text:
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Quin partit ecologic causir per l'aquitania?
1 Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Dim 7 Mar - 8:02
burdigala
Pintaire
2 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Dim 7 Mar - 10:36
Danís
Adjudant
Ai pas tròp vist las listas, mas, e au contrari de çò qu'ensaien de far creire, i a ben una ecologia de gaucha (EE) e una mai a drecha (AEI). E, de maniera generala, tots los partits de gaucha defenden l'ecologia (NPA, FG...).
3 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Dim 7 Mar - 10:41
Zengi
Trobador !!
Aquò dit, defénder l'ecologia shens hicar en causa lo sistèma capitalista, tròbi aquò completament nèci, donc vòta pas !
4 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Dim 7 Mar - 13:59
maime
Lemosin de prumiera !
Per EE es 'na coalicion de partits e de monde de las associacions. En Aquitània, sembla que n'i que los Verds, lo Poc e Eusko Askatasuna. Alaidonc qu'es pusleu 'na lista de gaucha (de centre-gaucha que). Per lo Poc n'i a una figura de l'occitanisme, le Grosclaude, director de la Setmana e Radio Pais, ancian director nacionau de l'IEO. Dins ton departament, la testa de lista es la Marie Bové. Ne'n avia pas talament auvit parlat, sembla trabalhar dins ço qu'es de la solidaritat internacionala. Per lo demai de la lista, t'as daus militants associatius, daus Verds, tres ancians PS, un ancian de la CNT (que reprend un eslogan de la LCR ten...)... Mas beucop de monde daus verds (eligits e militants).
Lo programa es totjorn un pauc lo mesme : chamnhar d'economia (mai sociala, mai locala, mai ecologica) mas sens dire clarament que lo fonccionament dau sistema es la causa dau problema. N'i a pas de mesa en causa dau liberalisme o dau capitalisme, que. Lo desvelopament sostenible sembla possible dins quel encastre (aurias benleu compres qu'es pas ço que pense...).
Per ne'n saubre mai : http://aquitaine.regions-europe-ecologie.fr/
5 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Dim 7 Mar - 17:17
zo
Occitan Warrior
I veiràs que si, i a una vertadièra mesa en causa del liberalisme economic, e de la nòstra organizacion sociala en general...
Son quand mème clarament en favor de la "décroissance", o caldriá pas oblidar...
6 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Dim 7 Mar - 17:49
Lafontan
Occitan Warrior
7 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Dim 7 Mar - 17:56
gat-esquiro@orange.fr
Pintaire
Lo programa es totjorn un pauc lo mesme : chamnhar d'economia (mai
sociala, mai locala, mai ecologica) mas sens dire clarament que lo
fonccionament dau sistema es la causa dau problema. N'i a pas de mesa
en causa dau liberalisme o dau capitalisme, que. Lo desvelopament
sostenible sembla possible dins quel encastre (aurias benleu compres
qu'es pas ço que pense...).
Adishatz,
On as vist tot aquero ? Que hè 30 ans qu'eths verds volen hicar en causa eth liberalisma e eth productivisma. Que i a encora 2 o 3 ans eths comunista, era LCR que sostienavan eth productivisma...
Que son eths que portan un vertader projecta de societat que poderem hicar en plaça doman.
Qu'an proposats ua dinamica de vertadera overtura tà associacions, sindicats...Aqueth aspect democratica que m'interessa tanben
A seguir. Que i a 20 ans que hasevan politica de faiçon diferenta, push que son dintrats dens eth motle.
8 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Dim 7 Mar - 17:59
Zengi
Trobador !!
Anyway, anti-liberau per jo vòu aps díser arren. En tot cas ne pòt pas constituïr un projècte politic.
9 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Dim 7 Mar - 18:28
admin
Trobador !!
Lafontan a écrit:En defòra de la question de saupre quals son los ecologistas los mai a l'esquèrra (revolucionaris), Euròpa Ecología es clarament anti liberala mas a pas encara agut l'escasença d'èsser en responsabilitat del poder politic, donc çò que cal plan compréner es que podèm aquí confirmar lo cambiament de l'esquèrra francesa dempuèi la pujada d'EE a las eleccions europencas. Plan segur es çò que fa paur al P.S. e sol lo rappòrt de fòrça electoral que i aurà entre lo PS e EE al ser del primièr torn permetrà de cambiar las causas. Alavètz cal anar votar per una autra esquèrra es aquí l'enjòc. Votar per los pichons partits o l'abstencion seriá mancar aquela evolucion possibla. Fasèm dintrar de conselhièrs ecologistas massivament, es tanben l'oportunitat d'aver d'elegits del Partit Occitan dins Aquitània, Occitània miègjornala (MIdiPY e Lengadoc) e benlèu Provença.
De tot biais, dab la alianças deu segond torn, vesi pas la diferencia enter EE, PS e Melencon... Cau pas ensajar de'ns har creder que Rousset cambiarà lo son vejaire sus la LGV... D'un aute costat, lo NPA, dens lo son tract qu'èi recebut ier, parla e de la LGV, e de las lengas. E ferà pas aliança dab lo PS. Donc se vòs una navèra esquerra, es pas dens EE-PS-FDG qu'ec tobaràs...
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
10 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Dim 7 Mar - 21:43
jfrieux
Occitan Warrior
Per ço que pertoca lo FG (jacobins de los bèls) e lo NPA, efectivament, la pintura verda es encara fresca...
11 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Dim 7 Mar - 21:45
Lafontan
Occitan Warrior
Segur que lo NPA es pas dangerós per lo PS es aquò que ne tafura qualques uns!!! Mas soi d'acòrdi que lo pes d'EE serà ligat a sas resultas e pel moment sembla èsser del doble del cop passatÒmi a écrit:Lafontan a écrit:En defòra de la question de saupre quals son los ecologistas los mai a l'esquèrra (revolucionaris), Euròpa Ecología es clarament anti liberala mas a pas encara agut l'escasença d'èsser en responsabilitat del poder politic, donc çò que cal plan compréner es que podèm aquí confirmar lo cambiament de l'esquèrra francesa dempuèi la pujada d'EE a las eleccions europencas. Plan segur es çò que fa paur al P.S. e sol lo rappòrt de fòrça electoral que i aurà entre lo PS e EE al ser del primièr torn permetrà de cambiar las causas. Alavètz cal anar votar per una autra esquèrra es aquí l'enjòc. Votar per los pichons partits o l'abstencion seriá mancar aquela evolucion possibla. Fasèm dintrar de conselhièrs ecologistas massivament, es tanben l'oportunitat d'aver d'elegits del Partit Occitan dins Aquitània, Occitània miègjornala (MIdiPY e Lengadoc) e benlèu Provença.
De tot biais, dab la alianças deu segond torn, vesi pas la diferencia enter EE, PS e Melencon... Cau pas ensajar de'ns har creder que Rousset cambiarà lo son vejaire sus la LGV... D'un aute costat, lo NPA, dens lo son tract qu'èi recebut ier, parla e de la LGV, e de las lengas. E ferà pas aliança dab lo PS. Donc se vòs una navèra esquerra, es pas dens EE-PS-FDG qu'ec tobaràs...
12 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Dim 7 Mar - 21:51
maime
Lemosin de prumiera !
E a perpaus de la decreissença, bah, faudria legir un pauc çò que disen los politics que... Emai si tot lo monde vau far de la decreissença aura !!! çò qu'es lo mai important dins la reflexion de la decreissença qu'es quò : la surtida dau capitalisme d'un biais democratic. Pense pas que lo Danis sia de conse emb aquò.
Per tornar a la question, l'autra lista ecologista qu'es la de l'Aliança Ecologista Independenta. Ai pas trobar sus lo web qui se presenta precisament en Aquitània. Mas nacionalament qu'es l'aliança de petits partits ecologistas pusleu de drecha :
- Génération Ecologie, creada per Borloo e Mamère, qu'es aura pròcha de l'UMP
- lo Moviment Ecologista Independent, creat per Waechter e que se volia un moviment ni de drecha, ni d egaucha, perque los Verds avian decidits de far partida de la Gaucha pluriala. An un programa fòrça environementalista e lo discors ni drecha ni gaucha a menat dau monde par forçadament simpatic...
- La France en Action, qu'es lo juguet d'un tipe, Gorvernatori, que parla de decreissença, de ben-esser, ... e qu'a b'assetz de sèous per far viure son petit partit tot sol !!
Dins lo fond, son benleu un pauc de drecha, mas pense que n'i a daus militants sinceres dedins, benleu maitot un pauc "deep ecologist". Si an d'eligits, trabalharàn coma los que lors donaràn de pòstes (que sia la drecha o la gaucha). An quauqu'una celebritat coma Francis Lalanne o Patrice Devret.
http://www.alliance-ecologiste-independante.fr/
Crese qu'en Bearn lor candidat a surtit de las conarias de las bravas a perpaus de l'occitan, non ?
Bon... Per 'chabar, ai pas trobat si sus las lista NPA o Front de Gaucha n'i avia daus ecologistas o pas, coma dins d'autras regions : Federacion Alternativa Sociala e Ecologista, Alternatius o Objectors de creissença. Quò depend de las regions.
13 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Dim 7 Mar - 22:09
admin
Trobador !!
maime a écrit:
Crese qu'en Bearn lor candidat a surtit de las conarias de las bravas a perpaus de l'occitan, non ?
La conaria es tanben escrita sus lo papreòt qu'èi reçaubut. (quate lengas en Aquitània : Bascó, Gascon, Occitan e Bearnés)
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
14 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Dim 7 Mar - 22:22
maime
Lemosin de prumiera !
15 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Dim 7 Mar - 23:38
Zengi
Trobador !!
16 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Dim 7 Mar - 23:48
maime
Lemosin de prumiera !
17 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Lun 8 Mar - 0:04
joan_cavalier
Trobador !!
Euh Matieu era que la tua question d'un autre post sus la pertinença dels sondatges a l'escala nacionala ?
18 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Lun 8 Mar - 20:28
zo
Occitan Warrior
maime a écrit:
- Génération Ecologie, creada per Borloo e Mamère, qu'es aura pròcha de l'UMP
Borloo, Mamère e mai que mai Lalonde. Aquò a son importancia dins l'evolucion centrista del partit...
19 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? le Lun 8 Mar - 20:42
maime
Lemosin de prumiera !
Diria mai drechista... En 2002, parlavan de fusionar coma l'UMP e France Gamerre era tot parier adjunta au mera de Marselha...zo a écrit:maime a écrit:
- Génération Ecologie, creada per Borloo e Mamère, qu'es aura pròcha de l'UMP
Borloo, Mamère e mai que mai Lalonde. Aquò a son importancia dins l'evolucion centrista del partit...
20 Re: Quin partit ecologic causir per l'aquitania? Aujourd'hui à 10:48
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


