text:
Una declaracion d’Harlem Désir, recent elegit al secretariat del Parti Socialiste francés, pròba las incompeténcias politicas francesas, sobretot sul tèma de las nefastas actituds de l’Estat francés contra totas las populacions.
Es una pròba tanben que lo sistèma educatiu assaja de presentar l’istòria de França coma una santetat politica, una santetat etnica, que fosquèsse oltra-mar o dedins l’empèri continental europèu.
De mai, sembla clar alara que quitament los sabers universitaris, al pus naut nivèl, fosquèssen aital potencialament qualificables de nuls, car franceses e manipulats pel plaser del sant nacional-expansionisme francés.
La consequéncia es l’establiment de teorias que pensan l’Estat sant, la melhora sortida per protegir las populacions, alara qu’en Occitània sabèm que, dempuèi mai de 800 ans, las institucions politicas reialas o republicanas francesas son una plega, per l’ensemble de la populacion, quitament las pus socialas.
Mas sul subjecte precís, podèm donar la traduccion que portarà la rabia suplementària als Catalans, ara qu’acában de suportar una traïsons socialistas al Parlament Catalan de Barcelona : Les réfugiés espagnols de 1939 «fiers de la solidarité de la France» dixit Harlem Désir – Los refugiats espanhòls de 1939 «feliç de la solidaritat de França» : plan segur cal pas demandar la luna, e destriar entre las republicas, bascas, espanhòlas e catalanas (los republicans immigrats de tres republicas) ; mas lo camp catalan de Rivesaltes (prèp de Perpinyà sus un camp militar e de mau viure per tot uman normalament constituat), o los camps occitan de Gurs, Vernet, Bram, etc, podrián donar un cors d’istòria al nacionalista Harlem Désir, secretari del Parti Socialiste français.
Espèri que François Hollande en visita a Perpinyà, anuèch, podrà portar un sovenir de la ‘pacivitat’ (tot es relatiu!) de las autoritats militaras que faguèron lo camp de Rivesaltes, e empresonèran violament mantunes republicans de las tres republicas ibericas castigadas per las tropas de Franco, e lo portar generosament a Harlem Désir… l’ignorant del Parti Socialiste francés.
De mai, lo seu collèga, Kader Harif li podrà far vistar lo camp de Bram o Vernet d’Arièja per assegurar las seunass ignoranças e melhorar aital la seuna comunicacion sul tèma ; farà de ben tanben al Kader Arif.
Mas es gaire estonent tot aiçò, vist que lo personal socialista local es incapable d’aver en cap una istòria d’Occitània revendicada, en son entièr, e dincal cap de las revendicacions contrarias a l’Estat de repression republicana francesa, en refusar per exemple los recòrds suls chaples dels catars pels reis dels Francs e la glèisa catolica de Roma ; car aprèp los republicans, espanhòls, d’autras populacions europèas an degut suportar las installacions ‘remirablas’ de las autoritats d’Estat francés, republicanas vos disi, IIIena republica...
Siam bravament luènh de la santetat de la republica, fRANÇA, pregada per mantunes extremistas d’esquèrra o de dreita nacionalistas e franceses. Quí pensa que la republica es pas un instrument de negacion istorica en Occitània, se pensa pron plan sotmetut e podrà morir en patz ambe sus l’esquina las tres colors francesas. Ièu m’estona gaire que d’unes ciutadans occitans volguèssen cremar las tres colors franchimandas.
Quí dels filhs o filhas de Republicans Catalans li podriá mandar d’informacions sobre la repression republicana francesa contra las populacion de republicans iberics ?
Se cal questionar, de quina manièra se pòt suportar que los ‘expats’ fosquèssen emplegar per engraissar París, e se una catastròfa arriba sus els, que las autoritats del poder jacobin mandèssen pas un representant, sense qu’un prefecte o representant, per simplàs regraciament d’aver trabalhat pel centralisme parisenc.
O cal tornar dire, los pòbles de fRANÇA son considerats coma esclaus pels poders centralistas franceses, sense cap autre biais de diplomacia, son dangieroses per las populacions e pauc impòrtas los poders centralistas franceses, pauc impòrta la color politica.
Lo poder centralista francés es una gestionari del mercat-Estat-nacion frança e de las gestion de als grandas entrepresas gesidas del sistèma. Se trúfan dels pòbles sotmetuts.


c: text/html

text:
Œting
Œting es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Œting Es un vilatge situat en la Moselle-Es, vesin dirècte de la municipalitat de Forbach. Lo vilatge se tròba a qualques quilomètres de l'Alemanda e de Sarrebruck, a 60 km de Mètz e 90 de Nancy, 100 d'Estrasburg, 430 de París e 420 de Lille. La municipalitat s'estend sus 425 a e se tròba en plena cœur d'un païsatge de tucs del scenari central lorrain #que lo ponch en culminant n'es lo Kelsberg #que domina a 386 m e #qu'es quitament indicat sus la taula d'orientacion a la reünion del Donon en los Vòges. Lo pòble s'es bastit justament sus dos pans d'aqueles diches tucs.
Œting est un village situé dans la Moselle-Est, voisin directe de la commune de Forbach. Le village se trouve à quelques kilomètres de l’Allemagne et de Sarrebruck, à 60 km de Metz et 90 de Nancy, 100 de Strasbourg, 430 de Paris et 420 de Lille. La commune s’étend sur 425 ha et se trouve en plein cœur d’un paysage de collines du plateau central lorrain dont le point culminant est le Kelsberg qui domine à 386 m et qui est même indiqué sur la table d’orientation au sommet du Donon dans les Vosges. Le village s’est construit précisément sur deux pans de ces dites collines.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La primièra traça escricha testificant de l'existéncia d'una implantacion umana sul territòri del pòble remonta a l'epòca carolingienne. Se se se réfère als trabalhs del fraire Dom Augustin Calmet #que #escriure entre 1713 e 1729 una istòria de Lorraine, existissiá en 787, jol regna de Charlemagne una aglomeracion agricòla franque o villa rurala : OFTINGAM VILLAM #que poiriá, segon las investigacions de Henri e Charles Hiegel èsser a l'origina del nom actual. L'estudi dels noms de luòcs es n'informi amb lo peuplement de la Lorraine : Œting, #que s'escriviá Oettingen en 1446, Ottingen o Ettingen en 1594, s'inscriu en aquel espaci a l'èst de la frontièra linguistique #que, del Luxemborg al Donon, separa los territòris de lenga romane dels pòbles en parlant lo francique. Es un toponyme francique #que se tròba en lo suffixe « -ing » en evocant una collectivitat, precedit del nom del proprietari o ancêtre (Oftar o Ofto, cambiat en Audo, Otto, Odo, Etto) #que #èsser a l'origina de la concentracion de familhas a aquel endroit. Se se'n crei cèrts istorians locales coma Touba, l'implantacion umana seriá plan anteriora a 787. Œting I auriá ja existit a l'epòca gallo-romaine : lo Hérapel, fortificat a l'oèst, del temps que la rota militar de Mètz passava pas luènh e contunhava cap a l'èst en direccion de Mayence. Cèrts toponymes daissan fin finala supausar que lo luòc de Œting a viscut las invasions de las hordes barbaras. La legenda vòl #qu'un combat terrible i aja permeses als abitants de los nòstres pòbles de véncer los Huns en los marécages del Spitzwald. Un tuc entre Tenteling e Ebring pòrta totjorn lo nom de Hunnengrab. E de contunh, al sud del ban communal, en direccion de Gaubiving, lo Hunnenberg evocariá lo passatge dels Huns l'an 451. Los ancians contan e mai se los prés coneguts jol nom de Etzel remembrarián lo nom de Attila #que i auriá installat ailà la siá acampada. Mas es practicament cèrt #qu'aqueles relats an mai de la legenda e que la preséncia de nombrosas fonts en aquelas prés explicariá l'existéncia del toponyme Etzel #que vòl dire ne nautor alemanda : Nasse Wiese. Cossí per l'investigacion de las originas del pòble, lo prètzfach es malaisit quand se pròva d'interrogar los sègles de lo sieu passat; aicí, de grands faches marquants totun mai lèu l'existéncia anonyme d'una comunitat rurala ont la vida jornalièra #èsser pendenta dels sègles rythmée per las estacions e lo calendari agricòla, abans dempuèi plier a las exigéncias d'un mond industrializat. Grandas paginas d'istòria pas mai, mas de las évènements #qu'an marcat la siá memòria collectiva, la meteissa #que se descobrís sus totas las nòstras tèrras de Lorraine, tròp sovent ocupadas, annexades, esperrecadas après lo parteja de l'empèri de Charlemegne en rason de las rivalités entre dos poderoses vesins. Malgrat aiçò, a un pauc mai de tres sègles d'interval, lo pòble a conegut doas destruccions ; la primièra, intégrale, i aguèt luòc l'an 1631. #Èsser lo Œuvre dels suedeses, aliats dels franceses pendent la guèrra de Trenta Ans, #que #estrossejar la Lorraine imperiala. Lo segond pas #èsser que #parciala fin 1944, quand l'armada americana #bombardar Forbach e Sarrebrück per liberar la nòstra pàtria de l'ocupant alemand. Aital, la miá intencion a pas pas l'ambicion de constituir una investigacion istorica. Li cal èsser compreses coma una temptativa de far reviure entre aquelas doas datas lo passat d'aquel cairat de tèrra lorraine, écrin de verdure d'un pauc mai de 439 a sul flanc del tuc del Kelsberg[1].
La première trace écrite attestant de l’existence d’une implantation humaine sur le territoire du village remonte à l’époque carolingienne. Si l’on se réfère aux travaux du moine Dom Augustin Calmet qui écrivit entre 1713 et 1729 une histoire de Lorraine, il existait en 787, sous le règne de Charlemagne une agglomération agricole franque ou villa rurale : OFTINGAM VILLAM qui pourrait, selon les recherches de Henri et Charles Hiegel être à l’origine du nom actuel. L’étude des noms de lieux est en rapport avec le peuplement de la Lorraine : Œting, qui s’écrivait Oettingen en 1446, Ottingen ou Ettingen en 1594, s’inscrit dans cet espace à l’est de la frontière linguistique qui, du Luxembourg au Donon, sépare les territoires de langue romane des villages parlant le francique. C’est un toponyme francique que l’on retrouve dans le suffixe « -ing » évoquant une collectivité, précédé du nom du propriétaire ou ancêtre (Oftar ou Ofto, changé en Audo, Otto, Odo, Etto) qui fut à l’origine du rassemblement de familles à cet endroit. Si l’on en croit certains historiens locaux comme Touba, l’implantation humaine serait bien antérieure à 787. Œting aurait déjà existé à l’époque gallo-romaine : le Hérapel, fortifié à l’ouest, tandis que la route militaire de Metz passait non loin et continuait vers l’est en direction de Mayence. Certains toponymes laissent enfin supposer que le site d’Œting a vécu les invasions des hordes barbares. La légende veut qu’un combat terrible ait permis aux abitants de nos villages de vaincre les Huns dans les marécages du Spitzwald. Une colline entre Tenteling et Ebring porte toujours le nom de Hunnengrab. Et puis, au sud du ban communal, en direction de Gaubiving, le Hunnenberg évoquerait le passage des Huns en 451. Les anciens racontent encore que les prés connus sous le nom de Etzel rappelleraient le nom d’Attila qui aurait installé là son campement. Mais il est quasiment certain que ces récits tiennent davantage de la légende et que la présence de nombreuses sources dans ces prés expliquerait l’existence du toponyme Etzel qui veut dire en haut allemand : Nasse Wiese. Comme pour la recherche des origines du village, la tâche est difficile quand on essaye d’interroger les siècles de son passé; ici, pas de grands faits marquants mais plutôt l’existence anonyme d’une communauté rurale où la vie quotidienne fut pendant des siècles rythmée par les saisons et le calendrier agricole, avant de se plier aux exigences d’un monde industrialisé. Pas de grandes pages d’histoire non plus, mais des évènements qui ont marqué sa mémoire collective, la même que l’on découvre sur toutes nos terres de Lorraine, trop souvent envahies, annexées, déchirées après le partage de l’empire de Charlemegne en raison des rivalités entre deux puissants voisins. Pourtant, à un peu plus de trois siècles d’intervalle, le village a connu deux destructions ; la première, intégrale, eut lieu en 1631. Elle fut l’Œuvre des suédois, alliés des français durant la guerre de Trente Ans, qui ravagèrent la Lorraine impériale. La seconde ne fut que partielle fin 1944, lorsque l’armée américaine bombarda Forbach et Sarrebrück pour libérer notre patrie de l’occupant allemand. Ainsi, mon propos n’a pas l’ambition de constituer une recherche historique. Il doit être compris comme une tentative de faire revivre entre ces deux dates le passé de ce carré de terre lorraine, écrin de verdure d’un peu plus de 439 ha sur les flanc de la colline du Kelsberg[2].

