ciceron foguèt pas "Roman" dins lo sens tradicional, e totjorn se sentiguèt envergonhat pendent tota sa vida.
Durant aquel periòde de l'istòria romana, s'òm voliá èsser considerat coma una persona de cultura, èra necessari de parlar grèc e latin. La nauta classa romana atal preferissiá utilizar la lenga grèga dins la correspondéncia privada, sabent que tendèt expressions pus rafinadas e precisas, pus subtil, e en partida per causa de la granda varietat de mots abstraches. Ciceron, coma la majoritat de sos contemporanèus, foguèt educat amb los ensenhaments dels antics filosòfs, poètas e istorians grècs. Los professors pus eminents de l'art oratòri dins la nauta classa tanben foguèron Grècs[4]. Ciceron utilizèt sa coneissença de la lenga grèga per traduire fòrça concèptes teorics de la filosofia grèga en latin, presentant aqueles atal a una granda audiéncia. Foguèt la seuna educacion que lo liguèt amb l'elèit roman tradicional[5].
Lo seu paire foguèt un ric Equites (cavalièr roman) amb bons contactes a Roma. Mas aguèt de problèmas de santat que li permetèron pas de dintrar dins la vida publica; per aquò estudièt fòrça. Se sap pauc sus la seuna maire, Hélvia, foguèt una molhèr coma las autras femnas d'importants ciutadans romans responsabla de l'ostal. Lo seu fraire, Quinto, escriguèt una letra per dire que foguèt una femna d'ostal prudenta[6].
L'escais-nom: Ciceron, en latin, significa « céser ». Los Romans tenguèron costuma causir escais-noms vertadièrs. Plutarc expliquèt que lo nom foguèt originalament donat a un del seu aujòl perque tenguèt uma croseta sus la punta del nas que semblèt un céser. Plutarc diguèt tanben que se prepausèt a Ciceron de cambiar aquel nom pejoratiu quand decidiguèt de dintrar en politica, mas refusèt, disent que el, Ciceron serà pus gloriós que Marc Aurèli Escauro ("amb cavilhas cofladas") e Caius Valerius Catullus ("Canhòt")[7].
Segon Plutarc, Ciceron foguèt un estudiant fòrt talentò, que formacion atraguèt l'atencion de tota Roma[8], aquò li donèt l'oportunitat d'estudiar la lei Romana jos Quinto Mucio Cevola[9]. D'autres estudiants foguèron Servius Sulpicius Rufus (que venguèt avocat, un dels rars que Ciceron considerava èsser superiors a el meteis dins lo domeni legal), e Tito Pomponio Atico. Venguèron amics de Ciceron per la vida, e Pomponio (que pus tard recebèt lo nom d'"Atico" per causa de son amor per la cultura ellenica) venguèt lo principal conselhièr e sosten emocional de Ciceron.
Ciceron volguèt seguir una carrièra al servici public civil passant los Cursus honorum. En 90 ab.C.–88 ab.C., Ciceron serviguèt Gnaeus Pompeius Strabo e Lucius Cornelius Sulla durant la Guèrra Sociala (91–88 a.C.), semblèt aver pas gaire d'interès per la vida militar. Ciceron foguèt, abans tot, un intellectual. Ciceron debutèt sa carrièra d'avocat vèrs 83-81 ab.C.. Son primièr plaid important conegut en 80 a.C., foguèt la defensa de Sexto Roscio, acusat de parricidi[10]. D'acceptar aquel plaid foguèt un acte coratjós: lo parricidi èra considerat coma un crime orrible, e las personas acusadas pe]] e las personas acusadas per Ciceron, foguèron favorits del dictator Sula. La defensa de Ciceron foguèt un acte desfisança indirècte al dictator, e lo seu plaid foguèt fòrt o sufisent per que siá absolgut Roscio.
En 79 ab.C., Ciceron partiguèt en Grècia, Anatolia e Ròdes, benlèu per fugir la colèra de Sula[11]. Ciceron viatgèt a Atenas, ont tornèt encontrar Tito Pomponio Atico, qu'èra vengut ciutadan onorari d'Atenas e presentèt Ciceron a d'Atenencs importants. A Atenas, Ciceron visitèt los luòcs sagrats dels filosòfs. Lo seu major ensenhant en retorica foguèt Apolonio Molon de Ròdes. Ensenhèt a Ciceron una forma d'oratòria pus extensa e mens intensa que vendrà caracterizar l'estil individual de Ciceron.
A la fin dels ans 90 e lo començament dels 80 ab.C., Ciceron se passionèt per la filosofia, çò qu'aguèt una granda importància dins sa vida. Introduguèt la filosofia grèga a çò dels romans e desvolopèt un vocabulari filosofic latin. En 87 ab.C., lo cap de l'Acadèmia fondada per Platon a Atenas tres cents ans abans, arribèt a Roma. Ciceron "inspirat per un extraordinari zèl per la filosofia"[12], s'assetèt entosiasta a sos pès e beguèt la filosofia de Platon, arribant a dire que Platon èra son dieu. Admirava subretot lo seriós moral e politic de Platon, mas tanben respectava son imaginacion. Pr'amor, Ciceron refusèt la teoria de las Idèas d'aquel.
La seuna familha[modificar | modificar la font]
Ciceron se maridèt benlèu amb Teréncia a 27 ans, en 79 ab.C. Segon las costumas de la nauta classa de l'epòca, foguèt un maridatge de convenéncia, mas perdurèt armoniosament aperaquí trenta ans. La familha de Teréncia èra rica, pr'amor aguèsse origina nòbla, aviá de ligams familials amb la plebs, los Terenti Varrones, e correspondent a las ambicions politicas de Ciceron tan sul plan economic coma social. Teréncia aviá una mièja sòrre (o benlèu cosina) nomenada Fabia, que venguèt Verge Vestal, çò que foguèt un grand onor. Teréncia foguèt una femna independenta e (citant Plutarc) "tenguèt mas interès dins la carrièra politica de son espós al punt que daissèt los afars de l'ostal"[13]. Foguèt una femna piosa e benlèu amb pès sus tèrra.
Dins los ans 40 ab.C., las letras de Ciceron a Teréncia venguèron pus cortas e frejas. Se planguèt a sos amics que Teréncia lo aguèt traït, mas expliquèt pas en quin sens. Benlèu lo maridatge simplament podèt pas s'arrengar amb la pression del tumulte politic de Roma. Se divorcièron en 45 ab.C. A la fin de 46 ab.C., Ciceron se maridèt amb una jove patriciana, Publilia. Se ditz que Ciceron aviá besonh del sieu argent, especialament puèi tornar pagar la dòt de Teréncia[14]. Aquel maridatge durèt fòrça pauc temps.
