text:
CUBA J-76.
Lo caval del Che galopa totjorn per las plajas blancas de Maria la Gorda? O s' arrapa encara dins las montanhas de Trinitat, de la Serra Mèstra ? La musica d' Ibrahim Farrer, de Companh Segundo tinda dins las carrièras de la capitala? A mai lo marlin reial , se ritz encara d' Hemingway, lo ton gigant treva lo flum gigant de gulfstream? L'ombra de la mafia plana totjorn sus Cuba? Menaçantas USA que tenián 80 % de las riquesas de l'iscla, jos Batista, e los mafiosos que ne mestrejavan la mitat, 70000 prostituidas dins la Habana en 1955? Fidèl salvèt son Iscla, senon que serià venguda ara , un bordèl gigant pels richasses.
Mas que volontan totjorn, al nòrd, d' arroinar la pèrla de las Caraïbas, e lo socialisma de la samba ? La lei americana que permes d' envasir Cuba que los bens americans se trobèssen « amenacats », e que dona lo senhal, a totes los païses de l'america del miètjorn, per los tornar butar dins l'androna de l'obediéncia, de la servituda, de l' esclauvatge, de la prostitucion,de la drògua, aquela volontat existit encara ?
Milantas merçes a M.H, que m'aconselhèt sus d'unas causas utilas de saupre.
Las cartas de torisme . Se pòdon trobar a Tolosa . Segond MH, acò de « visa pel monde 16 Cariera Fontvièlha .
Veitura: tres societats que fan los meteisses prètz: es a dire per una autò, de mena economica , gaireben 55 euro cada jorn, (la logacion pus l'assegurança) . Atencion quand òm arriba a La Habana, per estalviar sus la veitura cal saupre que , .....i a pas besonh de veitura dins la ciutat vièlha . Donc cal prendre un taxi ( 25 euròs) per arribar à l'ostalariá, e logar una autò sonque l'endeman o subre lendeman, sonque per « sortir de La Habana » e prendre la rota de las províncias .
Atencion , se vei «pare» vòl dire stop. Arrèsta te senon te faràs afustar. Non pas rotlar de nuèch. Prendre esséncia especial. Cal far un estat menimos de la veitura davant de partir. Al mendre accident cal informar la polícia , que va notar l'accident dins lo papieròt de l'auto , mas tanben lo logaire.
Casals particulars. Cal comptar en sason bassa 31 eurò a la Habana e 22 eurò dins las autras províncias. Lo dejunar costarà 5 euros (mejana) , mas aquel dejunar qu'es fòrça polit , un repais vertadièr coma lo dels angleses.
Lo dinar es mai leugièr bocadito, 3 eurò. Es a dire un sanvich mas gostos
Lo sopar es polit , d' un prètz agradiu tanben, 5 eurò. Cal saupre que lo cuban deu pagar la talha, que la casa particular sia logada o non, e que los repais li permeton de se gasanhar la vida. Li agradarià de preparar un polit repais , a la condicion de li dire un pauc davant .
-sus las rotas prendre los autò arrestaires, femna e enfants per parlar, parlar del socialisme real de la lutz e de l'ombra ? Per exemple per entemenar amb' Obama de que fas?
Traficants e trufandièrs : n'i a tanben a boldre , que cercan de longa de t'enganar , sia pel sèxe, sia per te prepausar una autra casal particular ece....
Presents: anem cal prendre un brava sacas de potingas per la clinica mai pròcha...
Argent: cal partir ambe son argent e cambiar a flor e a mesura , i a des bancas nacionals de pertot dins lo país . L'escambi es lo meteis d'en pertot.
Trobar las bonas mapas rotièras, qu'es pas aisida de trobar.
prendre un bon pesuc de medecinas que son los melhors presents a far.
macarèl qu'oblidèri de demandar pel telefona
per las malautiás i a la dengue ( i a pas gaire quicòm a far) e lo tetanòs que cal melhor se tornar far picar avant de partir
L'idèa del viatge se precisa pauc a pauc, brumosament.
Avem previst d'estajar 5 jorns a La Habana, puèi 4 a Vinhales , puiè 5 a Cienfuegos e Trinitat, e de tornar a La Habana.
Tal que sem partits cal preveire 2000 eurò pus 1000 de viatge . Lo buget es donc de 1500 eurò per persona...
De seguir ... ( anem passar entre vosautres per una quista....
A lèu
Abraçadas


c: text/html

text:
Seguit dels ligams
Aquesta pagina especiala fa veire los darrièrs cambiaments sus las paginas que son ligadas. Las paginas de vòstra lista de seguimznt son en gras.
- N
- Aquesta modificacion a creat una pagina novèla (veire tanben la lista de las paginas novèlas).
- m
- Aqueste cambiament es menor
- b
- Aqueste cambiament es estat efectuat per un bòt.
- D
- Modificacion de Wikidata.
- (±123)
- La talha de la pagina a cambiat d'aqueste nombre d’octets.
19 genièr de 2018
- (dif | ist) . . Chastèlmelhan ; 22.06 . . (+65) . . Sivadon 1949 (Discussion | contribucions) (→Administracion : restabliment de l'òrdre normal dels cònsols sus la W. occitana, etc)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jean-Michel Basquiat
Jean-Michel Basquiat (1960 - 1988), pintre estatsunian.
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Nasquèt a Brooklyn, Nòva York, lo 22 de decembre de 1960, filh de paire aician e de maire portoricana. Lo paire, Gerard Basquiat, èra un comptable, e la maire, Matilde, èra una dessenhatritz grafica de gran prestigi. Los paires divorcièron e per aquò cambièt mai d'un còp d'escòla. Estudièt dins una escòla catolica privada, aprèp dins una publica e a 16 ans dintrèt a la City-As-School, un centre per a adolescents dotats mas rebèl foguèt remandat un an abans lo diplòma. Alara dins sa jovença dintrèt en contacte amb la soscultura urbana, drògas e bandas.
En 1977, amb Al Díaz, dintrèt dins lo monde del graffiti, pintant los vagons del mètro e dins las zonas de SoHo, quartièr de Nòva York que prolifèran las galariás d'art. L'an seguent va daissèt l'escòla e l'ostal per, pendent dos ans, viure per las carrièras, en imòbles abandonats o amb sos amics al Low Manhatan, sobrevivent en vendent de cartas postalas e camisetas qu'el meteis decorava.
Contunhava a far de graffitis, un trabalh de contengut poetic e filosofic, mai sobretot satiric. Amb Al Díaz signavan SAMO (SAMO: siglas de same old shit, literalament, la meteissa mèrda vièlha).
Un article sus l'escritura de SAMO publicat dins "The Village Voice" foguèt lo primièr indici que lo monde de l'art s'interessava a el.
Lo graffiti[modificar | modificar la font]
A partit de la fina dels ans 1960, de grops de joves dels quartièrs marginals de Brooklyn e del Bronx comencèron a cobrir las parets dels espacis publics de mascaraduras e pintaduras. Los tenent de la love generation valorizavan d'aqueles espacis publics per exprimir lo desencantament, las protestacions, los desacòrdis amb las estructuras socialas, politicas e economicas d'un sistèma qu'èran adversari. D'autres, se fogissián dels guetos, daissavan lors emprentas o lors marcas anonimas suls murs amb d'actitudas despolitizadas e indiferentas a l'establishment e amb la sola volontat d'afirmar son identitat e donar lo testimòni de la lor existencia dins un sistèma que los ten alunhats. En 1979 Basquiat escriguèt suls murs del Soho: SAMO is dead. Alara, daissèt lo graffiti, e fondèt lo Gray, un grop musical ont jogava de la clarinèta e lo sintetizador e amb que frequentava de pubs coma lo CBGB e lo Mudd Club, luòcs al vam, mas lèu abandonèt sa carrièra musicala començant. A l'East Village, musicians e artistas elaboravan la seuna soscultura, lo hip hop, partetjant sa passion per la musica rock, pel break e pel rap e efectuèt de performàncias, de filmes underground e graffitis. Mas foguèt a partir de 1980, quand encara viviá coma un rebalaire, que consacrèt principalament a la pintura.
Basquiat aviá una curiositat intellectuala e una vertadièra fascinacion per l'expressionisme abstracte, pels trabalhs de Kline, Pollock, De Kooning e las calligrafias de Cy Twombly. Interessat tanben per las "combine paintings" de Robert Rauschenberg e per l'Art Brut de Jean Dubuffet, atal coma per la cultura populara, sos graffitis venguèron d'una qualitat plastica e expressiva totjorn mai prèpa a la pintura contemporanèa dels Estats Units d'America.
De jove aviá recebut una bona educacion artistica informala; la maire li faguèt visitar los musèus, tanben foguèt iniciat en la lectura de literatura poetica e mai tard escriguèt la seuna, parlava en mai de l'anglés, lo francés lo castelhan correntament. Basquiat mitifièt lo nom de son grop afirmissent que viniá del libre Henry Gray's Anatomy of the Human Body (o mai cort Gray's Anatomy) sus l'anatomia qu'acompanhèt sa convalescencia aprèp que foguèt capvirat, a sièis ans, per una automobila. Aquel libre venguèt una font de son trabalh. Completèt sa formacion autodidacta coma auditor a l'Escòla d'Arts Visuals, ont contactèt lo pintor e autor de graffiti Keith Haring.
Exposicions[modificar | modificar la font]
Participacipèt pel primièr còp a una exposicion artistica en 1980 al Times Square Show, una mena de galariá de moda e d'art alternatiu presentada dins un entrepaus abandonat del Bronx. E pel primièr còp l'expression de l'art del graffiti foguèt reconeguda d'un autre biais qu'una manifestacion marginala, es a dire qu'uns artistas desligats d'en primièr del sistèma mainstream, (es a dire comissari/musèu/critica), faguèron mòstra de lors òbras a l'exposicion. Foguèt organizada pel collectiu "Colab" (Collaborative Projects Inc.). Basquiat expausèt un panèl que rünissiá qualques graffitis de SAMO.
Qualques galariás del Soho, coma White Columns e Fashion Moda cedèron sos espacis pels graffiters. El 1981, Basquiat expausa sas òbras en la PS1 del Institute for Art and Urban Resources de Nòva York en una exibicion amb el nom: "New York/New Wave" ("Nòva York/Nòva Onda"). Se pòt tentar de definir aquela mòstra coma un estelum de la nòva jet-set artistica. L'artista lum èra lo fotografa Robert Mapplethorpe, e coma en totas sas aparicions publicas l'exposicion foguèt elaborada amb una minuciosa mesa en escena e foguèt apreciada. Aquò favorizèt Basquiat que a costat de las fotografias mostrèt de pinturas fòrtas, de gestes bruts e de colors simples.
Apareguèt a l'exposicion borrat de cocaïna, destorbant de sa presencia los participants. Aquí encontrèt Andy Warhol que'n comencèt una amistat, e una collaboracion professional. En decembre de 1981 apareguèt lo primièr article important "The Radien Child" de Rene Ricard dins la revista Artforum (nº 24, p. 24-43) la mai considerada revista d'art de l'epòca.
Totjorn en (1981) s'expausèron sos graffitis dins la Dokumenta de Kassel. Sa passion per la musica èra tan granda que dins un moment fòrça intensa sa carrera, al meteis temps que las exibicions importantas coma aquela de Transvanguardia Italia/America e la Dokumenta de Kassel, comencèt a produire de musica rap e èra DJ dins los clubs de Manhattan. Sos musicans favorits: Miles Davis, Charlie Parker, Dizzie Gillespie, Billie Holiday, e d'autres, se proguèron alara.
En 1982 Basquiat es sus un vertadièr camin de succès: se multiplican las exposicions individualas e collectivas. Tanben participa a l'exposicion organizada per Diego Cortez, presentada ea la Galariá Marlborough de Nòva York, nomenada The Pressure to Paint, amb d'autres artistas coma G.Baselitz, S.Chia, F.Clemente, I.Cucchi, M.Disler, R.Fetting, Keith Haring, J. Schnabel, e mai.
En (1983) participèt en la Bienala del Whitney Museum of American Art de Nòva York al costat dels novèls representants de l'art apropiacionista, los nòus expressionistas, e d'autres graffitistas com Keith Haring.
El 1984, lo MOMA de Nòva York, alara que pauc clinat al neoexpresionisme presentèt l'importanta exposicion An International Survey of Recent Painting and Sculpture, que Basquiat participèt al costat d'una seleccion de 170 artistas. Warhol lo presentèt al galerista Soïssa Bruno Bischofberger, que faguèt conéisser son òbra en Euròpa e amb que collaborèt estrechament fins a sa mòrt.
A partir d'aquí, los amics de Basquiat comencèron a se preocupar dels excesses de l'usatge de drògas. La paranòia de Basquiat, malgrat tot, aviá de motius a causa de las menaças realas de gents que li robava de quadres dins estudiòs o de galeristas que prengavan sas òbras inacabadas per las expausar o las vendre. Dins aquela epòca Basquiat èra dins las revistas d'informacion generala e de moda coma Times, Newsweek, Vanity Fair e Vogue pas per sa pintura, mas per sas aparicions dins des festas e clubs al vam, coma lo Palladium. Se mòstra amb Madonna e d'altras estrelas de l'espectacle e de la musica.
Lo 10 de febrièr de 1985 Basquiat apareguèt dins la cobèrta de la revista dominicala New York Times, lo primièr artista plastic negre que apareissent atal. L'article qu'acompanha la foto, escrich per Cathleen McGuigan, es titulat "New Art, New Money: The Marketing of American Artist" (Nòu Art, Nòva Moneda: La Marquetica d'un Artista American).
Collaboracion Basquiat-Warhol-Clemente[modificar | modificar la font]
Entre 1984 e 1985 Basquiat collaborèt amb Francesco Clemente e Andy Warhol. D'aquela collaboracion resulta diverses quadres de granda dimencion amb de combinasons subjectiva de color, "colatges" que reünisson pintura, serigrafia, graffiti e lengatge publicitari.
Los quadres anavan d'un estudiò a l'autre; normalament los començava Warhol, Clemente los perfeccionava e Basquiat los acabava. Warhol escriguèt dins son jornal: « Jean Michel Basquiat capitèt a pintar d'una forma fòrça diferenta, e es fòrça ben ». L'idèa de pintar ensems profitavan a ambedos perque Warhol, dins aquel temps sonque utilizava de tecnicas coma la serigrafia, tornèt prendre lo pincèl, e Basquiat comencèt a utilizar de tecnicas mecanicas aplicadas a la pintura.
El 1986 viatjèt en Africa e expausèt a Abidjan (Còsta d'Evòri). En novembre d'aquel an, realizèt una granda exposicion (mai de 80 òbras) al musèu Kestner-Gesellschaft de Hannover, venguent a 25 ans l'artista mai jove a expausar dins aquel musèu.
El 1988 s'installèron d'exposicions a París e Nòva York, e en abril, ensajèt d'abandonar son addiccion e s'anèt a son ostal d'Hawaii. Tornèt a Nòva York en junh anonciant que s'èra liberat de la dròga, mas lo 12 d'agost de 1988, moriguèt per sobredòsi d'eroïna a 27 ans.
Lo long de sa breva, mas intensa carrièra artistica realizèt mai de 40 exposicions personalas e participèt a prèp de 100 collectivas. L'autopromocion e la reclama publicitària foguèron per Basquiat factors prioritaris, coma abans lo foguèt per Andy Warhol o Julian Schnabel.
Periòdes[modificar | modificar la font]
La carrièra de Basquiat se divisís en tres grands periòdes:
- Pendent lo premièr, de 1980 a la fin de 1982, fasiá de pinturas sus tela, representant mai sovent de personatges esqueletics e de caras en forma de masquetas. Aquò mòstra son obsession de la mortalitat de l'Òme. Pindiá tanben d'elements tirats de sa vida per la carrièra: veituras, bastiments, policièrs, jòcs d'enfants, graffitis...
- Un periòde intermediari de fin 1982 à 1985 presentèt de pinturas sus panèls de totas matèrias e de totas formas, e de quadres individuals amb travèrsas intermediarias visibles, una superfícia densa amb d'escrituras, de colatges, e de representacions sens relacion aparenta entre elas. Aqueles trabalhs revèlon un fòrt interès per l'identitat negra e ispanica de Basquiat, son identificacion amb los personatges negres istorics o contemporanèus, e los evenements que lor sont ligats.
- Lo darrièr periòde, comença vèrs 1986 e dura fins a sa mòrt en 1988. Mòstra una novèla mena de pintura figurativa, dins un estil diferent amb de fonts, de simbòls e un contengut en contraste amb sas autras pinturas.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) site oficial
- (fr)Biografia de Jean-Michel Basquiat
- (fr)Basquiat sur artfacts.net, liste d'òbras
- (fr)REtrach de Jean-Michel Basquiat en videos - Ina