c: text/html

text:
Louis Pasteur
Louis Pasteur (nascut lo 27 de decembre de 1822 – mòrt lo 28 de setembre de 1895) èra un microbiologista e quimista francés. Foguèt conegut en general per sa demostracion de la "teoria del gèrme" de las malautiás e sas tecnicas pionièras de desvolopament e d'inoculacion. Foguèt lo creador del primièr vaccin contra la ràbia. A mai faguèt una descobèrta essenciala dins lo domeni de la quimia de cap a la polarizacion de la lutz per de moleculas assimetricas.
Aquí la frasa mai famosa de Pasteur: Le hasard favorise l’esprit preparé ("L'azard favoriza l'esperit preparat")
Primièra istòria[modificar | modificar la font]
Louis Pasteur nasquèt a Dole, vila del departament de Jura en França. Sos parents èran Jean Joseph e Jeanne Pasteur e aviá tres sòrres: Virginie, Josephine, e Emilie Pasteur. Sa sòrre Emilie aviá una malautiá que li aviá causat un retard mental, e a mai se creissiá normalament son esperit demorava encara a una edat equivalenta a la d'un nenon de cinc ans. Louis Pasteur anèt a l'École Normale Supérieure a París en 1843 e obtenguèt son doctorat en 1846. Estudièt en quimia, pasmens semblava pas dels bons a la debuta (un de sos professors lo descriguèt coma "mediòcre"). Malgrat aquò, venguèt un dels scientifics mai importants del sègle XIX.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1944
Aquesta pagina concernís l'an 1944 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
- 10 de junh - Chaple de la quasi totalitat dels abitants del vilatge lemosin d'Orador de Glana per un destacament del 1èr batalhon de la Panzerdivision Das Reich: 642 mòrts.
França[modificar | modificar la font]
Adopcion dau drech de vòte femenin par la Comitat francés de Liberacion nacionala (21 d'abriu) que foguèt confirmada per una ordonància dau GPRF lo 5 d'octòbre.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Alemanha[modificar | modificar la font]
Regardant la politica d'exterminacion dei pòbles « inferiors » per leis Alemands, l'annada foguèt marcada per la fin de la liquidacion dei guètos josieus de Polonha e l'exterminacion fòrça rapida de la màger part dei Josieus d'Ongria après l'ocupacion dau país per la Wehmarcht. Ansin, dins lo corrent de l'estiu, lo camp d'Auschwitz conoguèt « l'apogèu » de son foncionament amb aperaquí 400 000 Ongrés tuats en 56 jorns entre lo 15 de mai e lo 8 de julhet. En parallèl, l'exterminacion deis Eslaus contunièt mai lo ritme demeniguèt un pauc car lo Reich aviá besonh de man d'òbra per sostenir son esfòrç de guèrra. Per exemple, « solament » 700 000 presoniers sovietics foguèron ansin executats entre 1942 e 1944.
Union Sovietica[modificar | modificar la font]
Perseguida de l'ofensiva ivernenca de l'Armada Roja acomençada lo 18 de decembre de 1943. Au nòrd, lei Sovietics avancèron de 200 km en direccion de Narva e de Pskov (genier). Au sud, Bug e Dniestr foguèt passats dins lo corrent de febrier e de març e de fòrças sovieticas intrèron dins la Galícia Polonesa onte menacèron la vila de Lvov. Lo front s'estabilizèt vèrs lo 15 d'abriu après lei presas d'Odessa e de Ternopol que permetèron d'acabar la liberacion d'Ucraïna. En Crimèa, Sebastopòl foguèt a son torn liberada lo 9 de mai.
Puei, lei Sovietics organizèron una ofensiva parallèla au desbarcament aliat de Normàndia. Acomencèt lo 23 de junh en Bielorussia e permetèt a l'Armada Roja de reconquistar Minsk (3-11 de julhet), d'intrar en Polonha, de conquistar Lublin (24 de julhet), Brèst-Litovsk (28 de julhet) e d'agantar la Prússia Orientala (30 de julhet). Aquela campanha foguèt la desfacha pus importanta d'Alemanha dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala. D'efèct, tot lo centre de son armada s'afondrèt entraïnant l'enceuclament de sei fòrças septentrionalas dins lei regions balticas e la retirada precipitada de sei tropas dei Balcans. Sus un front de 1 000 km, l'avançada sovietica agantava 600 km. D'ara endavant isolada, Finlàndia deguèt demandar un armistici lo 19 de setembre. En revènge, Stalin refusèt d'ajudar l'insureccion de Varsòvia (1èr d'aost - 2 d'octòbre) que foguèt finalament anientada per leis Alemands.
En Euròpa Centrala e dins lei Balcans, leis aliats d'Alemanha assaièron d'abandonar lo conflicte. Romania e Bulgaria i capitèron mai leis autoritats localas s'afondrèron rapidament en fàcia de còps d'estat comunistas. Lei dos país declarèron alora la guèrra ais Alemands. En revènge, en Ongria onte la preséncia alemanda èra encara poderosa, Hitler poguèt ordonar l'invasion dau país. L'amirau Horthy foguèt arrestat e leis Alemands concentrèron de tropas importantas per defendre Budapèst atacada en decembre. Enfin, tot lo sud dei Balcans foguèt liberada per d'ofensivas dei tropas iogoslavas menadas per Tito. Belgrad foguèt ansin presa lo 20 d'octòbre. Pasmens, dins lo nòrd, Croàcia capitèt de resistir.
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Armament[modificar | modificar la font]
Dins l'encastre de la Segonda Guèrra Mondiala e de la recèrca d'armaments novèus, de progrès importants foguèron realizats dins lo corrent de l'annada :
- intrada en servici dau premier fusiu d'assaut vertadier (lo Sturmgewehr 44) qu'èra estat desvolopat per l'armada alemanda per coplar en una arma unica lo fusiu tradicionau de l'infantariá e lo pistolet mitralhaire.
- assai dau premier prototip d'AWACS per l'aviacion estatsunidenca que modifiquèt un TBM Avenger per l'equipar d'un radar permetent de detectar d'avions amb una portada d'aperaquí 160 km.
- intrada en servici dau premier míssil de crosiera (V-1) au sen de l'armada alemanda.
Astronomia[modificar | modificar la font]
Publicacion de la premiera carta radioelectrica dau cèu de la galaxia nòstra per Grote Reber (1911-2002). Aquò marquèt lo començament de la radioastronomia que venguèt una disciplina importanta, especialament per l'observacion d'objèctes malaisats d'observar dins lo domeni vesedor.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 1 de genièr - Omar Hasan Ahmad al-Bashir, president de Sodan
- 6 de genièr - Rolf M. Zinkernagel, biològ soís, Prèmi Nobel
- 9 de genièr - Jimmy Page, musician britanic (Led Zeppelin)
- 18 de genièr - Paul John Keating, primièr ministre d'Austràlia
- 21 de genièr - Uto Ughi, violonista italian
- 27 de genièr - Mairead Corrigan, activista politic irlandés, Prèmi Nobel de la Patz
- 2 de febrièr - Oqil Oqilov, primièr ministre de Tatjiquistan
- 15 de febrièr - Dzhokhar Dudaiev, president de Chechenia (m. 1996)
- 16 de febrièr - António Mascarenhas Monteiro, president de Cap Vèrt
- 24 de febrièr - Robèrt Martí, romancièr e umorista occitan
- 1 de març - Roger Daltrey, musician britanic (The Who)
- 6 de març - Kiri Te Kanawa, cantaira nouzelandesa
- 20 de març - Erwin Neher, fisiologista alemand, Prèmi Nobel
- 19 de març - Said Musa, primièr ministre de Belize
- 24 de març - Han Myung-sook, primièra ministra de la Corèa del Sud
- 24 de març - Vojislav Koštunica, primièr ministre de Serbia
- 26 de març - Diana Ross, cantaira americana (The Supremes)
- 7 d'abril - Gerhard Schröder, primièr ministre d'Alemanha
- 7 d'abril - Makoto Kobayashi, fisician japonés, Prèmi Nobel
- 19 d'abril - James Heckman, economista american, Prèmi Nobel
- 4 de mai - Alem Surre-Garcia, escrivan lengadocian
- 12 de mai - Mary Therese Winifred Robinson, presidenta d'Irlanda
- 14 de mai - George Lucas, realizator american
- 23 de mai - John Newcombe, jogaire de tennis australian
- 27 de mai - Alain Souchon, cantaire e compositor francés
- 28 de mai - Gladys Knight, cantaira americana
- 6 de junh - Phillip Allen Sharp, geneticista american, Prèmi Nobel
- 13 de junh - Ban Ki-moon, secretari de las Nacions Unidas
- 19 de junh - Chico Buarque, cantaire e compositor brasilièr
- 24 de junh - Ticky Holgado, actor occitan (m. 2004)
- 3 de julhet - Michel Polnareff, cantaire francés
- 7 de julhet - Feleti Sevele, primièr ministre de Tònga
- 21 de julhet - John Atta Mills, president de Ghana
- 23 de julhet - Mandy Miller, actritz e cantaira britanica
- 16 d'agost - James Michel, president de las Seichèlas
- 17 d'agost - Rexhep Meidani, president d'Albania
- 20 d'agost - Rajiv Gandhi, primièr ministre d'Índia (m. 1991)
- 21 d'agost - Perry Christie, primièr ministre de las Bahamas
- 12 de setembre - Barry White, compositor e cantaire american (m. 2003)
- 13 de setembre - Henri de Jordan, pintor francés
- 30 de setembre - Jean-Louis Debré, òme politic francés
- 30 de setembre - Diane Dufresne, cantaira canadiana
- 9 d'octobre - Peter Tosh, cantaire Jamaican de reggae (m. 1987)
- 12 d'octobre - Joan Ives Roier, psicològ e activista cultural occitan
- 15 d'octobre - Sali Berisha, òme politic albanés
- 15 d'octobre - David Trimble, òme politic nòrd-irlandés, Prèmi Nobel
- 1 de novembre - Rafik Hariri, primièr ministre de Liban (m. 2005)
- 17 de novembre - Danny DeVito, actor e realizator american
- 17 de novembre - John-David F. Bartoe, astronauta american
- 26 de novembre - Roberto Fontanarrosa, autor e dessenhaire argentin (m. 2007)
- 2 de decembre - Ibrahim Rugova, president de Kosovo (m. 2006)
- 10 de decembre - Andris Bērziņš, president de Letònia
- 28 de decembre - Kary Mullis, quimista american, Prèmi Nobel
- 31 de decembre - Marcèu Rufo, pedopsiquiatre provençal
- Yoweri Kaguta Museveni, president d'Oganda
- Joan Claudi Sèrras, escrivan e lexicograf occitan


text:
Ugarit
Ugarit èra una ciutat antica d'Orient Mejan situada sus lo litorau de la Siria actuala. Fuguèt la capitala d'un principat situat sus una crosiera importanta dau comèrci antic au limit entre lei zònas d'influéncia de Mesopotamia e d'Egipte.
La premiera mencion de la vila fuguèt descubèrta dins leis archius diplomatic de Mari de 1810-1760 avC. Ugarit èra alora vassala dau Reiaume de Yamkhad centrat sus la vila d'Alèp. Après l'afondrament dei dinastias amoritas a la fin dau sègle XVI avC, lei mencions seguentas datan dau sègle XIV avC. La vila èra d'ara endavant plaçada sota la senhoriá egipciana. Pasmens, passèt rapidament sota lo contraròtle deis Ititas que someteguèron lo nòrd de Siria. De revòutas se debanèron còntra aquela dominacion mai Mursili II capitèt de restablir la preséncia itita que foguèt plus contestada. Pasmens, coma la màger part dau reiaume itita, Ugarit foguèt destrucha e pilhada per lei Pòbles de la Mar a la fin dau sègle XIII avC ò au començament dau sègle XII avC.


