text:
Economia d'Iran
L'economia d'Iran es una economia de transicion, amb un sector estatal pauc eficient e una fòrta dependéncia del petròli. Lo nivèl de caumatge a un nivèl considerablament pus naut que las estimacions oficialas de 11%[1]. Segon los expèrts, la creissença economica annal per dessús 5% es lo que s'auriá de besonh per manténer lo ritme de 900 000 nòus trabalhadors cada an.
Aquela economia es marcada per un sector public pauc eficient, la dependéncia del sector petrolifèr (origina de 85% dels revenguts del govèrn) e de politicas estatalas que crèan grandas distorsions[1]. L'espleitacion del petròli en lo sègle XX a provocat que tant l'extraccion del petròli, son refinatge e l'elaboracion de produchs derivats, siatz la principala font de riquesa de l'Iran modèrne. Lo golf Persic conten los dos tèrces de las resèrvas mondialas de petròli leugièr. Per l'an 2005 s'estimava qu'èra lo cinquen país productor de petròli, amb aperaquí 3 979 000 barrils calculats per jorn. L'Estat es lo proprietari d'aquelas ressorsas petrolifèras, que causa en partida l'economia iraniana es per el planificada.


c: text/html

text:
Un plat vegetarian a mon biais
Recepta a la lesta, entau, que ‘chabe mas de la realisar. Las quantitats son a vusda de nas, faretz a la vòstra mòda. Prenguèi pas de fòtos queste còp, perdon.
- Pialatz pron de trufas per emplenir un plat a forn ;
- pialatz 2-3 lissas d’alh e tiratz ne’n lo germe ;
- passatz la facia trenchada de ‘na lissa d’alh dins lo fons dau vòstre plat, mai sus los costats, hapcharetz lo demai ;
- fasetz chaurar pron de bulit de salat per cubrir las trufas ;
- fasetz de las trenchas de trufa, a la gròssa fau que siá 2 còps espès coma la lama dau coteu ; las botaretz a pre-cuere quora quò bulís ;
- graissatz lo fons dau vòstre plat d’un culherat de sendós ;
- esbrejonatz quauques calaus ;
- cassatz un uòu dins ‘na calòta, battatz lo coma lo contengut d’un potinon de crema (10 cl), bujatz la mesma quantitat de leite dins lo potinon per espandir vòstre apparelh. Sasonatz au vòstre gost (sau, muscada per me) ;
- trenchatz de pron de Forma d’Ambèrt per clafir la susfácia dau plat ;
- ‘lumatz lo forn per lo chaurar a termostat 7 ;
- las trufas deurian èsser cueitas (lo coteu deu punchar tras sens que la trufa l’i demòre estachada), gotatz-las (en gardar lo bulit !) pausatz ne’n la meitat dins lo fons dau plat ;
- pausatz la meitat de l’alh hapchat sus las trufas e las trenchas de Forma mai los mai gros bocins de calau ;
- bujatz las micas de calau e lo demai de l’alh dins l’apparelh ;
- pausatz la segona meitat de las trufas ;
- rapatz un brave bocin de Cantal per dessur lo tot ;
- botatz au forn, a termostat 5.
La recepta es liurament inspirada daus cosins Arpitans dau Deaufiné, que son dins un país de calaus tant coma mos vesins de Perigòrd. Faguèi coma los fromatges qu’avèm n’autres dins lo massiu (e que ne’n ai maison, jós la man).
L’eideia es de far un plat sens charn mas semblaria de conven pas au gost de tots los vegetarians…
3 responsas
-
As inventat lo salat e lo sendós vegetals ?
Quin òme ! 😉
-
Te balhe 5 estelas emai i aguesse dau sendós mai dau salat dins ton minjar per vegetarian come iò diguet la Lutz.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Un article de la revista Mont-Segur - Numèro 10 - Novembre de 1902 (ortografia modernizada) :
Libres recebuts : Bagateletas, per Justin Besson. 232 paginas - Editor : E. Carrère, Rodés :
Aiceste libre de vèrses en parlar de Roergue es lo melhor mercés que Justin Besson podiá faire al Felibrige que, a la Santa-Estèla de Bezièrs, l'aclamèt majoral. Dins sos libres : D'al Brèç a la Tomba e Contes de la Tatà Mannon, s'èra mostrat trobaire e contaire de primièra marca. Dins Bagateletas, es tanben l'un e l'autre.
Lo contaire nos i dis sas Fablas de tot lo Monde, finament rimadas e atal apeladas per la rason que "fablas e contes son de tot temps e de tot lo monde e que, sola, la faiçon de contar es del contaire" ; lo trobaire nos i parla en mèstre de la vida, de la mòrt e subretot de son terraire. Ont es lo païsan que, aprèp aver legit aquela bèla paja titolada La Vida de Campanha, voldriá delaisar son campèstre per córrer als enganaires plasers de la vila ? [...] Quantis d'Occitans, perduts e languisents dins la capitala, trobarián solàs e reviscòl, se podián la legir entièrament ! E La Prangièira del Molinièr ? Aquí la perleta fina de tot lo libre !
Resumit AIEO 2014 - Maria-Joana Verny (Universitat de Montpelhièr 3 - Paul Valéry)
Tornar legir Vido d’enfant de Baptista Bonnet (1894).
Dètz ans abans Memori e raconte de Mistral, seissanta ans après Mous soubenis de Jansemin, Baptista Bonnet nos porgís amb Vido d’enfant una òbra autobiografica que nos sembla qu’a pas beneficiat d’estudis literaris a l’auçada de sa qualitat d’escritura. Segur que Felip Martel, après lo numèro especial Un Gorki provençal de La France latine* e la biografia de Bernat Giely**, a dubèrta la dralha amb son article Les jeux de l'amour et de la mémoire : l'autobiographie de Batisto Bonnet***.
Resumit AIEO 2014 - Benaset Sobeiran (Universitat de Montpelhièr 3 - Paul Valéry) :
L'escrich occitan dins los Inventaires et documents dels Archius de la vila de Montpelhièr (1350-1550) : cronica d'una descasença anonciada.
Tot cercaire que s'interèssa de prèp a la lenga occitana durant aquela edat d'aur que foguèt per ela l’Edat Mejana, es confrontat a dos monuments, parièrs als dos penjals d'una meteissa cima : d'un costat la lenga literària dels famoses trobadors, dins la quala foguèron redigits los primièrs caps d'òbra de la poesia occidentala, e de l'autre, las divèrsas scriptae administrativas usitadas dins las ciutats miègjornalas, rebats de lor independéncia, puèi de lor autonomia politica dintre del Reialme de França. Es aqueste occitan vernacular que constituís lo miralh escrich de la societat urbana de las vilas del Miègjorn.
Resumit AIEO 2014 - Arvèi Lieutard (Universitat de Montpelhièr 3 - Paul Valéry) - Emergéncia e elaboracion d’un occitan oficial escrich prediglossic : l’exemple del « Pichòt Talamus » :
La redaccion del Pichòt Talamus (manuscrit AA9 dels archius municipals de Montpelhièr) comença dins los primièrs decennis del sègle XIV per una compilacion dels divèrses manuscrits escriches un sègle per abans. Primièra sintèsi de mai d’un sègle de practica d’un occitan oficial, la redaccion d’aqueles annals del consolat montpelhierenc se perseguís pendent un sègle de mai, fins a l’annada 1426.
Cronica al canton - Revista del Conselh general d'Avairon - Mars e abril de 2014.
Lo castanhièr
Aubre noiridor dels segalars, lo castanhièr es estat a l’encòp un aubre plantat en verdièrs o en bòsques apelats castanhals dins la màger part de Roergue o castanets en Roergue cevenòl.
Un article de Jean-Marc Rabier dins la revista Canta-Grelh - Numèro 98 - Decembre de 2013 - Pagina 21 :
Castanha e castanhada, plaser e dolor
Vaquí tornat lo temps de las castanhas. Lo bèl auton nos pòrta amb plaser e dolor aquel fruch tan gostós. Plaser de las manjar, lo ser a la velhada, rostidas e bolhidas. Esfòrç de las anar amassar dins las castanhals. Dolor de se picar los dets a las espinas de los airices.
Un tèxt de Lluís Aracil. Traduccion de Maria Clara Viguièr. Sorsa : Lo Bilingüisme coma mite - Colleccion A Tots - 1982
La normalizacion lingüistica
Avèm vist que l'exemple pus remarcable de feedback negatiu o compensator es la normalizacion lingüistica, que consistís a reorganizar las foncions lingüisticas de la societat de faiçon a readaptar las foncions socialas de la lenga a de condicions « extèrnas » que càmbian. Vaquí perqué la normalizacion ven generalament en seguida de desfasaments istorics mai o mens analògs a çò que William F. Ogburn apèla culture lag. Òm poiriá citar per corroborar las tèsis d'Ogburn totes los cases ont la normalizacion acompanhèt de prèp l'introduccion de tecnicas coma l'escritura e l'estampariá (cf. lo concèpte de linguistic revolucion en cò de Morris M. Lewis). D'alhors, la normalizacion es de còps que i a la sola alternativa practica a la reculada (veja a l'extincion) d'una lenga. Es atal, en efècte, que fòrça comunitats lingüisticas europèas susmontèron de longs conflictes anteriors e que, tant val dire, agafèron lo temps perdut.
A Narbona lo 2 junh de 2014 es estat creat lo collectiu Convergéncia Narbonesa. Recampa sèt associacions del parçan : Lo Cercle Occitan, Ràdio Lenga d’Òc, la Calandreta la Granhòta, País Nòstre, ANO Tambourin, la Federacion Audenca de las Calandretas e ENÒC.
Sus las lengas, los accents, los occitans, los basques... Extrach de Sur l'État - Cours au collège de France 1989-1992 de Pierre Bourdieu - Seuil 2012 - pagina 366 :
L'État produit un nationalisme dominant, le nationalisme de ceux qui ont intérêt à l'État ; il peut être discret, de bonne compagnie, ne pas s'affirmer de manière outrancière. L'État produit chez ceux qui sont victimes de la deuxième face du processus, chez ceux qui sont dépossédés par la construction de l'État-nation, des nationalismes induits, réactionnels : ceux qui avaient une langue et n'ont plus qu'un accent stigmatisé (comme les Occitans). Beaucoup de nations se construisent sur l'inversion d'un stigmate. Ces nationalismes induits, réactionnels, m'inspirent des sentiments ambigus. Évidemment, ils sont tout à fait légitimes dans la mesure où ils essaient de convertir les stigmates en emblèmes. Par exemple, vous pouvez vous dire que le serveur basque qui vous sert une bière à Saint-Jean-de-Luz en français parle bien le français pour un Basque, ou penser qu'il parle un français avec un accent dégueulasse... C'est un changement considérable. Mais, en même temps, qu'en faire ? Faut-il être basque ? L'ambiguïté des deux nationalismes est inhérente au processus de construction de l'État.
Del 23 al 26 de julhet a Rodés : concèrts (Luc Aussibal, Lo còr de la Plana, Goulamas'k, Txarango, Papà Gahús...), literatura (Maria Roanet, Miquèl Decort...), dança... Legir lo programa [aicí]
Un article de Joan Fourié dins Canta grelh - Numèro 47 - 2001 :
Novèlas occitanas - Libres novèls
La colleccion literària del Grelh Roergàs s’espessís cada an de qualque títols, çò que ne fa, als jorns de uèi, una de las mai ancianas e de las mai ricas dins le domèni occitan. Es dins aquela amira que, l’estiu passat [2000], tres libres novèls venguèron s’apielar a la tièra jà existenta.
Un article de Joan Fourié dins Canta grelh - Numèro 34 - 1997 :
Dos libres novèls
- Gabrièl Seguret : Pels puèges del Levezon, qualques racontes e remembres - Lo Grelh Roergàs - 1997 - 75 paginas
- Francis Jammes : Le roman du lièvre, revirat en occitan per Cantalausa - Colleccion Sètz bilingües, Cultura d'Oc - 1997 - 47 paginas
Es una causa coneguda, la literatura d'òc en Roergue demòra fortament marcada, per dire pas condicionada, e aquò dempuèi la respelida felibrenca del sègle passat, per una ruralitat omnipresenta. Bodon el-meteis, malgrat la simbolica que delargava e les sòmis interiors dont se noirissiá, posquèt pas escapar a la preséncia recurrenta, al nivèl de la sieuna inspiracion, de las influéncias del mitan dont èra sortit, qu'i pegava duscas a l'ama e que le pastava de sa cultura.
Extrach de Discours e dicho de Frederic Mistral - pagina 15 - 1908 (grafia originala) :
Ço que voulèn Discours de Sant-Roumié i felibre catalan (9 de setèmbre 1868).
Messiés e Segnour,
Gràci a l’iniciativo, à la galantarié, à la gènto avenènço de la vilo de Sant-Roumié, la Prouvènço a lou bonur de poudé temougna publicamen sa gratitudo, emai sa simpatìo, en quau dèu : sa vivo gratitudo, sa vivo simpatìo à la literaturo glouriouso de Paris, que, desempièi vint an, a, de touto maniero, alena, acouraja e aplaudi la reneissènço prouvençalo ; sa caudo gratitudo, sa vivo simpatìo à la literaturo catalano, aquelo sorre bèn-amado de la nostro.
Dins la revista l'aiòli 27/03/1892 (ortografia modernizada) :
La merluça a la branda - Cosina provençala
Prenètz un bèu lingard, qu'aquò's la flor de la merluça ; fasètz lo dessalar au punt que fau, e s'aquò's possible, dins un fresc corrent d'aiga, en l'estacant per la coa. Una fes remolhada, chapotaretz vòstra merluça, e la faretz estubar o escumar dins un topin o dins una cassòla, sensa que prengue lo bolit, car la fau pas ben cuecha. Alòr desfasètz lei talhons, sensa li metre en polvera, de maniera que fagon, come se dis, lo peirard, e i levatz ben leis espinas. Botatz aquò-d'aquí dins una casseiròla, sus un pichòt fuòc doç.
Dissabte 26 d'avril de 2014 : Besièrs fèsta la Sant Jòrdi . Conferéncias (Michel Bouret, Alem Surre-Garcia), rescontres (Florian Vernet, Albèrt Arnaud, Claude Achard, Joan-Pau Creissac), musica (Octopuss), espectacle (Le vin Bourru d'après Jean-Claude Carrière par Gilles Buonomo), literatura (Josiana Bru e Joan Eygun presentaràn Au país de la gata blanca d'Antonin Perbòsc)...
Extrach de l'intrevista de Robèrt Lafont per Joan Thomàs - Dins Lingüistica e renaissentisme occitan - IEO Edicion - pagina 53 - 2006 [+] :
R. Lafont : - [...] Es un país [Occitània] que es son camin que li dona sa figura. A començar per lo camin de Sant Jaume que li dona sa figura medievala. Donc es pas un país de frontièra.
De notar un articles sul site del partit EELV : Quel découpage régional de l'Occitanie
Sus la mòrt de Georges Frêche (1938-2010), un article de Jòrdi Chaban dins Lo Lugarn 101 - Auton-ivèrn de 2010 :
Lo "con" demest los autres. Ciutadans de la somission. Aquel personatge politic mediatic aurà marcat sa vila e sa region administrativa, aurà tanben assegurat a la premsa de contengut, a la seguida de mantunas frasas que d'unes dison pichonas. Es un personatge del sistèma de la descentralizacion, sistèma installat per l'esquèrra mitterrandiana, pel plaser d'un autre cap politic occitan, Defferre, e uèi destrusit per l'UMP, per bastir un autre sistèma de la somission francesa d'Occitània. Mas de qué lo personatge aurà daissat a-n-aquel tròç d'Occitània que tòca lo gòlfe per l'Oèst ? la mar nòstra per l'Oèst ?
Un article de Prospèr Estieu dins la revista Mont-Segur - numèro 5 - 1897 - ortografia modernizada :
Lo Paire Amilha èra canonge de Sant-Augustin, dins la glèisa catedra de Pàmias, vèrs 1672. Per faire melhor compréner la doctrina crestiana a sos auditors, compausèt un libre en vèrses lengodocians entitolat : Exercici de la Fe sur las perfeccius de Diu, per serbi de punts de meditaciu al parfet crestia.
Un article de la revista Mont-Segur - Numèro 1 - Junh de 1896 - Ortografia modernizada :
Auguste Fourès (1848-1891), lo que Mistral apelava lo "Félibre de l'Epée", es nascut a Castèlnòu d'Arri, lo 8 d'abril 1848. En 1875 solament, amb Xavier Ricard, dintra dins lo Felibrige, après aver publicat en francés : Oiselets et Fleurettes (poesias), Antée, Marsyas (poèmas) etc. Lèu, fa espelir La Lauseto, ont comença de far tindar naut e clar lo bèl parlar del Lauragués. Escriu en mèma temps dins un flòc de jornals : La Dépèche, la Revue des Langues romanes ; en 1885, lo vesèm redactor en chef del jornal litterari le petit toulousain. Coma felibre, sas principalas òbras sont Les Grilhs e Les Cants del Solelh, poesias lengadocianas.
Page 13 of 21


