text:
Fons Monetari Internacional
Lo Fons Monetari Internacional o FMI (var. Fons Monetari Internacionau, Hons Monetari Internacionau) es una institucion internacionala multinacionala regropant 186 païses, que son ròtle es de « promòure la cooperacion monetària internacionala, de garantir l'estabilitat financièra, de facilitar los escambis internacionals, de contribuir a un nivèl elevat d'emplec, a l'estabilitat economic e de far recular la pauretat. »[1]
Lo FMI a atal per foncion d'assegurar l'estabilitat del Sistèma Monetari Internacional e la gestion de las crisis monetàrias e financièras. Pr'amor, autreja de crèdits als païses que coneisson de dificultats financièras fins a que meton en perilh l'organizacion governamentala del país, l'estabilitat de son sistèma financièr (bancas, marcats financièrs), o los flux d'escambis del comèrci internacional amb los autres païses.
Pendent una crisi financièra, per evitar qu’un país siá en desrota (es a dire qu'aquel país pòt pas mai remborsar sos creditors, e quitament pas mai pagar sas despensas correntas), lo FMI li prèsta d’argent lo temps que la fisança dels agents economics tòrne. Lo FMI condiciona l'obtencion de prèstes amb l'obligacion de far cèrtas reformas economicas dins un biais general de melhorar la gestion de las finanças publicas e una creissença economica equilibrada de tèrme long.
L'institucion foguèt creada en 1944 e aurà degut al començament garantir l'estabilitat del Sistèma Monetari Internacional, que la falhida al moment de la Crisi economica de 1929 amb sos efèits catastrofics dins l’economia mondiala. Aprèp 1976 e la disparicion d’un sistèma de cambi fixe, lo FMI ereta d’un ròtle nòu fàcia al deute dels païses en desvolopament e a las crisis financièras.
Somari
- 1 Creacion
- 2 Lo FMI dins lo quadre del sistèma de Bretton Woods
- 3 De 1976 fins ara
- 4 Criticas del FMI
- 5 Los dirigents
- 6 Nòtas e referéncias
- 7 Vejatz tanben
Creacion[modificar | modificar la font]
Lo FMI foguèt creat en julhet de 1944 al moment de la Conferéncia de Bretton Woods per ensajar de garantir l'estabilitat del Sistèma Monetari Internacional de l’aprèp Segonda Guèrra Mondiala. L'objectiu essent d'empachar las grandas economias mondialas de se tornar trobar dins la situacion de las annadas 1930, ont las devaluacions de las monedas e las decisions de politica economica unilateralas agravèron las tensions internacionalas.
Lo nòu ordre economic prepausat pel representant american Harry Dexter White foguèt basat sus tres règlas :
- Cada Estat deviá definir sa moneda a respièch del’aur, o del dolar american, el meteis convertible en aur. Atal cada moneda aviá una paritat oficiala en aur o en dolar (sistèma dich d’« escandalh de cambi aur » o « gold exchange standard »).
- la valor de las monedas sul marcat de cambi deviá variar que dins un marge de 1 % a respièch de lor paritat oficiala.
- cada Estat foguèt encargat d'aparar aquela paritat en velhant a equilibrar sa balança dels pagaments.
Lo ròtle del Sistèma Monetari Internacional es doncas de promòure l’ortodoxia monetària per mantenir un contèxte favorable al desvolopament del comèrci mondial, e mai en acordant de prèstes a de païses en dificultats dins lo contèxte de la construccion d’aprèp guèrra. Lo FMI es mai o mens complementari de las autras grandas institucions economicas creadas a la meteissa epòca : la BIRD (Banca Internacionala per la Reconstruccion e lo Desvolopament, agéncia de la Banca Mondiala) e lo GATT davancièr de la OMC signat gaire de temps apuèi.
Pendent las estipulacions de Bretton Woods, lo representant britanic, l'economista John Maynard Keynes, desirèt la creacion d’una institucion ben mai importanta, una vertadièra Banca Centrala Mondiala destinada a emetre una moneda internacionala, lo « Bancor ». Aquela proposicion foguèt pas acceptada. Auriá implicat pels Estats Unis d'America una pèrda de sobeiranetat cap a una institucion internacionala e los auriá empachats de profeitar de la posicion dominanta del dolar american.
Lo FMI dins lo quadre del sistèma de Bretton Woods[modificar | modificar la font]
Son foncionament[modificar | modificar la font]
Lo ròtle del FMI foguèt de temptar de garantir lo bon foncionament del sistèma monetari de Bretton Woods. Quand d'uns païses se revelèron incapables de mantenir la valor de lor moneda dins lo marge dels 1 % previst pels acòrdis de 1944, podiá provocar de devaluacions o reevaluacions. Se lors ajustaments foguèron superiors a 10 %, deurián alara de per abans obtenir l'acòrdi de l’organizacion.
Per temptar d’evitar aquela situacion, lo FMI a un ròtle d'intermediari financièr entre los Estats membres. Per aquò cada Estat deu pagar a l’organizacion una cèrta soma, nomenada « quotitat » e que son montant se determina par sa poténcia economica, ela meteissa mesurada per son PNB e per l'importància de son comèrci exterior. 25 % d'aquela quotitat devon èsser pagats en aur, lo rèsta en moneda nacionala. En cas de desequilibri de sa balança dels pagaments riscant d'amenaçar l'equilibri monetari sul mercat dels cambis, cada país membre pòt obtenir automaticament 25 % de sa quotitat (« drech de tiratge »), li permetent de sostenir, al comprar, sa moneda nacionala. Se lo FMI jutja aquò necessari, pòt prestar a aquel país fins a 125 % de sa quotitat. Sos prèstes son destinats a permetre a las bancas centralas de defendre lor moneda sul mercat dels cambis.
L’autreg d'aqueles crèdits es somés a de condicions e lo país demandaire se deu engatjar dins una politica d'ajustament conselhada per l’organizacion per remediar a las causas de la despreciacion de sa moneda.
Lo FMI fonciona d'autra banda amb un sistèma d'eleccion a la majoritat, ont los vòtes son ponderats pel montant de la « quotitat ». Atal a sa creacion, Estats Units d'America a 25 % dels vòtes e mai es sòl a dispausar del drech de vèto.
Se pòt remarcar que dins un tal sistèma, unicament los Estats Units d'America an pas besonh de s'ocupar, a priori, del cors de sa moneda perque a lo ròtle d'escandalh. Atal los Estats Units d'America podiá s'autrejar d’importants deficits sens èsser somés a de remarcas del FMI.
Primièras proposicions de reforma[modificar | modificar la font]
Dins lo quadre del sistèma de Bretton Woods, cada banca centrala nacionala deuriá poder cambiar en aur o en dolar tota soma de sa moneda nacionala que li seriá presentada per un deteneire estrangièr (principi de la convertibilitat extèrna). Es a dire qu'una banca nacionala coma la Banca de França deuriá, s'un alemand possessor de francs li o demandava, li cambiar contra de dolars americans o d'aur. A partir de las annadas 1950, los deficits americans faguèron del dolar una moneda abondanta. En 1959, qualques païses demandèron als Estats Units d'America la conversion de lors dolars en aur, çò que provoquèt una primièra crisi del sistèma. Per passar aquela crisi, l’economista bèlga Robert Triffin (L’aur e la crisi del dolar, 1960) proposèt una reforma del FMI. Segon aquel lo sistèma monetari de Bretton Woods foguèt confrontat a un dilèma, uèi nomenat lo dilèma (o paradòxa) de Triffin perque :
- los Estats Units d'America devon fornir al rèsta del monde fòrça quantitat de dolars per permetre lo desvolopament del comèrci mondial, que los reglaments se fan amb aquela moneda ;
- dins lo meteis temps, an de mantenir la valor del dolar a respièch de l’aur, e per aquò devon limitar l'emission monetària.
Pel Robert Triffin, los manlèus autrejats pel FMI son pas sufisents per permetre a las bancas centralas en dificultat de mantenir la paritat oficiala de lor moneda sul mercat dels cambis. Desiran doncas un enforçament del ròtle de l'organizacion en autrejant de prèstes, pas dins la moneda nacionala, mas dins una unitat de compte comuna e pròpria al FMI. Dins un tal sistèma, totes los païses deurián depausar una proporcion unifòrma de lors resèrvas monetàrias. Aqueles depauses se comptabilizarián dins una unitat comuna que seriá pas lo dolar mas que seriá tanben convertibla en aur. Aquela nòva unitat de compte jol contraròtle del FMI permetriá l'estabilitat del Sistèma Monetari Internacional, e resolvriá la contradiccion consequenta del ròtle preponderant del dolar american. Aquela proposicion celèbra foguèt pas acceptada, pr'amor lo diagnostic de Robert Triffin se revelèt vertadièr.
Creacion dels dreches de tiratge especials[modificar | modificar la font]
Una crisi similara a aquela de la fin de las annadas 1950 se produguèt a la fin de las annadas 1960. Los especulators joguèron autre còp contra lo dolar. Los detentors de la moneda americana demandèron sa conversion en aur, çò que provoquèt en març de 1968 la suspension de la convertibilitat extèrna del dolar, mesura visant a limitar la sortida d’aur dels cofrets americans. En 1969, a causa de l'incapacitat del dolar a jogar son ròtle, lo FMI crèet una nòva moneda, totjorn actuala, lo drech de tiratge especial).
Lo drech de tiratge especial es alara una moneda definida per una paritat en aur ; foguèt mai d'un còp autrejada als diferents païses membres, segon lor quotitat, per crear de novèlas liquiditats internacionalas. Ara definit a respièch d'un panièr de monedas (las 5 pus importants), lo Drech de tiratge especial es subretot utilizat per las bancas centralas (e per usatges fòrça pontuals : servís par exemple de moneda de compte als operators telefonics pel reglament de las taxas d'interconnexions internacionalas).
La fin del sistèma de Bretton Woods[modificar | modificar la font]
En genièr de 1976, los membres del FMI signan los acòrds de Jamaica que permeton la fluctuacion de las monedas. Lo ròtle primièr e principal del FMI de garantir l'estabilitat dels tausses de cambi dins un marge de 1 %, tombèt.
De 1976 fins ara[modificar | modificar la font]
Objectius, ara[modificar | modificar la font]
Dempuèi 1976, le ròtle del FMI consistís en primièr a sostenir los païses coneissent de dificultats financièras. Quand un país es confrontat a una crisi financièra, lo FMI li autreja de prèstes per garantir sa solvabilitat e d’empachar qu'arriba una crisi financièra semblable a la que toquèt los Estats Units d'America en 1929.
L'article I dels estatuts del FMI ne fixa los buts : « Encoratjar la cooperacion monetària internacionala; aisinar l'espandiment e lo creissement armoniós del comèrci mondial; promòure l'estabilitat dels cambis; ajudar a establir un sistèma multilateral dels pagaments; metre temporàriament, mejançant de garantidas puntadas, sas ressorsas generalas a la disposicion dels Estats membres qu'afrontan de dificultats de balança dels pagaments. Pus generalament, e en conformitat amb sos autres buts, lo FMI a per responsabilitat d'assegurar l'estabilitat del sistèma financièr internacional. » Lo FMI es en aquel biais, lo responsable finalament de la liquiditat del sistèma financièr internacional, per evitar lo blocatge dels escambis e la contaminacion a tot lo sistèma (risc sistemic) de problèmas momentanèus de solvabilitat d'un país o d'una banca centrala donada. Es coma la banca centrala de las bancas centralas e tresaurs publics ».
Dins lo quadre dels prèstes qu'autreja, lo FMI deu garantir al prèp de sos contribuidors la bona utilizacion dels fons alogats a un país quin que siá. S’agís pas solament de retardar la crisi per l’autreg d’una ajuda monetària temporària, mas de profeitar del relambi acordat pel prèst per corregir las causas estructuradas de las dificultats economicas. Atal lo FMI exigís dels manlevaires que metan en plaça las politicas economicas que preconiza : las politicas d'ajustament estructural]] ». Fin finala les tres grandas missions del FMI son :
- d'acordar de prèstes auls païses en dificultat financièra
- de conselhar los Estats membres sus lor politica economica
- de portar una assisténcia tecnica e d'ofrir de formacions als Estats membres dins lo besonh.
Foncionament e ressorsas[modificar | modificar la font]
Lo FMI es governat par sos 185 païses membres, cadun avent un vòte ponderat per sa participacion financièra a l'organizacion (sa « quotitat »). Pren fòrça decisions en concertacion amb la Banca Mondiala al sen del « Comitat de Desvolopament ». Sa gestion correnta es fisada a un conselh d'administracion compausat del president de l'organizacion e de 24 administrators representant cadun una nacion. Uèch d'aquelas an un representant permanent (Estats Units d'America, Reialme Unit, França, Alemanha, Japon, Republica Populara de China, Russia e Arabia Saudita), los 16 autres son elegits pels païses membres.
Gaireben totas las decisions se prenon de facto a l'unanimitat. Pasmens, segon las modalitats de presa de decision al sen del FMI, que supausan una majoritat qualificada correspondent a 85 % dels dreches de vòte, los Estats Units d'America, o l'Union Europèa dins son ensemble, dispausan de fach d'un drech de vèto sus las decisions del FMI perque dispausan cadun de mai de 15 % dels dreches de vòte. I a que, los païses de l'UE son pas totjorn coordenats.
Las ressorsas del FMI ligadas a las quotitats son de prèp de 210 miliards de Dreches de tiratge especials (o 300 miliards de dolars americans), a que s'apond la possibilitat pel FMI de recorrir a de manlèus a las grandas poténcias economicas (aqueles crèdits son de prèp de 50 miliards de dolars). pendent lo som del G20 de Londres lo 2 d'abril de 2009 foguèt decidit d'aumentar las ressorsas del FMI cap a 1000 miliards de dolars per reglar melhor la crisi economica mondiala de 2008-2009.
Lo FMI compta prèp de 2700 emplegats.
La sola lenga oficiala del FMI es l'anglés.
Politicas preconizadas[modificar | modificar la font]
Ont interven, lo FMI, amb l’ajuda d’autras organizacions internacionalas autrejan de prèstes (coma la Banca Mondiala), negòcia doncas de plans diches d’Ajustament estructural. Consistisson en general a melhorar las condicions de produccion e d'ofèrta via la promocion dels mecanismes del mercat. Demest las mesuras concrètas sovent exigidas, se tròba la dubertura del país als capitals estrangièrs e al comèrci internacional, la liberalizacion del mercat del trabalh e la reduccion del pes de l'Estat, es a dire la privatizacion de fòrça entrepresas. L’economista american John Williamson regropèt l’ensemble d'aquelas idèas jol tèrme de consensus de Washington, en precisant que son partejadas per gaireben totas las grandas organizacions internacionalas (Fons Monetari Internacional, Banca Mondiala, OMC…) que lor sèti es a Washington.
Aqueles plans preveson pas de baissas d'impòstes, mas en general de baissas de despensas conjugadas a d'auças d'impòstes per restablir l'equilibri bugetari dels estats amb problèma. Par exemple, en Cameron, lo plan d'ajustament provoquèt d'auças de la fiscalitat fins que l'agropament del patronat demandèt una « pausa fiscala » de dos ans per poder pagar los impòstes novèls.
L’encoratjament a la desregulacion del mercat del trabalh[modificar | modificar la font]
La desreglamentacion del mercat del trabalh es una idèa sovent avançada pel FMI per sostenir la creissença economica. Lo FMI utiliza per aquò l'indici de proteccion de l'emplec (creat per l'Organizacion de Cooperacion e de Desvolopament Economics (OCDE)), per cada país, e encoratja sa diminucion[2].
Par exemple, lo FMI estudièt lo cas de França[3],[4] e encoratja lo govèrn a lutar contra las rigiditats sul mercat del trabalh[5]. Encoratgèt lo govèrn a pas revalorizar lo SMIC, e limitar los fenomèns de passatgièr clandestin e coma aquò evitar revenguts d'inactivitat.
Dempuèi las annadas 1980[modificar | modificar la font]