text:
Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si, Do, Si, La, Sol, Fa, Mi, Re, Do sus la clau de Sol
En solfegi, ua nòta designa un deu noms e deus simbòls representant la hautor d'un son. Dens las escalas diatonica e cromatica de la musica occidentau, las nòtas que son au nombre de 7 e que hon nomadas Do (Ut a l'origina), Re, Mi, Fa, Sol, La, Si per Guido d'Arezzo a partir deu poëma Ut Queant Laxis.
Las nòtas de musica que son notadas suu pentagrama en foncion de la clau emplegada ; dens lo cas de la clau de Sol, lo Sol qu'ei marcat sus la linha deu miei e las nòtas que s'encadenan dens l'òrdi ascendent Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si e, dens un òrdi descendent Do, Si, La, Sol, Fa, Mi, Re.
Cada nòta qu'ei definida per la soa frequéncia. Ua medisha nòta qu'eixisteish dab diferentas hautors. Las hautor superioras que son multiples de 2 d'ua medisha nòta grava.
Uei la frequéncia relativa de las nòtas qu'ei definida a partir deu La de 440 Hz, mes aquesta frequéncia de referéncia qu'a coneguda variantas leugèras qui inspiran los acordatges deus ensembles de musica anciana e, en particular barròca.


text:
Enter autas causas que podetz tornar escotar las emissions passadas de la vòsta webradio en gascon.
NEUTAT DENS LA PROGRAMACION MUSICAU: Els Berros de la corts: CD tresau deu grop catalan, "Los nòstres vices e pecats"
Irish Times: joens musicians de Bordèu qui perpausan ua musica irlandes de las bèras.
NUEIT E DIA: musicas e cants de noste! Nuit et jour, musiques et chants du Pays
ENCONTRE: GRIC DE PRAT - Navèth espectacle, "Viatge en Aquitània
Diluns, dimèrcs, divés a 12h00 e 19h00 - Dissabte, dimenge a 12h00
Lundi, mercredi, vendredi à 12h00 et 19h00 - Samedi, dimanche à 12h00.
La companhia Gric de Prat que balhè la purmèra deu son espectacle navèth 'Viatge en Aquitània" divés passat.
Qu'estó lo parat entà Ràdio Gasconhia de balhar la paraula a Natalia Roulet entà'ns presentar aquèra navèra creacion e solide la companhia tanben.
Aquèth espectacle qu'ei presentat com un viatge de musicas, un viatge de cançons, un viatge bilingue de poesias e d'umor.
De descobrir en tot escotar la nosta emission encontre sus radiogasconha.fr solide
Deu diluns lo 14 de mai enlà sus radiogasconha.fr
TÀ DANÇAR: dimèrcs e dissabte / mercredi et samedi de 20h00 à 22h00
Tà dançar: duas òras de musicas a dançar entà's desengordir las camas!
Tà dançar: deux heures de musiques à danser pour se désengourdir les jambes!
ÒC AND ROLL: cada ser / chaque soir de 22h00 à 0h00
Òc and roll: seleccion de musica actuau (Lou Dalfin, Familha artus, Hantaoma, Brick a Drac, Goulamas'K, Le Comité...)
Òc and roll: selection de musique actuelle (Lou Dalfin, Familha artus, Hantaoma, Le comité, Goulamas'K, Brick a Drac...)
ACTUALITATS:
Un CD de descobrir au briu de la nosta programacion musicau
Els Berros de la cort qu'ei un grop catalan de 'musica medievau actuau'. Qu'an volut tornar visitar lo repertòri deus trobadors occitans e catalans en tots insistir sus dus pecats qui hen partits deu passat atau plan com de l'actualitat: lo gormandèr e la luxúria. Lo materiau literari que vien de manuscrits medievaus com lo "libre de Sent Soví" (un tractat culinari) o enqüera lo "speculum al foder (un tractat d'igieni sexuau)
Contactar Ràdio Gasconha:
Associacion Alavetz
1 plaça de la mairia
32160 Preishac d'Ador
05 62 09 35 08 - contact@radiogasconha.fr


text:
(Alexis Arrette-Lendresse)
Barra los uelhs, beròi, qu'ei l'òra
De t'adromir jumpat per lo saunei,
La nueit qu'ei doça e per dehòra
Mila lugrans que peiran lo camin deu rei.
Que pòts partir tad aqueth monde
On l'ausèth blu t'encantarà
E las estelas en abonde
Que s'avançan tà't cossirar.
E suu vaishet d'un blanc nuatge
L'anjo de Diu qu'ei prèst tà't passejar
E jo que vei suu ton visatge
Quan te'n arritz la lutz deu cèu lusir dejà.
Barra los uelhs entà la tèrra
Près deu barçon que't vau guardar,
Sequeish lo rève qui t'apèra,
Lo temps tant viste que se'n va.
Barra los uelhs, beròi, qu'ei l'òra
De t'adromir jumpat per lo saunei,
La nueit qu'ei doça e per dehòra
Mila lugrans que peiran lo camin deu rei.
Fermer


text:
Landouzy-la-Ville
Landouzy-la-Ville es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Landouzy-La-Vila es una municipalitat situada en lo departament de l'Aisne (region de Picardie). La vila de Landouzy-la-Vila aperten al costat de Aubenton e al arrondissement de Vervins.
Landouzy-la-Ville est une commune située dans le département de l'Aisne (région de Picardie). La ville de Landouzy-la-Ville appartient au canton d'Aubenton et à l'arrondissement de Vervins.


text:
Villes et mairies du Canton d'Uri
Liste des communes
Altdorf
Ville d'Altdorf, localité de la Suisse de 8 600 habitants.
La mairie d'Altdorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Schattdorf
Ville de Schattdorf, localité de la Suisse de 4 800 habitants.
La mairie de Schattdorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Bürglen
Ville de Bürglen, localité de la Suisse de 3 900 habitants.
La mairie de Bürglen a une adresse e-mail et un site Internet.
Erstfeld
Ville d'Erstfeld, localité de la Suisse de 3 700 habitants.
La mairie d'Erstfeld a une adresse e-mail et un site Internet.
Silenen
Ville de Silenen, localité de la Suisse de 2 200 habitants.
La mairie de Silenen a une adresse e-mail et un site Internet.
Flüelen
Village de Flüelen, localité de la Suisse de 1 800 habitants.
La mairie de Flüelen a une adresse e-mail et un site Internet.
Seedorf
Village de Seedorf, localité de la Suisse de 1 500 habitants.
La mairie de Seedorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Attinghausen
Village d'Attinghausen, localité de la Suisse de 1 500 habitants.
La mairie d'Attinghausen a une adresse e-mail et un site Internet.
Andermatt
Village d'Andermatt, localité de la Suisse de 1 200 habitants.
La mairie d'Andermatt a un site Internet.
Spiringen
Village de Spiringen, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Spiringen a une adresse e-mail et un site Internet.
Unterschächen
Village d'Unterschächen, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie d'Unterschächen a une adresse e-mail et un site Internet.
Gurtnellen
Village de Gurtnellen, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Gurtnellen a une adresse e-mail et un site Internet.
Seelisberg
Village de Seelisberg, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Seelisberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Isenthal
Village d'Isenthal, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie d'Isenthal a une adresse e-mail et un site Internet.
Göschenen
Village de Göschenen, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Göschenen a une adresse e-mail et un site Internet.
Wassen
Village de Wassen, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Wassen a une adresse e-mail et un site Internet.
Sisikon
Village de Sisikon, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Sisikon a une adresse e-mail et un site Internet.
Hospental
Village d'Hospental, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie d'Hospental a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Pèire II d’Aragon, a un moment de la crosada contra los Catars, sostenguèt son bèl fraire, lo comte de Tolosa, Ramon VI qu’èra atacat pels crosats e amenaçat pel Papa per çò qu’ajudava los « eretics ». Los eretics, èran de personas del pòble, de la noblessa, que seguissian la cresença dels Catars.
Lo 27 de genièr de 1213, lo comte de Tolosa e mantunes autres grands senhors occitans, prestèron omenatge a lor sobeiran, Pèire II d’Aragon. Atal èra fait aqueste Estat qu’avèm dessenhat sus una mapa.
Malurosament, Pèire II foguèt tuat qualques meses mai tard, a la batèsta de Murèth, los franceses ganhèron e tot aquò foguèt acabat.