text:
13 juin 2017
Lengas e Poders 2016-2017- sesilha 7, J.-P. Cavaillé : Romani chib : una lenga de França despoderada
Sesilha 7 Otal d'Occitania, dimècres 24 de mai de 2017 (balhi aquí, un còp de mai, lo tèxte complet de la presentacion) Romani čip Presentacion generala, pr’aquò centrada sul dialècte sinto (parlat pels Manoches) Encontre amb la lenga I a benlèu detz ans, un jorn a Lemòtges, un pauc abans Nadal, dabant lo mercat cobèrt, i aviá de dròlles que vendián de vesc e de grifol, e parlavan entre elis una lenga a ièu completament desconeguda. Lor demandèri çò qu’èra aquesta lenga e me... [Lire la suite]


text:
Escòt
Escòt qu'ei ua comuna Bearnesa de la vath d'Aspa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region de Navèra Aquitània de la Republica Francesa.
Qu'ei tanhenta de las comunas de Lurbe e Sent Cristau, Asasp Arròs, Sarrança e Vilhèra e pròcha deu còth de Maria Blanca (e per 'mor d'aquò qu'ei de quan en quan trancada peu torn de França).
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
.


text:
Dimècres, 27 de novembre de 2013, 03h00 Espòrt
“Dream ends in tears”, tal èra lo títol dimenge de matin de la pagina del Sunday Times consacrada a la mièja finala Anglatèrra-Nòva Zelanda: “Lo sòmi s’acaba dins las lagremas”.
E òc, èran plan fièr, lo public anglés a una minuta de la fin de la partida a cantar, picar de las mans e se congostar ja de l’afrontament amb los Cangorós del dissabte venent a Manchester, a somiar de totas las cervesas de beure per festejar l’eveniment, quand Shaun Johnson atudèt lo tot per sa traucada decisiva.
Sus la partida, èra vertadièrament del 50-50: levat la marca, malaisit de dire qu’una esquipa èra la mai fòrta sus la pelena. Lo tot tenguèt a un rebomb de pauma, una apreciacion de l’arbitre, un pè pausat (o pas) de qualques centimètres sus la linha blanca de tòca... Los angleses prenguèron d’iniciativas ofensivas, escartèron de paumas mas capitèron pas de passar per las alas (Tuivasa-Sheck puntèt, el, dos còps). Los avants plaquèron, petèron e anèron al farnat sens relambi. Sam Burgess s’ameritèt plan d’èsser designat coma òme de la partida, decisiu sus dos ensags amb una liberacion de pauma e una carga elefantesca, mas son besson, lo George, faguèt la deca de tròp: lo placatge naut sus Sonny Bill Williams que menèt a la darrièra cadena negra, negra coma una cachavièlha! Los Blancs daissèron pas d’espaci a l’SBW per s’exprimir. A la manòbra, Kevin Sinfield alternèt l’excellent amb las errors catastroficas: la transformacion pro ben aisida mancada de l’ensag de Watkins, la montada en punta sul darrièr balon neozelandés que dobriguèt la pòrta a son correspondent. Sam Tomkins se mostrèt actiu, mas non decisiu, e baissèt de ritme.
Fin finala (o puslèu fin mièja finala), sus la partida, se pòt faire de repròchis de detalhs als òmes de la Ròsa, e pas mai, coma se pòt saludar lor valentesa e lor enveja dins la melhora partida que joguèron dins lo torneg.
Non, las rasons de la desfacha son de cercar endacòm mai (levat la qualitat segura dels Kiwis). La Rugby League teniát aquela Copa del Monde coma un objectiu bèl e organizèt un programa per l’esquipa nacionala amb d’estagis, los rescontres contra la seleccion dels melhors jogaires estrangièrs de Superliga, un agach sus l’avenir amb los Cavalièrs... Mas manquèt a la seleccion d’èsser una esquipa vertadièra. L’entraïnaire MacNamara capitèt pas l’alquimia: cadun pensèt mai a el qu’a l’enjòc collectiu. Aquò se vei per las mesuras disciplinàrias presas per indisciplina o pels jogaires que daissèron lo grop e que s’entornèron a l’ostal, malcorats de pas jogar tala o tala partida. James Chase se n’anèt atal a la velha de la mièja finala! Un còp la partida de dobertura perduda contra Austràlia, Anglatèrra se mostrèt pas sobeirana dins las autras partidas e, en particular, dins lo quart contra los Blaus. Es dins aquela manca d’èime collectiu que se devon cercar las rasons de l’eliminacion.
Per contra, es ara segur (i pas mai de plaças en venda per la finala de dissabte: “General admission tickets for Saturday’s Rugby League World Cup Final are sold out”, precisa lo site dels organizaires) que lo debanament de la Copa del Monde es una reüssida populara e mediatica pel XIII. La Rugby League ne deurà tirar leiçons per tornar balhar vam a sos rendètz-vos, en particular per las pelhòfas del campionat que coneguèron pas un nombre fòrt d’espectators ongan. Mas, un còp lo bilanç fait de la competicion e las leiçons tiradas, se va reglar benlèu (e lèu) lo cas de l’entraïnaire per partir cap a un objectiu novèl: l’an 2017 per arribar de tornar en finala de la competicion mondiala e daissar pas tota la supremacia tretzista a l’emisfèri sud.
Rebombs de pauma
— Austràlia-Fiji. Petero Civoniceva jogava a Wembley, al pòst de pilar dels fijians, sa darrièra partida internacionala fàcia als Cangorós que ne portèt mai d’un còp lo malhòt.
— Fiji-Austràlia. Lo centre australian Hayne joguèt la mièja finala de 2008 jos las colors de Fiji.
Alan Roch


text:
Jorxey
Jorxey es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo nom de Jorceis a testificat dempuèi 1172. La distincion de Jorxey aperteniá al senhor de Tilly.
La curació de Jorxey dépendait del patrocini del capítol de Remiremont e èra cap de-luòc de doyenné. I aviá per dependéncias Avillers en partida, Rapey, Vaubexy (fins en 1715) e per annèxa Bouxurulles. La glèisa remonta a la s-|XI|e}}.
De 1790 a l'an VIII, Jorxey a fach partida del costat de Mirecourt.
Le nom de Jorceis est attesté depuis 1172. La seigneurie de Jorxey appartenait au seigneur de Tilly.
La cure de Jorxey dépendait du patronage du chapitre de Remiremont et était chef-lieu de doyenné. Elle avait pour dépendances Avillers en partie, Rapey, Vaubexy (jusqu’en 1715) et pour annexe Bouxurulles. L’église remonte au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle.
De 1790 à l’an VIII, Jorxey a fait partie du canton de Mirecourt.