Pasmens son maridatge amb Teréncia siá de convenéncia, Ciceron aguèt una granda afeccion per la seuna filha Tulia[15]. Quand s'amalautiguèt subran en febrièr de 45 a.C. e moriguèt, Ciceron demorèt abatut. "Perdèri la unica causa que me ligava a la vida" escriguèt a Ático[16]. Ático lo propausèt de venga lo visitar las primièras setmanas dempuèi aquel eveniment, per que lo consòle. Dins la granda bibliotèca d'Atico, Ciceron legiguèt tot çò que los filosofs grècs avián escrit sobre per vencre la tristesa, "mas la meuna dolor desrota tot consolament"[17]. Juli Cesar, Brutus e Servius Sulpicius Rufus li envièron letras de condolenças[18][19].
Cicero esperava que lo seu filh Marcus Tullius Cicero Minor venguèsse filosòf coma el, mas Marcus volguèt èsser militar. Rejuntèt l'armada de Pompèu em 49 ab.C. e dempuèi la desrota de Pompèu a Farsalia em 48 ab.C., foguèt perdonat per Juli Cesar. Ciceron l'envièt cap a Atenas per estudiar coma un discípol del filosòf peripatetician Cratipus en 48 ab.C., mas lo jove aprofechèt l'abséncia "de l'uèlh vigilant de lo seu paire" per "manjar, beure e èsser astruc"[20].
Òbras[modificar | modificar la font]
Ciceron foguèt declarat un pagan juste per la Glèisa Catolica, e per aquò fòrça de sas òbras foguèron preservadas. Sant Agustin e d'autres faguèron de citacions de "La republica" e "Las Leis", e li devèm que podèm recrear fòrça de sos trabalhs. Ciceron tanben creèt un concèpte abstrach de dreches, se basant sus la lei antica e costuma. Dels libres de Ciceron, sièis sus la retorica demòran, tanben, en partida, uèit libres sus la filosofia. De sos discorses, oitanta uèit foguèron transcriches, mas a pena cinquanta uèit sobrevisquèron.
Carrièra publica[modificar | modificar la font]
Questor[modificar | modificar la font]
Sa primièra carga foguèt aquela de Questor, un trabalh d'administracion publica dins diferents domenis. Ciceron serviguèt coma questor en Sicília Ocidentala en 75 ab.C. e mostrèt una granda onestat e integritat. Amb resultat, los benaüroses Sicilians demandèron a Ciceron que procedisca contra Verres, un governador de Sicília, que pilhèt l'illa. L'acusacion contra Verres foguèt un grand succès juridic per Ciceron. Dempuèi lo procès, Ciceron venguèt a la plaça de Hortensius, avocat de Verres, lo melhor orador de Roma. Son art oratòri foguèt considerat un grand art dins la Roma antica, e una esplech important per espalhar la coneissença e se far conéisser, perque aviá fòrça pauc de mejans de comunicacion regulars dins la nauta.
Ciceron se formèt dins un temps de confusion civil e de guèrra. La victòria de Sula (primièra de fòrça guèrras civilas) donèt luòc a uma enfraestructura constitucionala que sabotèt la libertat, o la valor fondamentala de la Republica Romana. Las reformas de Sula esforcèron la posicion dels Equites, aquò argumentèt lo poder politic d'aquela classa. Ciceron foguèt un eques Italian e un novus homo, mas subretot foguèt un constitucionalista roman. Mas lo optimates jamai lo acceptèron realamente, portèron tort a sos esfòrces per reformar a la Republica al meteis temps que preservèt la constituicion. Foguèt pasmens capable de reüssir lo cursus honorum, ocupant cadun postes exactament a l'atge pus jove possible: Questor en 75 ab.C. (31 ans), Edil en 69 ab.C. (37 ans), e Praetor en 66 ab.C. (40 ans), ont serviguèt coma president del Tribunal de las Reclamacions. Foguèt dempuèi elegit Cònsol a 43 ans.
Ciceron e Pompèu[modificar | modificar la font]
Cònsol[modificar | modificar la font]
Ciceron foguèt elegit Cònsol en 63 ab.C. Son cocònsol aquela annada, Caius Antonius Hibrida, aguèt un ròtle minor. Desjoguèt una conspiracion per tombar la Republica, capitada per Catilina. Lo Senat balhèt a Ciceron lo drech d'utilizar lo Senatus Consultum Ultimum (declaracion de lei marciala), e faguèt per l'ocasion faguèt quatre discors (las famosas Catilinárias), que fin a uèi son exemples de primièra do son estil retoric.
Catilina fugit e daissèt en plaça d'autres conspirators per empurar la revolucion de dedins, al meteis temps que Catilina auriá atacat la vila amb una armada de "descaigut e fanatics onèstes"[21].
Puèi lo Senat decidiguèt lo castig de los conspirators. Coma lo país estava jos la lei marciala, e aviá paur que las opcions normalas (assignacion a domicili o exili), foguèron pas sufisentas per reprovar la menaça contra l'Estat. La majoritat dels Senators volèron la "pena extrèma", mas fòrça foguèron dissuadits per Juli Cesar. Marcus Porcius Cato Uticensis (Caton lo jove) defendèt la pena de mòrt e tot lo Senat d'acòrdi. Ciceron ordenèt que los conspirators foguèsson empreisonats a Tullianum, ont foguèron estranglats. Ciceron el meteis acompanhèt l'ancian cònsol Publius Cornelius Lentulus Sura, un dels conspirators, a Tullianum. Ciceron recebèt lo titre onorific "Pater Patriae" per aver reprimit la conspiracion, mas dempuèi visquèt amb la paur d'èsser jutjat o exiliat per aver condemnat ciutadans Romans a mòrt sens jutjament.
Exili e retorn[modificar | modificar la font]
En 60 ab.C., Juli Cesar convincèt Ciceron per èsser membre del grop format per el meteis, Pompèu e Crassus, çò que pus tard foguèt nomenat lo Primièr Trionvirat. Ciceron refusèt perque suspectava qu'aquò aguèt nogut la Republica[22].
En 58 ab.C., Publius Clodius Pulcher, tribun dels plebèus, introduguèt una lei (Leges Clodiae) que amenacèt d'exili a qual que faguèt executat un ciutadan Roman sens jutjament. Ciceron, qu'executèt membres de la conspiracion de Catilina sens un jutjament, e que atraguèt la colèra de Clódius per avar desjogat son alibí dins un procès, tombèt jos la nòva lei. E foguèt exiliat. Arribèt a Tessalonica, en Grècia, lo 23 de Mai de 58 ab.C[23][24][25]. L'exili lo faguèt caire en depression, coma se pòt veire dins una letra a Aticus que pensava se suicidar[26]. Dempuèi lo nòu Tribun Titus Anius Papianus Milan votèt en favor del retorn de Ciceron. Tornèt en Itàlia lo 5 d'agost de 57 ab.C., a Brundisium[27]. Foguèt acolhit per una multitud e per la seuna querida filha Tulia[28].
Ciceron tornèt integrar la politica, mas perdèt dins una ataca contra una lei de Cesar. La conferéncia en Luca, en 56 ab.C., forcèt Ciceron a cambiar la seuna posicion e a suportar lo Trionvirat. Amb aquò, Ciceron tornèt a sos trabalhs literaris e daissèt la politica pels ans seguents [29].