text:
Sant Grasal
Lo Grasal (var. Grasau) o lo Sant Grasal (var. Sant Grasau) es un objècte mitic de la legenda arturiana, objècte de la quista dels cavalièrs de la Taula redonda. A partir del sègle XIII, es assimilat al Sant Calici (la copa que recebèt lo sang del Crist) e pren lo nom de Sant Grasal. La natura del Grasal e la tematica de la quista que li es associada faguèron naisser fòrça interpretacions simbolicas o esotericas, e a d'illustracions artisticas multiplas.
Somari
- 1 Origina e evolucion de la figura del Grasal
- 2 La legenda del « Sant Grasal »
- 3 Las interpretacions del Grasal
- 4 Lo Grasal e la quista del Grasal dins la cultura contemporanèa
- 5 Luòcs ligats al Grasal
- 6 Bibliografia
- 7 Vejatz
- 8 Nòtas e referéncias
Origina e evolucion de la figura del Grasal[modificar | modificar la font]
L'objècte legendari del Sant Grasal apareis pel primièr còp a la fin del sègle XII dins lo roman Perceval ou le Conte du Graal (capítols 8, 15 e 19), de Chrétien de Troyes, coma avatar del pairòl d'imortalitat del Dagda – talisman de la mitologia celtica. Aquel Grasal que produch una noiritura miraculosa que torna cada jorn[1] se presenta coma un sovenir dels vases e aisinas d'abondància de contengut inagotable, provesidor de manjar e bevenda, que la mitologia celtica e las legendas d'autras culturas indoeuropèas mencionan (lo motiu de la bana d'abondància per exemple, dins la mitologia grèga). Lo fach que lo rei o sèrva e mòstra pendent la fèsta assegura que las riquesas contunhen l'an que ven[2].
Lo grasal es un plat larg e pauc prigond, una aisina cròia de bòrds largs: lo mot ven del latin medieval cratella, « vas », una copa o un plat cròi de bòrds largs. Chrétien de Troyes considèra que s'agís d'un plat de peisses (simbòl crestian, aquel nom d'aisina se trapa dins los inventaris aprèp decès).
Chrétien de Troyes morriguèt avans d'acabar l'obratge, que li aviá comendat Felipe d'Alsàcia, comte de Flandres. Mai d'un autors contunhèron amb l'istòria de Perceval : Wauchier de Denain, Gauvain, Manessier, Gerbert[3]. Aprèp 1230, lo tèma del Grasal foguèt pas pus de nòus desvolopaments literaris.
Per Michel Roquebert, totes los desvelopaments a l'entorn de la quista del Grasal coincidisson amb la crosada contra los Catars en Lengadòc[4] e constituisson d'un biais una maquina de guèrra ideologica[5]. Aqueles desvelopaments son tanben lo resultat d'una rivalitat francoanglesa: la nòva dinastia dels Plantagenêt vòl concurrenciar a l'anciana de Carlesmanhe e als mites fondators dels Capecians.
Per Chrétien de Troyes[modificar | modificar la font]
Dins Perceval ou le Conte du Graal, Perceval vei, al castèl del Rei pescador, un òme jòve tenent en la seuna man una lança d'un blanc treslusent que de la punta ferrada goteja de sang, dos joves òmes tenent de candelièrs d'aur e una gojata tenent un grasal (que dona una lutz tala que lo clarum de las candèlas pèrdon lor treslús) encastrat de rubís rojes sang. Perceval escaç a aquèla « espròva del Grasal », perque demòra silenciós davans aquela apareisson alara qu'auriá degut demandar perque sagnava la lança e que se li seriá menat l'aisina. Cap de significacion per aquela enigma simbolica es donada per Chrétien de Troyes. Caduns dels contunhadors faguèron la lor interpretacion, raprochant l'aisina al sacrat crestian.
Pels contunhadors[modificar | modificar la font]
Una seguida del tèxte de Chrétien de Troyes, la Redaccion corta de Wauchier de Denain, explica que lo Graal dona a cadun las noirrituras que desira, e l'associa amb la Santa Lança, que pertusèt lo flanc del Crist sus la Crotz (dont li fius Diu fu voirement ferus tres parmi le costé). Per Wolfram von Eschenbach, coma lo presenta dins Parzival, lo Grasal es una peira que lo nom se traduch pas : « Lapsit Exillis ». Uns volguèron traduire per « Lapis Exilis » o « Lapis Ex Coelis » : esmeralda tombada, segon la legenda, del front de Lucifèr, e que, cavada en vas, restanquèt lo sang del Christ rajant de las cinc plagas.
Al començament del sègle XIII, Robert de Boron explica dins L'Estoire dou Graal que lo Grasal es lo quite Sant Calici, es a dire la copa que Jèsus utilizèt per celebrar la Cena e qu'après recebèt lo sang. Emportat en tèrras alunhadas (sus l'illa Bretanha ?) per Josèp d'Arimacia, lo « Sant Grasal » (coma Sant Calici) ven lo centre d'un mistèri (car l'objècte èra d'en primièr amagat, puèi perdut), que d'elegits partipant a l'entorn d'una taula redonda — que l'integracion dins los recits de la Taula Redonda. Aquela cristianizacion de la legenda del Graal s'acaba per la Queste del Saint-Graal, roman anonim escrich vèrs 1220, benlèu per un monge, que fa del Graal la Gràcia divina. Segon la legenda, aquel que beu d'aquela copa obten la vida eternala.
La legenda del « Sant Grasal »[modificar | modificar la font]
Segon Robert de Boron, lo Grasal es lo « Sant Grasal » : lo calici contenent lo sang de Jèsus Crist, reculhit par Josèp d'Arimacia. Aquel calici es encara presentat coma essent aquel qu'utilizèt Jèsus pendent la cena, darrièr repais amb los apòstols. Aquela mena acabada de la legenda del Graal, bastida a l'entorn del Josèp d'Arimacia, foguèt escricha en verses per Robert de Boron dempuèi un tèxte grèc apocrif del sègle IV: l’Evangèli de Nicodèm qu'inspirèt fòrça legendas.
D'aquelas se dich qu'un josieu (o un òme de Ponç Pilat) auriá panat lo Sant Calici al Cenacle, puèi l'auriá donat a Pilat. De legendas apondon que lo quite Pilat i auriá posat l'aiga que s'aviá lavat las mans.
- «Uns Juis le veissel trouva
- chiés Symon, se l' prist et garda
- car Jhesus fu d'ilec menez
- et devant Pilate livrez.»
- Robert de Boron
Dins totas las legendas inspiradas par l’Evangèli de Nicodèm, Josèp d'Arimacia reculhèt dins lo Sant Calici (que li foguèt donat per Ponç Pilat o qu'anèt cercar al cenacle) de gotas de sang rajant de la ferrida de las costelas de Jèsus facha d'un cop de la Santa Lança: lo Sant Sang. L’Evangéli de Nicodèm dona lo nom del soldat que donèt lo cop de lança: Longin.
Las interpretacions del Grasal[modificar | modificar la font]
La simbolica tradicionala del Grasal[modificar | modificar la font]
Lo Grasal es un objècte misteriós:
- Es un objècte sacrat de poders poderoses: sol un èsser pur poirá lo trobar e ne prene possession.
- Segon de legendas, la descoberta anoncia la fin dels Temps Aventuroses.
Totes los cavalièrs lo cerquèron, e lo mond aurá pas de patz qu'après la descobèrta, mas, paradoxalament, es aquel qu'o cerca pas que li seriá donat d'o trapar, segon Wolfram. Auriá doas interpretacions a la quista dels cavalièrs:
- L'energia depensada e las espròvas encontradas fan grandir o relevan las qualitats dels cavalièrs, eventualament lor permetre de ne querre mai. S'agís doncas d'una quista initiacica.
- La recerca d'un objècte sacrat coma tòca de la vida, e quitament en riscar aquela, mòstra que la finalitat pòt èsser mai importanta que la seuna existéncia: vista crestiana de la vida terrestra, espèra pel passatge cap a un mond melhor.
- Lo Sant Grasal pausat al centre de la Taula Redonda, luòc d'encontra dels poderoses, marca simbolicament l'instauracion del cristianisme mercé al poders temporals (politics o militars). Mòstra tanben la primautat del religiós sul temporal, perque justifica los esforces accomplits pels cavalièrs.
- L'anciana civilizacion cèlta druidica puèi medivala pagana, caotica, facha de Magia, de mascariá e de supersticion, s'acaba per daissar plaça a la civilizacion crestiana.
Lo Grasal fácia a la Sciéncia[modificar | modificar la font]
Los scientifics jamai neguèron vertadièrament l'idèa que Jèsus aja podut existit, de brevas mencions de Sueton, Tacit o Plini lo Jove podon piejar aquela tèsi. Mas los quite scientifics considèron que d'elements de la vida de Jèsus venon de fonts deversas a vegada precrestianas[6]. Le Graal coma una aisina contenent lo sang del Crist será una invencion de la fin del sègle XII. La legenda generala del Graal seriá ela una invencion de Chrétien de Troyes e datariá dels ans 1180. Goulven Peron monstrèt que l'apareisson del Grasal al castèl del Rei Pescador es un manlèu dirècte de las Metamofósis d'Ovid, lo "libre preferit" de Chrétien de Troyes[7].
Sens figurat del mot[modificar | modificar la font]
La quista del Grasal a un sens modèrne concret: descriu un objectiu dificilament realisable, mas que portará al mond de connaissenças novèlas o permetrá una aplicacion originala sul subjècte. Atal, en fisica, la teoria de granda unificacion (teoria del tot) esqualificat de « Graal dels fisicians ». E, la comprenesson dels mecanismes amb que los gèns contrarotlan la fiosionomia des organs será lo « Graal dels geneticians ».
Lo Grasal e la quista del Grasal dins la cultura contemporanèa[modificar | modificar la font]
La tematica del Grasal dins ls nòus movements religioses[modificar | modificar la font]
Los movements religioses novèls profeiton de la fascinacion provocada pel mistèri del Grasal. L'aspècte magic e simbolic del Grasal favoriza l'interpretatcion esoterica .
Adaptatcions artisticas o mediaticas del Grasal[modificar | modificar la font]
Lo tèma del Graal se trapa dins la pèça Le Roi Pêcheur de Julien Gracq (1948), dins los romans de T.H. White "The Once and Future king" e "The Sword in the Stone", e per Boris Vian dins "le Chevalier de neige" . Montsalvat, de l'academician Pierre Benoît (1957) torna a la tematica de l'exòdi del Graal presentada per Wolfram mesclat amb de referéncias cataras.
Lo Grasal es tanben evocat dins Lo Pendul de Foucault d'Umberto Eco (1988).
Fòrça òbras cinematograficas se n'inspirèron coma Knights of the Round Table (1953) de Richard Thorpe mas tanben dins las òbras de Jerry Zucker (1995), Robert Bresson, Éric Rohmer, Monthy Python, Walt Disney, John Boorman Excalibur, Hans-Jürgen Syberberg Parsifal (1981) e Steven Spielberg Indiana Jones e la darrièra crosada.
- 1882 : Parsifal de Richard Wagner - Opèra
- 1974 : Lancelot du Lac de Robert Bresson (film)
- 1975 : Monty Python and the Holy Grail de Terry Jones e Terry Gilliam (film parodic comic de la quista dels cavalièrs de la Taula Redonda).
- 1978 : Perceval le Gallois d'Eric Rohmer (film)
- 1981 : Excalibur de John Boorman (film)
- 1984 : L'Enchanteur de René Barjavel (roman)
- 1989 : Indiana Jones e la darrièra crosada de Steven Spielberg (film)
- 1991 : The Fisher King de Terry Gilliam (film) (exmembre de Monty Python)
- 2003 : Da Vinci Code de Dan Brown (roman) que los eròis cercan a trobar lo secret del Graal tornant interpretar L'Enigma sagrada : lo Graal seriá una metafòra per designar Maria Magdalena, que seriá estat la fenma de Jèsus e la maire de la seuna descendéncia.
- 2004 : Bernard Cornwell : La Quête du Graal (roman)
- 2004 : Fate/stay night de TYPE-MOON (vidèojòc)
- 2005 : Labyrinthe de Kate Mosse roman contant la quista de manuscrichs contenent lo secret del Graal, en país catar.
- 2006 : Da Vinci Code de Ron Howard (film) tirat del roman precedent.
Luòcs ligats al Grasal[modificar | modificar la font]
Rèstes del Sant Calici[modificar | modificar la font]
- Santo Caliz de la catedrala de Valéncia, en Espanha: sant Laurenç, diacre del papa Sixt II, l'auriá fach enviar dins lo seu vilatge d'Òsca. Pendent la conquista musulmana, seriá estat amagat dins los Pirenèus del Sud. Vèrs 1070, lo Sant Calici seriá esta plaçat al monastèri de Sant Joan de la Peña. En 1399, lo rei Martin I d'Aragon lo faguèt portar al palais de la Aljafería de Saragossa puèi a Barcelona. En 1416, lo seu pichon filh Alfons V de Portugal lo transferiguèt dins lo seu palais reial de Valéncia. Lo seu fraire Joan II de Portugal lo tornèt donar a la Glèisa Catolica Romana, que lo consèrva dempuei a la catedrala de Valéncia.
- Sacro Catino de Gènoa en Itàlia.
- Calici d'argent d'Antiòcha, conservat al Metropolitan Museum of Art a Nòva York; aquel objècte es presentat coma lo Sant Calici.
- Sant Vas, tornat pels crosats de la basilica de Santa Sofia de Constantinòple cap a Tròias.
Autres Grasals celebres[modificar | modificar la font]
- La copa Nanteos : situada al País de Galas dins un monastèri, s'agís d'un fragment de ból talhat dins de fusta d'Olivièr, usat pels pelegrin venguts per i beure. Reputada per las vertus curativas de l'aiga al seu contacte.
- La copa d'onix de Victoria Palmer, ancianament dels sobeirans de Galas, decobèrta per l'istorian britanic Graham Phillips, e presentada a la premsa en agost de 1995[8].
- La copa de l'Órdre dels templièrs d'Itàlia, donada a aquel darrièr en 1976 pel membre Antonio Ambrosini, e presentada a la premsa pels grand mèstre Rocco Zingaro di San Fernandino en agost de 1995[9].
- La cubeta d'aur d'origina celtica pescada dins lo lac de Chiemsee (Munic) en 2001[10]
Luòcs en rapòrt amb Munsalwäsche e lo castèl del Grasal[modificar | modificar la font]
Castèl de Montsegur[modificar | modificar la font]
En 1940, suls òrdres d'Heinrich Himmler, lo capitan Günter Alquen e una vintena de soldats SS, cerquèron lo Grasal al castèl de Montsegur e a Montserrat. L'associacion de Montsegur (bastion catar) al Graal es de fach degut a una confusion etimologica: dins son òbra Parzival, Wolfram von Eschenbach plaça lo castèl del rei Pellès sul Munsalwäsche, e los Alemands cresián a tort que Montsegur èra la significacion del luóc. La traduccion presisa de Munsalwäsche es mont Salvatge o mont del Salut, e non pas "Montsegur"
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Tèxtes[modificar | modificar la font]
- (fr)Chrétien de Troyes, Le conte du Graal ou le Roman de Perceval.
- (fr)Robert de Boron, Le Roman du Graal (édition de Bernard Cerquiglini, Union générale d'édition, collection 10/18, 1981).
- (de)Wolfram d'Eschenbach, Parzival
- (fr)Le Livre du Graal, Gallimard, "Bibliothèque de la Pléiade"
- (fr)t. I : Joseph d'Arimathie, Les premiers faits du roi Arthur, 2000 p.
- (fr)t. II : Lancelot : La marche de Gaule, Galehaut, La première partie de la quête de Lancelot, 1984 p.
- (fr)t. III : Lancelot (suite) : La seconde partie de la quête de Lancelot, La quête du saint Graal, La mort du roi Arthur, 1728 p.
- (fr)La Quête du Graal, París: ed Seuil, coll. Points "Sagesse", 1982.
Estudis (fr)[modificar | modificar la font]
- Dictionnaire des mythes littéraires, sous la direction de Pierre Brunel, Éditions du Rocher, 1998. Notamment l'article de Jean-Louis Backes « Le Graal », p. 675-687 et celui de Pierre-François Kaempf, « Parsifal », p. 1150-1154.
- Lumière du Graal, René Nelli éd., Paris, Les Cahiers du Sud, 1951.
- Georges Bertin, La quête du saint Graal et l'Imaginaire, Corlet, 1997, et La Pierre et le Graal, Vega, 2006.
- Jean Frappier, Autour du Graal, Genève, Droz, 1977.
- Jean Marx, La Légende arthurienne et le Graal, Paris, PUF, 1952.
- Claude Lévi-Strauss, De Chrétien de Troyes à Richard Wagner, dans Parsifal, L'Avant-Scène Opéra n°213.
- Jean-Jacques Vincensini, Pensée mythique et narrations médiévales, Paris, Champion, 1996.
- Werner Greub, La Quête du Graal, Wolfram von Eschenbach et la réalité historique, Éditions Anthroposophiques Romandes, Genève 2002
- Wolfram von Eschenbach, Parzival, deux tomes, Éditions Aubier Montaigne, Paris 1977
- Chrétien de Troyes, Perceval ou le Roman du Graal, Éditions Gallimard Folio, Paris 1974
- Otto Rahn, Croisade contre le Graal, (1933), Éditions Philippe Schrauben, 1985
- Jean-Paul Bourre,"La Quête de Graal, du paganisme indo-européen à La Chevalerie chrétienne"Ed. Dervy,1993.
- Antonin Gadal, Sur le Chemin du Saint-Graal, Rozekruis-Pers, Haarlem
- Michel Roquebert, Les Cathares et le Graal, Éditions Privat, Toulouse 1994
- Jean Markale, L'Énigme du Saint Graal, Éditions du Rocher, 2005
- Au-delà du Code Da Vinci, Marie Madeleine et ses descendants, le grand secret des Templiers, le Saint Graal, René Chandelle, Ed. Exclusif (2006) ISBN 2-84891-055-0
- Marie Madeleine et le Saint Graal, Margaret Starbird, Ed. Exclusif (2006) ISBN 2-84891-051-8
- Dernières révélations sur le Graal, Pascal le Charpentier, Ed. Exclusif (2006) ISBN 978-2-84891-061-1
- L'Enchanteur, René Barjavel, Éd. Denoël (1984)
- L'Islam et le Graal, Pierre Ponsoye, Éd. Denoël (1957)
- Le livre du Graal, en 3 tomes, collection Bibliothèque de la Pléiade (tome 1 en 2001, tome 2 en 2003, tome 3 en 2009 )
Vejatz[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr)Estoire del saint Graal manuscrit du XVe, BNF fr. 113 Causida de tèxtes.
- (fr) La Quête du saint Graal et l'imaginaire. Essai d'anthropologie de l'Imaginaire arthurien, per Georges Bertin. 1995
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Jean Frappier, Le Graal et l'hostie, In Les romans du Graal dans la littérature des XIIe et XIIIe siècles, París, 1956, p.70-71
- ↑ (fr)Jean-Marc Pastré, Structures littéraires et tripartition fonctionnelle dans le Parzival de Wolfram von Eschenbach, éditions Klincksieck, collection Sapience, 1993, p.270 ISBN 2252028041)
- ↑ Lo nom dels contunhators es pas certificat mas, los tèxtes foguèron atribuits per comoditat.
- ↑ Michel Roquebert, Les Cathares et le Graal, Ed Privat.
- ↑ Catharisme et Chrétienté, José Dupré, La Clavellerie.
- ↑ http://www.zetetique.ldh.org/jesus.html
- ↑ (fr)La Publication de l'Observatoire Zététique, n°76, septembre 2012. Lire sur http://www.zetetique.fr/index.php/nl/450-poz-76#dossier
- ↑ "ReferenceA"(fr)Querelle autour du Saint-Graal, Le Figaro, 19 d'agost de 1995
- ↑ "ReferenceA"
- ↑ (fr)Le Matin, 27 de febrièr de 2007
- Element de la lista numerotada


