text:
Lombèrs (Savés)
Lombèrs[1][2][3] o Lombèç[4] o Lombers[ref. necessària] (Lombez en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, situada dens lo departament de Gers e la region de Mieidia-Pirenèus .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lombèrs es situat en la vallée del Savès sus la Save e sus las ancianes rota nacionala 632 e rota nacionala 626
Las municipalitats vesinas son Cadeillan, Espaon, Garravet, Gaujac, Laymont, Mongausy, Montadet, Montamat, Montégut-Savès, Montpézat, Puylausic, Sant-Lizier-de detlo-Plantat, Sant-Loube, Sant-Soulan, Sauveterre e Sauvimont[5]
A parièra distància de Auch e de Tolosa, Lombèrs beneficia d'una situacion privilegiada.
Lombèrs est située dans la vallée du Savès sur la Save et sur les anciennes route nationale 632 et route nationale 626
Les communes voisines sont Cadeillan, Espaon, Garravet, Gaujac, Laymont, Mongausy, Montadet, Montamat, Montégut-Savès, Montpézat, Puylausic, Saint-Lizier-du-Planté, Saint-Loube, Saint-Soulan, Sauveterre et Sauvimont[6]
À égale distance d’Auch et de Toulouse, Lombèrs bénéficie d’une situation privilégiée.
Lombèrs qu'ei situada dens lo parçan de Savés, hens l'arribèra de Sava e sus las ancianas Rota nacionala 632 e Rota nacionala 626
A medisha distància d’Aush e de Tolosa, Lombèrs que gaudeish d’ua situation privilegiada .
Istòria[modificar | modificar la font]
Lomberium, Lombarium, Lombès De contunh Lombèrs i aviá situat en lo comtat de Comminges.
Una activitat de potier a l'epòca gallo-romaine a existit, la pròva en essent d'objèctes, ceramicas sustot, trobats dins las tèrras.
Lo abbaye La nòstra-Madama de Lombès, fondat l'an 793, i aguèt erigit en banc episcopal, suffragant de Tolosa, per boriscas del Pape Jean XXII donadas a Avignon lo data|11|de
.
Lombèrs #Èsser lo banc d'una abbaye bénédictine creada al Sègle IX, #que se #desligar de la nòrma bénédictine al Sègle XII. La vila i aguèt elevat en 1317 al reng de évêché fins en 1790. Un dels darrièrs avesques èra lo posterior-pichon-neveu de Fénelon. Lombèrs #Èsser una jos-prefectura de 1800 fins en 1926.
Lomberium, Lombarium, Lombès puis Lombèrs était situé dans le comté de Comminges.
Une activité de potier à l'époque gallo-romaine a existé, la preuve étant des objets, céramiques notamment, retrouvés dans les terres.
L'abbaye Notre-Dame de Lombès, fondé en 793, fut érigé en siège épiscopal, suffragant de Toulouse, par bulles du Pape Jean XXII données à Avignon le Mois invalide (juillet)M.
Lombèrs fut le siège d'une abbaye bénédictine créée au Modèl:IXe siècle, qui se détacha de la règle bénédictine au Sègle XII. La ville fut élevée en 1317 au rang d'évêché jusqu'en 1790. Un des derniers évêques était l'arrière-petit-neveu de Fénelon. Lombèrs fut une sous-préfecture de 1800 jusqu'en 1926.
Lombèrs estó la seu d'une abadia benedictina creada au sègle IX, qui's copè de la règla benedictina au Sègle XII. La vila qu'estó hèita avescat de 1317 dinc en 1790. Un deus darrèrs evesques èra un descendent d'un nebot de Fenelon. Lombèrs estó ua sosprefectura dinc en 1921.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Ua catedrala deu Sègle XIV (Catedrala de Senta Maria de Lombèrs) dab un campanau de 5 solèrs caracteristic deu gotic tolosan. Lombèrs estó un avescat a partir de 1317.
- La catedrala de Senta Maria, en bricas, suu modèl de la Glèisa dels Jacobins de Tolosa que a duas naus inegaus, cabeç pentagonau, capèras encunhadas enter los contrafòrts, camin de ronda, haut cloquièr octogonau ; òrgues (XVIIIen), veiraus (XVIen) atribuits à Arnaud de Mòlas, estalas del (XVIIen), autar de marbre (XVIIIen), ferronnerias (XVIIIen) per Bertin ; Crist jasent deu sègle XV, cuva baptismau de plomb (XIIIen), capitèus preromanics sirvent de beneitier, tresaur.
- Capèra de Sent Majan
- Ancian convent deus capucins, vienut gendarmeria, puish reconvertit en lòtjaments.
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vita locau[modificar | modificar la font]
Per vilòta que sia, Lombèrs es caplòc de canton, e amassa administracions e servicis. Que i son escòlas mairaus e purmèras, ua nava Maison deu libe e de las escrituras, ua sala polivalent, ua piscina dauberta l'estiu, tres corts de tennis, un terren de basquet, un terren d'espòrt (rugbi e fotbòl). Lo golf de Barbet qu'ei tanben situat suu territòri de la comuna.
Cultura[modificar | modificar la font]
La comuna qu'organiza mantua manifestacions annadèras :
- la hèsta de Sant Joan
- lo mercat de las hlors lo purmèr dimenge de mai
- lo salon deu libe
- l'estagi deus joens escrivans
- l'estagi de cant liric
- la tresau dimenjada d’agost, la hèsta annadèra de Lombèrs
- lo dimenge de matin (deu 6 de julhet dinc a la fin de deceme), mercat biologic, bordièr e mestierau devath lo mercadau
- le mercat de Nadau
Visita guidada gratuita lo dimenche a 11 h e 17 h, amb despart de l'Ostau de Torisme.
Lombèrs que compta 46 associacions e qui participan a la sua vita sociau et comunitària.
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Syndicat d'iniciativas de Lombèrs
- Comunautat de Comunas de Savés
- Lombèrs sus lo sit de l'Institut Geografic Nacionau
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Base de donadas toponimicas de l'Institut d'Estudis Occitanas: " Lombèrs (Savés)
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Localizacion de Lombèrs sus una mapa de França e comunas limitrophes
- ↑ Localisation de Lombèrs sur une carte de France et communes limitrophes


c: text/html

text:
1530
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1530 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
America[modificar | modificar la font]
Civilizacion maia[modificar | modificar la font]
Après sa desfacha de 1527, lo conquistador Francisco de Montejo organizèt una expedicion novèla per conquistar lei ciutats-estats maias de Yucatan. Capitèt de conclure una aliança ambé lei Maias Cheles desirós de luchar còntra lei Cocomes. Pasmens, de rumors a prepaus de la preséncia de minas d'aur dins leis estats d'Uaymil e de Chactemal entraïnèron la division dei fòrças espanhòlas entre dos grops destinats a assegurar la conquista de la region e a verificar la preséncia dei minas. Aprofichant aquela error, lei Cupules, ja a l'origina de la revirada de l'expedicion espanhòla de 1527, organizèron una ataca d'amplor e obliguèron lei Cheles e leis Espanhòus de se retirar en direccion de Buctzotz puei de Can Pech. Aquelei victòrias li permetèron d'infligir de pèrdas importantas a Montejo e ai Cheles ambé la mòrt d'aperaquí 150 Espanhòus e dau rèi dei Cheles. De son caire, lo pichon grop cargat de descubrir lei minas d'aur foguèt isolat per lei Maias e preferiguèt se retirar. Lei subrevivents de l'expedicion espanhòus se gropèron a Cam Peche onte Montejo ordonèt la bastida d'una fortalesa. Après aquela victòria, lei Maias contunièron de secutar leis Espanhòus mai foguèron plus menaçats fins a 1540.
Reiaume Tarasc[modificar | modificar la font]
Organizacion d'un complòt còntra lo cazonci Tangáxuan II per lo conquistador Nuño Beltrán de Guzmán e unei senhors tarascs. Accusat d'organizar una rebellion, Tangáxuan foguèt arrestat e executat. Aquò entraïnèt de trèbols importants dins la region mai marquèt la fin de son independéncia e son annexion au sen de l'Empèri Espanhòu.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Mogòl[modificar | modificar la font]
Mòrt de Babur, fondator de l'Empèri, que foguèt remplaçat per son fiu Humayun.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1249
Aquesta pagina concernís l'an 1249 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Egipte[modificar | modificar la font]
Menaçat per la Setena Crosada, lo poder egipician conoguèt de dificultats importantas dins lo corrent de l'annada. Premier, deguèt faciar l'ataca dei Crosats, desbarcats lo 5 de junh. Chajar ad-Durr, una dei fremas dau sultan, placèt son fiu Turan Chah a la tèsta dei tropas e organizèt la defensa. Pasmens, aquò empachèt pas la pèrda dau pòrt de Damieta qu'aguèt de consequéncias grèvas sus lo prestigi de Turan Chah au sen dei soudats turcs. Gràcias a la venguda deis aigas de Nil, l'avançada enemiga foguèt arrestada fins au mes d'octòbre permetent au sultan de venir en Egipte onte moriguèt de malautiá lo 23 de novembre.
Per pas entraïnar l'afondrament de l'armada que deviá luchar còntra una ataca novèla dei Crosats acomençada lo 20 de novembre, la mòrt dau sultan foguèt esconduda per Chajar ad-Durr fins a la fin de l'annada seguenta (→ 1250). D'efèct, entre Lo Cairo e la mar, lei soudats turcs se turtèron a d'atacas duras dei Francés que capitèron pauc a pauc d'avançar fins a Mansura. Protegits per Nil e de fortificacions importantas, lei defensors resistèron fins a l'annada seguenta.


