text:
L'Indépendant de Perpinyà confirma Espanha es pas una democracia que las consultacions fosquèssen la basa de la democracia. En francés, lo jornal de Perpinyà, Narbona e Carcassona nos indica que lo procèssus democratic catalan contunha sul camin, long, de la declaracion d'independéncia.
L'Indépendant, qu'es luènh d'èstre d'esquèrra sapient los filtres politics sul tèma qu'an, illustra la via politica pòst-franquista ambe la fòto del novèl president del PSOE. Mas fau notar que lo PSOE a preferit l'aligança ambe lo PP, e Ciudadanos (ALDE al Parlament Europèu, es de dire En Marche !, afidat de Emmanuel Macron, ambe l'ajuda del MoDem). Aital aquel detalh del govèrn actual de Madrid, es oblidat ; Ciudadanos qu'a sostengut En Marche !, puèi LREM, lo partit d'Emmanuel Macron, es la negacion de la democracia en Catalonha, la democracia es acceptar la consultacion ; l'acceptar pas es èstre del constat de l'antidemocracia, es lo pòst-franquisme. La paradòxa politica francesa es qu'un Michel Rocard auriá comprès aquel fenomèn catalan (coma a entendut los Còrse, los Kanaks, etc.), alara que los afidats a las idèas de Michel Rocard e que son al govèrn d'Emmanuel Macron, o que fan campanha per el -Emmanuel Valls , son contra aquela consultacion de la populacion de Catalonha ; son dins lo camp que Michel Rocard a criticat en Argèria d'abans 1962, quand èra foncionari d'Estat jacobin e expansionista francés.
La question del camin per l'independéncia en Catalonha es acarat a l'integrisme politic espanhòl o francés que refusa totas las consultacions, en aficat un constitucionalisme pòst-franquista que confina al franquisme de l'Old-Time. Es pas gaire estonent ; aquel integrisme politic es ligat a un centralisme de la pensada politica, al centralisme de la logistique d'Espanha (que fabrica un fialat de ralh cap a Madrid, sul modèl parisenc), ligat a un fantasme politic qu'explica que la corrída es de totes e la vòlon quitament imposar en Catalonha (alara que la comuna e lo Parlament de barcelona o refusa), ligat a un modèl francés de La Terreur de 1792. Es una causa que se mesura melhor quand sèm en Occitània, e que devèm suportar un sistèma jacobin, lo modèl pels socialistas dits espanhòls.
Fau tanben notar qu'Artur Mas, ancian president de la Generalitat de Catalonha, per aver ajudat los ciutadans de portar las urnas dins los ostals comuns, e donc a s'exprimir per las urnas, serà condamnat a pagat 32.000 € ! E lo sosten favoriza encara l'independentisme ; de pensar que l'expansionisme espanhòl en Catalonha es clarament estupid....
E la repression espanhòla es pas sonque politica, constitucionala o del tribunal de la constitucion dels madrilencs, es tanben contra entitats essenciala per la vida economica catalana, l'aeropòrt de Barcelona. E l'article tròp cortet dins L'Indépendant non podrà indicar la darrièra informacion, es de dire aquela donada pel jornal ARA a Barcelona, lo document que dona la clartat de la repression espanhòla contra lo desvolopament de barcelona, lo cas de l'aeropòrt de Barcelona-El-Prat es caracteristic d'aiçò.
Tot aiçò es sistematicament oblidat quora se parla de la situacion en Catalonha, sobretot pels mèdias franceseses ; car son considerats coma arguments independentistas e donc orientats ... e « coma son independents » que nos explícan los jornalistas franceses ! Avèm donc clarament un grèu problèma per la descripcion del problèma espanhòl, es un sistèma que LO pòble espanhòl vòta, mas los partits (levats PODEMOS e aligats bascos, valencians e catalans -CUP, l'extremisme d'esquèrra) pensa coma lo franquisme, al centralisme coma París li agrada.
Fau notar que l'unic element que fa qu'i a pas de majoritat d'esquèrra a Madrid, PODEMOS + PSOE es que lo PSOE refusa lo referèndum en Catalonha ; i a pas d'autras rasons ! Cap mèdia francés a l'indicat clarament, e se díson independents.
Lo tèma es donc vièlh, mas vist la manièra que la premsa parisenca tracta lo subjecte, non pòt que donar a L'Indépendant un rebat un pauc especial ; ne parlan !
Se fau ara questionar de quina manièra los Estats europèus van reagir ; dins l'editorial d'anuèch Vicent Partal indica de quina manièra es mal vist lo sosten balte per aquel camin d'independéncia pels catalans.
Autre ligam d'interès en lenga francesa : picatz aquí o ailà. E en Catalan, per çò que concernís l'avuglament espanhòl. Fau notar que l'afar es vièlh, data de las annadas 2005 ! E que lo problèma es espanhòl que refusa de veire lo problèma del centralisme dempuèi bèls brius.
L'Indépendant de Perpinyà a rason de confirmar que lo bordèl espanhòl es pas acabat e que lo referèndum anonciat per setembre doncarà de clartat democratica als vesins del sud d'Occitània (region administrativa francesa).
L'article es cortet, mas segur que n'i aurà d'autres ; mas fau notar que Albert Ribera, catalan (lo «traïdor» segon los independentistas catalans, e democratas de Catalonha) es deputat europèu e membre del grope ALDE, es de dire costeja lo grope al Parlament Europèu que sosten clarament Emmanuel Macron per la constitucion del govèrn parisenc aprèp las eleccions legislativas de 2017 en fRança. Albert Ribera pròba en refusar lo referèndum de Catalonha qu'es LUÈNH d'Èstre DEMOCRATA ; malgrat aiçò es membre de l'ALDE al Parlament Europèu ... atencion : l'ALDE es pas l'Asociación de Lucha contra la Distonia en España
; es lo grope dels Liberals al Parlament Europèu.
Te daissa pas enganar... explica un document espanhòl sul tèma de Ribera.


c: text/html

text:
Cultura
Visita dera Société Ramond ara Val d'Aran
04/11/2017
Era passada dimenjada ua quarantia de membres dera Société Ramond de Banhères de Bigòrra poderen conéisher de prumèra man es principaus installacions culturaus dera Val d'Aran.
Era Societé Ramond ei ua reconeishuda associacion culturau de fòrça prestigi, neishuda en 1865 damb era mission de velhar per estudi interdisciplinar des Pirenèus. D’entre es nombrosi qu'an realizat subergessen eth butletin Explorations pyrénéennes o era creacion der observatòri deth Pic du Midi.
Ath delà, compden damb era collaboracion de Maurice Gourdon, celèbre pireneïsta que documentèc era Val d’Aran a finaus deth sègle XIX.
Era associacion visitèc eth patrimòni de Vilamòs: er Ecomusèu Çò de Joanchiquet, er antic lauader, era glèisa de Santa Maria, eth herrador de shivaus e eth horn de caudia. Aguest itinerari siguec guidat peth cap de cultura e patrimòni deth Conselh, Jèp de Montoya e era directora deth Musèu dera Val d'Aran, Carla del Valle.
Tanben podèren visitar es glèises de Santa Maria d’Arties e Sant Andrèu de Salardú, dera man dera tecnica de patrimòni deth Conselh Generau d'Aran, Elisa Ros; glèises d’origina arquitectonica romanica que conjugue damb formules pictoriques renaishentistes de grana qualitat, e eth Musèu dera Val d’Aran e era glèisa de Sant Miquèu de Vielha.
IMATGES: CONSELH GENERAU D'ARAN
Era Societé Ramond ei ua reconeishuda associacion culturau de fòrça prestigi, neishuda en 1865 damb era mission de velhar per estudi interdisciplinar des Pirenèus. D’entre es nombrosi qu'an realizat subergessen eth butletin Explorations pyrénéennes o era creacion der observatòri deth Pic du Midi.
Ath delà, compden damb era collaboracion de Maurice Gourdon, celèbre pireneïsta que documentèc era Val d’Aran a finaus deth sègle XIX.
Era associacion visitèc eth patrimòni de Vilamòs: er Ecomusèu Çò de Joanchiquet, er antic lauader, era glèisa de Santa Maria, eth herrador de shivaus e eth horn de caudia. Aguest itinerari siguec guidat peth cap de cultura e patrimòni deth Conselh, Jèp de Montoya e era directora deth Musèu dera Val d'Aran, Carla del Valle.
Tanben podèren visitar es glèises de Santa Maria d’Arties e Sant Andrèu de Salardú, dera man dera tecnica de patrimòni deth Conselh Generau d'Aran, Elisa Ros; glèises d’origina arquitectonica romanica que conjugue damb formules pictoriques renaishentistes de grana qualitat, e eth Musèu dera Val d’Aran e era glèisa de Sant Miquèu de Vielha.
IMATGES: CONSELH GENERAU D'ARAN
Clara Villar

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Helmstedt (154)
Liste des communes
Helmstedt
Ville d'Helmstedt, localité de l'Allemagne de 23 000 habitants.
La mairie d'Helmstedt a une adresse e-mail et un site Internet.
Königslutter am Elm
Ville de Königslutter am Elm, localité de l'Allemagne de 15 000 habitants.
La mairie de Königslutter am Elm a une adresse e-mail et un site Internet.
Schöningen
Ville de Schöningen, localité de l'Allemagne de 12 000 habitants.
La mairie de Schöningen a une adresse e-mail et un site Internet.
Lehre
Ville de Lehre, localité de l'Allemagne de 11 000 habitants.
La mairie de Lehre a une adresse e-mail et un site Internet.
Velpke
Ville de Velpke, localité de l'Allemagne de 4 600 habitants.
La mairie de Velpke a une adresse e-mail et un site Internet.
Büddenstedt
Ville de Büddenstedt, localité de l'Allemagne de 2 800 habitants.
La mairie de Büddenstedt a une adresse e-mail et un site Internet.
Groß Twülpstedt
Ville de Groß Twülpstedt, localité de l'Allemagne de 2 500 habitants.
La mairie de Groß Twülpstedt a une adresse e-mail et un site Internet.
Grasleben
Ville de Grasleben, localité de l'Allemagne de 2 400 habitants.
La mairie de Grasleben a une adresse e-mail et un site Internet.
Danndorf
Ville de Danndorf, localité de l'Allemagne de 2 000 habitants.
La mairie de Danndorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Bahrdorf
Village de Bahrdorf, localité de l'Allemagne de 1 900 habitants.
La mairie de Bahrdorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Süpplingen
Village de Süpplingen, localité de l'Allemagne de 1 700 habitants.
La mairie de Süpplingen a une adresse e-mail et un site Internet.
Jerxheim
Village de Jerxheim, localité de l'Allemagne de 1 100 habitants.
La mairie de Jerxheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Wolsdorf
Village de Wolsdorf, localité de l'Allemagne de 1 000 habitants.
La mairie de Wolsdorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Mariental
Village de Mariental, localité de l'Allemagne de 1 000 habitants.
La mairie de Mariental a une adresse e-mail et un site Internet.
Grafhorst
Village de Grafhorst, localité de l'Allemagne de -1 000 habitants.
La mairie de Grafhorst a une adresse e-mail et un site Internet.
