text:
Manhòlia
Los manhòlias forman un genre de plantas de flors, de la familha dels Magnoliacèas, que comprend gaireben cent e dètz espècias, subretot d'arbres e arbrilhons, de las regions temperadas caudas.
Los manhòlias apareguèron abans los coleoptèrs, las flors son fachas per encoratjar la polinizacion pels insèctes. Per evitar los domatges causats pels coleoptèrs polinizators, los carpèls de las flors de manhòlia son plan fòrtas. Los especimens fossilizats de Magnolia acuminata datan de 20 milions d'anadas e d'especimens apartenent a la familha dels Magnoliaceae a 95 milions d'anadas. Un autre aspècte primitiu deld Manhòlias es lor abséncia de sepals o de petalas distincts.
Los manhòlias an un espandiment natural discontunh, amb un centre principal a l'Èst e al Sud d'Asia e un centre secondari dins l'Èst de l'America del Nòrd, America Centrala, las Antilhas e qualques espècias en America del Sud.
Somari
Etimologia[modificar | modificar la font]
Aquel genre foguèt nomenat Magnolia pel fraire Charles Plumier (1646-1704), en onor de Pèire Manhòl (1638-1715), mètge e botanista director del Jardin de las Plantas de Montpelhièr. Un autre ipotèsis[1] seriá que lo quite Carl von Linné auriá creat lo mòt Magnolia, tanben en onor de Pèire Manhòl e del seu concèpte de familha, utilizat dins la classificacion botanica.
Principalas caracteristicas[modificar | modificar la font]
Arbres o arbrilhons, de fuèlhas mai sovent grandas, altèrnas, ovalas o elipticas, caducas o persistantas, mai sovent coriàcias.
Las flors solitárias, son grandas, fòrça dacorativas, sovent quilhadas, enn forma de copa. Lo perigòn es format de sièis a nòu petals petaloìds (petals e sepals indiferenciats) de color clara, blanc rosat, jaune clar. Las etaminas, nombrosas son lamellárias. Los carpèls son dispausats en pinha sul receptacle. Pels botanistas, es una flor primitiva. La florason apareis mai sovent aprèp quinze a trenta ans. Los fruchs, en forma de pinha, son de dehiscéncia longitudinala. Son compausats d'un ensems de folliculas (fruch sèc derivat d'un sol carpèl) e contenon de granas de tegument roje.
Formula florala: 3S + 6nP + nE + (nC)
Espandiment[modificar | modificar la font]
Los manhòlias son originaris d'Orient Extrèm (Japon, China), d'Asia Centrala (Imalaia), d'America del Nòrd (Sud des Estats Units d'America), e d'America Centrala. Foguèron plan aclimatats en Euròpa.
Aqueles arbres gausisson de sols frèscs, unifèrs, de pH neutre. Qualques espècias supòrtan de pH superiors a 7, mas aman pas lo calcar actiu.
Principales espècias[modificar | modificar la font]
Arbres[modificar | modificar la font]
- Magnolia acuminata
- Magnolia boliviana
- Magnolia campbellii
- Magnolia dawsoniana
- Magnolia delavayi - Manhòlia de Delavay
- Magnolia fraseri - Manholièr de Fraser
- Magnolia grandiflora - Manholièr de grandas flors ou Laurier-tulipier
- Magnolia kobus
- Magnolia liliifera (L.) Baill
- Magnolia liliifera var. liliifera
- Magnolia liliifera var. obovata (Korth.) Govaerts
- Magnolia macrophylla - Manholièr de grandas fuèlhas
- Magnolia obovata
- Magnolia portoricensis - Manholièr de Puerto Rico
- Magnolia pyramidata - Manholièr piramidal
- Magnolia salicifolia - Manholier de fuèlhas de salze
- Magnolia sargentiana
- Magnolia splendens - Laurièr manholièr
- Magnolia sprengeri
- Magnolia tripetala - Magnolier parasol
Arbrilhons[modificar | modificar la font]
- Magnolia ashei
- Magnolia denudata
- Magnolia liliiflora Desr. - Manhòlia de flors de liris
- Magnolia sieboldii
- Magnolia stellata - Manhòlia estelat
- Magnolia ×soulangeana - Magnolia ×soulangeana ou Manholièr de China, ibrid de Magnolia denudata e de Magnolia liliiflora
- Magnolia virginiana - Manholièr de Virginia
- Magnolia wilsonii
Utilizacions[modificar | modificar la font]
Plantas ornementalas[modificar | modificar la font]
Medecina[modificar | modificar la font]
- febrifug (grnane de M. cambelii),
- antireumatismal, antipaludic (rusca de M.virginiana').
tanben atifongic pel magnoliol (molecula activa)
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr), Magnolia, Tolosa, Éditions Privat, (ISBN 978-2-7089-3933-2)
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Paul Mazliak, La Biologie au siècle des Lumières, Vuibert/Adapt, Paris, 2006 (ISBN 2-7117-7193-8) (chapitre 5, page 142)


