text:
U.E.
Bossòst 1 – F.C. Cazaril 0
Gol: Felipe (89 p.)
Victòria agonica e important era artenhuda aguest dissabte
en Bossòst contra er equip deth Cazaril. Estèrem tot eth partit portant
eth domini e iniciatiua deth jòc dauant un equip que sonque pensaue en defensà-se.
Ena prumèra mietat, en
ua bona jogada aranesa, Adri entraue laguens der àrea e ère derribat peth
defensa francés sense qu’er arbitre fiulèsse eth clar penalty. Luis auec ua
bona ocasion en ua rematada de cap. Eth Cazaril non s’apropèc bric en àrea
aranesa ena prumèra mietat. Damb eth 0-0 s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat, mès de lo madeish, continuant picant pèira
coma se ditz vulgarment sense trèir cap de profit deth nòste domini. Auérem
diuerses fautes e lançaments de cornèrs que non poguerem profitar. A fauta d’un
quart d’ora risquèrem e passàuem a defensa de 3. Eth Cazaril profitèc açò entà
auer era milhor ocasion deth partit quan un delantèr se presentèc dauant
d’Iñaki e shutaue era pilota per dessús dera porteria. Enes menutes finaus, en
un lançament de banda, Antonio pientaue era pilota qu’ ère tocada clarament pes
dues mans deth defensa francés coma se siguesse un jogador de voley; aguest
viatge, eth clar penalty fiulat per arbitre siguec shutat per Felipe en tot
mercar eth 1-0, resultat damb eth que s’arribaue ath finau deth partit.
Victòria ath finau enes darrèrs moments que mos permet de
veir un shinhau milhor era nòsta posicion ena classificacion. Encara queden 2
partits e pòt passar de tot. Aguesta ei era classificacion deth campionat. I aurà
emocion pera part de nau e ena part de baish: Luchon 63, Cazeres e St. Gaudens
60, Larboust 51, Isle en Dodon 50, Encausse 46, Landorthe 45, Montastruc e
Etoile de Cagire 42, U.E. Bossòst 40, SaliesMane 39, Cazaril 35.
Eth pròplèu partit jogam un
aute viatge contra eth Cazaril eth dissabte 17 de mai tàs 20:00 en sòn camp;
non cau díder era importància d’arténher ua victòria.
U.E. Bossòst : Iñaki, Abraham, Chapo, Felipe, Antonio,
Àlex, Luis, Ignasi, Rubén, Adri, e Puente.
Remplaçants: Salva, Cabezas e Soufi.
Trainer: Xavi
F.C. Cazaril: Plana, Lima,
Fraize, Souberbielle, Angla, Moniz, Devaud, Perisse, Saint Raymond, Dupleich,
Angla. Remplaçants : Duran, Quantin, Perisse.
Trainer : Andrieu Francis.
Arbitre: Grange Didier.


