text:
Lo principau defaut, dinc adara, deu materialisme de tots los filosòfs – i comprés lo de Feuerbach – qu’ei que l’objècte, la realitat, lo monde sensible ne i son pas gahats sonque jos la fòrma d’objècte o d’intuicion, mes non pas en tant qu’activitat umana concreta, en tant que practica, de faiçon non subjectiva. Aquò qu’explica perqué l’aspècte actiu estó desvolopat per l’idealisme, en oposicion au materialisme, – mes sonque abstreitament, puishque l’idealisme ne coneish naturalament pas l’activitat reala, concreta, coma tau. Feuerbach que vòu d’objèctes concrets, realament desparièrs deus objèctes de la pensada; mes eth ne considera pas l’activitat umana era medisha en tant qu’activitat objectiva. Qu’ei per aquò que dens l’Essença deu cristianisme, eth ne considera pas coma autenticament umana sonque l’activitat teorica, mentre que la practica n’ei pas gahada e tatjada per eth sonque dens la soa manifestacion judèa sordida. Qu’ei per aquò qu’eth ne compren pas l’importància de l’activitat “revolucionària”, de l’activitat “practica-critica”.
La question de saber s’i a lòc de reconéisher a la pensada umana ua vertat objectiva n’ei pas ua question teorica, mes ua question practica. Qu’ei dens la practica que cau l’òmi que pròve la vertat, valent a díser la realitat, e la poténcia de la soa pensada, dens aqueste monde e entà lo noste temps. La discussion sus la realitat o l’irrealitat d’ua pensada qui s’isola de la practica, qu’ei blosament escolastica.
La doctrina materialista qui vòu los òmis que sian products de las circomstàncias e de l’educacion, que, aladonc, òmis transformats e sian products d’autas circomstàncias e d’ua educacion modificada[1], que desbremba que son los òmis precisament los qui transforman las circomstàncias e que l’educator a besonh eth medish d’estar eslhevat. Qu’ei per aquò qu’era ten inevitablament a divesir la societat en duas partidas dont l’ua qu’ei au dessús de la societat (per exemple entà Robert Owen[2]).
La coincidéncia deu cambiament de las circomstàncias e de l’activitat umana o auto-cambiament ne’s pòt pas considerar e compréner racionalament qu’en tant que practica revolucionària.
Feuerbach que part deu hèit que la religion e rend l’òmi estrangèr ad eth medish e desdobla lo monde en un monde religiós, objècte de representacion[3], e un monde temporau[4]. Lo son tribalh que consisteish a resòlver lo monde religiós en la soa basa temporala. Eth ne ved pas que un còp aqueste tribalh ei acomplit çò de principau demora encoèra a hèr[5]. Lo hèit, en particular, que la basa temporala e’s destaca d’era medisha e’s tatja dens los crums, en tot constituir atau un rejaume autonòmi, ne pòt pas explicà’s precisament que per l’esquiçament e la contradiccion intèrnes d’aquesta basa temporala. Que cau donc en purmèr compréner aquesta dens la soa contradiccion[6]. Alavetz, un còp òm a descobèrt, per exemple, que la familha terrèstra ei lo secret de la familha celèsta, qu’ei la purmèra d’ara enlà qui’n e cau hèr la critica teorica e qui cau revolucionar dens la practica[7].
Feuerbach, qui n’acontenta pas la pensada abstrèita, que n’apèra a l’intuicion sensibla; mes eth non considera pas lo monde sensible en tant qu’activitat practica concrèta de l’òme.
Feuerbach que resòlv l’essença religiosa en l’essença umana. Mes l’essença de l’òmi n’ei pas ua abstraccion inerenta a l’individu isolat. Dens la soa realitat, era qu’ei lo conjunt deus rapòrts sociaus.
Feuerbach, qui n’enterprén pas la critica d’aqueste estar reau, qu’ei donc obligat:
De hèr abstraccion deu cors de l’istòria e de hèr de l’esperit religios ua causa non-cambiadissa, qui existeish per era medisha, en tot supausar l’existéncia d’un individu uman abstrèit, isolat.
De considerar, donc, l’estar uman[8] unicament en tant que “genre”, en tant qu’universalitat interna, muda, en tot ligar d’ua faiçon blosament naturala los nombrós individus.
Qu’ei per aquò que Feuerbach non ved pas que l’“esperit religiós” ei eth medish un product sociau e que l’individu abstrèit qui eth analisa en realitat[9] apartén a ua fòrma sociala determinada.
Tota[10] vita sociala qu’ei essencialament practica. Tots los mistèris qui desviran la teoria cap tau misticisme que tròban la lor solucion racionala dens la practica umana e dens la comprenença d’aquesta practica.
Lo resultat lo mei avançat au quau aboteish lo materialisme intuitiu, valent a díser lo materialisme qui non concep pas l’activitat deus sens coma activitat practica, qu’ei la faiçon de véder deus individus isolats e de la societat borgesa[11].
Lo punt de vista de l’ancian materialisme qu’ei la societat “borgesa”. Lo punt de vista deu navèth materialisme, qu’ei la societat umana, o l’umanitat socialisada[12].
Los filosòfs n’an pas hèit qu’interpretar lo monde de desparièras faiçons, pr’aquò[13] de çò qui s’ageish qu’ei de’u transformar.
_________________
1. Lo manuscriut de Marx qu’indica aciu sonque: “la doctrina materialista de la modificacion de las circomstàncias e de l’educacion, que desbremba...”. Qu’ei Engels qui a explicitat la pensada.
2. Parentèsi ajustada per Engels.
3. Aquesta precision qu’ei ajustada per Engels.
4. Engels que ditz “reau”.
5. Frasa ajustada per Engels.
6. Lo tèxte de Marx que hica las duas operacions suu medish plan.
7. Marx qu’escriu: “qu’ei la purmèra qui cau avalir suu plan de la teoria e de la practica”.
8. Adjectiu ajustat per Engels.
9. “En realitat” qu’ei ajustat per Engels.
10. Engels que ditz simplament “la vita”.
11. Varianta d’Engels: “la faiçon de véder deus individus isolats dens la «societat borgesa»”.
12. Dens aqueste paragraf, qu’ei Engels qui soslinha uman e hica enter guilhemets borgesa.
13. Engels qu’a ajustat “pr’aquò”.


c: text/html

text:
Dempús des mesi transcorrudi, d’ençà d’aqueth dia de junh, de rebrembe malastrat entà toti, en qué bramèc Garona, encara divisam bères maishines qu’estornegen es calhaus der arriu entà tornar tath lòc aquerò que, dilhèu, ja non poderà ocupar era madeisha plaça. Rebrembam, coma non, es moments vescudi peth desbordament dangerós, sustot es que le patiren de forma dirècta. Mès tanben auem presentes es prumères ores en qué comencèren a vier, en processon, aguesti aparelhs damb còth long e pas reposat enquia ua destinacion dilhèu desconeishuda tà fòrça d’eri damb er objectiu esforçat de gratar ua tèrra envadida peth descontrotlat element liquid. Semblen bèsties de hèr que sagen de hèr-se damb un pessic d’arriu, com aqueres que diden que i auec sus era tèrra abantes dera edat de hèr e dera edat der òme. Damb mès o mens eficàcia, quauqui des servicis e es infraestructues basics s’an restablit, com ei per toti coneishut, mès tanben demoren es herides dubèrtes, era natura cambiada e d’auti trabalhs que, damb ua gestion integrau e previsora, calerie hèr encara enes airaus e es òbres que, coma es camins agricòles, es pònts esbauçats e aqueres aigües libertines, dilhèu non son tan vedibles ne tar ensem des passants ne, encara mens, tà uns pressupòsti publics amendridi e afeblidi, en uns moments en qué optar per ua inversion en un lòc o en un aute, sense adméter resultats inclusius, pòt arténher era categoria d’un ahèr damb repercussions territoriaus inimaginables hè pògui ans entà darrèr. Tot ac voleríem apariar dejà, mès eth temps passe e encara s’i a d’amasegar tà re.hèr aumens çò qu’ei ara pendent. Qu’era urgéncia des prumèri moments non mos hèsque a desbrembar çò d’important tostemp.
(DIARI SEGRE, 22 de hereuèr de 2014)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lo meu païs... 1954
Nostalgia , me pren, la cachavièlha, la masca adormida, al lièch
Escampada als vents leugièrs, lo rebat d'un braç que se brandís
Per semenar suls ròcs sas granas , sos còdols , ambe son àrpia sortida de la tèrra
Las granas al gost de lima, de cima, drudas coma las granas de tranuga.
Es la Tèrra òrra! Qu'endura l'auratge , lo patiràs , la granissada
De nòstras travèrses magres, que lo pastre artelha pas mai.
Qu'alisan sa susor . Qu'asaigan la sang , las plors? Que clavan las paurs ,
Parlatz de que al just? Sénher . Vegèri plan que parlejatz naut.
Ne'n coneissètz fòrça de causas sus la mòrt de las lengas..
Tomba plan , la meuna es a mand de crebar .
Sénher lo director de la diversitat francesa.
Oblidetz pas que l'occitan es benlèu un òme.
Quequejatz pas , dins vòstre parladís , quequejatz pas .
La nòstra lenga nos escapa. La font se cala, s' estorrís, alena coma un peis sul pont.
Quand lo pescaire li dubrís lo ventre.
Per li voidar los budèls e los raisves .
De peis dins la granda mar.
De remembres... N'avètz. Anetz .
La vida passèt tant lèu. Lo passat se fugiguèt cap a las escobilhas.
Va plan. E la musica tanben per las aurelhas del nas.
Las ginestes , los babísses.
Los rius que cascalhejan.
Los mormolhs dels aujòls ...
Va plan
Lagremas de pèiras.
Lagremas de plomb.
De las nívols , a las raras
Vent de prima e de dòl .
Sarri la fotò e me plori ,
Tot mon sadol.
Sul meu còr, lo sarri.
Lo passat lumenós,
de la meu joventut .
L'avenir val lo passat.
Quand avem tot oblidat.
T' en sovenes a tu,
Me pareguèt blau a ieu
Uèi que nos resta la posca,
dels jorns enfestolits ,
T' en remembres
E de l'oblit. Que nos plega.
Que nos amudís dapasset
La cara bèla,
d'Occitània
Sebelida entre las parets .
Sempre
| AF


text:
Edifici Kavanagh
L'edifici Kavanagh qu'ei un deus bastiments mei emblematics de Buenos Aires e un deus famós dehens l'istòria de l'arquitectura en America deu Sud.
Que's tròba sus la Plaça San Martín au numèro 1065 de la carrèra Florida dens lo quartièr de Retiro. que ho inaugurat lo 3 de genèr de 1936.
A l'origina de la soa bastida que i avó ua rivalitat enter Corina Kavanagh e la familha oligarquica deus Anchorena. L'edifici que ho atau bastit dab lo prethèit de desprovesir la glèisa deus Anchorena deus arrais deu só.
Haut de 120 m e dab 31 solèrs que ho a la soa bastida lo bastiment mei haut d'America deu Sud.
Galeria[modificar | modificar la font]
-
-
Kavanagh durant la soa bastida, proheitat entà celebrar lo Congrès Eucaristic de 1934
-
Kavanagh dab la Tor Monumentau au tresau plan
-


text:
Jerry Lewis
Jerry Lewis, de son nom vertadièr Joseph Levitch (Newark, Estats Units, 16 de març de 1926 - 20 august 2017) es un comedian, actor, cantaire, productor e realizador de films american. Es famós per sos ròtles comics dins los films, la television e la ràdio. Comencèt a èsser conegut quand èra part d'un duo amb Dean Martin en 1946. A mai d'aqueles espectacles amassa dins los nightclubs, foguèron los actors principals dins divèrsas comédias de Paramount Pictures que coneguèron un franc succès. Lewis es conegut tanben per sa participacion constanta a de teletons e per sa direccion de l'Associacion per la Distrofia Musculara (en anglés: Muscular Dystrophy Association (MDA).
Lewis recebèt maites prèmis per sa trajectòria artistica, The American Comedy Awards, Los Angeles Film Critics Association, e lo Festival de Films de Venècia, e foguèt onorat amb dos estèls sus la Passejada de la Fama a Hollywood. En 2005, foguèt guerdonat amb lo Governors Award of the Academy of Television Arts & Sciences Board of Governors, çò que representa lo prèmi mai elevat dels Emmy Award. Lo 22 de febrièr de 2009, l'Academy of Motion Picture Arts and Sciences recompensèt Lewis amb lo Prèmi umanitari Jean Hersholt.
Biografia[modificar | modificar la font]
Joseph Levitch nasquèt a Newark, la vila mai importanta de l'estat de Nòva Jersey, en 1926 dins un familha d'immigrants russes de confession jusieva. Sos dos parents èran d'artistas. Son paire, Daniel Levitch, èra un mèstre de ceremonias e artista de vaudeville jol nom professional Danny Lewis e sa maire, Rachel ("Rae") Levitch (nascuda Brodsky), èra una pianista e tocava una ràdio locala.


