text:
Lagomorpha
Los lagomòrfs (Lagomorpha) compausan un òrdre de mamifèrs comportant doas familhas :
Aquestes animals foguèron classats longtemps dins l'òrdre dels rosegaires. Se ne destrian principalament per lor dentura. Aicesta se caracteriza per la preséncia de dos parelhs d'incisivas a la maissa superiora (una, mai pichona, situada darrièr l'autra e amagada per ela) que son, coma las de la mandibula, entièrament recobèrtas d'esmalt.
Los lagomòrfs son d'animals que lor talha pòt variar de 12 a 25 cm de longor. Son recobèrts d'una forradura densa amb de borra espessa e que sa color pòt variar segon las sasons. Lor morre, dotat de vibrissas nombrosas, compòrta çaquelà una zòna de pèl nuda (rhinarium). Aquesta zòna s'estend de las narras fins al pòt superior, qu'es fendut en son mièg.
Los lagomòrfs presentan una adaptacion particulara a la digestion de la cellulòsa. Lor intestin a un gròs cæcum de foncion fermentària ont de bactèris atacan la cellulòsa en produsent d'acides grasses volatils que servisson de nutriments. De mai, a certans moments, los lagomòrfs evacuan d'aqueste cæcum de fensas mòlas e esfericas que tornan engolir. Aquesta matèria rica en vitaminas e en proteïnas bacterianas es redigerida. Es la cæcotrofia, una adaptacion que lor permet, coma la ruminacion pels romiaires, de tirar partit de la cellulòsa e d'aumentar lor racion de proteïnas mentre qu'an un regim vegetarian estricte.


c: text/html

text:
Bistroff
Bistroff es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La màger part de la superficie de la étang del Bischwald se situa sul ban communal de Bistroff. Es un étang a roselières, #que l'interès principal n'es lo sieu avifaune variada. Sembla a un bonhomme.
La majeure partie de la superficie de l'étang du Bischwald se situe sur le ban communal de Bistroff. C'est un étang à roselières, dont l'intérêt principal est son avifaune variée. Il ressemble à un bonhomme.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- I aguèt bastit sus la localizacion d'un bòsc défrichée.
- Dépendait De l'anciana província de las Tres-Evêchés, comuna del Evêché.
- Fief De la glèisa de Mètz.
- Fut construit sur l'emplacement d'une forêt défrichée.
- Dépendait de l'ancienne province des Trois-Evêchés, mairie de l'Evêché.
- Fief de l'église de Metz.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Liberalisme
Lo liberalisme es un grop d'ideologias politicas e filosoficas qu'es fondat sus la cresença en la libertat individuala e l'egalitat davant la lei ; los liberals considèran que la limitacion del poder del sobeiran es la primièra condicion de la defensa d'aquelas.
Lo liberalisme afirma la supremacia de l'accion individual sobre la collectiva. Aquò significa que las estructuras de govèrnement redusíscan lor intervencion au minim de besonh per garantir la convivéncia, en seguissent la filosofia del laissez faire, laissez passer ("daissar far, daissar passar").
Principis[modificar | modificar la font]
Lo liberalisme es fondat sus l'idèa que los umans possedisson de dreches fondamentals que se cal pas violar. Aquels dreches son nomenats "dreches naturals".
Liberalisme e capitalisme[modificar | modificar la font]
Los liberals son estacats a la proprietat privada. Aital, acceptan que lo capitalisme es une consequéncia logica de la pensada liberala e lo sol sistema economic qu'es compatible amb lo liberalisme.
Çaquelà, lo capitalisme es pas lo liberalisme, que lo capitalisme vòl dire sonque que los mejans de produccions son privatizats. Un sistèma capitalista es pas liberal se la libertat d'actar e l'egalitat davant la lei son pas assegurats. De mai, los liberals luchan per que disparescan los monopòlis legals, las subvencions de l'Estat e la mai granda part de las reglamentacions.


text:
1889
Aquesta pagina concernís l'an 1889 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Lòng de la frontiera occidentala, revirada de l'ataca dau negus Yohannes IV còntra lei Madistas installats en Sodan a la batalha de Metemma (9-10 de març). D'efècte, en despiech de la superiotat numerica e tecnologica de son armada, lo negus s'exposèt au fuòc enemig e foguèt tuat sus lo prat batalhier entraïnant l'afondrament de son armada. Son cadabre foguèt capturat per lei Madistas e decapitat. Pasmens, l'importància dei pèrdas Madistas — qu'èran en gròssa dificultat avans la mòrt dau negus — empachèt l'esplecha de la victòria. Ansin, lei dos país observèron d'ara endavant una politica de prudéncia e ges d'operacions importantas foguèron organizadas.
Avans sa mòrt, Yohannes IV designèt son fiu Mengesha Yohannes per li succedir. Pasmens, lo 3 de novembre, l'aristocracia etiopiana li preferiguèt Menelik de Choa de la dinastia salomoniana. Lo negus novèu prenguèt lo nom de Menelik II. Mengesha Yohannes refusèt de reconóisser sa senhoriá e se retirèt en Tigre. Per assegurar sa posicion, Menelik signèt lo tractat de Wuchale que li permetèt de se raprochar d'Itàlia. Dins aquò, l'article XVII dau tractat, traduch d'un biais diferent, dins lei versions italiana e etiopiana entraïnèt rapidament de tensions importantas entre lei dos país. D'efèct, dins la version italiana, Etiopia èra obligat d'utilizar la diplomacia italiana dins sei relacions ambé lei poissanças estrangieras venent ansin un protectorat de Roma mentre que, dins la version etiopiana, i aviá ges d'obligacion mai solament una possibilitat.
D'autra part, avans la fin de l'annada, Menelik II ordonèt d'annexar e de sometre la region de Gurage.
Mond[modificar | modificar la font]
- 15 de novembre - Proclamacion de la republica en Brasil.
Arts[modificar | modificar la font]
Arquitectura[modificar | modificar la font]
Acabament de la bastida de la Tor Eiffel en París. Venguda pauc a pauc un simbòl de la capitala francesa, foguèt inscricha au patrimòni mondiau de l'UNESCO en 1981.
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Energia[modificar | modificar la font]
Invencion per l'engenhaire suedés Gustaf de Laval (1845-1913) de la premiera turbina de vapor d'accion que poguèt èsser aisament adaptada per d'aplicacions industrialas.
Regardant lo desvolopament de maquinas industrialas electricas, invencion per l'inventor rus Mikhail Dolivo-Dobrovolski (1861-1919) de la premiera maquina asincròna que foguèt industrializada.
Medecina[modificar | modificar la font]
Cinc ans après la descubèrta dau bacille dau tetanòs en 1884, lo mètge japonés Kitasato Shibasaburo (1853-1931) capitèt de melhorar lei tecnicas d'isolament dau bacille. Aquò permetèt de cultivar de quantitats pus importantas dei gèrmes a l'origina de la malautiá e favorizèt la concepcion dau premier vaccin un trentenau d'annadas pus tard (→ 1897 e 1926).
Transpòrt terrèstre[modificar | modificar la font]
Presentacion de la premiera automobila modèrna per leis engenhaires alemands Gottlieb Daimler (1834-1900) e Wilhelm Maybach (1846-1924). En particular, lo veïcul èra per lo premier còp equipat d'un motor d'esséncia de combustion intèrna e d'un carburator de gisclaire.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 3 de febrièr - Risto Ryti, primièr ministre e president de Finlàndia (m.1956)
- 7 d'abril - Gabriela Mistral, escrivan chilena, Prèmi Nobel de Literatura (m.1957)
- 16 d'abril - Charlie Chaplin, actor britanic (m.1977)
- 20 d'abril - Adolf Hitler, dictator d'Alemanha (m.1945)
- 21 d'abril - Paul Karrer, quimista soís, Prèmi Nobel de Quimia (m.1971)
- 26 d'abril - Ludwig Wittgenstein, filosòf austrian (m.1951)
- 28 d'abril - António de Oliveira Salazar, dictator de Portugal (m.1970)
- 25 de mai - Igor Sikorsky, inventor d'elicòptèr (m.1972)
- 5 de julhet - Jean Cocteau, poèta, novelista e cineasta francés (m.1963)
- 26 de setembre - Martin Heidegger, filosòf alemand (m.1976)
- 3 d'octobre - Carl von Ossietzky, pacifista alemand, Prèmi Nobel de la Patz (m.1938)
- 1 de novembre - Philip Noel-Baker, pacifista canadian, Prèmi Nobel de la Patz (m.1982)
- 2 de novembre - Anita Malfatti, pintre brasilièra (m.1964)
- 14 de novembre - Jawaharlal Nehru, primièr ministre d'Índia (m.1964)
- 30 de novembre - Edgar Douglas Adrian, fisiologista britanic, Prèmi Nobel (m.1977)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 11 d'octobre - James Prescott Joule, fisician anglés (n.1818)
- 19 d'octobre - Rei Luis 1èr de Portugal (n.1838)
- 5 de decembre - Emperaire Pedro II de Brasil (n.1825)


text:
Pessan
[[Categoria:Wikipèdia:esbòs Modèl:Esbòs/paramètres comuna de Gers]]
Pessan[1] (Pessan en francés) qu'ei ua comuna francesa d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de Gers e la region Mieidia-Pirenèus .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de la zona urbana d'Aush situada sur l'anciana nacionala 626 a 12 km au sud-èst d'Aush.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Abadia benedictina de Sent Michel de Pessan.
- Pòrta fortificada
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Pessan sus Auch-tourisme.com
- Pessan sus lo sit de l'Institut Geografic Nacionau
- Sit personau d'un abitant deu vilatge


text:
TER
Lo Transpòrt Exprès Regional, correntament conegut jos la sigla TER, es una ret de trens de viatjaires creada lo 10 de genièr de 1993 per la Societat Nacionala dels Camins de Fèrre Franceses (SNCF) e las regions, per servir las destinacions al dintre d'una meteissa region administrativa, e tanben las estacions pròchas de las regions vesinas. Uèi es una marca comerciala de la SNCF.
Foncionament[modificar | modificar la font]
Lo TER se fonda sus una organizacion regionalizada. Per aquesta rason l'entrepresa es pilotada d'un biais fondat sus la descentralizacion e la proximitat. La Region, essent ara l'autoritat organizaira del transpòrt ferroviari dels viatjaires, la SNCF deu intervenir a aqueste nivèl.
Cada region francesa conclusiguèt una convencion amb la SNCF que fixa los ròtles e las missions de la region e de la SNCF. La region definís l’ofèrta de servici TER que desira (dessèrta, qualitat de servici, tarifa, etc.) ; la SNCF realiza aquel programa.
Cada region pòt, sul seu budgèt, completar çò balhat per l'Estat dins lo quadre de la descentralizacion.