Pels païses en desvolopament, l'analisi dels expèrts del FMI es simpla. Dempuèi la fin de la Segonda Guèrra Mondiala, los païses que causiguèron una creissença introvertida, coma longtemps la Republica Populara de China e Índia, coneguèron pas de reüssida economica, alara que d’autres, coma los « dragons asiatics », aprofeitèron de lors avantatges, una man d'òbra abondanta en particular, per se dubrir al comèrci internacional e prosperar. Lo FMI cèrca doncas generalament d'obligar los païses en desvolopament a se dubrir al comèrci exterior.
Pendent las annadas 1980, lo FMI prenguèt un novèl ròtle fàcia a l'esclatament de la crisi del deute del Tèrç Mond e impausèt sas politicas economicas d’ajustaments estructurals e de luta contra la pauretat a fòrça païses d'Africa e de l'America Latina.
Lo començament de las annadas 1990 es marcat par l'esclatament del blòc sovietic e la necessitat pel FMI d'organizar lo sistèma monetari dels païses de l'Euròpa de l'Èst e de Russia visant una integracion dins lo sistèma financièr mondial e una melhora transicion d'aquelas economias cap a l'economia de mercat.
Los financièrs internacionals tornèron lançar lors prèstes a Mexic dins un contèxte de reforma del mercat visant a liberalizar l'economia. Pasmens a la fin de 1994, los mercats financièrs cambièron sul còp lor apreciacion de la situacion mexicana, per paur d’aver prestat mai que lo país podiá remborsar. La crisi financièra seguent aquela sauta d'umor dels mercats obliguèt una remontada sul còp dels investidors pel FMI e la Resèrva Federala dels Estats Units d'America (Fed). La crisi foguèt lèu susmontada. Per cèrts analistas, la remontada rapida de Mexic es pas causada pel FMI mas al ròtle dels crèdits comercials americans e a l'integracion del país dins la novèla ALENA (Acòrdi de Libre Escambi Nòrd-American).
La crisi financièra asiatica toquèt en primièr Indonesia en 1997 ont lo FMI impausèt una politica d'austeritat monetària e de rigor budgetària, malgrat l'instabilitat sociala e etnica del país. Plusors bancas foguèron tancadas, aquò provoquèt segon qualques analistas un agravament de la crisi. Los païses d'Asia adoptèron de posicions diferentas sus las politicas preconizadas pel Fons Monetari Internacional. Qualques païses coma China evitèron la crisi en adoptant de politicas d'espandiment economic (lo contrari de las recomandacions del FMI). Malàisia seguèt pas los conselhs de l’institucion e prenguèt de mesuras coma lo contraròtle dels movements dels capitals; aquò provoquèt de repròches del FMI. Pasmens d’autres païses coneguèron una remontada rapida en adoptant en partida las mesuras preconizadas pel FMI. Es lo cas de la Corèa del Sud, mas qu'adoptèt pas totas las mesuras prepausadas. Pendent la crisi asiatica qualques païses foguèron d'autra banda fòrça critics sus la gestion de la crisi pel FMI. Japon, fasent pas de criticas dubèrtas sus l'institucion, pasmens prepausèt la creacion d’un Fons Monetari Asiatic que se declarèt prèst a i contribuir per 100 miliards de dolars.
Segon Joseph Stiglitz (Quand lo capitalisme pèrd lo cap), las ajudas acordadas pel Tresaur american e lo FMI contribuiguèron a reünir las condicions d'una crisi en Argentina. Segon aquel, los manlèus concedits a aquel país permetèron als prestadors d’acordar de prèstes sens se preocupar de la condicion economica reala dels manlevaires : pensavan que totjorn serián pagats pel FMI. D'autra banda los manlevaires faguèron un rasonament similar; aquò fin finala destabilizèt la situacion financièra del país en alimentant l'especulacion. Los Estats Units d'America, via lo FMI, tanben impausèron una liberalizacion dels fluxes de capitals e una desreglamentacion del sistèma bancari. Qualques païses de l'America Latina, en particular Argentina e Chile mostrèron coma exemples de la bona aplicacion dels principis del « consensus de Washington ». Se ambedós païses reüssiguèron, fin finala l'economia d'Argentina se desroïguèt en 2001. Aprèp, es al contrari en aplicant pas las recomandacions del FMI que l’economia del país remontèt[6]. Chile continua d'esperel son desvolopament amb un plan bon ritme de creissença.
Dempuèi 2005, los crèdits acordats pel FMI an demenit drasticament, a causa de la bona santat economica del monde e dels païses de l'America Latina en particular[7].
Segon Daniel Cohen, lo FMI que preconizèt pendent un temps un liberalisme fòrça ideologic (pendent las annadas 1990), passèt dempuèi a une situacion de « pragmatisme absolut »[8].
Criticas del FMI[modificar | modificar la font]
Vòte censitari e parcialitat[modificar | modificar la font]
Los Estats Units d'America son lo contribuidor principal del FMI, e possedisson atal 16,79 % dels dreches de vòte[9]. L'Union Europèa possedís 32,1 % dels dreches de vòte. Los 10 primièrs païses, que representan mai de 50 % del PIB mondial, an la majoritat dels dreches de vòte alara que lo FMI compta 185 païses membres. Per aquò dison criticaires del FMI qu'es un instrument al servici dels grands païses, que finançarián lo FMI per impausar las vistas economicas de l'organizacion suls païses que causiguèron d’aver recors als finançaments del FMI. Aquel sistèma de vòte censitari es criticat, subretot pels partisans de la mondializacion democratica.
Segon una règla tacita, lo director del FMI es un europèu (Euròpa causís un candidat capable de reculhir l'aprovacion del conselh d’administracion), alara que lo president de la Banca Mondiala es un american. Uns dirigents dels païses en desvolopament s'insurgisson contra aquela practica, coma lo president de la Comission de l'Union Africana Alpha Oumar Konaré que volriá ne finir definiment amb[10]. Foguèt tanben criticada pel ministre rus de las Finanças, Aleksei Kudrin, qu'estima qu'aquel sistèma de seleccion es tanben injust pels autres grands païses del monde coma Brasil, Índia o China[11].
La reparticion dels dreches de vòte pausa per d'unes la question de l'equitat del FMI : dins La Granda Desillusion, l'economista american Joseph Stiglitz fa per exemple del FMI una institucion al servici de son accionari principal, los Estats Units d'America. Sa critica met regularament en lutz la parcialitat del FMI que risca de provocar lo declin d'aquela institucion : {{cita|se l'analisi dels desequilibris mondials pel FMI es pas equitabla, se lo Fons identifica pas los Estats Units d'America coma lo principal colpable, se concentra pas son atencion sus la necessitat de reduire lo deficit budgetari american per d'impòstes pus elevats pels ciutadans pus rics e de despensas pus flacas en matèria de defensa, la pertinéncia del FMI risca fòrt de declinar pendent lo sègle XXI[12].
Politica considerada marrida pels païses en desvolopament[modificar | modificar la font]
De criticas an per font las organizacions altermondialistas e venon tanben d'economistas reputats liberals (cf. Friedman…) o de la Banca Mondiala. Considèran que las intervencions del FMI, pasmens que permetan una ajuda momentanèa dels païses del Tèrç Monde que los accèptan, agravan la pauretat e los deutes en suprimissent o demenissent la capacitat d'intervencion d'aqueles Estats, aquò los empacharián de reglar melhor lors problèmas. L'argument principal se basa sul fach que lo FMI preconiza las meteissas recomandacions economicas e mai o mens los meteisses plans d'ajustament estructural (privatizacions e duberturas del mercat interior) a tot país demandaire d'ajuda, sens analisar en prigond l'estructura de cadun. Sus la basa del « Consensus de Washington », preconizariá lo pus sovent una pus granda duberturas als capitals, als servicis e bens mondials, la privatizacion de las entrepresas publicas coma l'austeritat budgetària. Se pòt prendre coma exemple Argentina, qu'èra considerada coma un país modèl pel FMI, mas que coneguèt una grava crisi economica en 2001, provocant lo caòs (amb cinc presidents en dètz jorns en 2001).
Sus aquel subjècte, l'american Joseph E. Stiglitz desvolopèt aquelas criticas, subretot per lo periòde 1990-2000, dins son libre La Granda Desillusion (2002). Al subjècte de l'intervencion del FMI dins los païses asiatics, coma Indonesia, l'economista liberal Milton Friedman, tanben declarèt que « sens lo FMI, auriá pas lo problèma d'Asia. Auriá benlèu de cases isolats, coma Tailàndia, mas i auriá pas una tan granda crisi a travèrs Asia ». La direccion de la Banca Mondiala tanben se mostrèt distanta a respièch de la posicion del FMI e renfortiguèt l'impression que los doas institucions parlan pas mai totjorn d'una meteissa votz. M. James Wolfensohn noven president de la Banca Mondiala, dins son discors del 6 d'octobre de 1998, declarèt « que caldriá que los programas de salvament financièr donèsson mai d'importància a las preocupacions socialas (coma lo caumatge) e que lo FMI insistiguèt tròp d'autra banda sus l'estabilizacion de las monedas ».
Dins son libre The Globalisation of Poverty, Michel Chossudovsky imputa al FMI l'esclatament de la Federacion Iogoslava, que « es dirèctament religada al programa de restructuracion macroeconomica impausat al govèrn de Belgrad per sos prestaires de l'exterior. Adoptat en plusors estapas dempuèi 1980, aquel programa contribuiguèt a provocar l'afondrament de l'economia nacionala que menèt cap a la desintegracion del sector industrial e al desmantelament gradual de l'Estat providéncia. Las tendéncias separatistas alimentadas per las divisions socialas e etnicas justament prenguèron vam pendent un periòde d'apauriment brutal de la populacion iogoslava. » [13]
Las populacions pòdon èsser fòrça criticas fàcia a las politicas d'ajustament estructural. Par exemple, la populacion senegalesa comprenguèt pas perqué aquel país deuriá privatizar sos camins de fèrre, que provoquèt la supression de la linha, privatizar l'Ofici Nacional Veterinari, que provoquèt l'auça dels prèses dels produits veterinaris, entraïnant un desvolopament de las epidèmias e dels parasites e condusent a decimar los tropèls, baissar la qualitat sanitària dels animals, e empachant las exportacions del bestial. La situacion en Guinèa e en Ghana[14] es lo meteissa fin finala. En Mauritània, la supression de la proprietat collectiva tradicionala de la tèrra entraïnèt una concentracion de la proprietat fonzièra entre las mans de transnacionalas agroalimentaris.
Lo problèma pòt èsser ligat d'una banda a una marrida coneissença del terren pel FMI, e d'una autra a una marrida comunicacion de sa part.
Fin finala, lo FMI subiguèt un segond revèrs en America Latina, subretot en Argentina, que lo president Néstor Kirchner tornèt escalonar d'esperel lo deute amb prestaires privats, tot en escamotant 75 % d'aquela. Aprèp que tornèt trobar dempuèi 2003 de tausses importants de creissença (prèp de 9 %), finalament decidiguèt en 2005 de remborsar tot son deute d'un biais anticipat previst per 2007, aquò per evitar l'estranglament de son economia pels interèsses, e qu'aviá condusit a la crisi financièra segon Néstor Kirchner. Amb lo remborsament de son deute de 9,6 miliards de dolars al FMI, « Argentina comença de construire son independéncia », diguèt M. Kirchner[15].
Los retiraments de païses[modificar | modificar la font]
- Polonha se retirèt del FMI en 1950 jos pression de l'URSS, e tornèt en 1986.
- Checoslovaquia foguèt forçada de se retirar en 1954, abans de tornar en 1990.
- Cuba se retirèt en 1964.
- Indonesia se retirèt pendent dos ans, de 1965 a 1967.
- Lo 1èr de mai de 2007, lo president de Veneçuèla, Hugo Chávez anoncièt son intencion de retirar son país de la Banca Mondiala e del Fons Monetari Internacional,[16] amb aqueles mots: "Es melhor que nos sortam abans que siam pilhats".E aprèp en 2006 de la totala devolucion del deute extèrne de Veneçuèla, lo 30 de junh de 2007, aquela retirada èra pas efectiva. [17]
Los païses non membres del FMI al 1èr de genièr de 2010 son : Andòrra, la Corèa del Nòrd, Cuba, Liechtenstein, Mónegue, Nauru, Swaziland, e Vatican.
Critica de las condicions dichas d'ajustament estructural[modificar | modificar la font]
Los critics pensan que las condicions negociadas amb lo FMI, entitat supranacionala, jos forma de plans d'ajustament estructural limitan la sobeiranetat de las economias nacionalas en enquadrant cèrts aspèctes de la politica de l'Estat.
Critican tanben l'impacte d'aqueles plans sus l'economia. De lor ponch de vista, l'accion suls salaris demenís tant que lo poder d'aquit nominal, la privatizacion de las entrepresas publicas redusís la capacitat de l'Estat d'intervenir. E mai l'aumentacion de las importacions sovent prejudiciariá las economias localas dels sistèmas de produccion tradicionals.
Los dirigents[modificar | modificar la font]
Dempuèi 1946, foguèron nomenats coma director general del FMI:
- 1946 a 1951 - Camille Gutt,
- 1951 a 1956 - Ivar Rooth,
- 1956 a 1963 - Peter Jacobsson,
- 1963 a 1973 - Pierre-Paul Schweitzer,
- 1973 a 1978 - H. Johannes Witteveen,
- 1978 a 1987 - Jacques de Larosière,
- 1987 a 2000 - Michel Camdessus,
- 2000 a 2004 - Horst Köhler,
- 2004 a 2004 - Anne Krueger,
- 2004 a 2007 - Rodrigo Rato,
- Dempuèi lo 1 èr de novembre de 2007 - Dominique Strauss-Kahn[18]
Remuneracion[modificar | modificar la font]
En 2007, la remuneracion del director general del FMI foguèt de 495 000 $ nets per an[19].
Una pension de 60 000 € es tanben atribuida tres ans aprèp la fin de la presidéncia.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)guide : qu'est-ce que le Fonds monétaire international ?, p. 6, site oficial
- ↑ Bulletin del FMI, Cas d'Alemanha, 30 de genièr de 2006, p. 28
- ↑ França — Consultacions de 2005 al títol de l'article IV Conclusions de la mission
- ↑ bulletin del FMI de febrièr de 2007, cas de França, p. 46
- ↑ Lo FMI aprovèt lo Contrat nouvelle embauche e encoratgèt a generalizar son aplicacion
- ↑ (fr)Lamia Oualalou, On achève bien le FMI !, revista Marianne, n° 550, setmana del 3 al 9 de novembre de 2007, p 56-57
- ↑ bulletin del FMI, 4 de junh de 2007, p. 130
- ↑ (fr)« Pòt DSK salvar lo FMI? », emission amb l'economista Daniel Cohen, sul site del jornal Libération.
- ↑ Cf. liste sul site del FMI.
- ↑ Designacion de Strauss-Kahn al FMI : Konaré « pas d'acòrdi » sus aquela question, AFP, 30 d'agost de 2007
- ↑ (fr)Moscòu crea la suspresa en presentant un candidat al cap del FMI, Le Monde, 23 d'agost de 2007}}
- ↑ Les Échos, 5 de junh de 2006
- ↑ La « terapia de tust » del FMI e la recolonizacion dels Balcans
- ↑ Vejatz lo documentari (fr)Mondializacion, Quand lo FMI fabrica la misèria
- ↑ Le Courrier, 22 de decembre de 2005, [1]
- ↑ (fr)Chavez abandona la Banca Mondiala e lo FMI , Le Soir , 1èr de Mai de 2007
- ↑ Donadas de membres financièrs
- ↑ Lo Francés Dominique Strauss-Kahn es candidat de França puèi de l'Union Europèa ; malgrat una autra candidatura, aquela del Chèc Josef Tosovsky, sostengut per Russia (mas pas per son pròpri país), e malgrat un editorial del quotidian economic britanic Financial Times lo 28 d'agost de 2007 fòrça critic (Not Strauss-Kahn Dominique Strauss-Kahn es oficialament designat coma novèl director de l'institucion per cinc ans
- ↑ FMI: Lo salari de Strauss-Kahn conegut
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr)Site oficial del FMI
- (fr)Estatut del FMI
- (fr)Banca Mondiala, FMI e desvolopament - article de la documentacion francesa
- (fr)Exemple d'encoratjament a la desreglamentacion del mercat del trabalh dins las diferentas zònas economicas del monde: Perspectives de L'économie mondiale, setembre de 2005, p. 33, 37 ,57 et 90
- (fr)La crisi indonesiana e lo ròtle del FMI, sul siti del Naut Conselh de la Cooperacion Internacionala