text:
Mond islamic
La civilizacion islamica, mond islamic o mond musulman designa la zona geografica cobèrta par l'espandiment musulman.
La civilizacion islamica s'identifica a la civilizacion aràbia del periòde dich arabi classic (fins la casuda del Califat de Bagdad en tèrmes de datacion). D'efèit, fins a aquela epòca, la confusion amb le mond arabomusulman es totala.
Cal distriar la religion islam pròprament dicha de la civilizacion islamica. D'efèit, los pòbles vivent dins aquel espaci geografic son pas totes musulmans.
Aquel article tracta pas del aspèctes religioses, mas culturals ligats a la civilizacion concernida dins la datacion çò dicha.
Somari
Espandiement geografic[modificar | modificar la font]
Dos tipes de espandiment cultural opèran, son.
- Arabizacion culturala:
La conquèsta musulmana mèna a aquel espandiment geografic principal.
Territòri : dempuèi Al Andalús e l'Ifriqiya à l'oèst, fins a Índia a l'èst, e abitat per de populacions de cultura islamica.
L'islam nasquèt en Arabia en 622 mercé e l'egira, a la seguida de la revelacion facha a Maomet. Los Arabis profitèron de la flaquesa dels empèris vesins (empèris bizantin e sassanida). Lo fulgurent espandiment militar, e la flaqua rebutada dels conquerents arabis pels autoctòns, s'expliquèron en mai d'una cavalariá leugièra nombrosa e ordonada, una preséncia pauc constrenhenta e subretot de bons comportaments dels soldats arabis. La volontat d'espandir l'islam (Djihad = "esfòrç dins la fe", es a dire la volontat de propagar la novèla fe en un Dieu unic, se traduch per un espandiment rapid avent induch a espandir un contraròtle sul comerci mondial.
Los primièrs arrèsts d'aquelas conquèstas arribèron al sègle VIII, que se pòt considerar coma l'apogèu de l'empèri arabomusulman: batalhas de Constantinòple (718), de Peitieus (732) e de Talas (751). L'unitat d'aquel vast ensems territorial se desfach amb las querèlas dinasticas, politicas[1] e religioses (661 : naissença del chiisme).
- Islamisacion religiosa:
Autre zona d'espandiment: aquela de l'islamizacion. Apond de païses del Monde a la precedenta.
Aquela zona es mai vasta, e comprend de partidas de l'Africa Negra, las còstas de la Bana d'Africa, l'Indonesia e las Filipinas que las populacions dintrèron en contacte amb la religion dels negociants venguts far comèrci de produches escasses.
- Païses de majoritat musulmana:
Istoric[modificar | modificar la font]
La religion musulmana apareis al sègle VII de l’edat cristianitat. Dins una centana d’ans, se difusèt aviadament a l’ensems du bassin mediterranèu mejans d'arabis que conqueriguèron l’Africa del Nòrd poblada de loga data pels Berbèrs ; s'espandiguèron a la peninsula iberica dirigida per de pòbles germanics; los Arabis intègron tanben l’Asia Occidentala e desfaguèron los Bizantins e los Persans sassanidas. Aquelas regions son doncas divèrsas per lor pòblament e coneissavan ja l’esclavatge e la tracha dels Africains dempuèi l'Antiquitat. Son en partida unificadas per la cultura arabomusulmana, que los fondaments son religioses e urbans; utilizan l’arabi e le dinar dins las transaccions comercialas. La Mèca en Arabia es la vila santa cap ont los musulmans van de pelegrinatge.
Aprèp la casuda de la dinastia des Omeiadas (750), lo monde musulman s'escampilha en entitats politicas (califats, emirats, sultanats) sovent rivalas.
Al sègle XI, l’irrupcion dels Turcs venguts d’Asia centrala cambia la geografia de l'Orient Mejan e de l’Africa del nòrd, avec l’instauracion de l’Empèri Otoman (1299-1922).
Govèrn[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Es fondada sul comerci e la recerca tecnologica. Los mercants avián los metodes seguents:
- lors deslaçaments gropats lors permetavan d'èsser raubats mens aisidament ;
- Transportavan gaire d'argent liquid amb eles mejans als chècs ;
- Desvelopavan lo comèrci maritim amb la creacion de companhias maritimas ;
- Avián una monada engatjada sur l'aur que mesuravan en carats ;
- Bastiguèron en plaça un malhum de magasins nomenats Caravanserralh.
Cultura[modificar | modificar la font]
Art[modificar | modificar la font]
Arquitectura[modificar | modificar la font]
L'arquitectura islamica es un eritatge de l'empèri Persan qu'èra l'una de las civilizacions mai desvelopada
Sciences et philosophie[modificar | modificar la font]
Educacion[modificar | modificar la font]
Drech[modificar | modificar la font]
Societat[modificar | modificar la font]
La civilizacion arabomusulmana repausa sus un malhum de vilas e d’oasis de foncions de negòci desvolopadas que lo còr es lo mercat (sok, bazar). Aquelas ciutats son ligadas entre elas per un sistèma de rotas que traversavan de regions miègaridas o deserticas. Aquela pistas son percorridas per de carregs que constisson lo trafic caravanièr.
Religion[modificar | modificar la font]
Cal distriar la religion islam d'esperela de la civilizacion Islam. En efècte, los pòbles vivent dins l'espacia plaçat jos l'obediénça dels califs son pas totes musulmans.
Confrairiás religiosas[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ remplaçament de las Omeiadas per las Abbassidas en 750.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
- Expression en arabi: Dar al-Islam. Sembla que l'emplec d'aquela expression convenga pas per designar la civilizacion islamica, mas puslèu a l'ensems des personas dins l'espaci geografic, çò que se rapòrta a la cretientat al respècte a l'autre monoteïsme.
- Lista dels Païses amb de populacion musulmana
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) africa del nòrd
- (fr) Revista dels monds musulmans e de la Mediterranèa
- (fr) fleurislam.net
- (fr) bostani.com
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Conéisser la Civilizacion Aràbia:
- (fr)Juan Vernet. Ce que la culture doit aux Arabes d'Espagne. Éd. Sindbad.Paris 1985.
- (fr)Claudio Sánchez-Albornoz. L'Espagne musulmane. Éd. OPU/Publisud. 1985
- Roger Garaudy.
- (fr)L'Islam vivant. Éd. La Maison des Livres. Alger 1986.
- (fr)Pour un dialogue des civilisations. Éd. Denoel,1979.
- (fr)L'Islam habite notre avenir. Éd. Desclée de Brouwer,1981.
- (fr)Promesse d'Islam. Essai. Éd. du Seuil.1981.
- (fr)Appel aux vivants. Éd. du Seuil. 1979
- (fr)Biographie du XXème siècle. Le testament philosophique de Roger Garaudy. Présentation du Père Chenu. Éd. Tougui. 1985.
- (fr)Henry Corbin. Histoire de la philosophie islamique. Éd. Gallimard. Coll. Folio.1986
- (fr)Frithjof Schuon. Comprendre l'Islam. Éd du Seuil.1976.
- (fr)Roger Du Pasquier. Découverte de l'Islam. Éd. des trois continents.1984.
- (fr)Jacques Berque. Les arabes d'hier à demain. Éd. du Seuil.1969.
- (fr)Buresi, Pascal, Géo-histoire de l'islam, Paris, Belin, Sup-Histoire, 2005, 355 p.


text:
Giraud Bedot
Giraud Bedot (en francés Gérard Bedout, mes tanben Guirault Bedout[1]; Aush, 1617[2] - 1692) que ho un poeta occitan de Gasconha .
Era un imitator de Pèire Godolin, çò que declarè d'un cèrte biais dab lo son Avertissement qui comença dab la celèbra formula godoliana : "A tots".
Qu'ei l'autor de Lou Parterre Gascoun coumpouzat de Quouate Carreus.
De profession que ho mètge segon Felip Gardy ; segon los estudis mei superficiaus e mei ancians d'Abadie qu'aurérè estudiat lo dret a Tolosa e que seré estat avocat mentre que lo mètge, be seré estat lo son pair Georges Bedout, maridat dab la soa mair Antonia de Lafond[3].
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Edicion de Philibert Abadie, de 1850 sus Google Book [1].
- Gardy, Felip. Histoire de la littérature occitane, Tome II, L'âge du baroque - 1520 - 1789. Montpelhièr : Presses du Languedoc (Premsas de Lengadòc), 1997.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ L'édicion d'Abadie lo noma Gabriel Bedout e lo hè vàder en 1606(60).
- ↑ Datas mentavudas per Felip Gardy dens lo segond tòme de la soa Histoire et anthologie de la littérature occitane (91);
- ↑ Abadie op. cit. 61.


text:
1032
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1032 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Perseguida dau conflicte entre lo rèi Enric Ièr e la rèina Constància. Lo duc de Normandia mobilizèt sei fòrças e ataquèt lei fòrças de Constància.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Califat Fatimida[modificar | modificar la font]
Dins la region dau Djebel Summaq, leis emirs fatimidas d'Alèp e d'antiòquia ataquèron de grops de Druzes que s'èran installats dins la zòna. Leis operacions de repression contunièron fins a 1034.


text:
Modèl:Nobots
- Utilizacion
- Aqueste modèl es unicament destinat a evitar lo passatge de bòts al moment dels prètzfaches de mantenença. Se l'estructura de la pagina requerís un plaçament especific de las categorias e dels interwikis, alara i podètz inserir aqueste modèl.
- Sintaxi
- {{nobots}}
- Atencion !
La documentacion d'aqueste modèl es inclusa dempuèi sa sospagina de documentacion (modificar | istoric).
Plaçatz las categorias dins la sospagina /Documentacion.
Los editors pòdon trabalhar dins lo nauc de sabla (crear) e la pagina de tèst (crear).


text:
Bòmas
Bòmas[1] o Bomas[2],[3] (en francés: Bommes) es una comuna occitana de Bordalés [4], en Gasconha, administrada pr'eu departament de Gironda de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son Beaumes (in parrochiis de ~), en francés, en 1273, Bomes (par. de ~), en occitan, en 1289, Bomes (decima de ~), en occitan, en 1357, Bomes (decimis suis de ~), en occitan, en 1361. La prononciacion seré ['buməs] [5]. Dauzat prepausa lo nom latin d'òme (un cognomen) *Bombus, au femenin (Bomba villa)[6]; mès Bombus es inatestat e lo nomen Bombius, atestat, permet pas d'explicar lo nom. L'atestacion Beaumes ha pensar al mot bauma, pas coneishut en gascon [7]. Lo nom demòra donc escur e B. Boyrie-Fénié prepausa una fòrma grafica prononciabla, Bomas.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Lengon; es adara deu canton de Le Sud-Gironde (en francés), donc deu Sud Gironda.
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas dab la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ ????
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 76
- ↑ http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9616679v/f72.item.zoom p. 60
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 76
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 94
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 76
[[categoria:Comuna de Gasconha]


text:
Guit
Los guits tanben sonats rits o anets son d'ausèls de la sosclassa dels neornites, de l'òrdre dels anserifòrmes e de la familha dels anatidats. Se repartisson en tres sosfamilhas :
- los anatinats, ont se tròba los guits de superfícia (genre Anas) e los guits cabussaires (genres Aythya, Netta, etc.)
- los merginats, o guits piscivòrs
- los oxiurinats
Demest los guits, se pòt destriar :
- lo guit colverd (Anas platyrhynchos), guit de superfícia ;
- lo fuligula morilhon (Aythya fuligula), guit cabussaire ;
- la neta rossa (Netta rufina), guit cabussaire ;
- le guit mandarin (Aix galericulata), guit forestièr ;
- lo bèc de rassèga tufat (Mergus serrator), guit piscivòr.
Guit domestic[modificar | modificar la font]
Lo guit es estat domesticat coma polalha, o espècia de polassariá. Òm l'elèva per sa carn. Cal destriar las divèrsas raças de guits domestics de l'espècia Anas platyrhynchos interfecondas amb lo guit colverd e lo guit de Barbariá, espècia domesticada en America del Sud. Aquestas doas espècias essent correntament ibridadas per produire lo guit mulard (ibrid esteril).
Lo guit se pòt aprestar de mantun biais. Citem en particular :
- en cosina francesa, lo guit amb l'irange, lo magret de guit
- en cosina chinesa, lo guit pequinés, lo guit lacat
- Vejatz tanben : Recèptas de guit
Fòtos[modificar | modificar la font]
-
Guit de Barbariá mascle
-
-
-
-
-
-