text:
Sciéncias de la Tèrra
Lei sciéncias de la Tèrra agropan lei sciéncias que seis objèctes d'estudi son la planeta Tèrra, son atmosfèra e sei mars majoras. Per alargar, lei sciéncias de la Tèrra s'interèssan tanben a l'estudi deis objèctes dau Sistèma Solar.
Lei domenis màgers[modificar | modificar la font]
- La geologia es la sciéncia que tracta de la composicion, de l'estructura e de l'istòria de la Tèrra. Inclutz de disciplinas variadas :
- La paleontologia es la sciéncia que tracta de l'evolucion de la vida sus Tèrra.
- La tectonica es la sciéncia qu'estúdia leis objèctes deformats per lei movements dei placas terrèstras.
- La petrologia s'interèssa a l'origina, a la formacion e a l'evolucion dei ròcas.
- La mineralogia estúdia la natura, la composicion e l'estructura cristallina dei mineraus.
- La geoquimia permete de conóisser la composicion quimica dei ròcas, que siegue en elements majors o en elements trais.
- La geocronologia permete, gràcias en de metòdes variats, de datar una ròca o un dei sieus constituents.
- Lo geomagnetisme e lo paleomagnetisme s'interèssan a la radiacion magnetica terrèstra e ai sieunei variacions de lòng dau temps.
- La vulcanologia estúdia la natura fisicoquimica dei volcans e sa pròpria dinamica.
- La limnologia s'interèssa a l'estudi deis aigas continentalas e deis organismes que li rèstan.
- L'idrologia estúdia la fisica, la quimia, lei flux e lei relacions deis aigas.
- La pedologia (sciéncia dei sòus) s'interèssa a l'estudi dei sòus, e es una disciplina ai raras de la geologia (estudi de l'alteracion dei ròcas, evolucion mecanica e quimica dei sòus) e de la biologia (ròtle deis organismes dins l'alteracion de la ròca maire e l'evolucion dau sòu).
- La geomorfologia s'interèssa a l'origina e a l'evolucion dau relèu, e pus particularament ai procès, en totei leis escalas de temps e d'espaci, qu'interagisson a l'interfàcia entre la litosfèra, l'idrosfèra e l'atmosfèra, e fabregan lei païsatges.
- La geofisica es la sciéncia qu'estúdia la tèrra per de metòdes fisics :
- La sismologia estúdia la natura dei tèrratrémols, la sismotectonica e sei relacions ambé la tectonica.
- La sismica (sismica per reflexion o sismica per refraccion) agacha leis estructuras en fonsor gràcias a l'analisi dau ressòn d'una vibracion mandada despuei la superfícia (explosion, brandilhament ...)
- La geodesia s'interèssa a la geometria de la Tèrra e ai movements dei placas tectonicas.
- La gravimetria estúdia l'estructura fonsa gràcias ai variacions de camps de pesantor a la superfícia.
Apondèm ai sciéncias de la Tèrra la planetologia, qu'estúdia lei planetas, satellits, asteroïdes, meteorits e cometas.
Fan part dei sciéncias de l'atmosfèra e deis oceans (o mar majoras) :
- La climatologia, que descriu lei climas e explica lei movements atmosferics ;
- La meteorologia, que consistís en l'estudi e la prevision dei fenomèns atmosferics ;
- L'oceanografia, que consistís en l'estudi e la prevision dei fenomèns oceanics (marèias, corrents, auças, ...).
- La glaciologia estúdia la natura fisica e quimica dei sistèmas gelaris e perigelaris.
- L'astronomia, estudi de l'univèrs que nòstra planeta es la Tèrra.
Aplicacions de la geologia[modificar | modificar la font]
- descubèrta e explecha dei compausants solides (minarés) e fluides (petròli, aiga, gas) de la crosta terrèstra e son energia geotermica;
- melhorament de l'environament e de la seguretat (previsions de riscas ligadas au sotasòu e au sòu, estudis d'impacte, implantacion d'obratges d'art, cf. geotecnica, idrogeologia, meteorologia ...).


text:
Surf
Lo surf es un espòrt nautic que consistís a lisar amb una pòst per las èrsas. Es practicat mai que mai en riba de mar, mas tanben en plena mar, o pus anecdoticament pels flumes a l'escasença dels mascarets.
Lo surf es una activitat populara demest los joves occitans de la còsta gascona, e mai generalament demest los joves del mond entièr.
Las doas classificacions màgers al dintre de l'espòrt rebaton la diferéncia dins lo dessenh de las pòstes de surf: lo longboarding, qu'utiliza de pòstes longas, e lo shortboarding, qu'utiliza de pòstes pichonas.
Somari
Surf e occitan[modificar | modificar la font]
Demest l'avalancha de tèrmes angleses, l'occitan contribuís al lengatge del surf, particularament amb los mots occitans que son mascaret e baïna.
Lo surf en Occitània[modificar | modificar la font]
Occitània es una de las destinacions màgers del torisme surfaire gràcias a la còsta oèst del país ribejada per l'Ocean Atlantic. L'estacion balneària landesa de Òssagòr es conegut dels surfaires e amators de surf del mond entièr, especialament en Japon e en Austràlia.
Surf e culturas localas[modificar | modificar la font]
Lo surf es fòrça practicat dins païses que una cultura locala fòrta, e mai foguèsse minoritària o minorizada, es notabla. Aital de las culturas aborigènas en Austràlia, maòri en Nòva Zelanda, papó en Papoa-Nòva Guinèa e pus generalament dins las illas micronesianas, polinesianas, a Hawaii, en Occitània e Cornoalha. Arriba que d'unas ceremonias de remesa de trofèu una atencion particulara siá facha a la cultura locala
Los luòcs de surf occitans[modificar | modificar la font]
La terminologia anglesa que s'es impausada dins la part màger de las lengas utiliza lo mot spot per destriar una part de plaja d'una autra. Aicí nos contentam amb lo nom de las comunas occitanas que i se pòdon trobar un nombre bèl d'aqueles spots. Convendriá de destriar aqueles tròces de plaja entre los que las èrsas se copan sus un tèu d'arena (beachbreak en anglés) e los que las èrsas se lèvan contra una poncha rocassosa (pointbreak en anglés). La tipologia surfaira inclutz tanben los luòcs que las èrsas se lèvan en rason d'estèu de coralh (reefbreak en anglés).


text:
Valéncia
Valéncia (en catalan València) es la capitala del País Valencian. Es tanben la capitala de la comarca de l'Horta e de la província de Valéncia. Es en riba de la mar Mediterranèa e ten un dei pòrts pus importants de la Peninsula Iberica. Còmpta 807 000 abitants, segon leis estimacions de 2006. L'airau metropolitan de Valéncia es mai conegut coma l'Horta de Valéncia e ten mai d'1 750 000 abitants: es la tresena aglomeracion de l'estat espanhòu.
Lo gentilici es valencian -a.
Somari
Localizacion, geografia e clima[modificar | modificar la font]
La vila de Valéncia se tròba sus la còsta mediterranèa de la Peninsula Iberica, subre una planura en riba dau riu de Túria, enrodada de montanhetas que passan rarament lei 100 m d'altitud. La soleta sèrra importanta a de bòn pròcha de la vila es la Sèrra Calderona, a un trentenat de quilomètres au nòrd-oèst de la vila. La ciutat anciana èra en riba dau riu, a mai d'un quilòmetre de la mar, ont i aviá a passat temps lo Grau de Valéncia, qu'ara es un districte de mai de la vila conegut coma Poblats Marítims. Au sud de Valéncia se tròba lo paratge de l'Albufera de Valéncia, un lac d'aiga doça au costat de la mar, que se noirís d'aqüifèrs nombrós e ont a l'ora d'ara i a un pargue nacionau.
Valéncia possedís un clima tipicament mediterranèu. Se caracteriza per sa doçor, amb una temperatura mejana annuala superiora a 17 °C. Leis estius son cauds e leis ivèrns fòrça moderats. Durant lei mes ivernaus la temperatura baissa gaire sota 10 °C. Lei precipitacions son discretas e presentan lo minimum estivau mediterranèu classic, amb dos maximums, un a la tardor e un autre a l'acabament de l'ivèrn e au començament de la prima.
Istòria[modificar | modificar la font]
La Ciutat de Valéncia foguèt fondada en 138 avC subre un ancian sit ibèr per i installar de soudats licenciats, mentre que Decim Juni Brut èra cònsol roman: aqueu d'aquí repartiguèt de tèrras ai soudats licenciats au ras de la vila nòva. En aquela epòca, e mai batèron moneda pròpria dins la vila, qu'aquò èra una mòstra de l'importància que teniá.
En 75 avC foguèt destrucha dins la guèrra entre Pompèu e Sertòri, e foguèt abandonada durant un cinquantenat d'ans.
Au sègle I, la Ciutat de Valéncia ja aviá recuperat sa populacion e comencèron de construire de grandeis òbras d'infraestructura. Au sègle III comencèt una epòca novèla de decadéncia, coma dins la rèsta de l'Empèri Roman.
Amb la casuda, la vila foguèt ocupada per lei Visigòts e faguèt partida de divèrs reiaumes peninsulars.
En 711, la vila tombèt dins lo domeni musulman. A la casuda dau califat de Còrdoa, Valéncia venguèt la capitala de la taifa dau meteis nom, e ansin se mantenguèt fins en 1094, que la conqueriguèt lo Cid, e alora passèt dins lo domeni castelhan. Gaire de temps après sa mòrt, leis Almoràvits recuperèron la vila en 1102. En 1171, Valéncia passèt sota la dominacion almoada.
L'arribada dins la Ciutat de Valéncia dau rei d'Aragon Jaume I, lo 9 d'octòbre de 1238, metèt fin a cinc sègles de cultura musulmana, mai aquela laissèt una emprenta solida dins la vila e dins lo territòri valencian. Après son incorporacion a la Corona d'Aragon, la vila se desvolopèt considerablament. Lo sègle XV foguèt per la ciutat una epòca de desvolopament economic e civic amb la construccion d'espacis publics nòus, coma lei Torres de Serrans (1392), la Llotja de la Seda (1482) o lo Micalet. Valéncia arribèt a èsser una dei vilas pus importantas de la Mediterranèa. La primiera estampariá de la Peninsula Iberica se construguèt a Valéncia. La primiera Bíblia estampada en una lenga romanica, lo valencian, s'imprimiguèt a Valéncia vèrs 1478, e es atribuida a Bonifaci Ferrer. En 1502 se fondèt l'Universitat de Valéncia, a partir de l'Estudi General. Lei banquiers valencians prestèron d'argent a la Reina Isabèu de Castelha per lo viatge de Cristòu Colomb en 1492 vèrs America.
Ça que la, a causa dei tensions venent de l'union dinastica de la Corona d'Aragon amb Castelha, l'esplendor de Valéncia comencèt de mermar vèrs lo sègle XVI amb lo despoblament causat per la primiera expulsion dei moriscs (qu'èran la majoritat de la populacion) per lei Reis Catolics. Lei tensions amb lei reis castelhans cresquèron, en arribant ai ponchs mai sensibles amb la Revòuta dei Germanies (1519–1522), la segonda expulsion dei moriscs de 1609 que reduguèt significativament la populacion e, fin finala, amb la Guèrra de Succession Espanhòla de 1702 a 1709 que signifiquèt la fin de l'independéncia politica e juridica dau Renhe de Valéncia, en derogar Felip V d'Espanha lei Fòrs de Valéncia.
La decadéncia de la vila durèt fins au mitan dau sègle XIX, quand una borgesiá febla impulsèt leugierament lo desvolopament de la vila, e tanben una renaissença leugiera dei tradicions e de la lenga valenciana. Un dei politics dau començament dau sègle XX, un d'aquelei que faguèron enracinar lo republicanisme dins la ciutat, foguèt Vicent Blasco i Ibáñez, qu'universalament es pus conegut coma un dei romanciers valencians pus importants, encara qu'en lenga espanhòla.
Saique en causa d'aquela tradicion republicana, Valéncia s'alinhèt immediatament amb lo partit republican durant la Guèrra Civila Espanhòla, que comencèt en 1936. E mai la capitala d'Espanha la transferiguèron a Valéncia durant lei darriers mes de la guèrra. Un còp mai, en avent terminada la guèrra dins lo camp perdent, leis ans seguents, Valéncia patiguèt pus grevament que d'autrei vilas de l'estat espanhòu. Pendent la dictatura de Franco, de parlar o d'escriure lo valencian foguèt enebit, e mai arribèron a picar lei gents se parlavan dins lei luòcs publics, o arribèron a de penas criminalas.
En 1957, Túria desbordèt, fach que se coneis amb lo nom de la Gran Riuada de Valéncia, causant la mòrt de fòrça valencians. Per tau d'evitar de catastròfas nòvas, desvièron quauqueis ans puei lo riu dins una maire novèla. Lo riu vièlh (o vièlh liech de Túria) lo laissèron abandonat durant pron d'annadas. Lei primiers cònsols franquistas prepausèron de i far una autoestrada, una opcion que finalament l'escartèron.
Amb l'arribada de la democracia dins l'estat espanhòu, Valéncia se constituiguèt coma la capitala de la Comunitat Valenciana establida en 1982 amb una cèrta autonomia e lo sèti de la Generalitat Valenciana e de totei leis organs de govèrn de la Comunitat. Durant lei primiers 25 ans de democracia, Valéncia a cambiat significativament, en se destacant coma òbras emblematicas lo jardin de Túria (enjardinament dau vièlh liech de Túria) e la nòva Ciutat de les Arts i les Ciències, de Santiago Calatrava.
Monuments[modificar | modificar la font]
D'entre los monuments de la vila la Lòtja de la Seda es dins lo Patrimòni Mondial de l'Umanitat.
-
-
-
Las arenas
-
-
-
-
-
-
-
-
l'Hemisfèric, cinèma 3-D
-
-
-
-
Mercat de Colomb
Populacion[modificar | modificar la font]
La vila de Valéncia còmpta en 2006 un totau de 807 000 abitants, segon la Comuna, e es lo centre d'un airau metropolitan estendut qu'aconseguís 1 750 000 abitants. Representa 18% de la populacion de la Comunitat Valenciana.
Lòng dau sègle XX la ciutat a multiplicat per tres e mieg sa populacion iniciala, en essent lei periòdes de creissença demografica maxima leis ans 1930-1940 e lo decenni deis ans 1960. Leis ans 1990 son estats un periòde d'estabilitat demografica per efiech de la casuda dei movements migratòris, que foguèron lo factor fondamentau de creissença deis ans anteriors, e per la reduccion de la natalitat. Dempuei lei darriers ans lei fòrts corrents migratòris exteriors son a provocar tornarmai una dinamica demografica positiva.
L'aumentacion progressiva de l'esperança de vida e la reduccion de la feconditat se son rebatudas dins una piramida d'edats que s'estrenh a la basa e s'alarga dins la part superiora, amb un pes creissent dei generacions d'edat avançada. Maugrat aquò, la populacion de la vila contunha d'èsser relativament jove, amb 25% de seis efectius dins la generacion de 15 a 29 ans e 29% dins aquela de 30 a 49 ans.
Activitats economicas[modificar | modificar la font]
La vila de Valéncia es, fondamentalament, una aira de servicis que son influéncia va delà lei limits dei raras municipalas. Actualament la populacion ocupada dins lo sector dei servicis es 73,2% dau totau, amb un grand pes deis activitats de demanda finala, dau comèrci de detalh e de gròs, dei servicis especializats ais entrepresas e deis activitats professionalas.
Pasmens la ciutat manten una basa industriala importanta, amb un percentatge de populacion activa de 14,2%, formada per d'entrepresas pichonas e mejanas qu'entre elei se destacan lei sectors dau papier e deis arts graficas, de la fusta e dau mòble, dei produchs metallics e de la confeccion.
L'economia de la vila a tengut durant lei darriers ans una dinamica positiva que se vei rebatuda dins lei chifras dau chaumatge registrat, de la matriculacion de veïculs o dei licéncias de construccion. Son dinamisme coma centre economic e coma luòc de referéncia per d'activitats economicas multiplas se rebat tanben dins la poissança deis institucions clau per lo desvolopament economic coma la Fiera de Valéncia, lo Pòrt Autonòm, la Borsa, lo Palais dei Congrès o lei sieuneis universitats.
Valéncia còmpta tanben d'institucions culturalas importantas qu'an una importància creissenta dins son desvolopament: l'IVAM, lo Palau de la Música o la Ciutat de les Arts i les Ciències pòrtan una valor ajustada innegabla a la ciutat e a son entorn metropolitan coma centre culturau e de léser.
D'autre latz leis activitats agràrias, e mai s'an una importància relativament menora, subrevivon dins lo territòri municipau ; representan un totau de 3973 ha, ocupadas en màger part per de culturas orticòlas.
Fèstas, tradicions e gastronomia[modificar | modificar la font]
Valéncia es famosa per lei Falles, lei fèstas localas dau 15 au 19 de març, en onor dau sieu patron, Sant Josèp, e mai se son de fèstas de tradicion pagana. Dins lei fèstas religiosas, tanben se celèbran amb devocion aquelei de Sant Vicenç Martir, pereu patron de la vila, en genier, e mai aquelei de Sant Vincenç Ferrer, patron dau Comunitat Valenciana. En aquesta darriera festivitat se representan dins fòrça luòcs de la vila lei miracles supausats de Sant Vincenç, generalament representats per d'enfants.
Una autra festivitat granda dins la ciutat es lo 9 d'octòbre, data que remembra l'intrada de Jaume I d'Aragon dins la vila. Aqueu jorn, se celèbra dins la vila Sant Dionisi (Sant Donís) o, mai popularament, la Mocadorada (Mocaorà), quand leis òmes ofrisson a sei femnas (e de còps tanben ai maires) un mocador qu'envolopa de pastissons de massapan de formas e colors diferentas representant la frucha e mai doas figuras pus grandas: la piuleta e lo tronador, evocacions d'una anciana proïbicion de lançar de fusadas lo 9 d'octòbre per tau de celebrar l'intrada de Jaume I. Per fòrça valencians, lo 9 d'octòbre es considerat coma lo jorn dei calinhaires. Pereu lo 9 d'octòbre a luòc la populara procession civica ont un grop, format per leis auteis esfèras politicas e socialas valencianas, acompanha la bandiera dau Renhe Valencian (la Reial Senyera Coronada) dins lo centre ancian de la vila, en vesitant de luòcs coma la catedrala de Valéncia e lo palais de la Generalitat. Cada an se designa una personalitat que serà encargada de portar la bandiera durant tot lo percors. Una dei particularitats d'aquel acte es que la bandiera se ten en mantenent la tradicion dau Centenar de la Ploma segon la quala la Reial Senyera Coronada se pòt pas inclinar davant degun.
D'autrei fèstas popularas son la Setmana Santa dau Cabanyal, la nuech de Sant Joan a la plaja de la Malva-rosa, lei carnestoltes, e fòrça autreis activitats en relacion amb lei Fallas.
Dins la gastronomia, la vila a fach sieus lei plats pus coneguts de la comarca de l'Horta: la paèlha valenciana, originària de la zona de l'Albufera, lei bunyols amb de chocolat, l'all i pebre, e l'orxata, originària de l'Horta Nòrd.
Galariá[modificar | modificar la font]
Liames extèrnes[modificar | modificar la font]
- Web de la comuna de Valéncia que se n'es tirat una part de l'informacion presenta, amb permission.