La Guèrra Civila de Juli Cesar[modificar | modificar la font]
La luta entre Pompèu e Juli Cesar venguèt pus intensa en 50 ab.C. Ciceron causiguèt lo costat de Pompèu. Quand Cesar invasiguèt Itàlia en 49 ab.C., Ciceron fugiguèt de Roma. Cesar temptèt d'atraire la favor de Ciceron, mas aquel sortiguèt d'Itàlia e viatgèt a (Dyrrachium), na Illíria ont Pompèu estava[30]. Ciceron dempuèi viatgèt com las fòrças de Pompèu fins a Farsalia en 48 ab.C.[31]. Perdèt a fe dins la competéncia e intencions del grop de Pompèu. Aprèp la victòria de Cesar a Farsalia, Ciceron tornèt a Roma, mas amb prudéncia. Cesar perdonèt e Ciceron temptèt de mantenir son trabalh politic, esperant que Cesar ressusite la Republica e sas institucions.
Dins una letra a Varrus lo 20 d'abril de 46 ab.C., Ciceron empurèt una estrategia jos la dictatura de Cesar. Pasmens, foguèt completament susprés per l'accion dels Liberatores, qu'assassinèron Cesar en 44 ab.C.. Ciceron foguèt pas dins la conspiracion, mas los conspirators foguèron certan que auriá simpatizat amb eles. Marcus Junius Brutus nomenèt Ciceron e li demandèt que restaure la Republica quand levèt lo punhal ensangnosit aprèp l'assassinat[32]. Dins una letra escrita en febrièr de 43 ab.C. a Trebonium, un dels conspirators, Ciceron, diguèt que desegèt aver èsser convidat a "aquel gloriós branquet de las Ides de Març"[33]! Ciceron venguèt un cap popular pendent lo periòde d'instabilitat aprèp l'assassinat. Aviá pas gaire de respècte per Marc Antòni, que se voliá vengar dels assassins de Cesar. En cambi de l'amnistia dels assassins, Ciceron faguèt que lo Senat que considère pas César coma un tiran.
Oposicion amb Marc Antòni, e mòrt[modificar | modificar la font]
Ciceron e Marc Antòni venguèron dos òmes pus importants de Roma: Ciceron foguèt lo pòrtavotz del Senat, e Marc Antòni lo cònsol, cap de la faccion Cesariana, e executor oficial del testament de Cesar. Los dos òmes jamai foguèron en amistat. Quand Octavian, l'eretièr e filh adoptiu de Cesar, arribèt en Itàlia en abril, Ciceron empurèt un plan contra Marc Antònia. En setembre, Ciceron comencèt a atacar Marc Antònio dins una seria de discors nomenat Filipicas[34].
Ciceron apuièt Decimus Junius Brutus Albinus per èsser governador de la Gàllia Cisalpina e influencièt lo Senat per que declare Marc Antòni coma un enemic de l'Estat. Mas lo plan de Ciceron manquèt. Marco Antòni e Octavianus se reconcilièron e venguèron aliats, amb Lepidus, formant lo Segond Triunvirat dempuèi las batalhas del Forum Gallorum e de Mutina[35].
Ciceron foguèt atacat en justícia viciosament. Se sorprenguèt lo 7 de decembre de 43 ab.C. Abandonant sa vila, Formias dins una litièra anant sus còsta, ont esperava de s'embarcar cap a Macedònia [36], quand los assassins, Herenius (un centurion) e Popilium (un tribun), arribèron[36].
Aprèp que foguèt descobèrt, los darrièrs mots de Ciceron serián estats: "I a pas res que dega èsser mal fat, soldat, mas tempta de me tuar corrèctament." Faguèt la colada la tèsta fòra de la litièra mostrant que voliá pas resistir. Segon Plutarc, Herenius lo matèt primièr, e puèi li copèt la tèsta. Segon los òrdres de Marc Antòni, las mans, qu'escriguèron las Filipicas, foguèron tanben cortadas e nemadas amb la tèsta al Forum Roman[37]
Lèg[modificar | modificar la font]
Ciceron foguèt un escrivan talentós e energic, amb un interès dins una granda varietat de tèmas en acòrdi amb las tradicions filosoficas e ellenisticas. La qualitat e accessibilitat de sus tèxtes favorizèron la grand distribucion e inclusion dins los programes escolars. Son trabalhs es pus influent de la cultura Europèa, e fins a uèi constituisson un còrpus pus importants del material primari per escriure e revisar l'istòria romana.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Saylor, Steven. Sangue romano. Roman istoric sus lo quotidian e lo trabalh de Ciceron, quand èra avogat, al comença de sa carrièra.
- Caldwell, Taylor. Um pilar de ferro. 5.ed., Rio de Janeiro: Record, 2006. ISBN 85-01-01661-6
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Portal de la literatura
-
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Cornelius Nepos, Atticus 16, trans. John Selby Watson
- ↑ Haskell, H.J.:"This was Cicero" (1964) p.296
- ↑ Castren and Pietilä-Castren: "Antiikin käsikirja" /"Handbook of antiquity" (2000) p. 237
- ↑ Rawson, E.:"Cicero, a portrait" (1975) p.8
- ↑ Everitt, A.:"Cicero: The Life and Times of Rome's Greatest Politician" (2001) p.35
- ↑ Rawson, E.: Cicero, a portrait (1975) p.5-6; Cicero, Ad Familiares 16.26.2 (Quintus to Cicero)
- ↑ Plutarco, Cicero 1.3–5
- ↑ Plutarch, Cicero 2.2
- ↑ Plutarco, Cicero 3.2
- ↑ Rawson, E.: "Cicero, a portrait" (1975) p.22
- ↑ Haskell, H.J.: "This was Cicero" (1940) p.83
- ↑ Rawson:"Cicero, a portrait" (1975) p. 18
- ↑ Rawson, E.: "Cicero, a portrait" (1975) p.25
- ↑ Rawson, E.: Cicero p.225
- ↑ Haskell H.J.: This was Cicero, p.95
- ↑ Haskell, H.J.:"This was Cicero" (1964) p.249
- ↑ Cicero, letras a Ático, 12.14. Rawson, E.: Cicero p. 225
- ↑ Rawson, E.:Cicero p. 226
- ↑ Cicero, Samtliga brev/Collected letters
- ↑ Haskell, H.J.: This was Cicero (1964) p.103- 104
- ↑ Cicero, In Catilinam 3.2; Sallust, Bellum Catilinae 40-45; Plutarch, Cicero 18.4
- ↑ Rawson, E.: Cicero, 1984 106
- ↑ Haskell, H.J.: This was Cicero, 1964 200
- ↑ Haskell, H.J.: This was Cicero, 1964 p. 201
- ↑ Plutarch. Cicero 32
- ↑ Haskell, H.J.: "This was Cicero" (1964) p. 201
- ↑ Cicero, Samtliga brev/Collected letters (in a Swedish translation)
- ↑ Haskell. H.J.: This was Cicero, p. 204
- ↑ Grant, M: "Cicero: Selected Works", p67
- ↑ Everitt, Anthony: Cicero pp. 215.
