text:
Sensa mai de façons, lo monde fan coneissença ambé lei servicis comunaus, tau coma l’Escolaritat, o l’Atge tresen, o encara la Cultura… Es que trobam tant de parents joves coma de retirats ; ansin lei Blondeau. Per lo premier còp, an aguts l’occasion de veire lo premier cònsol e leis elegits de quartier. Era un bòn biais de saupre a cu s’adreiçar.
Fins ara aquelei ceremoniás se debanavan dins una escòla, avenguda dau Marechau Juin ; mai es question ara de l’organisar puslèu Villa Tamaris, luec prestigiós d’istòria. « Una integracion reüssida, es tant per lei recampad
í
s
que leis abitants de l’endrech. Totei an enveja d’integracion »
que nos ditz Eric Bouché. Aquel òme es tanben retirat, eu d’une banca. « de pichon veniáu cada estiu ai Sabletas fin qu’a mei dètz-e-uech ans. Puei, après una vida professionala en region parisenca e a l’estrangier, ai agut l’enveja màger de m’entornar onte èri estat urós. E me vaquí ! »
Per eu, dau moment que lo novèu vengut vòu respectar lo biais de viure dau país, dau moment que lo monde d’aquí es dubèrt a l’autre, pòu que ben traire.
Una actitud adoptada per Maria França Blondeau, que l’encanta cada jorn de parlar ambé de monde au mercat, o dins lei carris, son biais privilegiat d’anar a La Seina.
Benvenguda, adonc !
Certains viennent au soleil, d'autres recherchent la convivialité, et d'autres encore reviennent après une vie professionnelle qui les avait éloignés( photo MN)


c: text/html

text:
Le Morbihan (56)
superficie : 6 823 km² communes : 261 chef lieu : Vannes
Château de Josselin |Château de Largoet |Château de Pontivy |Château de Suscinio |Château de Trécesson |Aiguilles de Port Coton |Lac de Guerlédan-G. de Daoula |Grotte Marines de Porthos |Tourbières de Kerfontaine |Rochefort-en-Terre |Citadelle de Belle-ile-en-Mer |Château de Comper |Château-Gaillard (Vannes) |Château de la Grée de Callac |Château de l’Hermine |Château de Kerguéhennec |Château de Kermadio |Château de Meudon (Vannes) |Plessis-Josso |Château de Séréac |Château de Trédion |Le château de LEHELEC |Domaine de Kerguehennec centre d’art |Musée de Carnac |Ecomusée de l’île de Groix |Parc forestier et jardins de Loyat |Parc de Branféré |Alignements de Carnac |Zoo de Pont-Scorff |Le Jardin aux Papillons |La ferme du monde |Tropical Parc |Citadelle de Port-Louis |Aquarium de Vannes |Le Grand Site Dunaire Gâvres Quiberon et la Ria d’Etel |Cité de la voile Éric Tabarly |Musée de la Compagnie des Indes |Parc de préhistoire de Bretagne |Kingoland |Base sous-marine de Lorient |Village de Poul-Fétan |

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dimenge, 12 de novembre de 2017, 03h00
Aperaquí 5500 personas participèron la darrièra dimenjada d’octòbre a la seisena edicion del festenal gastronomic cultural d’Aran apelat “Era Mongetada”. ... +
Dimars, 18 de julhet de 2017, 03h00
Rec11prod amb Quintin Peiràs vos presentam un trabalh de collectatge vidèo de la paraula occitana que lo venèm d’acabar. Rodèrem aquel filmòt en decembre de 2016. ... +
Dissabte, 8 de julhet de 2017, 03h00
Guiana > Agenés > Naut Agenés
Despuish 43 ans, l’Escòla Occitana d’Estiu que permet a ahuecats de la lenga nosta d’estar en immersion pendent ua setmana entà apregondir las lors coneishenças. ... +
Dissabte, 31 de decembre de 2016, 03h00
Coma aquò es abitual a la fin de l’annada, Google a fach una rejoncha dels elements qu'an mai cercats sos usatgièrs. Un an de recèrcas es un resumit de l’an de doas ... +
Dimècres, 28 de decembre de 2016, 03h00
Una femna apelada Rosa Andrade Ocagane foguèt assassinada a la fin de novembre a Nueva Esperanza, una comunautat de la selva amazoniana del nòrd de Peró. Aviá 67 ans e èra ... +
Dijòus, 22 de decembre de 2016, 03h00
La nòva de l’assassinat de l’ambaissador rus en Turquia mentre qu’inaugurava una exposicion de fotografas, a virat lo Mond, e l’an acompanhada los imatges marcants de l’assassinat ... +
Divendres, 29 de julhet de 2016, 03h00
“Los musulmans catalans permeton pas que Qatar ni mai l’Arabia Saudita lor paguen de mosquetas”, çò afirmèt Dolors Bramon dins una entrevista facha per Vilaweb. Bramon ... +
Dimars, 19 de julhet de 2016, 03h00
Uèi fa 80 ans que deviá començar a Barcelona l’Olimpiada Populara. Aqueles jòcs olimpics alternatius organizats amb lo sosten de la Generalitat de Catalonha, los govèrns ... +
Dimenge, 17 de julhet de 2016, 03h00
Lo jornal catalan Vilaweb publica un reportatge sus las femnas iaziditas enlevadas per l’Estat Islamic. An parlat amb Nalin, una jove curda que fugiguèt los jihadistas, e qu’explica ... +
Dijòus, 30 de junh de 2016, 03h00
Gaireben dos cents jornalistas e reportèrs son estats tuats en Siria dempuèi lo començament de la guèrra en març de 2011. En mai d’aquò, aperaquí ... +
Diluns, 20 de junh de 2016, 03h00
Comencèt dissabte en Sud-Tiròl l’Europeada, lo torneg de fotbòl de las minoritats d’Euròpa que se debanarà fins al 25 de junh. Aquela competicion dona l’oportunitat ... +
Diluns, 6 de junh de 2016, 03h00
Lo parlament alemand a aprovat una mocion que descriu coma “genocidi” lo chaple que patiguèron los armènis de part dels otomans en 1915. La resolucion, escricha per de parlamentaris ... +
Diluns, 30 de mai de 2016, 03h00
Lo 30 de novembre passat, dotze sus dètz e uèch postièrs destinats al burèu de la Pòsta de Ribesaltes (Catalonha Nòrd) anonciavan lo començament d'una ... +
Dissabte, 30 d'abril de 2016, 03h00
Era Val d’Aran es estada pendent dus dies era sedença deth Ir Seminari des Pirenèus de Seguiment Transfrontalèr dera Fauna Sauvatja. L’organizauen eth Conselh Generau d’Aran; ... +
Dimenge, 10 d'abril de 2016, 03h00
Ara que sabèm que lo realizaire de cinèma Steven Spielberg farà un nòu filme d’Indiana Jones, lo cinquen, benlèu caldriá saber s’aquel personatge existiguèt ... +
Dijòus, 7 d'abril de 2016, 03h00
Los diches “Papièrs de Panamà” son la revelacion jornalistica mai granda de l’istòria e constituisson una bomba informativa sus las formulas e las implicacions de ... +


text:
Eth perfil de licitador ei un conjunt de servicis adreçadi as enterpreses licitadores damb er objectiu de provedir un espaci pròpri a cada licitador damb ua seguida d'estruments que faciliten er accès e era gestion d'expedients de contractacion deth vòste interès, en collaboracion e comunicacion entre licitadors, e era melhora dera innovacion en marc dera contractacion publica.
Consulta e mantenença des donades corporatives e de contacte deth licitador
Lista d'expedients qu'eth licitador a mercat coma deth sòn interès, a on poderatz indicar era vòsta disponibilitat entà licitar-i de manèra collaborativa damb autes enterpreses.
???licitador.detall.puntdetrobada???
Lista i enviament de prepauses d'innovacion per part deth licitador, adreçades as Organs de contractacion, sus projèctes desvolopadi pera vòsta enterpresa que poguen resultar interessants.
Escarrabilhadas de proposicions de licitacion realizada en linha e los sieus expedients associats. S'incluson pas doncas d'ofèrtas de licitacion presentada de manièra extèrna a la plataforma.


text:
Joan de l'Ors
Joan de l’Ors es un dels personatges legendaris mai coneguts dins Occitània tota. Son paire, un ors dels Pirenèus, aviá capturat una femna amb la qu’aguèt un dròlle: Joan de l’Ors. Gràcias a son paire l’enfant èra d’una fòrça colossala que li serviriá mai tard dins sas aventuras.
La tematica del filh de l’ors se retròba dins un bon nombre de contes del mond e es probablament un dels tèmas mai presents de pertot. Es conegut subretot a l’entorn dels Pirenèus, en Occitània e dins los Païses Catalans (jol nom de Joan de l’Ós en Catalonha e En Joanet de l’Onso en Malhòrca).
Segon la classificacion d’Aarne e Thompson aqueste conte es del tipe 301B.
Aquesta istòria foguèt mençonada mantun còp dins l’òbra de Frederic Mistral, mai que mai dins Mirèlha.
Personatges de l'istòria[modificar | modificar la font]
Durant son viatge Joan de l’Ors trobèt dos personatges subreumans que l’acompanharàn dins sas aventuras:
- Virapalets, un colòs que jogava al palet amb de ròdas de molin.
- Viramontanhas, un omenàs capable de desplaçar las montanhas a còps d’espatla.
Publicacions divèrsas[modificar | modificar la font]
L’escrivan lengadocian Andrieu Lagarda publiquèt una version de Joan de l’Ors tre 1968 que coneguèt divèrsas reedicions. En 1996, Sèrgi Carles creèt un jòc de cartas basat sul conte, Los jòcs de Joan de lvOrs, per privilegiar las activitats de lengatge en occitan.


text: Lo monde de Guilhèm Lopez es imaginari, sens frontièras, entremesclat d’Espanha, de Catalonha, d’Occitània, d’Andalosia, de Maghreb… I evoluís entre musicas tradicionalas, musicas improvisadas e cançon, tres genres dins los quals supèra e se supèra. D’un camin ficat de rescontres, trai uèi una nòva creacion, un autre viatge, iniciatic, en tèrras mediterranèas : “Medin’Aqui”. Cada musicaire d’aqueste espectacle es un compausitor-interprèta de nauta volada, tant funambul coma Guilhèm, sas flabutas e sa votz virolejanta, e totes barjacan dins lors lengatges musicals pròpis, lors estiles e lors repertòris, navegant a vista entre lo sabent e lo popular, entre la fèsta e l’emocion, lo cant e la musica, la dança e lo groove. Los asuèlhs de costumièrs companhs de rota de Guilhèm Lopez (Thierry Roques, Pascal Celma, Cyril Amourette, Simon Portefaix), rejonhon aqueles de Sam Burguière, multi-instrumentista dels Ogres de Barback, e d’Amine Tilioua, especialista de la Sana’a, lo violon arabò-andalós, per un rescontre d’estetismes e de culturas. Partença los aicí, cap a l’alhors, e plan d’estancs, guidats, al programa !


text:
Les Républicains
Los republicans (LR) (en francés Les Républicains) es un partit politic francés de dreita atal renomenat per Nicolas Sarkozy, creat jol nom Union per la Majoritat Presidenciala (en francés Union pour la majorité présidentielle) per Jaume Chirac e regropant divèrs partits de dreita, l'RPR, Democracia Liberala e una majoritat dels membres de l'UDF. En 2002 ja l'aviá lo nomenèt Union per un Movement Popular (UMP), (en francés, Union pour un Mouvement Populaire)
Istòria[modificar | modificar la font]
L'Union per la Majoritat Presidenciala se fondèt per las eleccions legislativas de 2002 per sostenir l'accion del president Jacques Chirac qu'èra estat novèlament tornat elegir. A coma origina l'Union en movement, un movement politica que son objectiu èra d'amassar dins un partit unic totes los corrents de la dreita e del centre. Aquesta idèa venguèt populara al moment de l'eleccion presidenciala de 2002, que l'esquèrra i foguèt absenta del segond torn per amor de sa division.
Qualque temps aprèp sa fondacion, lo partit foguèt tornat nomenar Union per un Movement Popular per Nicolas Sarkozi e mai tard
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) Sit oficial


text:
Eth passat 25 de junhsèga dempús de diferenti trabalhs de restauracion, tornèren ara Val d’Aran, as sues respectiues parròquies de procedéncia un grop de 5 talhes de husta, integrat per:
- Mair de Diu d’Arròs.
- Jaume d’Arties.
- Esteve d’Arties.
- Mair de Diu de Tredòs.
- Esteve d’Arties.
Totes eres, amassa damb era imatge titulara deth santuari de Sant Joan d’Arròs e Vila que ja retornèc eth passat 5 de mai, estilisticaments apartien ath nomenat “talhèr de Comenge”, un grop artistic d’escultura gotica iniciau que, a shivau des sègles XIII e XIV, desvolopèc ua grana activitat enes territòris der ancian avescat de Comenge (Val d’Aran e part des actuaus departaments francesi deth Haute-Garonne e Hautes Pyrénées).
Maugrat qu’era identificacion deth talhèr auec lòc ja hè bèri decènnis a trauès de bères ues des òbres mès considerables, conservades ath Musèu Nacionau d’Art de Catalonha (MNAC), en Musèu Frederic Marès de Barcelona o ena madeisha Val d’Aran, non a estat enquia hè pòc temps que, a trauès d’ua recèrca istorica e artistica mès exaustiva e aprigondida, s’a pogut agarrar era grana estenduda e difusion qu’artenhec aguest talhèr o grop artistic.
A dia d’aué, ena Val d’Aran s’an pogut identificar es trèti artistics deth talhèr en mès de 10 òbres, ath delà de fòrça autes aué malastrosaments desapareishudes o escampilhades per diferenti musèus de Catalonha, encara que plan seguraments de procedéncia aranesa. Enes vals franceses der ancian avescat eth nombre d’òbres identificades ei encara mès naut.
En 2016, eth Conselh Generau d’Aran, damb ua subvencion dera Generalitat de Catalonha, manèc ara enterpresa especializada TdArt diferenti trabalhs encaminadi a obtier informacion complementària sus bèra d’aguestes òbres, referent as hustes utilizades, determinar es capes de policromia e es pigments utilizadi enes policromies originaus quan s’an conservat, atau coma era realizacion de radiografies.
Tanben se’n a efectuat era desinfeccion, neteja e quan s’a considerat de besonh, era fixacion e consolidacion dera capa pictorica.
Amassa damb aguestes òbres deth talhèr de Comenge, tanben retornarà a Escunhau, era imatge titulara, tanben gotica, de sant Père entronitzat, de mejans deth s.XIV. En aguest cas er objectiu principau dera intervencion a estat era fixacion, damb caractèr d’urgéncia, dera capa pictorica que presentaue un estat fòrça dolent, damb nombrosi despreniments e suslhèuaments generalisadi dera policromia. En cors des trabalhs, en bères ues parts dera òbra s’a localizat, ua policromia subjacent, de major qualitat, possiblaments era originària, que s’a considerat convenenta deishar ara vista.
Toti es trabalhs s’an amiat a tèrme en Centre de Restauracion de Bens Mòbles de Catalonha, en Valldoreix (Barcelona), dejós dera supervision tecnica des sòns responsables.