Warberg
Village de Warberg, localité de l'Allemagne de -1 000 habitants.
La mairie de Warberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Frellstedt
Village de Frellstedt, localité de l'Allemagne de -1 000 habitants.
La mairie de Frellstedt a une adresse e-mail et un site Internet.
Twieflingen
Village de Twieflingen, localité de l'Allemagne de -1 000 habitants.
La mairie de Twieflingen a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Villes et mairies du District de Morges (140)
Liste des communes
Morges
Ville de Morges, localité de la Suisse de 14 000 habitants.
La mairie de Morges a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-Prex
Ville de Saint-Prex, localité de la Suisse de 4 700 habitants.
La mairie de Saint-Prex a une adresse e-mail et un site Internet.
Préverenges
Ville de Préverenges, localité de la Suisse de 4 600 habitants.
La mairie de Préverenges a une adresse e-mail et un site Internet.
Cossonay
Ville de Cossonay, localité de la Suisse de 3 200 habitants.
La mairie de Cossonay a une adresse e-mail et un site Internet.
Aubonne
Ville d'Aubonne, localité de la Suisse de 2 600 habitants.
La mairie d'Aubonne a une adresse e-mail et un site Internet.
Etoy
Ville d'Etoy, localité de la Suisse de 2 500 habitants.
La mairie d'Etoy a une adresse e-mail et un site Internet.
Lonay
Ville de Lonay, localité de la Suisse de 2 300 habitants.
La mairie de Lonay a une adresse e-mail et un site Internet.
Echandens
Ville d'Echandens, localité de la Suisse de 2 000 habitants.
La mairie d'Echandens a une adresse e-mail et un site Internet.
La Sarraz
Village de la Sarraz, localité de la Suisse de 1 700 habitants.
La mairie de la Sarraz a une adresse e-mail et un site Internet.
Tolochenaz
Village de Tolochenaz, localité de la Suisse de 1 700 habitants.
La mairie de Tolochenaz a une adresse e-mail et un site Internet.
Denges
Village de Denges, localité de la Suisse de 1 500 habitants.
La mairie de Denges a une adresse e-mail et un site Internet.
Gimel
Village de Gimel, localité de la Suisse de 1 400 habitants.
La mairie de Gimel a une adresse e-mail et un site Internet.
Bière
Village de Bière, localité de la Suisse de 1 300 habitants.
La mairie de Bière a une adresse e-mail et un site Internet.
Apples
Village d'Apples, localité de la Suisse de 1 100 habitants.
La mairie d'Apples a une adresse e-mail et un site Internet.
Yens
Village d'Yens, localité de la Suisse de 1 000 habitants.
La mairie d'Yens a une adresse e-mail et un site Internet.
Echichens
Village d'Echichens, localité de la Suisse de 1 000 habitants.
La mairie d'Echichens a une adresse e-mail et un site Internet.
Eclépens
Village d'Eclépens, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie d'Eclépens a une adresse e-mail et un site Internet.
L'Isle
Village de l'Isle, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de l'Isle a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Diluns, 10.4.2017 03h00
Baiona
© Gadjo_Niglo
I a movements occitanistas coratjós, coma Ací Gasconha, que promòven l’usatge tradicionau de l’occitan au Baish Ador —vèrs Baiona, Anglet e Biàrritz— dab abnegacion e eroïsme. Ac hèn contra las pretensions de l’immensa majoritat deu movement basquista que vòu annexar aquera encontrada au Bascoat.
Los arguments non mancan pas entà demostrar que l’occitan, e non pas lo basco, es la lenga istorica e abituala deu Baish Ador. A l’Edat Mejana, Baiona èra un deus dus centres majors de la produccion escriuta en gascon, dab Bordèu. Uei l’occitan s’i parla encara a maugrat de la pression dobla deu francés e deu basco. Lo francés i es la lenga dominanta dens los hèits. Lo basco i es ua lenga preponderanta dens un faus imaginari locau, reïnventat après decennis de basquisme cinic.
Lo dissabte 8 d’abriu de 2017, l’organizacion armada basca ÈTA hèc organizar ua ceremònia solemna a Baiona entà indicar qu’arrestava la soa luta militara e liurèc a l’estat francés la lista deus sons amagatalhs d’armas. Milèrs de personas i èran presentas.
Se cau regaudir qu’ÈTA abandone atau la soa deriva ultramilitarista, dens un acte ritualizat e public. L’estat espanhòu i pèrd credibilitat perque non a pas jamei volut dialogar dab ÈTA entà bastir la patz. La patz es unilaterala. L’eveniment es hèra important.
Entà nosautes occitans, primèr, qu’es un parat d’esperar enfin mei tranquillitat. Non oblidaram pas los actes violents comés en Occitània de part d’ÈTA (Lus-Ardiden, Gasconha 2006; Capberton, Gasconha, 2007; Massanjas, Gasconha, 2007; lo Borg dau Peatge, Daufinat, 2010; Valiera, Lemosin, 2011...). Non oblidaram pas l’utilizacion cinica deu nòste territòri occitan de part d’ÈTA que nos considerava solament coma un immens “arrèrpaís” entà amagar armas e combatents. Deu costat opausat, pensaram tanben a l’escandalosa violéncia espanholista deus GAL en Occitània (sustot a Biàrritz, Baiona e Anglet, de 1984 a 1986).
Ara passem a las consideracions mei estrictament lingüisticas.
Daubuns me diràn lhèu que los militants d’ÈTA èran partits d’ua situacion desesperada quand comencèren d’agir en 1961. Lhèu reagissián a la dictatura de Franco, lhèu reagissián puish au pòstfranquisme, dens un periòde hèra complicat, e que, dens aqueras circonstàncias, non podián pas estar conscients de la lor utilizacion estrategica deu País d’Òc coma arrèrbasa.
En realitat, los quadres d’ÈTA an tostemps sabut perfieitament çò qu’Occitània es. Certans combatents de basa, lhèu non ac sabián pas, mes los caps si qu’ac sabián. Èran formats a divèrsas teorias sus la nacion basca e coneishián en particular las idèas deu teorician basco Federiko Krutwig. Krutwig teorizava cinicament un espaci basco alargat au detriment de las tèrras gasconas d’Occitània. Krutwig aviá pretensions en lingüistica basca, èra membre de l’Acadèmia de la Lenga Basca, parlava explicitament deu gascon e, pendent quauques annadas, estèc en contacte dab ÈTA.
Krutwig e ÈTA utilizavan donc lo territòri occitan de manèra mespresosa sens se preocupar jamei de l’opinion de las populacions occitanas, ni de la seguretat deus occitans que destorbavan, e encara mens se preocupavan de la promocion de la lenga occitana au Baish Ador.
I a tot un movement basquista pacific que non cau pas con·hóner dab ÈTA, evidentament. Totun, l’immensa majoritat deu basquisme (tant los pacifics coma los partisans d’ÈTA) refusan d’adméter que l’occitan es la primèra lenga legitima deu Baish Ador e de Baiona-Anglet-Biàrritz.
La ceremònia solemna deu 8 d’abriu de 2017, a Baiona, be restarà dens las memòrias coma ua data extraordinària entà l’esperança deu pòble basco e entau progrès deu basquisme. Que l’an plan concebuda. Lo son storytelling qu’ei beròi. Mes la causida de har aqueth eveniment istoric en Occitània, en Gasconha, a Baiona, a nòste, es un acte suplementari de basquizacion e de mesprètz de la nòsta lenga d’òc.
La moralizacion de cèrts sectors deu basquisme non es pas encara completa.
Bon dia, parlaré en català perquè no parlo occità, esperi que m'entengueu, sinó ho puc fer en francès si m'ho demaneu :-)
Teniu raó que el Baish Ador i Baiona-Anglet-Biàrritz són territoris històricament de parla occitana (gascona) des de l'edat mitjana, però no teniu raó quan dieu que mai han estat basques i que ara s'intenten basquitzar. La llengua basca (basco-aquitana) és la única llengua no-indoeuropea que encara és viva a Europa com segur que ja sabeu, molt anterior al fran... Legir la seguida
#45 Vaquí, contunha. Un jorn n'i aurà per dire que l'occitan gascon se parlèt jamai a tal o tal endrech coma a Bokale (nom basquizat de la comuna, en occitan gascon "Lo Bocau"). Qu'es una terra que foguèt colonizada per tres intellectuals occitans mas que totjorn foguèt d'Euskadi... Que i es un complòt antibasco prigond en cò daus occitans. Pecaire. La pròva:
http://lasetmana.fr/fr/entry/rentrada-2017-likastola-que-sinstalla-a-bocau-64-calandreta-que-passa-a-costat-deu-projecte
Fa pen... Legir la seguida
lo Candido de Lisbona pensa "que la realitat lingüistica de l'occitan se pòt grandament contestar". Reconeis quand mèsma que la lenga qu'escriu es d'occitan, non ?
Aquò dich, que siague un Occitan que viu a Lisbona o un Lisboèta qu'a apres la lenga nòstra, trapi qu'a lo gaubi per nos botar a l'espròva de la realitat. En clar, aquelas charadissas de sabents fòrça interessèntas semblan un avatar novèl del debat famos sul sex dels angels. E d'aquel temps la realitat es que la lenga a g... Legir la seguida
lo Candido de Lisbona pensa "que la realitat lingüistica de l'occitan se pòt grandament contestar". Reconeis quand mèsma que la lenga qu'escriu es d'occitan, non ?
Aquò dich, que siague un Occitan que viu a Lisbona o un Lisboèta qu'a apres la lenga nòstra, trapi qu'a lo gaubi per nos botar a l'espròva de la realitat. En clar, aquelas charadissas de sabents fòrça interessèntas semblan un avatar novèl del debat famos sul sex dels angels. E d'aquel temps la realitat es que la lenga a g... Legir la seguida
#45 I a de vrai dinc ce que disètz : o ai agut constatat. Aquò's la fòrça dau nombre, la presença dominanta d'un grope, d'una cultura, d'una lenga que buta certans a faire lur una causida que jamai se sariá pas pensat que la faguèsson. Pròva qu'a bien capitat França de nos voidar nòstra anma occitana (gascona, provençala, auvernhata, eca...). Amai pròva que sentèm totes lo besonh d'aparténer a un airau culturau, linguistic amai uman, de talha rasonabla, locala amai locala larja. ... Legir la seguida
#41 coma sovent dins los cases de diglossia, amb doas lengas vesinas dominaas, una mai mediatica (l'organizacion associativa còmpta, la violéncia donèt un image de fòrça tanben) que l'autra e mai exotica, per far mai diferent, mai original de la lenga dominanta, se ganha de partisans que se cercan de rasigas originalas de revendicar.