c: text/html

text:
Mond
Existís diferents vejaires dels tèrme:
- Lo mond es la matèria, l'espaci e los fenomèns que nos son accessibles pels sens, l'experiéncia o la rason. Lo sens mai corrent designa la nòstra planèta, la Tèrra, amb sos abitants, et son environament mai o mens natural. Lo sens espandit designa l'univèrs dins son ensemble.
- Un mond (sinomims: mitan, environament) es l'espaci ont es la persona o l'objècte que se parla e tot çò qu'aqueste espaci conten. Per exemple: lo mond de trabalh, etc. Dins aqueste sens, vivem pas dins lo mèsme mond.
- Un Mond es la representction culturala de l'espaci ont evolua un grop. Aquesta representacion es istoricament, geograficament, culturalament pas pus d'actualitat. Depend a l'encòp de l'observator e de l'observat.
Per extension, un mond pòt far referéncia a quina que siá una planeta o objècte astronomic, subretot quand se lo pensa abitat, dins lo contèxte de la sciéncia ficcion o la futurologia.
Somari
- 1 Etimologia
- 2 Evolucion de la representacion del mond fisic en occident
- 2.1 Pendent l'Antiquitat: ja una evolucion de las representacions
- 2.2 Començament de l'Edat Mejana: oblit de las avançadas de la sciéncia grèga
- 2.3 Edat Mejana Tardièra: representacion esferica simplificada
- 2.4 Renaissença dels sègles XV-XVI: un mond novèl
- 2.5 Epòca classica: eliocentrisme
- 2.6 Epòca contemporanèa: d'enjòcs a l'escala del mond
- 3 Representacions culturalas del Mond
- 4 Representacions del mond dins las religions e mitologia
- 5 Citacion
- 6 Nòtas e referéncias
- 7 Vejatz tanben
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo tèrme «mond» ven del nom latin mundus, que literalamente significa 'cande, elegant'; qu'es una traduccion del grèc cosmos, 'perfeccion' o 'ensems ordenat'. Lo tèrme grecolatin exprimís una nocion de creacion coma un acte d'establiment de l'òrdre sul caos.
Evolucion de la representacion del mond fisic en occident[modificar | modificar la font]
La representacion fisica, scientifica del mond es l'ensemble de las donadas geodesicas, astronomicas, geograficas, naturalas, istoricas, simbolicas o monumentalas, e de segur tanben linguisticas, que participan a la vida d'un grop uman.
Per la representacion geodesica:
La representacion del mond fisic evoluiguèt dins l'istòria, seguent los escambis entre las civilizacions.
Pendent l'Antiquitat: ja una evolucion de las representacions[modificar | modificar la font]
Dins los temps mai ancians de l'Istòria, lo mond èra compres coma l'ensemble de las tèrras e de las zonas navigablas conegudas (nomenat ecomèn).
Al començament de la sciéncias grègas, las representacions èran diferentas. A l'escola ioniana de Milet, se pensava que la Tèrra èra plana. Lo geograf Anaximandre l'imaginava coma un tambor, e tanben dona una estimacion de son espessor.
Vèrs lo mèsme epòca, pasmens, Pitagòras, e enseguida Parmenides (filosòf grèc presocratic de l'escola eleatica), pensavan que la Tèrra èra esferica.
Platon e Aristòtel, e gaireben totes los grands filosòfs grècs del periòde classic e dels periòdes ulteriors, se plaçan d'aqueste costat de la representacion esferica de la Tèrra, tanben, de segur, que los astronòms (Eudòxe, Eratostenes, Ipparc, Ptolemèu...), que la fondèron sus de basas mai scientificas que filosoficas.
Lo mond conegut ocupa una superfícia restrencha de l'esfèra terrèstra atal lo geograf Estrabon considèra qu'es legitim e mai practic, al respècte de la dimension que deuriá aver l'esfèra per que sián figurats los detalhs de la geografia, de le representar sus una superfícia plana, sus una mapa[N 1]. Marin de Tir e Ptolemèu desvolopan l’usatge de las coordonadas geograficas per obténer de mapas mai precisas.
Començament de l'Edat Mejana: oblit de las avançadas de la sciéncia grèga[modificar | modificar la font]
Pendent l'Edat Mejana en Occident, la pèrda de la practica del Grèc e la disparicion d'unes tèxtes classics menant a un oblit de las avançadas scientificas de l'Antiquitat.
Pasmens, en Occident latin, mercé a la traduccion del Timèu[N 2], la rotonditat de la Tèrra demora comunament admesa pels letrats.
Las avançadas dins la representacion cartografica realizadas per Marinos de Tir e Ptolemèu demoran desconeguts e la mapa en T, utilizada per presentar lo mond conegut, torna al modèl circular de la mapa d’Ecatèu de Milet del sègle VI AbC, Jerusalèm remplaçant Delfes coma omfalos del Mond.
En Orient, Bizanci, e benlèu tanben l'Armenia, demorèron un fogal de conservacion de manuscrits grècs antics, prenent en partida lo relais d'Alexandria. Los letrats de las comunautats josievas establidas en Mesopotamia, de segur contunhèron a practicar l'art del calcul astronomic que los ancians Caldèus avián fach avançar.
Amb Beda lo Venerable (sègle IX), l'Occident comença a tornar utilizar lo latin per l'estudi de las sciéncias amb las arts liberalas e lo calcul del temps (comput).
Mentretant, los persas, que se trpavan ala crosada de la Grècia, de l'Índia, de l'Egipte, e de la Mesopotamia, conservavan benlèu lo modèl d'una tèrra esferica per conciliar las observacions astronomicas, lo comput e las coneissenças geograficas ancianas.
Amb la conquista de l'Iran pels musulmans, i aguèt a partir del sègle X, d'astronòms arabomusulmans, mai sovent Persas, que tradusián e adaptavan en arabi los tractats dels autors antics e que desvolopèron lor sciéncia d'un biais mai aprigondit.
Aquesta situacion contunharà fins al sègle XII, epòca d'escambis culturals mai fructuoses.
Edat Mejana Tardièra: representacion esferica simplificada[modificar | modificar la font]
Los contactes amb los Arabomusulmans faguèron prene consciéncia als occidentals de lors retards dins lo domèni scientific. Albertus Magnus e Roger Bacon, qu'introduguèron al sègle XIII la coneissença eissida de las sciéncias grèga e araba dins las universitats occidentalas, avián consciéncia que la Tèrra èra esferica. Se'n ven a desvolopar d'ensenhaments filosofics plan mai elaborats, integrant la filosofia d'Aristòtel per exemple. Ptolemèu ven la referéncia en matèria geografica e astronomica. Pasmens, la geografia èra pas vertadièrament ensenhada.
La consciéncia de la forma esferica de la Tèrra s'acompanha d'una representacion simplificada de las tèrras emergidas: Abans los viatges de Cristòl Colomb, per exemple, se pensava mai sovent que las tèrras emergidas n'ocupavan pas que l'emisfèri nòrd, e se situavan dins un sector d'unes 180°.
Aquesta representacion èra lo resultat dels racontes de las missions de franciscans e de dominicans en Asia (empèri mongòl subretot, ont se cercava a tornar prene contacte amb de nestorians), mas tanben en China, e subretot del viatge de retorn per mar de Marco Polo, que mostrava que se podava contornar l'Asia pel sud. Lo sud de l'Africa èra largament ignorat.
Se prenguèt consciéncia que la mar Caspiana s'espandissiá pas fins al nòrd del glòbe terrèstre.
Renaissença dels sègles XV-XVI: un mond novèl[modificar | modificar la font]
A partir del sègle XIV, se podava pensar qu'èra possible teoricament de far lo torn de la Tèrra.
Lo libre de las meravilhas de mond escrich entre (1355-1357) per l'explorator Joan de Mandeville après un viatge de 34 ans en Orient extrèma, daissava pensar la possibilitat d'una circumnavigacion. Quitament se Joan de Mandeville se presentava caoma un cavalièr anglés, e al delà de sas « imposturas », la redaccion de son obratge en tres versions e en 250 exemplars, puèi sa difusion dins un ensemble de lengas vernacularas, espandiguèt dins la societat mens culta d'Occident aquestas possibilitats de circumnavigacion, e foguèron pas sens influencair un cèrt Cristòl Colomb, pendent sa jovença.
D'autras referéncias a aqueste epòca foguèron Marin de Tir, Toscanelli, l’Imago mundi del cardinal Pierre d'Ailly. Autrecòps, se sabiá pas amb exactitud la valor del rai terrèstre (Ptolemèu e Eratostèn èran en descòrdi sus aqueste punt) e, de segur, s'imaginava pas l'existéncia d'autres continents que l'Euròpa, l'Africa e l'Asia. Cristòl Colomb aviá un exemplar de l’Imago mundi.
En 1491, Martin Behaim realizèt lo primièr glòbe terrèstre.
Los viatges de Vasco de Gama (contornament de l'Africa), de Cristòl Colomb (America centrala), de Magellan (torn del mond), de Jacques Cartier (Canadà) faguèron un cambiament important de representacion:
- un novèl continent, l'Ameica. Se sap que Cristòl Colomb aviá pas vertadièrament consciéncia d'aver descobèrt un novèl continent, mas lèu, se comprenguèt que s'agissait d'un nòu mond, que se nomenèt America, en l'onor del navigator Amerigo Vespucci (1507).
- se comença a percebre l'Oceania pels primièrs torns del mond,
- de precisions suls contorns de las tèrras emergidas, eissuidas de la levadas cartograficas,
- un novelum dels metòde e tecnicas de cartografia, amb per exemple la projeccion de Mercator, qu'apareguèt al sègle XVI.
Atal los grands viatjaires del sègle XIV e XV Marco Polo, Vasco de Gama, Cristòl Colomb, mostrèron que lo mond èra mai vast que se lo pensava, amb la descobèrta d'aqueste « mond nòu ».
Epòca classica: eliocentrisme[modificar | modificar la font]
En occident (après los astronòms chineses), la revolucion coperniciana mòstra que la tèrra èra pas lo centre de l'Univèrs, al sens de las fòrças de la fisica.
- Copernic pensa que la Tèrra descrich una trajectòria circulara a l'entorn del Solelh. L'eliocentrisme nasquèt.
- Segon las observacions, se vesiá que la trajectòria de la Tèrra èra una ellipsa amb una leugièra excentricitat orbitala: la tèrra seguís un movement orbital a l'entorn del Solelh. Johannes Kepler descriviá las règlas regississent son movement.
- Galileo descriviá un movement uniformament accelerat, e faguèt amb sa luneta astronomica fòrça observacions dins lo sistèma solar (luna, Jupitèr, Saturne, tacas solaras…).
- Après la condamnacion de Galileo en 1633 (per son obratge dialogo sopra i due massimi sistemi del mondo (dialòg suls dos grands sistèmas del mond), Descartes renoncia a publicar son tractat del mond e de la lutz, e concebèt son sistèma filosofic (discors del metòde en 1637, meditacions sus la filosofia primièra en 1641…).
- Isaac Newton descobriguèt las règlas matematicas que regissián la fòrça gravitacionala responsabla (mai que tot) lo movement de las planatas del sistèma solar (1687).
Se podava imaginar d'autras planetas aculhissent una viada semblabla a aquesta qu'existís sur tèrra.
Un tal cambiament de representacion foguèt pas sens crear de dificultats dins las relacions entre sciéncias e fe. Segur que l'interpretacion tròp literala de passatges cosmologics de l'Ancian Testament (o de la metafisica d'Aristòtel) provoquèt de mal comprenesons.
Epòca contemporanèa: d'enjòcs a l'escala del mond[modificar | modificar la font]
Amb l'aveniment dels mejans de transpòrt e de comunicacion modèrnas, la percepcion relativa de la talha del mond se redusís: tota partida del mond es accessible en un temps brèu a l'escala d'una vida umana.
- Es possible d'anar en China (per exemple) dempuèi l'Euròpa per avion en una quinzena d'oras. Far lo torn del mond se resumís en aparéncia a un problèma de logistica.
- D'un autre costat, lo ret Internet permet de dialogar amb una persona a l'opausat de la tèrra gaireben instantanèament.
En parallel, la talha de l'univèrs observable pels mejans astronomics contemporanèus (radiotelescòpis, telescòpis espacials) nos pareis infinidament mai granda qu'a l'epòca de las Luses: lo Solelh es una estela d'entre de miliards dins la Via lactèa. Pasmens, i a pas de pròva dirèctas qu'existís un sistèma estellar tanben evoluit que lo sistèma solar amb sas uèit planètas. Tampauc se trobèt pas de planèta ont i aviá la vida. Quitament se se podèt detectar de planètas fòrça del sistèma solar (donc que gravitan a l'entorn d'una autra estela que lo Solelh), mai de 1000 en 2014, es plan malaisit de saber se la vida existís sus aquestas "exoplanetas", e l'escasença que l'umanitat i arribe un jorn sembla nula (viatges prenent de centenas a de milièrs d'annadas, energia colossalas que se deuriá embarcar, ...).
Mai, la populacion mondiala es de mai de 7 miliards d'individús, de comparar amb los gaireben 700 milions a l'epòca de las Luses.
Existís donc de vertadièrs enjòcs d'accès a las fonts naturalas (petròli, energia, matèrias primièras, aigas), e de reparticion de las riquesas sus la tèrra, amb los problèmas socials qu'aquò pausa, e los enjòcs geopolitics qu'aquò representa.
Los Estats Units d'America prenguèron consciéncia a la fin de las annadas 1980 que lor supremacia sul mond èra menaçada per la pujada de la China. Lo libre La tèrra es plana: Una brèva istòria del sègle XXI de Thomas L. Friedman[1] faguèt prene consciéncia al pòble american de la necessitat de se mobilizar a l'entorn d'un projècte federator. Aqueste tipe d'obratge illustra la poténcia simbolica de las representacions del mond suls fenomèns socials.
Representacions culturalas del Mond[modificar | modificar la font]
L'antropologia formèt de classificacions istoricas, geograficas e culturalas de las diferentas representacions del Mond.
Representacions del mond dins las religions e mitologia[modificar | modificar la font]
Las cosmologias mitological sovent descrivon lo mond coma centrat sus un axis mundi e limitat per una bordura coma l'Ocean, una sèrp mond o d'aqueste tipe. Dins unas religions, lo mond ordinari o carnal, lo mond on ara vivèm s'opausa a d'autres o reialmes.
Bodisme[modificar | modificar la font]
Dins lo Bodisme, lo mond designa la societat, que se destria del monastari. Se referís al mond material, e als ganhs coma la riquesa, reputacion, trabalh, e guèrra. Lo mond esperital seriá la dralha cap a illuminacion, e los cambiaments serián de cercar dins çò que se poiriá nomenar lo domèni psicologic.
Crestiantat[modificar | modificar la font]
Dins la crestiantat, lo tèrme sovent fa referéncia al concèpte of the casuda e al mon corromput menat per la societat umana, en contraste amb lo cèl sus Tèrra. Lo mond es sovent citat coma essent aqueste de la carn e del Diable coma font temptacion que los Cresstians deurián fugir. Los Monges afirman èsser "dins aqueste mond, mas pas d' aqueste mond" —çò dich Jèsus— e se destria dos monds, lo secular qu'aparten als mercants, princes, e tot çòque ten dels afars del "mond" de regular que seguís la règla monacala.
Pendent lo Segond Consili de Vatican, se faguèt un ensag novèl per desvolopar un vejaire teologic positiu del Mond, illustrat per las enciclicas Gaudium et spes, Lumen gentium, Unitatis redintegratio e Dignitatis humanae.
Ortodoxia[modificar | modificar la font]
Dins lo monaquisme ortodòxe o dins l'asceticisme, lo mond dels èssers umans es menat per las passions. Alara, las passions del Mond World son simplament nomenadas "lo mond". Caduna d'aquestas passions es un ligam amb lo mod dels òmes o amb l'òrdre de la societat. Caduna d'aquestas passions deu èsser subretpassada per que la quita persona recépia la salvacion. Aqueste vejaire es present dins la òbras d'acetics coma Evagri del Pont.
Islam[modificar | modificar la font]
Dunya ven del mot raç "dana" que significa aprochar. Dins aqueste sens, "dunya" es "daquò que s'aprocha".[2]
Citacion[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ « Quand se pòt provesir una esfèra de granda dimension, una esfèr que lo diamètre aja pas mens de detz pès, se cal pas cercar melhor; mas, se se'n pòt provesir una que siá just d'aquesta dimension o que pels mens se n'apròcha fòrça, cal alara inscriure sa mapa sus una superfícia plana, de set pès al mens. », Estrabon, Geografia, L.II, chap. 5,10.
- ↑ La traduccion del Timèu en latin per Chalcidius al sègle IV, es acompanhada d'un comentari que resumís las coneisséncia astronomicas del sègle I utilizan la mai granda partida del capítol "Astronomia" de l'Exposicion de las coneisséncias matematicas utilas a la lectura de Platon de Teon d'Esmirna
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ La terre est plate : Une brève histoire du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, Thomas L. Friedman (ISBN 2915134251) 2006, traduction Laurent Bury
- ↑ Attas, Islam and Secularism

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hauts-de-France
Author: admin | Posted in Notrebellefrance No comments
Les Hauts-de-France sont une région du Nord de la France, créée par la réforme territoriale de 2014. Résultat de la fusion du Nord-Pas-de-Calais et de la Picardie, elle s’est d’abord appelée provisoirement Nord-Pas-de-Calais-Picardie.La carte des Châteaux et des Monuments des Hauts-de-France La carte des plus beaux villages des Hauts-de-France La carte des sites touristiques des Hauts-de-France La carte des sites naturels des Hauts-de-France
Château de Bours |Parfondeval |Château de Fère-en-Tardenois |Château de Septmonts |Gerberoy |Château de Pierrefonds |Château de Chantilly |Donjon de Vez |Cascade de Blangy |Les Falaises d’Ault-Onival |Les Hortillonnages d’Amiens |La Hottée de Gargantua |Source de l’Escaut |Source de la Somme |Pointe du Hourdel |Le Cap Blanc-Nez |Le Cap Gris-Nez |Le Terril du Mont de L’Ermite |tourbières de Vred |Dunes de Slack |Mer de Sable |Château de Créminil |Château d’Olhain |Château de Potelle |Château d’Esnes |Château de Rambures |Château de Blérancourt |Château de Château-Thierry |Château de Condé |Château de Coucy |Château de La Ferté-Milon |Château de Compiègne |Château François Ier |La forteresse des Ducs de Guise |Château de Montgobert |Château d’Oigny-en-Valois |Château de Vadancourt | Donjon de Vic-sur-Aisne |Château d’Ermenonville |Château du Fayel |Château Mennechet |Château de Montvillargenne |Château de Nointel |Château de Trie |Château de Troissereux |Château de Vallière |Château de Bagatelle |Château de Flixecourt |Château de Folleville |Forteresse de Ham |Château de Long |Château de Péronne |Château de Picquigny |Château de Tilloloy |Château de la Motte Fénelon |Château de Bernicourt |Château de Roucourt |Château d’Esquelbecq |Château de Flers |Château de Robersart |Citadelle de Lille |Palais Rihour |Château de l’Hermitage |Château de Barly |Château de Couin |Château de Duisans |Château de Grand-Rullecourt |Château de Tramecourt |Château de Villers-Châtel |Château de Hendecourt |Citadelle d’Arras |Château de Liettres |Manoir de la Besvre |Fort d’Ambleteuse |Parc Saint Joseph Village |Blockhaus d’Éperlecques |Château d’Hardelot |Citadelle de Calais |Château de Cocove |Musée du Louvre-Lens |La Cathédrale Notre-Dame d’Amiens |Braderie de Lille |Musée de la Résistance de Bondues |Chemin de fer touristique de la vallée de l’Aa |Beffroi d’Arras |Croisière – isnor Location |Musée Archéologique |Réserve naturelle du Romelaere |Vestiges du château feodal de Fressin |Cité internationale de la dentelle |Ferme des Oiseaux |Phare de Calais |Aqualud |Cathédrale Notre-Dame de Saint-Omer |Cité Nature |Parc Zoologique de Maubeuge |Parc Ornithologique du Marquenterre |Le Chemin de Fer de la Baie de Somme |Parc Zoologique d’Amiens (la Hotoie) |Historial de la Grande Guerre à Péronne |Le P’tit Train de la Haute Somme |Château d’Eaucourt sur Somme |Maison natale – Musée de La Fontaine |Musée des pastels Antoine Lécuyer |Musée des Papillons |Les Ateliers de l’Abeille |La Caverne du Dragon |Le Fort de Condé |Jardins de Viels-Maisons |Palais des Beaux Arts de Lille |Le Parc Astérix |Parc Saint Leger |Musée vivant du cheval de Chantilly |Parc La mer de sable |Le Beffroi de Douai |Parc Zoologique de Lille |Nausicaa Cap au Sud |Dennlys Parc |Parc Bagatelle |Parc Saint-Paul |Aquaclub de Belle Dune |L’ile verte |La base de loisirs AXO PLAGE |maison de la baie de somme et de l’oiseau |Maréis, Centre de découverte de la Pêche et de la mer |La Piscine – Musée d’Art et d’Industrie |Dunes de Flandres |Beffroi de l’hôtel de ville de Lille |Forum des Sciences |Abbaye royale de Chaalis |Parc zoologique de Fort-Mardyck Dunkerque Grand Littoral |La Baie de Somme |Cathédrale Saint-Pierre de Beauvais |Musée de l’Hospice Comtesse |Villa Cavrois |Lille Métropole Musée d’art moderne, d’art contemporain et d’art brut |Centre historique minier de Lewarde |Musée portuaire de Dunkerque |Musée Dunkerque 1940 Opération Dynamo |Musée Matisse du Cateau-Cambrésis |Musée d’histoire naturelle de Lille |Coupole d’Helfaut |Batterie Todt |Carrière Wellington |Château-musée de Boulogne-sur-Mer |Familistère de Guise |Village des Métiers d’Antan et Musée Motobécane |Musée de la résistance et de la déportation de Picardie |Aigles de Château-Thierry |Donjon de Septmonts |MUDO – Musée de l’Oise |Musée de la Nacre et de la Tabletterie |Mémorial de l’internement et de la déportation |Maison de Jules Verne |Musée de Picardie |Parc de Samara |Musée Somme 1916 |Cité souterraine de Naours |


text:
Quenton de Bèrna
Lo quenton de Bèrna (en alemand Bern, en francês Berne, en tuche Bärn) est un quenton de la Suisse. La capitâla est la vela de Bèrna.
Liyen[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
- Articllo en arpetan romand / ORB
- Modèlo de populacion suissa en fôta
- Pâge g·eolocalisâye per Wikidata
- Articllo g·eolocalisâ en Tèrra
- Enfocajon Division administrativa - Populacion pas numerica
- Enfocajon Division administrativa - Supèrficie pas numerica
- Articllo a ilustrar Division administrativa
- Quenton de Bèrna


text:
dimecres, 23 de maig de 2018
Rapòrt Mission Gomina dijòus XII-21-17
Gardèri una plaça a LaJefa.
Montèron LaJefa e Gomina en gara de Seta.
Davalèrem totes a Montpelhièr.
Comencèrem de seguir Gomina tre la davalada del tren.
Carrièra de Magalona, LaJefa tira un pauc la pata.
Es que camina lèu aquela puta de Gomina, es magrostèl, sec coma un crostet, fa lo camin cada jorn, t'endralha la carrièra Daurada lèu lèu.
LaJefa rabala, li fa mal la patèrna.
Me cal causir.
Seguir Gomina, daissar lo soldat Jefa crebar carrièra daurada e menar al cap la mission o arrestar lo filatge e fracassar dins la mission ?
Daissam pas un soldat crebar solet.
Demòri amb LaJefa, perque val mai demorar amb son amiga que seguir un tipe que lo coneissèm pas.
Mission Gomina reportada a 2018.
Tòrni dire Mission Gomina reportada a 2018
1 comentari:
- Mirelha ha dit...
-
Sabi pas se me te cal creire... Te pensavi mai aventurièra e auriái pariat sul fait qu'anavas seguir lo tipe que coneissiás pas. Lo perfum de l'inconegut... Demòri sus ma talent !
- 24/5/18 13:48


text:
Dimenjada variabla en Aran
Vents deth nòrd damb quauqua bohada moderada en zònes nautes.
Temperatures heiredes, mès normaus entara epòca (-1°/5° en hons de Val, -10°/-9° en còta 2.000).
Eth dissabte 3 de hereuèr, seguiram damb bromes e quauqui intervaus assolelhadi. Increment dera nivolositat a darrères ores. Precipitacions discontinues fòrça fèbles pendent era jornada e en forma de nhèu en totes es còtes; pera tarde-net se poderie intensificar leugèraments, en tot pujara era còta cap as 700 m. Acumulacions de 10 a 15 cm en Baqueira 2500. Vents fèbles de direccion nòrd-oest.
Temperatures en descenuda (-3°/6° en hons de Val; -10°/-4° en còta 2.000).
Eth dimenge 4 de hereuèr, auram ua maitiada pro embromada damb quauques nheuades fòrça fèbles. Pendent eth maitin auram alternança de clari damb quauques bromes, entara celebracion dera 39ª Marxa Beret. A darrères ores tornarà a incrementar-se era nivolositat e se tornaràn a produsir quauques precipitacions fèbles.
Temperatures similares ara jornada anteriora (-4°/6° en hons de Val; -8°/-4° en Beret).


text:
Adrian Hernández a deishat aguesta darrèra semana era Val
d’Aran e se’n va a trebalhar apròp dera sua terra.
An estat 6 ans ena U.E. Bossòst, des dera sason 2008-2009
ena que començèc de jogador e que dempús de patir era greu lesion passèc a èster
er entrenador der equip enquia aguesta darrèra sason 2013-2014.
Auem aprenut damb TU, fòrça causes: eth tòn esforç e
trebalh diari entà premanir es xarrades, entrenaments e partits, er ester
competitiu ath màxim e sustot: estimar ara U.E. Bossòst coma se siguesses un
andito més.
Te desiram çò de milhor ena naua etapa que començes ena tua
vida.


text:
Dissabte, 9 de junh de 2018, 03h00 Politica
Lo deputat bearnés Joan de Lassala ven de far l’actualitat dins los mèdias franceses a causa de son episòdi de colèra a l’Assemblada Nacionala francesa dijòus passat. Lo deputat occitan s’emmalicièt fòrça quand remarquèt qu’aviá un drech de paraula fòrça reduch.
Entre los deputats franceses avián luòc los debats sus la lei Solidaritat e Renovelament Urbans (SRU) qu’impausa a las comunas de mai de 3500 abitants de dispausar del 20% de lotjaments socials d’aicí a 2025. Al començament d’aquela sesilha, quand Lassala èra encara absent, s’indiquèt als elegits que solament los que fasián partida d’un grop aurián un “verai” temps de paraula. Lassala fa partida dels deputats “non inscriches” e doncas poguèt pas qu’intervenir sus un temps reduch.
Es aquí que Lassala planguèt de sentir considerat coma un “sosdeputat” e après una discussion acalorada amb la presidenta de la cambra, se n’anèt en cridant “Daunas e sénhers censors, bon ser!”.
La cachavièlha dels non-inscriches
Lo sistèma de torns de paraula de l’Assemblada Nacionala francesa, dich “temps legislatiu programat”(TLP), es de còps que i a una autentica cachavielha pels deputats non inscriches. Dins la legislatura actuala son fòrça nombroses.
Per exemple, sul projècte de lei sus l’agricultura, debatut lo mes passat, las 50 oras previstas daissèron los deputats inscriches pro de marge de manòbra, del temps que los 20 deputats non inscriches a pena poguèron parlar tres minutas cadun. De soslinhar que, contràriament als grops, los deputats non inscriches an pas cap d’estrategia comuna e pòdon pas despartir lor temps.
Temptativas de formar un grop parlamentari
Justament per evitar aqueles problèmas, Joan de Lassala ensagèt fa justament un an de far un grop parlamentari amb los tres deputats de Pè a Corsica (Per Corsega).
Mas per formar un grop parlamentari dins aquela Assemblada, cal quinze deputats e Lassala obtenguèt un desenat d’acòrdis en provenença de diferentas nacions sense estat de l’estat francés, es a dire los tres deputats de Pè a Corsica e tanben d’elegits venguts de Bretanha, Alsàcia, Polinesia e de la Reünion. N’i aviá pas pro per aténher lo limit dels quinze elegits.
Lassale foguèt reelegit, un còp de mai, a las darrièras eleccions legislativas per sa circonscripcion (las vals bearnesas d’Aussau, Aspa, Varetons e una partida del país basco de Sola).
#19 Puta, semblatz ipnotizat pel fach qu'aquel arleri siague un diputat elegit e reelegit de la republica! Un palhassa es un palhassa emai foguesse un elegit-reelegit , tant coma un pedofil es un pedofi, emai foguesse curat! Aquel Lassala es un colonizat que joga amb complasencia al bon sauvatge (l'estabosit provincial) coma Paris los aima tant. Desonora l'ome d'oc en lo fasent passar per un arleri e setz plan lo sol a pas lo veire. Per esperit de contradiction saique.
#13 E ben! Sètz plan pagnolisat, diantre! Parlatz-nos un pauc del Pagnol, òc, lo Marcel, que presidiguèt lo centenari de Charles Maurras.
#12 Palhassa ? Los "Chevalliers du Fiel" si que fan palhassa. Mas aquel elegit sempre reelegit ? Devi mancar terriblament d'umor. Soi en desacòrdi amb sas opinions sul plan economic (quina banalitat !). Mas non vesi çò qu'a de comic… L'accent ? A l'accent occitan, coma ieu… Las opinions ? A d'idèas liberalas qu'el las imagina "moderadas"… Lo biais de se vestir ? Es vestit coma un deputat… E qué mai…?
#7 Un palhassa de tria per far rire la parisencalha. Not in my name, sustot pas en mon nom , que nosautres occitans passem per de colhons amb aquel lassala! A cregut coma un drollet a las messorgas parisencas ? Nosautres avem totjorn sauput que n'eran. Plan fach per el, anem pas plorar!
Lassala, lo ravi de servici que descobris enfin la cara vertadiera de sa polida republica. Pecaire!!
Lo ravi de servici que descobris enfin la cara vertadiera de sa polida republica . Pecaire !!
#14 0sca ! Aguessi pas pogut dire melhor. M'as compres l'ome , cal daissar los muraire-pagnol-pride-lassala a lors farfantela....
#13 Mon bon Muraire-Raimu (perque pas..) Pagnol, pagnolades... e ara la Pagnol Pride, eh ?" Tornar veire los filmes de Pagnol e ensajar de los compréner ?" Oh peuchère, té, vé tu m'escagasses avé tes galéjades. Es tot aquò que i-a a i compréne mon colèga. E Paris i a compres ren de mai que çò que i avia dedins : un tombarèu deis clichés leis mai traças, leis mai mespresents sul pòble dau Miegjorn, fenhantàs, colhonèt, messorguièr, nèci, brave tot plen e pauc fisable, mas "a... Legir mai
Lo contengut d'aqueste comentari es amagat perque los legeires l'an considerat inapropriat
Mòstra-lo
#7 Aquel Lassala es una vergonha, un palhassa que participa grandament al racisma anti-occitans en nos fasent passar per d'arlèris e d'andòlfis coma o-faguèt lo Pagnol !!! Es lo comic tropièr meridional de servici qu'es aqui per faire rire França tota als depens nòstres !!! Aqui-lo, lo vòstre polit "elegit del pòble"


text:
Previnquièiras
Previnquièiras[1],[2],[3],[4] (oficialament en francés Prévinquières) es una comuna occitana de Roergue de Guiana situada dins lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Previnquièiras significa en occitan "país de las pervencas". Las fortificacions de Previnquièiras foguèron edificadas al sègle XV, per se defendre dels rotièrs e de las grandas companhiás. En 1376 lo 23 de març, Joan d'Armanhac ordonèt lo levat de 20.000 franc aur, sus la senescalariá de Roergue per tal d'ajudar a l'evacuacion de divèrses castèls dont lo de Previnquièiras.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
En 2012, la comuna aviái 304 abitants, L'evolucion dels abitants es coneguda ambe los recensaments de la populacion faits dins la comuna despuèi 1793.
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Relais de la Posta e albèrga. - Lo canton de la fon. - La farga. - Lo couffinou e son calvari de cardelle. - Lo tinal. - La Glèisa Sant Martin de Previnquièras.
- Le calvaire de la porte haute (monument aux morts). - Le portail haut. - Place de la mairie et de l'ancien château.
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://web.archive.org/20090830073011/www.geocities.com/toponimiaoccitana/12c.html
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.


text:
La Fortalessa Obludada
Mon filh, n’anirem pus a Comarca Somiar a l’entorn del vièlh castèl… Veiqui çò que chantavan Peiraguda en 1978. A l’espòca, e mai avant, lo chasteu de Comarca es lo luec ente los sarlades van se permenar lo diumenc. Luenh de tota aglomeracion, sens rota godronada per i accedir, lo disen « perdut » mas dins lo país tot lo monde coneis quelas roinas cubertas de vegetacion, en riba de la Beuna. Tot lo monde es un pauc suspres quora lo chasteu, o puslèu çò que n’en sòbra, es tornat chaptat, en mai per un dich Hubert…de Comarca, que per un concors de circonstància se tròba esser un descendent daus senhors qu’ocupaven l’endrech. Sas intencions son pas forçadament claras a la debuta (1972) e lo monde dau país pensen que vai « privatizar » çò qu’era un pauc, per fòrça, vengut un ben comun. Aquò serà a l’encòp validat e infirmat dins las...
Quela peira levada se tròba au bot la plaja de Lopereg, dins una pineda sus la poncha d’Ar Roc’hell (Er Hourél dins una grafia fonetica francizada). Se compausa nonmàs de tres peiras de sosten mai la taula qu’es per terra. La chambra deviá far dos metres de long, benleu mai. Son sòu era pavat. Quò es aisat d’accedir a queu site. La plaja de Lopereg ten dos parcs d’estacionament. Puei, sufís de prener los chamins que ne parten, sus las dunas, d’acianta la poncha d’Ar Roc’hell....
Site megalitic
Los alinhaments megalitics de Karnag que’s tròban en Bretanha, enter Gwened e An Oriant, dens la baia de Kiberen, gòlfe de Mor-bihan. Lo site de Karnag que seré aucupat dempuish lo Vau millenari abans Jèsus Crist. Lo pujolet de Sant Mikael qu’estó bastit a l’èra neolitica, enter 5 000 e 3 400 ans ab. JC. Qu’es un tombèu entau sòcis d’ua eleit, que i cabón objèctes funeraris de tot ordi, qui la màger part e son muishats au musèu de la Preïstòria. Los alinhaments megalitics que serén estat apitats au Neolitic mejan o finau enter 4 000 e 2 000 ans ab. JC. Totun non sabem tostemps pas quin grop etnic e s’apitè aqueths...
Sus un tròç del causse de Sauvatèrra acrancat al Losera, un dels mai grands alinhaments megalitics d’Occitània, dins un paisatge...
Bauma, Chasteu
Peira levada
Site preistoric
Peira levada


text:
Títol : Formacion « Frequentar, practicar, aproprià’s la cultura occitana uei »
Quan : Diluns 8 d’octobre 2018
On : Vilhèra (64)
Adreça : « Pòle de mediacion numerica » InÒc Aquitània au Castèth d’Èste, Avienguda de la Pléiade
Organizator : InÒc Aquitània e DAAC
Inscripcion obligatòria*
Tà'n saber mei
Desempuish 2016, l’InÒc Aquitània qu’acompanha los ensenhaires de Navèra Aquitània qui vòlen méter en plaça trajectòrias d’educacion artistica e culturau sus la cultura e lo patrimòni occitan. Que s’ageish au còp d’acompanhar los ensenhaires, de har conéisher las ressorsas existentas e de tribalhar a difusar e promòver la diversitat culturau deu territòri occitan en Navèra Aquitània.
Lo dia de formacion que s’organiza en dus temps :
- Ua prumèra mieja jornada consacrada a la mesa en plaça d’ua trajectòria d’educacion artistica e culturau, a la definicion deu Patrimòni culturau immateriau e a l’utilizacion d’utís numerics de mediacion (ubèrta aus ensenhaires, professionaus de la cultura e artistas)
- Ua seconda mieja jornada centrada sus ua tematica generau ligada a las trajectòrias metudas en plaça l’an qui vien e qui balharà claus d’animacion (reservada aus ensenhaires)
Ua dusau jornada de formacion que’s harà tanben a Bordèu diluns 15 d’octobre 2018 (Tà'n saber mei).
*Inscripcion obligatòria au près de Marie-Tatiana Martin : mt.martin(at)in-oc.org
Avisatz-vs'i, entaus ensenhaires, inscripcion au près de Maude Puech, professora relai patrimòni occitan au près de la DAAC : maude.puech(at)ac-bordeaux.fr


text:
Bretanha : panèls bilingües sus las rotas nacionalas
Alara que la frasa « los Bretons, es la mafia francesa » qu’a declarada lo president Macron davant lo Papa e Jean-Yves Le Drian dimars 26 de junh, es detornada per d’internautas suls malhums socials, los Bretons se son escaduts a obtene la senhaletica bilingua sus las rotas nacionalas.
Los panèls francés-breton seràn installats a partir del 4 de julhet. Lo primièr sector servit serà lo de Melgven dins lo Finistèrra. Per çò de la sinhalizacion toristica, las collectivitats e establiments interessats deuràn contactar l’Ofici Public de la Lenga Bretona (OPLB) per estudiar las diferentas possibilitats d’installacion.
Aquela accion se farà pauc a pauc amb lo remplaçament dels ancians panèls. Las mencions en breton seràn de la meteissa talha que las mencions franceas ambe une polissa de caractèr distincta de las mencions en francés mas pas en itallic. Es la frucha del trabalh realizat ambe la Direccion de las rotas de l’Oèst (DirO), la Region, l’OPLB e l’Estat. Es la consequéncia de la signatura en novembre de 2015 de la convencion « per la transmission de las lengas de Bretanha e lo desvolopament de lor usatge dins la vida quotidiana ».
Inf. : Cobber17
Articles en relacion
- Collegians e liceans bascos e bretons penalisats
- Lanas : l'ensenhament bilingüe occitan-francés en dangèr
- Encontre enter l'ambaishador american au Cameron e lo President de la Comission nacionau tà la promocion deu bilingüisme a Yaoundé ger
- Conferéncia sus l'avantatge deu bilingüisme prendiu e innovacion pedagogica a Pau (64)
- Conferéncia sus l'avantatge deu bilingüisme prendiu e innovacion pedagogica a Pau (64)


text:
Àngel Claveria: "Era Val d'Aran se diferencie dera rèsta de territòri gràcies ath sòn escut"
Aué en "Eth maitin d'Aran" auem parlat der escut d'Aran e tanben deth reglament des escuts des ens locaus dera Val d'Aran damb eth membre dera seccion d'Istòria der Institut d'Estudis Aranesi Àngel Claveria. Avui a "Eth maitin d'Aran" hem parlat de l'escut d'Aran i també del reglament dels escuts dels ens locals de la Vall d'Aran amb el membre de la secció d'Història de l'Institut d'Estudis Aranesos Àngel Claveria.


text:
Ància
L’ància es un estat psicologic e fisiologic caracterizat per de compausants somatics, emocionals, cognitiu e comportamentals[1].
En l'abséncia o en preséncia d'estrès psicologic, l'ància pòt crear de sentiments de paur, d'inquietud e de crenta[2]. L'ància es considerada coma una reaccion « normalitat » dins una situacion estressanta. Quand l'ància ven excessiva, pòt èsser classificada jos la denominacion de « treble de l'ància[3] ». L'intensitat e lo foncionament del subjècte ensenhan lo practician per determinar se s'agís d'una reaccion naturala o patologica[4].
Somari
- 1 Descripcion
- 2 Epidemiologia
- 3 Tipes
- 4 Tractaments
- 5 Nòtas e referéncias
- 6 Vejatz tanben
Descripcion[modificar | modificar la font]
L'ància es una condicion que pòt sovent venir sens estimul identificable. Coma tala, se destria de la paur, qu'es una responsa emocionala a las menaças percebudas. Mai, la paur es ligada als comportaments especifics de la fugida e de l'evitament, alara que l'ància es ligada a las situacions percebudas coma essent incontrarotlablas o inevitablas[5]. Un vejaire alternatiu definís l'ància coma « estat d'alma orientat sus l'avenir pendent que l'individú espèra recebre de responsas negativas[6] », que suggerís qu'es una distenccion entre dangièrs futurs e dangièrs presents que fonda la diferéncia entre l'ància e la paur.
Los efièchs fisics de l'ància pòdon inclure palpitacions del còr, flaquesa musculara e tenson, fatiga, nausèa, dolor toracica, dispnèa, dolor abdominala o cefalèa. Lo còrs se prepara a afrentar la paur: la pression arteriala e lo ritme cardiac aumentan, la susor, lo flus sanguin fins als muscles aumentan, e las foncions dels sistèmas immunitari e digestiu demesisson. De signes extèrnes de l'ància pòdon inclure una pallor de la pèl, de la transpiracion, de tremblaments, e la dilatacion de la pupilla[7]. Un individú en presa amb una ància pòt tanben far l'experiéncia d'un evitament o d'una panica. Pasmens se las paurs panicas tòcan pas totes los individús patissent d'ància, existís de simptòmas comuns. Las paurs panicas subreviscan abitualament sens signe precursor, e quitament s'aquesta paur es sovent irracionala, la percepcion del dangièr es reala. Una persona tocada per la paur panica se sentirà sovent coma s'anava morir o s'expausar a un dangièr.
L'ància inclutz pas solament d'efièchs fisics mas tanben d'efièchs emocionals. Aquestes inclusisson de « sentiments d'apreension o de menaça, dels trebles de la concentracion, de la pression arteriala e nervositat, una anticipacion al pièger, una irritabilitat, una agitacion, observar (e esperar) de signes (e accions) de dangièr, e un sentiment de malaise[8] » e tanben « cachavièlha, obsessions des sensacions, sentiments de déjà vu, e un sentiment et percepcion que tot fa paur,[9]. » Los efièchs cognitius de l'ància pòdon inclure de pensadas de dangièrs suspectats, cauma la paur de morir.
Lo comportament pòt èsser modificat jos la forma d'una retirada de las situacions que los efièch desagradable de l'ància foguèron sentits pel passat[10]. Aquò pòt tanben tocar lo sòm e aver d'autres efièch fisics (coma los rosegadisses d'onglas e autres efièchs motors).
Epidemiologia[modificar | modificar la font]
Los trebles ancioses son fórça frequents. Tal coma definit dins lo DSM-IV (Manual diagnostic e Estatistic dels trebles mentals), tòca près de 30 % de la populacion americana e son edat d'aparicion es 11 ans[11]. Compòrta un risc majorat de depression[12]. Es tanben associada e de comportaments podent provocar de problèmas de santat, coma lo tabagisme, l'alcolisme o la sedentaritat[13].
La presa en carga demora fòrça parciala, près de 40 % dels Americans dels EUA patisson de trebles ancioses recebent pas cap de sonh per aquesta afeccion[14].
Tipes[modificar | modificar la font]
- Ància de separacion
- aquesta ància es descricha per l'enfant, pel cal pòt provocar de trebles importants.
- Ància existenciala
- de teoricians coma Paul Tillich e de psicanalistas coma Sigmund Freud descriguèron aqueste genre d'ància coma lo « traumatisme del non èsser ». L'èsser uman arriba a un moment dins sa vida, ont se rend compte qu’existís la possibilitat d'acabar d’existir (morir). Desvolopa enseguida d'ància al respècte de la realitat e l’existéncia. Segon Tillich e Freud, la religion ven donc un mecanisme important per far fàcia a aqueste tipe d’ància, que de religions definisson la mòrt coma acontinuitat eternala e divina de la vida sus tèrra en oposicion a la fin complèta de l’existéncia. Segon Viktor Frankl, autor del libre Man’s Search for Meaning (en anglés), l’instincte de l'èsser uman en fàcia d'un dangièr mortal es de cercar un sens de la vida per combatre aqueste « traumatisme del non èsser » a l’apròcha de la mòrt, quand la tentacion d’i sucombir (quitament pel suicidi) es plan fòrta.
- Ància a causa d'examèns
- l’ància a causa d'examèns pòt se manifestar coma una sensacion de malaise, d’apreension o de paur per d'estudiants que crentan de capitar pas a un examèn.
- Ància sociala
- Aquesta ància existís a diferents gras per fòça gents. Per exemple, lo trac dels artistas en representacion. Quand consistís en una paur de contunh e intensa d'una o mai situacions socialas o de performança que pòdon expausar la persona a l'observacion meninosa d'altrú, se parla de fòbia sociala, mas es pas una fòbia dins son sens tradicional.
- Ància dels malauts
- de cercaires suggerisson que se pòt melhorar la qualitat de la vida dels pacients del càncer prenent en carga lor ància. Aquesta forma de cura comprendmai sovent d'ajuda psicosociala, de tecnicas de destenda o alara l’utilizacion de benzodiazepinas.
Tractaments[modificar | modificar la font]
Igièn de vida[modificar | modificar la font]
Existís per aquestes que patisson d’ància de biaises diferents e nobroses de s’ajudar e de se destendre, que jògan un ròtle important dins lo tractament dels simptòmas de l’ància. Aquestes diferents biais comprenon:
- bonas practicas alimentàrias: amb consomacion moderada de cafeïna, de sucre e una melhoracion generala dels abituds alimentars. La reduccion de la consomacion de cafeïna deuriá èsser espandida dins lo temps. Segon de pacients patissent d’ància, aquestas mesuras reduirián de biais significatiu los simptòmas de l’ància. Es tanben conselhat de consomir mai possible d'acids gras coma los omegas-3;
- activitat fisica: l’activitat fisica seriá una mesura eficaç per tractar l'estrès[15] mercé a sa capacitat e reduire lo taus de cortisòl dins lo còrs del pacient. Es util de notar que las palpitacions rapidas que pòdon provocar l’activitat fisica desencadena per escasença una ataca de panica, es donc conselha d’espandre dins lo temps l’introduccion de tot programa d’activitat fisica;
- sòm corrècte.
Tecnicas de meditacion e de relaxacion[modificar | modificar la font]
De simplas tecnicas de respiracion (per exemple: respiracion abdominala) o autras tecnicas de destenta (per exemple: iòga, ipnosi, sofrologia, plena consciéncia), o alara escocha de sons o de musica relaxantas pòdon aver lor interés.
D'estudes non significativas podèron aver detectar d'efièchs de la preguièra[16],[17], mas una metaanalisi de 2014[18] montrèt qu'en l'estat de las recercas aquò èra pasmostrat, la sola correlacion segura essent entre la prevaléncia dels trebles obsessionals compulsius e la cresença religiosa.
D'entre las diferentas tecnicas de meditacions e de relaxacion, la meditacion transcendantala mostrèt son eficacitat pendent d'estats ancioses moderats mas tanben sevèrs coma dins lo tractament del treble d'estrès pòst traumatic amb una eficacitat mai marcada dins las àncias mai importantas, permetent la reduccion e a vegada l'abandon dels psicotròps[19],[20],[21]
Medicaments[modificar | modificar la font]
Los simptòmas especifics de l’ància son mai sovent pres en carga amb de medicaments coma de benzodiazepinas.
Benzodiazepinas[modificar | modificar la font]
Lo diazepam, medicament de la famiha de las benzodiazepinas, figurava coma los primièrs medicaments utilizats per aquò. L'administracion d'aqueste genre de produchs pòt venir dangierosa e se la deu vigilar per un mètge melhor que siá psiquiatre. Es tanbenconselhat d'arrestar pas subte aqueste tipe de cura una còp començada.
La buspiròna, lo meprobamat, o encara l'etifoxina pòdon tanben èsser utilizats.
Antiistaminics[modificar | modificar la font]
Los antiistaminics (l'idroxizina, lo captodiam) pòdon remplaçar las benzodiazepinas. Son sovent tolrats melhors.
Propranolòl[modificar | modificar la font]
Un beta-blocant se pòt prescriure: lo propanolòl. Pòt per exemple èsser indicat dins los Trebles d'estrès pòst traumatic es tanben ara a l'estudi per empachar la formacion de remembres anciogèns, traumatizants, recurrents, obsedants e las consequéncias d'aquestes que pòdon provocar los estats d'estrès pòst traumatic. Mas, per que lo propanolòl aja l'efièch cercat per l'escasença, es necessari que siá ordenat lèu après l'eveniment possiblament traumatisant.
Alternativa medicamentosa[modificar | modificar la font]
Un estudi indica qu'una combinason de melissa, passiflòra e albespin en galenic SIPF es tanben eficaç que lo Lorazepram, sens los efièchs segondaris ni l'acoutumança[22].
Terapia cognitiva e comportamentala[modificar | modificar la font]
L'objectiu d'aqueste genre de terapia es d’empachar que lo pacient evita la font de sos trebles ancioses e d’ajudar lo pacient de desvelopar de tecnicas especificas per i far fàcia.
Al contrari dels medicaments, l’eficacitat de la terapia cognitiva comportamentala depend de diferents elements, e tanben lo nivèl de competéncia del terapeuta en question. En mai dels tractaments dichs « convencionals », existís fòrça programas cognitius e comportementals que lo pacient pòt utilizar per se sonhar. Aquò pòt comprene de tecnicas utilizada per:
- limitar tota pensada negativa contra se;
- desvelopar la capacitat d’aver de pensadas positivas;
- desvelopar la capacitat de remplaçar de pensadas negativas per de pensadas positivas;
- expausar estapa per estapa lo pacient a la font de sa crenta;
- provesir al pacient d'informacions podent l'ajudar a far fàcia a l'ància[23].
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) Seligman, M.E.P., Walker, E.F. & Rosenhan, D.L.).Abnormal psychology, (4th ed.) New York: W.W. Norton & Company, Inc.
- ↑ (en) Bouras, n. et Holt, G. (2007). Psychiatric and Behavioural Disorders in Intellectual and Developmental Disabilities 2nd ed. Cambridge University Press: UK.
- ↑ Manuel diagnostique et statistique des troubles mentaux. DSM-IV-TR.
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant.
- ↑ (en) Ohman, A. (2000). « Fear and anxiety: Evolutionary, cognitive, and clinical perspectives » in M. Lewis & J. M. Haviland-Jones (Eds.). Handbook of emotions. (p. 573-593). New York: The Guilford Press.
- ↑ .
- ↑ modèl {{Ligam web}} : paramètre «
url» mancante paramètre «
titre» mancant.
- ↑ (en) Smith, Melinda (juin 2008). « Anxiety attacks and disorders: Guide to the signs, symptoms, and treatment options ». Consulté le 3 mars 2009, depuis Helpguide.
- ↑ (1987-2008). « Symptômes de l'anxiété ». Consulté le 3 mars 2009, depuis (en)Anxiety centre.
- ↑ (en) Barker, P. (2003) Psychiatric and Mental Health Nursing: The Craft of Care. Edward Arnold, Londres.
- ↑ (en) Kessler RC, Berglund P, Demler O, Jin R, Merikangas KR, Walters EE. Lifetime prevalence and age-of-onset distributions of DSM-IV disorders in the National Comorbidity Survey Replication, Arch Gen Psychiatry. 2005;62:593-602.
- ↑ (en) Kessler RC, Nelson CB, McGonagle KA, Liu J, Swartz M, Blazer DG. Comorbidity of DSM-III-R major depressive disorder in the general population: results from the US National Comorbidity Survey[1], Br J Psychiatry Suppl. 1996:17-30.
- ↑ (en) Bonnet F, Irving K, Terra JL, Nony P, Berthezène F, Moulin P. Anxiety and depression are associated with unhealthy lifestyle in patients at risk of cardiovascular disease, Atherosclerosis. 2005;178:339-44.
- ↑ (en) Kroenke K, Spitzer RL, Williams JBW, Monahan PO, Löwe B. Anxiety disorders in primary care: prevalence, impairment, comorbidity, and detection, Ann Intern Med. 2007;146:317-25.
- ↑ (en) Herring MP, O’Connor PJ, Dishman RK, The Effect of exercise training on anxiety symptoms among patients, a systematic review, Arch Intern Med, 2010;170:321-331.
- ↑ par exemple https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22641932
- ↑ https//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18307389
- ↑ https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24648780
- ↑ {{{2}}},
- ↑ Stress post-traumatique : la méditation pour réduire les symptômes
- ↑ PTSD Symptoms May Be Reduced With Transcendental Meditation - Neuroscience News January 11, 2016
- ↑ https://zenodo.org/record/1213086#.WstG-2bpOgQ
- ↑ Par exemple, on peut dire à un patient souffrant de la panique que les palpitations qu’il ressent ne peuvent pas en fait nuire à la santé de façon significative.


text:
Dimècres, 27 de julhet de 2016, 03h00
Ièr dimars, aterrèt sus l’aeropòrt d’Abu Dhabi (Emirats Arabis Units) Solar Impulse 2, un avion abitat qu’a fach lo torn del Mond en estapas dempuèi març ... +
Divendres, 17 de junh de 2016, 03h00
Un milièr de personas segon l’Union dels Sindicats de Mónegue, 800 segon la polícia, manifestèron ièr dijòus a Mónegue per demandar “un melhorament ... +
Dijòus, 19 de mai de 2016, 03h00
La societat d’esplecha dels pòrts de Mónegue e lo grop italian Cozzi Parodi an pachat un acòrdi sus las modalitats de cession del pòrt de Ventemilha (Ligúria). ... +
Diluns, 13 de julhet de 2015, 03h00
Mónegue a festejat lo detzen anniversari de la proclamacion del prince Albèrt coma sobeiran del principat. L’eveniment coïncidissiá amb lo 57n anniversari del prince ièr ... +
Divendres, 19 de junh de 2015, 03h00
Dimècres, la Comission Europèa a situat Mónegue e Andòrra dins sa lista dels 30 païses del Mond entièr que son los “mens cooperadors” en matèria ... +
Dissabte, 11 d'abril de 2015, 03h00
Leon-Onorat Labande (1867-1939) foguèt un istorian d’origina francesa que venguèt, en 1890, conservator de la Bibliotèca d’Avinhon e del Musèu Calvet. En 1906 foguèt ... +
Dimenge, 11 de genièr de 2015, 03h00
Dimècres passat presentèron en public los nenons princièrs de Mónegue, dont l’eiretièr del tròn, davant una multitud estrambordada. Los princes Charlena ... +
Divendres, 12 de decembre de 2014, 03h00
La dròlla, Gabrièla, e lo dròlle, Jaume, son los enfants qu’esperavan lo prince Albèrt IId e sa molhèr Charlena. Jaume es l’eiretièr del tròn ... +
Dijòus, 25 de setembre de 2014, 03h00
Un òme de 28 ans residissent a Niça es estat condemnat a tres meses de preson per insultar la familha princièra de Mónegue. La pena es superiora a la demanda del ministèri ... +
Dijòus, 11 de setembre de 2014, 03h00
Coma d’autras personalitats, lo prince Albèrt de Mónegue, lo sol cap d’estat d’Occitània, a relevat l’escomesa de l’Ice Bucket Challenge. En seguida de ... +
Dimenge, 6 de julhet de 2014, 03h00
O a declarat dijòus lo vicepresident Vadim Vasilyev: “aviam agut de contactes amb Víctor Valdés, mas coma sabètz es nafrat e nos rejonherà pas. Avèm parlat ... +
Dimenge, 1 de junh de 2014, 03h00
Tres ans après lor maridatge, los princes de Mónegue, Albèrt II e Charlena, an anonciat, per mejan d’un comunicat de premsa, qu’espèran lor primièr enfant. ... +
Dimenge, 4 de mai de 2014, 03h00
La familha princièra de Mónegue a reafirmat son malcontentament del filme Gràcia de Mónegue (Grace of Monaco), que ja l’exprimiguèt arunan, çò rapòrta ... +
Dijòus, 5 de decembre de 2013, 03h00
L’escultor Sacha Sosno moriguèt dimars passat, de ser, a 76 ans, a Mónegue, ont deviá subir una intervencion cirurgicala. Sosno èra un membre influent e un teorician de ... +
Divendres, 29 de novembre de 2013, 03h00
La Comission Europèa ven de publicar un rapòrt sus las relacions amb Mónegue, Andòrra e Sant Marin e escomet sus la negociacion d’un acòrdi d’associacion ... +
Dimars, 19 de novembre de 2013, 03h00
Coma cada 19 de novembre, lo Principat de Mónegue celèbra la Fèsta del Prince, que fa figura de celebracion nacionala. Amassarà tornarmai de centenats de monegasques sus la ... +


text:
Diluns, 2 de genièr de 2017, 03h00 Espòrt
L’an 2017 tretzista comença jol signe del cambiament
Per melhor capitar una granda jornada de las finalas lo dimenge 3 de junh a Narbona, la Federacion a cambiat quasiment de tot en tot lo debanament de la segonda part de la sason en prevesent:
— una segonda Dimenjada Magica per clavar la fasa de classament, los 29 e 30 d’abril a Carcassona
— la finala de la Copa lo 6 d’abril a Albi
— lo lançament d’una mena d’Estats d’Origina amb d’oposicions Èst-Oèst lo 21 de mai (Tolosa) e lo 10 de junh (Perpinhan)
La novetat de l’an serà tanben la participacion de Tolosa
al Championship, lo segond nivèl europèu de XIII.
Los Dragons catalans
an renovelat bravament lor efectiu per visar d’objectius mai bèls en Superliga a comptar del 11 de febrièr.
A la tardor, Occitania e Catalonha aculhiràn lo debanament del campionat del mond de 13 cadieràs.
E de la fin d’octòbre a la debuta de decembre
, la Nòva Zelanda, Papoasia e Austràlia reçaupràn una novèla edicion de la Copa del Mond
; ont los Blaus ensajaràn de se qualificar pels quarts de finala.
Mai que jamai, se poirà viure l’an novèl al ritme 13!
Los audencs en cap de fila
La fasa anar del campionat d’Elèit 1 se clavèt fa doas setmanas amb las tres formacions audencas en cap de fila.
Situacion logica per Lesinhan
amb un efectiu bèl de jogaires confirmats. Situacion mai susprenenta per Carcassona que jòga sens estrangièr e fa fisança als joves. Lo campion Limós ten sa plaça amb seriós. Los Dragons-U-23 prepausan un jòc dinamic, mas se sap pas se un esperit de grop pòt far anar de l’abans una formacion resèrva.
Avinhon ensaja de seguir lo ritme, intractable a Sant Ruf. Son los sols per l’ora a aver batut Lesinhan.
Albi se posiciona per la seisena plaça qualificativa per las fasas finalas. Sent Gaudenç fa conscienciosament sas classas e a signat una victòria espantanta a Sant Estève. Vilanòva s’apièja tanben sus una formacion jove: aquò finirà que pagarà. Mai complicat per Palau qu’esperava mai amb l’Olivièr Elimà coma cap de fila. Enfin, los Bròncos mancan d’ambicion e semblan aquí per la sola necessitat qu’a Tolosa d’aver una formacion en campionat Elèit per anar jogar en Championship.
XIII al femenin
Lo campionat d’Elèit 1 femenin començarà en aquesta debuta de genièr amb dimenge 8 de genièr los rescontres L’Escura-Carcassona, Tolosa Ovalia-St Estève/13 Catalan e Biganòs-Marselha.
Alan Roch
Comentaris
I a pas cap de comentari
Comenta
Lo comentari es estat mandat corrèctament


text:
Dimècres, 22 de novembre de 2017, 03h00 Espòrt
Los quarts de finala de la Copa del Mond del XIII an rendut lor verdicte: tres resultas logicas e una suspresa prometon de plan interessantas mièjas finalas.
Tròp fòrts, los Cangorós
Lo primièr quart se joguèt divendres de vèspre a Darwin. Siaguèt un còp de mai la demostracion que l’evolucion logica e optimala del tretzista comun es de venir Cangoró. Los braves Samoans ne faguèron l’amara experiéncia e encaissèron un 46-0.
Fin de cicle pels Kiwis
Dissabte, dos quarts de finala se debanèron en Nòva Zelanda. Los tongans s’èran subrepassats per batre la Nòva Zelanda la setmana passada. Es pas dins lo meteis estat d’esperit que dintrèron sus la pelena per afrontar Liban. Los òmes del cèdre, menats pel dobertura-NRL Moses, lor i opausèron de braves problèmas. Marca finala per Tònga: 24-22, mas los libaneses pòdon plànher un ensag refusat qu’auriá cambiat la destinada de la partida. Fasiá fresquet a Wellington per l’oposicion entre los Kiwis e los fijians. S’esperava una revòlta dels Negres aprèp la desfaita fàcia a Tònga. Mas son los fijians que prenguèron la direccion de la partida. Dins lo primièr temps, poguèron pas marcar que los 2 punts d’una penalitat. A la represa, los Kiwis contunhavan de se mostrar malaisits mas egalizavan a 2-2. Los fijians passèron una novèla penalitat e tenguèron lo còp fins a la còrna sus aqueste magre avantatge de 4-2 fàcia a las aproximacions e las fautas de man dels locals. Aqueste còp, Shaun Jonhson poguèt pas sortir un miracle de sa passa o de son jòc al pè. Los Kiwis an una formacion de tornar bastir que son plan luènh del nivèl que los menèt al títol mondial en 2008 e a la finala en 2013. Pels fijians, se pòt pas vertadièrament parlar de suspresa mas de confirmacion: los Blaus èran ja en mièja finala en 2013.
Los angleses pel XIII europèu
Lo quatren quart se joguèt aqueste dimenge de vèspre a Melbourne entre Anglatèrra e Papoa-Nòva Guinèa. Los Kumuls (aucèls de paradís) coneguèron las dolors de l’infèrn amb las puntas del diable anglés que passan mai que mai per las alas. Victòria 36-6 pels angleses. Avètz dit 36-6? E òc, la meteissa marca que contra França.
En rota per la finala de Brisbane
La primièra mièja finala se jogarà aqueste divendres a Brisbane e opausarà, coma en 2013 a Wembley, australians e fidjians. La segonda se jogarà dissabte a Auckland entre angleses e tongans. Caldriá un concors excepcional de circonstàncias per que los Cangorós se trapèsson pas en finala. Lo rescontre d’Auckland s’anóncia mai equilibrat.
Las femnas tanben
Austràlia reçaup tanben la Copa del Mond femenina del XIII. Sièis formacions se disputan lo trofèu: Austràlia, Nòva Zelanda, Papoa, illas Cook, Anglatèrra e Canadà. La finala se jogarà en dobertura de la finala masculina lo dissabte 2 de decembre a Brisbane.
Alan Roch
de Sydney estant


text:
La Vaur (Perigòrd)
La Vaur (en francés: Lavaur) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom ven del gallés *vobero/*vabero que aviá lo sens de « riu, riu rescondut, entraucat », o de « rèc (barranc, vaure/vabre) », e per extension lo de « bòsc, selva », assortit de l'article femenin. L'evolucion fonetica se faguèt ambe una vocalisacion del b, a la diferéncia de Vabre[1],[2] (cf. tanben faure/fabre). La motivacion del nom pòt èsser la comba al sud-èst del borg, o un bòsc.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Vilafranca de Perigòrd; es ara del canton de Vallée Dordogne (en francés), donc de Val Dordonha.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 692
- ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2003


text:
29/11/2014
Cabana en roïna per Jacques Crouzel
Veiqui une texte de Jacques Crouzel que nos fuguet mandat per Sergi Lespinassa de l'Asco.
De legir tanben: Restauracion a Tanièrs
°°
Cabana en roïna
La fina engresòla sembla plan escalfada
Dessús lo gròs mantèl de la vièlha cabana
lo vent que bufa jòga sa musica endiablada
tras las pèiras secas de la roïna enledrada
Cabana deus grands bòscs, t'avèm abandonada
Nòstres vielhs d'amon'aut devon sarrar los punhs
Dempuèi quand s’ès aici a bravar las secadas
Qu’un sap qual t’as bastida, qu’un sap perque z’on fach
Benlèu serviás d'abric als òmes a las bèstias
Benlèu entorn de tu una vinha frutsava
Acialaves tanben sulfate e manauchas
Lo blau de qualques pèiras prova aquela afar
Ara paura cabana podèm nonmas te plànher
los toristes en estiu te prenon en fotò
qualque fòls amorós s'estujan dins ton ombra
onte la chòta la nuèit canta a plens palmons
Carlá ben que qualqu'un un jorn aja l'enveja
De prener lo benqû, la poda e lo martèl
Per venir te copar raiç e ledra mescladas
E de rendre tas teules e ton capèl pus fièrs
Jacques Crouzel
20:01 Publié dans Associacions, textes des ateliers d'occitan pour adultes | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Ajuda:Primièrs passes
Vesètz l'onglet modificar en naut de cada article ? Sus Wikipèdia, en clicant sus aqueste boton, podètz editar un article quand o desiratz, que siatz inscrich o pas.
Wikipèdia, qu'es aquò ?
Wikipèdia es una enciclopèdia liura, gratuita e multilinga que sètz invitat a i participar. Escriure un article o ne crear un novèl es tecnicament fòrça aisit e rapid. Vòstras modificacions seràn instantanèament visiblas e d'autres Wikipedians vendràn verificar vòstras modificacions. Aqueste tipe de sit Web cooperatiu es apelat un wiki.
Cossí pòt marchar aquò ?
De centenas d'internautas son de longa a melhorar la Wikipèdia occitanofòna, en far de milièrs de cambiaments per ora ; atal, aquesta enciclopèdia ven mai vasta, mai complèta e mai precisa cada jorn.
Totes los cambiaments d'un article son recensats sus una pagina d'istoric e sus la pagina de las modificacions recentas. Es totjorn possible de tornar a una anciana version d'un article e las contribucions inutilas o nosiblas son en general retiradas rapidament.
Cossí podètz ajudar ?
Abans tot, siatz audacioses e començatz de contribuir tre ara ! La simpla correccion d'una fauta d'ortografia es una contribucion utila e apreciada. Cadun pòt participar. Subretot, ajatz pas paur de far petar Wikipèdia o d'ajustar de contengut que siá inapropriat : se mestièr fa, de contributors pus experimentats seràn aquí per adobar e per vos ajudar.
Nom d'utilizaire
Tot lo monde pòt contribuir a Wikipèdia, quitament los utilizaires anonimes, mas la majoritat dels editors an decidit de se crear un nom d'utilizaire pròpri. Perqué se crear un compte ? De se crear un compte permet al contributor la reconeissença de sas contribucions, de participar als vòtes, d'aver una pagina personala... Per vos crear un compte, clicatz sus Crear un compte o se connectar. Quand serà fach, poiretz vos presentar sul Jornal dels novèls venguts.


text:
Aquel « kit per la subrevida numerica de las lengas », redigit pel Digital Language Diversity Project, un programa europèu Erasmus +, a per tòca de mesurar lo gra de vitalitat numerica d'una lenga regionala o minoritària e d'indicar d'accions e d'iniciativas concrètas per lo melhorar.
La mesura de la vitalitat numerica d'una lenga se fa amb tres indicators :
La lenga es puèi classada en tres nivèls (dormenta, emergenta, en desvolopament). Per cada nivèl, lo « kit » indica d'accions que lo pòdon melhorar. Per exemple : s'assegurar que la lenga a un clavièr adaptat, crear un corregidor ortografic, collectar de donadas lingüisticas suls malhums socials, crear de webràdios, promòure lo sotatitolatge de vidèos… Un capítol del document es tanben dedicat a Wikipèdia.


text:
Alfasillabari etiopian
L'alfasillabari gueez o mai largament alfasillabari etiopian, es un sistèma d'escritura alfasillabic utiliza subretot en Etiopia e Eritrèa. Dins las lengas que l'utilizan ara, coma l'amaric o lo tigrigna, aquela escritura es nomenada fidäl (ፊደል).
La version de basa, utilizada a l'origina per escriure lo gueez, compta 26 signes consonantics, que coneisson set variacions (o òrdres) vocalics permetent de denotar una consonanta seguida de diferentas vocalas. Mai tard, son adaptacion a diferentas lengas provoquèt la creacion d'autres signes que pòrtan l'ensemble a 35. Mai, de signes coneisson de formas que son d'acorchis d'escritura notant una labiovelarizacion de la consonanta. Aquò pòt apondre fins a cinq formas a de caractèrs (ቀ, ኀ, ከ, ገ).
L'alfasillabari gueez s’escriu d'esquèrra cap a drecha.
Somari
Usatge[modificar | modificar la font]
Aquel alfasillabari foguèt creat per l'escritura del gueez. Aquela lenga es gaireben sonque emplegada pels tèxtes e practicas liturgicas de la Glèisa etiopiana ortodòxa, de la Glèisa eritrèa ortodòxa, de la Glèisa catolica etiopiana e del josieus Falachas (Beta Israèl). Enseguida foguèt utilizat per d'autres lengas de la bana s'Africa, subretot de las lengas etiosemiticas, subretot a partir del sègle XIX. Servís tanbe a escriure l'amaric, lo tigrigna, lo tigré, las lengas goragué e gaireben totas las lengas en Etiopia levat l'oromo.
En Eritrèa, es utilizat pel bilen, qu'es una lenga cochitica de la branca agew.
D'autras lengas de la Bana de l'Africa, coma l'oromo, foguèron escricha amb l'alfasillabari etiopian pendent l'istòria mas o son ara en caractèrs latins.
Istòria[modificar | modificar la font]
Los primièrs tèxtes escrichs en gueez o foguèron dins une varietat de l'alfabet sudarabic[1], qu'es un abjad, es a dire una varietat d'alfabet ne notant pas que las consonantas (coma totes los alfabets semitics al mens a data anciana). L'alfasillabari guèz foguèt desvelopat apondant de trach suplementairis per cada consonanta per notar la vocala seguenta, segon un esquèma mai o mens regular. Aquela transformacion se faguèt al Sègle IV ApC[2].
L'alfasillabari guèz compta 26 signes consonantics de basa. Al respècte de las 29 consonantas de l'alfabet sudarabic, mancan ġ, ẓ, ḏ, ṯ et s3 : 24 grafèmas trapan atal lor contrapartida dins l'escritura guèza. Mai, doas consonantas novèlas foguèron apondudas: P̣äyt ጰ qu'es una modificacion de Ṣädai ጸ, e Pesa ፐ qu'es basat sus Tawe ተ.
L'òrdre alfabetic especific es fondat sus aquel de l'alfabet sudarabic:
En seguida, 8 caractèrs foguèron aponduts per permetre l'escritura de sons presents dins d'autres lengas, e tanben de sons utilizats dins de mots de lengas europèas utilizat dins los usatges contemporanèus (coma ፖስታ de l'italien posta).
Caractèrs[modificar | modificar la font]
Principes[modificar | modificar la font]
L'escritura guèza es un alfasillabari: cada grafèma representa la combinason d'una consonanta e d'una vocala. Los signes son organizats sus la basa de la consonanta, modificada per diferents trachs representant la vocala que seguís (o l'abséncia de vocala). Lo nombre de caractèrs pòt variar entre 182 (26 consonantas x 7 vocalizacions) e 245 (35 consonantas x 7 vocalizacions) segon la lenga, sens comptar los acroches d'escritura. Lo sens de l'escritura es de l'esquèrra cap a drecha.
I a 26 caractèrs de basa per las consonantas:
Cada consonanta pòt se combinar amb 7 vocalas:
- ä (ግዕዝ, « geʼez »)
- u (ካዕብ, « kaʼeb »)
- i (ሣልስ, « sals »)
- a (ራብዕ, « rabe »)
- é (ኃምስ, « hames »)
- e (ሳድስ, « sades »)
- o (ሳብዕ, « sabe »)
Unas letras possedisson una ochena modificacion per exprimar la sequéncia -wä o -oa, e una novena per -yä.
Caractèrs sillabics[modificar | modificar la font]
Variantas labiovelaras[modificar | modificar la font]
Las consonantas velaras possedisson una varianta labiovelarizada:
A la diferéncias de las autras consonantas, aquelas variantas pòdon se combinar sonque amb 5 vocalas diferentas:
Modificacions per las autras lengas[modificar | modificar la font]
Letras addicionalas[modificar | modificar la font]
D'unas letras possedisson de variantas per d'autras lengas que lo gueez.
Lo tablèu seguent combina los signes de basa amb las vocalas.
Usatge modèrne[modificar | modificar la font]
- L'amaric utiliza totes los signes de basa, mai aqueles indicats dins la taula çai dejós. De variantas labiovelaras son tanben utilizadas.
- Lo tigrigna utiliza totes los signes de basa, las variantas labiovelaras levat ḫʷ' (ኈ), mai aquela indicats dins la taula çai dejós.
- Lo tigré utiliza totes los signes de basa levat ś (ሠ), ḫ (ኀ) e ḍ (ፀ). Utiliza tanben los signes indicats çai jós. Utiliza pas las variantas labiovelaras.
- Lo bilen utiliza totes los signes de basa levat ś (ሠ), ḫ (ኀ) e ḍ (ፀ). Utiliza tanben las variantas labiovelaras e los signes indicats çai dejós.
Annèxes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Wolf Leslau, An Amharic reference grammar, University of California, Los Angeles, 1969, 478 p.
Articles connexes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) Marcel Cohen, "La prononciation traditionnelle du guèze (éthiopien classique)", in Journal asiatique (1921) Sér. 11 / T. 18.
- (en) Gabriella F. Scelta, The Comparative Origin and Usage of the Geʼez writing system of Ethiopia (2001)
- (fr) Un site d'alphabets.
- (fr) Lire l’amharique sur son ordinateur, pour Windows.
- (en) Système et fonte Unicode : AbyssinicaSIL.
- Taulas Unicode oficials (format PDF) :
- (fr) Éthiopien
- (fr) Supplément éthiopien
- (fr) Éthiopien étendu
- (en) Ethiopic Extended-A
- (en) Alphasyllabaire éthiopien


text:
Ente quo es Ostana ?
24 juillet 2016 | L'occitan
Zo sabiá pas mai que vautres i a gaire… Un vilatjon d’ Italia que compta pas mens de 54 residents mas que fermija de vita intelectuala jos la man de fer d’una dicha Ines Cavalcanti e de la familha Anghilante. E chausa curiosa, dins queu pitit país, a 850 km dau Périgòrd, se parla un dialecte tot a fet d’ aisat comprener. E òc ! Ostana es dins quelas famosas valadas occitanas dau Piemont, entre Turin e Cuneo, au pè dau mont Visò. Tots los ans, se debanan aqui daus rencontres coma dau monde que an coma particularitat de defendre dau bec e de las unglas lor « lenga mairala » que quò siá per lo cinema, la poesia, la revirada, la musica, la literatura. E quo es en quela qualitat que queu brave monde me ‘vián convidat a venir passar quatre jorns en bona companhia. Quatre jorns de rencontres, de conferéncias, de lecturas, de concerts, de progeccions, quatre jorns d’amistat entre monde que an la mesma obsession, defendre, valorizar, promòure lors lengas mairalas. Aguí entau lo plaser de cobdejar Kola Tubosun, poeta nigerian que defend lo dialecte Yoruba, Maria Clara Sharupi Jua per lo dialecte shuar de l’ Ecuadòr, Salvatore Tommasi que eissaia de sauvar lo dialecte grika, grec ancian que se parla enquera dins las Polhas, Tsead Bruinja e sas poesias en frison de las islas daus País Bas, Lurdes Auzmendi e sas reviradas en lenga mairala basca, Rocco de Santis, musicián grika, e Renato Morelli, cineaste antropologue… E coma si quo era pas pro, la companhia poetica d’ Aurelia Lasaque (una paísa, es d’ Olt…) e de Pierre Anghilante e sas reviradas en occitan de las poesias de l’ americana Emilie Dinkinson. A vos dise pas, qualas jornadas, qualas serenadas… E en mai de quò, vougueren me far virar dins un film, ente degui colar a bicicleta de la montanha jurcinc’au… cementeri d’ Ostana… Fauguet s’i tornar prener a tres còps… E parle quitament pas daus gnocchis, de las pastas a totas las sauças, daus pastissons, daus bons fromatges e dau bon vin que an lòu… Mon regime ne’n a plan sufert…
Mas fauguet se laissar, non sens aver reçaubut nòstres « premis », per io quo fuguet lo premi de la lenga occitana, z’auriatz pas devinat… Ostana, una plaça que vòu lo viatge !
A propos
Jean Ganiayre, Conseiller Général du Canton de Brantôme,
Président de la 3°Commission (Sociale),
Président du Bureau de la Commission Locale d’ Insertion du Nontronnais.
Membre de la Commission des Droits à l’Autonomie des Personnes Handicapées,
Membre du Conseil d’ Administration de l’Agence Culturelle Départementale,
Membre du C.A. du Conservatoire à Rayonnement Départemental (Ancienne Ecole de Musique),
Membre du C.A. de Ciné-Passion.
Et ce n’est pas tout !
Président du G.A.L. Leader du Périgord Vert (fonds européens),
Vice-Président du Pays Périgord Vert.
Et…
Délégué à la Langue et Culture occitanes,
Délégué aux affaires médicales,
Membre de la Commission Préfectorale Nature, sites et Paysages.
Je crois que c’est tout. (et puis bien sur, membre des Conseils d’ Administration des trois établissements médico-sociaux du canton : Maisons de retraite de Brantôme et Bourdeille, Foyer d’Accueil La Prada à Bourdeille).
Pages
Catégories
- A propos (6)
- L'occitan (51)
- Le canton (96)
- Le département (61)
- Les chroniques (49)
Articles récents
Mes liens
Archives
Commentaires récents
- Michel Pedussaud dans Une petite devinette !
- hotesse-accueil-paris.fr dans Europe, quand tu nous tiens…
- Jacques LIENARD dans Première pierre (suite).
- Jacqueslienard dans Une première pierre vivement attendue.
- BOUCAUD dans Terreur à Romagnac…
Nombre de visites
Visitors Online
- 01 visitor(s) online
- powered by WassUp


text:
Istòria de l'art
L'Istòria de l'art se referís generalament a l'istòria de las arts visualas, coma pintura, escultura e arquitectura. Lo tèrme tanben pertòca l'aspècte teoric de las arts visualas. L'istòria de l'art baila un examen objectiu de l'art a travèrs de l'istòria umana, en classificar las culturas e los periòdes e en observar sas caracteristicas e las influéncias que las destrian.
Lo concèpte de l'istòria de l'art foguèt desvolopat en Occident, e s'ocupèt d'en primièr sonque de la pintura occidentala, e de l'istòria occidentala de l'art. Gradualament, amb l'aparicion del Modernisme, una vision mai ampla de l'istòria artistica s'es espandida, en ensajar de s'aplicar a d'autras societats dins una descripcion globala analisant sos artefactes dins los tèrmes de sas pròprias valors culturalas.


text:
Milan
Milan (Milano en italian, Milan en lombard) es la capitala de la region italiana de Lombardia. Situat al nòrd de la peninsula, a proximitat dels Alps al mitan de la plana de Pò, Milan comptava aperaquí 1 350 000 abitants en 2014, çò que ne fasiá la segonda vila d'Itàlia en nombre d'abitants. Amb son aglomeracion, constituís la pus granda aira urbana del país; amb sos 7 123 563 d'abitants en 2009, aquesta èra la quatrena aira urbana d'Euròpa, après las de Moscòu, París e Londres. Region dinamica e densament poblada, còr industrial d'Itàlia, representa la part meridionala de la dorsala europèa[1].
Fondada durant l'Antiquitat per de pòbles cèltas, los Insubres, Milan es conquistada en -222 pels romans e serà la capitala de l'Empèri roman d'Occident pendent un sègle, entre 286 e 402. Venguèt durant los sègles seguents un luòc major del crestianisme, governat per de comtes puèi per la familha Visconti, que ne fan una de las plaças financièras pus importantas de l'Edat Mejana. De 1395 a 1796, la vila forma lo Ducat de Milan, fèu del Sant Empèri Roman Germanic successivament jos la dominacion del Reialme de França, dels Habsburg d'Espanha e d'Àustria, abans de rejónher en 1859 lo Reialme d'Itàlia. Al començament del sègle XXen, Milan ven la region pus industriala del país e es a l'abans-garda del procès de consolidacion de la jova nacion italiana. En granda part devastada durant la Segonda Guèrra Mondiala, en rason de l'ocupacion nazia, la vila venguèt lo centre de la resisténcia en Itàlia. De l'après-guèrra fins a uèi, Milan coneguèt una explosion demografica e economica, trasent nombroses trabalhaires del sud d'Itàlia e d'estrangièrs, çò que ne faguèt una de las vilas pus cosmopolitas del país[2].
Milan es considerada coma lo còr industrial, comercial, financièr e universitari d'Itàlia. Sètge de la Borsa italiana, representa un grand pòl d'atraccion per los sètges d'entrepresas, en particular dins lo sector de la mòda e del design, que Milan n'es una de las capitalas mondialas - aculhís una de las principalas fashion weeks e lo Salon internacional del mòble. Aculhís en mai 185 000 estudiants - siá 11 % dels estudiants en Itàlia - , dins d'establiments tals que la prestigiosa universitat Bocconi, principal luòc de formacion de las elitas politicas e economicas italianas. Enfin, Milan es lo luòc de residéncia de dos grands clubs de fotbòl europèus : lo Milan AC e l'Inter de Milan.
Destinacion toristica de primièr plan, amb près de dos milions de toristas cada an[3], abriga un patrimòni cultural important, compausat de plaças (la Piazza del Duomo, la Piazza Mercanti), de palais bastits a la Renaissença (Palais reial de Milan, Palazzo della Ragione, Casa Panigarola), de son celèbre opèra (La Scala) e nombroses musèus. Lo Castèl Sforzesco, a proximitat del Parco Sempione, n'aculhís mai d'un. Aqueles batiments ancians ne costejan de mai recents, coma la Galleria Vittorio Emanuele II - saique lo pus celèbre exemple de galariá comerçanta en Itàlia - o la torre Pirelli. Vila natala dels pintors Arcimboldo e Caravaggio, e tanben de l'ancian Primièr ministre Silvio Berlusconi, Milan aculhís l'Exposicion universala de 2015.
- ↑ « dorsale européenne - Terminale Géographie », sur Le Monde.fr (consultat lo 13 març 2016)
- ↑ (it) « Comune di Milano », sur le site officiel de la mairie de Milan, (consultat lo 24 octobre 2014)
- ↑ (en) Top City DestinationsRanking


text:
Darma
Darma, (del sanskrit: धर्म) o Damma (del pali: धम्म), es un tèrme polimòrf important dins las espiritualitats e religions de l'Índia. Segon lo contèxte, la definicion diferís e cobrís una granda varietat de sens[1],[2] teoricament derivats de la raiç dhṛ, portar, sosténer:
- lei naturala o juridica, norma, costuma, dever;
- substància, esséncia, caracteristica, vertat, realitat;
- ben, vertut, dreitura, justícia, meriti;
- ensenhament, doctrina, religion;
- fenomèn, causa, fach de consciéncia, atòm.
De biais general, darma designa donc l'ensemble de las normas e leis, socialas, politicas, familialas, personalas, naturalas o cosmicas.
Lo tèrme traduch a vegada « religion » en Occident, sens pasmens que las cresenças originalament indianas, nomenament l'indoïsme, lo bodisme, le jaïnisme e lo sikhisme li atribuisson una significacion equivalenta al concèpte occidental.
Dins la mitologia indóa, es un savi (rishi) personificant la justícia e l'òrdre natural.
Somari
Traduccions[modificar | modificar la font]
Dins lo mond chinés e d'influéncia chinesa, l'ideograma de darma es 法, prononciat fǎ en mandarin e hō en japonés. En tibetan se letejat tcheu, se dich chos: ཆོས.
Indoïsme[modificar | modificar la font]
Dins l'indoïsme, lo mot a los sens seguents: Òrdre universal cosmic; lei eternala; morala, dever; vertut; dreitura[3]. L'indoïsme se designe d'esperse coma Sanatana-Darma (सनातन धर्म), « lei eternala ».
Lo Braman (l'Absolut) es representat coma avent una fòrça superiora al dessús d'el:
Aqueste tèrme a mai generalament un aspècte legal (vejatz tanben drech indó). Fa referéncia a la leis regissent lo mond, al nivèl de macrocòsme coma del microcòsme. Enfrànher aquestas leis provòca un desequilibri que damatja lo cosmòs, al nivèl macrocosmic coma microcosmic. Atal la societat indiana es regida per de leis, definissent los devers de cadun segon sa casta, e lo fach d'enfrànher aquestas leis, en mai d'un desequilibri de la societat, es supausat provocar un desequilibri e una destruccion de l'univèrs dins son entièr.
Krishna dich dins lo Bhagavata Purana:
En mai del dever segon las castas, lo darma fixa tanben la quita missions a cadun de las quatre edats de la vida.
Aquestas lei son l'objècte de tractat o dharmasastra, que lo mai celèbre es de segur las Leis de Manu o Manusmriti.
Segon l'indianista Jan Gonda:
Personificacion[modificar | modificar la font]
Darma « lo Just », pòt èsser un savi (rishi) personificant la justícia e l'òrdre natural; se dich qu'es eissit del popèl drech de Brama.
Es tanben assimilat a Iama, encargat de jutjar los òmes segon lors accions[6].
Esposa tretze filhas de Dacṣa: Srada qu'aguèron per filhs Nara e Cama; Maitri; Daia; Santi; Pusti; Tusti qu'aguèron perr filh Samtosa; Kriia qu'aguèron per filh Daṇḍa, Naia e Vinaia; Unnati; Budi; Meda; Titicsa; Ri; Murti.
L'« esposa » (o Shakti) del Darma es Ahimsa (« Non-violéncia »); tanben, Darma e Ahimsa son ambedos parents divins du Senhor Vishnó: qu'es l'Ahimsa que permet al Darma d'existir e de s'incarnar suq Tèrra (sens promocion de la Non-violéncia entre las creaturas, l'Òrdre cosmic es en dangièr; sens Ahimsa, i a pas de Darma – e lo contrari tanben), e es per la proteccion de l'Ahimsa que Vishnó se fa Avatar (« Davalada » de Dieu sus Tèrra) per impausar lo Darma, combatre los demònis e far inofensius aquestes que l'ignoan o lo mespresan, favorizan la fin dels « Tres Monds »[7].
Pren a vegada de formas umanas o animalas per metre los òmes a l'esprova.
Bodisme[modificar | modificar la font]
En general[modificar | modificar la font]
Los tèxtes nonoccidentals designan lo bodisme ca Bodadarma (ch. Fófǎ 佛法). Dins aqueste contèxte, lo Darma fa pas pus referéncia als precèptes (leis regissent lo biais de vida indóa e las prescripcions religiosas), mas puslèu al quite ensenhament del Boda, que descrich per exemple la la font de dukkha (« sofrança », « insatisfaccion », « mal de viure »), son acabament e lo camin que mèna a aqueste acabament.
Lo Darma es la lei universala, e l'ensenhament una constatacion del foncionament del mond e de l'esperit, que lo bodisme se liga a transmetre e explicar.
Plan sovent un ensenhament mèna a l'autre. Per exemple, la meditacion dels ensenhaments sus l'impermanéncia de fenomèns e lor interdependància, lèu seguit de l'experiéncia intima d'aquesta realitat, preparan als ensenhaments sus la vacuïtat (non-substancialitat) essenciala, e provòcan son compreneson intuitiva subte. Dins lo vejaire mai naut (paramarta).
Darma designa fin finala la natura ultima del real nomenada Lei mistica o Lei meravelhosa dins lo bodisme de Nichiren. Nichiren representèt aquesta « natura de boda » comuna a totes los èssers vivents jos la forma del Gohonzon, exprimissent atal l'aspècte indissociable del Boda e de la Lei: l'objècte fondamental de veneracion es una de las Tres Grandas Leis amagadas (dins lo Sutra de la Nimfèa) qu'asseguran l'accès al revelh esperital per totas las personas del comun.
Dins los tractats bodics, lo Darma es considerat coma un dels tres refugis:
Prene los tres refugis significa, dins lo bodisme, prene pièja sus las fòrças de Boda, de Daarma (l'ensemble dels ensenhaments) e de la Sangha (l'ensemble dels practicants), per realizar d'assegurar sa liberacion dels torments del samsara. Es lo primièr engatjament a prene près d'un mèstre de darma competent per venir un(a) verai(a) bodista digne(a) del títol de discípol del boda Shakiamuni.
Lo Darma bodic es simbolizat per una ròda (darmacacra) e lo primièr presic del Boda es sovent assimilat a l'avida de la ròda de la lei (darmacacrapravartana).
Segon lo contèxte, darma pòt tanben èsser traduch e comprés per: « çò que deu èsser » o « l'accion justa »: se parla donc a vegada de « darmas » per designar los precèptes jos lor forma positiva.
Dins lo bodisme Zen, la transmission de l'ensenhament del Darma de mèstre cap a discípol es atestada per un document nomenat shiho.
Lo cas particular del pali damma[modificar | modificar la font]
Los comentaris palis donan doas definicions del mot damma
Raiç DHṚ: portar, sosténer[modificar | modificar la font]
« se dich dammas que pòrtan la lor marca[8] ». Es damma tot element caracterisable. Los commentaris ne citan detz:
- lo Tripitaca
- una veritat
- un samadi
- panha
- un estat natural
- una natura pròpia
- la vacuïtat
- lo meriti
- una transgression de la règla
- una causa que cal conéisser
Raiç DHᾹ : plaçar, establir[modificar | modificar la font]
« Una condicion es dicha damma qu'establís aiçò o aquò[9] ». Aquí lo parelh damma - atta representa la condicion e l'efièch que'n resulta. Per exemple:
- una expression e son sens
- lo camin e lo Nibbana que li succedís
- los estats benefics o pernicioses e los estats resultants o foncionals.
Jaïnisme[modificar | modificar la font]
Lo Jaïnisme, tanben nomenat Jain Darma (जैन धर्म), utiliza lo mot darma jos diferents sens. Darma significa: religion e tanben: dever. Pasmens coma substéncia de l'univèrs o dravia, lo darma o arupi-ajiva fa partit de las ajivas: las matèrias nonsensitivas[10]. Los jivas son lors opausats: son las almas: L'ajiva (es a dire, « nonjiva ») amassa la matèria jos totas sas formas: pudgala, e tanben los "subjèctes" sens forma e amb pas cap de sens: lo cala (lo temps), l'acasa (l'espaci), lo darma (lo principi del movement), e l'adarma (lo principi del repaus).
Sikhisme[modificar | modificar la font]
Pel sikhisme, lo darma a doas significacions màger: ensenhament religiós d'un costat, e, conducha al quotidian d'autre costat. En brèu, cal aténher lo moksha, la liberacion del cicle de las renaissençasmai lèu possible seguent una conducha altruista e espiritala. Lo sikhisme presica que cal servir Dieu e sos fraires umans quinas que sián lors originas, sas cresenças e son sèxe[11]. Goró Nanac, lo goró fondator del sikhisme, escriguèt per ensenhar lo cresents: « Aquestes que volon obtenir un sètge près de Dieu se devon consacrar al servici de las gents dins aqueste mond »[12]; lo goró fa referéncia al seua, Lo Servici desinteressat presicat per unas religions orientalas. Es tanben escrich dins lo libre sant dels sikhs: « Segon las sieunas accions, unes s'apròchan (del divin), d'autres se n'alinhan »[13].
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ The Sanskrit Heritage Dictionary[1] de Gérard Huet.
- ↑ Nyanatiloka, Vocabulaire pali-français des termes bouddhiques, Ed. Adyar, 1995, p. 65
- ↑ Jean Herbert et Jean Varenne, Vocabulaire de l'hindouisme, Dervy, 1985, p. 44.
- ↑ Brihad-Aranyaka Upanishad, Br. Ar. Up., I, 4, 14 ; cité par Jean Herbert, Spiritualité hindoue, Albin Michel, Modèl:Source Herbert SH, p. 118
- ↑ Arthashâstra, III ; cité par Jean Herbert, Spiritualité hindoue, Albin Michel, Modèl:Source Herbert SH, p. 121.
- ↑ Modèl:Source Herbert SH, p. 122
- ↑ Alain Daniélou, Mythes et Dieux de l’Inde, le polythéisme hindou, Flammarion, coll. Champs, 1994
- ↑ Papañcasûdanî édition Pali Text Society, tome I page 17
- ↑ Visuddhimagga chapitre XIV § 23-24
- ↑ The A to Z of Jainism de Kristi L. Wiley édité par Vision Books, page 75, (ISBN 8170946816)
- ↑ A Popular dictionnary of Sikhism de W. Owen Cole et Piara Singh Sambhi, édition Curzon, pages 63 et 64, (ISBN 0700710485)
- ↑ Page 26 du Guru Granth Sahib
- ↑ Voir dharma dans SikhiWiki l'encyclopédie sikhe en anglais


text:
Un present reciclat qu'ei per exemple un objècte (libe, disc, pelha...) que v'a procurat gran plaser e deu quau ne'vs pensaretz pas separar o autanplan un servici, ua contribucion, un saber a dar. La vòsta imaginacion e enveja de har plaser que haràn çò de sobres. E bonas hèstas a tots !
16 de des. 2014
E n'ètz d'avís ? 1 Reciclatz los presents (en difusion navèra la tota prumèra cronica)
Us privat a gratis, us public mercés de contactar d'abòrd domenja@gmail.com En jòia
Un present reciclat qu'ei per exemple un objècte (libe, disc, pelha...) que v'a procurat gran plaser e deu quau ne'vs pensaretz pas separar o autanplan un servici, ua contribucion, un saber a dar. La vòsta imaginacion e enveja de har plaser que haràn çò de sobres. E bonas hèstas a tots !
Un present reciclat qu'ei per exemple un objècte (libe, disc, pelha...) que v'a procurat gran plaser e deu quau ne'vs pensaretz pas separar o autanplan un servici, ua contribucion, un saber a dar. La vòsta imaginacion e enveja de har plaser que haràn çò de sobres. E bonas hèstas a tots !
E n'ètz d'avís ? de Domenja Lekuona 1 Arreciclatz los presents by Hadiupodcastsdomenjalekuona on Mixcloud
Publicat per LEKUONA Domenja a l'adreça 16.12.14
Libellats : Domenja Lekuona, E n'ètz d'avís ?, present, reciclatge
Subscriure's a: Comentaris del missatge (Atom)