text:
Itamar Franco
Itamar Augusto Cautiero Franco (28 de junh de 1930 - 2 de julhet de 2011) engenhaire e òme politic, foguèt president de Brasil aprèp l'impeachment de Fernando Collor de Mello.
Abans la presidéncia, foguèt prefècte de Juiz de Fora en doas ocasions (1967-1971 e 1973-1974). Foguèt tanben governador de Minas Gerais aprèp la presidéncia (1999-2003).
Origina e formacion[modificar | modificar la font]
Filh d'Augusto César Stiebler Franco (que moriguèt pauc abans de la naissença de Itamar Franco) e de Itália Cautiero. Itamar Franco nascut a bòrd d'un vaissèl, e lo registre civil de la siá naissença foguèt lo de la capitala de Bahia, ont la siá maire veusa trobar refugi dins l'ostal de lo sieu oncle. La siá familha èra de Juiz de Fora, ont cresquèt e se graduèt en engenhariá lo 1955, e se graduèt dins l'Escòla d'Engenhariá de Juiz de Fora. Foguèt foncionari de l'armada del Brasil.
La vida publica abans de la presidéncia[modificar | modificar la font]
Itamar dintrèt a la politica a la mitat dels ans 1950 a las filas del partit PTB. Foguèt candidat per conselhièr de Juiz de Fora lo 1958 e tinent de prefècte d'aquela vila lo 1962.
Amb l'implantacion de la dictatura militara en lo país lo 1964, e la posteriora instalacion del sistèma de dos partits politics, Itamar s'afilièt al partit d'oposicion MDB, e foguèt candidat a prefècte de la siá vila en las seguents eleccions, amb succès. Foguèt prefècte de Juiz de Fora, de 1967 a 1971. En novembre de 1972, Itamar foguèt eligit prefècte de Juiz de Fora, pel segond còp. Lo 1974, demissionèt coma prefècte per far concurréncia a succès, al Senat coma representant de Minas Gerais.
Elegit senador, rapidament, se ganhèt influéncia en lo MDB, partit de l'oposicion a la dictatura que governèt Brasil del 1964 a 1985. Itamar foguèt elegit vice-president del MDB e doncas de l'oposicion dos còps lo 1976 e 1977.
A la debuta dels 1980, lo sistèma multipartidista que se restablís dins lo país, e de contunh Itamar s'afilia al partit PMDB successor politic a MDB). Lo 1982 Itamar foguèt elegit Senador pel segond còp, e lo sieu companh, Tancredo Neves, governador elegit de Minas Gerais.
Durant lo sieu mandat, Franco foguèt un fèrm defensor de la campanha de Diretas Já!. Amb lo refús de l'esmena Dante d'Oliveira,se li calguèt far unas eleccions presidencialas indirectes. Al collègi electoral amassat per l'eleccion presidecial, Itamar votar al candidat de l'oposicion Tancredo Neves.
Volguèt èsser candidat per governador de Minas Gerais, e foguèt pas acceptat lo sieu nom en lo PMDB, Itamar daissèt lo partit e s'afilia al Partit Liberal e après al 1986, se presentar dins lo govèrn estatal de Minas Gerais, mas sens succès e es derrotat pel candidat del PMDB, Newton Cardoso, per una diferéncia de 1% dels vòts. Amb la desbranda, Itamar tornèt dins lo Senat per acabar lo sieu mandat l'an 1990.


c: text/html

text:
Fissipedia
Lo taxon dei fissipèds (Fissipedia) agropa lei animaus mamifèrs quadrupèds qu'an sei pè divisits en plusiors dets, coma lei cans e lei lops. Son nom li ven dau latin fissipes que significa forcut e pedis que significa pè. Aquel sota-òrdre bilogic acabèt per èstre considerat coma parafiletic e s'emplega pas mai dins lei classificacions actualas, que s'apuejan sus la filogenia. Aqueu taxon encuei obsolèt agropava lei espécias classificadas ara dins lei Carnivora, eu parier divisit en Caniformia (coma lei mostèlas, leis ors, lei cans, etc.), lei Feliformia mai tanben Anagalida (coma lei rosigaires) et lei primates.
Leis aucèus que sei dets èron pas acampats per una membrana son tanben sonats « fissipèds ».
L'autre grand taxon de mamifèrs èra aqueu dei Solipèds, tanben parafiletic, qu'agropava lei animaus que son pè es fach d'una bana contunha, coma lo chivau, l'ase, lo muèou ò la zèbra. Aqueu taxon venguèt puei lo deis Equidae.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Maurice Merleau-Ponty
Maurice Merleau-Ponty (Rochefort-sur-Mer, 1908 - París, 1961) èra un filosòf francés, fòrça influenciat per Edmund Husserl. Es sovent classificat coma existencialista, a causa de sa proximitat amb Jean-Paul Sartre e Simone de Beauvoir, e tanben per sa concepcion heideggeriana de l'èsser, encara que mai tard a causa de sa pelejada amb Sartre, Merleau-Ponty neguèt qu'apartenguèt o que foguèt en acòrdi amb aquela filosofia.
Aprèp qu'acabèt los estudis al Licèu Louis-le-Grand de París, Merleau-Ponty dintrèt a l'Escòla Normala Superiora de París, en la meteissa epòca de Sartre, ont acabèt la carrièra de filosofia segond de sa classa en 1930. Comencèt a far lesissons a Chartres, mas mai tard tornèt a l'Escòla Normala Superiora per un doctorat en letras en 1945, que capitèt amb dos libres d'importància: L'estructura del comportament (1942) e la Fenomenologia de la percepcion (1945).
Aprèp venguèt professor de filosofia a la Universitat de Lion (1945 a 1948), e mai tard professor de pedopsicologia a la Sorbona (1949 a 1952). Per terminar, foguèt titular de la cadièra de filosofia del Collège de France a partir de 1952 e fins a sa mòrt en 1961, essent un dels mai joves a accedir al som del Collège de France.
Merleau-Ponty èra tanben dins lo comitat editorial de la revista Les Temps modernes coma editorialista politica, dempuèi sa debuta en l'octobre de 1945 fins a decembre de 1952. Moriguèt d'una ataca cardiaca la nuèch del 3 de mai de 1961 a 53 ans, aparentament alara que preparava una dissertacion sus Descartes. Son còs es enterrat al Cementèri del Père-Lachaise de París.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- The Merleau-Ponty Circle, http://www.uri.edu/artsci/phl/impc/bibl.html


text:
Danzé
Danzé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Danzé A situat en lo Portamantèl, a 10 quilomètres al Nòrd de Vendôme, sus un important ais viari : la rota départementale 357 #qu'assegura la connexion dintre Las Mans e Orléans.
Depen Del costat de Morée, e a traversat per un riu « Lo Boulon » #qu'a la particularité de desaparéisser/desaparéisser jos tèrra al luòc-dich « Lo Gouffre » (proprietat privada) e réapparaître en la municipalitat de Azé.
Danzé est située dans le Perche, à 10 kilomètres au Nòrd de Vendôme, sur un important axe routier : la route départementale 357 qui assure la liaison entre Le Mans et Orléans.
Elle dépend du canton de Morée, et elle est traversée par une rivière « Le Boulon » qui a la particularité de disparaître sous terre au lieu-dit « Le Gouffre » (propriété privée) et réapparaître dans la commune d'Azé.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- Portal de las comunas de França
-
{{Comunas de|insee= 41073


text:
-209
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -209 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Segonda Guèrra Punica còntra la Republica Romana. En Espanha, Scipion l'African conquistèt Cartagèna onte trobèt un tesaur important e leis ostatges ibèrs tenguts per lei Cartaginés. Aquò entraïnèt lo començament d'unei revòutas indigènas còntra lei Cartaginés que foguèron rapidament en dificultat dins la region. En Itàlia, Tarenta foguèt tanben conquistada per lei Romans e pilhada.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Acomençament de la Revòuta Dazexiang. D'autreis insureccions acomencèron tanben rapidament en causa dau maucontentament entraïnat per lei taxas e leis impòsts tròp importants e l'afebliment de l'Estat dirigit per un enfant dempuei la mòrt de l'emperaire Qin Shi Huang en 210 avC. Per faciar la crisi militara, unei generaus e foncionaris, compres lo Premier Ministre Li Si, lo Chancelier Feng Quqi e lo generau Feng Jie, demandèron l'aplant de certanei construccions extravagantas ordonadas per l'emperaire Qin Er Shi. Pasmens, foguèron arrestats. Feng Quqi e Feng Jie capitèron de se suicidir mai Li Si e son fiu ainat foguèron executats d'un biais fòrça crudèu en 208 avC. Puei, d'autrei ministres de Qin Shi Huang foguèron executats. Aquò agravèt la situacion militara.


