text:
Ieu ai pas degun problema personau coma Macarel, que sià clar.
Fasèm pas lo parrièr e lo sabèm tots los dos.
Fau pas dire de conarias nimai li prestar d'intencions ò de practicas qu'a pas. Lo Danis prepausa un produch basic, per un public gran a daus pretz de bon accedir, per que los militants se ruenhan pas. l'interessa mens de far daus models coneguts per lo dessenh que sirian portats "per surtir". Sas compo son a l'imatge de quò que se representa de l'enveja dau public gran, qu'es respectable.
Xian Grenet reçaubèt ma damanda sens conviccion e comentèt que los chamison, bof, n'i avia pron. Qu'es se que vòu pas que l'Estivada venguèt un supermerchat, me sembla, entende mas m'agrada pas lo biais que s'i pren. Òu bota lo hola a d'unes que se lançan e los costumièrs juscanta 'quí an totjorn pogut aver n'activitat rentable sus lors stands, siria mas un apendice : carnsalada dei valaas, cafè de Calandreta, vin dau CRJOC.
Sabèm tots que lo mitan associatiu massa 'na part d'argent de pas neglijar a l'Estivada. Benlèu se representa que MXL87 e Val pas res, podèm far de moneda en quauqu'un luèc mai que son eschina.
Ne siria content mas non, avèm besunh daus eveniments entau, avèm pas de botica en dur dins un centre de ciutat.
Lai donc lo deal es que vendem pas e los mostram pas, me parlèt de 3 damandas ...
-MXL87, sèm pas estats aponduts sus los site mas avèm un stand
-Val pas res (aura sabèm)
-(Adishatz ? Oc Cie ? Commando Sudiste ?) dau mens qu'aja comptat "Qu'es aquò ?" dediens a queste moment.
n'autres sèm estats tolerats per'mor qu'aviam quauqua-ren mai de prepausar. Sètz benvenguts de venir platussar lo còp per la vòstra plaqueta de publicitat ò lo vòstre site internet ... dins 'na compaginacion que fai la part bèla a l'Occcitan.
Dernière édition par Einucent le Mar 8 Juil - 8:41, édité 1 fois


c: text/html

text:
Jacob Stainer
Jacob Stainer ( Absam, Àustria, c. 1617 - 1683) que ho un laütièr austriac tanhent de l'escòla de Cremona e deus Amati mei que mei (çò qui's coneish en véder las vòutas pronciadas deus son instrunents). Qu'èra de la generacion anteriora a la d'Antonio Stradivari e los son instruments que hon a còps mei recercats que'us deu mèste cremonés.
Las signatura de Stainer suber las etiquetas deus sons instruments qu'èra deu tipe :
Jacobus Stainer in Absam prope Oenipontum fecit 1663
Deu talher de Steiner que gessón vriulons, vriulons altos, violoncèls e contrabassas.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Unicode
L'Unicode es un estandard informatic que permet los escambis de tèxtes en lengas diferentas a un nivèl mondial. Es estat desvolopat pel Consòrci Unicode, qu'a per tòca de permetre lo codatge de tèxt escrich en donar a tot caractèr de quin sistèma d'escritura que siá un nom e un identificant numeric, e d'un biais unificat, quina que siá la plataforma informatica o lo logicial. L'estandard es ligat a la nòrma ISO 10646. Sa darrièra version, Unicode 6.3, es estada publicada lo 30 de setembre de 2013


text:
Nojeon-en-Vexin
Nojeon-en-Vexin en normand (Nojeon-en-Vexin en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Hydrographie Dos cors d'aiga adaigan la comuna: Lo Shut[1] E la Bonde. La Bonde pren la siá font a Nojeon e se tira en la Levrière.
Hydrographie Deux cours d'eau arrosent la commune: Le Sec[2] et la Bonde. La Bonde prend sa source à Nojeon et se jette dans la Levrière.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo 5 de mai de 1976 Nojeon-lo-Shut es vengut Nojeon-en-Vexin.
Le 5 mai 1976 Nojeon-le-Sec est devenu Nojeon-en-Vexin.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Aquel ru asséché, pòrta plan lo sieu nom de los nòstres jorns (en junh 2009).
- ↑ Ce ru asséché, porte bien son nom de nos jours (juin 2009).


text:
Gràcia (omonimia)
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
- Gràcia pòt designar:
- Antroponimia: Fotbolaire catalan: Sígfrid Gràcia
- Cristianisme: Un dels dons que Dieu ofrís als òmes: Gràcia (religion)
- Tipografia: Part d'un caractèr: Gràcia (tipografia)
- Espòrts: Club d'escacs catalan: Unió Gracienca d'escacs
- Fèstas: Fèstas de Gràcia (Maó)
- Geografia:
- Quartièr de Barcelona: Vila de Gràcia
- Districte de Barcelona: Districte de Gràcia
- Quartièr de Sabadell: Gràcia
- Cementèri e ermitatge de Gràcia de Maó.
- Mitologia: deitat romana (Gratia), derivada de la grèga Caris
- Premsa: Setmanièr catalan: La Campana de Gràcia


text:
M3 Stuart
Lo carri M3 Stuart es un carri leugier estatsunidenc desvolopat durant la Segonda Guèrra Mondiala. Foguèt produch de 1941 a 1945 e intrèt en servici immediatament au sen deis armadas estatsunidenc e aliada. Après lo conflicte, contunièt sa carriera deis armadas asiaticas o sud-americanas.
Participèt au conflicte mondiau sus lei teatres europèu e asiatic. Mostrèt una velocitat e una fisabilitat mecanica importantas mai la feblessa de son blindatge e de son armament l'empachèron de luchar còntra lei carris alemands. De mai, en URSS, la qualitat dau carburant èra tròp febla per son motor. Ansin, foguèt limitat ai missions de reconoissança e de sostèn de l'infantariá. Lei Sovietics finiguèron per lo retirar dau servici. Après la guèrra, foguèt utilizat ambé succès durant la Premiera Guèrra Indopaquistanesa per combatre dins lei regions montanhósas d'accès impossible ai carris pus pesucs.


text:
Lockheed U-2
Lo Lockheed U-2, escaissat "Dragon Lady", es un avion monomotor de reconeissença en nauta altitud utilizat per l'United States Air Force (USAF) e aperabans mes en servici per la Central Intelligence Agency (CIA). Pòt fornir d'entresenhas jorn e nuèit, en altitud fòrça nauta (21.000 m), e per totes los temps.[1] Foguèt tanben utilizat per la recerca electronica, la calibracion de satellits e dins de tòcas de comunicacion.
Lo U-2 es estat mai que mai emplegat durant mantun eveniment de la Guèrra Freja, que subrevolèt de longa l'Union Sovietica, China, lo Vietnam del Nòrd, e Cuba. En 1960, lo pilòt de la CIA Gary Powers foguèt abatut del temps que pilotava un U2 al dessús del territòri sovietic. En 1962, un U-2 pilotat pel Major Rudolf Anderson, Jr. foguèt abatut en dessús de Cuba per un missil sòl-aire pendent la crisi dels missils cubans.
Lo U-2 que demorèt en servici a la fin de la Guèrra Freja, foguèt utilizat mai de 50 ans. Participèt a de conflictes coma l'Afganistan e l'Iraq, e a d'operacions multinationalas de l'OTAN. Lo trabalh de l'U-2 es uèi de mai en mai executat per d'autres mejans coma, los satellits de susvelhança, los dròns de reconeissença coma lo Northrop Grumman RQ-4 Global Hawk, e d'avions convencionals.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Drew, Christopher. "U-2 Spy Plane Evades the Day of Retirement." The New York Times, 21 March 2010. Retrieved: 23 March 2010.


text:
1792
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1792 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 20 d'aost : L'armada prussiana pren la vila de Verdun.
- 20 de setembre : Victòria francesa de Valmy.
- 29 de setembre - 8 d'octòbre : Sètge de Lilla per leis Austrians d'Albert de Saxe-Teschen. Lei Francés resistisson e l'armada austriana se replega.
- 19 - 21 d'octòbre : l'armada francesa de Custine pren Mayence après un sètge de tres jorns.
- 6 de novembre : Victòria francesa de Jemappes contra leis Austrians.
- 19 de novembre - 1èr de decembre : Sètge e presa de Namur per lei Francés.
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Perseguida dei trèbols intèrns liats a l'afondrament dau poder imperiau en 1768-1769 ambé divèrsei cambiaments d'alianças entre lo negus, lei pretendents au tròne e lei senhors principaus de l'Empèri. Au començament de l'annada, lo negus Hezqeyas se raprochèt de l'abuna Yosab e d'Ichege Wolde Iyasus per formar una coalicion comuna còntra lo ras Aligaz vengut lo senhor pus poderós d'Etiopia dempuei lo reversament de Tekle Giyorgis Ièr. Pasmens, foguèron desfachs dins la region de Gondar. Enterin, lo senhor Haile Wand Bewossen liberèt l'èx-negus Tekle Giyorgis Ièr qu'èra estremat dempuei doas annadas a Emakina. Aquò entraïnèt un raprochament novèu entre Hezqeyas e lo ras Aligaz sota l'egida dau dejazmach Haile Eshte.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Perseguida e fin de la crisi tibetana (→ 1789, 1791) onte l'arribada de l'armada de Fuk'anggan (70 000 òmes) permetèt de liberar lo país de la preséncia nepalesa. Après aqueu succès, lei Chinés intrèron en Nepal que deguèt, en mai de l'invasion chinesa, faciar d'incursions de part de Sikkim. Fuk'anggan i ganhèt plusors batalhas que li permetèron de s'installar solidament dins lo territòri nepalés. Pasmens, a la fin de l'estiu, sei tropas subiguèron de pèrdas importantas durant lo passatge dau riu Betrawati. Aquò, e la capitada còntra-ofensiva nepalesa, l'empachèt d'anientar lei fòrças advèrsas.
Pasmens, ocupava una partida importanta dau territòri nepalés, compres la capitala, e poguèt impausar una eissida victoriosa per China mai acceptable per lei dos camps. Nepal deguèt en partida renonciar ais indemnitats tibetanas e venir tributari de China, çò que permetiá ai Qing d'assegurar son egemonia en Tibet. Dins aquò, lo tribut nepalés èra relativament feble e lo país gardava de facto son independéncia.


text:
Jooble vous permet d'accéder en 1 clic à toutes les offres d'emploi en France.en savoir plus
Emploi Canton de La Bastide-Clairence, Job Canton de La Bastide-Clairence
Les offres d'emploi populaires en Canton de La Bastide-Clairence
agent Canton de La Bastide-Clairence
alternance Canton de La Bastide-Clairence
assistante Canton de La Bastide-Clairence
comptable Canton de La Bastide-Clairence
infirmier Canton de La Bastide-Clairence
acheteur Canton de La Bastide-Clairence
adjoint Canton de La Bastide-Clairence
administratif Canton de La Bastide-Clairence
aide Canton de La Bastide-Clairence
aide menagere Canton de La Bastide-Clairence
aide soignante Canton de La Bastide-Clairence
analyste Canton de La Bastide-Clairence
animateur Canton de La Bastide-Clairence
apprentissage Canton de La Bastide-Clairence
architecte Canton de La Bastide-Clairence
assistant commercial Canton de La Bastide-Clairence
automobile Canton de La Bastide-Clairence
avocat Canton de La Bastide-Clairence
banque Canton de La Bastide-Clairence
batiment Canton de La Bastide-Clairence
bilingue Canton de La Bastide-Clairence
bio Canton de La Bastide-Clairence
calcul Canton de La Bastide-Clairence
centre Canton de La Bastide-Clairence
chargé Canton de La Bastide-Clairence
chauffage Canton de La Bastide-Clairence
chef Canton de La Bastide-Clairence
chef projet Canton de La Bastide-Clairence
chercher Canton de La Bastide-Clairence
conseil Canton de La Bastide-Clairence
consultant Canton de La Bastide-Clairence
controleur Canton de La Bastide-Clairence
coordinateur Canton de La Bastide-Clairence
creche Canton de La Bastide-Clairence
debutant Canton de La Bastide-Clairence
directeur Canton de La Bastide-Clairence
domicile Canton de La Bastide-Clairence
droit Canton de La Bastide-Clairence
economiste Canton de La Bastide-Clairence
educateur Canton de La Bastide-Clairence
enfants Canton de La Bastide-Clairence
étudiant Canton de La Bastide-Clairence
femme Canton de La Bastide-Clairence
femme menage Canton de La Bastide-Clairence
formateur Canton de La Bastide-Clairence
french Canton de La Bastide-Clairence
garde Canton de La Bastide-Clairence
garde d'enfant Canton de La Bastide-Clairence
général Canton de La Bastide-Clairence
gestionnaire Canton de La Bastide-Clairence
gestionnaire paie Canton de La Bastide-Clairence
immobilier Canton de La Bastide-Clairence
ingénieur Canton de La Bastide-Clairence
inspecteur Canton de La Bastide-Clairence
junior Canton de La Bastide-Clairence
juriste Canton de La Bastide-Clairence
laboratoire Canton de La Bastide-Clairence
maintenance Canton de La Bastide-Clairence
maison Canton de La Bastide-Clairence
marketing Canton de La Bastide-Clairence
maternelle Canton de La Bastide-Clairence
ménage Canton de La Bastide-Clairence
menagere Canton de La Bastide-Clairence
net Canton de La Bastide-Clairence
nounou Canton de La Bastide-Clairence
paie Canton de La Bastide-Clairence
partiel Canton de La Bastide-Clairence
patrimoine Canton de La Bastide-Clairence
pharmacie Canton de La Bastide-Clairence
poids lourd Canton de La Bastide-Clairence
presse Canton de La Bastide-Clairence
programmeur Canton de La Bastide-Clairence
public Canton de La Bastide-Clairence
recherche Canton de La Bastide-Clairence
recouvrement Canton de La Bastide-Clairence
recrute Canton de La Bastide-Clairence
responsable Canton de La Bastide-Clairence
ressources humaines Canton de La Bastide-Clairence
routier Canton de La Bastide-Clairence
santé Canton de La Bastide-Clairence
senior Canton de La Bastide-Clairence
service Canton de La Bastide-Clairence
site Canton de La Bastide-Clairence
social Canton de La Bastide-Clairence
soignants Canton de La Bastide-Clairence
sportif Canton de La Bastide-Clairence
stage Canton de La Bastide-Clairence
stagiaire Canton de La Bastide-Clairence
standardiste Canton de La Bastide-Clairence
superviseur Canton de La Bastide-Clairence
technicien Canton de La Bastide-Clairence
technicien maintenance Canton de La Bastide-Clairence
technico Canton de La Bastide-Clairence
telephonie Canton de La Bastide-Clairence
temps Canton de La Bastide-Clairence
temps partiel Canton de La Bastide-Clairence
territorial Canton de La Bastide-Clairence
travaux Canton de La Bastide-Clairence
video Canton de La Bastide-Clairence
Recherche d'emploi par ville Canton de La Bastide-Clairenceautres villes