- ↑ Plutarch, Cicero 38.1
- ↑ Cicero, Second Philippic Against Antony
- ↑ Cicero, Ad Familiares 10.28
- ↑ Appian, Civil Wars 4.19
- ↑ Plutarch, Cicero 46.3–5
- ↑ 36,0 36,1 Haskell, H.J.: This was Cicero (1964) p.293
- ↑ Dião Cássio, Roman History 47.8.4


text:
Rabastens
Rabastens[1][2] ( Rabastens en francés) es una comuna lengadociana en País d'Albi, situada dins lo departament de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
- 1 Geografia
- 2 Istòria
- 3 Demografia
- 4 Administracion
- 5 Luòcs e monuments
- 6 Personatges celèbres de Rabastens
- 7 Vejatz tanben
Geografia[modificar | modificar la font]
La comuna es desservida per la Gara de Rabastens-Confolèuç. de las linhas Tolosa - Rodés via Albi, e Tolosa - Capdenac, via Tessonièra
La superfícia de la comuna (6629 ectaras) ne fa una de las pus grandas del departament. En 1834, En 1834, Grasac alara masatge venguèt comuna distinta.
Istòria[modificar | modificar la font]
Las originas anticas[modificar | modificar la font]
Dempuèi l'Antiquitat, las costièras de Rabastens èran pobladas coma ne testimònian los vestigis (a 1 km de la vila) d'una vila galloromana a Las Pèiras. Una primièra campanha d'excavacion, de 1840 per Gustave de Clausade descobriguèt una mosaïca e de tambors de colomnas de marbre esculptadas d'escènas de cabals (expausadas al Musèu de Sant Ramon de Tolosa). Una segonda campanha dins los ans 1970 descobriguèt una fòrça bèla mosaïca expausada dempuèi al Musèu del País Rabastinés.
Los abitants de la vila galloromana se serián refugiats sul caire rocassut constituit pels rius Rotavolp e Tarn al moment de l'arribada dels visigòts e la destruccion de la vila. Lo refugi faguèt pauc a pauc lo primièr castrum, quartièr nomenat uèi lo castèl. Lo castrum permetiá de contrarotlar un ga sus la rota de Tolosa a Lion.
Crosada dels Albigeses[modificar | modificar la font]
Al començament del sègle XII, la ciutat foguèt dirigida par una cosenhoriá. La familha de Rabastens èra aliada amb los Comtes de Tolosa: Ramon de Rabastens èra evesque de Tolosa de 1200 a 1205 e Pèire Ramon èran dins lo conselh de Ramon VI. En 1210 los cosenhors abandonèron lors dreches de justícia al comte de Tolosa qu'aparava los abitants. Lor balhèt libertats e privilègis. Situada prèp de Lauragués, epicentre del catarisme, Rabastens aviá la reputacion d'èsser un "nis d'eretics". La fidelitat de Rabastens pels Comtes de Tolosa, subretot de Pelfòrt de Rabastens, li costarà car. En aplicacion del Tractat de París (1229), la ciutat deguèt destruire los barris. La ciutat venguèt un consulat pendent aquel periòde.
La prosperitat[modificar | modificar la font]
Quand la patz tornèt, Rabastens coneguèt al fin del sègle XIII un periòde astrat mercé al vinhal de Galhac, alara mai espandit del galhaqués. La qualitat del vin de Rabastens èra estimada. Las gabarras, naus de fons plan, descendián Tarn amb de barricas de Rabastens fins a Bordèu. A l'epòca, l'urbanisme se desvelopèt segon lo dessenh de las bastidas. La ciutat de Rabastens s'organiza doncas a l'entorn del Borg Mejan. La glèisa de Nòstra Dòna del Borg foguèt fortificada entre 1230 e 1260 e patronizada pels monges benedictins de Moissac, presents al priorat al sègle XII. Es de nau unica e vasta, rectangulara, de quatre travadas voltadas d'ogivas e tota de bricas segon lo modèl de la Catedrala de Sant Estève de Tolosa. Al sègle XIV, lo prior Bernart La Torre decidèt d'apondre a la nau un còr poligonal. Essent situada sul camins de pelegrinatge del Puèi de Velai cap a Compostèla, la glèisa profeitèt. La vila de Rabastens èra estapa pels pelegrins: l'espital de Sant Jaume e lo patrimòni de la vila ne testimònian.
La Guèrra de Cent Ans[modificar | modificar la font]
Qualques ans aprèp lo començament de la Guèrra de Cent Ans (1337), los pastorèls ataquèron las comunautats josievas. En 1381, de milièrs d'òmes foguèron massacrats dins Rabastens per Gaston Febus, Comte de Fois e Bearn. Es aquela vision qu'auriá provocat las revelacions de Constança de Rabastens. Los degalhs de la Pèsta Negra de 1348 s'ajustèron a los de la guèrra.
La Renaissença[modificar | modificar la font]
En 1450, es la fin de la Guèrra de Cent Ans. La cultura del pastèl faguèt la prosperitat d'Albigés e de Lauragués. Le pastèl èra l'objècte d'un comèrci important en Euròpa. L'indigòt, pus economic, lo remplacèt al sègle XVI. Le pastèl faguèt la riquesa dels negociants albigeses que se faguèron bastir de bèls ostals de familha.
En 1561, pendent la primièra guèrra de religion, los protestants prenguèron Rabastens e tuèron de franciscans. En 1562, los catolics, jol cap de Blasi de Monluc, tornèron contrarotlar la vila aprèp un brèu sètge e de memòria ont foguèron tirats prèp de uèi cent còps de canon contra la punta extrèma de la ciutat -nomenada lo castèl- e qu'èra separada de la vila per un valat prigond e de defensas eficaças. L'assalt es contat en detalh dins los Comentaris de Monluc que foguèt gravament ferit al visatge d'un còp d'arcabusa. Benlèu per venjar lor prestigiós – mas vielhissent – cap que pensavan ferit a mòrt, los soldats de Monluc, un còp mèstres del castèl, getèron pel naut d'una de las torres una partida dels defensors. Las femnas, perque avián participat a la defensa, foguèron passadas per l'espasa. E lo cap dels protestants, Francés Delhèrm, foguèt menat a Tolosa per èsser penjat. La patz d'Amboise (19 març de 1563) acabèt provisòriament lo conflicte. Un Chaple de Sant Bertomieu (24 d'agost de 1572 a París) tanben se faguèt a Rabastens lo 5 d'octòbre[3].
Una epidèmia de pèsta fragilizèt la populacion en 1631. Per isolar la vila, los pestiferats son lotjats dins lo barri de Murèl, o quartièr dels pestiferats.
Pendent de sègles los mercants rics s'aucèron dins la societat. E al sègle XVII e XVIII. Venguèron "avocats e conselhièrs del rei" al Parlament de Tolosa fins a Capitols. Foguèron anoblits. Mantenguèron o bastiguèron d'ostals rics a Rabastens. Al començament del sègle XIX: Rabastens prenguèt son aspècte d'uèi: los valts foguèron aterrats per ne far de passejadas e Liças, un pont suspendut foguèt bastit sus Tarn en 1835 e la faciada de Nòstra Dòna del Borg foguèt acabada amb l'apond d'una segonda torre. Los tèissiers e cordonièrs de l'Edat Mejana balhèron la plaça als ebenistas e fabricants de mòbles. La cava cooperativa creada en 1953 dinamizèt l'economia de Rabastens.