Es coma en per aicí de monde que se vòlon còrses per far "original". O dins las banlegas quora un se convertisse a l'islam, per aver una tradicion, una l... Legir la seguida
#30 Per obténer de datacions precisas, vos prepause qu'anetz consultar los sénhers Felipe Martèl e Domergue Sumien. N'i a pas per dobtar : fai pro lòngtemps quela istòria per afortir que Nimes, de per sa cultura, sa lenga e son asuèlh de relacions professionalas e culturalas, a l'anma provençala. Sa literatura ne'n pòt testimoniar, amai. Lo provençau lai es en cò siu despuèi dos sègles... au mens ! Tot lo demai es pas que RECUPERACION POLITICOADMINISTRATIVA de l'Istòria. Anatz viu... Legir la seguida
Un pauc de serenitat. Vos conselhi de legir l'excellent article de Fabien Lécuyer, “L'amor envasissent de l'Autre”: http://opinion.jornalet.com/2163
#39 "Lo vertadèr problèma es lo seguent: lo basquisme revendica territòris occitans. " es una vision "lingüistica e objectiva"? Bon. Non serem pas acordat sus aqueste afar.
#39 Que la lenga de Baiona e d'autras comunas de Labord siá lo gascon dempuèi l'Edat Mejana es una evidéncia que los Bascs refusan pas (parli pas dels joves incultes que se dison bascs e que sabon quitament pas parlar l'euskera). Podètz anar veire las cartas lingüisticas seriosas que fan los Bascs (cf. Koldo Suazo, lo mai conegut, per exemple. Los trabalhs de J. B. Orpustan etc...) e constatarètz que las comunas del Bas Ador son pas dins l'airal de l'euskera.
Aquò dit, aquelas comunas f... Legir la seguida


text:
O L'ALMANAC DE LA ROQUETIA.
Per dire tot çò de mancar pas dins lo rèire país clapassièr e endacòm mai, una pagina occitana que serà çò que ne faretz.
Nòvas de segur, mas tanben contes de ma grand-la-bòrnia, sornetas de ma tanta Nina de Niana, galejadas e bajocadas, pròsas e poesias, opinion, fòtos o vidèos,...
Acabatz de mandar.
cercle.occitan.max.roqueta@gmail.com
samedi 6 mai 2017
Presidenciala darrièira !
Imaginatz un pauc que lo Macron s'enganosigue amb una clòsca d'oliva,
una ponchuda,
que la Marina tombe dau pont dau Gard,
es lo tresen que passa
=> votatz Joan de La Sala!
una ponchuda,
que la Marina tombe dau pont dau Gard,
es lo tresen que passa
=> votatz Joan de La Sala!
Inscription à : Publier les commentaires (Atom)


text:
Castèthnau de Ribèra Baisha
Castèthnau de Ribèra Baisha (Castèthnau de Ribèra Baisha en occitán, Castelnau-Rivière-Basse en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón de Castèthnau de Ribèra Baisha (en ye a suya capital) y rechión de Meyodía-Pireneus. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 667 habitants (1999) en una superficie de 18,50 km², con una densidat de población de 36,05 hab/km².
Demografía[editar | editar código]
(Fuent: INSEE[1])


text:
Societat
Nau pannèu informatiu sus er estat des parcatges de Baqueira-Beret
Aguesta plataforma s'a plaçat en Tredòs e servirà tà qu'es esquiaires poguen saber per auança a on parcar
A compdar d’aguesta pròplèu sason d’iuèrn, es usatgèrs de Baqueira-Beret compden damb un nau supòrt entàs parcatges. Era estacion d’esquí a plaçat un pannèu informatiu ena comarcau C-28 ath cant dera entrada ath pòble de Tredòs, entà mantier informadi as esquiaries sus era situacion des desparières parcatges des que dispause Baqueira-Beret.
Era dificultat ara ora de trapar parcatge ei un des principaus problèmes qu’a Baqueira-Beret sus tot enes sasons de nauta preséncia d’esquiaires, coma pòt èster Nadau o Pasca. Atau, es usatgèrs auràn informacion immediata sus era situacion des parcatges de Vaquèira, Òrri, Beret e Bonaigua.


text:
Constitucion espanhòla de 1978
La Constitucion Espanhòla es la Lei escrita suprèma de l'òrdre jurídic e de l'Estat espanhòl. Regula los devers e drechs fondamentals dels ciutadans, la forma e l'estructura de l'Estat.
La Constitucion Espanhòla actuala foguèt aprovada pel referendum del 6 de decembre de 1978 e es la novena de l'Estat.
Somari
Elaboracion[modificar | modificar la font]
Lo 15 de decembre de 1976 se ratifiquèt la Lei per la Reforma Politica qu'acabèt amb lo franquisme e dobriguèt lo camin cap las corts constituentas e l'aprovacion per referendum lo 6 de decembre de 1978 de la Constitucion.
Amb las eleccions del 15 de junh de 1977 se formèron de corts constituentas, formadas per doas Cambras: lo Congrès e lo Senat. Elegiguèron una Comission Constituenta del Congrès, que designèt los Deputats Gabriel Cisneros (UCD), Manuel Fraga Iribarne (AP), Miguel Herrero y Rodríguez de Miñón (UCD), Gregorio Peces-Barba (Socialistas del Congreso), José Pedro Pérez Llorca (UCD), Miquel Roca i Junyent (Minoria Catalana), e Jordi Solé Tura (PCE). Aquelas sèt personalitats seràn conegudas popularament jol nom de Paires de la Constitucion
Aprèp 3100 esmendaments al tèxte inicial foguèt redigit un segond projècte que foguèt aprovat per ambedoas Cambras e, per referendum, pels espanhòls lo 6 de decembre de 1978 amb 88,54% de vòtes.
Contengut[modificar | modificar la font]
La Constitucion de 1978 donèt luòc a un sistèma democratic compatible amb las autras democracias occidentalas. Proclama los drechs fondamentals, las libertats publicas, la division dels poders, la sobeiranitat populara e un Estat social e democratic de drech, qu'adoptèt coma forma de govèrn la Monarquia parlamentària. La Constitucion de 1978 reconeis plenament las Comunautats autonòmas.
Estructura[modificar | modificar la font]
A un total de 169 seccions.
- Preambul: Es fòra de la numerotacion e a pas de fòrça obligatòria.
- Títol preliminari: Reculhís los principis generals de l'ordenament constitucional. (Articles 1 a 9)
- Títol I: Dels dreches a devers fondamentals
- Capítol Primièr Dels espanhòls e los estrangièrs (Art 11 a 13)
- Capítol Segond Dels dreches e devers fondamentals (compren de l'article 14 e doas seccions, fins a l'article 38)
- Seccion 1a: Dels dreches fondamentals e de las libertats publicas (Art 15 a 29, los unics que pòdon èsser regulats per una lei organica)
- Seccion 2a: Dels dreches e devers dels ciutadans (Art 30 a 38)
- Capítol Tresen Dels Principis directors de la politica sociala e economica (Art 39 a 52)
- Capítol Quatren De las garantias de las libertats e drechs fondamentals (Art 53 e 54)
- Capítol Cinquen De la suspension dels dreches e libertats (Art 55)
- Títol II: De la Corona (Art 56 a 65)
- Títol III: De les Corts Generalas
- Capítol primièr De las cambras (Art 66 a 80)
- Capítol segond De l'elaboracion de las leis (Art 81 a 92)
- Capítol tresen Dels tractats internacionals (Art 93 a 96)
- Títol IV: Del Govèrn e l'Administracion (Art 97 a 107)
- Títol V: De las relacions entre lo Govèrn]] a las Corts Generalas. (Art 108 a 116)
- Títol VI: Del Poder judiciari (Art 117 a 127)
- Títol VII: Economia e Finança (Art 128 a 136)
- Títol VIII: De l'organizacion territoriala de l'Estat
- Capítol primièr Principis generals (Art 137 a 139)
- Capítol segond De l'administracion locala (Art 140 a 142)
- Capítol tresen De las Comunautats autonòmas (Art 143 a 158)
- Títol IX: Del Tribunal Constitucional (Art 159 a 165)
- Títol X: De la reforma constitucionala. (Art 166 a 169)
E mai enclusís quatre disposicions addicionalas, nòu transitòrias, una derogatòria e una finala.
Títol Preliminari[modificar | modificar la font]
La constitucion espanhòla es basada principalament sus 9 articles:
- Article 1
1. Espanha se constituís en un Estat social e democratic de Drech, que presica coma valors superioras dins son òrdre jurídic la libertat, la justícia, l'egalitat e lo pluralisme politic.
2. La sobeirania nacionala residís dins lo pòble espanhòl, que n'emanan los poders de l’Estat.
3. La forma politica de l’Estat espanhòl es la Monarquia parlamentària.
- Article 2
La Constitucion se fondamenta sus l'indissolubla unitat de la Nacion espanhòla, patria comuna e indivisibla de totes los espanhòls, e reconeis e garantís lo drech a l’autonomia de las nacionalitats e de las regions que l'intègran e la solidaritat entre totas aquelas.
- Article 3
1. Lo castelhan es la lenga espanhòla oficiala de l’Estat. Totes los espanhòls an lo dever de la conéisser e lo drech de l'utilizar.
2. Las autras lengas espanhòlas seràn tanben oficialas dins lors Comunitats Autònomas respectivas en acòrdi amb los seus Estatuts.
3. La riquesa dels diferents mòdes lingüistics d’Espanha es un patrimòni cultural que farà objècte d'un respècte e aparament especial.
- Article 4
1. La bandièra d’Espanha es formada per tres bendas orizontalas, roge, jaune e roge; la roja es de largor dobla de caduna de las jaunas.
2. Los Estatuts podràn reconéisser bandièras e ensenhas pròpias de las Comunitats Autònomas. Aquelas s’utilizaràn ensems amb la bandièra d’Espanha suls edificis publics e los actes oficials.
- Article 5
La capitala de l’Estat es la vila de Madrid.
- Article 6
Los partits politics exprimisson lo pluralisme politic, concorron a la formacion e a la manifestacion de la volontat populara e sont instrument fondamental de la participacion politica. Podràn èsser creats e exerciràn lor activitat liurament dins lo respècte de la Constitucion e de la lei. L’estructura intèrna e lo foncionament auràn d'èsser democratics.
- Article 7
Los sindicats de trabalhadors e las associacions d'entrepresas contribuisson a la defensa e a la promocion dels interèsses economics e socials que lor son pròpis. Podràn èsser creats e exerciràn lor activitat liurament dins lo respècte de la Constitucion e de la lei. L’estructura intèrna e lo foncionament auràn d'èsser democratics.
- Article 8
1. Las Fòrças Armadas, constituidas per l’Armada de Tèrra, la Marina e l’Armada de l’Aire, an per mission de garantir la sobeirania e l'independéncia d’Espanha, n'aparant l'integritat territoriala e l’òrdre constitucional.
2. Una lei organica regularà las basas de l’organizacion militara en conformitat amb los principis de la presenta Constitucion.
- Article 9
1. Los ciutadans e los poders publics demòran subjèctes de la Constitucion e al rèsta de l’òrdre juridic.
2. Escai als poders publics de promòure las condicions per la libertat e l'egalitat de l’individú e dels grops en que s’intègra que sián reals e efectius; remòure los obstacles que n’empachan o ne rendon dificila la realizacion plena e facilitar la participacion de totes los ciutadans a la vida política, economica, culturala e sociala.