text:
James Bond
James Bond es un personatge dels romans de Ian Fleming, conegut tanben coma 007, lo sieu matricul. Es un agent secret anglés que trabalha coma espia per tot lo monde. Lo succès del personatge provoquèt d'adaptacions al cinèma e una fòrta preséncia dins la cultura populara, amb produches mercands e parodias.
Ian Fleming escriguèt dotze romans amb James Bond coma protagonista, mai uèit istòrias cortas, que serviguèron d'inspiracion per totes los filmes de la seria, levat Licence to Kill e GoldenEye. Fleming estudièt a Eton e passèt dos ans a l'escòla militara de Sandhurts. Abandonèt los estudis militars en 1927, data quand decidiguèt de començar una carrièra universitària. Trabalhèt coma jornalista per l'agéncia de prensa Reuters e, pendent la Segonda Guèrra Mondiala, s'enrotlèt dins los Servicis Secret de la Navala. Acabada la guèrra, comprèt sièis ectaras de terren en Jamaica, ont se faguèt bastir un ostal, que nomenèt Goldeneye. Moriguèt en 1964, a 56 ans.
Romans[modificar | modificar la font]
Romans escrichs per Ian Flemming:
- Quantum of solace
- Casino Royale, 1953 (Casino Reial)
- Live and Let Die, 1954 (Viu e daissa morir)
- Moonraker, 1955
- Diamonds Are Forever, 1956 (Los diamants son per totjorn)
- From Russia with Love, 1957 (Dempuèi Russia amb amor)
- Doctor No, 1958
- Goldfinger, 1959
- For Your Eye Only, 1960 (Solament pels teus uèlhs) Recuèlh d'istòrias cortas.
- Thunderball, 1961
- The Spy Who Loved Me, 1962 (L'espia que m'aimèt)
- On Her Majesty's Secret Service, 1963 (Al servici secret de Sa Majestat)
- You Only Live Twice, 1964 (Se viu solament dos còps)
- The Man with the Golden Gun, 1965 (L'òme de la pistòla d'aur) Postum.
- Octopussy and the Living Daylights, 1966 Octopussy i un espant de mort () Recull d'històries curtes pòstum.
Cinèma[modificar | modificar la font]
Las aventuras de James Bond foguèron portadas al cinèma en nombrosas ocasions pendent mai de 40 ans. Son personatge foguèt interpretat per sièis actors diferents a mesura que passa lo temps; Sean Connery, George Lazenby, Roger Moore, Timothy Dalton, Pierce Brosnan e Daniel Craig.
Los filmes foguèron editats per EON:


text:
1390
Aquesta pagina concernís l'an 1390 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
- Es francesi manats per Loís d'Anjau atacaren era Val d'Aran mès sigueren refusats.
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Revirada d'una temptativa de còp d'estat menada a la prima per Joan VII Paleòleg, sostenguts per lei Genoès e leis Otomans, còntra Joan V Paleòleg. Pasmens, en octòbre, una còntra-ofensiva dau prince Manual permetèt de restablir la situacion e de liberar l'emperaire que s'èra barricadat dins una fortalesa de Constantinòble.
Pasmens, la seguida de l'annada foguèt mens favorabla quand lo sultan otoman obliguèt Joan V Paleòleg de mandar un còrs dirigit per son fiu au sètge de Filadèlfia. D'efèct, la vila, cedida ai Turcs en 1379 per Joan V Paleòleg en cambi d'una ajuda militara, aviá refusat la senhoriá turca e èra totjorn a resistir.


text:
Ligny-le-Châtel
Ligny-le-Châtel es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Yonne e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a constituit del bourg e de tres caserius e de luòcs-diches : Lordonnois, La Mouillère e las Prés del Bòsc. Lordonnois Se tròba sus la N77 dintre Pontigny e St-Florentin, una autra vila mai al nòrd. La Mouillère e en un pichon vallon al sud-oèst, del temps que los Prés del Bòsc son mai lèu cap al nòrd-oèst.
La commune est constituée du bourg et de trois hameaux et lieux-dits : Lordonnois, La Mouillère et les Prés du Bois. Lordonnois se trouve sur la N77 entre Pontigny et St-Florentin, une autre ville plus au nord. La Mouillère et dans un petit vallon au sud-ouest, alors que les Prés du Bois sont plutôt vers le nord-ouest.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- 1116: la glèisa de Ligny-lo-Châtel (Ligniaco-Castro) a confirmat en lo sieu rattachement al abbaye de Sant-Michel de Tonnerre per Godefroy, avesque de Langres[1].
- 1116: l'église de Ligny-le-Châtel (Ligniaco-Castro) est confirmée dans son rattachement à l'abbaye de Saint-Michel de Tonnerre par Godefroy, évêque de Langres[2].


text:
Saint-Hilaire-Saint-Mesmin
Saint-Hilaire-Saint-Mesmin es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La vila a situat sul marge Sud de la Loire, a qualques quilomètres a l'oèst de Orléans, en lo airal urban e la unitat urbana de Orléans.
Existís de nombrosas culturas maraîchères o hortícoles aital coma de las vignobles.
La ville est située sur la rive Sud de la Loire, à quelques kilomètres à l'ouest d'Orléans, dans l'aire urbaine et l'unité urbaine d'Orléans.
Il existe de nombreuses cultures maraîchères ou horticoles ainsi que des vignobles.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo pòrti François de Guise, i a #èsser assassinat en 1563 per Jean de Poltrot de Méré (S'agís del paire de [[Henri Ier de Guise|Henri Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle de Guise]], çò de mès de conegut ducs de Guise, assassinat al castèl de Bles).
Una estacion de las tramvias de Sologne se situava en la comuna.
Le duc François de Guise, y a été assassiné en 1563 par Jean de Poltrot de Méré (Il s'agit du père d’[[Henri Ier de Guise|Henri Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle de Guise]], le plus connu des ducs de Guise, assassiné au château de Blois).
Une gare des tramways de Sologne se situait dans la commune.


text:
Divendres, 30 de març de 2018, 03h00
Organizat despuish 2004 peth Ostau Comengés, Passa-Pòrts que n’é enguan ara sua 15u edicion. Que’s passarà deth 6 ath 7 d’abriu, a Montrejau (Nebosan). Que ... +
Dimècres, 7 de març de 2018, 03h00
An començat los trabalhs d’implantacion d’una peirièra a Montmaurin (Nebosan), de matin e sens donar temps al collectiu que protèsta contra aquel projècte de peirièra ... +
Dijòus, 18 de genièr de 2018, 03h00
A Sant Gaudenç (Nebosan) la solidaritat s’organiza a l’entorn d’un militant libertari nomenat Fabien. Lo 1r de març que ven, deu comparéisser davant lo tribunal de ... +
Dimècres, 10 de genièr de 2018, 03h00
S’es constituit a Montmaurin (Nebosan) un nòu collectiu per la preservacion del patrimòni e “sauvar e valorizar la riquessa environamentau, istorica e culturau”. La ... +
Dimenge, 3 de decembre de 2017, 03h00
Los gendarmas a an vojat per fòrça las doas salas del musèu arqueologic de Montmaurin (Nebosan) davant las protèstas dels oposants. Se passèt dimècres passat davant ... +
Divendres, 2 de junh de 2017, 03h00
Se tendrà uèi a 17h30 a Sant Gaudenç (Nebosan) l’inauguracion del servici de transpòrt public d’autobús entre Comenge e Aran. L’eveniment se tendrà ... +
Dimenge, 19 de febrièr de 2017, 03h00
L’11 de març que ven, Comenge se tornarà bolegar per la lenga occitana. La 13a edicion de la corsa a pè “Era Hlama Occitana “se tendrà a Montrejau (Nebosan) ... +
Dissabte, 10 de decembre de 2016, 03h00
Lo documentari novèl de l’Ostau Comengés, entitolat Era Hèsta deth Pòrc, se projectarà per lo primièr còp dijòus que ven, 15 de decembre a ... +
Diluns, 24 d'octòbre de 2016, 03h00
Aperaquí 300 personas manifestèron dissabte passat davant la preson de Lanamesa (Manhoac) en demandant la liberacion de Georges Ibrahim Abdallah, l’activista libanés de 65 ans ... +
Dimenge, 10 de mai de 2015, 03h00
Deu 1r de mai au 27 de seteme 2015, a la Sala deus Olivetins a Sant Bertran de Comenge, que i a ua exposicion d’art roman. Dins la purmèra sala, que i a art religiós galloroman. Que ... +
Dimenge, 5 d'abril de 2015, 03h00
Eths 14, 27 e 28 de març, eth Ostau Comengés qu’organizava a Montrejau era dotzava edicion de Passa-Pòrts. Aqueth hestau qu’amatiga plan de dançaires mès ... +
Diluns, 27 d'octòbre de 2014, 03h00
Qualques centenats de personas manifestèron ièr dimenge davant la preson de Lanamesa (Manhoac) en demandant la liberacion de Georges Ibrahim Abdallah, l’activista libanés de ... +
Dimècres, 16 d'abril de 2014, 03h00
Al començament d’abril, un ciutadan de Clarens (Manhoac) tuèt lo sieu can en lo nafrant prigondament a còps de pigassa e lo daissèt mòrt sul lindal de son ostal. ... +
Dijòus, 10 d'abril de 2014, 03h00
Eth 15 de març e eths 4 e 5 d’abriu, eth Ostau Comengés qu’organizava a Montrejau era onzava edicion de Passapòrts. Aqueth hestau qu’amatiga plan de dançaires ... +
Divendres, 4 d'abril de 2014, 03h00
Enguan, qu’é era 11a edicion de Passapòrts, era hèsta dera cultura occitana qu’organiza eth Ostau Comengés a Montrejau. Que comencèc eth 15 de març, ... +
Dimècres, 12 de març de 2014, 03h00
Era corsa a pè, Era Hlama Occitana, que prepausarà duas boclas, ua de 7 quilomètres (per un terrenc guaireben planèr) e ua de 15 quilomètres (dab 4 còstas ... +


text:
Diluns, 11 de setembre de 2017, 03h00 Societat,Politica
Entre los negrièrs e esclavatgistas, lo CRAN ataca en particular Colbert, lo ministre de Loís XIV qu’organizèt, de França estant, lo comèrci colonial restacat a l'esclavatgisme e foguèt l'autor de la primièra version del Còde Negre
© CRAN
Lo 12 d’agost passat, una femna de 32 ans, Heather Heyer, foguèt assassinada per un jove faissista, perque aquesta protestava contra una manifestacion de l’extrèma drecha estatsunidenca, dobèrtament supremacista blanca. Los manifestants supremacistas passavan per carrièras perque refusavan que la municipalitat levèsse l’estatua del general Robert E. Lee, un dels caps de la revòlta dels estats sudistas confederats contra la volontat dels estats del nòrd d’abolir l’esclavatge dels afroamericans.
Una iniciativa del CRAN
En respondent al president francés Macron que declarava son supòrt "als que luchan contra lo racisme e la xenofobia", lo Conselh Representatiu dels Associacions Negras (CRAN) prepausèt lo 23 d'agost que se levèsse tanben dins l'estat francés los noms de carrièras o d'establiments escolars e los monuments que rendon omenatge a las personalitats qu'organizèron o participèron activament a la Tracha dels Negres, lo trafec que deportèt de populacions d'Africa per que foguèsson esplechadas coma esclaus en America e dins las colònias europèas. En lor plaça, suggerisson que se remembre las personalitats de totas originas que se consagrèron a luchar contra lo racisme e l'esclavatge.
Entre los negrièrs e esclavatgistas, lo CRAN ataca en particular Colbert, lo ministre de Loís XIV que, cèrtas, autorizèt lo Canal de las Doas Mars imaginat per Pèire-Pau Riquet, mas que tanben organizèt, de França estant, lo comèrci colonial restacat a l'esclavatgisme e foguèt l'autor de la primièra version del Còde Negre. Aqueste codificava e assajava de justificar per las colònias francesas l'umilianta condicion de las populacions negras asservidas, privadas dels dreches umans mai fondamentals.
Occitània tanben rend omenatge als negrièrs e esclavatgistas
Òr, segon Louis-Georges Tin, l'intellectual martiniqués president del CRAN contactat per Jornalet, tres vilas occitanas rendon omenatge a Colbert e a d'autres esclavatgistas e negrièrs. I a una Carrièra Colbert a Tolosa, una autra a Marselha, que tanben a un licèu professional Colbert e una carrièra que se recòrda d'un negrièr, Jòrdi Ros [Georges Roux]. De segur, es mai que mai Bordèu, que profechèt durant de sègles del trafec dels esclaus negres, que sembla d'onorar la memòria d'aquela trista epòca; d'efièch, lo CRAN compta 24 noms de carrièras, corses, plaças o passatges consagrats a las personas que s'enriquiguèron del patiment de millions de negres africans.
Bensai Occitània auriá un dever de memòria devèrs d’autras personalitats.
Ua galejada sinistra qu'avem aiqui dab totas aqueras "repentances" e ensags de tornar fèr era Istòria. Que de simplismes e de pelejadas que nos divisan e n'an cap rason d'èster : era Istòria no torna cap passar eths plats ! Filhs qu'èm dera colonizacion romana, atau qu'ei, entr'autas realitats dera Istòria nosta, dam eth negatiu e eth positiu.
Avètz pas finit de far fugir aquelis que pensan diferentament ? N'avètz far fugir tant e mai de monde, que parlavan pas exactament coma vosautres. E desempuèi l'espelida dal Jornalet ! Los perpauses d'Alij son pas racistas, de cap de biais ! Son corrèctes e plan virats. Fa plan la part de las causas.
Diriái que soi puslèu d'acòrdi ande el. E puèi, se vòl s'exprimir en francés a un moment, qu'es aquò que fa problèma ? Se contunhatz coma aquò, Jornalet vendrà lèu un blòg ont regn... Legir mai
#21 E aquel nom d'escais d'Alij Huppé, es benlèu per azard que l'avètz causit ? Tsss...
#21 Où, l'Alij, se te sentisses melhor a paralr en francès as qu'a d'anar sus radio-courtoisie o sul blog de Soral, podràs delirar tant que vols e seran ravits de causar amb un tipe que se fai sonar "Alij" !!
#21 Un còp de mai, Alij-Némar : dins aquèu article "Campanha del CRAN contra la memòria dels esclavatgistas" a cap de moment s'i parla d'islam. Per la bona e simpla rason qu'aquèu article es pas sus l'islam. I-a pas que vos qu'i vesètz aquò, qu'es l'obsession vòstra. Dins un article sul rescaufament climatic o sus leis ondas gravitacionalas capitarètz encara a nos charrar dau perilh islamic !
En français, pour une compréhension optimale.
Relisez mes comentaire 12) puis 16) puis 19). J'en suis venu à allonger la sauce sur les musulmans parce que j'ai trouvé qu'intellectuellement, vous étiez malhonnêtes en déconsidérant les propos du commentaire 3) de Jean Némar. Vous êtes objectifs quand cela vous arrange. Dire (en résumé) que "chacun doit balayer devant sa porte", ça vous dérange ?
Si vous n'aviez pas contre-attaqué avec mauvaise foi, je n'aurais pas du tout allongé... Legir mai
#19 Un còp de mai, Alij-Némar : dins aquèu article "Campanha del CRAN contra la memòria dels esclavatgistas" a cap de moment s'i parla d'islam. Per la bona e simpla rason qu'aquèu article es pas sus l'islam. I-a pas que vos qu'i vesètz aquò, qu'es l'obsession vòstra. Dins un article sul rescaufament climatic o sus leis ondas gravitacionalas capitarètz encara a nos charrar dau perilh islamic !
Lo contengut d'aqueste comentari es amagat perque los legeires l'an considerat inapropriat
Mòstra-lo
#16 Car monsur Alij, l'article del Jornalet es sus la deportacion en esclauvidatge dels africans, organizada per Europa entre l'Africa e lo Novèl Mond. Pas un article sus l'islam, que sembla pas que lo CRAN siague un gropuscul islamic. Levat benlèu dins vòstre cap,ont tota vesion critica de l'istòria nòstra es automaticament assimilada a una agression islamica contra l'Occident. Pas la pèna de se demandar ont avètz pescat aquò.
#16 Ma fista, s'aquò te fai de ben d'o dire, contunha coma aquò...