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dimècres, 21.12.2016 03h00
Precedentament dins Cronicas dei tèrras luenchas:
Après nòstra lònga travèrsa de la Vau Studer e dau braç de la Fondariá, nos retroberiam a Pòrt Teulissa, Èva e ieu. Dins aquela ciutat ont reinava un despòta napoleonian qu’aviá romput totei sei ligams amb la republica francesa, m’arrestèron mentre qu’Èva fugissiá. Es dins una dei jaulas frejas e sornas de la vila que me retròbe alora, sensa realament saber çò que l’òm me repròcha.
M’interroguèron mai d’un còp, en me tirassant d’aicí enlà e d’ailà ençà tant e mai que ne finissián pas, fins a sèt còps per jorn. Lors questions èran sempre lei meteissas e, sensa que lei poguèsse veire tras la fòrta lutz de la cambra que pontavan vèrs ieu, me demandavan a de reng qui ère e sustot quaus èran mei rapòrts amb Èva Aranà.
Una causa m’aviá primier intrigat: quand prononciavan lo nom d’Èva Aranà, evidentament, parlavan de l’Èva amb la quala aviáu passat lo plus clar de mon temps, de Bordèu fins a Aèria, puei fins que lei tropas de Pòrt Teulissa m’agantèron e m’estremèron aicí. Solament, me remembrave fòrça ben de nòstrei presentacions e de son doç nom de familha, quand s’èra singularament presentada a ieu coma Èva Aiguda. Quauquarren anava pas, benlèu que tot èra ren que messòrgas, e que jamai èra pas estada aquela paura filha qu’aviá perdut sei parents, e que se lançava sus aquelei tèrras deserticas e pasmens plenas d’òmes abramats e dangeirós, qu’ela coneissiá despuei totjorn, e que pasmens òm pòt pas jamai vertadierament conéisser.
Lor contère la veritat. La veritat simpla e unica, que m’aviá menat fins aicí, tot mon percors e mei darriereis auvaris amb la tan tendra e afectuosa Èva… Jamai cresián pas un solet de mei mots, e m’acompanhavan sistematicament dins ma cellula de pèiras secas solidament assembladas e d’una umiditat prefonda, que sempre vos monta au nas, e s’empara dau mendre espaci dont dispausatz.
Tot aquò cessèt lèu, e lei gàrdias de la preson me laissèron solet amb gaire de manjar pendent mai d’un jorn.
Aviáu recebut mai d’un còp a la tèsta, e la sang aviá rajat dins ma cellula, que me teniá l’umiditat per soleta companha. Pasmens, au cap de quauquei jorns, òm durbèt la pòrta. Creseguère un instant que me portavan de beure e de manjar, mai au luòc de tot aquò, es un òme magre, dei peus blonds lusents e de la barba grisa qu’intrèt dins la cellula, abans que la pòrta se barrèsse darrier eu.
Un pauc crentós e plen de suspicions, s’avancèt vèrs ieu en me tendent la man, per fin de me saludar. Puei, en un movement simple e unic, se sieguèt a mon costat, sus la palha òrra que me serviá alora de liech, e se presentèt.
Lo vielh òme de la granda barba s’apelava Oscar. Se presentèt vivament a ieu coma un ancian bregant e m’expliquèt d’una votz calma e rasseguranta sa conversion au cristianisme e sa descubèrta sobta de la fe que l’aviá fach se pentir de totei sei pecats. Mai parlaviam, mai n’apreniáu sus Oscar, e sus son arrestacion quauquei mes abans au larg de Pòrt Teulissa, mentre que traversava lo braç de la Fondariá, per se gandir a l’ermitatge dau mont de la Solitud. Oscar èra conegut ben enlà dei tèrras luènchas.
Èra nascut a Molloy, una pichòta vilòta près d’Aèria, alora que lo vilatge èra encara sota influéncia olandesa, abans que lei colons partiguèsson. Pauc après la partença deis olandés, que se n’anèron vèrs lo sud per fin de reprene Sant Joan ais aragonés, una viva tension envasiguèt la populacion de Molloy. Oscar, qu’aviá alora vint e cinc ans, aviá pres lo poder de la vilòta, en profechant de la panica generala, amb l’ajuda de quauqueis amics. Fòrça abitants laissèron Molloy per Aèria, en quista de mai de seguretat, e lei ressorsas venguèron a mancar au pòble de la nòva ciutat-estat, qu’èra estada fondada per Oscar e sei companhs. Puei Oscar me contèt coma èran tombats dins la piratariá, un jorn sant de decembre, en vesent au larg, au nòrd de la baia de Mor-Bihan, un subrebèu naviri de comèrci rus. Embarcats dins de pichòteis embarcacions de pescaires, èran anats au rescòntre d’aquelei comerçants, armats de fusius de pouvera negra qu’avián oblidat lei soudats olandés. Puei tot s’èra encadenat, abordatges après abordatges, avián acampat d’enòrmei fortunas, de manjar e de beure per totei leis abitants, qu’avián pres suenh de despartir. Malaürosament, fòrça avián fugit fàcia a la violéncia qu’avián pres leis eveniments, e la populacion de Molloy, un temps rica de mai d’una centenada d’abitants, se podiá comptar alora sus lei mans de tres mendicants. Oscar e seis amics deguèron partir, e es sus un magnific naviri de guèrra genovés, qu’avián requisicionat doas setmanas aperabans, qu’Oscar e tres de sei camaradas partiguèron per Euròpa. Ailà, contunhèron lòngtemps a pilhar sensa relambi lei naviris mercants e s’ataquèron quitament quauquei còps a de flòtas poissantas en partença per lei tèrras luènchas. Oscar perdèt dos de sei camaradas au moment d’un terrible abordatge, e alora qu’eu e son companh restant avián pron argent per viure sèt vidas sensa pensaments, prenguèron comjat sus una subrebèla isla de la mar Mediterranèa, dau nom de Capriai. Son amic l’abandonèt per partir en Itàlia e despartiguèron lo fruch de lors expedicions, en tot ne gardant una partida esconduda sus l’isla.
Un bèu matin que dormiá pasiblament, Oscar apercebèt, en se desrevelhant, sus l’immensa baia de l’isla, tres naviris de guèrra gigantescs qu’arboravan lo drapèu francés se dreiçar davant eu. En virant la tèsta, se rendèt còmpte que tot aquò èra una flòta de vint e un naviris. Sensa aver lo temps de bombar e de fugir, un esquadron complet d’ussards l’esperavan a sa pòrta. Foguèt menat a París, ont Napoleon III aviá previst de lo faire guilhotinar. Oscar aviá passat vint e tres ans dins l’espèra de sa mòrt, sensa saber quora vendriá son ora ni çò que l’esperava de l’autre costat.
Me diguèt qu’es a partir d’aqueu moment que Dieu s’èra dubèrt a eu, e qu’aviá jurat de faire sa peniténcia, per totei lei mejans. Miraclosament, un jovenòme l’èra vengut desliurar, en durbent sa pichòta jaula, puei èra partit sensa dire mot, laissant lo paure Oscar s’escapar. Despuei, Oscar aviá ren qu’un solet objectiu: tornar sus sa tèrra natala e s’establir a l’ermitatge dau mont de la Solitud, que se disiá qu’èra estat bastit de la man d’un ermitan millenari, qu’èra mòrt fasiá quaranta ans. Alora Oscar aviá reünit tot l’argent que podiá, de París a Sant Jacme de Compostèla, puei èra tornat vèrs lei tèrras luènchas, primier a Pòrt Elisabèth, ont èra restat dos mes per preparar son expedicion, abans que leis anglés lo reconeguèsson e lo cacèsson. Aviá traversat lo braç de la Fondariá per arribar au Recès dau Bèu Temps, mai lei tropas de Govion ja l’avián arrestat, dins la tòca de lo remetre ai mans de la republica francesa, o aumens de l’escambiar.
Subran, un bruch se faguèt sentir a l’exterior, òm durbiá la pòrta, e Oscar sarrava fòrt sa crotz catolica entre sei mans. Un òme apareguèt alora, e amb un fòrt accent flamenc, demandèt: “Sètz ben Cristòu Cavailhès?”
D’un movement de tèsta, aprovère son interrogacion, e dins un simple movement las e futil, me getèt un papier dessús. Agantère vivament la fuelha, èra una letra, èra signada de la man de Clamença.
Comentaris
23 de genièr 12.39h
Oh oh, quantas suspresa !
Valora aquest comentari: 2
0
1
Comenta
Lo comentari es estat mandat corrèctament


text:
Sant Marcèl (Narbonés)
Sant Marcèl ( Saint-Marcel-sur-Aude en francés) es una comuna lengadociana del Narbonés (Lengadòc) situada dins lo departament d'Aude e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Sant Marcèl es atestat en 1184, de S. Marcello. Marcellus es lo nom d'un papa del sègle IV, d'un avesque de París al sègle V, d'un avesque de Diá mòrt en 510, d'un « apòstol » de Velai al sègle V, etc [1],[2].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Ginestars; es ara del canton du Sud-Minervois (en francés), donc del Menerbés Sud (burèu centralizator : Salèlas d'Aude).
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personas ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 614
- ↑ http://nominis.cef.fr/contenus/saint/445/Saint-Marcel-Ier.html


text:
27/03/2015
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi non informan que lo convidat dau diumenc 29 de març a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Sylvain Roux per parlar de l’activitat de « l’Insoliste » los 11 e 12 de abriu.
De veire lo site : insoliste.wix.com/sylvainroux.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
Les commentaires sont fermés.


text:
occitan. Lo BLOG TOT EN OC du pays Occitan.Langue occitana.Occitan occitanie, occitanesque. Diversite de l'Occitanie culturelle. Differentes formes dialectales.Peintures logiciels informatiques, nouvelles. Commentaires de la mode de l'actualite defini par les mass medias dominants.Poesie. coups de coeur. Politique et diversite. l'unesco e la diversite en France. Hypocrisie de droite et de gauche. Le cancer jacobin. croisade e cathare. Grands massacres.
jeudi 1 juillet 2010
Quand torna Alan
Quand torna Alan?
Aquò's vos lo, (la) borrèl(a) , del temps que trabalhava, que telefonava de longa per espaventar la mieuna femna. La paura ela ne'n perdèt lo sòm... E ne tombèt malauta.
Vos que vos faguessètz pas jamai conneisser, e que cada ser , a pron pena que quitavi lo meu trabalh, telefonava per demandar cossi se fasià qu'èri pas encara tornat (a l'ostal) .
Entr'una annada.
L'aprenguèri tres ans pus tard, qu' i creguèri pas.
Era vertat...
Uèi que tot aquò es luenh , m'arrive qualques còps quand me ven lo remembre, procha de la mieuna femna malautia, desesperada, e que demandava, cossi se sonava l' autra?
Qual podià essèr aquèl(a) tortuaire(a) que nos volia crebar?
A el(a) aqueste ser , una pensada, de pietat, e de tristum.
Mas dius, qual aguèt pas un còp de sa vida l'envèja de tuar?
2 commentaires:
Aquel bilhet es tarrible. L'òme es tanben fach de falsum.RépondreSupprimer
:(
Le vertat de l'ist�ria vertadi�ra que se deban�t, que me poirigu�t la vida, e encara u�i, a la debuta cregu�ri la mia femna falorda, quand me parlava d'aquelas discutidas , juste dabant de passar la p�rta, i�u, que quitavi lo trabalh a 7, 8 oras cada s�r, joine cadre qu'�ri ,e que me demandava ont �ri tot aquel temps, que la sonavan de longa. Que cr�si de los ,las, coneisser sens poder ren provar, que France Telec�m refusava alara de donar los numer�s dels secutaires, al nom de l'aparament de la vida privada!!!!RépondreSupprimer
Eran dos o tres ligats de compas, per nos crebar , coma avian crebats dos joves cadres dabant qu'ariv�ssi, coma un inocent del niu , car paguat fin finala ..
Fin finala cregu�t ela, l'amor de la vida que s'�ra passat quic�m, endac�m... E me perdon�t.
E s'�ra ren passat jamai.
Coma se dis: pas de tuba sens fu�c.
Atal la vida. E los �mes e las femnas �c...