Demografia[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Ostal de vila, ancian priorat. Torreta del sègle XVI.
- Musèu del País Rabastenés dins l'ostal de la familha La Fita de Pèlapòrc de Gordasdel.
- Lo campanar, situat a la sortida de la vila, dins un pargue
- Ostal de la Castanha (actuala escòla liura Puègsegur). Ancian ostal del Comte Loís Pèire de Castanet de Puègsegur.
- Glèisa dels penitents blancs
Glèisas[modificar | modificar la font]
La comuna, perque es espandida, compta fòrça parròquias del Regim Ancian:
-
Camins de Sant Jaume. Naut luòc del patrimòni jaumèire, la glèisa conten de frescas qu'illustran diferents episòdis de la vida, reala o legendària, de Sant Jacme lo Màger
- Nòstra Dòna del castèl
- Sant Pèire dels Penitents blancs
- Sant Amans
- Sant Joan de Puègcabal
- Sant Andrèu de Marèus
- Sant Genest de Lausefan
- Sant Jòrdi de Sant Jèri
- Sant Joan de Blonac
- Sant Martin de Guiddal
- Sant Martin (Sant Estève) de Teissoda
- Sant Martin de Mors
- Sant Massal (annèxe de Raust)
- Sant Miquèl
- Sant Pèire de Raust
- Sant Pèire de Sant Caprés
- Sant Pèire de Vertus
- Sant Robèrt de las Filhas
- Sant Salvi de Bèlmontet (o de la Recòsta)
- Sant Jòrdi de Meserac
- Nòstra Dama de la Recòsta
- Sant Sinforian de Laden
e mai las parròquias de l'actuala comuna de Grasac
Personatges celèbres de Rabastens[modificar | modificar la font]
- Augièr Galhard, escrivan occitan del sègle XVI
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Miquel, Guerres de religion, p 287
- Elie-A. Rossignol, Monographies communales ou Étude statistique, historique et monumentale du département du Tarn. Tome IV, Canton de Rabastens, Toulouse, Delboy, 1864
- Raymond Picou, Aperçus préhistoriques sur Rabastens, sa région et le menhir de Vieux en Albigeois, 1924
- L'Écho de Rabastens, organe des veillées rabastinoises, 1948-
- La toponimia de Rabastens foguèt estudiada per l'abat Negre (Toponymie du canton de Rabastens, 1959).
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Comunautat de comunas
- Rabastens sul site de l'IGN
- Fotografia panoramica de la glèisa de Nòstra Dama del borg a Rabastens


text:
Isla deus Judius
L'Isla deus Judius (var. Illa dels/dei/daus Josieus ; aperada tanben posteriorment Isla deus Templèrs) qu'èra ua isleta situada au ras de la punta Oest de l'Isla de la Ciutat a Paris.
Que devèva lo son sinistre nom a las execucions de judius e, après, de templèrs. Qu'ei lo lòc on Jacques de Molay, lo cap deus templèrs, e ho executat acabant atau dab aqueth òrdi religiós deus Cavaèrs deu Temple.
Au ras d'aquesta isleta e de l'Isla de la ciutats que's trobavan tres autas isletas : l'Isla deu Bueus, l'Isla de la Gourdaine, l'Isla deu Patriarca.
Que hon totas juntadas a l'Isla de la ciutat durant lo regnat deu Noste Enric en bèth formar çò qui ei uei lo Jardin deu Verd-Galant.


text:
Sorel-Moussel
Sorel-Moussel es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure et Loir e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Sorel-Moussel a situat als confins de las regions Centre, Anautita-Normandie e Isla-de-França. Se situa a aperaquí 50 km de Chartres, 80 km de París e Roan. A constituit d'un grand nombre de caserius:
- Los Rousseaux, Beauregard e Los Sorniers #que constituisson Las Nautors
- Los Ostals (Anautitas e Bassas)
- Las Christophes
- Las Vièlhas Ventas
- Los Ostals Nòus
- La Boissière
- La Briquetterie
- Los Repotègues
- Lo Moussel (Sant Roch)
- Sorel
- Lo Pré Ballu
- La Granja Brulée
- Lo Bailly
- Los Duvaux
La commune de Sorel-Moussel est située aux confins des régions Centre, Haute-Normandie et Île-de-France. Elle se situe à environ 50 km de Chartres, 80 km de Paris et Rouen. Elle est constituée d'un grand nombre de hameaux:
- Les Rousseaux, Beauregard et Les Sorniers qui constituent Les Hauteurs
- Les Maries (Hautes et Basses)
- Les Christophes
- Les Vieilles Ventes
- Les Maisons Neuves
- La Boissière
- La Briquetterie
- Les Hues
- Le Moussel (Saint Roch)
- Sorel
- Le Pré Ballu
- La Ferme Brulée
- Le Bailly
- Les Duvaux
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Sus la municipalitat se tròba lo luòc archéologique de Fort-Harrouard, un vilatge agropecuari del Neolític. En lo moment dels registres, del mobilier a #èsser descobèrt, veire fòtos.
La primièra preséncia umana avérée sus la municipalitat de Sorel-Moussel remonta doncas al Neolític.
Lo fief de Sorel i aguèt desligat del domeni reial a Modèl:La s- en benefici d'un senhor del Thymerais. I tornarà après la mòrt l'an 1248 de Texans de Châteauneuf, fils de Hughes III, baron de Châteauneuf-en-Thymerais, e de Aliénor de Dreux.
Sur la commune se trouve le site archéologique de Fort-Harrouard, un village agropastoral du Néolithique. Lors des fouilles, du mobilier a été découvert, voir photos.
La première présence humaine avérée sur la commune de Sorel-Moussel remonte donc au Néolithique.
Le fief de Sorel fut détaché du domaine royal au Modèl:S- au profit d'un seigneur du Thymerais. Il y retournera après la mort en 1248 de Jean de Châteauneuf, fils de Hughes III, baron de Châteauneuf-en-Thymerais, et d'Aliénor de Dreux.


text:
Virasolelh
Lo virasolelh (var. virasoleu) (Helianthus annuus) es una planta erbacèa de la classa dels magnoliopsidas, de la sosclassa de las asteriles e de la familha de las asteraceae, amb una granda inflorescéncia en capitula que vira al cors del jorn per s'orientar en direccion apausada al solelh. Las flors intèrnas de la capitula son pas liguladas.
Es cultivada per la sua grana que se n'obten un òli comestible.
Es una planta originaria d'America del Nòrd, mai que mai de Mexic, Peró e del sud dels Estats Units que foguèt introdusida en Euròpa pendent lo sègle XVI e dempuèi amb sa cultra s'a propagat rapidament.