text:
Diplodòcus
Lo Diplodòcus "Dobla biga") es un genre de dinosaures sauropòdes diplodocids, que visquèron a la fin del periòde Jurassic, fa aperaquí 150 a 147 milions d'ans, als Kimeridgian e Titonian, en çò qu'es uèi America del Nòrd.
Lo Diplodòcus es un dels dinosaures pus comuns de la part superiora de la Formacion Morrison, una sequéncia de sediments marins e alluvionaris depausats a l'entorn de 150 a 147 milions d'ans enrè.
Lo Diplodòcus es entre los dinosaures mai facilament identificables, amb la siá forma classica, còl e coa longa e quatre patas robustas. Pendent fòrça ans, èra lo dinosaure mai long conegut. Sa talha granda pòt aver constituit un empachament als predadors Allosaurus e Ceratosaurus que de rèstes se son trobats dins las meteisses estratas, çò que suggerís que coexistiguèron amb lo Diplodòcus.


text:
1093
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1093 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Comtat de Provença[modificar | modificar la font]
Mòrt de Bertrand II que foguèt remplaçat per Gerberga.
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Escòcia[modificar | modificar la font]
Revirada de negociacions entre lei rèis Malcolm III e Guilhèm II regardant lo restabliment de la patz entre lei dos reiaumes. Pasmens, Guilhèm III considerava Malcolm III coma un de sei vassaus, çò qu'entraïnèt la rompedura e una ataca novèla deis Escocés còntra Northúmbria. I acomencèron lo sètge d'Alnwick. Pasmens, lo 13 de novembre, una ataca suspresa de l'armada dau còmte de Northúmbria bateguèt l'armada escocesa e causèt la mòrt de Malcolm III e de son fiu ainat. L'aristocracia escocesa chausiguèt Donald III, fiu de Duncan Ièr, coma rèi.


text:
Le Quesnoy
Le Quesnoy es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo Quesnoy se situa en lo sud-es del departament del Nòrd (Enaut) e fa partida del parc natural regional del Avesnois.
En fach, Lo Quesnoy facha part administrativement de la Avesnois e istoricament del Enaut.
La municipalitat se tròba Modèl:A unitat de Lille (prefectura del Nòrd), a unitat|3|km {{}} de la bòsc de Mormal, al centre d'un triangle Valencianas, Cambrai e Maubeuge.
La vila a situat sus un scenari delimitat pels vallées naixents del Écaillon e de la Rhônelle.
La Belgica se tròba Modèl:A unitat.
Le Quesnoy se situe dans le sud-est du département du Nord (Hainaut) et fait partie du parc naturel régional de l'Avesnois.
En fait, Le Quesnoy fait partie administrativement de l'Avesnois et historiquement du Hainaut.
La commune se trouve à 70 km de Lille (préfecture du Nord), à 3 km de la forêt de Mormal, au centre d'un triangle Valenciennes, Cambrai et Maubeuge.
La ville est située sur un plateau encerclé par les vallées naissantes de l'Écaillon et de la Rhônelle.
La Belgique se trouve à 10 km.


text:
Woody Allen
Woody Allen (nascut Allan Stewart Konigsberg lo 1 de decembre de 1935) es un director, scenarista, escrivan e actor nòrd-american. A filmat la màger part de las siás pelliculas a Nòva York, la siá vila natala. Es tanben clarinetista amb una banda de jazz.
Biografia[modificar | modificar la font]
D'origina jusieva, nasquèt al districte del Bronx mas demorèt a Brooklyn. A catorze ans aprenguèt a jogar de la clarineta e a setze comencèt ja a escriure d'articles per The New York Post, lo primièr que foguèt publicat lo 25 de novembre de 1952. En 1953 foguèt contractat per un agent publicitari, e pendent un an faguèt prenguèt de corses a l'Universitat qu'acabèt pas. Après trabalhar de scenarista a la ràdio e la television, comencèt a èsser reconegut pels gags qu'escriguèt per l'umorista Sid Caesar, lo primièr foguèt publicat lo 2 de novembre de 1958.
En 1960 debutèt coma umorista al club Blue Angel, e en 1963 èra ja reconegut dins tot lo país mercés a una virada. Debutèt dins lo cinèma coma scenarista e actor en un ròtle segondari dins What's New Pussycat? (sortit als Estats Units lo 22 de junh de 1965). En 1966 sortiguèt sa primièra òbra de teatre, Dòn't Drink the Water e publiquèt sos primièrs contes dins la revista The New Yorker. Coma director, lo sieu primièr film foguèt Take the Money and Run (sortit lo 18 d'agost de 1969). La consagracion arribèt amb Annie Hall (sortit lo 20 d'abril de 1977), que ganhèt per el quatre prèmis Oscar, que volguèt pas anar recebre, en prenent coma excusa que lo meteis jorn aviá un concèrt amb son grop de jazz.
Es autor d'una autra òbra teatrala, Play It Again, Sam (1969) e de tres libres ont i amassa los sieus contes: Getting Even (1971), Without Feathers (1975) e Side Effects (1980). Se liguèt sentimentalament a las actrises Diane Keaton e Mia Farrow, de protagonistas de la majoritat de las siás pelliculas. D'aquela darrièra n'a un filh, Satchel (nascut lo 10 de decembre de 1987), mas se'n separèt après un grand escandal, lo 1993, en se far publica la relacion qu'aviá amb la filha adoptiva de la Mia Farrow (qu'alavetz encara èra lo sieu coble oficial), Soon-Yi Previn, que s'acabèt amb el en maridant lo 22 de decembre de 1997.
En 2002 recebèt lo Prèmi Prince d'Astúrias dels Arts,[1] e lo 2007 foguèt investit doctor honoris causa per l'Universitat Pompeu Fabra de Barcelona[2] , per la siá contribucion a las arts e la cultura populara.
L'an 2008 rodèt una pellicula dins la Ciutat Comtal amb Scarlett Johansson, Penélope Cruz e Javier Bardem: Vicky Cristina Barcelona.
Musician[modificar | modificar la font]
Allen ei un apassionat deth jazz e tostemps que pòt deisha enténer aguest tipe de musica en sòns filmes. Començèc a tocar eth clarinet coma drolhe e gahèc eth sòn nom deth clarinetista Woody Herman (1).
A tocat en public des des annades 1960, sustot damb era Preservation Hall Jazz Band ena musica deth filme Sleeper (2). Ua des sues mès ancianes aparicions ena TV siguec en The Dick Cavett Show, en octobre de 1971 (3).
Woody Allen e era sua New Orleans Jazz Band an estat tocant cada deluns ath ser en er Hotel Carlyle de Manhattan pendent d'annadas (4). que des de 2011 s'a especializat en jazz de Nova Orleans de principis deth segle XXau (5).
Eth documentari Wild Man Blues (dirigit prt Barbara Kopple) mostra era gira per Euròpa de 1996 d'Allen e era sua banda atau coma tamben era sua relacion damb Previn.
Era banda a dus CDs: The Bunk Project (1993) e era musica deth filme Wild Man Blues (1997). En un show dera banda de jazz d'Allen hèt en 2011 eth critic Silsbee deth Los Angeles Times suggeriguèc qu'Allen podiá éster vist tamben coma un music qu'a hobbyes plan competent damb era sincera amor peth jazz mès ancian. "Eth clarinet d'Allen bremba Sidney Bechet, Barney Bigard e Evan Christhoper. Eth ton dera su buhada e sòns acòrds en es notes d'staccato poden pas hèr mès proche es frases liriques o melodiques. Totun, era sua sinceritat e sòn esforç peth jazz tradicional ei plan valid" (6).
Woody Allen e The New Orleans Band Orchestra parteciparen en eth Festival de Jazz Internacional de Montreal (7)(8) pendent dus nets consecutives en junhsega de 2008 e coma se estosse un des cantaires mès famosi d'opera partecipèc tamben en 2014 en eth Grand Teatre deth Liceu de Barcelona, Catalonha.
Referències
1. Gonzalez, Victor (September 19, 2011). "Woody Allen and His New Orleans Jazz Band Announce Miami Beach Haunukkah Show". Miami New Times. Retrieved November 5, 2011.
2. Stafford, Jeff. "Sleeper". Turner Classic Movies. Retrieved November 5, 2011.
3. Galbraith, Stuart, IV (February 21, 2006). "The Dick Cavett Show: Comic Legends DVD Talk Review of the DVD Video". dvdtalk.com. Retrieved November 5, 2011.
4. Olsen, Erik (October 19, 2005). "New York City: Catch Woody Allen at the Cafe Carlyle". gadling.com. Retrieved November 5, 2011.
5. Alcantara, Krisanne (March 3, 2011). "Woody Allen Plays Jazz at the Carlyle Hotel". nearsay.com. Retrieved November 5, 2011.
6. "New Orleans Trombone, Jerry Zigmont – Jazz Trombone, Eddy Davis & His New Orleans Jazz Band featuring Woody Allen, Cafe Carlyle, Woody Allen Band". Retrieved January 17, 2008.
7. Silsbee, Kirk (2011). Jazz review: Woody Allen's New Orleans band at Royce Hall," The LA Times, 30 December 2011, accessed 26 October 2014.
8. "Concert: Woody Allen And His New Orleans Jazz Band – Festival International de Jazz de Montreal". Montreal Jazz Festival. Retrieved November 5, 2011.


text:
Athletic Club
L'Athletic Club, sonat de còps, e d'un biais incorrèct, Athletic Bilbao, fondat en 1898, es un club de fotbòl de la ciutat de Bilbao en País Basco que participa au campionat d'Espanha de fotbòl.
A la particularitat qu'es unenca dins l'Euròpa tota per un club professionau de far jogar dins son equip solament de jogaires que son naissuts au País Basco ò qu'an de rasigas bascasY ò que li son estats abalits esportivament.
Amb lo Real Madrid e lo FC Barcelona, fa partida dei tres clubs d'espòrts espanhòus que sa proprietat es de sei sòcis e que participèron cada annada despuei sa creacion au campionat de premiera division espanhòla sènsa jamai èstre relegat.
Son estadi San-Mamés, escais nomat la Catedrala pòu reçaupre 40 000 personas
Son camisòt es ralhat de rotge e blanc e sei bralhetas e caucetas son negras.