c: text/html

text:
Leon Còrdas
Leon Còrdas (Sira, 30 de març de 1913 - Montpelhièr 19 d'octobre de 1987) foguèt autor de pèças de teatre (comedias) que coneguèron un brave succès; escriguèt tanben poèmas, romans e novèlas e faguèt lo comedian e la mesa en scèna.
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Leon Còrdas nasquèt a Sira en 1913. En 1917, aprèp la mòrt del paire partit al front durant la Primièra Guèrra Mondiala, la familha s'installèt a Menèrba. Leon i passèt una bèla part de l'enfança amb un grand oncle qu'èra contaire. Quand aguèt sièis ans, tornèt partir la familha a Sira, e Leon foguèt mandat a l'institut agricòla Sant Josèp de Limós. Pasmens li agradèt pas d'èsser embarrat dins un internat e abandonèt los estudis. En 1929 comencèt de se mainar de la proprietat familhala e trabalhèt las vinhas fins a 1952.
La produccion literària[modificar | modificar la font]
Son estrambòrd per l'escritura en occitan comencèt quand aviá pas que quinze ans e se noirissiá de divèrsas revistas felibrencas. En 1934, del temps que fasiá lo servici militar coneguèt qualques figuras del reviscòl literari occitan del país de Montpelhièr coma Max Roqueta e Pèire Azemà, qu'èra alara lo director de la revista Calendau. Tre aquel moment, venguèt un collaborador assidu del jornal Occitania, e comencèt a militar al Partit Occitan, que ne venguèt puèi lo delegat a "la propaganda païsana". Aprèp qu'escriguèt e editèt en 1946 un recuèlh de poèmas Aquarèla, en 1949 publiquèt son primièr roman Sèt pans. Aprèp que tornèsse a Montpelhièr en 1969, trabalhèt pel Centre Dramatic nacional de Lengadòc-Rosselhon. Participèt activament a la realizacion de l'Orsalhèr de Joan Flechet.
L'eiretatge de Leon Còrdas[modificar | modificar la font]
Lo collègi calandreta de Grabèls (país de Montpelhièr) pòrta son nom.
Las seunas òbras[modificar | modificar la font]
Teatre[modificar | modificar la font]
- La font de Bonas Gràcias, (1954) prèmi Teodòr Aubanèu en 1955
- Menèrba 1210, (1985)
Poesia[modificar | modificar la font]
- Aquarèla, (1946)
- Branca tòrta, (1964)
- Dire son si, (1974)
Romans[modificar | modificar la font]
- Los Macarèls, (1973)
- Sèt pans, (1977)
- La batalha dels teules, (1979)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Ont parlatz la lenga ?
1 Ont parlatz la lenga ? le Dim 2 Sep - 15:51
Bairbizie
Gacha Empega !
2 Re: Ont parlatz la lenga ? le Dim 2 Sep - 17:02
Danís
Adjudant
benleu podriás n'en far un sondatge, de quela question...
3 Re: Ont parlatz la lenga ? le Dim 2 Sep - 18:43
Zengi
Trobador !!
4 Re: Ont parlatz la lenga ? le Mar 4 Sep - 8:40
Tiston
Occitan Warrior
Per respondre a la question, parlava occitan un pauc coma ma granda mas 'l'es decedada a la debuta de l'annada...se de non parle un pauc, de temps en temps, coma d'amics (occitanistes), un pauc au trabalh (quauques mots coma 'quo emb los collegas que coneissen la lenga) e subretot quora vau a la campanha, coma tot lo monde de mai de 50 ans qu'encontre... e daus cops dins Limotges me 'riba de tombar sus un vielh, dins la chariera o dins lu bus, que me parla en oc (mas 'quo se fai de mai en mai rare... )
tamben parle occitan quand lege un libre dins la lenga a votz nauta o quand chante en escotar un disc occitan...
5 Re: Ont parlatz la lenga ? le Mar 4 Sep - 20:05
ceba e roi
Guelha de bonda
_________________
La ceba fai bèure e manten la sed
6 Re: Ont parlatz la lenga ? le Mer 26 Déc - 14:05
Gige
Casahèita
Cresi que le cal ensenhar a l'escola que los jovens sian contents e fisats d'estre e de parlar occitan.
Dernière édition par le Mer 9 Jan - 18:13, édité 1 fois
7 Re: Ont parlatz la lenga ? le Mer 26 Déc - 14:51
joan_cavalier
Trobador !!
Amistats, bona anada, plan chucada e plan engolada, a l'an que ven, e se sem pas mai....e ben serem pas mai
Cedric
8 Re: Ont parlatz la lenga ? le Mer 26 Déc - 14:58
clafotis
Occitan Warrior
lenga, mos parents (70ans e 66ans) an jamai vouguts nos l'aprendre.
Parle un pauc emb ma mair, la vesina (en Lemosin, pas dins Orléans ) e beucòp emb ma granda (94 annadas). Ela torna rire coma jamai quant'ela m'escota far la conversa o legir un libre a votz nauta .
Mas, ma granda mair sap me balhar dau coratge .
Dernière édition par le Lun 7 Jan - 7:37, édité 1 fois
9 Re: Ont parlatz la lenga ? le Mer 26 Déc - 17:34
sanmarti
Occitan Warrior
10 Re: Ont parlatz la lenga ? le Sam 5 Jan - 18:35
capelon
Pinta-Beroi
11 Re: Ont parlatz la lenga ? le Dim 6 Jan - 10:51
admin
Trobador !!
http://andriudegavaudan.over-blog.fr/
http://melanizetofre.blogspot.com/
http://taban.canalblog.com/
puish tanben que cau escotar e ensajar de comprener las cançons.
Tanben, que's cau bolegar dens los hestenau (Rodès, Pau, ...) pr'amor i a totjorn quauqu'un qu'ac parla.
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
12 Re: Ont parlatz la lenga ? le Dim 6 Jan - 15:28
occitaneta
Occitan Warrior
L'Òmi a écrit:, dens mon cap ( )
Jo tanben !!! Que'm parli tota soleta en ocitan dens mon cap (e deus cops pas sonque dens lo cap : que'm devisi tota soleta)... Mes ne gausavi pas diser avans qu'ac hascas...
Adara que passi, jo tanben per ua hola, que'vs poi diser que parli tanben la lenga nosta au mon petit gat tan beroi !
Siquenon, que parli la lenga un drinot pertot... le mei mauaisit qu'es d'estar dab mond qui parla fin finau... Mes que preferi mes que tot parlar l'occitan dens lo tram a la sortida o a l'anar de la fac pr'amor que los estudiants que creden tostemps que sem erasmus, o siquenon poden diser conerias sus las maishantas hilhas que son au ras de nosautas dab lo Faust! De segur, qu'es un drinot colhon, mes n'han pas d'estar tan incultas !!! E puish, que'ns cau plan trobar avantatges tanben a mestrejar ua lenga que drin mond emplega...
13 Re: Ont parlatz la lenga ? le Lun 7 Jan - 9:22
maime
Lemosin de prumiera !
Per lo Tiston : perque me parlas pas occitan ???? Vòle aprener ta lenga, ajuda-me !!!
14 Re: Ont parlatz la lenga ? le Lun 7 Jan - 12:17
Tiston
Occitan Warrior
maime a écrit:
Per lo Tiston : perque me parlas pas occitan ???? Vòle aprener ta lenga, ajuda-me !!!
fau pas purar lu Maime, sechona tas gremas...
bon lu darrier cop que nos som vist i'avia 'na persona que parla pas la lenga, as dobludat qu' aviam decidat de parlar frances apres concertacion?
lu prupchen cop farai l'esforç, te'n fases pas, e subretot porta pas pena...
'qu'es vrai que coma te l'avia dich sei un pauc victima tanben dau franchimandisme ambiant... per exemple lu darrier cop que sei 'nat a la libraria ('qu'era lu 20 de decembre crese), i'avia la Magali e lu Jan-Françès, lor ai parlat en oc... lu op d'avant avia parlat en frances... 'quo depend daus cops... pertant a pena sei 'ribat a la campanha, las diumenjadas, parle en oc coma tot lu monde qu'encontre... e d'un autre costat sei lu prumier per balhar de leiçons e dire au monde que fau parlar la lenga en vila tanben... som pas perfiechs...
anem bon annada, a 'l'un de 'quilhs jorns (passas totjorn davant mon luec de trabalh o as tornat trapar ton computador? )
15 Re: Ont parlatz la lenga ? le Mar 8 Jan - 9:33
maime
Lemosin de prumiera !
Tiston a écrit:anem bon annada, a 'l'un de 'quilhs jorns (passas totjorn davant mon luec de trabalh o as tornat trapar ton computador? )
Bona annada maitot !!! Passe totjorn davant ton luec de trabalhar (daus còps, entre dedins... e òc...), perque avem totjorn pas 'chaptat de nuveu ordenator
16 Re: Ont parlatz la lenga ? le Mar 8 Jan - 10:32
clafotis
Occitan Warrior
http://www.blogeee.net/
http://www.overclex.net/forum/viewtopic.php?pid=10279
mens de 300 euròs
17 Re: Ont parlatz la lenga ? le Mar 8 Jan - 13:04
Danís
Adjudant
E en trobar de las pièças d'ocasion, quo ven lèu un bon calcul economic...
Lo mai char, quo es enquera de 'chaptar un sistemi d'expleitacion (mai de 300 euròs per las versions de Vista, qu'es confle de bugs e compatible emb pas ren...), mas urosament, i a Linux...
18 Re: Ont parlatz la lenga ? le Mar 8 Jan - 14:47
clafotis
Occitan Warrior
Linux es disponible en francés, catalan e es possible d'aver una version òc. Qu'es mai aisat sus "kunbuntu" (trabalh d'un membre d'aqueu fòrum, crede) que sus "mandriva". Doas filosifiàs un pauc diferentas, mas coma ai una pit'a configuracion valable sus Mandriva despuei 2001. Quò atendrá ben per èsser chamjar.
http://occitania.forumactif.com/users/43/79/49/smiles/962918.gif
19 Re: Ont parlatz la lenga ? Aujourd'hui à 12:08
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Josèp Romanilha
Josèp Romanilha (Jóusè Roumaniho en nòrma mistralenca, Joseph Roumanille en francés; Sant Romieg de Provença, lo 8 d'agost de 1818 - lo 24 de mai de 1891) foguèt un escrivan provençau, professor de Frederic Mistral e fondador amb eu dau Felibritge.
Foguèt tanben lo segond capolier dau Felibritge.
Naissut dins una familha paura de jardiniers e ainat de sèt enfants, recebèt una educacion classica au collègi de Tarascon per èsser mai tard curat. Chausiguèt pasmens un autre camin e prenguèt una plaça de mèstre d'estudis (susvelhant) dins un pensionat privat de Niom ont trabalhèt lo provençau amb de collègas trobaires.
Frederic Mistral foguèt un de seis escolans (quand lo pensionat s'installèt a Avinhon) e Romanilha foguèt un dei premiers a descubrir e encoratjar sei talents literaris en provençau.
A partir de 1847 trabalhèt dins l'estampariá de N. Seguin.
Dempuèi sa fondacion, foguèt una personalitat centrala dau Felibritge ont impausèt sa vision sus l'ortografia; conservator e catolic afogat, foguèt un important rivau de Teodòr Aubanèu.
Grand contaire, faguèt mai qu'inspirar Anfós Daudet que son òbra es pauc mai qu'una traduccion au francés dei còntes de Romanilha (incompleta puèi que, per exemple, en mai dau curat, lo legeire provençau coneis lo mètge de Cucunhan).
Somari
Lo mètge de Cucunhan (extrach)
grafia classica (transcripcion)
— Meis amics, diguèt, vos ai promés de ressuscitar un mòrt: tendrai paraula; ne'n lève la man. Vejam! e silenci!... M'es pas mai dificile, segur, de revenir Jaque ò Jan, que Nanon ò Babèu, que Glaude ò Simon... Volètz que vos ressucite... Simon? Come ié disiatz?... Simon Cabanier... qu'es mòrt d'un marrit plevèsi, i aurà lèu un an ?
— Excusatz, Mossur lo mètge, diguèt Catarina, veusa dau paure Simon. Èra cèrtas un brave òme, fasiá mon bònur, e lo plorarai tant que Dieu me gardarà leis uelhs de la tèsta! mai lo ressuscitetz pas, vesètz, car, vengue la fin dau mes, quitarai lo dòu... que me vòlon maridar amb lo lòng Pascau.
De uei en uech fan lei cridas, promier-darrier.
— Ai reçauput lei presents.
— A! que fasètz ben, de me lo dire, Catarina!... E ben! alòr, se ressuscitave Nanon Peuroge qu'enterrèron lo jorn de la Candelosa?...
— Gardatz-vos-ne'n ben, Mossur lo mètge, cridèt Jaque Lamela: Nanon èra ma femna. Siam restats dètz ans ensems, dètz ans de purgatòri, tot Cucunhan lo saup. Que Nanon rèste ont es, per son repaus e per lo mieu. Un picapebre, Mossur! testarda come un ase, e vanelosa, e garrolha, e chaupiassa, amb aquò puèi lei mans traucadas, amb una lenga! una lenga de sèrp, Mossur, qu'auriá fach batre la Santa Vierge amb Sant Josèp! [...]
grafia mistralenca (originària)
— Mis ami, diguè, vous ai proumés de ressuscita un mort : tendrai paraulo ; n'en lève la man. Vejan ! e silènci !... M'es pas mai dificile, segur, de reveni Jaque o Jan, que Nanoun o Babèu, que Glaude o Simoun... Voulés que vous ressucite... Simoun ? Coume ié disias ?... Simoun Cabanié... qu'es mort d'un marrit plevèsi, i'aura lèu un an ?
— Escusas, Moussu lou mège, diguè Catarino, véuso dóu paure Simoun. Èro certo un brave ome, fasié moun bonur, e lou plourarai tant que Diéu me gardara lis iue de la tèsto ! mai lou ressuscités pas, vesès, car, vèngue la fin dóu mes, quitarai lou dòu... que me volon maridar 'mé lou long Pascau.
De vuei en vue fan li crido, proumié-darrié.
— Ai reçauput li presènt.
— Ah ! que fasès bèn, de me lou dire, Catarino !... Eh bèn ! alor, se ressuscitave Nanoun Péu-rouge qu'enterrèron lou jour de la Candelouso ?...
— Gardas-vous-n'en bèn, Moussu lou mège, cridè Jaque Lamelo : Nanoun èro ma femo. Sian resta dès an ensèn, dès an de purgatòri, tout Cucugnan lou sau. Que Nanoun rèste ounte èi, pèr soun repaus e pèr lou miéu. Un pico-pebre, Moussu ! testardo coume un ase, e vanelouso, e garrouio, e chaupiasso, em'aco pièi li man traucado, em'uno lengo ! uno lengo de serp, Moussu, qu'aurié fa batre la Santo Vierge emé Sant Jóusè ! [...]
Bibliografia
- Roumanille, Joseph. Contes tradicionaus de Provènça - Contes traditionnels de Provence. Tolosa : Princi Negre, 1998.
- Roumanille, Joseph. La part dou bon Diéu. Précédée d'une dissertation sur l'orthographe provençale. En linha sus archive.org.
- Pagina semiprotegida
- Carta grafica pas indicada
- Portal:Provença/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam vèrs portal
- Portal:Literatura/Articles ligats
- Literatura occitana
- Escrivan occitan
- Capolier dau Felibritge
- Majorau dau Felibritge
- Literatura provençala
- Escrivan provençau
- Personalitat provençala
- Escrivan francés del sègle XIX
- Naissença en 1818
- Decès en 1891