text:
Steinbach (Haut Ren)
Steinbach en alemannisch ( Steinbach| en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Steinbach Fa partida del costat de Cernay e de la arrondissement de Thann. Steinbach Significa « ruisseau de pèira ». Aquel vilatge A traversat per un ruisseau nomenat Erzenbach, #çò que vòl dire « ruisseau dels minaria ». Ne efièch, existiguèsse de minas situadas près de Steinbach.
Steinbach fait partie du canton de Cernay et de l'arrondissement de Thann. Steinbach signifie « ruisseau de pierre ». Ce village est traversé par un ruisseau nommé Erzenbach, ce qui veut dire « ruisseau des minerais ». En effet, il existe des mines situées près de Steinbach.
Istòria[modificar | modificar la font]
La localizacion i aviá ocupat cap a 1372 per las madamas nòblas de Remiremont. Possedissián de proprietats e de las rendas en aquela comuna. La denominacion de Remersburgerguth #que pòrta encara un costat de tèrra, sembla remontar a aquela epòca. Al Sègle XIII lo endroit a citat en tant que lo tribunal de Burtlingen, en dependent del abbaye de Lucelle. A partir de la fin del Sègle XVI un prieuré a installat. Una aglomeracion se forma a l'entorn d'aquel prieuré, mas los estralls de la guèrra de Trenta ans fan desaparéisser/desaparéisser #çò que demorava del pòble. Birlingen, Pichon pòble, disparait a lo sieu torn, aital coma la siá capèla anciana. Es reconstruite en 1606 e ven un luòc de pelegrinatge ont los abitants dels environs afluent. Jos la Revolucion, la capèla e los darrièrs ostals declaradas an vendut coma bens nacionales. En 1803, un en fabricant de papièr vengut proprietari de la capèla la fa démolir per réutiliser las pèiras.
La localizacion a ocupat uèi per una capèla #que protegissiá una « Vèrge miraculosa » ; aquela a mancat desaparéisser/desaparéisser en 1793 e se tròba d'ara endavant dins la glèisa de Cernay. Per pas la daissar quèir a las mans de vandales, la familha Schnebelen de Cernay se #apoderar de l'estatua e la #amagar en lo foin. Aquela familha #confiar de contunh l'estatua a lo sieu glèisa. Al cors de la Segonda Guèrra mondiala l'estatua a mancat desaparéisser/desaparéisser unas segondas fes. Es un soldat alemand, lo Feldwebel Engstler #que la #salvar.
La creacion de l'actuala Steinbach data de 1869. Per endavant, aquel vilatge fasiá partida de la prévôté de Cernay sus tèrras apertenentas a las comtes de Ferrette. La capèla de Birlingen a dempuèi alavetz #èsser remplaçada per un oratoire, de contunh per un calvaire, de contunh per una nòva bastissa bastit en 1894. A #èsser destruit vint ans mai tard en lo moment dels combats de "detla quòta 425". Lo oratoire es reconstruit a nòu vèrs 1930 e béni en 1932.
Steinbach Es tanben conegut per las siás minas (plomb argentifère), espetadas dempuèi la segonda mitat del Sègle XV.
La municipalitat possedís un vignoble d'unitat|70|ectaras {{}} (en appellation Alsace) #que s'estend sul vessant sud-oèst d'un serral #qu'a eretat del nom militar de "Quòta 425"[1].
L'emplacement était occupé vers 1372 par les dames nobles de Remiremont. Elles possédaient des propriétés et des rentes dans cette commune. La dénomination de Remersburgerguth que porte encore un canton de terre, semble remonter à cette époque. Au Sègle XIII l'endroit est cité en tant que la cour de Burtlingen, dépendante de l'abbaye de Lucelle. À partir de la fin du Sègle XVI un prieuré est installé. Une agglomération se forme autour de ce prieuré, mais les ravages de la guerre de Trente ans font disparaître ce qui restait du village. Birlingen, petit village, disparait à son tour, ainsi que sa chapelle ancienne. Elle est reconstruite en 1606 et devient un lieu de pèlerinage où les habitants des environs affluent. Sous la Révolution, la chapelle et les dernières maisons déclarées sont vendus comme biens nationaux. En 1803, un fabricant de papier devenu propriétaire de la chapelle la fait démolir pour réutiliser les pierres.
L'emplacement est occupé aujourd'hui par une chapelle qui abritait une « Vierge miraculeuse » ; celle-ci a failli disparaître en 1793 et se trouve désormais dans l'église de Cernay. Pour ne pas la laisser tomber aux mains de vandales, la famille Schnebelen de Cernay s'empara de la statue et la cacha dans le foin. Cette famille confia ensuite la statue à son église. Au cours de la Seconde Guerre mondiale la statue a failli disparaître une deuxième fois. C'est un soldat allemand, le Feldwebel Engstler qui la sauva.
La création de l'actuel Steinbach date de 1869. Auparavant, ce village faisait partie de la prévôté de Cernay sur des terres appartenant aux comtes de Ferrette. La chapelle de Birlingen a depuis lors été remplacée par un oratoire, puis par un calvaire, ensuite par un nouvel édifice construit en 1894. Il a été détruit vingt ans plus tard lors des combats de "la cote 425". L'oratoire est reconstruit à nouveau vers 1930 et béni en 1932.
Steinbach est aussi connu pour ses mines (plomb argentifère), exploitées dès la seconde moitié du Sègle XV.
La commune possède un vignoble de 70 hectares (en appellation Alsace) qui s'étend sur le versant sud-ouest d'un coteau qui a hérité du nom militaire de "Cote 425"[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Legir Lo lunfèrn de Steinbach, article aparegut en lo bulletin municipal 2007.
- ↑ Lire L'enfer de Steinbach, article paru dans le bulletin municipal 2007.


text:
Batalha d'Hastings
La Batalha d'Hastings (14 d'octobre de 1066) foguèt la victòria normanda decisiva dins la conquista normanda d'Anglatèrra entre l'armada normanda de Guilhèm lo Conquistaire, e l'armada anglesa menada per Harold Godwinson. La batalha se debanèt a "Senlac Hill", pròche de la vila d'Hastings al sud-èst d'Anglatèrra.
L'armada normanda èra estimada en nombre a 8400 òmes siá 2200 cavalièrs, 4500 fantassins e 1700 arquièrs e balestrièrs. L'estrategia d'En Guilhèm repausava suls arquièrs per alentir l'enemic, seguit d'una avança generala de l'infantariá, puèi d'una carga de la cavalariá. L'armada normanda èra compausada de nòbles, mercenaris, e tropas vengudas de França e del sud d' Itàlia. L'armada anglesa èra compausada de 7500 òmes, mai que mai d'infantariá. Es fòrça probable que totes los sòcis de l'armada venguèron a caval, mas un còp arribats pel prat batalhièr, metèron pè a tèrra per combatre.
La batalha foguèt una victòria normanda decisiva. Harold II foguèt tuat; tradicionalament, se pensa que foguèt tuat per una sageta recebuda dins l'uèlh. Aquesta batalha es considerada per èsser lo moment qu'En Guilhèm prenguèt lo contraròtle d'Anglatèrra.