text:
La Frénaye
La Frénaye es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La Frenaye es la una de las catorze comunas del costat de Lillebonne. Aperten tanben a la comunitat de municipalitats "Caux Vallée de Seine" (C.V.S.).
Per la rota, es a penas mens aluenhadas de lo sieu cap-luòc de arrondissement, Lo Havre (45 km), #que del cap de-luòc de departament, Roan (50 km) mas, dins l'estat actual de las vias de comunicacion, es la vila océane #que se pòt arribar al mai rapidament.
D'una superfícia de 1000 ectaras, La Frenaye es sul trajècte de la G.R.2 en venent de Triquerville, aquel camin de grand randonnée #que connècta Los Andelys al Havre, escalièr lo vallon de Fontaineval, passa al pè del castèl d'aiga prèpa del Bòsc del Parc, manlèva la senta Bayard e bassa cap a Lillebonne pel sentier de la Valette.
Cinc comunas son limitrophes de la Frenaye : Lillebonne, La nòstra Madama-de-Gravenchon, Auberville-la-Campanha, Lintot (#que fa partida del costat de Bolbec) e Touffreville-lo-Cable (del costat de Caudebec-en-Caux). Las siás coordinadas géographiques son 49°32' de latitud Nòrd e 0°34' de longitude Es (al centre del pòble).
La municipalitat de la Frenaye se situa près de la près meridionala del país de Caux e, de las siás nautors, la vallée de la Seine es visibla cap al Sud.
Tresen comuna del costat de Lillebonne, La Frenaye jumelée amb South-Wonston e Untermaiselstein, a situat près de la plataforma pétrochimique de Pòrt-Jérome (La nòstra-Madama-de-Gravenchon - Lillebonne), a unitat|30|km {{}} del Havre e 50 km de Roan.
La Frenaye est l'une des quatorze communes du canton de Lillebonne. Elle appartient aussi à la communauté de communes "Caux Vallée de Seine" (C.V.S.).
Par la route, elle est à peine moins éloignée de son chef-lieu d'arrondissement, Le Havre (45 km), que du chef-lieu de département, Rouen (50 km) mais, en l'état actuel des voies de communication, c'est la cité océane que l'on peut atteindre le plus rapidement.
D'une surface de 1000 hectares, La Frenaye est sur le trajet du G.R.2 venant de Triquerville, ce chemin de grande randonnée qui relie Les Andelys au Havre, escalade le vallon de Fontaineval, passe au pied du château d'eau proche du Bois du Parc, emprunte la sente Bayard et redescend vers Lillebonne par le sentier de la Valette.
Cinq communes sont limitrophes de La Frenaye : Lillebonne, Notre Dame-de-Gravenchon, Auberville-la-Campèstre, Lintot (qui fait partie du canton de Bolbec) et Touffreville-la-Cable (du canton de Caudebec-en-Caux). Ses coordonnées géographiques sont 49°32' de latitude Nord et 0°34' de longitude Est (au centre du village).
La commune de La Frenaye se situe à proximité du bord méridional du pays de Caux et, de ses hauteurs, la vallée de la Seine est visible vers le Sud.
Troisième commune du canton de Lillebonne, La Frenaye jumelée avec South-Wonston et Untermaiselstein, est située à proximité de la plate-forme pétrochimique de Port-Jérome (Notre-Dame-de-Gravenchon - Lillebonne), à 30 km du Havre et 50 km de Rouen.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Aquel vilatge se tròba sus una anciana via romaine #que va de « Juliobona » Lillebonne a « Rotomagus » Roan. Una autra via romaine en connectant « Breviodurum » Brionne, a « Mediolanum » Évreux, travèrsa egalament La Frenaye. Origina del nom de la Frenaye : de fracsineta, issu del latin fracsinus, luòc ont empenhon los frênes. Una legenda conta que Jules César, lo vencedor dels Gaules i auriá recebut un messatge ludut en anonciant que la vila la mai prèpa, « Juliobona » vendiá d'èsser submergée e destruida per un tremoladís de tèrra. En volent pas creire en un tal desastre, #enfonsar lo sieu baston de commandement en lo sòl n'escandalós : se #encobrir vertat es, #qu'aicí al luòc del baston empenh un frêne, mas aiçò demòra una legenda. Lo periòde gallo-romaine es sovent evocada en l'istòria de la nòstra region, de nombroses vestigis an #èsser trobats enregistres an meses a jorn las fondacions de doas plaças militaras en protegint las vias romaines. Una barralha encara espetada a aquel jorn, pòrta lo nom de granja de la Lionnière, aquela granja connectada per un tunèl al amphithéâtre de « Juliobona » i auriá #èsser utilizada per i gardar los leons o unes autres animals sauvatges presentats en lo moment de las fèstas organizadas en aquel amphithéâtre. Lo periòde revolucionari e los évènements de 1789 an pas daissat #que pauc de traça, e de la reaccion de las Frenaysiens a las évènements parisencos del 14 de julhet, demòra pas de testimoniatge dirècte. Lo abolition de la royauté a París lo 21 de setembre de 1792. A la Frenaye, la primièra traça perfectible del cambiament de regim es l'inscripcion nòva en lo registre de las deliberacions del conselh general de la comuna : Modèl:Començament citaAquel jourd’huy dimenge seten jorn d'octòbre mil sèt #cent quatre vint dotze, l'an 1er de la RepublicaModèl:Cita necessàriaModèl:Finala cita Lo 1er en agost 1914 veirà la mobilizacion de 60 parents de familhas e de joves gents, 30 aguèron aucit e cinc portats desapareguts. En 1939, los soldats an mobilizat, en 1940 lo èxode dels Fenaysiens arribat a lo sieu maximal, las rumors suls exactions alemandas los espantan. Pendent aquel periòde de nombroses soldats Frenaysiens aguèron empresonat a Alemanha o #èsser réquisitionnés pel STO (Servici del trabalh obligatòri). Pendent la nuèch del 7 al 8 d'agost de 1944, un bombardier Lancaster de la Royal Aire Força s'es esclafat sul territòri de la comuna. Tres aviateurs britanics an trobat la mòrt e pausan en lo cementèri de la Frenaye[1].
Cap al 30 d'agost de 1944, los alemands an abandonat La Frenaye.
Ce village se trouve sur une ancienne voie romaine qui va de « Juliobona » Lillebonne à « Rotomagus » Rouen. Une autre voie romaine reliant « Breviodurum » Brionne, à « Mediolanum » Évreux, traverse également La Frenaye. Origine du nom de La Frenaye : de fracsineta, issu du latin fracsinus, lieu où poussent les frênes. Une légende raconte que Jules César, le vainqueur des Gaules aurait reçu un message lui annonçant que la ville la plus proche, « Juliobona » venait d’être submergée et détruite par un tremblement de terre. Ne voulant croire en un tel désastre, il enfonça son bâton de commandement dans le sol en criant : si cela est vrai, qu’ici au lieu du bâton pousse un frêne, mais ceci reste une légende. La période gallo-romaine est souvent évoquée dans l’histoire de notre région, de nombreux vestiges ont été retrouvés des fouilles ont mis au jour les fondations de deux postes militaires protégeant les voies romaines. Une ferme encore exploitée à ce jour, porte le nom de ferme de la Lionnière, cette ferme reliée par un tunnel à l’amphithéâtre de « Juliobona » aurait été utilisée pour y garder les lions ou autres animaux sauvages présentés lors des fêtes organisées dans cet amphithéâtre. La période révolutionnaire et les évènements de 1789 n’ont laissé que peu de trace, et de la réaction des Frenaysiens aux évènements parisiens du 14 juillet, il ne reste pas de témoignage direct. L'abolition de la royauté à Paris le 21 septembre 1792. À La Frenaye, la première trace perfectible du changement de régime est l’inscription nouvelle dans le registre des délibérations du conseil général de la commune : Modèl:Début citationCe jourd’huy dimanche septième jour d’octobre mil sept cent quatre vingt douze, l’an 1er de la RépubliqueModèl:Citation nécessaireModèl:Fin citation Le 1er août 1914 verra la mobilisation de 60 pères de familles et de jeunes gens, 30 furent tués et cinq portés disparus. En 1939, les soldats sont mobilisés, en 1940 l’exode des Fenaysiens atteint son maximum, les rumeurs sur les exactions allemandes les effraient. Durant cette période de nombreux soldats Frenaysiens furent emprisonnés en Allemagne ou furent réquisitionnés pour le STO (Service du travail obligatoire). Durant la nuit du 7 au 8 août 1944, un bombardier Lancaster de la Royal Air Force s'est écrasé sur le territoire de la commune. Trois aviateurs britanniques ont trouvé la mort et reposent dans le cimetière de la Frenaye[2].
Vers le 30 août 1944, les allemands ont quitté La Frenaye.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://www.xn--armes-dsa.com/informes-evasion/la-frenaye-fr.htm
- ↑ http://www.xn--armes-dsa.com/rapports-evasion/la-frenaye-fr.htm


text:
1365
Aquesta pagina concernís l'an 1365 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Arquitectura[modificar | modificar la font]
Trabalhs importants d'agrandiment dau Sanctuari d'Al-Hussayn ibn Ali a l'iniciativa dau sultan jalayírida Uways ibn Hasan Jalayiri. Lo dòme e lei muralhas dau bastiment principau foguèron restaurats e l'encencha enviroutant la mosqueta foguèt bastida.
Literatura[modificar | modificar la font]
Acabament de l'escritura dau Nagarakertagama qu'es l'òbra de Mpu Prapanca. Es un elògi dau rèi Hayam Wuruk de Majapahit qu'es una òbra majora de la literatura javaesa d'avans lo sègle XV e una fònt istorica fòrça importanta per l'estudi de Majapahit a son apogèu.


text:
1203
Aquesta pagina concernís l'an 1203 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Consequéncia deis atrocitats comesas per lo rèi Joan Ièr l'annada precedenta dins la repression de la revòuta de plusors senhors de Peitau, l'insureccion s'estendèt e Guilhem des Roches, fidèu sostèn dins la region dei rèis Enric II e Ricard Ièr, ralièt lo camp de Felip II. Reconoguèt sa senhoriá per sei fèus d'Anjau e de Peitau entraïnant la defeccion de la màger part dei senhors angevins e peitavins.
En fàcia, Joan Ièr fisèt la defensa de sei tèrras continentalas a sei garnisons e s'embarquèt per leis Illas Britanicas. Pasmens, aperavans, assassinèt Artús de Bretanha, capturat l'annada precedenta e aliat dau rèi de França. Lei combats acomencèron a partir d'abriu. Renfòrçat de mercenaris, l'ost francés prenguèt Saumur e Laudun. Lei fòrças de Guilhem des Roches, egalament renfòrçadas per de mercenaris, conquistèron Beaufort e Lo Mans. Puei, Felip II se concentrèt sus Normandia mai foguèt arrestat Château-Gaillard (→ 1204). Lo papa assaièt de restablir la patz entre lei dos rèis mai Felip II refusèt de li reconóisser lo drech d'intervenir dins leis afaires feodaus e contunièt la guèrra (→ 1204). En particular, acomencèt lo sètge de Château-Gaillard.


text:
1294
Aquesta pagina concernís l'an 1294 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Dins lei Balcans, la guèrra destinada a empachar la renaissença de la poissança angevina s'acabèt en causa de l'afebliment generau dei combatents. D'efèct, en despiech de sei victòrias de l'annada precedenta, la coalicion anti-bizantina foguèt victima de divisions intèrnas grèvas e poguèt pas contuniar la guèrra. De son caire, lo govèrn bizantin insistèt e assaièt — sensa succès vertadier — d'aprofichar diplomaticament aquelei crisis.
Elegit patriarca de Constantinòple lo 1èr de genier a la seguida de la crisi entraïnada per la politica anti-corupcion d'Atanasi Ièr, Joan XII Kosmas amaisèt lo clima de crisi religiosa quasi permanenta de l'Empèri. D'efèct, s'opausèt rapidament a la politica de l'emperaire Andronic II Paleòleg (1282-1328). En particular, refusèt d'acceptar una lèi proclamant l'anatèma còntra tota persona participant a un complòt còntra l'emperaire.
D'autra part, Miquèu IX Paleòleg, fiu de l'emperaire, foguèt nomat coma coemperaire. En causa de sa mòrt en 1320, uech ans avans son paire, reinèt jamai solet. Pasmens, aguèt de competéncias importantas au sen dau govèrn, especialament regardant leis afaires militars. Aquò entraïnèt una evolucion ja acomençada durant lo rèine precedent : pauc a pauc, lo centralisme bizantin dispareguèt au profiech d'un partiment dau poder entre plusors caps de la dinastia dei Paleòlegs.
Principat de Moscòu[modificar | modificar la font]
En causa la mòrt de son fraire Dmitri de Pereslav, raprochament dau prince Danièl de Moscòu (1263-1303) ambé Mikhail de Tver e Ivan de Pereslav. L'objectiu d'aquela aliança èra de s'aparar còntra la poissança de Novgorod.
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Mòrt dau negus Yagbea-Sion (1285-1294). A sa mòrt, lei relacions entre Etiopia e leis estats musulmans locaus èran vengudas melhoras. De marchands musulmans èran en contacte regular amb Etiopia, çò qu'aviá permes d'integrar l'Empèri ai rets comerciaus de la Mar Roja. Ansin, Etiopia conoguèt un periòde de creissença e de prosperitat economicas de dos sègles. En revènge, la succession dirècta de Yagbea-Sion es mau coneguda mai sembla trebolada ambé cinc sobeirans entre 1294 e 1299. Premier, Senfa Ared IV (1294-1295), qu'èra probablament son fiu, li succediguèt.