3. La Constitucion garantís lo principi de legalitat, la ierarquia normativa, la publicitat de las nòrmas, la non retroactivitat de las disposicions compelidas desfavorablas o restrictivas al drechs individuals, la seguritat juridica, la responsabilitat e l'interdiccion de l’arbitrari dels poders publics.
Reformas[modificar | modificar la font]
Amb la creacion de la Union Europèa las Corts Generalas reformèron l'article 13.2 per rendre possible quin que siá ciutadan de la Union resident en Espanha aja drech a èsser eligible a las eleccions municipalas,[1] d'acòrd amb las exigéncias del Tractat de Maastricht.
Es considerada coma una constitucion rigida, perque sa modificacion demanda un processus mai dificil que quina que siá autra norma juridica.
En 2011 lo PP e lo PSOE decidiguèron la reforma de l'article 135, especialament del paragrafe tresen, de la Constitucion per a i establir un lindal de deuda constitucionala.


text:
Sigmund Freud
Sigmund Freud, nascut Sigismund Schlomo Freud (en ebrieu: זיגיסמונד שלמה פרויד) lo 6 de mai de 1856 e mòrt lo 23 de setembre de 1939, foguèt un psiquiatre austriac. Es considerat lo paire de la psicanalisi. Comencèt de s'interessar a l'ipnòsi e a son utilizacion per ajudar los malauts mentals. Pus tard abandonèt l'ipnòsi en favor de l'associacion liura e l'analisi dels sòmis per desvolopar la "terapia del parlar". Aqueles elements foguèron lo ponch de partença de la psicanalisi. Freud s'interessèt especialament a l'isteria (apelada actualament tresvirament de conversion, segon lo DSM-IV) e dins la neuròsi (reclassificada actualament en afeccions psicosomaticas, neuròsi e psicòsi, segon la nosologia psicanalitica).
Las teorias de Freud e lo tractament que donava a sos pacients causèron d'agitacion granda a Viena al sègle XIX e lo debat contunha uèi. Sas idèas son sovent discutidas e de còps criticadas coma de trabalhs de literatura e de cultura generala, al delà del debat sus l'importància scientifica de sos tractaments terapeutics. I a de partisans que lo considerèron un scientific grand de la medecina que descobriguèt de vertats importantas sus la psicologia umana, mentre qu'uns autres lo considèran un filosòf visionari que repausèt la natura umana en l'ajudar a se desliurar dels tabós.
Somari
Vida[modificar | modificar la font]
Sigismund Schlomo Freud nasquèt a Freiberg (Příbor), en Moràvia, Chequia. Mainatge, sa familha se desplacèt a Viena per causa dels disturbis antisemitas. En 1877 abreugèt son nom de Sigismund Schlomo Freud a Sigmund Freud. Los primièrs ans de Freud son pauc coneguts pr'amor que destrusiguèt sos escriches personals per dos còps (en 1885 e en 1907). Al delà, sos escriches posteriors foguèron emparats dins los Archius de Sigmund Freud, que solament i avián accès Ernest Jones (son biograf oficial) e mantun membre del cercle prèp de la psicanalisi. Lo trabalh de Jeffrey Moussaieff Masson portèt de lutz sus la natura del material amagat.
En 1938, après l'annexion d'Àustria, partiguèt a Londres (Reialme Unit) ont se refugièt del Nazisme. Aquel exili e las repercusions e la politica de Hitler, afectèron fòrça subre l'estat d'arma e subre sas darrièras òbras e i moriguèt.
Anna Freud, sa filha, foguèt tanben una psicanalista importanta, particularament dins lo camp dels mainatges e del desvolopament psicologic. Sigmund Freud es lo grand del pintor Lucian Freud e de l'actor e escrivan Clement Freud, e rèiregrand de la jornalista Emma Freud, de la dessenhaira de mòda Bella Freud e de "relacions publicas" Matthew Freud.
Innovacions de Freud[modificar | modificar la font]
Freud faguèt d'innovacions sus dos camps: desvolopèt simultanèament una teoria de la ment e la conducha umana, e una tecnica terapeutica per tal d'ajudar los malauts mentals.
Conscient e inconscient[modificar | modificar la font]
Probablament la contribucion pus significativa a la pensada modèrna per Freud es son concèpte de l'inconscient. Al sègle XIX, la pensada predominanta en Occident foguèt lo positivisme, qu'afirmava que las personas podián, a travèrs la rason, se contrarotlar e contrarotlar lo mond. Freud crei qu'aquò èra fals, pr'amor que sèm pas totalament conscients de totas nòstras pensadas, e agissèm sovent per de rasons qu'an pas res de veire amb çò que pensam. Lo concèpte d'inconscient foguèt revolucionari e prepausava que la ment es devesida en jaces o nivèls e que i aviá de pensadas que circulavan «jos la superfícia». Los sòmis, apelats «lo camin a l'inconscient», fornissián l'exemple melhor de nòstra vida inconscienta, e dins lo libre "L'interpretacion dels sòmis" Freud explica l'existéncia de l'inconscient e, tanben, desvolopèt un metòde per tal de i accedir.
Lo preconscient foguèt descrich coma lo jaç entre lo conscient e l'inconscient, que i podèm accedir amb un pauc d'esfòrç. Lo tèrme de subconscient es uèi popularament utilizat, mas fa pas actualament partida de la terminologia psicanalitica.
Los positivistas e racionalistas, inclús fòrça dels que refusavan mantun elements del trabalh de Freud, accèptan que la ment es inconscienta, e que las personas sovent agisson per de de rasons inconscientas.
La repression a una importància granda dins la coneissença de l'inconscient. Segon Freud, las personas experimentan sovent de pensadas o sentiments que son tan doloroses que los pòdon pas sosténer. Aquelas pensadas e sentiments - e lors remembres ligats- pòdon pas, segon Freud, èsser expulsats de la ment, mas pòdon èsser expulsats del conscient. Fan alavetz partida de l'inconscient.
Encara que pus tard Freud ensagèt de trapar de patrons de repression entre sos pacients per tal de far un modèl general de la ment, observèt que divèrses pacients reprimissián de faches diferents. Al delà, Freud observèt que lo procèssus de la repression es un acte non conscient (que arribava pas a travèrs l'intencion de las pensadas o sentiments conscients). Freud supausèt que las repressions de las personas èran determinadas en partida per lor inconscient, doncas l'inconscient èra a l'encòp la causa e l'efièch de la repression.
Freud cerquèt una explicacion de l'accion de l'inconscient e prepausèt qu'aviá una estructura particulara. Prepausèt que l'inconscient èra dividit en tres partidas: l'Aquò, lo Ieu e lo Subre-Ieu.
- L'Aquò representa los procèssus primigènis de la pensada; es la fòrça originària o instintiva destinada a la subrevivença. Pretend d'aténher çò que volèm ara e aquí, e e moguda pel principi de plaser (qu'es de natura libidinosa e agressiva). I a pas de nòrma sul ben e sul mal).
- Lo Ieu es lo principi de realitat, e demòra entre l'Aquò e lo Subre-Ieu en alternant nòstres besonhs primitius e nòstras cresenças eticas e moralas.
- Lo Subre-Ieu es la partida de nòstre psiquisme que contraresta l'Aquò amb de pensadas moralas e eticas, e sorgís de l'interiorizacion de la nòrma (ben - mal).
L'Aquò[modificar | modificar la font]
Segon la concepcion freudiana de l'estructura de la personalitat, l'Aquò es l'element mai primitiu d'aquela. Quand una persona nais, es solament dotada d'Aquò, qu'es totalament inconscient e irracional e qu'es lo luòc ont se trapan nòstras pulsions, una *poussée [fr] pontuala e motritz que *vise [fr] a una satisfaccion e qu'es lo mejan inicial d'aquela satisfaccion. Freud crei qu'aquelas pulsions motivan lo comportament uman, e dins una primèra teoria pulsionala las dividís en doas pulsions:
- Pulsions d'autoconservacion: son las encargadas de preservar la vida individuala. Serián aquelas pulsions que nos impulsan de cercar de noiridura, d'aiga...
- Pulsions sexualas: son aquelas que presèrvan la vida de l'espècia, e tanben las que donan de plaser; l'energia d'aquelas s'apèla libido.
Pus tard Freud fa una modificacion d'aquela teoria, en ajustant sa cresença que cadun a l'idèa inconscienta de morir pr'amor que d'aquela manièra lo còrs es pas de suportar mai de tension. Unifica son primièr classament en una (Eros) e ajusta un tipe novèl de pulsion (Thanatos). La primièra dona la vida, lo besonh d'amar, mentre que la segonda se dirigís cap a la mòrt, la destructivitat.
Lo fach que l'Aquò siá irracional fa qu'aquel vòlga satisfar immediatament sos besonhs e preservar lo principi de plaser, donc, procurar lo plaser e defugir lo desplaser, en redusissent las tensions creadas. Autra caracteristica de l'Aquò es que se trapa defòra la morala, e per aquò sap pas diferenciar entre pulsions acceptablas e inacceeptablas.
Lo Ieu[modificar | modificar la font]
Un element segond es lo Ieu, que sorgís de la modificacion parciala de l'Aquò, jos las influéncias e estimulacions que recep del mond exterior. A mesura que la persona creis, lo Ieu va en s'enriquissent amb las experiéncias e los aprendissatges que va en acumulant, e que li permeton de s'adaptar al mond. lo Ieu es lo responsable de controtlar las pulsions que provenon de l'Aquò, a travèrs lo principi de realitat, que estipula que l'obtencion del plaser serà determinada per las condicions extèrnas, en lo posposant se cal.
Lo Ieu ensaja sempre de satisfar las demandas de l'Aquò, mas se trapa pressionat per las restriccions que l'impausa lo Subre-Ieu. L'Aquò manda una pulsion cap al Ieu, mas aquela es de passar pel filtre del Subre-Ieu. S'aquel la considèra acceptabla, la daissarà passar, mas se non, agirà de barrièra e la deissarà pas passar. Arriba un moment que lo Ieu se trapa tan pressionat, tant per l'Aquò coma pel Subre-Ieu, que s'es de defendre en bèla sorta. Aquò se fa a travèrs los apelats "mecanismes de defensa", que son los mejans qu'utiliza lo Ieu per tal de donar sortida a las pulsions inacceptablas e d'evitar atal l'angoissa. Bloqueja inconscientament aquelas pulsions o las distorsiona per que siagan mens amenaçantas.
Mantun exemples d'aqueles mecanismes de defensa son:
- Sublimacion: consistís a canalizar los desirs (pulsions fachas conscientas) que se considèran inacceptablas cap a activitats que se considèran sublimas, doncas que recebon un reconeissement grand. Per exemple, una persona vòl tuar son fraire, çò que canaliza en escrivent un roman ont lo personatge tua son fraire.
- Racionalizacion: consistís a ensajar de trapar una explicacion racionala e argumentada de nòstres desirs o actes.
- Negacion: consistís a negar d'experiéncias desagradivas o pron dolorosas per tal de poder concórrer amb elas.