text:
ELECCIONS EUROPENCAS DEL 25 DE MAI DE 2014
Lista « Occitània, per una Euròpa dels
pòbles »
Volètz que :
· L’Union Europenca reconesca los
Occitans, los Catalans e los Bascs.
· l’Union Europenca siá pas mai
una associacion d’Estats mas una federacion dels pòbles.
· l’Union Europenca se rapròche
dels ciutadans :
· Supression de la Comission Europenca e
remplaçament per un President de l’Union Europenca elegit al sufragi universal.
· Un
Primièr Ministre e un govèrn europencs responsables davant lo Parlament
Europenc.
· Un
Parlament Europenc que aja lo poder de far e votar de leis.
· Las decisions sián presas al melhor nivèl e que los
pòbles sián consultats per referendum, especialament sus l’alargament de
l’Union europenca.
· L’agricultura respecte
l’environament : desvolopament de la filièra fusta, ajuda europenca a
l’agricultura en parçan desfavorizat e de montanha, enebiment dels pesticids
que deiman las abelhas.
· Las regions ajan una melhora
mestresa del fonzièr per ajudar lors estajants a viure e trabalhar al país.
· L’espleitacion de las sorgas
d’energie apare l’environament e siá profechosa al desvolopament de nòstras
regions.
· Las vias de comunicacion
transversalas (ralh e rota) sián favorizadas e nos jónhen a totes nòstres
vesins europencs.
· La revitalizacion de nòstras
industrias tradicionalas e la recèrca de filièras novèlas permetan de
viure e trabalhar al país.
· La negociacion entre l’Union
europenca e los Estats Units per l'establiment d'une zòna de liure-escambi
transatlantica afecte pas la proteccion dels productors e
dels consomators europencs.
· La fin del dumping social e de
las distorsions de concurréncia en Euròpa.
· Lo contraròtle dels flusses
migratòris per una politica concertada al nivèl europenc.
· Una melhora politica
d’integracion dels immigrats legals extra-comunautaris en ligason amb los
estats e las instàncias europencas.
· La creacion de collectivitats
territorialas pels Catalans de Catalonha Nòrd (Pirenèus Orientals mens lo
Fenolhedés occitan) e los Bascs del País Basc Nòrd dins los Pirenèus Atlantics.
Alavetz votatz e fasetz votar per :
« Occitània, per una Euròpa dels pòbles »
Descargatz vòstre bulletin de vòte sus :
Contact : oc-eu-2014@laposte.net
Telefonet :
Imprimit per nosaus
Escampar pas sus la via publica
..............................................................................
ELECCIONS EUROPÈAS DEU 25 DE MAI DE 2014
Lista « Occitània, per una Euròpa dels
pòbles »
Volètz que :
· L’Union Europèa e
reconesca los Occitans, los Catalans e los Bascs.
· l’Union Europèa e sia pas
mei ua associacion d’Estats mes ua federacion deus pòbles.
· l’Union Europèa se
raproche deus ciutadans :
· Supression de la Comission
Europèa e remplaçament per un President de l’Union Europèa elegit au sufragi universau.
· Un Purmèr Ministre e un
govèrn europèus responsables davant lo Parlament Europèu.
· Un Parlament Europèu qui
aja lo poder de har las leis e de las votar.
· Las decisions e sian
presas au melhor nivèu e que los pòbles e sian consultats per referendum,
especiaument sus l’eslargiment de l’Union Europèa.
· L’agricultura respecte
l’environament : desvolopament de la hialèra husta, ajuda europèa a
l’agricultura en parçan desfavorizat e de montanha, interdiccion deus pesticids
qui deciman las abelhas.
· Las regions ajan ua
melhora mestresa deu fonzièr entà ajudar lors abitants a víver e trabalhar au
país.
· L’espleitada de las honts
d’energie e apare l’environament e profeite au desvolopament de las
nòstas regions.
· Las vias de comunicacion
transversaus (ralh e rota) sian favorizadas e nos religuen a tots los nòstes
vesins europèus.
· La revitalizacion de las
nòstas industrias tradicionaus e la recèrca de hialèras navèras permetan
de víver e trabalhar au país
· La negociacion entre
l’Union Europèa e los Estats Units tà l'establiment d'ua zòna de liure-escambi
transatlantica e afecte pas la proteccion deus
productors e deus consomators europèus.
· La fin deu dumping sociau
e de las distorsions de concurréncia en Euròpa.
· Lo contraròtle deus flus
migratòris per ua politica concertada au nivèu europèu.
· Ua melhora politica
d’integracion deus immigrats legaus extracomunautaris en ligason damb los
estats e las instàncias europèas.
· La creacion de collectivitats
territoriaus peus Catalans de Catalonha Nòrd (Pirenèus Orientaus mens lo
Fenolhedés occitan) e los Bascs deu País Basc Nòrd dens los Pirenèus Atlantics.
Alavetz votatz e hasetz votar per :
« Occitània, per una Euròpa dels pòbles »
Descargatz lo vòste bulletin de vòte sus :
Contacte : oc-eu-2014@laposte.net Telefonet :
Imprimit per nosautes getar pas susla viapublica
..........................................................................................
ELECCIONS EUROPENCAS DEL 25 DE MAI DE 2014
Lista
« Occitània, per una Euròpa dels pòbles »
Volètz que :
· L’Union Europenca
reconesca los Occitans, los Catalans e los Bascs
· L’Union Europenca siá pas
mai una associacion d’Estats mas una federacion dels pòbles.
· Las decisions sián presas al melhor
nivèl e que los pòbles sián consultats per referendum, especialament sus
l’alargament de l’Union europenca.
· L’agricultura respecte
l’environament (enebiment dels pesticids que deiman las abelhas).
· L’espleitacion de las sorgas
d’energia apare l’environament e siá profechosa al desvolopament de
nòstras regions.
· Las vias de comunicacion
transversalas (ralh e rota) sián favorizadas.
· La revitalizacion de
nòstras industrias tradicionalas e la recèrca de filièras novèlas permetan de
viure e trabalhar al país.
· La fin del dumping social
e de las distorsions de concurréncia en Euròpa.
· La creacion de collectivitats
territorialas pels Catalans e pels Bascs.
Alavetz votatz e fasetz votar per :
« Occitània, per una Euròpa dels pòbles »
Descargatz vòstre bulletin de vòte sus :
Contact : oc-eu-2014@laposte.net Telefonet :
Imprimit per nosaus Escampar pas sus la via publica
......................................................................................................................................
ELECCIONS EUROPENCAS DEL 25 DE MAI DE 2014
Lista « Occitània, per una Euròpa dels
pòbles »
Volètz que :
· l’Union Europèa e
reconesca los occitans, los catalans e los bascs
· l’Union Europèa e sia pas
mei ua associacion d’Estats mas ua federacion deus pòbles
· Las decisions sian presas au melhor
nivèu e que los pòbles sian consultats per referendum, especiaument sus
l’eslargiment de l’Union Europèa.
· L’agricultura respecte
l’environament (interdiccion deus pesticids qui deciman las abelhas)
· L’espleitada de las honts
d’energia e apare l’environament e profeite au desvolopament de las
nòstas regions
· Las vias de comunicacion
transversalas (ralh e rota) sian favorizadas
· La revitalizacion de las
nòstas industrias tradicionaus e la recèrca de hialèras navèras permetan de
víver e trabalhar au país.
· La fin deu dumping sociau
e de las distorsions de concurréncia en Euròpa.
· La creacion de collectivitats
territoriaus peus catalans e peus bascs
Alavetz votatz e hasetz votar per:
« Occitània,
per una Euròpa dels pòbles »
Descargatz vòstre bulletin de vòte sus :
Contact : oc-eu-2014@laposte.net
Telefonet :
Imprimit
per
nosautes Escampar
pas sus la via publica


text:
Diluns, 28 d'octòbre de 2013, 03h00 Espòrt
Wiliam Barthau, autor del tombat salvator
/ Fiji e Irlanda se rescontran aqueste diluns a Rochdale
Entre pluèja e ventòrla, las condicions per jogar al rugbi èran pas de primièras al Craven Park d’Hull, ont se ramosèron 8 000 espectators aqueste dimenge de vèspre. Fàcia als papós, los Blaus dobrissián la marca tre la 5a minuta sus una carga plena de determinacion del dobertura Tomàs Bòsc que transformava sa realizacion. Mas a la 17a, l’alièr McDonald profeitava d’una situacion confusa per marcar. Lo planchòt cambiava pas fins a la pausa. Tre la represa, lo pilar Simon se fasiá blocar per la defensa jauna, tombava la pauma; sus l’accion que seguissiá, los papós passavan davant 8-6 mercé a l’autre alièr Abavu. Bòsc egalizava sus penalitat (58a) e Barthau balhava l’avantatge als Blaus sus un brave tombat (63a). Los Blaus sarravan la defensa, mas a doas minutas del tèrme, los papós tustavan una candela atal-atal, Barthau mancava la recepcion, un Blau repreniá la bala davant el... Fòra jòc: èra la penalitat 20 mètres fàcia als pals. La Victòria dobrissiá la doçor de sos braces als Aucèls de Paradís e aquí adveniá lo miracle del pè torçut (version occitanocatalana) o la malasòrt del pè torçut (version papó). L’arrièr Mead, qu’aviá ja mancat las doas transformacions, mandava la pauma… a l’esquèrra dels pals! La victòria èra pels Blaus: 9-8! Una victòria que s’apièja mai que mai sus una defensa solida e que dobrís en principi sus la qualificacion pels quarts.
En seguida, a Warrington, a bilhetariá tancada (15 000 espectators), los campions del Monde kiwis dintravan en competicion contra Samoa. Los neozelandeses prenguèron lèu l’avantatge per menar 22-4 a la pausa. A la represa, demoravan sul meteis ritme per menar lèu-lèu 36-4. Aquí sortiguèron de la partida e los samoans trapèron de traucs dins la defensa negra per tornar a 36-24 amb lo sosten del public anglés. Mas los Kiwis afortiguèron que demoravan los patrons amb un darrièr ensag: 42-24.
Los Blaus, que seràn tre aqueste diluns a Avinhon, sabon çò que los espèra divendres fàcia a la Nòva Zelanda (Avinhon) e l’11 de novembre fàcia a Samoa (Perpinhan).
Aqueste diluns, se jòga a Rochdale la segonda partida de la primièra jornada en pola A entre Fiji e Irlanda, una partida que determinarà lo tresen qualificat de la pola darrèr Austràlia e Anglatèrra. Los irlandeses auràn pas la partida bèla dins la vila la mai fijiana (aprèp Londres) d’Anglatèrra. Dins las annadas 60, dos fijians portèron lo malhòt de l’esquipa locala dels Hornets: Joe Levula e Orisi Dalai. Una granda fèsta fijiana (repaisses, musica...) es prevista per aquela partida que los irlandeses jogaràn vertadièrament “a l’exterior”!
Rebombs de pauma
De veire. Se l’avètz mancada, la partida França-PNG es retransmesa un còp de mai aqueste diluns de matin (11h45) sus BeIn Sport 2.
La badinada. Un còp traucada la defensa samoana, emportat per son vam, Sonny Bill Wiliams despassèt la linha de balon mòrt sens aver lo temps de puntar la pauma per l’ensag!
En Elèit. Resultas espantantas aqueste dimenge en campionat: Tolosa se contenta de l’egalitat a Vilanuèva (24-24). E que dire d’una esquipa de Carcassona transparenta que se fa marchar suls pès pels catalans energics e solidaris de Palau del Vidre? 31-16.
Alan Roch