text:
Dimars, 12 de decembre de 2017, 03h00 Societat,Espòrt
Joan Barthe fàcia als Cangorós
Una legenda d’Ovalia nos daissèt en aquesta debuta de decembre a sos 85 ans: lo legendari e tant uman Joan Barthe.
Joan Barthe, enfant dels Pirenèus, defendèt las colors de la granda esquipa de Lordas ont foguèt tres còps campion de França (1956, 1957 e 1958), participèt, en grand avant de dever, a la victòria istorica de Johannesburg contra los Springboks en 1958 e portèt los galons de capitani del XV de França en 1959 contra Anglatèrra (26 seleccions).
Decidissiá de rejónher l’ostal tretzista a Roana (campion en 1960, Copa en 1962), puèi a Sent Gaudenç e enfin a l’AS Carcassona XIII, ont ganhèt dos campionats en 66 e 67 e doas Copas en 67 e 68. Perseguiguèt sa carrièra internacionala a XIII (22 seleccions) e foguèt capitani dela formacion tricolòra. Arrestèt sa carrièra sus un darrièr trofèu de campion en 1972 amb la formacion de Carcassona-Sant Jacme XIII (en Nacionala 2).
Tenguèt d’ans e d’ans un cafè sul baloard de Varsòvia a Carcassona .Lo nom de l’establiment? Tot naturalament: Le Rugby.
Son amabilitat e sa disponibilitat dins la vida vidanta egalavan son talent e son engatjament sus las pelenas. Joan, te doblidarem pas!
Leiçons de doas jornadas de campionat
Lo campionat d’Elèit 1 a repres. Per la primièra jornada, la setmana passada, se notèron la desfaita dels U-23 catalans a Vilanòva (20-16) e la de Lesinhan cò de Tolosa (23-22).
La segonda jornada vei Albi dominar Tolosa 28-4 e Carcassona dispausar d’una jogaira esquipa dels Orses de St Gaudenç: 28-6. Limós es menat 12-0 a la pausa mas bat Vilanòva 37-12. Los U-23 catalans passan un 66-10 als Bròncos de Palau que se preparan a una novèla sason malaisida. Al Molin, Lesinhan jòga a la lèbre e a la tartuga amb Avinhon, mas causís lo ròtle de… lèbre e pèrd: 25-22!
Se vei qu’Avinhon, Albi e Vilanòva montan en poissença alara que las doas desfaitas de Lesinhan pausan question.
Al programa de la tresena jornada: dissabte: Avinhon-Albi; dimenge: St Gaudenç-Lesinhan; Tolosa-Palau; Vilanòva-Carcassona e un prometeire Limós contra los catalans.
Alan Roch


text:
Celebra Jan-Enri Fabre
Jan-Enri Fabre èi nascu en 1823 dins un vilajoun dóu Rouergo, à Sant-Leouns, à l’uba e au couchant de Mihau.
Fai d’estùdi un pau descourdura. Devers si 15 an se trobo quasimen fourça de trabaia pèr viéure. Pamens, en 1841, passo lou councous d’intrado à l’escolo nourmalo d’Avignoun, èi reçaupu proumié ! après l’escolo nourmalo, en 1843, es istitutour à Carpentrasd. Se marido emé Marìo-Cesarino Villars, istitutriço, auran 7 enfant, defuntara en 1885. Sènso jamai l’universita, de 1846 à 1855 passo dous bacheleirat, letro pièi sciènci ; en seguido 3 licènci : matematico, sciènci fisico, sciènci naturalo ; enfin lou dóutourat ès-sciènci. Ei proufessour de fisico à Ajaccio (1849-53) pièi au licèu d’Avignoun (1853-70).
En 1870 èi fourça de demessiouna de l’ensignamen pèr agué parla de la fecoundacioun di flour pèr lis abiho à de jouvènto dins de cous dóu vèspre, s’envai resta en Aurenjo (1871-79) e se counsacro à l’escrituro de manuau d’nesignamane (un centenau), la maje part publica vers l’editour Delagrave. En 1879 croumpo un pichot doumaine, que ié met «l’Armas», à Serignan (Vaucluso). En 1887 se remarido emé soun «gouvèr» Marìo-Jóusefino Daudel, a quaranto an de mens qu’éu ! Auran tres enfant.
Despièi soun sejour à Carpentras, s’èi sèmpre interessa is insèite ; en Aurenjo, à Serignan pièi se counsacro majamen à l’estùdi di mours dis insèite, d’à cha pau publicara dès voulume d’óusservacioun «Souvenirs entomologiques» (1878-1907). De mai a pinta quicon coume 600 eigarello representant de varieta de champignoun. A peréu escri de pouèmo e de cansoun, en francés emai en prouvençau (39 pouèmo e cansoun). Se saup pas ni mounte, ni coume, a apres la pinturo e la musico ? En 1888 s’èro amiga emé dous jouíni felibre : Anfos Martin e Louvis Charrasse, pièi en 1908 rescontro Frederi Mistral. Ero devengu Felibre, pièi Majourau dóu Felibrige en 1909 (cigalo de Carcassouno). En 1913 lou Presidènt de la Republico ié rènd vesito à soun Armas de Serignan. Lou 11 d’óutobre de 1915 defunto à Serignan ounte es esta ensepeli. I’a cènt an aquest an..
En 1868, Vitour Duruy, menistre de l’ensignamane, i’avié baia la legioun d’ounour, es esta nouma óuficié en 1910. Vertadier engèni, sèmbnlo que Fabre poudié realisa tout ço qu’entreprenié. Es esta lou vertadier foundadou de l’entoumoulougìo (estùdi dis insèite). Ei celère dins lou mounde entié, subretout en Russìo, Suèdo, Bèugico, Meissico, e mai-que-mai au Japoun ounte tóuti lis enfant legisson de passage de sis obro à l’escolo primàri.
Sa deviso èro «Laboremus», valènt à dire «Trabaian».
A escri «Ei moun sujèt favouri, que de pleideja l’afaire di feble, di miserous, di calounia, di foro-bandi … Touto ma vido me reprouchariéu d’óublida li leissa de caire.»
Noste Cèntre de doucumentacioun Prouvençalo tèn à la vostro dispousicioun mai de 200 referènci que mai o mens an Fabre coume siujèt, d’entre éli mai de 20 libre, e peréu un caièr doucumentàri de 25 pajo : « Jean-Henri FABRE » pèr 6 € mandadis coumpres.


text:
miércoles, 27 de marzo de 2013
Aué pensant més deth compde.
Agèr, aguardant un reportatge dera Tv francesa, ves que nosati, a nivèu non sonque de Catalunya, se non a nivèu mes enlá, lo póc ben que estam hènt es causes en tot lo que se ditz “emergències”.
Voi dider, que i a causes que per motiu d´organitsacion ja son mau plantejades, e que tanben nosati i colaboram força en que aço non vage coma cau.
En prumèr lóc, i auem que non sabem ne guaires intitucions diferentes se dediquen ath madeish fin, ei més, non sabem ne guaires intitucions trebalhen de cara ara emergencia en España, ja que cada Comunitat Autonoma a creat es sues segontes er interès. Non me referisqui a que en sobren ua o iauta, senon a que dilhéu non s´aurien d´auèr creat e si potenciar aqueres que ja eren dejà en funcionament. Ara mo les cau mantier totes, tot e que non mos hesquen fauta.
En dussau lóc, aqueres estructures que se creeren en moments de bonansa, que aué ja non podem mantier, se creeren sense aguardar es necesitats reiaus, damb es consequents cósti e es retalhades dempús d´auer creat eth servici, ei a dider ensenhar eth bombon enta dempús treiguel´ac dera boca, tot e que dilhéu, ja non ere necesari desde eth principi.
Tercer, era dolenta gestión que mos está portant aon mos está portant. Aço non ei problema des gestors en si, senon que dilhéu lo que mos manque ei ua formación unificada, en ua escóla única, aon tot eth mon qui volgue i pogue accedir, e se i impartisque era formación homogenia enta toti, ta poder accedir as lócs de més relevancia. Ja hé uns ans, auem er exemple des TTS, que non servie eth títol de ua comunitat enta iauta, e damb eth TES, vam pet camin, ja que cada comunitat está aparaiant eth títol coma li semble, sense que d´arrés hesque arren. En pompièrs, més de lo madeish, ja que cada un hér es oposcions coma li semble e cree er accés a cóssi volontaris segontes bue er aire.
Cuart, se hé molt pessat que desde es estructures volontaries e funcionaries , sigesquem tirant-mos acró que se ditz “merda” es uns as auti, en vers de lutar peth madeish fin. Totes es darreres guerres de diferents espais liures d´opinion, non mos beneficien, ne as uns ne as auti. Auem de conviuer per un interés común, auém de convivuer per interés d´aqueri a qui mos cau anar a ajudar, e ei més, auem d´entenemos per benefici des dus colectius. Se volem trèir un benefici personau d´aguesta labor, non me referisqui ar economic, auem de canviar era forma de pensar, tot e que i hage gent ara que non le interese. Siguen es uns o siguen es auti, auem d´artenher que era nósta labor, sigue lo més “profesionau” posible.
Ei ua pena vèir eth camin per aon mos porten, més tanben eth que nosati volem crear, ja que eth finau non será eth que volem.
Ben per aué ja n´hi ha pro, iaute dia seguim….
Article d´opinion personau, non deth colectiu deth parc.
Aguardatz aço, tot e que ei en francés
part 1
part 2
martes, 26 de marzo de 2013
Morralet d´atac a huec urban.
Dempús de diuèrses proves e modificacions, auem artenhut dejá eth darrèr model deth morralet enta facilitar e guanhar rapidessa en es actuacions de huec urban. Segontes eth protocol de trebalh en aguest tipe de huecs, aço mos facilite es labors ar auèr ja ath desús diuèrsi esturments qu´auem de besonh.
En aguest cas, s´a realitzat completaments en tela ignifuga plastica, de color jaune enta facilitar era localitsacion, damb compartiments enta es esturments necesaris e era manguera e lança d´atac.
Ei compaussat per:
Espai damb 3 cintes de velcro de extrancion rapida entara manguera.
Velcro de soport de lança.
Espai damb tapa e velcro enta 4 cunyes ta portes.
1 espai enta martet.
1 espai enta escarpa.
1 compartiment barrat damb cremalhèra enta mascara de rescat.
1 compartiment varis. (Camara tèrmica en cas de dispausarne, bagues enta diuèrsi usatges, materiau d´escapament, e d´auti)
1 espai long damb velcro enta corda d´escapament.
En aguest cas, s´a realitzat completaments en tela ignifuga plastica, de color jaune enta facilitar era localitsacion, damb compartiments enta es esturments necesaris e era manguera e lança d´atac.
Ei compaussat per:
Espai damb 3 cintes de velcro de extrancion rapida entara manguera.
Velcro de soport de lança.
Espai damb tapa e velcro enta 4 cunyes ta portes.
1 espai enta martet.
1 espai enta escarpa.
1 compartiment barrat damb cremalhèra enta mascara de rescat.
1 compartiment varis. (Camara tèrmica en cas de dispausarne, bagues enta diuèrsi usatges, materiau d´escapament, e d´auti)
1 espai long damb velcro enta corda d´escapament.
Pendent era formacion d´autoescala amiada a terme ja hè uns messi, diuèrsi parcs dera RET(Regió d´emergències de Tarragona) s´intereseren per aguest disenh, e ja dispausen de diuèrsi morralets en diferents parcs.
miércoles, 20 de marzo de 2013
Revista ALERTA Bombers voluntaris Generalitat de Catalunya.
Prumer numero dera revista creada per ASBOVOCA, aon i podem lieger boni documents e articles de formacion molt interesants entar eth nòste dia a dia.
Prova de sirenes en CATALUNYA.
Pendent eth maitin d´aué, se sajaran es sirenes d´indicacion d´accident quimic en es diferents lòcs damb presència de risc.
Les, ei un d´eri e era prova ei sonque enta dar a conéisher quin ei eth son d´aguestes enta que se beth ei un cas reiau, era gent sigue familiaritzada e coneishe es passi a seguir.
miércoles, 6 de marzo de 2013
Nau huec de tumenèja en Les
Agèr, ath maitin auerem un nau servei per un huec en ua tumenèja, que siguec molt visible pera cantitat de hum que gessèc, mes que non pasec a mes ja que eth tiratge dera madeisha ere pro ben contruit.
Dues dotacions, ua de Les e era autoescala de Vielha realitzerem era pertinent revision, mes non calec lançar bric d´aigua ja qu´ere deth tot amortada.
Dues dotacions, ua de Les e era autoescala de Vielha realitzerem era pertinent revision, mes non calec lançar bric d´aigua ja qu´ere deth tot amortada.
Rescat d´animaus en Les
Eth deluns, ath torn des 5 ores dera tarde, amierem a terme un rescat d´ua craba, causa força anormau, mes que a viatges tanben se mos da.
Mos i desplacerem tres pompièrs e un veicle, damb materiau de rescat urban, entar meter en practica ço que pendent eth cap de semana practiquerem.
Tot e que semble que son d´aqueri serveis enta arrir, er animau portaue 13 dies en ua petita repisa, aon dejòs son i demoraue uns 20 metres de queiguda, e enta naut tanpoc podie, ja que auie un saut en peira banhada que non le deishaue pujar.
Enta poder accedir ar animau, auerem de grimpar ua petita canal d´uns 10 metres d´auçada, e d´auiu conseguir montar un punt d´anclatge que mos servise enta poder anar ena sua verticau. Servei rare mes d´aqueri que mos quedaran com rebrembe.
Mos i desplacerem tres pompièrs e un veicle, damb materiau de rescat urban, entar meter en practica ço que pendent eth cap de semana practiquerem.
Tot e que semble que son d´aqueri serveis enta arrir, er animau portaue 13 dies en ua petita repisa, aon dejòs son i demoraue uns 20 metres de queiguda, e enta naut tanpoc podie, ja que auie un saut en peira banhada que non le deishaue pujar.
Enta poder accedir ar animau, auerem de grimpar ua petita canal d´uns 10 metres d´auçada, e d´auiu conseguir montar un punt d´anclatge que mos servise enta poder anar ena sua verticau. Servei rare mes d´aqueri que mos quedaran com rebrembe.
martes, 5 de marzo de 2013
Cors de formacion en rescat urban. Nivèu auançat.
Pendent aguest cap de semana darrèr, auem portat a terme un cors de formacion continua de Bombers de la Generalitat, en aguest cas sùs eth Rescat urban, en nivèu auançat.
Eth diuendres, coneisherem diuèrses maniobres damb era autoescala automatica (AEA), semblant ara que dispausam, més aguesta més moderna en damb iautes posibilitats de trebalh. Atau madeish practiquerem dubertures de portes e posibilitats que mos aufrís eth materiau damb eth que compdam.
Dissabte, realitzerem diuèrses maniobres, tant en Parc de Vielha coma ena torre de Telefonica que i a ena poblacion, enta practicar damb esturments des que ja dispausam més que non sabiem aon podien arribar es sues posibilitats, e dimenge siguéc lòc enta hèr examens de conishements e operacions damb era autoescala e dièrsi tipes de camilha.
Gran cors, aon auem après naues idies e auem agarrat confiança de cara a poder atier tipes de serveis que se mos poden dar.
Graciès as formadors de Sort, UT GRAE e GRAE Tarragona.
Suscribirse a: Entradas (Atom)