Lo Subre-Ieu[modificar | modificar la font]
Lo Subre-Ieu es un element integrant de la personalitat comparable amb lo ròtle desvolopat per la societat subre las personas. Es lo responsable de reprimir e controtlar las pulsions, e es lo fruch de la pression sociala impausada subre las personas. Se forma a travèrs l'educacion de la persona, inclusent l'aquisicion de modèls de conducha, de costumas, de contraròtle individual... Son ròtle fondamental es de decidir çò acceptable e çò inacceptable per tal que l'individú s'adapte a la societat que viu. Lo Subre-Ieu se pòt dividir en doas partidas:
- Consciéncia morala: correspond a la partida qu'internaliza las costumas, los castigs, las restriccions moralas...
- Ideal del Ieu: correspond a un modèl de persona, doncas a la recèrca de la perfeccion. Quand una persona ensaja de seguir aquel ideal es satisfacha amb ela meteissa, mas se fa mantuna causa incompatibla amb el se sent copabla.
Freud cresiá que la gent viu en societat per interès, çò que provòca que las personas ajan de restrénher lors pulsions per que senon la convivéncia seriá impossibla. Per aquò dins son libre Lo malestar dins la cultura ditz que "lo sentiment de culpabilitat es lo prètz de la cultura e lo d'èsser civilizats".
Un Ieu saludable fornís l'abiletat per nòstra adaptacion a la realitat e a l'interaccion amb lo mond exterior d'una manièra confortabla per l'Aquò e lo Subre-Ieu. L'afirmacion que la ment es pas una causa monolitica e omogenèa a generalament una influéncia granda sus la gent d'autres camps scientifics. Malgrat tot aquò, fòrça an questionat o refusat aquela teoria qu'afirma que la ment se devesís en tres componentas. Freud èra especialament interessat al ligam dinamic entre aquelas tres partidas de la ment. Argumentèt qu'aquel ligam es influenciat per de factors o energias innadas, qu'apelèt pulsions. Mas expliquèt tanben lors cambiaments segon lo contèxt social. Mantun cercaires an criticat Freud per donar una importància diferenta a aqueles factors, e fòrça dels partisans de Freud se son solament centrats sus un d'eles.
Los tres estats de la sexualitat infantila[modificar | modificar la font]
- L'estat oral: pendent aquel periòde (la primièra annada), la zòna erogèna privilegiada es la boca, notadament a travèrs l'accion de l'alachament. Lo nenon pren plaser a popar sa maire. Es lo plaser de manjar e d'èsser manjat.
- L'estat anal: l'enfant se focaliza entre 1 e 3 ans sus la region rectala, lo plaser es generat pel fach de reténer las matèrias fecalas (retencion) o de las expulsar (defecacion). Es tanben dins aqueste moment que l'enfant entra en oposicion constanta, çò que de còps a donat a aquel estat lo nom d'estat sadic-anal.
- L'estat fallic : vejatz "complèxe d'Edip" çai-jos.
Complèxe d’Edip[modificar | modificar la font]
Per Freud, l'estructura de nòstra personalitat se cràa a respècte del complèxe d’Edip (o d’Electra) e a la foncion paternala. Lo complèxe d’Edip interven al moment de l'estat fallic. Aquel periòde se termina per lo ligam de la recerca del plaser a una persona exteriora, la maire. Lo paire ven alavetz rival e l’enfant crenh d’èsser punit de son desir de la maire per la castracion pel paire. Lo mainatge reprimís donc sos desirs e complèta son Subre-Ieu amb lo concèpte de pudor entre autres.
Freud vesiá dins l'omosexualitat una fixacion (libido fixat dins un estadi de l'evolucion de l'òme e que provòca de simptòmas e de perversions) en l'Edip.


text:
Pretòria
Pretòria (en anglés Pretoria) es la capitala de Sud-Africa. Sa populacion èra estimada a 1 884 046 abitants en 2005. Sa superfícia totala es de 1644 km². Fa partida de l'aglomeracion de Tshwane, creada en 2000.
Nom[modificar | modificar la font]
Dempuei 2005, lo Conseu Sud-African dei Noms Geografics (South African Geographical Names Council, SAGNC) a prepausat de cambiar lo nom de Pretòria, jutjat tròp coloniau, en Tshwane, jutjat pus african. Mai aqueu procès es pas encara oficializat per lo Ministèri deis Arts e de la Cultura. L'opinion publica es pron dividida sus la question e d'associacions i son opausadas. Per còntra, la comuna de Pretòria es englobada dins una comunautat d'aglomeracion que ja se sòna oficialament Tshwane (City of Tshwane Metropolitan Municipality, City of Tshwane) e que la creèron en 2000.


text:
Historique
Saison 2008-2009
Voici la partie où vous trouverez tout le détail de la saison 2008-2009 du site "Les Orgues".
- 06 Septembre 2008: Ouverture de la saison 2008-2009. Après une année "sabbatique" en ajout de composition d'orgue, reprise des mises à jour habituelles. Ajout de l'orgue de l'église Saint Vaast de Béthune (Pas-de-Calais). Ajout de l'orgue de la cathédrale Saint François-de-Sales de Chambéry (Savoie). Ajout de l'orgue de l'église du Sacré-Coeur de Limoges (Haute-Vienne). Ajout de 18 petites annonces. Ajout de 2 organistes (Jean-François Devillier, Guy Feuerbach). Ajout de 2 liens (orgue de la chapelle Saint Louis de Dreux et orgue de Bellinzona (Suisse)). Ajout du CV de Martin Bacot. Ajout de deux facteurs d'orgues (Manufacture d'Orgues Robert Frères et Dominique Leboucher). Ajout de trois 32' dans la rubrique consacrée (Neuilly (Hauts de Seine), Bayon (Meurthe-et-Moselle) et Bourg-en-Bresse (Ain)).
- 13 Septembre 2008: Ajout d'une nouvelle rubrique "Statistiques" dans l'inventaire des orgues en construction. Ajout de l'orgue de la collégiale du Moustier de Saint-Yrieix-la-Perche (Haute-Vienne). Ajout de l'orgue de l'église Saint-Michel-des-Lions de Limoges (Haute-Vienne). Ajout de l'orgue de l'église Saint Pierre-du-Queyroix de Limoges (Haute-Vienne). Ajout de 2 petites annonces. Mise à jour de la fiche de l'orgue de la Grange de la Besnardière de Villedomer (Indre-et-Loire).
- 20 Septembre 2008: Ajout de l'orgue de l'église abbatiale de Solignac (Haute-Vienne). Ajout de l'orgue du temple réformé de Villefavard (Haute-Vienne). Ajout de l'orgue de la collégiale Saint Pierre de Le Dorat (Haute-Vienne). Ajout de 1 petite annonce.
- 27 Septembre 2008: Ajout de l'orgue de l'église Notre-Dame de Bellac (Haute-Vienne). Ajout de l'orgue de choeur de la cathédrale Saint Etienne de Limoges (Haute-Vienne). Ajout de l'orgue de l'église Sainte Marie de Limoges (Haute-Vienne). Ajout de 4 petites annonces. Ajout d'un lien vers le site des orgues de la paroisse de Boulay (Moselle). Ajout de 5 organistes (Pierre Auméran, Louis Argence, Michel Colin, Jeremy Noyer et Anne-marie Ramerino).
- 04 Octobre 2008: Ajout de l'orgue de l'église Saint Martin de Brive-la-Gaillarde (Corrèze). Ajout de l'orgue de l'église Saint Pierre de Beaulieu-sur-Dordogne (Corrèze). Ajout de l'orgue de la cathédrale Notre-Dame de Tulle (Corrèze). Ajout de 2 petites annonces. Mise à jour de la fiche de l'orgue de l'église Saint Sébastien de Nancy (Meurthe-et-Moselle).
- 11 Octobre 2008: Ajout de l'orgue de l'église Saint Léger de Meymac (Corrèze). Ajout de l'orgue de l'église Saint Martin de Ussel (Corrèze). Ajout de l'orgue de l'église Saint Jean de Bourganeuf (Creuse). Ajout de 2 petites annonces.
- 18 Octobre 2008: Ajout de l'orgue de l'église Saint Paul-Saint Louis de Guéret (Creuse). Ajout de l'orgue de la chapelle du Sauveur de La Souterraine (Creuse). Ajout de l'orgue de l'église Sainte Croix de Aubusson (Creuse). Ajout de 2 petites annonces. Ajout de l'association "Un orgue pour Quimperlé" et de l'association des Amis des Orgues de Narbonne & de la Narbonnaise. Ajout d'un lien vers le site "Balade à travers les orgues du sud de la Seine-et-Marne".
- 25 Octobre 2008: Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Ploujean (Finistère). Ajout de l'orgue de l'église Saint Germain de Gagny (Seine-Saint-Denis). Ajout de l'orgue de l'église Notre-Dame-de-l'Assomption de Bougival (Yvelines). Ajout de 5 petites annonces. Ajout de deux liens, dans la liste des organistes et dans la liste des sites des instruments de la page de liens (site de Denis Bordage, organiste, et site sur l'orgue de l'église de la Rédemption de Lyon). Mise à jour de la fiche de l'orgue de l'église de Bayon (Meurthe-et-Moselle). Mise à jour de la fiche de l'orgue de l'église Saint Pierre de Nancy (Meurthe-et-Moselle). Mise à jour de la fiche de l'orgue de choeur de l'église Saint Nicolas du Chardonnet (Paris, 5 ème arrondissement).
- 01 Novembre 2008: Ajout de l'orgue de l'église Saint Louis de Le Port-Marly (Yvelines). Ajout de l'orgue de l'église Saint Pierre d'Ancenis (Loire-Atlantique). Ajout de l'orgue de la basilique Saint Jean-Marie Vianney d'Ars-sur-Formans (Ain).
- 08 Novembre 2008: Ajout de l'orgue de l'église Saint Hilaire de Halluin (Nord). Ajout de l'orgue de l'église Saint Louis d'Hyères (Var). Ajout de l'orgue de l'église Saint Louis de Toulon (Var). Ajout de 2 petites annonces.
- 15 Novembre 2008: Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Sainte-Maxime (Var). Ajout de l'orgue de l'église Saint Cannat-les-Prêcheurs de Marseille (Bouches-du-Rhône). Ajout de l'orgue de l'église Notre-Dame de Lambesc (Bouches-du-Rhône). Ajout de 5 petites annonces. Ajout de photos pour l'orgue de l'église Saint François d'Assise de Vandoeuvre-lès-Nancy (Meurthe-et-Moselle).
- 22 Novembre 2008: Ajout de l'orgue de l'église Saint Melaine de La Chapelle de Brain (Ille-et-Vilaine). Ajout de l'orgue de l'église Saint Martin de Erstein (Bas-Rhin). Ajout de l'orgue de l'église Notre-Dame-de-l'Assomption d'Olonzac (Hérault). Ajout d'une petite annonce. Ajout d'un CV (Jean-Claude Allin). Ajout d'une photo pour l'orgue de l'église Saint Laurent de Val-et-Chatillon (Meurthe-et-Moselle).
- 29 Novembre 2008: Ajout de l'orgue de l'abbatiale Saint Etienne de Marmoutier (Bas-Rhin). Ajout de l'orgue de l'église Saint Martin de Nolay (Côte-d'Or). Ajout de l'orgue de l'église Saint Pierre de Nivillac (Morbihan). Ajout de 5 petites annonces. Ajout d'une photo du grand-orgue de l'église Saint Martin de Bayon (Meurthe-et-Moselle).