text:
Jooble vous permet d'accéder en 1 clic à toutes les offres d'emploi en France.en savoir plus
Emploi Canton de Lisieux 1er, Job Canton de Lisieux 1er
Les offres d'emploi populaires en Canton de Lisieux 1er
assistante Canton de Lisieux 1er
chauffeur Canton de Lisieux 1er
infirmier Canton de Lisieux 1er
technicien Canton de Lisieux 1er
administratif Canton de Lisieux 1er
aide soignante Canton de Lisieux 1er
animateur Canton de Lisieux 1er
apprentissage Canton de Lisieux 1er
architecte Canton de Lisieux 1er
automobile Canton de Lisieux 1er
auxiliaire Canton de Lisieux 1er
babysitter Canton de Lisieux 1er
babysitting Canton de Lisieux 1er
batiment Canton de Lisieux 1er
chaudronnier Canton de Lisieux 1er
chauffeur livreur Canton de Lisieux 1er
chauffeur pl Canton de Lisieux 1er
chauffeur spl Canton de Lisieux 1er
chef projet Canton de Lisieux 1er
chercher Canton de Lisieux 1er
coiffeur Canton de Lisieux 1er
conducteur Canton de Lisieux 1er
conducteur pl Canton de Lisieux 1er
conducteur spl Canton de Lisieux 1er
conducteur travaux Canton de Lisieux 1er
debutant Canton de Lisieux 1er
directeur Canton de Lisieux 1er
domicile Canton de Lisieux 1er
economie Canton de Lisieux 1er
economiste Canton de Lisieux 1er
economiste construction Canton de Lisieux 1er
électricien Canton de Lisieux 1er
electricien batiment Canton de Lisieux 1er
electronique Canton de Lisieux 1er
étudiant Canton de Lisieux 1er
femme menage Canton de Lisieux 1er
garde d'enfant Canton de Lisieux 1er
magasinier Canton de Lisieux 1er
magasinier cariste Canton de Lisieux 1er
maintenance Canton de Lisieux 1er
mandataire Canton de Lisieux 1er
maternelle Canton de Lisieux 1er
mecanicien Canton de Lisieux 1er
mécanicien automobile Canton de Lisieux 1er
mecanique Canton de Lisieux 1er
menuisier Canton de Lisieux 1er
normandie Canton de Lisieux 1er
nourrice Canton de Lisieux 1er
preparateur commande Canton de Lisieux 1er
professeur Canton de Lisieux 1er
recherche Canton de Lisieux 1er
responsable Canton de Lisieux 1er
soignants Canton de Lisieux 1er
technicien maintenance Canton de Lisieux 1er
telephonie Canton de Lisieux 1er
temps partiel Canton de Lisieux 1er
Recherche d'emploi par ville Canton de Lisieux 1er
emploi Hermival-les-Vaux, 14100
emploi Courtonne-la-Meurdrac, 89290
emploi Ouilly-du-Houley, 67360


text:
-227
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -227 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Còp d'estat dau rèi Cleomenes III — qu'èra partisan dei projèctes de reformas d'Agis IV (→ -241) — que faguèt assassinar Archidamus V e lo remplacèt per lo sieu fraire, Eucleidas. Lo poder novèu ordonèt rapidament una tiera de reformas majoras deis institucions espartencas. L'eforat foguèt suprimit e mai d'un èfor executat. Lei lèis de Licurg foguèt oficialament restablidas, lei deutes abolits, 4 000 Perioeci recebèron la ciutadanetat e l'armada adoptèt l'armament macedonian. Ansin, après de decennis de declin, la poissança militara espartenca conoguèt una renaissença importanta per venir tornarmai un actor important de Peloponès (→ -222).


text:
M1 Abrams
Lo carri M1 Abrams es un carri de combat principau estatsunidenc de tresena generacion. Desvolopat dins leis annadas 1970, intrèt en servici en 1980 per remplaçar lo carri M60 Patton. Tres versions principalas existisson dichas M1, M1A1 e M1A2. Equipa leis Estats Units d'America e certanei aliats de Washington (Egipte, Arabia Saudita, Austràlia, Iraq o Kowait). Mai de 9 000 unitats son estadas produchas e la produccion es totjorn en cors ambé lo desvolopament d'una version novèla dicha M1A3.
Participèt ai doas guèrras estatsunidencas en Iraq e foguèt utilizat per lei fòrças estatsunidencas en Bosnia e au Kosovo. I obtenguèt de resultats fòrça satisfasents còntra lei carris advèrs sus lo prat batalhier mai conoguèt de dificultats durant lei combats urbans còntra lei guerilhas iraquianas.


text:
Saqqara
Saqqara qu'ei un lòc sagrat de l'Egipte antica on e's tròban tombèus (mastaba e piramidas) de monarcas e de la loa cort desempuish lo Periòde Tinita. Qu'ei aquiu on lo faraon Djòser e's hè bastir la piramida mei anciana coneguda peu son arquitècte Imhetep.
Autorn deus tombèu que's bastín tanben temple com lo famós Serapeum (temple deu diu taur Apis) decobèrt e horucat per Auguste Mariette au sègle XIX. Un aute temple famós qu'èra lo Bubasteion (nom grèc atau com Serapeum) vodat a la divessa Bastet e associat a ua immensa necropòli de gats.