text:
dilluns, 14 de setembre de 2015
Lectura estivala (5) : Aurelian de Chaire A l'ombra d'un manguier (sus ma terrassa)
A l'ombra d'un manguièr es lo quasernet de viatge de l'Aurelian de Chaire partit sièis meses al Senegal, en Casamança, per sos estudis d'agronomia. Un vintenat de tèxtes, de fotografias, de poèmas, un lexic e d'autres documents sus la vida del Puls fan lo cinquantenat de paginas d'aqueste "libre". Meti "libre" que se presenta mai coma una revista que coma un libre, çò que me geinèt un pauc a la debuta que ieu aimi ben lo format libre, mas rai, al cap de quatre paginas, quitèri de romegar.
Lo viatge de l'Aurelian n'avètz segurament ausit parlar que faguèt una crida per un finançament participatiu que virèt un pauc pertot e que, plan urosament, capitèt (pas mercés a ieu qu'ai l'opcion Cabrespina sus mon compte bancari)
Sas cronicas, las aviá publicadas dins la Setmana e sul Jornalet mas ieu las aviái pas legidas que sabiái que ne fariá un libre, e tre que lo trobèri lo libre, e ben lo comprèri (10€, IEO-Vendémias, 2015).
E ben es ben agradiu de legir! Fa de ben un pauc d'exotisme e m'agradèt de descubrir un bocin de cultura africana. Lo tipe es pas Roland Pecout, aquò's segur, mas es de plan bon legir. Lo format "cronicas" t'ensuca pas, i a de fòtos, pòs agachar los imatges, totjorn en relacion amb las cronicas, pòs furnar dins lo libre, lo pòs legir abocinat, un bon biais de dintrar dins lo viatge d'Aurelian. Explica çò que vei, çò que viu, nos explica la vida d'aquel país de Senegal, la religion, la mangiscla, l'agricultura, la mondializacion. De racontes umans e tanben politics que te fan soscar sus çò qu'es un païsan.
Mercés a l'Aurelian !
Espèri que d'autres estudiants ne faràn de viatges per ne far de quasernets de viatge, es un chale de legir!
Me disi que benlèu me caldriá botar a legir de literatura de viatge, me trachi qu'a despart de Portulan de Pecout, ai pas legit grand causa. Avètz de conselhs?
Entrevista de l'autor Aurelian Chayre sus CFM Ràdio (rai, lo tipe parla mai que son convidat) e La Setmana
Per lo comandar, es aquí.
1 comentari:
- mirelha ha dit...
-
As d'excellentas lecturas e las adreiças que conselhas son excellentissimas !! Mercé per la pub, pensi que l'Aurelian se ba merita ; as legit la recèpta de l'aligòt african ?
- 16/9/15 10:44


text:
Es dins aquel estadi, a Montevideo, capitala de Uruguai, que si debanèt la premièra copa dau monde de fotbòl. Siguèt inaugurat en lo 1930. Lo sieu nom, estadio centenario, es ligat a l’annada de la sieu inauguracion, 100 ans après l’independència de Uruguai. Aquel estadi a vist la victòria de Uruguai dins aquela premièra copa dau monde : 4-2 contre Argentina.
Ancuei, Uruguai juega li sieu partidas a maion dins aquel estadi, mas es tanben dins aquel estadi que si juegan de partidas dau campionat de Uruguai, coma lo derby entre Nacional e Peñarol, ò de partidas de Copa Libertadores.
L’estadi si pòu visitar. Pòdem montar en naut de la torre (Torre de los Homenajes) e visitar lo museo del fútbol sota la tribuna olimpica de l’estadi onte si pòdon veire d’objècts istorics dau fotbòl de Uruguai.


text:
Eth Departament de la Vicepresidéncia e d'Economia e Isènda, per miei deth Conselh Consultatiu de Contractacion Administrativa, met a disposicion des disparièrs organs de contractacion dera Administracion dera Generalitat de Catalonha e deth sòn sector public restacat o depenent, e tanben des operators economics des mercats publics, era Plataforma de servicis de contractacion publica.cap.detail.organs.search = Mostrar de licitacions de l'organ de contractacion e entitats ligadas
Era Plataforma ei configurada coma un portau unic globau e integrat entara difusion dera informacion dera activitat contractuau dera Administracion dera Generalitat de Catalonha e des entitats e enterpreses qu'intègren eth sòn sector public, e de difusion des perfils de contractant des sòns organs de contractacion, cossent damb es previsions dera legislacion de contractes deth sector public. Ath delà, era Plataforma ei sometuda coma un sistèma dubèrt, que hè possible era incorporacion d'autes administracions publiques de Catalonha, que pòden, ath delà de publicar eth sòn perfil de contractant, disposar der amàs de servicis qu'era Plataforma aufrís as operators publics e as privats.
Eth corròp d'informacion e eth dessenh dera aplicacion informatica dera Plataforma hèn possible qu'es operators economics des mercats publics, mès que mès des enterpreses, dispòsen d'un amàs de servicis e foncionalitats que faciliten tant er accès ara informacion coma es relacions transaccionaus segures entre es organs de contractacion e es enterpreses, damb era consecutiva reduccion de còsti associadi ara contractacion publica.
Fin finau, coma s'exigís en article 53 deth Tèxte rehonut dera Lei de contractes deth sector public, aprovat peth Reiau decrèt legislatiu 3/2011, de 14 de noveme, era aplicacion informatica que supòrte es perfils de contractant que residissen ena Plataforma dispòse d'un dispositiu electronic que permet acreditar de manèra flagranta eth moment d'inici dera difusion publica dera informacion que s'includís e era sua integritat, en tot hèr possible era publicacion segura en Internet damb efèctes juridics, segontes es tèrmes arrecuelhudi en Tèxte Rehonut mencionat.
Eth president deth Conselh Consultatiu de Contractacion Administrativa


text:
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Sondatge : qui empacha los autes occitans ?
Aller à la page : 1, 2
Quins occitans son la trava mei importanta a l'avançada deu movement occitanista ?
1 Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Sam 20 Fév - 9:51
fredoc
Occitan Warrior
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
2 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Sam 20 Fév - 12:33
zo
Occitan Warrior
3 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Dim 21 Fév - 8:37
jfrieux
Occitan Warrior
4 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Dim 21 Fév - 20:54
Cerièra de Mai
Trobador !!
çò qu'empacha l país d'avançar, son las gents que botan « los italians » dins un sondatge…
5 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Dim 21 Fév - 21:30
Zengi
Trobador !!
6 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Lun 22 Fév - 2:42
Cerièra de Mai
Trobador !!
N'ai un pauc pron d'aquel auto-racisme occitan. Pòble de masoquistes.
7 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Lun 22 Fév - 8:38
Alh Òli
Occitan Warrior
Cerièra de Mai a écrit:Benlèu que manqui d'umor. M'amusa pas, son de question tròp pausadas per de colhons, fòra-amusament per que m'amuse.
N'ai un pauc pron d'aquel auto-racisme occitan. Pòble de masoquistes.
Oh la la la la la la la la
Respòndi leis auvernhats , per lo plasir.
Que quand n'i a un, vai ben, es quand son mantei que vènan lei problèmas.
8 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Lun 22 Fév - 14:09
Zengi
Trobador !!
Cerrièra, t'amusa pas, tant pis per tu .. Qu'èm dens la partida estanquet fin de serada,per paralr de causas pas seriosas com ei precisat.
Parlar d'autò racisme qu'ei ridicule. Pensi pas qu'ei aquò qui hè empach au pais ..
9 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Lun 22 Fév - 20:25
fredoc
Occitan Warrior
Cerièra de Mai a écrit:Benlèu que manqui d'umor. M'amusa pas, son de question tròp pausadas per de colhons, fòra-amusament per que m'amuse.
N'ai un pauc pron d'aquel auto-racisme occitan. Pòble de masoquistes.
750 messatges, bèthlèu autant com tu Cerièra, e totun, ne coneishes pas enqüèra las meas conviccions entà Occitania ? Si i a qq'arren qui podem afirmar sus jo, qu'ei que preni posicion, qu'exprimeishi la mea opinion, que "l'obreishi", e que m'esto pro reprochat. E tu n'as pas comprés ?
Lo masochisme, que'u possas au son estrem en arrefusar de't trufar deu ton vesin, deu ton frair. Mes jo que me'n trufi, atau com me trufi de jo (torna léger lo sondatge, diuvivant !).
Anem, descontracta't, vòta taus bearnés si vòs (qu'èm purmèrs, que vam ganhar) o non vòtes pas, per jo ne hè pas ni sau ni péber.
Ah òc, que soi d'acòrd dab ua remarca toa, qu'ei completament nèci, mes que'm soi amusat. E la toa reaccion que m'amusa.
Personaument, qu'èi votat entaus marselhés, n'ei pas un secret, ne'us poish pas sofrir ! Sonque lo Matieu ... C, qu'ei un vertadèr, eth ! Seguitz lo men espiar...
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
10 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Lun 22 Fév - 20:31
Birguita Lasèga
Òmi/Hemna de Situacion
E per far baissar la mejana dels mons amics bearneses, que n'i a un que m'agrada ben...
11 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Lun 22 Fév - 21:14
Zengi
Trobador !!
12 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Lun 22 Fév - 21:19
maime
Lemosin de prumiera !
Annneeemmm, fau zo dire qu'es de te que parla...Matieu a écrit:Mdrrrr b'ei cona aquera birguita !
13 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Lun 22 Fév - 21:26
Danís
Adjudant
Birguita Lasèga a écrit:Jo ai votat Lemosins. Per de qué sortiguèri amb un lemosin qu'èra un tròp maissant còp !
E per far baissar la mejana dels mons amics bearneses, que n'i a un que m'agrada ben...
maime a écrit:Annneeemmm, fau zo dire qu'es de te que parla...Matieu a écrit:Mdrrrr b'ei cona aquera birguita !
Matieu es pas bearnes dins queu cas, diria, a pres mai dau costat marselhes (granda gula mas pita anchòia)...
Per contra, vòle pas saber qui quo es lo lemosin...
14 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Lun 22 Fév - 21:47
Zengi
Trobador !!
15 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Lun 22 Fév - 21:47
Zengi
Trobador !!
16 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Lun 22 Fév - 21:55
fredoc
Occitan Warrior
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
17 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Lun 22 Fév - 23:32
Sokolovic
Trobador !!
Personaument, qu'èi votat entaus marselhés, n'ei pas un secret, ne'us poish pas sofrir
Farà plaser a Cristòu Redon coma comentari…
Mai seriosament, mi demandi per de qué as pas més lei provençaus e lei nissarts. Es tròp d’onor de donar ai marselhés una règa dins aqueu sondatge. Siam ren mai que de provençaus de la vila hè.
Eisiti de votar se que non.
Lo quau de Matieu C., gran salòp !
Bòna question.
18 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Mar 23 Fév - 10:19
fredoc
Occitan Warrior
Matieu C. a écrit:Personaument, qu'èi votat entaus marselhés, n'ei pas un secret, ne'us poish pas sofrir
Farà plaser a Cristòu Redon coma comentari…
Mai seriosament, mi demandi per de qué as pas més lei provençaus e lei nissarts. Es tròp d’onor de donar ai marselhés una règa dins aqueu sondatge. Siam ren mai que de provençaus de la vila hè.
Eisiti de votar se que non.
Anem, anem, qu'èra umor. Si ne's podem pas mei ahiscar...
N'ei pas per'mor de non pas har la mea pregària tot ser davant la mapa e la banèra nostas que ne soi pas un bon occitanista, o nacionalista o non sèi qué enqüèra.
Urosament que n'i a qui an umor, que'm hè ben e dilhèu son eths qui's sauvaràn.
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
19 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Mar 23 Fév - 12:17
Sokolovic
Trobador !!
fredoc a écrit:Matieu C. a écrit:Personaument, qu'èi votat entaus marselhés, n'ei pas un secret, ne'us poish pas sofrir
Farà plaser a Cristòu Redon coma comentari…
Mai seriosament, mi demandi per de qué as pas més lei provençaus e lei nissarts. Es tròp d’onor de donar ai marselhés una règa dins aqueu sondatge. Siam ren mai que de provençaus de la vila hè.
Eisiti de votar se que non.
Anem, anem, qu'èra umor. Si ne's podem pas mei ahiscar...
N'ei pas per'mor de non pas har la mea pregària tot ser davant la mapa e la banèra nostas que ne soi pas un bon occitanista, o nacionalista o non sèi qué enqüèra.
Urosament que n'i a qui an umor, que'm hè ben e dilhèu son eths qui's sauvaràn.
Ti laissarai pas dire aquò.
Lo papa dau marrit gost, siau ieu aquita.
20 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Mar 23 Fév - 13:21
fredoc
Occitan Warrior
Quin bordèl aquera Occitania !!
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
21 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Mar 23 Fév - 23:13
Einucent
Occitan Warrior
que son en prumièra linha davant l'avançada franchimanda sens jamai renejar d'èsser membres dau club sudiste quitament se lo monde lor tòrna surtir tot lo temps que son «au milieu d'la Frrrance-hein»Los lemosins (que viven solets a lor e C'est le Noooord)
qu'an un vertadier sentit popular d'èsser dau monde desparrièr dins l'exagòne, gelós vai.Los marselhés (que son de granas maissas e son pas anats a la manifestacion de Carcassona)
que poden profiechar de las avançadas ganhadas per los bascs en tot lor escupir dessur.Los bearnés (qu'empachan los autes gascons d'existir e fan pas que chantar)
qu'an dau intitucionaus chuca-viech e a l'encòp daus vinhairons que prenen los metòds còrses.Los lengadocians (centralistas, uniformizators, panaires de subvencions)
que degun se maina de saber quò que fan per mielh dire que l'i a pas degun militant, allerra que l'Ostal del Libre es un daus sector los mai dinamics de l'edicion occitana. amia prumiers espausats a l'avançada franchimanda ilhs tamben.Los auvernhats (ne hèn pas arren entà l'occitan e degun compren çò qui disen)
per me son occitans prumièr e urosament que son 'quí si de non queu microcosme seria bien triste.Los italians (Lou dalfin nos hè cagar desempuish mei de 20 ans e qu'an 50 grops qui hèn la medisha causa e invadeishen Occitania)
que son a se far minjar dins 'na vigueria au nom tant nèci que 'na region administartiva francesa.Los aranés (eths qu'an la lenga oficiau mes disen pas occitan mes aranés, e ne viven pas que tà l'esqui)
que l'i a un bastit de la mena Secu e daus militants que s'echaronhan a defendre l'eideia a 'na poopulacion conquista au punt de vusda parisenc sens gaire de consideracion de la part daus òlis.Los tolosans (son a se bàter entà saber si la femna deu metro e parla plan)
que los militants an jà ben pron dau mau sens ne'n apondre.Los bordalés (son occitans ????)
aimariá saber se lo monde dau creissent se sentissen occitans quò permetria de saber se los garde sus las mapas que fau, se qu'es lo cas qu'es dau monde de jostèner (veire lemosins) Amai fau 'restar de rasonar en linhas d'isolglose. Ai enveja de me poder dire occitan coma d'autres se disen irlandès.Los deu creishent (pffffffffffffffff)
Fuguesse enrabiat diriá que son los intitucionaus, ente que sian (pas ren-mas a Tolosa e Montpelhièr) mas si suèi lucide dirai que ne'n avem besunh tamben. Son pesugs quora se quilhan per nos dire de 'nar pas tròp luenh ò de lor damandar lor eivís que ren que siá. Franchament ma responsa seria pas sus un critèri geografic. Me 'restèi de dire dau mau dau bassòls dempuèi los vinhairons.
22 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Mar 23 Fév - 23:14
Einucent
Occitan Warrior
falia ne'n ensajar d'autres paureta…Birguita Lasèga a écrit:Jo ai votat Lemosins. Per de qué sortiguèri amb un lemosin qu'èra un tròp maissant còp !
23 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Mer 24 Fév - 3:00
Cerièra de Mai
Trobador !!
24 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Mer 24 Fév - 10:46
Sokolovic
Trobador !!
Cerièra de Mai a écrit:Cresi que sap pas parlar als lemosins, aquela drollèta !
Es talament aisit de creire que lo problema ven de l'autre en de mai...
25 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Jeu 25 Fév - 0:34
Cerièra de Mai
Trobador !!
26 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Jeu 25 Fév - 8:13
joan_cavalier
Trobador !!
27 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Jeu 25 Fév - 11:15
fredoc
Occitan Warrior
Tà clavar l'istuèra, siam francs.
Tots que ns'èm dejà trufats deus occitans d'aquiu qui parlan estranh, o d'aqueths qui ne hèn pas arren, o de tot aute estereotipe. Cò qui èi volut qu'ei possar la blaga un pauc mei luenh, mes n'a pas nat objectiu aute que de s'amusar. Que non hàcia pas arríder tot lo monde, qu'ac concebi, qu'ei lo men umor. Mes de'm har tractar de racista o non sèi quina malaudia, ne cau pas desconar !
E que soi segur que los qui n'an pas apreciat lo sondatge e hèn la medisha causa dab d'autas regions de França o d'Euròpa...
Mes de cap a Occitania, que deu estar un sacrilègi.
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
28 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Jeu 25 Fév - 23:33
Cerièra de Mai
Trobador !!
Bon, una explicacion s'impausa.fredoc a écrit:Que non hàcia pas arríder tot lo monde, qu'ac concebi, qu'ei lo men umor. Mes de'm har tractar de racista o non sèi quina malaudia, ne cau pas desconar !
Te tracti pas de res. Soi partida a romegar perque, se per tu èra per rire, malastrosament, legissi, ausissi tròp de conariás d'aquela mena ditas seriosament. Es aquò (los que ne parlan serisament) qu'apeli « auto-racisme » causa que s'es mal faita comprene aparentament… Pas grèu…
Tròp sovent los occitans se tustan dessus entre elis, s'enganan d'enemic, me sembla. Es d'aquò que n'ai pron, es benlèu per aquò que faguèri ma rabat-joie… E tu, paure òme que voliá tot simplament desconar, foguères victima de mon ras-le-bol… Ne soi desolada.
29 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Ven 26 Fév - 7:58
fredoc
Occitan Warrior
Aquò dit, nosautes ací ne hèm pas partida deus qui "se tustan dessus entre elis", sonque entà desconar.
E ne considèri pas los "Italians" com italians, mes si's senteishen occitans, que'n son, tant qui ne son pas francés, tot que va plan..
Visca Occitania !!
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
30 Re: Sondatge : qui empacha los autes occitans ? le Ven 26 Fév - 9:06
joan_cavalier
Trobador !!
................. occitanISME quand tu nous tiens.............Cerièra de Mai a écrit:Bon, una explicacion s'impausa.fredoc a écrit:Que non hàcia pas arríder tot lo monde, qu'ac concebi, qu'ei lo men umor. Mes de'm har tractar de racista o non sèi quina malaudia, ne cau pas desconar !
Te tracti pas de res. Soi partida a romegar perque, se per tu èra per rire, malastrosament, legissi, ausissi tròp de conariás d'aquela mena ditas seriosament. Es aquò (los que ne parlan serisament) qu'apeli « auto-racisme » causa que s'es mal faita comprene aparentament… Pas grèu…
Tròp sovent los occitans se tustan dessus entre elis, s'enganan d'enemic, me sembla. Es d'aquò que n'ai pron, es benlèu per aquò que faguèri ma rabat-joie… E tu, paure òme que voliá tot simplament desconar, foguères victima de mon ras-le-bol… Ne soi desolada.
Contenu sponsorisé
Aller à la page : 1, 2
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
795
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 795 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Desirós de divorciar, Constantin VI accusèt sa frema d'un complòt imaginari. Foguèt repudiada e estremada dins un monastèri. Pasmens, aquò entraïnèt l'oposicion dau clergat — ja fòrça maufisant en causa deis idèas iconoclastas de Constantin — a la politica imperiala e venguèt un subjècte de controvérsia au sen de l'Empèri.
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Revòuta de la populacion d'Ièmen còntra son governador abbassida. La repression de l'insureccion foguèt malaisada car lei combats s'acabèron en 804 solament. En Egipte, fin de la revòuta acomençada en 794 mai la tension demorèt important dins totei lei províncias africanas dau Califat.
Dins lo corrent de l'annada, romavatge dau califa Harun ar-Rachid a La Mèca.