La famosa tapissariá de Bayeux conta los eveniments abans e durant la batalha. Una abadiá, sonada Battle Abbey (abadiá de la batalha), foguèt puèi bastida pel site del conflicte.


text:
Claye-Souilly
Claye-Souilly es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
L'origina celtique del nom de Claye indica que lo luòc a viscut dempuèi una epòca fòrça alunhada.
Claye I aviá viscut jols primièrs reis francs e jols mérovingiens se @frapper la moneda a Claye. Qualques monedas mérovingiennes an #èsser d'amassadas, #qu'un spécimen adornava la colleccion numismatique del vicomte de Amécourt.
L'origine celtique du nom de Claye indique que le lieu est habité depuis une époque très reculée.
Claye était habité sous les premiers rois francs et sous les mérovingiens on frappait la monnaie à Claye. Des monnaies mérovingiennes ont été trouvées, dont un spécimen agrémentait la collection numismatique du vicomte d'Amécourt.


text:
Eth collectiu Lengua Viua premanĂs entara dimenjada 27 e 28 de junhsèga diuèrses activitats tĂ hestejar era vintau Corsa âAran per sa Lenguaâ,
Eth dissabte 27 i aurĂ jòcs e condes tara mainadera ena plaça deth Conselh ath long deth maitin . Aguestes activitats se desvoloparĂ n segontes era edat des mainatges. Ena vrespada dâaqueth madeish dia, ei previst que sâi represente tanben, ena madeisha plaça, ua òbra de teatre ena lengua pròpria dâAran.
Â
Lengua Viua vos convide ara XIXau. edicion dera Corsa Aran per sa Lengua.
Participa-i e gaudis-ne!!!
Â
Liegetz-ne mès: XIX au. Corsa Aran per sa lengua 29 de junhsèga 2012
Â
Lengua Viua vos convide ara XVIIIau. edicion dera Corsa Aran per sa Lengua.
Participa-i e gaudis-ne!!!
Â
Liegetz-ne mès: XVIII au. Corsa Aran per sa lengua 31 de junhsèga 2011
Eth collectiu Lengua Viua torne a premanir ua naua edicion dera Corsa Aran per sa Lengua, qu'enguan arribe ara sua majoritat d'edat. Aguest ei justament eth motiu, peth quau eth collectiu a tornat a demanar ath grop de musica occitan NADAU, que barre eth hestejament ena plaça eth pròplèu dia 31 de junhsèga quan aurà lòc era vintau edicion dera Corsa.
Â
Liegetz-ne mès: Eth collectiu Lengua Viua torne a premanir ua naua edicion dera Corsa Aran per sa Lengua
JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL
Eth collectiu Lengua Viua premanĂs entara dimenjada 27 e 28 de junhsèga diuèrses activitats tĂ hestejar era vintau Corsa âAran per sa Lenguaâ,
Eth dissabte 27 i aurĂ jòcs e condes tara mainadera ena plaça deth Conselh ath long deth maitin . Aguestes activitats se desvoloparĂ n segontes era edat des mainatges. Ena vrespada dâaqueth madeish dia, ei previst que sâi represente tanben, ena madeisha plaça, ua òbra de teatre ena lengua pròpria dâAran.
AuÊ (27-06-2013) tàs 20:30 ores conferÊncia sus "En temps dera Querimònia" a cargue deth doctor en Istòria medievau Sr. Joan Busqueta, ena sedença deth Conselh Generau d'Aran"
Dia 28 de junh inauguracion dera exposicion "Capèles e santets d'Aran" tàs 19:00 ores ena Glèisa de Sant Joan d'Arties. Tanben i aurà lòc era presentacion dera revista Tèrra Aranesa núm. 12
Â
Â


text:
Fenèstra
En arquitectura e bastison, una fenèstra (var. fenestra, frinèsta, ahrièsta, hièstra) es un alandament dins una paret o un pan penjalut de teulada amb o sens veiratge.
Foncion[modificar | modificar la font]
Una fenèstra assegura mantuna foncion pel local concernit: esclairatge, vista, eventualament aeracion e de còps que i a, comunicacion, evacuacion; tot aquò en respectar la separacion dels luòcs per son isolacion termica e fonica. La fenèstra servissiá autres còps a far dintrar o sortir las merças dels magazins situats a l'estanci o tanben a escampar las bordilhas.


text:
Campings à la une
- Filtrer par :
- Départements
- AudeGardHéraultLozèrePyrénées-Orientales
- Villes
- AbeilhanAdissanAgdeAgelAgonesAigneAigues vivesAlignan du ventAnianeArborasArgelliersAspiranAssasAssignanAumelasAumesAutignacAveneAzillanetBabeau bouldouxBaillarguesBalaruc le vieux Balaruc les bainsBassanBeaufortBeaulieuBedarieuxBelargaBerlouBessanBeziersBoisseronBoissetBoujan sur libronBouziguesBrenasBrignacBrissacBuzignarguesCabrerollesCabrieresCambon et salverguesCampagnanCampagneCamplongCandillarguesCanetCapestangCarlencas et levasCarnon plageCassagnolesCastanet le hautCastelnau de guersCastelnau le lezCastriesCausse de la selleCausses et veyranCaussiniojoulsCauxCazedarnesCazevieilleCazilhacCazouls d'heraultCazouls les beziersCebazanCeilhes et rocozelsCellesCersCessenon sur orbCesserasCeyrasClapiersClaretClermont l'heraultColombieres sur orbColombiersCombaillauxCombesCorneilhanCoulobresCourniouCournonsecCournonterralCreissanCruzyDio et valquieresEspondeilhanFabreguesFaugeresFelines minervoisFerrals les montagnesFerrieres les verreriesFerrieres poussarouFlorensacFontanesFontesFosFouzilhonFozieresFraisse sur agout FrontignanGabianGalarguesGangesGarriguesGigeanGignacGorniesGrabelsGraissessacGuzarguesHerepianJacouJoncelsJonquieresJuvignacLa boissiereLa caunetteLa grande motteLa liviniereLa peyradeLa salvetat sur argoutLa tour sur orbLa vacquerie et st martinLacosteLagamasLamalou les bainsLansarguesLaroqueLattesLaurensLauretLaurouxLavaletteLaveruneLe boscLe bousquet d'orbLe cap d'agdeLe caylarLe cresLe crosLe pougetLe poujol sur orbLe pradalLe puechLe soulieLe triadouLes airesLes matellesLes plansLes rivesLespignanLezignan la cebeLiaussonLieuran cabrieresLieuran les beziersLignan sur orbLodeveLoupianLunasLunelLunel vielMagalasMaraussanMargonMarseillanMarseillan plageMarsillarguesMas de londresMauguioMaureilhanMerifonsMezeMinerveMirevalMons la trivalleMontadyMontagnacMontarnaudMontaudMontbazinMontblancMontelsMontesquieuMontferrier sur lezMontouliersMontoulieuMontpellierMontpeyrouxMoules et baucelsMourezeMudaisonMurlesMurviel les beziersMurviel les montpellierNebianNeffiesNezignan l'evequeNissan lez enseruneNizasNotre dame de londresOctonOlarguesOlmet et villecunOlonzacOupiaPailhesPalavas