text:
Per de qué ?
D'en primier, utilizar de las poesias en classa permeton de trabalhar mantunas competéncias definidas dins las instruccions oficialas de l'Educacion nacionala.
En segond aquel projècte respond a un besonh : conéisser la varianta dialectala de l'occitan ont demoram.
Aquel caminament s'inscriu dins la causida de las Calandretas d'ensenhar la varianta
locala de l'occitan parlada dins son parçan. Fa donc mestièr d'aver tèxtes o supòrts orals dins lo parlar local de son canton.
De mai, legir dels tèxtes literaris de qualitat permeton d'enriquir la lenga e l'expression dels calandrons e d'aportar un lexic novèl.
Enfin, una autra dimension interessanta per ma classa èra de trabalhar pus especificament sul genre poetic en general en veire la varietat e la diversitat de las expressions poeticas e d'encoratjar los escolans a s'ensajar d'escriure de las poesias en s'inspirar d'exemples precises.
>> Veire los numèros de Lo Cobreto consultables sus Occitanica
Ensenhador del talhièr :
Presentacion - debanament (pagina actuala)


text:
L (jòc)
Lo jòc de l'L (L Game) foguèt inventat per Edward de Bono per tòca d'illustrar la pensada estrategica (Strategic Thinking), aquela que se desplega fàcia a un adversari intelligent e creatiu e qu'es en fach de la creativitat estrategica al sens de « concurrenciala ».
Lo jòc torna fòrça idèas comunas en matèria de jòc d'estategia, perque s'agís d'un jòc amb fòrça pauc de material mas pasmens fòça interessant de jogar.
Lo jòc se pratica sur una taula de 4×4 casas. Cada jorn recep una pèça en forma de L e dos getons neutres son a la disposicion dels dos jogaires. A cada torn de jòc, lo jogaire deu d'en primièr desplaçat son L, puèi pòt desplaçar un sol dels getons neutres. La L pòt èsser virada al cors del movement mas deu enseguida repausar dins una posicion diferenta d'aquela precedenta, doncas en cobrissent al mens una casa que cobrissiá pas de per abans. Lo perdent es lo primier jogaire que capita pas mai a desplaçar son L cap a una novèla posicion.
Una estrategia elementària consistís a utilizar un geton neutre e sa pròpria pièça per blocar un carrat dins un canton, en utilizant l'autre geton neutre per empachar la L de l'adversari de se desplaçar cap a una posicion en miralh. Una autre estrategia tanben elementària consistís à utilizar son L per blocar une mitat de las taula a los dos getons per empachar l'adversari de se desplaçar dins l'espaci que demòra.
Aquelas posicions pòdon èsser sovent atengudas se capitam pas a plaçar un geton neutre dins una de las uèit casas arquièras de la taula. Las casas arquièras son las uèit casas del bòrd que sont pas al canton. Al torn segent, poirem utilizar lo geton murtrièr per formar un carrat o l'utilizar per blocar una posicion del bòrd alara que realizam un carrat o un mièg taula amb son pròpri L e l'autre geton neutre.
Comentari[modificar | modificar la font]
Dins une partida opausant dos jogaires parfèctes, degun pòt pas ganhar e la partida es sens fin. Lo jòc de l'L es sufisentament simple per èssèr totalament resolgut. Existís 2296 menas d'ordonar las quatre pèças del jòc, sens prene en compte de rotacions o de simetrias. Tot diagrama pòt èsser atenh al cors de la partida.
Posicions ganhantas[modificar | modificar la font]
Un jogaire perd quand se tròba dins una de las 15 situacions descrichas en dejós. Dins cadna d'aquela posicions, se constata que la L del perdent tòca un canton.
Roge va perdre[modificar | modificar la font]
Se Roge se trapa a son torn de jogar dins l'una de las 14 situacions descrichas en dejós, perd fàcia a un jogaire que fa cap d'error. Per evitar de perdre, cal doncas de totjorn se tornar dins l'una dels 2267 situacions possibles.
Es Roge que joga mas qina que siá son accion, Blau ganharà se joga sens error.
Vaquí las 14 situacions que Roge deu eviter de se trobar per pas pèrdre.
Quitamant se los jogaires jogan pas a la perfeccion, pòdon demorar sus la defensiva en evitant prudentament de plaçar un geton neutre en position arquièra.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Edward de Bono, The 5-day Course in Thinking, Penguin, 1967, p. 119-155, « The L Game : Stratégic Thinking ».


text:
Pennedepie
Pennedepie en normand (Pennedepie en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Modèl:Referéncia necessària/Blòc
Per endavant lo endroit i aviá @dénommer « Blosseville », del nom del solar situat a aquel endroit. S'ignòra la rason d'aquel cambiament de appellation.
Modèl:Référence nécessaire/Bloc
Auparavant l'endroit était dénommé « Blosseville », du nom du manoir situé à cet endroit. On ignore la raison de ce changement d'appellation.


text:
Bovelles
Bovelle (Sonme) en picard ( Bovelles en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Mièja Edat : Segon la tradicion orala, dels sosterranhes portarián del cementèri fins en lo "Fons de Picquigny" o Picquigny meteis. Las coneissenças a aquel jorn permeton pas saber se lo luòc actual del vilatge i aviá ocupat per un quelconque abitat, aluenhat d'aperaquí un quilomètre de la capèla primitive.
- Cap a 1600-1680 : Abandon (subte o progressiu ? ... Per causa(s) desconeguda(s) !) De las abitacions en environant lo cementèri.
- Dempuèi los ans 1890-1914 (plan conegudas pel engouement de l'estudi de l'istòria locala, encoratjada per la "dinamica" amorcée per la politica de alphabétisation e de scolarisation de Jules Transbordador), ancians del vilatge e istorians aficionats locales arriban pas pas mai a confirmar #çò qu'informan tradicions oralas contradictòrias que dels contemporanèus, tales #que Marc Roussel (natiu del pòble) e Claude Belleville (instituteur longtemps dins plaça en la comuna) en avent procedit indépendamment lo un de l'autre, en pichonas "campanhas" d'enquèstas e de interviews systématiques de totes los mai ancians "portaires de memòria" encara vivants en los ans 1985-1995. La disponibilité, la quantitat de fonts, documents e testimoniatges son òc flacs que lo dobte subsisteix !
- 1) Los dévastations de tota la region a l'epòca de la guèrra contra los Espanhòls e de la paissièra de Corbie (1636) aurián #èsser dramatiquement illustradas a Bovelles pel pillage de contunh l'incendi general del pòble estrech a l'entorn de la siá capèla #qu'environa lo cementèri ?
- 2) La permanéncia o la frequéncia d'un larèr de peste.
- Après 1750 : Bastiment del Castèl, luòc de residéncia del General de Gribeauval, inventeur del canon del meteis nom.
La vida del pòble sembla n'aver alavetz #èsser transformada, économiquement e sociologiquement : ampleur del chantier, ... Doncas durada dels trabalhs e preséncia esperlongada d'artesans, obrièrs e manœuvres exteriors dins lo pòble. Unas fes acabadas lo bastiment e la disposicion del Castèl, lo tren de vida del mèstre dels luòcs (malgrat aiçò temporairement queigut en disgrâce), enginhèr militar, maréchal de camp e Inspector del Artillerie, contribuissi particularament a l'animacion del pòble.
- Temporaire Cap de-luòc de costat jos la Revolucion.
- Lo curé de Bovelles dessert tanben la parròquia vesina de Ferrières.
La glèisa de Bovelles en començant a sofrir affres del temps, los apariaments en venent totjorn mai frequents e mai importants, a demandat a la municipalité vesina desservie justament pel meteis sacerdòt, d'aportar la siá contribucion, ... #Çò que los édiles de Ferrières refusent.
- 1870 : Benediccion de la "nòva" Glèisa.
- 1940 : "Evacuation"
Las armadas nazies aperaquí, los abitants del pòble (en tement, coma totes los autres dels environs, d'aver a èsser cernés dins una zòna de combats en remembrant los terribles remembres de 14-18 e de los sieus tranchées, e obedient per en un autre luòc als òrdres de évacuation impausada per las autoritats militaras) abandonaràn los sieus ostals, amunteguen un maximal de los sieus bens suls mejans de locomocion #que ne dispausan, e partisson grossir las cohortes de refugiats de ... Lo Èxode, per fugir, plan sovent sens objectiu précis, çò de mès luènh possible en tot cas del perilh, ... E en l'esperança d'afranquir almens la Seine.
- Tardor 1979 : Rodatge de la pellicula de Raphaële Billetdoux, La Femna mainat
Animacion excepcionala dins lo pòble. Doas carrièras, lo cafè installat a lo sieu encreuament e sustot la glèisa (lo sieu interior e los sieus orgues) serviscan de decoració a divèrsas séquences de la pellicula. 5 o 6 abitants i apareisson coma figurants.
Bovelles Parteja amb Belloy-sus-Soma (80) e una 3e pòble de la region (per las séquences de l'escòla), lo "privilègi" de dintre-percebre lo grand actor Klaus Kinski, #que fisèl a la siá reputacion de « caractériel capritxosa » pas daignera se mostrar gaire ... Accessible.
- Per #çò que tanh la vida religiosa, per decision de l'avesque d'Amians, dempuèi lo 1er en genièr 2003, la municipalitat de Bovelles depen de la parròquia St-Simon del Molliénois.
- En Genièr 2004 : Amb qualques autres pòbles vesins, Bovelles pres la comunitat de municipalitats de Amians-Metròpoli.
- Moyen Âge : Selon la tradition orale, des souterrains mèneraient du cimetière jusque dans le "Fond de Picquigny" ou Picquigny même. Les connaissances à ce jour ne permettent pas de savoir si le site actuel du village était occupé par un quelconque habitat, éloigné d'environ un kilomètre de la chapelle primitive.
- Vers 1600-1680 : Abandon (soudain ou progressif ? ... pour cause(s) inconnue(s) !) des habitations entourant le cimetière.
- Dès les années 1890-1914 (bien connues pour l'engouement de l'étude de l'histoire locale, encouragée par la "dynamique" amorcée par la politique d'alphabétisation et de scolarisation de Jules Ferry), anciens du village et historiens amateurs locaux n'arrivent pas plus à confirmer ce que rapportent des traditions orales contradictoires que des contemporains, tels que Marc Roussel (natif du village) et Claude Belleville (instituteur longtemps en poste dans la commune) ayant procédé indépendamment l'un de l'autre, en petites "campagnes" d'enquêtes et d'interviews systématiques de tous les plus anciens "porteurs de mémoire" encore vivants dans les années 1985-1995. La disponibilité, la quantité de sources, documents et témoignages sont si faibles que le doute subsiste !
- 1) Les dévastations de toute la région à l'époque de la guerre contre les Espagnols et de la prise de Corbie (1636) auraient-elles été dramatiquement illustrées à Bovelles par le pillage puis l'incendie général du village serré autour de sa chapelle qu'entoure le cimetière ?
- 2) La permanence ou la fréquence d'un foyer de peste.
- Après 1750 : Construction du Château, lieu de résidence du Général de Gribeauval, inventeur du canon du même nom.
La vie du village semble en avoir alors été transformée, économiquement et sociologiquement : ampleur du chantier, ... donc durée des travaux et présence prolongée d'artisans, ouvriers et manœuvres extérieurs au village. Une fois terminés la construction et l'aménagement du Château, le train de vie du maître des lieux (pourtant temporairement tombé en disgrâce), ingénieur militaire, maréchal de camp et Inspecteur de l'Artillerie, contribue particulièrement à l'animation du village.
- Temporaire chef-lieu de canton sous la Révolution.
- Le curé de Bovelles dessert aussi la paroisse voisine de Ferrières.
La glèisa de Bovelles commençant à souffrir des affres du temps, les réparations devenant toujours plus fréquentes et plus importantes, il est demandé à la municipalité voisine desservie justement par le même prêtre, d'apporter sa contribution, ... ce que les édiles de Ferrières refusent.
- 1870 : Bénédiction de la "nouvelle" Église.
- 1940 : "Evacuation"
Les armées nazies approchant, les habitants du village (craignant, comme tous les autres des environs, d'avoir à être cernés dans une zone de combats rappelant les terribles souvenirs de 14-18 et de ses tranchées, et obéissant par ailleurs aux ordres d'évacuation imposée par les autorités militaires) abandonnent leurs maisons, entassent un maximum de leurs biens sur les moyens de locomotion dont ils disposent, et partent grossir les cohortes de réfugiés de ... l'Exode, pour fuir, bien souvent sans but précis, le plus loin possible en tout cas du danger, ... et dans l'espoir de franchir au moins la Seine.
- automne 1979 : Tournage du film de Raphaële Billetdoux, La Femme enfant
Animation exceptionnelle dans le village. Deux rues, le café installé à leur croisement et surtout l'église (son intérieur et ses orgues) servent de décor à plusieurs séquences du film. 5 ou 6 habitants y apparaissent comme figurants.
Bovelles partage avec Belloy-sur-Somme (80) et un 3e village de la région (pour les séquences de l'école), le "privilège" d'entre-apercevoir le grand acteur Klaus Kinski, qui fidèle à sa réputation de « caractériel fantasque » ne daignera guère se montrer ... accessible.
- Pour ce qui concerne la vie religieuse, par décision de l'évêque d'Amiens, depuis le 1er janvier 2003, la commune de Bovelles dépend de la paroisse St-Simon du Molliénois.
- Janvier 2004 : Avec quelques autres villages voisins, Bovelles rejoint la communauté de communes d'Amiens-Métropole.