c: text/html

text:
14.10.2018. Blòg de Gerard Joan Barceló
Cars legeires e legeiras que non sai, de costuma m'agrada pas de tornar tre la setmana seguenta sus
6.10.2018. Blòg de Gerard Joan Barceló
Se n'es fòrça pauc parlat mas en Quebèc s'es passat una pichona revolucion electorala: pel
4.10.2018. Blòg de Laurenç Revèst
Lo ponch sus l’-e de sosten avans –s de masculin plural e la question per un airal de transicion
29.09.2018. Blòg de Gerard Joan Barceló
29 de setembre de 1936: Francisco Franco deven oficialament cap dau govèrn e dei fòrças armadas nacionalistas;
27.09.2018. Nòva
Se presentèt dimars passat lo plan de govèrn de la Generalitat de Catalonha. Lo president
27.09.2018. Blòg de Laurenç Revèst
Lo ponch sus lo sufix dal particip passat feminin singular –aa Una règla generala chausiá per
14.09.2018. Nòva
L’Institut d’Estudis Araneses-Acadèmia Aranesa de la Lenga Occitana (IEA-AALO) denoncièt
3.09.2018. Nòva
Aqueste traductor es estat desvolopat sus la plataforma de còde dobèrt e de logicial liure
26.08.2018. Nòva
Fa qualques setmanas, aguèri l’escasença d’admirar en Bascoat cossí
29.07.2018. Nòva
Milèrs d’aranesi que reclamen aué, en ua jornada revendicatiua, esportiua e hestiua,
26.07.2018. Blòg de Laurenç Revèst
Se parla sovent dei tres placei de seguretat protestantei provençalei. Mas tornam trobar una quantitat
21.07.2018. Nòva
L'Institut d'Estudis Araneses-Acadèmia Aranesa de la Lenga Occitana (IEA-AALO) aculhiguèt
21.07.2018. Blòg de Gerard Joan Barceló
Autrament dich, sus la grafia mistralenca, mai auretz comprés que vòli insistir sus lo fach ben conegut
5.07.2018. Blòg de Laurenç Revèst
Sovent, en començament de l’an, fau un pichon questionari e dintre fau una demanda als mieus escolans
30.06.2018. Blòg de Gerard Joan Barceló
Fa qualques jorns, Domergue Sumien publiquèt un article per prepausar "Region de Tolosa" coma toponim
25.06.2018. Nòva
L'occitan e lo basco son ara lengas reconegudas per l’Establiment Public de Cooperacion Intercomunala,
24.06.2018. Nòva
Dimars que ven, 26 de junh a 17h, la Generalitat de Catalonha aculhirà un collòqui per
13.06.2018. Nòva
Per primièr còp dins l’istòria se farà un examen d’accès
12.06.2018. Nòva
Un seminari sus la vida e la subrevivença de l’occitan aurà luòc a Tolosa
8.06.2018. Nòva
Las carrièras d’Agen recupèran de mai en mai lors noms originaris. Dimècres
1.06.2018. Nòva
Un grop de parents de las comunas d'Ibòs e d'Aussun de Tarba (País de Tarba) se
22.05.2018. Nòva
Malhòrca se mobiliza en sosten amb la corsa per la lenga occitana, nomenada La Passem. Se tendrà
11.05.2018. Nòva
Era Direccion Generau dera Politica Lingüistica deth Departament de Cultura a dubèrt, a compdar
3.05.2018. Blòg de Laurenç Revèst
De l’importança de tornar situar nòstra batèsta dins las cifras de l’encastre europèu Lo mental
19.04.2018. Blòg de Laurenç Revèst
Qualques exemples de viscut d'inegalitats 1- CAPES Lettres fin de 1970 A París, oral al mes
13.04.2018. Nòva
Qualques deputats franceses venon de depausar una proposicion de lei que cèrca de far reconéisser
5.04.2018. Blòg de Laurenç Revèst
En França, quora se cercam d’originas, una originalitat en rapòrt dal motle, dal corrent principal,
30.03.2018. Nòva
La polícia espanhòla, dicha nacionala, detenguèt la setmana passada las quatre personas
24.03.2018. Nòva
La Val d’Aran manifèsta uèi en favor de la lenga. Jos lo lèma “Er aranés,
15.03.2018. Nòva
La linha 2 del tramvai de Niça ven de presentar sas anóncias musicalas e vocalas, realizadas
2.03.2018. Nòva
Lo Conselh General d’Aran aprovèt lo 28 de febrièr passat una mocion “en favor
1.03.2018. Nòva
Lo collectiu Lengua Viua a decidit d’organizar un acte revendicatiu en favor de la lenga jol lèma
24.02.2018. Blòg de Gerard Joan Barceló
En Catalonha, que los nòrd-catalans apelarián Catalonha Sud, la lenga nòstra es coma lo dieu roman
22.02.2018. Nòva
Quauqui dies dempús qu’eth Tribunau Constitucionau espanhòu cancelèsse era
17.02.2018. Nòva
Lo modèl escolar de Catalonha e Aran, ont las lengas veïcularas son respectivament lo catalan
16.02.2018. Nòva
Lo Ret Europèu per l’Egalitat Lingüistica (ELEN) Lo Ret Europèu per
15.02.2018. Nòva
Lo Conselh Permanent de l’Institut d’Estudis Araneses – Academia aranesa de la lenga
13.02.2018. Nòva
Lo Tribunal Constitucional a anullats los articles de la Lei de l’Occitan que declaran la lenga
5.02.2018. Nòva
Doas manifestacions simultanèas se debanèron dissabte passat a Tolosa e a Montpelhièr
4.02.2018. Nòva
L’Acadèmia de Limòtges —una de las onze subdivisions escolaras que tòcan
23.01.2018. Nòva
Fa una setmana, lo president del Parlament Europèu, Antonio Tajani, exigiguèt que lo burèu
23.01.2018. Nòva
Jol lèma “Volèm l’occitan a la television” se tendrà lo 3 de febrièr
18.01.2018. Blòg de Laurenç Revèst
Los occitans e aüra los occitanofòns an generalament una tradicion pacifica e legalista. E penso, onestament,
13.01.2018. Blòg de Gerard Joan Barceló
Durant las vacanças de Calendas, passèri una nuèch a Carcassona, luènh ça que la de la toristica
3.01.2018. Nòva
Lo celèbre biologista anglés, Denis Noble, qu’ei conegut per las suas òbras
28.12.2017. Nòva
Una grépia viventa e una messa cantada en occitan se tendràn lo dimenge 7 de genièr,
21.12.2017. Nòva
Lo comitat d'entrepresa de Thales Alenia Space, a Tolosa, a una seccion d'occitan dempuèi
10.12.2017. Nòva
Un Diplòma Universitari Occitan especializat en cultura, patrimòni e espectacle es dobèrt
24.11.2017. Nòva
La nòva calculadoira grafica de còde dobèrt NumWorks a ara sa version en occitan,
23.11.2017. Nòva
L’ensenhament de l’occitan es en perilh a l’Universitat de Niça. An parlat de
16.11.2017. Blòg de Laurenç Revèst
I) Question de vocabulari Qualques reviradas dins de diccionaris: — “graffiti” mot italian
9.11.2017. Nòva
Dètz movements occitans s’amassèn a Tolosa los dias passats entà decidir ua
9.11.2017. Blòg de Laurenç Revèst
Levat comandat coma òbra decorativa, lo grafa es efemèr quasi tostemps. Es per esséncia, del fach
4.11.2017. Nòva
Se presentèt lo 26 d’octòbre passat lo plan departamental per valorizar la lenga
4.11.2017. Blòg de Laurenç Revèst
Aquest trabalh es un compendi entamenat dins lo començament de l'an 2000. 17 ans an passat, aviam
30.10.2017. Nòva
Se dobrís uèi, 30 d’octòbre, lo periòde d'inscripcions pel DCL
26.10.2017. Nòva
Ven de nàisser NOS - Novèlas Occitanas, un nòu jornal en linha en occitan e en francés
12.10.2017. Nòva
Lo Club Aranés es un ponch de rescontre de las personas que vòlon aprene l’occitan
12.10.2017. Nòva
Jol lèma “Volèm l’occitan a la television” se tendrà una manifestacion
11.10.2017. Nòva
Quatre bibliotècas municipalas de Catalonha an ara un fons literari en occitan. S’agís
26.09.2017. Blòg de Joan-Marc Leclercq
Mon telefonet se moriscoc recentament sens de pervénguer, e me’n caloc crompar un aute. Vos estauvi
26.09.2017. Nòva
Lo Centre de Formacion Professionala Occitan (CFPO) de Lengadòc decerniguèt dissabte passat
26.09.2017. Nòva
Uèi, 26 de setembre, a l’ocasion de la Jornada Europèa de las Lengas, la Generalitat
18.09.2017. Nòva
A dobèrt fa un parelh de meses un nòu restaurant a Rius de Menerbés, qu’a
31.08.2017. Blòg de Gerard Joan Barceló
Uèi acabarai ma sèria estivenca sus las atrapas de traduccion. Soi conscient que serà pas finida,
30.08.2017. Blòg de Eric Roulet
Dus ans enlà, damoravan pas sonque quauques mainatges a seguir un ensenhament d’occitan dens lo sud
28.08.2017. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
Mon article precedent sus l’origina gotica dau mot maseda —un sinonim de “formiga”— a entraïnat
24.08.2017. Blòg de Gerard Joan Barceló
La tòca d’aquesta tièra d’articles Per començar aqueste article que contunha la tièra entamenada
17.08.2017. Blòg de Gerard Joan Barceló
Coma promés, quiti uèi las consideracions lexicalas per anar devèrs la sintaxi. Per començar, tornarai
14.08.2017. Nòva
Divés 11 d’aost, sus las arribas deu fluvi Ador, an començat las hèstas de
10.08.2017. Blòg de Gerard Joan Barceló
Ironicament, en escrivent un article sus las atrapas de traduccion, me soi pres ieu meteis a la leca!
3.08.2017. Nòva
Lo 31 de julhet passat, lo Parlament de Catalonha enregistrèt la proposicion de la lei que regularà
3.08.2017. Blòg de Gerard Joan Barceló
Coma ben o sabètz, Jornalet es editat a Barcelona, e i collabòran, demest d’autres autors, de catalanofòns
30.07.2017. Nòva
Swiftkey, lo clavièr predictiu pels esmartfòns e las tauletas, qu’èra ja disponible
28.07.2017. Nòva
Lo Comitat d’Afrairament Occitanocatalan (CAÒC) exigís que las bilhetas de vòte
7.07.2017. Blòg de Terric Lausa
Demòri dins una petita vila de 3500 abitants d’una region rurala del sud de Lengadòc, Quilhan. La
29.06.2017. Nòva
Ven de se bandir un projècte de cooperacion internacional qu’a per tòca de revalorizar
25.06.2017. Nòva
Se prepara la segonda edicion del projècte Kastanya.cat per encoratjar lo catalan e l’occitan
15.06.2017. Nòva
Se prepara un nòu cors intensiu d’occitan a Barcelona. Coma cada estiu, lo CAÒC prepausa
2.06.2017. Blòg de Joan-Loís Blenet
A Cara a Cara sus OC TV diguèri: “A l’ora d’ara, se daissam faire, amb lo desastre qu’avèm
9.05.2017. Nòva
La deputada aranesa al Parlament de Catalonha, Mireia Boya, reclama que l’occitan siá present
6.05.2017. Nòva
Emmanuel Macron a respondut favorablament a totas las questions de la campanha #2017oc, lançada
5.05.2017. Nòva
Lo Parlament de Catalonha aprovèt la setmana passada una mocion que demanda al govèrn de
1.05.2017. Nòva
Los escolans de l’escòla Diwan de Qhitembé/Kistreberzh descobriguèron divendres
15.04.2017. Blòg de Laurenç Revèst
Vos prepauso qualques mots que cobièro (recampèro) per astre e que vaicí l’un de costat l’autre.
10.04.2017. Nòva
Un sindicat del còrs dels Mòssos d’Esquadra, la polícia de la Generalitat
1.04.2017. Nòva
McDonald’s ven d’anonciar son novèl hamburger nomenat “McOccitan” que
24.03.2017. Nòva
La ministra de l’Educacion Nacionala francesa o aviá promés en octòbre passat,
18.03.2017. Blòg de Laurenç Revèst
Forra borra de causas, de remarcas (ambal temps, n’i a sempre de collectar). “Mas parlatz
16.03.2017. Nòva
Lo periòde d'inscripcions pel DCL en occitan es dobèrt fins al 6 d’abril. Aquel
9.03.2017. Nòva
En comjat per maternitat, la professora d’occitan de mejana e granda seccions de l’escòla
4.03.2017. Nòva
Los estudis d’occitan dobrisson a de nombrosas oportunitats dins lo mond del trabalh. O explicaràn
27.02.2017. Nòva
Dins la darrièra reünion del Conselh de Politica Lingüistica de l’Occitan Aranés
26.02.2017. Nòva
L’Ofici de Torisme de Tolosa ven de prepausar a sos guidas una formacion per que sián en
23.02.2017. Blòg de Tònho Castet
Quan mès hotgi en estudi dera nòsta lengua mès bèra que la trapi. Be n’i a per tot de beutat
22.02.2017. Blòg de Gerard Joan Barceló
En comentant mon darrièr article d’opinion, un legeire me demandèt perqué me sentiái mai occitan
11.02.2017. Nòva
Los Archius departamentals d’Aude, en collaboracion amb l’Institut d’Estudis Occitans
7.02.2017. Nòva
A l’ocasion del Jorn Mondial de l’Exili e de la Deportacion, lo govèrn de la Generalitat
7.02.2017. Nòva
La deputada aranesa Mireia Boya bailèt son ponch de vista als jornalistas de las televisions diluns
27.01.2017. Nòva
L’ensenhament de l’occitan al Collègi Cité de Narbona perilha. Dempuèi
27.01.2017. Nòva
La ministra de l’educacion francesa, Najat Vallaud-Belkacem, a vesitat Tolosa aqueste dijòus
23.01.2017. Blòg de Laurenç Revèst
La rentraia escolara que ven sembla de mal s’augurar. Es en fin dal mes de genier que s’adoba ja
6.01.2017. Nòva
An protestat davant lo MUCÈM e an ben capitat. Las parets de veire del Musèu de las Civilizacions
24.12.2016. Facebook
Vesitatz la pagina Facebook que revendica lo desvolopament, associatiu ò public, de l'ensenhament
21.11.2016. Nòva
Se prepara a Marselha, lo 17 de decembre que ven, una accion de protèsta contra lo mesprètz
17.11.2016. Blòg de Jordi Ortiz de Antonio
L’occitan es lenga oficiala en Catalonha a prepaus de çò que s’es regulat dins l’Estatut d’Autonomia
14.11.2016. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
Los primièrs tèxtes en lengas romanicas Las lengas romanicas nasquèron al nivèl oral pendent la
13.11.2016. Vidèo
Eth CAÒC que hestegèc eth 10u anniversari dera oficialitat der occitan en Catalonha damb
10.11.2016. Nòva
La nòva linha 4 del tramvai de Montpelhièr, inaugurada en julhet passat, difusa sas anóncias
5.11.2016. Blòg de Laurenç Revèst
(complement: anecdòtas notaas amb dos o tres ans d’escart, farà de precisions o variantas o ponctualament
26.10.2016. Nòva
Aperaquí 150 personas participèron ièr al Collègi Oficial de Doctors e Licenciats
20.10.2016. Nòva
Ongan fa dètz ans que l’occitan es oficial en Catalonha. Per analisar aquela oficialitat
6.10.2016. Nòva
Comencèt ièr a l’Universitat de Barcelona un seminari sus las lengas en perilh organizat
1.10.2016. Blòg de Laurenç Revèst
Sistèma non vitable. Es l’impression per l’occitan Lo sistèma de l’occitan coma Iniciacion
30.09.2016. Nòva
Un estagi BAFA, consacrat a la descobèrta de l’occitan, se debanarà a Carcassona
25.09.2016. Vidèo
Trino Perant presènta los corses d'occitan qu'organiza lo CAÒC a Barcelona
22.09.2016. Nòva
Un còp n’es pas forçadament costuma, solide, mes lo hèit que s'amerita
11.09.2016. Vidèo
Jusèp Loís Sans, president dera Acadèmia der Institut d'Estudis Aranesi - Académia
11.09.2016. Nòva
Ràdio Niça Pantais [escrivon Nissa Pantai], comentarà uèi en dirècte,
1.09.2016. Blòg de Mireia Boya Busquet
Er estiu ei era sason des hèstes majors e des actes e concèrts en carrèr. Tara gent de montanha, eth
9.08.2016. Nòva
La pagina Facebook del roman Òc es a festejar qu’a despassat los 20 000 seguidors.
8.08.2016. Nòva
Fa ja 29 ans qu’occitans e catalans se retròban lo primièr dimenge d’agost
3.08.2016. Nòva
L’Universitat de Bordèu-Montanha prepausarà tre la rintrada un ensenhament de l’occitan
25.07.2016. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
Toponims adaptats e toponims non adaptats Los toponims (o noms de luòc) internacionals, exteriors
2.07.2016. Nòva
Lo 21 de junh passat se presentèt per lo primièr còp a l’Universitat de Lhèida
15.06.2016. Blòg de Tònho Castet
Eth mèn amic Canaules me ditz tostemps que sò un opinaire “quilomètre 0”, pr’amor que lèu tostemp
13.06.2016. Nòva
Es ja disponibla en occitan la version bèta de SwiftKey, un clavièr predictiu per Android
1.06.2016. Nòva
Iniciativa per Occitània, lo Felibritge, l’Institut d’Estudis Occitans, de professors
27.05.2016. Nòva
E mai se lo rugbi es considerat coma l’espòrt nacional d’Occitània, lo fotbòl es tanplan un espòrt
20.05.2016. Nòva
La presidenta de la region Lengadòc-Rosselhon Miègjorn-Pirenèus, Carole Delga, vòl
1.05.2016. Blòg de Mireia Boya Busquet
100 dies en Parlament son pro entà començar a compréner com van es causes en mon dera politica institucionau.
28.04.2016. Blòg de Joan-Pèire Cavalier
Me prepausi aquí de presentar al public occitanòfon un element pauc conegut de la repression dels valdeses
28.04.2016. Nòva
Lo Parlament de Catalonha a forçat l’aplicacion de la lei de l’occitan en tot ne refortir
16.04.2016. Blòg de Tònho Castet
Grop de Convèrsa en aranés, un projècte que ja a començat a caminar Ça’m par qu’entà apréner
14.04.2016. Nòva
Lo 31 de març passat se presentèt a l’Universitat de Barcelona un manifèst
8.04.2016. Blòg de Terric Lausa
Un dels mieus primièrs sovenirs d’alfabetizacion en occitan lo tèni dintre lo metòd Assimil, lo
2.04.2016. Nòva
La Generalitat de Catalonha ven de publicar las donadas del traductor automatic de l’occitan, que
31.03.2016. Blòg de Sèrgi Viaule
L’autre ser anèri al teatre. I anèri non pas per anar véser un autor classic coma Sofòcle, Shakespear,
28.03.2016. Nòva
L'Ofici Public de la Lenga Occitana (ÒPLO) anóncia un sosten d'1 005 792 èuros
24.03.2016. Nòva
D’ara endavant, los internautas qu’auràn configurat lor navigador en catalan veiràn
23.03.2016. Nòva
Aperaquí 90 escolans del collègi Sant Maur de Pau an escrich de letras al cap de l’establiment
19.03.2016. Blòg de Jean-Charles Valadier
La França lingüistica Per convencion, lo tèrme Estat designa lo govèrn d’un territòri reconegut
3.03.2016. Nòva
L’Acadèmia de Tolosa a suprimit lo pòst de conselhièr pedagogic d’occitan
21.02.2016. Nòva
Marcejadas de 2016 E lo mes de març començarà... lo diluns 29 de febrièr
6.02.2016. Facebook
Dins aquesta seccion trobaretz cada setmana una ligam a una pagina o grop de Facebook. La recomendacion
28.01.2016. Nòva
Un trentenat de femnas de la CUP e d’autras organizacions de l’esquèrra independentista
22.01.2016. Nòva
L’intolerància comença tanben de se mostrar antiaranesa e antioccitana, en reaccion
17.01.2016. Nòva
A son entrada, lo conselh departamental d’Aude ven d’installar en aquesta fin de 2015
16.12.2015. Nòva
François Bayrou, primièr cònsol de Pau e president del Movement Democrata (Modèm),
29.11.2015. Nòva
Compte tengut de l’estat de la transmission de la lenga, dos vectors principals se son estructurats
26.11.2015. Nòva
Lo rectorat de l’acadèmia de Lemòtges s’interèssa pas brica a l’occitan
22.11.2015. Nòva
Dimenge 8 de novembre passsat, l’associacion Aquí l’Òc animèt una tantossada
5.11.2015. Nòva
Lo 20 de novembre que ven se debanarà a Barcelona e Tarragona simultanèament la tresena
2.11.2015. Blòg de José Ribamar Bessa Freire
Article publicat sul Diário do Amazonas lo 1r de novembre de 2015, e sus Taqui pra ti, lo blòg personal
26.10.2015. Nòva
Al delà de la manifestacion per l’occitan e lo catalan que se debanèt a Montpelhièr,
24.10.2015. Blòg de Jean-Charles Valadier
Contunham l’analisi de las propòstas per la lenga e cultura occitana per l’eleccion regionala del
20.10.2015. Nòva
Lo dètz d’octòbre passat, lo roman Òc, basat sus l’istòria d’Occitània,
17.10.2015. Blòg de Tònho Castet
Que sò ben content de qu’age tornat era tardor. Tamb era Semicalada qu’a tornat eth cors academic
8.10.2015. Nòva
Dins lo darrièr conselh municipal de Montpelhièr, lo representant del Partit Radical d’Esquèrra
7.10.2015. Nòva
Se presentèt dimenge a Tolosa un nòu partit de tipe nacionalista francés e ultradrechista
26.09.2015. Nòva
Dins l’encastre de la Mòstra de Cinèma Occitan 2015, la vila de Canet de Mar (Catalonha)
26.09.2015. Facebook
La reforma francesa del collègi, una reforma, prevista per la rintrada de 2016, prevei de marginalizar
18.09.2015. Nòva
Se vagatz deu costat de Bordèu lo dissabte 19 de seteme, qu’auratz ua bona ocasion, au parat
17.09.2015. Nòva
Lo 27 de setembre, Catalonha e Aran votaràn la composicion del Parlament de Catalonha. Mas çò
14.09.2015. Nòva
A sièis setmanas de la cinquena manifestacion “Anem Òc, per la lenga occitana”,
14.09.2015. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
III. L’irracionala “defensa dau francés” còntra la corrupcion supausada de son usatge Lo tresen
13.09.2015. Nòva
Duas setmanas se son passadas, e uei lo dia, 51 mainatges de la petita seccion a la grana seccion an
13.09.2015. Blòg de Gerard Joan Barceló
Fa un an, convidat al Parlament de Catalonha per lo partit independentista d'esquèrra radicala,
3.09.2015. Nòva
Calandreta a lançat lo crit d’alarma après que los efectius en Bearn ajan demenit
17.08.2015. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
Pendent una discussion recenta dins lei comentaris dau Jornalet, l’universitària Maria-Joana Verny
26.07.2015. Nòva
Milèrs d’aranesi que reclamen aué en ua jornada revendicatiua, esportiua e hestiua,
22.07.2015. Nòva
Del 25 de julhet al 1r d’agost se debanarà a Lilla lo 100n Congrès Universal d’Esperanto.
13.07.2015. Nòva
Lo departament de Tarn valoriza son occitanitat, la lenga e l’accent pròpri del país
2.07.2015. Nòva
Se crearà en Malhòrca la primièra associacion occitanista amb la tòca de
1.07.2015. Blòg de Sèrgi Viaule
Dins la annadas setanta-uèitanta del sègle passat, m’arribava pro sovent d’assistir a de maridatges
27.06.2015. Facebook
Aqueste dissabte 27 de junh, se debana a Rotlens en Malapèira (Carcassés) la jornada
26.06.2015. Nòva
Se constituís en Peiregòrd lo Collectiu dels Mespresats, amb la tòca d’exigir
21.06.2015. Vidèo
La 22a edicion de la Corsa Aran per sa Lenga se debanarà ongan lo 26 de julhet. De caminaires
21.06.2015. Nòva
Los ensenhaires d’occitan de Roergue se son fòrtament mobilizats per demandar que l’ensenhament
21.06.2015. Nòva
Regularament l’actualitat editoriala es piquetada de bonas surpresas e, de còps que i a,
19.06.2015. Nòva
Los escolans d’occitan, los parents e los professors son indignats a Aurenja (Comtat Venaicin).
18.06.2015. Nòva
L’occitan serà una lenga presenta e fòrça vesedoira dins Tolosa en escasença
13.06.2015. Facebook
I a un grop sus Facebook sus las galejadas, las badinadas e los remoquets en lenga nòstra. Vesitatz-lo
8.06.2015. Nòva
Dissabte de matin 280 personas venguèron manifestar a Peireguers, en Peiregòrd, per cridar
7.06.2015. Nòva
Aperaquí 300 personas an manifestat aqueste dissabte 6 de junh per carrièras de Peireguers
2.06.2015. Nòva
“Al mitan del jorn, lo fornàs flameja; lo cèl es tot descolorat de tant qu’es
29.05.2015. Nòva
La reforma del collègi que vòl menar a tèrme l’estat francés a pas
27.05.2015. Blòg de Dàvid Grosclaude
Los signes de mesprètz de las parts de l’Estat de cap a la lenga nosta que’s segueishen e que’s
27.05.2015. Nòva
Dàvid Grosclaude, conselhièr regional d’Aquitània delegat a las lengas
27.05.2015. Blòg de Cristòl Barnache
Lo tram en occitan a Montpelhièr es possible. Dempuèi un pauc mai d’un an ara, d’estudiants de
21.05.2015. Blòg de Lo repotegaire
I a ja qualque temps que me pausi de questions sus l’oportunitat de contunhar a me batre per nòstra
19.05.2015. Nòva
Lo Collectiu Occitan Peiregòrd fa una crida a manifestar a Peireguers lo 6 de junh que ven per
18.05.2015. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
En lenga espanhòla, per dire “espanhòl” òm utiliza lo mot español, e aquela forma ven del mot
8.05.2015. Nòva
Un nòu atac del govèrn espanhòl contra lo sistèma educatiu catalan e aranés
4.05.2015. Nòva
Lo Musèu d’Aquitània de Bordèu aculhís fins al 31 d’octòbre