les flotsPardailhanPaulhanPegairolles de buegesPegairolles de l'escalettPeretPerolsPezenasPezenes les minesPierreruePignanPinetPlaisancePlaissanPoilhesPomerolsPopianPortiragnesPoujolsPoussanPouzollesPouzolsPrades le lezPrades sur vernazobrePremianPuechabonPuilacherPuimissonPuissaliconPuisserguierQuaranteRestinclieresRieussecRiolsRomiguieresRoquebrunRoqueredondeRoquesselsRosisRouetRoujanSaint andre de sangonisSaint bauzille de putoisSaint chinianSaint gervais sur mareSaint martin de londresSaint pons de thomieresSaint thiberySalascSaturarguesSaussanSaussinesSauteyrarguesSauvianSerignanServianSeteSiranSorbsSoubesSoumontSt andre du buegesSt aunesSt bauzille de la sylveSt bauzille de montmelSt bresSt christolSt clement de riviereSt drezerySt etienne d'albagnanSt etienne de gourgasSt etienne estrechouxSt felix de l'herasSt felix de lodezSt gely du fescSt genies de fonteditSt genies de varensalSt genies des mourguesSt georges d'orquesSt guilhem le desertSt guiraudSt hilaire de beauvoirSt jean de buegesSt jean de corniesSt jean de cucullesSt jean de fosSt jean de la blaquiereSt jean de minervoisSt jean de vedasSt julienSt justSt martin de l'arconSt mathieu de treviersSt maurice navacellesSt michelSt nazaire de ladarezSt nazaire de pezanSt pargoireSt paul et valmalleSt pierre de la fageSt pons de mauchiensSt privatSt saturnin de lucianSt seriesSt vincent d'olarguesSt vincent de barbeyrarguSte croix de quintillarguSussarguesTaussac la billiereTeyranThezan les beziersTourbesTressanUsclas d'heraultUsclas du boscVacquieresVailhanVailhauquesValerguesValflaunesValmascleValras plageValrosVelieuxVendarguesVendemianVendresVerarguesVerreries de moussansViasVic la gardioleVieussanVillemagne l'argentiereVilleneuve les beziersVilleneuve les maguelonneVilleneuvetteVillespassansVilletelleVilleveyracViols en lavalViols le fort
- Zones touristiques
- Le canal du midiCôte d'AméthysteLE BASSIN DE THAULE LAC DU SALAGOULes gorges de l'HéraultParc naturel régional du Haut-LanguedocPetite camarguePays Haut Languedoc et VignoblesPays Cœur d'HéraultLe Lac de SalagouGorges de l'HéraultMontpellier Petite CamarguePays de Thau PézenasPays Vallée de l'HéraultPays de Béziers
Filtrer selon les disponibilités :
9 Camping(s) partenaire(s)
Hérault
103 emplacements
De part son emplacement à l'abri du vent méditerranéen. le camping le fondespierre vous accueille à l'ombre de ses oliviers, entre farniente et...
196 emplacements
Au cœur de la petite camargue, entre montpellier, sète et arles, le grau-du-roi et palavas, le camping la petite motte est situé à 600 m de la...
228 emplacements
A seulement 4 km des plages et 6 km du centre de montpellier, capitale du languedoc roussillon, le camping vous offre une variété de paysages...
300 emplacements
Prêt à vous accueillir dans un cadre agréable pour y passer de belles vacances en famille. notre camping airotel "le bon port" se situant à 15 km...
180 emplacements
Camping familial trois étoiles avec piscine, toboggans aquatiques, situé à 15 kms de la méditerranée (10 mn). en juillet/août: bar-restaurant,...
435 emplacements
Le palavas camping offre un accès direct à une plage de 450 m sur un cordon littoral entre étangs protégés et mer méditerranée. de nombreuses...
665 emplacements
En accès direct à la mer, ce camping situé à valras est idéal pour des vacances toniques et familiales. profitez de la piscine et de sa...


text:
1433
Aquesta pagina concernís l'an 1433 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Mòrt dau negus Takla Maryam (1430-1433) que foguèt remplaçat per son nebòt Sarwe Iyasus que reinèt solament de mai a setembre. Foguèt alora remplaçat per son fraire Amda Iyasus (1433-1434) qu'aguèt tanben un rèine brèu. Aquela tiera de rèines brèus dempuei la mòrt de Yeshak Ièr en 1429. Aquò afebliguèt lo país qu'èra tanben atacat per leis estats musulmans d'Africa Orientala.


text:
Auguste Boué de Lapeyrère
Auguste Manuel Hubert Gaston Marie Boué de Lapeyrère (Lo Casterar Leitorés, 18 de genier de 1852 – Pau, 17 de febrier de 1924) foguèt un amirau francés.
Nasquèt dins una familha de marins : son oncle èra lo còntra-amirau Augustin Dupouy que venguèt son tutor après la mòrt de son paire. En 1860, intrèt a l'Escòla navala puei participèt ai campanhas dau Tonkin. Venguèt còntra-amirau en 1902 e comandant de la division de l'ocean Atlantic entre 1904 e 1906. Vice-amirau en 1908, foguèt lo cap de la division de la mar Baltica puei prefèct maritim de Brest. Lo 24 de julhet de 1909, venguèt Ministre de la Marina fins au 1èr de març de 1911. Lancèt la produccion d'unei naviris, en particular la classa Courbet de tipe Dreagnought. En 1914, foguèt lo comandant de la premiera armada navala aligada dins la Mediterranèa. Maugrat de succès notables coma la batalha d'Antivari, l'afaire dau torpilhatge dau cuirassat-crosaire Léon-Gambetta per un sota-marin alemand entraïnèt sa demission. Se retirèt a Pau.
Recebèt la Grand-Crotz de la Legion d'Onor en abril de 1921 e son còrs foguèt transferit ais Invalides en 1931.


text:
Collòqui de Poissy
Lo collòqui de Poissy que ho ua amassada de representants deus cultes catolics e protestants convocats per la regenta de França Caterina de Medici entà ensajar de conciliar los punts de vistas de las duas religions e atau acabar dab las divisions religiosas. La soa mauescaduda qu'establí l'impossiblitat de conciliar las duas religions en França e de tornar amassar los lors hidèus dens ua sola e medisha glèisa.
Théodore de Bèze qui dehenó la teologia protestanta mentre que lo cardinau Carles de Lorena (hrair del duc de Guisa) e pleitejè per la religion catolica.
Que's debanè hens lo priorat reiau de Sant Loís de Poissy enter lo 9 e lo 26 de seteme de 1561 en preséncia deu joen rei Carles IX de França, d'Antòni de Borbon (alavetz lòctenent deu Reiaume de França), de la soa molhèr Joana III de Labrit, regina de Navarra, e deu son hilh: Noste Enric.