text:
19/04/2014
Concertò per pissarata episòdi 8, per Joan Ganhaire
Onte lo comissari Caüsac daus Ombradors e son equipa trapats de fodinar dins la carriera daus Cubertafont au mitant de la pissaratas chaban per rencontrar una nauta siloeta negra emb sos dos chens pas tròp amistos...
°°
Fauguet gratissar un moment per pesser respondre a Gaëtan. Quo era presque tots daus Cubertafont, los que eran quí dedins. Troberem un Francès, mòrt en 34, segurament lo pair de quela frairina, grand-pair de Marius, e una Joana, mòrta en 56, segurament sa femna. Una tomba nos laisset embarrassats. L’era pròpa, sens liedre ni ren. Son locatari, un nommat Téofile Maseu, que l’ocupava pertant dempuei 1867 era estat visiblament prejat de laissar la plaça a quauqu’un mai, que sas òssas trainavan per costat, en-d-un triste pilòt. Un òrdre de Caüsac nos faguet espiar de prep e paupinhar lo debas de la peira tombala. Aviá rason coma d’avesat. Quauquas entalhas, un pauc de podra blancha de peira esbrijonada, fasián coneitre que, i ‘viá pas gaire, la lorda peira era estada bolegada, d’evidença per chamjament de locatari. Faudra tornar veire quí dedins. Mas bien segur, mossur lo comte, vam venir emb daus utils levar quela peira per i trobar Diu sap quala orror, marcatz bien que si quo es quela faròia de Marius, nòstra mission sera chabada e porrem nos en tornar chas nos en laissar que la plaça sauvestrosa au monde que i resten benleu, que avem enquera vut degun. Laissèrem lo cementeri, prenguèrem a man mança un sendareu que semblava tornar montar a la cima de la carriera e nos pesser tornar a la veitura. Lo solelh, aurà, era presque coijat, e nòstras ombras s’eilonjavan dau temps qu’un semblant de nuech començava d’emplir la carriera, e que quauques freulaments nos venián careçar lo chais e los piaus. Z’aimava pas, lo Gaëtan, mas sas bravas vinzeladas que siulavan de pertot portaván gaire de pertas demest las pissaratas que nos environavan coma si avián jamai vut d’èssers umans. Una butet la curiosetat jurcinc’a se venir entraupar dins la tinhassa eiriçada de nòstre mossur que cuget se’n esplamir e deguet sa vita sauva a l’intervencion eroïca de Franciscò que la rachet en mesme temps qu’una bona ponhada de piaus a la clòsca dau comte daus Obradors. Nos nos esperavam a nos far bladar de prumiera per lo tòrt fait a son integritat fisica. Silenci. Reddor. Aviá degut zo sentir avant nautres. “Qui setz vos ?” La nauta siloeta negra se destachava a contre-lutz e los dos beus labrits que s’esbagaunhavan a sos pès la fasián enquera mai esmanceiritz. La question de Gaëtan demoret sens responsa. Quo i es, ‘la vai nos fotre los chens aprep, e nautres avem pas de saumas per lor fotre una petnada sauvadoira . Mas non. D’un geste apasimant, los faguet coijar e se taser. Una votz grava trauquet la sorniera, aurà tombada sus lo causse. “Cherchatz Marius…” Quo era pas una question. “Laissatz lo tranquille. Vòu pas tornar. Vòu pas vos veire. Tornatz vos en d’ente venetz ‘vancès de tombar jos la malediccion de la Talhada. Quo es una plaça maudicha, maujauventa per los estrangiers…” Una larja volada recrochetanta de pissaratas venguet joslinhar sas paraulas e Gaëtan deguet rentrar la testa dins las espatlas.Quò l’empaischet pas de respondre a la sorna figura. “Volem lo veire, Marius, li parlar, auvir de sa gòrja que ne vòu pas venir coma nautres, ente es ? Es viu ?“ La responsa venguet redde.“ Es viu, en bona santat, velham sus eu, podetz me creire !” Los dos chens li coperen la paraula. Raunaments, piaus eiriçats, babinhas retroçadas, quo era pas per nautres queste còp. En quauque luòc, sus lo causse, una peira aviá rudelat e elas doas bestias desliuradas bomberen totas dents defòra butidas per la man tenduda e lo crit sauvatge d’encoratjament de lor patrona. La tòca de quela chaça unlanta fariá mielhs de fugir que de se far massar per quelas doas cent liuras de violença e de gavaunhas eisserpelhantas. Lo quite Franciscò, que es pertant pas talament sensible poguet pas se tener de lançar un crid d’alarma plan inutile. Daus japaments de dolor nos vengueren còp sec e los dos chens tarderen pas a tornar, boiticants, aurelha bassa, coa entre las pautas. Fugueren remerciats d’una pita careça sur lo morre e d’un gratadís entre las aurelhas. Quò fai gaire quante un ven de massar una brava plumada, mas fagueren mina de se’n contentar. Dau prifond de la nuech venguet un long rachanament de victòria. La femna negra i respondet per una cordelada d’insultas que nos assabentet sus sa capacitat de replica. Lo filh de vessa de puridura de merda pudenta de carna de cuòu purit, me sovene pas de tot, se contentet d’una novela rachanada, mas una peira tirada de man de mestre manquet la femna d’un piau. Quo era fòu çò que s’ aimavan dins queu país. La tranquillitat semblava tornada. Gaëtan, que las pissaratas avián laissat, se plantet de tota sa nautor, lonja siloeta negra contre lonja siloeta negra. Sab pas si quo es quò, mas la femna semblet s’apasimar.( de segre)
Joan Ganhaire
Les commentaires sont fermés.


text:
Prèmi Albert Londres 1954 per son enquista sus lo dreiçatge dei bèstias fèras, "Dans la cage aux fauves", Armand Gatti abandonarà lo jornalisme après una experiénça en America latina onte es sauvat per son estatut alòr que totei lei revòutats que l'acompanhan son chaplats per l'armada d'una dictatura.
Deja siguèt escapat d'un camp de trabalh aleman, e aviá caminat a travèrs tota l'Euròpa en 1944, escondut, fin qu'a Paris onte restava aquel òme excepcionau naissut au Monegue en 1924.
Lo dramaturge benlèu lo mai pregond de l'après-guerra, aviá un rapòrt particulier amé la Provença. En 1993 aviá bailèjat a Marselha un projèct de memòria amé sa performança "Adam qui?". Trabalhava amé de caumaires de lònga a un escambi de corriers adreiçats ai deportats jusieus de la rafla de l'Operà
de 1943, 700 totei despareissuts.
En 2011, la Ciutat de La Seina (83) donava son nom a sa bibliotèca especializada en teatre
.


text:
Elisabeth Dmitrieff
Elisabeth Dmitrieff (1851 - 1910 o 1918) foguèt una feminista russa e una personalitat de la Comuna de París (1871).
Venguèt jornalista a La Causa dau Pòple e Karl Marx la mandèt a París per curbir leis eveniments de la Comuna. Lo 11 d'abriu, fondèt l'Union dei fremas ambé Nathalie Lemel puei participèt ai trabalhs de la Comission dau trabalh, industria e cambi sus l'organizacion de cooperativas de fremas. Se bateguèt durant la Setmana Saunosa e sauvèt de la captura Léo Fränkel.
Dempuei 2007, una plaça dau IIIen arredoniment de París porta son nom.


text:
Que n'i a d'autes exemples en gascon, e los nostes linguistas occitanistas no'us nse poderàn pas explicar per influéncia francesa quina que sia.
Tres exemples tà illustrar lo men devís:
1- Au mot catalan tronat (fr. grenier) (< *thronatu -segon Rolhfs), que corresponen los mots gascons" troat" (1-tas de bois, 2- grenier) e "tròt" (grenier à foin, fenil, cf. Palay, confirmat per R. Lassalle, com. blòg). De duas sillabas, lo mot que n'ei passat ad ua sola.
2- Deu vèrbe "anar" que deriva pre + anable > preable (3 sillabas) e prable (2 sillabas) (fr. antérieur, préalable).
3- Trimfe e trimfar que son las fòrmas deu gascon classic (cf. Lo Trimfe de la Lengua Gascoa), tròp rapidament espudidas deu lexic contemporanèu au profieit de las fòrmas estranhas "triomfe" o "trionfe", etc.
Qu'ajustarèi un quatau exemple balhat per Gaby hens un comentari (ved. comentaris):
4- Russir, fòrma locau de reüssir (russí atestat per Foix en grafia de l'autor, a costat de reussí et ressí, id.).
Entàd evitar la collusion de las vocaus qui mia tà l'elision e conservar atau intactas las sillabas, lo gascon que sap ahíger ua h aspirada un trèt partajat dab lo basco (parlars deu nòrd e, d'autescòps, deu sud tanben). Jo qu'apèri aquesta sòrta d'h la "h de cohòrta" (lo tèrmi que m'agrada).
Atau lo mot de l'occitan ancian aür (uei lo dia extint en occitan non gascon) qu'a suberviscut en gascon contemporanèu jos la fòrma "ahur", d'on deriva lo vèrbe "ahurar". Que sembla l'addicion de la h qu'a sauvat lo mot.
Au mot catalan "trona" (cadièra predicadèra) (ant. "truna", deu latin tribuna) que corresponen los mots gascons (o meilèu quate fòrmas deu medish mot):
1/ truna : 1-niche, en part. des outils 2- travail, occupation (Palay) 3- chaire du prêcheur ( en massadés, cf. J.P. Laurent);
2/ atruna: 1-niche, en particulier des outils, 2- outils eux-même;
3/ trua: 1- niche 2- balcon intérieur d'une église (en gascon deu sud-èst, J.P. Ferré, com. blòg)
4/ truha: niche de la cheminée (Palay).
Au catalan gaús e a l'occitan caús (latin vg *càuus, celtic *kàwos, lit (ausèth) cridassèr, gahús) que correspon lo gascon gahús. A l'occitan còis que correspon lo gascon guèhus (fr. hibou).
Au catalan saüc que correspon lo gascon sahuc.
Au catalan flaüta que corresponen los mots gascons lahuta, laguta, eslahuta, flabuta, etc.
Au catalan e occitan ancian la-entz que corresponen los mots deu gascon contemporanèu la-hens, laguens, cf. dehens, deguens.
La h aspirada que's pòt autanplan ajustar au debut d'un mot entà marcar o guardar intacta la prumèra sillaba , de manèira mei o mensh facultativa. Qu'ei ua particularitat de la lenga gascona.
Clare haube dou jour, bet escoune de grassie
La fauta qu'eth m'a encarcada
Adara qu'avetz un exemple on la h i ei ajustada sonque tà reinforçar l'expression, tirada de "Lou Bartè" de Césaire Daugé, majorau deu Felibrige: haine en plaça d'aine (aso):
M'èy troubat lo pè de l'ase
So que lou loup n'a pas boulut
O pè, praube pè,
Pourteràs pas mei souliè,
Ne souliè, ne soulieroun,
Hayne, mon ayne,
Ne souliè, ne soulieroun,
Hayne, moun aine, moulieroun.
Aqueste emplec de la h, unic hens lo domeni occitano-roman com l'existéncia deu quiti fonèm, qu'ei estat oblidat peus gramaticians deu gascon. Qu'an gran tòrt, que tròbi jo.
En tot cas, lo mot "urós", per jo, n'ei pas briga un gallicisme, que resulta d'ua evolucion plan naturau e plan gascona deu mot ancian "aürós".
Vediatz tanben l'article d'Eric Gonzalès consacrat a la prononciacion d'ua vocau au contacte d'ua auta vocau, aquiu.
Bonas hèstas de cap d'an tà tots!