text:
-458
Aquesta pagina concernís l'an -458 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Republica Romana[modificar | modificar la font]
Perseguida de la crisi liada a la Lex Terentilia. Lei questors novèus Titus Quinctius Capitolinus Barbatus e Marcus Valerius Maximus Lactuca mantenguèron leis accusacions de messòrga còntra lo tribun Marcus Volscius Fictor dins lo procès de Kaeso Quinctius. De son caire, lei tribuns contunièron de refusar la mobilizacion de l'armada còntra leis Eques e lei Volscs. Pasmens, la situacion s'agravèt quand lei Sabins ataquèron tanben Roma e Lucius Quinctius Cincinnatus, adversari de la lèi, foguèt elegit dictator per protegir la ciutat. Aquò empachèt tornarmai lo vòte de la lèi mai lei tribuns, compres Fictor, foguèron tornarmai elegits per l'annada venenta.


text:
Colligis-Crandelain
Colligis-Crandelain es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- En 1923, Colligis absorbeix Crandelain-e-Malval, continuament a la siá supression per decrèt e pren lo sieu nom actual de Colligis-Crandelain
- En 1923, Colligis absorbe Crandelain-et-Malval, suite à sa suppression par décret et prend son nom actuel de Colligis-Crandelain


text:
Sent Joan le Vièlh (País Tolosan)
Sent Joan le Vièlh[1] (oficialament en francés Saint-Jean) es una comuna d'Occitània (Lengadòc) del departament francés de la Nauta Garona (Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus).
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de l'Airal urban de Tolosa e de la Comunautat urbana del Grand Tolosa Nòrd-Èst de la vila.
Accès[modificar | modificar la font]
Per la rota departamentale 888, (anciana rota nacionale 88) o rota d'Albi (sortida 14 del periferic de Tolosa).
Istòria[modificar | modificar la font]
L'origina del nom de Sant Joan vendriá del sègle XII. I a un luòc de preguièra fondat pels Cavalièrs de l'Òrdre de Malta, sus de tèrras qu'espleitèron al luòc encara uèi nomenat Estacabuòu.
La comuna ten una istòria mai que mai complèxa.
Jos lo Regim Ancian, i aviá doas comunautats que formèron una sola parròquia, installadas dels dos costats del grand camin d'Albi, sus las comunas de Sent Joan lo Vièlh e de Sent Joan le Nòu.
En març de 1791, l'administracion despartamentala las reüniguèt en una sola comuna novèlament nomenada Saint-Jean de Kyrie-Eleison. Malgrat l'oposicion dels abitants, lo Directoire departamental persistiguèt dins la reünificacion mas en cambiant lo nom.
En 1816, lo Conselh municipal torna separar las comunautats.
Administracion[modificar | modificar la font]
Monuments e luòcs[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Siti de la vila de Sant Joan lo Vièlh
- Autre site sus Sant Joan lo Vièlh
- Sant Joan lo Vièlh sul site de l'IGN


text:
Sense dobte era terminologia “eth temps” ei des tèrmes mès utilitzats ena nòsta quotidianeitat. Qui de nosati non s’a trapat o a exclamat frases vincolades ara positivitat deth “temps” entà desirar o justificar.
Er aute dia, er actor Dani Rovira (de “ocho apellidos vascos”) presentaue un monològ profunditzant e reflexionant sus “eth temps”. Aqueth element deth mon que passe sense da-mo’n compde e quan i hèm ua uelhada mo’n dam compde (contràriament) que passe fòrça mès ràpid d’aquerò que semble mentre guardes eth relòtge.
Quan tot just acabes de néisher ja se desire que créishes entà poder jogar. Quan es un mainatge guardes es joeni e desires èster coma eri. Quan es un adult comences a rebrembar quan ères joen e tanben penses en quan seràs gran. E quan es gran penses en quan ères petit, de joen e d’adult.
Assomim qu’eth temps ei quauqu’arren que passe, assomim que ei progressiu e qu’an de passar causes. Mès, jamès assomim qu’eth temps, tot e passar a viatges mès ràpid e a viatges mès pòc a pòc en foncion d’aquerò que viuem jamès vedem qu’ei era base deth nòste projècte vitau. Paradoxaument, quan pronuncies era frasa “voi víuer era vida” o ben “voi aprofitar eth temps” se contextualitzen tostemp en un finau o ben en un passotisme. De vertat voler víuer era vida o aprofitar eth temps signifique passotisme o finau? Sociaument ei evident que encara demoren fòrça estereoptis per trincar e sautar. Interiorment cadun de nosati a assomit variables o decisions que hè un temps èren impensables. Eth motiu? Víuer eth temps, víuer eth nòste temps!


text:
1144
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1144 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Comtat de Provença[modificar | modificar la font]
Fondacion de l'Abadiá de Silvacana per Bernard de Clairvaux.
França[modificar | modificar la font]
Aprofichant lei conflictes que se debanavan en Anglatèrra e dins lei fèus continentaus de la corona anglesa, lo rèi Loís VII obtenguèt Vexin e lo castèu estrategic de Gisors en cambi de sa reconeissença dau títol de duc de Normandia de Jaufré d'Anjau.


text:
Guillaume Lopez - 15 Ans en Harmonia
Los Podcasts
Eveniment musicau, dab la sortida oficiau deu navèth àlbum de Brotto Lopez, aperat '15 ans en harmonia'. La particularitat d'aqueth àlbum que son los adobaments. En fèit, lo duo qu'a sollicitat lo pianista Jean-Christophe Cholet entà adobar ua seleccion deu repertòri deu grop a la mòda orquèstrau, e lo resultat qu'ei originau ! Quan ne poderam pas dançar dessús, qu'ei prumèr un tribalh armonic e musicau.
Qu'anèm en çò de Guillaume Lopez, a Thoux, en Gèrs, tà'n saber mei sus aquera produccion navèra


text:
Sainte-Marthe
(paroisse)
25.11.1846 - 1.9.1847 ● 1.7.1855 - 27.12.1980
[46117 jours d'existence]
* 25 novembre 18461 : Érection de la Municipalité de Sainte Marthe, de la scission de la Municipalité de Rigaud.* 1er septembre 18472 : Fusion de la Municipalité de Sainte Marthe, de la Municipalité de Newton, de la Municipalité de Nouvelle Longueuil, de la Municipalité de Rigaud, de la Paroisse de Saint Ignace du Côteau du Lac, de la Municipalité de Soulanges et de la Municipalité de Vaudreuil, pour l'érection du Comté de Vaudreuil.*1er juillet 18553 : Sécession de la Municipalité de Sainte Marthe, de la division du Comté de Vaudreuil en neuf entités.* 12 mars 18574 : Modification au statut de la Municipalité de Sainte Marthe, qui devient la Paroisse de Sainte Marthe.* 15 mars 19695 : Modification au toponyme de la Paroisse de Sainte Marthe, qui devient la Paroisse de Sainte-Marthe.* 27 décembre 19806 : Fusion de la Paroisse de Sainte-Marthe et du Village de Sainte-Marthe, pour l'érection de la Municipalité de Sainte-Marthe.
Archives | Cartes | Graphiques | Textes