text:
Umar
Umar (vèrs 582-591, La Mèca - 7 de novembre de 644, Medina) foguèt lo segond califa musulman entre 634 e 644 après lo rèine d'Abu Bakr as-Siddiq. Son successor foguèt Uthman.
Companhon de Maomet a partir de 616-617 après un periòde d'oposicion iniciau a l'islam, venguèt rapidament un dei caps principaus de la comunautat musulmana e participèt ai conflictes entre La Mèca e Medina. Après la mòrt de Maomet en 632, venguèt un dei conselhiers dau premier califa durant la revòuta de certanei tribús aràbias còntra lei musulmans e per acomençar lo trabalh de compilacion de l'Alcoran e dei tèxtes juridics islamics. En 634, foguèt designat coma successor per Abu Bakr. Sota sa direccion, lo Califat musulman veguèt lo renfòrçament dei poders dau govèrn gràcias a una tièra de reformas administrativas e la contuniacion de l'expansion militara còntra leis Empèris Bizantin e Sassanidas.
Somari
- 1 L'origina e la jovença d'Umar
- 2 Umar durant la vida de Maomet
- 3 Umar durant lo califat d'Abu Bakr
- 4 Lo califat d'Umar
- 5 Assassinat e succession
- 6 Nòtas e referéncias
- 7 Bibliografia
L'origina e la jovença d'Umar[modificar | modificar la font]
Omar nasquèt a La Mèca dins lo clan dei Banu Adi qu'èra cargat d'arbitrar lei problemas entre lei diferentei tribús de la region. Sa data de naissença es fòrça mau coneguda per leis istorians. Se situa entre 582 e 591 segon leis estudis o lei declaracions de l'imam An-Nawari (vèrs 582-583), de l'istorian pèrs Tabari (entre 582 e 591[1]) o d'Omar espereu (584[2]).
Son paire èra dich Al-Khattab ibn Nufayl e sa maire Hintimmah. Fasián partida de la classa mejana de la societat e Umar recebiguèt una educacion avançada per son epòca basada sus l'escritura, leis arts marciaus, la lucha e l'equitacion[3]. Descurbiguèt tanben la literatura e la poesia[4]. Gràcias a aquela instruccion, Umar poguèt succedir a son paire e participar ais arbitratges entre lei tribús[5]. Venguèt tanben marchand e realizèt divèrsei viatges en Euròpa e en Pèrsia. I poguèt estudiar lei societats localas mai seis afaires comerciaus prosperèron gaire e Umar foguèt jamai un marchand riche.
Umar durant la vida de Maomet[modificar | modificar la font]
Lo periòde de son oposicion a l'Islam[modificar | modificar la font]
En 610, quand Maomet acomencèt sa predicacion en favor de l'islam, Umar èra un defensor de la religion politeïsta tradicionala de la populacion de La Mèca. De mai, coma la màger part deis abitants de la tribú Quraych au començament dau sègle VII, aviá per abitud de beure de vin ambé sei companhons e, per eu, l'islam èra una menaça còntra l'unitat de la tribú[6]. Ansin, participèt ai premierei persecucions còntra lei musulmans e faguèt partida deis advèrsaris pus acarnats de la religion novèla. Assaièt tanben d'organizar un complòt per assassinar Maomet[7].
La conversion d'Umar e sei consequéncias[modificar | modificar la font]
La conversion d'Umar a l'islam se debanèt en 616 o en 617, tres jorns après aquela de Hamza ibn Abd al-Muttalib. Foguèt influenciada per lei conversions de sa sòrre, de son bèufraire e de certanei de seis amics. Aguèt una influéncia importanta car Umar teniá de proteccions poderosas dins la societat de La Mèca. Ansin, lei premiers musulmans poguèron abandonar lo secrèt e pregar publicament dins l'encencha de la Ka'ba[8]. Après aqueu succès, Maomet lo carguèt d'arbitrar lei conflictes de la comunautat musulmana[9].
L'exil a Medina[modificar | modificar la font]
Maugrat lei progrès liats a la conversion d'Umar, la situacion dei musulmans dins La Mèca demorèt precària en causa dei persecucions puei de la pèrda de la màger part dei sostèns politics e financiers de Maomet au començament deis annadas 620. En 622, lo Profèta decidiguèt donc de s'exilar ambé sa comunautat dins la vila de Medina onte l'islam èra vengut popular après lo succès d'una mediacion qu'aviá menada entre doas tribús dau relarg de la ciutat en 621. Umar quitèt donc La Mèca e s'installèt a Medina.
A partir de 624, quand la guèrra acomencèt entre La Mèca e Medina, Umar venguèt un deis oficiers principaus de l'armada musulmana e participèt ai combats principaus dau conflicte : batalha de Badr (624), batalha d'Uhud (625), campanha còntra la tribú jusieva dei Banu Nadir (625), batalha dau Fossat (627), campanha còntra lei Banu Qurayza (627) e enfin expedicion de Hudaybiya (628). A la fin de la guèrra, foguèt un dei testimònis de la signatura dau tractat entre lei doas vilas.
Après la patz ambé La Mèca, contunièt una carriera militara e Maomet lo mandèt còntra la tribú jusieva dei Bani Nadir de l'oasís de Khaïbar en 628. L'annada seguenta, participèt amb Abu Bakr ai guèrras menadas per Amr ibn al-As, un aliat de Maomet. Puei, en 630, quand la guèrra acomencèt tornarmai entre Medina e La Mèca, participèt a l'expedicion que conquistèt la vila après negociacions. Totjorn en 630, èra present durant lei batalhas de Hunayn e au sètge de Taif que marquèron lo succès definitiu de Maomet dins la mitat occidentala de la Peninsula Aràbia. Segon la tradicion, auriá pagat una partida gròssa dei despens engendrats per leis operacions còntra Taif.
Umar durant lo califat d'Abu Bakr[modificar | modificar la font]
Après la mòrt de Maomet en 632, Abu Bakr as-Siddiq venguèt lo premier califat musulman fins a 634. Son rèine sus la comunautat musulmana veguèt la repression d'una insureccion organizada per certanei tribús aràbias desirosas de tornar venir independentas e per la fin de la conquista de la Peninsula Aràbia.
Durant aqueu periòde, Umar foguèt un dei conselhiers principaus d'Abu Bakr pendent la lucha còntra la revòuta ambé Khalid ibn al-Walid. Aquela guèrra s'acabèt en 634 per una victòria dei musulmans que poguèron unificar la Peninsula Aràbia sota lo contraròtle d'Abu Bakr. Pasmens, foguèt tanben la fònt d'una garrolha grèva entre Umar e lo generau Khalid ibn al-Walid a prepaus de la mòrt d'un cap rebèl dich Malik ibn Nuwayrah. Aital, après son accession au califat, l'exclusion de Khalid ibn al-Walid dau comandament de l'armada foguèt una dei premierei decisions d'Umar.
En fòra de son ròtle dins la resolucion dau conflicte, Umar s'ocupèt tanben de defendre auprès d'Abu Bakr son projècte de compilacion dei tèxtes sacrats de l'islam per formar l'Alcoran. D'efèct, aquelei tèxtes èran alora memorizats per de personas qu'èran tanben de combatents. Òr, la multiplicacion dei conflictes per espandre la religion novèla aviá entraïnat de pèrdas importantas, especialament durant la batalha d'Aqraba en decembre de 632. Un sistèma rigorós foguèt creat per assegurar l'enregistrament exact dei paraulas de Maomet que va contuniar fins a 647.
Lo califat d'Umar[modificar | modificar la font]
L'accession au califat[modificar | modificar la font]
L'accession d'Umar au califat foguèt l'òbra d'Abu Bakr e dei captaus de Medina. D'efèct, a la fin de son rèine, Abu Bakr, fatigat, decidiguèt d'organizar sa succession e chausiguèt Umar coma successor. Per Abu Bakr, la dificultat pus importanta èra la manca de popularitat d'Umar entre lei caps musulmans. Pasmens, aquela chausida foguèt aprovat per lei captaus e un testament foguèt redigit per la legalizar. La mòrt d'Abu Bakr se debanèt lo 22 d'aost de 634. La succession aguèt luòc sensa dificultat e Umar prenguèt rapidament divèrsei mesuras per aumentar sa popularitat (liberacion de presoniers de la revòuta de 632-634, arbitratges territoriaus...).
Lei reformas administrativas[modificar | modificar la font]
Durant son rèine, Umar creèt una administracion novèla per organizar e dirigir lo Califa. Aquela òbra venguèt rapidament fòrça importanta en causa de l'agrandiment regular de son territòri e va permetre d'assegurar son unitat e la contuniacion dei conquistas militaras. Per aquò, Umar adoptèt un sistèma de division dau territòri en províncas e en districtes e contrarotlèt lei caps de l'administracion e lei foncionaris gràcias a un ensems de lèis e de còdes de conducha. S'ocupèt tanben de melhorar lo foncionament dau govèrn centrau e lo mantenement de l'òrdre public.
Ansin, au nivèu territòriau, lo Califa foguèt devesit en un centenau de districtes e tretze províncias. Lei caps d'aquelei territòris èran generalament lei caps regionaus dei fòrças militaras e de l'administracion. Pasmens, de còps, lei doas foncions èran ocupadas per de personas diferentas. Dins lei districtes, exisitiá un ensems de foncionaris superiors cargats de conselhar lo governador per leis afaires militars, financiers, judiciaris e lo mantenement de la seguritat. Cada cap regionau deviá reconóisser l'autoritat centrala dau califat. Lo pensament d'empachar una revòuta locala èra una caracteristica majora de la politica administrativa d'Umar e lo califa s'ocupava dirèctament de la seleccion dei caps de son administracion e de son armada.
En fòra dei ligams de fidelitat e d'obeïssença entre lo califat e sei governadors, Umar contrarotlèt son administracion superiora gràcias a un ensems de còdes de conduchas. La regla principala d'aquelei còdes èra de venir cada annada durant lo romavatge de La Mèca per escotar lei planhs dei populacions. Un servici especiau d'enquistas existiá tanben per luchar còntra la corrupcion dei foncionaris. Per completar aqueu sistèma repressiu, Umar velhèt de pagar lei salaris dins lei temps e lei governadors tenián lo drech d'aver de parts suplementàrias durant lo partiment dau butin dei pilhatges.
Enfin, au nivèu dau govèrn centrau, Umar renforcèt l'eficacitat gràcias au desvolopament de l'enregistrament escrich deis actes e dei decisions. De ministèris novèus foguèron organizats segon lei besonhs, especialament per s'ocupar dei fòrças armadas e dei finanças de l'Estat. De fòrças de policiá foguèron organizadas. Diferentas dei fòrças armadas, èran cargadas dau mantenement de l'òrdre public. Aquela creacion foguèt acompanhada per lo renfòrçament de la centralizacion de la justiciá e lo començament de la compilacion escricha dei lèis islamicas. Enfin, Umar ordonèt de recensar la populacion de l'empèri.
L'expansion militara dau Califat Islamic[modificar | modificar la font]
L'expansion militara dau Califat aguèt mens d'importància per Umar que lo renfòrçament de son autoritat e dau govèrn centrau. Dins aquò, poguèt aprofichar l'envam militar dei periòdes de Maomet e d'Abu Bakr e d'estructuras militaras fòrça eficaça per espandre son territòri ambé succès. Ansin, lo rèine d'Umar foguèt marcat per de victòrias importantas còntra l'Empèri Bizantin que perdèt lo contraròtle d'Orient Pròche e d'Egipte e còntra l'Empèri Sassanida que perdèt la màger part dau plan iranian e foguèt finalament conquist en 651 quauqueis annadas après la mòrt d'Umar.
D'efèct, sus lo frònt bizantin, lei fòrças musulmanas poguèron aprofichar lo resultat favorable de la batalha de Yarmok per atacar lo sud de Siria e conquistar Damas (634). Puei, après una pausa en causa d'una campanha còntra lei Sassanidas, lo rèsta de Siria foguèt conquist en 636. Après aquelei reviradas, l'armada bizantina cargada de protegir Jerusalèm preferiguèt se replegar vèrs lo sud entraïnant la presa de la vila santa en genier de 637. De 638 a 639, lei combats se debanèron tornarmai en Siria onte lei musulmans deguèron resistir còntra un retorn ofensiu dei Bizantins que mau capitèron de reconquistar Homs e abandonèron la region en 639. Aquela annada, lei musulmans ataquèron Egipte. Lei Bizantins assaièron de resistir a Alexàndria que foguèt finalament conquista en 641. Una còntra ofensiva bizantina entraïnèt la pèrda de la vila que foguèt tornarmai ocupada en 643. Aquò entraïnèt la rompedura dei defensas bizantinas dins lo nòrd d'Africa mai Umar ordonèt a sei generaus de s'arrestar après l'ocupacion de Cirenaïca.
Sus lo frònt sassanida, de combats importants se debanèron a partir de 634. Inicialament venceires a Namariq, lei musulmans foguèron batuts sus l'Eufrates. Pasmens, aquela revirada marquèt pas l'aplant de la progression e lei Sassanidas foguèron tornarmai vencuts a Bowayb e à Bagdad. Pasmens, la batalha decisiva se debanèt en novembre de 636 a al-Qadisiyya. Causèt l'afondrament de l'armada sassanida e la conquista de la capitala de l'empèri, Ctesifont, en 637. L'annada seguenta, lei musulmans ocupèron lo nòrd d'Iraq e acomencèron la conquista progressiva dau plan iranian.
Assassinat e succession[modificar | modificar la font]
Umar foguèt assassinat en novembre de 644 per un complòt dirigit per de Pèrs desirós de venjar la conquista de Pèrsia per lei tropas dau Califat. Lo 3 de novembre, lo califa foguèt bleçats per de coteladas donats per un esclau zoroastrian. Moriguèt finalament en causa de sei bleçaduras lo 7. Lo còrs d'Umar foguèt enterrat dins la mosqueta d'Al-Masjid an-Nabawi ambé Maomet e Abu Bakr. Durant son agonia, Umar mau capitèt de designar un successor. En plaça, creèt un consèu de sièis personas cargadas d'elegir un successor que foguèt Uthman ibn Affan.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr) Tabari (trad. Hermann Zotenberg), La Chronique, Edicions Actes-Sud / Sindbad, coll. « THESAURUS », « Omar, fils de Khattâb », p. 260.
- ↑ (fr) Hassan Amdouni, Les quatre califes, p. 121. Edicions al Qalam (2005).
- ↑ (en) Muhammad ibn Jarir al-Tabari, History of the Prophets and Kings.
- ↑ (fr) Muhammad Husayn Haykal, Al Faroûq, Omar, cap. I.
- ↑ (fr) Muhammad Husayn Haykal, Al Faroûq, Omar, cap. I, pp. 40-41.
- ↑ (fr) Muhammad Husayn Haykal, Al Faroûq, Omar, cap. I, p. 51.
- ↑ (fr) Muhammad Husayn Haykal, Al Faroûq, Omar, cap. I, p. 53.
- ↑ (fr) Les quatre califes, Hassan Amdouni, p. 136. Ed. al Qalam (2005).
- ↑ (fr) Les quatre califes, Hassan Amdouni, p. 135. Ed. al Qalam (2005).