text:
Tànger
Tànger (en arabi : طنجة, Tanja, en berbèr ⵜⵉⵏ ⵉⴳⴳⵉ Tin Iggi ; en grecoroman : Tingis) es una vila del nòrd de Marròc. Es lo cap luòc de la region de Tànger-Tetoan e de la prefectura de Tànger-Asilah. Situada al tèrme nòrd del país, la vila es la principala pòrta de Marròc sus Euròpa, qu'es separada pels 14 km de l'Estrech de Gibartar. Sa populacion èra de 669 685 abitants al cens de 2004[1], ne fasent la cinquena vila du Marròc. Tànger es la sola vila du Marròc que dona sus l'Ocean Atlantic e la Mar Mediterranèa. Es escaissida « la vila dels estrangièrs » aprèp las nombrosas colonizacions (los fenicians, los romans, los vandals, los arabis, los portugueses, los angleses, los franceses e los espanhòls).
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Tànger es situafa dins la baia del meteis nom, dibèrta sul tèrme occidental de l'Estrech de Gibartar, a prèp 15 quilomètres de las còstas espanholas. D'en primièr establida sul puèg de la casba, la vila s'espandiguèt pauc a pauc suls massises a l'oèst cap al cap Spartel (replan del Marshan, Vièlha Montanha) puèi, lo long de la plaja, cap al cap Malabata. Malgrat aquel relèus, son site presenta pas de malhum idrografic notable.
Clima[modificar | modificar la font]
Lo clima de Tànger es de tipe mediterranèu temperat per l'influéncia oceanica e lo buf del chergui, presentant quatre sasons plan marcada: ivèrn doç e umid, estiu tebés e sec, intersasons gaireben pauc pluviosas. Pasmens la vila patís sovent de violents fenomèns meteorologics coma lo vent fòrt e las pluèjas intensas (ex: 200 mm de pluèjas en una jornada, lo 23 de novembre de 2008). Las precipitacions son compresas entre 700 e 1000 mm per an. Per las temperaturas, lo recòrd de fred es -4,2 °C lo 28 de genièr de 2005 e pel recòrd de calor es 43,5 °C lo 1er d'agost de 2003. [2]
Istòria[modificar | modificar la font]
Aprèp una preséncia feniciana, que demòran doas pichonas necropòlis, la vila foguèt vertadièrament fondada al sègle V AbC, pels cartagineses que ne faguèron un establiment (Tingi). En 146 AbC, a la casuda de Cartage, la vila es restacada a la Mauritània e venguèt una colonia romana (Tingis) ligada a la província d'Espanha. Tànger ganhèt una tan granda importança, que venguèt, vèrs lo sègle III, la capitala de la Mauritània Tingitana. Al sègle V, Tànger foguèt occupada pels vandals. Desliurada jol reialme de Justinian, al començament del sègle VI, foguèt restacada a l'Empèri Bizantin.
Lo general omeia Moussa Ibn Noussaïr s'interessèt a Tànger per sa posicion estrategica e es de per aqui qu'en 711, commencèt la conquèsta d'Espanha per las tropas de Tariq ibn Ziyad. Pendent los cinc sègles que seguèron, las dinastias de Marròc, de Tunisia e d'Espanha se disputan la sobeiranetat de Tànger. Los idrisids, mèstres de Volubilis, los omeias d'Espanha, s'afrontèron a son subjècte pendent mai d'un sègle. Al mitan del sègle X, los fatimids de Tunisia i espandiguèron lor autoritat. En 1075, los almoravids ne venguèron mèstres fins a 1149 data que la vila passèt als almoads. Venguèt fèu dels afsids de Tunís avant de venir merinid en 1274.
Aprèp tres temtativas los Portugueses la prenguèron en 1471 e la daissant a Anglatèrra en 1661 coma dòt porgida per Catarina de Bragança a son espós Carles II d'Anglatèrra. A l'epòca que Tànger èra encara una vila portuguesa, èra la capitala de l'Algarve d'Africa. A partir de 1679 Moulay Ismaïl (Empèri cherifian alaoíts) comencèt lo sètge de Tànger que li es abandonada en 1684, sus decision de Carles II estimant son occupacion per las tropas anglesas inutila e mobrosa plan costosa.
A la seguida de l'ajuda del sultan Abd ar-Rahman ibn Hicham a l'émir argerian Abd El-Kader, los Franceses ataquèron Tànger en represalhas dirigits per prince de Joinville que bombardèt la vila en 1844 e roïnèt los barris.
Las rivalitats europèas pel contraròtle de la vila, pòrta dubèrta sul Marròc, comencèron a la fin del sègle XIX. França, Espanha, lo Reialme Unit e Alemanha multipliquèron las missions diplomaticas e comercialas per se plaçar, metent la vila al centre de las rivalitats internacionalas. En 1880, la convencion de Madrid ensagèt de definir las relacions entre las grandas poténcias al subjècte del Marròc. Pojat pel cancelièr Bulow que vòl remembrar de biais, sensacionala, qu'Alemanha se daissariá pas metre de costat e que França pòt pas modificar l'estat politic de Marròc sens l'autorizacion d'une novèla Conferéncia internacionala, Guilhèm II debarquèt lo 31 de març de 1905 dempuèi l'iòt emperial Hohenzollern a Tànger per qualques oras e denoncièt, aprèp una entrevista amb l'oncle del sultan, las tòcas francesas e espanhòlas sul Marròc, çò que provoquèt una crisi diplomatica: es la Crisi de Tànger. En 1906, la conferéncia d'Algesiras torna definir las posicions de cadun en Africa reconeissant l'independéncia del sultan e afirmant l'egalitat dels signatàris dins lo domèni economic. En 1923 las negociacions acabèron per ne far una zona internacionala franca de dreches de doanas. Lo 24 de juilhet de 1925, l'estatut definitiu de Tànger foguèt signat pel Reialme Unit, Espanha, Belgica, los Païses Basses, los Estats Units d'America, Portugal, l’Union sovietica e França, que se jonguèt un pauc mai tard Itàlia.
La vila possedava alara son autonomia financièra. A una administracion internacionala, subretot es dotada d'una assemblada legislativa, compausada de trenta foncionaris internacionals designats per lors cònsols respectius e de nòu marrocans. L'epòca de l'« Estatut internacional » es aquela del mai grand raja internacional de Tànger, que siá dins lo domèni cultural o dels afars, favorizat per las facilitats ofertas a la contrabanda, a l'espionatge e a la contrafaiçon.
En junh de 1940, aprèp la desfacha francesa, las tropas nacionalistas espanholas ocupèron Tànger e permetent, en març de 1941, l'installacion del consulat alemand a la mendobia (demorança del Mendob) onter flautejava la bandièra nazi. En març de 1944, Espanha èra partida del consulat alemand de la mendobia abans de n'en partir, lo 9 d'octobre de 1945, tornèt l'estatut internacional. Entre 1939 e 1950, la populacion de Tànger triplèt per aténher mai de 150 000 abitants.
Lo 10 d'abril de 1947, le sultan Mohammed V, accompanhat del prince eritièr Moulay Hassan (futur Hassan II), prononcièt a Tànger lo primièr discors que faguèt referéncia a un Marròc unificat e independent ligat a la nacion aràbia. En 1956, amb l'independéncia de Marròc, la conferéncia de Fedala (8 al 29 d'octobre) Tànger torna a Maroc. Una carta reiala mantent la libertat de cambi e de comèrci fins a 1960, anada que lo govèrn marrocan aboliguèt los avantatges fiscals e Tànger obtenguèt un estatut identic a aquel de las autras vilas del reialme. Per evitar una fugida importanta dels capitals, lo pòrt de Tànger es dotat d'una zona franca.
La vila vei dempuèi una desena d'anadas (ans 2000) un desvelopament espectacular. Tànger es ara abitada per una populadion subretot eissida dels Jebala
Cronologia[modificar | modificar la font]
- Sègle IX AbC: arribada dels fenicians sul site de Tànger.
- Sègle IV AbC: passatge de la vila jol contraròtle Cartaginés.
- 140 AbC: arribada dels romans - Capitala de la Mauritània Tingitana.
- 706: Mossa Ibn Nossair prenguèt la vila. Tànger venguèt musulmana.
- 711: Tarik Ibn Ziad, dempuèi Tànger, se lancèt a la conquèsta d'Espanha.
- 1437: primièra temtativa portuguesa per prene la vila.
- 1458: segonda temtativa portuguesa per prene de la vila.
- 1464: tresena temtativa portuguesa per prene de la vila.
- 1471: los Portugueses prenguèron Tànger.
- 1492: fòrça arabis e de judeoandaloses embandits d'Espanha e de Portugal passèron per Tànger e fòrça d'eles i demorèron o s'instalèron dins la region
- 1580: Tànger passèt, amb Portugal, jos dominacion espanhòla.
- 1640: Tànger tornèt portuguesa pendent l'indepéndancia de Portugal.
- 1661: Catarina de Bragança progiguèt, dins sa dòt, Tànger a Carles II d'Anglatèrra. La vila passèt jol contraròtle anglés.
- 1673: los Angleses fortifican la vila per resistir a las atacas del cap de tribú Al Ghaïlan.
- 1678: lo sultan Moulay Ismaïl comencèt lo sètge de la Vila.
- 1684: los Angleses destruïguèron las muralhas et abandonant la vila a Moulay Ismaïl. La vila es fortificada per venir un barri fàcia al monde exterior.
- 1757-1790: reialme del sultan Sidi Mohamed Ben Abdallah que, per aparar lo seus subjèctes, comencèt de cantonar los diplomats occidentals a Tànger.
- 1794: creacion de l'Escòla de la Mission catolica espanhòla.
- 1794: le Cònsol de França daissèt Rabat per s'installar a Tànger.
- 1832: Eugène Delacroix demorèt a Tànger rabit.
- 6 d'agost de 1844: bombardament de la vila pel Prince de Joinville jol pretèxte de l'asili accordat pel sultan a l'émir argerian Abd El Kader.
- 1857: creacion de la posta britanica.
- 1864: creacion de l'escòla de l'Alliança israelita
- 1864: inauguracion del fare del cap Spartel
- 1865: installacion per França d'una pòsta nacionala d'Estat.
- 1880: l'Eastern Telegraph Company liga Tànger a Gibartar per un cable sosmarin.
- 1883: los Espanhòls creent lo malhum de telefòn interurban.
- 1885: creacion d'una escòla francesa.
- 3 d'octobre de 1904: signatura d'un acòrdi secret, entre Espanha e França, per limitar las zonas d'influéncia. Tànger aurá un estatut particular.
- 31 de març de 1905: Guilhèm II arribèt a Tànger per s'opausar a la ambicions de França e d'Espanha sul Marròc.
- 7 d'abril de 1906: la conferéncia d'Algesiras, determina las zonas d'influéncia francesa e espanhòla. Tànger aurá un estatut especial.
- 1909: construccion per França d'un collègi per joves filhas.
- 1912-1913: construccion del Palais del Sultan Moulay Abd al-Hafid.
- 30 de març [de [1912]]: signatura a Fès del tractat de protectorat Franc"s, pel Sultan Moulay Hafid e M. Regnault, ministre plenipotentari de França a Tànger.
- 1913: construction del collègi francés.
- 1913: inauguracion per Espanha del Gran Teatro Cervantes.
- 18 de decembre de 1923: convencion de París: Tànger será una zona internacionala jos sobeiranetat del Sultan de Marròc.
- 14 de mai de 1924: ratificacion de la Convencion de París.
- 1èr de junh de 1925: dintrada en vigor de l'estatut internacional de la zona de Tànger.
- 1930: visita d'un important representant del movement panarabi, l'emir Chakib Arsalane.
- 1935: creacion d'una escòla marocana per Abdallah Guennoun.
- 14 de junh de 1940: occupacion de Tànger per las tropas espanhòlas.
- 20 de novembre de 1940: restacament de la vila a la zone espanhòla e forabandiment del Mendob (representant del Sultan).
- 17 de març de 1941: installacion del consulat alemand dins la Mendobia.
- 2 de mai de 1944: los Espanhòls, pujats pels Americans, fan partir los Alemands de la Mendobia.
- 9 d'octobre de 1945: las tropas espanhòlas daissant Tànger.
- 11 d'octobre de 1945: un crosaire francés torna menar lo Mendob à Tànger.
- 9 d'avril de 1947: arribada del Sultan Mohammed V
- 10 d'avril de 1947: lo Sultan Mohamed V prononcièt lo discors de Tànger que reclama l'independéncia de Marròc.
- 29 d'octobre de 1956: restacament de Tànger al Reialme de Marròc.
- 1957 : Tànger venguèt la Capitala d'estiu del Reialme.
- 26 d'agost de 1957: una carta reiala organiza lo manten de libertat dels cambis e del comèrci per la vila de Tànger.
- 1960: Tànger perdèt son estatut particular e es dotat d'una zona franca.
Economia[modificar | modificar la font]
Segond pòl economic marrocan aprèp Casablanca, l'activitat industriala de Tànger es diversificada: industrias textilas, quimicas, mecanicas, metalurgicas e navalas. La vila dispausa ara de quatre zonas industrialas que doas an un estatut de zone franca (la Tànger FreeZone e la Zona franca portuària). L’infrastructura de la vila de l'estech es importanta: un pòrt gerent los flux de merças e de viatjaires (mai d’un milion de viatjaires cada an) integrant un pòrt de léser e un pòrt de pèsca.
Lo camin de fèrre liga la vila a Rabat, Casablanca e Marraquèsh al sud e tanben Fès e Ojda a l’èst.
L’autorota, operationala dempuèi de 2005, liga Tànger a Rabat e a d'autras grandas vilas marrocanas. L’Aeropòrt internacional de Tànger - Ibn Batouta es situat à Boqualef, a 15 km al sud-oèst del centre de la vila, sa capacitat es portada a 1,5 milion de passatgièrs cada an. De linhas de fèrris regulièras ligan Tànger a Algesiras, Tarifa; Barcelona e Portvendres en Catalonha; Seta en Occitània e Gènoa en Ligúria.
Stacion balneària importanta, Tànger dispausa d’infrastructuras ostalièras e toristicas variadas, d'una vasta plaja sus mai de 7 km, e d’une medina (vila anciana) que se desvolòpa un comèrci artesanal (maroquinaria, articlas de fusta e d'argent, vestits tradicionals e cauçaduras…).
La vila es tanben per venir una placa viradoira del trafec maritim comercial amb dubertura del pòrt Tànger Med qu'a per vocacion de facilitar lo comèrci maritim.
Los ans 2007-2008 seran subretot per la vila de l'estrech a causa de l’acabament dels grands projèctes en construccion, lo segond pòrt Tànger Mediterranèu e sas zonas industrialas, un Estadi Ibn Batouta de 45 000 plaças, un centre d’afars, de las installacions toristicas, l’amenatjament del centre vila e la construccion de novèlas linhas autoroutièras e ferroviàrias. Una Linha LGV Tànger-Casablanca es en construccion per mermar la durada del parcors amb Casablanca la capitala economica actuala.
L'agricultura de la region de Tànger es terciària e subretot cerealiària.
Grandas òbras[modificar | modificar la font]
Un novèl terminal del pòrt d'aiga prigonda aculha las fèrris dempuèi lo segond trimèstre de 2009. Saipem SA e Bouygues Construction (Bymaro - Bouygues Maroc), realizan doas levadas de 1 230 mètres de long caduna, 8 pòstes d'apontament pels fèrris ainsi qu'una plataforma logistica de 42 ectaras[3].
Cultura[modificar | modificar la font]
Tànger longtemps aguèt un ròtle de capitala culturala oficiosa per nombre d'escrivans e d'artistas del monde entièr, atirats per son clima, sos païsatges. Atira de promotors imobilièrs venguts subretot del Rif e d'Euròpa (Espanhòls, Angleses, Alemands, veire qualques Franceses).
Tànger es dempuèi longtemps una tèrra d'accuelh per fòrçax artistas e intellectuals. Henri Matisse e abans el Eugène Delacroix i realizèron d'òbras celèbras. L'escrivan american Paul Bowles la nomenava « Dream City ».
- Musèu la Casbah
- Cinematèca de Tànger
- Espeluga d'Ercules
- Grand socco
Educacion[modificar | modificar la font]
Escòlas e establiments d'ensenhament superior[modificar | modificar la font]
Tànger abriga fòrça establiments d'ensenhament superior, los mai importants sont:
- Universitat Abdelmalek Essaadi:
- Facultat des Sciéncias Juridicas, Economicas e Socialas
- Facultat de las Sciéncias e Tecnicas
- Escòla Nacionala de Comèrci e de Gestion
- Escòla Nacionala de las Sciéncias Aplicadas
- Facultat polidisciplinària de Tetoan
- Escòlas e instituts:
- Institut Superior Internacional de Torisme ISIT
- Escòla Superiora Rei Fahd de Traduccion ESRFT
- Institut Nacional de l'Accion Sociala INAS
- Institut de Tecnologia Ostalièra e Toristica ITHT
Embessonatges[modificar | modificar la font]
- Beaugency França
- Faro Portugal 1954
- CadisEspanha
- Lièja Belgica 2006
- Molins França
- Mètz França
- Setif Argeria
- Sant Denís de la Reünion França
- Bizèrta Tunisia 1976
- Casablanca Marròc 2004
- Malaga Espanha 2010
- Santiago du Chile Chile
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) Morocco: Regions, Major Cities & Agglomerations. sus www.citypopulation.de
- ↑ [1]
- ↑ (fr)Le Moniteur, n° 5462, 1èr d'agost de 2008, p. 8.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Tanger, Réalités d'un Mythe. per Rachid Tafersiti Zarouila, Tànger, 1998
- (fr)Tanger, entre Orient et Occident. Obratge de fotos, cartas postalas ancianas e documents d'archius (per Philip Abensur, Alan Sutton, 2009)