text:
Le Loup : un nouveau défi français
Collectiu, coordinacion per Hervé Boyac
prefacis d'Allain Bourgrain-Dubourg e Yves Paccalet
Dempuèi qu'es tornat en França en 1992, cap d'obratge aviá pas presentat dins lo detalh lo lop tal coma es realament, dins sa vertat de bèstia salvatja, e dins lo contèxte rural, social, ecologic e cultural de la civilizacion nòstra.
Aquel libre innovador, original e gaireben exaustiu porgís una soma de conneissenças ineditas : istòria, biologia, etologia, mitologia, pastoralisme, aspèctes juridics, caça...
Pausa tanben de questions escosentas : cossí viure quand podèm rescontrar un predaire d’una bèla talha coma lo lop dins nòstre monde modèrne ? E mai quanha natura salvatja volèm daissar deman als enfants ?
Fin finala, lo libre vos prepausa la descobèrta plan documentada d'un animal a l'encòp mitic e ben real, auèi, en França e en Euròpa.
Libre religat, abondosament illustrat (supèrbas fotografias de terren, mapas, documents vièlhs).
Per consultar la taula de las matèrias, clicatz sus l'onglet "telecargar", çai sus a drecha (fichièr pdf).
Edicions De Borée, colleccion Beaux livres.


text:
Eastwood i faguèt un parladís sus sa longa carrièra a prepaus de las dificultats que rescontrèt al començament e de son filme de culte Unforgiven (Imperdonable). Haneke, qu’a ja ganhat doas Palmas d’Aur al festenal provençal, poiriá ongan ganhar sa tresena amb son nòu filme Happy End (Fin Aürosa).
De polemicas amb Netflix
Mas Canas a començat ongan amb una polemica inedita. La plataforma de television Netflix i a presentat dos filmes, que solament los farà veire a travèrs de sa plataforma. D’esplechaires de cinèma de tot l’estat francés planhon que lo festenal aculhisca de filmes que se poiràn pas mostrar dins las salas de cinèma. Tanben lo president de la jurada, Pedro Almodóvar, se manifestèt dins aquel sens. “Las nòvas plataformas devon assumir e acceptar las nòrmas ja existentas”, çò diguèt lo realizaire espanhòl dins sa conferéncia de premsa a l’inauguracion de l’eveniment. “Seriá per ieu una granda paradòxa que la Palma d’Aur d’aqueste festenal de Canas, e quin autre prèmi que siá, se poguèsson pas veire dins las salas de cinèma”, çò precisèt.
E mai se l'organizacion del festival a ensajat de negociar amb Netflix fins al darrièr moment, a pas atench un acòrdi. Per aquela rason a anonciat qu’a partir de l’an que ven, las condicions seràn mai claras: i poirà pas participar cap de filme que se pòsca pas veire dins los cinèmas.
Creat en 1939, lo Festenal Internacional de Cinèma de Canas es un dels mai prestigioses del Mond. Cada an se ten a la fin del mes de mai dins la vila provençala de Vencenc, e ongan se debana del 17 al 28 de mai.
#Cannes2017 tuits


text:
Paleolitic superior
Lo Paleolitic superior es lo periòde de la Preïstòria qu'es caracterizat per l'arribada de l'òme anatomicament moderne en Euròpa, lo desvolopament daus gatges liats a la chaça e a la pescha, e l'explosion de las formas d'art. Se situa entre 45 000 e 10 000 ans avans lo present e correspond a las darrieras fasas de la glaciacion de Würm. Es precedit per lo Paleolitic mejan e es segut per l'Epipaleolitic (o Paleolitic finau). Plusors culturas se succedissen durant lo Paleolitic superior, sensiblament l'Aurinhacian (de -43 000 a -29 000), lo Gravetian (de -29 000 a -22 000), lo Solutrean (de -22 000 a -18 500) e lo Magdalenian (de -17 000 a -10 000). Dins l'Aurinhacian l'òme moderne coabita en Euròpa emb l'òme de Neandertal juscanta l'extincion de 'queste vers -30 000 ans a Gibartar coincidissent mai o mens emb l'arribada a partir daus Balcans de 'na segonda ersa d'òmes modernes caracterizats per 'na cultura distinta: lo Gravetian. Lo clima dau Paleolitic superior es generalament rigurós emb daus episòdis mai chauds. Lo nòrd d'Euròpa es ocupat per la tondra, biòma caracterizat per l'abséncia d'arbres, delimitada au sud por la taiga, vegetacion pauc espesa qu'es lo reiaume daus erbivòrs: ur (lo davancier de talha granda de las vachas domesticas), chavau de Przewalski, rinoceros lanós, mamot, bisont e saiga; durant los episòdis mai fregs abondan los rangiers. Tots 'quilhs son chaçats per dos carnivòrs concurrents de l'òme: lo leon de las cavernas e la iena, en tant que l'ors brun e l'ors de las cavernas ocupan las vaus cubertas de bòscs. L'Homo sapiens, dont lo representant mai conegut es l'òme de Cròsmanhon descubert en 1868 a las Aisiás de Taiac, arriba en Euròpa emb de las novelas tecnicas de talha de la peira per la produccion de lamas que servissen de basa a la realizacion de diferents gatges: gratadors, burins, ponchas de flecha, sagaias. De las matèrias duras animalas començan d'estre utilizadas per la fabricacion de sagaias, de propulsors e d'arpons, presentant daus còps daus decòrs geometrics o figuratius. La data d'aparicion de l'arc es discutida per manca de pròvas directas; çai que lai, de petitas ponchas de flecha de silex trobadas dins la bauma dau Parpalló a Gandia datan de 19 000 ans avans lo present. Lo Paleolitic superior s'achaba emb lo eschaufament; es la fin de la cultura dau Magdalenian; lo retorn daus grands bòscs entraina daus chamnhanents au niveu de l'armament (microlitizacion de las ponchas, generalizacion de l'arc) que caracterizan l'Epipaleolitic.


text:
Pontoy
Pontoy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La granja de Camba, uèi desapareguda, apareis encara en 1635 sus la mapa "Territorivm Metense" de Abraham de Fabert de Esternay.
La ferme de Cama, aujourd'hui disparue, apparaît encore en 1635 sur la carte "Territorivm Metense" d'Abraham de Fabert d'Esternay.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Vilatge del Saulnois.
- #Aperténer al capítol de la catedrala de Mètz fins a la Revolucion.
- Village du Saulnois.
- Appartint au chapitre de la cathédrale de Metz jusqu'à la Révolution.


text:
LOS BRIC(s) e LOS PIGS.
Dins l'esperit dels analistas economicas internacionals se vei clarament que los BRIC son pas de PIGS. Lo BRIC es una bèstia aimabla quitament pron simpatica, , Brasil , Russia, India, i China. Cal diferenciar los BRIC entre eles Russia: los especialistas fan remarcar que la Russia es un « BRIC » sonque per causa del petròli e del gas . Oblidan al passatge totas las autras riquesas d'aquel país immens, la fusta , los autres resèrvas de minerals .... Russia es pas completament reconeguda coma un BRIC . E refusan a la Russia lo vertadièr estatut de BRIC , mesme se ten de polidas resèrvas de dolar e de resèrvas energeticas que son pas de creire . Brasil: lo país major d'America del sud. Quitament çò parièr que la Russia per las riquesas petròli , gas , fusta , agricultura, Amazonia, flums , pòrts, dinamisme industrial .
Se volem metrem Russia e Brasil dins un BRIC particular levat que la Russia ten , benlèu un melhor sistèma educatiu e un pè…


text:
Basilica
Una basilica es una estructura arquitectonica d'origina romana qu'aviá una foncion economica e juridica. Lo nom a la siá origina en lo tèrme latin basilica que deriva a l'encòp del grèc Baσιλιkή (fonèticament, basiliké) que significa «reial», e qu'es una el·lipsi de l'expression completa Baσιλιkή oἰkίa (basiliké oikía) que significa «ostal reial».[1] La bastissa originalment servissiá ad a las transaccions comercialas a grand escalièr e èra tanben coma una sòrta de jutjat. Las siás originas son de l'epòca republicana; un exemple n'èra la Basilica Emília (179 aC), dins del Fòrum Roman.
A mesura qu'avança en lo temps s'apondon de divèrses cambiaments que vendràn canonics. Serà la planta qu'adoptaràn las bastissas religiosas crestians de l'epòca paleocristiana (darrièra fasa de l'art ancian), en nomenant "planta basilicala" a la planta formada d'una nau centrala, mai granda que las lateralas, tant d'amplada coma de nautor. Compausada per 3 o 5 naus. A la centrala s'i pòdon dobrir de galariás de fenèstras. Lo tet solie èsser plan e en fusta, mas aiçò evolucionariá, en se bastint en pèira. A los 2 costats cuertes plans. A la longa aqueles costats se modificaràn e s'apondrà una exedra semicircular a un dels costats. En epòca de Trajà aquel "melhorament" se realizèt als dos costats, coma en lo cas de la basilica Úlpia (96 dC).
Quand una bastissa a aquelas caracteristicas, se parla d'un espaci de planta basilicala.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Diccionario De Arte


text:
Primièra Republica Espanhòla
En Espanha, après la Guèrra Carlista, Amadèu Ièr se sauvèt d’un assassinat lo 19 de julhet de 1872. Demissionèt l'11 de febrièr de 1873 e la Primièra Republica (1873-1874) comencèt.
La Primièra Republica Espanhòla foguèt proclamada l'11 de febrièr de 1873 per las "Cortes Generales". Durèt mens de doas annadas (dusqua decembre de 1874). Se succediguèron cinc presidents : Estanislao Figueras, Francisco Pi y Margall, Nicolás Salmerón, Emilio Castelar e Francisco Serrano y Domínguez.
Lo 29 de decembre de 1874, lo general Martínez Campos decidiguèt la fin de la Republica e la restauracion de la monarquia dels Borbons. Lo govèrn de Sagasta èra d'acòrdi e la segonda restauracion comencèt. Lo rei foguèt Anfós XII, lo filh d'Isabèl II d'Espanha.