text:
Liri
Los liris son un ensems de plantas erbacèas de la familha des Liliaceae apartenent al genre Lilium.
Somari
Reparticion, abitats[modificar | modificar la font]
Aquelas plantas de bulbe son a l'origina presentas dins las zonas temperada de l'emisfèra nòrd.
Se trapa sobretot en Euròpa, mas tanben en Asia, d'Índia fins a Japon e a las Filipinas.
Lor airal d'espandiment cobrís tanben los Estats Units d'America e lo sud de Canadà.
Las espècias del genre Lilium son abitualament adaptadas dins los mitans forestièrs, sovent montanhós, o mai rarament dins los mitans aclarits (pradas). D'unas venon dins de zonas umidas. Una sola espècia (Lilium arboricola) viu en epifita.
Fòrça varietats son cultivadas e ornan los òrts pel mond entièr.
Descripcion[modificar | modificar la font]
Lors grandas flors de sièis tepals (3 petals e 3 sepals identics), sovent perfumadas, pòdon portar de colors vivas, blancas, jaunas o rojas, amb a vegadas de motius colorats.
Biologia, florason[modificar | modificar la font]
La florason se faguèt en estiu, l'ivèrn constituissent un periòde d'inactivitat per la planta.
Gaireben totas las espècias de liris perdon las fuèlhas pendent la sason freja, mas Lilium candidum garda une rosèta de pichona fuèlhas a la basa pendent gaireben tot l'an. Los bulbes son d'organs de serva, an pas de rusca protectritz. Las flors apareisson al tèrme d'una camba verticala unica.
Eraldica, simbolica...[modificar | modificar la font]
La flor de liris, en realitat una flor de cotèla, jauna o aur, es lo simbòl de la familha reiala en França.
Lo liris de las pradas (Lilium philadelphicum L. var. andinum) es lo simbòl floral de la província de Saskatchewan e èra tanben fins a 1999 l'emblèma floral de Quebèc; lo liris fa totjorn partida de la bandièra quebequés. La Saskatchewan e lo Quebèc son doas províncias de Canadà.
Lo liris bosniac (Lilium bosniacum) es lo simbòl dels abitants de Bòsnia. Èra sus l'anciana bandièra nacionala de Bòsnia e Ercegovina de 1992 a 1998.
Le liris es un simbòl de la Verge Maria, e un simbòl de puretat.[1]
Lista de la espècias[modificar | modificar la font]
- Lilium amabile
- Lilium bosniacum
- Lilium bulbiferum
- Lilium callosum
- Lilium candidum
- Lilium carniolicum
- Lilium chalcedonicum
- Lilium concolor
- Lilium davidii
- Lilium distichum
- Lilium hansonii
- Lilium lancifolium
- Lilium leichtlinii
- Lilium longiflorum
- Lilium martagon
- Lilium medeoloides
- Lilium philadelphicum
- Lilium pomponium
- Lilium pyrenaicum
- Lilium regale
- Lilium rhodopaeum
- Lilium superbum
- Lilium tsingtauense
- Lilium xanthellum
- Lilium zairii
Referéncias[modificar | modificar la font]
Annèxes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (en)Reznickova, S.A.; Aelst, A.C. van; Willemse, M.T.M. ; 1980 ; Investigation of exine and orbicule formation in the Lilium anther by scanning electron microscopy ; Acta Bot. Neerl. 29 (2/3) (1980) 157-164 ; Laboratorium voor Plantencelbiologie (Laboratory of Plant Cell Biology)


text:
Aineça
Aineça (Eynesse en francés) es una comuna d'Occitània, en Agenés, administrada peu departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Aineça tòca pas Peçac de Dordonha ni Las Luèvias e Tomeiragas, mes es a quauques desenas de mètres de lur devisa.
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom d'Aineça (atestacions ancianas Eynessa (prior de ~), en 1326, Eynessa (borda d' ~) en 1474) s'explica per un nom latin d'òme, Ainus, emb lo sufixe latin itia (« Ainitia villa »). Aineça èra donc probablament una anciana granda propietat antica que son mèstre èra Ainus. L'evolucion de ai- pretonic en ei-) es anciana, mès la consciéncia d'un diftongue ai- etimologic es conservada dins la mapa de Sanson, onte lo nom es escrit Aynesses [1].
Benlèu es un asard, mès lo segment -nitia contengut dins lo nom reconstituït fai pensar que Aineça èra a la frontièra deu territòri deus Nitiobròges, a l'origina de l'Agenés. E justament, la prumièra sillaba Ai- se tròba sovent dins daus noms a la frontièra de dus pòbles gallés : Aidon, Salanhac e Aivigas, Aimet e los Aigurandas, çò que tend a confirmar l'ipotèsi que lo nom d'Aineça es ligat au nom de son pòble de l'Antiquitat.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Senta Fe la Granda; es adara deu canton de Le Réolais et les Bastidas (en francés), donc de Lo Reulés e las Bastidas.
Demografia[modificar | modificar la font]
- L'anomalia de la populacion de 1793 s'explica mau. Fai pensar que las comunas avián de las devisas diferentas. La populacion d'Aineça en 1793 n'èra benlèu que la intra muros o dins lo borg. Lo rèste deu territòri explica benlèu una autra anomalia, la populacion de las Luèvias, anormalament auta. Pr'aquò adara las doás comunas se tòcan pas, mès a l'epòca benlèu que si. La populacion de las autras comunas vesinas, recensadas en 1793 siá emb Senta Fe [2], siá emb Gençac[3] dona pas la clau deu mistèri.
Luecs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas emb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b77101733/f1.item.zoom
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=26906
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=15319


text:
La Genevraie
La Genevraie es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situada a 5 quilomètres del Merlerault, La Genevraie fa partida del costat del Merlerault.
Située à 5 kilomètres du Merlerault, La Genevraie fait partie du canton du Merlerault.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo prieuré de Bénédictins La nòstra-Madama a la Genevraie a fondat cap a 1160 per Foulques del Merle (vestigis).
Le prieuré de Bénédictins Notre-Dame à La Genevraie est fondé vers 1160 par Foulques du Merle (vestiges).


text:
06/06/2014
Agen fête Jacques Boé dit Jasmin
Pour le 150ème anniversaire de la mort de Jasmin, la ville d'Agen organise en juin conférences et spectacles permettant de découvrir et redécouvrir l' oeuvre du poête occitan agenais.
Voir le programme sur le site: http://jasmin-agen.over-blog.com/
Jean-Claude Dugros nous en parle dans le texte ci-dessous.
°°
Jasmin (Jansemin en occitan) (1798-1864)
E una autra commemoracion, una !
C’est l’année des commémorations. Il y a cent ans que Mistral est mort. Il y a cent cinquante ans que Jasmin est mort. Tous les deux sont des précurseurs, des « reviscolaires » de la langue et de la culture occitanes au 19ème siècle. Jasmin avant Mistral, chacun à sa façon. Jasmin le précurseur, Mistral et le Félibrige à sa suite qui continueront à creuser le sillon. Aucun point commun, si ce n’est que tous les deux sont aujourd’hui sur le chemin de l’oubli.
Mais qui était Jasmin ?
De son nom vertadièr Jacques Boé, Jansemin nais a Agen en 1798. Elevat dins una familha paura, consacrarà tota sa vita a la caritat. Sas seradas de benfesença recampan de centenats de personas generosas que balhan d’argent pels malurós, pels deseretats.
En 1842, Jansemin va far consacrar sa popularitat a Paris. Aquí, rencontra de celebritats coma Nodier, Sainte-Beuve, Ampère, Chateaubriand, Augustin Thierry. Es recebut per lo rei Louis-Philippe.
Mas es çaquelà totjorn content quand tòrna a Agen : « Se París me rend fièr, Agen me rend urós ! », çò-ditz.
Quaranta ans de temps, en dètz mila seradas, amassèt per los paures de somas considerablas. « Trobador de la caritat », èra un Coluche abans l’ora ! Lo poèta Béranger li escrit una letra pertocanta dins laquala compara sa quita pauretat a la de Jansemin.
Lo perruquièr (èra son mestièr) agenés venguèt sovent e mai d’un còp en Perigòrd, a Vern ont participèt a tornar bastir lo cloquièr de la glèisa, a Periguërs, Nontronh, Tenon, Montinhac, Sarlat, Brageirac, Rabairac, Moissídan, Sench Astier, Biron, Sent Miquèu de Montanha.
Daverèt nombrosas distincions : Cavalièr de la Legion d’Onor en mèma temps que Balzac e Alfred de Musset, lo papa Pie IX lo nomèt « Chevalier de l’ordre de Saint-Grégoire-le-Grand ». Lamartine disiá d’el : « Vous êtes le seul épique de notre temps, l’Homère sensible et pathétique des prolétaires. Les autres chantent et vous vous sentez. » Una carrièra de París pòrta son nom e tanben la estacion de mètro « Jasmin ».
Aflaquit per totas sas escorregudas, Jansemin moriguèt a Agen, dins son ostal, en 1864.
Sas pèças fasián miranda e an conegut un succès tan prodigiós que nos espanta enquera, d’autant que las poesias que sos imitators li dedicavan a l’ocasion de sas seradas èran d’una indigença de pensada e d’una flaquesa de lenga qu’èran luènh d’anonciar lo treslús de la futura renaissença felibrenca. Caldrà esperar un pauc per que lo corent prene la bona dralha…
Sas òbras son recampadas dins « Las Papilhòtas », obratge en quatre volums.
Jean-Claude Dugros
18:16 Publié dans Actualitats, actualité, Literatura en òc | Tags : agen, jasmin, jacques boé, jansemin, félibrige | Lien permanent | Commentaires (0)
29/05/2014
Michel Chadeuil à la ferme du Parcot
Le samedi 31 mai, dans le superbe cadre de la ferme du Parcot à Echourgnac en forêt de la Double, Michel Chadeuil fera une présentation de son livre « J'ai refermé mon couteau ».
Debut du « platussadis » à 14h30. Profitez de l'occasion pour découvrir ce superbe domaine de 46 ha de forêts, zones humides et bâtiments, inscrit à la fois à l'inventaire des sites pittoresques et à celui des monuments historiques.
Voir le site http://www.parcot.net/.
26/05/2014
Le coin des libraires en oc, Librairie Des livres et nous à Périgueux
La librairie Des Livres et Nous de Jacky et Catherine Raimbault, 34, rue Wilson à Périgueux propose désormais toute une gamme de livres en occitan, y compris les nouveautés disponibles au rayon "Périgord".
Tél 0553534302, courriel: lib.deslivresetnous@orange.fr
Photo: Jacky Raimbault devant son rayon Périgord
21/05/2014
Concertò per pissarata episòdi 10, per Joan Ganhaire
Onte vesem que Monsur lo Comte tòrna trobar sos senses aprep aver eschapat ad una tentativa de muertre...
°°
L’era quí, lo nais dau bruch : pendut per la coa, un tais se torcinhava, e de temps en temps, sas arpias de davant fasián rudelar una peira d’un pilòt sonhosament agalhat jos la paubra bestia. Botem pas longtemps per comprener. Bombem coma daus trasfòus. Quo es desjà tròp tard. Una lonja flama lerpa lo motor de la veitura. Dins cinc secondas tot vai petar e lo comte daus Ombradors aveque. Mas quo es sens comptar coma queu diable de Franciscò. I es desjà, a la veitura, josleva l’arreir, fot un grand còp de pè dins lo fotgier de pomas de pinhier que esmancia lo reservador, de las lutas pertot, lo fuòc que prend a l’erba secha, mas sei quí, aurà, e a dos, d’una dança sauvatja, tuem los abrandaments que naissen deçai delai. Podem bufar. E Gaëtan a pas bolegat d ‘un piau, benleu perdut dins sa musica. Tu parlas… L’autre bota-fuòc i es pas ‘nat de man mòrta. Sos auvidors de bingois, los uelhs barrats, eu risca pas nos respondre. Es mòrt. O gaire mens. Una granda talhassa li cort sus la clòsca e pissa lo diable de sang. Quo es prueva que n’es pas mòrt. Quo es Franciscò que zo dich, eu s’i coneis en cadabres. La seguida fuguet boleganta. Tirerem lo Caüsac en defòra de la veitura, totjorn sanhós e esplamit. Un crid au còp ratjós e mocandier nos venguet d’en quauque luòc amont. Franciscò laisset tombar lo patron, enquera urós, teniá nonmas los pès, e bombet vers lo salòpard que risiá dins la nuech, mesfia te, Franciscò, de par far coma los chens… Demori sol a tener la testa ensagnosida dau mestre daus Ombradors, a l’entorchilhonar d’un meschant bocin de pelha per ‘mor que se perde pas per sang, e coma un con a li credar quò vai ‘nar, quò vai ‘nar, tu vas veire, vam te tirar d’aqui, artelha te, “disa donc, Julian, t’ai pas autorisat a me tunar, pense”, merda, s’era raviscolat, e totjorn plasent mossur lo Comte … A, eu vai mielhs, vos en responde, esmalit coma ‘na serp de s’essèr fait massar, quo es queu con de Rachmaninoff que ne’n es l’encausa, mai son concertò per pianò que fai lo diable de bruch. Se soven nonmas d’aver vut se drubir la portiera, “quo es tu Julian ?” Puei ren pus. En tot sarrabingar lo pelhon, que lo sang contunha de pissar, li conte la trapela ente som tombats, la rapiditat de Franciscò, lo fuòc jos la veitura, la maufasent que se raleta dins la nuech, la chaça ente es partit lo Franciscò, ten veilo-quí que tòrna, fanit, deslenat, en suor. A plan vut quauquaren que fugiá davant se, puei ren pus, coma si l’autre s’era fondut dins la nuech. Aviá cherchat un moment de rochier en rochier puei la prudença li ‘viá fait laissar son fosinatge. Que quo es que sent entau ? La question de Gaëtan nos laissa badants. Dempuei que l’avem tornat trobar, s’es totjorn plangut de ren pus sentir, mai lo quite gost dau minjar. Totjorn quela puta de malaudia e quela salopariá d’operacion. D’un còp, s’aperçaup de çò que ven de dire. Se bòta de niflar coma un perdut, io sente, io sente ! Quò fai un moment que l’avem pas vut entau urós. Que quò poguesse lo far de bona umor, quò seriá pas de tròp de temps en temps. E veilo-quí que nos raconta la sentor daus pinhiers dins la nuech chauda, l’odor dau fuòc nonmas tuat, l’olor de sos tres gilets de lana, e puei quauquaren que a sentit au quite moment ente son atacaire li a fotut un meschant còp de bilhon, juste avant de virar de l’uelh, una odor acra, mauplasenta, benleu de pissa, mas pas umana, de bestia segur, mas laquala… Nautres podem pas l’aidar que nòstres cròs de nas nos menen nonmas de las odors bien umanas de suòr, de còrs que an pas tròp vut d’aiga nimai de sablon dempuei quauque temps. Eu se ten pus de jòia, nòstre comte daus Ombradors, e nifle que te nifle, veilo-quí que permena sas nasieras pertot, que tomba sus nòstre fons de nhòla, lo flaira, se’n fot una bona eslampiada, fai clapetar la lenga, i tòrna, fau ben celebrar quò, e, nautres tanben vodrián ben beure a ton sentit retrobat ! E quo es la festa a l’entorn de la veitura sauvada dau fuòc i a pas longtemps. A fau lo veire, Gaëtan Caüsac daus Ombradors, emb son pelhon sanhós que li fai los piaus enquera mai pincats que d’avesat, trapat a dançar tot sol, ‘na botelha a la man e estuflant la debuta d’un American a Paris, çò qu’es signe d’una excepcionala bona umor. M’esvis que deuriam li tustar sus la clòsca mai sovent a Mossur lo Comte...(de segre)
Joan Ganhaire
16/05/2014
Ephemeride de mai par Michel Chadeuil
Le 11 mai, Saint Mamert. On retiendra surtout de saint Mamert qu’il fut à l’origine des « Rogations » qui sont une date importante dans les rites calendaires, rites souvent plus païens que chrétiens (bénédiction d’animaux, de semences, de champs…) A part cela c’est le premier des trois « saints de glace » ( avec Saint Pancrace, le 12 et Saint Servais le 13) qui peuvent s’illustrer par quelques gelées tardives fort malvenues. En fait, dans notre tradition occitane, il n’est fait nulle mention de ces saints de glace, aucun proverbe ne leur est consacré. Il est évident qu’ils sont plus nordiques et nous ont été imposés assez récemment par des almanachs, des journaux ou même des radios qui tendent à uniformiser les proverbes météorologiques comme tant d’autres choses. Chez nous, ce sont les « chevaliers » qui jouent un rôle identique.
Le 14 mai, Saint Matthias. « Quand Matias passa jalant, Jala chasque mes de l’an! » Quand Matthias passe gelant, il gèle chaque mois de l’an.
« La bruma de sent Matias menará jusca Sent Març » La brume de Saint-Matthias mènera jusqu’à Saint-Marc.
Michel Chadeuil