text:
Fornolés
Fornolés (oficialament en francés Fournoulès) z-es 'na anciana comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe. Lo 1èr de genièr de 2016 fusiona amb Sant Constant per far la comuna novèla de Sant Constant e Fornolés[1].
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ "Arrêté du 4 décembre 2015 portant création de la commune nouvelle de Saint-Constant-Fournoulès", Journal officiel de la République française, n°299, 26 de decembre de 2015.


text:
Subtitles and Transcript
Translated by
Marcelo Yuji Himoro
Reviewed by Marcelo Yuji Himoro
0:11 Imaginatz-vos en un carrèra en bèth lòc d'Amèrica. e un japonés que vos apròpa e que'vs demanda:
0:18 «Desencusatz-me, e quin s'apèra eth nòm d'aguest blòc?»
0:20 E qu'arrespondetz, «Que'm sap de grèu, bon, aguesta qu'ei era Carrèra Oak, e aquera era Carrèra Elm. Aguest qu'ei eth 26au., e aqueth eth 27au.»
0:26 Eth e ditz, «Tiò tiò, mès quin s'apèra aguest blòc?»
0:28 E qu'arrespondetz, «Bon, eths blòcs non an cap de nòm. Eras carrèras, òc; eths blòcs non son sonque eths espacis sense nòm entram eras carrèras.»
0:35 Eth que se'n va, un shinhau confús e decebut.
0:39 Ara, imaginatz-vos en ua carrèra en bèth lòc de Japon, e vos viratz a ua quauquarrés ath costat e que'u demandatz,
0:44 «Desencusatz-me, e quin s'apèra aguesta carrèra?»
0:46 E que'vs arresponden, «Bon, aguest qu'ei eth blòc 17 e aqueth eth 16.»
0:50 E que demandatz, «Tiò tiò, mès quin s'apèra aguesta carrèra?»
0:53 E que'vs arresponden, «Bon, eras carrèras non an cap de nòm. Eths blòcs òc qu'an de nòm.» Tè, guardatz ací en Google Maps. Que i a eth blòc 14, 15, 16, 17, 18, 19. Totis aguestis blòcs qu'an un nòm, e eras carrèras non son sonque eths espacis sense nòm entram eths blòcs.
1:07 E alavetz que demandatz, «Que va plan, alavetz quin sabetz era adreça de çò de vòste?»
1:10 Eth que'vs arresponden, «Qu'ei simple, aguest qu'ei eth districte ueit. Ací qu'ei eth blòc 17, casa numèro 1.»
1:16 E que didetz, «Que va plan, mès en tot caminar peth vesinat, que m'avisi qu'eras casas non seguissen cap d'orde.»
1:20 E eth que ditz, «B'ei plan que'n seguissen. Que seguissen eth orde de bastida. Era prumèra casa a èster bastida daguens un blòc qu'ei era casa numèro 1. Era dusau casa a èster bastida qu'ei era casa numèro 2. Era tresau, qu'ei era casa numèro 3. Qu'ei simple. Qu'ei òbvi.
1:31 Que'm shauta pr'amor qu'a viatges mos cau anar tath aute costat deth mond entà pr'amor d'avisar-mos deras supausicions que non sabíam que hadíam, e avisar-mos qu'eth contrari que pòt èster vertat tanben.
1:41 Per exemple, que i a de mètges en China que creden qu'ei lor trebalh mantie'vs saludable. Alavetz, cada mes qu'ètz saludable pagatz-le, e quand ètz malaut non avetz cap de paga'u pr'amor qu'an falhat en lor trebalh. Que's hèn rics quand ètz saludable, non cap malaut. (Aplaudiments)
1:55 Ena màger part dera musica, que pensam a «un» coma eth compas d'entrada, eth començament dera fasa musicau: un, dus, tres, quate. Mès ena musica africana occidentau, «un» qu'ei vist coma era fin dera frasa, coma eth punt e finau ena fin dera frasa. Alavetz, que'u podetz enténder non sonque ena frasa, mès tanben en lor faiçon de compdar era musica: dus, tres, quate, un.
2:12 E aguesta carta qu'ei corrècta tanben. (Arríder)
2:17 Que i a un arrepervèri que ditz que quinsevolha vertat que podetz díder sus India, eth contrari que pòt èster vertat tanben. Alavetz, non mo'n desbrembam jamès, autant en TED o a ont que siga, que quina brilhant idia que siga qu'avetz o qu'entenetz, eth contrari que pòt èster vertat tanben. Dōmo arigatō gozaimasita. («Plan mercés» en japonés)


text:
Primièra Guèrra Italoetiopiana
La Premiera Guèrra Italoetiopiana foguèt un conflicte de la fin dau sègle XIX durant la colonizacion d'Africa per lei país europèus. Se debanèt de 1895 a 1896 entre Itàlia e Etiopia, sostenguda per França e Russia. S'acabèt per una desfacha italiana e Etiopia venguèt l'unic estat african que capitèt de resistir a la colonizacion e de demorar independent.
Un segond conflicte aguèt luòc per la seguida en 1935-1936 que s'acabèt per la conquista d'Etiopia mai lo país aprofichèt la Segonda Guèrra Mondiala per tornar venir independent en 1941.


text:
Intelligéncia
L'Intelligéncia es una capacitat de l'esperit que comprén maites abilitats mentalas ligadas, coma per exemple las capacitats de rasonar, de far de plans, lo fach de resòlvre de problèmas, de pensar d'un biais abstracte, de comprendre las idèas e lo lengatge e tanben d'aprendre.
A mai se fòrça gents consideran que lo concepte d'intelligéncia a una extension plan mai ampla, per exemple dins la sciéncia cognitiva e en informatica, dins cèrtas escòlas de psicologia, l'estudi de l'intelligéncia considera generalament aquesta aptitud coma diferenta de la creativitat, la personalitat, l'estructura del caractèr, o la saviesa. L'intelligéncia, es sovent mesurada amb de tèsts de Quocient Intellectual (o sonat mai frequentament QI) a mai d'autres tèsts d'aptitud. Aqueles tèsts son cada còp mai emplegats dins la vida escolara, professionala e tanben militara que se pensa qu'es un biais eficaç de determinar e/o predire lo comportament. Stephen Jay Gould foguèt un critic popular important popular de la teoria d'intelligéncia. Publiquèt un libre The Mismeasure of Man (La desmesura de l'Òme), que i faguèt las remarcas seguentas a prepaus de l'intelligéncia:
- L'intelligéncia se pòt pas mesurar.
- L'intelligéncia es pas innada.
- L'intelligéncia es sonque parcialament eiretabla e çò eiretas es mutadís.
- L'intelligéncia se pòt pas capturar dins un nombre unic.


text:
Souvigné-sur-Même
Souvigné-sur-Même es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarthe e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Pichona municipalitat dels environs de la Ferté-Bernard, situada sul vessant es de la vallée de la Meteis, Souvigné es una municipalitat rurala dempuèi la Mièja Edat. A citat en l'archiu a la fin del Sègle XIII. Ela dépendait de la châtellenie de la abbaye de la Pelice e deviá guardas a la Ferté-Bernard en escambi de la proteccion de los sieus abitants dins lo cas de perilh. Viu essencialament de la siá agricultura fondada sus la ramaderia e las céréales. Lo sieu nom #que vòl dire jos las vinhas suggerís la preséncia aicí d'una activitat viticole. Mas coma ben dels vignobles de la Sarthe exceptuat la vallée del Loir, aqueles an desaparegut al sègle XIX a causa de la competéncia dels vins del sud de la Loire. Uèi, Souvigné es una municipalitat residenciala per la conca de trabalh de la Ferté-Bernard.
Lo vilatge possedís una pichona glèisa fòrtament remaniée al Sègle XVI. Es considerable per los sieus lambris pintats e per las esculturas #que la adornen. Possedís una biga de glòria e una pòrta monumentala #que dona sul cementèri.
Petite commune des environs de La Ferté-Bernard, située sur le versant est de la vallée de la Même, Souvigné est une commune rurale depuis le Moyen Âge. Elle est citée dans les archives à la fin du Sègle XIII. Elle dépendait de la châtellenie de l'abbaye de la Pelice et devait des gardes à La Ferté-Bernard en échange de la protection de ses habitants en cas de danger. Elle vit essentiellement de son agriculture fondée sur l'élevage et les céréales. Son nom qui veut dire sous les vignes suggère la présence ici d'une activité viticole. Mais comme bien des vignobles de la Sarthe excepté la vallée du Loir, ceux-ci ont disparu au sègle XIX à cause de la concurrence des vins du sud de la Loire. Aujourd'hui, Souvigné est une commune résidentielle pour le bassin d'emploi de La Ferté-Bernard.
Le village possède une petite église fortement remaniée au Sègle XVI. Elle est remarquable par ses lambris peints et par les sculptures qui l'ornent. Elle possède une poutre de gloire et une porte monumentale qui donne sur le cimetière.