text:
Edward Heath
Edward Heath (1916-2005) jornalista, ex-militar e òme politic foguèt primièr ministre del Reialme Unit entre 1970 e 1974.
Biografia[modificar | modificar la font]
Nasquèt lo 9 de julhet de 1916 dins la vila de Broadstaris, situada dins lo comtat de Kent. D'originas modèstas, estudièt economia e sciéncias politicas a l'Universitat d'Oxford, d'ont foguèt nomenat president de l'associacion d'estudiants conservadores l'an 1937. Lo 1938 s'opausèt activament a la politica de concessions a l'Alemanda nazi defenduda per lo primièr ministre conservador Neville Chamberlain.
Lo 24 d'abril de 1992 foguèt nomenat Cavalièr de la part de la reina Elisabet II del Reialme Unit. Heath Moriguèt lo 17 de julhet de 2005 dins la vila de Salisbury, populacion situada dins lo comtat de Wiltshire.
Activitat politica[modificar | modificar la font]
L'an 1950 foguèt elegit membre del parlament pel Partit Conservador. Nomenat Ministre de Trabalh dins lo govèrn del primièr ministre Harold Macmillan, ocupèt aquela carga dempuèi l'an 1959 fins lo 1960, data que dintrèt prestar de servicis al Ministèri d'Afars exteriors, ont foguèt cap de la delegacion que negocièt l'intrada del Reialme Unit a la Comunautat Economica Europèa (CEE). L'an 1963 foguèt premiat amb lo Prèmi Internacional Carlesmanhe, atribuit per la vila de Aquisgran, en reconeissença dels sieus esfòrces en favor de l'unitat europèa.
Après la desbranda conservadora en las eleccions de 1964 se convertiguèt en una de las principalas figuras de l'oposicion, en essent elegit cap de la meteissa l'an 1965, e en obtenent la victòria en las eleccions de 1970 en derrotant al trabalhista Harold Wilson. Nomenat primièr ministre de la part de la reina Elisabeta II del Reialme Unit lo 19 de junh del meteis an, li calguèt plantar cara a la crisi del conflicte terrorista en Irlanda del Nòrd e contunhèt d'impulsar l'intrada del sieu país a la CEE, realizada fin finala l'an 1973. La crisi economica de 1973 comportèt lo fach impossible de reactivar l'economia, lo que contribuiguèt a un de los sieus fracàses fondamentals en politica interiora.
Après lo fracàs de las eleccions de 1974, que perdèt davant los trabalhistas de Harold Wilson, foguèt remplaçat coma cap del sieu partit per Margaret Thatcher lo 1975.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) Informacion d'Edward Heath a la pagina web de Downing Street
- (en) Prèmi Internacional Carlesmanhe


text:
Òme de Cròsmanhon
Òme de Cròsmanhon
Cran d'un dels individús descobèrts
dins l'abric de Cròsmanhon (motlatge)
L'òme de Cròsmanhon (var. òmi de Cròsmanhon) es un tipe d'Homo sapiens qu'abitèt dins de caunas d'Euròpa ont s'es trapat de pinturas rupèstras d'animals uei estenches que visquèron durant lo quaternari.
Cròsmanhon es una cauna d'Occitània ont se trapèt un fossil d'aquel tipe uman. Lo geològ Loís Lartet descubriguèt los primièrs cinc esquelets en març de 1868 dins l'Abric de Cròsmanhon (pròche de Las Aisiás, en Peiregòrd, region d'Occitània). Sa talha mejana èra d'1,85 m, superiora de 25 cm a la de sos predecessors. Es lo primièr representant d'Homo sapiens o òme actual, e son arribada marca lo començament del Paleolitic Superior. Aviá lo nas grand, lo menton prominent e lo front grand. L'arribada de l'òme de Cròsmanhon es ligada a l'industria litica apelada Aurinhacian que foguèt identificada pauc abans la descubèrta de las rèstas fossilas. Viviá dins de caunas e temporàriament dins de campaments (tendas) a l'aire liure. Caçava en grop; los animals grands, amb trapèlas; e los pichons, amb pèiras e flèchas. La femna culhiá de fruches. Se crei qu'èra pas nomada. Son adaptacion al mitan e sa capacitat fisica e culturala èra fòrça superiora a la de l'òme de Neandertal que, sens tèrras de caça, combatuts, desapareguèt coma espècia. Son arribada en Euròpa se poguèt produsir en ondadas. D'en primièr arribariá una tribú qu'ocupariá mantuna tèrra dels neandertalians. Cal pas pensar qu'entre los neandertalians i aviá un sentiment d'unitat. La lucha supausada entre los òmes de Cromanhon e los de Neandertal comencèt probablament coma una concurréncia simpla per la caça. A la fin del Paleolitic Superior, l'òme de Cròsmanhon s'èra ja impausat dins la zòna, e l'òme de Neandertal èra desaparegut.
Ligams[modificar | modificar la font]
[[]]


text:
Normand
Lo normand (Normandia: Nourmaund, Guerneseiés: Normand, Jerseiés: Nouormand) es segon las concepcions siá una lenga romanica que fa partida de las lengas d'oïl, siá un dialècte de la lenga d'oïl. Lo normand se parla en Normandia (França) e dins las Illas Normandas (Reialme Unit).
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Los colons angloescandinaus, en s'installar subre una grand part del territòri conegut uèi jol nom de Normandia, adoptèron lo dialècte d'oïl dels abitants de l'anciana Neustria, en tot balhant a la lenga una cèrta color e en l'enriquir de tèrmes eissits del noroèc o de l'anglosaxon dins mantun domeni[1]. Aquesta desaparicion del noroèc se pòt explicar de divèrsas faiçons, pasmens son usatge se seriá mantengut per las còstas normandas entrò lo sègle XII. Lo trouvère normand Benoît de Sainte-Maure, a la fin del sègle XII, afortissiá, dins sa Chronique des ducs de Normandie, que se parlava encara "danés" per las còstas[2]. La lenga normanda s’èra implantada en Anglatèrra en seguida de la conquista del país per Guilhèm lo conquistaire. Puèi, una concurréncia amb lo dialècte francoangevin que s'impausèt de pertot coma lenga oficiala, s'i perseguiguèt entrò lo sègle XIV, epòca que lo francés perdèt dapasset de terrenh per acabar per desaparéisser. Se balha lo nom d'anglonormand al dialècte parlat en Anglatèrra que, jos l'influéncia de l’anglosaxon e del francés literari, èra vengut pron diferent del franconormand continental. Lo franconormand e l’anglonormand tenon ambedós una literatura d'origina anciana e abondosa.
Varietats[modificar | modificar la font]
Se parlan maitas varietats del normand:
- en Normandia continentala :
- en Cotentin[3] - lo cotentinois (nd. loceis)
- en país de Bray - lo brayon, qui comporta de traches fonetics picards
- en país de Caux - le cauchois (nd. caôcheis) e lo nòrd cauchois (ancian Talou) que comporta de traches fonetics picards
- en Roumois - lo patois de Romois, intermediari entre cauchois e augeron.
- en País d'Auge - l'augeron (nd. augeron, uèi gaireben desaparegut)
- en Perche - lo parlar percheron (nd. peurch'ron)
- Dins las Illas Normandas (normand insulari) :
- En Canadà :
Nombre de locutors[modificar | modificar la font]
Se manca de donadas de l'Estat francés, encara que la lenga a mai de vitalitat en Bassa Normandia.
Dins las illas Normandas, lo guerneseiés es sonque utilizat per qualques gents de mai de 60 ans, encara que i aja d'associacions qu'ensajan de lo mantenir. D'un autre latz, segon una enquèsta de 1989 i aviá 5720 personas que parlavan lo jerseiés. A Alderney, la lenga es completament desapareguda. La situacion es gaire melhora dins l'illa de Sark, ont mens de 20 dels 600 abitants sabon parlar lor lenga pròpria.BBC Voices En total, sonque 2% dels abitants de las illas Normandas parlan lo normand quinas que sián sas varietats, en una proporcion qu'es anada en decreissent de reng despuèi las annadas 30 del sègle XX.
Estatut legal[modificar | modificar la font]
La sola lenga oficiala de l'Estat francés es lo francés. Dins las illas Normandas, la situacion es diferenta segon las doas comunas en las qualas se dividisson las illas. A Jersey son oficials l'anglés e lo francés, mentre qu'a Guernsey o es sonque l'anglés despuèi l'an 1966 (anteriorament lo francés foguèt lo sol idiòma oficial fins a 1926, quand l'anglés foguèt declarat segonda lenga oficiala).
Ensenhament[modificar | modificar la font]
Actualament se parla de far de metòdes per l'aprendissatge del guerneseiés dins l'ensenhament elementari e als corses nocturnes. Dins l'Estat francés, s'estúdia facultativament dins 5 "collègis" del departament de la Marga (Beaumont, Les Pieux, Bricquebec, Gavray e Avranches). Es necessària l'inscripcion de quinze escolans per cors e los ensenhaires son volontaris.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Essai de grammaire de la langue normande, UPN, 1995, ISBN 2-9509074-0-7
- V'n-ous d'aveu mei? UPN, 1984
- La Normandie dialectale, 1999, ISBN 2-84133-076-1
- Alain Marie, Les auteurs patoisants du Calvados, 2005, ISBN 2-84706-178-9
- Roger Jean Lebarbenchon, Les Falaises de la Hague, 1991, ISBN 2-950588-0-9
- Jean-Louis Vaneille, Les patoisants bas-normands, n.d., Saint-Lô
- André Dupont, Dictionnaire des patoisants du Cotentin, Société d'archéologie de la Manche, Saint-Lô, 1992
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Jean Renaud, Les Vikings et la Normandie, Editions Ouest-France université 1989. p. 198.
- ↑ Charles Bruneau, Monique Parent, Gérard Moignet. Petite histoire de la langue française : des origines la révolution. Page 34. A. Colin, 1969.
- ↑ L'enseignement du normand dans le Nord-Contentin →Étude des pratiques et des attitudes linguistiques