text:
Insureccion Ongresa de 1956
L'Insureccion Ongresa de 1956 se debanèt dau 23 d'octòbre au 11 de novembre de 1956 durant la Guèrra Freja. Après la repression saunósa d'una manifestacion d'estudiants per la polícia politica ongresa (AVH), divèrsei manifestacions entraïnèron la casuda dau govèrn comunista prosovietic e la formacion d'un govèrn antisovietic. Aquò entraïnèt lo 4 de novembre una intervencion de l'armada sovietica per esquichar lo movement. La resisténcia ongresa s'acabèt lo 10 de novembre e, en genier de 1957, un novèu govèrn prosovietic foguèt creat.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Burgenland (084)
Liste des communes
Weißenfels
Ville de Weißenfels, localité de l'Allemagne de 41 000 habitants.
La mairie de Weißenfels a une adresse e-mail et un site Internet.
Naumbourg
Ville de Naumbourg, localité de l'Allemagne de 34 000 habitants.
La mairie de Naumbourg a une adresse e-mail et un site Internet.
Zeitz
Ville de Zeitz, localité de l'Allemagne de 31 000 habitants.
La mairie de Zeitz a une adresse e-mail et un site Internet.
Hohenmölsen
Ville de Hohenmölsen, localité de l'Allemagne de 10 000 habitants.
La mairie de Hohenmölsen a une adresse e-mail et un site Internet.
Lützen
Ville de Lützen, localité de l'Allemagne de 9 200 habitants.
La mairie de Lützen a une adresse e-mail et un site Internet.
Elsteraue
Ville d'Elsteraue, localité de l'Allemagne de 9 100 habitants.
La mairie d'Elsteraue a une adresse e-mail et un site Internet.
Teuchern
Ville de Teuchern, localité de l'Allemagne de 8 800 habitants.
La mairie de Teuchern a une adresse e-mail et un site Internet.
Freyburg
Ville de Freyburg, localité de l'Allemagne de 4 900 habitants.
La mairie de Freyburg a une adresse e-mail et un site Internet.
Nebra-sur-Unstrut
Ville de Nebra-sur-Unstrut, localité de l'Allemagne de 3 500 habitants.
La mairie de Nebra-sur-Unstrut a une adresse e-mail et un site Internet.
Laucha an der Unstrut
Ville de Laucha an der Unstrut, localité de l'Allemagne de 3 100 habitants.
La mairie de Laucha an der Unstrut a une adresse e-mail et un site Internet.
Bad Bibra
Ville de Bad Bibra, localité de l'Allemagne de 2 800 habitants.
La mairie de Bad Bibra a une adresse e-mail et un site Internet.
Kretzschau
Ville de Kretzschau, localité de l'Allemagne de 2 700 habitants.
La mairie de Kretzschau a une adresse e-mail et un site Internet.
Osterfeld
Ville d'Osterfeld, localité de l'Allemagne de 2 600 habitants.
La mairie d'Osterfeld a une adresse e-mail et un site Internet.
Eckartsberga
Ville d'Eckartsberga, localité de l'Allemagne de 2 400 habitants.
La mairie d'Eckartsberga a une adresse e-mail et un site Internet.
Droyßig
Ville de Droyßig, localité de l'Allemagne de 2 000 habitants.
La mairie de Droyßig a une adresse e-mail et un site Internet.
Karsdorf
Ville de Karsdorf, localité de l'Allemagne de 2 000 habitants.
La mairie de Karsdorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Gutenborn
Village de Gutenborn, localité de l'Allemagne de 1 900 habitants.
La mairie de Gutenborn a une adresse e-mail et un site Internet.
Wetterzeube
Village de Wetterzeube, localité de l'Allemagne de 1 900 habitants.
La mairie de Wetterzeube a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Léning
Léning es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge de Léning a situat sul marge drech del Albe près de la rota de Dieuze a Sant-Avold, a 5 km a la N. O. De Albestroff e a 37 km a la N. E. De Castell-Salins.
Le village de Léning est situé sur la rive droite de l'Albe près de la route de Dieuze à Saint-Avold, à 5 km au N. O. d'Albestroff et à 37 km au N. E. de Château-Salins.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo vilatge de Léning a situat en Lorraine alemanda pas luènh de la frontièra linguistique mosellane.
Le village de Léning est situé en Lorraine allemande non loin de la frontière linguistique mosellane.


text:
Enric II de França
Enric II que ho rei de França a partir de 1547 e dinc a la soa mort. Qu'èra hilh de Francés I e de la regina Clauda.
En 1536, a la mort deu son hrair ainat que vadó eretèr deu tròn, daufin de França e duc de Bretanha. A la mort de Francés Ièr que ho coronat rei a Rems lo 25 de julhet de 1547.
Durant lo son regnat que contunhè l'òbra deu son pair : lo desenvolopament de las arts e la luta contra l'Empèri de Carles V (Vau d'Alemanha e Ièr d'Espanha) en contunhant las Guèrras d'Italia. Que lutè tanben contra la Reforma qui s'espandiva alavetz en França.
La fin deu son regnat que ho marcada per la des.hèita de Saint Quentin qui miè au Tractat de Cateau-Cambrésis.
Que's morí accidentaument en ua josta, aucit per Gabriel Ièr de Montgomery qui avó de quitar França e qui gavidore la campanha anticatolica en Bearn, en tot perpetrar lo massacre d'Ortès.
- Pages using invalid self-closed HTML tags
- Carta grafica pas indicada
- Portal:Istòria/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam vèrs portal
- Personalitat francesa del sègle XVI
- Monarca de la Renaissença
- Guèrras d'Itàlia
- Rei de França
- Dinastia dels Valés
- Dalfin de França
- Ostatge
- Cavalièr de la Cambaliga
- Naissença en 1519
- Mòrt accidentala
- Decès en 1559


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
'Les Côtes-de-Corps' (nom francés; lo nom occitan es pas documentat) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Las Còstas-de-Còrsses a situat en la region del Beaumont.
Les Côtes-de-Corps est située dans la région du Beaumont.
Les Côtes-de-Corps
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !


text:
Frederic Mistral
Josèp Estève Frederic Mistral o pus rar Frederic Mistrau (Malhana, 8 de setembre de 1830 - 25 de març de 1914) foguèt un escrivan e lexicograf occitan de Provença. Se revelèt d'ora, tre sei 24 ans, un dei grands menaires istorics dau renaissentisme occitan e a l'encòp un dei creadors d'un dei movements mai importants per lo reviure de la lenga, lo Felibritge.
Per encausa de la riquesa e de la qualitat de sa produccion e subretot per son òbra màger Mirèlha, recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1904 amb l'escrivan espanhòu José Echegaray. Après una recèrca prefonda dei mots de la lenga d'òc dins tota la geografia occitana, escriguèt entre 1878 e 1886 lo Tresaur dau Felibritge, qu'es encara actualament lo diccionari mai complet de la lenga occitana.
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Frederic Mistral nasquèt en 1830 dins una familha de proprietaris agricòlas amonedada que viviá au Mas dau Jutge, a Malhana. Son paire Francés Mistral, sortit d'una vielha familha de Sant Romieg, i possedissiá fòrça tèrras e quand faguèt sei 57 ans se maridèt amb Adelaïda Polinet, filha dau cònsol de Malhana, que venguèt sa segonda femna e que seriá la futura maire de Frederic.
Frederic anèt pas a l'escòla avans nòu ans e s'impregnèt de contunh de l'occitan que se parlava per la campanha. Lei sieus estudis foguèron malaisats au començament que quauqueis escolans se trufavan de son accent e de son biais pagés, pasmens s'interessèt puei ais estudis, mai que mai a la poesia e s'assagèt a la traduccion en provençau d'una eglòga de Virgili.
Anèt au Licèu Dupuy a Avinhon ont Josèp Romanilha èra mèstre d'estudis; Romanilha agiriá puei coma una mena de mentor e d'amic en l'encoratjant a escriure e a estudiar l'occitan.
En 1847 recebèt lo Bachelierat a Nimes e tornèt a Malhana. Entamenèt un poèma de quatre cants que se sonava Lei Meissons   que se publiquèt pas alora (mai que foguèt représ pus tard dins Leis Isclas d'Aur  ). Escriguèt tanben a l'encòp quauquei poèmas republicans en francés.
Faguèt puei d'estudis de drech a Ais de Provença (de 1848 a 1851) abans de s'avodar completament a l'escritura e a la lenga d'òc. Lei sieunei primierei poesias publicadas apareguèron en 1852 dins un recuelh de poèmas, Lei Provençalas  , editat per Romanilha. En aqueu temps seis opinions politicas èran favorablas ai republicans mai amb lo pas dau temps vendrián mai moderadas e mai contràrias a son ideologia iniciala.
En 1855, a la mòrt dau paire, s'installèt amb sa maire dins lo centre de Malhana.
La creacion dau Felibritge[modificar | modificar la font]
En 1854, per tau de donar de vam ai letras occitanas creèt lo Felibritge (en grafia mistralenca:  ) a Fòntsegunha amb d'autrei poètas occitans: Teodòr Aubanèu, Josèp Romanilha, Ansèume Matieu, Pau Giera, Anfós Tavan e Joan Brunet. L'espelida de Mirèlha   en 1859 consagrèt Mistral coma un dei poètas màgers de la renaissença de la lenga d'òc, amb un ressòn que passèt lei frontieras dau país, e se ganhèt ansin leis elògis dau poèta francés Alphonse de Lamartine. L'escrivan, dei mai apreciats dins leis auteis esfèras parisencas, faguèt una promocion intensa de l'autor de Malhana que se vegèt lèu convidat a venir a París.
L'epòca gloriosa de Mistral[modificar | modificar la font]
Dins la capitala francesa lo recebèron amb estrambòrd e venguèt un dei personatges pus presats dei cercles literaris. Lo sieu cap d'òbra venguèt una opèra, mesa en musica per Gounod e la primiera representacion se faguèt a París en 1864. Tornèt puei en Occitània per i escriure Calendau que se publiquèt a Avinhon dos ans puei. Aquela òbra suscitèt de controvèrsias que quauquei critics, coma per exemple lo jornalista Eugèni Garcin, acusèron Mistral de crear de discòrdias entre lo nòrd e lo sud de França.
En 1865 aculhiguèt en cò sieu lo poèta catalan Víctor Balaguer, exiliat en Provença per encausa de sa participacion a la conspiracion dau generau Prim, que pus tard lo deviá mercejar d'aquel acuelh en li fasent present d'una copa d'argent, origina de l'imne provençau Copa Santa  , escrich per lo quite Mistral.
Mai tard fondèt lo Musèu Arlatenc ( ) a Arle (que s'inaugurèt en 1899), aconselhat per l'etnograf de tria lo doctor Marinhan, amb la tòca de bastir un musèu que poiriá preservar lei tradicions provençalas e gràcias a l'argent que li portèt lo Prèmi Nobel de Literatura, poguèt crompar lo palais actuau per l'assostar.
Lo prestigi de Mistral cresquèt mai e mai fins a tau ponch qu'en octòbre de 1913 lo president Poincaré venguèt vesitar Mistral. Arribat amb lo tren, s'arrestèt en gara de Graveson e aqueu 14 d'octòbre convidèt lo poèta e escrivan occitan a dinnar amb eu dins lo vagon dau president.
Deviá morir l'an seguent, lo 25 de març de 1914 a Malhana.
Òbras literàrias[modificar | modificar la font]
Son òbra capitala es Mirèlha (en grafia mistralenca:  ), que li demandèt 8 ans d'esfòrç. Mirèlha cònta d'un biais epic l'amor d'un jovent, Vincenç, e d'una joventa, Mirèlha. Aquela istòria es comparabla a aquela de Romieu e Julieta, ça que la la lenga occitana baila una riquesa pus granda au tèxt, en mostrar la fòrça dei sentiments.
Mistral lexicograf: Lo Tresaur dau Felibritge[modificar | modificar la font]
Mistral a escrich Lo Tresaur dau Felibritge   (1878-1886), que rèsta uei lo jorn lo diccionari mai ric de la lenga occitana, e un dei pus fisables per la precision dei sens, e en generau un dei pus rigorós en lexicografia. Es un diccionari bilingüe occitan-francés, en dos grands volums, englobant l'ensems dei dialèctes d'òc, e en grafia mistralenca.
Mistral e la grafia mistralenca[modificar | modificar la font]
Contràriament a la grafia classica occitana, qu'auriá fach servir la forma Mirèlha, Mistral utilizèt, sota l'influéncia de son ainat Josèp Romanilha, una grafia pròcha deis abituds francesas, tanben coneguda sota lo nom de grafia mistralenca, que fa servir per exemple  .
Pasmens, abans de chausir definitivament la grafia mistralenca en 1854, liada a la creacion dau Felibritge, Mistral foguèt temptat durant leis ans precedents d'utilizar una grafia diferenta, pus pròcha de la grafia classica (un pauc coma aquela que lo provençau Simon Juda Onorat ja aviá utilizada dins son diccionari de 1846).
Bibliografia parciala[modificar | modificar la font]
- 1854 Lei Meissons
- 1859 Mirèlha
- 1867 Calendau
- 1867 Copa Santa
- 1876 Leis Isclas d'Aur
- 1879-1886 Lo Tresaur dau Felibritge  , diccionari occitan-francés
- 1884 Nerta
- 1890 La Reina Joana
- 1899 Lo Poèma dau Ròse
- 1906 Memòrias e racòntes
- 1910 Traduccion de la Genèsi
- 1912 Leis Olivadas
Traduccions[modificar | modificar la font]
La rüssida de Mistral foguèt tant importanta que la sieuna òbra lèu passèt lei termieras de l'estat francés e se comenta qu'inspirèt d'autors fòrça celèbres coma Jacint Verdaguer. Ansin, aguèt quauqueis uns dei sieus libres traduchs dins d'autrei lengas.
En catalan:
- Una traduccion dau Poèma dau Ròse foguèt facha per Josep Soler i Miquel en 1897 e publicada per l'Avenç.
- Maria Antònia Salvà traduguèt Leis Isclas d'Aur e Mirèlha en catalan.
En anglés:
- Una traduccion dau Poèma dau Ròse se faguèt ais Estats Units per Maro Beath Jones sota lo títol Anglore, the song of the Rhone en 1937.
- Pus recentament, en 1987, sortiguèt Memoirs of Frédéric Mistral, traduch per lo professor de l'Universitat d'Oregon, George Wickes.
En italian:
- Diego Valeri foguèt un traductor important deis òbras de Mistral. Comencèt per Leis Isclas d'Aur e Calendau en 1912. Foguèt lo responsable de l'edicion en 1930 de Mirèlha, publicada sota lo títol Mirella (traduccion per Mario Chini). Recentament es Memòrias e Racontes qu'es estat traduch per Barbara Ferri e publicat en 1994 sota lo títol Racconti e leggende provenzali.
En espanhòu:
- Nerta foguèt traducha dins aquela lenga per B. Morales San Martín en 1911.
- Lo catalan Celestí Barallat i Falguera traduguèt Mirèlha (Mireya) en espanhòu en 1882.
En alemand:
- Mireille - Meine Welt publicat en 1903.
En ucraïnian:
- Mipeйo publicat en 1980; traduch per M. Lytvynecj.
Liames extèrnes[modificar | modificar la font]
- Nemausensis - L'escolan Mistral passa son Bachelierat a Nimes en 1847
- Mirèlha en grafia classica
- Mirèlha   en grafia dicha mistralenca
- Mireille (version francesa de Mirèlha)
- Carta grafica pas indicada
- Portal:Provença/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam vèrs portal
- Portal:Literatura/Articles ligats
- Laureat del Prèmi Nobel de Literatura
- Literatura occitana
- Escrivan occitan del sègle XIX
- Poèta occitan
- Teatre occitan
- Literatura provençala
- Escrivan dau país d'Arle
- Personalitat provençala
- Capolier dau Felibritge
- Felibritge
- Occitanisme
- Lingüista occitan
- Tradicion populara occitana
- Prèmi Nobel francés
- Naissença en 1830
- Decès en 1914


text:
Infart miocardiac
Somari
Definicion[modificar | modificar la font]
L'infart miocardiac qu'es la necròsi deu muscle cardiac, de las cellulas miocardiacas, per l'embarri d'ua o mantuas artèrias coranàrias per un calhòt de sang. Lo mei sovent, qu'es ua placa ateromatosa que's rompa e envia embolias de colesteròu en vath d'eras. Au contra de l'angor (o asthma cardiac), l'infart n'es pas ua simpla anoxia de la cellula miocardiaca on que pòt tornar ua circulacion normala. Se's deisha s'instalar l'infart shens nat tractament, la necròsi cellulara que sia definitiu, lo teishut que sia fibrotic e non contractil.
Factor de risques[modificar | modificar la font]
- Infart miocardic hens la familha au prumèr grad
- Atge òme>45ans, hèmnas> 55ans
- colesteròu dab un LDL eslevat
- diabete
- Tabac
- ipertension
- obesitat e sedentaritat
Estudis que dison los mediterranèus qu'estossen protegits contre l'infarct miocardic pr'amor de la loa alimentacion, com la cosina dab òli d'oliu. Mes un aut estudi que cambièc aqueste vesaire, que seré la genetica mediterranèa que hassosse la proteccion deus gèns deu sud contre los deu nòrd.
Diagnostic[modificar | modificar la font]
Clinic[modificar | modificar la font]
L'infarct caracteristic qu'arriba dab ua dolor aguda, toracica, com un estòc, qu'irradia entà la maishèra e tanben entà'u braç esquerra. Aquera dolor ne's estanca pas dab la pretza de trinitrina ne tanpòc dab lo repòs. Lo malaut tipic qu'es un òme de mei de 55 ans que l'agrada lo minjar, lo béver e la humada. Totun que pòt arribar aus joves, a las hèmnas tanben.
Examen complementari[modificar | modificar la font]
- Electrocardiograf : que sufeish sovent ende establir lo diagnostic. Que muisha un sus'decalatge deu ST a las regions cardiacas tocadas e après quauques òras, qu'arriba ua onda Q de necròsi.
- Biologia : qu'es hèra importanta ende estar segur davant signes. Se'us simptòmas semblan a l'infarct mes ne tròban pas nat signe suu ECG, que cau dosar la troponina shèis òras après la prumèra dolor. Senon que's pòt trobar negatiu medish dab un vertadèr infart.
Diagnostic diferenciau[modificar | modificar la font]
- las dolors toracicas: pericarditi aguda, embolia pulmonara, disseccion aortica, lo pneumotorax
- patologia abdominau: ulcèra gastroduodenala, reflux gastro-esofagian
Tractament[modificar | modificar la font]
- endo-vascular: qu'es lo gòld standart, la coronarogafia qu'es un examen diagnostic e tanben terapeutic. La chisclada d'iòde hens coronàrias que muisha regions non pas vascularizadas en devath radiogafia. Ende tornar botar aquera vascularizacion, que pòdem sonque en.hlar un balonet hens l'artèria ende dilatar o tanben installar un stent, un canèr que dilata e's còla a la paret de l'artèria
- cirurgicau: que's hè quan las artèrias coronàrias son hens un maishant estat e n'es pas possible de tot dilatar, Lo pontatge qu'es la presa de veas de las camas ende har ua derivacion de las artèrias hèra malaudas.
- medicau:
complicacion[modificar | modificar la font]
- Tròble deu ritme
- Tròble de la conduccion