autre recherche | autres sections
Tous droits réservés 2009-2018 : Institut généalogique Drouin
Textes, recherche et contenu : Janko Pavsic
mairesduquebec@hotmail.com


text:
Lo 10 de mai es l’abolicion de l’esclavatge, mas lo poder centralista francés remborsarà a las entrepresas qu’an de suportar lo còst financièr ; lo principi es clar, costumièr, lo poder francés lor a donar l’autorizacion de bastir fortuna sobre l’esclavatge, aquel privilègi perdut, l’Estat dèu pagar ; es la règla que coneissèm del deute deins l’Union Europèa d’ara, creat pel sistèma politic per favorizar las bancas –institucions privadas, e quora los pòbles an comprès e que s’en vòlon sortir, los pòbles an de pagar los deficits de las bancas collectivament). L’Estat republican francés quitament organizarà l’esclavitud d’una autra manièra, per una corvèa sampitèrna, dinca 1946 !
Es per l’escasença d’una inauguracion compassionala (que còsta fòrça sobre totes los budgectes d’Estat) qu’aprenèm que l’associacion CRAN a portat una «assignation contre l’État français pour crime contre l’humanité », planh contra l’Estat francés per crimiu contra l’umanitat, e Joëlle Ursull, cantaira goadelopeana, a presentat al moment d’aquela conferéncia de premsa la peticion d’artistas per una reparacion ligada a l’esclavatge.
E coma es la nòrma nacionalista de proteccion republciana, una onda mediatica arriba dins los 85% dels mèdias franceses (percentatge dels mèdias fabricats e pensats a París), per explicar qu’es pas possible : 1 / aquel planh, 2/ la reparacion.
Mas de qu’es l’Estat francés, senon una seria istorica de delegacion de poder a potentats economics que son sul mercat reial puèi republican, los actors de servici al poder sul territòri per ganhar d’argent e engraissar lo poder central ? De qu’es La Défense se non un instrument per finançar l’Estat jacobin francés ? L’Estat reial o republican fabrica un espaci politic per ajudar al comèrci, pauc impòrta s’es l’èssser uman, o bola de coton.
E l’intervencionisme d’Estat es pas abandonat ambe l’ideologia bushista qu’explica que l’economia se dèu viure sense l’Estat, mas sense l’Estat i a pas d’espaci, es sovent la rason de las guèrras, agrandir l’espaci del mercat, e donar assegurança que las entrepresas podràn crubar moneda que servirà lèu a l’Estat per sobreviure e li donar d’autres espacis economics a desvolopar. L’Estat es indispensable quitament pels liberals.
L’Estat jacobin a un avantatge, es qu’i a sonque un pichon grope de lòbi per lo poder orientar, e dons pauc de moneda per lo far variar en foncion de l’interès particular de l’entrepresa, o d’una familha.
D’unes diràn que l’Estat podrà èstre etic, demandar a l’administracion francesa d’aver de l’etica, es demandar a la polícia de Vichei de non pas aver collaborar ambe lo regime nazi, ne dobti grandament ; ne dobti doblament de moment que l’Estat serà pron grand, expansionista, per poder elonhar lo poder politic dels pòbles, la representacion elonhada ajuda las entrepresas a desvolopar projectes d’anti-umanitat.
Quand dempuèi An Orient, los batèus anavan portar esclaus a l’Isla Borbon, se fasiá sense l’autorisacion legala parisenca, reiala o republicana ; aital se podiá abandonar esclaus clandestins annadas e annadas al moment d’una catastròfa maritima sense que digun ne parlèsse ; e las equipas del batèu èran dels pòbles sotmetuts pel poder centralista francés, bretons, gascons, normands, peitavins, provençals, etc. los pòbles que, dins la misèria trobavan emplec suls batèus dels pòrts de l’esclavatge francés :
E contrariament a çò que nos vòlon explicar los republicanistas –que la republica es un real cambiament per LO pòble- avèm sempre las meteissas familhas que governan fRança, e qu’an sempre a s’adptar al sistèma. E o fan pron aisidament, an encara la finança per desvolopar projectes.
Lo sistèma aligarquic francés, transformar en partidocracia e sindicalisme centralista, e coorporatisme de sempre, fabrica un sistèma que se reforma, mas cambiarà JAMAI : es fRança.
Donc lo planh del CRAN es un planh ciutadan que nos fa remarcar que se Alemanha a fait son ajornamiento aprèp lo nazisme (forçat per la desfaita militara), fRança es sempre un problèma per l’umanitat, pauc impòrta lo partit al cap ;aprèp las desfaitas napoleoniana, los regimes europèus son pas estats pron crudèls envèrs fRança, car èran similars al sistèma napoleonic, e concurrent donc ; fRança es un sistèma politic que mata los pòbles, es fRança lo problèma pels pòbles, per l’umanitat.
Se podrà evidentament fabricar compassion institucionala, musèus pels toristas, campanha electorala d’explicacion, mèdias per las minoritats enganadas, ajudar a l’assimilacion en bastir companhiás militaras, crear un mamot educatiu e de manipulacion institucionala, etc. Tot farà illusion, mas fRança damorar sempre, un castif mondial contra los pòbles. Pels moments dins als Antilhas, fRança a jamai portat una politica indistriala, ni una activitat politica que portèsse a un desvolopament coërent e sanitós pels pòbles de las Antilhas, descendents d’Europèus o d’esclaus amb colors africanas.
Sense diplomacia, lo planh del CRAN es sanitós e alara universal, e una aisina modèrna per mostrar de quina manièra fRança engana son monde, e lo monde.


text:
Joan Jaurés
Joan Jaurés (nascut lo 3 de setembre de 1859 a Castras, mòrt lo 31 de julhet de 1914 a París) foguèt un òme politic occitan. Es una granda figura del socialisme francés.
Biografia[modificar | modificar la font]
Es agregat de filosofia. Trabalhèt a l'universitat de Tolosa. Foguèt deputat moderat de Tarn a 25 ans. Sosten en 1892, la grèva dels caras negras de Carmauç e deven socialista. S'inspira del filosòf Karl Marx. Dins l'afar Dreyfus, Jaurés e los socialistas defendon Alfred Dreyfus. En 1904, fonda lo jornal L'Humanité qu'existís encara uei. En 1905, participa a la lei de separacion entre las glèisas de l'Estat. Al cors d'un viatge a Lisbona en 1911, Joan Jaurés que parlava l'occitan declarèt que las lengas regionalas devián èstre ensenhadas dins las escòlas. Pacifista mas pas antimilitarista, Joan Jaurés apèla a la cauma generala abans la Primièra Guèrra Mondiala. Lo 31 de julhet de 1914, es assassinat a París per Raoul Villain, un nacionalista francés. De doas balas de pistolet dins lo cap.
I aguèt plan manifestacions a sa mòrt.
Posteritat[modificar | modificar la font]
Sas cendres repausan al Panteon dempuèi 1924. I a fòrça carrièras, plaças, estacions de metro e una universitat que pòrtan son nom en França. Participèt a la creacion de la SFIO ambe Léon Blum.
Òbras[modificar | modificar la font]
- Les Preuves
- Études socialistes
- Vers la république sociale
- Prefaci a “L’application du système collectiviste” de L. Deslinières (1898)
- Les Deux Méthodes (1900)
- Notre but (1904)
- La Révolution russe (1905)
- L’Alliance des peuples
- Conflit élargi (1912)
- L'Armée Nouvelle (1914)
- Discours de Vaise (1914)
- ↑ Blanc, Jòrdi. Jaurés e Occitània. 1985. Vent Terral. Valdariás. ISBN 2.85936.044.0


text:
Ais
Ais (oficialament en francés Aix e, dempuèi 1932, oficialament, Aix-en-Provence)[1], es una vila d’Occitània, que foguèt la capitala dau comtat de Provença. Es lo centre dau País d'Ais e d’un territòri de 36 comunas dins la Metropòli d'Ais Marselha Provença. Segon la definicion de l’INSEE, Ais compausa amb Marselha la promiera aglomeracion d’Occitània. Se situa dins lo departament dei Bocas de Ròse e la region administrativa de Provença-Aups-Còsta d'Azur. Ais a recebut per escais L’Atenas dau Miegjorn (TDF) perque es un grand centre d'activitats intellectualas e culturalas en Occitània.
Ais se pronóncia [ˈajs, ˈzaj]. Per dire a Ais [aˈajs], se ditz correntament as Ais [aˈzaj][2].
Lo gentilici es sextian -a.
Somari
- 1 Geografia
- 2 Istòria
- 3 Administracion
- 4 Demografia
- 5 Economia
- 6 Ensenhament superior
- 7 Monuments e luecs toristics
- 8 Imatges
- 9 Luòcs e monuments
- 10 Personalitats ligadas amb la comuna
- 11 Véser tanben
- 12 Ligams extèrnes
- 13 Nòtas
Geografia[modificar | modificar la font]
Ais es situat a 15 km a l'oèst dau Mont Venturi e a 30 km au nòrd de Marselha dins una cònca formada per Lar e la Tòrsa. Constituís amb la Ciutat Focèa una vasta aglomeracion de mai d'1,5 milion d'abitants.
La comuna, una dei pus vastas d'Occitània (e de França), englòba de vilatges dins lo territòri, coma Lei Milas, Loina, Puegricard o Coteron.
Istòria[modificar | modificar la font]
Ais de Provença es la capitala istorica de Provença.
Au sègle IV avC., la Bassa Provença foguèt ocupada per la tribú celtoligura dei Salis o Saluvis. La capitala foguèt l'opidum d'Entremont, situat au nòrd d'Ais. En 123 avC., après la crida a l'ajuda dei grècs de Massàlia (Marselha), lo cònsol Sèxtius prenguèt e destruguèt aquela vila-opidum, puèi assetgèt, decòsta deis aiganaissents termalas, un camp apelat Aquae Sextiae («leis aigas de Sèxtius») a fin d'assegurar la seguretat dei transpòrts comerciaus entre Roma e la ciutat focèa de Massàlia.
En 102 avC., pendent la batalha d’Aquae Sextiae, Màrius arrestèt e vencèt lei Teutons e leis Ambrons, au pè dau Mont Venturi.
A l'Edat Mejana, lei còmtes de Provença s'aisèron as Ais au sègle XII. Au sègle XV, sota lo règne de Rainier d'Anjau, sonat lo "Rei Rainier", còmte de Provença e rei de Sicília, la vila prenguèt son enauratge. Rainier transformèt la vila en un centre culturau e universitari important (1409).
En 1481, Provença foguèt annexada juridicament au reiaume de França e Ais venguèt ansin una capitala regionala de segonda categoria, subordenada au prestigi de París. En 1501, Loís XII establiguèt lo Parlament de Provença que demorèt fins a la Revolucion Francesa.
Ais es ben segur la vila que veguèt nàisser e morir Pau Cesana (1839-1906). Es au collègi Borbon d'Ais que nasquèt la granda amistat entre Pau Cesana e Émile Zola.
L'11 de junh 1909, de vilatges au nòrd d'Ais son picats per un tèrratrem de magnitud avalorada a 6,2 sus l'escala de Richter que provòca la mòrt de 46 personas e de degalhs nombrós.
Ais es uei una vila que mescla passat istoric e avenidor tecnologic amb lo pregit ITER a Cadaracha (comunitat dau País d'Ais), la gara d'Ais-TGV, lei tecnopòles de l'Arbois e de Rosset, leis universitats e escòlas...
Ais a festat dinhament lo centenari de la mòrt de Pau Cesana amb en particular l'exposicion internacionala au Musèu Granet: "Cézanne en Provence" dau 9 de junh au 17 de setembre de 2006 que assemblava près de 120 òbras dau mèstre sus lo tèma de sa "Provença".
Visitant lo centre de la vila, podretz caminar "sus lei pas de Zola": l'escrivan s'inspirèt d'Ais per descriure la celèbra vila de Plassans dins lei Rougon-Macquart.
Administracion[modificar | modificar la font]
Cònsols d'Ais de Provença[modificar | modificar la font]
La consolessa actuala d'Ais de Provença es Marisa Joissains-Masini, despuei lo 18 de març de 2001.
Divisions administrativas[modificar | modificar la font]
Ais de Provença es devesit en tres cantons :
Un descopatge cantonau novèu, en febrier de 2003, devesiguèt la vila en quatre cantons, mai foguèt anullat per la decision dau Conseu d'Estat de genier de 2004.
Demografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Industria electronica, mercats, artisanats, torisme, Festenau de Musica Lirica.
Especialitats: calissons d'Ais, confiments, pichons pans sextians, sopa amb lo pisto, dòba provençala.
Ensenhament superior[modificar | modificar la font]
- Universitat Ais-Marselha I o Universitat de Provença (Letras e sciéncias umanas, sciéncias)
- Universitat Ais-Marselha II (Sciéncias e santat)
- Universitat Ais-Marselha III o Universitat Pau Cesana (Drech e economia)
- ...e son annèxe: l'Institut d'Estudis Politics d'Ais de Provença
- Institut Universitari de Formacion dei Mèstres (IUFM)
- Escòla Nacionala deis Arts e Mestiers
Monuments e luecs toristics[modificar | modificar la font]
Ais de Provença es classat vila d'art e d'istòria. La vila istorica es fòrça rica en ostaus particulars dei sègles XVII e XVIII, en fònts e en glèisas.
Luecs e bastiments publics[modificar | modificar la font]
- la Comuna, anciana bibliotèca Mejanas
- la Plaça d'Aubertàs
- lo cors Mirabèu
- lo Pònt de Sant Ponç
- lo Pònt dei Tres Sautets
- l'Opidum d'Entremont
- lo Mausolèu de Jòsep Sec
- lei Tèrmas Sextius
- lei nombrosei fònts coma:
- la fònt de la Rotonda
- la fònt dei Quatre Daufins
- la fònt dei Tanaires
- la fònt dau Rei Rainier
- la fònt d'Aiga Cauda
- la fònt dei Nòu Canons
- lei ostaus particulars nombrós coma:
- lo Pavalhon de Vendòma e son jardin francés
- l'ostau d'Estève de Sant Joan
- l'ostau de Fonscolombe
- l'ostau de Boisgelin, onte nasquèt Folco de Baroncelli-Javon
- l'ostau de Caumont, devengut lo conservatòri Dàrius Milhaud de musica e de dança
Bastiments religiós[modificar | modificar la font]
- la Catedrala de Sant Sauvaire
- la Glèisa de Sant Joan de Malta
- la glèisa de Nòstra Dòna de la Seds
- la glèisa dau Sant Esperit
- la glèisa de la Magdalena
- lo Palais de l'Archevescat
Bastiments culturaus[modificar | modificar la font]
- lo Musèu Granet
- lo Musèu dau Vièlh Ais, dins l'ostau d'Estève de Sant Joan
- lo Musèu dei Tapissariás
- lo Museum d'Istòria Naturala
- lo Musèu d'Arbaud
- l'Ostau de Provença
- l'Institut d'Estudis Politics
- la Fondacion Vasarely
- la Ciutat dau Libre (Bibliotèca Mejanas)
- lo Pavalhon negre, Centre Coregrafic Nacionau dau Balèti Preljocaj
- lo Grand Teatre de Provença
Imatges[modificar | modificar la font]
Lei carrieras[modificar | modificar la font]
-
-
-
-
-
Lo cors Mirabèu
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Edificis[modificar | modificar la font]
-
Fondation Vasarely, Aix-en-Provence (2006-10-14).jpg
Fondacion Vasarely
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Ais en nòrma mistralenca, Aics en occitan medieval. Vejatz Domergue Sumien, https://opinion.jornalet.com/lenga/blog/2381/lei-noms-dais-de-provenca-de-dacs-e-de-la-vila-dax
- ↑ Vejatz tanben Aups e Albi.