text:
L'eveniment qu'ei organizat per ua equipa de jornalistas de lenga nosta. L'idea qu'ei de cambiar de formula e de lòc en préner la seguida de la Dintrada deu Partit Occitan. Tres tematicas qu'estón validadas peu comitat de pilotatge : l'arcuelh e l'integracion de las personas qui arriban en Occitania dab « Una Occitània multiculturala ? », ua reflexion sus la revolucion numerica dab o shens la lenga occitana e la causida deu navèth nom de la Region Occitania/Pirenèus-Mediterranèa.
Pertocant au debat sus la revolucion numerica, Uc Jourde, responsable deu comitat de pilotatge de la Dintrada 2017 qu'explica : « la tecnologia del numeric e d'internet en particulari a quicòm de “ magic ”. Sembla que poriá permetre de se liberar de cadenas qu'entravavan fins ara l'avançada de l'occitanisme e en particulier la transmission de la lenga occitana. […] La cultura occitana s'esquiça e se perd ? Numerisem la, e fai tirar sus la tèla : lo monde entièr ne profitarà ! ».
Talhèrs creatius que son prevists per grops a l’entorn deus tèmas causits. Los participants qu’escriuràn proposicions e ideas sus paperòts qui seràn lejuts tot au long de la jornada. Sabine Choquet que participarà au debat « Una Occitània multiculturala ? ». La cercaira que tribalhè sus l'exemple de la Soïssa e deu Canadà sus quin pòden coabitar mantuas culturas e lengas dens un país. Gaël Tabarly, Benjamin Assié (CIRDÒC), Mélanie Larché (InÒc Aquitania), Stéphane Valentin (ÒcProd) o enqüèra Martial Peyrouny e Gustave Alirol que hèn partidas deus nombrós convidats au Fòrum.
Inf. : La participacion a La Dintrada qu'ei a gratis mes que cau totun reservar la soa plaça suu site http://ladintrada.eu
Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e
Papagai es la revista occitana dels pichonèls. Prepausa cada mes doas istòrias, de jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr en rapòrt amb un dels dos


text:
L'occitan l'ai pas parlat ni escrich desempuei l'orau dau bacchalèirat : desencusatz me per las fautas. Siai de Valença, frontièra d'Occitania. L'ai aprèsa au liceu la lenga nòstra, dins lo dialecte dau pais. Mas mon paire es carcinòl, alara crese ben que mon occitan es un pauc mesclat.
I a lèu tretze ans qu'ai quitat lo nòstre pais. A l'ora d'uèi, vive en Sant Esteve, qu'es pas pro luenh. Un pichot esfòrt, e ma pichòta serà d'accordi per que passem la frontièra !
Se remembrar la polida lenga quora sias exilhat, aquo's pas evident. La vertat, es qu'ausir et parlar francitan ajuda a gardar la memòria...
Que plasèr de vos legir, macarèl ! Òsca a tots !
Dernière édition par le Lun 11 Fév - 21:55, édité 2 fois


text:
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Serada mascada e tombòla a la tor deu borrèu
1 Serada mascada e tombòla a la tor deu borrèu le Mer 23 Jan - 13:14
Zengi
Trobador !!
2 adiu le Ven 25 Jan - 22:46
Carlòta
Òmi/Hemna de Situacion
ont es aquesta fèsta?
3 Re: Serada mascada e tombòla a la tor deu borrèu le Sam 26 Jan - 8:48
Tiston
Occitan Warrior
a la vila de Pau...
4 Re: Serada mascada e tombòla a la tor deu borrèu le Sam 26 Jan - 9:41
Zengi
Trobador !!
Òc qu'ei a Pau perdon.
A comptar de 7 òras !
A comptar de 7 òras !
5 Re: Serada mascada e tombòla a la tor deu borrèu le Lun 28 Jan - 11:10
maime
Lemosin de prumiera !
Quò fai un pauc luenh de Limòtges...
6 Re: Serada mascada e tombòla a la tor deu borrèu le Lun 28 Jan - 13:53
Zengi
Trobador !!
Dises aquò pr'amor coneishes pas plan lo noste juranson ..
7 Re: Serada mascada e tombòla a la tor deu borrèu le Lun 28 Jan - 16:55
Danís
Adjudant
Vertat que lo Jurançon fariá bolegar un mòrt !
Mas es que lo Jurançon paia lo viatge e l'ostalariá ?
Mas es que lo Jurançon paia lo viatge e l'ostalariá ?
8 Re: Serada mascada e tombòla a la tor deu borrèu le Lun 28 Jan - 17:17
joan_cavalier
Trobador !!
Danís a écrit:Vertat que lo Jurançon fariá bolegar un mòrt !
Mas es que lo Jurançon paia lo viatge e l'ostalariá ?
Normalament aprep lo Jurançon ten pas mai mestier d'òste, te podetz dormir suls trepador (coneissi un lemosin d'onte amagarai lo nom qu'acabetz la nuech contra una paret del parcatge cap a la tor del borreu, aquela colha s'era endormit en anan escampar d'aiga)
Santat.
Cedric
9 Re: Serada mascada e tombòla a la tor deu borrèu le Mar 29 Jan - 13:23
maime
Lemosin de prumiera !
E òc, mon pitit. Coneisse lo vin dau Biarn. Me rapele d'un rosat, a la pizzeria davant la gara d'Auloron. 'Na botelha per dos. Mai lo bagatge. Mai lo solelh. 'Na chança que i avia nonmas 'na charriera de traversar...Matieu a écrit:Dises aquò pr'amor coneishes pas plan lo noste juranson ..
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Pequin
Pequin o Beijing (en chinés 北京, en pinyin : běijīng prononciacion en mandarin estandard, literalament « capitala del nòrd ») qu'ei la capitala politica e culturau de la Republica Populara de China. La soa municipalitat qu'ei directament controllada peu govèrn.
Dab ua populacion estimada de cap a 19 612 368 abitants, en 2010, qu'ei ua de las ciutats màgers deu monde e la segonda deu país (après Shanghai) per la soa populacion urbana.
Economicament qu'ei la sede d'ua grana quantitat d'enterpresas e lo son aeropòrt qu'ei lo segon au monde per lo trafic.
La soa superfícia totau qu'ei de 16 808 km².
Lo gentilici qu'ei pequinés, -esa.


text:
Modèl:Sistèma Solar
Aqueste modèl permet de presentar una paleta de navigacion pels objèctes del Sistèma Solar.
Lo podètz utilizar, generalament a la fin d'un article, en indicant : {{sistèma solar}}
Rendut dins los articles[modificar la font]
Planetas
Mercuri · Vènus · Tèrra · Mart · Jupitèr · Saturne · Uranus · Neptun
Planetas nanas
Cères · Pluton · Èris
Pichons còrses
Asteroïdes · Cencha d'asteroïdes · Cometas · Cencha de Kuiper · Objèctes eparses · Nívol d'Oort
Satellits
T (1) : Luna — M (2) : Fòbos · Deimos — J (67) : Io · Euròpa · Ganimèdes · Callisto — S (62) : Titan · Rhea · Mimas · Enceladus · Tethys · Dione — U (27) : Miranda · Ariel · Umbriel · Titània · Oberó — N (14) : Triton
La documentacion d'aqueste modèl es inclusa dempuèi sa sospagina de documentacion (modificar | istoric).
Plaçatz las categorias dins la sospagina /Documentacion.
Los editors pòdon trabalhar dins lo nauc de sabla (crear) e la pagina de tèst (crear).