text:
Guinèa
La Republica de Guinèa, de còps apelada Guinèa de Conakry, es un país del nòrd-oèst d'Africa.
Lo gentilici es guinean -ana.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Originas[modificar | modificar la font]
En causa de sa posicion excentrada a respèct de la vau de Nigèr, l'istòria anciana de Guinèa es quasi desconeguda avans la formacion dei grandeis empèris d'Africa de l'Oèst. Son poblament complèx sembla pasmens indicar l'existéncia d'importants movements de populacion dins lo corrent dau millenari I ap. JC.
A partir dau sègle X, la franja nòrd-èst dau territòri guinean actuau faguèt partida deis empèris successius (Empèri de Ghana, Empèri de Mali e Empèri Songhai). L'endrech participèt donc au comèrci transsaharian e conoguèt un desvolopament important, especialament durant lo periòde malian. En revènge, lo rèsta de la Guinèa modèrna demorèt en fòra deis empèris e son istòria es mau coneguda fins a l'arribada dei premiers navigaires europèus au sègle XV.
Leis Europèus — premier, de Portugués puei de Francés, d'Anglés e de Olandés — installèron de comptadors lòngs dau litorau. I desvolopèron la tracha negriera mai s'interessèron ais autrei ressorsas preciosas de la region (aur, evòri). Aquò favorizèt la migracion de populacions en direccion dei regions maritimas e lei platèus d'altitud de Fouta Djallon venguèron un centre demografic important ont un estat se formèt pauc a pauc a partir dau sègle XVI. Dins lo corrent dei sègles XVII-XVIII, l'arribada de populacions peulas musulmanas i entraïnèt un conflicte ambé lei norriguiers nomadas de la region. S'acabèt au sègle XVIII ambé la victòria dei musulmans que formèron un estat teocratic qu'aboliguèt l'esclavatge, restabliguèt la patz dins la region e favorizèt la sedentarizacion. Fouta Djallon, maugrat sa politica isolacionista, venguèt alora un modèl per lei musulmans africans e plusors revòutas dins leis estats vesins installèron d'institucions similaras.
A partir de la fin deis annadas 1860, un marchand e cap de guèrra dich Samori Touré entreprenguèt la creacion d'un reiaume dins lo país mandingue. Gràcias a la creacion d'una armada eficaça (en partida equipadas d'armas europèas modèrnas), conquistèt Kankan en 1881. Aquò li permetèt de venir una poissança comerciala importanta dins la region e d'establir de liames ambé Fouta Djallon e la colonia britanica de Sierra Leone.
Lo periòde coloniau[modificar | modificar la font]
Limitada a de comptadors e de fòrts litoraus, la preséncia europèa venguèt pus importanta dins lo corrent de la segonda mitat dau sègle XIX. Puei, a partir de 1875, França decidèt d'accelerar la colonizacion d'Africa e ne'n comencèt la conquista sistematica. En Guinèa, la resisténcia principala foguèt aquela de l'Estat de Samori Touré que teniá una armada disciplinada d'au mens 35 000 òmes. Pasmens, après sèt ans de guèrra, foguèt definitivament vencut en 1892. Lei pòbles forestiers organizèron de guerilhas e foguèron pas totalament somés avans 1912. En revènge, Fouta Djallon, afeblit per sa politica isolacionista e de divisions intèrnas, e lei tribüs litoralas resistiguèron gaire.
Fins a 1945, l'objectiu principau dei Francés foguèt l'esplecha dei ressorsas dau país. Foguèt fisada a de companhiás comercialas coma la Companhiá Francesa de l'Africa de l'Oèst (CFAO) ò la Societat Comerciala de l'Oèst African (SCOA). Desvolopèron lei plantacions (cafè, bananas, cauchó... etc.). Aqueu desvolopament foguèt principalament realizat au detriment dei populacions indigènas (trabalh fòrçat, corvadas... etc.).
La situacion se melhorèt per lei populacions africanas a partir de la fin de la Segonda Guèrra Mondiala en causa de l'afebliment de França e de la descubèrta de jaciments de baucita. D'efèct, conjugada ambé la fin de l'estatut de l'indigenat, son esplecha permetèt la formacion d'un salariat african que s'organizèt rapidament per defendre sei drechs. Un sindicalista dich Sékou Touré, organizator de plusors grèvas victoriosas, ne'n venguèt la figura principala. Prenguèt la tèsta dau Partit Democratic de Guinèa (PDG) e foguèt elegit en 1955 premier cònsol de Conakry. En 1957, ganhèt leis eleccions localas e suprimiguèt leis institucions tribalas.
La Guinèa independenta[modificar | modificar la font]
L'independéncia[modificar | modificar la font]
En 1958, França assaièt de renovelar sei relacions ambé sei colonias. I formèt d'assembladas elegidas au sufragi universau e de conseus de govèrn. Lo projècte foguèt somés a un referendum dins cada colonia. Guinèa, a l'iniciativa de Sékou Touré votèt còntra la proposicion. En plaça, chausiguèron de venir independents, çò que foguèt acceptat per París. Lei Francés se retirèron alora rapidament dau país que venguèt oficialament independent lo 2 d'octòbre de 1958.
Lo periòde Sékou Touré[modificar | modificar la font]
Sékou Touré gardèt lo poder fins a sa mòrt en 1984. Deguèt rapidament faciar una desgradacion de la situacion economica e politica en causa de la partença rapida dei foncionaris coloniaus e de la rompedura dei liames economics ambé la metropòli. Aquò entraïnèt de tensions ambé París e Touré se raprochèt de l'URSS en 1962, especialament per perseguir l'esplecha dei jaciments de baucita. Apliquèt tanben lo modèl sovietic a l'economia guineana. Pasmens, assaièt egalament de demandar una ajuda estatsunidenca per equilibrar la preséncia sovietica dins lo país.
En parallèl, instaurèt un regime autoritari e lo PDG venguèt partit unic. A partir de 1968, utilizèt la terror còntra seis adversaris entraïnant l'exili d'un nombre important de Guineans. Aquò durèt fins a la fin deis annadas 1970 que veguèron un cambiament politic amb un assopliment de la dictatura e una volontat de rompre l'isolament diplomatic dau país (normalizacion dei relacions ambé França en 1975).
Lo periòde Lassana Conté[modificar | modificar la font]
Quauquei jorns après la mòrt de Sékou Touré, un còp d'estat militar dirigit per lo coronèu Lassana Conté placèt l'armada a la tèsta dau país. Lo regime novèu, dich IIa Republica, liberèt lei presoniers politics e autorizèt lo retorn de 200 000 Guineans. Pasmens, Conté concentrèt rapidament tot lo poder entre sei mans e lo regime demorèt autoritari.
En 1990, la fin de la Guèrra Freja entraïnèt una liberalizacion de façada ambé l'adopcion d'una Lèi Fondamentala que permetèt de restaurar lo multipartisme. Dins aquò, Lassana Conté demorèt president dau país fins a sa mòrt en 2008 gràcias a d'escrutinhs marcats per de fraudas e de modificacions constitucionalas li permetent de se presentar maugrat lei limits impausats au nombre de mandats presidenciaus successius.
Guinèa dempuei 2008[modificar | modificar la font]
Dempuei 2008, Guinèa conoís un periòde de trèbols e una democratizacion lenta. D'efèct, coma en 1984, una junta militara prenguèt lo poder tre lo decès de Lassana Conté. Après de promesas inicialas de democratizacion e de retirament rapide de la vida politica, lo cap de la junta, Moussa Dadis Camara, assaièt de gardar lo poder. En setembre de 2009, aquò entraïnèt de manifestacions reprimidas per l'armada (plusors centenaus de tuats). Condamnats per la comunautat internacionala, lei militars se devesiguèron entre elei. En decembre de 2009, Moussa Dadis Camara foguèt alora victima d'una temptativa d'assassinat organizat per lo cap de la garda presidenciala Aboubacar Sidiki Diakité, responsable dei chaples de 2009 que crenhava d'èsser liurat a la justicía internacionala.
En genier de 2010, un acòrd foguèt trobat entre lei partisans de Camara e l'oposicion civila per formar un govèrn de transicion dirigit per lo generau Sékouba Konaté. Gardèt lo poder fins a decembre de 2010 e organizèt d'eleccions liuras que veguèron la victòria d'Alpha Condé. Foguèt tornat elegir en 2015. Pasmens, la situacion de Guinèa demora trebolada ambé de problemas economics recurrents, una temptativa de còp d'estat militar en 2011 e lo mantenement de lèis autoritàrias.
Politica[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
- De veire: Economia de Guinèa.
Cultura[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Albucassis
Albucassis qu'ei la version occitanizada de Abu'l Qasim Khalaf ibn Abbas, (en arabi: أبو القاسم بن خلف بن العباس الزهراوي), que ho un mètge arabi qui viscó aus sègles X e XI de l'era crestiana a Còrdoa. Albucassis que ho l'autor d'una sòrta d'enciclopèdia medicau en trenta libes titolada Kitab Al-Tasrif: (Lo Metòde de medecina), e qu'ei considerat com lo pair de la çurgeria modèrna. Lo trentau volum d'aquera òbra qu'ei un tractat çurgicau (La çurgeria d'Albucassis) que ho arrevirat en occitan per iniciativa de Gaston III de Foish-Bearn (Gaston Fèbus) e qui demora, uei lo dia, un manescrit en la bibliotèca de l'Universitat de Montpelhièr[1].
Albucassis que vadó a Madinat az Zahara, près Còrdoa en lo Califat de Còrdoa, a sègle IV de l'Egira e X de l'era crestiana. La soa òbra que ho en purmèr arrevirada a Toledo en latin per Girard de Cremona. L'escrivan e erudit occitan Robèrt Lafont que soslinha qu'aqueth tractat qu'ei mentavut dens las edicions venecianas de la Cyrurgia Parva (fin deu XVau sègle) deu mètge clapassièr Gui de Chaulhac e dens la Chirurgia de Pietro d'Argellata. Lafont que tornè editar lo texte occitan febusian (en lo qualicar de "pirenenc") dab las soa rica iconografia. L'origina dialectala e febusenca (lo manuscrit de Montpelhièr que porta las armas e la devisa de Fèbus) que he pensar a Lafont qu'aqueth texte non pòt pas estar d'origina clapassièra a maugrat qui lo son tèma qu'èra de grana actualitat per l'Universitat de Montpelhièr en ua tempora de desenvolopament de la çurgeria, mei que mei dens lo lo tribalh de Gui de Chaulhac e deu mètge reiau d'origina normanda Henri de Mondeville.
Extracts[modificar | modificar la font]
L'òbra que s'obreish atau:
YSSI COMENSAN LAS PARAULAS DE ALBUCASSIM O fil, pus yeu he a vos complit aquest libre, lequal es le derier de la sciencia de medicina, per le compliment de lu so consequit la fe en lu, e per las exposicion de lu, e per las declaracios de lu, es a mi vist que yeu complesca aquela a vos am aquest tractat, lequal es partida de la operacio am ma, so es cyrurgia. Quar la operacio am ma es prostrada en nostre religio e en nostre temps de tot privada, entro que fort leu peric la sciencia de lu, e le vistigi de lu es ostat ; e no romasero de lu sino alcunas petitas descripcios en les libres dels Anics, lesquals mudero las mas, e endevenc ad aquels error e heyssitacios entro que son clausas las entencios de lu e es elonguada la forsa de lu e l'art. E es vist a mi que yeu vivifique aquela am ordenacio de aquest tractat en aquela segon la via de eposicio e de declaracio e de abreviacio e per que venga am las formas dels ferramentz de cautheri e dels autres instrumentz de la obra cum sia per addicio de la declaracio, e per preparacio de lu, laqual causa es necessaria. [...]
Mei luenh que podem léger:
COMENSA LA SEGONDA PARTIDA. DE INSCIZIO E PERFORACIO E VENTOZAS E DE FLEUBOTOMIA E DE PLAGUA E DE LOR SMBLANTZ. AQUESTAS SON PARAULAS DE ALBUCAZIS: Ja havem dit en le primier capitol tota malautia en laqual cauteri am foc es convenient e am medicina comburent e las occasios e las causas de lu e les instrumentz en aquels necessaris, am las formas dels cauteris, e he ordenatz les capitols de la subiranitat del cap entro als pes. E yeu procesire en aquest capitol per aquela meteysa guisa, per que sia alliviat lo querent aquo, lahoras sobre aquo que aura demandat. E denant que ieu comense aquo, cove, fils, que aprenguatz que en aquest capitol es per terror aquo que es en le capitol primier de cauterizacio, e per aquo cove que sia en lu gran cautela, quar en la operacio laqual es en aquest capitol motas veguadas catz evacuacio laqual es am sanc a lequal esta la vida deves las aspersio de la vena o inscisio sobre l'apostema o aspercio de exsitura o puracio de la plagua o extraccio de sageta o incisio de peyra e a lor semblant.
Edicion modèrna[modificar | modificar la font]
- Lafont, Robèrt. La chirurgie d'Albucassis. Montpelhièr : Centre d'Études Occitanes, 1985.