text:
Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (A)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (AC)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (AL)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (AN)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (AR)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (AS)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (B)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (C)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (D)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (E)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (F)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (G)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (H)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (I)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (J)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (K)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (L)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (M)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (N)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (O)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (P)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (Q)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (R)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (S)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (T)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (U)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (V)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (W)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (X)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (Y)
- Ecozòna paleartica : plantas de granas per nom scientific (Z)
Vejatz tanben : Plantas floralas | Flors dels Aups | Plantas utilizadas en fitoterapia |
Plantas dels prats e dels camps | Classament de las culturas per gropes d'usatge | Lista de las plantas cultivadas | Lista de las principalas malas èrbas
Fonts:
per partida


text:
Tè
Lo tè es una bevenda estimulanta, obtenguda per infusion dins l'aiga de fuèlhas de Camellia sinensis, d'en primièr secadas e de vegadas fermentadas.
Lo processus pòt inclure oxidacion, calfatge, secatge, e l'ajust d'autras èrbas, flors, espècias, e fruches. Los quatre tipes basics de tè vertadièr son :
Composicion[modificar | modificar la font]
Lo tè conten de catechinas, que son d'antioxidants. Dins la fuèlha fresca de tè, las catechinas pòdon representar 30% del pes sec. Las catechinas son presentas en fòrta concentracion dins los tès blancs e verds, mentre que lo tè negre ne'n conten fòrça mens a causa del fenomèn d'oxidacion dins sa preparacion. Lo tè conten de teïna, e de cafeïna per aperaquí 3% del seu pes sec, çò que correspond a 30 mg a 90 mg per tassa (0,25 L) en foncion del tipe, de la marca[1] e del metòde de mesclatge.[2] Lo tè conten tanben de quantitats pichonas de teobromina e teofilina.[3] Conten tanben de fluorid, unes tipes de tès compressats fach amb de fuèlhas vièlhas e las cambas tenon los nivèls pus nauts.
Istòria[modificar | modificar la font]
Segon una legenda populara chinesa, Shennong, lo legendari Emperaire de China, inventor de l'agricultura e de la Medecina chinesa, beviá una bòla d'aiga bolhenta, a l'entorn de 2737 abC. Lo vent bufèt e qualques fuèlhas d'un arbre vesin tombèron dins sa beguda e ne'n faguèron cambiar la color. Lo monarca, sempre curiós, beguèt una golada del liquid e foguèt agradablament susprés, lo tè èra nascut.
Produccion[modificar | modificar la font]
En 2003, la produccion mondiala de tè atenhèt 3,15 milions de tonas per an. Lo principal país productor es Índia seguit de China, Sri Lanka e Kenya. China demòra uèi lo sol país que produtz totas las familhas de tè (tè blanc, tè jaune, tè verd, tè blau-verd, tè roge e tè negre).


text:
KwaZulu-Natal
Lo KwaZulu-Natal (sovent sonat simplament KZN o Natal) es una província de Sud-Africa eissida de la fusion de l'anciana província de Natal amb lo bantostan zolo de KwaZulu.
Cap a 1830 la part nòrd èra lo reialme zolo e la part sud foguèt brevament una Republica boer sonada Natalia (1839-1843). En 1843 aquesta darrièra venguèt una colomia britanica: la colonia de Natal; la tèrra zolo (KwaZulu en zolo) demorèt independenta dusca en 1879.
La província es dicha la "província jardin" e es la tèrra de la nacion Zolo. Dos pargues naturals : lo iSimangaliso Wetland Park e lo uKhahlamba Drakensberg Park, foguèron declarats Patrimòni Mondial de l'Umanitat per l' UNESCO. Situada al sud-èst del país, la província ten una longa còsta subre l' Ocean Indian. Confronta tres autras províncias e los païses vesins de Moçambic, Swaziland, e Lesotho. Sa capitala es Pietermaritzburg e la pus granda vila Durban.


text:
Torre Agbar
La Torre Agbar es un gratacèl situat a la Plaça de les Glòries catalanes, dins lo districte de Sant Martí de Barcelona. Foguèt dessenhada per l'arquitècte francés Jean Nouvel. Foguèt dobèrta en junh de 2005, mas son inauguracion oficiala se debanèt lo 16 de setembre de 2005.
Aqueste edifici a un aspècte que pòt far pensar a un missil enòrme. Ten 30 000 m² que servisson a de burèus, 3210 m² als servicis e installacions tecnicas, e 8350 m² als servicis generals e a mai possedís un auditòri. La Torre Agbar a una nautor de 144 m, amb 38 nivèls, que quatre son jos tèrra. Es lo tresen edifici de la vila en nautor, aprèp l'Hotel Arts e la Torre Mapfre.
Es equipada de mai de 4000 dispositius luminoses que fan servir la tecnologia LED e que permeton de generar d'imatges luminoses sus la façada. A mai, dispausa de sensors de temperatura a l'exterior de la torre que regulan la dobertura e lo tancament de las persianas de veire de la façada de l'edifici, en reduire aital sa consomacion d'energia necessària per la climatizacion.
Es proprietat del grop immobiliari Laietana, e es lo sèti del Grup Agbar.
Foguèt aquí que se celebrèron las campanadas del Cap d'an amb TV3 en 2006 e sus la façada se dessenhèron los nombres de las dotze campanadas. Per tal de preparar l'eveniment, lo 8 de decembre d'aquela annada se faguèron d'ensages d'impression dels nombres, de las letras e dessenhs sus las parets gràcias als lums de la torre.
Veire tanben[modificar | modificar la font]
- 30 St Mary Axe, un edifici semblant arquitecturalament a Londres.


text:
Ai reçaugut un mail que vira en Catalonha apres la difusion de queu film sus TV3. Aparentament, i a dins queu film un personatge provençau que ditz que "nonmas parlen occitan los poetas e los sodomitas".
Ai pas vist queu film, pòde pas dire (se quauqu'un pòt explicar), mas los catalans son pro esmaliciats e prenen 'quò per un mespres evident de la lenga occitana.
Perpausen de far quauquarren contra los scenaristas, Mark Klein e Peter Mayle.
A prumiera vusda, sembla que lo film sia confle d'estereòtipes sus la Provença, alara un de mai o de mens sus la lenga...


text:
Écrammeville
Écrammeville es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Écrammeville Es una municipalitat situada dins lo país del Bessin, a tres quilomètres de lo sieu cap-luòc de costat, Trévières e vint quilomètres de Bayeux. Lo vilatge a situat en lo Parc natural regional dels Marais del Cotentin e del Bessin.
Écrammeville est une commune située dans le pays du Bessin, à trois kilomètres de son chef-lieu de canton, Trévières et vingt kilomètres de Bayeux. Le village est situé dans le Parc naturel régional des Marais du Cotentin et du Bessin.


text:
La Coronha
La Coronha (en galèc A Coruña, en espanhòl La Coruña) es la capitala de la província de La Coronha dins la comunautat autonòma espanhòla de Galícia. Sa populacion èra estimada a 244 388 abitants en 2007. Sa superfícia totala es 36,8 km².
Monuments[modificar | modificar la font]
- Torre d'Ercules, lo sol far de l'epòca romana e lo pus ancian del monde encara en activitat. Ercules auriá enterrat dins sas fondacions la tèsta del gigant Gerion.
- Glèisa de Santa María do Campo
- Glèisa de Santiago
- Obelisco dos Cantóns
- Castro de Elviña
- Plaça das Bárbaras
- La Vièlha Coronha
- Monument Emilia Pardo Bazán
- Jardins de San Carlos
- Palais de María Pita (Ostal comunal)
- La passejada en bord de mar Alborada
- L'artista galèc contemporanèu Manolo Paz imaginèt a La Coronha d'esculturas en forma de menhirs. Un omenatge als ancians pòbles de Galícia mas tanben a las victimas d'un masèl qu'aquí se passèt pendent la guèrra civila espanhòla (1936-1939).


text:
Província de Carolina del Nòrd
La Província de Carolina del Nòrd (Province of North Carolina) fasiá d'en primièr partit de la Província de Carolina, que foguèt creada jos la carta de 1663. Los primièrs establients permanents de la Colonia de Carolina du Nòrd datan de 1653, quand Carles II d'Anglatèrra acordèt la carta creant la Carolina en 1663 per las tèrras al sud de la Colonia de Virgínia e al nòrd de la Florida espanhòla. Lo fach que la mitiat nòrd de la colonia diferenciat de biais significatiu de la mitiat sud, e per que lo transpòrt e las comunicacions entre las doas regions colonizadas èran dificilas, un deputat governaire diferent d'aquel del Sud fuguèt nomenat en 1691 per administrar la mitiat nòrd de la colonia. La division Nòrd e Sud s'acabèt en 1712, quitament se los mèsmes proprietaris contunhavan de contrarotlar ambedoas colonias. Una rebellion contra los proprietaris en Carolina del Sud en 1719 conduguèt a l'establiment d'un governaire reial dins la colonia en 1720, alara que los proprietaris contunhèron encara de causir los governaires de Carolina del Nòrd. En 1729, aprèp una decennia d'espèra lo govèrn britanic tornèt comprar de tèrras a sèt dels uèit Lords Proprietaris, ambedoas Carolinas venguèron colonias reiala. Lo rèste (Districte de Granville) demorèt dins la familha Carteret fins a 1776. Èra una de las Tretze Colonias britanicas de l'America del Nòrd que se rebellèron contra lo govèrn britanic en 1775 e que proclamèron lor independéncia creant alara los Estats Units d'America. Venguèt l'estat actual de Carolina del Nòrd dels Estats Units d'America
Referéncias[modificar | modificar la font]
- Ekirch, A. Robert. "Poor Carolina": Politics and Society in Colonial North Carolina, 1729-1776. University of North Carolina Press, 1981.
- Lefler, Hugh T., and William S. Powell. Colonial North Carolina: A History. Scribner, 1973.. Venguèt l'estat actual de Nòva Jersey dels Estats Units d'America.


text:
Serliana
Serliana es , en arquitectura, lo nom d'un element que s'utilizava a la Renaissença que consistís a combinar un arc de plen cindre amb d'autres als costats. lo nom ven l'arquitecte Sebastiano Serlio, que foguèt lo primièr a teorizar lo concèpte d'aquela forma arquitectonica.
Se nomena tanben Fenèstra palladiana perque aquel element foguèt fòrça utilizat per l'arquitècta Andrea Palladio.
La serliana s'utiliza generalament pels portals e Lòtjaa coma se èran Arc de trionf que los laterals son enclavats e mai basses.


text:
Braçac (Auvèrnhe)
Braçac (oficialament en francés Brassac) e, dempuèi 1887[1], Brassac-les-Mines) z-es 'na comuna occitana dau departament dau Puèi Domat e la region de la region d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Segon Dauzat e Rostaing, que citan una atestacion dau sègle IX, Braciacus, Braçac, coma las autras comunas d'aqueu nom, ven de la fòrma latinizada *Braccius, dau nom d'òme gallés *Braccius, ambe'l sufixe -acum[2]. Se tracta donc d'una propietat rurala d'origina gallo-romana. Los Feniés, en seguida de Negre segon Paul Burgan e André Lafon, chausisson puslèu Biracius, ambe lo meteis sufixe [3].
Per Braçac (Tarn e Garona), Paul Burgan e André Lafon citan las solucions d'autres toponimistas : Biracius per Ernèst Negre, Braceus, derivat de Bracus, per Astor, e se pronóncian per Braccius o Bracius; i a pas de dobte sus lo sufixe -acum [4], latinizacion del sufixe celtic -*ako.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2011 : 3308; 2013 : 3291 abitants
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Des villages de Cassini aux communes d’aujourd’hui
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié et Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, Edicions Sud-Ouest, novembre 2007, pagina 108
- ↑ Paul Burgan, André Lafon, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Association Antonin Perbosc, 2006, p. 62


text:
Pairinhat
Pairinhat (en francés Pérignat-sur-Allier) z-es 'na comuna occitana dau departament dau Puèi Domat e la region de la region d'Auvèrnhe.
Somari
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo masatge primitiu s'es desvolopat a partir de la villa de Patrinius, un important proprietari terrenau e lo promèir nom dau vilatge foguèt Patriniacum, (Patrinius + acum). Per los romans une villa representava un ensemble de bastiments se au centre d'una imensa expleitacion agricòla (cultura de fruchs e cerealas ; elevatge) de còps que i a de plusors centenas d'ectaras[1].
A l'Edat Mejana, lo nom dau vilatge s'escriu "Payrinhac" (manescrich de 1240) puèi "Perinhat" en 1373[2]. Au sègle XV, le vilatge pren lo nom de Pérignat oultre l'Allier (de l'autre costat d'Alèir), a la fin dau regim ancian, es lo Grand Pérignat, puèi Pérignat-ès-Allier au sègle XIX[3].
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Histoire du village
- ↑ Ernèst Negre, "Toponymie Générale de la France"
- ↑ Jean-Marie Cassagne et Mariola Korsak, Les noms de lieux du Puy-de-Dôme.