text:
ARTICLES D'ACTU - Conte
05
Oct
Fira Mediterrània de Manresa : catalan e occitan al còr de la...
L'edicion de 2017 de la Fira Mediterrània se debanarà del 5 al 8 d'octòbre a Manresa (Catalonha,...
01
Oct
L'Aiga, imaginaris e realitats - Jornada dels Companhs de Paratge...
L'associacion Compagnons / Companhs de Paratge fa etapa aquesta annada a Bisa de Menerbés dins lo quadre...
11
Ago
Del 11 al 15 d'agost : Venètz celebrar los 20 ans del...
Al còr de la Fèria de Besièrs, organizat pel Camèl de Fuòc e las Calandretas...
21
Jul


text:
Auta Ribagorça
L'Auta Ribagorça es una comarca pirenenca situada al sud de la Val d'Aran, a l'oèst del Palhars Sobeiran e al nòrd del Jusan. A ponent limita amb la comarca omonima de l'Aragon (vejatz Ribagorça). La comarca foguèt creada per lei l'an 1987, amassa amb lo Pla d'Urgèl e lo Pla de l'Estany e, fins alavetz e dempuèi la division comarcala de 1936 aviá fach partida del Palhars Jusan, levat de la nòva division comarcala facha en 1939.
Amb aquela creacion se recuperava, doncas, una comarca qu'èra ja estada creada en 1939, en la division comarcala efemèra entrepresa per la Generalitat republicana pauc abans la fin de la Guèrra Civila, e qu'èra totjorn estada considerada coma tala en los domenis academics e scientifics, malgrat que los estaments politics l'ignorèsson. De tot biais, e en quitant de banda lo conflicte possible amb las municipalitats ribagorçanas d'administracion aragonesa que se son compresas tradicionalament dins l'Auta Ribagorça, la comarca actuala a perdut un bon nombre de municipalitats, per causas divèrsas, coma se pòt veire dins la lista seguenta:
- Barruera: inclusion en la municipalitat de la Vall de Boí (1965)
- Benés: inclusion en la municipalitat de Sarroca de Bellera, del Palhars Jusan (1972)
- Durro: inclusion en la municipalitat de la Vall de Boí (1965)
- Espluga de Serra: inclusion en la municipalitat de Tremp, del Palhars Jusan (1970)
- Llesp: inclusion en la municipalitat de el Pont de Suert (1970)
- Malpàs: inclusion en la municipalitat de el Pont de Suert (1970)
- Sapeira: inclusion en la municipalitat de Tremp, del Palhars Jusan (1970)
- Viu de Llevata: inclusion en la municipalitat de el Pont de Suert (1970).
Toponimia[modificar | modificar la font]
Segon Joan Coromines " a tres familhas cultas, ligadas al país (...), l'ai entendut prononciar ambe ó barrada e usat generalament coma femenin. Cal qu'aqueste timbre siá lo primitiu, puèi que coïncidís ambe l'abséncia constanta de diftongason en aragonés e en castelhan. D'un autre costat correspond a la fòrma Ripacurtia, -cia, que predomina en bas latin de totas las epòcas (...). I a pas cap de dobte que lo primièr element es lo latin r i p a, ambe lo sens especific qu'a auèi riba a nòstra comarca, es a dire 'pendent format per un esbodenament de tèrra gipsosa o argilosa" (...) me sembla clar que la segonda mitat de Ribagorça deu derivar del vèrbe c u r t a r e, 'talhar' ". E Joan Coromines precisa per justificar son explica: "los esbodenaments son extraordinàriament frequents auèi a tota la Ribagorça, plan mai encara qu'a la Conca de Tremp vesina". Ne resulta que la prononciacion occitana deu èsser [u], equivalent de l'ó barrada en catalan, e l'escritura o, sense accent, coma dins "penosa" o dins "Saragossa".
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- Joan Coromines, Estudis de Toponímia catalana, volum II, pp. 137-141, Biblioteca filològica Barcino, 1970.


text:
Bâlines
Bâlines en normand (Bâlines en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom es atestat Baslinae, en latin, en 1130. Vendriá benlèu de *Basilinae (villae) del nom grèco-latin d'òme Basilius e sufixe -inum [1].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 48


text:
Raimond Polidor
Raimond Polidor (Raymond Poulidor per l'estat civil francés, nascut lo 15 d'abril de 1936 a Masbaraud Merinhat, dins lo departament de Cruesa, Lemosin) es un ciclista occitan que correguèt coma professional entre 1960 e 1977.
Somari
- 1 Lo Palmarés
- 2 Los adversaris
- 3 Un escarni ben "francés"
- 4 Puèi de Doma... Puèi domat... 1964
- 5 Lo recòrd màger
- 6 Lagui e popularitat
- 7 Grand Jacques
- 8 Un escais escandalós
- 9 Onors rendudas
- 10 la Retirada a país
- 11 Bibliografia
- 12 Document audiovisual
- 13 Vejatz tanben
- 14 Ligams extèrnes
- 15 Ligams videografics
- 16 Nòtas
Lo Palmarés[modificar | modificar la font]
Victòria màger foguèt la Vuelta a España (idem Torn d'Espanha) en 1964.
Ganhèt tanben lo Critèrium del Dauphiné Libéré en 1966, París-Niça en 1972 e 1973, Milan-San Remo en 1961, lo Grand Prèmi del Midi Libre en 1973 e la Flècha Valona en 1971.
Obtenguèt tot parièr lo Super Prestige Pernod International que designava lo melhor ciclista del mond, en 1964.
Foguèt egalament campion de França sus rota en 1961.
A de mai, se ganhèt la medalha d'argent dels Campionats del Mond de ciclisme sus rota en 1974, e de bronze en 1961, 1964 e 1966.
Los adversaris[modificar | modificar la font]
L'empacha màger dins la siá carrièra ne serà estat d'èsser l'adversari de dos dels campions mai importants e prestigioses de l'istòria del ciclisme mondial, çò es lo normand Jacques Anquetil e lo bèlga Eddy Merckx.
Sa rivalitat amb lo correire francés foguèt un pauc tanben simbòl e exutòri per lo pòble occitan fàcias a la nomenada França del Nòrd.
Un escarni ben "francés"[modificar | modificar la font]
Ne contèt lo quite el mantun còp que se trufavan d'el e lo s'escarnissián los autres correires franceses perque, a la debuta de sa carrièra, parlava pas cap lo francés mas sonque lo lemosin, l'occitan.
Puèi de Doma... Puèi domat... 1964[modificar | modificar la font]
Lo sieu espet mai fabulós e mitic, lo que bastiguèt la siá legenda esportiva, serà estat l'escalada del Puèi de Doma pendent lo Tour de França en 1964.
Manquèt de ganhar la Granda Bocla lo jorn aquel mas, per sonque qualques segondas, o capitèt pas, que lo grand especialista del contra la mòstra Jacques Anquetil li foguèt superior d'unes jorns apuèi e vencèt.
Lo recòrd màger[modificar | modificar la font]
Montèt 8 còps sul pòdi del Tour de França (3 coma segond e 5 coma tresen), qu'es encara lo recòrd absolut fins ara, e partejat solament amb Lance Armstrong, lo grand ciclista nòrd-american (7 victòrias e una 3ena plaça).
Lagui e popularitat[modificar | modificar la font]
Capitèt pas jamai çaquelà a ganhar lo Tour nimai tanpauc a cargar lo maillot jaune de lider de la corsa.
Fòrça popular, èra escaisnomat Popó (Poupou, en francés...) per sos admirators qu'èran a tengut fòrça nombroses e afogats sus las rotas del Tour, en pertot, lai que passava lo peloton dels correires, e cridavan a plec de gargalhòl, sens paus ni cès:
- "Vas-y, Poupou!!!"
E quitament mai tard, quand en Raimond Polidor ne serà estat retirat del ciclisme professional, de mainats que lo s'èran pas jamai vist a córrer, e n'èran quitament pas nascuts quand comencèt el sa carrièra, cridavan, tot parièr, tre que vesián a passar un ciclista:
-
- "Ardit, Popó!!!"
- "Ardit, Popó!!!"
E ardit, ardidàs, de segur ne foguèt tot lo long de la siá carrièra, de la siá vida, tostemps.
Grand Jacques[modificar | modificar la font]
N'acabèt fin finala per tornar veire lo sieu amic e adversari d'un còp èra, que n'èran venguts amics mentretant en gomar las errors del passat, Jacques Anquetil, quand se moriguèt aiceste d'un càncer en 1987.
Çò ne contèt mai tard lo grand campion lemosin que lo " Grand Jacques ", en tot veire la mòrt se sarrar, li diguèt que:
- "... lo càncer (...èra...) tan desesperadament dolorós coma pojar lo Puèi de Doma cada jorn, a cada ora que Dieu fa...
....... E çò diguèt alara, qu'o me poirai pas jamai oblidar... :
- " Mon brave amic, d'encara un còp seràs lo segond " ... "
Un escais escandalós[modificar | modificar la font]
D'efièch, èra estat tanben escaisnomat l' Eternal Segond per d'unes (sembla...) jornalistas que s'èran de segur desbrembat que s'èra el agut ganhat, tot lo long (e pro longa ne foguèt... un autre recòrd gaireben... sols benlèu en Gino Bartali amai en Joop Zootemelk... e de segur que seguràs na Jeannie Longo...) de la siá carrièra, entre 1960 e 1977, 189 victòrias.
Onors rendudas[modificar | modificar la font]
Foguèt fach cavalièr de la Legion d'Onor lo 25 de genièr de 1973 per Jacques Chirac, en Jacme Chirac, un conteiral sieu o quasi, d'a Tula, un vesin, e president de la Republica Francesa.
la Retirada a país[modificar | modificar la font]
.......Òme universal, en Pulidoru a Nihon, òme del campèstre...
...( ... de las raiç ben prundas...) e d'a la verda campanha lemosina eissit...
òme universau... la terra vielha daus suvenirs eternaus.. emb sos plais, sos ranvers, sos aubres, sos chens mai sos delesers, sos raives tan beus de grand' aiga... sa lenga tan genta, sos uviarns, sos estius, sos auseus, sa memòria, la charn ela-mesma dau monde e dau temps mai sos lunons d'aur dins lo ciau e chausa autra... beucòp de las chausas... etc.)...
tornèt viure dins son Lemosin natal, en tot participar de vegadas que i aguèt, a d'unas emissions de ràdio en lenga nòstra (Nhòrlas radiofonicas).
Lai s'esta el tranquilon tranquilon dempuèi la siá retirada dels pelotons, dins la siá maison, a Sant Liunard de Noblat, en lo sieu país tant aimat... la siá tèrra tant escarida... tan chara mai charida... Lemosin.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
en Popó d'esperse[modificar | modificar la font]
- Raimond Polidor: La gloire sans maillot jaune, edicions Calmann-Lévy, 1968... (en francés)
- Raimond Polidor: Poulidor par Poulidor , ed. Jacob-Duvernet, 2004... Autobiografia (idem)
- Raimond Polidor: Poulidor intime id 2007 (id)
e cha
... e pels autres...[modificar | modificar la font]
- Jacques Augendre: Anquetil - Poulidor, un divorce français, cò en Bernard Pasmito editor, 2008 (id)
e ca
Document audiovisual[modificar | modificar la font]
- Olivier Hennegrave: Anquetil / Poulidor, colleccion Los düèls màgers de l'espòrt - Ciclisme, evocacion (50'), Arte, França 2001
e cha
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
-
- sus YouTube... mai de 410 documents subre en Raimond Polidor en picar coma clau Raymond Poulidor


text:
Torisme e istòria en Gasconha
torisme
Començam per definir lo torisme : lo mòt veng de l’anglés ; a la renaishença se referiva au torn d’Euròpa que hasèvan los senhors angleses entà complir la sua cultura. Auèi, lo torisme designa lo hèit de viatjar e de visitar un lòc entau plaser atau coma las activitats prepausadas pendent un sejorn toristic.
Gèrs e Gasconha
Los visitors deven prumèr comprénguer la diferéncia entre Gèrs e Gasconha. La Gasconha ei ua anciana província qui s’espandiva de la boca de Gironda dinc Arièja. Lo Gèrs ei un departament francés dont Aush ei la prefectura.
preistoria
La nòsta prumèra mèrca serà preistorica dambe las mans « negativas » de las espugas de Gargàs, entre Lanamesa e Sent-Gaudenç. Las pintruras parietalas qu’i trobatz datan entre 29000 e 22000 ans avant la nòsta epòca.
Antiquitat
Hasèm ara un saut dins lo temps entà arribar a l’Antiquitat. En 297, Dioclecian divisa la Gàllia en 17 províncias. La Novempopulania compreng dotze ciutats dont la capitala Elusa (la vila actuala d’Èusa). Podetz auèi visitar l’ensemble arqueologic d’Elusa, dambe los sons vestigis e lo son musèu d’arqueologia.
Edat-Mejana
Passam a l’Edat-Mejana e au reiaume d’Aquitània. Lo site medievau de Peyrussa lo Ròc ei ua anciana ciutat situada en Avairon. Conquesida en 767 per Pepin le Bref, estoc restacada au reiaume d’Aquitània en 781 per Carlesmanhe. Aquò li valoc mes tard d’estar pendent quauques temps anglesa quan Alienòr divorcièc deu Rei de França entà esposar lo Rei d’Anglatèrra. De la ciutat medievala demòran fòrça vestigis deus sègles XIIIau e XIVau, e las tors deu castèth inferior d’epòca carolingiana.
Bassoas
Un vilatge nos balha l’ocasion de córrer mes d’ua epòca : Bassoas. La bastida e la sua torrassa de las bèras datan deu sègle XIIIau, la glèisa deu sègle XVau e la hala, tota en husta, deu sègle XVIau. La basilica Sent-Fris, bastida au sègle XVIau, e restaurada en 1888, se pòt visitar.
Buscà-Maniban
Lo castèth deu Buscà-Maniban ei un exemple regde polit de l’arquitèctura deu sègle XVIIau en Gasconha. Se tròba a dotze quilomètres de Condòm e en tèrra d’Armanhac. Lo punt hòrt de la sua arquitèctura ei la sala dita « a l’italiana », qui ocupa dus solèrs devath ua vòuta en « arc de claustre ». Ei un modèle redusit de la Sala deus Illustres deu Capitòli de Tolosa e pòrta, dins los cartochas devath cornishas, evocacions deus òmes illustres de la region.
sègle XVIIIau
Vaquí qu’èm au sègle XVIIIau e la visita d’Aush s’impausa. I a plan segur vestigis mes ancians (la vila baisha s’ei desvolopada sus un site aquitano-roman) mès la vila hauta ei rica en edificis d’aquera epòca : l’ancian palais avescau, ont se tròba ara la prefectura, l’ancian convent deus Jacobins, actuaument musèu, e l’Ostau de la Comuna dab lo son teatre a l’italiana e la sua Sala deus Illustres.
http://www.tourisme-gers.com/decouvrir-gers-gascogne.aspx
http://tourisme-gascognetoulousaine.fr
Frisa cronologica
Questions
- Coma s’aperava Èusa dins l’antiquitat ?
- Ont se pòt trobar tors de l’epòca carolingiana ?
- Quin castèth a ua sala que sembla a ua de las salas deu Capitòli de Tolosa ?
- Quin ei lo mes gran : lo Gèrs o la Gasconha ?
- De quina epòca data la bastissi ont se tròba la prefectura deu Gèrs ?
Activitats
Torna botar aqueres edificis dins l’òrdi cronologic :
bastida de Bassoas, villà de Seviac, espugas de Gargàs, torrassa de Bassoas, palais avescau d’Aush, castèth deu Buscà-Maniban.