text:
Usès
Usès (Uzès en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament de Gard e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Usès siaguèt lo centre d'un avescat tre lo sègle V e aqueste perdurèt entrò la Revolucion francesa. Siaguèt abolit definitivament en 1817. Lo 5 de genoièr de 1965, lo centre de la ciutat siaguèt declarat "sector sauvagardat", çò que permetèt d'entrepréner un trabalh de restauracion important e a l'encòp d'òbras considerablas d'urbanizacion. Aquelas transformacions valguèron a Usès la recepcion del títol de "Vila d’art e d'istòria" en novembre de 2008.
Administration[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- la Torre fenestrèla, un cloquièr cilindric qu'es lo darrièr vestigi de l'anciana catedrala romana de Sant Teodorit (que foguèt derrocada en 1563 pels protestants).
- lo Palais ducal
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Jean Racine, encara que l'escrivan francés siaguèssa pas del país, i demorèt quauque temps en çò d'un oncle. Dins sas Lettres d'Uzès comenta las dificultats qu'aguèt per compréner e se far compréner durant son sejorn dins lo país.


text:
Thomas More
Thomas More (Londres, 7 de febrièr de 1478 - 6 de julhet de 1535) èra jurista, escrivan e òme politic anglés. Mòrt a causa de son oposicion a l'esquisma de la Glèisa Anglicana, es considerat coma martir e venguèt sant de la Glèisa Catolica e de l'anglicana. Thomas More èra un pensador, teologian, politic, umanista e escrivan anglés, que venguèt poèta, traductor, cancelièr d'Enric VIII d'Anglatèrra, professor de leis, jutge de negòcis civils e avocat. Son òbra pus famosa es Utopia ont relata l'organizacion d'una societat ideala.
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Nasquèt a Londres lo 7 de febrièr de 1478, filh de John More, majordòm del Lincoln's Inn, jurista e de per aprèp nomenat cavalièr e jutge de la curiá reiala. En 1486, aprèp cinc ans d'ensenhament primari a la Saint Anthony School, considerada la melhora escòla de gramatica de Londres, e mai de l'unica gratuita, foguèt elevat segon la costuma de las bonas familhas al Palais de Lambeth, serviguèt coma page del cardinal John Morton, Arquevesque de Cantorbery e lord cancelièr d'Anglatèrra.
A catòrze ans, Thomas More integrèt en 1492 lo Canterbury College de l'Universitat d'Oxford, ont passèt dos ans estudiant la doctrina escolastica e perfeccionant sa retorica. En 1494, sens recebre son diplòma, va estudiar lo drech a la New Inn de Londres e a la Lincoln's Inn, institucion ont aviá trabalhat son paire. Benlèu que pendent aquela epòca aprenguèt lo francés necessari dins las corts de justícia anglesas e pel trabalh diplomatic, ja que coneissiá l'anglés e lo latin. En 1497, comencèt d'escriure poesias, amb una ironiá atal venguèt conegut. A aquela epòca se liguèt amb los davancièrs de la Renaissença, Erasme de Rotterdam, amb qui venguèt amic, e John Skelton.
Vèrs 1501 integrèt lo Tresen Òrdre de Sant Francés, vivent coma laïc dins un convent chartrós fins 1504. Alà se consacrèt a l'estudi religiós e en 1501 traduguèt d'epigramas grègas cap al latin e comentèt La ciutat de Dieu, de Sant Agustin. Mejans los umanistas angleses foguèt en contacte amb Itàlia. Aprèp que realizèt una traduccion (publicada en 1510) d'una biografia de Giovanni Pico della Mirandola escricha per son nebot Gianfrancesco, tombèt enamorat del sentiment de l'òbra qu'adoptèt per el, e que marquèt definitivament lo cors de sa vida.
En abandonant lo monastèri chartrós, en 1505, se maridèt amb Jane Colt e aguèron una filha Margaret, que vendrà sa discipla. Exerciguèt coma avocat amb succès, en part mercé a son sens de la justícia e de l'equitat, mai vendrà jutge dins lo plaids civils e professor de Drech. En 1506 nasquèt sa segonda filha, Elizabeth. Traduguèt cap al latin Luciano amb Erasme. E un mai tard nasquèt Cecily, sa tresena filha. Thomas More es pensionat e majordòm de Lincoln's Inn, ont realizèt de conferéncias entre 1511 e 1516. En 1509 nasquèt son filh John. More participèt a la gestion de grandas companhiás de Londres e Anvèrs. Escriguèt de poèmas pel coronament d'Enric VIII. En 1510 foguèt nomenat membre del parlament e vicesheriff de Londres. Un an mai tard moriguèt son esposa Jane e se marida amb Alice Middleton, veusa sèt ans abans e avent una filha, Alice.
En 1513 escriguèt History of King Richard III, libre qu'inspirèt William Shakespeare. En 1515 foguèt enviat coma ambaissada comerciala en Flandra. Escriguèt lo Libre segon d'Utopia. Un an mai tard escriguèt lo libre primièr d'Utopia e l'òbra complèta foguèt publicada a Lovaina. En 1517 foguèt enviat a Calais per resòlvre de problèmas mercands. Foguèt nomenat master of requests e membre del Conselh Reial. En 1520 ajudèt Enric VIII a escriure Asertio septem sacramentorum. More foguèt fach cavalièr e vicetresorièr. Sa filha Margaret se maridèt amb William Roper, que vendrà lo primièr biograf de Thomas More.
En 1524 foguèt nomenat Administrator de l'Universitat d'Oxford, en 1525 Administrator de l'Universitat de Cambridge e Cancelièr de Lancaster. Mudèt a Chelsea e escriguèt carta a Iohannis Bugenhagen defendent la supremaciá papala. En 1528 l'evesque de Londres li permet de legir de libres eretics per que los refuten
En 1530 signèt pas la carta del nòbles e prelats que demandava al Papa l'anullacion del matrimòni reial. En 1532 renoncièt al sa carrièra de cancelièr. En 1534 refusèt de signar l'Acte de Supremaciá que pretendiá repudiar a la supremaciá papala. L'Acte establiguèt que serián condemnats los que l'acceptarián pas e lo 17 d'abril foguèt empresonat. E decapitat, lo 6 de julhet de 1535.
Carrièra politica[modificar | modificar la font]
Membre del Parlament dempuèi 1504, foguèt elegit jutge e sosprefècte de la vila de Londres. En 1509, amb l'arribada al tron d'Enric VIII, protector de l'umanisme e de las sciéncias, More dintrèt a son servici e venguèt membre de son Conselh Privat. Enric VIII profeitèt de son eficaç diplomacia e tacte, e li fisèt qualques missions diplomaticas dins los païses europèus. Tanben foguèt encargat de la tasca de tresaurièr, e en 1529 de Lord Canceller. Foguèt lo primièr cancelièr laïc.
En 1521 obtenguèt lo títol de knight (cavalièr). En 1524 foguèt nomenat High Steward (censor e patron) de l'Universitat d'Oxford, ont èra estat escolan. En 1525 foguèt tanben nomenat High Steward de l'Universitat de Cambridge.
Condemnacion e mòrt[modificar | modificar la font]
Lo Rei Enric VIII venguèt ostil amb Thomas More quand volguèt divorciar de son esposa Catarina d'Aragon e Thomas, coma Cancelièr, aprovèt pas. Enric VIII aviá demandat al Papa de concedir al divòrci e lo refús d'aquel provoquèt l'esquisma d'Anglatèrra amb la Glèisa Catolica Romana.
Insistissiá per obtenir lo divòrci eclesiastic, çò per far taire las petòfias de sas facècias d'alcòva, objèctes dels parladisses de la Cort, e dels que lo rei se sentiá ofensat. Lo divòrci auriá escafat l'infidelitat, e auriá rendut l'afar sens consequéncias.
Los refuses successius de Thomas More per acceptar los desirs del rei, provoquèron la rancuna d'Enric VIII, e Thomas More foguèt empresonant a la Torre de Londres, aprèp qu'aquel refusèt lo jurament que reconeissiá Enric VIII coma cap suprèm de la Glèisa d'Anglatèrra qu'aviá romput amb Roma.
Fin finala lo rei, enrabiat, faguèt jutjar More que, dins un procès somari, foguèt acusat de nauta traïson e condemnat a mòrt. D'autres dirigents europèus coma lo Papa o l'emperador Carles Quint, que vesián en el lo melhor pensador del moment, faguèron pression perque li salvar la vida e que la condemnacion foguèsse commudada en castig perpetual o exili, mas serviguèt pas a res e foguèt decapitat una setmana aprèp, lo 6 de julhet de 1535.
Gardèt fins a la fin son sens de l'umor, confiant plenament al Dieu misericordiós que lo recepte quand passarà lo lindal de la mòrt. En s'agenolhant al cadafalc diguèt: « Notatz que la barba cresquèt en prison, es a dire, ela foguèt pas desobesissent al rei, alara la cal pas talhar. Permetètz que la còpe ». Fin finala, al-delà de l'ironia, s'adreçèt als presents: «I die being the King's good servant-but God's first» (Morissi essent bon servent del Rei, mas primièr de Dieu).
Canonizacion[modificar | modificar la font]
Thomas More foguèt beatificat ensems amb cinquanta tres autres martirs, que John Fisher, pel papa leon XIII en 1886, e finalament proclamat sant per la Glèisa Catolica lo 19 de mai de 1935 (amb John Fisher), pel Papa Piu XI. Joan Pau II, lo 31 d'octobre de 2000, o foguèt proclamat patron dels politics e dels governants, respondent a la demanda que, en 1985, presentèt lo President de la Republica Italiana, Francesco Cossiga.
Òbras[modificar | modificar la font]
Son cap d'òbra es Utopia (1516), ont abòrda los problèmas socials de l'umanitat, e amb que ganhèt la reconeissença de totes los erudits d'Euròpa. Un de sos inspirators foguèt son amic intim Erasme de Rotterdam. L'escriguèt pendent una de sas missions assinada pel rei a Anvèrs.
Sas autras òbras son de retraches de personatges publics, coma Life of Pico della Mirandola (Vida de Pico della Mirandola) o Històrica richardi Tertii (L'istòria de Ricard III), e de poèmas e epigramas dins sa joventut (Epigrammata). Cal notar lo dialògs-tractats que realizèt en defensa de la fe tradicionala atacant durament los reformistas laïcs o religioses, per exemple Responsio ad Lutherum (Responsa a Luter), A Dialogue Concerning Heresies (Dialòg sus la eretgias), The Confutation of Tyndale's Answer (Refut de la Responsa de Tindale) o The Answer to a Poison Book (Responsa a un Libre Empoisonat).
En mai d'escriches en defensa de la Glèisa de Roma, tanben escriguèt suls aspèctes mai esperitals de la religion: Treatise on the Passion (Tractat sus la Passion), Treatise on the Blessed Body (Tractat sul Cors Sant), Instructions and Prayers o De Tristia Christi (L' Agonia de Crist) redigida pendent qu'èra empreisonat dins Torre de Londres alara qu'atendava la decapitacion. Aquel darrièr manuscrit, salvat de la confiscacion decretada per Enric VIII, va passèt per volontat de la sa filha Margaret dins de mans espanhòlas, pel Fra Pere de Soto, confessor de l'empeirador Carles V, per anar cap a Valéncia, patria de Lluís Vives, amic intim de More. [1]
Utopia[modificar | modificar la font]
L'òbra principala de More foguèt Utopia, ont fa una critica de la societat de son epòca, subretot l'anglesa.
- Denóncia la pauretat de bona part de la populacion.
- Censura de la concentracion del poder e de l'expansionisme de l'estat, que son causas de guèrras.
- Prepausa un modèl d'organizacion sociala que s'inspira de las societats aborigènas que venon d'èsser descobèrtas e de qualques aspèctes de La Republica de Platon:
- Es una societat justa, frairenala, egalitària e toleranta.
- Lo trabalh es obligatòri per totòm.
- L'educacion es universala.
- I a pas cap de proprietat privada o d'argent.
- Las carrièras se fan per eleccion.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ A l'ora d'ara conservat dins la colleccion del musèu del Reial Collegi del Corpus Christi de València.


text:
Bahia
Bahia es lo cinquen estat de Brasil per la superfícia e lo pus grand de la Region Nòrd-Èst.
Istòria[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Sa superfícia totala, 564 692 km², es un pauc mai granda que la d'Espanha. Es a 68,7% dins la region del sertão, de clima semiarid. Son litoral es lo pus long de Brasil, amb 1183 km d'extension, e albèrga fòrça tipes d'ecosistèmas, en tot afavorir l'activitat toristica per sa rara beutat.
Clima[modificar | modificar la font]
Lo clima tropical predomina dins tot l'estat, amb de variacions de precipitacions dins caduna de las diferentas regions. Dins la region del sertão i a un clima semiarid. Sus lo litoral e dins la region de la vila d'Ilhéus, l'umiditat es pus intensa, e lo nivèl de las pluèjas pòt despassar los 1500 mm annals.
Relèu[modificar | modificar la font]
Amb 561 026 km² situats sus lo litoral de Brasil, lo relèu de Bahia se caracteriza per la preséncia de planas, altiplans e depressions. Marcat per bassas altituds, lo punt culminant de Bahia es representat per la montanha Pico das Almas, amb 1958 m.
Los altiplans presents dins lo relèu mòstran que l'erosion a trabalhat en cèrca de fòrmas planas. Los altiplans ocupan gaireben tot l'estat, e presentan una seria de nivèls, traversats per de rius venguts de la Chapada Diamantina, de la Serra do Espinhaço e del centre de Minas Gerais, en direccion del nòrd de l'estat e tanben a la pròpria Chapada Diamantina, de format plan, marcant sos limits al nòrd e a l'èst. L'altiplan semiarid, localizat dins lo sertão brasilièr, se caracteriza per d'altituds bassas.
Economia[modificar | modificar la font]
Torisme[modificar | modificar la font]
Las principalas vilas toristicas de l'estat son Salvador, Porto Seguro e Ilhéus, situadas sus lo litoral de l'estat e conegudas tanben dins d'autres païses.