text:
1685
Aquesta pagina concernís l'an 1685 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Temptativa d'usurpacion dau poder per un pretendent, Yeshaq Iyasu, sostengut per lei senhors dau sud de Gojjam. Leis insurgents foguèron rapidament vencuts e l'usurpator executat.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Après son decret de 1669, l'emperaire Kangxi (1661-1722) contunièt sa politica en favor dei païsans chinés amb una lèi enebissent lei confiscacions de tèrras.
America[modificar | modificar la font]
Tayasal[modificar | modificar la font]
Après d'annadas de pausa, leis Espanhòus assaièron tornarmai de conquistar la ciutat-estat maia per la convertir per fòrça au catolicisme. Pasmens, coma en 1622 e en 1624, la vila resistiguèt e l'expedicion espanhòla s'acabèt per una revirada.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Fisica[modificar | modificar la font]
Premiera publicacion per Isaac Newton (1643-1727) de la lèi de la gravitacion.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 23 de febrièr - Georg Friedrich Händel, compositor barròc alemand (m. 1759)
- 21 de març - Johann Sebastian Bach, compositor alemand (m. 1750)
- 26 d'octobre - Domenico Scarlatti, compositor barròc italian (m. 1757)


text:
Filologia
La filologia es la sciéncia de l'estudi dels tèxtes e lengas ancianas. Al sègle XIX èra la sciéncia precursora de la lingüistica e dempuèi lo sègle XX es venguda una part de la lingüistica. Aqueste tèrme significa inicialament amor (del grèc philo-) d'aprene e literatura (del grèc -logia). Dins las tradicions academicas de maitas nacions, lo nom "filologia" descriu l'estudi d'una lenga amassa amb sa literatura e tanben los contèxtes istorics e culturals que son indispensables per tal de comprendre los trabalhs literaris e los autres tèxtes culturals significatius. La filologia compren doncas l'estudi de la gramatica, la retorica, l'istòria o l'interpretacion d'autors, coma tanben las tradicions criticas associadas a una lenga en particular.
Aquesta definicion ven un pauc curiosa uèi e la filologia tend ara a se referir als estudis academics associats a una lenga, en i gropar de domenis coma la fonetica, la morfosintaxi, la dialectologia, la lingüistica istorica, etc. dins la partida de lenga e los periòdes divèrses de la literatura que i correspondon.
Demest las brancas de la filologia cal citar la lingüistica istorica. Foguèron observadas de semblanças prigondas entre lo sanscrit e las lengas europèas, tre lo sègle XVIII, çò que menèt a l'elaboracion de la teoria del protoindoeuropèu. L'interès de la filologia dins las lengas ancianas portèt a l'estudi de las lengas percebudas coma "exoticas" pendent lo sègle XIX pel fach que podrián aportar d'ajudas per comprendre las originas dels tèxtes mai ancians.
Als Estats Units d'America, l'American Journal of Philology foguèt fondat en 1880 per Basil Lanneau Gildersleeve, un professor de Letras classicas de l'Universitat Johns Hopkins. Dins lo domeni occitan cal citar la Revue des Langues Romanes, revista fondada a Montpelhièr e capitanejada per A. Roqueferrier a la fin del sègle XIX.
La filologia compren tanben d'analisis de tèxtes, la nomenada critica textuala, qu'assaja de reconstruire lo tèxt original perdut que serviguèt de modèl a las còpias manuscritas posterioras. Per o aconseguir, se basa sus las errors de transmission, dins las variantas localas e dins l'analisi exaustiva tant del tèxt coma del sieu supòrt per establir l'arbre genealogic de l'òbra. Aquesta branca es çò que s'entend coma filologia dins los païses francofòns, que preferisson d'utilizar d'autres tèrmes per la rèsta de las disciplinas lingüisticas.
Qualques filològs :
- Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff
- Hermann Diels
- Erich Auerbach ;
- Henri Barker ;
- Louis Dutens ;
- Jacob Bernays ;
- Victor Klemperer ;
- Friedrich Wilhelm Nietzsche ;
- John Ronald Reuel Tolkien.
- Adelbert von Keller
- Paul Meyer


text:
Lars Løkke Rasmussen
Lars Løkke Rasmussen, òme politic danés nascut en 1964, es lo primièr ministre actual de Danemarc. Succediguèt Anders Fogh Rasmussen en la carga de primièr ministre quand aquel foguèt nomenat Secretari General del OTAN. Èra estat aperabans Ministre de Finanças e Ministre d'Interior e Salut dins los govèrns d'Anders Fogh Rasmussen.
Rasmussen es estat un membre del Folketinget (Parlament) dempuèi lo 21 de setembre de 1994. De 1998 a 2001 dirigiguèt lo Comtat de Frederiksborg. Malgrat que se sone coma los sieus dos predecessors, Anders Fogh Rasmussen e Poul Nyrup Rasmussen, i a pas cap de tanhença entre eles. Lo nom de familha Rasmussen es lo 9en per òrdre de frequéncia en Danemarc[1].
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Mest populære for- og efternavne for alle danskere, Noms i cognoms més populars entre els danesos, Danmarks Statistik


text:
Conhac (vila)
Conhac (Cougnat en peitavin-santongés, Cognac en francés) es una comuna del departament de Charanta, dins la region de Peitau-Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Conhac es situat en lo riu Charanta entre los pòbles de Engoleime e Santas. La majoritat del vilatge es estada construit al bòrd esquèrra del riu, amb una partida de l'autre costat del riu coneguda coma lo districte Saint Jacques.
La vila es en una de las rotas de peregrinacion a Santiago de Compostèla.


text:
Margarida de Navarra
Margarida de Navarra (Engoleime, l'11 d'abriu de 1492 - Odòs, lo 21 de deceme de 1549) qu'èra la hilha de Charles d'Orleans e de Loïsa de Savòia e tanben la sòr ainada deu rei de França Francés Ièr. Que's maridè en purmèras noças dab Charles IV, duc d'Alençon que's vadó veusa e, alavetz, qu'esposè Enric de Labrit, rei de Navarra, comte de Foish e vescomte de Bearn. La loa hilha, Joana de Labrit que vadore reina de Navarra e que ho la mair deu Noste Enric.
Margarida de Navarra que ho ua hemna de letras autora de teatre e deu famós Eptameron (deu grèc epta : "set" e emera : "dia"), ua òbra qui's volèva inspirada deu Decameron (deu grèc "detz dias") de Boccacio. Dens l'Eptameron, l'aigau deu gave d'Auloron qu'embarra los personatges a Sarrança on, per passar lo temps, e condan cadun ua istuèra, e aquò, de segur, pendent set dias. Margarida de Navarra qu'atirè monde de letras e umanistas a la cort de Pau, en preparant atau la vienguda de la Reforma.


text:
Son
Un son qu'ei ua onda mecanica o vibracion transmesa aus elements constitutius d'un gas, d'un liquid o d'un solid.
Un son que's caracteriza per ua intensitat (qui defineish la soa poténcia), ua frequéncia (qui hè que sia percevut com agut o grave) e per lo son timbre (qui varia segon lo perhiu armonic de la corba deu son).
L'unitat de mesura de la frequéncia d'un son qu'ei lo hertz (simbòl SI: Hz) mentre qui l'intensitat qu'ei mesurada en decibels (simbòl SI: dB).
D'un biais generau, l'aurelha umana be pòt percéber los sons inclús enter ua frequéncia de 20 Hz e 20 kHz. En devath d'aquesta horca lo son qu'ei qualificat d'infrason, e, en dessús, d'ultrason.
Aqueth biais de percéver los sons que varia d'ua espécia animau a ua auta, com ac illustra, per exemple, lo cas de las ratapenadas conegudas per la loas capacitats e mià's mercés aus ultrasons (de cap a 100 kHz).


text:
Saqqara
Saqqara qu'ei un lòc sagrat de l'Egipte antica on e's tròban tombèus (mastaba e piramidas) de monarcas e de la loa cort desempuish lo Periòde Tinita. Qu'ei aquiu on lo faraon Djòser e's hè bastir la piramida mei anciana coneguda peu son arquitècte Imhetep.
Autorn deus tombèu que's bastín tanben temple com lo famós Serapeum (temple deu diu taur Apis) decobèrt e horucat per Auguste Mariette au sègle XIX. Un aute temple famós qu'èra lo Bubasteion (nom grèc atau com Serapeum) vodat a la divessa Bastet e associat a ua immensa necropòli de gats.


text:
1775
Aquesta pagina concernís l'an 1775 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Kaffa[modificar | modificar la font]
Acomençament dau rèine de Tato Shagi Sherocho (1775-1795).
Asia[modificar | modificar la font]
Japon[modificar | modificar la font]
Divèrsei malautiás epidemicas entraïnèron la mòrt de centenaus de miliers d'abitants dins lo país (190 000 unicament en Edo).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 20 de genièr - André-Marie Ampère, matematician e fisician francés (m. 1836)
- 3 de febrièr - Louis-François Lejeune, pintor, escrincelaire e militar francés (m. 1848)
- 16 de decembre - Jane Austen, escrivana francesa (m. 1817)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 17 de genièr - Giovanni Battista Sammartini, compositor e organista italian (n. 1700 o 1701)


text:
Espeleta
Espeleta (Ezpeleta en basco, Espelette en francés) qu'ei ua comuna de la província tradicionau de Labord.
Los sons pebròts arrois (apartenéncia a l'AOC pebròt d'Espeleta) que son hèra reputats.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Las comunas tòcatocantas que son Ustàrits e Larresoro au nòrd, Ainhoa e Zuraide au sud-èst, e Itsasu a l'oèst.
Pebròts d'Espeleta[modificar | modificar la font]
Los sons pebròts arrois que son empleglats en gastronomia entà har salsas, farças...
Per exemple, la merluça (Gadus morhua) que s'assasona au pil pil, lo Marmitako e l'Axoa. Ce ditz lo provèrbi d'Espeleta: Euskaldun, fededun, biperdun (Basco, cresent, pebrotèr).
Cada an que i a lòc lo Biper Eguna 'Jornada deu pebròt'.