1.05.2015. Blòg de Primaël Montgauzí
Quin pòt èster le ròtle de l’artista d’expression occitana dins la ciutat, e com difusar mes aisidament
22.04.2015. Nòva
Michel Cadot, prefècte de la region de Provença-Alps-Còsta d’Azur, a refusat
18.04.2015. Facebook
La reforma del collègi prevei que l’ensenhament de las lengas mal nomenadas “regionalas”
15.04.2015. Blòg de Sèrgi Viaule
Fa pas gaire, exactament lo 20 de març de 2015, Le Figaro, quotidian francés de drecha coma cadun sap,
8.04.2015. Nòva
Dimars passat publicàvem lo documentari de Vilaweb TV a prepaus del futur d’Aran dins la
24.03.2015. Nòva
Frederic Lacas es lo novèl president de l’Aglomeracion Besièrs-Mediterranèa
18.03.2015. Nòva
Lo cantaire occitan Francis Cabrel presenta son nòu album entitolat In Extremis que pareisserà
15.03.2015. Blòg de Gerard Joan Barceló
Ja ac sabetz, era Lei d’Aran ei votada. Aguest moment istoric, è decidit de celebrar-lo en tot sajar
15.03.2015. Nòva
La còla de l’emission occitanofòna de France 3, Viure al País, es a far una
13.03.2015. Nòva
Blocatges problematics e feblas subvencions n’an acabat amb las emissions de fotbòl en occitan
19.02.2015. Blòg de Joan-Pèire Cavalier
Digression populista Èri dins lo metrò mondin, i a quinze jorns, e un jovent, un estudiant d’un
13.02.2015. Nòva
Presenta quauques 29 pèças dens 14 lòcs diferents de la vila. La programacion es
12.02.2015. Nòva
Protèsta virulenta de qualques parents davant la nòva escòla de Cambon (País
11.02.2015. Blòg de Lissandre Varenne
Dins l’escòla onte sei titulari, l’escòla de Laurac (en Vivarés), sei solet d’avedre la competéncia
9.02.2015. Nòva
Bilanç plan positiu de la darrièra amassada del Conselh Academic de las Lengas dichas Regionalas
2.02.2015. Nòva
Dins lo procès que viu Catalonha vèrs son independéncia, lo jutge Santiago Vidal
2.02.2015. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
Nòstra lenga a conegut diferents noms dins l’istòria. Lo nom d’occitan es ara lo pus espandit mas
28.01.2015. Blòg de Loís Berlic
La conquista francesa, l’emplec del francés coma lenga oficiala unica o encara l’escòla de la Republica
28.01.2015. Nòva
Lo festenal basco de musica EHZ (Euskal Herria Zuzenean, “lo Bascoat en dirècte”)
17.01.2015. Nòva
Se presentèt ièr en Aran la version en occitan de la Constitucion Europèa, una version
7.01.2015. Entrevista
Aitor Carrera es una de las autoritats màgers de la lingüistica occitana, especializat mai
4.01.2015. Vidèo
Era Universitat de Barcelona qu'organizèc ua jornada sus er estat dera lengua occitana per
4.01.2015. Blòg de Lucia Roulet-Casaucau
Adara, vaquí un chic mei d’un an que soi regenta bilingüa occitana. Au cap d’aquesta experiéncia
2.01.2015. Nòva
Es ja disponible en occitan d’Aran l’aplicacion per telefòn mobil de las Guidas de
22.12.2014. Nòva
Per mon experiéncia d’occitanista sus Internet, ja sèm nombroses los qu’escrivèm
12.12.2014. Nòva
L’abséncia d’accent suls primièrs ordenadors es pas deguda a la lenga emplegada,
2.12.2014. Nòva
La television basca Euskal Telebista (ETB) analisèt ièr a 22h30 la situacion de l’occitan
30.11.2014. Nòva
Eth conselh escolar dera escòla mairau de Vielha aprovèc eth 20 de noveme passat eth
19.11.2014. Blòg de Sèrgi Viaule
L’escrich occitan aquò’s pas sonque lo libre e los escrivans. Son tanben los cronicaires nòstres
5.11.2014. Nòva
L’occitan es ja lenga oficiala de l’Euroregion Pirenèus-Mediterranèa. Aital
22.10.2014. Blòg de Eric Roulet
Car les langues qui parlent du bonheur des hommes Ne méritent pas la mort… (Spectacle Viatge de
20.10.2014. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
Lo coratjós militant que parla occitan au tribunau Un militant occitanista deu movement Libertat,
19.10.2014. Nòva
Dins lo procès qu’opausa lo movement Libertat a la justícia francesa, res es pas
17.10.2014. Nòva
Lo jutjament d’aqueste divendres tocant un representant de Libertat a Pau es estat reportat. La
12.10.2014. Vidèo
De mond del Fossat, a la Val de la Lèsa, prepausan de jornadas d'immersion lingüistica
8.10.2014. Nòva
Mai de nòu cents cònsols representants de las comunas de Catalonha e Aran foguèron
28.09.2014. Vidèo
Er occitan ei lengua oficiau en tot eth Principat de Catalonha dempús 2010. Ne parlam damb Jusèp
17.09.2014. Blòg de Eric Roulet
Dròm nineta, dròm lo jai que s’en va Emb pair e mamà Lahòra a la mar On son los vaishèths
12.09.2014. Nòva
La Generalitat de Catalonha presentèt diluns passat son nòu sit web, tot modernizat. Al
29.08.2014. Nòva
A causa de la manca terribla de comunicacions culturalas en Occitània, aprenèm amb retard
24.08.2014. Blòg de Gerard Joan Barceló
O sabètz, l’occitan es pas ma lenga mairala, per malastre, pr’amor d’una transmission intergeneracionala
17.08.2014. Blòg de Calandreta
L’occitan es a pèrdre ara la possibilitat d’aver un avenidor. La situacion es gravissima e volèm
17.08.2014. Nòva
La comuna de Narbona es a menar de politicas amb consciéncia de país, segon çò
11.08.2014. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
La granda majoritat dels occitanistas comprenon ben l’interès de saber ont son los limits exactes
4.08.2014. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
Pluricentrisme? Una lenga pluricentrica, qu’es aquò? Es una lenga estandard que pòt variar dins
29.07.2014. Nòva
Lo Conselh Superior de l’Audiovisual es l’organisme de contraròtle de la TV e ràdio
28.07.2014. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
La multiplicacion dels organismes que vòlon codificar l’occitan (o lo “regular”, coma pretendon
27.07.2014. Nòva
Tot eth país aranés marche des tres punts dera Val entà trapar-se ena plaça
26.07.2014. Vidèo
Mès de 80% dera poblacion aranesa compren er aranés, mès solament 17% lo parle abituauments.
19.07.2014. Facebook
Aquesta setmana vos recomandam un grop de Facebook que sa tòca es de s’ajudar dins l’aprenentatge
13.07.2014. Blòg de Primaël Montgauzí
Aquesta serà segurament la miva darrèra Cronica deu Cèdre, pr’amor que l’aventura libanesa s’acaba
8.07.2014. Nòva
Lo 3 de julhet, a Vielha (Val d’Aran), l’Institut d’Estudis Araneses (IEA) comencèt
4.07.2014. Nòva
L’acadèmia de Tolosa aviá refusat las inscripcions en seccion occitana al Collègi
1.07.2014. Blòg de Joan-Marc Leclercq
La novèla es caduda au bèth miei de la setmana passada: Stéphane Ravier, cònsol FN deu 7u sector
1.07.2014. Nòva
Los escolans occitanofòns de Murèth son a protestar per revendicar lor drech de far los
17.06.2014. Nòva
Se debanèt ièr a Lhèida, dins l’encastre del congrès de l’Associacion
16.06.2014. Nòva
De desenats de milièrs de personas —100 000, segon los organizaires— manifestèron
4.06.2014. Nòva
L’ associacion culturala galhacòla Galh’òc, nascuda en 2009, a per tòca
29.05.2014. Nòva
Los atacs qu’a recebut la lenga catalana dins l’escòla pendent los darrièrs
23.05.2014. Nòva
La Fondacion Catalonha, un organisme que trabalha per defendre los dreches dels catalans, es a far un
18.05.2014. Nòva
La vila lemosina de Tula ven de nos estonar fòrça positivament. An installat cinc panèls
15.05.2014. Nòva
Lo conselh general del departament dels Nauts Pirenèus, que compren aperaquí Bigòrra
14.05.2014. Nòva
“T’estimi” es la faiçon de dire “t’aimi” en occitan de la
30.04.2014. Blòg de Eric Roulet
(Sentits de viatge) Coneishi aqueth vilatge au ras d’Orlhac de tota ma vita enlà. Quan èri
1.04.2014. Nòva
D’activistas de la fondacion Pachamama trobèron en decembre passat un papagai que ditz un
30.03.2014. Vidèo
La lingüista japonesa Naoko Sano presènta son òbra restacada amb la lenga occitana
20.03.2014. Blòg de Marçal Girbau
Ièr se passèt una d’aquelas causas que demòstran qu’avèm rason. Son aquela mena de faits que
17.03.2014. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
D’en primier: lei tatars de Crimèa Entre Crimèa e Occitània, i a sustot de diferéncias mai,
13.03.2014. Nòva
Barcelona aculhiguèt dimars passat la presentacion de dos libres ont la Val d’Aran a un
9.03.2014. Nòva
Sembla que los usatgièrs quotidians de la linha T1 del tramvai de la Ciutat Mondina pòscan
6.03.2014. Blòg de Marçal Girbau
La miá àvia (menina en catalan) Roser es filha d'una tipica familha catalana empordanesa. Dins
5.03.2014. Blòg de Eric Roulet
En partir de l’analisi (corteta) de l’identitat que ja comencèrem dens l’article de la setmana
27.02.2014. Blòg de Marçal Girbau
O avèm ja dit d’autres còps: per tal qu’una lenga aja d’esperanças de supervivéncia e de vitalitat,
21.02.2014. Nòva
De las causas son a bolegar a Begla, banlèga laboriosa e anciana ciutat obrèira a las pòrtas
20.02.2014. Nòva
A Saucats, meitat vilatge, meitat granda banlèga bordalesa de 2000 abitants dens la Lana de Bordèu,
17.02.2014. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
Refortir las convergéncias: los manlèus recipròcs Per los mots que revèrtan de realitats tipicament
10.02.2014. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
Nocions preliminaras e indispensablas Occitan e catalan son de lengas bessonas amb de foncionaments
6.02.2014. Nòva
L’Acadèmia Valenciana de la Lenga (AVL) a publicat finalament sus lo web son Diccionari
3.02.2014. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
L’occitan inicial englobava lo catalan Es incontestable que l’occitan e lo catalan formavan al
3.02.2014. Nòva
Lo govèrn de Catalonha ven de publicar un rapòrt de seguiment de la Carta Europèa
30.01.2014. Nòva
Lo festenal de musica basco EHZ (Euskal Herria Zuzenean, “lo Bascoat en dirècte”)
27.01.2014. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
Existís un grop cultural, al País Valencian, que se ditz “occitanista”. A pauc d’impacte dins
22.01.2014. Nòva
Lo Conselh de Govèrn de Catalonha aprovèt dins son amassada d’ièr d’autrejar
21.01.2014. Blòg de Joan-Marc Leclercq
Usadament, escrivi pas cronicas sus la lenga, i a pro de monde au Jornalet qu’ac hèn e qu’ac hèn
11.01.2014. Blòg de Jusèp Loís Sans Socasau
Era independéncia de Catalonha aurà, naturauments, ua importanta influéncia en Occitània. Aué encara
21.12.2013. Blòg de Jean-Charles Valadier
Quinas son las accions possibles aprèp las eleccions municipalas de 2014 per perseguir la politica per
2.12.2013. Nòva
Es la problematica qu’acampava leis occitanistas de Provença e d’alhors a Marselha
1.12.2013. Blòg de Joan Loís Racouchot
Ai fach un sòmi… Èri carrat davans la television e agachavi las novèlas de 20 oras: lo jornalista
30.11.2013. Blòg de Pascau Sebat
Entà ac díser viste, lo black metal qu’ei un estile musicau qui apareishó au començar de las annadas
29.11.2013. Nòva
Lo president de la region d’Auvèrnhe, lo socialista René Souchon, anoncièt
28.11.2013. Nòva
Lenga d’Amor, lo filme documentari de Patric Lavaud, que mòstra los remembres de la vida
27.11.2013. Blòg de Eric Roulet
“Son gentils los copins!” X… Professor d’Occitan a sos eslhèves. Lo men amic s’en
23.11.2013. Blòg de Jean-Charles Valadier
En març de 2014 son las eleccions municipalas. A Tolosa coma endacòm mai, es l’ora de far lo bilanç
22.11.2013. Blòg de Federacion dels Ensenhaires de Lenga e Cultura d'Òc (FELCO)
Anem, un pauc d’istòria. Parlem un pauquet de las debutas de la revendicacion per l’ensenhament
19.11.2013. Nòva
Dissabte que ven la poesia occitana serà a l’onor a Nòva York. La ciutat dels gratacèls
15.11.2013. Nòva
Lo Movement Estudiant d’Occitània (MEDÒC), a Montpelhièr, ven de lançar
13.11.2013. Nòva
La vila d’Aush recuperarà los noms originaris de sas 400 carrièras en i instaurant
10.11.2013. Blòg de Laurenç Revèst
Me sembla que la question de l’occitan estandard deu èstre –ara e uèi en 2013- pausada seriosament.
24.10.2013. Nòva
An vandalizat un panèl d’intrada de Tolosa en occitan, çò rapòrta la
20.10.2013. Blòg de Gerard Joan Barceló
Cresi que me soi pas jamai sentit francés – de còps republican pr’amor d’un ideal d’egalitat
3.10.2013. Nòva
Sergio Otero, candidat a la municipalitat de Badalona (Catalonha) pel partit espanholista Ciutadans (C’s),
30.09.2013. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
La Federacion dels Ensenhaires de Lenga e Cultura d’Òc (FÈLCO) a explicat dins Jornalet (20.9.2013)
24.09.2013. Nòva
Divendres 21 de setembre, lo president de l’aglomeracion de Montpelhièr, Jean-Pierre Moure,
20.09.2013. Blòg de Federacion dels Ensenhaires de Lenga e Cultura d'Òc (FELCO)
Ma cronica de l’autre còp a agut un efiech que me l’i esperavo pas: a fach sautar fòra un debat
18.09.2013. Nòva
De vesitas guidadas en occitan se debanaràn ongan al Carnaval de Limós (Rasés),
6.09.2013. Nòva
Lo conselh general del departament de Tarn (Albigés) ven de lançar un apèl a projècte
31.08.2013. Blòg de Eric Astié
Se França hèi partida de las destinacions mondialas mei presadas peu vacancèrs (81,4 milions de toristas
30.08.2013. Nòva
Se tot marcha coma cal, dins un tèrme de temps rasonable los occitans aurem, pel primièr
19.08.2013. Nòva
Lo Centre Regional per l’Ensenhament de l’Occitan-la Talvera, plaçat al nòrd
10.08.2013. Blòg de Jusèp Loís Sans Socasau
Aguest ei eth nauau d’ua sèria de dètz articles qu’an er objectiu d’analizar coma s’a resòlt
26.07.2013. Nòva
L’actual Servici Lingüistic de l’Universitat de Lhèida (UDL) vendrà un
18.07.2013. Nòva
Lo jornal espanhòl El País, que pendent qualques ans foguèt considerat un quotidian
14.07.2013. Blòg de Josiana Ubaud
Lei jonhents N’ai ja parlat precedentament, e sus aqueu sicut, i a practicament pas de “fautas”.
8.07.2013. Nòva
Praus qu’an coneishut l’ambient de l’aire Chaban-Delmàs, la novèla sembla
21.06.2013. Nòva
“Voi exprimir eth nòste supòrt e solidaritat damb era gent d’Aran e de totes
19.06.2013. Blòg de Eric Roulet
Vos remembratz? Èra dau temps de l’educacion populara, dau temps que se pensava la cultura coma
18.06.2013. Nòva
Los enfants de l’escòla Diwan (escòla en breton per immersion) de Kistreberzh (Bretanha)
12.06.2013. Blòg de Eric Roulet
“Per l’onor deu país sosténer e per sa dignitat manténer”. Pèir de Garròs Son centenats
5.06.2013. Blòg de Eric Roulet
Qu’ic contavam la setmana passada. L’ensenhament de l’occitan en Gironda que malaudeja…Mes lo
30.05.2013. Nòva
Los Indians de Tolosa (grop ultra del Club de Fotbòl de Tolosa) despleguèron una bandieròla
29.05.2013. Blòg de Eric Roulet
“Ganharem coma sem los mens fòrts.” Marcèu Esquiu Fin de l’annada escolara dens lo sud
19.05.2013. Blòg de Gerard Joan Barceló
Sovent, las lengas nos bailan una leiçon d’istòria. Qu’es venguda la primièra lenga escricha,
13.05.2013. Nòva
Le dissabte 18 de mai 2013, de 10h00 a 12h00, se debanarà au musèu campanari de l’Isla
5.05.2013. Nòva
Eth collectiu aranés Lengua Viua qu’organize cada an entà Sant Jòrdi, dia
2.05.2013. Nòva
Lo departament dels Pirenèus Atlantics (Bearn, Bas Ador e Bascoat Nòrd), es a far una pista
1.05.2013. Blòg de Eric Roulet
Plan sovent se hèi lo ligam enter la sauvaguarda de la diversitat biologica, la biodiversitat e la sauvaguarda
28.04.2013. Blòg de Eric Fraj
L’ironia de l’istòria es qu’aquel occitanisme del ressentiment pòt pas viure qu’en mimant inconscientament
23.04.2013. Nòva
Ager de ser que s’inaugurèt er Espaci Culturau Aran Occitània ena Bibliotèca
21.04.2013. Blòg de Eric Fraj
II. l’ideologia sosjacenta Le concèpte que me sembla poder englobar e acaptar las diferentas
19.04.2013. Blòg de Federacion dels Ensenhaires de Lenga e Cultura d'Òc (FELCO)
Non, es pas una ataca contra la laïcitat, n’arrisca! Vès nosautres a la montanha, aquò vòl dire
17.04.2013. Blòg de Eric Roulet
La Ministre de la Cultura ven de nomenar una “comission de las lengas regionaus”… Una comission
16.04.2013. Blòg de Joan-Marc Leclercq
De costumas las meas cronicas parlan meilèu de la cultura ligada au rugbi. Aquesta setmana, n’ei pas
14.04.2013. Nòva
Los estudiants que voldràn seguir un mastèr d’ensenhament en occitan, que s’engatgen
12.04.2013. Nòva
Martin Malvy, president de la region Miègjorn-Pirenèus, aculhiguèt ièr, dijòus
11.04.2013. Nòva
Lo tribunal establís que n’i a pas pro amb l’atencion individualizada qu’ofrís
4.04.2013. Blòg de Marçal Girbau
Diluns de Pasca legissiam la nòva dins lo jornal catalan El Punt Avui que la creacion de la futura
1.04.2013. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
Una anecdòta Participi a una associacion que vòl ajudar lo mond a practicar la lenga occitana. Fa
30.03.2013. Facebook
Benlèu aquela setmana serà lo sol còp que vos recomandam la pagina Facebook d’una
27.03.2013. Nòva
Era Comission de seguiment, presidida peth Sr. Jaume Ciurana, adjunt al baile de Barcelona en carga de
10.03.2013. Nòva
En 2014 lo Congrès de l’Associacion Internacionala d’Estudis Occitans (AIEO)
3.03.2013. Blòg de Carlos Barrera
Era Val d’Aran e Occitània non mereishen oposicions coma era deth Sr. Francés Boya. En temps de
2.03.2013. Nòva
Ven d’espelir Mozilla Firefox en occitan. Mozilla es pas una entrepresa de logicials mas una comunautat
28.02.2013. Nòva
Lo collègi dels Cinc Monts de Laruns (Bearn), en la Val d’Aussau, ven de nos estonar fòrça
27.02.2013. Nòva
Segon d’informacions que nos arriban de l’InÒc Aquitània, l’occitan es
20.02.2013. Nòva
La direccion academica dels servicis departamentals de l’Éducation Nationale (educacion
17.02.2013. Blòg de Sèrgi Viaule
Joan Gasc, elegit del canton de Cadaluènh en Albigés, es vicepresident del Conselh General d’Albigés
17.02.2013. Nòva
Lo Peiron de Montpelhièr a aculhit ièr dissabte una concentracion que revendica que la
11.02.2013. Nòva
Graphiart es una entrepresa de Limós (Rasés) que fabrica de marcatges de totas menas, destinats
10.02.2013. Vidèo
6.02.2013. Blòg de Eric Roulet
L’èi tant sovent entenut e pas sonque dens la boca daus gasconistas: los occitanistes son una “secta”
3.02.2013. Nòva
En mai de las chainas TV classicas francesas, TV9 Mercantour la chaina de television locala de las
28.01.2013. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
Entre los usatgièrs de l’occitan, encara i de gents que se demandan se cal escriure ça que la o çaquelà,
16.01.2013. Blòg de Eric Roulet
M’èri pas jamei mainat d’aquò… Fau díser que de Bordèu alà, l’oposicion “gasconista/occitanista”
24.12.2012. Nòva
Diuendres passat, Artur Mas siguec investit president dera Generalitat de Catalonha, per dusau legislatura
10.12.2012. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
La gestion intelligenta dels dialèctes I a un consens dins l’occitanisme per respectar la diversitat
5.12.2012. Nòva
Lo ministre de l’educacion espanhòl, José Ignacio Wert, prepausèt diluns passat
30.11.2012. Blòg de Eric Roulet
Èran a esperar dens lo frèit de l’invern que vase los 106 eslhèves deu cors d’Occitan de Martina.
25.11.2012. Nòva
Aquesta annaia, vaicí ’o programa dai comunicacions dau 14en collòqui que si debanèt
19.11.2012. Nòva
L’objectiu de la mission èra de conéisser las intencions del president a respècte
14.11.2012. Nòva
Aquel grop, format per d’eurodeputats de partits e de grops politics divèrses, s’amassa
17.10.2012. Nòva
La convencion per l’ensenhament de l’occitan en Bigòrra, signada al començament
22.09.2012. Blòg de Francés Boya
Es eveniments politics en Catalunya que prenen un camin d’esperança tà uns e de preocupacion entà
9.09.2012. Nòva
Aprenèm l’occitan Aprenèm l’occitan a fach una reformulacion radicala
20.08.2012. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
Cada occitan(a) cultivat(ada) a una idèa de las lengas que son presentas dins nòstre país. Mas certanas
6.08.2012. Nòva
Ongan an trobat una idèa de las bonas. Dins cada veirina pichona o granda de la libraria faguèron
27.07.2012. Nòva
Una Charta interregionala de cooperacion transfrontaliera de desvolopament de la lenga occitana es estada
19.07.2012. Nòva
Lo document servirà de basa per enfortir la reconeissença publica de la lenga occitana
16.07.2012. Blòg de Domergue Sumien · Questions de lenga occitana
Long dels limits orientals d’Occitània, dels Alps a la Mediterranèa, nòstra lenga es en contacte
6.07.2012. Nòva
Es un curiós eveniment que se debanèt a Montpelhièr lo 28 de junh passat. Lo
30.06.2012. Blòg de Francés Boya
I a quauques vertats sense apellacion en lingüistica qu’aurien d’èster respectades, sustot s’acceptam
14.06.2012. Nòva
De reservar lo 30 de junh per visitar los divèrses taulièrs sus de lengas dempuèi
31.05.2012. Nòva
Sens especificar quina era aquela "indisponibilitat subita", lo CREO Lengadòc pensa
29.05.2012. Nòva
Concebut per Maurici Romieu e Jordi Fernandez-Cuadrench, l’expausat que ns'amuisha en
28.05.2012. Nòva
“Dijòus 31 de mai deu acampar lo "Conselh Academic” e serà lo moment de
25.05.2012. Nòva
Lo Departament de la Cultura de la Generalitat de Catalonha ven d'anonciar la signatura d'un
19.05.2012. Nòva
Lo rectorat de l’academia de Montpelhièr a anonciadas de mesuras que, segon lo CREO Lengadòc,
19.04.2012. Blòg de Marçal Girbau
Ai un amic que tostemps me ditz que totes aqueles que vòlon pas que i aja un occitan estandard son
16.04.2012. Nòva
L'usatgièr Gemini1980 a demandat al wikipedista catalan: "[cal] cessar d'inserir
15.04.2012. Nòva
Lo debat "per un estatut per las lengas regionalas", organizat dimècres 11 d'abril
15.04.2012. Nòva
Entre li lengas disponibli, entre lo norvegian nynorsk e l’oriya si pòu trobar l’occitan.
14.04.2012. Blòg de Jusèp Loís Sans Socasau
Non pòt èster d'ua auta forma: felicitacions entàs emprenedors que tiren endeuant aguest “Jornalet”.
13.04.2012. Nòva
Lo president Nicolas Sarkozy a tengut un discors ambigú sus aquela question. S’èra
12.04.2012. Blòg de Marçal Girbau
Uèi comenci una seguida d'articles sus quicòm que sabi qu'es plan polemic: la normativizacion de
9.04.2012. Nòva
Los articles en apèl, e en suspension, establisson que l'occitan es "la lenga d'usatge
7.04.2012. Blòg de Jean-Charles Valadier
L'occitan, una lenga sens vida sociala L’occitan pèrd de locutors naturals cada jorn. Dins
4.04.2012. Nòva
"L'occitan es totjorn una valor ajustada per tot recrutament que siá, tot projècte
31.03.2012. Nòva
La tòca de la manifestacion d’uèi es de reclamar a las autoritats politicas francesas
31.03.2012. Entrevista
Parlam amb Anna-Maria Poggio, vicepresidenta de l’Institut d'Estudis Occitans nacional e pòrtaparaula