text:
Encara demori estonat de víuer aquerò que semblaue impossible! França reconeish oficiaument Occitània! Celebre-ma’c! Aran, recupère tanben ua part dera sua istòria.
Dera fusion des dues regions (Midi-Pyrénées e Laguedoc Rousillon) en votacion populara, es ciutadans escuelhèren Occitània.
Quina contrarietat! França, eth País mès centralista d’Euròpa,enquià hè quate ans, a dat era vèu ara gent a trauèrs des urnes, eth pòble a decidit, e an reconeishut quauqu’arren que enquià hèr ben pòc era Constitocion de França semblaue que non deishaue. S’a hèt possible aquerò que semblaue ua utopia.
Era grèu crisi economica, financèra e sociau que patís Euròpa an deishat ath descubèrt grèus dèficits sociaus e territoriaus as quaus es Estats-Nacion an de dar respòsta. França ac a hèt exercint era democràcia. En quate ans França a patit ua evolocion. Espanha en quate ans a patit ua involocion! Quina diferéncia!
Mès, aguest èxit d’Occitània e tanben dera Grana Occitània se deu ara luita de fòrça persones que pendent fòrça ans non an deishat de crèir, de reivindicar e persistir. Felicitats a totes aqueres persones. Felicitats a tota Occitània. A partir dara en Aran, se èm capaci d’anar mès enlà e daurir-mos nacionaument, economicament, culturaument e politicament dauriram ua pòrta que genère ua oportunitat. Er esturment entà daurir era pòrta l’auem, era Lei d’Aran, liegetz-la ben. Ara e coma tostemp, torne a depéner de nosati.
En Aran, aguesta contrarietat tanben s’a dat politicament. Guardetz es dus grani partits aranesi e analisetz qui a evolocionat e qui a involocionat. Uns apostam pera exercici dera democràcia e d’auti ac hènt pera exercici deth sometiment. Quina diferéncia!


text:
11/02/2017
Gaspard, per Joan Ganhaire, episòde 1
Apres « Daus òmes que tomban », veiqui « Gaspard », una novela aventura policiera dau commissari e conte Gaëtan Caüsac daus Ombradors, inspirada per l'istòria de « l'enfant sauvatge » de mesme nom.
°°
D’avesat, los emmerdaments, coma Caüsac, fau nar los querre au diable, quo es totjorn un brave bolegadís que nos empòrta, Franciscò e io, Diu sap ente, a la mer, a la vila, luenh de nòstras pitas ‘bitudas de vita suausa aus Ombradors. Mas queste còp vengueren a nòstra encontra, los emmerdaments. Aguerem pas mestier de nar bien luenh. ‘Riberen queste ser de septembre ente venián de chabar las vendenhas. E òc, aus Ombradors, fam nòstre vin, segur quo es pas coma autres còps ente Mossur lo Comte Richard, lo pair de Gaëtan fasiá venir , a çò que dich lo vielh Antòni mai de cinquante barricas. Aura fau se contentar de dietz las bonas annadas, mas quo es ben pro per tener lo còp, los tres o quatre que som au chasteu la majer part dau temps. E quo es pas los tres que venen de ‘ribar que van far un cròs dins la recòlta. Lo mossur e la dama beven nonmàs de l’aiga e lo dròlle es pas enquera d’age a tiflar dau roge . Nos fugueren presentats au sopar lo Professor Hofnagel, un beu tipe de piau e de mostacha blancs, psiquiatre, psiquanaliste, e sap pas tot que de mai, e un de sos pacients, Gaspard, que tots dos avián mestier de tranquillitat per menar a bona fin lo tratament e la garison dau dròlle. Eran acompanhats per una dicha madomaisela Julia, infirmiera, per tots los pitits suenhs que fasián mestier au dròlle. Franciscò un moment interessat aviá chabat per tornar lo nas dins son assieta, chinhon sarrat sus lo cagoiç e lunetas redondas, quo era pas son genre. Viá pas mestier d’èsser medecin per coneitre que per Gaspard, quelas atencions eran pas sens besuenh. Sietat drech sus sa chadiera, disiá pas fava, son espiada pasla te traucava sens te semblar veire, e de temps en temps, sas mans eran presas de movements que semblavan de las esflacassadas d’alas d’auseu. Ròsa, desesperada tornava plenas las ‘sietas de bona besunha intucada. Per chichinhar, chichinhava, Gaspard, emb son crostet de pan que rosicava e son pauc d’aiga que bevetava coma si quo era quauqua famosa liquossiana. Hofnagel li parlava doçament, mas pas coma ad’un einocent, si vesetz çò que vòle dire, mas las paraulas dau medecin fasián pas mai que aiga a plumas de riton. Julia, de temps en temps li boissava lo babinhon molhat de saliva. La serenada se chabet sens que ne’n sapchan mai sus lo perqué de la presença aus Ombradors de quilhs tres estranhs personatges. Mas ‘vancès de ganhar nòstras chambras, passerem dire bonser a Ròsa que chabava la vaissela a l’ofici. Ròsa ne’n sap totjorn un pauc mai que los autres. Mas lai, podiá gaire nos assabentar. ‘La cresiá simplament que queu certan Hofnagel era un daus medecins que avián sonhat Gaëtan quante era au pus mau e era en partida l’encausa de sa reviscolada e de sa garison. Nos disset tanben que ‘la viá preparat nonmàs doas chambras au prumier, dins l’ala dau miegjorn, una per madomaisela Julia, l’autre per lo professor e Gaspard, e fau que vos dise, un sole liech, çò que aviá fait se levar las mai òrras suposicions sus las relacions entre l’òme e lo dròlle, e pertant, Ròsa es pas de las mai tuòu-cosudas. E quo es un pauc sus nòstra fam que chaberem per ‘nar jaire. ( de segre).
Joan Ganhaire.
Les commentaires sont fermés.


text:
Ichtratzheim
Ichtratzheim en alemannisch (Ichtratzheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
- Ichtratzheim Se situa a 15 km al sud de Estrasburg e a 8 km al Nòrd de Erstein, suls marges de la "pichona Ill" e de la "Scheer", en bordure del bòsc del "Niederwald".
- Ichtratzheim se situe à 15 km au sud de Strasbourg et à 8 km au Nord d'Erstein, sur les rives de la "petite Ill" et de la "Scheer", en bordure du bois du "Niederwald".
Istòria[modificar | modificar la font]
- L'origina del nom de Ichtratzheim proven d'una déformation de la antroponyme germanique "Ic-Strad" (nom d'òme) e de l'alemand "Heim" (larèr).
- Vilatge crompat a Modèl:La s- pels avesques d'Estrasburg als landgraves de Alsace.
- L'origine du nom d'Ichtratzheim provient d'une déformation de l'antroponyme germanique "Ic-Strad" (nom d'homme) et de l'allemand "Heim" (foyer).
- Village acheté au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle par les évêques de Strasbourg aux landgraves d'Alsace.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Pàgines que usen Timeline
- Ortografia de verificar
- Portal:Alsàcia/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Categoria Commons amb ligam local identic sus Wikidata
- Article utilizant lo modèl Commonscat
- Pagina utilizant Commonscat sens afichatge personalizat
- Comuna d'Alsàcia
- Comuna del Bas Ren


text:
Los contra son a 54 %. Es temps d’inversar la tendéncia.
Amics legeires, avètz pas que dos jorns per respondre al sondatge de Manaset. Las responsas foguèron innombrablas que la question passionèt los legeires. Pel moment, los contra son a 53,97 %. Se los que son per se mobilizan, es encara ora d’o faire saber.
Manaset, qu’a totjorn defendut la democracia, apela totes sos legeires emai los autres a respondre massissament a la question. Avètz pas lo dreit de daissar los autres causir. Per s’exprimir e participar activament a la vida democratica del país, emplenatz lo questionari çai jos e mandatz-lo a l’adreiça : loquestionari@gmal.con
Grand sondatge Manaset.
Respondètz a la question :
Sètz per o contra ?
Questionari : (botatz una crotz en fàcia vòstra causida)


text:
05/04/2016
Guy Mandon présente Georges Rocal au café oc du TCO de Périgueux
Lo TCO (Talhier Culturau Occitan) de Perigüers prepausa una serada queste dijuòus 7 d'abrial 2016 a 20 oras 30 al cafe associatiu "Les Thétards", 7 carrièra de la Brida a Perigüers. La dintrada es agratis.
Lo convidat de queste mes es Guy Mandon, professor, inspector general de l'education nacionala et istorian, que nos presentará sas recerchas sus Georges Rocal.
Georges Rocal (1881-1967), era un prestre catolic e istorian. A publicat mantuns obratges etnografics et istorics sul Perigòrd. Endralhat dins lo moviment "Le Sillon", participèt a la Resistència en aculhir una familha josieva de l'estiu 42 duscas a la fin de l'Occupacion.
Christian Lafaye et Philippe Corbière
18:00 Publié dans Actualitats, actualité, Associacions, Literatura en òc | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Las municipalas e lo mescladis communal
Los Vèrds panats pel Nicolas Hulot.
Lo modem polid un temps en plena panada ara .
E la senestra estrèma que creis ... pichòtament
Lo PS complètament demargat , malcorat; decebut , agre.
A drècha , lo Fn garrèl , que subreviura pas a son amiral.
L' UMP que festèja alara que las banlègas tornan aviudar lo fuòc del desepèr .
L'UMP que crei d'aver fach un còp polit contre los servicis publics e que donan encara mai d'argent pels èiritièrs rics.
Tot aquò sentis missant.
Tot aquò sentis lo desamor , la guèrra.
Per tot aquò nos cal tornar trobar las raices , sapiença , tolerancia , paratge e democracia.
Un còp encara . Cal decentralisar los poders e construsir l'Euròpa dels pòbles. Que lo modèl franchimand es a mand de crebar.


text:
Guèrra dau Rif
La Guèrra dau Rif foguèt una guèrra coloniala opausant de 1921 a 1926 lei tribús dau nòrd de Marròc, alora sota dominacion espanhòula, ais Espanhòus ajudats a partir de 1925 per lei Francés. S'acabèt per una victòria dei poissanças colonialas e per la dissolucion de la Republica dau Rif formada per leis abitants de la region.
Lo conflicte acomencèt vèrs la fin de 1920 o lo començament de 1921 quand una armada espanhòula intrèt dins la region dau Rif per reprimir una revòuta locala e còntrar l'influéncia francesa dins lo sector. Pasmens, l'intervencion espanhòula entraïnèt una insureccion generalizada sota lo comandament de Muhammad ibn Abd al-Karim al-Khattabi. Lo 20 de julhèt de 1921, lei fòrças espanhòulas foguèron esquichadas a la batalha d'Anoal e Espanha perdèt lo contraròtle de la màger part dau nòrd de Marròc. Lo 1en de febrier de 1922, Abd al-Karim proclamèt la Republica dau Rif e organizèt lei tribús de la region per formar un estat centralizat e contuniar la guèrra còntra leis Espanhòus. Ansin, en 1924, leis Espanhòus tenguèron solament quauquei pòrts.
En decembre de 1924, Espanha acomencèt de negociar ambé Abd al-Karim. Aquò entraïnèt d'insureccions dins la zona francesa de Marròc puei una ataca per lei fòrças dau Rif. Pasmens, aqueleis ofensivas foguèron blocadas per lei Francés que formèron una aliança ambé leis Espanhòus e mandèron un còrs expedicionari fòrça important e equipat de mejans modèrns. A partir de setembre de 1925, una tièra d'ofensivas dei poissanças colonialas s'acabèt donc per la conquista dau territòri dau Rif e per la capitulacion d'Abd al-Karim lo 30 de mai de 1926.