text:
235
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 235 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman[modificar | modificar la font]
Lei temptativas de Sever Alexandre de reglar lo conflicte ambé leis Alamans gràcias a de negociacions entraïnèron una revòuta de sei soudats e l'assassinat de l'emperaire lo 18 ò lo 19 de març. Maximin Ièr i succediguèt. Aquò marquèt lo començament de la crisi militara de l'Empèri Roman au sègle III.


text:
Oliver & Company
Oliver & Company (literalament en occitan "Oliver e companhiá") es un filme d'animacion musicala american producha per Walt Disney Feature Animation e sortit lo 18 de novembre de 1988 per Walt Disney Pictures. Le 27e filme de la seria Walt Disney Animated Classics, lo filme es inspirat en lo classic roman de Charles Dickens Oliver Twist. En lo filme, Oliver es un gatito que se jonh a una banda de cans per subreviure dins las carrièras de Nòva York.
Sinòpsi[modificar | modificar la font]
Lo filme conta l'istòria d'un gatito huérfano nomenada Oliver que se jonh a Fagin e a la siá banda de ladronzuelos amb Dodger, un mèstre en se movent per la vila, e lo simpatic chihuahua Tito. Un bon jorn, lo pichon Oliver daissa los carrèrs a l'èsser adoptat per Jenny, jonhètz mainada rica que s'o amie dins lo sieu ostal, a on viurà amb totas las comoditats. Mas quand Jenny es sequestrada pel dolent cap de Fagin e los sieus terroríficos dobermans, Oliver verificarà la valor de la veritabla amistat al veire cossí tota la banda se comença per la rescatar.


text:
90210
90210 es una séria televisada americana. Es estada creada per Rob Thomas e es sortida lo 2 de setembre de 2008 sus lo CW, e au Canadà ; lei tres promieras temporas son estadas difusadas sus la ret Global.
Difusion en França[modificar | modificar la font]
La séria es difusada despuei lo 5 de setembre 2009 sus M6, despuei lo 11 de febrier de 2011 sus Teva e tanben sus W9 despuei lo 12 de genier de 2012.
La séria es difusada dau diluns au divendres a 16:50 sus W9. La tresena tempora inedita deuriá èstre difusada sus Teva, dempuei lo 23 de genier 2012 a 17:30 mai.


text:
Villes et mairies du Canton de Bouxwiller
Liste des communes
Bouxwiller
Ville de Bouxwiller, commune de France de 4 100 habitants.
La mairie de Bouxwiller a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de monuments historiques et de musées, d'activités sur la ville.
Communes rattachées : Griesbach-le-Bastberg, Imbsheim, Riedheim.
Truchtersheim
Ville de Truchtersheim, commune de France de 4 000 habitants.
La mairie de Truchtersheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Communes rattachées : Pfettisheim, Behlenheim.
Hochfelden
Ville de Hochfelden, commune de France de 3 500 habitants.
La mairie de Hochfelden a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de monuments historiques sur la ville.
Berstett
Ville de Berstett, commune de France de 2 400 habitants.
La mairie de Berstett a une adresse e-mail et un site Internet.
Communes rattachées : Gimbrett, Reitwiller, Rumersheim.
Wingersheim les quatre Bans
Ville de Wingersheim les quatre Bans, commune de France de 2 300 habitants.
La mairie de Wingersheim les quatre Bans a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de monuments historiques sur la ville.
Communes rattachées : Gingsheim, Hohatzenheim, Mittelhausen.
Ittenheim
Ville d'Ittenheim, commune de France de 2 100 habitants.
La mairie d'Ittenheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Obermodern-Zutzendorf
Village d'Obermodern-Zutzendorf, commune de France de 1 700 habitants.
La mairie d'Obermodern-Zutzendorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de monuments historiques sur le village.
Commune rattachée : Zutzendorf.
Schwindratzheim
Village de Schwindratzheim, commune de France de 1 600 habitants.
La mairie de Schwindratzheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Schnersheim
Village de Schnersheim, commune de France de 1 500 habitants.
La mairie de Schnersheim a une adresse e-mail.
Communes rattachées : Avenheim, Kleinfrankenheim.
Stutzheim-Offenheim
Village de Stutzheim-Offenheim, commune de France de 1 400 habitants.
La mairie de Stutzheim-Offenheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de monuments historiques sur le village.
Commune rattachée : Offenheim.
Dingsheim
Village de Dingsheim, commune de France de 1 300 habitants.
La mairie de Dingsheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Furdenheim
Village de Furdenheim, commune de France de 1 300 habitants.
La mairie de Furdenheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Pfulgriesheim
Village de Pfulgriesheim, commune de France de 1 200 habitants.
La mairie de Pfulgriesheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Griesheim-sur-Souffel
Village de Griesheim-sur-Souffel, commune de France de 1 100 habitants.
La mairie de Griesheim-sur-Souffel a une adresse e-mail et un site Internet.
Willgottheim
Village de Willgottheim, commune de France de 1 100 habitants.
La mairie de Willgottheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de monuments historiques sur le village.
Commune rattachée : Wœllenheim.
Wiwersheim
Village de Wiwersheim, commune de France de -1 000 habitants.
La mairie de Wiwersheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Alteckendorf
Village d'Alteckendorf, commune de France de -1 000 habitants.
La mairie d'Alteckendorf a une adresse e-mail.
Neugartheim-Ittlenheim
Village de Neugartheim-Ittlenheim, commune de France de -1 000 habitants.
La mairie de Neugartheim-Ittlenheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de monuments historiques sur le village.
Commune rattachée : Neugartheim.


text:
Réveillon (Marna)
Réveillon es una comuna francesa administrada per lo departament de Marna de la region de Champanha-Ardena .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Pendent la Segonda Guèrra Mondiala, lo 58ème regiment de artillerie a liurat una batalha destinada a retardar l'avançada de las tropas alemandas cap a París. Lo regiment a patit alavetz de nombrosas pèrdas.
Durant la Seconde Guerre Mondiale, le 58ème régiment d'artillerie a livré une bataille destinée à retarder l'avancée des troupes allemandes vers Paris. Le régiment a subi alors de nombreuses pertes.


text:
Tenochtitlan
Tenochtitlan (nahuatl classic: Tenochtitlan AFI: /tenotʃˈtitɬan/) foguèt una ciutat-estat (altepetl) astèca situada sus una illa del lac Texcoco, dins la val de Mexic. Fondada en 1325, venguèt la capitala de l'espandit Empèri Mexica del sègle XV,[1] entrò a la colonizacion espanhòla en 1521. A son apogèu, èra la pus importanta ciutat de l'America precolombiana. Associat a "Mexic", lo nom fa referéncia als mexicas, nom que se balhavan se meteisses los astècas. Venguèt puèi la capitala (cabecera) de la Vicereialtat de Nòva Espanha. Uèi las roïnas de Tenochtitlan son situada al centre de la Ciutat de Mexic.