- 06 Décembre 2008: Ajout de l'orgue de l'église Saint Géry de Cambrai (Nord). Ajout de l'orgue de l'église Saint Just d'Arbois (Jura). Ajout de l'orgue de la collégiale Saint Pierre et Saint Paul de Saint-Donat-sur-l'Herbasse (Drôme). Ajout de 1 petite annonces. Ajout d'un organiste (Lionel Avot).
- 13 Décembre 2008: Ajout de l'orgue du temple protestant de La Celle Saint-Cloud (Yvelines). Ajout de l'orgue de l'église Saint Jean-Baptiste de Saessolsheim (Bas-Rhin). Ajout de l'orgue de la cathédrale Saint Léonce de Fréjus (Var). Ajout d'un organiste (Jean-François Guyot).
- 20 Décembre 2008: Ajout de l'orgue de l'église Saint Germain de Coignières (Yvelines). Ajout de l'orgue de l'église Saint Bruno de Voiron (Isère). Ajout de l'orgue de l'église Saint Pierre d'Ault (Somme). Ajout de quatre petites annonces. Ajout d'un organiste (Michel Levasseur).
- 27 Décembre 2008: Ajout de l'orgue de l'église Notre-Dame-de-Pitié de Puteaux (Hauts-de-Seine). Ajout de l'orgue de la chapelle Royale Saint Louis de Dreux (Eure-et-Loir). Ajout de l'orgue de la cathédrale-primatiale Saint Jean de Lyon (Rhône). Ajout d'une petite annonce.
- 03 Janvier 2009: Ajout de l'orgue de la cathédrale Saint Jean-Baptiste de Belley (Ain). Ajout de l'orgue de l'ancienne cathédrale Notre-Dame de Grasse (Alpes-Maritimes). Ajout de l'orgue de choeur de la cathédrale Sainte Réparate de Nice (Alpes-Maritimes). Ajout de l'orgue de l'église Saint Etienne de Claye-Souilly (Seine-et-Marne). Ajout d'une petite annonce.
- 10 Janvier 2009: Ajout de l'orgue de l'église Notre-Dame-des-Anges de Tourcoing (Nord). Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Maubourget (Hautes-Pyrénées). Ajout de l'orgue de l'église Notre-Dame de Nogent-le-Rotrou (Eure-et-Loir). Ajout de l'orgue de la basilique Notre-Dame-de-Montligeon de La Chapelle Montligeon (Orne). Ajout de deux petites annonces. Ajout de 5 organistes (Christophe Guida, Dominique Isman, Pierre Federicci, Monique Thus et Robert Martin).
- 17 Janvier 2009: Ajout du Grand-orgue de l'église Saint Laurent de Baugé (Maine-et-Loire). Ajout de l'orgue de choeur de l'église Saint Laurent de Baugé (Maine-et-Loire). Ajout de l'orgue de l'église Saint Christophe de Tourcoing (Nord). Ajout de l'orgue de l'église Saint Michel de Lille (Nord). Ajout d'une petite annonce.
- 24 Janvier 2009: Ajout de l'orgue de la co-cathédrale Notre-Dame de Bourg-en-Bresse (Ain). Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Saint-Chéron (Essonne). Ajout de l'orgue de l'église Saint Vincent de Roquevaire (Bouches-du-Rhône). Ajout de l'orgue de l'église Saint Louis de Garches (Hauts-de-Seine). Ajout de deux petites annonces. Mise à jour des coordonnées de la Manufacture d'orgues Bernard Dargassies à Fontenay-sous-Bois.
- 31 Janvier 2009: Ajout de l'orgue du collège/lycée Saint Jean Huslt de Versailles (Yvelines). Ajout de l'orgue de la chapelle Saint Joseph de Glatigny de Versailles (Yvelines). Ajout de l'orgue de l'église Sainte Jeanne-d'Arc de Versailles (Yvelines). Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Blanzat (Puy-de-Dôme). Ajout d'une petite annonce. Mise à jour des coordonnées de la Manufacture d'orgues Jean-Jacques Mounier. Ajout d'un lien vers le site des orgues de la cathédrale de Limoges.
- 07 Février 2009: Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Chamalières (Puy-de-Dôme). Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Mordelles (Ille-et-Vilaine). Ajout de l'orgue de l'église Saint Cyr-Sainte Juliette d'Anet (Eure-et-Loir). Ajout de l'orgue de la collégiale Sainte Marie de Beaune (Côte d'Or). Ajout de quatre petites annonces. Ajout d'un organiste (Alexandre Frey).
- 14 Février 2009: Ajout de l'orgue du musée des Beaux-Arts de Chartres (Eure-et-Loir). Ajout de l'orgue de l'église Saint Georges de Cloye-sur-le-Loir (Eure-et-Loir). Ajout de l'orgue de l'église Saint Clément d'Arpajon (Essonne). Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Saint-Genest-Lerpt (Loire). Ajout de quatre petites annonces.
- 21 Février 2009: Ajout de l'orgue de l'église Saint Martin de Ennetières-en-Weppes (Nord). Ajout de l'orgue de l'église Saint François-de-Sales de Lyon (Rhône). Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Montmille (Oise). Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Bresles (Oise). Ajout d'une petite annonce. Ajout d'un CV (Pierre Erdmann).
- 28 Février 2009: Ajout de l'orgue de l'église Sainte Madeleine de Troyes (Aube). Ajout de l'orgue de l'église Notre-Dame-du-Bon-Secours de Le Pontet (Vaucluse). Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Saint-Aubin-du-Plain (Deux-Sèvres). Ajout de l'orgue de l'église réformée de Mazamet (Tarn). Ajout de deux petites annonces. Ajout d'un organiste (Adam Vidovic).
- 07 Mars 2009: Ajout de l'orgue de l'église Saint Jean-Baptiste de Courtalain (Eure-et-Loir). Ajout de l'orgue de la basilique Notre-Dame d'Arcachon (Gironde). Ajout de l'orgue de l'église du Coeur Immaculé de Marie de Suresnes (Hauts-de-Seine). Ajout de l'orgue de l'église Saint Etienne de Romorantin-Lanthenay (Loir-et-Cher). Ajout d'une petite annonce.
- 14 Mars 2009: Ajout du grand-orgue de l'église Saint Jean-Baptiste de Péronne (Somme). Ajout de l'orgue de choeur de l'église Saint Jean-Baptiste de Péronne (Somme). Ajout de l'orgue de l'église Saint Nicolas de Epehy (Somme). Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Saint-Georges-sur-Loire (Maine-et-Loire). Ajout de deux petites annonces.
- 21 Mars 2009: Ajout de l'orgue de la basilique Notre-Dame-de-Bonne-Garde de Longpont (Essonne). Ajout de l'orgue de l'église Saint Rémy-Saint Avoir de Saint-Rémy-les-Chevreuse (Yvelines). Ajout de l'orgue de l'église Saint Germain-l'Auxerrois de Châtenay-Malabry (Hauts-de-Seine). Ajout de l'orgue de l'église Saint Saturnin de Antony (Hauts-de-Seine). Ajout de deux petites annonces. Ajout d'un lien vers le site de l'association des amis de l'orgue de Carentan (50). Ajout d'un lien vers le site des concerts d'orgue de l'église de la Madeleine (Paris).
- 28 Mars 2009: Ajout de l'orgue de l'église Saint Basile d'Etampes (Essonne). Ajout de l'orgue de l'église Notre-Dame-du-Fort d'Etampes (Essonne). Ajout de l'orgue de l'église Notre-Dame de Wimereux (Pas-de-Calais). Ajout du grand-orgue de la cathédrale Saint Gatien de Tours (Indre-et-Loire). Ajout d'une petite annonce. Ajout de deux organistes (Benoit Letard et Juan R. Biava). Mise à jour de la fiche de l'orgue de la chapelle de Conflans de Charenton-le-Pont (Val de Marne).
- 04 Avril 2009: Ajout de l'orgue de l'église Saint Georges de Périgueux (Dordogne). Ajout de l'orgue de l'église Saint André de Bouc-Bel-Air (Bouches-du-Rhône). Ajout de l'orgue de l'église Saint Laurent de Sainte-Colombe-sur-Seine (Côte-d'or). Ajout de l'orgue de l'église Saint Rémy de Brazey-en-Plaine (Côte-d'or). Ajout de quatre petites annonces. Ajout de deux CV (Hugo-Andrès Gutierrez Valdenegro et Régis Prud'homme). Ajout d'un lien vers le site de l'organiste Régis Prud'homme.
- 11 Avril 2009: Pas de mise à jour cette semaine (Semaine Sainte).
- 18 Avril 2009: Ajout de l'orgue du centre paroissial Saint Clément de Mâcon (Saône-et-Loire). Ajout de l'orgue de l'église Saint Sernin de Brive-la-Gaillarde (Corrèze). Ajout de l'orgue de l'église réformée de Clermont-Ferrand (Puy-de-Dôme). Ajout de l'orgue de choeur de la cathédrale Saint Gatien de Tours (Indre-et-Loire). Ajout de cinq petites annonces. Ajout d'un organiste (Jean-Paul Verpeaux). Ajout d'un facteur d'orgues (Franck Bistocchi).
- 25 Avril 2009: Ajout de l'orgue de l'église Saint Vaast de Landas (Nord). Ajout de l'orgue de la cathédrale Saint Spire de Corbeil-Essonnes (Essonne). Ajout de l'orgue de l'église Saint Gilles d'Abbeville (Somme). Ajout de l'orgue de la basilique Sainte Marie-Madeleine de Saint-Maximin-la-Sainte-Baume (Var). Ajout de huit petites annonces. Ajout d'un lien vers le site des orgues de Montpon-Ménestérol. Ajout d'un concours (7ème prix d'orgue Bach de Saint-Pierre-les-Nemours). Ajout d'une photo de l'orgue de l'église Saint Just d'Arbois (Jura).
- 02 Mai 2009: Ajout de l'orgue de l'église Saint Pierre de Chanterac (Dordogne). Ajout de l'orgue de l'église Notre-Dame de Montpon-Ménestérol (Dordogne). Ajout de l'orgue de l'auditorium San Francisco (1) de Montpon-Ménestérol (Dordogne). Ajout de l'orgue de l'auditorium San Francisco (2) de Montpon-Ménestérol (Dordogne). Ajout d'une petite annonce. Ajout de deux organistes (Yves Audard et Benoit Dumon). Ajout de photos du Grand-Orgue de l'église Saint Amé de Plombières-les-Bains (Vosges).
- 09 Mai 2009: Ajout de l'orgue de l'auditorium San Francisco (3) de Montpon-Ménestérol (Dordogne). Ajout de l'orgue d'une maison particulière de Montpon-Ménestérol (Dordogne). Ajout de l'orgue de l'église Saint Denis de Coulommiers (Seine-et-Marne). Ajout de l'orgue de l'église Saint Pierre de Moislains (Somme). Ajout d'une petite annonce. Ajout d'une association, les Amis de l'Orgue de La Bernerie-en-Retz (Côte de Jade) (44760). Ajout de deux organistes (Luc et Lucienne Antonini). Ajout de photos pour l'orgue de choeur de l'église Jésus-Ouvrier de Talange (Moselle).