text:
Cicle 2
- Détails
- Catégorie : Cicle 2
-
- Détails
- Catégorie : Cicle 2
-
Destinacion : Los Angeles
M. Jonhson un gran actor, que volèva partir a Los Angeles tà rodar un filme.
N'avèva pas pro d'argent tà partir tà Los Angeles, donc que demandè sòs a la banca. La banca que'u prestè l'argent.
Puish que prengó un bilhet tà partir tà Los Angeles.
Qu'èra hèra content.
M. Jonhson qu'anè tà Los Angeles. Qu'encontrè lo son productor, M. James. Qu'èra hèra charmant, que'u perpausè un doble salari.
M. Jonhson que rodè lo son filme e que ganhè 10 500 $.
Un ser, qu'anè au son apartament. Pendent la nueit que’s hasó panar l’argent.
Alavetz qu'aperè M. Wiliams un enquestaire de marca. Que contactè tanben la polícia tà miar l'enquista.
M. Wiliams qu'anè dens l'apartament. M. Wiliams que trobè un guant.
Dens un laboratòri que l'examinèn.
E dab las ditadas que sabon qu'èra lo productor deu filme M. James.
M. Williams que digó :
« - Qu'ei M. James qui a panat l'argent! »
Puish M. James que tornè l'argent e qu'estó jutjat au tribunau. M. James qu'avó coma sanccion un an de preson. M. Jonhson que tornè en Franà§a. Qu'anè a la banca e que tornè l'argent. Que ganhè l'Oscar deu mei bon actor 2013. Que vadó ric e celèbre. Puish que hasó ua virada dens tot lo monde.
- Détails
- Catégorie : Cicle 2
-
Au tornar deus lops dens la tuta, lo petit n'i èra pas mei. Lo son gran hrair qu'avèva un problèma de vista e que credó véder lo son petit hrair. Que tornè véder la tropa e que digó : Qu'èi trobat lo men petit hrair !
Lo pair que digó : ' On ei?
' - A costat de l'arbo ! ce digó lo gran hrair.
La tropa que se n'anè a costat de l'arbo mes lo pair que digó : ' Mes qu'ei ua branca !
Tot d'un còp qu'entenón un petit brut. Un joen lop qu' arribè e que digó : ' Que l'èi trobat ! La tropa qu'arribè a la halhassa.
Qu'èi aciu ! ' ce digó tota la tropa .Qu'ensagèn deu sortir dab la gauta, mes n'arribèn pas a'u gahar. Puish que cavèn dens la neu dinc a sortir lo petit. Que tornèn au camp e que vedon un ors qui atacava lo petit. Mes lo pair qu'ataquè l'ors .Au cap d'un moment lo lop que demandè a l'ors de partir : ' N'es pas de la noste tropa sorteish ! E l'ors que partí. La tropa de lops que partí au camp. E tot que' s acabè plan !!!!!
Fin
Hannah Sabathé-Cassou, Aimeric Crabos , Etienna Faroux e Natan Alexandre
- Détails
- Catégorie : Cicle 2
-
La montanha maudita
Qu'èi l'istòria d'un leon qui s'aperava Ben. Que's maridè dab ua leona Lona mes lo son hrair Jerry qu'aimava tanben la leona en secret.
Mes que i avè un problèma : Ben e Jerry qu'èran en Africa deu Nòrd e Lona en Africa deu Sud.
Jerry que partí discretament dab tres vutres. Jerry qu'arribè en purmèr e que prenó Lona en ostatge. Los tres vutres que la portèn dens la montanha maudita. Alavetz quan Ben lo Leon que parti dab los sons guardes, que son oistitís au secors de Lona, deu son costat Jerry que s'èra preparat a la soa arribada.
Ben qu'èra arribat en devath de la montanha maudita e que digó aus oistitís de demorar en baish de la montanha, mes que prenó lo mei hòrt deus sons gardes dab eth. En hèit la montanha maudita qu'èra juste a costat de l'Africa deu Sud e Jerry qu'avè hicat Lona en preson dens la montanha maudita per'mor Lona ne l'aimava pas. Ben qu'èra en trin de pujar dens la montanha maudita e Jerry que'u hiquè lo cotèth au còth e Ben que'u repossè dab los sons pes mes Jerry que tornè préner lo cotèth. Ben qu'arribè tà 'u balhar un còp de punh dens lo vente mes n'avèva pas vist que Jerry qu'avèva lo cotèth e qu'èra prèst a'u plantar dens lo cap de Ben mes lo oistití qu'arribè e que prengó lo cotèth de Jerry e que'u plantè dens lo vente de Jerry. Puish que desliurè Lona.
Ben que se'n tornè dens lo son país dab Lona e los oistitís e que's maridèn urós .
Fin
Morgana Correia, Margaux Minaberry, Emia Coumes e Clothilde Sie
- Détails
- Catégorie : Cicle 2
-


text:
Guèrra d'Independéncia dels Estats Units d'America
La Guèrra d'Independéncia dels Estats Units d'America se debanèt de 1775 a 1783. Opausèt leis Estats Units d'America, aliats a França, a Espanha e ai Províncias Unidas, au Reiaume Unit. Foguèt entraïnada per la revòuta puei la declaracion d'independéncia dei Tretze Colonias anglesas que formèron leis Estats Units d'America en 1776. L'insureccion obtenguèron rapidament un sostèn secrèt de França, en guèrra quasi permanenta còntra leis Anglés dempuei lo rèine de Loís XIV (1643-1715). Puei, après sei premierei victòrias còntra l'armada britanica, se formèt d'alianças oficialas ambé França, Espanha e lei Províncias Unidas qu'ataquèron lei posicions anglesas sus tota la planeta. Après la victòria francoestatsunidenca de Yorktown, leis Anglés acceptèron de negociar e signèron la patz de París en 1783. Reconoguèron l'independéncia deis Estats Units e acceptèron la pèrda de quauquei conquistas de la Guèrra de Sèt Ans (1756-1763).


text:
Auancen a bon ritme es òbres deth nau tunèl de VielhaEntà finaus deth mes de seteme ei previst "eth cale" o trobada des equips de perforacion des dues boques deth nau tunel de Vielha. Anquia eth moment ja s'an perforat 3.300 metres dera naua galeria, 2.100 metres ena boca nòrd e 1.200 ena boca sud, bona part des quaus ja son perforats a seccion complèta e en d'auti parçans depenent deth tipe de materiau se a hèt a mieja seccion.
Redacció TV3
Auancen a bon ritme es òbres deth nau tunèl de Vielha
Entà finaus deth mes de seteme ei previst "eth cale" o trobada des equips de perforacion des dues boques deth nau tunel de Vielha. Anquia eth moment ja s'an perforat 3.300 metres dera naua galeria, 2.100 metres ena boca nòrd e 1.200 ena boca sud, bona part des quaus ja son perforats a seccion complèta e en d'auti parçans depenent deth tipe de materiau se a hèt a mieja seccion.
Actualitzat
Eth ritme de excavacion ei segontes es responsables dera òbra eth previst en projècte, e sonque ei condicionat peth materiau a perforar o era existéncia d'aigua o falhes deth terren. Eth tipe de excavacion que se seguis ei eth modèu austriac. Actuament trebalhen enes òbres 346 persones, des que 146 depenen des empreses dera UTE e era resta son subcontractats. Era manca de personau qualificat hec de besonh de cercar man d'òbra en estrangèr, e lèu toti es trebalhadors especialistes, barrenistes, o chofèrs de mashines especiaus son des paisi der èst, sustot bulgars e polonesi. En cada voladura se hèn a servir uns 900 quilòs d'explosius que se placen enes punts mercadi pes equips de perforacion. A compdar des darrèrs uedaments puntuaus de residus des òbres deth tunel enes arrius, es responsables des empreses que trebalhen en bastiment deth nau pas subterrani an acordat que en cas de ua auta possible fuga de materiaus es òbres se paralisan entà evitar naui uedaments. Eth nau tunel poirie èster acabat a finaus der an que ven.


text:
Sent Pau de Sava
Sent Pau de Sava[1],[2],[3] ( Saint-Paul-sur-Save en francés) es una comuna gascoa de Comenge situada dins lo departament de la Nauta Garona e de la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada a 23 km al nòrd-oèst de Tolosa sus Sava.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Personnalités liées à la commune[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.


text:
Divendres, 2 de febrièr de 2018, 03h00
Uèi, 2 de febrièr, es lo jorn de la Candelièra o Candelosa. Una de las tradicions mai panoccitanas que i a es la de manjar de pescajons, tanben nomenats crespèls, crespèus, ... +
Dimècres, 31 de genièr de 2018, 03h00
Gasconha > Armanhac > Baish Armanhac
Ua bèra iniciativa de la comuna de Nogaròu, en Baish Armanhac, qui segueish lo camin entamenat despuish quauquas annadas de cap tau plan minjar. En efèit, aqueth mes de genèr ... +
Dimenge, 12 de novembre de 2017, 03h00
Aperaquí 5500 personas participèron la darrièra dimenjada d’octòbre a la seisena edicion del festenal gastronomic cultural d’Aran apelat “Era Mongetada”. ... +
Diluns, 30 d'octòbre de 2017, 03h00
Aperaquí 5500 personas an participat aquesta dimenjada passada a la seisena edicion del festenal gastronomic cultural d’Aran apelat “Era Mongetada”. L’eveniment se debanèt ... +
Dimècres, 25 d'octòbre de 2017, 03h00
La seisena edicion de l’eveniment gastronomic e cultural aranés apelat "Era Mongetada" arriba ongan amb lo vam del succès de las edicions precedentas e amb un programa ric ... +
Diluns, 18 de setembre de 2017, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Bas > Menerbés
A dobèrt fa un parelh de meses un nòu restaurant a Rius de Menerbés, qu’a decidit de trencar l’uòu en emplegant la lenga del país; li dison: Lo Bèl ... +
Dimenge, 13 d'agost de 2017, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Naut > Lauragués
Una mòstra gostosa A Castèlnòu d’Arri, al Musèu de Lauragués, fins al 17 de setembre, podètz veire la mòstra “A taula” (À ... +
Dimars, 21 de març de 2017, 03h00
Gasconha > Val d'Aran > Castièro
Es uèi lo Jorn mondial de la poesia, e en Aran l’eveniment se festeja en occitan e a l’occitana dempuèi tres ans. Ongan se tendrà una serada que son tèma central ... +
Dimenge, 5 de març de 2017, 03h00
Aqueste mes de març, Aran festeja lo mes del caviar en tot far promocion d’un produch de luxe e de nauta qualitat elaborat al país. Dins aquel sens, entre lo 3 e lo 23 de març, ... +
Dissabte, 10 de decembre de 2016, 03h00
Lo documentari novèl de l’Ostau Comengés, entitolat Era Hèsta deth Pòrc, se projectarà per lo primièr còp dijòus que ven, 15 de decembre a ... +
Dimècres, 26 d'octòbre de 2016, 03h00
Gasconha > Val d'Aran > Arties e Garòs
Era Mongetada que comencèc hè cinc ans en Garòs, coma ua dimenjada gastronomica e culturau entà revendicar era varietat locau dera mongeta de Bossòst. Ara ei ja un eveniment ... +
Dimècres, 12 d'octòbre de 2016, 03h00
Se tendrà dissabte que ven a Pau (Bearn), una serada de sosten als sens-papièrs de l’estat francés amb la projeccion de Shens Papèrs, un cort metratge musical de granda ... +
Diluns, 1 d'agost de 2016, 03h00
Coma cada an dempuèi vint e nòu ans, de centenats d’occitans e catalans s’amassaràn dimenge que ven, 7 d’agost, al Pòrt de Salau, al limit occitanocatalan, ... +
Dissabte, 23 de julhet de 2016, 03h00
Las edicions Letras d’òc-Camins recampan las recèptas mai requistas, agradivas e saborosas d’Occitània dins un libre de cosina collectiu que serà publicat en occitan ... +
Dimenge, 5 de junh de 2016, 03h00
Dimèrcles passat, 1r de junh, qu’auec lòc en Lhèida era presentacion dera edicion occitana deth roman Òc, dera escrivana Griselda Lozano, en encastre incomparable dera ... +
Dimars, 2 de febrièr de 2016, 03h00
Se desvelèt ièr l’edicion 2016 de la Guida Michelin, en autrejant 15 estelas a 13 restaurants occitans. Las estelas Michelin son vengudas, a l’ora d’ara, lo guierdon màger ... +


text:
ARTICLES D'ACTU - Conte
02
Feb
Participatz a la Fira Mediterrània de Manresa de 2018 : sometètz...
La Fira Mediterrània de Manresa es un mercat d’espectacles qu’acampa las novèlas creacions...
18
Mai
Culturas popularas en dialòg - Segond Forum euroregional
Al caireforc de las culturas europèas, l’Euroregion Pirenèus-Mediterranèa (EMP) recampa a...
05
Oct
Fira Mediterrània de Manresa : catalan e occitan al còr de la...
L'edicion de 2017 de la Fira Mediterrània se debanarà del 5 al 8 d'octòbre a Manresa (Catalonha,...
01
Oct