text:
Cran
Lo cran (var. crani), es una estructura ossosa o cartilaginosa de la tèsta, caracteristica dels craniats (que ne son los vertebrats). Lo ròtle principal del crani es d'aparar l'encefal qu'es a l'entorn, servís tanben de punchs de ligam a de muscles de la cara e del còl.
Lo cran se compausa de doas partidas: lo neurocrani (o bòstia craniana), qu'apara lo cervel e los organs sensorials pars, e l'esplencnocrani, que sosten las cavitats bucalas e faringianas. Qualques espècias possedissont tanben un dermocrani, format d'òs dermics.
Lo cran es totjorn cartilagiós per l'embrion mas ven al mens en partit ossificat per l'adulte de tota la linhada des Osteictians (qu'inclusís l'Òme).
Somari
Descripcion[modificar | modificar la font]
Lo cran es compausat de doas partidas: lo neurocran (o bòstia craniana), partida superiora qu'apara lo cervèl e los organs sensorials pars, e l'esplancnocran, partida inferiora que sosten las cavitats bucala e faringiana[1].
L'esplancnocran primitivament aguèt una foncion respiratòria mas aquela foncion se perdèt dins gaireben totas las linhadas e l'esplancnocran entre doncas subretot dins la constitucion de l'esqueleta de las maissas, del paladar, de l’aurelha mejana, de la cara, del còl, de la lenga, del laringe e del neurocrani[2].
Istologicament, lo cran dels Vertebrats pòt passar per diferents estadis[3] :
- un estadi cartilaginós, format per condrificacion del mesenquime. Aquel cran es definitiu per las lampresas e los Condrictians.
- un estadi ossós o osteocran endoesqueletic (o encondral), eissit d'una ossificacion encondrala. Aquel estadi succedís al condrocran per totes los Osteictians a l'estat adulte.
- Qualques espècias possedisson tanben un osteocran exoesqueletic (o dermocrani, ou dermatocrani), format d'òs dermics (o òs membranoses). Aquela ossificacion dermica se fa dirèctament dempuèi lo teissut conjonctiu sens passar per un estadi cartilaginós[4].
Lo dermatocran es una capa d'òsses dermics (jamai de cartilatge) que cobrís lo neurocrani e l'esplancnocrani. Constituissiá lo boclièr cefalotoracic per qualques Vertebrats fossils, los Ostracodermas[5]. Se trapa a l'ora d'ara pas que dins la linhda dels osteictians que foguèt segondàriament incorporada a ambedoas formacions precedentas tot en conservant una accion inductritz sul desvelopament de qualques òsses dermics (Cèl del cran, cèl del paladar, diferentas unitats de l'esplancnocrani)[6]. Pels Condrictians, lo dermocrani mermèt, fins a venir indiferenciat, e es representat pas que per d'escatas placoídas fixadas dins lo derme que cobrís lo còrs entièrs.
Formacion[modificar | modificar la font]
Neurocran e esplancnocrani son eissits de dos mecanismes embriologics diferents. Lo neurocran es eissit du mesenquime. Aqueles elements pòdon se presentar jos doas formas: una cartilaginosa que forma lo crani cartilaginós o condrocrani; crani definitiu pels Condrictians, los Mixina e las Lampresas. Pels autres vertebrats aquela forma es remplaçada per una forma ossosa que dona l'osteocran.
Pels mammalians lo condrocran (ou neurocran) se forma a la basa del crani embrionari e se compausa de tres nuclèus cartilaginoses: lo basietmoïde, lo basiesfenoïde e lo basioccipital. Los cartilatges paracordals se desvelopan per formar la placa basala e d'autres cartilatges occipitals se desvelopan per formar lo arc occipital (cartilatge entornant complètament la còrda). De cartilatges se van associar a la placa etimoïde (eissit del desvelopament dels cartilatges trabecularis): son de capsulas olfactivas e capsulas nasalas. La mesolha espinala se dilata dins lo condrocrani passant dins lo foramen magnum. L'aurelha intèrna occuperá la capsula otica.
Origina e evolucion[modificar | modificar la font]
Lo neurocran seriá la partida mai anciana del crani perqu'es la sola qu'existís pels Mixinas. L'esplancnocran es present pels lampresas mas pas lo dermocrani que sembla doncas qu'apareguèt en darrièr.
Lo neurocran evolua mercé a une reduccion del nombre d'òsses e a un alongament degut a la fòssas temporalas. Existís mai d'un tipe de neurocrani:
- Tipe anapside (ex: tartuga): pas de fòssas temporalas
- Tipe diapside (ex: les crocodilians) : daos fossas temporalas superioras e inferioras.
- Tipe sinapside (ex: mamifèrs + reptils fossils) : una fòssa temporala inferiora.
l'esplanchnocran o esqueleta visceral es constituit per de pèças cartilaginosas o ossificadas. Forma la maissa pels gnatostòmas. Lo primièr arc de l'esplancnocrani es l'arc mandibulari. Cet arc est composé du cartilage ptérygo-carré (partida superiora) e del cartilatge de Meckle (partida inferiora). Tres pèças de l'arc ioïde venent enforçar l'arc mandibulari: - lo cartilatge iomandibulari - lo cartilatge ceratobranquial - lo cartilatge basibranquial
Lo cartilatge pterigocarrat donna l'epipterigoïde e l'òs carrat (enclutge) pels mamifèrs. lo cartiltage de Meckle el donna l'òs articulari (martèl) pels mamifèrs. L'iomandibulari dona la columnèla timpanica pels tetrapòds non mammalians e l'estriu pels mamifèrs. Lo ceratobranquial dona las banas ioïdianas pels tetrapòds non mammalians e l'apofisa estiloïde del temporal e las banas ioïdianas pels mammalians.
Fòssas temporalas[modificar | modificar la font]
Las fòssas temporalas son de traches anatomics del crani dels amniotas, caracterizat per de cavitats simetricas bilateralas dins l'òs temporal.
D'ipotèsis fisiologics los associan amb un aument dels nivèls metabolics e una creissénça de la musculatura de la maissa. Los primiers amniòts del carbonifèr possedavan pas de fòssa temporalas alara que los sauropsides e los sinapsides mai avançats n'avián. Dins las edats geologicas, las fòssas temporalas dels sauropsides e dels sinapsides se modifiquèron e venguèron mai largas per permetre l'implantacion dels muscles de las maissas mai espeses permetant de mossegadas mai poderosas. Los dinosaures, que son de sauropsides, ab de larga duberturas e lors descendents los aucèls, an de fòssas temporalas que se modifiquèron. Los mamifèrs, que son de sinapsides, possedisson pas mai de dobertura al nivèl du crani, tan que lo caractèr anatomic se modifiquèt. Possedisson pasmens encara l'orbita temporal (que sembla a una dubertura) e los muscles temporals. S'agís d'un trauc dins lo cap que se situa a l'arrièra de l'orbita ocular darrièr l'uèlh.
La preséncia e la morfologia de las fossas temporalas es un punt critic per la classificacion taxonomica dels sinapsides, que ne son los mamifèrs.
Les euriapsides (plesiosaurians e d'ictiosaurians) an una sola granda dubertura suls costats de lor crani, coma los sinapsides, mas los eurapsides son de fach de diapsides, que la fòssa temporala inferiora desapareguèt.
Los anapsides (quelonians) ne possedisson pas.
Galariá[modificar | modificar la font]
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Deinonychus
dinosaure carnivòr
-
-
-
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ "foret" Romanic Foret, Dico de Bio, ed. De Boeck & Larcier, 2004.
- ↑ "mrs" Corinne Cuoc, Anatomie Comparée des Vertébrés, Universitat de Provença, 2006.
- ↑ "foret"
- ↑ "mrs"
- ↑ "mrs"
- ↑ "mrs"


text:
Nergal
Nergal (ܢܪܓܐܠ en aramèu, נרגל en ebrieu, Nergel en latin) qu'èra lo diu sumerian e babilonian deus In·hèrns, lo santuari principau deu quau e's trobava dens la ciutat-estat de Kutha. Lo son nom en sumerian que significa « mèste de la grana vila », valent a díser de l'In·hèrn. Totun, que sembla que s'agisca d'ua divinitat akkadiana, per'mor a l'epòca sumeriana, la divessa deus In·hèrns qu'èra Ereshkigal. Dens la dusau meitat deu millenni III abC, Nergal que vadó l'espós d'aquera, çò qui ei descrivut dens lo Mite de Nergal e Ereshkigal.


text:
Que soi arribat un chic tard, qu'avi las vacas à molher, n'ei pas vis lo començament.
Que m'an dit arron que n'avi pas perdut gran causa.
Cuan soi entrat, lo Meste Cabé, sus l'empont, que si haseva, n'i avé pas sonque eth que parlava. Sorrident enta las tres prumeras arrengadas, muishava maishants caishaus p'os auts que n'éran pas d'acòrd..
Aqui un punh de....,un brassat de... Acerá un chic de...vam guardar quauques cassos... , aciu qu'et vos hicar maisons ...
La Dany que hasé lo pót, tots los auts conselhers, à costat, baishavan lo cap.
Mes lo mei plasent qu'ere cuan un praube Yoye demandava lo micro, lo Robert hasé lusir los arnauts:
Leva-te!
E com t'apèras?
E d'on es sortit?
E que heis ?
E la toa mai q'ac sa qu'es aciu? (no, aço n'es pas vertat, qu'es entà arrider.)
Com disé l'aut, ne cau pas tostems planher , tot aquo ne m'a pas costat dez liures, la sala qu'ere plan cauhada, qu' i avé animacion e jo, au hon da sala, qu'ere hort content pram'or l'Estacat de Comunicacion qu'em hasé fotos, sei pas ta qué. Que cau que m'en pensi a anar cercar los tirajes a la Mairie.
Qu'em tarda de tornar entener lo Robert, pram'or qu'a dit que lo project n'ere pas finalisat e qu'es partit en disant à benleu..


text:
Partit Occitan
Lo Partit Occitan (POC, PÒC) [ˈpɔk] es un partit occitanista d'esquèrra. Foguèt fondat a Tolosa en 1987.
Somari
Originas[modificar | modificar la font]
Lo Partit Occitan espeliguèt dins la ciutat mondina en 1987 en resulta del recampament de militants politics isolats; dels candidats que se presentèron a las eleccions regionalas de 1986 (lista "Union Occitana" dins Tarn, lista "Per las regionalas, los Regionalistas" dins Nauta Garona, etc...); e de la fusion de mantun movement occitanista (Volèm Viure Al País, País Nòstre...). Aquela union dels tres elements foguèt possibla sus la basa de la Carta del partit. Lo cap de lista a las regionalas de 1986, per la Nauta-Garona, Patric Lasseube, foguèt un dels membres fondators.
Objectius[modificar | modificar la font]
Lo Partit Occitan vòu :
- Enançar un movement politic occitanista credible, independent de tot autre partit e luchant per la reconeissença e l'autonomia d'Occitània.
- Desalienar e conscientisar lo pòble occitan.
- Far emergir la question occitana dins lo domeni politic.
Preséncia electorala[modificar | modificar la font]
Desempuèi 1987, lo Partit Occitan a pas arrestat de presentar candidats a las eleccions municipalas, cantonalas, regionalas, legislativas e europèas. Baileja quauques comunas ruralas gràcias a sos cònsols e mai a d'elegits dins mantunes municipis.
Gràcias ambe las sieunas alianças ambe los Verds a qualques conselhièrs regionals. En Aquitània, Dàvid Grosclaude, en Miègjorn-Pirenèus Guilhèm Latruvèrsa, en PACA Hervé Guerrera e Anne-Marie Hautant, en Auvèrnha Gustau Aliròl.
Accion politica[modificar | modificar la font]
Lo Partit Occitan es present en Occitània dins las luchas economicas o d'amainatjament del territòri. Sos militants intervenon dins la batèsta per l'emplec, contra la toristificacion a l'excès, contra lo nuclear, per la salvagarda del patrimòni natural... Sos militants son tanben actius dins las accions d'aparament e de promocion de la lenga et de l'identitat occitanas.
Lo PÒC fa partida del moviment per aver d'elegits occitanistas coma candidats a las municipalas de 2014, que se sona Bastir!
Aliganças politicas[modificar | modificar la font]
Lo Partit Occitan es afiliat a la federacion "Regions e Pòbles Solidaris" que recampa divèrsas organizacions politicas dels pòbles e regions de França. Es atanben sòci d'un recampament d'organizacions nacionalistas e regionalistas de divèrses Estats d'Euròpa : l'Aligança Liura Europèa. Aqueste partit compta un certan nombre de deputats al Parlament d'Estrasborg. Lo Partit Occitan a tanben una aligança privilegiada amb lo partit ecologista francés e europèu Los Verds.
Gustau Aliròl es actualament lo pòrtaparaula del Partit Occitan e lo president de Regions e Pòbles Solidaris.
Organizacion[modificar | modificar la font]
Los comitats locals o despartimentals son ramosats en federacions regionalas. Lo Conselh Nacional del Partit amassa los delegats representants dels comitats locals e de las federacions regionalas (es lo parlament del partit). Lo Burèu Nacional es elegit cada dos ans pel Congrès del partit (es l'executiu del partit). Lo Congrès es dubèrt a totes los sòcis del partit.
Patric Rós n'es lo president actual.
Premsa[modificar | modificar la font]
Lo Partit Occitan possedís tanben un jornal que se ditz "Occitània - Volem Viure Al Pais". Aqueste pareis cada dos meses.
Occitània - VVAP - BP 28 - 81370 Sant Somplesi
De mai, "Lo CEBIER - la letra occitanista" pareis cada dos meses (Federacion provençau del Partit Occitan).
Région Provence / Lo CEBIER - BP 2 - 84400 Gargas Cedex
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Site oficial del Partit Occitan (oc) (fr) (en)
- Blòg del Comitat País Tolosan del Partit Occitan
- Blòg Seccion d'Erau del Partit Occitan
- Site Comitat Cantalés del Partit Occitan
- Blòg del Comitat d’Albigés (País de Tarn e d’Agot) del Partit Occitan
- Blòg Seccion Provença-Var del Partit Occitan
- Seccion Provença-Bocas dau Ròse/Vaucluse del Partit Occitan
- Blog Seccion Charanta occitana del Partit Occitan