text:
Esplecha sociala
L'esplecha sociala (var. espleita sociau) es un concèpte qu'aperten al lengatge marxista e designa las violéncias dels ligams socials, particulatament al trabalh. L'analisi sus l'inegalitat considèra que l'esclavatge e, per aquò, l'esplecha an lor origina dins un periòde anterior a la modernitat. Ça que la, las primièras idèas sus l'esplecha sociala coma categoria d'analisi se trapan dins lo Socialisme utopic de Robert Owen e de Saint Simon; aqueste darrièr faguèt la basa del socialisme a travèrs son idèa d'egalitat sociala e d'emancipacion mas, aqueles que desvolopèron una teoria filosofica e scientifica complèta dins la matèria, foguèron Karl Marx e Friedrich Engels. L'idèa d'esplecha se remarca dintre d'aquesta teoria generala.


text:
Fòssa de las Marianas
La Fòssa de las Marianas es la mai prigonda fòssa marina coneguda e lo luòc mai prigond de la rusca terrèstra. Tròba son origina dins un processus de subduccion. Se localiza al fons del Pacific nòrdoccidental, al sud-èst de las Illas Mariannas, prèp de Guam.
La fòssa es longa de 2550 quilomètres e de largor mejana de 70 quilomètres. La pression al fons de la fòssa es de 108,6 MPa (o 1072 atm).
Exploracion[modificar | modificar la font]
La fòssa foguèt explorada pel primèr còp en 1951 per la fregata de la Marina Reiala Britanica HMS Challenger, que donèt lo nom de la partida mai pregonda de la fòssa, la Fòssa Challenger. Per ecolocalizacion, foguèt mesurada una prigondor de 11 012 m a 11° 19′ N, 142° 15′ E. En 1957, la nau sovietica Vityaz mesurèt una prigondor de 10 934 mètres. En 1962, lo M.V. Spencer F. Baird registrèt una prigondor de 11 022 mètres.
Foguèt pas que lo 23 de genièr de 1960, que davalèt pel primèr e unic còp, lo batiscaf Trieste inventat pel Auguste Piccard e capitanejat per Jacques Piccard, lo seu filh. Evitèron atal los efèctes de la granda pression existissent a de talas prigondors. Lo luòc de la davalada èra a l'extrèma sudoccidental de la fòssa, a prèp de 338 km de Guam. Los sistèmas de bòrd indiquèron una prigondor de 11 521 m, que aprèp seriá revisada e corregida a 11 034 mètres.
Dins la fòssa i se trapèt un calamar gigant del genre Architeuthis e d'autras espècias desconegudas fins alara.
L'actuala prigondor de la fòssa Challenger foguèt mesurada lo 1èr de junh de 2009 per un sonar e ne resultèt 10 971 m. (35.994 pés) (6,82 milas).[1]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Daily Reports for R/V KILO MOANA June and July 2009 http://www.soest.hawaii.edu/UMC/Reports/Archives/KMreportJuneJuly2009.html, ed:University of Hawaii Marine Center


text:
vendredi, 13 août 2010
Lluís Companys es encara dins las memòrias
Los actes commemoratius del setanten aniversari del fusilhament del president Lluís Companys debútan auèi a La Baule (Bretanya), ont polícias nazis e enviats franquistas l'an detengut en agost de 1940. L'acte, lo presidirà lo vice-president del govèrn catalan, Josep-Lluís Carod-Rovira. Aiçò serà lo primièr dels actes que la Comission de la Dignitat a previst ongan per commemorar la setantena annada del fusilhament de Lluís Companys.
09:00 Publié dans Actualités | Lien permanent | Commentaires (0) | Tags : catalonha, bretanha, bretagne, catalogne | Facebook
mardi, 29 décembre 2009
Lo bilingüisme es possible, los socialistas de Bretanha i e pensan, els !
Los poders de la decentralizacion dónan pas la senhaletica bilingüa aital, tot simplament ; a calgut mantunas campanhas de pintura !
18:00 Publié dans Actualités | Lien permanent | Commentaires (0) | Tags : bilanç, bilan, bretanha, bretanya, bretagne, lenga | Facebook


text:
Villes et mairies du Canton de Romilly-sur-Seine
Liste des communes
Romilly-sur-Seine
Ville de Romilly-sur-Seine, commune de France de 14 000 habitants.
La mairie de Romilly-sur-Seine a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de monuments historiques et d'activités sur la ville.
Maizières-la-Grande-Paroisse
Village de Maizières-la-Grande-Paroisse, commune de France de 1 500 habitants.
La mairie de Maizières-la-Grande-Paroisse a une adresse e-mail et un site Internet.
Pars-lès-Romilly
Village de Pars-lès-Romilly, commune de France de -1 000 habitants.
La mairie de Pars-lès-Romilly a une adresse e-mail et un site Internet.
Crancey
Village de Crancey, commune de France de -1 000 habitants.
La mairie de Crancey a une adresse e-mail.
Gélannes
Village de Gélannes, commune de France de -1 000 habitants.
La mairie de Gélannes a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-Hilaire-sous-Romilly
Village de Saint-Hilaire-sous-Romilly, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Saint-Hilaire-sous-Romilly a une adresse e-mail.


text:
Dijòus, 11 de genièr de 2018, 03h00 Politica,Internacional
Lo cap del Partit Popular europèu, Manfred Weber, a emplegat la paraula “solucion finala” per far referéncia a la crisi de refugiats que l’afronta l’Union Europèa
Lo cap del Partit Popular europèu, Manfred Weber, a emplegat la paraula “solucion finala” per far referéncia a la crisi de refugiats que l’afronta l’Union Europèa. La connotacion de l’expression —de remembre nazi en allusion a l’extermini dels jusieus— a provocat una fòrta polemica en Alemanha.
Weber s’exprimiguèt aital dins un congrès de son partit, l’Union Crestiana Sociala (CSU) de Bavièra, afrairada amb l’Union Crestiana Democrata (CDU) d’Angela Merkel: “L’an 2018 lo tèma europèu central es la solucion finala per la question dels refugiats”.
Lo politician alemand a demandat perdon en tot plànher que se siá fach “una marrida interpretacion deliberada” de sas paraulas, e a reconegut que foguèt una error. “Cal una responsa europèa al desfís de l’immigracion. Devèm ofrir una proteccion a las gents que n’an de besonh e a l’encòp arrestar l’immigracion”, çò a precisat.
La “Solucion Finala”
La “Solucion Finala”, tanben coneguda coma “Solucion Finala al problèma jusieu” (en alemand “Endlösung der Judenfrage”) es lo nom del plan del govèrn d’Adolf Hitler per executar lo genocidi sistematic de la populacion jusieva europèa pendent la Segonda Guèrra Mondiala. Sa mesa en practica, coneguda posteriorament coma l’Olocaust o la Shoah, ocasionèt la detencion e l’assassinat de tota persona classificada etnicament jusieva, independentament de sa religion. Aquela expression foguèt pensada per Adolf Eichmann, un foncionari nazi que supervisèt en primièra instància la campanha. Precedentament l’avián nomenada eufemisticament “reinstallacion”.
My choice of words yesterday was wrong and I regret it. But accusing me of intending any further associations is dishonest and completely mischaracterises my personal view and position. 1/2— Manfred Weber (@ManfredWeber) 6 de gener de 2018
This is where I remain on the issue: We need in 2018 a European answer to the migration challenge. We Europeans must offer further protection for people in need and at the same time stop illegal migration. #migrationEU 2/2— Manfred Weber (@ManfredWeber) 6 de gener de 2018
De les coses que s'han de corregir a Europa, la política de refugiats hauria de ser la primera. El Mediterrani ha de ser un mar d'esperança, no de mort. Els estats han de donar exemple, i no és així: Espanya només ha acollit 1.980 dels 17.337 als que es va comprometre. Vergonyós https://t.co/508Ue5VKge— Carles Puigdemont (@KRLS) 7 de gener de 2018
#2 Perque los racistas emplegan totjorn lo meme argumentari pudent e desumanisant ? Sas de que parlas ? Sas ço qu'èra, la tracta dels negres ? Que pensas de las policias europèas que daisson morir o tuan mait o mens directament los refugiats en Mediterranea ? Aquò fa partida de tas "responsabilitats" o pas ? Diga me, cossi faràs se un jorn te tròbas sens ostal e sens manjar ? Esperaràs la mòrt solet, per pas embarrassar tos vesins et lors "drets" (et drets de que ?)
Òc, e tanben : las... Legir mai
Los migrants quò es coma la traita daus negres que fugeran menats en esclavatge en America. Quò es pas daus militaris que van los querre au jorn d'uei mas de las associacions que se catan sos un autre nom.
Perque Jornalet a pas creat un centre d'accuelh daus migrants e lòr a pas enguera trobat dau trabalh? An daus dreits, mas nos tanben, avem de las responsabilitats. La paubretat, la guerra an bona echina
Perque los occidentaus emben Israel an chausit la guerra pus leu que la patz dins l'... Legir mai
Segon jo, Karl Marx avèva escrit un líber que s'apelava "die Judenfrage", sia "la question jusiva" e es lo Teodor Hertzl, que creèc lo sionisme, qu'a purmèr utilizat l'expression "die Enlösung der Judenfrage", sia "la solucion finala de la question jusiva" qu'èra, end'eth la migracion deus Jusius d'Euròpa de cap a la Palestina.
De verificar.
Mes de tot biais Weber coneishèva plan la conotacion d'aquesta paraula e jòga l'innocent après.