text:
Aritmetica
Lo mot aritmetica (del grèc apιθuός = nombre) fa referéncia comunament a la branca de las matematicas que trata de las propietats de ciertas operacions amb nombres. Lor us per partida dels matematicians profesionals es coma sinónim de teoria dels nombres.
Operacions[modificar | modificar la font]
Existeisson quatre operacions aritmeticas tradicionalas, tanben denominadas las quatre operacions basicas que son:
- addicion
- sostraccion
- multiplicacion
- division
Otras operacions mai adelantadas que s'incluen dins d'aquesta branca son:
Estas operacions son derivacions de las quatre operacions basicas.
Nombres[modificar | modificar la font]
En resumen, se distinguen los siguientes tipes de nombres:
- Nombres naturals
- Nombres enters
- Nombres racionals
- Nombres irracionals
- Nombres reals
- Nombres imaginaris
- Nombres complejs
- Quaternions
- Nombres infinits tanben coneguts coma Nombres transfinits
- Nombres fondamentals: π e e
L'aritmetica dels nombres naturals, nombres enters, nombres racionals o fraccionaris e nombres reals s'estúdia mediante algoritmes manuals, aun quand après s'utilizan herramientas coma calculadoras, ordenadors o ábacs.
Utilizada coma sinónim de teoria dels nombres inclu las propietats dels nombres enters relacionadas amb nombres primièrs e divisibilitat amb la resolucion d'ecuacions.
Orden de las operacions[modificar | modificar la font]
Exist una jerarquizacion en una expression matematica qu'inclu varias operacions. Aqueste es lo orden amb que s'auriá d'operar:
- 1. Operacions qu'afectan socament a un nombre: poténcias, raítzes, logaritms e tot tipes de funcions trigonometricas o similares.
- 2. Products e divisions.
- 3. Sumas e restes.
Aquesta jerarquia se pòt romper con lo us de parentesis. Tota operacion incluida dins una parètesis se deu realizar antes de que lo rest. Los paréntesis se pòdon incluir dins d'autres paréntesis.
Exemples:


text:
Du lundi au vendredi à 7h40 et 8h55
France Bleu qui vous emmène à présent à 25 km au Nord-Ouest de Toulouse. On est à la limite départementale entre le Gers et la Haute-Garonne, juste à côté de Montaigut sur Save. Nous voici dans les Mots d'Oc à Lévignac …
Question Alban e tanben per vosautres que nos escotatz : comment dîtes-vous Lévignac en occitan ? Levinhac ! C'est presque comme en français sauf que vous avez le V de Lévignac qui se prononce B : alavetz Levinhac. Levinhac qui s'écrit anciennement L-E-V-I-N-H-A-C. Avec le son ''gn'' que vous lisez N-H en occitan et qui est l'équivalent de g-n en français.
KÉZAKO l'origine du nom Lévignac ?
Al pus començament, avètz un masatge o un bordalat coma disètz en Gasconha tolzana / au départ, vous avez un hameau. Hameau qui se développe à partir de la villa de Livinius. Il s'agit d'un important propriétaire terrien. Avètz tanben dins un tèxte administratiu lo nom Livinhaco / le nom Livinhaco apparaît dans un document qui date de la fin du XIIIe siècle. Livinhaco qui se réduit plus tard en Livinhac. Livinhac puis Levinhac (avec un ''é'' à la place du i) et enfin Lévignac en français.
Un mot sur le parc naturel de Save ?
Il se situe à Lévignac entre le canal du Moulin et la Save. Ailà, podètz véser de noguièrs o de noguèrs. Le parc naturel de Save est planté de noyers. Es sustot un endreit polit per i far de passejadas / vous pouvez faire de belles ballades dans ce parc de 2 hectares. Et puis à partir de demain et tout de ce week-end, c'est la fête à Lévignac, aquò's la fèsta o la hèsta. Amb tanben lo forum de las associacions aqueste dissabte / avec en plus le forum des associations samedi. A vista de nas / environ 2000 habitants à Lévignac. Adieu-siatz, adishatz à tous les Lévignacais qui écoutent France Bleu.


text:
1098
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1098 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Premiera Crosada en Orient que capitèt de contuniar son avançada maugrat una resisténcia acarnada. Blocada dempuei octòbre de 1097 a l'entorn d'Antioquia, lei Crosats conoguèron de dificultats gròssas en causa de la manca de viure e de la resisténcia dei defensors. Au començament de l'annada, certanei soudats crosats, especialament au sen dei tafurs acomencèron de manjar de presoniers ò de cadabres musulmans. En febrier, lei tensions ambé lei Bizantins venguèron tornarmai vivas car lei Crosats volián plus laissar la vila a l'emperaire Alexis après sa conquista. Fin finala, lo generau bizantin Tatizius, menaçat d'assassinat, quitèt l'expedicion.
Dins aquò, en despiech d'aquelei problemas grèus, lei còntra-ofensivas turcas vengudas de Damasc (decembre) e d'Alèp foguèron rebutadas per lei Crosats. En març, de renfòrç anglés dirigits per Edgar Atheling arribèron e en abriu, foguèt lo torn d'una ambaissada fatimida. Prepausèt de sostenir lei Crosats còntra lei Turcs e de lei laissar Siria. Pasmens, aquò foguèt refusat car laissava Jerusalèm en fòra dei territòris crestians. Enfin, gràcias a un traiment intèrne, lei Crosats poguèron intrar dins la vila lo 2 de junh. I chaplèron la màger part dei musulmans e una partida dei crestians siriacs. Puei, a partir dau 7 de junh, foguèron a son torn assetjats dins la ciutat per una armada turca arribada tardivament sostenir lei defensors. Lo 28 de junh, organizèron una sortida e infligiguèron una desfacha saunosa ai Turcs que deguèron definitivament se retirar.
La vila foguèt laissada a Boemond de Tarenta maugrat lei protestacions de plusors caps crosats. L'emperaire bizantin Alexis laissèt lo senhor crosat prendre la ciutat car la sason èra tròp avançada per mandar una armada dins lo sud-èst anatolian. Aquò permetèt a Boemond d'acomençar la formacion dau Principat d'Antioquia. Leis autrei senhors marquèron una pausa dins la vila per preparar la campanha finala còntra Jerusalèm.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Califat Fatimida[modificar | modificar la font]
Aprofichant lei dificultats militaras dei Turcs còntra la Crosada, lei fòrças fatimidas leis ataquèron en Palestina e reconquistèron Jerusalèm perduda en 1078. Après aqueu succès, lo govèrn fatimida assaièt de negociar sensa resultat la patz ambé lei Crosats e deguèt finalament preparar la defensa de la vila.
Asia[modificar | modificar la font]
Principat d'Antioquiá[modificar | modificar la font]
Fondacion dau Principat d'Antioquiá per Boemond de Tarent après la conquista de la vila per lei Crosada lo 3 de junh. Après aqueu succès, Boemond quitèt la Crosada per aumentar son domeni novèu.
Arts[modificar | modificar la font]
Arquitectura[modificar | modificar la font]
Acabament de la glèisa romanica Sant Andrieu de Cracòvia. Foguèt l'unica glèisa de la vila que subrevisquèt au pilhatge de la vila per lei Mongòls en 1241.


text:
Businhargues
Businhargues (oficialament en francés Buzignargues) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom es atestat Bezanicis, que caldriá legir *Bezinanicis, en 1095. Segon Dauzat, lo nom vendriá d'un nom gallo-roman d'òme *Besinius, del gallés Besius, amb lo doble sufixe -an-icum [2]. Los Féniés aiman mai lo nom d'òme Businius [3].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Càstrias; es ara dau canton de Sant Geli dau Fesc.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Dempuèi lo 1èr de genièr 2017modification des limites des 3 arrondissements
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 126
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 125


text:
Lo darrièr Ganhaire es la lectura estivala que i pòs pas copar ! (a a a!)
Qué vos dire a despart qu'es totjorn un chale de lo legir, que quand acabas lo libre siás decebuda perque sabes que te cal esperar un an de mai per ne legir un autre.
Poiriái èsser puta e lo vos espoilar, mas soi pas puta.
I traparetz los personatges costumièrs, l'escritura costumièra, lo chale costumièr.
Aquò se dubrís sus un tipe que sortís de preson e que tòrna dins son país, a son ostal, e comprenèm que lo tipe a fach d'annadas de preson per un crimi qu'aviá pas comés pecaire... Al cap de doas paginas, t'acròcas al libre e lo daissas pas fins a la fin. Coma de costuma ;)
Urosament que los legissi pendent l'estiu los libres de Ganhaire, sequenon me caldriá marcar dins l'agenda mièja-jornada per los legir de tira :)


text:
Institut d'Estudis Occitans
11, carrièra Malcosinat
31000 Tolosa
Tél.: 09.62.56.09.91
- 2007-2017 : 10 ans de la Comission Toponimica Occitana
- Jornada d'InFormacion : 18/11/2017 - Mèfi : ANNULADA
- N'i a pro d'èsser mespresats !
- Las ajustas lengadocianas
- Bonas vacanças d'estiu de 2017 !
- Lo n°160 d'Anem Occitans es sortit !
- Novèla edicion actualizada del diccionari Francés-Occitan de Cristian Laus en çò de IEO Edicions
Jeudi 1er février 09:37-10:37 - Luòc: Anglet
La commune d’Anglet propose un CDD de trois mois afin de réaliser le contenu d’une exposicion permanent e dédiée à spécifiquement à la langue et à la culture occitane-gascone. Ne saber mai
Jeudi 1er février 10:47-11:47 - Luòc: Pau
La FIMOC propose une mission de service civique afin de mener une enquête sociolinguistique relative à la place des médias occitans dans la société. Ne saber mai
Objectius de la formacion ? Far venir cada estagiari al nivèl de competéncia B2 en occitan. Lo far venir biaissut en antropogogia (pedagogia pels adults).
A qual s’adreça la formacion ? A cada persona que parla ja la lenga e que la vòl transmetre als autres dins l’encastre de lor activitat e que vòlon formar d’adults.
Data de debuta : 03/10/2010
Data de fin : 26/07/2011
Nombre de plaças dubèrtas : 12
N.B. : Aquesta accion es un dispositiu a dintradas e sortidas permanentas : es possible d'i dintrar quora que siá.
Objectius :
Lo cursus de Formacion de formators professionals en lenga e cultura occitanas modèrnas de la ret dels CFPO prepara los estagiaris a ocupar d'emplecs de formator / formatritz al sens de la definicion del Répertoire Officiel des Métiers et Emploi (es a dire ROME : 22211 Formateur/Formatrice)
Los objectius generals de la formacion son de preparar los estagiaris a :
- Èsser capable de concebre, de preparar, d'animar un dispositiu e una sequéncia de formacion segon un quasèrn de cargas definit.
- Èsser capable de participar a la redaccion de quasèrns de cargas d'accion de formacion en lenga e cultura occitanas.
Nivèl aquesit a la fin de la formacion :
Nivèl III (Bac +2)
Contengut de la formacion :
La formacion es organizada en 11 unitats de formacion (UF) :
- UF1 Formacion en lenga et cultura occitanas.
- UF2 L'environament de la formacion professionala continua.
- UF3 Coordinacion pedagogica.
- UF4 La concepcion d'intervencions pedagogicas en formacion continua.
- UF5 L’animacion de grops en formacion.
- UF6 L’individualizacion de la formacion.
- UF7 De l’engenhariá de la formacion a l’engenhariá pedagogica.
- UF8 Gestion dels projèctes.
- UF9 Seguit e acompanhament dels formators estagiaris e preparacion d'un dorsièr professional.
- UF10 Desvelopament duradís
- UF11 Tecnicas de Recerca d'Emplec (T.R.E)
Durada setmanièra teorica : 35 oras
Durada totala : 1 414 oras ( en centre : 1 204 oras, en entrepresa : 210 oras)
Public visat :
Demandaires d'emplec qu'an la volontat de venir formators dins lo domeni especific de la lenga occitana.
Precisions sul public visat :
- Aptituds a l'animacion
- Capacitats a soscar sus se e a se remetre en causa
- Capacitats a desvelopar de relacions interpersonalas, a animar de grops
- Disponibilitat geografica
Coneissenças requesidas :
Capacitas de basa en occitan (nivèl Escapolaire - A2 del QECRL o equivalent)
Modalitats d'admission :
Recrutament realizat amb las estructuras d'acuèlh e d'informacion del public (Pôle emploi, Missions locales d'Insertion, PLIE, Réseau Cap Emploi, CEDIFF,
APEC)
Entreten individual personalizat : Evaluacion del gra de motivacion e del nivèl de lenga occitana dels candidats.
Examen escrich : Evaluacion del nivèl de lenga occitana escricha.
Luòc de debanament :
Pôle de Formation en Occitan - Maison de la Vie Associative - 15 carrièra del General Margueritte - 34500 Besièrs 04 67 28 75 36.
Finançaire :
Region Lengadòc-Roselhon
Una remuneracion es possibla pels estagiaris qu'an pas de dreches dubèrts a Pôle Emploi (Los estagiaris seràn indemnizats per la Region via ASP).
La Region Lengadòc-Roselhon pren en carga dins l'encastre del Programme Régional Qualifiant la mesa en òbra d'aquela accion de formacion.
Centre organizator :
Centre de Formacion Professionala Occitan - Tel 04 67 28 75 36 - Besièrs
http://www.cfpoccitan.org
Amassada de presentacion :
Dimècres 21 de setembre de 2011,
Aprene
Maison de la vie associative,
15 rue du Général Margueritte,
46500 Béziers.
Eveniments associats
- Amassada d’informacion - Formacion de formators :
le mercredi 15 septembre 2010
Luòc : Bezièrs
- Formacion de formators en lenga e cultura occitanas :
le mercredi 21 septembre 2011 de 10:00 à 21:00
Luòc : Besièrs