text:
Matricaria recutita
Matricària camomilha
Matricaria recutita
(L.) Rauschert
La Camomilha salvatge, Matricària camomilha, Pichona Camomilha, (Matricaria recutita) es una planta erbacèa annuala de la familha de las Asteracèas e del genre Matricaria. Es a vegada nomenada Camomilha alemanda o Camomilha veraia.
Es une planta medicinala utilizada dempuèi l'Antiquitat[1] grecolatina, nomenada simplament « camomilha » en erboristeria.
Se las cal pas confondre amb doas autras plantas medicinalas, tanben nomenada « camomilha »: la granda camomilha Tanacetum parthenium e la camomilha romana Chamaemelum nobile.
Somari
- 1 Etimologia
- 2 Sinonims
- 3 Istòria
- 4 Descripcion
- 5 Distribucion
- 6 Diferéncias entre las tres camomilhas medicinalas
- 7 Composicion quimica de l'òli essencial
- 8 Proprietats farmacologicas
- 9 Toxicitat
- 10 Usatges medicals e riscs
- 11 Autres usatges
- 12 Nòtas
- 13 Referéncias
- 14 Vejatz tanben
- 15 Ligams extèrnes
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo nom de genre Matricaria ven del latin matrix, -icis « 1. reproductritz, feme, 2. matritz » (Gaffiot) e del sufixe -arius, -aria, per allusion a las vertuts emmenagògas de la planta. L'epitèt especifica recutita es une flexion del latin recutitus « circoncís » (Gaffiot) per allusion al fruch sens pappus.
Lo tèrme de camomilha ven del grèc chamaemelon xauaιunλov, literalament « poma del sòl », lo perfum de la camomilha pareissent pels Grècs a aqueste de las pomas[2].
Sinonims[modificar | modificar la font]
The Plant List accèpta
- Matricaria chamomilla L.
descricha per Linné[3] e dona una trentena de sinonims[4].
Istòria[modificar | modificar la font]
De plantas de tipe "camomilha" foguèron utilizadas dins las farmacopèas de l'Antiquitat que siá en Egipte, Grècia o Roma e los ancians Germans (Warnes, Haries, Jutes, Angles, etc.) coneissián ja sas vertuts medicinalas. Pasmens s'es sovent dificil d'identificar plan las plantas mencionadas dins los tèxtes ancians en tèrmes d'espècis botanicas (una nocion modèrna que comencèt a se precisar sonque al sègle XVIII amb Linné e Buffon), lo latinista Jacques André[5], trobèt Matricaria recutita jos 16 fitonims diferents (aloitica, anthemis 3, apiana, beneola, chamaemelon 1, eranthemis, etc.).
Lo tèrme de « camomilha » conven a de plantas d'aspècte pro pròche, utilizadas dins les farmacopèas europèas, coma la Matricària camomilha (Matricaria recutita), la Camomilha romana (Chamaemelum nobile) e la Granda camomilha (Tanacetum parthenium).
L'encyclopedista roman del sègle I, lo quita Plini lo Vièlh, donavan sièis noms sinonims e precisava que « n'i a tres manas que ne diferisson pas que pel fulham e que passa pas una palma; an de fuèlhas pichonas semblablas a aquesta de la ruda, blancas, color de poma o porpras. » (H.N., livre XXII, 53). Stéphane Schmitt, lo traductor de Plini, indica qu'aquestas « tres » son las tres espècias, ara nomenadas: matricària camomilha Matricaria recutita, matricària dorada Matricaria aurea e Anthemis rosea, la diferéncia de color pòrte en realitat sus la flor, e non pas sul fulham.
Jos Carlesmanhe, lo capitulari De Villis (De villis vel curtis imperialibus) datat de l'an 812 recomandava la cultura d'un cèrt nombre de plantas d'òrt dins los jardins del domèni reial. Unas d'aquestas, es febrefugia que poiriá èsser la matricària camomilha.
Descripcion[modificar | modificar la font]
La matricària camomilha es una planta pichona annuala, de tija unica, quilhada (de 20 a ) e ramuda50 cm[6].
Las fuèlhas plan decopadas son bi- a tripennatisecadas, de segments gaireben filifòrmes, aiguts, largs de 0,3-0,4 mm[7].
L'inflorescéncia es un capitul solitari, de 10-25 mm. Las flors minusculas se reconeisson a lor odor marcada (l'odor de camomilha es tipic). L'involucre emisferic (a la basa del capitul), es format de bractèas imbricadas, verdencas de marges membranosas. L'axe s'alarga en un receptacle clòt, plan al començament puèi conica, sens palhetas, suq que son fixats dos tipes de flors: - sul disc central jaune verdenc son las flors tubuladas, de 5 lòbs - a la periferia, i a de flors liguladas, de ligula blanca de 6-10 x 2-3 mm, femnas. Las ligulas viran cap al bas, pauc après l'obertura de las flors. Florís de mai a novembre.
Lo fruch est un aquèni subcilindric, plan pichon, de 1-2 x 0,5 mm, a 4-5 còstas ventralas, lissa sus l'esquina, d'un blanc jaunenc, de pappus nul o redusit a una pichona corona.
Se destria per son receptacle vuèg de Matricaria perforata e de Tripleurospermum maritima ssp. maritima (= Matricaria maritima) (que lo receptacle es emplís d'un teissut lasc).
Distribucion[modificar | modificar la font]
La matricària camomilha es largament distribuida[8] en Euròpa, en Asia temperada (Orient Mejan, Asia centrala, de regions de China), l'Africa del Nòrd (Argeria, Marròc). Es indigèna dins totes aquestes païses. Es naturalizada en Austràlia, Euròpa de l'Èst, nòrd d'Índia, America del Nòrd e del Sud. En Euròpa, es particularament abondanta en Ongria e dins los Balcans[9].
En França, s'encontra dins totas las regions a l'estat salvatge subretot las talvèras, pels èrms, cultivats, subretot fertils, las estèpas salinas o sus sòls sablenc, de bassa altitud. Es una espècia nitroclina, adventícia de las culturas sus argil o limons.
La matricària camomilha es largament cultivada dins fòrça regions del mond: en Ongria, Romania, Bulgaria, Chequia, Eslovaquia, Alemanha, Grècia, Argentina, Egipte[10] e Índia (ont foguèt introducha, fa 300 ans dins lo Punjab e fa 200 ans dins Uttar Pradesh).
Diferéncias entre las tres camomilhas medicinalas[modificar | modificar la font]
Matricaria recutita se destria de las doas autras camomilhas medicinalas, pel fach qu'es una planta annala, constituida d'una sola tija quilhada. En tisana, es doça alara que las doas autras camomilhas son amaras.
Composicion quimica de l'òli essencial[modificar | modificar la font]
L'extraccion de l'òli essencial de las flors de la matricària camomilha se fa per una distillacion amb vapor. Cal comptar entre 3 e 5 kg de planta per produire 10 ml d'òli essencial.
Aqueste òli es color blava conten mai de 120 substéncia quimicas,[11]: 28 terpenoïdas, 36 flavonoïdas, e 52 autres compausats diferents avent una activitat farmacologica potenciala. Totas aquestas substéncias son de metabolits segondaris de la planta. Los dos constituents actius essencials son (-)-alfa-bisabolòl e chamazulèn, representant de 50 a 65 % del contengut total en òli volatil. A causa de son usatge comercial, l’òli essencial foguèt plan estudiat.
L'òli de flor de matricària camomilha es constituida subretot de sesquiterpènas (75-90 %) e sonque de traças de monoterpènas. Tanben conten fins a 20 % de poliinas (poliacetylenicas).
La composicion varia segon las regions d'origina, segon lo cultivar e las condicions d'obtencion mas gaireben pas influencida per las condicions culturalas. Quatre quimiotipes màger se destrian - tipe A, amb predominança dels oxids A de (-)-a-bisabolòl - tipe B, amb predominança dels oxids B de (-)-a-bisabolòl - tipe C, amb predominança de (-)-a-bisabolòl - type D, amb un taus de 1:1 de (-)-a-bisabolòl e dels oxids A e B de (-)-a-bisabolòl
Aqueste òli es constituida per de metabolitas qud son responsables de la defensa de la planta: d'en primièr las sesquiterpenas alfa-bisabolòl, los oxids A e B de bisabolòl, e lo (E)-B-farnesèn . Aqueste darrièr terpenoïd es un dels compausants de l’aròma fruchat de la planta, present tant dins la pèl de la poma e d’autres fruchs[12]. Aquò sembla explicar l’etimologiel du mo camomilha: del grèc xauaίunλov chamaimēlon, de xauaί chamai « per tèrra » e uήλov mēlon, « poma ». Los terpenoïds, jògan un ròtle dins la pollinizacion[13] e tanben dins la proteccion de las plantas pendent d'agressions pels insèctes erbivòrs, los caçant, intoxicant o atirant los predators d'aqueste insèctes [14]. Lo taus en terpenoïds de la camomilha sembla explicar son accion acaricida [15],[16].
Responsable de la color blava de l’òli de camomilha, lo chamazulèn, constituís 2,3-10,9 % de sa taus. Es format a partir de la matricina pendent la distillacion e diminuís pendent l'estocatge e jos l'accion de la lutz. La matricina, una lactòna sesquiterpinica, seriá susceptible de possedir coma las autras terpenoïdas mencionadas çai dessús, una foncion protectritz de la planta, qu'aqueste compausats rebotant los predators erbivòrs[17].
Presents fins a 8 % de la composicion de la flor de camomilha[18], los compausats fenolics, en particular de flavonoïds, donan als florons tubulats del capitul una color jauna. Los flavonoïds protejan las plantas dels rais UV, dels radicals liures, patogèns e erbivòrs, e atiran los pollinisators[19]. Atal, la secada provòca dins la camomilha una produccion màger d’un d'aquestes flavonoïds, l’apigenina[20].
Las flors de la camomilha salvatja, e subretot sos florons ligulats possedissent de benzopirònas associadas a las flavonoïdes, las comarinas [21], que donant a la planta son odor de fen recentament fenat.
Los metabolits primaris de la Camomilha salvatja, utilizat directament per sa creissença e desvolpament, foguèron estudiats subretot al respectre de son adapcation als estrès environamentals: la concentracion en Clorofilla de la planta demenesís jos l’efièch del coire, de demai d’acid salicilic, e de l’excès d’aiga[22]. Lo deficit en azòt, al contrari, modifiquèt pas lo taus de la planta en clorofila, mas provoquèt una diminucion de las proteïnas solublas dins sas fuèlhas e raices. Diferents acids aminats aponduts al mitan de creissença de la Camomilha estimulan la sintèsi de sas proteïnas e la fan créisser, aumentan lo nombre de sas brancas, lo nombre de capituls e lo pes de sas partidas aerianas.
Proprietats farmacologicas[modificar | modificar la font]
Un cèrt nombre d'activitats de la matricària camomilha foguèron mosstrat per d'estudis in vitro e in vivo :
- Antiinflamatòria: aquesta propretat pòt èsser atribuit al chamazulèn, a son precursòr la matricina, al (-)-a-bisabolòl e a son oxid,[23]. Una bona activitat antiinflamatòria foguèt plan establit sus l’edèma induch de la pata del rat, l'artriti inducha e l'eritèma radio induch[24]. Lo (-)-a-bisabolòl s'opausa a l'ulceracion gastrica inducha per diferents agents (etanòl, ància, indometacina, pel rat, per via orala). Una ferrida sus la lenga del rat, tractada per un onguent de camomilha garís mai rapidament[25] (que favoriza l'epitelializacion amb un melhor porcentatge de fibres de collagèn).
- Espasmolitica: l'extrach idroalcoolic de las flors es espasmolitica. Aquesta activitat poiriá èsser degut a l'apigenòl qu'es mai actiu que la papaverina sus l'ileon de Cobai isolat
- Antibacterian, antifongica: l'òli essencial de la matricària camomilha es feblament antibacteriana e antifongica. Estimula la secrecion biliària pel cat e lo can.
- Sedativa: d'observacions per l'òme se fa estat d'una accion sedativa de la matricària camomilha.
Sueguent Bruneton, los resultats dels ensags clinics (sus l'òme) cercant a evaluar l'efièch d'una crèma a basa de matricària camomilha coma tractament de las inflamacions de la pèl e de las mucosas son a vegada contradictòrias e malaisida d'interpretar.
Toxicitat[modificar | modificar la font]
Las flors de Matricaria recutita son pas toxicas, tanben per l'òli essencial a del bisabolòl. Mas la preséncia possibla de lactònas dins las preparacions a basa de camomilha, pòt provocar per unas personas sensiblas, de dermitas de contacte alergics. Las escasenças ont la Matricaria recutita es formalament mesa en causa semblan puslèu excepcionals.
Usatges medicals e riscs[modificar | modificar la font]
En França, la Nota explicativa de l'Agéncia del medicament (1998) indica qu'es possible de revendicar, pel capitul de la matricària camomilha, las indicacions terapeuticas seguentas:
- per via orala (en infusion), tradicionalament utilizada:
- dins lo tractament simptomatic de trrbles digestius (borbolhs epigastrics, lentor de digestion, eructacion, flatuléncia)
- per estimular l'apetit
- en usatge local
- tractament d'ajuda adocissent e antipruriginós de las malautiás dermatologicas (talhs, escarraunhadas, fendilhas, fissadas), jos forma de cataplasme
- coma antalgic dins las malautiás de la cavitat bucala o del faringe (jos forma de collutòri, o de pastilha)
- en cas d'irritacion o de damatges oculars duguts a de causas diferentas coma una atmosfèra enfumada, d'esfòrçs visuals sostenguts, de banhs de mar o de piscina.
La matricària camomilha s'utiliza coma la Camomilha romana: es reputada tonica, estomaquica, antispasmodica e analgesica.
En medecina tradicionala (Das, 2014), s'utiliza en tisana, sola o en mescla, e se li atribuís a dòsi moderada un cèrta eficacitat contra l'insomnia, dins lo cases de trebles digestius foncionals (vertut carminatva), digestions malaisidas (espasmes digestius doloroses), contra l'eczema, etc.
Das faguèt l'inventari complet de las afeccions tractadas tradicionalament per la camomilha; fa una tièra de 55 malautiás e malautiás que la camomilha a un efièch benefic.
En sonh de beutat, pòt èsser utilizada en locion e en aiga de escarraunhada dels pèls.
Ara, la matricària camomilha es presenta dins des produchs cosmetics, coma los shampongs (per blondir los pèls) e dins les gels antisolars. L'òli essenciala es utilizada en perfumeria e en saboneria.
Son usatge e deconselhada pendent los darrièrs meses de prensa[26].
Autres usatges[modificar | modificar la font]
En viticultura, la camomilha matricària es una preciosa alliada de la vinha a partir de la preflorason, al moment ont los vitatge an tendéncia a exprimir una cloròsi ferrica, e fins a la vairason. L'azulèn que conten es un òli essencial que regula l'evapotranspiracion via l'estimulacion del cicle del potassi. D'aqueste fach, a tanben un efièch destressant se: la vinha patís cronicament d'estres idric a causa d'un enrasigament tròp superficial; las vinhas son plantadas dins un sòl peirós o sablenc paure en aiga; en cas de secada.
En agricultura biodinamica, la camomilha matricària es utilizada dins la preparacion 503 pel compòst. Auriá una accion sus las substéncias azotadas e lo calci permetent atal una creissença sana de las plantas fertilizadas. En efièch, las plantas agradan mai l'azòt, una absorpcion tròp importanta fa las plantas "aquosas" e donc mai sensiblas a las mycotas parasitas. La preparacion 503 permetriá donc a las plantas d'optimizar l'absorpcion de l'azòt[27].
Nòtas[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 et 1,1 Singh O., Khanam Z, Misra N, Srivastava MK., {{{2}}},
- ↑ CNRTL
- ↑ Referéncia Biodiversity Heritage Library (Biodiversity Heritage Library) : 358912#page/333Modèl:BHL
- ↑ Referéncia The Plant List : Matricaria chamomilla L (en) (Font: The Global Compositae Checklist)Referéncia The Plant List : Matricaria chamomilla L (en) (Font : The Global Compositae Checklist)
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- ↑ Référence Tela Botanica (France métro) : Matricaria chamomilla L. (fr)Referéncia Tela Botanica (França metropolitana) : Matricaria chamomilla L. (fr)
- ↑ D. Jeanmonod, J. Gamisans, Flora Corsica, Aix-en-Provence, Edisud, (ISBN 978-2-7449-0662-6)Modèl:FloraCorsica
- ↑ Référence GRIN : espèce Matricaria chamomilla L. (en)Referéncia GRIN : espècia Matricaria chamomilla L. (en)
- ↑ 9,0 et 9,1 Bruneton, J., Pharmacognosie - Phytochimie, plantes médicinales, 4e éd., revue et augmentée, Paris, Tec & Doc - Éditions médicales internationales, , 1288 p. (ISBN 978-2-7430-1188-8)Modèl:Bruneton
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- ↑ 11,0 et 11,1 (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- ↑ Eberhard Breitmaier, Terpenes: flavors, fragrances, pharmaca, pheromones, John Wiley & Sons, Weinheim, 2007, p. 24, https://books.google.ch/books?isbn=3527317864...
- ↑ Maimone, T.J.; Baran PS, {{{2}}},
- ↑ Dinesh A. Nagegowda, David Rhodes, and Natalia Dudareva, The MEP Pathway and Rhythmic Emission of Herbivore-Induced Plant Volatiles, in Constantin A. Rebeiz et al. (eds.), The Chloroplast: Basics and Application, Springer Science+Business Media B.V. 2010, p. 148
- ↑ Macchioni, F., Perrucci, S., Cecchi, F., Cioni, P.L., Morelli, I., Pampiglione, S., 2004. Acaricidal activity of aqueous extracts of chamomile flowers, Marticaria chamomilla, against the mite Psoroptes caniculi. Med. Vet. Entomol., 18(2):205-207. [doi:10.1111/j.0269-283X.2004.00488.x]
- ↑ Khodadad Pirali-Kheirabadi , Mehdi Razzaghi-Abyaneh, Biological activities of chamomile (Matricaria chamomile) flowers’ extract against the survival and egg laying of the cattle fever tick (Acari Ixodidae), J Zhejiang Univ Sci B. 2007 September; 8(9): 693–696, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1963437/
- ↑ Jan Nawrot, Zdeňka Smitalová and Miroslav Holub, « Deterrent activity of sesquiterpene lactones from the umbelliferae against storage pests », Biochemical Systematics and Ecology, Volume 11, Issue 3, 1983, pp 243-24
- ↑ SUMMARY OF DATA FOR CHEMICAL SELECTION. Apigenin. ntp.niehs.nih.gov/ntp/htdocs/Chem.../Apigenin.pdf
- ↑ Florence Gleason, Raymond Chollet, Plant Biochemistry, Jones and Bartlett Publishers, Inc, Burlington, MA 2011, p. 136
- ↑ Mostafa Hojati, Seyed Ali Mohammad Modarres-Sanavy, Faezeh Ghanati, Mehdi Panahi. Hexaconazole induces antioxidant protection and apigenin-7-glucoside accumulation in Matricaria chamomilla plants subjected to drought stress. Journal of plant physiology. 2011 May 15;168(8): 782-91
- ↑ Barbara Tosi, Carlo Romagnoli, Emilia Menziani-Andreoli and Alessandro Bruni, « Characterization of Coumarins in Chamomile Preparations Sold in Italy », Pharmaceutical Biology, 1995, Vol. 33, No. 2, Pages 144-147
- ↑ Alireza Pirzad, Mohammad Reza Shakiba, Saeed Zehtab-Salmasi, Seyed Abolghasem Mohammadi, Reza Darvishzadeh and Abbas Samadi, « Effect of water stress on leaf relative water content, chlorophyll, proline and soluble carbohydrates in Matricaria chamomilla L. », Journal of Medicinal Plants Research Vol. 5(12), pp. 2483-2488, 18 June, 2011
- ↑ Mckay, Diane L.; Blumberg, JB., {{{2}}},
- ↑ Mann, C., & E.J. Staba, « The Chemistry, Pharmacology and Commercial Formulations of Chamomile », in Craker L.E. and J.E. Simon (Eds.)., Herbs, Spices and Medicinal Plants: Recent Advances in Botany, Horticulture and Pharmacology, Vol. 1, Oryx Press, Phoenix, Modèl:Chapitre
- ↑ Carina-Magalhães-Esteves Duarte, Maria-Rozelide-Souza Quirino, Mônica-César Patrocínio, Ana-Lia Anbinder, {{{2}}},
- ↑ http://nutritionfacts.org/video/chamomile-tea-may-not-be-safe-during-pregnancy/
- ↑ bio-dynamie
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Referéncias taxonomicas[modificar | modificar la font]
- Referéncia The Plant List : Matricaria recutita L. (en) (Source: The Global Compositae Checklist)Referéncia The Plant List : Matricaria recutita L. (en) (Font : The Global Compositae Checklist)
- Referéncia GRIN : espèce Matricaria chamomilla L. (en)Referéncia GRIN : espècia Matricaria chamomilla L. (en) - syn.
- Referéncia Tela Botanica (France métro) : Matricaria chamomilla L. (fr)Referéncia Tela Botanica (França metropolitana) : Matricaria chamomilla L. (fr)
- Referéncia Catalogue of Life : Matricaria recutita L. (en)Referéncia Catalogue of Life : Matricaria recutita L. (en)
- Referéncia ITIS : Matricaria recutita L. (fr) (+ version anglaise (en))
- Referéncia NCBI : Matricaria recutita L. (en)Referéncia NCBI : Matricaria recutita L. (en)
- Referéncia Flora europaea : Chamomilla recutita (L.) Rauschert (en)
- Referéncia INPN : Matricaria chamomilla L., 1753 (+ statut + description) (fr)Referéncia INPN : Matricaria chamomilla L., 1753 (+ estatut + descripcion) (fr)
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Guide des plantes sauvages comestibles et toxiques, de François Couplan et Eva Styner. Les guides du naturaliste, éd. Delachaux & Niestlé (ISBN 2-603-00952-4)
- La Santé à la pharmacie du bon Dieu, de Maria Treben. Ed. Wilhelm Ennsthaler en Autriche (http://www.ennsthaler.at/), (ISBN 978-3-85068-123-0)