text:
Heurteauville
Heurteauville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Aquela municipalitat a la particularité d'èsser la sòla de França a dispausar de dos passatges d'aiga. Assegurats per bacs, permeton de traversar la Seine e de prene Yainville pel un e Jumièges per l'autre.
Cette commune a la particularité d'être la seule de France à disposer de deux passages d'eau. Assurés par des bacs, ils permettent de traverser la Seine et de rejoindre Yainville pour l'un et Jumièges pour l'autre.


text:
Colomèrs
Colomèrs[1][2], dins lo parlar local qu'es d'occitan gascon tolosan (oficialament en francés Colomiers e en occitan lengadocian Colomièrs) es una comuna d'Occitània (Gasconha) del departament francés de la Nauta Garona (Miègjorn-Pirenèus).
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
Geoquimia
La geoquimia es la branca de la geologia e de la quimia qu'estudia la composicion e lo comportament quimic de la Tèrra, determinant l'abondància absoluda e relativa dels elements quimics, distribucion e migracion dels elements entre las diferentas parts que forman la Tèrra (idrosfèra, atmosfèra, biosfèra e geosfèra) utilizant coma principalas mòstras los minerals e las ròcas compausant l'escòrça terrèstra, ensajant de determinar las leis o principis sus los quals se basa tala distribucion e migracion.


text:
Xenoturbella
Lo genre Xenoturbella correspond a doas espècias d'animals marins d'aspècte vermifòrme. Dempuèi sa descobèrta en 1949, fa partida d'aqueles animals rars que lor plaça dins la classificacion quita pas de far debat, al punt de suscitar de longa de qualificatius tant inacostumats dins la premsa scientifica especializada coma « enigmatic », « estranh », « incertan ».
Somari
Lista d'espècias[modificar | modificar la font]
Segon WRMS:
- Xenoturbella bocki Westblad, 1949
- Xenoturbella westbladi Israelsson, 1999
Referéncias[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Embrancament Xenoturbellida[modificar | modificar la font]
- Referéncia The Paleobiology database : Xenoturbellida (en)
- Referéncia NCBI : Xenoturbellida (en)
Genre Xenoturbella[modificar | modificar la font]
- Referéncia NCBI : Xenoturbella (en)
- Palaeos - The Trace of Life on Earth : Xenoturbella


text:
Economia de la Republica Democratica de Còngo
La Republica Democratica de Còngo - una nacion rica en ressorsas naturalas - pauc a pauc se recupera de dos decènnis de retraccion. Lo conflicte que comencèt en 1998 redusiguèt fòrça las exportacions e los revenguts del govèrn, aumentèt lo deute extèrne e causèt mai de 5 milions de mòrts[1].
Rica en minerals, la Republica de Còngo a una istòria complicada amb l'extraccion minerala, la que causa a ocasionat fòrça confrontacions dins lo país per divèrses decènnis, mas particularament dins los ans 90.
L'industria, especialament la d'espleitacion minièra, es una granda font potenciala de riquesa per Còngo. En 1997, l'industria comptava amb 16,9% del PIB. Lo Còngo es lo quatren país de màger produccion de diamants dempuèi los ans 80, e los diamants contunhan de dominar las exportacions, en representant 717 milions de dolars e 52% de las exportacions en 1997. Los interèsses principals de coire e cobalt son dominats per l'entrepresa estatala Gécamines. La produccion de Gécamines a trantalhat dins los ans recents, en partida per la fòrta competitivitat al mercat mondiala del coire.
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Mirecourt
Mirecourt qu'ei ua vila de Lorena administrada peu departament francés dels Vòges dens la region de Lorena. Qu'ei tradicionaument reputada per la soa dentela e, istoricament capitau francesa de la laüteria despuish lo sègle XVII.
- Portau deu vriulon
-
.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Mirecourt A situat al confluisson del Madon e del Val de Arol. Mirecourt Es çò cap de-luòc de costat d'un territòri situat a la cœur de la Plana de las Vòges : lo Xaintois. La vila s'organiza principalament sul vessant oèst del vallon del Madon. Se desvolòpa en replans successius per arribar ad a la fin los marges sinueuses del riu. D'aquel ponch bas, Mirecourt ofèrta als visitants un espectacle dels mai pittoresques #que daissa percebre un bastit considerable tant per la siá riquesa architecturale que per lo contèxt mieiambiental del luòc.
Es tanben un encreuament viari, a Unitat|24|km {{}} de Vittel, 35 km de Épinal e de lo sieu lac de Bouzey, 40 km de Neufchâteau e 48 km de Nancy. L'accès al autoroute A31 es Modèl:A Unitat.
Mirecourt est située au confluent du Madon et du Val d'Arol. Mirecourt est le chef-lieu de canton d’un territoire situé au cœur de la Plaine des Vosges : le Xaintois. La ville s’organise principalement sur le versant ouest du vallon du Madon. Elle se développe en paliers successifs pour atteindre au final les rives sinueuses de la rivière. De ce point bas, Mirecourt offre aux visiteurs un spectacle des plus pittoresques qui laisse apercevoir un bâti remarquable tant par sa richesse architecturale que par le contexte environnemental du site.
C'est aussi un carrefour routier, à 24 km de Vittel, 35 km d'Épinal et de son lac de Bouzey, 40 km de Neufchâteau et 48 km de Nancy. L'accès à l'autoroute A31 est à 15 km.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]Mattaincourt (2,3km)Poussay (2,5km)Mazirot (2,7km)Ramecourt (2,7km)Villers (2,8km)Vroville (3,3km)Chauffecourt (3,8km)Domvallier (3,8km)Hymont (3,9km)
Istòria[modificar | modificar la font]
Mirecourt I aguèt fondat al primièr millenari, encreuament de rotas en portant de Toul a Épinal e de Neufchâteau a Châtel-sus-Moselle al franchissement del Madon.
La primièra mencion escrich de Mirecourt apareis en 960 en un acte de Othon II stipulant #qu'un @dénommer Urson a fach don d'un important domeni situat « in Murici Curte », curtis en significant domeni rural e Muricus en essent lo nom de lo sieu proprietari.
En lo corrent Modèl:Del XIIIe sègle, èra proprietat del comte-évèque de Toul #que lududes #concedir de cartas de franchise en 1234. Un acte de 1284 verifica lo annexion de Mirecourt e de lo sieu territòri al duché de Lorraine (Transbordador III). Mirecourt, Cap de-luòc de l'important « Bailliage de Vôge » #èsser abans tota una vila de grand negòci. Dempuèi la Modèl:S-, los ducs de Lorraine i introdusisson lo saber-far de mèstres italians en la fabricacion dels violins, saber-far #que se perpétue fins als nòstres jorns. Mas parallèlament a aquela activitat de lutherie, Mirecourt #venir e es totjorn un anautit luòc de la factura de orgues. En 1766, Mirecourt i aguèt annexat a la França. En 1776, Nicolas-Louis François de Neufchâteau crompa lo mestièr de tinent-general de bailliage.
Mirecourt I aguèt erigit en cap de-luòc de district de contunh en cap de-luòc de arrondissement, distincion #que #abandonar en 1926.
S'i fabrica encara de la dentelle sustot dins l'ostal de la dentelle. Es egalament un grand centre de lutherie dempuèi lo Sègle XVII. Una escòla de lutherie i a #èsser creada en 1970 per Étienne Vatelot.
S'i fabricava tanben d'instruments mecanics (orgues de manège, serinettes...).La vila de Mirecourt a conegut una reputacion mondiala per la siá produccion d'instruments del quatuor e sustot per la siá produccion de archets. Seissanta ostals de luthiers e de archetiers, de pichonas entrepresas e de fabricas de décolletage son recensées a travèrs de tres sègles. La màger part èra n'activitat a Modèl:La s-.
Mirecourt #Aculhir la una dels totas primièras escòlas normalas de gojats de França, fondada en 1828.
Mirecourt fut fondée au premier millénaire, carrefour de routes menant de Toul à Épinal et de Neufchâteau à Châtel-sur-Moselle au franchissement du Madon.
La première mention écrite de Mirecourt apparaît en 960 dans un acte d’Othon II stipulant qu’un dénommé Urson a fait don d’un important domaine situé « in Murici Curte », curtis signifiant domaine rural et Muricus étant le nom de son propriétaire.
Dans le courant du Sègle XIII, elle était propriété du comte-évèque de Toul qui lui accorda des lettres de franchise en 1234. Un acte de 1284 constate l'annexion de Mirecourt et de son territoire au duché de Lorraine (Ferry III). Mirecourt, chef-lieu de l'important « Bailliage de Vôge » fut avant tout une cité de grand négoce. Dès le Modèl:S-, les ducs de Lorraine y introduisent le savoir-faire des maîtres italiens dans la fabrication des violons, savoir-faire qui se perpétue jusqu'à nos jours. Mais parallèlement à cette activité de lutherie, Mirecourt devint et est toujours un haut lieu de la facture d’orgues. En 1766, Mirecourt fut annexée à la France. En 1776, Nicolas-Louis François de Neufchâteau achète l'office de lieutenant-général de bailliage.
Mirecourt fut érigée en chef-lieu de district puis en chef-lieu d'arrondissement, distinction qu'elle abandonna en 1926.
On y fabrique encore de la dentelle notamment à la maison de la dentelle. C'est également un grand centre de lutherie depuis le Sègle XVII. Une école de lutherie y a été créée en 1970 par Étienne Vatelot.
On y fabriquait aussi des instruments mécaniques (orgues de manège, serinettes...).La ville de Mirecourt a connu une renommée mondiale par sa production d'instruments du quatuor et surtout par sa production d'archets. Soixante maisons de luthiers et d’archetiers, de petites entreprises et d’usines de décolletage sont recensées à travers trois siècles. La majeure partie était en activité au Modèl:S-.
Mirecourt accueillit l'une des toutes premières écoles normales de garçons de France, fondée en 1828.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Ieras
Ieras (Hyères en francés) es una comuna d'Occitània, en Provença dins lo sud dau departament de Var e la region administrativa de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom de la vila sembla de venir dei paluns que s'estendián a proximitat, benlèu despuei l'Antiquitat tardiva, après afolament de la diccion latina areae designant de salins. Ieras es nommada per lo premier cop en 963 sos la forma Eyras o Eras e apareis la forma Ieyras o Yeyras en lolm Cronicó de Perpinyà al segle XIII e dins lo Pichòt Talamus de Montpelhièr.


text:
Villes et mairies de la Province de Prato (100)
Liste des communes
Prato
Ville de Prato, localité de l'Italie de 180 000 habitants.
Préfecture du département.
La mairie de Prato a une adresse e-mail et un site Internet.
Montemurlo
Ville de Montemurlo, localité de l'Italie de 18 000 habitants.
La mairie de Montemurlo a une adresse e-mail et un site Internet.
Carmignano
Ville de Carmignano, localité de l'Italie de 14 000 habitants.
La mairie de Carmignano a une adresse e-mail et un site Internet.
Vaiano
Ville de Vaiano, localité de l'Italie de 9 900 habitants.
La mairie de Vaiano a une adresse e-mail et un site Internet.
Poggio a Caiano
Ville de Poggio a Caiano, localité de l'Italie de 9 900 habitants.
La mairie de Poggio a Caiano a une adresse e-mail et un site Internet.
Vernio
Ville de Vernio, localité de l'Italie de 6 000 habitants.
La mairie de Vernio a une adresse e-mail et un site Internet.
Cantagallo
Ville de Cantagallo, localité de l'Italie de 3 000 habitants.
La mairie de Cantagallo a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Lemosin (Occitània)
Lemosin es una region istorica d'Occitània. Correspond a la ciutat antica dau pòble gau daus lemoviç. Uei correspond aproximativament aus departaments de Cruesa, Nauta Vinhana e Corresa e a la Charanta Lemosina.
Sa capitala istorica es Limòtges (o Lemòtges).
Lo gentilici es lemosin -a.
Galariá[modificar | modificar la font]
-
-
-
Lo pont de Sant Marçau de Lemòtges
-
Lo merchat cobèrt de Lemòtges
-
La plaça de la Republica a Lemòtges
-
Una eoliana sus lo replanat de Miuvachas
-
-
Lo chastèu de Rechoard
Eraudica[modificar | modificar la font]
L'escut ancian (Ostau de Combòrn) es d'aur a cinc (o sieis) cotisas de gules. L'escut moderne (Ostau de Dreux-Bretanha) es d'ermina, bordat de gules.
Istòria[modificar | modificar la font]
Segon Juli Cesar dins los Comentaris sus la Guerra de las Gàllias, la tribú daus lemoviç aguet un grand ròtle dins la resisténcia galla. Lor capitala era l'oppidum de Durotincum (actuau Vilatjobert, situat a Sent Deunis). 'Quilha vila era lo punt d'encontre d'itineraris economics nombrós, en fach, los lemoviç eran coneguts per lor produccion d'aur esplechat dins las minas a ciau dubert que i eran nombrosas. D'autres sites avián lor importància coma lo pueg d'Eissandon, Aiun, Usercha o encara Sent Gençan.
Lo territòri daus lemoviç comencet de se romanizar en 52 avans lo Crist, data de sa conquesta per Cesar. Las vilas fugueren desplaçadas per fin de facilitar lo contraròtle de las rotas comercialas e daus autoctòns per l'autoritat romana. Aitau, la capitala daus lemoviç fuguet transferida a Augustoritum, la futura Lemòtges, ciutat creada entierament per los romans vers 10 avans lo Crist per fin de facilitar lo viatge per la ribiera de Vinhana.
Lemosin possedissiá de las ciutats segondàrias coma Briva Curretia (Briva) dins la rota Lion-Bordèu, Acitodunum (Aiun) dins la rota Borges-Clarmont. D'autres sites mai religiós, qu'òm ne serva daus vestigis, fugueren creats o romanizats, coma Cassinomagus (Chassanom) per sos termes, Tintinhac a Navas emb un santuari ente se remarca un temple e un teatre, e tanben Los Cars a Sent Merd.
Daus riches proprietaris que vivián dins de vilas esplechavan las champanhas lemosinas. La toponimia a servat lo remembre de 'quilhas esplechas agricòlas e quauques còps de lor proprietari. Daus vilatges que lor nom s'achaba en -ac son d'ancianas vilas, coma Flavinhac (vila de Flavinius), Solenhac (Solemniacum, vila de Solemnius). Se son trobats daus vestigis arqueologics coma los Convents a La Chapela, la vila de Peira Bufiera, o la vila galloromana e los termes de Brachaud, au nòrd de Lemòtges.
Geografia[modificar | modificar la font]
Dialecte[modificar | modificar la font]
Vejatz dialecte
Liams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Institut d’Estudis Occitans dau Lemosin
- Collectiu Arri! (collectiu limotjaud per l'occitan (eveniments, lexics, cartas ...))