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Coin-sur-Seille
Coin-sur-Seille es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Canton-sus-Seille a situat sus la Seille.
Coin-sur-Seille est située sur la Seille.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Dépendait Del País Messin en lo Isle.
- S'i tròba coma senhors los Drouin, Aja, Rouguillon, Gournay e, fins en 1440, la familha de Curel.
- Dépendait du Pays Messin en l'Isle.
- On y trouve comme seigneurs les Drouin, Heu, Rouguillon, Gournay et, jusqu'en 1440, la famille de Curel.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Estagi Parlar a Besièrs (34)
los 06/ 07/ 08 de julh de 2016
Inscripcion abans le 27/06/2016 > nos contactar
Visita del salin, istòria de la sal travèrs los sègles, trabalhs de reviradas… e plan d’autras causas encara s’ofriràn a vos pendent aquel estagi…..
De qu’es un estagi PARLAR
Pendent aquestes estagis aprendretz las basas oralas e escrichas de l’occitan, son istòria, de traches de sa cultura… Tot dins un contèxte calorós e convivial, que mescla corses teorics e situacions diversas. Vos permetràn de vos exprimir liurament e de progresssar mai aisidament : talhièrs conte, teatre, cosina, descobèrta de la region e de son istòria…


text:
La 22è Rèina d’Arle
, Mandy Graillon, 23 ans, de formacien de gestionari, vèn de rejónher lo Cabinet de Crestian Estrosi a la Regien Provença Aups e Còsta d’Azur, onte serà la novèla Conseilhera Cultura dau president elegit en decembre passat.
Elegida Rèina d’Arle en mai 2014, la joina frema parla la lenga, e a afiermat de pausiciens trencadas dins l’univèrs dei manteneires e promotors de la lenga d’òc ; un mòt que ditz pas, que parla que de « provençau ».
Sus lo pontin de la manifestacien arlatenca dau 24 octòbre passat, aviá tengut un discors en occitan, que revirava en francés davans lei quauquei 2500 personas que manifestavan per defendre sei tradiciens. L’i aviá dich
, enviròutada de sei damisèlas d’onor e de bailes dau Couleitiéu Prouvènço, entr'autrei causas, que la carreta ramada
li donèt chasque còp « la granda frenison »,
que voliá pus que de París, lo monde dei bailes considèra « que siam d’arreirats, bòrd qu’a l’ostau avèm tanben de smartfònes »,
e que voliá au còntra « que chasque pichon posquèsse aprene a l’escòla aquela lenga provençala que donèt a la França un de sei rarei prèmis Nobèl ».
Fasiá seguir tot d’un còp aquela fraseta de ce que voliá pas.
Es fermament qu’aviá dich : « pas aquel occitan inventat de totas pèças !»
La joina frema parlava de « racinas »,
e aviá alòr représ la frasa-eslogan dau Couleitiéu Prouvènço : « siam una regien, una lenga, una identitat ».