text:
Uhart de Cisa
Uharte Garazi / Uhart-Cize
Uhart de Cisa (nom de verificar) (Uharte Garazi en basco e Uhart-Cize en francés) qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Baisha Navarra, situada dens lo país de Cisa.
Lo gentilici basco qu'ei uhartiar.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Los quartièrs que son Eskanda, Gezaine, Kataritze, Pentxeto e Zihe.
Idrografia[modificar | modificar la font]
L'arriu de Niva e lo son afluent Arnegi que passan per la comuna, en mei de tres arrivets qui's getan dens lo darrèr: Pagolako, Landarreta e Zuritz.
Comunas tòcatocantas[modificar | modificar la font]
- Azkarate e Izpura au nòrd
- Eiheralarre e Sent Joan Pè de Pòrt a l'èst
- Lasa a l'oèst
- Arnegi au sud
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
De véder[modificar | modificar la font]
- La comuna actuau (anteriorament presbitèri), qui data de 1618.
- L'anciana escòla Dujakenea, deu sègle XVIII.
- La *finca Harriet qu'ei de 1930, bastida en estil neobasco.
- La hortificacion Kurutzamendiko, deu sègle XIX.
- La glèisa de Sant Martin, de 1650, reabilitada en 1767.


text:
Camping mas d'en mas à Ceret
Coordonnées
mas d'En Mas Château Aubiry
66400 Ceret
66400 Ceret
Présentation
L'établissement Camping Mas d'en Mas est classé comme Campings dans la rubrique hotels.
Il est situé mas d'En Mas Château Aubiry dans la ville de Ceret (code postal 66400) dans le département Pyrénées-Orientales 66.
L'établissement Camping Mas d'en Mas est classé comme Campings dans la rubrique hotels.
Il est situé mas d'En Mas Château Aubiry dans la ville de Ceret (code postal 66400) dans le département Pyrénées-Orientales 66.
Rechercher sur le site:


text:
Fotbòl Club de Barcelona
Lo Fotbòl Club de Barcelona, popularament conegut jos lo nom de Barça, es un club de fotbòl professional basat a Barcelona, Catalonha, Espanha. Lo Barça es lo club europèu pus titolat del sègle XXIen[1] e un dels clubs pus titolats de l'istòria : son palmarès li val d'aparéisser al tresen reng europèu del classament dels clubs de fotbòl del sègle XXen e al primièr reng mondial per lo decenni 2001-2010 segon l'IFFHS. Dins las annadas 2010, lo FC Barcelona es considerat coma lo club pus popular d'Euròpa. Etablits dins l'estadi del Camp Nou, que remplacèt en 1957 l' estadi de Les Corts, los blaugranas an ganhat vint e tres campionats, vint e set Copas d'Espanha, cinq Ligas dels campions, quatre Copas dels venceires de copa, tres Copas de las vilas de fieira e doas Copas del monde dels clubs.
L'istòria del FC Barcelona ne faguèt un dels pòrtadrapèu de Catalonha e del catalanisme, un ròtle soslinhat per sa devesa « més que un club ». Çò qu'empacha pas lo club d'aver de suportaires fòra de Catalonha. Entreten una anciana e prigonda rivalitat amb lo Real Madrid, lo club de la capitala espanhòla. Son duèl, conegut coma el Clásico, decidís regularament de l'eissida del campionat d'Espanha que los dos clubs dominan largament lo palmarès. Las doas institucions son las solas, amb l'Athletic Bilbao, d'aver participat a totas las edicions de la Primera División dempuèi sa creacion en 1929.


text:
TER de Miègjorn-Pirenèus
Lo TER de Miègjorn-Pirenèus es un malhum de linhas TER de la region administrativa de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Lo malhum en chifras[modificar | modificar la font]
- 1500 km de vias ferradas
- 330 trens/jorn
- 173 garas e arrèstes ferroviaris
- 241 arrèstes estradièrs
- gaireben 30 000 viatjaires/jorn
- 47,3 M€ de recèptas comercialas.
Relacions TER[modificar | modificar la font]
Per ralh[modificar | modificar la font]
- Tolosa Matabuòu - Sant Sulpici - Albi - Rodés
- Tolosa Matabuòu - Sant Sulpici - Vilafranca de Roergue - Capdenac - Fijac - Auriac - Clarmont-Ferrand
- Tolosa Matabuòu - Sant Sulpici - Vilafranca de Roergue - Capdenac - Fijac - Briva la Galharda
- Tolosa Matabuòu - Grisòlas - Montalban - Caors - Solhac - Briva la Galharda
- Tolosa Matabuòu - Montalban - Agen – Bordèu, Gara Sant Joan
- Tolosa Matabuòu - Sant Sulpici - Castras - Masamet
- Tolosa Matabuòu - Castèlnòu d'Arri - Carcassona
- Tolosa Matabuòu - Colomièrs - L'Isla de Baish - Aush
- Tolosa Matabuòu - Pàmias - Fois – la Torre de Querol
- Tolosa Matabuòu - Muret - Sent Gaudenç - Montrejau - Tarba - Lorda - Pau
- Montrejau - Banhèras de Luishon
- Rodés - Fijac - Briva la Galharda
Per autocarri SNCF[modificar | modificar la font]
- Rodés - Milhau
- Milhau - Sant Africa
- Vilafranca de Roergue – La Sala
- Capdenac – La Sala
- Solhac – Sant Denís prèp Martèl
- Montalban - Albi
- Caors - Fijac - Capdenac
- Caors - Fumel – Monsempron Libos
- Masamet - Sant Ponç de Tomièiras
- Castèlnòu d'Arri - Revèl - Soresés
- Bossens - Sent Gironç - Aulús - Guzet
- Lorda - Argelèrs de Gasòst - Pèirahitta Nestalas - Cauterèrs
- Pèirahitta Nestalas – Luz Sent Salvador - Barèga
- Tarba - Lanamesa - Àrreu – Sent Lari Solan - Piau Engaly
- Tarba – Banhèras de Bigòrra - La Mongia
- Tarba - Lo Mont de Marsan - Dacs
- Tarba - Mielan - Aush
- Aush - Florença - Leitora - Agen
- Muret - Longages – Sant Sulpici de Leze
Òbra d'engenhariá[modificar | modificar la font]
- Viaducte de Viaur
- Tunèl elicoïdal de Salhens (entre Merens las Vals e l'Espitalet prèp Andorra). Denivelat de prèp de 100 mètres amb 3/4 de torn dins la montanha.


text:
1145
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1145 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
En fàcia dei novèlas marridas venent d'Orient a prepaus deis Estats Crosats menaçats d'ofensivas turcas d'amplor, lo rèi Loís VII decidèt lo 25 de decembre d'organizar una crosada novèla. Aquò suscitèt gaire d'estrambòrd entre lei grands senhors dau Reiaume. Suger i èra quasi ostil mai d'instruccions dau papa Eugèni III obliguèron lo clergat francés de sostenir l'iniciativa dau rèi (→ 1146).
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Literatura[modificar | modificar la font]
Data supausada de l'acabament de l'escritura de l’Epitome historion, cap d'òbra dau trabalh de l'istorian bizantin Joan Zonaras (vèrs 1074 - mòrt après 1159). Anant de la Creacion a la mòrt de l'emperaire Alexis Comnèn (→ 1118), es l'istòria medievala en lenga grèga pus lònga que foguèt conservada fins au periòde actuau. A respèct dei trabalhs de sei contemporanèus, coma Ana Comnèn, a la particularitat de presentar d'un biais negatiu leis eveniments dau rèine d'Alexis Comnèn considerat coma un dictator per l'autor.
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Matematicas[modificar | modificar la font]
Acabament dei trabalhs dau rabin e sabent Savasorda (1070-1136) sus leis equacions dau segond gras. Son òbra permetèt la difusion dei coneissenças sus aqueu tipe d'equacion en Euròpa.


text:
Boletus edulis
Lo cep o bolet (var. arcielon, bruguet, bosa, cet, sequet, mòl, molhet, miquemòl) [1] es un campairòl excellent comestible de la familha Boletaceae, fòrça comun e recercat dins tot l'emisfèri nòrd.
Descripcion[modificar | modificar la font]
Capèl: 12-25cm, carnut amb revestiment un pauc lubrificat, d'un moret mejan un pauc rossàs. Prim marge longtemps blanc. Pòres jaunasses a verdasses. Estipe: 12-18x3-6cm , ventrut, blancàs. Carn blanca, d'olor feble, e de savor suava o d'avelana. Buta pels bòsques fulhats mesclats, clarièras o talhadas erbosas. Espòres: 13-18x4-6µm.


text:
Categoria:Atletisme
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 3 soscategorias, sus un total de 3.
A
- Atlèta (3 C)
C
- ► Campionat del Mond d'atletisme (16 P)
D
- Disciplina atletica (1 C)
Articles dins la categoria « Atletisme »
Aquesta categoria conten los 17 articles seguents.
C
- Campionat del Mond d'atletisme
- Campionat del Mond d'atletisme de 1983
- Campionat del Mond d'atletisme de 1987
- Campionat del Mond d'atletisme de 1991
- Campionat del Mond d'atletisme de 1993
- Campionat del Mond d'atletisme de 1995
- Campionat del Mond d'atletisme de 1997
- Campionat del Mond d'atletisme de 1999
- Campionat del Mond d'atletisme de 2001
- Campionat del Mond d'atletisme de 2003
- Campionat del Mond d'atletisme de 2005
- Campionat del Mond d'atletisme de 2007
- Campionat del Mond d'atletisme de 2009
- Ciutat de Mexic 1968 - Atletisme


text:
-266
Aquesta pagina concernís l'an -266 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Guèrra de Cremonides acomençada en 268 av. JC. Menat per lo rèi Areus Ièr, leis Espartencs e seis aliats de Peloponès assaièron coma l'annada precedenta de conquistar la fortalesa macedoniana de l'Acrocorint. Pasmens, foguèron tornarmai rebutats per la garnison.


text:
Ménil-la-Horgne
Ménil-la-Horgne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Menil-La-Horgne a situat a qualques quilomètres al sud-oèst de Commercy, pas luènh de la RN 4, entre Sant-Aubin-sus-Airal e Void-Vacon.
Lo vilatge de Menil La Horgne se étire a una altitud d'aperaquí 300 mètres sus un serral #que voreja lo scenari calcaire del Barrois #que i culmini a 412 mètres e afrontat la vallée de la Meuse cap a Void-Vacon.
Menil-La-Horgne est située à quelques kilomètres au sud-ouest de Commercy, non loin de la RN 4, entre Saint-Aubin-sur-Aire et Void-Vacon.
Le village de Menil La Horgne s'étire à une altitude d'environ 300 mètres sur un coteau qui borde le plateau calcaire du Barrois qui y culmine à 412 mètres et fait face à la vallée de la Meuse vers Void-Vacon.


text:
1564
Aquesta pagina concernís l'an 1564 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Medecina[modificar | modificar la font]
En França, lo mètge Ambroise Paré (1510-1590) publiquèt un obratge de cirurgia basat sus son experiéncia empirica dei prats batalhiers. Dich Traité e escrich en francés, prepausèt de proceduras novèlas permetent d'operacions novèlas, una demenicion de la dolor dau pacient ò lo tractament deis amputacions sensa cauterizacion.