text:
Alàs i Cerc
Alàs i Cerc es una municipalitat de la comarca de l'Aut Urgèl (Catalonha), creada en 1970, que se tròba a l'orient de la plana de la Seu. Lo vilatge d'Alàs es çò cap de municipalitat, mas lo tèrme compren tanben los vilatges de Torres d'Alàs, Cerc, Artedó, la Bastida d'Hortons, el Ges, Vilanova de Banat, lo llogaret despoblat de Lletó, lo santuari de les Peces, lo de Sagàs, e divèrses ermitatges e de masias esparsos arreu, coma l'ermitatge de Sant Antoni del Tossal, la capèla e mas de Sant Miquèl, e la masia de la Molina de Lletó.
Situacion[modificar | modificar la font]
La municipalitat es situada a l'èst de la Seu d'Urgèl, a la riba esquèrra del Segre. Limita al nòrd amb Estamariu, a l'èst amb Arsèguel e Cava, al sud amb la Vansa i Fórnols, a l'oèst amb lo Pla de Sants Tirs e al nòrd-oèst amb la Seu d'Urgèl. Dins lo tèrme d'Alàs i Cerc i a lo pichon enclavament de Bell-lloc, qu'aperten a la municipalitat de la Seu e qu'es situat als primièrs contrafòrts de la Sèrra del Cadí.
Lo Segre li fa de limit natural pel nòrd; unicament a la drecha del riu i a un pichon bocin de tèrras que correspond a l'ancian tèrme de les Torres, incorporat dempuèi mitjan sègle XIX al d'Alàs. Lo termenal, per orient, remonta la riba drecha del riu de Vilanova en passant pel calhau de la Gralla e lo calhau del Moixol e contunha d'aiga amont lo cors del torrent de la Molina fins a arribar a la carena de la sèrra del Cadí, que fa de limit per miègjorn dempuèi ponent de la Torre de Cadí en passant pel portell de Cadí e lo cap de la Fesa (2391 m).
Las tèrras d'Alàs i Cerc s'estendon al pè de la sèrra del Cadí e los sieus contrafòrts septentrionals; bona part del sud de la municipalitat es integrada al Pargue Natural del Cadí-Moixeró.
Demografia[modificar | modificar la font]
Lo primièr cens es de 1970, après la fusion de las ancianas municipalitats d'Alàs e de Cerc.


text:
Brooklyn
Brooklyn es un dels 5 districtes o boroughs de la vila de Nòva York dins l'estat de Nòva York, Estats Units d'America. Es lo pus poblat dels cinc boroughs, amb un recensament estimat a 2,636,735 residents en 2015. Geograficament, confronta lo borough de Queens a l'extremitat sud-oèst de Long Island. Dempuèi 1896, Brooklyn ten los meteisses limits que lo comtat de Kings, lo comtat pus poblat de l'estat de Nòva York.
Brooklyn foguèt una vila independenta entrò al 1èr de genièr de 1898 quora, après un longa campanha politica e segon la nòva carta municipala del Greater New York, la vila foguèt incorporada amb los autres boroughs, dins la ciutat modèrna de Nòva York. Brooklyn contunha, pasmens, de manténer una cultura distincta. Mai d'un quartièrs de Brooklyn son d'enclavas etnicas. La devisa oficiala de Brooklyn, afichada sul blason e sus la bandièra de la vila es en neerlandés: Eendraght Maeckt Maght que se tradutz per "L'union fa la fòrça".
Durant los primièrs decennis del sègle XXI Brooklyn visquèt una renaissença coma destinacion d'avantgarda pels hipsters,amb una concomitanta gentrificacion, un creis dramatic del pretz dels ostals. Dempuèi 2010 Brooklyn es vengut un centre prospèr per las entrepresas de nautas tecnologias e las startup,[1] e per l'art postmodèrn e lo design.


text:
Wikipèdia:IRC
La comunautat wikipèdia utiliza la ret de servidors IRC Freenode : irc.freenode.net.
Nòta : La difusion publica d'un enregistrament (log) de las discussions suls salons Irc de la Wikimedia Foundation es interdicha. En revenge aquesta pagina prepausa un bestisièr.
Somari
Lista dels canals[modificar la font]
Canals dins divèrsas lengas[modificar la font]
- #wikipedia-oc (en occitan, encodage utf-8)
- #wikipedia (internacional mas discussions sovent tengudas en anglés)
- #wikipedia-ar (en arabi)
- #wikipedia-bg (en bulgar)
- #wikipedia-da (en danés)
- #wikipedia-de (en alemand)
- #wikipedia-en (en anglés)
- #wikipedia-es (en espanhòl)
- #wikipedia-fi (en finés)
- #fr.wikipedia (en francés)
- #wikipedia-id (en indonesian)
- #wikipedia-it (en italian)
- #wikipedia-ja (en japonés, encodage iso-2022-jp)
- #wikipedia-nl (en néerlandés, archivat publicament)
- #wikipedia-no (en norvegian)
- #wikipedia-pl (en polonés)
- #wikipedia-ru (en rus, encodage utf-8)
- #wikipedia-scn (en sicilian)
- #wikipedia-simple (en anglés simplificat)
- #wikipedia-sr (en sèrbe)
- #wikipedia-sq (en albanés, archivat publicament)
- #wikipedia-sv (en suedés)
Canals generals[modificar la font]
- #wikimedia-fr (en francés) discussions de l'associacion Wikimédia France.
- #wikimedia (en anglés) discussions de la Wikimedia Foundation.
- #mediawiki (anglofòn) discussions a l'entorn del logicial MediaWiki.
- #wiki (en anglés) feble trafic concernent los wikis en general.
Canals especializats[modificar la font]
- #egyptopedia (en francés/anglés) discussions a l'entorn del projècte Egyptopedia (egiptologia sus Wikipèdia) Lo canal sembla en som.
- #vandalism-fr-wp susvelhança del vandalisme sus la Wikipèdia francofòna.
- #wikisource canal pel projècte wikisource.
Rapòrt d'activitat[modificar la font]
E enfin, sus irc.wikimedia.org, los rapòrts d'activitat ont se parla pas (que son RecentChanges mas en dirècte e de contunh) :
- #fr.wikipedia (rapòrt d'activitat sul wiki francofòn)
- e mai generalament los canals #codelangue.projet
Diferéncias entre los rapòrts d'activitat sus IRC e las paginas de modificacions recentas :
- IRC provesís las edicions una tras una en temps real alara que las modificacions recentas acampan los darrièrs cambiaments a la demanda explicita de l'utilizaire. Un ligam es provesit e permet d'afichar dirèctament la diferéncia entre l'edicion concernida e la darrièra version. Las modificacions recentas provesisson mai de ligams.
- IRC provesís totas las edicions alara que los darrièrs cambiaments pòdon èsser reglats de de biais que s'afichen pas los cambiaments menors. Las edicions fachas per de robòts tanben s'afichan automaticament, contràriament als darrièrs cambiaments.
- Las edicions fachas abans la connexion a la cadena IRC son pas visiblas.
- Las modificacions son visiblas pus rapidament per IRC que per la pagina web.
Cossí se connectar[modificar la font]
La màger part dels utilizaires de SeaMonkey (seguida Mozilla), Opera o de mIRC pòdon simplament clicar sus irc://irc.freenode.net/wikipedia-oc.
Tot çò qu'avètz besonh es un client IRC installat sus vòstra maquina. Çaquelà, tanben es possible d'utilizar una interfàcia internet. Una lista de clients disponibles per vòstra maquina es disponibla sus la pagina Lista de clients IRC.
Un còp lo client descargat e installat, per vos connectar, seguissètz las etapas seguentas :
- Utilizatz la comanda /server per vos connectar a un servidor, e.g. /server irc.freenode.net
- Causissètz un pseudonim en picant /nick  , e.g. /nick PèireFabre. Los pseudonims pòdon aver una longor maximala de setze caractèrs. Podètz utilizar de chifras e de letras (pas d'espacis ni de simbòls)
- Rejonhètz lo canal en picant /join #wikipedia-oc. Los canals son l'equivalent dels salons de discussion sus IRC.
- Por obténer d'ajuda, picatz /help. Las comandas sus la màger part dels clients IRC devon èsser precedidas per « / », e las cadenas començan per « # ».
- Opcional : Podètz enregistrar vòstre pseudonim amb lo servici nickserv. Picatz /msg nickserv register  , e.g. /msg nickserv register tititatatoto. Quand vos connectaretz mai tard, picatz /msg nickserv identify   per que nickserv pòsca vos identificar coma lo possessor del pseudonim. Per una ajuda suplementària, picatz /msg nickserv help.
- Consultatz l'ajuda provesida amb vòstre client IRC per mai d'informacions.
Per accedir als chans IRC sens client IRC, se pòt utilizar un sit coma http://ircatwork.com/ (serveir eirc.freenode.net, causissètz vòstre chan), o unicament pels chans de la Wikimedia Foundation, http://www.wikizine.org prepausa una interfàcia web aicí.
Client IRC e encodatge de caractèr[modificar la font]
Exemple:
- /charset utf-8
- /charset iso-2022-jp
Escripts francofòns[modificar la font]
Annèxas[modificar la font]
Vejatz tanben[modificar la font]
- Wikipèdia:Wikipedians per messatjariá instantanèa
- Wikipèdia:IRC/comandas
- en:Wikipedia:Scripts per una lista d'escripts que permeton de transformar las [[...]] en ligams clicables dempuèi lo client IRC