text:
Rondefontaine
Rondefontaine es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Aquela pichona municipalitat de montanha s'es desvolopada al XIIe sègle al favor del radoucissement del climat. Al XIVe sègle quand comença la mini-edat glaciaire la siá populacion, la municipalitat a abandonat abans d'èsser de nòu demorada en partir de la fin del XVIe sègle. La pichona glèisa data d'aquela epòca. La parròquia ven una municipalitat l'an 1789.
Cette petite commune de montagne s'est développée au XIIe siècle à la faveur du radoucissement du climat. Au XIVe siècle quand commence le mini-âge glaciaire sa population, la commune est abandonnée avant d'être de nouveau habitée à partir de la fin du XVIe siècle. la petite église date de cette époque. La paroisse devient une commune en 1789.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
R.C.S.O Isle en Dodon 4 - U.E.
Bossòst 0
Partit dominat pendent es 90
menutes per equip der Isle en Dodon. Profitèrem fòrça ben es nòstes debilitats defensiues e mercaren
dus gols abantes deth prumèr quart d’ora. Ar equip
aranés le costèc fòrça arribar damb perilh en àrea francesa. Ath delà, abantes
deth descans encaishàuem un aute gol. Damb 3-0 s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat auérem bèra ocasion entà auer mercat en
dus shuts de Jonathan e Miguel. Era ocasion mès clara siguec en un centre de
Salva que Jonathan remataue de cap tot solet e era pilota gessie entà dehòra.
Er Isle en Dodon tanben auec es sues ocasions damb ua pilota en garròt, mès
siguec Robin eth que anaue a mercar eth sòn tresau gol deth partit.
Ath finau, derròta contundent que
mos place ena zòna perilhosa dera classificacion.
Eth pròplèu partit jogam en
Bossòst eth dissabte 28 de noveme tàs 20 :00 ores contra eth Villeneuve de
Rivière.
Gols:
2’ 1-0 Pilota perduda en nòste costat
dret que profite er extrem entà centrar e mercar Robin tot solet en dusau
garròt.
15’ 2-0 Jogada de Delavergne qu’acabe
damb un passe que Robin merca tot solet dauant de Marcos
35’ 3-0 Pilota perduda ena nòsta linea
dera mieja que profite er Isle en Dodon entà méter un passe a Delaleau que
merca tot solet dauant de Marcos.
60’ 4-0 Robin profite un mau despeje
de Marcos entà shutar per dessús d’ eth e mercar un gran gol des deth miei deth
camp.
R.C.S.O. Isle en Dodon: Moreira, Larrieu, Lozes, Saint
Blancat, Furton, Sarniguet, Delaleau, Idrac, Delavergne, Robin, Sottom. Remplaçants :
Latapie I, Latapie II, Jouanny.
Trainer : Mallet Michel.
U.E. Bossòst: Marcos, Borja, José Ramón, Miquel, Felipe, Àlex, Abraham, Miguel, Salva, Jonathan,
e Soufi. Remplaçants: Sergio.
Trainer: Xavi.
Arbitre: Hubert Marc.