text:
Pindar
Pindar (en grèc: Πίvδapoς, en latin: Pindarus) (Cinoscefalos, a ras de Tèbas de Beocia 522/518 abans Jèsus Crist - Argòs 445/438 abans Jèsus Crist), foguèt un grand poèta liric grèc. Nasquèt dins una familha nòbla e rica, originària de Beocia. Es l'autor d'importants epinicis, e considerat coma un dels mai grands representants de la lirica corala. Viatgèt fòrça e escriguèt pels reis e las familhas importantas de l'epòca.
Dins sos Epinicis celebrèt las competicions esportivas del sieu temps - valent a dire espròvas de luta, pugilat, corsas a pè e a caval - e cantèt las victòrias del jovent aristocratic doric -que ne fasiá partida- pendent los Jòcs Panellenics, que se debanavan a Olímpia (en onor de Zèus e per aquesta rason los pus importants), a Delfas (en onor d'Apollon), a Nemèa de Peloponès e a l'Istme de Corint.
Pindar passèt qualques annadas de la siá vida en Sicília, subretot a Siracusa e a Agrigent, dins la cort dels tirans Ieron e Teron. Foguèt precisament en Sicília ont aguèt escasença de conéisser los dos autres celèbres poètas grècs, Simonides e Baquilides, sos rivals literaris. Pindar, qu'èra fòrça religiós e prigondament devòt de las tradicions aristocraticas, impregna l'òbra siá de la concepcion religiosa e morala de la vida que li permetiá de venir l'egal dins sos vèrses de l'eròi que cantava, a mai quand s'agissiá d'un monarca poderós: la rason d'aqueste biais de far èra que, en metre en relèu e immortalizar la gèsta de l'eròi, lo poèta educava las generacions novèlas en perpetuar atal las valors ancianas.
Òbra[modificar | modificar la font]
La produccion poetica abondosa de Pindar, reculhida pels filològs alexandrins en 17 libres, es estada conservada sonque parcialament. La tradicion medievala a servat dins la siá integralitat pas que quatre libres d'epinicis que comprenon 14 òdas olimpicas, 12 òdas piticas, 11 òdas nemèas, 7 òdas istmicas.
- Olimpicas
- Piticas
- Nemèas
- Istmicas


text:
Terville
Terville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Terville Se situa en lo nòrd-es de la França entre Mètz e lo Luxemborg-Ciutat, aperaquí a 30 quilomètres de cadun . Modèl:…
Terville se situe dans le nord-est de la France entre Metz et le Luxembourg-Ville, environ à 30 kilomètres de chacun . Modèl:…
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La primièra mencion del luòc apparait a Modèl:La s- jol nom Terven. Dépendait Del Luxemborg.
Lo castèl féodal a destruit pels Messins l'an 1386.
Aquela vila a #èsser sobrenomenat lo « Quartièr del rei », perque lo Grand Condé, Louis II de Borbó-Condé i i aviá establit lo sieu quartièr-general quand #far lo banc de Diedenhofen l'an 1643.
En 1817, Terville, vilatge de l'anciana província de las Tres-Évêchés sus la Fensch possedís 468 abitants repartits dins 49 ostals.
De 1810 a 1894 Terville i aguèt ligat a la municipalitat de Veymerange.
La première mention du lieu apparait au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle sous le nom Terven. Dépendait du Luxembourg.
Le château féodal est détruit par les Messins en 1386.
Cette ville a été surnommé le « Quartier du roi », parce que le Grand Condé, Louis II de Bourbon-Condé y avait établi son quartier-général lorsqu’il fit le siège de Thionville en 1643.
En 1817, Terville, village de l’ancienne province des Trois-Évêchés sur la Fensch possède 468 habitants répartis dans 49 maisons.
De 1810 à 1894 Terville fut rattaché à la commune de Veymerange.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Bourg-le-Roi
Bourg-le-Roi es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarthe e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat al nòrd de la Sarthe, a 45 quilomètres del Mans, 12 quilomètres de Alençon e 4 quilomètres a l'èst de la rota nacionala 138.
La commune est située au nord de la Sarthe, à 45 kilomètres du Mans, 12 kilomètres d'Alençon et 4 kilomètres à l’est de la route nationale 138.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo vilatge a mencionat per las primièras fes en los tèxtes en 1154. Es un domeni del capítol cathédral de las Mans #que sembla existir al començament de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, malgrat que qualques tessons en remontant a la nautor Mièja Edat an #èsser descobèrts en lo cementèri. A las fes pòbli e comuna, aquel ancià cap de-luòc de costat es intégralement compreses en una enceinte de muralles #que ne demòra d'importants vestigis al nòrd e al sud. Lo caractèr fortificat a egalament a doas oras pòrtas medievalas de la vila. L'abitat es sustot compausat d'ostals ancians rénovées, al mièg de jardins arborés. L'ensems del luòc a #èsser inscrich a l'inventari suplementari dels monuments istorics.
Le village est mentionné pour la première fois dans les textes en 1154. C'est un domaine du chapitre cathédral du Mans qui semble exister au début du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, même si quelques tessons remontant au haut Moyen Âge ont été découverts dans le cimetière. À la fois village et commune, cet ancien chef-lieu de canton est intégralement compris dans une enceinte de murailles dont il reste d'importants vestiges au nord et au sud. Le caractère fortifié tient également aux deux portes médiévales de la ville. L'habitat est surtout composé de maisons anciennes rénovées, au milieu de jardins arborés. L'ensemble du site a été inscrit à l'inventaire supplémentaire des monuments historiques.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Loís-Casimir Teyssier
Loís-Casimir Teissièr (en francés Louis-Casimir Teyssier), nascut lo 25 d'agost de 1821 a Albi ont morís en novembre de de 1916, foguèt un militar e felibre occitan.
Somari
- 1 Biografia
- 2 Omenatge e de distincions
- 3 Per aprigondir
Biografia[modificar | modificar la font]
Filh de Jean-Marie Teyssier, luòctenent d'infantariá, decorat de la legion d'onor francesa, decorat de la medalha de Sainte-Hélène, e de Cécile Mulequiès, dintrèt al 2au regiment de linha a Cherbourg e venguèt caporal. En aquel meteis 21en de linha, obtenguèt totes los sieus galons, de caporal a capitani.
Guèrra de Crimèa[modificar | modificar la font]
Teyssier Participa a la guèrra de Crimèa coma luòctenent, e après coma capitani. Lo 8 de setembre de 1855, es ferit durant l'assaut de Sebastopol d'una esclat de pèira al cap, d'un còp de fuòc a la man drecha, e d'un bolet de canon a la cuèissa drecha. Es fach presonièr de guèrra e tòrna de Crimèa lo 15 de decembre de 1855.
Campanha d'Itàlia (1859)[modificar | modificar la font]
Mes a la 98au de linha, fa la campanha d'Itàlia a la batalha de Montebello lo 1859. Es tocat per una bala que li travèrsa lo pitrau.
Comandant de la ciutadèla de Bitche lo 1870-1871[modificar | modificar la font]
Passa posteriorament al 78au de linha coma cap de batalhon, e après dins l'estat màger de las Plaças per feridas lo 9 de julhet de 1870, coma comandant de la ciutadèla de Bitche. Mòstra ailà la siá granda tenacitat, en fasent lo sètge de la ciutadèla de Bitche pendent sèt mes amb mens de 3 000 òmes contra 20 000 prussians e bavaresos plan equipats, estacionats tot entorn de la vila. Segon las siás pròprias paraulas, es resolgut a aver lo luòc « fins a la fin ! » Pas ret las armas mas jos òrdre del govèrn francés en març de detlo 1871.
Fin de carrièra militar[modificar | modificar la font]
En comandant de 1er classa del luòc de Marselha lo 19 de mai de 1871, Teyssier espèra acabar la carrièra dins aquela vila e se prepara a una installacion definitiva. Sens èsser consultat, es nomenat lo 27 de mai de 1872 comandant de 1èra classa al fòrt de Vincennes.
Retirada albigesa[modificar | modificar la font]
Fatigat Per un servici fòrça cargat e aspirant al repaus, lo coronèl demanda e obten per decrèt del 14 d'octòbre de 1880 la siá mesa en pension per ancianetat de servici.
Acaba la vida a Albi, la siá vila natala, ont se erigeix una estatua en onor sieu. Ven president de la Societat dels Arts e Bères arts del Tarn e publica lo 1913 un recuèlh de Contes en occitan (que nomena "lenga albigesa").
Omenatge e de distincions[modificar | modificar la font]
Decoracions[modificar | modificar la font]
- commandeur De la Légion d'onor
- Titular de la medalha medalha de la Reina del Reialme Unit per la Crimèa
- Medalha d'Itàlia
- Decòr de l'òrdre del Sant Maurici e Sant Llàtzer de Sardenha
- George V, ancian rei de Hanovre, li conferís lo 22 de novembre de 1873 la dignitat de commandeur de 2onda classa de l'Òrdre d'Ernest-Auguste (en)
Omenatges[modificar | modificar la font]
- Bitche, En lo sieu onor, s'es fondat un licèu (centre d'ensenhament segondari) que pòrta lo sieu nom: lo Lycée Teyssier.
- Albi, Una « carrièra de Bitche », un "bulevard Montebello" e una avenguda pòrta lo sieu nom.
- A París, al Panteó, jos l' urna ont pausa lo còr de Léon Gambetta, una inscripcion ret aumenatge als generales de la Guèrra de 1870:
Per aprigondir[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Léon Belot, Le Colonel Teyssier, défenseur De Bitche, Corbière e Julien, Albi, 1911, 143 pàg.
- Eugène Guesquin, Bitche Te sas défenseurs (1870-1871), hommage au colonel Teyssier, souvenir à la Alsace-Lorraine, Impr. De P. Brodard, Coulommiers, 1900, 502 pàg.
- Henri Maynard, Lo Coronèl Teyssier : héros de Bitche, 1870, París, 1959, 4 pàg.
Filmografia[modificar | modificar la font]
- La Forteresse assiégée de Gérard Mordillat, 2006
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
- Sètge de Sebastopol (1854-1855)
- Batalha de Montebello (1859)
- Bitche Pendent lo sètge de 1870-1871
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- : Fichier D'autoritat internacionala virtuala • Bibliotèca nacionala de França (donadas) • Sistèma universitari de documentacion • Basatz Léonore
- Lo País de Bitche pendent lo sètge de 1870-1871[1]
- Citadelle De Bitche[2]


text:
Her-Aha
Her-Aha (en egipcian ieroglific "Her lo combatent") que ho un faraon de la Ièra dinastia egipciana, durant lo periòde tinita de l'istòria de l'Egipte antica.
Per la Pèira de Palèrme b'ei lo purmèr faraon. Aquesta mencion que pausa la question de la soa relacion dab lo rei Meni considerat com lo conquestaire de la Baisha Egipte e com l'unificador de la Hauta e de la Baisha Egipte (Her-Aha poderé estar lo son hilh, successor o quitament la medisha persona dab dus noms).
Dens la Lista Reiau d'Abidòs qu'ei mentavut après Meni e abans Iti (aute nom de Djer) e dab lo nom de Teti :
De tot biais, la question de l'unificacion d'Egipte sembla tostemps d'actualitat durant lo regnat de Her-Aha puish que lo nom de la soa esposa qu'èra Nethetep ("Net qu'ei en patz", Neith estant ua de la màger divessas deu Dèlta, en Baisha Egipte). Qu'esposè tanben las reinas Benerib e Khenthap, aquesta darrèra que serè la mair deu son hilh e eretèr Djer.
Nicolas Grimal que situa lo son regnat enter -3125 e -3100 e que soslinha que seré estat un regnat de pacificacion interiora mes dab campanhas contre los pòbles vesins de Libia (a l'oest) e de Nubia (au sud).
Com tots los rei de la Ièra dinastia, que ho sepelit dens la necropòli d'Abidòs (suu lòc actuau de Umm el-Qa'ab - Tinis, au ras d'Abidòs, qu'èra la soa capitala - ).
Honts[modificar | modificar la font]
- Grimal, Nicolas. Histoire de l'Egypte ancienne. París : Fayard, 1988
- Shaw, Ian. The Oxford History of Ancient Egypte. Oxford : Oxford University Press, 2000.


text:
Jarzé
Jarzé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Aquel vilatge angevin de l'oèst de la França se situa en lo Baugeois, a l'oèst de Baugé.
Aquela pichona municipalitat de 1 500 abitants, se tròba Modèl:A unitat de Angieus, e 3 km de l'aeropòrt d'Angieus-Marcé.
Ce village angevin de l’ouest de la France se situe dans le Baugeois, à l'ouest de Baugé.
Cette petite commune de 1 500 habitants, se trouve à 30 km d'Angers, et 3 km de l'aéroport d'Angers-Marcé.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Pancraci
Lo pancraci (πaYkpάtιov / pankrátion en grègo ancian) es un espòrt de combat grègo que permetiá dau temps dei Juecs Olimpics antics quai totei lei còups, tanben lei mortaus. Lei soletei tecnicas interdichas èran de crebar leis uèlhs e de mòrdre. De grands campions olimpics d'aquela epòca marquèron l'istòria, coma lo gigantesc Polidamas d'Escotossa, que siguèt campion olimpic en -408, Dorieus de Ròdes, lo mai titrat de totei, o encara lo luchaire d'ortopale Milon de Crotone, coneissut per èstre egalament excellent en pancraci (mai que concorrèt jamai dins aquela disciplina ai Juecs Olimpics). Uèi, aquel espòrt es una disciplina que son reglament siguèt revist e corregit per lo govèrn grègo afin de lo veire revenir dins gaire de temps ai Juecs Olimpics.