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
La Thuile en arpitan (La Thuile en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
La Thuile a situat en lo Massís dels Bauges, e surplombe lo lac de la Thuile.
La Thuile est située dans le Massif des Bauges, et surplombe le lac de la Thuile.
La Thuile
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !


text:
Region Amhara
La region Amhara es una dei nòu regions etiopianas, que vèn dau decopatge administratiu de 1994-1995, au moment de la mesa en plaça de la Republica federala democratica d'Etiopia. La 3ena Region-Estat a redigit lo sieu tèxte constitucionau en 1998. S'estende especialament sus lei províncias ancianas de Begemder e de Gojjam, englòba una partida de l'anciana província de Wollo.
Ambé lo grope Amhara, que si precisa pas dins lo tèxte car si considèra coma "anant sensa dire", la constitucion regionala reconeisse l'existéncia de tres nacionalitats (o etnias) : leis Agew, leis Himra e leis Oromo, çò que li permete de si representar ais eleccions regionalas. Au moment dei darriereis eleccions de mai de 2005, sus lei 294 sètis de l'Assemblada regionala per provir, 187 siguèron averadas per lo Movement Democratic d'Amhara e 107 per la Coalicion per l'Unitat e la Democracia.
Lei competéncias son en cors de decentralizacion. Institucionalament, lo poder si devesís entre una branca legislativa (l'Assemblada que vòta lei projècts de lèis nòus e atribuisse lei mandats), una branca executiva partejada per 43 burèus regionaus (domani d'accion especific) e una branca judiciària.
L'i vivon 19 120 005 personas (2005) dins una superficia de 159 174 km2.


text:
Trève
Trève ( Trèves en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament de Gard e la region d' Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas serián Trevidon, al sègle IV [en realitat Trevidon pòt èsser Sent Laurenç de Trevas, çò que sembla mai versemblable geograficament se Trevidon èra sus una via romana de Nimes a Sant Flor, mas una omonimia es totjorn possibla], Treve, en 1227. L'origina del nom, per Dauzat e Rostaing, pòt èsser benlèu lo latin trivium, « caireforc », o d'un nom latin *Trebus, d'aprèp Trebenus, doncas *Treba (villa) [1]; Dauzat e Rostaing refusan doncas implicitament lo mot gallés treb-, « abitacion, domicili », que los Féniés causisson en li donant lo sens de « vila, vilatge » [2].
Cap d'aqueles toponimistas explica pas la sillaba finala de Trevidon (en supausant que lo nom de Trevidon corresponde al vilatge de Trève), la fòrma del sègle IV, que sembla pas aver daissat res dins la fòrma modèrna. Al sègle IV, sembla pas que se pòsca interpretar per dunon « fortalesa, ciutadèla, tuca » : auriá gardat una vocala finala (duno, dono). Pr'aquò, lo -d- de Trevidon explicariá l'-s- presenta dins los derivats : lo gentilici trevesenc, (trevesenca ?) e lo riu, Trévezel (en francés). Una autra explicacion seriá que lo nom es al plural, coma en francés.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra canton; es ara del canton del Vigan.
- L'intercomunalitat es la Communauté de communes Causses Aigoual Cévennes (en francés), doncas la Comunautat de Comunas Causses Augal Cevenas.
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2013 : 125 abitants (4,7 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 686
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 97


text:
Vocala quasi barrada quasi anteriora non arredondida
La Vocala quasibarrada quasianteriora non arredondida es una vocala utilizada per qualques lengas parladas. Son simbòu dins l'alfabet fonetic internacionau es ɪ, valent a dire una I majuscula pichona. Son equivalent en X-SAMPA es I. Es generalament representada per una "i" dins las lengas emplegant l'alfabet latin, coma en anglés.
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
- Son degràs d'apertura es quasibarrat, valent a dire que la posicion de la lenga sembla a la d'una vocala barrada, mas mai dobèrta.
- Son punt d'articulacion es quasianterior, valent a dire que la lenga es gaireben plaçada tan luònh en avant de la boca coma possible.
- Son caractèr de redondetat es non arredondit, valent a dire que las labras son pas arredondidas.
En Occitan[modificar | modificar la font]
En Occitan, aqueste sòn existís pas qu'en auvernhat. En auvernhat, la "e" non tonica se pòt prononciar [ɪ] o [ə] segon los dialèctes. Tanben la "es" e la "és" en posicion finala o abans una consonanta se pronóncia [ɪj], levat en nòrd-auvernhat ont la "és" se pronóncia [(j)l]. Existís pas endacòm mai en occitan.
Dins las autras lengas[modificar | modificar la font]
exemple:


text:
1828
Aquesta pagina concernís l'an 1828 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Otoman[modificar | modificar la font]
En mai, Russia decidiguèt de sostenir dirèctament l'insureccion grèga e ataquèt l'Empèri sus sa frontiera terrèstra. L'ofensiva èra dirigida còntra Bulgaria que sei vilas principalas foguèron enceucladas. Varna foguèt perduda lo 29 de setembre. En revènge, a l'entorn de Choumen, la garnison turca, pus nombrosas que lei fòrças russas, capitèron de menaçar lei linhas d'avitalhament enemigas e de causar una famina dins lei tropas russas.
En Grècia, desbarcament de tropas francesas en Peloponès. Aquò permetèt la conquista de la peninsula dins lo corrent de l'annada. En revènge, lei Britanics s'opausèron a l'intrada dei Francés en Grècia Centrala e permetèron ais Otomans de s'i mantenir.
Empèri Rus[modificar | modificar la font]
Fin de la Guèrra Russopèrsa de 1826-1828 lo 2 de febrier amb una victòria russa e la signatura dau Tractat de Turkmanchai. Pèrsia perdèt lei khanats d'Erevan e de Nakhichevan, deguèt pagar una indemnitat importanta e deguèt autorizar la circulacion liura dei marchands rus en Pèrsia e sus la Mar Caspiana.
En mai, Russia decidiguèt de sostenir dirèctament l'insureccion grèga e ataquèt l'Empèri Otoman sus sa frontiera terrèstra. Enceuclèron rapidament unei vilas importantas de Bulgaria e conquistèron Varna lo 29 de setembre. En revènge, conoguèron de dificultats importantas a l'entorn de Choumen onte la garnison turca se defendiguèt ambé acarnament e capitèt de menaçar lei linhas d'avitalhament russas.
Africa[modificar | modificar la font]
Reiaume Merina[modificar | modificar la font]
Mòrt dau rèi Radama Ièr que foguèt remplaçat per sa frema Ranavalona Ièra. Au contrari de son marit, adoptèt una politica conservatritz que son axe principau èra lo mantenement de la societat e de la religion tradicionalas.
America[modificar | modificar la font]
Mexic[modificar | modificar la font]
Victòria electorala dei conservators mexicans. Pasmens, lo venceire, Manuel Gómez Pedraza, aguèt de dificultats per s'impausar e foguèt victima d'un còp d'estat tre lo començament de l'annada precedenta.
Asia[modificar | modificar la font]
Pèrsia[modificar | modificar la font]
Fin de la Guèrra Russopèrsa de 1826-1828 lo 2 de febrier amb una desfacha pèrsa e la signatura dau Tractat de Turkmanchai. Pèrsia perdèt lei khanats d'Erevan e de Nakhichevan, deguèt pagar una indemnitat importanta e deguèt autorizar la circulacion liura dei marchands rus en Pèrsia e sus la Mar Caspiana.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Quimia[modificar | modificar la font]
Premiera sintèsi d'urèa per lo quimista alemand Friedrich Wöhler (1800-1882). Aquò marquèt una evolucion fòrça importanta dins l'istòria de la quimia car demostrèt la possibilitat de formar de moleculas naturalas d'un biais sintetic.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 18 de març - William Randal Cremer, politician e pacifista anglés, Prèmi Nobel de la Patz (m. 1908)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 15 d'abril - Francisco José de Goya y Lucientes, pintor espanhòl (n. 1746)
- 4 de decembre - Robert Banks Jenkinson, primièr ministre del Reialme Unit (n. 1770)