text:
1680
Aquesta pagina concernís l'an 1680 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Japon[modificar | modificar la font]
Mòrt dau shogun Tokugawa Ietsuna (1651-1680) que son rèine èra estat marcat per un lòng periòde de patz. Foguèt remplaçat per son fraire Tokugawa Tsunayoshi (1680-1709). Lo dàimio Hotta Masatoshi foguèt nomat cap dau conseu dau novèu shogun (→ 1684).
Empèri Mogòl[modificar | modificar la font]
Desplaçament de la capitala que foguèt installada a Aurangzeb.


text:
Kelvinieg
Kelvinieg en breton ( Chauvigné en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Chauvigné A situat a unitat|38|km}} al nòrd-es de Roazhon e a unitat|30|km {{}} al sud del Mont Sant-Michel dins lo país de Fougères.
Las municipalitats limitrophes son Tremblay, Sant-Marc-lo-Blanc, Lo Tiercent, Sant-Christophe-de-Valains, Vièlh-Vy-sus-Couesnon e Romazy.
Chauvigné est situé à 38 km au nord-est de Rennes et à 30 km au sud du Mont Saint-Michel dans le pays de Felger.
Les communes limitrophes sont Tremblay, Saint-Marc-le-Blanc, Le Tiercent, Saint-Christophe-de-Valains, Vieux-Vy-sur-Couesnon et Romazy.


text:
Rasés
Rasés es un parçan d'Occitània[1] situat en Lengadòc.
Sa vila principala es Limós.
Se situa dins lo departament francés d'Aude. Rasés foguèt lo nom d'un ancian comtat de l'Edat Mejana, que fasia partida de la provincia de Septimania o Gotia. S'estenia dins tot l'oèst per lo comtat de Foisdel (departament actual d'Aude fins al comtat de Carcassona), mentre qu'èra limitat a l'est pel pais de Termes, e s'acabava al sud dins una partida del departament actual dels Pirenèus Orientals (Conflent). Ara, lo territòri d'aquel ancian comtat se limita al canton d'Alanha e a qualques comunas prèp de Limós.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Segon la classificacion de Frederic Zégierman.


text:
1974
Aquesta pagina concernís l'an 1974 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 25 d'abril - La Revolucion dels ulhets fa tornar la democracia en Portugal.
- 16 de mai - Helmut Schmit es elegit per cancelièr d'Alemanha de l'Oèst.
- 17 de junh - En Anglatèrra, explosion d'una bomba a l'Ostal del Parlament a Londres; l'Armada Republicana Irlandesa se declara responsabla de l'aver pausada.
Mond[modificar | modificar la font]
- 2 de febrièr - Independéncia de Grenada
- 8 de febrièr - Aprèp 84 jorns dins l'espaci, la còla de Skylab 4 torna sus Tèrra.
- 13 de febrièr - Lo Prèmi Nobel de Literatura Aleksandr Solzhenitzyn es fòrabandit d'Union Sovietica.
- 16 de mai - Índia fa espetar amb succès sa primièra bomba nucleara.
- 20 de julhet - Ocupacion turca de Chipre; aprèp lo còp d'Estat de l'EOKA, las fòrças de Turquia envasisson Chipre.
- 9 d'agost - Escandal de Watergate: demission del president dels Estats Units Richard Nixon, qu'es remplaçat pel seu vicepresident Gerald Ford.
- 10 de setembre - Independéncia de Guinèa Bissau.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Astronomia[modificar | modificar la font]
La sonda estatsunidenca Mariner 10 capitèt de realizar lei premierei fotografias d'una partida de la superficia de Mercuri mostrant un còrs fòrça craterizat d'aspèct similar a la Luna.
Fisica[modificar | modificar la font]
Demonstracion de l'existéncia dei bosons Z0, W- e W+ de la fòrça nucleara febla gràcias a una experiéncia basada sus de teorias desvolopadas per Steven Weinberg, Abdus Salam e Sheldon Glashow. Lei tres òmes se partejèron lo Prèmi Nobel de Fisica de 1979. Leis autors de l'experiéncia (Carlo Rubbia e Simon Van der Meer) obtenguèron tanben un Prèmi Nobel de Fisica en 1984.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 13 de febrièr - Robbie Williams, cantaire britanic
- 28 d'abril - Penélope Cruz, actritz espanhòla
- 16 de mai - Laura Pausini, cantaira italiana
- 23 de mai - Jewel, cantaira, cantautritz, actritz, filantròpa, e autora nòrd-americana
- 30 de mai - Andry Rajoelina, president de Madagascar
- 1èr de junh - Alanis Morissette, cantaira canadiana
- 22 d'agost - Agustin Pichòt, jogador de rugbi argentin
- 11 de novembre - Leonardo DiCaprio, actor american
- Joan Pau Ferrer, escrivan gascon
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 27 de març - Eduardo Santos Montejo, president de Colómbia (n. 1888)
- 2 d'abril - Jòrdi Pompidor, òme politic, primièr ministre e president de França (n.1911)
- 27 d'abril - Franz Jonas, president d'Àustria (n. 1899)
- 24 de mai - Duke Ellington, musician de jazz dels Estats Units (n.1899)
- 9 de junh - Miguel Ángel Asturias, escrivan guatemaltèc, Prèmi Nobel de Literatura (n.1899)
- 1 de julhet - Juan Domingo Perón, president d'Argentina (n. 1895)
- 11 de julhet - Pär Lagerkvist, escrivan suedés, Prèmi Nobel (n. 1891)
- 13 de julhet - Patric M. Blackett, baron Blackett, fisician britanic, Prèmi Nobel (n. 1897)
- 13 de novembre - Vittorio de Sica, realizator italian de cinèma (n. 1901)
- 17 de novembre - Erskine Hamilton Childers, president de la Republica d'Irlanda (n. 1905)


text:
1068
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1068 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Dins lo corrent de l'annada, Folc IV d'Anjau capitèt de prendre la tèsta dau Comtat d'Anjau amb una intriga còntra son fraire. Per defugir una intervencion de Felip Ièr, donèt Gatinès au rèi de França. Felip acceptèt aquel acòrd que li permetèt de ganhar l'aliança de Folc e d'aumentar lo Domeni Reiau.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Escòcia[modificar | modificar la font]
Acuèlh a la Cort dau senhor saxon Edgar Atheling qu'èra l'adversari principau dei Normands.
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Cartografia[modificar | modificar la font]
Publicacion a Còrdoa dau Kitāb al-Masālik wa-al-Mamālik (Libre dei Rotas e dei Reiaumes) òbra principala de l'istorian e geograf Al-Bakri (1014-1094). Depintava lei regions dau nòrd e dau centre d'Africa.


text:
Mario Monti
Mario Monti (Varese, Lombardia, 19 de març de 1943) es un economista e universitari italian. Es l'actual President del Conselh (lo primièr ministre) de la Republica Italiana designat après la demission de Silvio Berlusconi un còp que lo Parlament italian aguèt aprovat lo plan anticrisi exigit per l'Union Europèa. Lo sieu govèrn es compausat de tecnicians non elegits. Acarat a la crisi del deute dels estats europèus botèt en plaça una sèria de mesuras d'austeritat per fin de melhorar l'activitat economica del país e de restablir la fisança dels mercats financièrs.
Cronologia[modificar | modificar la font]
- 1943 : Naissença a Varese, Lombardia, Itàlia.
- 1965 : Diplomat de l'universitat Bocconi a Milan. Puèi contunha d'estudiar a l'Universitat de Yale (Estats Units).
- 1970-1985 : Professor d'economia a l'universitat de Turin.
- 1994-2004 : Comissari europèu. Dos mandats : al mercat interior puèi a la concurréncia.
- 2005 : nomenat conselhièr internacional en cò de Goldman Sachs
- 16 de novembre de 2011 : nomenat president del conselh italian.
.


text:
1107
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1107 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Principat d'Antioquiá[modificar | modificar la font]
Boemond de Tarent marquèt un premier succès dins sa campanha còntra l'Empèri Bizantin ambé la presa d'Avlona e lo començament dau sètge de Durazzo. Pasmens, la vila resistiguèt e lei Crosats foguèron blocats puei batuts per lei Bizantins en octòbre.


text:
1376
Aquesta pagina concernís l'an 1376 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Perseguida dei dificultats liadas au rèine de l'emperaire Joan V Paleòleg. D'efèct, desirós d'obtenir lo sostèn de Venècia, acceptèt de donar l'illa de Tenedos a la Republica. Pasmens, aqueu projècte se turtèt a l'ostilitat dei Genoès e deis Otomans que comencèron lo sètge de Constantinòple e capitèt de capturar Joan V Paleòleg e son fiu. Lei remplacèron per Andronic IV Paleòleg, autre fiu de Joan V que li èra fòrça ostil, que deguèt cedir Tenedos ai Genoès e Gallípoli ais Otomans. Autra consequéncia d'aquel acòrd, Venècia declarèt la guèrra a l'Empèri (→ 1379).
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Temptativa d'incursion dau sultan d'Ifat Haqq ad-Din II còntra lo territòri etiopian. Pasmens, lo cap musulman foguèt rapidament tuat per lei fòrças etiopianas e lei fòrças d'Ifat se retirèron.
Asia[modificar | modificar la font]
Dinastia Timurida[modificar | modificar la font]
Après sa campanha indecisa de 1375, Tamburlan deguèt organizar una cinquena ofensiva en Mogolistan. Son adversari de l'annada precedenta, Kamar al-Din, foguèt rapidament vencut mai capitèt de defugir la destruccion de sei fòrças. Ansin, la pacificacion de Mogolistan èra parciala e foguèt jamai totala durant lo rèine de Tamburlan (→ 1383, 1389 e 1400)[1]. Pasmens, aquelei victòrias avián renfòrçat lo prestigi intèrne de Tamburlan.
Après aquela campanha, Tamburlan recebèt Toktamich a sa Cort. Descendent de Genghis Khan, venguèt amic ambé lo cap timurida que li fisèt de tropas e lei vilas d'Otrar, de Sabran e de Sigrak. Aquò èra una provocacion per lo Khanat de l'Òrda Blanca car Toktamich n'èra pretendent. Foguèt immediatament atacat per Oros, khan de l'Òrda Blanca[2]. A la fin de l'annada, Tamburlan mobilizèt sei fòrças per sostenir dirèctament Toktamich.