text:
Unitat d’Aran reclame era finalizacion des òbres pendentes en Institut d’Aran
Unitat d’Aran reclame era finalizacion des òbres pendentes en Institut d’Aran
Eth grup d’UA en Conselh Generau d’Aran a presentat ua mocion tà demanar ara Generalitat de Catalunya er acabament dera tresaua fasa des òbres der Institut qu’encara demore pendenta d’executar
En 2009 eth govèrn dera Generalitat presidit per José Montilla aprovèc eth projècte de reforma e reabilitacion der edifici der Institut d’Aran. Aguest projecte consistie ena reconstruccion e melhora interiora deth centre e ena reabilitacion der espaci exterior, tamb eth bastiment d’un espaci cubèrt multifuncionau. “Es dues prumères fases se portèren dejà a tèrme e se finalizèren en 2010. Totun, dempús de 6 ans, encara manque per finalizar era tresau fasa”, explique Francés Boya, conselhèr portaveu d’UA.
Entà poder amiar a tèrme aguesta òbra, resulte de besonh era demolicion des antics barracons installadi en pati der Institut, causa que facilitarie era ampliacion d’espaci e, atau e coma eth pròpri centre a sollicitat, era creacion d’aumens ua sala multifuncionau que permete realizar activitats esportives en madeish centre. “Er Institut d’Aran ei era unica infrastructura d’educacion segondària en Aran, e creiguem qu’ei plan important qu’age ues instalacions adecuades”, remèrque Boya.
Unitat d’Aran a presentat aguesta mocion entà instar ath Departament d’Ensenhament dera Generalitat de Catalunya, a que des·hèigue es antics barracons, que son tanben un risc tara seguretat, e a que finalize era reforma der espaci exterior. “Pensam qu’ei essenciau entà poder melhorar era qualitat dera formacion e benèster tant d’alumnes coma professorat”, higie eth Conselhèr Pòrtaveu d’UA.
Aran, 6 de seteme de 2016


text:
Una trentena d’entrepresas, qu’an una solucion per la planeta o solament per n’en sauvar una briga, li venián per cochar l’ajuda de dos fons d’amorsatge europeus.
S’escambiam lei cartas de visita. Lo premier financier es Valencian. « Òu ! benleu que podrem escambiar en catalan !"
que galègi. Se tròba estonat : « …en Valencian alòr, se volètz »
que galeja eu tambèn. « Coma se fa que parlatz aquela lenga ? »
que demanda, espantada, en catalan, la traductritz dau segond financier, un Venician. Aviá viscut e trabalhat a Barcelona, l’emplegada de la cambra de comèrci, ela tambèn italiana. « Es que la lenga es pròcha de l’occitan. Cocanha ! podèm per un còp se dire lei causas seriosament dins de lengas romanas »
que m’avisi.
Ailàs, vaqui, maucontent, l’organisaire de la manifestacion, qu’aviá tot alestit per leis estrangiers en sota-lenga anglèsa : « es pas possible de s’en passar ! »
que trenca un còp per tòtei.
E chascun de baissar la tèsta davans l’evidéncia ; l’anglés es la lenga de l’Empèri, adonc es pas la pena de far clantir ce que lo brave Mistral sonava « la raço latino ».
Tant que l’Universitat, au nòstre, conveniá que leis òbras sus l’intercompreneson romana de Claire Blanche-Benveniste
et Josep Delofeu
avián un interès, semblava un evidéncia que lei passarèlas entre lengas se nómbran.
Ailàs, l’una mòrta e l’autre retirat, leis marrídei costumas dau monde scientific son leu tornadas. « Avèm recebut un estudiant paquistanés qu’a demorat au nòstre dos ans »
que m’a dit aièr un cercaire en environament atmosferic ; « l’extraordinari es que dins la còla de mon laboràtori avèm jamai parlat autra causa qu’anglés quand li èra, ben que siguem tótei Francés. Après sei dos ans aquí, lo tipe parlava totjorn pas francés… »
Es coma aquò qu’es mòrt dins la carrièra l’occitan. Per jamai faire escòrna a l’estrangier, tótei parlàvan francés davant eu, pusleu que de lo convidar a l’integracion. La convivéncia nos a fach viure tau coma siam, e en meme temps nos a escanats.
Sabèm ara ce qu’arribarà au francés.


text:
Ai decidit de vos far escotar "los tròces que sòmii de jogar plan coma cal a l'autbòi".
I soi pas encara, es pas qu'un esper... Serà realitat quand podrai bufar longtemps, que mos dets seràn pas mai de rebels de la vida, qu'aurai encapat la ritmica e quand saurai far sortir de polits sons melodics amb los pòts... Desespèri pas d'i arribar un jorn.
Uèi, pas un tròç en particular mas un principi...
Mon pichon nom a agut de consequéncias : soi fan fan fan de Brassens. O avètz comprés : m'agradariá de jogar Brassens a l'autbòi.
Mas aquò's pas aisit...benlèu que dins una autra vida i arribarai! :)
Felip Carcassès o fa, e ben, aquò me fa plorar de tant qu'es polit... (soi una dròlla sensibla).
Los tres extraches son tirats dels tres volums de Corne d'Auròc ; Felip Carcassès i a fach un trabalh bèl de revirada de cançons de Brassens. La màger part son de reviradas e i a quauques instrumentals a l'autbòi e/o a la bodega. Crompatz-los, o regretaretz pas.
Pasmens, cal tornar a Cesar çò qu'es a Cesar : lo primièr còp qu'ausiguèri l'autbòi jogar Brassens, aquò èra per lo generic de l'emission Pebre d'Alh del Jaumet de Mesa qu'escotavi cada setmana a la ràdio - e mai la registravi per la tornar escotar! - quand èri en Terminala. Son generic - o sachèri mai tard! - èra Je rejoindrai ma belle jogat per Une Anche Passe, aquí l'avètz:
Zo mai, tòrni a Cesar çò sieu : lo Jaumet de Mesa, quand me rescontrèt pel primièr còp, me diguèt "Mélanie? Coma la cançon de Brassens?!?". Dau còp, anèri crompar l'Integrala!


text:
Un acòrd entre era Generalitat e Gas Natural permeterà era arribada deth gas ara Val d'AranEth conselhèr de Trebalh e Industria, Josep Maria Rañé, a anonciat en Vielha era inclusion dera Val d'Aran laguens deth Plan de Gasificacion de Catalonha, gràcies ar acòrd que an signat era Generalitat de Catalonha e era empresa Gas Natural. Era gasificacion dera Val d'Aran permeterà eliminar era dependéncia actuau deth transpòrt d'auti combustibles, que presente greus dificultats sus tot en iuèrn, quan era metereologia afecte ar estat des carreteres. Eth gas naturau arribarà ara Val d'Aran des de França.
Redacció TV3
Un acòrd entre era Generalitat e Gas Natural permeterà era arribada deth gas ara Val d'Aran
Eth conselhèr de Trebalh e Industria, Josep Maria Rañé, a anonciat en Vielha era inclusion dera Val d'Aran laguens deth Plan de Gasificacion de Catalonha, gràcies ar acòrd que an signat era Generalitat de Catalonha e era empresa Gas Natural. Era gasificacion dera Val d'Aran permeterà eliminar era dependéncia actuau deth transpòrt d'auti combustibles, que presente greus dificultats sus tot en iuèrn, quan era metereologia afecte ar estat des carreteres. Eth gas naturau arribarà ara Val d'Aran des de França.
Era infraestructura de transpòrt e gasificacion prevista per Gas Natural compren eth bastiment d'un gasòducte de 37 quilomètres en territòri aranés que connectarà, a sonque 13 quilomètres dera frontèra, tamb eth gasòducte dera empresa Gas Sudoest, qu'ei eth subministrador d'aguest airau deth sud de França.


text:
Arguilèrs
"Un causa que hè gran tòrt a la « genta ciutat » d’Arguilèrs, au moment que i entram qu’ei l’espectacle estramosent qu’avem devant los uelhs de l'auta part de la vila. Enlòc enqüèra ne s’i ei vist a dessenhà’s tan largament lo triple estatge deus monts.
Lo penent qui devara de cap tà la vath qu’ei entapissat d'un immense e superbèth boscatge, format de vint esséncias d'arbos, tots centenaris la blancor deus beròis ostaus que’s destaca au demiei deus huelhars. Capsús, ua vielha torn bastida per Centoth III, comte de Bigòrra, loquau e vivè a las fins deu sègle XIIau, e lo grope interessant de Sent Savin, l’arròca de la Pietat ; puish, la rota de la hauta vath d'Asun, la mei romantica de las sèt deu Lavedan, tot un massís de hautors sauvatjas on los Romans, ce disen, e descobrín e espleitèn minas d'argent e d'aur ; l'entrada de la canau de Cautarés ; enfin, eth Viscòs, le gigant d’aqueth parçan deus Pirenèus, e la soa manta de neu. Qu’ei totun ua beròja vilòta qu'Arguilèrs, dab las soas maisons de balets. Que s’i arreconeish un aire gran d'aisia e de simplicitat, los borgés que i van dab lo bonet blu, com lo monde deu pòple d'aulhors, que s’i comptarén dilhèu mensh de monde deu país que non pas d'Englés. Arguilèrs qu’ei ua estacion de prima, com Cautarés ei estacion de gran estiu, Biàrritz, d’abòr ; Pau, de plen ivèrn. Los insularis qu’an arreconquesit lo país, com deus temps deu Princi Negre ; mes qu’ei, qu’ac cau díser totun, dab armas mei cortesas. Que’u hèn víver, en plaça de’u devorar. Solament que pita tostemps un problèma devant los nostes uelhs, a nosautes Francés aqueths viatjaires etèrnes.
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.


text:
Formacion a las crosadas de las musicas dau monde e dau rock ente una bassa reggae s'enlaça a un od electric, ente una guitara saturada eslampia sus una valsa entrainanta.
Almacita, quo es de las chançons festivas e poeticas ente se meslen lo frances, l'occitan, l'angles e l'espanhòu, interpretadas emb una energia comunicativa que sabronda !!!
Fondat en 2008, per Alain Servat e Guilhem Surpas, Almacita evolua pendent tres annadas jos mai d'una forma que van dau duò au quintet.
En 2011, lo rescontra coma Sébastien Gayet (bassa) e Anthony Cantau (batariá) vai fixar lo grope dins sa forma actuala : en quatuòr.
Lo grope trabalha sus de las novelas compausicions en percórrer las rotas de Bordeu a Clarmont, e de Tolosa a Lilla, de cafès-concerts en festenaus.
La poesia, lo rock, l'improivzacion, las musicas dau monde s'entremeslen e donen naissença a un novel estile que lo grope baptejarà : Guinguette Roots Rock.


text:
Electors
Drets e déuers des electors
Qui pòt votar?
En referendum d’autodeterminacion de Catalonha der 1 d’octobre de 2017 pòden votar:
- Es persones qu’agen era condicion politica de catalan, majors de 18 ans eth dia dera votacion, que non se tròben jos bèra ua des situacions que legauments priven deth dret de vòte e que siguen inscriti en recensament electorau
- Es catalans residents en estrangèr qu’agen agut en Catalonha eth darrèr vesinatge administratiu, que donguen compliment as requisits legauments exigibles e qu’agen sollicitat formauments de préner part ena votacion.
Com pogui votar?
Podetz exercir eth vòste dret mejançant:
- Eth vòte presenciau, en burèu de vòte corresponent.
- Eth procediment especific de vòte entàs catalans e catalanes residents en estrangèr.
S’eth dia dera votacion hèsqui 18 ans, pogui votar?
Òc. Totes es persones qu’ajatz o hètz 18 ans eth dia 1 d’octobre de 2017 poderatz votar.
Participacion des trabalhadors
S’eth dia dera votacion ei tà jo un dia obrant, è dret a absentar-me en trabalh?
Òc. Eth Govèrn dera Generalitat de Catalonha dictarà era norma que sigue procedenta entà qu’er elector/a que rende servicis eth dia 1 d’octobre pogue disposar, laguens der orari de trabalh, d’enquia quate ores entar exercici deth dret de sufragi; ores que seràn retribuïdes.
Quan eth trabalh sigue en jornada redusida, s’efectuarà era corresponenta reduccion proporcionau deth permís.
Se gaudisqui d’aguest permís, era entrepresa me pòt descompdar des retribucions era part proporcionau ath temps non trabalhat? Me calerà recuperar eth temps d’abséncia deth trabalh?
Non. Aguest permís a era condicion de retribuït e non recuperable.
Qui determine eth moment d’utilizacion des ores concedides entara votacion?
Era determinacion deth moment d’utilizacion des ores concedides entara votacion, que deuerà coïncidir damb er orari establit entara votacion, serà potestat der entrepreneire o entrepreneira.
È de porgir bèth document ara entrepresa entath gaudiment d’aguest permís?
Òc. Es entrepreneires an dret de sollicitar as sòns trabalhadors e trabalhadores eth porgiment deth justificatiu acreditatiu d’auer votat, expedit peth burèu de vòte corresponent.
È dret a gaudir d’aguest permís s’era mia jornada de trebalh comence en torn de net deth dia anterior ara votacion e finalize tàs 8 h 30 deth dia dera votacion?
Non. Es trabalhadors/es que agen jornada de trabalh damb un orari que non coïncidisque ne totauments ne parciauments damb eth dera votacion non an dret ath gaudiment d’aguest permís.