text:
Esquí
L'esquí es un mejan de locomocion[1],[2] individal de limpa praticticat amb de patins longs (la talha l'utilizaire) e estreches (la largor del pé de l'utilizaire) tanben nomenats esquís, fixats al pés. Subretot conegut per l'esqui sus nèu, introduch dins los Alps e los autres massisses europèus a la fin del sègle XIX, aquesta practica sus nèu naturala es de segur dependenta de la preséncia, de la resistencia e de l'espessor del mantèl de nèu, çò que limita la practica a las regions montanhosas o nordicas, e taben a sason ivernala.
L'esquí demorèt longtemps solament un mejan de desplaçament e un mòde de transpòrt, comun pendent los longs ivèrns ennevats dins los païses nordics, las contradas siberianas e los monts de l'Asia centrala. L'esqui dich "nordic" es originari d'Escandinàvia. Tanben foguèt utilizat per mòde de desplaçament ivernal per d'unas armadas.
D'en primièr activitat de plena natura, l'esqui de davalada, que consistís a davalar de penjals variables, menèt a la construccion de sites dedicats. Venguèt l'esquí alpenc, dels domènis esquiables e de las estacions d'espòrt d'ivèrn foguèron amenatjadas dins de sites jutjats propicis a una practica ludica d'esqui amb fòrça òbras: terrassaments, d'equipament de pujada, de canons de nèu, trabalh de la nèu, etc. fasent un vaste sector toristic, coma dins lo Alps.
La practica de l'esquí en terren de fèble penda menèt tanben al desvolopament d'espòrts mai de plena natura, coma las formas d'esquí nordic. Quitament se l'esquí de fons e l'esquí alpenc ambedos se nomenan "esqui" tant las tecnicas que lo material son plan diferents entre los dos.
Somari
- 1 Preliminaris etimologia, linguistica e mitologia
- 2 Arqueologia e istòria anciana e modèrna de l'esquí
- 3 Marcas istoricas cap als espòrts modèrnes
- 4 Espòrts
- 5 Fabricacion e material d'esquí
- 6 Nòtas e referéncias
- 7 Vejatz tanben
Preliminaris etimologia, linguistica e mitologia[modificar | modificar la font]
Esqui ven del norvegian ski
Lo vièlh norvegian skidh designa una ascla de fusta, una bòta o une raqueta per la nèu. Lo vèrbe norués skidh, es a dire asclar, parent del grèc schizein, asclar, del latin scridere del gotic skaider, separar. En norvegian, esqui significariá ascla de fusta.
Se cal pasmens pas exclure que lo tèrme norués siá nascut aprochament amb un mot onomatopèua d'una lenga non indoeuropèa, lo finés d'Ecandinàvia uèi desaparegut al sud. Los dialectes fineses pròches de la mar Baltica utilizan los tèrmes suhsi, suksi, suks, sohs. Los Tongozes de Siberia orientala coneison suuksildae, huksille... D'un biais general, los pòbles du Nòrd euroasiatic coneisson l'art de l'esqui e lo practica fòrça mai que los escandinaus miègjornals. Lo passatge d'un grop d'esquiaires provòca de sons de fregaments. L'art de l'esqui aurián estat apres pels primièrs Germans escandinaus, locutors del norués primitiu, mas lor mestresa tecnica del trabalh de la fusta e del metal lor permetèron d'assimilar lo vocable fennoescandinau e de realizat mai aisidament l'aisina.
Las sagàs norvegianas descrivon los expleches d'Ullr, lo dieu luminós de l'esqui e de Skadi, la divesa de las raquetas que presidís a la mòrt freja. En realitat, aquestes doas divinitats del panteon nordic son los darrièrs gigants del mont, rèstes d'un mond desapregut[Note 1]. Los reis mitics de l'anciana Norvègia privilegian aqueste biais de se desplaçar per de rasons ritualas, mas se revèlan tanben d'abils esquiaires. D'entre aquestes rituals, lo salt a esqui es un acte de valentiá.
Arqueologia e istòria anciana e modèrna de l'esquí[modificar | modificar la font]
Lo fach de caminar e limpar sus de taulas ven de mai de 5000 ans, sens que l'arqueològ pòsca afirmar que siá d'esquiatge o de ritual neolitic. Los rèstes arqueologics mai ancians son d'esquis de fusta trobats en Russia près del lac Sindor e datant de 6300 a 5000 AbC.[3]. Des pinturas rupèstras dins l'Altai, que serián datadas de 10 000 ans, mòstran de caçaires percaçant de bufles e de cavals. Unes son presentats su una taula longa rectangulara, amb de menas de pèrgas dins las mans[4].
Las gravaduras rupèstras descobèrtas sus l'illa de Rødøy, al sud del Nordland vielha de 4000 ans, mòstran un esquiaire de taulas desmesuradas, equivalents a d'esquis de 4,5 mètres per un òme actual, dotat d'un pal rema. Près de la mar Blanca, a Zalavrog, en Russia actuala, de gravaduras rupèstras datadas entre 2000 e 1500 ans AbC destalhan l'art e la tecnica de caça a l'alce d'un trio de caçaire prepausant un plan de lors pesadas complètas sens obliar las marcals des pals plantats sus la nèu frèsca. Aquesta tradicion rituala, ligada a la caça ivernala, contunha sus las pèras runicas. I a taben una scèna d'arquièrs tirant sus d'esquis sus la pèira de Böksta, en Uppland suedés, quilhada vèrs 1050.
L'estudi comparat de las tradicions de las populacions germanicas mòstra lor adopcion de l'esquí entre los sègles VI e XII. Sembla que lo manlevèron als fennoescandinaus qu'ocupan encara la majora partida de las tèrras escandinavas.
Pròbas arqueologicas e escrichas[modificar | modificar la font]
L'invencion de las taulas es neolitica. Es provada lèu d'ora en Siberia, Escandinàvia e dins los païses baltics. La seccion arqueologia del musèu de l'esqui del Västerbotten a Umea presenta de fuèlhas de fustas extrachas dels paluns e torbièras. Lo palun de Kalvsträsk donèt de taulas planas mai servadas de mai de dos mètres de long, de 15,5 centimètres de larg, e tanben de pals s'acabant amb de menas palas o de culhèr de pujada, negats fa 3200 ans AbC[Note 2]. Fòrça escavacions Suècia mòstran de l'usatge de contunh de las taulas d'esqui: a Storbäck, 1200 ans AbC, a Jarvsträsk vers 700 AbC, a Ajaur vèrs 1100…
L'esqui atelat data de 2500 ans AbC, data ont se trapa la primièras traças en Escandinàvia de Shörekjöring, aujòl del skijoering, qu'èra a l’epòca pas qu’un mejan de locomocion[5].
Los arqueològs destrian tres tipes màger d'esquís segon lor origina geografica: lo tipe actic, taulas de fusta cortas (unes 1,5 m de long) mas largas (unes 20 cm), sens raias, a vegada doblats de pèl, utilizadas en Lapònia e en Siberia; lo tipe nordic, constituit d'una taula drecha mai corta que l'esquèrra (utilizat pel plan e per prene la velocitat) e qu'es mai present en Escandinàvia; lo tipe miègjonal, longas taulas (mai de 2 m) amb una ascla per plaçar los pés, utilizada pendent lo darrièr periòde glaciari en Eslovènia, en Polonha e dins los païses baltics[6].
Procòpi de Cesarèa descrich en 552, dins son De origine Actibusque Gotorum (« De l'origina e de las accions dels Gòts »), una populacion de Skridfinnar (« Finnés limpant »)[7]. Saxo Grammaticus (v. 1150 - v. 1220) conta que « los Finneses, que sempre se desplacèron sus de taulas limpantas (...) son capables d'èsser en un luòc e ne desaparéisser en un liuç (...) La soplesa de lors còrs suls esquis lor permet d'atacar o de se retirar en tota seguretat »[8].
En 1307, l'escrivan Fadl Allah Rashid ed-Din menciona l'usatge de taulas nomenadas Sana o Hana, fixats als pés per de correja am que los montanhards entre Turquestan e Mongolia davalan los monts e percorrisson s'apiejant amb un pal de disténcias considerablas dins lors païses de nèu abondanta, aquí ont los congèrs entravan la progression o prenon simplament los cabals o animals de bast. L'escrivan persan ignora pas que las contrada boscadas, mas tanben de las estèpas, las vastas planas, las vals e puèg sovent ennevats al nòrd de las grandas cadenas de monts coneisson aqueste mejan de locomocion. La limpada sus una superfícia de nèu mai o mens geladas se realiza coma una canoa sus l'aiga. Lo trach d'una lisa es possible, coma la davalada en penjal regde pel biais de corbas. Los pòbles finneses, coma los Tongozes e kis Ostiacs, passan alara la rapiditat animala.
L'usatge de l'esquí pels desplaçaments ivernals, subretot pel comèrci e la guèrra, sembla venir de luènh. En Norvègia, si los Birquebeiners o los soldats reials semblan ja se desplaça amb esqui, es segur dempuèi lo sègle XIV. Notan pasmens qu'en 1206, le rei Haakon III crenhava la guèrra civila confia son filh recent nascut a dps proscrits birquebeiner per que lo pòrtan en urgéncia al segur. Es l'origina legendària que justificar la creacion en 1932 de la corsa de fons de 54 km entre Rena e Lillehammer.
L'istoriograf suedés, Olaus Magnus impressionat per la mobilitat d'una armada d'equiaires, plan segur lo Dalecarlians de Gustav Vasa en rebellion, decriguèt en 1539 los usatges de l'esqu a la caça e a la guèrra[9]. Remembre docte que fòrça reis legendaris del Nòrd utilizavan d'atelatges de rèns e los esquiaires per susprendre los fantassins enemics. Los esquiaires abils, semenats en avantgarda, son d'utils exploraires, mas pòdon tanben s'assamblar en un front massís. Son obratge Historia de gentibus septentrionalibus en 1555 torna al tèma de l'esqui, i inclusissent la mitologia nordica. Traduch en Euròpa occidentala, l'obratge foguèt illustrat per d'abils dessenhaires italians, que, ignorant l'art de l'esqui, representan abusivament los esquis en longs esclòps tròp punchut. En 1733, lo luòctenent norvegian Jens Henrik Emmausen de Trondheim redigís en Alemanha lo primièr manual a l'usatge de las tropas d'esqui[10].
Amb la divulgacion de talas descripcions e imatgerias, èra evident que los viatjaires de l'edat classic racionalista volguesson fa un viatge septentrional. Le prèire originari de Ravena Francesco Negri passa dos anns en Lapònia dins los ans 1660 e testimònia de son aprendissatge de l'esqui. Descriu los esquis o patins coma de taulas primas de fusta, de fèble largor e d'unes 1,6 a 1,8 mètre de long. A la mitat de l'esqui, una cordèta de fixacion es ancorada a la partida anteriora. Lo long pal de pujada e acabat per un cercle de fusta per s'enfonsar pas dins la nèu. Descriu la caminada limpanta. Per la pujada, una pèl de rèn virada, fixada jos l'esqui permet de frenar la reculada. A la davalada, los pels son orientats dins lo bon sens[Note 3]. Descriu la rapiditat del davalaire qu'es lo caçaire lapon, acocolat, mantenant sos esquis parallèls e pròches. L'arrèst se pòt far per una virada rapida a drecha o a esquèrra, pels travèrs del penjal. Percorisson de distanças considérables, per un bon esquaire de l'òrdre minim de seissenta quilomètres per jorn.
En 1774, existís de reglaments de corsas militaras en Norvègia. Codificant una activitat fisica qu'agradan los soldats gardians des fortalesas entre Norvègia danesa e Suèci. Dins aquestas contradas montanhosas se concentran fins a detz pés de nè pieds de neige, e ven necessari d'aver camin batut e desgalhat alara que simplament cauçats d'esquí, de simplas traças sufison per complir un desplaçament rapidt. Al tèrme de la restructuracion de las fòrça de defensa dels reialmes suedés e norvegian unificats après 1814, l'abandon de la gestion costosa des fortalesas menan a la creacion de regiments de patinaires.
La Norvègia: primièra nacion d'esquí modèrne[modificar | modificar la font]
Los Norvégiens pòdon èsser considerarts coma los inventors de l'esqui modèrne. Los compatriòtas contemporanèus dels exploraires Fridtjof Nansen e Roald Amundsen lausan lo mai nacional, lo rei dels espòrts norvegians. De factors explican aqueste vertadièr vam popular. D'una lo grand nombre d'esquaires que sián eissits dels mitan urbans que païsans induch una multituda de talhièrs. De doa una industria de transformacion de la fusta nasquèt de la demanda dels mercands angleses a Christiania e, confrontats a la crisi, se diversifuca. E a partir de 1886 se dobrís dins la capitala norvegiana la primièra usina de fabricacion d'esqui, amb correguda de brevets tecnologics. De tres, se lo devolopament de las competicions militaras e civilas favoriza l'emulacion entre los òmes e los luòcs de diferentas practicas. Especialistas coneguts d'aquesta especialitat, unes abitants d'aqueste pichon país venon los primièrs instructors internacionals, dins los domènis civils e militar.
La Norvègia independanta après 1905 exporta l'art de l'esqui que sos explorators avián utilizats per la conquistas dels pòls e sos equipaments.
Marcas istoricas cap als espòrts modèrnes[modificar | modificar la font]
De la rivalitat del telemark e del christiania, a l'iperespecializacion de l'esqui alpin, en passant per l'esqui acrobatic, fins a l'esqui extrèma e las mutacions de la taula, l'art de davalar los penjals coneguèt fòrça revolucions. Las formas d'equi nordic tanben coneguèron d'espaectacularas avançadas. Las esparpas màger son:
- d'en primièr los ensags dels aventuroses davancièrs en Euròpa occidentale e en America a la fin del sègle XIX menèron a la vulgarizacion gaireben planetària aquesta practica de léser e esportiva vertadièrament al vam entre 1908 e 1912;
- enseguida, a partir de 1924, le temps domesticat de las estacions, dels installacions de pujada, de la massificacion del léser esqui e de las grandas competicions en ligam amb las recercas tecnologicas;
- fin finala lo mond compartimentat dins lo domèni dels equipements, dls materials e d'encastres espacializats d'ara a partir de 1980.
Marcas cronologicas[modificar | modificar la font]
Los precursors[modificar | modificar la font]
- 1861: fondacion del primièr club d'esqui en Norvègia: lo Ski Club de Trysil[11]. L'equi èra fina alara un mejan de traspòrt que l’origina ven de la nuèch dels temps.
- 1861: fondacion supausada del Kiandra Snow Shoe Club en Austràlia[12].
- 1867: primièra competicion d'esqui en Norvègia, e primièra mòstra de la tecnica de telemark per un dels concurrents, Sondre Norheim, fustier afogat d'esqui e originari del comtat de Telemark.
- 1878: a l'escasença de l’exposicion internacionala de París, l'ostalet norvegian presenta entre d'esquis. Aqueste mejan de locomocion ancestral atrach l’atencion dels visitors que ne compran fòrça. Henri Duhamel n'experimenta un parelh dins los Alps a Chamrousse.
- 1883: fondacion del primièr club modèrne d'esqui: le Ski Club Christiana (Òslo).
- 1885: l’ostalièr soís de Sankt Moritz Johannes Badrutt prepausa de parelhs d'esqui a sos òstes.
- 1886: primièra usina de fabricacion d'esqi en Norvègia à Christiana (Òslo).
- 1887: l’usatge dels dos pas s’impausa en esqui de fons. fins alara, s'utilizava pas qu'un sol.
- 1890: publicacion de l’obratge « Amb esquis pel Groenlàndia » del Norvegian Fridtjof Nansen desencadenant un vam per l'esqui en Euròpa.
- 1893: fabricacion dans la val de Chamonix del primièr parelh d'esqui en Frnaça.
- 1895: primièra competicion d'esqui en Alemanha (Tauenberg). Ganha un esquiaire norvegian.
- Novembre 1895: creation d'un Ski Club des Alpes[13] a Grenòble pels amics d'Henri Duhamel que lor a distribuiguèt quatorze parelhs d'esquis pendent un viatge en Finlàndia[Note 4].
- 27 février 1897: pujada del mont Guilhèm (2 575 m) al dessús d'Ambrun, pel luòctenent Widman[14].
- 1901: primièra edicion dels Jòcs nordics, en Suècia, competicion internacionala d'espòrts d'invèrn.
- 1903: primièr ensags d'esqui dins los Pirenèus per Henri Sallenave.
- 1906 : creacion dins los Alps de la primièra escòla civila d'esqui en França per l'alpinista e campiona Marie Marvingt.
- 1907: primièr concors d'esqui en França, del 9 al 13 de febrièr, à Montgenèvre. Aculhissent tres mila personas, ven ipso facto un eveniment internacional.
- 1911: L'anglés Arnold Lunn organiza los primièrs concors de velocitat, amb arrèsts, viratges, a vegada de casudas suls penjals de Montana en Soïssa. Aquesta practica prefigura aquesta de l'esqui alpin, qui naís oficialament en 1931.
- 1922: Premièr eslalòm a Mürren en Soïssa.
Modernizacion dels equipaments e grandas competicions[modificar | modificar la font]
- 1924: organizacion d'una setmana internacionala dels espòrts d'ivèrn a Chamonix, jol flambèl olimpic a priori non oficial mas admés.
- 1925: l'esqui ven espòrt olimpic per decision del Comitat internacional olimpic. Los primièrs Jòcs olimpics d'ivèrn son retroactivament admeses.
- 1931: primièra edicion dels Campionats del mond d'esqui alpin a Mürren.
- 1936: Jòcs Olimpics d'ivèrn de Garmisch-Partenkirchen.
- 1967: primièra edition de la Copa del mond d'esqui alpin.
Espòrts[modificar | modificar la font]
Esquí alpenc[modificar | modificar la font]
En esquí alpenc, los esquís son fixats als pes mejans de bòtas regdas ligadas a de fixacions de seguretat. Mai sovent, s'utiliza dos pals. L'esqui alpin se practicant sonque davalant, es mai sovent practicat dins d'estacion amb d'installacions de pujada.
En competicion, l'esquí alpenc se compausa de cinc espròvas:
- l'eslalòm especial;
- l'eslalòm gigant;
- lo supergigant;
- la davalada;
- lo combinat.
Esquí nordic[modificar | modificar la font]
L'esqui nordic compren las espròvas ont lo talon de la bòta es pas fixat a l'esquí.
- L'esquí de fons: espròva se realizant sus de terren plans o ondulats, l'esquí de fons es una disciplina d'endurança. Se practica en estil liure (pas del patinaire) o classic (pas alternatiu).
- Lo salt d'esquis: l'equiaire sauta dempuèi un trempolin. Es notat a l'encòp sus la longor e sus la qualitat de sa recepcion. La talha dels trempolins pòt variar d'unes mètres mai de cent.
- Lo biatlon: disciplina combinant l'esquí de fons e lo tir esportiu.
- Lo combinat nordic: disciplina combinant lo saut d'esqui e l'esquí de fons.
Esquí freestyle[modificar | modificar la font]
- L'esquí de bòças: es una espròva ligant a l'encòp un davalada dins una pista amb boças e unes salt acrobatics.
- Lo salt acrobatic: los concurrents se lançan sus de trempolins per realizar de rotacions e de virons.
E de novèlas disciplinas d'esqui coma espòrts extrèmas:
- l'esquicross: parcors accidentat ont los esquiaires concorent 4 par 4, en diferentas margues eliminatòrias successivas; unes païses classifican l'esquicross coma « esqui alpin » ;
- lo big air: es un trempolin mai o mens gròs, variant de 20 à 25 mètres, permetent de realizar de figuras en l'aire. Se diferencia del salt acrobatic per la longor dels sats e lo sistèma de notacion mens estricte.
- lo half-pipe: l'espròva consistís en un encadenament de figuras dins un miègcilindre de parets verticalas;
- l'slopestyle : succession de bigs air e de rails, cada rider es evaluat per de jutges;
- lo backcountry: figures d'esqui dons la nèu brenosa e en sautant de bauces;
- lo freeride: davalada en fòra pista mai sovent sus de penjals regdes, amb de salts de bauces.
Esquí nautic[modificar | modificar la font]
L'esquiaire practica, mai sovent rèire una nau, dins tres disciplinas: eslalòm, salt e figuras. cf. Esqui nautic
Esquí d'escorreguda[modificar | modificar la font]
L'esquí d'escorreguda es un espòrt ibrid, que se practica en terren accidentat non amenatjat. Lo material sembla a aqueste utilizat e esquí alpenc mas amb d'especificiats per passar de penjals abans de los davalar: los esquis son mai leugièrs, las fixacions an doas posicions: una per la pujada amb talon liure per far mai aisida la caminada, una autra per la davalada que bloca le talon. S'utiliza de pèls de fòca que se pèga jos los esquis qu'empacha la reculada. Per mantenir les esquis en linha dins la nèu dura s'apond de cotèls (pèças en forma de « T » qui gafa la nèu). E a vegada s'apond de material d'alpinisme: rampons e piolet, baudrièr e còrdas.
Freeride[modificar | modificar la font]
Lo freeride o esqui fòra pista es una varianta de l'esqui alpin qui pròche de l'esqui du ski d'escorreguda. S'agís mai sovent de davalar de penjals non marcats, se possible cobèrta d'una bèla sisa fresca de nèu brenosa.
Esqui extrèma[modificar | modificar la font]
S'agís de practicar d'esqui sus de penjals dich extrèms (superiors a 50°). Los esquis son mai sovent pauc talhat e regdes. Los penjals son sovent pujats a pé per conéisser las condicions de nèu e anticipar los passatges dificils. Aquesta disciplina s'apròcha fòrça de l'alpinisme de per sas tecnicas mas tanben son engatjament e demanda a causa de sa difficultat un fòrça bon nivèl d'esqui freeride.
Telemark[modificar | modificar la font]
Lo telemark es una tecnica nordica de davalar, originari del comtat de Telemark en Norvègia. Inventat pel fustièr Sondre Norheim dins los ans 1860, elle consistís a plegar de la camba interiora a la virada. Obliat al benefici de la virada « christiania », lo telemark torna apareisser als EUA dins los ans 1970. Son desvelopament s'accelerèt a la fin dels ans 1990 amb l'apareission dels esquis mai corts, talhas (ara identics als esquis alpins) e de bòta de còca plastica.
Esquí de velocitat[modificar | modificar la font]
L'esquí de velocitat (quilomètre lançat) es un espòrt que consistís a davalar una pista cachada mai aviadament possible per aténher la velocitat mai granda. Los esquiaires pòdon subir una acceleracion identica a aquesta d’una F1 (0 a 200 km/h en mens de 6 segondas).
Esquíjoëring[modificar | modificar la font]
Se practica amb un caval o un pòni atelat que tira l'equiaire mercé a un encastre. Los esquís devon pas passar 1,50 m per pas empachar lo caval. Se practica sus nèu damada, en carrièra tancada, sus de pistas o mai rarament en camins.
Fabricacion e material d'esquí[modificar | modificar la font]
Abans d'èsser al centre d'una activitat industriala, a vegada de nauta tecnologia, lo mond d'esqui èra ancorat dins la civilizacion tradicionala nordica: esqui, bòtas, fixacions e ja vestits e lunetas de fendas adaptadas constituissiá un equipament artisanal de realizar e de mantenir a l'ostal. Los precursors borgeses d'Euròpa occidentala los agradavan gaire a adaptar aqueste biais d'èsser, mai que la primièra industrializacion d'esqui a partie de 1880 aviá ja amagat las adaptacions païsanas a vegada tròp vesentas o rudimentàrias, e ja exportat un biais d'èsser modèrne sus la nèu.
Equipament actual[modificar | modificar la font]
Los esquis preparats mejans de materials polimèrs composits motlats son lo resultat d'una tecnologia sofisticada e adaptada a cada tipe d'activitats esportivas. L'enceratge beneficièt de coneissença melhoras en fisicoquimia moleculara e en tribologie.
L'ensemble de las fixacions, bòtas e vestits beneficia tanben de l'especulara melhoracion dels materials dempuèi seisenta ans. Mai evoluèron amb l'emulacion de la competicion.
Vestits d'esquí[modificar | modificar la font]
La vestit per l'esqui evoluèt amb lo temps e segon los imperatius de las diferentas disciplinas. Tanben coneguèt de mòdas segon las decennias dels sègle XIX e XX.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Tòr redusiguèt a l'estat mineral la fola dels gigants, qur pòdon simbolizar las cresenças ancianas dels pòbles non indoeuropèus.
- ↑ Los nivèls d'escavacion pòdon èsser determinats per analisi e escandalhatge palinologics, mas tanben per la dendrocronologia...
- ↑ Aquesta tecnica biaisuda per recular pas es plan espandida. Dins las contradas pròches de la mar, s'utiliza de pèl dels mamifèrs marins, per exemple lo buou marin en Finnmark] norvégien.
- ↑ Aqueste vam per l'esqui es estimulat dempuèi d'annadas per l'exploracion groenlandesa de Nansen.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Delaplace, L'Histoire du sport, l'histoire des sportifs: le sportif, l'entraineur, le dirigeant, Paris, Montréal, L'Harmattan, coll. « Espace et temps du sport », , 416 p. (ISBN 273847649X), p. 329
- ↑ JOUTY e ODIER, Dictionnaire de la montagne, Omnibus, (ISBN 225808220X)
- ↑ E. John B. Allen, The Culture and Sport of Skiing. From Antiquity to World War II, University of Massachusetts Press, , p. 10
- ↑ (en) Zhaojian, Shan et Wang Bo (Eds.), The Original Place of Skiing—Altay Prefecture of Xinjiang, People’s Sports Publishing House and Xinjiang People’s Publishing House, 2011
- ↑ Ski Joering à Chamonix Mont-Blanc
- ↑ Modèl:Obrtatge
- ↑ Modèl:Obrtatge
- ↑ Saxo Grammaticus (trad. Jean-Pierre Troadec), La Geste des Danois [« Gesta Danorum »], Gallimard, coll. « L'aube des peuples », (ISBN 978-2-07-072903-6), « IX.24 »
- ↑ Charta magna et descriptio…, Modèl:Op. cit.
- ↑ Modèl:Obrtage
- ↑ « Le ski : de l’origine aux pratiques nordiques et alpines » sur le site officiel du CIO olympic.org
- ↑ (en) World's First Ski Club
- ↑ Selon Claude Muller et Gaston Magi dans l'Isère 1900-1920 mémoire d'hier, page 134.
- ↑ Commandant Chaix, Le 15-9 berceau du ski français
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Dossièr sus l'esqui preparat per Jean-Pierre Jaubert amb los collègas del quartièr de La Bocca a Canas et de Hosletoppen (Norvègia), in Magazine documentaire BT 1055 Le ski, février 1994, publication de l'école moderne française, 48 pages (p. 2-33).
Sur l'époque moderne :
- Olaus Magnus, Charta maritima et descriptio septentrionalium terrarum, 1539 et Historia de gentibus septentrionalibus, 1555.
- R de la Martinière, Voyage des païs septentrionaux, dans lequel se void les mœurs, manière de vivre et superstitions des Norwéguiens, Lappons, Kiloppes, Borandiens, Sybériens, Samojèdes, Zembliens et Islandois, enrichie de plusieurs figures, 1671 ; réédition en 1708, dans Gallica.
- Francesco Negri, Voyage septentrional, impression italienne vers 1650 ; éd. orig. Padova, 1700 ; réimpr. Bergame, Leading, 2000.
- Joan Scheffer, Histoire de la Laponie, Strasbourg, 1678.
- Capitaine Rivas, Petit manuel du skieur, Imprimerie P. Voltaire, Briançon, édition d'octobre 1906, 33 pages.
- Le ski utilitaire, Touring Club de France, 1910.
- Capitaine Bernard, Manuel du skieur, 1910.
- Wilhelm Paulcke, Manuel de ski, seconde édition française (traduction de la troisième édition allemande par F. Achard), Berger-Levrault, Nancy, 1910.
- Mémoires de Henri Duhamel.
- Commandant Chaix, Le 15-9 berceau du ski français in Bulletin de la société d'études des Hautes-Alpes, n 57, 1965, sur Gallica avec illustrations sous le titre Nouveaux voyages vers le septentrion.
- Arnold Lunn, Les montagnes de ma jeunesse, Collection Montagne, Paris-Neufchâtel, 1943, 219 pages (traduit de l'anglais par Claire Éliane Engel).
- M. Hoeck, E.C. Richardson, Histoire du ski, traduction française vers 1978.
- Roger Merle, Histoire du ski dans le Briançonnais, édition Ophrys, Alpes et Midi, 1989.
- J.B. Allen, Le Ski en France 1840-1940, Saint-Cyr-sur-Loire, 2003
- Anton Fendrich, René Auscher, Les sports de la neige, 1912, incluant les premières cartographies des centres de sports d'hiver.
- "Les Sports d'hiver en France", Notes et études documentaires, n°3701-3702, 24 juin 1970.
- Yves Ballu, L'épopée du ski, édition Arthaud, Paris, 1981.
- Yves Ballu, L'hiver de glisse et de glace, Découvertes Gallimard, Paris, 1991.
- James Coutet, Ski, technique, compétition, montagne, J. Landru, Chamonix, 136+95 pages.
- Jean-Jacques Bompard, Encyclopédie du ski, Paris, 2005
- Jean Franco, Le ski, n°1232 de la collection Que sais-je ?, PUF, Paris, 1967, 128 pages.
- Édouard Frendo, Le ski par la technique française, Chamonix-Landru, 1946, 381 pages.
- Jacques Gautrat, Dictionnaire du ski, Microcosme, édition du Seuil, 1969, 356 pages.
- François Gazier, Les sports de montagne, n°325 de la collection Que sais-je ?, PUF, Paris, 1949, 128 pages.
- Dr Frederik Hallberg, Le ski par la technique moderne, 3° édition, B. Arthaud, Grenoble, 1932, 428 pages.
- Jean Laurent-Lefebure, Le ski facile, collection Tous les sports, Paris, 1946.
- René Moyset, Initiation au ski, collection sportive, édition Borneman, 1959, Paris, 64 pages.
- H. Mückenbrünn, Frederik Hallberg (illustrations), A. Latarget (préface et chapitre sur la physiologie du ski), Le ski, B. Arthaud, Grenoble, 1931, 473 pages.
- Claude Mullet et Gaston Magi, L'Isère 1900-1920 mémoire d'hier, éditions De Borée, Clermont-Ferrand, 2000, 179 pages.
- Marc Ismaël, Le ski de fond, n° 1525 de la collection Que sais-je ?, PUF, Paris, 1973, 128 pages.
- Marcel Peres, Le ski alpin, n° 1232 de la collection Que sais-je ?, PUF, Paris, 1986, 128 pages.