text:
Filha d'un popular predicador baptista, als catorze ans cantava a la glèisa amb las siás sòrs Carolyn e Erma. Coneguèt e recebèt d'influéncias de las estelas del gospel Clara Ward e Mahalia Jackson. Entre 1956 e 1960 se consacrèt solament a cantar gospel.
Lo 1960 foguèt contractat per la discografica Columbia Records, qu'orientèt la siá carrièra d'una manièra qu'ela podiá amb el pas mostrar tot lo sieu talent. Lo disc qu'aguèt mai succès amb aquela companhiá foguèt Rock-a-bye Your Baby with a Dixie Melody
Lo 1966 passèt a la companhiá Atlantic Records, e tornèt a l'estil R&B e i enregistrèt lo sieu primièr grand succès, que se'n vendèron mai d'un milion de còpias: E never loved a man (The way I love you), compausat per Ronnie Shannon, ont Aretha cantava e tocava lo piano.
La siá carrièra musicala contunhèt amb material original e versions d'autres compositors, cossí: (You make me feel like) A natural woman, de Gerry Goffin e Carole King, I say a little prayer, de Burt Bacharach e Hal David, Eleanor Rigby, de The Beatles, Border song (Holy Moses), de Elton John, Bridge over troubled water, de Simon & Garfunkel, o Until you come back ton me (That's what E'm gonna don), de Stevie Wonder
Lo 1980 passèt a la discografica Arista, ont amb lo sieu primièr album, intitulat Aretha, e la cançon, United together, arribèt al "top ten". Lo duet amb George MichaelI Knew You Were Waiting For Me foguèt tanben un grand "hit".
dins lo cinèma participèt a las pelliculas The Blues Brothers (1980) e Blues Brothers 2000 (1998)


text:
Trajan
Trajan (18 de setembre de 53, Italica - 9 d'aost de 117, Selinus) foguèt lo segond emperaire roman de la dinastia antonina dau 28 de genier de 98 a sa mòrt. Succediguèt a Nerva e foguèt remplaçat per Adrian. Son rèine marquèt l'apogèu territòriau de l'Empèri.
Son rèine foguèt donc marcat per una tièra de conquistas en Dàcia, Mesopotomia, Armenia qu'una partida foguèt rapidament abandonada per son successor. Trajan realizèt tanben una politica de bastida dins la capitala (Forum Trajan, Colomna Trajana...) e assaièt d'aumentar la romanizacion dei províncias. Au nivèu economic, la conquista de Dàcia e son butin li permetèt de suprimir certaneis impòsts.


text:
Diplòma
Un diplòma (del grèc δίπλwµa, literalament plegat en dos) es un certificat que dona una institucion educativa, coma per exemple una universitat, per tal de testimoniar que son proprietari a acabat e capitat una via particulara d'estudis.
Istòria e evolucion dels diplòmas[modificar | modificar la font]
Los primièrs diplòmas èran originalament fabricats sus de pèls de cabra, que lo papièr en aquel temps durava pas gaire e èra de mal fabricar. La pèl de cabra èra afinada e las informacions s'i escrivián a man. Puèi, se faguèt servir lo pergamin per realizar los diplòmas abans d'emplegar mai recentament lo papièr.
Abans los diplòmas èran generalament de talha granda, pasmens ven cada còp mai frequent de fabricar de diplòmas amb un format estandard coma lo A4.


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dimecres, 6 de juliol de 2011
O mon país
E òc, que soi fan de polifonias gasconas (e cantabras).
E qué díser? Aquera canta que m'esmau hèra, anatz saber perqué. Per inexplicable e colhon que pogosse paréisher, atau qu'ei.
O mon país (paraulas: G. Sanchette musica: J.C. Coudouy)
O mon país que t'an tots quitat!
Qu'an preferat la vila
Aqueths garçons tant envejats!
-Qu'avem trobat richessa
Ça-i donc tanben, princessa.
-Nani mossur, qu'aurèi gran degrèu
De deishar mas aulhetas
Tant que viverèi, las guarderèi!
-De montanha* enqüèra
No'n se hè pas mei, bergèra.
-Que harèi jo shens mon cujalar
Tot crobit de verdura?
Si èi d'a partir, lèu vòi morir
-Tant pis per tu, la bèla
Demora- t'i fidèla!
*Post-Scriptum: que'm pensi que caleré corregir montanha per montanhar: de montanhar no'n se hè pas mei, enqüèra que los cantaires e pronóncian montanha.
1 comentari:
-
-
Que't cau anar véder lo blòg de Greg Pereigne, lo sit de Canta se gausas ! e cercar "lambrusquèra sus youtube (que n'i a au som de las montanhas qui son tarriblas !)
Hè beròi
- 27 de juliol de 2011 a les 16:46


text:
Linha 9 del Mètro de Barcelona
La Linha 9 e la Linha 10 del Mètro de Barcelona son a l'ora d'ara en bastiment. Se prevei qu'en octòbre de 2009 un pichon ramal dintre en foncionament abans qu'en 2014 ambedoas linhas foncionen ja en tot lo sieu trajècte. Lo sieu bastiment se fa mejançant lo metòde de bastiment amb tuneladora. Lo traçat serà sosterranh en granda part e cada via e cai anarà per un meteis tunèl mas a nivèls diferents, una sus l'autra. En qualques ponches arribarà a una prigondor de 90 mètres per evitar la rèsta de las linhas e salvar la geologia complèxa del plan de Barcelona. Ambedoas linhas partejaràn lo tram central, situat entre las estacions de Can Causidas e Bon Pastor. La rèsta dels trajèctes de cada linha seràn per ramals, dos per cada extrèm del tram central.
Lo ramal sud arribarà a l'Aeropòrt e connectarà amb lo tram central après Europa-Fira. La Linha 2 se jonherà a aquel tram e ne partejarà una part, en arribant tanben a l'aeropòrt. Lo ramal nòrd (Can Peixauet - Can Zam) servirà Badalona e Santa Coloma de Gramenet amb sièis estacions.
Los trams exclusius de la L10 seràn çò Polígon Pratenc - Provençana, al sud, e lo Llefià - Gorg, al nòrd. Lo ramal sud serà l'unic en superfícia, sus un viaducte.