text:
Noyon
Noyon qu'ei ua vila de l'anciana província de Picardia situada uei dens lo departament d'Oise de la region administrativa francesa de Picardia.
Qu'ei dotada d'ua catedrau gotica.
Carlesmanhe i ho sacrat rei deus Francs en 768 e Uc Capet que i ho tanben sacrat rei en 987 en bèth aubrir atau la dinastia deus capecians.
Qu'ei la ciutat nadau deu reformator protestant Joan Calvin e lo son ostau qu'acessa un musèu qui'u ei vodat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situat a 25 km al nòrd de Compenha, 62 km al sud-es d'Amians
situé a 25 km au nord de Compiègne, 62 km au sud-est de Amiens


text:
Sent Medard (Bearn)
Sent Medard (Saint-Médard en francés) qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Sent Medard qu'ei un agiotoponime : qu'ei un nom de lòc qui ha referéncia a un nom de sent. Que s'ageish de Sanctus Medardus (456 - 8 de junh 545), avesque de Noyon en Picardia (França), dont lo nom ven deu germanic Math-hard [1]. En occitan, sonque la Gasconha occidentau e meridionau que consèrva inalterat lo -d- intervocalic; endacòm mei, Medard qu'ei una fòrma sabenta. Las autas fòrmas occitanas que son Mesard, Meard, Miard, Merd, Mèrd.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, Paris, reedicion 1984


text:
Atal parlèt Zaratostra (Strauss)
Atal parlèt Zaratostra (Also sprach Zaratostra) op. 30, es un poèma simfonic compausat per Richard Strauss entre febrièr e agost de 1896. La primièra se faguèt a Francfòrt de Men lo 27 de novembre de 1896 jos la direccion del quita compositor.
L'òbra es librament inspirada pel poèma filosofic Atal parlèt Zaratostra de Friedrich Nietzsche que lo compositor vei la transicion de l’Òme de las originas fins al « suròme ». Una citacion del filosofe destacada al començament de la particion:
-
- « La musica a tròp longtemps somiat; volèm venir des somiaires despertats e conscients. »
Cronologicament, se situa a la mitat de las pèças simfonicas del musician, entre Till lo Coquin (1895) e Don Quichotte (1897), temps abans sos opèra mágers coma Salomé (1905) o Der Rosenkavalier (« Lo Cavalièr de la ròsa ») (1911).
sostengudas de 3 trombons, puèi triolets de tonic (do)/dominanta (sòl) de las sagatas.
Son introduccion (Einleitung), venguèt celèbra per l'utilizacion que ne faguèt Stanley Kubrick dins lo seu film 2001, una odissèa de l'espaci e tanben jogat en obertura dels concèrts d'Elvis Presley de 1971 a 1977, compte una fanfara repetida tres còs en crescendo e evocant un treslutz (Sonnenaufgang) que « L'Individú se fond dins lo Mond e lo Mond se fond dins l'Individú ».
Aquelas qualques mesuras son un magnific acorchi del percors dempuèi lo neient fins a la lutz:
- do, tonic (nota fondamentala per un musician occidental) — lo neient
- do a l'octava (amb coires)
- sòl, la quinta
- e fin finala do, quarta del sòl.
Unisson, octava, quarta e quinta representant la perfeccion de l'Univèrs:
- Unisson: la longor de referéncia de la còrda que vibra, o l'unitat
- Octava: la longueur de la còrda es devesida per 2
- Quinta: la longueur de la còrda es devesida per 3
- Quarta: la longueur de la còrda es devesida per 4
1 + 2 + 3 + 4 = 10, nombre representant la perfeccion de l'Univèrs segon las teorias de Pitagòras.
Aprèp:
- acòrdi major segit d'un menor (do-sòl-mi → do sol mi bemòl): simbòs fondamentals de la musica tonala
- Reprisa, mas aquí, l'acòrdi menr precedís lo major.
- E dins lo tresen crescendo, es una succession d'acòrdis amb per linha melodica una gama ascendeanta triomfala: mi la (la si do ré mi fa sòl la si do)
En mai d'el cort preludi, l’òbra compta uèit partidas encadenadas, simbolizant los « discors » maniqueans del poèta profèta Zaratostra :
- Von den Hinterweltlern (D'aqueles dels monds enrè)
- Von der großen Sehnsucht (De l’aspiration suprèma)
- Von den Freuden und Leidenschaften (De las jóias e de las passions)
- Das Grablied (Le Cant del tombèl)
- Von der Wissenschaft (De la sciéncia)
- Der Genesende (Le Convalescent)
- Das Tanzlied (Lo Cant de la dança )
- Nachtwandlerlied (Cant del somnambul)
La durada es de prèp de trenta minutas.
Orquestracion[modificar | modificar la font]
L'òbra es escricha per un orquèstre simfonic.


text:
Cent ans de soletat
Cent ans de soletat (originalament en espanhòl: Cien años de soledad) qu'ei lo roman mei famós de l'escrivan colombian, e Prèmi Nobel de Literatura en 1982, Gabriel García Márquez e qu'ei considerat per mantuns com l'òbra màger de la literatura en lenga castelhana après Don Quichòte.
Que ho estampat peu purmèr còp en Argentina, a Buenos Aires, en 1967 per l'ostau d'edicion Sudamericana.
Que conda un sègle d'istòria d'un vilatge colombian fictiu aperat Macondo autorn de la biografia deu coronèu Aureliano Buendía e de la soa familha en i bèth apielar detalhs simbolics de las divèrsas istòrias deus país sudamericans dens un estil designat com lo realisme magic o real meravilhós.
Cent ans de soletats que s'inscriu dehens la generacion d'òbras deu Boom latino american de las annadas 60 e 70 (maviment postmodernista qui amassa tanben l'argentin Julio Cortázar, lo perovian Mario Vargas Llosa e lo mexican Carlos Fuentes).


text:
Associacion
Ua associacion qu'ei ua grop de personas que s'amassan entà escàder s'i entà realizar un prètzhèit e shens nat objectiu de realizar un benefici financier (per aqueste rason que's parla d'"associacion shens nat fin de lucre" o "non lucrativa).
Lo regim legau de las associaicion que varia segon los país.
En França : associacion segon la lei de 1901[modificar | modificar la font]
En França qu'ei aquesta lei qui marca l'encastre juridic de las associacion.
Que cau :
- Au mens dus membres dab un qui sia responsable juridicament entçà l'associancion (un cap de l'associacion).
- Que l'activitat de l'associacion n'enriquissin pas nat membre.


text:
Paul Passy
Paul Édouard Passy (Versailles, 13 de genièr de 1859 – Bourg-la-Reine, 21 de març de 1940) foguèt un lingüista e fonetician francés, un dels pionièrs dels estudis de fonetica. Fondèt l'Associacion Fonetica Internacionala en 1886. Sa contribucion foguèt fondamentala dins l'elaboracion e difusion de l'Alfabet Fonetic Internacional. Aguèt coma escolan lo fonetician anglés Daniel Jones que foguèt un dels lingüistas mai importants de la lenga anglesa.
Biografia[modificar | modificar la font]
Paul Passy nasquèt en 1859 a Versailles dins una familha de notables parisencs. Son paire, Frédéric, èra un economista e politician prestigiós qu'èra estat lo primièr guerdonat (amb Henri Dunant) del Prèmi Nobel de la Patz en 1901. Plan jove Passy, qu'aviá de preceptors, dominava ja mantuna lenga estrangièra coma l'anglés, l'alemand e l'italian. Mai tard estudièt lo sanscrit e lo latin a l'École des Hautes Études. Se diplomèt a l'universitat quand aviá pas que 19 ans e comencèt puèi a trabalhar coma professor de lenga (en alemand e anglés) dins las escòlas publicas per far pas lo servici militar. I passèt dètz ans e, cansat de l'ensenhament tradicional de las lengas, comencèt a s'organizar pr'amor d'ensajar d'i menar de reformas prigondas e drasticas. Aital fondèt en 1886 l'Associacion Fonetica Internacionala, qu'a la debuta amassava de professors de lenga. Participèt puèi, e foguèt un dels contribusidors màgers, a l'elaboracion de l'Alfabet Fonetic Internacional. Passy foguèt tanben un personatge essencial dins lo desvolopament del cristianisme social francés. En 1906, participèt a la creacion de l'Union dels Socialistas Crestians e tres ans mai tard, en 1909, fondèt a ras del vilatge de Fontette (dins lo departament d'Aube) la coloniá sonada Liéfra (nom bastit a partit de la devisa francesa "Liberté, Égalité, Fraternité") que foncionava segon la lei de Moïse que desapareguèt tre qu'arribèt la Primièra Guèrra Mondiala
Òbras[modificar | modificar la font]
- Élémans (sic) d'anglais parlé s. d.
- L'instruction primaire aux États-Unis: rapport présenté au ministre de l'Instruction publique (1885)
- Sons du français (1887)
- Étude sur les changements phonétiques et leurs caractères généraux (1891)
- Le français parlé; morceaux choisis a l'usage des étrangers avec la prononciation figurée (1892)
- Elementarbuch des gesprochenen Französisch, escrich amb Franz Beyer (1893)
- Abrégé de prononciation française, phonétique et orthoépie, avec un glossaire des mots contenus dans le français parlé (1897)
- Dictionnaire phonétique de la langue française, complément nécessaire de tout dictionnaire français, escrich amb Hermann Michaelis (1897)
- De la méthode directe dans l'enseignement des langues vivantes, escrich amb Henri Laudenbach e Georges Delobel (1899)
- Choix de lectures françaises phonétiques (1900)
- Petite phonétique comparée des principales langues européennes (1906)
- Lectures françaises phonetiques (1918)
- Conversations françaises, en transcription phonétique avec traductions anglaises (1920)
- Souvenirs d'un socialiste chrétien, 2 volums (1930-1932)