text:
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Primièr monde de JdR en occitan!
1 Primièr monde de JdR en occitan! le Mer 17 Juin - 11:30
Gavach
Occitan Warrior
2 Re: Primièr monde de JdR en occitan! le Mer 17 Juin - 13:54
admin
Trobador !!
As pensat a protegir aquò, tà esvitar lo plagiat ?
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
3 Re: Primièr monde de JdR en occitan! le Mer 17 Juin - 15:44
Gavach
Occitan Warrior
Cossi far per protegir, as una idèa?
4 Re: Primièr monde de JdR en occitan! le Mer 17 Juin - 16:03
Einucent
Occitan Warrior
Ton .pdf, estampat (mai 'an version sus un CD si fau) te lo podès mandar a tu en « recommandé » e lo daissar sens lo dubrir.
Qu'es lo minimum se jamai un pitit malin te surtís lo parrièr, podès probar amb la pòsta qu'a la data de la mandadissa t'avias quò.
L'INPI prepausa un quauqua-ren que se 'pela « enveloppe Soleau » qu'es un pauc mai perfeccionat amb un limerò de registrament perforat dins lo papièr me sembla. Per contra son pesugs que ne'n poden pus, te van damandar qué volès protegir, si qu'es lo nom, lo contengut, los imatges …per tot quò son de proceduras distintas que ilhs coneissèn de còr e te presentan en jargonejar.
5 Re: Primièr monde de JdR en occitan! le Mer 17 Juin - 18:18
Mertyl
Occitan Warrior
Se vòls, la pòdi suprimir, mas es sonque per èsser mai aisit a telecargar que sus Megaupload.
6 Re: Primièr monde de JdR en occitan! le Jeu 18 Juin - 0:40
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
7 Re: Primièr monde de JdR en occitan! le Jeu 18 Juin - 2:34
Cerièra de Mai
Trobador !!
M'estonariá qu'ajèsses un jorn besonh de provar qu'ès tu l'autor d'aquel mond, mas sabèm pas jamai, per lo prètz d'un « recommandé© »…
Bon, vau legir un pauc tot aquò ieu, soi curiosa !
8 Re: Primièr monde de JdR en occitan! le Jeu 18 Juin - 17:01
Gavach
Occitan Warrior
M'estonariá qu'ajèsses un jorn besonh de provar
qu'ès tu l'autor d'aquel mond, mas sabèm pas jamai, per lo prètz d'un «
recommandé© »…
Ieu tanben, m'estonariá...
Ai mandat una version aquí : http://mertyl.free.fr/gavach
Mercés!
Per la seguida serà anonciat sul miu blòg que servís enfin a quicòm...
9 Re: Primièr monde de JdR en occitan! le Sam 27 Juin - 18:28
Marxelin
Occitan Warrior
10 Re: Primièr monde de JdR en occitan! le Dim 28 Juin - 18:00
Tiston
Occitan Warrior
brave brave!!! eria grand jugador dins ma jounessa ( ), avia mesma montat un club de JdR au colegi, mas fai d'annadas qu'ai pas jugat, e ben ton afar me tentaria plan de tornar començar! benleu podrem trabalhar a 'na version lemosina que ne'n pensas-tu? ai un amic en Lemosin qu'a per projet de ne'n far un, de JdR, en oc lemosin, crese qu'eu comencet mas qu'es gran chabat d'engueras... li vau far segre lo teu monde, quo li plara segur!
per alhors, manda-te lo document per corier recomendat, coma io t'an dich los autres amics dau forum, qu'es la mai simpla solucion per lo moment, e quasi gratis, fora lo timbre. per la seguida, ton editor s'ocupara daus drechs vertadiers...
comptas escriure de reglas de juecs o qu'es mas la creaciond 'un monde per lo moment que fai ton projet?
dins tots los cas, osca!!!
11 Re: Primièr monde de JdR en occitan! le Dim 28 Juin - 18:17
Cerièra de Mai
Trobador !!
12 Re: Primièr monde de JdR en occitan! le Dim 28 Juin - 19:06
Gavach
Occitan Warrior
brave brave!!! eria grand jugador dins ma jounessa (
), avia mesma montat un club de JdR au colegi, mas fai d'annadas qu'ai
pas jugat, e ben ton afar me tentaria plan de tornar començar! benleu
podrem trabalhar a 'na version lemosina que ne'n pensas-tu? ai un amic
en Lemosin qu'a per projet de ne'n far un, de JdR, en oc lemosin, crese
qu'eu comencet mas qu'es gran chabat d'engueras... li vau far segre lo
teu monde, quo li plara segur!
Pas de problèma per una version lemosina, seriái encantat.
une serada JdR tot en oc amb totis los qu'an pas jogat dempuèi d'annadas ?
Seriá una plan bona idèa. Aviam ja, fa dos ans, ensajat de bastir un JdR istoric en occitan amb un amic e faguèrem una partida. Francament, es un mejan de progressar en lenga dels bons que se confrontam a sortir de la lenga de cada jorn. D'exemple, quand èri MJ aviái costuma de sortir de frasas aital
"Alors que les nuées orageuses s'amoncellent dans le ciel, vous apercevez enfin les tours baroques du caravansérail."
"L'aubergiste à l'air chafouin vous regarde d'un oeuil torve"
E ben tot aquò o cal dire en occitan...E vesèm las nòstras mancas.
De pichòta partida de JdR pòdon èsser un bon mejan de progressar pels apreneires, de grandas un bon mejan per enriquesir sa lenga...
A l'estivada benlèu?
13 Re: Primièr monde de JdR en occitan! le Lun 29 Juin - 11:42
Tiston
Occitan Warrior
"Alors que les nuées orageuses s'amoncellent dans le ciel, vous apercevez enfin les tours baroques du caravansérail."
quo vai ploure, ne'n avetz plen lo cuol de chaminar mas quo li es, vesetz las tors dau grand bastit per los pelegrins...
"L'aubergiste à l'air chafouin vous regarde d'un oeuil torve"
lo gros porc darier lo bar vos desfacia d'un biais mauvat...
14 Re: Primièr monde de JdR en occitan! le Dim 29 Nov - 0:36
Gavach
Occitan Warrior
Atlàs de Tar-Rebril
Atlàs de Ceran
15 Re: Primièr monde de JdR en occitan! Aujourd'hui à 21:35
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Estrabon
Estrabon (en grèc ancian Etpάϐwv / en latin Strábôn, « que guincha », en latin Strabo), nascut a Amasèa dins lo Pont (uèi Amasya en Turquia) vèrs 58 AbC.[1], mòrt entre 21 e 25 ApC., es un geograf grèc.
Biografia[modificar | modificar la font]
Se sap gaire de sa vida. Sa familha demorava a Amasèa, una vila de la region de la Mar Negra. Estrabon el meteis diguèt qu'aviá estudiat prèp d'Aristodèm de Nisa, preceptor dels enfants de Pompèu, en Caria. Mai tard, s'installèt a Roma e estudièt prèp de Tirannion, tanben geograf. En 25 o 24 AbC., viatgèt en Egipte, acompanhant lo perfèit Roman Ælius Gallus sus las ribas de Nil.
Aprèp fòrça viatges, tornèt a Amasèu, ont comencèt d'escriure una Istòria (Ἱσtopιkὰ Ὑπouvήuata / Historika Hypomnếmata) de 43 volums, en continuament de l'òbra de Polibi. Cap d'aqueles volums nos es pas parvengut fins a uèi. Aprèp, comencèt una Geografia (ΓewYpaφιkά / Geôgraphiká), concebuda coma complement de l’Istòria, de 17 volums, que, ela, es pas perduda, manca solament qualques partidas del libre VII. Son èime èra de far pels mai de lectors possible, un libre mai agradable possible e instructiu que se pòsca legir d'un còp.
La Geografia[modificar | modificar la font]
La Geografia es dividida coma aquò :
- los libres I e II constituisson una longa introduccion a l'òbra, ont Estrabon entend provar que lo geograf Eratostènes aviá tòrt de fòragetar l'òbra d'Omèr d'un punt de vista geografic;
- los libres III a X descrivon Euròpa, e subretot Grècia (libres VIII-X) ;
- los libres XI a XIV descrivon l'Asia Menora ;
- los libres XV a XVI descrivon l'Orient ;
- lo libre XVII descriu Africa (Egipte e Libia).
Estrabon pensava que la fortuna de Grècia èra subretot deguda a sa situacion maritima, e comencèt de far un ligam interessant entre l'avançament d'un pòble sul plan de la civilizacion e son contacte amb la mar. Dins lo meteis temps, insistissiá sul fach que la geografia podiá pas d'esperela explicar la grandor d'un pòble, e afirmava que la civilizacion grèga repausava sus l'interès de sos ciutadans pels arts e la politica.
Si son òbra a vegadas torna cap a de tèxtes anteriors mai d'un sègle al periòde ont visquèt, pasmens sa coneissença del drech roman de las diferentas ciutats tanben ne fa una font essenciala per descriure lo començament de la romanizacion en Gàllia e dins la Peninsula Iberica. Mòstra tanben, dins los libres III e IV entre autres, lo desvolopament d'una novèla cultura dins aquelas regions, a causa l'aculturacion parciala de las populacions.
L'òbra d'Estrabon demorèt gaire coneguda de l'Empèri Roman, malgrat lo desir de son autor. Foguèt a partir del sègle V que comencèt d'èsser citada, e qu'Estrabon venguèt lo paragon del geograf. Al sègle XV l'erudit italian Guarino Veronese traduguèt la totalitat de l'òbra d'Estrabon, contribuissent atal a la tornar descobrir. Los istorians classics coma Wilamowitz vegèron l'interès de l'òbra, emai sos talents literaris, que li permetèron de descriure un luòc ont èra pas anat, e de melhor biais que Pausànias, que, el, i anèt.
Estrabon, amb sos nombroses viatges, participèt tanben a elaborar la liste de las sèt Meravilhas del Monde. Afirma:
-
- « Babilònia es situada [...] dins una plana. Sos barris an 365 estadis[2] de circuit, 32 pes d'espessor[3] e 50 coidadas[4] de nautor dins l'interval de las torres, que elas meteissas son nautas de 60 coidadas. Al naut d'aquel barri s'agencèt un passatge pro larg per que doas quadrigas s'i pòscan crosar. Se compren qu'un parelh obratge foguèt atierat al nombre de las Sèt Meravilhas del Monde »
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Sus la data de naissença d'Estrabon: W. Aly, Strabonis geographica, iv. Strabon von Amaseia. Untersuchungen uber text, aufbau und quellen des geographie antiquas 1. Reihe v, Bonn, 1957, p. 11 (propose les dates 63-62). D. Dueck, Strabo of Amasia. A Greek Man of Letters in Augsutan, Rome, Londres et New-York, 2000, p. 2 (propose une période entre 64 et 50). S. Pothecary, “The expression ‘our times’ in Strabo’ Geography”, in CPh, 1997, 92, p. 235-246 (propose les dates de 65-63).
- ↑ entre 65 e 70 km de circonferéncia, es a dire de dos còps la longor del baloard periferic de París
- ↑ prèp de 9 m.
- ↑ mai de 20 m.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Germaine Aujac, Estrabon e son temps, in Geographie und verwandte Wissenschaften, sous la dir de Wolfgang Hübner, Stuttgart, 2000, p. 103-139.
- (en) Editions of Strabo’s Geography, Sarah Pothecary, 2005.
- (fr)Modèl:Grc Géographie (trad. Amédée Tardieu, 1867) legir en linha
- [url=http://www.mediterranees.net/geographie/strabon/sommaire.html] Etrabon, Mediterranèa, Geografia]


text:
Sistèma parlamentari
Un sistèma parlamentari o democràcia parlamentària es un sistèma d'organizacion politica ont la branca executiva del govèrn depend del sosten dirècte o indirècte del parlament, sovent exprimit per un vòte de confidança. Doncas, i existís pas una separacion clara dels poders entre las brancas legislativa e executiva ni de sistèma de verificacion e balança comuna dins lo sistèma presidencial. Malgrat aquò, lo sistèma parlamentari a una flexibilitat e capacitat de responsa màgers que lo sistèma presidencial. Coma sistèma democratic, dins la democràcia parlamentària la sobeiranetat populara es representada per de deputats e/o de senadors, elegits per d'eleccions liuras e periodicas, qu'exercisson la lor foncion legislativa dins un parlament.
La branca executiva dels sistèmas parlamentaris es sostenguda per un cabinet, dirigit pel primièr ministre, considerat coma lo cap del govèrn. Lo primièr ministre e los ministres del cabinet provenon del Parlament e son sovent de membres ministres. Lo cap del partit majoritari, o d'un grop de partits en coalicion, es elegit o designat coma primièr ministre. Dins fòrça païses amb de sistèmas parlamentaris, lo cabinet, un dels membres, o lo primièr ministre, pòdon èsser renversats per una mocion de censura. E lo poder executiu pòt dissòlvre lo parlament e convocar d'eleccions novèlas.
Las brancas legislativas dels sistèmas parlamentaris pòdon èsser eissidas d'un sistèma de vòte uninominal majoritari o d'un sistèma de representacion proporcionala. Lo primièr cas s'utiliza principalament dins los païses de la Comunitat Britanica de las Nacions, e dins gaire de cases es necessari de formar un govèrn de coalicion. Per contra, los sistèmas de representacion proporcionala, utilizats sustot dins los païses de l'Euròpa continental, tendon a produsir de coalicions multipartitas.
Dins la majoritat dels sistèmas parlamentaris las cargas de cap de l'Estat e de cap del govèrn son detengudas per doas personas distintas; lo cap de l'Estat a una posicion de representacion o una foncion sustot ceremonialas (es sovent un monarca o lo president), amb de poders limitats que pòt utilizar en tempses de crisi, los que (per convencion o per òrdre constitucional) pòdon solament s'utilizar jol conselh e l'aprovacion del cap del govèrn. Dins d'autres sistèmas parlamentaris especials (nomenats sistèmas semipresidencials), lo president (coma cap d'Estat) a mai de poders e de foncions governamentals.