text:
Lo dimars 6 de febrièr de 2018 la societat SpaceX capitèt de mandar dins l'espaci la primièra fusada Falcon Heavy dempuèi son spacepòrt de Cap Canaveral en Florida.
Carga utila : lo cabriolet roge cerièisa d'Elon Musk, fondator de la societat. Direccion : Mars o la cencha d'asteroïdas del sistèma solar.
Aquela fusada es la mai poderosa mandada en orbit dempuèi las miticas Saturn del programa american Apollo e l'Energia russa.
Los dos boosters son estats recuperats amb succès mas pas lo còrs central que el s'espotiguèt dins l'ocean atlantic.
L'objectiu d'Elon Musk es de concebre de fusadas pro poderosas per dubrir un capitòl novèl de l'istòria de la conquista espaciala : Mars. Per aquò la Falcon Heavy es encara tròp pichona e trabalha sus un autre projècte la Big Falcon Rocket (BFR). A ja son escais : Big Fucking Rocket.
La Big Falcon Rocket, tres còp mai poderosa que la Falcon Heavy, deuriá èsser prèsta per 2020.


text:
Dins l’immensitat del vocabulari occitan, trobam fòrça cases de polisemia aparenta (de mots declarats sinonimes dins los diccionaris). La fonccion principala de l’Academia es de destriar dins aquela confusion totas la precisions necessàrias a una lenga modèrna.
retirar, (dreit de) retira, retirat, retirada, retirador, retirança, retiraire… apartenon al vocabulari professional, militar e religiós, e a lo de l’ostal (per i tornar o i donar l’ospitalitat).
retractar, retractament, retractable, abla, retractabilitat apartenon al vocabulari ecologic del tractament dels descaisses.
retractar (se) e retractacion apartenon al vocabulari juridic.
retraire (se), retractor -tritz, retraccion, retractible -ibla, retractiu -iva, retractil -ila, retractilitat apartenon al vocabulari de la medecina e de las scienças naturalas.
retraire, retrait / retrach, retrasença apartenon al vocabulari de las arts
Trobam una granda confusion dins lo tractament del prefixe re-.
radobar. La « e » del prefixe re- davant lo mot adobar de formacion populara començant per una vocala, s’assimila a aquesta : re + adobar = radobar.
reabilitar. La « e » del prefixe re- davant lo mot abilitar de formacion sabenta començant per una vocala non s’assimila a aquesta : re + abilitar = reabilitar.
rassegurar (portar solaç). La « e » del prefixe re- davant lo mot assegurar de formacion populara començant per una vocala, s’assimila a aquesta : re + assegurar = rassegurar.
reassegurar (tornar préner un contracte d’assegurança). La « e » del prefixe re- davant lo mot assegurar de formacion populara mas de concepcion novèla (modèrna), non s’assimila a aquesta : re + assegurar = reassegurar.
E encara :
rabassa. Quand lo finaud parla de rabassas, l’innocent pensa a las rabas o a la feme del rabàs. Lo problèma es quand, a meitat assabentat, aqueste se mescla de far de diccionaris. Lo que non coneis aquel biais de designar una causa per una autra, aquò per èsser comprés sonque dels que son al fial, non coneis lo mond occitan. Aquí se tacta de quicòm de plan preciós, la trufa - mot occitan conegut dins totas las lengas - e de quicòm de plan mai comun, vestit encara d’un aumentatiu pejoratiu pels que non aurián l’esperit pro ponchut.
rainald / rainard. Es lo nom « pròpri » de la mandra dins los contes e recits. En occitan la mandra o son sinonime, la volp, son femenins. Curiosament, dins son « Llibre de les bèsties » ont li dona un nom francés, Ramon Llull parla de « Na Renard ».
rampèl. Malgrat tot çò que podèm dire o escriure, un rampèl demòra per fòrça « occitanistas » un sinonime « mai occitan » de « rapèl », que el rapèla tròp lo francés. Aital. Mas non desesperam de nos far ausir e repetèm un còp de mai que rampèl vòl dire escomesa. Far rampèl a, vòl dire se mesurar, afrontar, s’estimar l’egal de. E per parlar coma « Zazie dans le métro » : « E cresètz que vòstra olor naturala fa rampèl a la dels rosièrs ? » (de memòria).
ratapenada. Non se sap d’ont ven d’aver causit lo nom d’aquela bestiòta per denonciar la farlabica plan espandida que consistís a maridar de mots sabents amb de sufixes o prefixes populars (*conservaire, *centralizaire, *regulador…). De fait, aquela cosina de la mirga demòra un mammifèr real e simpatic… La quimèra, a l’encòp leon, cabra e sèrp convendriá melhor per son caractèr monstruós.
redondèl. Es lo mot que seriá preferible al francisme « *rondèu » utilizat e popularizat pels occitanistas per designar una dança populara. En mai d’aquò, aqueste famós « *rondèu » es bastit sus « ronde », un occitanisme en francés. Cf. ròda.
ròda. Non i a res a far çò sembla aquí tanben : los diccionaris generalizan lo francisme « *ronda » que non es, coma susdit, qu’un occitanisme en francés. E òc, los dròlles fan la ròda, lo salsissòt se copa en rodèlas, lo malentencionat ròda emai rodasseja per carrièras, cal far rodar lo motor qu’es en rodatge, lo païsan passa lo rodèl, de camparòls butan en ròdol… E tant e mai que sembla que la ròda, l’avèm inventada. Mas avèm totjorn, *ronda, *rondèl, *rondèla, *rondejar, *rondinar, *rondinejar, etc. Tot aquò fa virar lo cap.
reflectir / reflechir. Lo primièr mot vòl dire l’accion de far rebat, lo segond de soscar. La coïncidéncia amb lo mot francés a fòrabandit aqueste dels diccionaris, mas voldriái clamar son innocéncia : correspond a la fòrma palatalizada d’un *refleitir que, s’existissiá, non pausariá problèma. Mas s’estimatz mai soscar…
règne / renhe. Lo mot renhe, plan occitan e de formacion populara, non a qu’un defaut, es arcaïc. Es estat remplaçat pel mot sabent règne. Per nosautres, que prenèm la lenga coma es, en nos interdisent l’arqueologia linguistica, lo bon mot es totjorn lo darrièr.
reprografia. Son de professionals, dins un congrès organizat en 1963, qu’an fargat aquel mot vengut internacional. E coma volèm per l’occitan una plaça dins lo concèrt de las lengas del mond, fasèm coma fan lo mond.
reïficar, reïficacion. Dins « Mythologies », lo Gascon R. Barthes (que se fasiá passar per un basc) creèt los mots franceses « réifier » e « réification » per denonciar dins la societat modèrna la « despersonalizacion » de l’òme, sa tendéncia a venir una « causa » (latin : res, rei).
ret. Lo mot comunament portat dins los diccionaris per dire lo mot francés « réseau », o castelhan « red », o italian « rete », o portugués « rede » es… malhum. Lo problèma es qu’aqueste a per tota familha lo mond de la malha e del malhòt alavetz que lo mot ret (a l’origina : filet de pesca) se racòrda per son etimologia a tot la seria del vocabulari internacional, que siá dins lo domeni de l’anatomia, de la fotografia, de la quimia, de las matematicas, de las arts, de l’arqueologia, de la medecina, etc. En tot un quinzenat de mots. Qué dire mai.
rodentian. Per imitacion del francés qu’utiliza lo sufixe -eur per las personas e las causas, los noms e los adjectius, los diccionaris (e Wikipèdia) an fait de « *rosegaire » - desconegut d’Alibèrt - lo mestièr dels esquiròls e de las mirgas. Image de nòstra misèria. Los rodentians son la familha dels animals que rosegan.
roergat. La fòrma originala per dire un estatjant del Roergue, de l’Auvèrnhe e del Peiregòrd, èra de dire un Roergue, un Auvèrnhe e un Peiregòrd. Mas per evitar la confusion, la costuma venguèt d’ajustar al nom d’aquestes un diminutiu o un aumentatiu. Aital se diguèt un Roergat, una Roergata, un Roergàs, una Roergassa, un Auvernhat, una Auvernhata, un Peiregordin, una Peiregordina. Un Roergat, una Roergata coma un aucat, una aucata, un merlat, una merlata, un gojat, una gojata. Alibèrt cresiá (1966, p. 32) qu’aqueste sufixe -at (per « formar d’etnics ») veniá del participi passat e que son femenin èra en -ada. Uèi los Roergats se vòlon puslèu Roergasses.
J.P.


text:
Paracaduda v.02 qu’ei ua emission sonòra de proposicions dedicadas a obrir l’aurelha. Nat genre precís mes au contra ua paleta de musicas inventivas, electronicas, apocalipticas, ibridas, o desviantas que serà promovuda. Paracaduda que derivarà alavetz entre musicas electronicas o electroacosticas, pop, ròck o rap. Bailinaira, raspanta, envisaglanta o simplament beròja, l’onda prcht v.02 qu’espèra facilità’vs descobèrtas. Nomada, que s’escotarà sus ondas que pòden estar cambiadissas. Nocturna, la difusion que’s harà un còp la nueit. Activa, qu’essajarà d’auherir ua alternativa, en perpausar musicas devath licéncia Creative Commons, gessidas de labèls modèstes o chic vededer e/ o a l’audiéncia relativament limitada. Enfin qu’ac esperam. Bon saut. P. prcht1(@)gmail.com
radio Campus Pau – dimèrcs 19 h
Radio MNE – dimèrcs 19h 107.5 FM
Radios libres en périgord – dijous 23h30
CFM radio – dimenge 23h 101.2 FM
Radio zinzine – dimenge 01h
π-Node – vendres 23h


text:
Centre (region)
La region francesa dau Centre z-es una anciana division administrativa. Quauquas comunas dau Sud de la region èran occitanas.
Z-es creada coma circonscripcion d’accion regionala lo 2 de junh de 1960. Ven un establiment public regional lo 5 de julhet de 1972. La « lei Deferre » (lei n°82-213 del 2 de març de 1982) ne fa una collectivitat territoriala de l'executiu elegit e partatja las competéncias entre l'Estat e las regions. Ven una collectivitat territòriala après las eleccions del 16 de març de 1986.
Lo 17 de genièr de 2015, data de publicacion au jornau oficiau de la lei n°2015-29 dau 16 de genièr de 2015, es renomada Centre e Vau de Léger.


text:
U.S. SaliesMane 1 -U.E. Bossòst
0
En un partit dolent dera U.E.
Bossòst en qu’ auec fòrça pòques arribades en àrea contraria , perdèc eth
partit per 1-0. Eth jòc ena prumèra part estèc igualat, mès semblaue qu’eth
SaliesMane se joguèsse en partit mès que nosati. Es sòns delantèrs tostemp cercauen era esquia dera
nòsta defensa; ath contrari, a nosati mos costaue plan arribar en àrea. Ena
menuta 35 se produsie er únic gol deth partit quan Gilly se plantaue dauant de
Kike e dempús de driblàr-le, centraue entà que Roca C., rematèsse a porteria.
Era U.E. Bossòst responec damb era ocasion mès clara quan Pèir laguens der àrea
shutaue a tocar deth garròt dera porteria francesa. Damb eth 1-0 s’arribaue ath
descans.
Ena dusaua mietat, er equip francés se dediquèc a jogar ath
contraatac e podie auer mercat bèth gol mès se non auesse estat per Kike qu’ arturèc
es ocasions. Era U.E. Bossòst sajèc de caushigar er àrea francesa mès non creèc
cap d’ocasion de perilh ena aguesta mietat.
Ath finau, ua derròta pera
minima en un partit dolent per part dera U.E. Bossòst dauant un equip que
guanhe eth sòn prumèr partit.
Cau méter-se es piles, pr’amor de que enes prumères
jornades èrem enes posicions de dauant e ara , dempús de 7 jornades , èm enes
posicions de darrèr.
Eth pròplèu partit jogam en Encausse
contra er equip locau dissabte 4 de gèr deth 2014 tàs 20:00 ores.
U.S.
SaliesMane : Gustave, Tetard, Lagrange, Marchioni, Buffalan, Bonzom,
Soulier, Roca Romain, Gilly, Roca Cedric,
Sucumu. Remplaçants: Lagrange, Riviere, Da Costa.
Trainer:
J.J. Cazenave.
Tarjeta
auriola: Tetard (20’).
U.E. Bossòst :
Kike, Salva, Chapo, Felipe , Quique, Àlex, Javi Llonch, Piñeiro, Santi, Pèir e Abraham. Remplaçants: Miquel.
Trainer: Jordi.
Tarjeta auriola : Felipe (75’)
Gols : 1-0 Roca Cedric (35’).
Arbitre: Hubert Marc.