text:
Aué ei Dissabte Sant, aguesta sòrta d’interludi, tan discrèt e carat en calendari, entre diuendres de mòrt e dimenge de resurreccion, segontes mane era tradicion cristiana. Ei dia de silènci. Dia tà demorar pensatiu, en meditacion dempús de rebrembar era intensitat des moments de dolor e passion. Encara ressòne eth crit impotent d’aqueth diu encarnat, rebaishat ara condicion finita e que non sonque morís, senon qu’ac hè per miei d’ua des formes mès ignominioses dera sua epòca: era mòrt en creu, ath delà coma victima innocenta. Coma “un de tanti”, coma ua des numeroses victimes dera istòria acornerades pera injustícia, era discriminacion, era violéncia e eth mautractament. Era pregunta mos acace un aute viatge, inevitabla, melhor plantejada per pensadors e testimònis, sustot en darrèr sègle XX: per qué tant de mau e patiment, per qué eth dolor des innocents, per qué tanti viraments s’ara fin seràn sauvats?; amassa damb era auta que motive era manca d’esperança e credença en un diu totpoderós qu’ac permet. A on ei Diu alavetz? Mès tanben: a on ei er òme que campe tà un aute costat? Qué se n’a hèt dera responsabilitat d’andús? Era teologia d’aguest dia deven atau ua teologia dera pregunta, dera pregunta que reverbère en arren cosmic com er idòl darrèr deth crucificat. Per qué ei abandonat er innocent? Per qué era barbàrie dera intolerància, dera guèrra, der olocaust? S’impausen eth déuer de memòria, atau coma era tradicion dera teodicèa que pense de vertat en patiment des victimes. Ei coma s’era omnipoténcia de Diu passèsse pera impoténcia dera creu der hilh, des sòns hilhs, en aguest silènci factic entre era mòrt der innocent e era fèbla esperança per que, ara fin, n’era mòrt n’era injustícia non agen era darrèra paraula.
(DIARI SEGRE, 19 d’abriu de 2014)


text:
China. Era possibilitat, qu’en plena hèsta olimpica subergés coma nauta probabilitat, que China devengue era prumèra superpoténcia mondiau me provòque non tant pòur, pera desconeishença, coma desconfidança e inquietud, pr’amor qu’eth gegant asiatic ei eth paradigma der ideau deth capitalisme sense contròtle: ua economia liberalizadora ath cent per cent « aliberada » ath temps de quinsevolh forma democratica d’exercici deth podèr. Açò vò díder: partit unic, qu’apòrte estabilitat ath sistèma, fòrt contròtle dera populacion, e per tant manca de drets e libertats (eth Tibèt ei cas apart, per favor), educacion e sanetat « publiques » de pagament, eca, eca. Eth conjunt ei aberrant. Me quedi damb Estats Units…
2 thoughts on “Es postcomunistes”
-
Se vòs acabar de pregondir ena democràcia Russa te recomani « La Rusia de Putin », d’Anna Politkovskaya, assessinada per un pistolèr en Moscú eth 2006, atau coma er òme qu’investiguèc era sua mòrt, Alexander Litvinenko, empodoat en Londres eth 2007.
-
Non sòi un gran partidari de Russia e deth son sistèma politic, me pòts créder.Totun, non podem pas comparar eth regime chinés dab eth rus, aumens en Russia qu’an eleccions que son democraticas, se non m’engani…O m’engani? Sòi completaments d’acòrd dab era tua analisi deth conflicte caucasenc.


text:
Chartèves
Chartèves es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
L'istòria de Chartèves es, coma aquela de nombrosas municipalitats de la region, ligada a la Primièra Guèrra mondiala, amb lo sieu lòt de destruccions, de mòrts, de ferits e de desapareguts. La municipalitat a #èsser severament deteriorada en lo moment de las desparièras ofensivas #qu'an #èsser lançadas pel contraròtle dels marges de la Marna.
Divèrses libres istorics retracent aqueles eveniments douloureux.
L'histoire de Chartèves est, comme celle de nombreuses communes de la région, liée à la Première Guerre mondiale, avec son lot de destructions, de morts, de blessés et de disparus. La commune a été sévèrement endommagée lors des différentes offensives qui ont été lancées pour le contrôle des rives de la Marne.
Plusieurs livres historiques retracent ces événements douloureux.


text:
Revista Reclams
Reclams qu'ei tanben ua revista literària en lenga occitana. La pròsa, la poesia, los essais, las criticas que i son.
Que publica los autors contemporanèus com Joan Loís Baradat, Joan-Frederic Brun, Eric Gonzalés, Sèrgi Javaloyès, Sèrgi Labatut, Lionèl Labòrda, Didièr Tosís e los grans autors uei lo dia desapareishuts com Robèrt Lafont, Bernat Manciet, Albèrt Peyroutet ; los classics de las prumerias deu sègle 20 au Miquèu de Camelat, Simin Palay, Julian de Casabona, Joan Victòr Lalana, etc. E tanben, los autors occitans e catalans de tots los parçans d’Occitània ; los joens engenhós de pertot.
Que podetz consultar los darrèrs numèros ací dab un abonament o comandar en linha ací, la version papèr o enqüèra ua version de format .EPUB
Editoriau
Au parat de l'amassada generau ordinària e extraordinària deu 1èr de julhet passat – entà las duas previstas lo 17 de junh, ne i avè pas avut lo quorum – com previst, quauques decisions qu'estón presas a perpaus de las modalitats d'adesion a l'associacion e d'abonament a la revista.
D'ara enlà, mantuas possibilitats que son auheridas :
– adesion a l'associacion : 10 € ;
– abonament a Reclams (version papèr) : 30 € ;
– adesion e abonament a Reclams (version papèr) : 35 € ;
– abonament...
Conéisher, compréner la lenga
DIA, JORN…UA ISTÒRIA DE MOTS… E MEI QU’AQUÒ !
AU COMENÇAMENT…
Conéisher, compréner la lenga
VIAS, CAMINS E CARRÈRAS…
Dinc adara, dens aquesta cronica, qu’avem parlat sustot de questions de morfologia o de sintaxi. Uei, que’ns vam interessar au vocabulari, mei precisament a...
Punt de lenga
Dens aqueste article qu’explicarèi quan cau emplegar lo determinant uns, uas.
Aquestes torns, en la lenga escriuta, qu’existeish ua...
La Catalana
« Les portes-fenêtres donnent sur la place ronde où les corps des platanes,
offerts, lisses par endroits, montent aussi haut, souvent, que l’oiseau,
pour si peu de limites, d’obstacles, de réseaux...
L’òmi qui decidí de non pas mei dromir
Que t’aimi, Pèire, ce’s legè suu messatge, e Pierre que desirè aperà’s Pèire. Qu’ac trobè mei doç, mei viu, mens artificiau. Que son noms semblables mes Pierre que i vedè ua grana...
Acerà
Au men pair
I.
Ajaçat suu tapís de la sala d’estar, que dromiva. De quan en quan, lo son còrps que’s mautava, com pres per un...


text:
Saüc negre
Sambucus nigra en plena florison
Lo saüc negre (Sambucus nigra)[1] (var. sambuc negre, saüquèr negre, suec negre, soec negre, suecau negre, suaüc negre, suecal negre) es un arbust caducifòli del genre Sambucus, que tradicionalament s'assignava a la familha Caprifoliaceae mas que las recercas geneticas fan classar a l'ora d'ara dins la familha Adoxaceae. Sambucus ven del grèc sambuke[2], un instrument fach de fusta de saüc, e nigra[2] ven del latin e vòl dire « negre » (se referissent a la color dels seus fruches madurs). L’espècia Sambucus nigra la trobam unicament en Euròpa, especialament pròche la Mediterranèa.
Somari
Descripcion[modificar | modificar la font]
Planta arbustiva entre 2 m e 5 m de nautor, de brancatge dens e arredondit.
Organs vegetatius[modificar | modificar la font]
La raiç es formada d'una part principala espessa e ben desvolopada amb d’autras pus primas que sòrton de la principala. La tija a una ramificacion simpodica amb consisténcia lenhosa. Las brancas mai joves an una medolha blanquinosa fòrça desvolopada. Las fuèlhas son compausadas, e contenon 5-7 foliòlas de forma elliptica. Aquestas foliòlas presentan una extremitat aguda e una basa atenuada, en mai d’un marge serrat. La textura de les fuèlhas es coriacia e presentan una certa lusor e una odor pauc agradiva.
Organs reproductors[modificar | modificar la font]
Lo sambucus nigra porta d'estaminas e un ginecèu, e es un arbust ermafrodita. L'inflorescéncia es cimosa e corimbiforma [1]. Lo periant presenta un calici sodat a l'ovari. Es ovoïde e pòrta cinc dents pichonas. La coròlla es d'una sola pèça, amb cinc lobuls dubèrts en estela. L’androcèu se caracteriza per d'estaminas extèrnas e al ginecèu trobam un ovari epigin que conten una croncrescéncia pluricarpellara. Lo fruch es una baia arredondida de color negra carnosa de 6-8 mm de diamètre. Es un fruch comestible quand es madur, mas dins lo cas contrari pòt aver d'efièches toxics.
Farmacologia[modificar | modificar la font]
Composicion quimica[modificar | modificar la font]
- Flavonoïdes: flavonòls (camferòl, quercetina), quercetina glicosids (1,5-3,0%), entre los quals s’incluson iperosid, isoquercitrina e rutina.
- Triterpens: amirina, acids oleanolic e ursolic.
- Sals mineralas: Sals potassicas
- Òlis essencials (0,3%): 66% acids grasses (principalament linoleïc, linolenic e palmitic) e 7% d’alcans. S'es identificat fòrça autres constituents, eters e oxids, cetonas, aldeïds, alcòls e estèrs.
- Autres constituents : acid clorogenic, tanins, mucilag, plastocianina (proteïna) pectina e sucre.
Referéncias e ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Germplasm Resources Information Network: Sambucus nigra (en)
- National Institute of Health - Medline page on Sambucus nigra L. (en)
- Sambucus from wikipedia (en)
- Botanical-online Sambucus nigra (es)
- Diccionari de las plantas medicinalas(es)
- MedlinePlus herbs and supplements Elder (en)


text:
Eth Mgfc. Sr. Carlos Barrera, sindic d’Aran e er Illustre Sr. Francisco Castet, baile de Vilamòs an eth plaser de convidar tara Presentacion e Cant des Gòis a Sant Ròc de Vilamòs, ena missa en aunor de Santa Maria, eth 15 d’agost, tàs 13.00 ores.
Cantada per Es Paums, damb era assisténcia des autors Jusèp Antoni Castet, promotor, Jèp de Montoya, letra e Jaume Masana damb era musica.
Ara seguida se harà era descubèrta d’ua placa commemorativa ena façada dera Casa dera Plaça en aunor ar Illustre Sr. Joan Coromines Vignaux, estudiós der aranés.


text:
Aurelha
L'aurelha es l'organ que permet d'ausir los sons e bruches. Es ligada al sens de l'ausida. Aqueste nom se pòt referir a la partida exteriora sonque o a l'ensems del sistèma de l'ausida.
Dins lo regne animal sonque los vertebrats tenon d'aurelhas. Pasmens fòrça invertebrats pòdon ausir o almens detectar de sons gràcias a d'autras organs sensitius. Los insèctes, per exemple an d'organs timpanals que lor servisson per ausir de sons distants. Son pas per fòrça localizats sul cap mas se pòdon trobar sus divèrsas partidas del còrs (pòdon èsser de pels per exemple).
Somari
L'estructura de l'aurelha[modificar | modificar la font]
Pels mamifèrs, l'aparelh auditiu compren tres partidas.
L'aurelha extèrna[modificar | modificar la font]
Las ondas sonòras arriban al pavalhon auricular, que las dirigís cap al conducte auditiu extèrne, ont son amplificadas a cèrtas frequéncias. Finalament, lo son arriba a la membrana timpanica, ont las vibracions se transmeton per un mejan solid.
L'aurelha mejana[modificar | modificar la font]
L'aurelha mejana compren la trompa d'Eustaqui, un conducte que la fa comunicar dirèctament amb la faringe, egalant la pression entre los dos costats del timpan. D'autra part i trobam tanben la cadena ossiculara constituida pel martèl, l'enclutge e l'estriu, qu'es lo camin de las vibracions mecanicas vèrs la fenèstra ovala, una autra membrana, la quala provòca una vibracion dins lo liquid qu'emplís lo cagaròl.
L'aurelha intèrna[modificar | modificar la font]
La coclèa conten la membrana basilara, ont se trapa l'organ de Corti, un ensems de cellulas ciliadas (entre 24 000 e 30 000) que vibran a de frequéncias especificas. La localizacion dels cilis long de la membrana basilara es en foncion de la longor d'onda que i son sensibles.
Finalament, l'informacion nervosa arriba al cervèl (cada aurelha separadament).
L'estructura de l'aurelha[modificar | modificar la font]
1-Ausida/aurelha extèrna
2-Conducte auditiu
3-Pavalhon auditiu (aurelha)
4-Timpan
5-Ausida/aurelha intèrna
6-Martèl
7-Enclutge
8-Estriu
9-Canals semicirculars
10-Coclèa
11-Nèrvi auditiu
12-Trompa d'Eustaqui


text:
Maseras
Maseras[1][2] (Mazères en francés) qu'ei ua comuna deu país de Fois administrada peu departament francés d'Arièja la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1129 los benedictes fondèn l'abadia de Bolbòna sus lo territòri de la comuna presenta.
Au sègle XIII los comtes de Fois-Bearn i bastín ua de las loas residéncias principaus e ua de la favoritas deu senhor sobeiran : Gaston Febus : lo castèth de Maseras. Aqueth regnat que marquè las òras gloriosas de Maseras, alavetz un lòc a còps d'importantas discucions diplomaticas.
La Guèrras de religion qu'escobèn aqueth sovier de temporas astrosas e l'abadia que ho destrusida.
Lo castèth tanpauc n'i ei pas mei.
La vila que demorè divisada religiosament enter protestants e catolics durant los sègles seguents.
Administracion[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana