text:
Despièi de tèms, Marsiho assousto lou sèti dóu Counsèu moundiau de l’aigo. Bello situacioun de capitalo pèr Marsiho, à l’ouro que, lou sabèn proun, li targo pèr l’aigo van deveni un enjò mage dins lou mounde. Nosto bono vilo dèu aqueste privilège à-n-un ome que devèn saluda coume un di grand de nosto pountanado : Franz Mayor de Montricher.
Tiravo racino de Morges (dins lou cantoun de Vaud, en Souisse), mai se devino pamens francés, bord que lou 19 d’abriéu de 1810, jour que neissiguè, aqueste païs elveti èro pas que lou despartamen francés dóu Mount-Blanc, counquista pèr Napoléon.
Soun paire èro vengu planta caviho à Marsiho en 1823, lou fiéu venguè emé lou rèsto de la famiho tres an après, pèr lou retrouba e presenta lou councous de l’Escolo Pouliteinico que capitè tout d’uno. Maudespié sa jouinesso, faguè d’estùdi de proumiero e sourtiguè de l’Escolo dins li proumiéri plaço. Pousquè ansin causi li Pont e Caussado. Dins aquesto darriero istitucioun faguè tres an de tèms d’estùdi e restè sèmpre dins li proumié. Capitè lou councous finau coume majour de sa proumoucioun.
Lou nouvèu diplouma aguè uno vido proufessiounalo di mai esbléugissènto. Coumencè de travaia en 1831, e acabè sus li ribo dóu lau Fucino, proche de Naplo, en 1858. Avié pas que 48 an.
Fuguè à soun trelus, quand capitè de realisa lou canau que devié mena lis aigo de Durènço fin qu’à Marsiho. Entrepreso espetaclouso qu’avié decidado lou municipe Consolat, en 1834, quouro la vilo s’anequelissié dóu manco d’aigo.
Ié fauguè quatre an d’estùdi à Montricher, pèr alesti soun proujèt dins lou menu. L’obro fuguè coumplido quouro l’aigo arribè dins lou bàrri marsihés de la Gavoto, lou 8 de juliet de 1847, restavo plus alor que de la mena fin qu’au cèntre de la vilo; lou gros dóu travai èro fa.
Mai pèr èstre digno d’aquelo obro mage, l’arribado se devié d’èstre mounumentalo. Vai ansin qu’Enri Esperandieu maginè lou meravihous Palais Longchamp, castèu d’aigo coume pas un, font majestouso emé sis aigo que cascaion entre lis esculturo, li jardin e li museon e que fuguè inagura lou 15 d’avoust de 1869.
Uno obro pariero fai vuei, e fara encaro deman, la glòri de l’ingeniaire de Montricher que lou bicentenàri de sa neissènço capitavo en 2010. Lou falié pas manca de saluda !
Nimai l’architèite Esperandieu.
.


c: text/html

text:
L’associacion Folkafon qu’organiza la 9au edicion de la Nueit Trad’Actuelle dab ua carta blanca au musicaire Camille Raibaud (©Unuaiga). Divés 20 d’abriu, rendetz-ve a la Capèra Argence a 21 h dab un concèrt deu grop de musica tradicionau Laüsa (10 €). L’endedia, de 10 h a 12 h, deambulacion dens la vila de La Cruishada, puish, lo matin e lo vrèspe dinc a 16 h 30, estagi de dança de branlo d’Aussau dab Daniel Detammeacker per un nivèu avançat (10 €). L’estagi de dança tau nivèu començant que serà animat per Folkafon e lo Trio Loubelya (a gratis) de 17 h a 19 h. Pas mensh de cinc grops que pujaràn sus l’empont a partir de 19 h 30 entà har bolegar los dançaires : Faburden, Duo Ancelin Rouzier, Trio Loubelya, lo Duo Roche Breugnot e Laüsa. Los programators que prometen un haish de suspresas.
Inf. : Tarifas : Pass 1 — concèrt + estagi avançat + bal : 30 € / Pass 2 — estagi avançat + bal : 22 € / Pass 3 : concèrt + bal : 22 €
Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e
Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Edwin Hubble
Edwin Powell Hubble (Marshfield, Missorí, 20 de novembre de 1889 - Pasadena, Califòrnia, 28 de setembre de 1953) foguèt un dels astronòms americans mai importants del sègle XX. Es famós mai que mai per aver demostrat l'expansion de l'univèrs en mesurar lo desplaçament al roge de galaxias distantas. Hubble es considerat coma lo paire de la cosmologia e mai se son influéncia en astronomia e astrofisica afècta mantun autre domeni. Per omenatjar sas contribucions, lo telescòpi que foguèt lançat en 1990 per la NASA e l'Agéncia Espaciala Europèa recebèt lo nom de Telescòpi Espacial Hubble.


text:
Burnhaupt-le-Bas
Niederburnhaupt en alemannisch (Burnhaupt-le-Bas en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
geo-cassini.
- ↑ Chiffres clés - Site Officiel de Burnhaupt-le-Bas


text:
Avion
Un avion es una maquina mai pesanta que l'aire que pòt volar dins l'atmosfèra. Ten un còs, que pòt transportar de passatgièrs o de carga divèrsa, d'alas que permeton a l'avion d'èsser estable dins l'aire, e una coa que li permet de manobrar melhor e favoriza son estabilitat. Segon son emplec se pòdon classificar en avions de passatgers, de carga, militars, d'acrobacia, atudafuòcs, etc.. Pòt èsser propulsat per un motor o mai. Los motors son situats sul còs o sus las alas de l'avion en foncion del modèl, o alara pòdon èsser sens motor (dins aqueste darrièr cas l'avion es un planador).


text:
Es clar que l’objectiu fuguet pas atengut. Los moments festius amasseren la populacion dau quartier mas pas los debats. Lo trabalh de rescontres, de discusion deu contunhar per abotir a ’na presa de paraula vertadiera de la populacion.
Totparier, la preséncia de Gardarem la Tèrra permet de parlar de la diversitat culturala e de l’occitan. Beucòp de monde passeren sus nòstre taulier per discutir, descubrir nòstras ideas. Fuguet tanben l’enchaison d’informar sus l’iniciativa de la Chambra d’Oc, sostenguda per las associacions de l’obrador Solidaritat internacionala / Diversitat culturala.
En mai l’occitan fuguet present, dins lo forum. Dins los bargassatges entre los militants occitanofones (dont dos jòunes venguts de Bordeu). Sus scena, emb los gropes Tres per Dos (musica a dançar dau Lemosin) e Goulamas’k. Sus los tauliers d’associacions ecologistas coma Chlorophylle e son expocision sus las plantas medicinalas o los Amics de la Tèrra Lemosin.
Fàcia a la crisa sociala, ecologica, fàcia a la politica dau governament e a la mondializacion devem contunhar de far viure ’quilhs luòcs de debat e d’emancipacion colectiva.


text:
Maironas
Maironas (oficialament en francés Mayronnes) es una comuna occitana de Lengadòc situada dins lo departament d'Aude e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom de Maironas (atestacion Matrona, en 892) ven del gallés matrona, divessa maire, aplicada çò mai sovent a la naissença d'un riu, una font. Lo nom èra accentuat sus l'antepenultima sillaba (màtrona) e son accentuacion passèt a la penultima jos l'influéncia del mot latin matrona [1],[2].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de La Grassa; es ara del canton de La Montagne d'Alaric (en francés), donc de la Montanha d'Aric.
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2014 : 33 abitants (2,8 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Gaston Bazalgues, A la Découverte des Noms de Lieux du Quercy et des Communes du Lot, Les Éditions de la Bouriane et du Quercy, 2002, p. 32, 116, per Mairona (Carcin)
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 437, a Marnes
- ↑ http://www.annuaire-mairie.fr/mairie-mayronnes.html


text:
Mentque-Nortbécourt
Mentque-Nortbécourt es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Mentque E Norbécourt an fusionat en 1819.
Après la primièra guèrra mondiala, lo monument als mòrtes a bastit al mièg de la plana #que separa los dos pòbles.
Mentque et Norbécourt ont fusionné en 1819.
Après la première guerre mondiale, le monument aux morts est construit au milieu de la plaine qui sépare les deux villages.


text:
L’Armada russa que, despuei lo començament dau conflict, entreteniá de còlas de comandòs per alentir, coma en Ucraina, lei bandas islamistas o simplament rebèlles, fan donar tota l’aviacion, e mai de tropas a tèrra, despuei l’estiu. Es que l’Armada regulara siriana ne’n èra plus capabla.
Oficialament, lei militaris russas aparan la minoritat ortodòxa dau país. E, segur, aquela patiriá fòrça d’una victòria islamista, coma totei aquelei que semblan diferents ais afogats de Dieu.
Mai es despuei que l’Armada siriana sembla perdre sus lo terren pròche de la riba de mar, que l’intervencion russa se fa massiva e dirècta. La riba de mar mediterranèa es la « Siria utila », onte l’economia se fa, en particulier onte l’agricultura sembla possibla. Mai que tot, es la possibilitat de vèire que lo pòrt militari de Tartós podriá tombar qu’a fa chifrar Vladimir Poutine.
Sens aqueu, la Russia auriá plus ges de possibilitats d’agir en Medirerranèa. E es segur la tòca màger de tota la politica russa en Siria, onte la lucha còntra lo terrorisme e la defensa dei minoritats semblan rèn que de pretèxtes.
La metòda russa es conéissuda, fan pas dins lo detalh : estramassan tot, e tant pièger per lei civils. A Alep fan giclar lei roquetas incendiarias fòrça murtrièras en mai dei bombas aerianas. Deja en 1999, a la segonda guèrra de Chechenia, èra lo biais de faire d’aquela Armada qu’aviá rasat la ciutat de Grozny, provocant lo malastre de desenas de milliers de sensa sostas. A l’epòca son baile èra Vladimir Poutine.
Segur que leis atermenatges occidentaus fan que d’encoratjar lo baile russa a contunhar dins aquela dralha murtrièra. D’un latz afècta de crèire que leis Europencs son, sensa va dire, benurós que quauqu’un restanca per elei l’islamisme au Pròche-Orient. D’un autre latz juega dei tensions que devon intimidar d’Occidentaus lèsts a afortir sei sancions : ansin lo personau d’ambassadas russas siguèt redusit despuei lo 13 d’octòbre en Euròpa, sei familhas rapatriadas, e dins la muma plega, lei misssils intercontinentaus siguèron tirats « per assai » en Russia, qu’amenaça d’una guerra nucleària imminenta nòstre continent.
Lei bailes governamentaus occidentaus benlèu que devrián chifrar que, despuei la reconquista de la Ruhr fin qu’a la destruccion de la Checoslovaquia, èra lo biais de faire d’un tipe que disián Hitler. D’auçar leis espatlas sembla pas una solucion.


text:
Dins un encontre libresc e tolzan organizat pel CRL Midi-Pyrénées (un jorn portarà lo nom en occitan tanben), Miquel de Palol èra un pauc despistat perqué li fautava informacions sus l’occitan a Tolosa ; per astre, la productriça catalana de Veu dels Països Catalans a Tolosa, Mireia Baeta a presentat un militant occitan de Tolosa. La conversacion es devenguda un enregistrament que podrètz escotar en linha d’ara enlà. Es la fotografia de la situacion occitana ambe las basas seguras e seriosas d’un catalan Miquel de Palol que se questiona, un catalan que ne vòl saber mai sobre la lenga bessona occitana. Es tanben una fotografia independenta de la vida lingüistica e politica occitana, d’ara.
La conversacion se debanèt en occitan e catalan. L'o document audiò es brut e ajuda aital a veire la compreneson que podèm aver entre Occitans e Catalans.
Es clar que non podèm listar aqueste encontre dins l’istòria de las relacions occitanas e catalanas, mas es un moment de plaser pels dos pzersonatges de l’entreten, de la parladissa dins lo bar del palatz dels Congrès Pierre Baudís a Tolosa.
Nos cal plan mercejar totes los qu’an ajudat a l’entreten aquel, e donc sense oblidar l’Institut Ramon Llull que trabalha per la lenga catalana a l’Estat francés. Aquel Institut de promocion de la lenga catalan farà present la lenga al Festenal d’Avinhon en 2014. Es pietat de veire que las universitat francesa de letra occitana posquèsse pas i trapar un relai per poder ajudar l’occitan ; es pas fauta de volontat catalana, dels tecnicians de l’Institut Ramon Llull.


text:
L'Euròpa se tròba doncas un còp de mai en facia dels electors, que se'n chautan coma de sa prumièra camisèta , del nòrd al miètjorn, e de l'est a l'oest.
Aquela Euròpa l'an volguda pas que merchanda , l'avem aguda l'Euròpa anglèsa que se chauta de tota idèa collectiva e subretot sociala, que los autres païses "istòrics"européencs.
L'anglès es masochiste quez volètz...
Foguèt pas question que de grands mercats, vendre , crompar a totes los nivèls , e consi que ne sia, que que ne'n digan los afogats, los alucats? del mercat , polonèses e turcs e autres lumpen proletaris trabalhan ara en majoritat, sus los talhèrs de construccion, ont se parla totas las lengas levat lo "françès", e doncas aquò's la libertat a totes los nivèls, libertat de vendre sa fòrça de trabalh, libertat d'anar cercar de trabalh on se'n troba , libertat de se far sonhar ont se pòt s'aquò's rentable , e d'esser mens remborsat s'es possible , libertat encara mai granda de cambiar de trabalh quatre o cinq còps dins la sia vida , en faguent de stages de mantunas annadas al caumatge pels joines coma pels vièlhs . Libertat de parlar ambe lo net , ambe un brava centenat de mila de flics internautes per t'espigar, libertat de pagar per que de banquièrs jogan a la roleta russa ambe l'argent qu'an pas; mas ambe tu, a l'autra mand del canon. Libertat de donar las entreprèsas publicas al privat, o a la còla de l'internacionala dels faineants que vivon pas que de la borsa. Libertat de donar l'argent de la publicitat de la television al privat . Mas ont se torna l'ascensor, per pagar lo viatge?. Libertat de construsir una facultat ont caldra pagar car, per apprendre pas mai qu'auèi , ambe la crèma de deman . Libertat de far de la recerca fondamentala a la condicion que sia utile sul pic al privat e rentable .
D'unes jornalistes franchouillards se rejovenisson de veire, que França se sortiria milhor de la crisi(pareis?). Cal veire, que nos en comptan de bèlas, i crèsi pas qu'a mitat, mas los quites anglèses ne parlon, subretot del matelas social qu'apara de las cabuçadas dolorosas e benlèu de las revolucions . Mas çò que lo jornaliste franchouillard dis pas, es que la còla de Nicolas et los autres son aqui ambe lor idèa de nos menar al modèle anglo-saxon de Milton Friedman . Un biais curios de França d'esser totjorn dins unes zig quans los autres ne'n son tornats dels zags. Que lo Nicolas lo ressèga de longa ; un jorn se veira que faguèri mai que Margareth, o que Ronald o que J P II (parla de Tatcher).
Del meteis biais los jornalistes franchouillards, an pas encara fach la ligason entre la demesida dels avantages acquesits, e la casuda de la parèd de Berlin. Son de sa stratosfèra e semblan de creire, que la crisi es venguda sus l'ala d'un angèl, coma una comèta, tala la gripa mexicana , excusatz que voliai dire lo H1N1 du vinhashvin.
E l'esquèrra franchouillarda es montada dins aquel batèu. Ambe Jospin (lo cap dels òrbs) coma capitani per dire que l'Estat avia pas per prètzfach de se trachar de la gestion de las entreprèsas.
E auèi aquò's Nicolas que nacionalisa o privatisa, coma vòl , çò qu'es pas de creire per un elefant del PS, (que jamai li vendria pas a l'idèa e jamai se permetria un tal front, que dèu pas tocar la confitura....) pròva que l'esquèrra, qu'òm me perdona, "la paura" se tròba punhs e pèds estacats, e torçuts per la cervèla , e qu'an pas cap mai d'imaginacion, assecada, tarida ,minabla ,vergonhosa , traça que, e mai que mai merdosa . Qu'es complètament presonièra dins los rasonaments drèchurièrs e se vei pas res que pòdria daissar creire qu'an la volontat de ne sortir...
Es l'annada Jaurès . Seria la de Joana d'Arc que seria çà mesme.
Los primièrs de l'ENA que menon lo PS an pas cap d'idèa qu'unes "ANE" , (ena ane avètz vist al revèrs) fa bèl temps qu'an perdut tota possibilitat d'imaginacion, de creaccion , e amai tota volontat malgrat son detsenat d'annadas d'estudis saberuda aprèp lo BAC.
Son pas pus gaire socialistes qu'un regiment de cardenals del Vatican.
E aquò's triste per nos.
Jaurès torna.
E que ta volontat sia facha sus la Tèrra coma al cèl....


text:
868
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 868 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Ahmad ibn Tulun, governador turc d'Egipte, venguèt de facto independent ambé l'arrèst de la transmission deis impòsts au poder centrau. Adoptèt una politica de desvolopament economic que li permetèt de formar un estat poderós. L'autoritat abbassida sus la region foguèt pas restablida avans 905.


text:
La lei pels panèus en occitan a l’entradas de las vila, es d’aquestes escantilhs de documents votat pel Parlament qu’an una utilitat de talvèra. I a tantas sinhaleticas que –ambe un pauc de pensada sistematica sul tèma- podrián jà èstre en occitan que la question de la lei es justament un element de la campanha electorala de uèi, per las cantonala, al nivèl de la campanha catonala, mediocritat. Çò que m’espanta es que los universitaris en çò nòstre ne fasquèsse un element major de l’illustracion d’esquèrra. Es puslèu la realitat de l’esquèrra, la manièra de nos fa creire … que son capable d’aver d’«initiative» coma l’indica lo filme sul costat de mon blòg.
En Gironda l’esquèrra a pas mestièr de problèma electoral de dreita, es al poder dempuèi …. En Gironda, i a pas de cargat de mission per l’occitan, i a simplament un grope d’elegits que fan de lòbi coma de militants sul terrenh associatiu ; son d’una eficacetat pichona. Mas i a visibilitat e promocion de l’eveniment : doás comunas (2000 ciutadans pas mai) seràn en doás lengas dins un departament de mai de 2 milions d’estatjans…
Mas i a una signaletica qu’a mestièr de l’occitan e del parlanjhe en Gironda :
Cal dire las causas, lo panèu serà segurament renovelat un jorn … e donc, un jorn, quora lo foncionari en plaça de l’installacion dels panèus e de sas comandas, zo faràn : quí pensarà a l’installar en quinta lengas ?
Se cal rassegurar la République française, l’installacion de l’occitan suls panèus melhorarà pas la coneisséncia istorica e geografica dels personals dels oficis de torisme en Occitània. E quitament quora los documents en occitan son prepausats dins los oficis de torisme, lo torista qu’es intelligent –mai que lo personal politic- sap l’excepcionalitat de l’afar, e alara los document damoran gaire de temps a posita… Lo succès dels documents imprimits en occitan es tal, que …. n’i pus a posita dins los oficis de torisme qu’ n’ an gausat prepausar, Carcassona e Tolosa.
E l’occitan se podrà installar pertot, ambe un pauc de volontat politica e administrativa, coma en Catalonha del nòrd, pel Conselh General. A Castèlnaut d’Ari, lo teulat de l’ofici de torisme es bioclimatic, mas l’occitan l’an pas pensat … alara l’ai installat per mostrar a la premsa (premsa qu’a pas publicat ma letra – dins mantunes jorns la publicarai). Còsta res la visibilitat de la sinhaletica en occitéan, còsta simplament de pas daissar la «com» a l’agéncia de comunicacion parisenca, coma a Castèlnaut d’Ari.
E malgrat tot, l’idèa arriba pas al cap que l’occitan es pas una «langue régionale», la fauta de quí, senon del personal politica e dels mèdias qu’emplegan la semantica ? La nocion de «lenga regionala» indica de faiçon subdiminala que la lenga es pels indigènes e donc pas pels toristas, malgrat tot es una marca d’identitat, mas pas per l’exterior de páur de desrengar lo sistèma republican, vist que sèm a la basa del sistèma mal emplegat a París, nos podèm pas alara capvirar lo sistèma installat. Alara que lor cal far per aver dreit a la dignitat ?
L’identitat del personal politic es alara de pausar en question.
L’identitat es un vertadièr problèma per las populacions en general, sobretot en Occitània ; perqué ? Perqué avèm sistematicament explicat qu’èrem plan d’accòrd ambe lo sistèma de la sotmission, perqué ? Perqué al poder li devèm la plaça sobre laquala trabalhèm. Un dictador per s’assegurar que tusta plan sobre los manifestants, aumentarà lo sòlde un mes abans las manifestacions ; es lo sistèma Botif en Argèria e pertot al monde que lo sistèma se sap en dangièr.
En dangièr, perqué ? Perqué l’identitat ne faguèt una aisina del dreit e de la sotmission. Nos an explicat Ernest Renan e que cal cantar La Marseillaise, per èstre «bon Français» … per astre, n’i a d’Occitans e d’Occitanas que gauson se dire pas francés, o de vóler parlar sonque pas francés a la maison (coma mon grand-paire abans 1939), o en public per cridar l’identitat mesprezada, dincal moment qu’un mendre respecte se levèsse.
Un panèu en occitan ?
« - excusez-moi, c’est un petit panneau en occitan qui vous gène ? » (legir aiçò ambe un polit accent catalan) dixit Jordi Savall, la question es estada donada als integristas socialistas al poder a Carcassona, e la taula s’es levada an aqueste moment, en dire res, lo non-res es la responsa dels republicanistas, dels integristas republicans.
Vos podètz imaginar lo problèma de las castas collaboratriças al poder franchimand qu’escana Occitània ; vos podètz imaginar la situacion dels militants qu’an de suportar aiçò… pendent mai d’un centenars d’annadas. Alara se pòdon pausar question d’etiqueta sobre lor identitat, vist l’avuglament del sistèma politic francés en Occitània.
Mantunes se pausan lo problèma d’èstre “languedocien” sense parlar la lenga, o tot simplament en prendre la crotz occitana sense considerar l’importança publica de la lenga (lo sistèma partidocrata e las CCI del ròdol). Mas podèm tanben aver militants qu’an una vision per amassar los ciutadans sobre la basa francofòna per se poder defendre, ambe l’exemple irlandés o ecossés en cap.
Ai agut una conversacion recenta sul tèma. La vaquí :
La question se pausa tanben al Quebèc … se pòt defendre lo Quebèc en anglés ? Coma los liberals del Quebèc zo vòlon far ? Parier que los republicans irlandeses fins ara, o lo liberals uèi (veire debat e bilhets passats).
La cronica de Le Devoir dona un punt de vista d’un universitari de l’universitat de Laval. Sonque una universitat per ensenhar en francés, e pas sonque la literatura, coma en Occitània.
Es un pauc lo problèma dels identitaris, que coma per astrada jacobina, son installat uèi pertot coma las prefectoralas… E los identitaris párlan pas gaire occitan o quora s’assájan sobre l’antena de Ràdio Lengadòc, an pas encara comprès la globalitat del problèma, França es un mercat-Estat-nacion factís.


text:
03/03/2015
L'invité, lo convidat de Meitat-chen, meitat-pòrc dau diumenc 8 de març 2015
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 8 de març a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera l'escrivaire Florian Vernet per la reedicion de cinc de sos libres chas IEO Edicions: « Freud dins aquò ? », « My name is degun », «Ont'a passat ma planeta ? », « Popre ficcion », «Suça-sang connexion » dins la collection Atots-Crimis.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
07:17 Publié dans Actualitats, actualité, Literatura en òc, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
17/02/2015
Condat fête l'occitan et des instruments de musique traditionnels
Condat sur Vézère s'apprête à vivre en occitan les 28 février et 1er mars prochains. Condat Animations, qui organise des stages chant et de danse, des ateliers de langue, intervient dans les TAP ( temps d'activités périscolaires) et tant d'autres activités mettant l'occitan en valeur, se lance cette fois-ci dans l'organisation une journée à valeur départementale.
« La journée va se dérouler en deux temps, annonce Hélène Lasternas, présidente de l'association. La matinée sera consacrée à des rencontres avec les auteurs périgourdins et les musiciens à la salle des fêtes.Nous commencerons à 10 h 30 par un échange entre l'écrivain Jan-Peire Reidi et Patrick Chouzenoux sur le thème « l'oc dans la vie moderne ». Ensuite, le public pourra dialoguer avec et faire dédicacer les livres auprès des nombreux auteurs qui ont accepté notre invitation : Joan-Claudi Dugros, Joan-Loìs Leveque, Joan Ganhaire, Daniel Chavaròcha, Micheu Chapduelh, Miquèl Délibie, M Sarrazin, Jacme Fijac, Benedicta Bonnet, Virginie Jouany...Novelum aura également son stand de livres en occitan.
Puis, Félicie Verbruggen, Serge Peauger et François Cottreel animeront la partie contact du public avec les musiciens et les instruments.
Vers 13 h 30, ce sera le repas périgourdin au restaurant « La commanderie » .
Et l'après midi ? » Les enfants de l'école de Condat ont préparé une pièce de théâtre sur la base du conte occitan « Poletoneta ». Il y aura également des chants occitans interprétés par la chorale de Condat ainsi que des démonstrations d'instruments de musique traditionnels ». Et l'entrée est payante ou gratuite ? « Elle est gratuite, seul le repas à la Commanderie est payant ( 20€, réservation obligatoire avant le 24 février au 0553512649).
Et pour finir ? « Pour commencer, plutôt, samedi 28 février à 20h30, ce sera un grand bal trad' avec le groupe Talabast à la salle des fêtes(entrée 8€). Une journée occitane ambitieuse qui réunit quelques uns des plus grands talents périgourdins occitans actuels et vous donne l'occasion de les rencontrer.
Denis Gilabert.
A voir, le site :http://lavezera.blogspot.fr/
07:16 Publié dans Actualitats, actualité, Associacions, Literatura en òc, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
13/02/2015
Omenatge a/ hommage à Marcela Delpastre
La soirée du 6 février ayant été annulée pour cause d'incertitudes météorologiques, l'hommage est reporté au samedi 28 février à 15 h la salle des fêtes de Chamberet (Corrèze)avec un programme inchangé:
des lectures de son oeuvre par Teresa Canet, Bernard Combi et Jan dau Melhau ( création notamment du poème dramatique La Tour à trois voix) ainsi que des intermèdes musicaux par Olivier Peirat (luth et vielle à roue). (entrée libre "au chapeau").
Information transmise par Jan dau Melhau.
19:09 Publié dans Actualitats, actualité, Literatura en òc, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
08/02/2015
La Colline aux livres ouvre un rayon occitan
La librairie La Colline aux livres, place du marché couvert à Bergerac dispose d'un rayon de livres en occitan, romans, méthodes d'apprentissage, dictionnaires, grammaires...Dans tous les styles et pour tous les ages.
La libraire Coline Huguel (notre photo) et son équipe peuvent également vous procurer d'autres ouvrages sur commande.
Voir le site : www.lacollineauxlivres.com.
12:11 Publié dans Actualitats, actualité, Le coin des libraires, Literatura en òc | Lien permanent | Commentaires (0)
07/02/2015
Quatòrze per Jan-Peire Reidi
"Vodriá que dins cent ans
Tu fuguesses ma mia
E me, ton bon amant,
Si nos viviam…"
(La Valsa perigòrda,
chançon tradicionala)
Dins Ceux de Quatorze, l’autor francés Maurice Genevoix conta un sovenir de guerra que li peset tota sa vita. Pendent los combats dau mes de setembre de 1914, una nuech que quò pleviá, los Francés fugueren desbordats. Lo jòune luòctenent Genevoix se trobet tot sol au mitan daus ulans bavarés que corrian vers las trenchadas francesas. En trabuchar sus un cadabre alemand, aguet l’idéia de ‘massar lo casque ponchut e de lo coifar en plaça de son quepi. Corguet vers las linhas francesas en credar « Hurrah ! Vorwärts ! », coma los autres. Aguet tòst despassat los enemics mas, dins la nuech e lo braulhard, aguet lo temps de tirar un còp de de revòlver dins la testa o l’eschina de tres sodards que anavan traucar la peu de sos camaradas emb lurs baionetas. Agueren tots tres la mesma credada estranglada quand tomberen, una credada raucha que Genevoix obludet jamai. Aguet pas lo coratge de ne’n parlar dins Sous Verdun, la prumiera edicion. Auriá volgut creire que los tres òmes s’eran sauvats.
Torní pensar a mon grand-pair, que me contava coma aviá tuat son prumier Bòcha quante se troberen tots dos en mesma temps a la font ente anavan querre l’aiga. Quò fuguet mon grand-pair que trauquet l’autre. Contava que montet sus son cadabre per ’rachar la baioneta.
Estre uman que se veu perdut, credada, còrps que se voida de son sang, que perd presa ; ranadas, agonia, silenci. Chara apasimada o ben escharnida presa dins una immobilitat permanenta. Charn que puris dins la gaulha, boirada emb lo teissut daus abilhaments, emb d’autres restas d’estres umans esbocinats, espansilhats, minjats per la mitralha. Tots ’quilhs mòrts.
E los autres que torneren : mutilats, esbratats, eschambats, desfigurats, gasats, fòus. Daus òmes jòunes endechats que los obus o ben l’apchon dau chirurgian lur avian ‘rachat lur raibes. Mòrts.
Orfaneus, vevas de guerra, dròllas que an perdut lur pretengut, que beucòp coneitran jamai una vita de femna fòrta de la fòrça d’un òme aimat, una vita de mair.
Quand a ’chabat de purar e de se torcer de dolor, la mair ‘bilhada de negre garda dins sa peitrena jusc’a son darnier jorn un pés que cuja la far tombar terra, que li rauba lo durmir. Lo pair a pus de coratge per trabalhar, per entreprener quauqua ren, per ’dobar çò que s’abolis. Trainen tots dos un pés que degun pòt portar, lo pés dau malur ; son vielhs. Fan fugir los jòunes. Mòrts.
Genevoix e mon grand-pair volian ’restar los Alemands per que pueschan pas far en França çò que fagueren vint-e-sies ans pus tard. Sabian que la guerra era un grand malur e ne’n porteren lo pés tota lur vita. Prendram-nos lo drech de los jutjar ? Comptatz pas sus me per mespresar lur coratge.
Dins la novela de Katherine Mansfield La Moscha (1922), « lo patron » (the boss), un òme vielh, mas enquera fòrt, pareis desvirat quand son amic li ven parlar de ente son entarrats lurs filhs tots dos tuats a la guerra, en Belgica. De’n prumier, l’amic a mestier d’un còp de oisquí per se rapelar perque es vengut veire l’autre. La vielha sufrença dau patron, que lo rosjava de’n dedins los prumiers temps aprep la mòrt de son filh, sieis ans en arreir, es tornada. Barra la pòrta e demora tot sol sietat a son bureu per purar davant la fotò de son filh. Sap que son filh era un dròlle gai e plasent, mas sus ’quela fotò, lo retira pas, a l’aer severe. L’òme pòt pas purar… Veu una moscha que se neja dins l’encrier. La suert e la ’visa se netiar, presta a tornar prener sa volada. Tot un moment, la chapinha : pas pus tòst que vòu tornar partir, fai tombar una gota d’encra sus l’insecte que ’chaba per ne’n crebar. Lo patron la pleja dins un papier sechador, zo tira dins la paniera e damanda un autre papier sechador. A la fin de la novela, se sent maluros coma las peiras, mas cuja pas se rapelar çò que lo carcinava avant que faguès nejar la moscha.
Novembre 1918. Mai 1945. La guerra es ’chabada ; los jòunes an sonat la clòcha de l’egleisa. Son contents de sapcher que aniran pas se batre. Son uros de puescher respirar, minjar e beure, semnar e mestivar, aimar e far daus pitits, entreprener. Mas ausen benleu pas enquera tròp raibar, calcular. Quò pren dau temps per garir.
Avetz-vautres, come me, sentit lo bonur de viure coma si la sola finalitat de la vita era la vita ela-mesma ? La vita vitanta dau jorn au lendeman, çò que mon tonton ‘pelava « se sauvar ». Sens vergonha, jauvissem daus plasers de la béstia : beure e minjar son aise, sentir son ventre s’agalhar, tornar dins son liech tébie quand òm s’es levat pissar la nuech, coneitre lo solaç dau remèdi que fai partir un mau de testa, estre tot esfeunit quand òm fai de l’exercici, aimar un autre còrps … mai tots ’quilhs pitits plasers simples que descris Philippe Delerm : lo de golar la prumiera gorjada de biera o ben de pataunhar un coteu de Nontron dins sa pòcha… La jòia nos ufla la peitrena de veire la clardat d’un matin de prima e d’auvir los auseus de la terra e dau ceu. Un frijoladis de bonur nos cor dins l’eschina au moment que lo solelh se coija dins çò que ‘pelem « una charanta », o ben quand ‘visem passar las gruas. Som benaises. Vivem. « Si nos viviam… », disian nòstres grands-pairs, que ausavan pas creire que quo era possible… Mas perque som-nos coma lo boss de Katherine Mansfield, nautres que avem conegut los que an fait la guerra ? Perque gardem-nos coma l’idéia de quauqua fauta pesanta que auriam obludada, un pés dau passat que los pòbles uros coneissen benleu pas ? La revòlta de la jòunessa dins las annadas seissanta e la construccion europenca nos an pas enquera tornat nòstra innocença.
A Javerlhac, lo 27 de genier de 2015


text:
Anóncia de publicacion: Au virar de l'aura - Recuèlh de poèmas de Pèire Bec
Par Diggi, jeudi 22 novembre 2012 à 22:11 :: CD / DVD / Libres :: #171 :: rss
À l'occasion de la parution du dernier recueil de Pierre Bec, un choix d'œuvres publiées par Letras d'òc
A commander sur Espaci-occitan.com
Au tournant du vent
Dotze sestinas ligadas per Pèire Bec.
Quan ua fòrma poëtica fixada e pòt perméter d'escríver en libertat, en tot seguir la via ubèrta, bèth temps a, peu trobador Arnaut Daniel, lo creator deu genre. En edicion bilingua, occitan-francés
64 p. 14 x 22,5 cm. 11 €
Ataüt d'Arnaut Daniel
Tombeau d'Arnaud Daniel
En aumatge au trobador Arnaut Daniel, evocat per Dante dens la Divina Comedia, un recuelh qui amassa las quate sestinas ancianas d'Arnaut Daniel, Guilhem de Sant Gregori, Bartolomeu Zorzi e Pons Fabre, dab las sestinas contemporàneas de Joan Mouzat, S.-A. Peyre, Pèire Bec e Max Roqueta, ligadas per duas sestinas toscanas de Dante e Petrarca. Dab un abans-díser de J. Roubaud. Édition bilingue occitan-français.
56 p. 17 x 24 cm. 12 €
Camins dubèrts
Anthologie bilingue de poésie occitane contemporaine
Antologia de poësia contemporanèa presentada per Joan Eygun Mentre la lenga occitana e sembla s’esvanir dens la vita vitanta, la poësia d’òc que demora viva e divèrsa. Perseguint camins e vias esquèrs o singulars, on las paraulas e’s tornan inventar tà díser l’anar deu monde. Miracle tostemps recomençat de la creacion qui hè espelir votz essenciaus e vitècas, a maugrat de tots los trebucs, de totas las morts anonciadas. Édition bilingue occitan-français
336 p. 16 x 24 cm. 27 €
Lei Cants dau deluvi
Les Chants du déluge de Robert Allan
Premier volume de leis òbras poëticas occitanas completas de Robèrt Allan, (Lei Cants de la tibla) grand prèmi de lei letras occitanas en 1955. L'òbra d'un poèta essenciau dau sègle XX. Edicion bilingüa occitan-francés establida per Maria-Joana Verny Presentacion, nòtas e bibliografia
240 p. 16 x 24 cm. 22 €
Los libes de las edicions Letras d'òc que pòden estar comandats per correspondéncia o directament en linha sur Espaci-occitan.com


text:
Lo CAOC decidiguèt dempuèi 1979 de far aicí aqueste acte de remembrança de la mort de la libertat dels òmes e dels pòbles. La nòstra associacion foguèt fundada en 1978.
E l’avèm fait totjorn en occitan e en catalan, sèm pas encara totalament assimilats. Se aprèp venguèron altres associacions o partits a faire actes semblants, benvenguts siagan.
Aquí, los catalans e occitans amassa avèm fòrça causas a dire, a denunciar, a protestar, a refusar, mas tanben a reclamar, a demandar, e a exigir.
Ongan fa 800 ans que comencèt la Crosada contra los occitans e catalans. Los occitans passèron de la condicion de pòbles liures a la situación de pòbles colonisats en contunha assimilación francesa.
Nosautres los catalans tanben demoram colonisats per Espanha e la nòstra lucha arriba jamai a superar los fòrts mecanismes del poder de l’estat.
I a una lei internacionala del drèit a l’autodeterminacion dels pòbles, mas aqueste dreit es negat per las constitucions francesa e espanhòla.
Qui pòt negar que los catalans sèm un pòble, que sèm una nacion e qu’avem demorat un estat pròpi durant segles?
Qui pòt negar que los occitans son un pòble, que son una nacion e qu’an demorat durant segles estats sobirans?
La democràcia es pas la negacion de la libertat dels pòbles.
En la novèla Euròpa los que comandan son los estats. Es pas l’Euròpa dels pòbles. Es l’Euròpa dels estats. Lo camin es clar, se vòls èsser respectat cal aver un estat pròpi.
Los catalans aprèp 300 ans de colonialisme començan de veire clar lo fracàs de la via federalista e de la via autonomista.
Lo dijòus de la setmana passada, 11 de junh, lo pòble catalan a enterrat los dos estatuts d’autonomia de Catalonha en dos taüts, en naut d’uns cadafalcs, davant lo palais de la Generalitat de Catalonha. E los a abandonat davant la pòrta principala, en la plaça de Sant Jaume de Barcelona.
Lo dissabte 27 de junh lo pòble catalan farà tanben l’enterrament dels parlamentaris catalans davant lo palais del Parlament de Catalonha, perqué an refusat de convocar un referendum per exercir lo drèit universal d’autodeterminacion.
Dison qu’es insconstitucional segon la Constitucion espanhòla.
La prigonda alienación dels catalans arriba tanben a totes los diputats catalans sens cap excepcion.
Es una situación tragica. Los nòstres elegits son passats al servici d’Espanha.
E ara lo pòble pren lo relèu perqué vòl sortir del cuòl de sac, perqué la situación es insostenible, perqué vòl recuperar la libertat.
E aquò es bon tanben per Occitània.
Totes amassa farem cambiar las causas e Montsegur serà onorat coma lo simbol de la libertat recobrada.
Visca Occitania!
Visca Catalonha!
Enric Garriga Trullols
President del CAOC


text:
Senhers conselhièrs
Amics catalans e occitans
En primèr vòli regraciar en nom dels catalans la vòstra amicala aculhença d'aqueste 26 Aplèc dels Fòcs de Sant Joan a Montsegur.
Grandmercé per nos aculhir un autre còp. Lo CAOC es estat interdit pel segond còp de far la fèsta occitano-catalana a la nuèit al Prat dels Cremats.
Fa 26 ans que la nòstra associacion, lo CAOC, fa la fèsta d'afrairament occitano-catalana dels Fòcs de Sant Joan.
Dimenge passat tota l'Euròpa a votat e a elegit los novèls deputats al Parlament de l'Union Europèa amb la tòca principala de metre en plaça una novèla Constitucion europèa qu'aurà de fargar mai de ligams d'amistat e de relacion entre los diferents pòbles. E establir mai de justícia sociala per totes los europèus.
Fa 26 ans que lo CAOC fa la promocion de l'amistat occitano-catalana e en aqueste sens a avançat la Union Europèa.
Mas me demandi perqué la justícia s'aplica d'un biais fòrça diferent dins los diferents estats en relacion a las lengas e culturas diferentas de las oficialas.
I a grandas diferéncias entre la situacion legala de las lengas en Belgica, Soïssa, Espanha, etc en comparacion de çò que se passa en França.
Avèm vist que lo nombre de locutors parlants o parlaires es pas un problèma perqué 9 dels dètz novèls estats que son dintrats dedins l'Union Europèa an mens de locutors o parlaires que los catalans, que sèm mai d'onze milions. Lo problèma real es la manca d'oficialitat totala del catalan a tot l'estat.
Lo principe establit es: cada estat aurà una sola lenga en Euròpa.
Es la meteissa causa per l'occitan qu'a mai de parlaires que fòrça petits estats que son dins l'Union Europèa.
Per aquesta rason lo CAOC a escrit al President del govèrnament espanhòl per demandar l'oficialitat de l'occitan en Euròpa, compte-tengut que l'aranès (occitan) es oficial a la Val d'Aran.
Ièr a Montsegur avèm fait una taula redonda sus Frederic Mistral en l'escasença del 150 (cent cinquanten) aniversari del Felibritge e del 100 (centen)aniversari del prèmi Nobel a Mistral.
Lo CAOC sempre a proclamat las paraulas de Mistral, "la lenga es la clau que de las cadenas nos desliura".
Se perdèm la lenga, perdèm la cultura e l'eime e desapareissèm coma pòble.
Per aquò, nosaus, catalans, volèm conservar e afortir la lenga. Per aquesta rason demandam l'oficialitat en Madrid e tanben en Euròpa. Nos cal salvar de la globalizacion.
Las causas an pas cambiat, mas dins l'encastre europèu de la lucha politica i serem totes, catalans e occitans, e un còp de mai nos cal unir davant la novèla escomesa.
Tornarem luchar e tornarem l'an que ven a Montsegur pels Fòcs de Sant Joan.
Grandmercé
Visca Occitània
Visca Catalonha
Enric Garriga Trullols
President del CAOC


text:
Jan-Francés Champollion
Aquel ome que capitè de trouba la clau di ierouglife es un ome d’O. Avié neissu à Figeac en 1790, dins uno famiho de libraire... A nòuv an parlavo latin, à trege an parlavo ebriéu, à quatorge an parlavo arabe pièi partiguè estudia li lengo óurientalo à Paris. Pas estounant qu’ague trouba lou mot de Santo Claro de la misteriouso Pèiro de Rosette. Mai escriguè tambèn uno gramatico e un diciounàri egician.
Sa vilo i’avié counsacra un pichot museon dins soun oustau nadalen mai vuei, vènon de faire acò à la grando, coume se l’ameritavo. Lou nouvèu museon, alarga e apoulidi, counsacro 1000m2 à la vido de l’enfant dóu païs mai tambèn à tout ço que toco lis escrituro dóu mounde. Se devino unique en soun gènre. Museon mai tambèn liò de rescontre e de travai pèr li scientifi.
En mai de l’istòri di ierouglife, ié trouban tout sus li proumiéris escrituro cuneïformo, chineso, maias, etc. Fin qu’i lengage numeri de vuei! Mai de 600 eisino e doucumen que vous espèron.


text:
Tincques
Tincques es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat en lo Artés, a 27 km a l'oèst de Arras en direccion de Hesdin.
A traversat per la RD 939 e per la via ferrée Arras - Sant-Pol-sus-Ternoise (parca de Tincques)
La commune est située dans l'Artois, à 27 km à l'ouest d'Arras en direction de Hesdin.
Elle est traversée par la RD 939 et par la voie ferrée Arras - Saint-Pol-sur-Ternoise (gare de Tincques)
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La localité de Tenques a mencionat dempuèi 1170.
La localité de Tenques est mentionnée dès 1170.


text:
Maruelh, dins lo Nòrd de la Dordonha, era autres còps la capitala d’una baronia importanta dau Peiregòrd. N’en demòra per pròva un chasteu-fòrt impausant, en riba de la rota que vai de Peiriguers a Engolesme, çò que n’en fai un imatge conegut de tot lo ranvers.
Tot indica que lo trobador Arnaut de Maruelh vendriá de queu Maruelh ‘qui, mas es sens rapòrt emb lo chasteu actuau, bastit au segle 15 sus de las roinas laissadas per la Guerra de Cent Ans. Lo diferents bastiments dau chasteu se pòden visitar, notadament una chapela d’estile gotic.


text:
Pareu (matematicas)
En matematicas, un pareu (var. parelh) es una lista constituida de dos objèctes (distints o non) que se i destria un premier e un segond: es una nocion onte l'òrdre deis objèctes se deu prendre en còmpte.
Lo pareu deis objèctes a (lo premier), b (lo segond) se nòta: (a, b). Lei pareus (a, b) e (b, a) son distints, alevat se a = b.
En geometria euclidiana plana, dins un sistèma de coordenadas cartesianas, cada ponch es representat per lo pareu (x, y) de sei coordenadas: son abscissa x e son ordenada y. Se lei nombres reaus x, y son diferents, lei dos pareus (x, y), (y, x) representan dos ponchs diferents.
Somari
Nocion de pareu[modificar | modificar la font]
Dins un pareu (a, b), se ditz que l'objècte a es la premiera componenta dau pareu, e l'objècte b n'es la segonda componenta. En plaça de componenta, se ditz sovent (abusivament) element.
Proprietat caracteristica[modificar | modificar la font]
Es essenciala la proprietat seguenta, que justifica l'importància de la nocion de pareu (e de sei generalizacions; vejatz infra).
Dos pareus son egaus se e solament se:
- sei premierei componentas son egalas e
- sei segondas componentas son egalas
Autrament dich, se a, b, a' , b' son d'objèctes:
- (a, b) = (a' , b' ) (a = a' ) (b = b' )
- (lei dos simbòls logics "", "" se lièjon respectivament: "se e solament se", "e")
Definicion ensemblista[modificar | modificar la font]
Istoricament, la nocion de pareu (satisfasent la proprietat caracteristica precedenta) foguèt inicialament considerada coma primitiva. Posteriorament, dins la premiera mitat dau sègle XX, de matematicians (Wiener, puei Kuratowski) s'avisèron que se podiá definir a partir de la nocion d'ensemble.
La definicion usuala, deguda a Kuratowski, es aquesta:
Es de bòn demostrar que lei pareus, ansin definits, satisfàn la proprietat caracteristica. Existisson d'autrei definicions concurrentas. En practica, la forma d'aquelei definicions a ges d'importància: basta de saber qu'es possible de definir la nocion de pareu, satisfasent la proprietat caracteristica, dins lo quadre de la teoria deis ensembles.
Generalizacions[modificar | modificar la font]
Se pòt generalizar la nocion de pareu en de listas constituidas de mai de dos objèctes.
Triplets[modificar | modificar la font]
Un triplet es una lista (a, b, c) constituida de 3 objèctes (distints o non) sonats componentas dau triplet, que se i destria un premier, un segond e un tresen, respectivament a, b e c.
Una definicion possibla dau triplet es aquesta:
- (a, b, c) = ((a, b), c) (lo pareu que sa premiera componenta es lo pareu (a, b), e que sa segonda componenta es c)
Lei triplets satisfàn la proprietat caracteristica seguenta, que generaliza aquela dei pareus. Se a, b, c, a' , b' , c' son d'objèctes:
- (a, b, c) = (a', b' , c' ) (a = a' ) (b = b' ) (c = c' )
En geometria espaciala elementària, dins un sistèma de coordenadas cartesianas, se representa cada ponch per lo triplet (x, y, z) de sei coordenadas.
n-uplets[modificar | modificar la font]
Pus generalament, se son n objèctes (distints o non), se definís lo n-uplet (o n-lista) ; se ditz que son sei componentas.
Lei n-uplets satisfàn la proprietat caracteristica seguenta, analòga ai precedentas. Se son d'objèctes:


text:
Écuelles
Écuelles es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
thumb|left|120px|las inondacions istoricas de la Saône dempuèi 1950. Écuelles Es un pichon vilatge situat al bòrd de la Saône près de Verdun-sus-lo-Doubs, al nòrd de la Saône-e-Loire.
Écuelles est un petit village situé au bord de la Saône à proximité de Verdun-sur-le-Doubs, au nord de la Saône-et-Loire.
Istòria[modificar | modificar la font]
Écuelles Èra per endavant un gròs bourg amb la siá estacion SNCF #que connectava Seurre a Chalon-sus-Saône. Aquela via ferrée a #èsser remplaçada per una rota #que seguís lo traçat exacte de Seurre a Allerey.
Aquel vilatge i aviá una escòla de filhas e una escòla de gojats dins bastissas desparièras.
Lo sant patron es sant Louis #que dels reliques n'an conservat dins la siá glèisa. Antany La celebracion de sant Louis donava luòc a processions religiosas importantas fins al masatge caseriu de Molaise ont èra situada la abbaye de Molaise : (Abbaye de moniales cisterciennes en dependent del abbaye-maire de Tart). Subsisteix Uèi pauc de vestigis d'aquela epòca, e mai se una estatua de vèrge siá visibla.
Écuelles était auparavant un gros bourg avec sa gare SNCF qui reliait Seurre à Chalon-sur-Saône. Cette voie ferrée a été remplacée par une route qui suit le tracé exact de Seurre à Allerey.
Ce village avait une école de filles et une école de garçons dans des bâtiments distincts.
Le saint patron est saint Louis dont des reliques sont conservées en son église. Jadis la célébration de saint Louis donnait lieu à des processions religieuses importantes jusqu'au hameau de Molaise où était située l'abbaye de Molaise : (Abbaye de moniales cisterciennes dépendant de l'abbaye-mère de Tart). Il subsiste aujourd'hui peu de vestiges de cette époque, bien qu'une statue de vierge soit visible.


text:
Recentament una cercaire del CNRS expliquèt dins un collòqui universitari qu’es l’egalitat republicana qu’a interdit la generalizacion de l’ensenehament de las lengas de Polinèsia.
Sabèm que per l’ensenhament, son las bombas qu’an agut lo darrièr mot per establir d’una certana manièra un ensenhament obligatòri de la lenga còrsa ; es un pauc coma la causida de personal de Radio France dins las localas, lo pès de las bombas a agut mai de resson que las dignitats lingüisticas ; mas, en Corsega, tot en amagar que la qualitat de l’ensenhament es pas al nivèl d’una reala recuperacion lingüistica e tot en saber que lo modèl irlandés es pas mai una evidenta eficacetat per tornar emplegar normalament una lenga, dins la societat sancièra.
L’egalitat es tanben aplicada en Catalonha, ont totes los escolans son dins las escòlas catalanas e fan totes corses de totas las lengas qu’an mestièr per la vida futura, tot en aguer una lenga lindal, lo catalan. Es lo modèl de la Val d’Aran qu’agrada ges al sistèma Éducation Nationale, quitament los vesins del Comenge, Corserans o Varossa, los son jamai estats portar coma modèl, segur perqué lo sistèma aquel –eficaç per l’ensnehament lingüistic – 5 lengas- es considerat coma dangièr per la lenga francesa e la seuna egemònia educativa en tèrra de locutors occitans.
Christian Guyonvarc’h explica dins una entrevista pel jornal breton Le Telegramme, que l’egalitat republicana es donada encara per non respondre a la demanda d’autonomia economica dels «bonnets rouges». Es lo punt de viste de totes los nacionalistas franceses, expansionistas, de la dreita extrèma a l’extrèma-esquèrra (Front nacional de Gauche, Jean-Luc Mélenchon, per exemple, l’amic de l’universitat de letra de Montpelhièr, o Front National de dreita mai tanben lo NPA, UMP, UDI, LO, MRC, PRG, PS, PCf, etc.).
"Un dels arguments sovent entenduts explica qu'un tractament particular per Bretanha fariá precedent perqué las autras regions acceptarián pas … de qué respondètz ?”
La questiuon es jà un interès grand en se. Dona la basa de la pensada del sistèma jornalistic francés, l’egalitat republicana es basicament endoctrinada pertot los neurònes de lkas escòlas francesas, talament qu’en Bretanha se refusèt, del burèu del prefecte directe, de notat en lenga bretona lo famós «liberté, égalité, fraternité» (paratge en occitan), coma s’èra desvalorizat d’èstre escrit en breton !
Es tanben una question interessanta, perqué las regions totas las regions pòdon pas considerar que la gestion centralizada dels afars en region es pas bona dempuèi París estent ? La question jamai un jornalista la pausarà. Lo personal politic de la decentralizacion convida los naut-foncionaris, que fosquèsse de qualitat o pas, foncionaris que l’Estat nomma en region, e a mestièr d’aver la decentralizacion per èstre segur que lo bas pòble serà mantengut en servitud. La situacion politica a pas cambiat dempuèi 1792.
E la responsa de Christian Guyonvarc’h, UDB-RPS, es pron interessanta tanben ; e assegura una evidéncia, aquela que lo sistèma republican francés, prendrà totes los arguments per damorar en plaça tal coma es, es un sistèma conservador, al pus prigond del mot, dins la conserva ideologica e dins los fantasmes d’una istòria manipulada, e oficiala.
"Son los quites Parisencs, a París totparier, que van donar a la metropòli de Lyon una collectivitat particulara a estatut particular sense cambiar una vergueta a la ConstituTion e que, al meteis temps, nos explícan qu’es pas possible de far de Bretanha una collectivitat territoriala a estatut particular. E per Bretanha, res es possible de far. Quora la demanda de regionalizacion arriba de Bretanha, es NIET. Quora es arribada de Corsega, es ÒC. Quora es de Lyon l’estatut particular es ÒC. Belcòp de Bretons, los que son sincèrament estacat a una regionalizacion an lo sentiment desagradiu d’èstre près per colhas. I a vertadierament dos pès doás mesuras."
O cal plan dire, lo poder central parisenc, prendrà sistematicament las regions, per províncias e per colhas politicas; sistematicament, es ontologic al sistèma francés.
E donc se pausa ara la question de saber de quina manièra l’idèa aquesta de la sotmission als poders parisencs podrà dintrar dins lo cap dels pòbles sotmetuts ? Lo pès dels mèdias que se ne fan lo resson es alara de mesurar ; Internet ajuda a far passar los messatges, mas TF1-France Television es lo mèdia europèu lo mai escotat a la minuta difusada al 20 h ….
Complement :


text:
Berthelming
Berthelming es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Vilatge de la distincion de Fénétrange-Schwanhals e possession de la collégiale Sant-Salvador de Mètz.
- Destruit al cors de la guèrra de Trenta ans.
- Reforma de 1560 a 1685.
- Village de la seigneurie de Fénétrange-Schwanhals et possession de la collégiale Saint-Sauveur de Metz.
- Détruit au cours de la guerre de Trente ans.
- Réforme de 1560 à 1685.


text:
Mureth la divenca
Adiu aqui la videò prèsa del pont vièlh de Mureth. La prèsa de vistas es missanta mas se pòd veire al luenh las montanhas tant nautas que m'empescan de veire ont mos amors son. Amai Garona es mai que bèla , qu'aprèp totas las pluèjas , e ne'n tombèt qualques ferrats encara auèi, lo fum s'es ufla , e se carra entre sas ribas que rosiga doçament.
La vista es enganaira, coma totas las fotòs, que podria far creire qu'es una scena del film :" e al mitan cola una ribièra" alara que sem la vila de la Nauta Garona onte i a pas gaire d'espandis vèrds.
Las Pirenèas son a mens d'un centenat de quilomèstres , çò qu'es plan polit per anar a Bossòts cercar las pipas , o las botèlhas d'extrach de badiana esteleda . D'aquel pont m'agradi de fintar mantuns còps los fums de peisses qu'amagan lo fons cubèrt de còdols , e d'autres còps encapi pas de ne veire un sol. Amai i a de malinasses de la pèsca al gròs, qu'an ren trobat milhor que de deslargar de peisses-cat, venguts del Danube (blau) que minjan tot çò que passa a portada, las quitas grapauds pareis. Qu'elses lo planhi pas gaire, mas las granhòtas , aquò me fa pietat. Imagina una pichona granhota que trempa lo pè e que se troba dins l'estomar d'aquel golardas de cat que camina de rescondon jos las aiges negras.... Vergonha
Mureth es una vila de mai de 20000 estajants , qu'a pas qu'una sorga per l'aiga de la canèla, e qu'una estacion de trachament de las aigas d'escobilhas . Cò que fa que quand Garona s'enauça e ben la stacion tracha gès de ren; milantas merces per los vesins d'aval. Nautres va plan e vos?
Aici i a pareis un fum d'associacions, mas passat 8 oras se veis pas pus degun per las carrièras. I a pas pus de comèrcis de proximitat, que foguèron tuats per los grands ipermercats que grèlhan espès. Lo mièjorn tolosan se caracterisa per de salaris mai lèugièrs e lo caumatge pus fòrt qu'endacòm mai. Coma dis la drècha: " los chinèses los torçirem..."
Merce del plan Borloo los imòbles montan de pertot. Que sabi pas qual vendra estajar aici.
Coma dins totas las ciutats de la banlega de Tolosa, es çò mèsme , vòl dire sia, qu'ame lo rescaufament climatic anem reculhir un fum de monde , sia que l'argent de la mafia a trobat de se plaçar, sia que i a un fum de monde que se son fa colhonar per las bancas , car jamai tot aquò sera logat un jorn. Es aital que los "mas colhonat quand m'ai vist" de las agençias imòbiliaras refusan de prendre los dorsièrs novèls , e que volon pas dire sus Mureth quand i a d' apartaments vuèjas?
Lo chifre de 2000 lotjament per vendre es oficial.
Mas dins totas las comunas de la periferia del sud : Eaunes , Fonsorbes , Plaisance, Sant Lis , Roquas, Seysses , Cunhaus, Frozins , ... Es parièr.
Aquò's un fracatge imòbilier qu'es pas encara anonciat. Mas arriba dapassèt coma lo Titanic.
Bona annada , bona santat a totes los sòcis de las SCI... Sens malvolénça
De còr e d'òc.


text:
En Ondas de Domenja Lekuona sus Ràdio País dimèrcs 13 de junh a 9h lo ser, dijaus 14 a 8h lo ser e dimenge 16 de junh a 11h.
Unic invitat d'En Ondas : Maurici Romieu. Encontre dab un
joièr de la lenga entau "Diccionari d'expressions e locucions occitanas”.
Maurici Romieu © NC
Signat Maurici Romieu, ajudat per Andrieu Bianchi e Loís Gaubèrt que pareish en çò de Vent Terral. 740 paginas (dab quauque plaça tà las nòtas personaus). Tot en occitan que presenta sheis mapas color, la lista de las abreviacions e qu'ei completat per un indèx alfabetic, per un hòrt servider indèx nocionau, un glossari e ua bibliografia. Un libe editat tanben mercés a l'ajuda deu Centre National du Livre, de la Region Mieidia-Pirenèus e deu Conselh Generau de Tarn
Las musicas d'En Ondas
* Luc Aussibal Ici même Al ventre de la nuech
* Terje Rypdal If mountains could sing Genie
* Tenareze Aral La Velta
* Radiohead Com Lag 2+2=5
* Michaël Bisio Travel Music


text:
Divendres, 6.7.2018 03h00
Atau un jornau que risca de’s morir. Qu’ei tostemps grèu e inquietant per la democracia e peu pluralisme. Mes en mei d’aquò, aqueste còp, que s’ageish d’un jornau en lenga occitana. Qu’ei lo sol qui ei redigit a 100% en occitan.
Atau un jornau que risca de’s morir. Qu’ei tostemps grèu e inquietant per la democracia e peu pluralisme.
Mes en mei d’aquò, aqueste còp, que s’ageish d’un jornau en lenga occitana. Qu’ei lo sol qui ei redigit a 100% dens la lenga e qui aja la qualitat de jornau d’informacion*
Que’u hasom espelir 23 ans a. Qu’èram dus a ns’aviar en aquera aventura après de i aver soscat pendent mantuns mes.
Entà díser la vertat, de las meas parts, qu’estó tanben lo resultat de quauques annadas de reflexion e de maturacion. Après d’aver tribalhat sus l’occitanisme, la soa istòria e la soa premsa, qu’avèvi la conviccion que hasèva necèra un jornau, setmanèr au mensh. Qu’èra tanben lo resultat de l’observacion de çò qui’s passava aulhors en Euròpa. La conclusion qui’n tiravi qu’èra que no’s podèva pas har nada politica lingüistica shens ua premsa dens la lenga. Mei que tota auta, en rason deu son territòri gran, la lenga occitana qu’a besonh aquera premsa.
Solide, lo projècte qu’èra modèste tà començar e paucs èran los que i credèvan e qui ns’encoratgèn. Totun que n’i avó pro entà que posquim aviar lo projècte. Puish qu’arribèn los prumèrs abonats, daubuns estonats de recéber enqüèra lo jornau au cap de tres mes, com se i avosse ua fatalitat dens la mauescaduda.
Puish que viengón los dias de tot dia, la vita vitanta d’un jornau d’informacion en occitan, dab las questions, las criticas, los criticós e los morganhaires e arroganhaires, mes tanben dab los incondicionaus.
Un jornau qu’ei a’s morir e que soi a l’encòp esmalit e triste.
Qu’ei a Max Roqueta, l’escrivan, lo poèta, l’occitanista qui demandèi d’escríver lo prumèr editoriau. Que’ns hasó lo gran aunor d’acceptar.
Uei, mentre qu’èi deishat desempuish sèt ans tota responsabilitat en la gestion e la redaccion d’aqueth jornau, que’m demandi se no’u vau pas presentar excusas. Au nom de qui? Pas au nom deu jornau qui conegó tantas dificultats, pas au nom deu jornau qui n’èra pas perfèit e de qui coneishi las qualitats e los defauts. Non, mes au nom d’aqueths qui n’an pas comprés qu’ei impossible d’aver la pretencion de har ua politica lingüistica shens aver ua premsa dens la lenga.
Un jornau qu’ei hòrt mei qu’ua seguida de paginas ennegridas au briu de las setmanas, deus mes e de las annadas: qu’ei un simbeu, e aqueth simbeu que viu desempuish 23 ans. Que viu a maugrat las dificultats, entravas e mesquinerias legaus e las misèrias administrativas qui trobèm suu noste camin e qui tròban la màger part d’aqueths qui, en França, apitan quauquarren au servici de la lenga occitana.
Vertat ei qu’aqueth jornau n’ei pas perfèit. Qu’ei tròp aquò segon los uns o tròp aquerò segon los autes. Que’s sembla au movement qui l’a hèit espelir: capborrut, divèrs, còps que i a contradictòri mes tostemps virat cap a la promocion de la lenga occitana.
Qu’ei malaut com n’ei tota la premsa au dia de uei, hòra de quauques excepcions; e’u cau deishar morir pr’amor d’aquò? E cau aucíder lo malaut e la soa petita familha compausada de duas revistas per mainatges? Aquestas tanben qu’an viscut com an podut. Mes qu’an creishut, qu’an rendut servici. Qu’estón las prumèras d’aquera sòrta, arreviradas en mantuas lengas, e shens eras non i aurà pas tanpauc de politica lingüistica. Quin poderàn dar lectors a l’òbra de Max Roqueta, de Joan Bodon, de Miquèu de Camelat, de Frederic Mistral se n’avem pas hèit vàder l’enveja de léger en occitan de mainatge enlà?
Donc, se desapareish aqueth jornau qu’ei ua partida deu moviment en favor de la lenga qui desapareisherà tanben. Se’s moreish non serà pas mei criticable. Ua de las soas prumèras qualitats qu’ei d’existir. Que da lo parat, quitament aus lectors critics, de díser au lor entorn: “Òc, qu’existeish un setmanèr en occitan” e d’explicar qu’ei normau de dar a la lenga ua plaça vertadèra e sancèra en la societat, de’u dar lo dret de parlar de tot.
E aqueste jornau, quantas informacions a hèit circular? Quantas informacions qui an permetut la neishença d’ideas, d’iniciativas, d’accions o de reaccions?
Un jornau qu’ei en perilh de mort e qu’enteni à díser que de’u sostiéner que poderé anar en contra deu principi d’independéncia redaccionau! Mes e coneishetz lo nivèu d’independéncia d’un mort? E sabetz que la linha redaccionau d’un jornau qui no’s publica pas mei ei un cap d’òbra d’independéncia?
Que i a solucions entà reglar aquera question shens per aquò dar l’estocada a l’independéncia d’un jornau. Que cau sonque aver la volontat de i pensar quauques minutas. Tot aquò que’m hè pensar a çò que disen quauques opausants a tota politica en favor de las lengas ditas regionaus en França. Non hèn pas arren e que recusan lo hèit que son a tuar aqueras lengas en tot preténder que las cau “deishar víver” e qu’arren non las empacha d’existir. Lo “deishar víver” que sembla plan a un “deishar morir”. Deishar morir un jornau en dificultat qu’ei participar a la soa mesa a mort.
Un jornau qu’ei a’s morir shens que sia previst arren entà’u remplaçar. Qu’assegurèi la direccion d’aqueth jornau pendent quinze ans. D’autes que’n prengón la seguida. Los qui l’an conegut deu dehens saben, o deverén saber, l’energia qui caló despensar e los sacrificis qui caló har. Que son tanben annadas d’experiéncia, d’experimentacion e d’innovacion, còps que i a, qui seràn desperdiciadas. Aqueth jornau n’ei lhèu pas un modèle de perfeccion e qu’ac torni díser que coneishi las soas qualitats e los sons defauts. Mes e pensatz que sia possible de denonciar los defauts d’un objècte quan n’existeish pas e de prepausar de’u melhorar s’ei mort?
Que sabi los mèdias qu’an cambiat hòrt en quauques annadas. Que n’èi viscut las mutacions deu dehens estant e las novèlas tecnologias qu’an hèit evolucionar lo mestièr. Totun lo hons que demora lo medish.
Que doman sia disponible un jornau en occitan sus papèr o numeric n’a pas nada importància, qu’ei sonque ua question de fòrma. Mes çò qui ei indispensable qu’ei d’aver ua equipa de jornalistas entà escríver, entà aver lo temps e los mejans de verificar, crotzar e ierarquizar l’informacion.
Senon que serà lo temps de la rumor, lo deu twitt, deus hialats sociaus dab las lors aproximacions e las lors otranças.
Alavetz, a aqueths qui an lo poder d’empachar aqueth jornau de morir, a aqueths qui semblan non pas saber que la premsa en democracia qu’a tostemps besonh l’ajuda publica** que dau a tornar léger las darrèras linhas de l’editoriau qu’evocavi un pauc abans, deu N°1 d’aqueth jornau, signat de Max Roqueta: “Per un agach total de l’Occitània tota, dins sa vida al quotidian. E jos la lutz de çò que se fai defòra dins l’Euròpa e lo mond. E nòstre astre ne depend. Cal a l’esfòrç qu’aicí s’entemena uoi lo còp d’espatla de totes. Aquel grand pas en davant se deu pas arrestar a mieg camin. Aquí mon vòt per durbir una “Setmana” que deu durar d’ans e d’ans. Se nos volem tirar de l’ombra ont poirissem”.
S’aqueth jornau e’s moresih d’autas realizacions qui poderén seguir lo medish camin. Alavetz meilèu que de’s demandar “de qui serà lo torn?” que m’estimi mei de pausar la question d’un aute biaish, mei positiu: qué hèm? e’u dam aqueth còp d’espatla de qui parlava Max Roqueta?
*Aqueth estatut qui correspon a critèris hòrt precís, qu’estó l’objècte d’ua batalha qui durè de 1995 a 2003. Que i a adara un decret qui reconeish que de publicar un setmanèr d’informacion en ua de las lengas regionalas practicadas en França qu’ei un acte d’informacion au medish títol que quan ei ua publicacion en lenga francesa. Aqueth decret publicat en 2003 qu’ei lo resultat de la batalha qui miè aqueth setmanèr, dab lo sostien actiu deus sons lectors, auprès de diferents ministres de la Cultura e de la Comunicacion. Qu’ei Jean-Jacques Aillagon qui’u signè e que demora com lo “decret Setmana” pr’amor a l’epòca qu’èra la sola publicacion pertocada.
**La premsa qu’ei sostienguda au títol de la dfensa deu pluralisme e de la libra circulacion de las ideas. Non i a pas nat jornau d’informacion en França qui non sia pas ajudat . Las ajudas que son multiplas e variadas. Qu’ei lo prètz de la democracia e deu pluralisme. Senon èra atau la premsa que seré sonque au servici de grops industriaus grans o de grans grops de pression. La discriminacion de qui ei la victima un jornau en occitan qu’existeish enqüèra en domenis divèrs, quitament se l’atribueishen en generau las ajudas de dret comun. Mes qu’ei aquò lo resultat d’ua batalha e d’ua mobilizacion de la hòrtas. E qu’ei causa coneguda que çò de ganhat n’ei pas jamei ganhat per l’eternitat. Que i a un risc permanent de har arrepè.
Comentaris
7 de julh 21.31h
L'OPLO a traït. A traït la memòria e l'ideal de David Grosclaude,son coratjós fondator. Tre que l'avèm vist remplaçat per una presidenta non-occitanofòna, que se glorificava de pas saupre l'òc, amb l'excusa falaciosa qu'atal seria mai "objectiva" (!!!) per poder defendre la lènga, foguerèm maites a compréne qu'aqueste còp èra plegat. Lo darrièr auvari en data, lo còp de cotèl dins l'esquina a la premsa occitana ( premsa que la presidenta de l'OPLO non coneis, vist qu'es infotuda... Legir la seguida
Valora aquest comentari: 10
3
7 de julh 00.02h
#7 Quin derrotisme ! Tiratz pas, se vos plai, dins l'esquina del pauc de monde que trabalha per Occitània e l'occitan, coma es a faire aquel OPLO en suprimint las subvencions a Vistedit.
Prengam mailèu exemple suls catalans qu'an amassat, via l'ANC e Omnium cultural, en sonque dos jorns, mai de 2 milions d'euros per pagar la caucion, exigida pel judge Llerena e lo poder espahou.
Aquo oc qu'es un prova d'aimar e aparar lo pais e sa lenga pas sonque en declaracions e paraules.
Aquel OPL... Legir la seguida
Valora aquest comentari: 8
4
6 de julh 23.52h
#7 Ben justament, es lo principi d'atribucion d'aquelas subvencions que critiqui, que me sembla de tot clar falaciós e mai basat sul faciès - l'autoritari - que sus un argumentari intelligent.
Aprèp, pòdes criticar mon "occitanisme", mas per l'ora, quand balhas una part de la responsabilitat de la question occitana a d'elegits que coneisson res de l'afar (e que probablament s'en trufan a mitat) qu'an manifestament pas de cultura lingüistica e una manca gròssa d'endavant, te tròbas amb a... Legir la seguida
Valora aquest comentari: 6
0
6 de julh 22.30h
#6 ensaja de t'exprimir ambe cortesia, dejà, seràs charmant.
E ton vejaire occitaniste val pas res, lo te cal tornar pensar, praubòt. l'oplo es pas una banca, e i a condicions per tocar subvencions, es normal.
'lo meriti d'existir' n'i a pro. aprèp, soi d'acòrd amb tu per dire de los de l'oplo deven pas estar cansats de trabalhar dempuei tres ans. cal pas comptar sus eles, e trobar d'autes mejans.
Valora aquest comentari: 14
5
6 de julh 21.58h
Cò mai estranh es benlèu l'argumentari de l'OPLO per "finançar" pas Vistedit : per causa de Papagai e de Plumalhon (que son de publicacions de plan bona qualitat qu'efectivament degun reconeis pas - çò qu'es una vergonha).
Aquò a pas cap de senh : se Vistedit tampava aquelas publicacions alara seriá financiat ?
Perqué prene aquelas publicacion menoras e infimas (qu'an lo meriti d'existir) per decidir de sanccionar un actor màger de la difusion e evolucion de la lenga ?
La sansonh... Legir la seguida
Valora aquest comentari: 7
4
6 de julh 19.41h
Tot lo mond es en espèra del projècte de Vistedit per sas publicacions.
Valora aquest comentari: 4
0
6 de julh 15.37h
L'oplo n'a pas suprimit las subvencions a la setmana mas a vistedit, qui edita plumahlon e papagai. mas vistedit edita tanben la setmana, qu' es una victima colaterala, me sembla.
i a pas pus d'abonats ni a la setmana ni a la premsa pels mainatges, o en tot cas pas pro per n'assegurar l'equilibri finançèr. vistedit es pas una associacion mas una scop, es important. l'oplo ne va pas dar sòus de contunh a una estructura qui ne capita pas.
me sembla qu'es lo Grosclaude justament qui ne volèva ... Legir la seguida
Valora aquest comentari: 9
3
6 de julh 11.08h
Un brave planh que demorara dins l'istòria occitanista.
Tot es verta dins çò que dich David, mas avem pas enguera trobat lo moien de convaincre los occitans; avem pas enguera polgut far una associacion de totas las lengas regionalas per far pression sur l'estat frances. Dempuei la Revolucion de 1789 i a una fusion entre França e la Provinça. Vivem totjorn dins un estat que domina en divisar, en crear de las entitas departementalas e regionalas copadas las unas de las autras, en developar... Legir la seguida
Valora aquest comentari: 6
1
6 de julh 08.06h
#1 e ne seré pas inninteressant un balanç de l'accion morala, financèira e politica d'aqueth organisme.
Valora aquest comentari: 7
0
6 de julh 03.28h
Qui a l'OPLO, a decidit de suprimir la subvencion a la Setmana?
Es possible d'aver ua explicacion sus aquel sicut.
Lo David Grosclaude era pas l'avant darrièr President d'aquest' organisme e aviá pas fait la cauma de la fam per la siá continuacion ? As pas ara cap influéncia dins aquel ofici? .
Comprengui pas res !
Valora aquest comentari: 12
0
1
Comenta
Lo comentari es estat mandat corrèctament


text:
dimarts, 10 de juliol de 2012
Pichòt bonaür de la vida...
Vau per dintrar a la fornariá.
Un òme ne sortís.
Passi.
Me crida.
"oh, Melania! Ò fant! L'autre jorn parlaviam de tu amb lo Filon".
L'agachi.
Aquel risolet, aquel agach, aquela votz.
La maquina del temps se bota en marcha.
Es U., lo tipe mai brave de l'escòla.
El e son fraire èran los braves dròlles de l'escòla. Manhacs, totjorn a rire, totjorn de bona umor.
Los aimavi grèu a l'epòca.
Dins la cort, jogavi al balon amb eles. Òc, jogavi amb los dròlles, lor companhiá e lors jòcs m'agradavan mai que los de las dròllas.
E aquí, èra coma i a vint ans, me parlèt, li parlèri. Ieu que de costuma parli pas gaire al mond de mon atge, aquí me sentiguèri d'aise, tornavi dins la cort a jogar e charrar amb aquel dròlle tant gent.
A pas cambiat.
Totjorn tan simpatic.
E polit coma un astre.
Me contèt un bocin de sa vida, li contèri un bocin de la mieuna, nos contèrem un bocin de la dels autres.
Nos trobam quauques punts en comun : lo país, viure al país, l'ostal, la vida, la musica, Mauresca, far amb çò qu'avèm e prene lo bonur que se presenta.
U.
U coma urós.
U coma urosa de lo veire.
Parlam de concèrts. Li doni dos o tres bons plans.
Dona-me ton numèro, te mandarai un sms per te prevenir.
Escrivi son nom dins lo telefonet.
Espeti de rire : "a l'escòla, èras totjorn just abans ieu dins las tièras!". S'escacalassa.
Sul papièr, eriam tot pròches un contra l'autre. Es plan un signe aquò, non?
3 comentaris:
- 賈尼 ha dit...
-
Mmmmm... Me dòl, mès si se sona U. alara pòt pas se sonar Margarida.
- 10/7/12 12:01
- Tam ha dit...
-
U coma Ubert?
- 13/7/12 12:24
-
-
Ont èra U dempuèi tot aqueste temps que l' avias pas encara tornat vist?
- 18/7/12 5:08


text:
Le ravaudeur n'a pas collecté toutes les pièces du puzzle. Le ravaudeur ravaude, j'entends par là qu'entre les morceaux de sa peine il suture, et que suturant il renonce à l'unité de ce qu'il rassemble et sa tâche c'est de faire tenir ensemble, et son travail un manteau d'Arlequin.
mercredi 7 février 2018
Droite comme un I
1 commentaire:
Traduction en Oc de Stéphane Lombardo:RépondreSupprimer
Drecha coma una I
Amb aquò te dessenhe, e siás pas de l'òrba e manca de la corba, descoratjas lei sotisiers de la feminitat redonda, de la forma mòla, te tenes drecha, te tenguères drecha fòrça lèu, siás drecha coma una I a çò que se ditz, regda coma la justícia, ton còs de rectitude totjorn corregiguèt lei biais, leis elipsis e lei geometrias complasentas. Ère mai plegadís que tu, o escriure m'estona, bòrd que m'es donat de vielhir, comence a comprendre que de fach çò qu'agís en nautres es caucificacion rolha engordiment, e lei dolors aferentas, e nautres totei que vielhissèm - comprene aquò coma una chança malanconica - comprenèm l'ària transida de Purcell autrament que lei joves. Me sembla que ton còs drech, que ton còs regde que li fuguèt raubat son enfància, comprenguèt aquesta ària pus lèu que totei, e saupèt fòrça lèu que durar li sariá pas balhat. Caminèras lèu, caminèras drech, te dessenhe, siás une rega a talh que talha l'ièra qu'esbòçan lei pas gòis dau paire vièlh que te subreviu radassat dins lei bordilhas e que sensa retenguda mentís coma un arrancaire de dents.


text:
L'altitud es l'elevacion verticala d'un luòc o d'un objècte relativament a un nivèl de basa.
L'altitud es tanben una grandor qu'exprimís un escart entre un punt donat e un nivèl mejan; sus Tèrra aqueste nivèl es lo pus sovent lo nivèl de la mar (o « nivèl zèro »). Las cimas son associadas a una altitud, calculada per de mejans indirèctes divèrses (geodesia, triangulacion). L'altitud es tanben una donada exogèna utila pel calcul numeric dins divèrses domenis : meteorologia, fisica, biologia.
Ligam extèrne


text:
Catègorie:Modèlo liyen entèrno
Ceta catègorie contint des modèlos que crèont des liyens vers d’ôtres pâges Vuiquipèdia a modar d’un paramètre, en g·ènèral dens un format spèciâl ou avouéc d’ôtros liyens vers des pâges concèrnâ(ye)s (per ègzemplo discussion, pâges liyêes).
Por (r)apondre un modèlo a ceta catègorie, utilisâd lo code siuvent :
[[{{ns:category}}:Modèlo liyen entèrno|{{PAGENAME}}]]
Se vos (r)apondéd ceti code a la fin d’un modèlo, volyéd vos acèrtar que l’amorse   dèbute sur la méma legne que lo dèrriér caractèro du code du modèlo proprament dit. O / il aparêt que cèrtins modèlos pôv(i)ont provocar de sèriox problèmos se l’on s’ècârte de ceta règlla.
Pâges dedens la catègoria « Modèlo liyen entèrno »
Cetes 2 pâges sont a cela catègoria, sur na soma de 2.


text:
La region Peitau-Charantas es richa de doas lengas regionalas : lo peitavin-santongés e l’occitan, que se parlen e s’escriven despuèi l’Atge Mejan.
Quò depend de nautres que passessen enguera un autre milenari coma marcas d’una identitat culturala au mitan de las autras lengas d’Euròpa e dau Monde.
L’urgença auei – e quo es nòstre dever de transmission – es que los dròlles las aprenden e se’n serven. Es per aquò que fau balhar a quelas lengas d’autres moïens per viure. Una richessa a sauvar e a far viure !
La « Semaene dau parlanjhe » – setmana de las lengas regionalas – es organizada per la Region Peitau-Charantas, a l’iniciativa dau Grope de Trabalh sus las lengas regionalas (lengas peitavina-santogesa e occitana) dau Conselh regionau de Peitau-Charantas.
La réjhiun dau Poetou é daus Chérentes ét riche avéc deus parlanjhes: le poetevin-séntunjhaes é peù l’occitan qui se causant é qui s’écrivant dau dépeù le Méyén Ajhe. 0 tént que den nousàutres que le passiant in àutre mile d’annàies pr que le séjhiant la marque dine identetai çhulturéle entrmi lés àutres parlanjhes de l’Eùrope é peù çhélés dau Munde.
0 chaume aneùt – é ol ét noutre devèr de passanjhe – ol ét que les draules lés aprniant é s’en sarviant. 0 dét dun étre dounai a çhés parlanjhes déque de novea pr vivàe. Ine grousse benasse a garantir é a bén afiàe.
La Semaene dau parlanjhe ét menàie pr la réjhiun Poetou Chérentes é mise en lan pr le ramouceli qui fét pr lés parlanjhes (poetevin séntunjhaes é occitan) pr le Cunséll réjhiounàu.
UPCP-Métive : 05 49 94 90 70
SEFCO : 05 49 32 03 20


text:
Guardamar del Segura
Guardamar del Segura es una vila d'Espanha, situada dins la provincia d'Alacant (País Valencian). Sa populacion èra de prèp de 17 000 abitants (2011).
Geografia[modificar | modificar la font]
Guardamar es situada al sud du Segura, flum qui s'espandís en Mediterranèa dins son territòri comunal. Tradicionalament apartenant a Vega Baja del Segura, mas tanben apartenant a Bajo Vinalopó per de rasons lingüisticas, istoricas e geograficas. Guardamar es la vila mai meridionala dels Païses Catalans. Atal, un dich popular definit los Païses Catalans De Salses a Guardamar e de Fraga a Maon.
Istòria[modificar | modificar la font]
Guardamar possedís diverses rèstas arqueologics de la preïstòria e tanben de l’istòria antica. A l’epòca arabia, lo nom de Guardamar èra benlèu Almodóvar. Mai tard, vèrs 1244, Alfons X conqueguèt la region per la corona de la Castelha, la populacion musulmana i demoran.
La ciutat pòt èsser considerada coma l'anciana Alone. De geografes grècs decrivián Alone coma una cala aparada d'una illòta. D'autres associan aquel site a la Calanca del Pòrt d'Alon prèp de Sant Ceri de Mar, en Provença; Pasmens, i a pas d'illòta a dintrada d'aquela calanca, doncas aquela illa seriá benlèu Tabarca e la cala la baia de Santa Pola.
Lo nom Alone significa cap de particular en Grèc ancian. Son origine es doncas benlèu feniciana. Dins sa pèça titulada Pœnulus (es "Lo pichon Cartaginés"), lo comica latin Plaute met en scèna un malastruc cartaginés perdut dins Roma. aquel, parlant pauc la lenga, s'exprima dins un sabir mesclan fenician e latin. Evòca los alonim e les alonoth, es a dire los dieus e las divesas. "Alon" significa "dieu".
Existís de rèstas d'usinas metalurgicas a La Fonteta exemples del començament de la siderurgia dins la protoïstòria de la Mediterranèa occidentala. E mai, se trobèt una granda mena de ceramicas fenicianas: anfòras; escudèlas, vernis roge, ceramica grèga ancian, e d'objèctes rituals coma d'uòus d'estruci, evòri, eca. L'apareisson d'elements d'arquitectura reütilizats dins lo barri pròva l'existéncia d'un Temple.
Los Fenicians comencèron amb los ibèrs, un pòble qu'abitava al Cabezo Lucero.
Espòrt[modificar | modificar la font]
A l'ora d'ara Alone es lo nom de l'equipa de Guardamar del Segura de fotbòl, fondada dins loes ans 1950.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- vila de Guardamar del Segura
- (es)Índice Estadístico Municipal de Guardamar del Segura.
- Guardamar.com
- Puerto deportivo Marina de las dunas
- guardamardelsegura.com
- Portal de la Dirección General de Administración Local de la Generalidad
- Web de turismo de Guardamar del Segura realizada por la Agencia Valenciana de Turismo
Galaria[modificar | modificar la font]
Bòca del Segura


text:
Enez-Eusa
Enez Eusa en breton (Ouessant en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Es la setena isla mai granda de França. Fa 8 km de long per 4 km d'ample. Es la tèrra abitada mai occidentala de França metropolitana. A forma de pinça de cranc, doncas a l'Oèst l'isla se dividís en doas puntas: la Punta de Pern e la Punta de Feuntenvelen, a l'entorn de la Baia de Lampaul.
A l'èst l'unic luòc accessible per mar es la Badia del Stiff. L'isla es separada de l'Archipèl de Molène pel Estrech de Fromveur, que presenta de rapidas correntas marinas que pòdon arribar fins a 10 nuds de velocitat e 60 m de prigondor. Es environat de divèrsas islas, coma çò Illòt de Keller al Nòrd. Ouessant Marca tradicionalament lo dintrat Sud del Marga.
- Demografia
És la setena illa més gran de França. Fa 8 km de llarg per 4 km d'ample. És la terra habitada més occidental de França metropolitana. Té forma de pinça de cranc, doncs a l'Oèst l'illa es divideix en dues puntes: la Punta de Pern i la Punta de Feuntenvelen, al voltant de la Badia de Lampaul.
A l'est l'únic lloc accessible per mar és la Badia del Stiff. L'illa està separada de l'Arxipèlag de Molène per l'Estret de Fromveur, que presenta ràpids corrents marines que poden arribar fins a 10 nusos de velocitat i 60 m de profunditat. Està envoltat de diverses illes, com el Illot de Keller al Nord. Ouessant marca tradicionalment l'entrada Sud del Canal de la Mànega.
- Demografia
Istòria[modificar | modificar la font]
Ouessant Es una isla dempuèi los tempses préhistoriques. A la fin de la darrièra ère glaciaire, èra ja separada del continent. Los elements d'aucupacion los mai ancians remontan a 1 500 abans J.-C. S'es descobèrt un vilatge préchrétien en avent existit pendent de nombroses sègles a Ouessant, signe d'una civilizacion ja anciana. Se pòt ne trobar las traces sul luòc archéologique de Mez Notariou en lo centre de l'isla, près de la còsta Santa-Michel.
L'isla èra un repère pels marines de l'Antiquitat (Carthaginois, de contunh Grècs e Romains) #que fasián lo comèrci del étain amb los Balearas Cassitérides (Cornouaille o Sorlingues) : lo géographe grèc Strabon la designa jol nom d'OuEισaun , Pline lo Ancià cossí Axanta, mas lo nom latin usuel es Uxantis.
Ouessant A pendent longtemps #èsser una isla isolada a causa de las nombrosas dificultats d'accèsses a la siá còsta escarpée, en creant aital una societat autarcique. La populacion locala, gaireben exclusivament compausada de femnas (meses a despart los joves mainats e los ancians), practicava principalament l'agricultura coma mejan de subsistance. Los òmes avián compromés en la Marina reiala jos la Ancian Regim e partissián per de longas missions. Una part de dintratz eles tornava pas jamai. Pel continuament, lo desvolopament de las linhas comercialas a favorit los contracta en la marina vendeira. Las femnas, demoradas dins tèrra, avián per prètzfach de s'ocupar de l'ostal (una pichona masure sens la mendre comoditat), dels mainats e dels trabalhs agricòlas. Èran los autentics caps de familha.
La preséncia de « cavals nans » a testificat sus l' isla per qualques escassas fonts. « Fòrça meses en examen e considerables per lo sieu vivacité e l'elegància de las siás formas, pas mens que per l'extrèm petitesse de la siá talha », èran ja en neta diminucion a l'epòca de Jean-Baptiste Ogée (XVIIIen). An crosat amb estendèm còrsas, prèps de lo sieu morphologie, a Modèl:La s[7]. François-Marida Luzel n'a vist pendent la siá joenessa, mas verifica en lo moment d'un viatge #qu'an desaparegut[8].
Lo melhorament de las connexions amb lo continent, necessari al desvolopament de l'isla, interven pas #qu'en 1880 amb la ponduda en servici del primièr « vapor » en efectuant una connexion regular. Per endavant, las connexions avián assegurat, quand las condicions meteorologicas o permetián, per de pichons voiliers pesadament cargats.
Començament 2012, l'isla de Ouessant expérimentera una centrala electrica en foncionant mercés a hydroliennes, cosinas submarines de las eolianas, e #que lor caldriá permetre d'assegurar 40 % de la consomacion electrica de l'isla[9].
Ouessant est une île depuis les temps préhistoriques. À la fin de la dernière ère glaciaire, elle était déjà séparée du continent. Les éléments d'occupation les plus anciens remontent à 1 500 avant J.-C. On a découvert un village préchrétien ayant existé pendant de nombreux siècles à Ouessant, signe d'une civilisation déjà ancienne. On peut en retrouver les traces sur le site archéologique de Mez Notariou dans le centre de l'île, près de la côte Saint-Michel.
L'île était un repère pour les marins de l'Antiquité (Carthaginois, puis Grecs et Romains) qui faisaient le commerce de l'étain avec les Îles Cassitérides (Cornouaille ou Sorlingues) : le géographe grec Strabon la désigne sous le nom d'OuEισaun , Pline l'Ancien comme Axanta, mais le nom latin usuel est Uxantis.
Ouessant a pendant longtemps été une île isolée à cause des nombreuses difficultés d'accès à sa côte escarpée, créant ainsi une société autarcique. La population locale, presque exclusivement composée de femmes (mis à part les jeunes enfants et les vieillards), pratiquait principalement l'agriculture comme moyen de subsistance. Les hommes étaient engagés dans la Marine royale sous l'Ancien Régime et partaient pour de longues missions. Une partie d'entre eux ne revenait jamais. Par la suite, le développement des lignes commerciales a favorisé leur embauche dans la marine marchande. Les femmes, restées à terre, avaient pour tâche de s'occuper de la maison (une petite masure sans le moindre confort), des enfants et des travaux agricoles. Elles étaient les véritables chefs de famille.
La présence de « chevaux nains » est attestée sur l'île par quelques rares sources. « Très recherchés et remarquables par leur vivacité et l'élégance de leurs formes, non moins que par l'extrême petitesse de leur taille », ils étaient déjà en nette diminution à l'époque de Jean-Baptiste Ogée (XVIIIen). Ils sont croisés avec des étalons corses, proches de leur morphologie, au Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle[10]. François-Marie Luzel en a vu durant sa jeunesse, mais constate lors d'un voyage qu'ils ont disparu[11].
L'amélioration des liaisons avec le continent, nécessaire au développement de l'île, n'intervient qu'en 1880 avec la mise en service du premier « vapeur » effectuant une liaison régulière. Auparavant, les liaisons étaient assurées, lorsque les conditions météorologiques le permettaient, par de petits voiliers lourdement chargés.
Début 2012, l'île d'Ouessant expérimentera une centrale électrique fonctionnant grâce à des hydroliennes, cousines sous-marines des éoliennes, et qui devraient permettre d'assurer 40 % de la consommation électrique de l'île[12].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://cassini.ehess.fr/ Population avant le recensement De 1962
- ↑ INSEE: Population depuis le recensement de 1962
- ↑ basas-de-donnees/recensement/populations-legales/commune.asp?depcom=29155 INSEE : Populations légales 2006 de la commune entrées en vigueur le 1er janvier 2009
- ↑ http://cassini.ehess.fr/ Population avant le recensement de 1962
- ↑ INSEE: Population depuis le recensement de 1962
- ↑ INSEE : Populations légales 2006 de la commune entrées en vigueur le 1er janvier 2009
- ↑ Jean Ogée, Diccionari istoric e géographique de la província de Bretanha, A. Marteville, Molliex, 1843, pàg. 390, legir en linha
- ↑ François-Marida Luzel e Françoise Morvan, Nòtas de viatge: en Bassa-Bretanha, del Trégor dins las islas de Ouessant e de Bréhat, de Premsas univesitàries de Roazhon, 1997, (ISBN 2868472834 e 9782868472830), pàg. 131
- ↑ corrent-marin 20 minutas - L'isla de Ouessant se met sul corrent marin, article del 4 de març de 2011
- ↑ Jean Ogée, Dictionnaire historique et géographique de la province de Bretagne, A. Marteville, Molliex, 1843, p. 390, Modèl:Lire en ligne
- ↑ François-Marie Luzel et Françoise Morvan, Notes de voyage: en Basse-Bretagne, du Trégor aux îles d'Ouessant et de Bréhat, Presses universitaires de Rennes, 1997, (ISBN 2868472834 e 9782868472830), p. 131
- ↑ 20 minutes - L'île d'Ouessant se branche sur le courant marin, article du 4 mars 2011


text:
La societat Volocopter basada en alemanha presentèt lo 17 d'abril de 2018 sa concepcion de las infrastructuras de transpòrt urban per dròne de deman : una combinason de Volo-Hubs e de Volo-Ports.
Aqueles se pòdon integrar a las arquitecturas urbanas actualas a mendre còst. Es al torn d'aqueles elements que la societat prevei d'organizar lo sieu servici de taxi volant.
L'idèa es de desvolopar de navetas aerianas d'un punt a un autre. Per exemple entre un aeropòrt e lo centre vila de la ciutat vesina amb una granda regularitat. Preveson de far partir un veïcul cada trenta segondas. Aqueles, electric e autonòm, podrián carejar doas personas fins a 27 km de distància.
Los Volo-Hubs son simplament de plataformas que permetan als taxis de se pausar. Son religats als Volo-Ports per un tapís que carreja los drònes. Los Volo-Port son cobèrts, aquí la pratica pòt embarcar e desbarca tranquillament, e los aparelhs son stocats e mantenguts.
Alex Zosel, cofondator de Velocopter, pensa de poder propausar un primièr sistèma foncional dins un detzenat d'ans. Los veïculs, eles, son ja foncionals.