text:
Brigham Young
Brigham Young (1 de junh de 1801 – 29 d'agost de 1877) foguèt lo segond profèta vidente e revelador, president de la Glèisa de Jesucristo dels Santos dels Darrièrs Jorns, tanben coneguts coma mormones.
Young es conegut amb divèrses sobrenombres, entre eles "lo Moïses American" (o tanben "lo Moïses modèrne" o "lo Moïses mormon") a causa de que, coma Moïses, condusiguèt los primièrs membres de la Glèisa de Jesucristo pendent un arduo "éxodo" per las planicies de norteamérica, per arribar dins una "tèrra promesa". Tanben se li a conegut tanben coma lo Leon del Senhor" per la siá fòrta personalitat, e coma "Frair Brigham".
Lo sieu biografia foguèt amiada al cinèma en 1940 en la pelicula "Brigham Young", protagonizada per Tyrone Power, Linda Darnell, Vincent Price e Dean Jagger coma Brigham Young.
Vida[modificar | modificar la font]
Young nasquèt en una familha de granjeros en Vermont e trabalhèt coma fustièr e ferrièr itinerant, entre d'autres trabalhs. Se maridèt pel primièr còp en 1824.
E mai se s'èra convertit al metodismo en 1823, Young s'apropèt al mormonismo après legir lo Libre de Mormón pauc après la siá publicacion en 1830. Se jonhèt formalament a la nòva fe en 1832 e viatgèt en Canadà coma misionero. Quand la siá primièra esposa moric en 1833, Young collaborèt amb d'autres mormones per establir una comunitat en Kirtland, Ohio.
Young èra fòrça compromés amb la siá fe. Foguèt ordenat coma apostòl e se jonhèt al Conselh dels Dotze d'Apostòls coma òm dels primièrs membres, lo 14 de febrièr de 1835. Pendent las persecucions del populacho en Misuri a de fins del decenni de 1830 li foguèron embargadas totas las siás proprietats. En 1840 e 1841 viatgèt al Reialme Jonhut coma misionero de la Glèisa. La majoritat que Young ne convertiguèt emigraron a EE. UU. Per se jónher a las comunitats mormonas nòrd-americanas. En lo decenni de 1840 Young èra qu'establiguèron entre el la vila de Nauvoo, Illinois, près del riu Misisipi. En aquesta vila s'establiguèt la nòva sedença de la Glèisa de Jesucristo dels Santos dels Darrièrs Jorns. En tamaño, arribèt a èsser comparable en Chicago.
Mentre èra dins la preson en esperant un jutjament per de falses cargues de traïson, lo president de la Glèisa Joseph Smith foguèt assassinat per una multitud enfervorecida en 1844.
Aguèt de divèrses aspirants per li substituir coma president de la glèisa. Sidney Rigdon, L'unic subrevivent de la primièra presidéncia argumenti lo besonh d'èsser temporàriament "guardián de la Glèisa", mas en un miting celebrat en Nauvoo, Young argumentèt amb capitada qu'èra lo Conselh dels Dotze qui aviá de regir la comunitat. Aquesta proposicion sortiguèt avance, e Young, coma president del Conselh, s'autoproclamó cap coma president del Quorum dels Dotze. Tre aquesta conferéncia la Glèisa s'escindió en dos fòrts corrents: es quaus postulaban que la succession de la presidéncia e mestièr de profèta avián d'èsser a cargue de qui seriá estat soslinhat pel defunt Jose Smith Jr, lo sieu filh de 12 ans a la data Jose Smith Tresen e aqueles qu'apiegèron l'autoproclamación de Brigham Young coma cap espirtual, profèta, vidente e revelador. Lo corrent qu'accèpti pas a Young conforma uèi la Comunitat de Crist radicada en Independence, Misuri e la faccion que seguiguèt a Young es uèi la Glèisa de Jesucristo dels Santos dels Darrièrs jorns establida en Utah.
Rigdon S'escindió e assumiguèt la presidéncia de la Glèisa Rigdonita, amb sedença en Pittsburgh, Pensilvania. Sorgiguèron tanben d'autres caps per dirigir çò que mai tard serián de grops independentes del movement.
Poligàmia[modificar | modificar la font]
Brigham Young igual que uns altres lideris de l'època de la fundació de les colònies mormonas a Utah, van practicar la doctrina de la poligàmia fins que aquesta va ser declarada fora dels preceptes de l'Església en enfrontar els abastos i la llei Edmund/Tucker que amenaçava amb embargar les proprietats de l'església si aquesta no deixava de violar la llei amb la practica de la poligàmia. Young qui hi havia enviudado en 1833, va contreure matrimoni amb 51 esposes i va tenir amb 16 d'elles, 54 nens al seu càrrec. La majoria d'elles eren vídues i desemparades econòmicament. No tots els enllaços van resultar ser estables i diverses d'elles van sol·licitar divorcis més tarda.


text:
Montlaur (Lauragués)
Montlaur [1][2] ( Montlaur en francés) es una comuna d'Occitània (Lengadòc) del departament francés de la Nauta Garona (Miègjorn-Pirenèus).
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada dins son pòl urban en banlèga Sud-Èst de Tolosa situada en Lauragués, a 20 km de Tolosa. Es dins la valada de l'Èrs Mòrt.
Accès[modificar | modificar la font]
- Rota nacionala 113 (Tolosa-Carcassona)
Nòtas et referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
Vic de Sòs (comuna)
1 585 m
708 m
652 m
Vic de Sòs (comuna)[1][2] ( Vicdessos en francés) es una comuna occitana situada dins lo departament d'Arièja e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Es la capitala del parçan del Vic de Sòs.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
601
609
Timeline generation failed: 1 error found
Line 51: PlotData=
- PlotData invalid. No (valid) command 'Period' specified in previous lines.
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
Sant-Kristol-ar-C'hoad
Sant-Kristol-ar-C'hoad en breton ( Saint-Christophe-des-Bois en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sant-Christophe-de detlos-Bòsques a situat entre Taillis e Combourtillé sul anciana Rota nacionala 178 en connectant Vitré a Fougères, vengut pel continuament expedís RD179.
Sant-Christophe-de detlos-Bòsques es a aperaquí 15 km de Fougères e de Vitré e fa partida del País de las Pòrtas de Bretanha (departament de Ille-e-Vilaine) e del costat de Vitré-Oèst.
Saint-Christophe-des-Bois est situé entre Taillis et Combourtillé sur l'ancienne Route nationale 178 reliant Vitré à Felger, devenu par la suite route RD179.
Saint-Christophe-des-Bois est à environ 15 km de Felger et de Vitré et fait partie du Pays des Portes de Bretagne (département d'Ille-et-Vilaine) et du canton de Vitré-Ouest.
Istòria[modificar | modificar la font]
La parròquia de Sant-Christophe-de detlos-Bòsques dépendait antany del ancià évêché de Roazhon, los papas Calixte II l'an 1122, Innocent II l'an 1142, e Urban III l'an 1186, #confirmar a lo sieu torn la abbaye de Sant-Florent en la possession de la glèisa de Sant-Christophe, « ecclesiam Sancti Christofori ».
Lo prieuré de Sant-Christophe-de detlos-Bòsques, membre del abbaye de Sant-Florent de Saumur, la siá existéncia a verificat al mièg del Sègle XI.
La paroisse de Saint-Christophe-des-Bois dépendait autrefois de l’ancien évêché de Rennes, les papes Calixte II en 1122, Innocent II en 1142, et Urbain III en 1186, confirmèrent à leur tour l'abbaye de Saint-Florent dans la possession de l'église de Saint-Christophe, « ecclesiam Sancti Christofori ».
Le prieuré de Saint-Christophe-des-Bois, membre de l'abbaye de Saint-Florent de Saumur, son existence est constatée au milieu du Sègle XI.


text:
Dáil Éireann
La Dáil Éireann es la cambra bassa de l’Oireachtas qu'es lo Parlament de la Republica d'Irlanda. Es elegit cada cinc ans per sufragi dirècte, per un sistèma de representacion proporcionala nomenat vote unic transferible (Single Transferable Vote, o STV). Los sieus poders son similars al de las autras cambras bassas de la majoritat dels sistèmas parlamentaris bicamerals e es en granda partida la branca dominanta de l’Oireachtas. Ten la capacitat de nomenar e destituir lo Taoiseach qu'es lo cap de govèrn e d'aprovar las leis. Dempuèi 1922 s'amassa a Leinster House, a Dublin. La 29ª Dáil es compausada de 166 membres, que devon èsser ciutadans màgers de 21 ans. Cada membre o deputat se nomena Teachta Dála o TD.


text:
Reiaume de Navarra
Lo Reiaume de Navarra (var. Reialme de Navarra) qu'ei ua entitat politica situada suus dus costats deus Pirenèus qui existí a partir deu sègle IX. La soa capitau istorica que ho Pampalona puish Pau.
A maugrat qu'ua importanta partida de lo son pòble e hosse de lenga e de cultura basca, qu'utilizè l'occitan dens la soa canceleria.
Lo Reiaume de Navarra que s'uní au sègle XV dab la principautat de Fois-Bearn alavetz tanhenta deu poder politic francés rivau deu reiaume deus Reis Catolics d'Espanha. Qu'ei per aquesta rason que Ferrand II d'Aragon e l'invadí en tot ocupar definitivament la Hauta Navarra en deishant au rei de Navarra (Enric II de Labrit) pas sonque la Baisha Navarra.
Lo son arrèr hilh, Noste Enric, que vadó tanben rei de França e lo son hilh Loís XIII qu'estaquè lo reiaume de Navarra (la Baisha Navarra) a França mentre qui la Hauta Navarra be demorava ua possession deu Reiaume d'Espanha.
Uei lo dia Navarra qu'ei administrada per la Comunautat Forala de Navarra (en Espanha) e lo departament deus Pirenèus Atlantics.


text:
Albinisme
L'albinisme (dau latin albus que significa "blanc") es una malautiá genetica pertocant lei mamifèrs, leis aucèus, lei peis, leis amfibians e lei reptils. Se caracteriza per un deficit de produccion de melanina. Entraïna generalament una demenicion de la pigmentacion, mai pòu anar fins a la disparicion complèta de l'iris o dei teguments (pèu, pluma...).
Lei personas afectadas per la malautiá an una vision deficienta e se veson facilament tocadas per de queratòsis e de cancèrs de la pèu se son pas protegidas dau soleu.
Epidemiologia[modificar | modificar la font]
L’albinisme es una afeccion universala que son incidéncia mondiala, totei formas confondudas, es d'aperaquí 1 cas cada 20.000 naissenças (0,005 %)[1]. La forma 2 de l'albinisme oculo-cutanèu es la mai espandida mondialament.
La prevaléncia de l'albinisme es mai importanta dins cèrtei populacions, subretot en Africa e en America dau Sud:
- 3,5 % en co dei kuna, una etnia de Panamà[1],
- 1 / 12.000 als Estats Units per leis afroamericans[2],
- 1 / 1.000 a Nigèr, sus l'Isla d'Aland
La forma 4 es relativament frequenta a Japon
L'albinisme e lei persecucions[modificar | modificar la font]
En Africa mai enlà de l'ostracisme que pòt afectar lei personas albinas, existisson dins quauquei païs, mai que mai dins la part orientala dau continent, de persecucions contra aquestei gents. La cresença que cèrtei parts del còs deis òmes e femnas albins pòdon transmetre de poders magics e èsser utilizats dins de pocions e rituaus magics, o dins d'autreis endrechs portar malastre, a menar a la persecucion e l'assassinat de mantei personas contemporanèament.
Referéncias[modificar | modificar la font]

- ↑ 1,0 1,1 L’albinisme dans la province centrale du Cameroun : du diagnostic au conseil génétique. Kassir et Dogredingao. Médecine d'Afrique Noire : 1998, 45 (7).
- ↑ L’albinisme, étiologie fréquente des nystagmus congénitaux


text:
Villes et mairies du District de la Riviera-Pays-d'Enhaut (143)
Liste des communes
Montreux
Ville de Montreux, localité de la Suisse de 23 000 habitants.
La mairie de Montreux a une adresse e-mail et un site Internet.
Vevey
Ville de Vevey, localité de la Suisse de 17 000 habitants.
La mairie de Vevey a une adresse e-mail et un site Internet.
La Tour-de-Peilz
Ville du Tour-de-Peilz, localité de la Suisse de 10 000 habitants.
La mairie du Tour-de-Peilz a une adresse e-mail et un site Internet.
Blonay
Ville de Blonay, localité de la Suisse de 5 400 habitants.
La mairie de Blonay a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-Légier-La Chiésaz
Ville de Saint-Légier-La Chiésaz, localité de la Suisse de 4 600 habitants.
La mairie de Saint-Légier-La Chiésaz a une adresse e-mail et un site Internet.
Corsier-sur-Vevey
Ville de Corsier-sur-Vevey, localité de la Suisse de 3 100 habitants.
La mairie de Corsier-sur-Vevey a une adresse e-mail et un site Internet.
Château-d'Œx
Ville de Château-d'Œx, localité de la Suisse de 3 100 habitants.
La mairie de Château-d'Œx a une adresse e-mail et un site Internet.
Chardonne
Ville de Chardonne, localité de la Suisse de 2 800 habitants.
La mairie de Chardonne a une adresse e-mail et un site Internet.
Corseaux
Ville de Corseaux, localité de la Suisse de 2 000 habitants.
La mairie de Corseaux a une adresse e-mail et un site Internet.
Jongny
Village de Jongny, localité de la Suisse de 1 400 habitants.
La mairie de Jongny a une adresse e-mail et un site Internet.
Rougemont
Village de Rougemont, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Rougemont a une adresse e-mail et un site Internet.
Veytaux
Village de Veytaux, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Veytaux a une adresse e-mail et un site Internet.
Rossinière
Village de Rossinière, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Rossinière a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Estrasborg (en alemand Straßburg o en alsacian Strossburi o Schdroosburi, en francés Strasbourg) es una vila situada dins l’èst de França, sus la riba esquerra de Ren. Es la capitala de la region del Grand Èst e del departament del Bas Ren. Lo gentilici es estrasborgés -gesa.
Estrasborg es lo sèti del
Parlament Europèu e del Conselh d'Euròpa.
La vila es situada sus la riba esquerra de
Ren al jonhent del riu Ill. L’aglomeracion transfrontalièra compren principalement Strasbourg Eurométropole e sus la riba dreta la vila de Kehl, en Alemanha.
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta.
Vòstra ajuda
es benvenguda !
Lista deus cònsols successius
Periòde
Identitat
Etiqueta
Qualitat
1959
1983
Pierre Pflimlin
President del
Parlament Europèu (1984-1987)
1983
1989
Marcel Rudloff
1989
1997
Catherine Trautmann
1997
2000
Roland Ries
2000
2001
Catherine Trautmann
PS
2001
2008
Fabienne Keller
UMP
2008
Roland Ries
PS
Totas las donadas son pas encara conegudas.
La
Krutenau
, dempuèi lo Palais dels Rohan
Lo centre de la ciutat es classat al
Patrimòni Mondial de l' UNESCO.
Albi, Centre istoric • Bordèu, Pòrt de la Luna • Catedrala de Nòstra Dama d'Amians • Avinhon • Torre de Belgica e de França • Catedrala de Sant Estève de Borges • Canal del Miègjorn • Caps de Girolata e de Porto, Resèrva naturala de Scandola e Calancas de Piana, Corsega • Carcassona • Catedrala de Nòstra Dama de Rems, Basilica de Sant Remesi de Rems e Palais del Tau, Rems • Catedrala de Nòstra Dama de Chartres • Abadiá de Sant Savin sus Gartempe • Abadiá de Fontenay, Còsta d'Aur • Caunas ornadas de la valada de Vesera • Centre vila reconstruch del Havre • Val de Léger • Vièlh Lion • Abadiá del Mont Saint-Michel • Castèl de Fontainebleau e son pargue • Castèl de Versalhas e son pargue • Ribas de Sèina, París • Plaças Estanislau, de la Carrièra, e d'Aligança a Nancí • Pont de Gard • Provins • Mont Perdut, dins los Pirenèus • Monuments romans e romanics d'Arle • Camins de Compostèla • Teatre antic d'Aurenja e Arc de Trionf d'Aurenja • Causse e Cevenas • Salina reiala d'Arc e Senans • Sent Milion • Estrasborg, Granda illa • Verzelai
UNESCO.