text:
Lasson (Calvados)
Lasson es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat se situa a 9 quilomètres al nòrd-oèst de Can, en la vallée de la Moguda.
La commune se situe à 9 kilomètres au nord-ouest de Caen, dans la vallée de la Mue.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat a liberat la Lua error in Module:Data at line 198: attempt to call field 'erreur' (a nil value). pauc après lo débarquement per soldats canadiens de la 3en division de infanterie.
La commune est libérée le Lua error in Module:Data at line 198: attempt to call field 'erreur' (a nil value). peu après le débarquement par des soldats canadiens de la 3en division d'infanterie.


text:
Colonias Mejanas
Las Colonias Mejanas (Middle Colonies) es un ensems comprenent quatre de las Tretze Colonias situada al centre de la possessions de l'Empèri Britanic de l'America del Nòrd. Una granda partida de l'airal èra una partida del New Netherland fins a que los britanics capitèron lo contraròtle de la region. Lo reialme de França prenguèt lo contraròtle de la zona dins una guèrra amb los olandeses de 1664, e la mojoritat de la tèrras conquerridas venguèron la Província de Nòva York. Lo Duc of York e lo Rei d'Anglatèrra venguèron mai tard proprietaris de tèrras e venguèron la Província de Nòva Jersey e la Província de Pensilvánia. Mai tard la colonia del Delaware se separaèt de Pensilvánia.
Las Colonias Mejanas an un sol ric, çò que permetèt a la zona de venir exportador de blat e d'autras granas. Las industrias fustièras e navalas i prosperavan a causa de l'abondéncia forestala, e Pensilánia aguèt qualques successes dins l'industria textila e metallurgica. Las Colonias Mejanas se poblèron d'una granda diversitat etnica e religiosa, amd de migrants venent de per tot Euròpa. Amb los trebolums dins la societat civila dins l'Euròpa del sègle XVIII lo forabendits d'alá desbarquèron subrertot dins aquel region qu'aviá legiferat en favor de la libertat religiosa çò qu'èra pas corrent a l'epòca e dins las autras colonias nordamericanas.
Istòria[modificar | modificar la font]
Las Colonias Mejanas foguèron exploradas per Henry Hudson dins un viatge pel Riu Hudson e la Baia d'Hudson en 1609. Los olandeses lèu reclamèron aquela tèrra. Los suedeses e los olandeses se batèron per aquela tèrra dins los ans 1930 fins a que los olandeses la reperèron la nomenant New Netherland.[1] In the 1660s, the English largely conquered this land from the Dutch, renaming the area New York after the Duke of York, James II.[2][3] Las tèrras de la colonia èra regularament balhadas e repartidas entre diferents proprietaris dempuèi la Província de Nòva York a la província de Pensilvánia.
Geografia[modificar | modificar la font]
La partida non glacificada de las Colonias Mejanas gausisson d'un sol fertil plan diferent de las mejancièras colonias de Nòva Anglatèrra, compausadas d'un sol rocassut. A causa de l'exportacion massissa de granas butant d'aquel sol fertil, las colonias èran alara conegudas coma lo granièr de cereales (Bread Basket) de las Colonias nordamericanas. Pensilviána venguèt primièr per exportar lo blat, milh, segal, cambe, e lin ne fasent lo líder dins la produccion de noiritura dins las colonias, e mai tard los estats nordamericans, entre las annadas 1725 e 1840.[4] De rius largs e de cors suave coma lo riu Susquehanna River, lo riu Delaware River, e lo riu Hudson River balhèron d'activitats divesificadas. Los caçaires de pel de salvatgina se desplaçavan per aquels rius, e i aviá pro de corrent per que s'establescan de molinas.
Las colonias mejanas comprenon:
- la Província de Nòva York, que venguèt los estats de Nova Yòrk e Vermont
- la Província de Nòva Jersey, que venguèt l'estat de Nòva Jersey
- la Província de Pennsylvania, que venguèt l'estat de Pensilvània
- la Colonia de Delaware, que venguèt l'estat de Delaware


text:
Chartèves
Chartèves es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
L'istòria de Chartèves es, coma aquela de nombrosas municipalitats de la region, ligada a la Primièra Guèrra mondiala, amb lo sieu lòt de destruccions, de mòrts, de ferits e de desapareguts. La municipalitat a #èsser severament deteriorada en lo moment de las desparièras ofensivas #qu'an #èsser lançadas pel contraròtle dels marges de la Marna.
Divèrses libres istorics retracent aqueles eveniments douloureux.
L'histoire de Chartèves est, comme celle de nombreuses communes de la région, liée à la Première Guerre mondiale, avec son lot de destructions, de morts, de blessés et de disparus. La commune a été sévèrement endommagée lors des différentes offensives qui ont été lancées pour le contrôle des rives de la Marne.
Plusieurs livres historiques retracent ces événements douloureux.


text:
Pòr nuclear
Un pòr cellular qu'ei ua mena de trauc qui horada l'envolopa nucleara (constituida d'ua dobla membrana lipidica) en tot perméter e regular los escambis enter lo nuclèu e lo citoplasma de la cellula eucariòta.
Lo nombre de pòrs que varia en foncion de l'activitat de transcripcion de la cellula; qu'ei ua estructura dinamica qui pòt aparéisher e desaparéisher en foncion de quants be'n hasquin òp. En mejana, un nuclèu de vertebrat que'n pòt osténder de cap aus 2000.
Las proteïnas qui'u compausan que son aperadas nucleoporinas. 8 proteïnas que forman ua corona qui entorneja lo pòr a l'exterior (de cap au citoplasma) e 8 autas qui hèn çò medish de cap au dehens deu nuclèu. Las 8 proteïnas externas (citoplasmicas) que's perlongan dab menas de "hius". Au dehens, la corona de 8 proteïnas viradas de cap au dehens deu nuclèus que forman ua mena de tistèth.
Lo complèxe qu'a un diamètre de 120 nm mentre qui lo horat b'ei pas sonque de 50 nm ; la soa massa qu'ei de 125 000 000 Da. Qu'ei format dab ua cinquantea de proteïnas diferentas.
Cada pòr nuclear que deisha passar las moleculas solublas dens l'aiga d'ua massa inferiora aus 50 dalton ; aquò qu'incluseish los ARN, certes lipids, los ribosòmas (qui, constituits d'ARNr e de proteïnas, be's pòden formar dens lo nuclèu quan los ARNr formats e rescontran las proteïnas deus futur ribosomas qui traucan los pòrs nuclears) e un gran nombre de proteïnas qui jògan un ròtle dens l'activitat deu nuclèu (com, per exemple, l'ADN polimerasa - estant, era tanben, un complèxe proteïc - , l'ARN polimerasa eca).
Un pòr que pòt perméter haut o baish 1000 passatges (aperats translocacions) per segonda e per pòr.
Quauques moleculas de mei gran endom que traucan los pòrs dab l'ajuda de proteïnas aperadas importinas qui's hèn reconéishen dab lo lor signau.


text:
Gasconha
Gasconha qu'ei ua region istorica: lingüisticament e culturaument que hè partida d'Occitània; politicament qu'ei partejada entre França (per guaireben tot lo son territòri) e Espanha (per la Vath d'Aran). Qu'ei limitada per l'ocean Atlantic (Mar Grana) a l'oèst, per l'estuari de Gironda au nòrd, per la part centrau de Garona a l'èst e peus Pirenèus au sud. Qu'èra a la Hauta Edat Mejana un principat puish mei tard, tanben que vadó un fèu d'Anglatèrra e ua part deu reiaume de França. Mentre que lo Ducat de Gasconha e s'aprima a partir de 1032 entà desaparéisher coma entitat politica, ua identitat culturau gascona que subsisteish a travèrs deu Regim Ancian e dinc aus nòstes dias. Dens la particion administrativa actuau Gasconha que se tròba dividida entre la region d'Aquitània e de Mieidia-Pirenèus.
Lo caplòc istoric de Gasconha qu'ei Aush.
Lo gentilici qu'ei gascon -a.
Departaments[modificar | modificar la font]
Gasconha que compren los departaments :
- de Gers
- deus Hauts Pirenèus
- de las Lanas
e en partida los :
- d'Arièja
- de Gironda[1]
- de la Hauta Garona
- d'Òlt e Garona
- deus Pirenèus Atlantics
- de Tarn e Garona.
La Val d'Aran, enqüèra que sia en Espanha, que hè part lingüisticament de Gasconha.
Ciutats[modificar | modificar la font]
Las ciutats principaus que son :
- Aush, lo son caplòc istoric
- Banhèras de Bigòrra
- Banhèras de Luishon
- Baiona-Anglet-Biàrritz (conurbacion deu Baish Ador)
- Bordèu
- Dacs
- Lorda
- La Tèsta
- Lo Mont
- Tarba
- Pau
- Vielha, lo caplòc de la Val d'Aran
Figura emblematica[modificar | modificar la font]
- Lo gascon mei conegut a travèrs deu mond ei lo celèbre d'Artanhan, deu son nom vertadèr Carles de Batz Castèlmoro.
Banèra[modificar | modificar la font]
La soa banèra (basada sus ua crotz de sant Andriu) qu'estó balhada peu papa au parat de la Tresau Crosada. Mès que cau plan díser que la banèra de la crotz de Sant Andriu n'ei pas jamei estada tròp populara ni d'usatge fòrça espandit. Recentament, ua banèra totaument nava, dita banèra de la Dauna, qu'estó prepausada coma simbèu modèrne deus País Gascons (la Gran Gasconha lingüistica). La banèra de la Dauna qu'ei compausada de dus triangles complementaris roge e blanc qui son las duas colors deus carrats deus festaires. Lo triangle roge qu'evòca lo triangle aquitan de la Gasconha lingüistica. La banèra qu'amuisha tanben un cap de dauna de perhiu, la de la Dauna de Brassempoi, ua escultura gravetiana de 25 000 ans d'atge, haut o baish, trobada a Brassempoi en Shalòssa. La Dauna simboliza l'estacament eternau a la tèrra e a la lenga de la Gran Gasconha. Lo drapèu de la Dauna qu'estó adoptat per ua majoritat en un sondatge organizat per Aquitaineonline e qu'aparescó oficiaument peu prumèr còp a l'Ostau de Vila de Baiona a l'estiu de 2008. Lo blason arborant leons e espigas de blat qu'ei tanben utilizat oficiaument (sus las façadas deus ostaus de comunas, coma a Baiona).
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
- Gascon, lenga vernaculara
- Gascons, pòble
- Basset blau de Gasconha, raça canina
- Ophrys de Gasconha, varietat d'orquidèa
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ La lemita òc/oïl es constituada per las comunas de Borg, Tauriac, Prinhac e Marcamps, Sent Gervasi, Virsac, Aubia e Espessàs, Salinhac, Molhac, Verac, Vilagoja, Salhans, Liborna, Pomirau, Semelion, Sent Cristòli das Bardas, Sent Genés de Castilhon, Pèisseguin, Taiac, Pèinormand, Sent Saurin d'Eila, Sent Antòni d'Eila.