text:
Non sai se coneissètz lo Collègi d’Occitania, gaireben centenari, eretièr del movement de refòrma endralhat per Josèp Ros, Prospèr Estieu, Antonin Perbòsc e Josèp Salvat, creat per Prospèr Estieu e Josèp Salvat e reconegut d’utilitat publica, sa bibliotèca de qualque 30 000 títols, sos manuscrits prestigioses de Mistral, Forès, Estieu, Perbòsc, Filadèlfa, Paulin, Bodon e fòrça autres, sa revista Lo Gai Saber, sos corses per correspondéncia etc. Avètz benlèu rencontrat de tèxtes publicats 50 ans abans Alibèrt e escrits en grafia… alibertina, amb la distinccion « o » e « ò ». E ben figuratz-vos qu’ongan, coma despuèi d’annadas, lo Collègi d’Occitania ven de sollicitar per sosténer sas activitats una subvencion al Conselh Regional de Miègjorn-Pirenèus. Mas aqueste còp, i a quicòm de nòu. Lo president ven de recebre de l’administracion regionala una demanda de « precision per rapòrt als ligams (del Collègi) amb lo « Congrès permanent de la lenga occitana », laquala soslinha qu’es una « condicion (…) necessària per la seguida del tractament (del) dossièr ». Una question de legitimitat segur, quand se sap que dins lor temps, l’Escòla Mondina, l’Escòla Occitana e lo Collègi d’Occitania (ara reünits) foguèron « autoproclamats ». Mas i aurà benlèu una compensacion : los eretièrs d’Estieu e de Perbòsc serián convidats a aquela òbra màger de reinventar lo Felibritge.
J. P.


text:
Whitehorse
Whitehorse es la capitala e la pus granda vila de la província canadenca d'Yukon. Se situa al quilomètre 1426 de l'autorota d'Alaska (Alaska Highway) dins lo sud de Yukon. La vila ocupa una riba de la Yukon River, qu'a sa font en Colómbia Britanica e se geta dins la mar de Bering en Alaska. La ciutat foguèt nomenada d'après los rabeges de White Horse Rapids per sa ressemblança amb la crinièra d'un caval blanc près de Miles Canyon.
Pr'amor de sa situacion dins la val de Whitehorse, lo clima pus suau que lo d'autras vilas del nòrd coma Yellowknife.[1] A aquesta latitud los jorns d'ivèrn son corts e los jorns d'estiu an fins a 19 oras de lutz.[2][3] Whitehorse, es reportada per lo Guinness World Records, coma la vila qu'a l'aire mens poluat del mond.[4]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Pinard, Jean-Paul (September 2007). Wind Climate of the Whitehorse Area 60, 227–237. DOI:10.14430/arctic215.
- ↑ Sunrise and sunset times in Whitehorse
- ↑ « Whitehorse », The Canadian Encyclopedia (consultat lo 25 març 2011)
- ↑ Guinness World Records 2013, Page 036 (Hardcover edition). ISBN 9781904994879


text:
Voies Navigables de France va experimentar una solucion novèla per remplaçar las platanas malautas, solucion que mescla ecologia e manten del païsatge.
Aprèp un molon d’estudis per trapar una solucion a la disparicion de las platanas bordant lo Canal de las Doas Mars, l’entrepresa Big Malhum, de Capestanh, prepausa quiquòm de nòu.
Implantariá en alternància d’eolianas e de panèus fotovoltaics. Avantatge, pas de risca de malautiá e un apòrt financièr per VNF que permetriá de manténer los obratges long del Canal. Los toristas interrogats son pas desfavorables al projècte, que las eolianas fan ara partida integranta del païsatge de Lengadòc Bas. Los pescaires, eles, son mai reservats.
« Imaginatz-vos pescar a l’ombra d’una eoliana, çò ditz Marcèl, un acostumat de la pèsca del costat de Polhes, seriatz bronzat coma un zèbre, sens comptar lo bruch qu’es desagradiu per far prangièra. Es una idèa de tecnocrat. »
Un adepte del torisme fluvial, Hans Peter, nos fisa : « Ieu, me derenga pas. Lo Canal foguèt, en son temps, factor de progres tecnic, e se trapèt segurament mai d’un protector de l’environament de l’epòca per protestar contra l’ataca a l’integritat de son espaci de vida. Es totjorn aital quand òm mena la modernitat. Cal plan avançar. »
Una enquista publica es dobèrta a la comuna de Cap Estanh. Podètz anar balhar lo vòstre vejaire.


text:
Eveniments
Occitània
França
Euròpa
Represa deis operacions militaras còntra
Melitèn que foguèt sostenguda per Mossol que mandèt de renfòrç. Divèrseis escaramochas se debanèron dins la region e s'acabèron a l'avantatge dei Bizantins que pilhèron tornarmai la region.
Revirada de l'expedicion acomençada l'annada precedenta còntra Francia Orientala. Leis Ongrés deguèron se retirar ambé de pèrdas importantas. Pasmens, lo còr de sei tropas èra encara poderós e permetèt d'organizar rapidament d'expedicions novèlas (→ 935).
Inquiets dei tendàncias tiranicas dau
califa
Al-Qahir, unei foncionaris e generaus gropats a l'entorn de l'emir
Munis al-Muzaffar assaièron d'organizar un complòt per l'eliminar. Pasmens, lo temptativa foguèt descubèrta.
Munis al-Muzaffar, sostèn major dau rèine d'
Al-Muqtadir (908-932), foguèt arrestat e executat. Après aqueu succès,
Al-Qahir venguèt encara pus autoritari e tiranic entraïnant de complòts novèus que s'acabèron per son assassinat tre l'annada seguenta.
En Pèrsia, lei
Buyides prenguèron lo contraròtle de la region de Fars. Contunièron d'avançar en direccion de l'oèst.
Arts
Sciéncias e tecnicas
Economia


text:
Eth cap de Politica Linqüística deth Conselh Generau, Sr. Jusèp Loís Sans, prononcièc ua conferéncia as alumnes deth cors sus era lengua aranesa (varietat dera lengua occitana, parlada ena Val d'Aran).
Per un aute costat, eth Conselh Generau d'Aran, tà complementar es tèmes d'aquest cors orqanizèc ua visita quidada tath Musèu dera Val d'Aran, era Fabrica dera Lan, e er Ecomusèu Casa Joanchiquet, a carque, deth Sr. Jèp de Montoya, Cap de Cultura e Patrimoni deth C.G.A. e damb era intervencion dera Sra. Carol Desel, Directora deth Musèu dera Val d'Aran.
Ath delà, eth Conselh Generua, metec a disposicion des alumnes deth cors, es installacions e aules dera Escòla Tecnica Esportiva dera Val d'Aran (ETEVA), en Salardú, tà poder hèr es classes corresponentes.
Eth Cap de Politica Linquistica deth C.G.A., assequrèc que: "Aquest convèni de collaboracion damb era Universitat Ramon Llull, fomente era valor dera education coma esturment de mielhora ena formacion personau e sociau".