text:
navegar
Somari
Occitan
Etimologia
Del latin navĭgare. Existís una autra forma navigar, copiada del francés e doncas mens conselhabla, qu'es en concurréncia amb aquesta.
Prononciacion
[naBe'ɣa]
Sillabas
na | ve | gar (3)
Vèrb
navegar
- Anar sus aiga dins una embarcacion.
- Si donx non navegava o non I mandara del sieu per navegar, liqual elegut non sen puesca escuzar per neguna cauza (Estatuts consulars dels mercadièrs de Montpelhièr, 1328-29)
- E I jorn, en setembre, preson se a navegar (Guilhèm Anelièr, Istòria de la Guèrra de Navarra, sègle XIII)
- E, sènso navega, degun vai au Perou (Frederic Mistral, "Li Coumpagnoun" dins Calendau)
- Inform. Se passejar per Internet.
Parents
Reviradas
Conjugason
- Lengadocian:


text:
Soing-Cubry-Charentenay
Soing-Cubry-Charentenay es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Soing Fasiá partida de la distincion de Fouvent suzerain dels comtes de Bourgogne. En 1256, Soing #passar al sire de Vergy, de contunh en 1302, al sire de Rupt.
Cubry-lès-Soing dépendait Dels comtes de Bourgogne.
Charentenay A mencionat l'an 1242. Los espitalaris de Sants-Texans-de-Jerusalem i avián installat.
Soing faisait partie de la seigneurie de Fouvent suzerain des comtes de Bourgogne. En 1256, Soing passa au sire de Vergy, puis en 1302, au sire de Rupt.
Cubry-lès-Soing dépendait des comtes de Bourgogne.
Charentenay est mentionné en 1242. Les hospitaliers de Saint-Jean-de-Jérusalem y étaient installés.


text:
Solets lis arrondiments de Mauriac e Sant Flor son tot d'a plen auvernhats. Efectivament dins l'arrondiment d'Orlhac, "lo quasi miegjorn" coma dison lis oficis de torisme, lai se parla guianés. La rompuda amb l'auvernhat es pas totala, d'aitant que lo vocabulari es larjament comun, e pro diferenciat a respecte di parlars lemosins vesins o dis parlars lengadocians, encara que li a, de diferéncia.
Notessiam que dinc Orlhagués mai que mai passa la ribèira d'Autra, escais-nomada « la valada dels poetas » pel grand nombre de poetas de lenga d'òc que bailet.
Sul plan religiós lo Cantau a pas que doas diocèsis: la de Sant Flor e la d'Orlhac, mès Mauriac n'a pas. Pasmens es una vila importanta sobre lo plan religiós amb la glèisia de Nòsta Dòna di Miracles e sa parròquia que vai atanben en defòra de la vila e chabís quauques vilatjons vesins. Aquò's atau que lo futur avesque de Tolosa Monsenhor Geraud Saliètge fuguèt batejat dins aquela parròquia, per que sortís d'un vilatge que ne'n depend.
Sul plan religiós e istoric, Mauriac chabís atanben dins una glèisia pichona a costat del licèu Marmontèl la despolha de l'archivèsque de Cantobèri Thomàs Becket que fuguèt assassinat mai o mens a la demanda d'Enric lo Segond Plantagenèst, que se'n pentiguèt amarament. Se sap pas coma la despolha arribèt en Nauta Auvèrnha.
Lis santflorencs se carron [1]« d'èsser lis mai auvernhats dis Auvernhats », car Sant Flor es la darrièra vila que coneis enquèra lis iviarns auvernhats tradicionaus, es a dire amb de sira durant maitas mesadas.


text:
Mezozà
Una mezozà (en ebrieu: מזוזה; plural: "mezozòt" מזוזות) es un tròç de pergamin contengut dins un estug (de fust o plastic, mas tanben de metal o de veire), fixat pel dormant drech d'una pòrta. Plan familhas la botan pas qu'a la pòrta principala de l'ostal (apartaments compreses), mas d'unes josieus praticants la fixan sus totes los dormants de pòrta de l'ostal, levat las salas de banhs, los dressings, o autres membres utilitaris.
Pel ròl de pergamin son inscriches tròces del Tanakh, eissits del Shemà Israèl, que rapèlan los comandaments de la mezozà (libre del Deuteronòmi): lo primièr passatge del Shema (versets 6:4 a 6:9), e lo segond (versets 11:13 a 11:21). Lo quite estug es pas necessari al compliment de la mitsvà