text:
Conferéncia DMOO – Ostal d’Occitània (11, c. Malcosinat)
Dimècres 16 d’abril de 2014 – 18:30
Ròsa BLIN-MIOCH (Universitat Paul-Valéry, Montpelhièr III)
Las Letras de la Felibressa roja Lídia Wilson de Ricard (1850-1880)
a l’escasença de la parucion de son libre a las Presses universitaires de la Méditerranée.
La color associada al Felibritge es la màger part del temps la de sos creators de 1854 a Fontsegunha, la de Roumanille o la atribuida a Aubanel, l’estampaire del papa o a Mistral vièlh, lo blanc. Existís pasmens tre 1876 un felibritge roge, republican, marcat pel movement comunalista que s’exprimís dins sos almanacs La Lauseta. Son nucli creator foguèt congreat a Montpelhièr per lo marqués comunard Loís-Xavièr de Ricard, còfondador a París del Parnasse Contemporain, e per lo poèta audenc August Forés.
Un tresen personatge que l’estudi de Rosa Blin-Mioch cerca las rasons de son escafament i participa : Lydie Wilson de Ricard. Las letras d’aquesta Parisenca – que sas originas son escosesa e flamanda – davalada a l’entorn de Montpelhièr, las que son adreiçadas en particular a August Forés en 1876 e 1877, nos permeton de descobrir la que prenguèt sa part tota de l’òbra comuna. Rapòrtan lo resson de son aprendissatge del dialècte de Montpelhièr, de sas creacions poëticas. Lídia Wilson de Ricard foguèt publicada dins la Revue des langues romanes, primada al temps de las Fèstas latinas de Montpelhièr de 1878. Escriguèt jos los noms de Lydie de Ricard, Na Dulciorella, Lidia Colonia. La correspondéncia se situa a la debuta de la IIIena Republica e de sos enjòcs : amnistia dels comunards ; egalitat femna/òme amb lo subjècte del maridatge e del divòrci ; la laïcitat amb los enterraments civils ; la libertat de la premsa.
Trespassant lo ròtle devolgut a las femnas, pauc presentas dins lo Felibritge, Lydie Wilson de Ricard. i afortís sas conviccions politicas e son interès pel Federalisme que son marit n’es un teorician. Lor venguda dins lo Miègjorn es pas deguda sonque a las condicions politicas, mas a l’amor per la lenga del Miègjorn e per Mistral, present tre son primièr libre parisenc. Lo Parnasse foguèt una de las escòlas de Lidia, son esperit favorizèt la descubèrta de la natura del Miègjorn que percorrèt amb sa sòrre Joana, pintra, que li manda de letras que son de vertadieiras criticas artisticas dins lo temps de la debuta de l’impressionisme. Vesèm tanben nàisser dins aquela correspondéncia l’amor partit de Joana e Forés e un projècte de maridatge, libertat que poirà pas se congrear : Joana moriguèt a 25 ans a la fin de 1877 de tuberculòsi.
A lor entorn fòrça correspondents forman una telaranha que s’espandís del nivèl local al nivèl europenc.
Ròsa Blin-Mioch es ara jornalista a la retirada e cercaira associada al Réd’òc-LLAC de l’Universitat Paul Valéry (Montpelhièr III). Lo libre Lydie Wilson de Ricard (1850-1880) Les Lettres de la félibresse rouge editat per las PULM es eissit de sa tèsi sostenguda en 2010 jos la direccion de Felip Martel. Sas recercas crosan los estudis de genre e los de civilizacion dins la tòca de contribuir a l’istòria de las femnas occitanas, que foguèsson femnas del pòble, felibressas o escriveiras.


text:
Platon
Platon (en grèc ancian Πλάtwv / Plátôn, Atenas, 427 ab. J.-C. / 348 ab. J.-C.) es un filosòf grèc, discípol de Socrates. Dich lo « divin Platon », es sovent tengut per un dels primièrs grands filosòfs de la filosofia occidentala. Segon una formula famosa d'Alfred North Whitehead, « La descripcion d'ensemble mai segura de la tradicion filosofica europèa es que consistís a una seria d'anotacions a Platon. »[1].
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ A. N. Whitehead, Process and Reality, 1929
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Déu en Plató (Simone Weil) (revirat al catalan)


text:
ACTUALITAT
Dejà ei recuperat eth tram deth Camin de Soberado enquiath guardader der aigua
09/09/2017
Eth Conselh a realizat aguest ostiu era recuperacion deth tram deth Camin de Soberado enquiath guardader der aigua. Er emplaçament dera zòna a on s'a efectuat era accion ei rota entre Vielha e eth Pòrt dera Picada en tot passar peth Refugi dera Artiga de Lin.
Era enterpresa S.A.V.A. a estat era encargada d'amiar a tèrme aguesti trebalhs, qu'an compdat damb un pressupòst de 25.768 €, provenenti deth departament d’Empresa e Coneishement dera Generalitat e eth convèni de collaboracion entre eth Conselh Generau d’Aran e era Fundacion Endesa entara recuperacion de camins ena Val d’Aran maumetudi pes aiguats der an 2013.
Aguest ei er antic camin d'accès que portaue ara Artiga de Lin e qu’acumulaue ua grana quantitat de vegetacion que lo caperaue, pèires queigudes des murs e se trapaue fòrça erosionat pera aigua.
S'a bastit un accès ath camin des deth Parcatge dera Artiga de Lin, quate passarèles entà crotzar es barrancs d’Aubèrt e de Bernatet e dera hònt existenta, ath delà de reperfilar eth camin en tot netejar era zòna, e de bastir parabandes de seguretat ath long de tot eth camin e en guardader dera aigua.
Aguesta accion s'includís laguens des trabalhs realizadi enes darrèri mesi per part deth govèrn aranés entà milhorar er accès ara ribèra dera Artiga de Lin. Trebalhs entre es quaus s'includís eth tren dera Artiga, damb eth quau es visitants pòden accedir en tot caminar des deth madeish parcatge ath costat dera ermita enquias Uelhs deth Joeu e arribar enquiath madeish Pla dera Artiga.
Damb era melhora deth Camin de Soberado ath guardader dera aigua, es visitants dera ribèra dera Artiga de Lin pòden gaudir de tota era beresa d'aguest lòc e escuélher de quina manèra vòlen efectuar era visita, pr’amor que pòden accedir damb eth tren dera Artiga ara ora de pujar enquiath pla e baishar en tot caminar per aguest nau camin, o hè'c ara inversa.
IMATGE: CONSELH GENERAU D'ARAN
Era enterpresa S.A.V.A. a estat era encargada d'amiar a tèrme aguesti trebalhs, qu'an compdat damb un pressupòst de 25.768 €, provenenti deth departament d’Empresa e Coneishement dera Generalitat e eth convèni de collaboracion entre eth Conselh Generau d’Aran e era Fundacion Endesa entara recuperacion de camins ena Val d’Aran maumetudi pes aiguats der an 2013.
Aguest ei er antic camin d'accès que portaue ara Artiga de Lin e qu’acumulaue ua grana quantitat de vegetacion que lo caperaue, pèires queigudes des murs e se trapaue fòrça erosionat pera aigua.
S'a bastit un accès ath camin des deth Parcatge dera Artiga de Lin, quate passarèles entà crotzar es barrancs d’Aubèrt e de Bernatet e dera hònt existenta, ath delà de reperfilar eth camin en tot netejar era zòna, e de bastir parabandes de seguretat ath long de tot eth camin e en guardader dera aigua.
Aguesta accion s'includís laguens des trabalhs realizadi enes darrèri mesi per part deth govèrn aranés entà milhorar er accès ara ribèra dera Artiga de Lin. Trebalhs entre es quaus s'includís eth tren dera Artiga, damb eth quau es visitants pòden accedir en tot caminar des deth madeish parcatge ath costat dera ermita enquias Uelhs deth Joeu e arribar enquiath madeish Pla dera Artiga.
Damb era melhora deth Camin de Soberado ath guardader dera aigua, es visitants dera ribèra dera Artiga de Lin pòden gaudir de tota era beresa d'aguest lòc e escuélher de quina manèra vòlen efectuar era visita, pr’amor que pòden accedir damb eth tren dera Artiga ara ora de pujar enquiath pla e baishar en tot caminar per aguest nau camin, o hè'c ara inversa.
IMATGE: CONSELH GENERAU D'ARAN
Clara Villar


text:
Bòuvila
Bòuvila o Bauvila (grafia que correspond a la prononciacion constatada, [baw'ßilɔ][2] (oficialament en francés Beauville) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Òlt e Garona e la region d'Aquitània Lemosin Peitau e Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Per Dauzat e Rostaing, que citan l'atestacion de 1274, Bovisvilla, l'origina es lo nom d'òme germanic Bovo, acompanhat del latin villa, propietat; i a agut l'atraccion grafica del francés beau dins la fòrma oficiala [3]. Son siguts per Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, e per Bénédicte Boyrie-Fénié ela meteissa; se tracta donc de la propietat de Bovo. Los buèus que figuravan sus las armas de la vila son lo resultat d'una falsa etimologia (buèu se disiá bòu, abans diftongason). En mai de l'atestacion de 1274, Bénédicte Boyrie-Fénié ne dona d'autras, que contradison pas l'explicacion : Bovisville (en latin, sègle XIII), Boevila de Duras (1242-1255), Bovisvila (en latin, 1259), Beuvila (en occitan, 1263), Bovisvilla (en latin, 1271, 1279, 1292, 1307-1317), Beyvill (1307-1317), Boviasvilla (en latin, 1326). B. Boyrie-Fénié constata l'evolucion [bɔw-] > [baw-] de la sillaba iniciala, mas en la comparant a honor(e) > aunor [4], probable que confond (aunor s'explica aisidament per la contraccion de la onor, çò que pòt pas jogar per Bòuvila).
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2011 : 573; 2013 : 556 abitants
- los 2500 abitants del recensament de 1793 s'explican se Gandalha e Blaimont èran dins la comuna coma lo siti Cassini sembla zo dire «municipalité 1793, Beauville, Gandailles et Saint Amant de Blemont» [6]; la populacion de las duás comunas en 1800 èra respectivament de 543 abitants e 586 abitants, siá un total que daissariá quicòm coma 1400 abitants a Bòuvila el-meteis, comparables a las chifras dels recensaments del començament del sègle XIX.
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr) « Mairie de Beauville », www.annuaire-mairie.fr (consultat en 8 juillet 2010)
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN, Pau, 2012
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984.
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN, Pau, 2012
- ↑ (fr) « Mairie de Beauville », www.annuaire-mairie.fr (consultat en 8 juillet 2010)
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=15026