text:
Atlantida
L'Atlantida, segon la mitologia grèga, seriá estat una illa o un continent enfonsat jos las aigas en de temps alunhats a causa d'un tèrratrem. Los atlantas seriá estats una civilitzacion fòrça avançada per son temps (9000 ans abans la Grècia classica).
Platon es la font mai anciana e coneguda de l'istòria de l'Atlantida mitica; dins lo Dialògs la citacion ven de Solon, qu'a son torn l'auriá tenguda d'Egipte. Pus tard, lo subjècte foguèt tractat per qualques autors, qu'ensagèron de trobar lo luòc amb los escrits ancians e prepausèron divèrsas localizacions o ben ne neguèron l'existéncia e encara faguèron de la celèbra legenda de l'Edat d'aur lo principi davancièr de la majoritat de las culturas.
Somari
- 1 Lo recit de Platon
- 2 Possibles localizacion
- 2.1 Ipotèsi de Santorin
- 2.2 Dins la mar Negra
- 2.3 Dins l'ocean Atlantic
- 2.4 A Gibartar
- 2.5 Mar Cantàbria
- 2.6 Al larg de l'Illa de Chipre
- 2.7 En Sardenha
- 2.8 Orient Mejan
- 2.9 En America Latina
- 2.10 Dins l’ocean Indian
- 2.11 En Antartic
- 2.12 Una civilizacion atlantica
- 3 L'Atlantida dins la ficcion
- 4 Referéncias
Lo recit de Platon[modificar | modificar la font]
Timèu e Critias[modificar | modificar la font]
Las primièras referéncias a l'Atlantida apareguèron dins los dialògs de Timèu e Critias, tèxtes de Platon. Critias, disciple de Socrates, conta una istòria que pichonèl ausiguèt de son papet e que lo recebèt de Solon, lo venerat legislador atenenc, que li avián contat de capelans egipcians a Sais, ciutat del dèlta de Nil. L'istòria, que Critias conta coma s'èra vertadièra[1], e que remonta a nòu mila ans abans l'epòca de Solon[2], per dire lo biais que los atenencs aplantèron l'avançada de l'empèri dels atlantas, bellicoses abitants d'una granda illa nomenada Atlantida, que se trobava davant las Colomnas d'Ercules e que, pauc aprèp la victòria d'Atenas, desapareguèt dins la mar a causa d'un terratrèm e d'una granda aigada.
Dins lo Timèu, Critias parla de l'Atlantida dins lo contèxte d'un debat sus la societat ideala. I compta lo biais qu'aprenguèt l'istòria e lo biais que Soló la tenguèt dels capelans egipcians. Se referís la localizacion e la grandor de l'illa dins la mar Mediterranèa, l'eroïca victòria dels atenencs e, fin finala, lo biais que lo país dels atlantas s'enfonsèt dins la mar. Dins lo Critias, lo recit se centra sus l'istòria, la geografia, l'organizacion e lo govèrn de l'Atlantida, e aprèp comença de contar lo biais que los dieus decidiguèron de castigar los atlantas per lor supèrbia. Lo recit demòra sobtament interromput e l'istòria se conclutz pas.
Descripcion de l'illa[modificar | modificar la font]
Los tèxtes de Platon situan l'Atlantida davant las Colomnas d'Ercules (luòc que tradicionalament s'entend coma l'estrech de Gibartar) e la descrivon coma una illa pus granda que Libia e Asia reünidas. S'i descriu la geografia, escarpada, amb una granda planura de forma oblonga de 3000 per 2000 estadis, entornejada de montanhas fins a la mar. A la mitat de la longor de la plana, lo recit situa una montanha bassa de pertot, a 50 estadis de la mar, e apond que foguèt lo fogal d'un dels primièrs abitants de l'illa: Evenor, nascut del sòl.
Segon lo Critias, Evenor aguèt una filha nomenada Climene. Aquel escrit conta que Poseidon n'èra lo mèstre e senhor de las tèrras atlantas, perque, quand los dieus se partegèron lo monde, lo sòrt faguèt que a Poseidon li atribuiguèt entre d'autres la region de l'Atlantida. Vaquí la rason de sa granda influéncia sus aquela illa. Aquel dieu s'enamorèt de Clito e per l'aparar, o la gardar captiva, creèt tres anèls d'aiga a l'entorn de la montanha ont abitava son aimada. Lo parelh aguèt dos filhs, per qui lo dieu dividiguèt l'illa en dos reialmes. Al filh ainat, Atlàs, li donèt lo reialme que compreniá la montanha entornejada dels cercles d'aiga, e mai de l'autoritat suls fraires. En onor a Atlàs, tota l'illa se nomenèt Atlantida e la mar a l'entorn: l'Atlantica. Lo german besson, Gadir, governava lo tèrme de l'illa que s'espandissiá dempuèi las Colomnas d'Ercules fins a la region que, benlèu per derivacion de son nom, se nomenava Gadirica als temps de Platon[3].
Amb las favors de Poseidon, sus l'illa èra l'abondància. I aviá tota mena de minerals: auricalc, tradusible per 'coire de montanha', de valor pus mai granda que l'aur pels atlantas e per usatges religioses (uèi se pensa que deviá èsser un aliatge natural del coire), bòscs grands que fornisson de fusta en quantitat illimitada, nombroses animals -domestics e salvatges, especialament elefants-, copioses e variats aliments venent de la tèrra[4]. Tota aquela prosperitat donava als atlantas l'ocasion de bastir d'òbras grandas. Construiguèron, sus la montanha entornejada dels cercles d'aga, una esplendida Acropòli[5] amb d'edificis notables, coma lo Palais Reial e lo Temple de Poseidon[6]. Construiguèron tanben un grand canal, de 50 estadis de long, per far comunicar la còsta amb l'anèl d'aiga exterior qu'entorneja la metropòli, e un autre de mai pichon e cobèrt, per connectar l'anèl exterior amb la ciutadèla[7]. Cada viatge cap a la ciutat èra vigilat per de pòrtas e torres, e cada anèl èra aviá un barri a l'entorn. Las parets èran de ròca roja, blanca e negra, surgissent dels valats, e recobèrts de laton, estam e auricalc. Fin finala, cavèron, a l'entorn de la plana oblonga, un valat gigant a partir d'ont creèron un malhum de canals dreches[8].
La casuda de l'empèri[modificar | modificar la font]
Los reialmes de l'Atlantida formavan una confederacion governada amb leis escritas sus una colomna d'auricalc, al Temple de Poseidon[9]. Las leis principalas èran aquelas que dispausavan que los diferents reis devián s'ajudar l'un l'autre, s'atacar jamai, e prendre las decisions al subjècte de la guèrra e d'autras activitats comunas en consensus e jos la direccion del fondador d'Atlàs[10]. Cada cinc e sièis ans, los reis s'acampavan per prendre acòrds e per jutjar e sancionar aqueles qu'avián enfrangut la nòrma[11].
La justícia e la vertut èran intrinsècas del govèrn de l'Atlantida, mai quand la natura divina dels reis descendents de Poseidon se trobèt demenida, la supèrbia e los desirs de dominacion venguèron las novèlas caracteristicas dels atlantas[12]. Segon Timèu, comencèt una politica d'espandiment que los menèt a contrarotlar los pòbles de Libia (alara lo nòrd d'Africa) fins a Egipte e Euròpa en Etruria (alara Itàlia). Quand temptèron de sometre Grècia e Egipte, foguèron vencits pels atenencs[13].
Critias senhala que los dieus decidiguèron de castigar los atlantas per lor supèrbia, mai lo recit s'acaba quand Zèus e lo de mai dieus se reüniguèron per decidir de la sancion[14]. E lo castig foguèt un grand terratrèm e una inondacion que faguèt desaparéisser dins la mar l'illa ont se trobava lo reialme o ciutat principala, « en un jorn e una nuèch terribles », segon Timèu[15].
Possibles localizacion[modificar | modificar la font]
A supausar que lo recit de Platon siá pas una ficcion, coma lo nègan fòrça istorians dempuèi lo sègle XVI fins a Pierre Vidal-Naquet donat que Platon faguèt a apèl de mites dins fòrça autres dialògs las localizacions possiblas son:
Ipotèsi de Santorin[modificar | modificar la font]
D'unes, coma lo Comandant Cousteau, aprèp lo trabalh de l'arqueològ grèc Galanopoulos, identifiquèron l'Atlantida a la civilizacion de Creta destruida aprèp l'erupcion de Santorin vèrs -1650[16] e provòcan de grands tsunamis de mai de 50 m[17] de naut. De chifras encara mai elevadas foguèron prepausadas – fins a 250 m[18]. Fòrça detalhs de la cultura atlanta contada per Platon fan pensar a la civilizacion minoïca.
Dins la mar Negra[modificar | modificar la font]
L'ipotèsi d'un brusc desbordament de la Mediterranèa dins la mar Negra donèt l'idèa d'una localizacion de l'Atlantida sus la riba de la mar Negra, a una epòca ont aquela seriá estada qu'un immens lac d'aiga doça amb una altitud inferiora a son nivèl actual: l'Atlantida seriá estada destruida per l'aigada. Ipotèsi uèi defenduda pel professor Siegfried G. Schoppe[19] e Christian M. Schoppe, segon eles en 5500 Ab.C.[20]. Mas lor ipotèsi es pas confirmada pels estudis arqueologics.
Dins l'ocean Atlantic[modificar | modificar la font]
Segon Jules Verne l'Atlantida se trobava dins l'ocean Atlantic. E auriá desparegut aprèp una erupcion volcanica. Edgar P. Jacobs causiguèt de far dels Açòres una partida demorada emergida de la granda illa dins L'Énigme de l'Atlantide.
A Gibartar[modificar | modificar la font]
Se referissent a las indicacions de Platon, se cerquèt una illa situada al delà de las colomnas d'Ercules, enfonsada per la montada de las aigas a la fin de la darrièra glaciacion. J. Collina-Girard, geològ e preïstorian de l'Universitat de Provença, notèt un naut fons a l'oèst de l'estrech de Gibartar (Banc Spartel o Majuan. « formava une illa de 10 a 12 km, amb d'illòts satellits, al mièg d'una passa estrecha se dubrissent à l'oèst sus una mar interiora ». Platon auriá inventat l'istòria a partir d'una tradicion orala de la fin del paleolitic, transmesa als Egipcians. Lo banc Spartel Majuan se seriá enfonsat, en 9000 abC., es la data indicada per Platon[21].
Una autra ipotèsi situa la ciutat entre Gadeira (Cadis, Andalosia) e l'Atlàs marroquin. Aquela teoria paleografico-lexicologica de Georgeos Diaz-Montexano[22] es foragetada en general par la comunautat scientifica; e mai se dempuèi un sector Universitari (qualques doctors de l'Universitat de Barcelona[23]) e d'institucions scientificas de renom coma l'Institut de Paleografía de l'Acadèmia de las Sciéncias d'Oslo, Norvègia, part de las siás aportacions son reconegudas publicament coma rigorosas e validas[24].
Mar Cantàbria[modificar | modificar la font]
Selon l'escrivan espanhòl Jorge Maria-Ribero Meneses[25], l'Atlantida seriá lo planòl sosmarin conegut coma « Le Danois Bank » o « Lo Cachucho » es situat a 25 quilomètres de la plataforma continentala e a prèp de 60 km al larg de la còsta d'Astúrias, entre Ribeseya e Llastres, amb una dimension semblabla a aquela de l'illa d'Eivissa. Lo suc es a 425 m de prigondor. Selon Ribero Meneses lo planòl seriá una partida de la crosta continentala abans de se rompre fa 12 000 ans provocant un tsunami. Aquela ipotèsi correspond pas ges a de coneissenças scientificas actualas. Totjorn segon Ribero Meneses los rars subrevivents tornèron començar amb gaireben ges[26]. Segon Ribero Meneses, la lenga basca seriá a l'origina de totas las autras e l'espècia umana actuala auriá son origina dins la region cantabrica. Aquela ipotèsi correspond pas ges a las coneissenças scientificas actualas.
Al larg de l'Illa de Chipre[modificar | modificar la font]
En novembre de 2004, una equipa capitanejda per Robert Sarmast afirmèt d'aver descobèrt sur un pichon planòl sosmarin al larg de Chipre, per 1 500 m de prigondor, « doas longas parets drechas de 2 km de long » cadun[27]. Sortiguèt una estèla ornada d'inscripcions benlèu religiosas e qualques objèctes de valor. Lo site se situa entre doas placas tectonicas, es un terratrèm seguit d'un emboden que seriá a l'origina de la pèrdia de la ciutat. Las parets serián los rèstas d'un temple[28].
Las « descobèrtas » de Robert Sarmast convenquèron pas la comunautat scientifica.
En Sardenha[modificar | modificar la font]
« Al delà de Caribdis e Scilla », es l'ipotèsi del jornalista Sergio Frau del quotidian italian La Repubblica[29], publicada en 2003 dins son òbra Le colonne d'Ercole-Un'inchiesta[30]. Selon Frau las colomnas d'Ercules, èran totjorn alunhadas pels grècs cap a l'Occident e a l'epòca serián situadas dins lo bacin occidental de la Mediterranèu. Frau considèra tanben que Sardenha correspond dins la forma e las dimensions a l'illa de Platon. Se las ipotèsis de Frau trobèron un interès per qualques istorians[31] foguèron tanben foragetadas per d'autres coma Pierre Vidal-Naquet[32].
Orient Mejan[modificar | modificar la font]
Jaime Manuschevich dich[33] que lo vertadièr luòc de la civilizacion mitica es lo territòri de l'Israèl d'uèi e al Sinai e que la region èra una illa dins la val del grand rift, dins la val de Jezreel al nòrd, la mar Mòrta e la mar Roja sus l'èst e lo gòlf de Suèz e la mar Mediterranèa a l'oèst fins a 5600 abC.
E mai, Manuschevich prepausa que la civilizacion atlanta correspond al pòble natofian, lo primièr pòble sedentari, que lo centre politic principal e portuari èra Jerico.
En America Latina[modificar | modificar la font]
Los Fenicians[modificar | modificar la font]
Aprèp que s'identifiquèt de la civilizacion feniciana, d'unes volguèron veire aquel monde legendari qu'es l'Atlantida dins l'America Latina. En 1889 per exemple, lo viscomte Onfroy de Thoron publiquèt un ensag de 142 paginas: « Los Fenicians dins l'illa d'Haití e sul continent American. Las naus d'Hiram e de Salomon sus un flum d'Amazonia ». Se sap uèi que las pròvas èra de fals de la fin del sègle XIX[34].
Dins l’ocean Indian[modificar | modificar la font]
Un estudi de Jacques Hébert[35] sosten que l'enfosanda seriá pas a l'oèst dins l'ocean Atlantic mas al larg de Somalia que Socotra, una illa de Iemèn a l'embocadura del golf d'Adèn, ne serián los rèstas.
En Antartic[modificar | modificar la font]
Pels autors canadians Rand e Rose Flem-Ath[36] l'Atlantida seriá estada en Antartic se basant sus la teoria de Hapgood al respècte del desplaçament de la rusca terrèstra.
Una civilizacion atlantica[modificar | modificar la font]
Qualques ipotèsis foguèron avançadas plaçant l'Atlantida dins l'actual ocean atlantic (mens prigond e grand qu'uèi)
Dins los ans 1920 e 1930 lo jornalista e ocultista Lewis Spence[37] temptèt de mostrar qu'una civilizacion se seriá poguda desvolopar sus las còstas en fàcia d'Euròpa, de la faciada Èst dels Estats Units e de Canadà, de Groenlàndia, a l'entorn d'un lac interior relativament pauc prigond, mai o mens tapat al sud per las Canàrias e los Açòres, pus emergida qu'uèi, a la fin del paleolitic. L'ipotèsi es fòrça criticada scientificament[38].
Dins la mar del Nòrd[modificar | modificar la font]
Segon las teorias de Jürgen Spanuth e aprèp per Jean Deruelle[39], Sylvain Tristan e Roger Mermet puèi, Atlantida seriá d'un gigantesc polder que sas digas seriá estadas lo punt de començament d'una civilizacion megalitica dins la mar del Nòrd, al larg d'Olanda.
Al delà d'Irlanda[modificar | modificar la font]
Georges Poisson, aprèp la Segonda Guèrra Mondiala, publiquèt L'Atlantide devant la science per mostrar que la situacion geografica e geologica del plan del Rockall poiriá èsser una possibilitat del luòc d'anciana abitacion dels ancians Atlantas[40].
L'Atlantida dins la ficcion[modificar | modificar la font]
Divèrsas òbras de ficcion los personatges visitan l'Atlantida, que venguèt un luòc perdut mitic. Entre los pus celèbres cal destacar las aventuras de Tarzan, Vint mila lègas jos las mars de Jules Verne, los druides de Marion Zimmer Bradley, lo dessenh animat de Disney Atlantis: The Lost Empire o la seria de televison Stargate Atlantis.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Timèu
- ↑ Timèu, 23e
- ↑ Cretias, 114 b
- ↑ Critias, 114d-115a
- ↑ Critias, 115b
- ↑ Critias, 116d-e
- ↑ Critias, 115d-116a
- ↑ Critias, 118 c-e
- ↑ "ReferenceA" Critias, 119 d
- ↑ Critias, 120 b
- ↑ id "ReferenceA"
- ↑ Critias, 120e, 121c
- ↑ Timèu, 25a-d
- ↑ Critias, 121a-c
- ↑ Timeu, 25e
- ↑ (en) News - University of Rhode Island
- ↑ www.springerlink.com e www.springerlink.com
- ↑ (en)S.L. Soloviev, O.N. Soloviev, C.N. Go, K.S. Kim, N.A. Shchetnikov, Tsunamis in the Mediterranean Sea 2000 B.C. – 2000 A.D., Springer, 2000, p. 19
- ↑ (de) Siegfried Schoppe
- ↑ (de)Atlantis und die Sintflut im Schwarzen Meer
- ↑ Spartel Island Not Likely Atlantis: Marc-Andre Gutscher Responds
- ↑ www.GeorgeosDiazMontexano.com
- ↑ (Dr. César Guarde, UBA)
- ↑ Instituciones científicas de Noruega reconocen tesis de investigador hispano sobre la Atlántida y Tartessos
- ↑ (es)"Cantabria cuna de la Humanidad", 1984. "Sant'Ander es Bizcaya, la fuente de la vida". "El verdadero origen de los vascos, la primera humanidad". "El origen cantábrico del homo sapiens". « El euskera madre del castellano » "Arbre de la Langue"
- ↑ http://www.iberiacunadelahumanidad.net site suls trabalhs de recèrcas
- ↑ http://www.discoveryofatlantis.com/NewAtlantisLocationPictures/index.html
- ↑ (en)Discovery of Atlantis (Broché) - Robert Sarmast – junh de 2006
- ↑ (it) www.repubblica.it
- ↑ (it) www.repubblica.it
- ↑ (fr)comptes renduts dins la revista Diogène
- ↑ Posicion aprobada pel scientific alemand Heinz-Guenther Nesselrath (de)Bryn Mawr Classical Review 2008.08.22
- ↑ (en)"The Atlantis, the deciphered myth"; Jaime Manuschevich, 2002
- ↑ (fr)Maria Giulia Amadasi Guzzo, Les Phéniciens en Amérique ?, dans S. Moscati dir., Les Phéniciens, Stock, Paris, 1997, p. 657
- ↑ (fr) Les Survivants de l'Atlantide numèro 8 de la colleccion Les Dossiers des Grands Mystères de l'Histoire
- ↑ When the Sky Fell (Quand le ciel tombait, 1995)
- ↑ (en)The Problem of Atlantis, Londres, 1924 ; Atlantis in America, Londres, 1925 ; The History of Atlantis (1927, Reprinted 1995) Adventures Unlimited Press ; The Occult Sciences in Atlantis, (Reprinted 1976) Mokelumne Hill Press ; The Atlantis of Plato ; The Evidence For Lemuria From Myth And Magic ; The Problem of Lemuria: The Sunken Continent of the Pacific, Londres, 1932
- ↑ The Geographical Journal, 64-2, 1924, pp. 181_182 ; 66-5, 1925, pp. 466-467 ; 69-6, 1927, pp. 589-590 ; 81-2, 1933, pp. 181-182
- ↑ Site consacrat
- ↑ Georges Poisson, L'Atlantide devant la science: étude de préhistoire, 1945, p.78