text:
Milafuèlhas
Lo milafuèlhas (var. milafuelhas) (Achillea millefolium) es una planta erbacèa vivaça de la familha de las Asteracèas.
Descripcion[modificar | modificar la font]
Es una planta estolonifèra vivaça, de tijas variant de 18 a 80 cm, de las fuèlhas finament bipennatilobadas, doblament pennadas verd escur, fòrça alongadas e decopadas en finas bendas cortas.
Las flors son sovent blancas, ròsas o porpras. Los florons del centre (flors en tube) son jaunassas.
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
- Organs reproductors :
- Tipe d'inflorescéncia : corimbe de capituls
- reparticion dels sèxes : ginodioïc
- Tipe de pollinizacion : entomogam
- Periòde de florison : junh a setembre
- Grana :
- Abitat e reparticion : Eurasia
donadas d'aprèp : Julve, Ph., 1998 ff. - Baseflor. Indèx botanic, ecologic e corologic de la flòra de França. Version : 23 d'abril de 2004.
Farmacopèa[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Jean-Michel Groult - "Jardiner durablement" - Editions Ulmer 2007 - (ISBN 9782841382781)


text:
Vauverd
Vauverd (Vauvert en francés) es una comuna de Lengadòc, situada administrativament dins lo departament de Gard e la region d' Occitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La vila es situada a 20km de Nimes e 35 km de Montpelhièr, entre la Pichòta Camarga e la Costiera de Nimes. Lei comunas limitròfas son: Aigas Mòrtas, Bèuvesin, Lo Cailar, Lei Santei Marias de la Mar, Sant Geli, Sent Laurenç de Gosa e Vestric e Candiac
Istòria[modificar | modificar la font]
Sonada Posquiera[1] a l'Edat Mejana, la ciutat conoissèt un grand renom. La ciutat e son castèu èran bastits subre lo pueg dich uèi lo Castelàs. Lo site èra ja ocupat a l'Antiquitat e de vestigis d'una villa romana i foguèron descubèrt. Las originas dau fèu de Posquiera se situan benlèu ai sègles VIen o VIIen. Lo premier document escrit fisable que menciona l'existéncia de Rostang 1er , senhor de Posquièra, data de 1066. A Posquièra viviá una comunitat jusieva relativament importanta. Lei jusieus s'installèron progressivament vèrs lo sègle VIIIen e sa populacion creissèt en 1140 amb l'exili dei jusieus andalós fugissent lei secutaments almoads. En 1165, lo viatjaire jusieu, Benjamin de Tudèla, estimava aquesta populacion a 40 familhas, çò que pòt representar aperaquí 200 a 250 abitants. Au sègle XIIIen, la comunitat posquèt comptar entrò 400 abitants, siá una estimacion d’un terç de la populacion dau vilatge. A Posquiera, lei jusieus vivián dins lo quartièr situat subre lei pendís sud e sud-èst de la còla, en defòra dei muralhas dau castèu. Plusors noms de carrieras atestan d'aquela preséncia de la comunitat jusieva a Posquièra vengut Vauverd : la carriera dei jusieus, la carriera dei Bonets carrats. Un tròç d'un dei pilars de la sinagòga foguèt trapat dins la cor de l'ostau ont se trapava l'edifici religiós. Lei jusieus foguèron caçats en 1306 per Felip lo Bèl e migrèron vèrs Tarascon, puèi vèrs lo Comtat Venaicin (Avinhon) qu'èra una tèrra papala[2]. Rabad de Posquiera e son fiu Isaac lo Cèc desvolopèron dins son acadèmia rabinica sei conoissenças e comentaris subre la cabala jusieva.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Abraam ben David de Posquiera, (Rabad de Posquiera) (1120-1197), rabin e filosòf dau sègle XIIen.
- Loís Josep de Montcalm, que lo castèt natal se trapa a la dintada de la vila dins la comuna vesina de Vestric e Candiac. Moriguèt en 1759 durant lo sètge de la vila de Quebèc
- Jacme Meisonet, escrivan occitan (1792-1859)
- Jean Denat, conse, president del Conselh general de Gard (2014-2015)
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Frederic Mistral Lou Tresor dóu Felibrige 7 (P-Rel) Pagina 178: Pousquiero[1]
- ↑ (fr) « A la recherche du cimetière juif du Moyen Ȃge », vauvert-plus.com
- ↑ (fr) « Vauvert : Jean Denat retrouve son fauteuil de maire », Midi Libre, 28 d'abril de 2015


text:
Trevo
Trevo en breton ( Tresbœuf en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
A una particularité : lo sieu territòri communale es pas un sol en avent. Se tròba una enclave en comportant lo masatge caseriu de Nautor Verrion a 3km del centre del pòble.
Elle a une particularité : son territoire communale n'est pas d'un seul tenant. On trouve une enclave comportant le hameau de Haut Verrion à 3km du centre du village.


text:
Esfèra de Dyson
Una esfèra de Dyson es una mega-estructura ipotetica que fuguèt imaginada en 1960 per lo fisician e matematician american Freeman Dyson, dins un article cort publicat dins la revista Science sota lo títol Search for Artificial Stellar Sources of Infrared Radiation (« Recèrca sus lei sorgas estellàrias artificialas de radiacion infraroja »). Aquesta estructura d'astro-engenheria consistís en una esfèra de matèria, artificiala e caunuda, situïda a l'entorn d'una estela e concebuda per n'agantar la quasi totalitat de l'energia emetuda, per una utilisacion industriala.
Lei proprietats d'aquesta esfèra son estadas descrichas per Dyson emai d'autres autors, fisicians coma de sciéncia-ficcion. Dins son article, Dyson explica qu'aquesta esfèra es lo mejan ideau per una civilizacion fòrça avançada per acarar un fòrt creis demografic. Es descricha coma un cruvèu que caupe son estela per sonsir sei radiacions solaras. Acaba per recomandar d'observar la galaxia dins l'infraroge per posquer avisar de taleis esfèras dins ela.


text:
Benelux
Lo Benelux designa una region formada per Belgica, los Païses Basses e Luxemborg. Lo tèrme de Benelux es un acronim venent de l'union de las primièras sillabas dels noms de cada país: Belgique/België/Belgien, Nederland e Luxembourg/Luxemburg (pasmens, en luxemborgés, lo país se nomena « Lëtzebuerg »).
Foguèt inicialament concebuda coma una union economica e doanièra: liura circulacion dels bens en son sen e taxas uniformas pels productes venents de l'exterior. Mas ara lo tèrme s'emplega al delà d'aquels camps. Istoricament aqueles païses foguèron ja reünits dins lo Reialme dels Païses Basses seguent a la derrota de Napoleon, del quin venguèron independents Belgica en 1830 e Luxemborg en 1890. Començèt de nàisser dins lo decenni 1930, pasmens foguèt a la fin de la Segonda Guèrra Mondiala que los govèrns en exili dels tres païses negocièron e signèron los tractats monetaris (Londres, octobre de 1943) e doanièr (Londres, setembre de 1944) que ne provoquèron la creacion. La Convencion del Benelux foguèt signada a L'Aia en març de 1947 e dintrèt en vigor lo 1èr de genièr de 1948.
L'introduccion de l'èuro (2002) capitèt una union monetària dins lo Benelux, pasmens que las valors del franc bèlga e lo franc luxemborgés ja èran ligats, de mena que ambedós païses foguèron acceptats indistintament dins la moneda comuna.
En 2004 los païses signèron un nòu tractat s'ocupant dels efèctes policièrs e frontalièrs, constituissent un pas mas en davans cap a l'Acòrdi de Schengen.
Ocasionalament lo tèrme de Belux es emplegat per se referir sonque a Belgica e Luxemborg.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr)(nl)Benelux Economic Union - Pagina web oficiala
- (nl)Politieverdrag - Acòrdi policièr e frontalièr


text:
Arzens
Arzens es una comuna lengadociana del Corbièras (Lengadòc) situada dins lo departament d'Aude e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Commune de l'Airal urban de Carcassona.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Glèisa romanica
- Castèl
- Estapa sul Camin de Sant Jaume
- Aeropèrt de Carcassona Salvaza
Personas ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
- Joan Francés de la Ròca de Roberval, senhor d'Arzens (amic de François Ièr, amic de Rabelais, cap de la darrièra expedicion de Jacques Cartier au Quebèc)
- Aquiles Lauge (pintre puntilhista, nascut a Arzens, mòrt en 1944 a Cailhau, amic de Maillol)


text:
Roian
Roian (Royan en francés, Roeyan en peitavin-santongés) es una comuna francesa situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Nòva Aquitània. La vila es situada sus l'estuari de Gironda
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Geograficament, la vila es situada a 64 km de La Rochèla, 97 km de Bordèu, 34 km de Santas e 37 km de Rochefort.
- L'altitud mejana es de 20 m.
Transpòrts[modificar | modificar la font]
Roian es ligat a Saintes per la rota RN 150, a La Rochèla per la RN 137, a Bordèu e París per l'autorota A10.
Dau costat ferroviari, la vila a de las ligasons TER amb Bordèu, Engolesme, Rochefort, París via Saintes.
Administracion[modificar | modificar la font]
- Roian es devesida en 2 cantons : Royan-Est, Royan-Ouest
Bastiments religioses[modificar | modificar la font]
Bastiments e luòcs publics remarcables[modificar | modificar la font]
- Lo frent de mar
Populacion de Roian[modificar | modificar la font]
Espòrt[modificar | modificar la font]
- Fotbòl : amb lo Roian-Vaux Ocean Fotbòl Club
- Rugbi
- Surf
Embessonatges[modificar | modificar la font]
La vila de Roian es bessonada amb las vilas seguentas :
- Gosport
- Balingen
- Nauplie
- Annapolis
Personas celèbras nascudas a Roian[modificar | modificar la font]
- Pierre Dugua de Mons
- Jacques Fontaines III
- Auguste Rateau
-
-
Esplanade front de mer.jpeg
La vila de Roian


text:
Albanh
Albanh ([al'ban], localament [ar'ban]) (oficialament en francés Alban) es una comuna occitana de Lengadòc situada dins lo departament Tarn e la region Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Epòca celtica :
Doas pèiras se tròban a l'entorn del vilatge e pòrtan caduna un nom : l'una se ditz "palet de Notre-Dame" e l'autra "palet du Diable". L'istòria conta que lo diable auriá desfiat la Verge Maria, aquela li auriá getat una pèira giganta. Per responsa, lo rei dels Infèrns ne li getèt una tanben. Son aquelas pèiras que podèm veire dins la periferia pròcha del vilatge. Aquela legenda ven d'una fabla druidica.
Edat Mejana :
I aviá un castèl pas gaire important. Uèi a desaparegut.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
Es lo capluòc del canton del meteis nom.
La comuna es situada dins una zona de rotacisme e son nom se pronóncia localament /arban/. Los abitants son los arbanòls.