text:
Villes et mairies du District de Nyon (141)
Liste des communes
Nyon
Ville de Nyon, localité de la Suisse de 17 000 habitants.
La mairie de Nyon a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence d'activités sur la ville.
Gland
Ville de Gland, localité de la Suisse de 11 000 habitants.
La mairie de Gland a une adresse e-mail et un site Internet.
Rolle
Ville de Rolle, localité de la Suisse de 5 100 habitants.
La mairie de Rolle a une adresse e-mail et un site Internet.
Prangins
Ville de Prangins, localité de la Suisse de 3 700 habitants.
La mairie de Prangins a une adresse e-mail et un site Internet.
Founex
Ville de Founex, localité de la Suisse de 2 700 habitants.
La mairie de Founex a une adresse e-mail et un site Internet.
Coppet
Ville de Coppet, localité de la Suisse de 2 700 habitants.
La mairie de Coppet a une adresse e-mail et un site Internet.
Commugny
Ville de Commugny, localité de la Suisse de 2 600 habitants.
La mairie de Commugny a une adresse e-mail et un site Internet.
Mont-sur-Rolle
Ville de Mont-sur-Rolle, localité de la Suisse de 2 200 habitants.
La mairie de Mont-sur-Rolle a une adresse e-mail et un site Internet.
Arzier
Ville d'Arzier, localité de la Suisse de 2 000 habitants.
La mairie d'Arzier a une adresse e-mail et un site Internet.
Crans-près-Céligny
Village de Crans-près-Céligny, localité de la Suisse de 1 900 habitants.
La mairie de Crans-près-Céligny a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-Cergue
Village de Saint-Cergue, localité de la Suisse de 1 800 habitants.
La mairie de Saint-Cergue a une adresse e-mail et un site Internet.
Mies
Village de Mies, localité de la Suisse de 1 600 habitants.
La mairie de Mies a une adresse e-mail et un site Internet.
Genolier
Village de Genolier, localité de la Suisse de 1 600 habitants.
La mairie de Genolier a une adresse e-mail et un site Internet.
Begnins
Village de Begnins, localité de la Suisse de 1 400 habitants.
La mairie de Begnins a une adresse e-mail.
Tannay
Village de Tannay, localité de la Suisse de 1 400 habitants.
La mairie de Tannay a une adresse e-mail et un site Internet.
Trélex
Village de Trélex, localité de la Suisse de 1 300 habitants.
La mairie de Trélex a une adresse e-mail et un site Internet.
Perroy
Village de Perroy, localité de la Suisse de 1 200 habitants.
La mairie de Perroy a une adresse e-mail et un site Internet.
Chéserex
Village de Chéserex, localité de la Suisse de 1 200 habitants.
La mairie de Chéserex a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Doncas, que tornam tà l'acte escriut en gascon per dus notaris de Baiona a l’atencion de l’avesque N’ Od (Odón en castelhan, Ot en catalan, Òt en gascon contemporanèu, Odon e Eudes en francés, Otto en alemand) d’Oviedo (Astùrias) de part de la Glèisa de Baiona qui avèva prestat 19500 marbetins a l’av escat d’Oviedo deu temps de Don Fernando, lo predecessor de l'Òt. Un Gonsalbo Alfonso, comerçant d’Oviedo, que remborsè la soma aus baionés en nom de l’abesque, com reconegut per aqueth acte notariau.
28- Los sobrediitz procuredors e deposi-
29- taires en presenci de mi, notari, e dous testimonis de ius escriutz, constituitz personaumentz de lors bones, agradable e deliures voluntatz, e de lors certes sciences e certifiatz si con-
30- dichon de tot lor dret reconegon e autreian, han reconegut e autreiat, e reconechon e autreien que don Gonsalbo Alfonso, tender e ciutadant (sic) de la ciutat de Ouedo los ha
31-dat e liurat e pagat tot complidemens per nom e en loc e en persone dou reuerent pair en Christ moseinhor en N’Od, per la graçie de Diu abesque de Ouedo e dou capito e clerzie de le diite
32- ciutat e diocese d’Ouedo totz aquedz dezenau milie e V cens marbetins de le monede de Castele e de Leon qui bau X diers lo marbetin…
Aquiu que’m cau hèr quauques comentaris.
En presenci de mi : Qu’ei notat la forma occidentau de preséncia e açò « de mi » en lòc de « de jo », un cultisme o ispanisme.
E certifiats si condichon de tot lor dret.
Certifiats qu'ei extranh, que sembla un gallicisme per certificats
Condichon qu'ei confonut dab lo mot condicion per Fernández González. Non crei pas qu'aquesta interpretacion aja d' èster acceptada tau quau, pr'amor de la sintaxi de la frasa, en particular deu mot si hicat juste abans. Condichon o condishon que deu representar ua forma d'un vèrbe, ça'm sembla. Totun, quin? Condir ? Lo vèrbe condir n'existeish pas en gascon e en francés contemporanèus. Notatz totun que lo mot condir ei plan atestat en francés ancian e que'u trobam en las lenguas romanicas vesias. Condír que vien o vienèva deu vèrbe latin condire, vèrbe don lo sens èra, a l'origina, culinari. Lo sens prumèr de condire qu'èra adobar (un plat), assaborar, empeberar. Lo nom derivat de condire qu'ei conditio o condicio d'on vien lo nòste mot condicion. Lo sens prumèr deu mot latin conditio qu'èra lo d'adob d'un plat. De la medisha familha etimologica qu'ei lo mot condimentum (condiment). Lo mot condire qu’ei conservat en italian dab lo sens originau deu mot latin d'adobar un plat, assaborar. En espanhòu cundir que s’a prengut un sens plan diferent : lo de créisher, d'exténe ‘s . En catalan, lo mot condir que i ei enqüèra present, totun de manèra considerada com colloquiau. En alguerés, condir qu'a conservat lo sens originau e culinari d'adobar (un plat), empeberar, atestat en la lengua catalana deu sègle XV, mentre lo mot en catalan modèrne de la peninsula iberica qu’ei vadut un calc semantic de l’espanhòu cundir. En aqueth tèxte, lo vèrbe qu'a visiblament lo sens de gaudir de (tot lor dret). Doncas ua auta ipotèsi que la d'un vèrbe condir en gascon que supausaré ua mala lectura deu mot condichon: coudichon que poiré representar lo nòste gaudishen (de gaudir) dit dab un accent néguer, véder la grafia reconechon per reconeishen mes luenh.
reconegon e autreian, han reconegut e autreiat, e reconechon e autreien: aquiu qu’avetz un bèth exemple de l’estile plan leugèr deus notaris !!! Los prumèrs dus vèrbes que son au preterit o perfèit (que non au present com interpretat malament per Fernández González) : reconegón e autrejàn, o sia en catalan : van reconèixer i van atorgar. Los segons dus que son au passat compausat ; en catalan : han reconegut i (han) atorgat. Los darrèrs dus que son au present de l'indicatiu (e non au futur de l'indicatiu ni au present deu subjontiu): reconeishen e autrejan, en catalan : reconèixen i atorguen.
Tender : proprietari d’ua tenda, d'un magazin o d'ua botiga, botiguèr, comerçant, cf catalan tender, espanhòu tendero, medisha significacion.
Ciutadant: la t finau qu'ei anormau. Que's poiré dilhèu explicar per la ligason dab lo "de" qui segueish, qui poiré hèr passar la n de ciutadan de velara a dentau.
En N'Od Qu'èi notada la repeticion de la N (En e N'), manèra de soslinhar la ligason sonora enter la particula aunorifica occitana En e la O de Òt.
Marbetins o marbatins: morabatins o maravedís en castelhan, morabatís o morabetís en catalan.
Diers: Dièr qu'ei la forma pròpiament gascona de dinèr, sinonim de sòu. La valor deu marbetin qu'oscillava enter 8 e 11 sòus. A Barcelona, que'n valèva 9 au sègle XV com au sègle XIII segon l'Alcover-Moll.
La frasa arrevirada quasi mot a mot en men gascon que balheré quaucòm com :
Los ací-dessús nomentats procuradors e depositaires en preséncia mia, notari, e (en preséncia) deus testimonis ací-devath nomentats (per: escriuts),
amassats de bon grat (de lor bona, agradabla e libra volontat), cadun (personaument) dab coneishença assegurada (sosentenut: de l'ahèr), e atestats gaudint de tot lor dret, reconegón e autregèn, an reconegut e autrejat, reconeishen e autrejan que don Gonsalbo Alfonso, comerçant e ciutadan d’Oviedo a dat, liurat e pagat los deutes en nom e au lòc deu reverent pair en Crist mossenhor N’Òt, per la gràcia de Diu avesque d’Oviedo e deu capitòu e clergat de la dita ciutat e (deu) diocèsi d’Oviedo tots aqueths detzenau mila e cinc cents marbatins de la moneda de Castelha e Leon qui vau dètz di(n)èrs lo marbatin.
La seguida un aute còp!


text:
Gliese 667
Gliese 667, tanben dich HR 6426 o MLO 4, es un sistèma estelar de tres estèlas situat a 23 annadas lutz de la Tèrra dins la constellacion de l'Escòrpi. Es compausat de :
- Gliese 667 A, una naneta aranja de tipe K3V que sa talha representa 77% d'aquela dau Soleu e sa luminositat 13%.
- Gliese 667 B, una naneta aranja de tipe K5V. A un diamètre egau a 44% dau diamètre solar e una luminositat egala a 5%.
- Gliese 667 C, una naneta roja de tipe M2V qu'a un diamètre egau a 20% dau diamètre solar e una luminositat egala a 0,3%. Tres planetas (Gliese 667Ca, Gliese 667Cb e Gliese 667c) son estadas descubèrtas a l'entorn d'aquela estèla. La preséncia de doas planetas suplementàrias es tanben sospichada per leis astronòms. Gliese 667c se situa dins la zòna favorabla a l'existéncia d'aiga liquida e a una massa de tipe terrèstra. L'existéncia de la vida i es donc, a l'ora d'ara, considerada coma una possibilitat[1].


text:
Títol : Inauguracion de PCILab
Quan : dimars 3 d’octobre 2017
On : París (75)
Adreça: 182 Carrèra Saint-Honoré, Sala Vivant-Denon
Organizators : Ministèri de la Cultura e InÒc Aquitània
Tà'n saber mei
Lo site web PCILab que valoriza las 385 practicas e saber-har inscriuts a l’Inventari francés deus quaus 15 inscriuts sus las listas de l’Unesco. Dens un contèxte de diversitat culturau e lingüistica, que perpausa de har ua navèra forma de navigacion entà restituar au miélher tota la riquessa de las practicas e deus saber-har. Qu’experimenta de mei la collaborativitat per lo Projècte PCI de l’enciclopedia libra e collaborativa Wikipédia.
Au parat d’aquera presentacion, ua jornada de sensibilization e de contribucion a Wikipèdia, en francés e dens divèrsas lengas de França (occitan, basco, breton, creòle, kanak…) qu’ei organizada au ministèri de la Cultura de cap aus actors deu PCI e aus wikimedians, en partenariat dab lo Departament deu pilotatge de la recèrca e de la politica scientifica e Wikimèdia França.
Hòrt de la lor experiéncia ganhada tà çò de la valorizacion numerica deus patrimònis, (començada dab la creacion en 2005 de Sondaqui.com) dens l’encastre de las politicas numericas precursoras (Aquitània Culturas Connectadas) de l’ex-Region Aquitània, l’InÒc Aquitània qu’a collaborat entad aquesta realizacion novatora dab la societat paulina Boulevard du Nord era medisha coneishuda per las soas produccions numericas culturaus.


text:
Era majoritat d’èsters vius dera planeta mos adaptam ath ritme dera madeisha, çò ei eth ritme solar pendent eth dia e era net. E era majoritat de mamifèrs dormim pendent es nets. Mès se pòt arribar a díder qu’es plantes tanben dormissen ? Segur qu’ua grana majoritat de scientifics diderie qu’aquerò non ei vertat mès ara ua naua recerca atau ac suggerís: es arbes dormissen pendent es nets.
Er estudi a estat hèt per ua còla de recercaires der Institut de Recèrca Geoespaciau de Finlàndia e era sua cap, Eetu Puttonen afirmèc enes conclusions d’aqueth “qu’es arbes s’inclinen pendent es nets e açò poirie èster vist coma un cambi de posicion en es huelhes e es branques”.
Atau, er estudi manifestèc qu’auien utilizat escanèrs lasèr entà poder rebastir dempús imatges tridimensionaus des arbes estudiadi. Solament damb aguesta tecnologia es recercaires an podut confirmar que òc, qu’es posicions des huelhes e es branques des arbes patissen cambis que poirien auer coma causa dirècta es cicles lum-escuror des plantes.
Un objectiu desconeishut
Es recercaires an trapat qu’es arbes inclinen es sues branques enquia dètz centimètres pendent es ores abans der auba. Es resultats sigueren confirmadi en arbes de diferentes regions dera planeta e açò permetec escartar es efèctes deth temps o era situacion geografica.
Mès encara an de contunhar estudiant aguest fenomen pr’amor que non saben s’ei un procés actiu o passiu. Açò vò díder que non se sap encara s’era queiguda des huelhes e es branques des arbes ei produsida per ua queiguda dera pression intèrna der aigua. Aquerò ei atau pr’amor qu’es arbes, pendent eth dia hèn era fotosintèsi. Açò harie aumentar era pression laguens des teishuts vegetaus e atau huelhes e branques son mès mofles.
Totun, sense solei era fotosintèsi s’arture e era pression der aigua poirie patir ua queiguda e pr’açò huelhes e branques poirien inclinar-se. Es recercaires tanben an desvolopat ua auta ipotèsi : pendent eth dia es arbes espandissen mès es huelhes e branques entà profitar mès era lum. Mès açò ei tanben ua pèrta d’energia e sense solei non ac cau hèr. Serie atau ua manèra qu’an es arbes de sauvar energia.
Ara, era còla qu’a hèt aguest estudi, publicat ena revista online Frontiers in Plant Science, vòlen contunhar era recèrca entà sajar de descorbir quines son es causes que harien “qu’es arbes dormissen pendent es nets”. Tanben cau poder confirmar s’açò ei peth cicle lum-escuror o an un relòtge circadian intèrn.
Era Redaccion
Aguest article ei publicat gràcies a un acòrdi de cooperacion damb www.aranes.club, era pagina web entà apréner aranés de forma gratuita


text:
Peroxisòma
Lo peroxisòma es un organet citoplasmic present dins lei cellulas eucariòtas que participa au metabolisme deis acids gras e de d'autrei dei metabolits resultants d'una respiracion aeròbia. Contenon d'enzims (catalasas e oxidasas) qu'ajudan a que la cellula elimine lei peroxids -principalament lo d'idrogèn- espècia quimica fòrça nociva. Complisson doncas de foncions de destoxificacion cellulara. Lei peroxisòmas foguèron identificats coma organet per lo grop de cercaires dau bèlga Christian de Duve, en 1967, après èsser estats descrichs un decenni avans en una tèsi doctorala presentada en Suècia.