text:
Aupilhas
Leis Aupilhas[1] es un massís montanhós que s'atròva au nòrd-oèst dau departament dei Bocas de Ròse.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo massís deis Aupilhas s'esperlònga d'èst en oèst sus aperaquí 25 km, de la vau de Ròse finco la vau de Durença. Senhoreja a l'ubac la plana de Sant Romieg de Provença e a l'adrech la plana de Crau. Lo ponch pus aut es la Torre deis Òpias a 498 m.
Gaire de gents vivon au dintre d'aqueu massís de garrigas. Pasmens, quauquei vilatges son famós ambé sei roïnas romanas e sei festenaus d'estiu.
- site deis « Antics » pròchi Sant Romieg de Provença sus l'ubac.
- Lei Bauç de Provença au sud.
- un musèu e una glèisa vièlha a Aigalieras au nòrd-èst
Lo Musèu d'Anfós Daudet es installat dins lo famós molin sus una poncha ligada au massís, sus la rota que mena an Arle.
Galariá de fòtos[modificar | modificar la font]
Veire pereu[modificar | modificar la font]
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
Liames extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Lis Aupiho segon la nòrma mistralenca.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Croàcia (en croat Hrvatska) es un país de l'Euròpa Meridionala, dins lei Balcans, es la pàtria dau pòble croat e tanben forma un estat ont lei croats an una plaça preeminenta. Es en riba de la mar Adriatica au sud-oèst e confronta leis estats d'Eslovènia, Ongria, Serbia, Bòsnia e Ercegovina e Montenegro. A una superfícia de 56 542 km2 e una populacion de 4 496 869 estatjants (2004).
La capitala es Zagrèb.
Lo gentilici es croat -a.
Croàcia èra part de l'anciana Republica Federala de Iogoslavia.
Croàcia es una republica parlamentària. Lo president es lo cap d'Estat, elegit per la populacion per un periòde de cinc ans.
Lo Parlament unicameral (Sabor) se compausa de 100 a 160 membres, elegits per la populacion per un periòde de quatre ans.


text:
-370
Aquesta pagina concernís l'an -370 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Refusant la formacion de la Liga Arcadiana consequéncia de sa desfacha de Leuctra (→ -371), leis Espartencs ataquèron Arcadia. Son adversari demandèt sensa succès l'ajuda atenenca e obtenguèt aquela de Tebas. Aquò entraïnèt lo retirament dei tropas de Lacedemònia e permetèt ais Acardians d'acabar la bastida de Megalopolis, capitala de la Liga, e posicion fòrça fortificada qu'anava venir un problema recurrent per Esparta dins lo corrent dei sègles seguents.
D'autra part, mòrt d'Agesipolis II que foguèt remplaçat per son fraire Cleomene II.
Republica Romana[modificar | modificar la font]
Perseguida de la crisi entraïnada per lo refús dau patriciat d'acceptar lei lèis de reforma prepausadas en 376 avC per lei tribuns de la plèba Caius Licinius Stolon e Lucius Sextius Lateranus. Contunièron donc de blocar gràcias a son drech de vetò la màger part deis eleccions mai, en causa de dificultats militaras, deguèron acceptar l'eleccion de tribun amb un poder consular.
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- Agesipolis II, rèi d'Esparta.


text:
Moulins
Moulins es el nombre de varias comunas de Francia:
- Moulins, comuna francesa del departamento de Aisne.
- Moulins, comuna francesa del departamento de Allier.
- Moulins, comuna francesa del departamento de de Ille y Vilaine.
- Moulins, antigua comuna francesa del departamento de Deux-Sèvres, hoy integrada en Mauléon.
- Moulins, barrio de la comuna francesa de Lille.
Véase también[editar]
- Moulins-Engilbert, comuna francesa del departamento de Nièvre.
- Moulins-en-Tonnerrois, comuna francesa del departamento de Yonne.
- Moulins-la-Marche, comuna francesa del departamento de Orne.
- Moulins-le-Carbonnel, comuna francesa del departamento de Sarthe.
- Moulins-lès-Metz, comuna francesa del departamento de Mosela.
- Moulins-Saint-Hubert, comuna francesa del departamento de Mosa.
- Moulins-sur-Céphons, comuna francesa del departamento de Indre.
- Moulins-sur-Orne, comuna francesa del departamento de Orne.
- Moulins-sur-Ouanne, comuna francesa del departamento de Yonne.
- Moulins-sur-Yèvre, comuna francesa del departamento de Cher.


text:
1656
Aquesta pagina concernís l'an 1656 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra còntra Espanha amb una desfacha importanta a la batalha de Valenciennes (16 de julhet). Lei Francés perdiguèron mai de 5 000 òmes còntra solament 500 per l'armada adversa. Pasmens, Turenne capitèt de restaurar sa situacion dins lo corrent de l'estiu e limitèt l'avançada deis Espanhòus. Pertocant leis afaires intèrnes dau Reiaume, creacion de l'Espitau generau de París per i gropar lei mendicants, lei vagabonds e lei prostituidas. En despiech de son nom, aquela institucion s'ocupava pas de suenhs medicaus e se transformèt rapidament en preson.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Províncias Unidas[modificar | modificar la font]
En Indonesia, la decision de la Companhiá neerlandesa deis Índias orientalas de concentrar la cultura de clavet dins sei possessions d'Ambon conoguèt un succès important ambé la somission dau sultan de Ternate obligat d'acceptar la destruccion de sei culturas de clavet en cambi d'una ajuda per redurre certanei rebellions activas sus son territòri.
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Astronomia[modificar | modificar la font]
L'estructura descubèrta en 1610 a l'entorn de Saturne per Galileo Galilei foguèt identificat per Christian Huygens coma un anèu.
Matematicas[modificar | modificar la font]
Premiera utilizacion d'expausants negatius per l'Anglés John Wallis.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 31 de mai - Marin Marais, musician e compositor barròc francés (m. 1728)
- 5 de junh - Joseph Pitton de Tournefort, botanic francés (m. 1708)
- 29 d'octobre - Edmund Halley, astronòm e engenhaire britanic (m. 1742)


text:
Institucions europèas
Las Institucions de l'Union Europèa (UE) son los organismes politics e institucions en que los Estats membres delegan una partit dels seus poders e sobeiranetat. La tòca es que de decisions e d'actes institucionals vengan d'organs de caràcter supranacional, que se vòl atal que s'aplica dins l'ensems dels estats membres, los organs de cada país abandonant atal lo seu poder pròpri.
Coma tot autre Estat l'UE dispausa d'un parlament, un poder executiu e independent, que son aparats e complementats per d'autras institucions.
Los tractats de l'Union Europèa son eles que crean las institucions e en elas se basan totas las activitats de l'UE. Actualament los tractats que definisson l'estructura institucionala son lo Tractat de Roma, que creèt la Comunautat Economica Europèa (CEE) en 1958, e lo Tractat de Maastricht de 1992.
Lo Tractat de reforma institucionala de la Union Europèa, segon la proposicion de la Presidéncia alemanda al Conselh de l'Union Europèa, se substituís a l'escas de la Constitucion Europèa.
Somari
Institucions[modificar | modificar la font]
Dins la presa de decisions de l'Union Europèa (UE) intervenon principalament quatre institucions:
- Parlament Europèu (PE) constituit aprèp las eleccions europèas pels ciutadans de l'Union, es l'assemblada parlamentària e l'unic parlament plurinacional elegit al sufragi universal dirècte al mond. Pr'amor qu'ensaja de passar per èsser un organ important e democratic de l'UE es en realitat sonque consultatiu.
- Conselh de l'Union Europèa (CUE), de per abans nomenat Conselh dels Ministres, es lo principal organ legislatiu e de presa de decisions al sen de l'UE. Representa los Govèrns dels Estats membres.
- Comission Europèa (CE), institucion politicament independenta que representa e defend los interesses de l'Union dins son ensems, prepausa la legislacion, politicas e programas d'accion e es responsable d'aplicar las decisions del Parlament e del Conselh de l'Union. Amb l'iniciativa seuna la Comission prepausa las nòvas leis de l'Union mas son lo Parlament e lo Conselh que los adòptan.
- Conselh Europèu (que lo cal pas confondre amb lo Conselh de l'Union Europèa), format pels Caps d'Estat o de Govèrn dels Estats membres.
Autras institucions:
- Cort de Justícia Europèa (CJUE), garantís lo respècte de las leis de l'Union, e li son someses los poders judiciaris dels Estats membres.
- Cort dels Comptes Europèa, efectua lo contraròtle de la legalitat e la regularitat de la gestion del budjèt de l'UE.
Las nòrmas e processus que las institucions devon seguir s'establisson pels tractats de l'UE, negociats pels representants al Conselh e ratificats pels parlaments de cada Estat.
Organs[modificar | modificar la font]
Los òrgans s'ocupan de domènis especifics.
- Mediator europèu, defend los ciutadans e entrepresas de l'UE en relacion al foncionament marrit de las institucions o dels organismes comunautaris.
- Contrarotlaire Europèu de la Proteccion de las Donadas (CEPD), garantís que las institucions e organismes de l'UE respècten lo drech de las personas a l'intimitat dins lo tractament de las seunas donadas personalas.
Organs financièrs[modificar | modificar la font]
- Banca Centrala Europèa (BCE), es responsabla de la politica monetària europèa. Es la banca centrala de la moneda unica europèa, l'euro (€).
- Banca Europèa d'Inverstiment (BEI), a per mission de contribuir al desvolopament equilibrat del territòri comunautari mejans l'integracion economica e la coesion sociala.
- Fons Europèu d'Investiment (FEI), povesís de garantias e de fons de capital risc per ajudar las pichonas e mejanas entrepresas (Pime).
Organs consultatius[modificar | modificar la font]
- Comitat Economic e Social Europèu (CESE), representa los interesses dels diferents grops economics e socials d'Euròpa.
- Comitat de las Regions (CDR), representa las autoritats regionalas e localas.
Organs interinstitucionals[modificar | modificar la font]
- Jornal Oficial de l'Union Europèa (JOUE), publica, imprimís e distribuís l'informacion sus l'UE e las seunas activitats.
- Burèu Europèu de Seleccion de Personal (BESP), recruta lo personal de las institucions de l'UE e dels autres organismes.
Organs descentralitzats[modificar | modificar la font]
Agéncias[modificar | modificar la font]
Existisson 23 agéncias comunautàrias cargadas de tascas especificas de tipe tecnic, cientific o de gestion dins l'encastre d'un domèni comunautari.
Aquelas agéncias èran pas previstas pels tractats europèus: caduna foguèt creada per un acte legislatiu e pas totas an lo títol d'"agéncia", mas pòdon aver lo nom d'autoritat, centre, institut, burèu o fondacion.
Politica Exteriòra e de Seguretat Comuna[modificar | modificar la font]
- Agéncia Europèa de Defensa
- Institut d'Estudis de Seguretat de l'Union Europèa, Contribuís a crear una cultura europèa comuna de seguretat e promòu lo debat estrategic.
- Centre dels Satellits de l'Union Europèa
Cooperacion Policiària e Judiciara[modificar | modificar la font]
Son d'organismes creats per ajudar los Estats membres a cooperar dins la luta contra lo crime internacional organizat. Aquelas agéncias desvolupan de tascas dins lo contèxte del dialòg, l'assisténcia e la cooperacion entre polícias, doanas, servicis d'immigracion e ministèris de la justícia dels Estats membres.
- Europol, encargat de facilitar las operacions de luta contra la criminalitat al sen de l'UE.
- Eurojust, establís lo refortiment de la cooperacion judiciara entre los Estats membres.
- Escòla Europèa de Polícia, favoriza la cooperacion transfontalièra dins la luta contra la delinquéncia, lo manten de la seguretat publica e la lei e de l'òrdre.