text:
Egipte antica
E mai que se pòsca definir dins lo temps l'Egipte antica coma lo periòde de l'istòria egipciana entre l'invencion de l'escritura e la fin de l'Antiquitat, aquesta nocion s'aplica mai que mai a la civilizacion que visquèt a la broa de Nil durant aqueste periòde d'aperaquí quatre mila ans d'istòria. De l'acamp de las tribús egipcianas que fondèron lo primièr empèri faraonic fins a la sieuna casuda al començament de l'èra crestiana, l'Egipte antica foguèt lo teatre d'eveniments màgers qu'an influenciat prigondament la cultura d'una part importanta dels pòbles d'Africa, de Mediterranèa e de l'Orient Mejan.
Somari
- 1 Istòria
- 2 Geografia
- 3 Agricultura
- 4 Pòble
- 5 Organizacion politica
- 6 Art egipcian
- 7 Mitologia e religion egipciana
- 8 Sciéncia de l'Egipte antica
- 9 L'Egipte antica dins las arts
- 10 Referéncias
- 11 Ligams extèrnes
Istòria[modificar | modificar la font]
Es cap a la fin del Neolitic que de tribús comencèron de s'amassar dins la fertila val de Nil, per arribar a la constitucion de dos reialmes politicament distints mas estrechaments ligats per una cultura comuna : la Nauta Egipte, al sud, e la Bassa Egipte, al nòrd (Nil raja del sud cap al nòrd). La tradicion atribuís al reialme del sud l'unificacion del país (que ven aital lo primièr estat del mond) e l'establiment de las primièras institucions faraonicas (segurament pel faraon Narmer).
Lo descopatge de l'istòria d'Egipte en grands periòdes e en trenta una dinastias es eretat del prèire-istorian Manton, quitament se los egipcians anteriors fasián pas aquesta distincion : per eles la monarquia èra continuala.
- Periòde predinastic : periòde precedent l'unificacion del país ;
- Periòde tinita : las primièras dinastias faraonicas (capitala This, prèp d'Abidos) ;
- Ancian Empèri : considerat pels ancians egipcians se meteisses coma l'edat d'aur de sa civilizacion amb, entre autre, la bastison de las pus grandas piramidas ;
- Ièr periòde intermediari : periòde d'inestabilitat politica e d'esberlament del país en dos reialmes rivals ;
- Mejan Empèri : periòde fast, estable e de granda activitat artistica ;
- IInd periòde intermediari : periòde de treboladisses grèus, ocupacion del país per los Icsòs, liberacion del país per Amosis ;
- Novèl Empèri egipcian : periòde pus drud de tota l'istòria egipciana ; se caracteriza per una espelida culturala e artistica que son apogèu es atengut amb las XVIIIena e XIXena dinastias egipcianas ; es l'epòca dels Thoutmôsis, dels Amenhotep (en grèc : Aménophis) e dels Ramessides (dont Ramsès II) ;
- Tresen periòde intermediari : periòde de guèrra civila, los reis-prèires, dominacion libiana puèi etiopana (reialme de Koush), invasion assiriana ;
- Bassa epòca : dinastia saïta, ocupacion pèrsa, darrièras dinastias autoctònas puèi dominacion grèga (Alexandre, los Ptolemèus).
La fin de l'istòria egipciana antica varia en foncion del punt de vista adoptat. S'acaba :
- d'un punt de vista etnologic, a la mòrt del darrièr faraon autoctòn, Nectanebo II en -343 ;
- d'un punt de vista politic, a la mòrt del darrièr sobeiran autonòm, Ptolemèu XV Césarion en -30 ;
- d'un punt de vista cultural, a la conversion del darrièr temple egipcian en glèisa còpta, lo temple d'Isis a Philae en 535 (tancadura en 551).
Istòria resumida[modificar | modificar la font]
L'Egipte faraonica pendent sos 3000 ans d'istòria es pas un afar de frontièras geograficas. Sus aqueste plan coneguèt de situacions nombrosas en possedir d'en primièr Nubia puèi en se dirigir cap a l'Orient Mejan abans de regressar d'un biais general pendent la Bassa Epòca. Pasmens se pòt pas negar que d'unes caractèrs geografics son inseparables de l'identitat egipciana. Aital Nil farguèt lo biais de viure e la civilizacion d'Egipte.
Se pòt observar que de grands principis se son mantenguts tot al long de l'istòria d'Egipte. I aguèt sempre un poder central fòrt en la persona del rei. Quand aquesta veniá flaca, i aviá de crisis coma lo primièr periòde intermediari a la mòrt de Pepi II ont regnèron amassa mai d'unas familhas. Lo sistèma ont totes los poders èran tenguts pel faraon evoluiguèt. Se complexifiquèt en una administracion importanta. Jos Sesostris III, la foncion de vizir foguèt doblada per assegurar una gestion melhora. Mas d'aquel temps l'institution faraonica foguèt mantenguda e mai durant las dominacions estrangièras. Aquesta donava una legitimitat al poder en plaça.
Aquò es pas per azard se los Icsòs, los Pèrsas, Alexandre lo Grand e sos generals grècs se faguèron nomenar faraon. Lo fait de seguir la costuma antica lor conferissiá una legitimitat respècte als egipcians. L'idèa meteissa es valabla per totas las dinastias eissidas d'Egipte, la foncion de Faraon referís un simbòl màger. D'efièch las dinastias se seguissián pas per filiacion. L'estat de faraon permetiá la reduccion d'aquel valat familial. Aital Ramsès Ièr abans d'èsser coronat èra general e vicerei.
Mas benlèu aquesta unitat dins la concepcion del poder auriá pas tant durat se la foncion de faraon aviá pas un ideal espiritual. Lo faraon èra un ligam entre lo terrèstre e lo divenc. Sa foncion se limitava pas al temporal, èra lo primièr prèire d'Egipte. De segur, sul plan istoric, es mai complicat. Aital se vegèt la rompedura amb lo Periòde amarnian o la presa de poder progressiva del clergat d'Amon. Mas pels faraons qu'avián un poder real, sas foncions ne fasián los garants del divenc.
Geografia[modificar | modificar la font]
La geografia de l'Egipte antica, d'un punt de vista climatic, es pro pròcha de la de l'Egipte contemporanèa. Egipte es un país de clima semidesertic que sola la faissa fertila dels dos costats de Nil, lo Dèlta e qualques oasis esparpalhats, son pròpris a l'implantacion umana. Lo rèsta es ocupat pel Desèrt Libic à l'oèst, lo Desèrt Arabic à l'èst e Sinai al nòrd-èst. Las frontièras « traditionalas » de l'Egipte antica son pro semblablas a las de l'Egipte actuala. Aital, dins l'Ancian Empèri, lo país confrontava al nòrd la Mediterranèa, al sud la primièra cataracta de Nil, a l'oèst lo Desèrt Libic, a l'èst la mar Roja e lo desèrt de Sinai. Lo territòri egipcian èra descopat en regions administrativas, los nòmes, qu'èran governats, al nom de faraon, per de nomarcas.
Agricultura[modificar | modificar la font]
Los ancians egipcians cultivavan d'òrdi e una varietat de blat, e d'autras cerealas, qu'utilizavan per fabricar los dos aliments principals, lo pan e la bièrra.[1] Las plantas de lin, desrabadas abans de florir, èran cultivadas per las fibras de sas cambas. Aquestas fibras se partejavan transversalament e s'entornejavan en fials, qu'èran utilizats per téisser de lençòls de lin e per fabricar de teissut pels vestits. Lo papir que creissiá pel lèit del riu Nil servissiá per fabricar lo papièr. Las ortalissas e la frucha butavan en parcèlas d'òrts, a costat de las abitacions subre un terren enauçat, e se devián asaigar a la man. Las ortalissas inclusián pòrres, alhs, melons, carabassas, peses, lentilhas, lachugas, e autras culhidas, apondudas als rasims que se'n fasiá lo vin, dàtils, figas e miugranas.[2]
Una combinason de factors geografics favorables contribuiguèron a la capitada de la cultura en Egipte antica, lo pus important dels quals essent lo ric sòl fertil resultant dels aigats annadièrs del riu Nil. Los ancians egipcians èran aital capables de produir d'aliments en abondància, permetent a la populacion d'emplegar mai de temps e de ressorsas a de passatemps culturals, tecnologics e artistics. La gestion de la tèrra èra cruciala en Egipte antica perque las taxas èran assignadas en se basant sus la quantitat de tèrra que cada persona teniá.[3]
L'agricultura en Egipte èra ligada als cicles del riu Nil. Los egipcians avián establits un calendièr solar que lor permetiá de preveire los sieus aigats e coneissián tres sasons: Akhet (aigat), Peret (plantacion), e Shemu (culhida). La sason dels aigats durava del mes de junh fins a setembre, depausant pel lèit del riu un jaç ric en minerals ideal per la cultura. Passadas las inondacions, la sason de la plantacion durava d'octobre fins a febrièr. Los païsans lauravan e plantavan de granas pels camps, los quals èran asagats amb besals e canals. Egipte recebiá paucas pluèjas, e los païsans utilizavan Nil per asagar las seunas culturas.[4] De març fins a mai, los païsans utilizavan un volam de fusta o de cana per segar, puèi batián amb un flagèl per separar la palha del gran. En remenant se removiá l'espigal del gran, que après se moliá en farina, que se fasiá fermentar per fabricar la bièrra, o que se gardava per pus tard.[5]
Pòble[modificar | modificar la font]
L'origina dels primiers Egipcians es questionejada, que mantuna teoria existís sus aquel sicut..
Organizacion politica[modificar | modificar la font]
L'Egipte antica èra una teocracia. Mai qu'un rei, lo faraon èra a l'encòp l'administrador principal, lo cap de las armadas, lo primièr magistrat e lo prèire suprèm d'Egipte. D'efièch, Faraon aviá una mission de complir : metre en òbra la règla de Maat sus la Tèrra; valent a dire assegurar l'armonia entre los òmes e lo cèl, èsser lo garant de la morala de son pòble, en contribuir aital a assegurar son eternitat.
Art egipcian[modificar | modificar la font]
L'Art de l'Egipte antica se caracteriza per une idèa d'òrdre : de linhas claras e simplas, associadas a de fòrmas simplas e d'unes aplats de color.
Los artistas utilizavan de linhas perpendicularas, verticalas e orizontalas, per formar un quadrilhatge e donar de proporcions condrechas a sas òbras.
L'art rebatiá l'importància sociala, religiosa e politica.
La nautor dels personatges dépendiá per exemple de son ròtle dins la societat : los mai importants èran los pus bèls, que i n'aviá gessa perspectiva.
Lo faraon es aital tostemps representat coma lo mai grand dels òmes e tot parièr los diuses son mai o mens imposants segon ne son considerats mai o mens potents.
Veire tanben :
Mitologia e religion egipciana[modificar | modificar la font]
Los egipcians de l'Antiquitat (idem egiptes...) cerquèron d'interpretar totes los fenomèns que podián observar pel prisma de la lor cresença seculara.
La nocion mai importanta per eles es la de cicle :
- lo cicle del jorn amb lo solelh que renais cada matin
- lo cicle dels ans amb l'aigat annadièr de Nil que ne podiá èsser quora font de gaug quora de malastre (per en cas de tròp flac o tròp potent asondi de Nil)
- lo cicle de la vida amb las naissenças que seguísson las mòrts
Vejatz tanben :
Sciéncia de l'Egipte antica[modificar | modificar la font]
La sciéncia de l'Egipte antica ne gausís d'un prestigi màger dempuèi los tempses pus ancians.
Çò ne mòstra del nivèl màger d'aquela civilizacion e l'ample de sas coneissenças.
L'Egipte antica dins las arts[modificar | modificar la font]
Arquitectura[modificar | modificar la font]
- Maison égyptienne, plaça del Caire a París, bastida en 1805 e que la siá façada ne presenta una frisa amai de caps égiptes ancians.
- Egyptian Hall a Londres en 1812.
Pintura[modificar | modificar la font]
- David Roberts (1796-1864) pintrèt moltas òbras amb per decòr l'Egipte antica.
Musica[modificar | modificar la font]
- Aïda, opèra de Giuseppe Verdi.
- Mozart l'egipcian, Raubatòri al seralh, L'auca del Caire, Dhikr (requiem) e autras sinfonias
- Dança egipciana dins Samson e Dalila per Camille Saint-Saëns
- Juli Cesar en Egipte / Giulio Cesare in Egitto, de Georg Friedrich Haendel
e ca
Literatura[modificar | modificar la font]
N'es espectaclós lo nombre de romans que son tèma es l'Egipte antica.
Çai citarem sonque :
- Lo Roman de la momia / Le roman de la momie de Théophile Gautier
- Lo Nabab / Le Nabab d'Anfós Daudet
- La primièra piramida / La première pyramide de Bernard Simonay
- Ramsès, La Reina libertat / La Reine liberté, Champolion l'egipcian / Champollion l'Egyptien, L'afar Totankhamon / L'Affaire Toutankhamon... de Christian Jacq
e ca
En benda dessenhada se pòt citar :
- la seria Papirus [6]
- Lo mistèri de la granda piramida / Le Mystère de la grande pyramide d'Edgar P. Jacobs
- La fièra dels immortals / La Foire aux immortels, d'Enki Bilal
- En per las tèrras d'Horus / Sur les terres d'Horus , d'Isabelle Dethan
- Asterix e Cleopatra / Astérix et Cléopâtre de René Goscinny e Albert Uderzo
e ca
Cinèma[modificar | modificar la font]
- La tèrra dels Faraons, filme american de Howard Hawks, de 1955 amb participation al scénario de William Faulkner
- Cleopatra, filme de Joseph Mankiewicz, de 1963
- Faraon , filme polonés de Jerzy Kawalerowicz, de 1966
- Asterix e Obelix : Mission Cleopatre, una adaptacion per Alain Chabat de la benda dessenhada, de 2001...
- amai la seria televizada de sciéncia ficcion ianqui-caqui Pòrta Estelam / Stargate / EUA 1997-2007 que fòrça s'utiliza ( se pilha... amb unas teorias pro fumosas tanben... ) del patrimòni egipte ancian
e ca
Jòcs de ròtle[modificar | modificar la font]
- Egipte : 1156 av. J.-C. L'enigma de la tomba reiala / L'énigme de la tombe royale ... © 1997 Réunion des Musées Nationaux, Canal+ Multimédia, Cryo Interactive...
- Kemi, Aventuras en tèrra d'Egipte
- GURPS Egipte / Egypt... Thomas M. Kane...
Editor : Steve Jackson Games, 1998, lenga : anglés (version originala), (ISBN 1-55634-342-6)
- Égyptis, jòc en linha gratuit que dedins incarnatz un Egipcian de l'Antiquitat vivent al ritme de Nil.
e ca
etc
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Nicholson (2000) p. 510
- ↑ Nicholson (2000) p. 577 and 630
- ↑ Manuelian (1998) p. 361
- ↑ Nicholson (2000) p. 514
- ↑ Nicholson (2000) p. 506
- ↑ Sit sus Papyrus per Lucien de Gieter e Jean-Pol Schrauwen
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- La categoria Egipte antica de l'annuari dmoz.
- Las unitats de mesura dins l'Egipte antica
- Els tres fills de Noè i la història de la civilització mediterrània (Simone Weil) (tradusit en catalan)


text:
L'Hôpital-du-Grosbois
L'Hôpital-du-Grosbois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Aquel pichon vilatge al pè de la còsta de Anroz, jouit d'un panorama amb vista sus las reünions de la nautor-Doubs, tala çò Crêt Moniot.
Ce petit village au pied de la côte d'Anroz, jouit d'un panorama avec vue sur les sommets du haut-Doubs, tel le Crêt Moniot.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Espital en dependent de l'espital Sant Jacques al XVe sègle.
Hôpital dépendant de l'hôpital Saint Jacques au XVe siècle.


text:
Mey
Mey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Mey es una municipalitat rurala, #que se situa a qualques quilomètres al Nòrd es de Mètz suls contreforts del scenari lorrain. La siá situacion géographique ne fa un espaci entre vila e campanha, en un marc istoric, verd e en calma. La municipalitat es réputée per la qualitat de la siá identitat paysagère e architecturale #qu'a traversat las edats sens patir de prigondas mutations. L'essencial del territòri a ocupat per camps e espacis boisés apertenent a un nombre restringit de proprietaris. La situacion en esperó sus un relief marcat per la pichona vallée en servint de conca en vessant a una part de las aigas de scenari contribuissi egalament a aquela morphologie de vilatge aital descrich. Suls coteaux vorejant lo pòble, demòran traces mai o mens visibles d'ancianas òrtas e qualques traces sporadiques de pès de vinhas. Lo Pichon Bòsc #qu'ocupa una bona part del Nòrd del territòri déborde leugièrament sus la municipalitat vesina de Vantoux. Totes aqueles elements, sustot lo relief, #que participan a l'identitat de Mey, apòrtan una variation en la perception dels espacis de la municipalitat e dels païsatges trobats. Lo relief determina, al se del territòri, dels perceptions après òrdre global, après cairadas. Aital, lo scenari, dempuèi lo Fort, lo autoroute, la rota de Bouzonville e la étang, ofèrta de las vistas d'amassa valorisant la posicion del vilatge sus lo sieu esperó e en lo sieu écrin boisé diboishat per la depression de la vallée.
La commune de Mey est une commune rurale, qui se situe à quelques kilomètres au Nord est de Metz sur les contreforts du plateau lorrain. Sa situation géographique en fait un espace entre ville et campagne, dans un cadre historique, vert et calme. La commune est réputée pour la qualité de son identité paysagère et architecturale qui a traversé les âges sans subir de profondes mutations. L’essentiel du territoire est occupé par des champs et espaces boisés appartenant à un nombre restreint de propriétaires. La situation en éperon sur un relief marqué par la petite vallée servant de bassin versant à une partie des eaux de plateau contribue également à cette morphologie de village ainsi décrite. Sur les coteaux bordant le village, restent des traces plus ou moins visibles d’anciens vergers et quelques traces sporadiques de pieds de vignes. Le Petit Bois qui occupe une bonne partie du Nord du territoire déborde légèrement sur la commune voisine de Vantoux. Tous ces éléments, notamment le relief, qui participent à l’identité de Mey, apportent une variation dans la perception des espaces de la commune et des paysages rencontrés. Le relief détermine, au sein du territoire, des perceptions tantôt d’ordre globale, tantôt cadrées. Ainsi, le plateau, depuis le Fort, l’autoroute, la route de Bouzonville et l’étang, offre des vues d’ensemble valorisant la position du village sur son éperon et dans son écrin boisé dessiné par la dépression de la vallée.