text:
Vielha, 8 de gèr de 2017.- Era Val d’Aran a mantengut ua fòrça bona aucupacion otelèra pendent es dues setmanes des hèstes de Nadau, segontes informèc aué era conselhèra de Torisme d’Aran, Anna Díaz, damb chifres qu’an arribat ath 86% d’aucupacion otelèra era prumèra setmana, a compdar deth dia 25 de deseme, e de 72% ena dusau setmana des hèstes, en tot coïncidir damb er an nau. Es chifres artenhudes son es quaus proporcionen a Torisme Val d’Aran es pròpris establiments otelèrs e que se comptabilize en eth tota era Val d’Aran.
Era conselhèra Anna Díaz, qualifiquèc es chifres de “fòrça, fòrça bones entara Val d’Aran, pr’amor auer agut quauqui dies de mau temps, mès damb 150.000 esquiaires en Baqueira Beret, e en tot auer en compde qu’era gent sòl lotjar-se pròp dera estacion, es resultats demòstren qu’era aucupacion otelèra a beneficiat a toti es establiments, des de Naut Aran enquiath Baish Aran, a on era aucupacion a aumentat”. Díaz, a soslinhat que “es enterpreses e establiments restacadi damb eth sector toristic, coma es de guides de montanha, comèrci e restaurants, tanben an agut uns fòrça boni dies de servici”. Era conselhèra de Torisme afirmèc que s’a pogut gaudir ath 100% des equipaments toristics dera Val d’Aran.
Era conselhèra Anna Díaz, a destacat qu’era percepcion tant des empresaris coma deth personau des burèus de Torisme a estat fòrça bona.
En çò que tanh as previsions entath rèsta dera sason, Anna Díaz, soslinhèc que “I a espessors de nhèu e Baqueira Beret pòt aufrir era activitat de nhèu en plees condicions, qu’ei eth principau recors toristic dera Val d’Aran en iuèrn, amassa damb era arribada de toristes estrangèrs e sustot de visitants francesi en mes de hereuèr, hè a pensar qu’es establiments toristics dera Val d’Aran poderàn trabalhar fòrça “.
Fin finau, Anna Díaz, expliquèc qu’era pròplèu setmana era Val d’Aran participarà un an mès en FITUR, en tot compartir stand damb era Agéncia Catalana de Torisme, a on se presentarà coma novetat eth nau centre d’interpretacion de fauna qu’amassa damb eth Refugi dera Artiga de Lin, refortilharàn aguest lòc emblematic dera Val d’Aran damb era natura coma principau producte toristic, e que tanben se trabalhe entà poder auer prèst entà Sant Joan eth centre d’interpretacion des hèstes deth Huec en Les.


text:
Les communes
Le territoire de la Communauté de Communes du Val de Nièvre et Environs s'étend sur 38 communes comprenant :
Ailly sur Somme Argoeuvres Belloy sur Somme Berteaucourt-les-Dames Bettencourt-Saint-Ouen Bourdon Bouchon Breilly Canaples Cavillon Crouy St Pierre Domart-en-Ponthieu Ferrières Flixecourt Fourdrinoy Fransu Franqueville Halloy-les-Pernois Hangest sur Somme Havernas La chaussée Tirancourt Le Mesge L'Etoile Lanches Saint Hilaire Pernois Picquigny Ribeaucourt Saint-Léger-Lès-Domart Saint-Ouen Saint Sauveur Saisseval Seux Surcamps Soues Vauchelles-Les-Domart Ville-le-Marclet Vignacourt Yzeux


text:
Lenga internacionala
Una lenga internacionala es una lenga utilizada e reconeguda dins las institucions internacionalas per sos locutors e per de personas que l'utilizan coma segonda o tèrça lenga.
Es de destriar del concèpte de lenga veïculara.
Lista de las 6 lengas oficialas de l'ONU[modificar | modificar la font]
Aquela definicion es restrictiva. Sonque qualques lengas pòdon èsser consideradas coma internacionalas:
- l'anglés (amb una preeminencia sus totas als autras)
- lo francés ( en regression mas que se manten çaquelà)
- l'espanhòl (relativament flac s'òm considera lo nombre de sos locutors natius)
- lo rus (amb la restriccion qu'es practicament pas utilizat per de ciutadans de païses qu'èran pas dins l'URSS)
- l'arabi (que possédís un vertadièr potencial mas qu'es encara a un estadi d'internacionalizacion minora. Se tròba tanben en competicion amb l'anglés e lo francés sus son pròpri territòri)
- lo chinés ( qu'ensaja de desvolopar sas posicions mas que demòra encara ben pauc internacionalizat)
Discussion[modificar | modificar la font]
Qualques autras lengas pòdon pretendre a aquel estatut.
- lo portugués qu'es una lenga majora del mond.
- l'hindi (indi) qu'ensaja de s'internacionalizar (lo govèrn indian ensajèt de ne far la setena lenga oficiala de l'ONU) mas qu'es empedegat per la concurrencia de l'anglés.
- lo malés
- lo swahili


text:
Que'm brembi deu temps mainadèc, quan peu vesiat, per las campanhas nostas, lo monde e vivèn urós dab las paucas causas qui avèn, shens jamei claverar las pòrtas ni barrar los endrets. Las termièras que's mercavan shens barbelats, quasi virtuaument, dab uas pèiras judiciosament enterradas a cada cornèr. Las hitas o las òscas, atau que las aperavan. Tan per tan si pareishèn a la flor deu sòu. Un cadun que's passejava hens las tèrras de l'un o de l'aute, mavut per un còdi d'aunor e los domaus que's comptavan, magèrment l'òbra de quauque hòravienut au bordalat.
A petits drins tot aquerò que cambiè. Segur, en envitant los òmis ad apielar bens materiaus dens los ostaus e apèrs deus navèths entaus tribalhs exteriors, la societat de consomacion e lo vam de modernizacion aperaires que portèn drin de con.hòrt a casa e d'aisidèr dens lo tribalh. Mes que semièn tanben la mauhidança e la cobedessa au còr de l'umanitat. A fin e a mesura qui los armaris e las demoras s'assomavan, qui las campanhas e's vueitavan permor de l'exòde rurau, la paur e l'isolament que getavan verrolhs e barralhas.
Au dia de uei, aquèra societat de consomacion e l'empèri, tà díser, la dictatura deu desir immanent devath loquau los gavidaires e'ns tienen que mudèn au pregon l'amna deu pòple qui viu dens ua enlusida, ua utopia mau-sana. Lo bonaür absolut, "l'espandiment personau" e lo quite prètzhèit de las nostas existéncias que serén la gaudença shens trava ni censura morau. Consomar, brafà's shens cès e au mei har, neuritud, objèctes, èsters... E tot individu, tot grop uman qui apara l'idea d'ua moderacion peu restabliment de hitas e de reglas dens l'anar deu monde empermor d'enjòcs politics, economics, etics, sociaus o environamentaus, que passa autanlèu per un estralhabrasa, ua trava au plaser, un censor, dens lo contexte d'ua ideologia neoliberau màger qui asira e hòravia tota fòrma d'autoritat, notadament etica, au nom d'ua (pseudo)libertat absoluda.
Au lòc d'assegurar lo bonaür e la serenitat de la màger part deus nostes contemporanèus apeats sus condicions de vita e de tribalh decentas, lo sistema economic en plaça que'us tien de hèit dens un estat de frustracion perpetuau en tot maumià'us mei anar mei dens la realizacion de tots los produsits qui'us demanda de crompar e de consomar, solide. Tot aquerò dens lo contexte d'ua mesa en concurréncia economica de las "classas inferioras" suu plan planetari e au prètz d'ua pollucion qui hè tostemps en créisher, dab consequéncias de las grèus sus la santat umana, los ecosistemas e l'espada de Damòcles de l'arrecauhament climatic qui pòt arribà'n a ua extincion de massa.
Quauques temps hè totun, las consciéncias que's desvelhan, mei anar mei de monde que's lhevan e que questionan los dògmas de la nosta epòca. Bissè, uns pelhèrs a l'argueit que s'i hèn a destornar l'atencion de las cauç vertadèras deus nostes maus, en designar bocs emissaris, los hòravienuts, los hreiterós assistits màgerment. En dreçant los expleitats los uns contra ès autes que vòlen delaiar l'ahoniment deu sistèma qui'us assegurè l'aisina de las nostas sudors. Pr'aquò un navèth ordi deu monde qu'ei a vàder per l'entorn a fin e a mesura qui germian iniciativas personaus o collectivas e qui los portaires e's gropan tà las har vàler. Un monde mei arrespectuós deus òmis e de la natura permor d'estar conscient totun de l'impacte de las activitats soas, un monde mei ras e ras tanben dab l'arrenavida de las vielhas solidaritats mecanicas campestraus alargadas e abrivadas per Internet, un monde qui cèrca a rómper l'isolament e la juxtaposicion qui la societat de consomacion e prometè de hèit a cadun en jogant l'individu contra lo grop.
Per estar indispensabla, la victòria d'aqueste ordi navèth n'ei pas briga causa segura. Los enemics que son un sarròt, poderós, los lors vailets que son plan establits, dissimulaires e au comand. Que tienen la màger part deus mediàs, que finançan las campanhas electoraus en esperant las tornas, qu'utilizan las lors coneishenças politicas tà har votar leis, passar refòrmas dab prètzhèits vededers : marterar las lors ideas e segar lo blat au davant de tota fòrma de resisténcia, aparar los interés, ahortir la lor supremacia e s'enriquesir mei. Dens aqueste gran combat planetari, a la prima, cada ciutadan francés qu'averà lo son mot a díser, o meilèu la soa votzòta a expremir. Fidèus seguidors deu men blòg o vesitors de passada, ne'm vedi pas via de'vs díser quau sia la bona causida e n'ei pas lo men tempèri. Totun, si ètz en cèrca d'un bon critèri d'eleccion, causitz la o lo candidat qui'vs semble lo mei portat a tornar au noste monde las hitas shens lasquaus çò de sordeish vad probable.
Bona annada 2017 a totas e a tots !