text:
Sent Just (Lemosin)
Sent Just (Saint-Just-le-Martel en francés) es una comuna situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de Lemosin.
Sos abitants s'apelan los Sent-justauds.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Liams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Collectiu lemosin Arri! : arrilemosin.free.fr
Nòtas[modificar | modificar la font]
- Portau de Lemosin
-
{{Comunas de|insee= 87156


text:
Erupcion hawaiana
Leis erupcions hawaianas son un tipe d'erupcion volcanica. Son caracterizadas per de lavas fòrça fluidas, basalticas amb una concentracion de silici febla. Aquò permet l'escolament de la lava sus lei flancs dau volcan sus de distàncias lòngas que pòdon agantar de desenaus de quilomètres. Lo desagatge dau magma es aisat e son emission se forma siá sota la forma d'una fònt de lava d'unei centenaus de mètres d'autor amb un debit regular siá sota la forma d'un lac de lava situat dins lo cratèr. Una activitat hawaiana regulara entraïna generalament la formacion d'un volcan bloquier. Certanei volcans coma Mauna Loa, Kilauea o Nyiragongo an un regim eruptiu quasi unicament hawaian.
Aqueleis erupcions son generalament gaire perilhosas mai pòdon causar de destruccions importantas en causa dei coladas de lava que son capablas de destrurre la màger part deis infrastructuras umanas. L'Indici d'Explositat Volcanica d'una erupcion hawaiana se situa generalament entre 0 e 1.


text:
39% de subermortalitat per cancer taus mensh de 65 ans suu parçan de Lac enter 1991 e 1998, mes peu govèrn, tot que va, n’i a pas arren de har7 May
Globaument, enter 1988 e 1998, la subermortalitat suu parçan de Lac qu’ei de 14% taus mensh de 65 ans. Que son las estatistas hornidas per la Cort deus comptes pertocant la gestion de la mutacion industriau deu parçan de Lac e los riscs de securitat industriau, sanitàrias e environamentaus. Continue reading
1èr de Mai de 2015 a Pau2 May
CAMBIEN LO MONDE ! (OC/FR)
La crisi deu sistèma capitalista qu’en·honsa los pòbles en ua situacion mei en mei intienedera. Milions de tribalhadors de l’exagòne que pateishen de front la degradacion de las lors condicions de vita. Dens las societats, lo capitalisme qu’impausa la destruccion deus aquesits de civilizacion (Còdi deu Tribalh, Seguretat Sociau, retiradas, libertats individuaus, etc) ganhats per lutas victoriosas passadas. Endehòra, l’imperialisme – francés purmèr – que bombarda e arroeina país entad obrir mercats navèths e arrecaptà’s las matèrias purmèras, atau com en Libia per exemple, dab las consequéncias qui coneishem. Las tensions enter poténcias que mian per segur a la guèrra. L’ipocrisia deus nostes mestrejants qu’apèra modernizacion l’avalida deus nostes aquesits sociaus, mentre que las guèrras e son operacions umanitàrias entà miar la democracia… Continue reading
Ua tèca au projècte de LGV15 Apr
Mes la luta n’ei pas acabada.
La Commission d’enquête publique qu’a balhat un avis desfavorable a la declaracion d’utilitat publica pertocant los projèctes de linhas a grana vitèssa Bordèu-Tolosa e Bordèu-Dacs. La comission qu’arcasta ad aqueths projèctes, dits GPSO (Grand Projets ferroviaires Sud-Ouest), de miaçar l’environament e, sordeish taus tanhents de las LGV, la comission qu’estima qu’aqueths projèctes concentraran mei l’activitat economica a l’entorn de las metropolas de Bordèu e Tolosa, dilhèu Dacs, e qu’ei donc lo desvolopament locau enter aqueras vilas qu’en patirà. En efèit que sabem qu’un projècte d’autorota o de LGV ne crea pas jamei d’activitat economica mes que la desplaça. Continue reading
Manifestacion Per las retiradas.17 Mar
A Pau, 300 retraités se sont rassemblés , à l’appel de plusieurs syndicats, pour protester contre des conditions de vie de plus en plus difficile. Les retraités, qui toute leur vie, ont travaillé et crée la richesse de ce pays sont traités comme des moins que rien par le système. De même que pour la jeunesse qui souffre de la crise, ce sont les classes populaires qui sont le plus touchées. Anciens, comme jeunes, nous n’avons plus rien attendre du capitalisme.
Luttons pour une vie digne, défendons nos retraites, exigeons un travail digne et socialement utile pour tous et toutes.
Intervention d’un camarade de Libertat! durant la manifestation:
http://www.francebleu.fr/social/retraite/les-retraites-en-colere-manifestent-ce-matin-pau-2223233


text:
1579
Aquesta pagina concernís l'an 1579 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Matematicas[modificar | modificar la font]
Lo matematician francés François Viète encoratjèt l'utilizacion dei nombres decimaus favorizant la difusion d'aquelei nombres en Euròpa.
Medecina[modificar | modificar la font]
Premiera descripcion dei valvulas dei venas. Foguèt realizada per lo mètge italian Hieronymus Fabricius (1533-1619).


text:
Castellers
Los Castellers que son ua tradicion de Catalonha que consistís en montar piramidas umanas. Los castells que son los bastiments resultat d'aquesta activitat. Aquestes bastiments que's realizan au son de la gralla, instrument tradicionau catalan. Las personas que participan d'aquesta activitat, que's sonen tanben castellers e s'abilhen dab ua faixa, pantelons blancs e ua camisa deu color deu grop (colla en catalan) que representen. Casteller qu'ei un mot catalan qu'identifica las personas que basteishen castells; castell en occitan que significa castèth.
Los bastiments o castells resultat d'aquesta activitat que poden estar desempuish 6 solèrs dinc a 10. Lo nom de cada bastiment que identifica, purmèr, lo nombre de personas que i a hens cada solèr e, dusau, lo nombre de solèrs de la construccion. Atau donc, un 4 de 8 que son 4 personas per solèr e un totau de 8 solèrs.
Istòria[modificar | modificar la font]
Las purmèras informacions qu'avem deus castellers que son deu XVIII sègle dab lo nom de Ball de Valencians. Aquestes Balls de Valencians qu'eran petits bastiments que's realizavam en acabar las processons religioses. De la rivalitat deus diferents grops de Valencians tà har lo bastiment mei haut que vadon los castells modernes. Qu'existissen dejà dus grops de Xiquets de Valls a la debuta deu XIX sègle.
Que i avó un purmèr moment d'aur en l'istòria deus castellers pendent la dusau meitat deu XIX sègle dab lo bastiment de castells de 9 solèrs. Aqueste purmèr moment d'aur qu'arribà a la fin hens los purmèrs ans deu XX sègle e las annadas 20 qu'estó suul pic de desaparèisher. Fin finala la tradicion que seguí viva e pauc a pauc qu'anà en recuperar los niveus viscuts hens la purmèra edat d'aur deus castells deu XIX sègle. Uei dia que vivem la dusau edat d'aur dab bastiments que hasèva quasi 100 ans que non se podèvan véder.
Colles castelleres[modificar | modificar la font]
- Al·lots de Llevant (Manacor)
- Angelets del Vallespir (Sant Joan de Pladecorts)
- Bordegassos de Vilanova
- Brivalls de Cornudella (Cornudella de Montsant) -desapareguda-
- Capgrossos de Mataró
- Castellers de Badalona
- Castellers de Barcelona
- Castellers de Caldes de Montbui
- Castellers de Castelldefels
- Castellers de Cerdanyola
- Castellers de Cornellà
- Castellers de Gavà -"desapareguda"-
- Castellers de Granollers -desapareguda-
- Castellers de Lleida
- Castellers de La Roca (La Roca del Vallès) -desapareguda-
- Castellers de la Sagrada Família (Barcelona)
- Castellers de l'Albera (La Jonquera) -desapareguda-
- Castellers de l'Hospitalet -desapareguda-
- Castellers de Mallorca (Palma)
- Castellers de Martorell -desapareguda-
- Castellers de Mollet
- Castellers de Montcada i Reixac -desapareguda-
- Castellers de Montmeló -desapareguda-
- Castellers de Ribes (Sant Pere de Ribes) -desapareguda-
- Castellers de Rubí
- Castellers de Sabadell
- Castellers de Sant Andreu de la Barca
- Castellers de Sant Boi (Sant Boi de Llobregat) -desapareguda-
- Castellers de Sant Cugat (Sant Cugat del Vallès)
- Castellers de Sant Feliu (Sant Feliu de Llobregat)
- Castellers de Santa Coloma (Santa Coloma de Gramenet)
- Castellers de Sants (Barcelona)
- Castellers de Sarrià (Barcelona) -desapareguda-
- Castellers de Sitges -desapareguda-
- Castellers de Terrassa
- Castellers de la Vila de Gràcia (Barcelona)
- Castellers de Vilafranca
- Castellers de Vilanova-Colla de Mar (Vilanova i la Geltrú) -desapareguda-
- Castellers del Collell (Sant Ferriol) -desapareguda-
- Castellers del Poble Sec (Barcelona)
- Castellers del Riberal (Baó)
- Castellers d'Altafulla
- Castellers d'Esparreguera
- Castellers d'Esplugues (Esplugues de Llobregat)
- Colla Castellera de Figueres
- Colla Castellera de Sant Pere i Sant Pau (Tarragona)
- Colla dels Xiquets de Valls -desapareguda-
- Colla Nova del Vendrell -desapareguda-
- Colla Jove de Castellers de Cubelles -desapareguda-
- Colla Jove de Castellers de Sitges
- Colla Jove dels Castellers de Vilafranca -desapareguda-
- Colla Jove del Vendrell -desapareguda, es va fusionar amb els Nens del Vendrell-
- Colla Jove de l'Hospitalet (L'Hospitalet de Llobregat)
- Colla Jove de Vilanova -desapareguda-
- Colla Jove Xiquets de Tarragona
- Colla Joves Xiquets de Valls
- Colla Vella dels Xiquets de Valls
- Cos de Castellers de Ballets de Catalunya (Barcelona) -desapareguda-
- Falcons del Riberal (Baó)
- Ganxets de Reus -desapareguda-
- Joves des Raiguer (Alaró) -desapareguda-
- Margeners de Guissona
- Marrecs del Catllar -desapareguda-
- Marrecs de Salt
- Matossers de Molins de Rei
- Minyons de Terrassa
- Minyons de l'Arboç
- Moixiganguers d'Igualada
- Nens del Vendrell
- Nois de la Torre (Torredembarra)
- Nyerros de la Plana (Manlleu)
- Sagals d'Osona (Vic)
- Tirallongues de Manresa
- Torraires de Montblanc
- Vailets de Gelida -desapareguda-
- Vailets de Ripollet -"desapareguda"-
- Veïns de Llorenç (Llorenç del Penedès) -castellers aficionats (actuen un sol cop a l'any)-
- Xerrics d'Olot - Colla Castellera de la Garrotxa
- Xicots de Valls -desapareguda-
- Xicots de Vilafranca
- Xics de Granollers
- Xiquets de Cambrils -desapareguda-
- Xiquets de Gràcia (Barcelona) -desapareguda-
- Xiquets de Reus
- Xiquets de Tarragona
- Xiquets de la Vila d'Alcover
- Xiquets de Vila-Seca -desapareguda-
- Xiquets del Serrallo (Tarragona)
Colles de dehòra los País Catalans[modificar | modificar la font]
- Castellers de Lo Prado - (Santiago de Xile)
- Colla Castellera Les 4 Barres - (Castelar - Argentina)
- Castellers del Casal Virolai - (Querétaro - Mexic)
- Castellers de Montreal - (Montreal - Quebèc)