text:
Òrdre dels Predicaires
L'Òrdre dels Predicaires (Ordo Praedicatorum, O.P.), coneguts popularament coma Dominicans, es un òrde mendicant fondat per Sant Domenge de Guzmán a Tolosa. Lo seu abit es blanc amb una tunica, escapulari, capucha e capa de color negre. Lo simbòl mai conegut es la crotz florençada, pinta dels colors de l'òrde. La devisa de l'òrde es Laudare, Benedicere, Praedicare (Lausar, Benir e Predicar).
Una etimologia apocrifa atribuís lo nom de l'òrde a Domini Canis, es a dire, cans (gardians) del Senhor, mas en realitat deriva del nom del fondator, Domenge de Guzmán (Dominicus, en latin).
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
L'òrde foguèt fondat per Domenge de Guzmán (1170-1221), canonge regular de Burgo de Osma: en 1203 acompanhava l'evesque Diego de Acevedo dins una mission diplomatica enviada per Anfós VIII de Castelha a Valdemar II de Danemarc. Pendent lo viatge de retorn, travessavan el Lengadòc e se redèt compte de la granda expansion de l'eretgia catara, çò que lo decidiguèt a s'unir amb los legats enviats pel papa Innocenci III per tòca de far tornar los erètges al sen de la Glèisa catolica.
Amassèt qualques femnas que s'èran convertit de l'eretgia catara e, en 1207 fondèt a Nòtra Dama d Prolha, prèp de Fanjaus, un monestèri de monjas dominicanas. Domenge continunhèt predicant pacificament als albigeses, quitament aprèp de l'assassinat del legat Pèire de Castèlnòu (1208), mas refusant de s'unir a la crosada promulgada per Innocenci III. La seuna òbra missionària aguèt coma centre d'operacions lo convent de Nòtre Dama de Prolha.
Amb l'ajuda de l'evesque de Tolosa, Folquet de Marselha, en 1215, s'establiguèt lo 25 d'abril de 1215 dins l'ostal Seilhan, reüniguèt de companhs que volian predicar coma el e s'iniciar a la vida religiosa, formant una primièra comunautat de fraires: l'òrde atal constituit recebèt una primièra aprovacion oficiosa d'Innocenci III, reconeguda e confirmada pel seu successor Onori III lo 22 de decembre de 1216. Aprèp de l'aprovacion oficiala, los fraires predicacaires s'espandiguèron per tota Euròpa, subretot dins las vilas ont èran installandas las primièras universitats, coma Bolonha o París, al desenvolopament que contribuiguèt fòrça l'òrde dominican.
Coma l'establissiá lo concili Lateran IV los fraires deguèron adopar una règla ja existissenta e optèron per la Règla de Sant Agustin, i apondent un ensems de reglaments, las nomenadas constitucions, que regulavan lo foncionament intèrne de l'òrde. Venguèron famosas perque introduson una biais de govèrn pron democratic que foguèt estudiat plan sovent dels d'un punt de vista juridic. Serviguèt de modèl per a d'autras constitucions d'òrdes similars e per a fòrça vilas e conselhs municipals.
L'orde promouguèt la difusion de la pregària del rosari, invencion qu'es atribuida a Domenge de Guzmán (de fach, lo rosari existiguèt pas qu'aprèp la mòrt de Domenge: benlen aquel fesiá una pregària o letania en onor de la Miare de Dieu, qu'aviá establit lo chartrós Domenico di Proussiac. Lo rosari actual foguèt codificat pel dominican francés André de la Roche e formalizat a la reforma liturgica de Pius V, tanben dominican).
-
-
Odrowaz.jpg
Sant Jacint, pintura del s. XVI
-
-
Carisma[modificar | modificar la font]
Los fraires an lo carisma de la predicacion, fins alara reservat gaireben exclusivament als evesques e als capelans amb per instruccion d'o far mas que pacticavan pauc. Aquel mandat de la predicacion, concedit expressament pel papa a totes los fraires, permetèt a la Glèisa de comptar amb una predicacion ligada al vòt de pobretat, alara que los evesques i èran pas obligats e podavan pas donar exemple.
La vida dominicana se basa suls nomenats 'quatre pilars de la vida dominicana, establits al sègle XIII:
- vida en comunautat (amb los vòts d'obediéncia, pobresa e castetat)
- pregària e liturgia en comunautat
- estudi
- servici
E, en mai, la predicacion de l'Evangèli e l'apostolat.
Per poder desvolupar la predicacion de la biais mai satisfasenta, existís la possibilitat de la dispensa, mejans que lo superior pòt dispensar temporàriament un fraire de qualques règlas o observànças, cada còp que siá necessària perque la predicacio vengua mai efectiva.
Abit[modificar | modificar la font]
L'Abit dominican consistís en un abit o tunica blanca sus que se pausa un escapulari e una capucha blancas. Sus que se plaça una capa negra e una segonda capucha negra, de las meteissa dimensions que la blanca en dejós.
Familha dominicana[modificar | modificar la font]
- Article principal: Familha dominicana
L'òrde prevei mai que la preséncia d'òmes: es formada per doas brancas:
- fraires
- femnas: monjas dominicanas (contemplativas) e sòrras que forman diversas congregacions
A que s'apondon de comunautats de seculars, lo Tresen Òrde de Sant Domengue.
Difusion[modificar | modificar la font]
Lo 31 de decembre de 2005, l'òrde comptava amb 615 convents e 6.077 fraires, que 4.495 èran capelans.[1]
Qualques personalitats de l'òrde[modificar | modificar la font]
- Tomàs d'Aquin
- Sant Albert lo Grand
- Mèstre Eckhart
- Vincenç Ferrièr
- Fra Angelico
- Juan de Torquemada
- Tomás de Torquemada (1420 - 1498)
- Giordano Bruno
- Bartolomé de las Casas (??, Madrid, 1566)
- Henri Lacordaire (Recey-sur-Ource, 1802 - † Sorèze, 1861)
- Vincent McNabb (1868 – 1943)
- Gustavo Gutiérrez Merino (Lima, 1928 - ). Fundator de la Teologia de la Liberacion.
- Dominique Pire (Dinant, Belgica, 1910 - Lovaina. 1969). Prèmi Nobel de la Patz de 1958.
- Yves Congar (1904 - 1995) Cardenal i teòleg.
- Marie-Joseph Lagrange (1855 — 1938) Fundator de l'Escòla biblica e arqueologica francesa de Jerusalèm.
- Beat Domenege Castellet (1597 - 1628). Missionièr al Japon.
Dominicans cientifics[modificar | modificar la font]
- Vicenç de Beauvais (1190-1264), erudit, qu'escriguèt l'òbra enciclopedica Speculus maius, corpus de ciéncias naturalas fòrça difusat pendent l'Edat mejana
- Tomàs de Cantimpré (1210-1270), autor de l'òbra enciclopadica De rerum natura
- Teodoric Teutònic de Vriberg (1250-1313), dominican alemand a París que foguèt lo primièr a explicar l'Arc de Sant Martin amb una teoria que profeitèt Descartes.
- Francisco de Vitoria (Burgos o Vitòria, 1483/1486 - † Salamanca, 1546), fundator del drech internacional.
- Juan de Ortega (1480-1568), matematician, autor de Tratado subtilísimo d'aritmética y geometría
- Domingo de Soto (1495-1560), fisician.
- Ignazio Danti (1536-1586), membre de la comission que dissenhèt lo calendièr gregorian
- Roland de Vaux (1903-1971), arqueològ e istorin francés
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ (it)Dades estadístiques de l'Annuario Pontificio per l'anno 2007, Città del Vaticano, 2007, p. 1465


text:
Manipulacion mentala
La manipulacion mentala consistís en exercir de pressions grèvas e reiteradas o en utilizar de las tecnicas psicologicas sus una persona per tal d'alterar son discerniment e per la condusir a un acte o a una omission que li faga un tòrt grèu. Es de còps realizada dins l'encastre d'un grop que sas activitats an per tòca o per resultat de crear o d'esplechar la dependéncia psicologica o fisica de las personas que participan a aquelas activitats.[1]
Los mejans emplegats per falsificar la percepcion de la realitat d'un interlocutor incluson lo poder, la seduccion, la suggestion, la persuasion, la somission non volontària o consentida...


text:
Viana (Isèra)
Viena o eventualament Viana (en francés Vienne, en francoprovençal Vièna) es una vila situada dins lo departament d'Isèra e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Juli Cesar, dins Commentarii de Bello Gallico (Comentaris sur la Guèrra de las Gàllias) cita lo nom de Vienna, exactament Vĭenna segon lo Gaffiot. Dins la seguida de l'evolucion fonetica, la simplificacion de la geminada -nn- en -n- es regulara. Lo gra d'apertura de e pòt cambiar segon las lengas : e dubèrta en arpitan (Vièna) e en francés (Vienne : dins aquela lenga, una e seguida de doás consonantas se pronóncia [ɛ]), e barrada en occitan (Vieno, per Frederic Mistral[1]). Mistral cita tanben doás variantas rom., es a dire en roman o occitan vièlh, que son Vienna (fòrma latinizada puèi que la geminada èra simplificada dempuèi bèla pausa) e, curiosament, Viana.
Aquel Viana irregular pòt dificilament èsser degut a l'atraccion de la vilòta de Viana (Òut e Garona), mas coma Mistral dona los noms de Vienés, Vianés, Vianeis al sens de país de Viena o abitant de Viena, i a al mens una solucion possibla. L'occitan es la lenga de las dissimilacions vocalicas, donc Vienés pòt passar a Vianés, coma Ròcafòrt passa a [rekɔ’fɔrt] o enterrar a entarrar; e aprèp, sul modèl Vianés, los locutors luènh de la vila pòdon tornar bastir un "Viana" analogic (varianta malurosament seguida per Sèrgi Granièr en complement al diccionari de Cristian Laus[2]) e que presenta pas d'interès per la lenga generala.
Lo nom Vienna demòra escur. Juli Ronjat faguèt lo 9 de decembre 1911, a l'Amicale laïque, une conferéncia sus l'origina del nom de Viena, que Lo Bulletin de la Société des Amis de Vienne[3] resumiguèt atal : La fòrma pus anciana qu'avèm del nom de Viena es lo latin Vienna, transcripcion d'un nom d'origina celtica o preceltica que dins el s'isòla sense dificultat lo sufixe — enna, frequent dins d'autres noms de lòcs de la Gàllia, pr'aquò de foncion mal definida : es impossible de determinar ambe certitud la significacion de l'element tematic vi — que demòra ; se pòt pas tirar qu'una ipotèsi inverificabla de la comparason ambe de noms de rius o de localitats que presentan tanben la fòrma latina Vienna (tradusit del francés).
Dauzat e Rostaing escrivon pas res de mai : "nom escur, versemblablament gallés pr'amor del sufixe -enna"[4].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Frederic Mistral, Lou Tresor dóu Felibrige, tòme 2, p. 1119, reedicion 1979, Culture Provençale et Méridionale
- ↑ Christian Laux, Dictionnaire Occitan-Français, p. 621, edicion section du Tarn de l'Institut d'Études Occitanes, 2001
- ↑ Bulletin de la Société des Amis de Vienne, n°8, 1912, page 108.
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984