- 16 Mai 2009: Ajout de l'orgue de l'église Notre-Dame-de-l'Observance de Carpentras (Vaucluse). Ajout de l'orgue de choeur de la cathédrale Saint Siffrein de Carpentras (Vaucluse). Ajout de l'orgue du groupe scolaire Saint Jean-Baptiste-de-la-Salle d'Avignon (Vaucluse). Ajout de l'orgue de l'église Saint Hugues de Bonnevaux de Saint-Jean-de-Bournay (Isère). Ajout de deux petites annonces.
- 23 Mai 2009: Ajout de l'orgue de l'église Saint Pierre de Prades (Pyrénées Orientales). Ajout d'un orgue d'appartement de Herrlisheim (Haut-Rhin). Ajout de l'orgue de l'église Saint Cyr et Sainte Julitte de Saint-Cyr-sur-Loire (Indre-et-Loire). Ajout de l'orgue de l'église Saint Pierre de Mâcon (Saône-et-Loire). Ajout d'une petite annonce. Ajout d'un CV (Emmeran Rollin).
- 30 Mai 2009: Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Cravant (Loiret). Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Saint-Ay (Loiret). Ajout de l'orgue de la collégiale de Meung-sur-Loire (Loiret). Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Baule (Loiret). Ajout de deux organistes (Jean-Edel Berthier et Claire Crépin-Chapuis).
- 06 Juin 2009: Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Saint-Péravy-la-Colombe (Loiret). Ajout de l'orgue du Temple d'Orléans (Loiret). Ajout de l'orgue de l'église Saint Laurent d'Orléans (Loiret). Ajout de l'orgue de l'église Saint Vincent d'Orléans (Loiret). Ajout de deux petites annonces. Mise à jour de la fiche de l'orgue de choeur de la cathédrale Saint Sacerdos de Sarlat.
- 13 Juin 2009: Ajout de l'orgue de l'abbaye de Fleury de Saint-Benoît-sur-Loire (Loiret). Ajout de l'orgue de l'église Saint Marceau d'Orléans (Loiret). Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Fay-aux-Loges (Loiret). Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Châteauneuf-sur-Loire (Loiret). Ajout de deux petites annonces. Ajout d'un lien vers le site "Organo Forte". Ajout d'une organiste (Maialen Etcharren-Setoain).
- 20 Juin 2009: Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Fleury de Beaune-la-Rolande (Loiret). Ajout de l'orgue de l'église Saint Pierre Saint Germain de Chécy (Loiret). Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Chilleurs-aux-Bois (Loiret). Ajout de l'orgue de l'église Saint Paterne d'Orléans (Loiret). Ajout de deux petites annonces. Ajout d'un organiste (Etienne Camus).
- 27 Juin 2009: Ajout de l'orgue de l'église Sainte Jeanne d'Arc de Gien (Loiret). Ajout de l'orgue de l'église Saint Salomon Saint Grégoire de Pithiviers (Loiret). Ajout de l'orgue de choeur de la cathédrale Sainte Croix d'Orléans (Loiret). Ajout de l'orgue de l'église Saint Méliau de Pluméliau (Morbihan). Ajout de l'orgue de la salle du Saloir du Conservatoire National de Région d'Orléans (Loiret). Ajout de l'orgue de l'église paroissiale de Fleury-les-Aubrais (Loiret). Ajout de l'orgue de la basilique Notre-Dame de Cléry (Loiret). Ajout de deux petites annonces.
Clôture de la saison 2008-2009 du site "Les Orgues". Rendez-vous le 5 septembre pour l'ouverture de la saison 2009-2010.


text:
1999
Aquesta pagina concernís l'an 1999 del calendièr gregorian.
Somari
EvenimentsModificar
OccitàniaModificar
FrançaModificar
EuròpaModificar
AfricaModificar
EtiopiaModificar
Perseguida de la guèrra còntra Eritrèa que son debanament veguèt una alternància de periòdes de negociacions e de combats. Lei negociacions obtenguèron ges de resultat dins lo corrent de l'annada. Lei combats principaus aguèron luòc en febrier e en mai. Premier, leis Etiopians prenguèron l'avantatge e reconquistèron la vila de Badme, enjòc principau de la guèrra, e intrèron sus lo territòri eritrèu en febrier. En revènge, en mai, una ataca novèla de l'armada etiopiana s'acabèt per una revirada dins lo sector dau vilatge de Velessa.
NamibiaModificar
Dins lo nòrd-èst dau país, après sa revirada de l'annada precedenta (→ 1998), lo movement secessionista de la Caprivi Liberation Army organizèt una tiera d'atacas suspresas còntra lei posicions de l'armada namibiana. Pasmens, après de combats malaisats, lei soudats dau govèrn centrau reprenguèron lo contraròtle de la situacion tuats 14 rebèls e capturant 300 presoniers. Aquò marquèt la victòria finala dau govèrn dins la Guèrra de Caprivi.
De son caire, lo president Sam Nujoma (SWAPO) faguèt modificar la constitucion per obtenir lo drech de se presentar un tresen còp a l'eleccion presidenciala. Foguèt reelegit aisament ambé 76,8% dei sufragis exprimits.
SodanModificar
Temptativa d'al-Turabi d'evincir Omar el-Bechir dau poder. Pasmens, lo còp mau capitèt e el-Bechir acomencèt alora de s'alunchar deis islamistas radicaus. Aquò li permetèt de se raprochar pauc a pauc deis Occidentaus e de negociar la fin de la guèrra civila ambé John Garang.
AmericaModificar
PeróModificar
Arrestacion d'Óscar Ramírez, cap de la guerilha comunista dau Sendier Luminós. Ja afeblida per l'arrestacion de son cap istoric, Abimael Guzmán, en 1992, la guerilha s'afondrèt e foguèt a tòrt considerada coma destrucha en 2000 per leis autoritats perovianas. En realitat, plusors subrevivents se gropèron a l'entorn de Florindo Eleuterio Flores Hala que capitèron de reorganizar sei fòrças dins lo centre dau país (→ 2002).
AsiaModificar
QatarModificar
Extension dau drech de vòte ai fremas.
ArtsModificar
Sciéncias e tecnicasModificar
EconomiaModificar
NaissençasModificar
DecèssesModificar
- 6 de genièr : Michel Petrucciani, musician de jazz francés
- 11 de genièr - Fabrizio De André, cantaire italian (n. 1940)
- 5 de febrièr - Wassily Leontief, economista rus, Prèmi Nobel d'Economia (n. 1905)
- 7 de febrièr - Rei Hussein de Jordania (n. 1935)
- 15 de febrièr - Henry Way Kendall, fisician american, Prèmi Nobel (n. 1926)
- 21 de febrièr - Gertrude B. Elion, scientific american, Prèmi Nobel (n. 1918)
- 25 de febrièr - Glenn T. Seaborg, quimista american, Prèmi Nobel (n. 1912)
- 3 de març - Gerhard Herzberg, quimista alemand, Prèmi Nobel (n. 1904)
- 7 de març - Stanley Kubrick, director american de cinèma (n. 1928)
- 18 de març - Adolfo Bioy Casares, escrivan argentin (n. 1914)
- 28 d'abril - Arthur Leonard Schawlow, fisician american, Prèmi Nobel (n. 1920)
- 2 de julhet - Mario Puzo, escrivan american (n. 1920)
- 26 de julhet - Trygve Haavelmo, economista noruegués, Prèmi Nobel (n. 1911)
- 6 d'octobre - Amália Rodrigues, cantaira portuguesa (n. 1920)
- 14 d'octobre - Julius Nyerere, president de Tanzania (n. 1922)
- 20 d'octobre - Jack Lynch, primièr ministre d'Irlanda (n. 1917)
- 24 de decembre - João Baptista Figueiredo, militar e president de Brasil entre 1979 e 1985. (n.1918)
- 26 de decembre - Curtis Mayfield, compositor e cantaire american (n. 1942)
- 27 de decembre - Horst Matthai Quelle, filosòf alemand (n. 1912)
- Yuri Knorozov, lingüista sovietic.


text:
Pagina d'avant Pagina d'apres Ensenhador
Las mongetas, las pomarterras e lo chaul se mingen tota l'annada. Las chastanhas se minjavan d' octòbre a Pascas, autres còps. Lo printemps e l'estiu, los vergiers balhen un assortiment de legumes fresches qu'enrichesis la cosina de 'bituda.
I a gairement tres biais de las minjar: blanchidas, borsadas o en chauvets.
Blanchir las chastanhas
A la velhada, n'òm pela las chastanhas, de las 'Chavantinas', o de las 'Crenilhardas', n'òm tira la gròssa peu. L'endeman, n'òm fai bulhir de l'aiga salada dins un topin e òm met las chastanhas dedins. N'òm iò laissa bulhir de cinc a dietz minutas e òm las boira avecque deus boirons.
"Ilhs avian un topin per far las chastanhas blanchidas. Quo era una marmita qu'avia un còl, alòrs las chastanhas se tenian dins lo gròs ventre quí. Alòrs ilhs las boiravan avecque los boirons per las blanchir, per far tombar la "deuxième" peu, lo tan. Ilhs metian una pelha enqueras au dessur, coma quò las chastanhas tombavan pas deu tot. E puei quo era boirat, podetz i 'nar. Aprep, las vidavan dins un grellòt, e ilhs grellotavan las chastanhas, e lo tan qu'era descrochat, passava a travèrs - ilhs lo metian pas dins la machina a lavar, coma n'i a que fan! - quò passava quauquas puridas!" (G. B.).
Óm las lava e òm las tòrna dins lo topin avecque una ponhada de sau e pro d'aiga per las brechar. N'òm laissa cueire demia-ora a pus prep. Óm voida l'aiga - autres còps, gardavan l'aiga d'un jorn l'autre per mainatjar la sau - e òm las tòrna dins lo topin, pas cuberclat.
"Las tòrnavan metre dins lo topin per las faire sechar un peuc. Quò las esventava, quò las fumava. Las melhoras que n'òm trobava, quo era quelas qu'eran còladas autorn deu topin. L'eran pus grilhadas d'un costat, l'eran pus saboradas." (G. B.).
Si n'òm vòu, n'òm pòt metre de las pomarterras copadas au fond deu topin, entau las chastanhas son moenh cramadas. Quò se minja avecque deu citre o ben deu vin doç, o deu petit gris d'Estanhac.
'Las son cuechas dins loras borsas, a l'aiga bulhenta. N'òm pòt las escrasar en pureia aprep.
Ilhs son grilhats dins una pedarsa - 'na paëla a cròs - pausada sur las brasas. Mas fau far atencion de las bien entamnar d'abòrd, si que non ilhs peten. N'òm se servissia d'un diable atot - un topin cubert, en terra.
Per los chauvets prenian pustòt los marrons-nosilhats que se pelavan bien mielhs. N'i a que fan cueire la cosina deu pòrc e las chastanhas ensemble. Boten de las pompiras, de las jutas, de las pinambors dins lo fons d'un topin; meten de las fuelhas de chaul dessur, e en darrier, las chastanhas que cueien a la vapor.