text:
Polifonias/còrs (11)
Sièis voses de femnas, quand lo cant popular rescontre la carn e torna prene son alen.
Amb sas polifonias, La Mal Coiffée s'apodera lo timbre de votz lengadocian. Timbre istoric ligat intimament a la lenga occitana d'aquel mond que vivon, trabalhan, charran... Lo grop se farga atal un son de còr compacte que percutís e comunica l'enveja furiosa de cantar.
contact[aro]sirventes[punt]com
Vos cal connectar per poder postar de comentaris.
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text:
Amodarià
Amodarià (persan:آمودریا, Āmūdaryā; pashto:د آمو سيند, də Āmu Sind; arabi: جيحون, Jihôn o Jayhoun; ebrieu: גּוֹזָן, Gozan ), tanben dit Oxus, es un riu màger d'Asia Centrala format pel jonhent dels rius de Vakhsh e de Panj. Nais per las montanhas de Pamir, travèrsa l'Hindu Kush e lo desèrt de Karakom, abans de formar un dèlta per s'escampar dins la mar d'Aral. Autrescòps, lo riu èra considerat coma la termièra entre Iran e Toran[1].
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ B. Spuler, ĀMŪ DARYĀ, in Encyclopædia Iranica, online ed., 2009


text:
Penol
Penol en arpitan (Penol en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo territòri de la municipalitat possedís una pichona enclave al sud-oèst, environada per Beaufort e Pajay
Le territoire de la commune possède une petite enclave au sud-ouest, entourée par Beaufort et Pajay
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Généralités Istorica Vila romaine. Prieuré bénédictin A la 11en.
Généralités historiques Cité romaine. Prieuré bénédictin au 11en.


text:
Tanavèla
Tanavèla [1] ( Tanavelle en francés) es una comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
- Lo borg de Tanavèla es sus un puèg que domina la planesa de qualques desenats de mètres, siti de defensa utilizat per un chastèl fòrt (rasat en 1572).
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Perimètre delh territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son in villam que vocatur Tanavellam, en 1065, in Tanavella, aecclesiam de Tanavella, en 1060-1108.[2] Per los Féniés, Tanavèla seriá derivat de la raiç oronimica *tan-, una varianta de tar-, preceltica.[3]. Xavier Delamarre parla pas de Tanavèla, mas cita de noms gallés que començan per Tan- (tanno-, « euse », o nom de persona) [4] e d'autra part, lo mot ualos, « sobeiran, prince », en rapòrt probable amb uellaunos, « mèstre, comandant » [5]. Lo liam semantic entre la foncion de comandament e un vegetal, siaguèsse un albre, es pas evident, encara que los vegetals e animals podián aver, en gallés, un sens simbolic e religiós en mai de lor sens purament fisic; d'un autre costat, la situacion geografica de Tanavèla podiá èsser, dins l'Antiquitat, a l'origina de la preséncia d'una fortalesa e doncas d'una foncion de poder politic e militar. Fortalesa delhs euses ? fortalesa d'un òme que son nom deriva de l'euse ? Sens que nos eschapa totalament ? En tot cas, dins un territòri fòrtament marcat per la preséncia celtica, l'ipotèsi d'un nom gallés a una certana versemblança.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra delh canton de Canton de Sant Flor Sud; es ara delh canton de Sant Flor-2
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ IEO Cantal, Communes Cantal.xls.pdf
- ↑ IEO Cantal, Communes Cantal.xls.pdf
- ↑ Bénédicte Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie nord-occitane, edicions SudOuest, 2003, p. 84
- ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 247
- ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2008, p. 305 e 310


text:
Dampierre-en-Burly
Dampierre-en-Burly es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat sus la Loire dintre Châteauneuf-sus-Loire e Gien. Burly Es lo nom del fief #qu'environava la distincion de Dampierre.
Dampierre-En-Burly a situat entre la Loire e la Bòsc de Orléans. Se tròba pas luènh la Sologne e lo Berrí.
La commune est située sur la Loire entre Châteauneuf-sur-Loire et Gien. Burly est le nom du fief qui entourait la seigneurie de Dampierre.
Dampierre-en-Burly est situé entre la Loire et la Forêt d'Orléans. On trouve non loin la Sologne et le Berry.


text:
Sèrgi Diaghilev
Sèrgi Diaghilev (ru) Cepréй ПáBлoBич Дя́rилeB, (Serguèi Pavlovitch Diaguilev), èra un organizaire d'espectacles, critica d’art, protector d'artistas, impresari de balet, nascut lo 19 (jul.), 31 (greg.) de març de 1872 a Selichtchi (Ceлищи (ЧyдoBckий paйoH)) (prèp de Novgorod), mòrt lo 19 d'agost de 1929 a Venècia. Creator e impresari al vam, fondèt los Balets russes que son eissits fòrça dançaires e coregrafes que faguèron l'art de la dança al sècle XX.
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Nascut dins una familha aisada de la pichona noblesa russa de l'Empèri, estudièt lo drech a l'Universitat de Sant Petersborg mas tanben la musica e lo cant al Conservatòri de la vila. En 1890, èra a Perm. Obenguèt un diplòma de musicologia en 1892 mas abandonèt lo sòmi d'èsser compositor aprèp que son professor, Nikolaï Rimski-Korsakov, li auriá dich qu'èra gaire dotat per aquel art.
Afectivitats[modificar | modificar la font]
Diaghilev aguèt fòrça relacions omosexualas pendent sa vida. D'en primèr amb son cosin Dimitri Filosofov, quand èran jove adolescents puèi amb lo dançaire rus Vaslav Nijinski qu'el meteis aguèt una relacion amb un ric aristocrata en partida per donar ajuda a sa familha abandonada pel paire. Diaghilev demetèt Nijinski de sas foncions dins los Balets russes en 1913 aprèp le maridatge d'aquel darrièr. L'artista mai tard tornèt dins la companhiá mas l'amistat entre los dos òmes demorèt trencada. Nijinski pauc a pauc venguèt fòl acabent per pas mai reconéisser son ancian amor. La darrièra relacion coneguda de Diaghilev es l'escrivan e libretista Boris Kochno que venguèt son secretari a partir de 1921 e que l'accompahèt jusqu'à fins a la mòrt.
Caractèr[modificar | modificar la font]
Alicia Markova, Tamara Karsavina, Serge Lifar, e Sokolova se remembran de Diaghilev coma d'un personatge paternalista que plaçava los besonhs de sa companhiá abans los seus. Fasiá de chècs sens provision per financiar sa companhiá, se vestir impeccablament e, a la fin de sa viada, colleccionar de magnifics libres rares.
Aprèp 1905[modificar | modificar la font]
Lo nòu poder eissit de la revolucion de febrièr li prepausèt lo pòste del ministre dels arts. Diaghilev refusèt e preferèt demorar a París. La presa de du poder pels Bolchevics en octobre de 1917 contrenguèt Diaghilev a l'exili. Pendent aquel periòde, exerciguèt son influéncia sus fòrça domènis de l'art, mas subretot sul scenic. Se jonguèt amb Sonia Delaunay, Robert Delaunay, per la represa en 1918 du balet Cléopâtre[1]. Picasso, puèi Max Ernst, André Derain, Juan Gris, Georges Rouault, Marie Laurencin participèron tanben als balets russes.
Aprèp 1917[modificar | modificar la font]
Lo regime novèl de Lenin lo designèt coma un exemple de la borgesia decadenta, e quand venguèt evendent que lo regime sovietic domorará, l'exili de Diaghilev venguèt definitiu. Los istorians sovietics de l'art l'oblièron per mai de 60 ans[2]
Carrièra[modificar | modificar la font]
Los Balets russes[modificar | modificar la font]
Amb l'ajuda financièra de Savva Mamontov, director de l'Opèra privat rus[3] e de la princessa Maria Tenicheva, Diaghilev fondèt l jornal Mir Iskousstva (Lo Mond dels arts) e formèt amb son cosin Dimitri Filosofov e Alexandre Benois un grop d'avantgarda.
En 1899, venguèt l'assistent particular del prince Serge Wolkonsky qu'acabava de prene la direccion dels teatres imperials. Diaghilev venguèt, en 1900, responsable de l’Annadièr dels teatres imperials e leu ofiguèt de pòstes offre als seus amics intimes: Leon Bakst pels costumes del balet Le Cœur de la marquise (1902) coregrafiat per Petipa ; Benois produguèt La Vengéncia de Cupidon, un opèra de Sergueï Taneïev.
La fin del sègle XIX balhèt mai de libertat dins lo biais de concèbre la tonalitéat lo ritme e las armoniás. Diaghilev foguèt un dels primièrs a adoptar aquel nòu estil de musica.
Dins los ans 1900-1901, Volkonski confièt a Diaghilev lo senh de montar Sylvia ou la Nymphe de Diane, un balet de Léo Delibes. Amb Benois qu'èra sa pèça favorita, creèt una produccion que confortèt la reputacion dels Teatres Emperials[4]. A causa de divergéncias d'opinion, Diaghilev refusèt d'editar l’Annuel des théâtres impériaux que fin finala ne foguèt descargat en 1901[5] e demorèt en disgrácia al vejaire de la noblesa. Qualques biografs atribuisson l'omosexualitat de Diaghilev coma origina principala del conflicte quitament èra recongut plan avant qu'intègre los teatres imperials.
Los seus amics demorèron fidèls e l'ajudèron a montar d'exposicions. En 1905 expausèt a Sant Petersborg de retrachs pintats per d'artistas russes qu tornèt mòstrar l'an seguent amb d'autras òbras al Petit Palais de París. Foguèt lo començament d'una longa cooperacion amb lo public parisenc.
En 1907 Diaghilev fondèt la seuna companhiá dels Balets russes. Organizèt cinc concèrts de musica russa a París e l'an seguent presentèt Borís Godonov de Mossorgski a l'Opèra Garnier amb en vedeta Fedor Chaliapine, jos la direccion d'Emil Cooper. Lo succès francés l'incitèt a tornar amb los seus Balets russes ara celèbres que comprenon de dançaires coneguts: Adolph Bolm, Tamara Karsavina, Vera Karalli e subretot Anna Pavlova e Vaslav Nijinski que marquèron per la premièra, lo 19 de mai de 1909.
Diaghilev se separèt definitivament del balet emperial en 1911 e faguèt de sa companhiá una tropa privada independanta compausada dels melhors elements del Teatre Mariinski. Se fixèt a Montcarles, París e Londres segon las escasenças.
Dins aqueles ans, Diaghilev programava diferentas composicions de Nikolaï Rimski-Korsakov: ПckoBиTяHka (la gojata Pskov), Maйckaя Hoчb (nuèch de mai), 'ЗoлoToй ПeTyшok (lo gal d'aur). Son adaptacion a balet de la seguida orquestrala Shéhérazade, presentada en 1910, provacant las fulmigacions de la veusa del compositor, Nadejda Rimskaïa-Korsakova. Realizèt La Bèla del bosc dorment, amb la legendária dançaira Olga Spessivtseva.
Diaghilev passèt comanda de musicas de balet a de compositors reputats coma Claude Debussy (Jòcs, 1913); Maurice Ravel (Dafnís e Cloe, decors e costums de Leon Bakst, 1912); Erik Satie (Parade, decors e costums de Pablo Picasso 1917); Manuel de Falla (Le Tricorne, deco e costums de Picasso, 1917); Richard Strauss (Josephs-Legende, 1914); Sergueï Prokofiev (Ala e Lolly, rebutat per Diaghilev e tornat en Suite scythe, Chout, 1915 et Le Fils prodigue, decors de Georges Rouault, 1929); Ottorino Respighi (La Boutique fantasque, decors costumes d' André Derain, 1918); Francis Poulenc (Les Biches, decors e costums de Marie Laurencin, 1923) e d'autras. Lo compositor dels mai celèbre per sa collaboracion amb Diaghilev es Igor Stravinski. Diaghilev ausiguèt son ensags Feux d'artifice e Scherzo fantastique. Impressionat,demandèt Stravinski d'adaptar de pèças de Frédéric Chopin (pel balet Les Sylphides), decors e costums d' Alexandre Benois. En 1910 li comandèt L'Oiseau de feu, decors e costums d'Alexandre Golovine e Leon Bakst , Petrouchka, decors e costums de Leon Bakst en 1911 e Le Sacre du printemps en 1913, e Pulcinella, deors e costums de Picasso en 1920 e Les Noces en 1923.
Fòrça coregrafs compausèron pel seu balet ssr divèrsas musicas. Que Michel Fokine, Leonid Massine, Vaslav Nijinski, Bronislava Nijinska o George Balanchine.
Atal, fòrça decors dels balets russes foguèron d'en primièr dessenhat per Leon Bakst, amb que Diaghilev èra relacion dempèi 1898 e que foguèt director artistic dels Balets russes. Desvolpopèron ensems una forma mai complicada de balet e de scenografia, amb d'animacions destiadas a plaire a un public mai larg que l'aristocracia. E pauc aprèp son arribada a París, Diaghilev s'enrodèt d'una avantgarda parisenca que contribuguèt fòrça a son succès - que n'èran Picasso, los Delaunay, Derain, Max Ernst, Rouault, Marie Laurencin...
Fòrça membres dels Balets russes venguèron de referéncias de l'art coregrafic en occident: George Balanchine als Estats Units d'America, Serge Lifar en França, Ninette de Valois e Marie Rambert en Grand Bretanha.
Los darrièrs ans[modificar | modificar la font]
Alara las representacions sián coronadas de succès, l'equilibre financièr dels Balets russes venguèron precari. Subrevisquèron pas a decès de lor creator en 1929 al Grand Hôtel des Bains de Venècia (Itàlia).
Diaghilev es interrat dins la seccion ortodòxa del cimentèri de Venècia situat sus l'illa de San Michele.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Serge Diaghilev, Memòrias
- Richard Buckle, Diaghilev, (biografia de referéncia)
- (en) , Diaghilev, 1979 Weidenfeld & Nicolson
- (en) , Working for Diaghilev, 2005
- (en) , Diaghilev's Ballets Russes, 1989, Ed. New York and Oxford: Oxford University Press
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ * Jacques Damase, Sonia Delaunay, Nous irons jusqu'au soleil, París, Robert Laffont (ISBN 2-221-00063-3), p. 78
- ↑ (en) , Cultural Amnesia, 2007 W.W. Norton & Sons page 169.
- ↑ , Stravinsky and the Russian Traditions, Ed. Oxford University Press, 1996: p.493
- ↑ (en) , The Life and Ballets of Lev Ivanov, Oxford, Clarendon (ISBN 978-0-19-816567-5, LCCN 96024978)
- ↑ Prince Serge Volkonsky, Meus sovenirs (en rus)
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Lo filme Nijinski
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Centenari dels Balets russes
- Centenari dels Balets russes, dos ságels de Mónegue creats pel pintre rus Gueorgui Chichkine