text:
Siáu anat a Barcelona aqueste estiu e realament ai ausit quasi tant de personas parlar en catalan qu'en castelhan (e subretot son de joves que parlan lo catalan)! Endemai, ambé lo sostèn de la Generalitat, totei lei paneus an d'estre en catalan (e lo son), es tant facile d'estudiar en catalan qu'en castelhan (e i a d'endrechs qu'es mai facile en catalan)... Ambé lo sostèn deis autoritats localas (qu'an quasi tot lo poder), te pòde assegurar que lo catalan es realament pas en perilh en Catalonha-Sud. (Un estudi de la Generalitat mostra qu'en Catalonha, lo catalan es la lenga utilisada per 45% de la populacion a l'ostau e 51% de la populacion dins la carrièra, e aquestei chifras son a aumentar cada annada.) Serià geniau d'aver la mateissa situacion en Occitània....
La situacion dau basc per exemple es mai dificile. E de segur lei lengas que son pas oficialas dins lei comunitats autonomas son dins la mateissa situacion que l'occitan en França.


text:
Val d'Aran
Aran o era Val d'Aran (mens locaument era/la Vath d'Aran, la Vau d'Aran) ei un parçan d'Occitània, situat ena region istorica de Gasconha, e formant ua comarca semiautonòma, administratiuament e istoricament assignada ath Principat de Catalonha e mès tard ar Estat espanhòu.
Eth caplòc ei era vila de Vielha.
Eth gentilici ei aranés -esa.
Somari
Generalitats[modificar | modificar la font]
Era Val d’Aran se trape ena part centrau dera sarrada pirenenca e ei era soleta val des Pirenèus espanhòus d'aiguavessant atlantic. Era sua estenuda ei de 620 km2, tèrmie ath nòrd tamb eths parçans occitans de Comenge e Coserans (oficiaument en França, enes departaments d'Arièja e Nauta Garona), ath sud damb era comarca dera Nauta Ribagòrça e era region d'Aragon, ar èst damb era comarca catalana deth Palhars Sobeiran. Eth sòn arriu principau, Garona, trauèsse e vertèbre tota era Val e desbòque en Atlantic (Bordèu). Aguest emplaçament geografic, ei a díder era sua orientacion naturau cap ara rèsta d'Occitània, amassa damb era manca ath long des sègles d’unes bones comunicacions tamb Catalonha e Aragon, an hèt qu’era Val d’Aran age clares diferéncies damb es vals e contrades catalanes vesies tant en aspècte fisic com culturau. Era pròva mès clara d’aguesta diferéncia se manifèste en hèt d’auer coma lengua pròpia er occitan, coneishut en Aran com aranés. Era populacion censada ena Val d’Aran er an 2015 ei de 9 926 abitants e era sua economia ei completament orientada tath sector des servicis.
Istòria[modificar | modificar la font]
Era Antiquitat[modificar | modificar la font]
Era toponimia aranesa semble justificar qu'era poblacion anteriora as Romans ère mixta: cèlta e bascona. Polibi nomente es airenosi. Era romanizacion siguec prohonda e siguec alavetz quan s'introdusic eth cultiu dera vinha, totun non s'efacèren pas es caracteristiques araneses. Era ciutat principal ere "Vetula", era Vielha d'aué, e siguec un pagus deth Convent juridic de Lugdunum (Sant Bertran de Comenge). Ua via romana anaue des dera actuau Tolosa a Esterri d'Anèu, e a Urgèl. Formèc part dempús de Novempopulània, e dempús queiguec en mas des problacions germaniques enquia colsolidà-se eth domeni visigòt en tota era region. Es musulmans estèren bèth viatge ena Val enes sues expedicions de pilhatge e represalha, totun jamès i auec ua aucupacion permanenta.
Era Edat Mejana[modificar | modificar la font]
Sometuda as francs demorèc integrada ath comdat de Comenge, mès a compdar deth segle X apartien soent ath comdat de Palhars. Es disputes territoriaus feudaus afavoriren eth manteniment d'ua independéncia reiau encara que non juridica.
En 1036 Gerbèrga de Fois aportèc era Val coma dòt ath sòn òme Ramir I d'Aragon, totun es comdes de Comenge sagèren fòrça viatges de hèr a valer es sòns drets, mès es aranesi se i opausèren e es soldats deth comde sigueren refusats.
En 1130[1] es autoritats dera Val se meteren jos era proteccion d'Anfós I, rei d'Aragon: eth Tractat de Sant Andrèu de Barrabés, dit Tractat d'Emparança, establic era emparança catalana a cambi deth pagament d'un galin reiau o tribut de blat. Mès eth rei, damb motiu des sues actuacions politiques, ne hec donacion a Centul III de Bigòrra a cambi de vassalatge d'aguest e des sòns successors, tant tara Val coma tath madeish comdat de Bigòrra. Era arrehilla de Centul III, Peironèla, se maridèc damb Gaston VI de Bearn en 1192, e Anfós I les balhèc eth comdat de Bigòrra mès se sauvèc eth domeni util dera Val. Eth nau rei de Catalonha e Aragon, Pèire II, cedic era Val en 1201 ath comte Bernat IV de Comenge, a cambi (com auie estat abantes tà Bigòrra) deth vassalatge de Bernat, tant tara Val com tath madeish comdat de Comenge. Es aranesi non acceptèren damb resignacion eth domeni de Bernat e lo combatiren damb es armes. Era des·hèta des fòrces occitanocatalanes en front des imperialistes fondamentalistes francesi en Murèth, en 1213, metec fin ara aliança occitanocatalana. Era Val d'Aran demorèc en mans dera corona catalana e Jaume I pretenec infeudà-la tà Guilhèm d'Entença en 1220, mès es aranesi mostrèren era sua oposicion. Alavetz Jaume I acceptec era decision aranesa e prometec qu'era Val jamès tornarie a serà-se dera corona catalana. Era fidelitat des aranesi des d'alavetz siguec constanta.
En 1295 era invasion francesa contra Catalonha siguec des·hèta, totun es francesi aucupèren era Val en tot annexà-la ara senescalia de Tolosa e en tot abolir es intitucions pròpies dera Val, e caleren negociacions fòrça dures entara sua restitucion. En 1298 er acòrd d'Argelers transferic era sobeiranetat dera Val a un sobeiran nèutre, eth rei Jaume II de Malhòrca (que comprenie tanben Rosselhon). Pendent uns ans es governadors malhorquins (Arnau de Sant Marçal de 1298 a 1307, Pere Bernat d'Asnava, de 1307 ath 1310, e Pere de Castell, de 1310 a 1313) restabliren es institucions araneses. En 1313 un arbitratge retornèc era Val ath rei Jaume II de Catalonha, qui confirmèc es Usatges e Constitucions des sòns abitants amassadi en Privilègi dera Querimònia, confirmat de nau peth rei Anfós III en 1328, e respectat tanben per Pèire III dempús d'acceptar era oposicion aranesa ara venta deth territòri ath comde Uc de Palhars en 1385. Non guaire mès tard eth rei Joan II concedic as aranesi diuèrses exempcions e drets e en 1389 es Corts de Montson declarèren era Val part deth territòri deth Principat de Catalonha (integracion confirmada dempús pera Generalitat pendent er interregne esdevengut ena mòrt deth Rei Martin en 1410), çò que metec fin de hèt ara independéncia dera Val qu'enquia alavetz sonque ère ligada a Catalonha pera comunautat de sobeiran. En 1390 es francesi manats per Loís d'Anjau tornèren a atacar era Val mès sigueren refusats. En 1396 era invasion deth comde de Fois siguec tanben refusada, e dempús era deth rei de França Carles VI en 1410, eth quau aprofitèc era mòrt deth rei catalan. Totun era mancança de guarnison permanenta afavoric era presa de poder ena Val des capdulhs Cabdet, Ramonet e Maixicot que la dominèren enquia que sigueren vençuts en 1477. Eth rei Ferrand II d'artenhec era pacificacion completa en 1491.
Era Edat Modèrna[modificar | modificar la font]
En 1579 es uganauds arribèren tara Val mès sigueren refusadi pes aranesi ajudats pes fòrces enviades peth rei Felip II de Castelha.
Ena Guèrra des Segadors, ena qué era Generalitat de Catalonha nomentèc un nau rei (eth francés Loís XIII, I de Catalonha) opausat ath rei de Castelha, es aranesi non acceptèren eth sobeiran francés e siguec de besonh era preséncia des tropes catalanes. En 1651 es castelhans aucupèren era Val mès es libertats araneses sigueren respectades.
Era Patz des Pirenèus en 1659 permetec a França dominar ua part de Catalonha (domeni qu'encara dure) mès era Val d'Aran se mantenguec ena sua situacion juridica d'abantes dera guèrra.
En sègle XVIII quan esclatèc era Guèrra de Succession, ena quau Catalonha pren part ath costat deth rei-archiduc Carles III, es aranesi sigueren tanben partidaris deth madeish; totun es francesi artenheren plaçar coma rei a Felip V e era Val siguec conquerida peth francés Arpajon en tot èster sometuda a hòrti tributs. Gaspar, baron de Les, siguec nomentat governador (era familha senhorau de Les ère tradicionaument francofila e sigueren ath cap de quauques revòutes a favor de França; eth pair de Gaspar siguec executat pr'amor dera sua actitud a favor de França ena Guèrra de Succession). Eth nau governador se caracterizèc peth sòn despotisme.
En 1715 era Val demorèc excluida deth decret de Nava Planta que metec fin ara independéncia des reines dera Corona Catalana (eth Principat, Aragon, Valéncia e Malhòrca). Felip V confirmèc es drets des aranesi mès en 1717 Gaspar tornèc a èster nomenat governador.
En 1719 es tropes franceses aucupèren era Val e exerciren ua repression forena (mès encara que Gaspar) jos eth comandament deth francés Champier, que finaument siguec destituit en conseishé-se es sòns excèssi. Eth Tractat de Madrid retornèc era Val a Espanha e Felip V restablic es libertats des aranesi e eth dret deth liure comèrci damb França. En 1735 les concedic era exempcion der impòst deth papèr segerat (Privilègi qu'encara se manten).
Eth periòde contemporanèu[modificar | modificar la font]
Eclesiasticament era Val d'Aran depenie deth Bisbe de Comenge mès en 1770 eth Sant Pare Clement XIV accedic a que passèsse tara jurisdiccion deth Bisbat d'Urgèl, traspàs que siguec efectiu en 1804. En 1794 siguec aucupada pes francesi pendent era Gran Guèrra e retornada dempús (1796) a cambi d'auantatges ena isla de Sant Domingo. Conquerida Catalonha per Napoleon pendent era Guèrra deth Francés (1810), era Val siguec aucupada pes tropes franceses establides en Principat. En 1812 siguec incorporada ath departament francés dera Nauta Garona e totes es libertats sigueren abolides. Derrotadi es francesi (1814) era aucupacion encara contunhèc damb era esperança de conservà-la enquia qu'en 1815 Ferrand VII n'ordenèc eth conqueriment e era incorporacion ath corregiment der Talarn, causa que non siguec acceptada de bon grad pes aranesi.
En 1820 era Constitucion liberau includís era Val ena província de Lhèida, en tot créisher eth descontet e en tot méter as aranesi en braci der absolutiste Carles. En 1822 se proclame era regéncia d'Urgèl en nòm deth rei Carles, e encara que vençuda era regéncia, era Val se mantenguec carlina enquia 1823 damb era queiguda deth regim liberau. En 1835 torne a èster en mas deth pretendent carlin Carles, totun es liberaus la recupèren as pògui mesi, maugrat que tornèc a quèir en mans des carlins diuèrsi còps enquia 1840. Dempús d'ans de tranquillitat, en 1944, damb era derrota de Hitler en França, es exilats catalans e espanhòus, dirigits sustot peth Partit Socialista Unificat de Catalonha e eth Partit Comunista d'Espanha dominèren era region ben lèu. Franco manèc er exercit mès enquiar an 1948, en qué se dauric un tunèl que permetec mantíer es conunicacions en iuèrn, non se podec expulsar as resistents antifranquistes.
En 1979 er Estatut d'Autonomia de Catalonha remassèc es singularitats dera Val en tot reconéisher es peculiaritats istoriques e administratiues e restablic es sues institucions, eth Conselh Generau e eth Sindic, restabliment efectiu en 1991. En 1983 eth President dera Generalitat signèc eth Decret qu'adoptaue nòrmes ortografiques tar aranés. Eren ues nòrmes elaborades per ua comission d'expèrts occitans (dont aranesi) e catalans e que seguien es plantejaments dera grafia tradicionau qu'establie er Institut d'Estudis Occitans; dab ua actualizacion ulteriora segontes eth trabalh normatiu deth Conselh dera Lengua Occitana. Desempuish 1982 er aranés comencèc a impartí-se en totes es escòles dera Val, e en 1994 eth Conselh Generau aprovèc eth reglament der usatge oficiau der aranés.
Administracion tradicionau[modificar | modificar la font]
Era administracion tradicionau dera Val ère a tres nivèus: es vesins, assemblada generau des caps de familha; es còssos, formats pes representants de cada vila; e eth Conselh Generau d'Aran, format per representants nomenats pes còssos. Eth rei ère representat peth baile, mès tard governador, eth quau recaptaue es tributs.
Es municipis aranesi[modificar | modificar la font]
- Arres (67 abitants)[2]
- Bausen (58 abitants)
- Es Bòrdes (237 abitants)
- Bossòst (1 137 abitants)
- Canejan (100 abitants)
- Les (953 abitants)
- Naut Aran (1 760 abitants)
- Vielha e Mijaran, damb eth caplòc, Vielha (5 450 abitants)
- Vilamòs (164 abitants)
Es ancians municipis:
- Arròs e Vila (fusionat dens Vielha e Mijaran eth 1970)
- Arties (fusionat dens Naut Aran eth 1968)
- Bagergue (fusionat dens Naut Aran eth 1968)
- Betlan (fusionat dens Vielha e Mijaran eth 1970)
- Escunhau (fusionat dens Vielha e Mijaran eth 1970)
- Gausac (fusionat dens Vielha e Mijaran eth 1970)
- Gessa (fusionat dens Naut Aran eth 1968)
- Salardú (fusionat dens Naut Aran eth 1968)
- Tredòs (fusionat dens Naut Aran eth 1968)
- Vilac (fusionat dens Vielha e Mijaran eth 1970)
Es terçons aranesi[modificar | modificar la font]
Aran ei divisada en sièis terçons, qui serveishen tanben com circonscripcions electoraus deth Conselh Generau :
Ligams[modificar | modificar la font]
- (oc) Conselh Generau d'Aran
- (oc) Municipi de Vielha e Mijaran
- (es) Val d'Aran
- (es) Municipi de Naut Aran
- (es) Fotos dera Val d'Aran
- (es) Llistat de restaurants en Aran
- (ca) Municipi de Bossòst
- (es)(en) Nou Tunel de Vielha
- (es) Notícies toristiques dera Val d'Aran
Referéncies[modificar | modificar la font]
- ↑ Modèl:Ref-publicació
- ↑ Chifras de 2015 segond l'INE