text:
A mòrt Robèrt Lafont, « òme culturau totau », coma ditz era ressenha deth Conselh Generau d’Aran. Lafont ac a representat lèu tot ena cultura occitana pendent eth sègle XX. Me quedi damb ues paraules deth desapareishut professor, escrivan, investigador, eca, que mos rebrembe eth professor d’occitan Yan Lespoux: « L’accion occitana es pas de sonar lo mond a nosautres, mai de transformar amb la pensada occitana lo mond que nos environa ». Descansa en patz.
Mes : Junh 2009
Desafeccions financeres
Pot ésser molt gratificant per a la parròquia ser més papista que el Papa. Però l’evidència dels fets deixa en entredit les lamentacions dels qui no fa tant van pactar l’actual model de finançament català, que ara tant i tant critiquen i davant la renovació del qual es mostren tant i tant exigents. Però el cert és que l’actual cap de l’oposició, el senyor Artur Mas, quan era conseller d’Economia de la Generalitat, va acordar amb el senyor Eduardo Zapalana, llavors president de la Generalitat valenciana, l’actual pacte de finançament, que ara deplora tant, i amb tota la raó, però amb cap credibilitat, perquè el sistema de finançament vigent ha deixat Catalunya per sota del promig en el repartiment del finançament per comunitats autònomes, mentre que Madrid i la Comunitat Valenciana, de característiques semblants al Principat, n’han quedat per sobre.
Mentre l’acord del 2001, que va ser qualificat de « històric i definitiu » per CiU, va deixar un rendiment de 250 milions d’euros, el que negocien avui els Governs català i espanyol pot arribar a multiplicar per sis aquest rendiment, certament deficitari. Una gran rialla provoca el senyor Mas, que va aconseguir 250 milions d’euros, quan exigeix teatralment no menys de 5.000 milions d’euros. Però, a qui vol prendre el pèl? Després d’incongruències tan pestilents, amb quina credibilitat hom pot lamentar la desafecció política dels catalans?
Ruda: auem un problèma
1. Ruda. Ei un des projèctes mès controvertits des darrèri tempsi, fòrça contestat d’ençà deth prumèr moment per problèmes tant de forma coma de contengut. Eth darrèr govèrn de Convergéncia ena Generalitat de Catalonha le dèc eth visteplatz e er Ajuntament l’acabèc balhant ua licéncia fin finau anullada peth Tribunau Superior de Justícia de Catalonha. Era senténcia, que non admitís recors, qualifique eth permís d’ « arbitrari » e es formules utilizades peth consistòri d’ « artificioses » e « rocambolesques ». Conclusion: ara auem un seriós problèma tant pera inseguretat creada coma peth besonh de preservar es parcatges e eth telesèra. Per responsabilitat, eth Govèrn deth Conselh Generau s’a prestat a aufrir era sua collaboracion entà endreçar tant de desordre (e desencèrt), conscient de que çò que mau comence, acabe piri. N’eth projècte globau d’urbanizacion, d’un impacte brutau entath territòri e es interèssi toristics, n’era sua tramitacion non s’an hèt coma calien.
2. Tuca. Comparat damb Ruda, eth problèma de Tuca semble menor (tot ei per hèr), mès tanpòc ací s’an hèt es deuers de forma corrècta, e eth procès de redubertura dera estacion demore sospenut ara per mor d’un projècte defectuós, en qué era prioritat d’auançar era implantacion d’infraestructures e equipaments abantes qu’era urbanizacion pura e dura a pè de pistes non ei reflectida damb pro claredat. Aquerissen còs es avertiments entà qu’en Tuca non pogue imperar era politica de Ruda. Se vos platz!
3. ‘Bona’ gestion. Eth triomfalisme politic pera « bona gestion » dera quau sòlen hèr gala es qu’an responsabilitats plan notables enes cassi nomentadi demore diluït ena mar dera realitat testuda, e subergés, mès que jamès, eth besonh urgent d’aplicar ua politica intelligent d’ordenacion deth territòri e er urbanisme, propèra ath ciutadan e ath servici des sòns besonhs reaus (de mobilitat, de socializacion, d’accès as servicis, eca.). Mès cau que triomfe prumèr ua cèrta etica dera umilitat e deth respècte as normes vigentes.
Euròpa: en Aran s’impause eth PSC
Ua lectura rapida des eleccions europèes permet constatar era fortalesa des socialistes en Aran, que guanhen es comicis en país. A despièch der auanç de CiU en conjunt dera província de Lleida, que la tornen a plaçar en prumèr lòc, aguesta s’estanque ena Val coma tresau fòrça. Mentretant, en Estat guanhe eth PP, immune as cassi de corrupcion, e eth PSOE non patís era dura reprimenda que quaqu’un pronosticaue e/o desiraue. En ensemble europèu, era esquèrra s’a de preguntar coma ei que, mentre en Estats Units, tostemp ara vanguàrdia, venç era illusion e era esperança d’ua politica renovada, reformista e progressista; Euròpa, en plea crisi, se contrè e vòte en massa ara dreta e era ultradreta. I a motius tara preocupacion.


text:
Comunas dei Bocas de Ròse
Lista dei 119 comunas dei Bocas de Ròse per òrdre alfabetic, amb lor còde INSEE e lor còde postal principal, e mai lor apartenéncia a lei principalas estructuras intercomunalas en 2004. Vejatz tanben la lista dei cantons e la lista dei comunas ancianas.
(CUM) Comunautat urbana de Marselha Provença Metropòli, creada en 2000.
(CAAP) Comunautat d'aglomeracion dau País d'Ais, creada en 2001.
(CAA) Comunautat d'aglomeracion d'Arle Crau Camarga Montanheta, creada en 2004.
(CAG) Comunautat d'aglomeracion de Garlaban Evèuna Santa Bauma, creada en 2000.
(CAO) Comunautat d'aglomeracion de l'Oèst de l'Estanh de Bèrra, creada en 2001.
(CAS) Comunautat d'aglomeracion de Bèrra Selon Durença, creada en 2002.
(SANB) Sindicat d'aglomeracion nòva de l'Oèst Provença, creat en 1984.


text:
U.E.
Bossòst 0 – F.C. Oô Larboust 1
Perdèrem eth prumèr partit deth
campionat aguest dissabte en Bossòst. En un partit en que patíem baishes
importants, eth Larboust comencèc milhor e, as 10 menutes, Heride se plantaue
tot solet deuant dera porteria aranesa e shutaue luenh per dessús dera
porteria. As 15
menutes patíem era herida de Felipe qu’ auie de deishar eth terren de jòc. En ua
auta jogada semblant ara prumèra, era delantèra francesa desaprofitèc ua auta
ocasion tà mercar. Era U.E. Bossòst auec ua bona ocasion quan Uri shutaue
dehòra laguens der àrea petita. Gachi en un shut de luenh sajèc de suspréner
ath portèr francés qu’auec d’estirà-se e desviar era pilota entath cornèr. Damb
eth 0-0 s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat auérem es
milhors ocasions, mès mos manquèc eth gol. En ua bona jogada, Adri se plantaue laguens der àrea e eth
sòn shut dempús de tocar a un defensa anaue entath cornèr. En un centro d’Adri,
Richard, laguens der àrea shutaue per dessús dera porteria. Ena milhor ocasion
deth Bossòst, dempús d’un corner, Quique shutaue laguens der àrea e era pilota
tocaue en garròt e non podíem acabar de mercar eth gol. A 5 menutes deth finau,
en únic shut deth Larboust entara porteria,Aliouane empalmaue un shut de dehòra der àrea qu’entraue pera esquaira en
tot mercar un polit gol. Era U.E. Bossòst sajèc d’empatar eth
partit sense auer guaire ocasion en temps que quedaue.
Ath finau ,derròta en un partit
en que i auec ua part entà cada equip, en que ath delà desaprofitèrem bones
ocasions e ath finau ,mos guanhèren damb un gran shut que no entre toti es
viatges.
Era notícia positiua sigueren es debuts coma titular d’ Iñaki
e Richard e era gessuda ath terren de jòc de Quique pera herida de Felipe e que heren un bon partit a despièt dera sua
joenessa (17- 18 ans).
Ara , era classificacion ei: Luchon e Landorthe 13,
Encausse, Bossòst e Larboust 11, Cazères 10, Comminges St Gaudens 9.
Ara auem dues dimenjades sense jogar ; eth pròplèu
partit jogaram en St. Gaudens partit de liga contra eth Comminges St.Gaudens
dissabte 9 de noveme tàs 20 :00 ores.
U.E. Bossòst : Iñaki, Jaime, Chapo, Felipe , Marc, Àlex,
Uri, Adri, Richard, Gachi e Pèir. Remplaçants:
Salva, Abraham, Quique
Trainer: Adrian.
Tarjetes auriòles: Pèir, Adri,
Marc, Àlex.
Gols: 0-1 Aliouane (85’).
Arbitre: Hubert Marc.


text:
1280
Aquesta pagina concernís l'an 1280 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Armament[modificar | modificar la font]
Concepcion e descripcion d'una torpilha auto-propulsada per lo quimista arabi Hasan al-Rammah. L'eficacitat d'aquel engenh es desconeguda.
Astronomia[modificar | modificar la font]
Calcul de la durada d'una annada per l'astronòm chinés Guo Shoujing (1231-1316). Trobèt un resultat de 365,2425 jorns, çò que representava una error de solament 26 segondas. Lo calendier desvolopat a partir d'aquel estudi foguèt utilizat durant 364 ans.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- Albèrt lo Grand, teologian, filosòf e sabent alemand.


text:
Aquel « kit per la subrevida numerica de las lengas », redigit pel Digital Language Diversity Project, un programa europèu Erasmus +, a per tòca de mesurar lo gra de vitalitat numerica d'una lenga regionala o minoritària e d'indicar d'accions e d'iniciativas concrètas per lo melhorar.
Lo dicod'Òc, sol multidiccionari occitan en linha tà mei d'ua varietat, que devè estar accessible tà tots. En per'mor d'aquò, Lo Congrès que n'a hargat ua version adaptada taus òrbs e taus uelhs febles.
Lo Diccionari de las rimas e lo Diccionari dels sinonimes del Congrès son ara disponibles per l'occitan auvernhat e l'occitan lemosin.
Las API e los modules deu Congrès que son estats actualizats e que prepausan adara mantua modificacion, com la presa en carga de mei de varietats de l'occitan.
Lo Congrès qu’a ajustat 200 navèras expressions au son express'Òc. Dab ua nautat, que n'i a adara en las varietats provençala e lemosina de l'occitan.
Lo Congrès que hiquè en linha en junh passat lo Laboratòri, ua interfàcia tà har recèrcas avançadas au demiei deus lexics e diccionaris deu Congrès.


text:
Eth Plen ei er organ suprèm de manifestacion dera volentat deth Conselh Generau d’Aran, integrat per 13 conselhèrs (escuelhuts democraticaments enes eleccions municipaus cada quate ans) e presidit peth sindic d’Aran o vicesindic que legauments lo remplace.
Ei competéncia deth Plen es senhalades en article 10 dera Lei 16/1990, de 13 de junhsèga, sus eth Regim Especiau dera Val d’Aran e aqueres que li siguen assignades pes leis sectoriaus.
Es sessions deth Conselh pòden èster ordinàries e extraordinàries, e aguestes darrères, ath viatge, pòden èster urgentes. Es sessions extraordinàries son convocades entà resòlver ahèrs que precisen èster tractats de manèra singulara o, que per rason d’urgéncia, non pòden demorar enquiara celebracion dera session ordinària.
Eth Plen deth Conselh s’amassarà en session plenària ordinària, coma minim, cada dus mesi e en session extraordinària quan atau ac decidisque eth sindic o ac sollicite era quatau part, aumens, deth nombre legau des conselhèrs deth Conselh Generau d’Aran, sense que cap de conselhèr ne pogue sollicitar mès de tres annauments.
Es sessions ordinàries se celebraràn eth darrèr deluns de mes e cada dus mesi, en tot començar en hereuèr e contunhar en abriu, junh, octobre e deseme. Eth mes d’agost se considerarà inabil en tot trasladar-se era celebracion dera session ordinària corresponenta ad aguest mes laguens dera prumèra quinzea deth mes de seteme.
Es ahèrs des resolucions que corresponguen ath Plen seràn elaborats per organ competent o peth conselhèr-delegat.
Es Plens se celebraràn ena Sala de sessions dera sedença oficiau deth Conselh Generau d’Aran, o ben ena Sala de sessions dera Casa deth Senhor d’Arròs abilitada ar efècte, en vertut d’acòrd plenari de 24 de hereuèr de 1999.
Es acòrds des Plens seràn executius un còp acabada era session ena quau siguen adoptats.
Es Plens deth Conselh seràn publics mès en tot poder èster secrets eth debat e era votacion d’aqueri ahèrs que poguen afectar eth dret fondamentau des ciutadans ath quau hè referéncia er article 18.1 dera Constitucion Espanhòla, quan atau ac acòrde eth Plen per majoria absoluta.
Composición
CONVERGENCIA DEMOCRATICA ARANESA (CDA-PNA)
Carlos Barrera Sanchez
Luis Carlos Medina Modroño
Cesar Ruiz-Canela Nieto
Francesc Medan Juanmartí
Anna Díaz Morelló
Jose Enrique Arró Cuny
Jose Antonio Boya Quintana
UNITAT D’ARAN PROGRÉS MUNICIPAU – PARTIT DES SOCIALISTES DE CATALUNYA (UA-PM-PSC)
Francés X. Boya Alós
Francisco Bruna Capel
Amador Marqués Atés
Maria Vergés Pérez
Juan Antonio Serrano Iglesias
PARTIDO RENOVADOR ARTIES-GARÒS (PRAG)


text:
Porto Covo
Porto Covo es una de las doas freguesias portuguesas del municipi de Sines, amb 48,73 km² d'espaci e 1116 abitants (2001). Densitat: 22,9 ab/km².
L'Ilha do Pessegueiro ("Illa del Perseguièr"), amb lo sieu fòrt, fa geograficament part del territòri de la freguesia de Porto Covo.
La freguesia de Porto Covo foguèt creada lo 31 de desembre de 1984, per separacion de la freguesia de Sines, fins dempuèi l'unica del municipi del meteis nom.
Una cançon de Rui Veloso pòrta lo nom d'aquesta freguesia.


text:
12/03/2017
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 12 de març 2017 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Hervé Couture, dau Cap' Oc de Pau que presentara las noveutats ( libres, CD et DVD) editadas per lo Cap'Oc.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
10:07 Publié dans Actualitats, Cultura e literatura en òc, Musica e chançon | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.