text:
26/03/2016
Raibe negre 16 per Gilbert Borgés
Problema. De una ora demiá a doas oras, quo es problema. Tots los jorns. Trempe la pluma dins l'encrier. Quò esnança bien. Presque 'chabat. D'un còp, petada dins la testa. Laisse eschapar una p'ita credada de surpresa e de dolor. Ne'n espoti a meitat la pluma sus la paja. Es aquí sus ma taula : la bala de tennis. Sabe pas coma fai, queu salòpard de regent. Te lança una bala de tennis de tota sa fòrça en plena testa e la bala se pausa suausament sus la taula, davant tu.
Me redesis. Espie la bala terorizat. Leve los uelhs. Lo regent sembla surpres. «Quo es pas per tu. Balha-la a Rosset.»
Rosset, quo es mon vesin. Li balhe la bala. Desolat. Se, panica completament. «Rosset, torna-me ma bala.»
Rosset vai au bureu e para la bala. Lo pair Labòrda 'trapa la bala d'una man e sa regla en aluminiòm de l'autra.
« Los dets ! » çò-ditz. Rosset l'implòra daus uelhs e para la man, los cinc detz junhats au-dessus. La regla tusta sus las onglas. Rosset unla. « Un ! » çò-ditz quela sargòlha de Labòrda. Vai entau a dietz. N'autres baissam los uelhs en sarrar las dents.
Rosset tòrna a son bureu en sanglotar.
Odor de tabac brun. Lo regent 'chaba sa cigarreta sietat a son bureu. L'espotis dins lo cendrier et se campa. Fai lo torn de la classa. Se 'resta darrier l'un o l'autre. Es darrier me. Jamai tròp tranquille quant es darrier. Ai rason. Ne'n prene una tustada sus lo cagoelh ! Ma testa part en avant, tusta sus mon quasern emb d'un bruch sord 'vancés de montar per tornar trobar la man dau pair Labòrda qu'esperava per la segonda tornada. Chas eu, tot vai per dos. Question d'equilibre. Dau còp, tòrne espotir ma pluma.
« Que quo es, quela tacha ? » çò-ditz.
Quela tacha, quo es lo resultat de la rencontra entre ma testa e una bala de tennis mas dije ren. Pas enveia de prener una correccion per insolença. Baisse la testa e me retene de purar.
Chabe mon problema. Sei lo prumier. Prene lo temps de verificar. Quò sembla bon. Leve los uelhs. Mon agacha cròsa la dau Labòrda.
« Pòrta-me ton quasern. »
Li pòrte. Pren lo temps de l'estudiar. Puei m'espia. Longtemps.
« As pas compres ? » 'chaba per dire.
Sos gròs dets montran la paja.
« Que quo es quela segonda tacha ? »
Pòde pas zo dire. Pas estre insolent. Trapa sa regla metalica.
« Los dets ! », çò-ditz.
Gilbert Borgés
Les commentaires sont fermés.


text:
Split
Split (en grèc ancian Aσπάλaθoς, Aspalathos, en Latin Spalatum) es la segonda vila mai poblada de Croàcia e lo sèti del Comitat de Split-Dalmàcia. Al sens de 2010, le comitat comptava 508 564 abitants e la vila 209 856 abitants[1], que 95 % de Croats[2].
La vila de Split s'etabliguèt a l'interior, puèi a l'entorn de l'imensa palais de l'emperaire roman Dioclecian, bastit entre 294 e 305, que s'espandissiá sus una superfícia de 39 000 m². L'emperaire èra originari de la vila de Salona (situada suls penjals de Split). En 1420, Split fuguèt integrada dins la Republica de Venècia, fins a la seuna desparision en 1797. La vila es a l'ora d'ara inscricha sus la lista del Patrimòni Mondial de l'Umanitat per l'UNESCO
Es un grand pòrt, industrial e touristic de la còsta dalmata.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Dominacion romana[modificar | modificar la font]
Aquela vila presenta la singularitat d'aver èsser bastida a l'interior, puèi a l'entorn, del palais de Dioclecian.
Aquel emperaire roman — d'origina dalmata — se faguèt bastir un imense palais sus la seuna còsta natala, de 294 a 305. I demorèt pendent la seuna retirada. Aquel palais, en mai dels bastiments residencials, comprenon de tèrmes, una bibliotèca, un temple dedicat a Jupitèr, casèrna abrigant une gàrdia, e cenchat de barris. L'ensems ocupa una superfícia de 215 m sus 180, soit 39 000 m². Le front de mar es encara constituit del barri del palais. Sul ce front de mar, existís encara la pòrta maritima, que dins l'Antiquitat, permetent a las naus d'acostar directement.
A l'Edat Mejana[modificar | modificar la font]
A l'Edat Mejana, le palais se transformèt en vila quand los abitants de la ciutat romana mejancièra de Salona (capitala de la província romana de Dalmàcia) s'i refugièrn (en 615). Establiguèron d'stals nauts dins o contra los barris, o los monuments antics. Le mausolèu de Dioclecian es transformat en catedrala dedicada a Sant Domnius o Duje, patron protector de la vila, en 650, lo temple de Jupitèr en batistèri.
Dominacion veneciana[modificar | modificar la font]
Aprèp la casuda de l'Empèire roman d'Occident, Split tombèt jol contraròlte dels Bizantins e l’indépend"ncia que gausissiá del sègle XII al sègle XIV, li permetèt de se desvelopar e de coneisser un remarcable vam economic. En 1420, Split foguèt conquerida per la Republica de Venécia que capitèt a contrarotlar l’essencial de las relacions comercialas e economicas sus l’Adriatica. La menaça de las invasions turcas obliga a la construccion d’imposants barris al sègle XVII. La preséncia de l’autoritat veniciana foguèt sovent ligada a une periòde de desvelopament economic e urban. Lo centre istoric de Split compòrta fòrça abitacions d'estil venician (palais del rector, ostal de ville, torre veniciana). La dominacion veniciana s'acabèt en 1797.
Al sègle XIX[modificar | modificar la font]
De 1805 a 1813 Split èra, coma tota la Dalmàcia, governada per França e Napoleon al sen de las Províncias ilirianas. La primièra carrièra modèrna de la vila se nomena encara Marmontova del nom del Marescal Marmont administrator de las províncias iliriana, e lo suc de Marjan a lo nom de Telegrin (a l'epòque que lo telegrafe optic francés èra situat aquí). Aprèp los Franceses en 1810, Split e Dalmàcia integrèron l'Empèri Austriac puèi l'Àustria-Ongria fins al Tractat de Saint-Germain-en-Laye del 10 de setembre de 1919. Alara tot en conservant los seus particularismes lengüistics. Atal, a las culturas venicianas e eslavas, s'apond pauc a pauc un substrat germanofòn. Los Dalmatas jonglan entre lo croat, l'italian e l'alemand. Se Trieste venguèt lo principal pòrt de Cisleitania - Àustria - e Rijeka (Fiume) lo principal pòrt de Transleitania - Ongria - lo pòrt de Split demòra un fòrt ancoratge per la marina de guèrra austroongresa.
Al Sègle XX[modificar | modificar la font]
A la casuda de l'Àustria-Ongria, amb la fondacion del Reialme dels Sèrbes, dels Croats e dels Slovèns, Split se trobèt dins la Dalmàcia « iogoslava » (mai vaste), al contrari de Zadar (Zara) que domina la Dalmàcia italiana (mai pichona e partejada). La cultura croata revicolèt fàcia a una elèita que contunha de cultivar las influéncias austriacas e venecianas.
Split a l'ora d'ara[modificar | modificar la font]
La vila es inscricha sus la lista del Patrimòni Mondial de l'Umanitat per lo seu palais de Dioclecian, mas tanben per la catedrala de Sant Domnius de Split.
E mai, la vila abriga lo musèu Ivan Meštrović, escultor croat disciple de Rodin.
Galariá de fotos[modificar | modificar la font]
-
Faciada du Palais de Dioclecian a Split
-
-
-
-
Estatua monumentala d'Ivan Meštrović prèp de la pòrte d'aur a Split (Zlatna Vrata)
-
-
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ "stats" (en) Population by presence/absence in the place of census, by settlements, census 2001 sur http://www.dzs.hr, Crostat - Bureau central de statistiques. Consultat lo 7 juillet 2008
- ↑ "statsEthn" (en) Population by ethnicity, by towns/municipalities, census 2001 sur http://www.dzs.hr, Crostat - Bureau central de statistiques. Consultat lo 7 juillet 2008