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dilluns, 18 de maig de 2015
Bascos o Indoeuropèus?
dilluns, 11 de maig de 2015
Lo Jornalet: quants lectors?
Aquesta enquèsta que concerneish la participacion deu lectorat a ua operacion de micromecenatge a favor deu Jornau. Cent un lectors que responon a l'enquèsta, çò qui ei estadisticament significatiu. Lo resultat deu sondatge que ns'indica quaranta per cent deus lectors que contribuin ad aquesta operacion financièra. Òr, que sabem dab precision quants son los contribuidors, la dada que's pòt trobar en la planta wèb de totSuma qui arcuelh aquesta operacion de micromecenatge. Qu'èran 76 a la data de la fin deu sondatge. Dongas, segon lo sondatge, aquestas setanta sheis personas que representan quaranta per cent deu lectorat, çò qui permet de valorar lo lectorat deu Jornalet a 191 personas.
Ua auta manèira d'estimar lo nombre de personas constituint lo lectorat deu Jornalet que's basa sus la participacion au sondatge. De las 76 personas qui an contribuit au micromecenatge, 40 qu'an participat au sondatge, ço qui representa un percentatge de participacion de 53 %. Aqueste percentage de participacion aplicat au nombre totau de participaires au sondatge (101) que permet d'evaluar lo nombre de lectors deu Jornalet a 192 personas.
Com a conclusion, que podem estimar lo nombre de lectors deu Jornalet, valorat a la data deu sondatge, a mensh de 200, a maudespièit de çò qui revendican los membres de l'equipa deu Jornau. La diferéncia enter las duas estimacions que's poiré explicar per un gran nombre de vesitas deu site deu Jornau qui non son pas deu fèit de lectors. Dit autament, un vesitaire n'ei pas necessàriament un lector.


text:
Se tracha d'una segonda edicion de l'obratge, justificada per la demanda fòrta del public que la primièra foguèt lèu agotada. Aquesta es estada a pro pena augmentada talament la precedenta èra ja complèta. Just i foguèt portat qualques mesas a jorn. Una actualizacion necessària que, coma o fa condreitament remarcar l'autora, las sciéncias avançan cada jorn un pauc mai.
De mercés a n'aqueste obratge, mas tanben a las conferéncias e autras formacions que Joasiana Ubaud prodiga davant de publics de professionals o d'amators dels païsatges, fa temps que l'autora sensibilisa a la salvagarda dels païsatges miègterranencs. Aquesta contribucion a la transmission de la cultura païsatguièra miègterranenca es pas totjorn aisida de prepausar. L'autora o sap ben pro qu'es de contnh confrontada a d'elegits o de professionals del sector que sovent se trachan d'aquel patrimòni coma d'una figa. Atanben, li arriba condreitament de parlar d'incultura de la part dels decideires uniformisaires que matrassan cada jorn un pauc mai lo nòstre environament familièr.
L'escarniment benlèu mai visible d'aquelas politicas dessenadas de subtitucion païsatgièra se vei sus las ribas de Miègterrana, mas tanben al delà. Joasiana Ubaud balha l'exemple significatiu de la tissa qu'an pres Comunas e Conselhs Despartimentals de transplantar, dins gaireben totes los giratòris rotièrs, d'olivièrs venguts d'Espanha o de Portugal. Arriban a ne carrejar fins en Albigés e benlèu plan pus naut. L'autora ne fotografièt un en Bigòrra !
Aqueste libre de Joasiana Ubaud es un obratge de sensibilizacion a la lectura del païsatge miègterranenc. Se pòt enfaciar coma un manual d'engimbradura païsatgièra. Es una contribucion a la preservacion de l'identitat miègterranenca d'una part d'Occitània. D'alhors, l'autora fa de longa l'anar-tornar entre lenga, literatura e botanica. Grand gaug qu'agèm de gaitas coma ela per velhar a n'aquel patrimòni, a n'aquela cultura milenària d'alestiment païsatgièr. Nos devem totes sasir d'aquestas coneissenças e demorar vigilents a una lectura, mas subretot a una escritura, occitanas dels païsatges nòstres.
Aqueste libre es un long viatge en Provença e Lengadòc-Bas. Una visita menimosa, facha a passes menuts de flandrin. Joasiana Ubaud nos convida a levar lo cap e regassar de longa quand traversam lo campèstre miègterranenc. Causa que siem de mens mens acostumats de far. D'un autre latz, cal ben reconéisser qu'a l'ora de l'automobila, la causa es pas mai possibla en defòra d'unes moments dedicats.
L'obratge apren a legir l'istòria dels sitis. Cada associacion arbre/airal exprimís un messatge daissat per lo, o per la, que caussiguèt l'esséncia per l'endrech. Que siá aièr o d'uèi, l'acte de bartir e de plantar es pas jamai estat neutre. Carrèja totjorn una significacion que s'adreiça als vesins coma a las generacions futuras.
Tot al long de l'obratge, Joasiana Ubaud recorrís als autors occitans per illustrar e quelques còps venir sosténer sos dires, afortir una assercion. Aquel biais d'enfaciar son trabalh es pro unic. Es segurament la sola etnobotanista a aver una coneissença tan prigonda de la literatura nòstra. Per cada arbre presentat, marcaire social o d'usatge, balha una patrocada de citacions literàrias. Sa paleta d'autors es immensa, incluís totas las epòcas e totes los genres literaris, emai se, plan solide, la poesia i es predominanta. Atal, aquel libre de botanica es, causa inesperada per aquela mena d'obratge, remirablament mirgalhat de verses e dichas popularas. Son erudicion tocant gaireben totes los domènis de la cultura occitana li permet de cavar prigond sos estudis païsatgièrs, tant es vertat que la botanica, coma totas las autras sciéncias, se pòt pas isolar. En filigrana i a tanben qualquas amiras istoricas tocant lo país.
Aquel libre es un obratge de vulgarizacion que parlarà a totes, ensenharà a totes. Es un libre d'educacion populara, un obratge d'esvelh e de salubritat publica a metre dins totas las mans dels aprendisses païsatgistas. Es de plànher que d'autres estudis, dins maites domènis de l'activitat umana, siaguen pas menats coma Joasiana Ubaud mena sas recercas dins lo domèni etnobotanic. Son libre es lo plaidejat d'una avocata del maïsatge miègterranenc autentic. L'autora s'insurgís contra la politica del tot-torisme quand aquesta es unicament apevada sus l'artificialitat e la negacion de la cultura autoctòna. Atanben, son libre es un requisitòri energic contra la farlabica dels païsatges engimbrats per de sembla engenhaires païsatgistas que coneisson pas las possiblitats que balha l'arcolan de la vegetacion miègterranenca. Joasiana Ubaud convida las gents d'alestir armoniosament lo païsatge miègterranenc tal coma se faguèt desempuèi quasi l'Antiquitat, amb, a l'epòca, l'introduccion en Occitània d'esséncias novèlas.
D'uèi, a voler far exotic e a voler a tot pèrdre importar d'arbres estrangièrs jos nòstre cèl, n'i a que s'i copan lo nas. L'autora balha l'exemple significatiu del palmièr en Lengadòc-Bas. Aquela tissa de voler aver mai de palmièrs sus las avengudas de Montpelhièr que sus las de Sevilla, còsta car als contribuables Clapassòls. Per cas d'ivèrn un pauc mai freg que los autres, los gastes son importants, quand es pas l'ecatomba. Semblariá que n'i a qu'an pas páur d'escometre sus lo rescalfament climatic ! Que lo palmièr siá pas completament adaptat a las regions occitanas miègterranencas, los promotors de la Florida occitana s'en chautan coma d'una pimpanèla. Dins aqueste obratge, Joasiana Ubaud denóncia de longa lo « qué-que-siá-ont-que-siá ». Parla d'impostura.
Se pòt pas parlar d'aqueste « D'arbres e d'umans » sens parlar de las illustracions iconograficas. Las fòtos, totas de color, son de l'autora. Son estadas presas a las quatre sasons per mostrar los diferents cicles de la vegetacion. Aquestas venon completar las demonstracions escalcidas dins l'obratge. N'i a una soma considerabla e son totas lisiblas del primièr còps d'uèlh.
Dins un estil personal, amb un anar permanent entre sciéncia e literatura, Joasiana Ubaud nos ofrís una reflexion positiva sus nòstra cultura e nòstre biais d'enfaciar lo monde. Nos porgís de qué soscar a nòstras relacions amb l'arbram. Es un libre que liga « sciéncia e consciéncia ».
Inf. : « Des arbres et des hommes » de Josiana Ubaud — Edicion Edisud. Acabat d'imprimir en abrial de 2017 — 364 paginas.
Sèrgi Viaule