text:
Wi-Fi
Wi-Fi, acronim de Wireless Fidelity (Fidelitat sens fils), es una marca per un ensems de nòrmas de compatibilitat per l'intercomunicacion entre malhums locals sens fils (WLAN). Se basa sus las nòrmas publicas 802.11a e 802.11b establidas per IEEE, e pas contrarotladas per cap d'empresa.
802.11a es una nòrma per malhum sens fial (WLAN) que fonciona dins la benda de frequéncia de 5 GHz, a una velocitat de donadas maximala de 54 Mbps.
802.11b es una nòrma per WLAN que fonciona dins la benda de frequéncia de 2,4 GHz, amb una largor de benda de 11 Mbps. Es la frequéncia que compren las microondas, lostelefòns mobils de tresena generacion e los periferics Bluetooth
802.11C es una nòrma per WLAN que fonciona dins la benda de frequéncia de 7,3 GHz, a una velocitat de donadas maximala de 72 Mbit/s.
Actualament la nòrma 802.11b ofrís una largor de benda de 11 Mbit/s e opèra dins la benda de 2,4 GHz. Las comunicacions se fan pel biais d'ondas cortas de ràdio, qu'interferisson pas amb ela, e que sa poténcia es fòrça bassa. Lo rai de cobertura d'un senhal sens fials pòt arribar teoricament fins a 300 mètres, mas la disposicion dels equipaments, parets, etc, fa que lo senhal arriba en general als 100 mètres. La tecnologia Wi-Fi es avançada n'es a la version Wi-Fi 5, que va a de velocitats fins a 54 000 kbit/s.
Avantatges[modificar | modificar la font]
- Coma son de malhums sens fils, la comoditat qu'ofrisson es plan superiora als malhums cablats perque qui que siá que a un accès al malhum pòt se connectar dempuèi diferents punts dins d'una zona pro larga d'espaci.
- Un còp configurats, los malhums Wi-Fi permeton l'accès de multiples ordinators sens cap de problèma ni depensas en infrastructura, çò qu'es pas lo cas de la tecnologia per cable.
- La Wi-Fi Alliance assegura que la compatibilitat entre los dispositius de marca Wi-Fi siá totala, e que dins tota partida del monde se pòt utilizar la tecnologia Wi-Fi amb una compatibilitat totala. Es pas lo cas, per exemple, pels telefòns mobils.
Compausants d'un malhum Wi-Fi[modificar | modificar la font]
- Extensor de portada de malhum
- permet d'aumentar la portada d'un punt d'accès.
- Punt d'accès
- connècta un grop de dispositius mobils a un malhum local (LAN) associat. Fonciona coma un concentrador de malhum (hub), perque permet la comunicacion entre diferents dispositius que s'i connèctan.
- Pont de malhum (Network bridge)
- dos ponts de malhum permeton la comunicacion entre dos malhums cablats separats fisicament.
- Adralhador (Router)
- normalament intègra un punt d'accès, un commutador de malhum (switch) e un servicial DHCP, qu'assigna una adreça IP e los servicials de noms DNS necessaris per resòlvre de noms sus Internet. La configuracion de l'adralhador se fa per mejan d'un servicial web incorporat.
- Adaptador de malhum
- permet de connectar un dispositiu a un malhum sens fils. Pòt èsser una partida del quite dispositiu o s'i apond de diferents biais (per la presa PCI d'un ordenador, per un pòrt USB ..). Gaireben totes los ordenadors portables e ultraportables (netbook) son equipats d'un adaptador intèrne.


text:
Geronimo
Geronimo (mescalero-chiricahua Goyaałé, AFI:kòjàːɬɛ́, "lo que badalha"; junh de 1829 – 17 de febrièr de 1909) foguèt un cap important dels apaches bedonkohe que luchèt contra Mexic e Tèxas e son extension a la tèrras tribalas apachas diverses decennis durant las guèrras apachas. "Geronimo" èra lo nom que li donèron durant una batalha los soldats mexicans. Lo nom chiricahua de Geronimo es conegut en anglés coma Goyathlay o Goyahkla.[1][2]
Après d'una ataca mexicana de sa tribú, ont los soldats tuèron sa maire, sa molher Alope e sos tres filhs en 1851, Geronimo va far una seria d'atacas de venjança contra los mexicans.[3]
En 1886, après d'una longa perseguida, Geronimo se va liurar a las autoritats oficiosas texanas coma presonièr de guèrra. Ja vièlh, va venir una celebritat, apareissent dins las fieiras[4] mas jamai li foguèt pas possible de tornar a sas tèrras nadalas. Geronimo moriguèt en 1909 de complicacions d'una pneumonia a Fort Sill, Oklahoma.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Schwandorf (376)
Liste des communes
Schwandorf
Ville de Schwandorf, localité de l'Allemagne de 27 000 habitants.
La mairie de Schwandorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Burglengenfeld
Ville de Burglengenfeld, localité de l'Allemagne de 12 000 habitants.
La mairie de Burglengenfeld a une adresse e-mail et un site Internet.
Maxhütte-Haidhof
Ville de Maxhütte-Haidhof, localité de l'Allemagne de 10 000 habitants.
La mairie de Maxhütte-Haidhof a une adresse e-mail et un site Internet.
Nittenau
Ville de Nittenau, localité de l'Allemagne de 8 300 habitants.
La mairie de Nittenau a une adresse e-mail et un site Internet.
Neunburg vorm Wald
Ville de Neunburg vorm Wald, localité de l'Allemagne de 8 000 habitants.
La mairie de Neunburg vorm Wald a une adresse e-mail et un site Internet.
Teublitz
Ville de Teublitz, localité de l'Allemagne de 7 300 habitants.
La mairie de Teublitz a une adresse e-mail et un site Internet.
Schwarzenfeld
Ville de Schwarzenfeld, localité de l'Allemagne de 6 100 habitants.
La mairie de Schwarzenfeld a une adresse e-mail et un site Internet.
Nabburg
Ville de Nabburg, localité de l'Allemagne de 6 000 habitants.
La mairie de Nabburg a une adresse e-mail et un site Internet.
Wernberg-Köblitz
Ville de Wernberg-Köblitz, localité de l'Allemagne de 5 600 habitants.
La mairie de Wernberg-Köblitz a une adresse e-mail et un site Internet.
Pfreimd
Ville de Pfreimd, localité de l'Allemagne de 5 400 habitants.
La mairie de Pfreimd a une adresse e-mail et un site Internet.
Wackersdorf
Ville de Wackersdorf, localité de l'Allemagne de 5 000 habitants.
La mairie de Wackersdorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Oberviechtach
Ville d'Oberviechtach, localité de l'Allemagne de 4 800 habitants.
La mairie d'Oberviechtach a une adresse e-mail et un site Internet.
Bruck
Ville de Bruck, localité de l'Allemagne de 4 300 habitants.
La mairie de Bruck a une adresse e-mail et un site Internet.
Bodenwöhr
Ville de Bodenwöhr, localité de l'Allemagne de 4 100 habitants.
La mairie de Bodenwöhr a une adresse e-mail et un site Internet.
Schmidgaden
Ville de Schmidgaden, localité de l'Allemagne de 2 800 habitants.
La mairie de Schmidgaden a une adresse e-mail et un site Internet.
Schönsee
Ville de Schönsee, localité de l'Allemagne de 2 600 habitants.
La mairie de Schönsee a une adresse e-mail et un site Internet.
Fensterbach
Ville de Fensterbach, localité de l'Allemagne de 2 300 habitants.
La mairie de Fensterbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Teunz
Village de Teunz, localité de l'Allemagne de 1 900 habitants.
La mairie de Teunz a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Lavault-de-Frétoy
Lavault-de-Frétoy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lavault-De-Frétoy es un vilatge d'aperaquí 70 abitants e situat a la cœur del massís del Morvan, en lo sieu parc natural regional.
Aperaquí 75% del territòri de la municipalitat a ocupat pel bòsc, #çò que ne fa la municipalitat la mai boisée del Morvan e la una dels mai boisées de la Bourgogne[1].
Lavault-de-Frétoy est un village d'environ 70 habitants et situé au cœur du massif du Morvan, dans son parc naturel régional.
Environ 75% du territoire de la commune est occupé par la forêt, ce qui en fait la commune la plus boisée du Morvan et l'une des plus boisées de la Bourgogne[1].
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 detlo-Morvan.html Lavault-de-Frétoy : lo vilatge çò de mès boisé del Morvan - article del 31 de julhet de 2010 del luòc del Periodic de Saône-e-Loire Error de citacion : Invalid
tag; name "lejsl" defined multiple times with different content


text:
Robert Mugabe
Robert Gabriel Karigamombe Mugabe (nascut a Salisbury, uèi Harare, lo 21 de febrièr de 1924) es un politician e economista zimbabwean.
Primièr ministre de Zimbabwe a l'independéncia, ne ven lo segond president lo 31 de decembre de 1987. Sa direccion del país es fòrça controvertida e sovent comparada a una dictatura, qu'encara que foguèsse un dels menaires cap a l'independéncia de l'anciana Rodèsia del Sud, qu'èra en aquel temps una colonia britanica, o fa tot per se manténer al poder e sa politica apaurís lo país e sos abitants.
Lo 30 de genièr de 2015, es elegit a la presidéncia annadièra onorifica de l’Union Africana.


text:
Crécy-la-Chapelle
Crécy-la-Chapelle es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Crécy-La-Capèla a traversat pel Grand Morissètz. Lo sòl de la region es calcaire.
La superficie de Crécy-la-Capèla compti 1578 ectaras - 15,78 km2 (siatz 6,09 sq mi)[1]. La municipalitat es desservie per doas estacions del Transilien París-Es sus la linha Esbly - Crécy-la-Capèla : las estacions de Villiers - Montbarbin e Crécy-la-Capèla. La latitud de la municipalitat es de 48° 51' 32 Nòrd e la longitude de 2° 54' 27 Èst.
Crécy-la-Chapelle est traversée par le Grand Morin. Le sol de la région est calcaire.
La superficie de Crécy-la-Chapelle compte 1578 hectares - 15,78 km2 (soit 6,09 sq mi)[1]. La commune est desservie par deux gares du Transilien Paris-Est sur la ligne Esbly - Crécy-la-Chapelle : les gares de Villiers - Montbarbin et Crécy-la-Chapelle. La latitude de la commune est de 48° 51' 32 Nord et la longitude de 2° 54' 27 Est.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 {{{Títol}}} Error de citacion : Invalid
tag; name "annumairie" defined multiple times with different content


text:
Medalhièr Olimpic General
Garatz-aicí lo medalhièr olimpic general ( id est jòcs d'estiu e d'ivèrn mesclats...) dempuèi Atenas 1896 fins a Vancouver 2010.
Somari
Medalhièr Olimpic General[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Comitat Internacional Olimpic
- Jòcs Olimpics
- Istòria dels Jòcs Olimpics
- Medalhièr general de l'atletisme olimpic
- Estatisticas olimpicas generalas
amai
-
- articles {26 en total) amb pòdis exaustius e medalhièrs complets subre l'atletisme olimpic, jòcs aprèp jòcs sul modèl Atenas 1896 - Atletisme fins a Pequin 2008 - Atletisme...
e ca
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) (fr) Sit oficial CIO
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]

- ↑ ... amb Empèri Rus, URSS & CEI...
- ↑ ... amb Empèri Alemand, 3en Reich & RDA...
- ↑ ... amb las medalhas obtengudas per Australasia...
- ↑ ... amb las medalhas de Boèmia & Checoslovaquia...
- ↑ ... çai compresas las medalhas de l'ex Iogoslavia...
- ↑ ... çai inclusas las medalhas ganhadas per la Federacion de las Índias Occidentalas ...
- ↑ ... formada per mantuna còla multinacionala e doncas d'impossible o fòrça mal repartir dins lo classament per nacions o comitats nacionals olimpics...


text:
Landean
Landean en breton ( Landéan en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat al nòrd de Fougères : lo centre-bourg se situa a aperaquí 7 quilomètres del centratz-vila de Fougères.
Lo bourg a situat en limit de la bòsc de Fougères #qu'ocupa la part sud del territòri communal.
La rota départementale n 177, #que connècta Fougères a Sant-Hilaire-de detlo-Harcouët, travèrsa la municipalitat en un sentit nòrd-sud e talha lo bourg en dos. Ne fau un omenatge al sojorn de Victor Hugo en la municipalitat, a #èsser cristianada del nom de l'escrivan.
La commune est située au nord de Felger : le centre-bourg se situe à environ 7 kilomètres du centre-ville de Fougères.
Le bourg est situé en limite de la Felger qui occupe la partie sud du territoire communal.
La route départementale n 177, qui relie Fougères à Saint-Hilaire-du-Harcouët, traverse la commune dans un sens nord-sud et coupe le bourg en deux. En hommage au séjour de Victor Hugo dans la commune, elle a été baptisée du nom de l'écrivain.


text:
Bezeg
Bezeg en breton ( Bédée en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Bédée Es una municipalitat de Ille-e-Vilaine #que se situa en lo costat de Montfort-Sus-Mieu.
Se situa a 20 km de Roazhon al nòrd-oèst, sus l'ais viari RN12 (l'ais Roazhon-Brèst).
Bédée est une commune d'Ille-et-Vilaine qui se situe dans le canton de Montfort-Sur-Meu.
Elle se situe à 20 km de Rennes au nord-ouest, sur l'axe routier RN12 (l'axe Rennes-Brest).


text:
Ciutat Vella (Barcelona)
La Ciutat Vella es un dels dètz districtes de Barcelona. Es lo districte numèro 1 e limita amb Sants-Montjuïc per l'oèst, l'Eixample pel nòrd, Sant Martí per l'èst, e la Mar Mediterranèa pel sud. Coma lo sieu nom o indica, conten lo centre istoric de la vila. La siá estenduda reven aperaquí a la compresa dins las muralhas entre lo sègle XIV e lo sègle XIX, a l'excepcion de per lo quartièr de la Barceloneta, que ne demorava defòra.
Lo districte es format dels seguents quartièrs:
- La Barceloneta. Populacion (2005): 15 528
- El Gotic. Populacion (2005): 26 982 hab.
- El Raval. Populacion (2005): 46 322 hab.
- Sant Pere, Santa Caterina i la Ribièra. Populacion (2005): 22 558 hab.
La siá populacion segon l'INE lo 1èr de genièr de 2005 èra de 111 290 abitants.