text:
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
La Gironda occitana
1 La Gironda occitana le Mer 18 Jan - 11:06
burdigala
Pintaire
2 Re: La Gironda occitana le Jeu 19 Jan - 17:08
Danís
Adjudant
Apres, l'expausicion vuda de pres fai pensar : quo es aqui que vesem la pauretat de la produccion occitana en Gironda per rapòrt a d'autres. Mas lo pauc es plan presentat, pas per los occitanistas qu'aprendràn pas forçadament grand-chausa, mas per los autres que trobaràn lo biais de far lo torn de la vita occitana en Gironda per pas char e sens presa de testa.
Coma sei marrida lenga, faguèi remarcar que botar la "grammatica de l'occitan gascon contemporanèu" de Romieu-Bianchi jos una veirina (sens possibilitat de lo consultar) podia balhar un imatge museau de l'occitan. Mas bon, son las archivas, podem benleu pas damandar mielhs dins quel encastre.
3 Re: La Gironda occitana le Jeu 19 Jan - 19:24
Zengi
Trobador !!
Ah ah !grammatica de l'occitan gascon contemporanèu" de Romieu-Bianchi jos una veirina
4 Re: La Gironda occitana le Dim 22 Jan - 21:00
burdigala
Pintaire
i a força documents, e pas res que des livres, i a de la musica taben, e archivas " sonores"
tot aquo es "gratis"!
a la biblioteca a mériadeck , i a força de livres intéressants taben sus lo gascon ( 2ème étage il me semble, l'étage sur bordèu).
5 Re: La Gironda occitana le Dim 22 Jan - 22:04
admin
Trobador !!
Inauguracion lo 11/02 a 11h. (qu'etz los benvenguts )
Tarifas :
5 € l'an (gratís per los adherents IEO o MEd'Òc Bordèu)
http://biblioteca.ostau-occitan.org/
Permanéncia los 1er e 3au dissabtes deu més au matin.
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
Contenu sponsorisé
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Un obratge d’Andrèu Hourcade novèlament editat per l’IEO Edicions :
Des histoires de mots - du latin au gascon
Collection Textes et Documents
Sous-collection Occitan
Livre en français - 18 €
Ouvrage publié avec le soutien de la région Languedoc-Roussillon-Midi-Pyrénées.
- Presentacion :
Andrèu Hourcade es un apassionat dels mots del gascon, aquesta varianta occitana qui lo es cara. Autor de diferents obratges sus la lenga, sas expressions e sa gramatica, cerca ara a nos dobrir los uelhs, a nos far un pòc mai curiós dels mots per nos remembrar lors originas latinas e lors evolucions (« naturalas » o per l’usatge) subidas que nos donèt lo vocabulari de uèi. Pedagòg, pren lo lector per la man, sens lo bruscar mas en l’ensenhant çò que serà puèi una evidéncia, e permetrà als Gascons de mai utilizar lor vocabulari e de cambiar sàviament amb las autras varietats de la lenga occitana. Alara, se vos sètz totjorn demandat perque se ditz « chivau », mas « cavala », o que sètz de donar de sens a vòstre vocabulari, la responsa es aicí. Andrèu Hourcade nos dona una part essenciala d’un trabalh qu’aurai desirat mai complet, mas que servirà de referéncia a tots los amorós de l’occitan en general, e del gascon en particular.
- Biografia :
Andrèu Hourcade a fach tota sa carrièra dins l’Educacion nacionala. Dins son Bearn, foguèt encargat de mission per lo ministeri d’Alan Savary per l’ensenhament de l’occitan (varianta gascona) : creacion de classa bilingüas, estagis per la formacion... En parallèl a son interès per las matematicas, Andrèu Hourcade contunhèt a s’interessar al latin vulgar, a l’evolucion dels mots, lor naissença, lor vida... e de còps lor mòrt.
- Per anar sus lo siti de l’IEO Edicions, clicatz aicí.


text:
Villette-d'Anthon
Nom desconegut en arpitan (Villette-d'Anthon en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Villette-De Anthon a situat en lo Isère sus la frontièra del departament del Ain e del Rhone. Se la situam sus la mapa de França es just a l'èst de Lion.
Villette-d'Anthon est situé dans l'Isère sur la frontière du département de l'Ain et du Rhone. Si nous la situons sur la carte de France elle est juste à l'est de Lyon.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Villette De Anthon es dins una província #que #conéisser un nombre important d'invasions. A en principi #èsser mesa jol domeni dels Allobroges. Aquel vilatge se #difondre en la nòstra region un o dos sègles abans Jesucrist. Qualques vestigis cèltas d'aquela epòca existisson encara uèi a Villette per la preséncia d'un «tumulus» situat al masatge caseriu de Asnières al luòc dich Sant-Cyr. Jules César, après la conquista de la Gaule e per se preservar de las incursiós estrangièras, establís de plaças militaras, dels torns de fortalesa en bordure del Rhône e los #far soigneusement gardar. Après lo domeni dels Romains, #venir los Burgondes (453), los Mérovingiens, los Carolingiens, del segond reialme de Bourgogne (879), del Sant Empèri germanique, dels Dauphins del Viennois ; fin finala, en 1349, lo Dauphiné #èsser cedit als fils del Rei de França, Philippe VI de Valís, per Humbert II. A la fin del XVIIe sègle, cal imaginar lo vilatge de Villette de Anthon sus lo sieu luòc primitif, es-a dire cap a la vièlha glèisa, amb lo sieu cementèri e qualques ostals agropats a l'entorn.
L'istòria religiosa se confond en partida amb aquela del prieuré de Chavanoz, #que lo prieur n'èra curé primitif de la Glèisa Santa-Martin de Villette #que, a l'epòca alunhada, aviá cossí annèxas doas capèlas : Mos e Asnières. Existís al caseriu de Jos la Glèisa los vestigis de l'anciana Glèisa St Martin de Villette #que la ancienneté n'es incontestabla e mai se siá pas citada en los tèxtes #qu'en 995. La restauracion d'aquel patrimòni istoric e del cementèri #que la environa ven d'èsser realizada.
Ponduda a despart la étymologie de lo sieu nom, Villette de Anthon evoca pas mai la pichona vila fief de Anthon. Al fil del temps, lo pòble a vocacion rurala a survécu a la èxode mercés a la siá situacion privilegiada, près del Grand Lion.
Los vestigis istorics del passat espèran pas #qu'a èsser redécouverts, e l'Associacion per la "Ponduda en Valor del Patrimòni" de Villette de Anthon s'es donat aquela mission essenciala dempuèi 1998, data de la siá creacion.
Villette d'Anthon est dans une province qui connut un nombre important d’invasions. Elle a d’abord été placée sous la domination des Allobroges. Ce peuple se répandit dans notre région un ou deux siècles avant Jésus-Christ. Des vestiges celtes de cette époque existent encore aujourd’hui à Villette par la présence d’un «tumulus» situé au hameau d’Asnières au lieu dit Saint-Cyr. Jules César, après la conquête de la Gaule et pour se préserver des incursions étrangères, établit des postes militaires, des tours de forteresse en bordure du Rhône et les fit soigneusement garder. Après la domination des Romains, vinrent les Burgondes (453), les Mérovingiens, les Carolingiens, du second royaume de Bourgogne (879), du Saint Empire germanique, des Dauphins du Viennois ; enfin, en 1349, le Dauphiné fut cédé au fils du Roi de France, Philippe VI de Valois, par Humbert II. À la fin du XVIIe siècle, il faut imaginer le village de Villette d’Anthon sur son lieu primitif, c’est-à-dire vers la vieille église, avec son cimetière et quelques maisons groupées autour.
L’histoire religieuse se confond en partie avec celle du prieuré de Chavanoz, dont le prieur était curé primitif de l’Église Saint-Martin de Villette qui, à l’époque lointaine, avait comme annexes deux chapelles : Mons et Asnières. Il existe au hameau de Sous l’Église les vestiges de l’ancienne Église St Martin de Villette dont l’ancienneté est incontestable bien qu’elle ne soit citée dans les textes qu’en 995. La restauration de ce patrimoine historique et du cimetière qui l’entoure vient d’être réalisée.
Mise à part l'étymologie de son nom, Villette d'Anthon n'évoque plus la petite ville fief d'Anthon. Au fil du temps, le village à vocation rurale a survécu à l'exode grâce à sa situation privilégiée, près du Grand Lyon.
Les vestiges historiques du passé n'attendent qu'à être redécouverts, et l'Association pour la "Mise en Valeur du Patrimoine" de Villette d'Anthon s'est donnée cette mission essentielle depuis 1998, date de sa création.


text:
Chabestanh
Chabestanh[1] (oficialament en francés Chabestan) es una comuna occitana de Daufinat, situada administrativament dins lo departament dels Auts Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat se tròba a 25 km de la vila de Gap. Chabestanh es un vilatge de montanha (780 mètres d'altitud) [2] que fa partida del Massís dels Alps.
Lo som, la ròca de Longadent, es distant de 1,8 km de la comuna. Lo bòsc de Cèlas se tròba a 2,7 km. La municipalitat es traversada pel torrent "Petit Buëch" (Petit Buesc??), long de mai o mens 44 km[3].
Istòria[modificar | modificar la font]
Chabestanh deu lo sieu nom del latin caput stagni, siá "cap de l'estanh", probablament en rason del vesinatge d'un ancian estanh[4]. La rota qu'abandona lo vilatge cap a l'oèst pòrta totjorn lo nom de "Près l'estanh". La familha "de Chabestanh" èra coneguda al començament de l'Edat Mejana en tant qu'excellenta familha cavalaresca". Guilhèm de Chabestanh, cavalièr daufinés, moriguèt durant la batalha de Verneuil contra los Angleses, en 1424.
A l'Edat Mejana, la senhoria que dependia de la baronoa de Val d'òse (òsa??). Erigit en comtat l'an 1726 per la familha de Ros ("Roux", ancianament Ruffo), en compensacion del Comtat della Riccia al Reialme de Nàpols e de lo sieu supòrt a Charles d'Anjou.
En 1793, la municipalitat a pres lo nom de Chabestau (sic) puèi de redevenguèt "Chabestan" l'an 1801.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Toponimia Occitana e Senhalizacion bilingüa. Actas del Congrés d'Aush, 2007, publicat pel CROM, mapa a la pagina 73
- ↑ http://www.cartesfrance.fr/carte-france-vila/05028_Chabestan.html
- ↑ http://www.gralon.net/rivieres-france/lo-pichon-buech-91885.htm
- ↑ Aquela forma nòrd-occitana correspond exactament al lengadocian Cabestanh.


text:
Villes et mairies de la Province de Ávila (05)
Liste des communes
Ávila
Ville de Ávila, localité de l'Espagne de 56 000 habitants.
La mairie de Ávila a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence d'activités sur la ville.
Arévalo
Ville d'Arévalo, localité de l'Espagne de 8 000 habitants.
La mairie d'Arévalo a une adresse e-mail et un site Internet.
Arenas de San Pedro
Ville d'Arenas de San Pedro, localité de l'Espagne de 6 800 habitants.
La mairie d'Arenas de San Pedro a une adresse e-mail et un site Internet.
Las Navas del Marqués
Ville de las Navas del Marqués, localité de l'Espagne de 5 700 habitants.
La mairie de las Navas del Marqués a une adresse e-mail et un site Internet.
Candeleda
Ville de Candeleda, localité de l'Espagne de 5 100 habitants.
La mairie de Candeleda a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence d'activités sur la ville.
Sotillo de la Adrada
Ville de Sotillo de la Adrada, localité de l'Espagne de 4 700 habitants.
La mairie de Sotillo de la Adrada a une adresse e-mail et un site Internet.
El Tiemblo
Ville de Tiemblo, localité de l'Espagne de 4 300 habitants.
La mairie de Tiemblo a une adresse e-mail et un site Internet.
Cebreros
Ville de Cebreros, localité de l'Espagne de 3 500 habitants.
La mairie de Cebreros a une adresse e-mail et un site Internet.
La Adrada
Ville de la Adrada, localité de l'Espagne de 2 600 habitants.
La mairie de la Adrada a une adresse e-mail et un site Internet.
El Barco de Ávila
Ville de Barco de Ávila, localité de l'Espagne de 2 600 habitants.
La mairie de Barco de Ávila a une adresse e-mail et un site Internet.
El Hoyo de Pinares
Ville de Hoyo de Pinares, localité de l'Espagne de 2 300 habitants.
La mairie de Hoyo de Pinares a une adresse e-mail et un site Internet.
Navaluenga
Ville de Navaluenga, localité de l'Espagne de 2 200 habitants.
La mairie de Navaluenga a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence d'activités sur la ville.
Piedralaves
Ville de Piedralaves, localité de l'Espagne de 2 200 habitants.
La mairie de Piedralaves a une adresse e-mail et un site Internet.
Barraco
Ville de Barraco, localité de l'Espagne de 2 100 habitants.
La mairie de Barraco est joignable par téléphone.
Piedrahíta
Ville de Piedrahíta, localité de l'Espagne de 2 000 habitants.
La mairie de Piedrahíta a une adresse e-mail et un site Internet.
Madrigal de las Altas Torres
Village de Madrigal de las Altas Torres, localité de l'Espagne de 1 700 habitants.
La mairie de Madrigal de las Altas Torres a une adresse e-mail et un site Internet.
Casavieja
Village de Casavieja, localité de l'Espagne de 1 600 habitants.
La mairie de Casavieja a une adresse e-mail et un site Internet.
Burgohondo
Village de Burgohondo, localité de l'Espagne de 1 200 habitants.
La mairie de Burgohondo a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
-197
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -197 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Cambiament d'aliança de Nabis que se raprochèt de Macedònia en cambi de la vila d'Argos. Pasmens, Nabis cambièt tornarmai rapidament de camp e revenguèt dins lo camp roman. Esperava poder gardar Argos (→ -195).