text:
Orleans
Orleans (Orléans en francés) es la capitala de la region francesa delh Centre e Vau de Léger e la prefectura del departament de Loiret. Son aglomeracion compta 275 000 abitants.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Flora Fernández es una de las fadas del Winx Club.
Personalitat Edit
Flora es doça e timida, calmada e aima a totas las plantas de tota sòrta, li agrada experimentar amb elas e gaudís de far lo tè. Flora es fòrtament ligada a la natura. S’a la natura li fa mal quicòm, ela nòta lo sieu dolor. Li encanta ajudar a las gents. Pòt èsser fòrça sensible e vòl totjorn çò melhor per los sieus amics e totes a lo sieu environ. Flora es la mai madura de las Winx. Li agrada tanben la patz, la felicitat e tranquillitat. E mai se ela tracta ďamagar los sieus vertadièrs sentiments, los sieus amics ľajudan e encoratjan a partejar totas las siás idèas amb totes. Flora se met nerviosa facilament, mas quand las autras Winx son en problèmas, ela atenh manténer la calma e èsser rasonabla. De còps, sap pas coma s’exprimir, perque ela vòl pas començar las discussions. Ela es una diligent en estudiant a Alfea. Malgrat que pòt èsser fòrça insegura, los sieus amics li fan aumentar la siá fòrça de volontat.
Istòria Edit
Sason 1 Edit
Flora apareguèt pel primièr còp a ľepisòdi 2 (Benvenguda a Magix) coma una gojata de 16 ans ďedat. Quand Bloom arribèt a Alfea, ela descobriguèt que Flora foguèt la siá companha ďabitacion. Bloom foguèt en un primièr moment estonada que la siá abitacion foguèsse un jardin doncas qu’ela aviá experimentat amb autras plantas, mas pendent tota la sason, se convertisson en amigas. Quand Mirta ven una cogorla per las Trix, ela ensaja la tornar a la normalitat, qu’a fin finala succès mai tard. A la fin de la sason, Flora es la gojata de las Winx sens una istòria ďamor, mas a un grand còr, siá ja amb un amor o pas. A mesura que ľistòria se desvolòpa, ela se mòstra coma una persona de bon còr, totjorn fisèl e util per los sieus amics.
Sason 2 Edit
Flora s’enamora ďun gojat, Helia, mas a de problèmas per s’i sarrar. La siá Pixie ligada es Chatta, la Pixie de la charrada. Flora e Chatta fan un coble preciós, en donant un exemple perfièch de la frasa, los opausats s’atrason, doncas que Flora es fòrça timida e calada, e Chatta es exactament lo contrari, qu’es una barlòca mas agradiua. Fa tanben una nòva amiga, una fada nomenada Layla. Malgrat que la relacion de Flora amb Layla es un pauc inestable al principi, mai tard se fan las melhoras amigas quand Layla s’ofrís a ajudar Flora amb Helia e descobrir çò que sent per ela. Layla fa aiçò ďamagat a Font Roja. Flora recep lo sieu Charmix amb ľajuda de Chatta, en disent li a Helia çò que sent per el. Quand las Winx e los sieus nòvis van a la Fortalesa de Lord Darkar per salvar Bloom, Flora e Helia an lo sieu primièr poton.
Sason 3 Edit
Flora, amb la rèsta de las Winx, tòrnan a Alfea. E mai se al principi o sabon pas, lo nòu dolent, Valtor, sembla començar qualque problèma per elas. En aquesta sason se ganhan la forma completa de fada, coneguda coma Enchantix. En aquela sason, se revèla que Flora a una sòr pichona nomenada Mièle a Linphea. Ela recep lo sieu Enchantix en salvar a la siá sòr de morir estofada en un riu. En los darrièrs episòdis Flora ajuda Bloom e las autras Winx en la desbranda de Valtor.
Winx Club I : Lo secrèt del reialme perdut Edit
Flora e las siás amigas (mens Bloom) acaban lo sieu cors a Alfea. En recebre una caissa que conten lo sieu diplòma, Flora se convertís oficialament en la fada de la natura e se designa la fada gardiana de lo sieu mond natal, Linphea. Las siás amigas se someton al meteis ritual de passatge e après, Flora passa la siá darrièra nuèch en lo sieu dormitòri ďAlfea amb las siás amigas abans de passar a la seguenta fasa de la siá vida.
Los meses passan, mas, Flora e los autres visitan eventualament la Tèrra, ont Bloom se pressiona sus ela e los sieus poders Enchantix encara incomplètes e sap pas coma trobar los sieus desapareguts parents biologics. Amassa amb la rèsta de las Winx, Flora decidís acompanhar Bloom en la cèrca per trobar los sieus parents biologics e restaurar la siá planeta natala, Domino. Après una lucha brutala amb las mascas ancestralas, Bloom e Sky las vençon e, fin finala, comença una nòva vida a Domino e totes los sieus abitants, en comprenent als parents de Bloom. A la fin, Flora assistís a la celebracion de la restauracion de Domino e Bloom pren lo sieu luòc legitim coma ľeretièr al tròn, e Flora es vista en lo balh per darrièr còp amb Helia.
Sason 4 Edit
Flora e las siás amigas Winx se convertisson en mèstres en Alfea. Pendent una corsa ďobstacles que presenta las Winx, resulta ferida en la carrièra ďobstacles. Alice es acusada injustament per la badinada e es expulsada. Flora insistís en la veire, mas se tròba amb los Mascs del Cercle Negre. Ela es atacada, mas se recupèra.
Flora viatja dins la Tèrra amb la rèsta de las Winx a la recèrca de la darrièra fada, Roxy. Flora ganha après lo sieu Believix quand Roxy se decidís a creire en las Winx e la siá magia. Flora se convertís en bona amiga de Roxy, en li ensenhant a usar los sieus poders. La siá relacion contunha amb Helia. Flora es veterinaria medica dins la botiga ďAmor e Mascòtas.
Mai endavant en la sason, Flora s’afronta e lucha amb Diana, la fada de la natura de la Tèrra, e los sieus poders depassan als de Flora. Flora luta contra los sortilègis de Diana, mas, amb lo supòrt ďHelia, supèra Diana, e mai se amb fòrça dificultat.
Ela e la rèsta de las Winx lutan contra los Mascs del Cercle Negre per darrièr còp en la Dimension Omega e los derròta, en congelant als mascs de manièra permanenta. En la scèna finala de la sason 4, es vista en plen vòl amb la rèsta de las Winx de retorn a Magix.
Winx Club II : Ľaventura magica Edit
Flora e las Winx (mens Bloom) s’afrontan e lutan contra las Trix pendent ľinauguracion del nòu cors ďAlfea e Tor de Nívols. Quand ela e las Winx van a Domino, se presenta als gàrdias coma la Princessa Flora. Se sap pas s’ela o faguèt per enganar los gàrdias o s’es vertadièrament una princessa.
Flora va alavetz a Gardenia, amassa amb las Winx e se demòran dins ľostal adoptiu de Bloom per un temps. Ela e los autres pèrdon los sieus poders per la causa que las Trix destruiguèron ľenergia positiva. Ela foguèt fòrça serviciala, en ajudant en la neteja de ľostal e ruscar los plats per Mike e Vanessa e animèt a la rèsta de las Winx per far los prètzfaches. Ela, las Winx e los especialistas lutèron contra las Trix e las Mascas Ancestralas e salvan ľenergia positiva en ľArbre de la Vida.
Sason 5 Edit
Flora entrena per desvolopar lo sieu poder Believix, mas atenh pas de resultats positius. S’afrontan amb las Trix qu’an pres los poders del lilac magic. Mai tard atenh lo Harmonix amb las autras Winx, pas prealable per aténher lo Sirenix.
Images Edit


text:
Lo conselh DEPARTAMENTAU deus Pirenèus Atlantics
Favorizar lo bilingüisme qu’ei un enjòc de compte har entau departament deus Pirenèus Atlantics qui sostien e hè la promocion de la lenga e cultura occitanas.
L’Amassada departamentau qu’aprobè a l’unanimitat, en junh de 2005, l’Esquèma d’Amainatjament lingüistic « Iniciativa ». Aqueste que pòrta autant sus la promocion de la lenga occitana com suu son ensenhament, la soa difusion en la premsa, l’edicion e las ràdios o la soa preséncia en la vita publica mei que mei au truvèrs de la signaletica.
Pertocant l’educacion bilingua, lo Conselh Departamentau deus Pirenèus Atlantics qu’a editat ua plaqueta n’amuishant los avantatges entau mainatge. Aquera que repertòria tots los sites d’ensenhament bilingüe francés-occitan hens lo noste departament : escòlas associativas Calandreta, classas bilinguas publicas o confessionaus.
Enestreta interaccion dab la soa politica linguistica, lo Conselh Departamentau que pòrta un sostien especific a las hèitas culturaus qui valorizan la lenga e cultura occitanas : musicas e danças tradicionaus, carnavals o pastoralas qui son expressions artisiticas e culturaus ancestraus.
Desplegant deu Conselh Desplegant 64.
Lo conselh regionau NAVERA aquitània
Lo Conselh regionau qu’a hèit deu son engatjament en favor d’ua politica linguistica l’un deus axes màgers de l’accion regionau. Atau, la Region Navèra Aquitània qu’assolida lo son estacament a las duas lengas parladas sus suu territòri dont l’occitan.
En 2005, lo Ceser d’Aquitània qu’adoptè ua proposicion de Programma pluriannau Aquitan de Reconeishença Linguistica e d’Obertura a las Culturas regionaus, Basa d’Accion e d’Iniciativa (PARLOC’BAI).
En 2010, un conselhèr regionau deus Pirenèus Atlantics, qu’estó nomat delegat a las lengas e culturas regionaus au près deu President.
Ensenhament
L’auhèrta d’ensenhament en Occitan en los establiments aquitans deu segond grad – Rentrada de 2012
La borsa d’estudi « Ensenhar »
« Ensenhar qu’ei ua borsa regionau taus candidats avenidors aus concors d’ensenhament bilingüe francés-occitan.
Presentacion « d’Ensenhar »
Enquèsta sociolinguistica sus la practica de la lenga occitana
En octobre de 2008, 6 002 aquitans qu’estón questionats per telefòne suu lor nivèu de coneishença e de mestresa de la lenga occitana, mes tanben sus la lor percepcion d’aquesta.
Enquèsta ‘Preséncia, practicas e representacions de la lenga occitane en Aquitània »
L’integralitat de l’enquèsta
Amassada – Conselh de desvolopament entà la lenga occitana en Aquitània
Apèr de concertacion creat per la Region, qu’amassa representants institucionaus, operators lingüistics e culturaus e diferents associats. Un deus objectius qu’ei mei que mei de tribalhar entà elaborar un esquèma regionau d’amainatjament lingüistic per l’occitan en Aquitània.
La plaqueta « Lenga d’Òc e Aquitània »


text:
Creacion jove public de 2015
Un qüatuor inventiu !
Quesaquò e Mascomprès son dos amics acompanhats de Marchadedins e dau Chivau Drapèu, dos companhons pas coma los autres. Lo Chivau Drapèu es un chivau legendari que i agrada contar d’istòrias. Marchadedins, èu, pantaissa de poder cavalgar un jorn. Marchadedins seguís sempre Quesaquò mentre que aiceste, curiós de tot, quita pas de pausar de questions a Mascomprès, cercaire de responsas e inventor de tria.
Mas lors aventuras seràn compromesas en causa dau Glomi ! Eu aborrís los contes e las invencions ! Tot racionalizar, numerotar, rendre eficaç… Vaquí son unica tòca ! Vòl escafar totas las istòrias e los noms de causas puòi que « servisson a pas res » ! Lo Glomi va raubar
Marchadedins, esperent tocar lo Chivau Drapèu per que pòsca pas pus contar d’istòrias ! Son plan malefic es en plaça ! Cossí nòstres amics Quesaquò e Mascomprès capitaràn de recuperar lor companh e de i faire una bona leçon au Glomi?
Per un jòc barrutlaire, una maquina de teatre !
La mesa en scèna d’aqueste espectacle vira en màger part a l’entorn dau cariolet (o maquina de teatre). Aqueste engenh es l’element principal de la pèça. Creat especialament per la pèça, s’agís d’un tricicle entierament tornar faiçonat per l’ocasion. Cargat de mantun tirradors e d’una ombrèla, los dos comedians faiçonan lor jòc segon ço que ne’n sortisson. Lo cariolet a doncas un ròtle dramaturgic fòrça important. Gràcias an aquò l’espectacle ven burlesc e plen de suspresas… Dins la pèça, dos mondes se destrian. Lo mond de Quesacò e Mascomprès e aquel dau Glomi. Aquel atribuit au Glomi es ordonat e exigent. Un mond ont lo gris es la sola color de l’arcolan e ont tota causa ten sa plaça e son utilitat. Au contrari d’aquel de Quesaquò e Mascomprès qu’es fòrça mai leugièr, risolièr e creatiu, repausant sus l’element principau de la pèça, lo famós cariolet.
Lo jòc « Quesaquò e Mascomprés »
Consistís en inventar d’expressions o d’escaisnom risolièrs en occitan. Lo jòc es estat prepausat a las Calandretas qu’an vist l’espectacle. Aquesta idèa es fondada sus un tèxte de la pèça ont los dos camaradas se garrolhan. Aitau, los dròlles podián dintrar mai aisidament dins l’univèrs de la pèça en jogant lo ròtle das protagonistas. Las expressions registradas nos son estat mandadas per que nòstres dos jurats, Yves Durand e JeanLouis Blénet, pòscan despartir los grands ganhaires d’aqueste concors !
Distribucion
- Escritura, mesa en scèna : Jean louis Blénet
- Comedians: Jean louis Blénet, Yves Durand
- Costumes e accessòris : Sûan Czepczynski
- Affichas, fotografias : Fabrice Favel