text:
Petra (omonimia)
Toponims[modificar | modificar la font]
- Petra es una municipalitat de las illas Balearas
- Petra es una anciana ciutat situada en Jordania
- Petra una vila de Chipre
- Petra, una comuna grega sus l'illa de Lesbos
- Petra, una comuna grega dins lo nome de Pieria
- Petra, una vila situada als EUA, Kentucky
Antroponims[modificar | modificar la font]
Petra es un patronim portat per exemple per:
Petra es un prenom feminin portat per exemple per:
Autres[modificar | modificar la font]
- PETRA (Positron-Elektron-Tandem-Ring-Anlage) es un accelerator de particulas present al centre de recerca DESY.


text:
miércoles, 20 de junio de 2007
Occitan-gascon/CRESPÈTHS
Ingredients: 125 g de haria, 30 g de burre, 10 g de sucre, 3 g de sau, 1/4 de l d' aiga, 4 o 5 ueùes sencèrs
Hicar dens una cachòla l aiga, la sau, sucre e burre. Hicar la cachòla suu huec, e quan lo burre ei honut, que la cau tirar del huec. Barreja'í haria passada en tornejar dab una espatula entà mesclar. Tornar hicar la cachòla suu huec, virar la pasta dab l espatula en prémer au hon hèra hòrt, dincs a a çò que la pasta ne pegue pas mei ni a l´espatula ni a la cachòla. Tirar-la deu huec en hica'í lous ueus un après l´aute en tribalhar-la après l'addicion de cada ueu.Lla pasta acabada que deu estar motha, colanta mes pas liquida e tiene`s plan com cau.
Hicar dens una cachòla l aiga, la sau, sucre e burre. Hicar la cachòla suu huec, e quan lo burre ei honut, que la cau tirar del huec. Barreja'í haria passada en tornejar dab una espatula entà mesclar. Tornar hicar la cachòla suu huec, virar la pasta dab l espatula en prémer au hon hèra hòrt, dincs a a çò que la pasta ne pegue pas mei ni a l´espatula ni a la cachòla. Tirar-la deu huec en hica'í lous ueus un après l´aute en tribalhar-la après l'addicion de cada ueu.Lla pasta acabada que deu estar motha, colanta mes pas liquida e tiene`s plan com cau.
Publicado por Jaume Fàbrega en 0:37
No hay comentarios:
Suscribirse a: Enviar comentarios (Atom)


text:
La Gata de la barona
Es pas encara espotida aquela gata!
Pendent tota l'annada 2015, la còla "les Galejaires" faguèt conèisser aquel animal a un fum d'estajants ariegeses (24 representacions pel departament) emai dins Garona Nauta (2), dins Aude (1) e dins Nauts-Pirenèus(2).
Prèp de 1500 personas venguèron véser l'espectacle e daissèron mai de 4000 èuros per l'IEO.
Per 2016, 5 datas son ja previstas.
Coma la gata, la lenga nóstra es plan viva, se parla e s'escota amb plaser.
La còla es a repetir una novèla pèça de l'Alan que se jogarà la "prumièra" al Festen'òc de Saurat le 14 de Julhet de 2016.
Esperam qu'aurà la meteissa capitada.


text:
Arnac (Roergue)
Arnac[1][2],[3],[4] (Arnac-sur-Dourdou en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region de Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Arnac es un vilatge situat a l'extremitat sud del departament d'Avairon, es traversat pel Dordon de Camarés e se situa a 600 m d'altitud aperaquí, al dintre dels Monts de La Cauna.
Toponimia[modificar | modificar la font]
Segon Dauzat e Rostaing, Arnac pòt venir del nom d'òme gallés Arnos, o benlèu d'un autre nom gallés, *Artonos, de Artos, ors, amb lo sufixe -acum[5], latinizacion del sufixe celtic -*ako. Seriá donc una propietat rurala d'origina gallo-romana.
Istòria[modificar | modificar la font]
- Fins a la Revolucion, la parròquia de Arnac fasiá partida de la comunitat de Brusca. Sant Beneset (Benesech ?) d'Arnac èra alara una annèxa de la parròquia de Sant Pèire dels Cats (cats ?, caps ? o ?) dins la municipalitat actuala de Melagas.
- Après la Revolucion, Arnac fasiá partida de la municipalitat de Melagas.
- En 1872 se creèt la municipalitat d'Arnac, en francés Arnac-sus-Dourdou.
- Uèi, lo vilatge es constituït de nombrosas residéncias segondàrias sovent proprietats de descendents d'ancians abitants del vilatge.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2012 : 37 abitants
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Christian-Pierre Bedel, Camarés, al canton, 2000
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, p. 287, reedicion Librairie Guénégaud, 1984