text:
1154
Aquesta pagina concernís l'an 1154 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Perseguida e fin de la guèrra còntra Anglatèrra e Aquitània ambé lo retorn dau rèi Enric II en Normandia (20 d'abriu). Pasmens, i aguèt gaire de combat e de negociacions acomencèron. En cambi d'una indemnitat de 2 000 marcs, Loís VII renoncièt au títol de duc d'Aquitània, reconoguèt la validitat dau maridatge d'Enric II e d'Alienòr e retirèt sa garnison de Vernon.
En parallèl d'aqueleis eveniments, Loís VII se maridèt ambé Constança de Castelha, filha dau rèi Anfós VII l'Emperaire.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Califat Fatimida[modificar | modificar la font]
Mòrt dau califa Az-Zafir que foguèt remplaçat per son fiu Al-Faiz. Pasmens, lo caòs politic, illustrat per leis assassinats recurrents dei visirs, contunièt e lo califa novèu aguèt ges de poder vertadier.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Engenhariá[modificar | modificar la font]
Construccion dau premier relòtge equipat d'una sonariá qu'èra pas d'origina chinesa per l'engenhaire arabi al-Kaysarani. L'objècte foguèt installat en Damasc.
Fisica[modificar | modificar la font]
Premiera distincion de la diferéncia entre la fòrça motritz d'un objècte (son pes) e la resisténcia d'un còrs en movement (sa massa). Realizada per lo sabent arabi Averroès (1126-1198), aquela distinction èra encara limitada ais objèctes celèsts e foguèt pas aplicada ai còrs terrèstras avans lo sègle seguent.


text:
Singlar
Lo singlar (Sus scrofa) es un mamifèr omnivòr pròche del pòrc, que n'es l'ancèstre, aparten a la familha dels Suids. Aquesta aparten al taxon dels Artiodactils suifòrmes.
Distribucion geografica[modificar | modificar la font]
Lo singlar se retròba dins de regions diferentas. Se destria mai d'una sosespècia :
- Sus scrofa affinis (Índia e Sri Lanka)
- Sus scrofa algira (Tunisia, Argeria, Marròc)
- Sus scrofa andamanensis (illa d'Andaman en Índia)
- Sus scrofa attila (Ongria, Ucraïna, Bielorussia Centrala, Caucàs, Iraq)
- Sus scrofa baeticus (Balearas, Sud d'Espanha e probablament nòrd de Marròc)
- Sus scrofa barbarus (Africa del Nòrd : Tunisia, Argeria, Marròc)
- Sus scrofa castilianus (Nòrd d'Espanha)
- Sus scrofa chirodontus (China)
- Sus scrofa coreanus (Corèa)
- Sus scrofa cristatus (region Sud Imalaia : Nepal, nòrd Birmania, Índia, Tailàndia)
- Sus scrofa davidi (region Sud Imalaia : Iran, Paquistan, Índia del Nòrd-Oèst, Birmania)
- Sus scrofa falzfeini (Polonha)
- Sus scrofa ferus (Euròpa del Nòrd)
- Sus scrofa floresianus (illa de Flores en Indonesia)
- Sus scrofa jubatus (Malaisia)
- Sus scrofa leucomystax (China)
- Sus scrofa libycus (Transcaucàsia, Turquia, Palestina, Iogoslavia, Ozbequistan e Cazacstan)
- Sus scrofa majori (Itàlia Centrala).
- Sus scrofa mandchuricus (China)
- Sus scrofa mediterraneus (Espanha)
- Sus scrofa meridionalis (Andalosia; Sardenha e Corsega)
- Sus scrofa moupinensis (zòna costièra de la China del Sud a Vietnam)
- Sus scrofa nicobaricus (illa de Nicobar en Índia)
- Sus scrofa nigripes (Asia Centrala, mar Caspiana, Afganistan, Mongolia, China, Russia Orientala)
- Sus scrofa papuensis (Nòva Guinèa)
- Sus scrofa raddeanus (Mongolia)
- Sus scrofa reiseri (Iogoslavia, Albania, Bulgaria, Grècia)
- Sus scrofa riukiuanus (illas Ryukyu - Japon)
- Sus scrofa sardous (Sardenha, Corsega)
- Sus scrofa scrofa (Espanha del Nòrd, Itàlia del Nòrd, França, Alemanha, Benelux, Danemarc, Polonha, Republica Chèca, Eslovaquia, Albania)
- Sus scrofa sennaarensis (Sodan)
- Sus scrofa sibiricus (Tunkinsk Mts, Sayan Mts, Siberia, Mongolia, Transbaikalia
- Sus scrofa sukvianus (China)
- Sus scrofa taivanus, Singlar de Taiwan (Taiwan)
- Sus scrofa ussuricus, Singlar de Manchoria (Russia Orientala, Manchoria, Corèa, China del Nòrd)
- Sus scrofa vittatus, Singlar d'Asia (Malàisia : Peninsula, illas de Terutua e Langkawi; Indonesia : Sumatra, archipèla de Riau, Java e illa de Peucang, Bali, Lombok, Sumbawa e Komodo)
Referéncias taxinomicas[modificar | modificar la font]
- Referéncia Fauna Europaea : Sus scrofa (en)
- Referéncia ITIS : TSN 180722 Sus scrofa L., 1758 (en)
- Referéncia AnimalDiversityWeb : Sus scrofa (en)
- Referéncia NCBI : Sus scrofa (en)
- Referéncia IUCN : espècia Sus scrofa L., 1758 (en)
- Referéncia GISD : espèce Sus scrofa L., 1758 (en)


text:
1207
Aquesta pagina concernís l'an 1207 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Comtat de Tolosa[modificar | modificar la font]
Perseguida deis operacions dei legats pontificaus còntra lo catarisme. Pasmens, lei catars contunièron de viure normalament en causa de l'abséncia de reaccion deis autoritats dau Comtat. Ansin, a la prima, unei caps catars poguèron provocar un collòqui de doas setmanas a Montreal. Leis arbitris dei discussions refusèron de designar un venceire mai lei legats s'estimèron venceires e s'enardiguèron. Aprofichant l'arribada de monges suplementaris, se devesiguèron en grops pus pichons per visitar un nombre pus important de vilatges. Venguèron ansin pus malaisats de susvelhar e, en abriu, lo legat Pèire de Castelnòu poguèt arribar en dessobte a Tolosa per i prononciar l'excommunicacion de Ramon VI de Tolosa e l'interdich sus sei territòris.
França[modificar | modificar la font]
A la prima, represa de la guèrra en Peitau còntra Anglatèrra en abriu. Lo pretèxte foguèt divèrseis accions de guèrra entrepresas per lei senhors peitavins. Pasmens, l'expedicion francesa donèt una amplor novèla ais escaramochas localas. La region de Toars foguèt ansin durament pilhada sensa entraïnar de reaccion militara dau rèi d'Anglatèrra.
Pasmens, l'annada foguèt donc subretot centrada sus lei relacions ambé lo papa Innocenci III que voliá organizar una crosada còntra l'eresia catara e qu'èra totjorn opausat a la rompedura dau maridatge de Felip II e d'Ingeborg de Danemarc. Ja pauc desirós de laissar lo papa intervenir dins leis afaires intèrnes de França — en despiech de son independéncia de facto, lo Comtat de Tolosa ne'n fasiá nominalament partida — lo rèi foguèt irritat per l'afaire de son maridatge e refusèt de sostenir lo projècte papau (→ 1208).
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Mongòl[modificar | modificar la font]
Acomençament d'incursions mongòlas còntra l'Empèri Tangut. Destinadas a observar e estudiar lei defensas de l'empèri dau nòrd de China, aqueleis expedicions gardèron encara una amplor limitada avans l'acomençament deis invasions vertadieras en 1209. En parallèl, divèrsei tribüs quirguizas de la region dau Lac Baikal se someteguèron a Genghis Khan[1].
Empèri de Nicèa[modificar | modificar la font]
Militarament inferiors ai Latins installats a Constantinòple (→ 1204), lei Bizantins de Nicèa, dirigits per Teòdor Lascaris aprofichèron lei ressorsas de sa diplomacia per trobar d'aliats estrategics. En particular, formèron una aliança ambé lei Bulgars de Kalojan per atacar per darrier lei Crosats. Aquela estrategia foguèt victoriosa e permetèt ai Bizantins de reconquistar Cizica e d'assegurar sei posicions a l'entorn de Nicomèdia. En junh de 1207, una trèva foguèt concluda ambé lei Latins de Constantinòple.
Empèri Tangut[modificar | modificar la font]
Incursions mongòlas lòng dei frontieras meridionalas. Aquò marquèt la revirada de la politica de l'emperaire Xiangzong qu'aviá assaiat de negociar una aliança ambé Genghis Khan per utilizar sei cavaliers arquiers còntra leis autreis estats chinés.


text:
Categoria:Wikipèdia:ajuda
Aquesta categoria regropa totas las paginas d'ajuda de l'enciclopèdia Wikipèdia. Los començants pòdon consultar los articles de la categoria Primièrs passes.
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 11 soscategorias, sus un total de 11.
A
- ► Administracion de la Wikipèdia (1 P)
- Administracion Wikipèdia (4 C, 11 P)
- ► Wikipèdia:ajuda tecnica (19 P)
C
- Comunautat Wikipèdia (4 C, 2 P)
- Wikipèdia:Convencions d'estil (1 C, 2 P)
- ► Wikipèdia:Convencions d’estil (6 P)
- Wikipèdia:convivialitat (1 C, 3 P)
E
- Espaci d'Ajuda (4 C, 6 P)
N
- Neutralitat de punt de vista sus Wikipèdia (1 C, 2 P)
P
- Wikipèdia:Primièrs passes (1 C, 6 P)
R
- Requèsta sus Wikipèdia (2 C, 15 P)
Articles dins la categoria « Wikipèdia:ajuda »
Aquesta categoria conten los 19 articles seguents.


text: Montenegro adoptèt l'èuro coma moneda aprèp son independéncia, en 2006. Sa economia es una de las pus pauras d'Euròpa. Après lo referendum de independéncia, l'economia de Montenegro contunhèt la siá transformacion en una mai basada en los servicis, amb l'objectiu declarat de se convertir en una destinacion pel torisme de luxe, e se jónher a la Union Europèa. Se son realizats d'esfòrces per atraire d'inversions estrangièras en lo sector del torisme, aital coma en projèctes de grandas infrastructuras, ambedós necessaris per facilitar lo desvolopament toristic.