text:
1 / Al jorn d'auèi, sèm 54 533 personas a travèrs lo monde sancièr per sosténer lo combat per la libertat d’expression en França, aquela de yvon Colonna, e aital de creire a son inoncéncia !
Lo seu tresen procès se farà pas en Corsega, mas fòra país seu, per èstre segur de mestrejar la resulta nacional-expansionista francesa, se debanarà lo 2 de mai de 2011 ; me sembla alara important de remembrar a Yvon Colonna, un dels presonièrs politics lo mai famós de l’Estat francés ; al final esperèm sa libertat, e que l’estat li fasquèsse un pagament clar per tot un cambiament injustificable dins sa vida; èstre inocent e tant d’annadas empresonat se paga, cal que l’Estat francés pagèsse !
http://www.yvan-colonna.com/joomla/index.php/petition
2 / E puèi es lo moment de veire tanben que lo dreit d’expression politica es pas respectat en França, ambe lo cas de Aurora Martin. Soi pas de son bòrd politic, mas çaquelà…
I a tanben una peticion per protestar per son expulsion per delicte d’opinion cap a l’estat espanhòl ; es una ciutadana de l’Estat francés. L’Estat francés pròba aital que la justícia fonciona per una ciutadanetat que fòrça a l’adobament del sistèma republican centrlaista francés, e que se as agut lo malastre de lo criticar, aurà pas la meteissa «justícia», nimai l’aplicacio nde las leis ; la polícia francesa es un instrument del poder centralista francés, pas de la ciutadanetat..
Un sistèma de repression.
Los dos cases son l’illustracion clara que la justícia francesa es un instrument del poder centralista, s’aucupa de la tranquillitat de las personas, se lo poder central viu en tranquillitat, senon si la tranquillitat del poder central es questionat, la justícia jòga del costat del poder central per castigar los ciutadans e los individús, sobretot per evitar la creacion de collectivitat nacionala que posquèsse l’embassar dins l’avenidor, refusar aital la primièra partida de la Révolution dicha française, per establir l’òrdre de la repression de la segonda partida, per sempre. Lo poder central, son administracion e sa justícia son aital lo principal instrument actual d’aqueste poders, a desfaut de poder installar las dragonadas coma dins los ancians tempses.
De mai, dins aquel sistèma de repression legala e republicana francesa, laïca e egalitarista, se questiona sempre del costat de las idèas vengudas d’Espanha (nons Euskadi e Catalonha son Espanha per aqueste poder de l’Oèst parisenc, Neuilly o Versailles pauc de diferéncia), encara mai dempuèi que lo franquisme es tombat (los republicans son sempre estat un problèma per França, republicana o vicheista). Se sap que La Vanguardia es lo sol jornal de Barcelona qu’es distribuat en França, perqué ? Es legitimista, coma dèu èstre la persona o individú vivent dins lo sistèma francés se vòl pas èstre castigat (i a mantunas manièras d’èstre castigat, per aver donat una opinion contra la santa republica francesa …).
I a encara d’unes que pensan que França es la patria de las libertats, son immigrats que sábon pas dins quin Estat son tombat. Es l’excepcion francesa, l’ignorança cultivada, per la majoritat dels mèdias suls tèmas de las nacions reprimidas. Es un metòde que lo E.-U.d’America del nòrd conéisson plan. Aital se podrà qualificar de sindròma de Cahokia, del nom d’un tuc simbòl d’una civilizacion destrusida en America del nòrd, per l’arribada dels immigrants europèus, els meteisses castigats pels sistèmas autoritaris europèus dels tempses de la fin del XVIIen, XVIIIen, XIXen e de la debuta del XXen sègle.
Pel moment, los Occitans son pas estats pron fòrts per èstre d’aquestas longa lista dels presonièrs politics que lo dreit francés n’es una excepcion culturala jamai questionada, o gaire questionada, per las autoritats europèas.
E dins l’Estat que la democracia se dèu qualificar de participativa (la paradòxa franchimanda), vos tòrni los vòts de las nacions reprimidas en França :
Bloavezh mat d'an holl!
Bónn anaèy!
Urte berri on!
Bon any nou!
Pace e salute!
Gelukkig Nieuwjaar!
Bon lanné!
Bone-érèz ané!
Güets nëies johr!
Bona annada 2011!
Assugas amegaz!
Baxtalo nevo bersh!
Bona Annada ambe los bons oraris (presons, caunas, còstas, etc.).


text:
Crisi (filme 1946)
Crisi(del siu títol original Kris) es lo primièr filme realizat pel cineasta suedés Ingmar Bergman en 1946.
Se tracha de l'adaptacion del roman danés de Lack Fischer La Bestia maire (Moderhjertet) que li n'impausèt la Svensk Filmindustri mas d'aquò que ne virava lo cineasta que çò diguèt: Me ne seriái quitament trach un filme d'a l'annuari del telefon.
Ja podem trobar pr'aquò dins aiceste primièr filme d'unes tèmas recurrents de son òbra coma ne son las relacions entre maire e filha o lo desespèr existencial de l'èsser uman dins las grandas vilas modèrnas.
Se conta que lo rodatge ne foguèt pro complicat pel jove (28 ans) aprentís cineasta amb un director de la fotografia que daissèt lo filme en cors de filmatge amai la casuda d'un aparelh que provoquèt un ferit dins la còla o de causidas pro costosas de Bergman per d'unes resultats ges evidents.
E se pòt dire que foguèt un fiasco lo filme a sa sortida publica.
Somari
Sinòpsi[modificar | modificar la font]
Lo filme nos conta l'istòria de Nelly, una joventa de 18 ans que viu una vida tranquilla dins un vilatge de la còsta amb la siá maire adoptiva Ingeborg e ensenhaira de piano.La s'abariguèt dempuèi tota pichona malgrat la siá santat pro fragila.
Al vilatge arriba la vertadièra maire Jenny, que pro lèu es considerada coma portaira d'escàndol amb los sius biaisses de viure e lo sieu comportament.
N'es pivelada Nelly que la seguís fins a Estocòlme, atracha per la vida excitanta e audaciosa que li ofrís la granda ciutat.
Mas pro lèu li ne van tornar recòrds vièlhs... Se ne va mainar d'ailò tant escur de l'umanitat e de sas junglas urbanas. N'acabarà aprèp moltas peripecias a s'esposar Ulf, un jove veterinari, lo gojat que dempuèi totjorn èra enamorat d'ela, quitament s'ela ne parteja ges los sieus sentiments.
Interprèts e personatges[modificar | modificar la font]
- Dagny Lind: Ingeborg
- Marianne Löfgren: Jenny
- Inga Landgré: Nelly
- Stig Olin: Jack
- Allan Bohlin: Ulf
- Ernst Eklund: oncle Edvard
- Signe Wirff: tanta Jessie
- Svea Holst: Malin
- Viktor Andersson: un musician
- Anna-Lisa Baude: una clienta
- Julia Cæsar: la molhèr del cònsol màger
- Gus Dahlström: un musician
- Sture Ericson: un musician
- Karl Erik Flens: l'acompanhator de Nelly
- Holger Höglund: musician
- Ulf Johansson: un musician
- Arne Lindblad: lo cònsol màger
- John Melin: un musician
- Dagmar Olsson: una cantaira
Analisi[modificar | modificar la font]
N'apareis dins aiceste filme un dels tèmas que puèi se senhorejaràn tota la siá òbra futura, valent a dire lo del conflicte entre las generacions e las relacions entre femnas que, coma çò n'escriguèt n'Alfonso Moscato, representa un rescontre que, equilibrat en periòde de normalitat, n'es çai agusat pel materialisme dominant dins la societat d'aprèp-guèrra.
Un conflicte que lai ne son centralas sonque Nelly e Ingebor... Los autres personatges ne son sonque satellits que s'enriquesisson l'òbra de valor umana.
Per exemple lo personatge de Jack n'es tras qu'interessant, una mena de colcavestit de l'arma modèrne, ric de sòmis e paure de realitat mas totun segondari dins l'anament general del filme.
Sols solets los remòrses, l'inexperiéncia e la dolça ingenuitat de Nelly pòdon èsser considerats coma leitmotiv d'aiceste primièr opus bergmanian.
vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) Crisi sus IMDb
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]

[[DEFAULTSORT:Crisi (filme 1946)}}


text:
Eneïda
L'Eneïda (en latin Aeneis), es una òbra escrita per Virgili entre 29 ab. C. e sa mòrt en 19 ab. C., qu'es generalament considerada coma lo poèma epic central de la literatura latina, e vista coma una de las òbras màgers de la literatura al mond[1].
Ofrir a Roma una epopèia nacionala capabla de rivalizar en prestigi amb l'Iliada e l’Odissèa, foguèt lo primièr desfís que Virgili èra de capitar en escrivent l’Eneïda pendent los onze darrièrs ans de sa vida. Capitèt, perque, l'òbra venent d'èsser publicada, son autor foguèt reconegut coma un alter Homerus, lo sol capable de disputar a Omèr sa preeminéncia al Parnàs.
Virgili amaguèt pas son ambicion. Al nivèl arquitectural pus visible (perque l’Eneïda a al meteis temps mai d'una « geometrias »), lo poèma se compausa d’una Odissèa (cants I a VI : las erranças d’Enèu, rescapat de Tròia, per aténher lo Lavinium) seguida d’una Iliada (cants VII a XII : la guèrra menada per Enèu per s’establir al Lavinium).
Mas l’emulacion amb Omèr se manifèsta subretot pel nombre considerable de las imitacions textualas, que los critics s'afanèron lèu a ne far la lista, a vegada amb intencion maligna, e per acusar Virgili de plagiat. Aquel meteis repliquèt que seriá pus facil de desraubar sa maçuga a Ercules que de manlevar un vèrs a Omèr. E de fach, l’imitacion de Virgili totjorn obeís a una intencion precisa e seguís un projècte qu'aparten al lector de descobrir a travèrs l’escart, a vegadas minim, que la separa de son modèl, Omèr o un dels nombroses autres escrivans, grècs o latins, als que Virgili se mesura tot en lor rendent omenatge.
Lo segond desfís consistissiá a filtrar l’actualitat de Roma al prisma de la legenda. Dos fils s’entrelaçan totjorn per formar la trama de l’Eneïda, lo de las originas troianas de Roma e lo de la Roma d'August. Mai d’un millenari separa aqueles dos fils. Per sautar un tal abisme temporal, e anullar dins aquel biais lo temps, lo poèta, en mai de l’usatge sistematic que fa de l’allegoria, tanben recorrís a la profecia, e fins a, en plen mitan de l’òbra, descendre al infèrns per n'entornar una vision panoramica, sub specie aeternitatis, de la grandor romana vista coma devent encara devenir.
Calguèt mostrar cossí, a partir de gaireben res, Roma s’aucèt fins a l’empèri del monde; calguèt far ressortir lo dessenh providencial que condusiá aquela pujada irresistibla; subretot, calguèt mostrar cossí, amb la persona sagrada d’August, l’Istòria venguèt trobar son acabament e son coronament dins una patz e un benastre universals. Es almens çò qu'August esperava, o puslèu çò qu’exigissiá.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) Harold Bloom, The Western Canon, See also Western canon for other "canons" that include the Divine Comedy.


text:
Nicole Bricq
Nicole Bricq, (10 de junh de 1947) a La Ròcha Focaud es una femna politica francesa, membra del Partit socialista.
Es dempuèi lo 16 de maide 2012, ministra de l'Ecologia, del Desvolopament sostenable e de l'Energia dins lo govèrn de Jean-Marc Ayrault
Biografia[modificar | modificar la font]
Nicole Bricq es titulària d’una mestresa en drech privat (Universitat Bordèu IV en 1970).
Foguèt Primièra secretària de la Federacion de París del PS al començament dels ans 1980. En 1991 se desliguèt definitivament de Jean-Pierre Chevènement sus un desacòrdi sus la Guèrra del Golf qu'ela aprovava. Participèt mai tard activament a Socialisme e democracia prèp de Dominique Strauss-Kahn.
Executiva de profession, foguètdéputada[1] de la seisena circonscripcion de Sèina e Marna, prengent la circonscripcion a Jean-François Copé (UMP). Puèi foguèt elegida senatritz de Sèina e Marna lo de 26 de setembre de 2004.
Es tanben conselhèra municipala d'opposicion a Meaux dempuèi 2001[2].
2011: reelegida senatritz socialista de Sèina e marna[3]9.
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ « CV de Nicole BRICQ, comfinances.fr, 20 de març de 2008
- ↑ « Los sièis elegits del departament », Le Parisien, 26 de setembre de 2011
- ↑ (fr)Sophie Fay, Retrach de Nicole Bricq: Dona « la rapportaira »; Le Nouvel Observateur; n°2454, 17 de novembre de 2011
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr)Sul site del Sénat
- Òbra parlementària e Biografia sus Les sénateurs socialistes


text:
Morfèu
Morfèu (en grèc ancian Mopφeύς / Morpheús, de uopφή / morphế, « forma ») es lo dieu grèc dels sòmis. Filh d'Imnos e Nix e fraire de Tanatos (la mòrt o sòmi eternal), provòca de visions a cò dels èssers umans mentre que dormisson. Lo seu nom ven de uopφή, morphê («forma»), per que podiá adoptar quina forma que siá per aparéisser dins las pensadas dels mortals. Aviá doas alas per se desplaçar rapidament e dormissiá dins un lèit d'ebèn. Coma dins d'unes sòmis revelava lo destin als umans, Zèus lo condemnèt a mòrt. Del seu nom deriva lo vocable morfina (la dròga qu'endormís).