text:
Acid ribonucleïc ribosomic
L'acid ribonucleïc ribosomic o ARNr es l'ARN mai abondós de la cellula. Es format d'una sola cadena de nucleotids, encara que presenta de zònas de dobla eliç a causa de sa conformacion tridimensionala. Aqueste tipe d'ARN presenta las caracteristicas seguentas:
- Fa partida de las subunitats del ribosòma amassa amb qualques proteïnas.
- Participa en la sintèsi de proteïnas dins lo ribosòma.
- Existisson de divèrses tipes d'ARNr, cadun amb una talha e estructura caracteristica.
Los ARNr son classificats tradicionalament segon lor coeficient de sedimentacion, mesurat en svedbergs (S). Dins los organismes procariòtas existisson tres ARNr distints (5S, 16S e 23S) e dins los organismes eucariòtas quatre (5S, 5'8S, 18S, 28S). Dins los procariòta, los ARNr 23S e 5S fan partida de la subunitat màger dels ribosòmas, alors que l'ARNr 16S fa partida de la subunitat mendre. Dins los eucariòtas, los ARNr 5S, 5'8S e 28S fan partida de la subunitat màger dels ribosòmas, alors que l'ARNr 18S fa partida de la subunitat mendre.


text:
Entrepèiras
Entrepèiras (Entrepierres en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
A la Mièja Edat, las tres comunitats levavan de la viguerie de Forcalquier[1].
Au Moyen Âge, les trois communautés relevaient de la viguerie de Forcalquier[1].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
archeo-provence.


text:
Batalha de Guadalcanal
La Batalha de Guadalcanal foguèt una de las batalhas pus importantas de la Segonda Guèrra Mondiala. Durant la primièra ofensiva americana a la Guèrra del Pacific, la marina aliada e 16 000 soldats de Estats Units assautèron, lo 7 d'agost de 1942, l'illa de Guadalcanal, alavetz ocupada pel Japon. Lo nom en clau de l'operacion foguèt Watchtower. Foguèron tanben assautadas simultanèament las illas Floridas, Tulagi, Gavutu e Tanambogo.
Los japoneses bastissián un aeropòrt dins l'illa, que poirián dempuèi el enviar d'avions e interceptar las rotas maritimas entre Estats Units e Austràlia. Los americans, australians e nouzelandeses decidiguèron d'atacar e de prene l'aeropòrt abans que ne finalizèsson las òbras. Mercé al factor estonat, prenguèron l'aeropòrt gaireben sens oposicion, en finalizant las òbras e en lo cristianant amb lo nom de Henderson Field. Mas aquò que semblava una victòria facila se compliquèt: los japoneses contraataquèron, e aquel còp los estonats foguèron los aliats, que perdèron divèrses vaissèls (en fach, lo 8 d'agost de 1942 los aliats patiguèron la màger desbranda navala de la guèrra, après Pearl Harbor, en pèrdre 4 crosators pesats en la Batalha de l'illa de Savo) e vegèron interrompudas las siás rotas d'aprovesiment dins l'illa, malgrat qu'atenguèron conservar l'aeropòrt, fach que, a la longa, acabèt en essent decisiu per la siá victòria.
Aperaquí trenta mila personas moriguèron a Guadalcanal. L'assag japonés infructuós de recuperar l'aeropòrt lor costèt près de 24 000 mòrts. Los 6000 autres foguèron de soldats aliats.


text:
Villes et mairies du District de Santarém
Liste des communes
Santarém
Ville de Santarém, localité du Portugal de 64 000 habitants.
La mairie de Santarém a une adresse e-mail et un site Internet.
Ourém
Ville d'Ourém, localité du Portugal de 49 000 habitants.
La mairie d'Ourém a une adresse e-mail et un site Internet.
Tomar
Ville de Tomar, localité du Portugal de 42 000 habitants.
La mairie de Tomar a une adresse e-mail et un site Internet.
Abrantes
Ville d'Abrantes, localité du Portugal de 41 000 habitants.
La mairie d'Abrantes a une adresse e-mail et un site Internet.
Torres Novas
Ville de Torres Novas, localité du Portugal de 37 000 habitants.
La mairie de Torres Novas a une adresse e-mail et un site Internet.
Benavente
Ville de Benavente, localité du Portugal de 25 000 habitants.
La mairie de Benavente a une adresse e-mail.
Cartaxo
Ville de Cartaxo, localité du Portugal de 24 000 habitants.
La mairie de Cartaxo a une adresse e-mail et un site Internet.
Almeirim
Ville d'Almeirim, localité du Portugal de 22 000 habitants.
La mairie d'Almeirim a une adresse e-mail.
Rio Maior
Ville de Rio Maior, localité du Portugal de 21 000 habitants.
La mairie de Rio Maior a une adresse e-mail.
Salvaterra de Magos
Ville de Salvaterra de Magos, localité du Portugal de 20 000 habitants.
La mairie de Salvaterra de Magos a une adresse e-mail.
Coruche
Ville de Coruche, localité du Portugal de 20 000 habitants.
La mairie de Coruche a une adresse e-mail et un site Internet.
Entroncamento
Ville d'Entroncamento, localité du Portugal de 20 000 habitants.
La mairie d'Entroncamento a une adresse e-mail et un site Internet.
Alcanena
Ville d'Alcanena, localité du Portugal de 14 000 habitants.
La mairie d'Alcanena a une adresse e-mail et un site Internet.
Chamusca
Ville de Chamusca, localité du Portugal de 11 000 habitants.
La mairie de Chamusca a une adresse e-mail.
Ferreira do Zêzere
Ville de Ferreira do Zêzere, localité du Portugal de 9 300 habitants.
La mairie de Ferreira do Zêzere a une adresse e-mail et un site Internet.
Alpiarça
Ville d'Alpiarça, localité du Portugal de 8 100 habitants.
La mairie d'Alpiarça a une adresse e-mail et un site Internet.
Vila Nova da Barquinha
Ville de Vila Nova da Barquinha, localité du Portugal de 7 800 habitants.
La mairie de Vila Nova da Barquinha a une adresse e-mail et un site Internet.
Mação
Ville de Mação, localité du Portugal de 7 700 habitants.
La mairie de Mação a une adresse e-mail et un site Internet.