text:
Cecenon
Cecenon (oficialament en francés: Cessenon-sur-Orb) es una comuna occitana de Lengadòc, situada administrativament dins lo departament d'Erau e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Cecenon (atestacion Cenceno, de 973, Cencennone, de 974) vendriá d'un nom d'òme latin *Cincinus, de Cincius, e sufixe -onem[1].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2013 : 2160 abitants
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984


text:
Sant-Suliav
Sant-Suliav en breton ( Saint-Suliac en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sant-Suliac se situa al nòrd del Ille-e-Vilaine a unitat|10 {{|km}} de Sant-Malo, 20 km de Cancale, 15 km de Dinan e de Dinard, 20 km de Dòl-de-Bretanha, 25 km de Combourg, 40 km del cap de Fréhel e del Mont-Sant-Michel, 45 km de Bécherel, 60 km de Roazhon.
Sant-Suliac a classificat entre los mai polits pòbles de França dempuèi 1999 : aquel pòble portuaire typiquement breton, situat sus la Còsta de Maragda, a organizat a l'entorn de la siá glèisa e de lo sieu pòrt, en demúltiples pichonas carrièras tortueuses e charmantes. Es practicament una presqu'isla, amb 12 km de riba. Los sieus fòrça nombroses sentiers litorales de randonnées van a l'amassada de luòcs naturales classificats: al molin a marée de Beauchet, a las ancianes salines de las Talaies (fondadas en 1736), a la Punta del Potz, a la Punta de Grainfollet, al Mont-Garròt, elevat d'unitat|73|m {{}}, #qu'ofrisson de magnificas belvédères sus la estuaire de la Rance, suls païses de Sant-Malo, Dòl-de-Bretanha, Dinan e del Mont-Sant-Michel. La Rance es d'ara endavant separada de l'ocean per un barrage.
Sant-Suliac, vilatge portuaire de pescadors, situat sul marge drech del estuaire de la Rance, es lo un dels escasses pòbles vertadièrament maritims d'aquel estuaire, entre Sant-Malo e Dinan.
Carrièras estrechas e d'ostals ancians de granit an virat cap al pòrt.
Saint-Suliac se situe au nord de l'Ille-et-Vilaine à 10 km de Saint-Malo, 20 km de Cancale, 15 km de Dinan et de Dinard, 20 km de Dol-de-Bretagne, 25 km de Combourg, 40 km du cap Fréhel et du Mont-Saint-Michel, 45 km de Bécherel, 60 km de Rennes.
Saint-Suliac est classé parmi les plus beaux villages de France depuis 1999 : ce village portuaire typiquement breton, situé sur la Côte d'Émeraude, est organisé autour de son église et de son port, en de multiples petites rues tortueuses et charmantes. C'est pratiquement une presqu'île, avec 12 km de rivage. Ses très nombreux sentiers côtiers de randonnées vont à la rencontre de sites naturels classés: au moulin à marée de Beauchet, aux anciennes salines des Guettes (fondées en 1736), à la Pointe du Puits, à la Pointe de Grainfollet, au Mont-Garrot, haut de 73 m, qui offrent de magnifiques belvédères sur l'estuaire de la Rance, sur les pays de Saint-Malo, Dol-de-Bretagne, Dinan et du Mont-Saint-Michel. La Rance est désormais séparée de l'océan par un barrage.
Saint-Suliac, village portuaire de pêcheurs, situé sur la rive droite de l'estuaire de la Rance, est l'un des rares villages véritablement maritimes de cet estuaire, entre Saint-Malo et Dinan.
Rues étroites et maisons anciennes de granit sont tournées vers le port.


text:
APRENE prepausa als estudiants e als regents una primièra annada de formacion APRENE1 rica de descobèrtas de las escòlas e del mestièr, una de master 1 e una de master 2, la formacion adaptada dels Professors de las escòlas estagiaris e de formacions continuas, en partenariat amb lo CFPO.
Trantalhatz pas a èsser curioses, e navegatz per descobrir los memòris de master, de ressorgas pels regents, d'informacions a prepaus de las formacions, d'articles.
E nos podètz contactar se volètz mai d'entresssenhas.
Lo director, Patrici Baccou.


text:
Basilica de Sant Pèir
La Basilica de Sant Pèir (var. Basilica de Sant/Sent Pèire) qu'ei la principau glèisa deu mòn catolic. Qu'ei situada a Roma dens l'Estat deu Vatican. Qu'acesa lo tròn e lo tombèu de Sant Pèir considerat com o purmèr Papa. Qu'ei lo lòc on ofícia lo Papa catolic.
Basilica deu Papa au Vatican, b'ei donc pas la catedrau de Roma : aquesta qu'ei l'Archibasilica de Sant Joan de Letran.
Que ho bastida suber l'anciana basilica paleocrestiana era medisha bastida suu tombèu de Sant Pèir, eth medish bastit au ras deu lòc deu son martiri (au ras de l'ancian circ de Neron).
Aquesta basilica b'ei pas mei la màger glèisa deu mòn desempuish la bastida de Nosta Dauna de la Patz (Yamoussoucro, Còsta d'Evòri).


text:
Hymenoptera
Los imenoptèrs (Hymenoptera) son un òrdre d'insèctes, sosclassa dels pterigòtes, seccion dels neoptèrs, Modèl:B superòrdre dels mecopteroïdèus. Aqueste òrdre compòrta d'espècias fòrt beneficas a l'òme de per lor ròtle pollinizator o d'auxiliars de culturas, mentre que d'unes autres son de depredators de vegetals o de mitans forestièrs.
Los imenoptèrs constituisson, aprèp los coleoptèrs, l'òrdre d'insèctes mai diversificat. S'estima actualament lor nombre a mai de 120 000 espècias descrichas.
Los Imenoptèrs son d'insèctes olometabòls d'una talha compresa entre 0,1 mm e 10 cm, provesit de 4 alas membranosas acobladas en vòl e de pèças bucalas del tipe trissador-lepador. Lo cap es separat del torax per un còl fòrt fin e fòrt mobil. Lor metatorax es fòrt cort, soudat al primièr segment abdominal per formar lo segment mediar. Aqueles insèctes son de bon reconéisser al nivèl de l'òrdre.
L'òrdre dels Imenoptèrs compren de fitofags[1], de pollinizators e una larga part d'entomofags que jogant un ròtle central dins lo manten dels equilibris naturals. Los entomofags compòrtan en majoritat de parasitoïdes (43 % de las espècias Imenoptèrs descrichas) mas tanben de predators.
S'estima al nivèl mondial lo nombre real d'imenoptèrs entre 1 a 3 milions d'espècias repartidas en un centenat de familhas. Fòrça espècias demòran de descriure o quitament de descobrir.
Somari
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lor nom proven de las alas membranoses que la màger part dels insèctes imenoptèrs pòrtan per parelhs. Lo mot ven del grèc hymên, « maridatge », e pteron, « ala ». Aquò ven del fach qu'existisson de croquets sus la nervadura anteriora de l'ala posteriora que permeton a aquesta d'èsser acoblada amb las alas anterioras.
Evolucion[modificar | modificar la font]
Los fossils d'imenoptèrs pus ancians retrobats datan del Triàs, apartenon a la familha dels Xyelidae. L'aparicion d'imenoptèrs socials que vivon en colonias se data del Cretacèu.
Morfologia generala[modificar | modificar la font]
Los imenoptèrs se caracterizan per :
- dos parelhs d'alas membranosas religadas una a l'autra per un sistèma d'acoblatge,
- d'alas anterioras pus largas que las posterioras,
- l'aparelh bucal varia del tipe trissador al tipe lepador amb de fòrmas intermediàrias.
- las mandibulas plan desvolopats servisson a la captura de las predas e al faiçonatge del nis,
- las maxilhas e lo labium son units per una membrana e fòrman una mena de trompa que permet l'aspiracion dels liquids,
- las larvas son per la màger part desprovesidas de patas mas an una capsula cefalica plan visibla,
- a la fin de lor desvolopament, las larvas teisson sovent un cocon d'ont l'adult sortís aprèp la nimfòsi,
- los mascles son aploïdes perque lors cellulas contenon pas qu'un sol exemplar dels cromosòmas de l'espècia mentre que las femèlas son diploïdas, lors cellulas possedisson un parelh de cadun d'aquestes cromosòmas.
Classificacion[modificar | modificar la font]
L'òrdre dels Imenoptèrs es devesit en 2 grands ensembles :
- los Simfits que lor abdomèn fa dirèctament seguida al torax (pas d'escanament) e
- los Apocrits, que lor abdomèn es ben distint del torax del fach d'un escanament, lo primièr segment abdominal o propodeum es entièrament fusionat al torax.
Los Apocrits son subdevesits entre Terebrants (parasitica) e Aculeats (pòrta agulhons). Los Terebrants possedisson un abdomèn acabat per un oviscapte (tarièra) mentre que pels Aculeats, l'oviscapte a perdut sa foncion de ponduda e es vengut un agulhon.
- Caracteristicas dels Terebrants (Parasitica) :
- Antena amb mens de 16 articles
- Nervacion alara fòrt simplificada
- Ovipositor visible al repaus.
- Caracteristicas dels Aculeats :
- Antena de 12-13 articles
- Lòbe jugal visible sus l'ala posteriora
- Agulhon pas jamai visible al repaus.
Los Simfits recampant la gròssa majoritat dels fitofags, qualques espècias son de degalhaires de mitans forestièrs o agricòlas. Un autre grop important de fitofags, los Cinipids, se rencontra çò los Apocrits Terebrants.
La màger part dels parasitoïdes apartenon al grop dels Terebrants, en particular a las superfamilhas dels Chalcidoidea, Scelionoidea, Serphoidea e Ichneumonoidea.
Los predators se rencontran per l'essencial a çò dels Aculeats dins las superfamilhas dels Formicoidea (formigas), Pompiloidea, Sphecoidea e Vespoidea.
La majoritat dels pollinizators de plantas cultivadas se rencontra tanben a çò dels Aculeats demest los Apoidea, los representants d’aquesta superfamilha se noirisson exclusivament de pollèn e de nectar.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 11 % d'espècias conegudas, cf. Jose Luis Viejo Montesinos (1998). Evolución de la fitofagia en los insectos, Boletín de la Real Sociedad Española de Historia Natural (Actas), 95 : 23-30. (ISSN 0583-7499)
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Hymenoptera dins Tree of Life we project (en)
- Referéncia Fauna Europaea : Hymenoptera (en)
- Referéncia The Paleobiology database : Hymenoptera Linne 1758 (en)
- Referéncia ITIS : TSN 152741 Hymenoptera (en)
- Referéncia AnimalDiversityWeb : Hymenoptera (en)
- Referéncia NCBI : Hymenoptera (en)