'Las se minjen sie sechas, sie rossas. Las sechas se garden l'ivern, e a la fin de l'estiu, n'òm las veu sechar au solelh davant las maisons sur de las grandas serpilhieras. Las rossas deven esser minjadas d'abòrd massadas.
Dins lo temps, las mongetas tornavan sovent sur la taula.
"Tota los dos jorns, quò minjava de las mongetas, n'i avia tot lo temps de las mongetas dins chasca maison." (G .B.).
E quò fasia los dos repasts de la jornada, mai de l'endeman.
"Vos podetz creure qu'ilhs se cassaven pas la testa a causa de quò-quí e puei ilhs n'avian pas los moïens non plus. Quand ilhs fasian cueire de las mongetas dins una granda marmita, e ben quò ne'n minjava jusc'a temps que quò n'i aia pus." (G. B.).
" Ilhs las triaven, ilhs las metiaven uflar dins de l'aiga bulhenta avecque una eschalòta, una 'lissa. Las metien cueire, falia salar, pebrar, quo es tot." (S. B.).
Aprep, sie ilhs fricassavan las mongetas, sie ilhs metian de las codenas de pòrc dedins. Per fricassar, "ilhs metian deus grilhons dedins. Ilhs fasian fondre deu lard - ilhs fasian de las petitas trenchas de lard, cinc o sieis trenchas selòn, grandas coma lo det quí - alòrs 'las iò metian dins una paëla, 'las iò fasian bien fricassar, quò fasia plen de jus." (G. B.).
"Alòrs avecque una forcheta, 'las pòiaven sur queu grilhon, e las iò tòrnaven au fuòc juscanta a temps qu'eu n'i aguessa pus deu tot, deu tot, qu'eu fissa bien sec, bien pòiat, bien rosseu." (S. B.).
"Ilhs pelavan 'na 'lissa verta quí, tendra, qu'ilhs metian dins queu jus de lard qu'era bulhent, vrrr!, quò fricassava, quò frijolava. Lo fuòc se fotia dins la paëla mai que d'un còp, alòrs quò bufava sur la flama!" (G. B.).
Lo topin o marmita
Ilhs metian queu fricasson dins la marmita quand las mongetas eran censat cuechas. N'i a que viravan los grilhons, n'i en a que iò metian atot. Quante ilhs metian de las codenas dedins, falia pas salar, per çò que la codena era salada. Quo es la codena deu lard qu'ilhs gardavan esprès per metre dins las mongetas, n'i en a que la salavan dins un topin.
Las mongetas se minjavan frejas per lo desjunar, o ben per la colacion.
"Ilhs las graissavan sur lo pan per lo cassa-crosta. Ilhs 'lissavan 'na trencha de pan, ilhs copavan 'na 'lissa per meitat, ilhs lissavan bien la crosta, ilhs la salavan. Ilhs prenian lor trencha de pan, e puei ilhs fasian un torn dins la saliera entau; quo es pas sale, quo era jamai que deu pan e puei de la 'lissa. Alòrs quò 'massava, queu jus de 'lissa sur la crosta de pan quò fasia colar un peuc de la sau. Quela gròssa sau, quò fasia deus petits poents coma si quo avia estat deu sucre sur una briòcha - e puei quò besilhava pas la sau, quo es que i avia de l'economia - . Alòrs aprep, ilhs graissavan las mongetas dessur, las mongetas frejas - pas de jus, ren que las mongetas - . Alòrs las mongetas s'esbolhavan un peuc, quò graissava coma si quo avia estat una tartina de pastes. E mas quo es bon! Quò se fasia enquera quí, me i' iò fai pus. Quò pissava a travèrs los dets, quò passava a travèrs la mija queu bolhon, per çò que i avia un mijon de jus. Quand n'òm cronhava lo pan, quò 'rosava los dets." (G. B.).
"Chas nos a quatre oras, de las vetz, quand i avia de las mongetas, ilhs trempavan un bocin de pan dedins, ilhs metian quò-quí dins una sieta. Ilhs minjavan quò-quí en luòc de minjar un petit gasteu!" (S. B.)
La secha, fau la far esbulhentar per la far cueire, mentre que la rossa, n'òm la met cueire a l'aiga freja dins la marmita. Podetz metre una bona ponhada de ciboletas, en mai de la 'lissa e de l'onhon dins l'aiga de cueisson. Mas quo es lo fricasson que "fai la bona mongeta, e quo es quò-quí qu'ilhs ne fan pas , que las mongetas ne son pas bonas, las son tròp fadas. Iù mete lo fricasson dins las mongetas, e quand quò fai frooo!, e ben quí, quo es bon; quo es quò-quí que remonta tot." (L. R.).
Per 'dobar de las sòbras de mongetas, n'òm pòt las boirar avecque de las pomarterras, quo es lo druguet.
"Iu ne'n fau pas sovent, mas iù sai que ma bela-mair ne'n fasia sovent. La metia sai iò me? de l'òli o de la graissa, o meitat l'un meitat l'autre dins sa paëla. Fau quauquas pomarterras bien esbolhadas que 'la meslava avecque sas mongetas, las pomas cuechas, mai las mongetas. quo era deus restes que restavan, quo era per ne'n faire un repast. Alòrs 'la iò meslava tot ensemble. Quante son abilhatge era chaud, bien chaud, 'la fotia quí son druguet, coma òm ditz, dins sa paëla. Quò rossesissia bien, quò fricassava bien. E 'la iò virava, quò fasia 'na gròssa moleta, un gròs bosaud qu'òm apelava quò-quí!" (L. R.)
"E ben quante quo es bien rossesit, quo es bien bon, quò fai un repast, quò fai colar lo pan. E quò n'es pas chaitiu, vos podetz minjar de la salada avecque aussí." (L. R.).
Deus còps ilhs meslavan de la pasta de crespas avecque queu druguet e fasian un gròs crespaud: "quante quo era tot meslat ensemble, que quò fasia una gròssa crespa qu'era larja coma quò-quí e puei espessa entau, e ben i avia de que copar dedins!" (J. R.)
'Las se meten beucòp dins la sopa per l'espessir, mas pas bien dins la sopa de bulhit o de jarron de vedeu.
N'òm pòt las raspar.
"Pendent la guerra, quand i avia pus de pan, ilhs raspaven las pomarterras qu'ilhs metien dins lo bolhon de la sopa, e puei quò vos fasia 'na sopa bien espessa, quo era pas chaitiu." (S. B.).
'Las poden espessir una saussa coma la saussa a la pompira: quo es coma una saussa blancha, mai de la 'lissa, deu persilh, e una o doas pomarterras.
'Las se mingen farcidas o ben avecque de las crespas.
"Vòstra pomarterra es quí, tota ronda; alòrs vos fatz un cròs quí a la cima, assetz large entau, pas tròp pròfond. E puei vos fatz un apchís coma per tot, mijon d'eschalòta bien molinat, de la 'lissa, deu persilh, deu poibre, tot, iò sasonatz bien, e de la mija de pan e deu lard. Vos metetz un uòu quante quo es tot braçat ensemble. E ben aprep, vos conhatz vòstre apchís dins queu cròs, e vos metetz vòstra entalha que vos atz fach iquí dessur per iò tener. Vos iò fatz cueire tranquilament, sens iò tròp bradassar. Mas vos podetz la virar avecque vòstra forcheta, la pomarterra, l'es espessa, e puei vos iò viratz quí. Quò cuei tranquilament a petit fuòc dins la brasiera." (L. R.).
"N'i en a que meten deus uòus, n'i en a que meten deu lach, mas me iu brace ma pasta avecque de l'aiga. De la farina, un petit d'aiga e un petit brin de sau. E ben i' iò bate bien, bien batut, fau que quò sie assetz clar. E puei iu fau bulhir de las pomarterras, iu las pele, iu las escrase bien. E quante quo es tot preste, i' alume mon gase, iu mete ma paëla, iu mete una culhierada d'òli per crespa. E puei iu fote avecque ma forcheta, un petit de granas de pomas quí, qu'i' engrene quí. E puei aprep, quante quo a un petit pres, iu mete ma pasta. A! ne'n fau pas bien, i' ai ma culhiera, demia, quo es pro, per çò que i' aime mai que 'la ne sie pas tròp espessa, alòrs i' iò mete dedins ma paëla. E puei iu la fau cueire quela crespa, la fau sautar dos o tres còps, tres o quatre còps juscanta que l'es bien secha. E ben aprep iu la laisse dedins una sieta. Iu recomence l'autra crespa. Iu ne'n fau totjorn, iu ne'n minjava quatre; mas vos satz, iu bevia mon cafè, ni sopa ni autra chausa, de miegjorn iu 'nava a sieis oras sens aver un brin fam, e benaisa! Jamai las m'an machat las crespas. Mas tandis que quand iu metia deu lach e deus uòus, 'l'eran pus charjantas." (M. G.).
Quelas crespas a la pompira se fasian aussi ben avecque de la farina de blat negre.
"Óm minja quò-quí e ben quò borra lo ventre, òc-es. E quante ilhs avian minjat tota lor aise de crespas, mai que d'un còp, e ben ilhs ne minjavan pas de pan aprep, garç! Quò fasia un repast que nos noirissia." (L. R.).
Las pomarterras se fan cueire sos la cendre, dins la chamineia. O ben fricassadas dins una brasiera.
N'òm met de las pomarterras cueire dins de l'aiga. Quand 'las son cuechas a meitat, òm las pela, òm las copa a bocins, e òm las fai fricassar avecque de la graissa; òm sala, òm pebra. 'Las se mingen avecque una salada de grinhets o ben de pipols passats doas oras dins la sau.
Dins lo temps - coma auras - avian la peça, un petit luenh de la maison, ente fasian las culturas que prenen de la plaça: las mongetas, las pomarterras, los chauls-vacha, la citrolha-forratgiera e las jutas forratgieras. E bon ras la maison, avian lo vergier.
"Óm fai de la besunha qu'ilhs ne fasien pas dins lo temps. Per çò que dins los vergiers, n'i avia pas grand-chausa, n'eran pas bien jardiniers. Ilhs fasien de las mongetas, de las pomas de terra, los chauls-pomats, los porrats, la còrsonela (S. B.) - lo salsific, ilhs iò fasian pas, quo era tròp fin quò-quí! (G. B.) - fasien de las frasas, (S. B.) fasian deus citrons per metre dins la sopa." (G. B.).
E de la salada, de la vinheta, deus onhons, de la 'lissa, quauquas caròtas, deus peseus e de las favas.
Pas gaire de caròtas.
"Au vergier, quauque mijon de caròtas entau. Mas de tota faiçon, ilhs fasian que quò: deu ragost que ilhs metian de las caròtas, o dins la sopa, mas quò ne sabia poenh minjar de las caròtas en salada. Deu ragost mas alòrs pomerterra, quauqua caròta, de la còrsonela - ragost de pola, ragost de salat, ragost de ròsge de jambon. Dins la sopa, deu rutabagà, de las rabas - quò-quí ilhs sabian faire! - e las pomarterras, mas la caròta, ilhs ne'n metian poench beucòp." (G. B.).
"De las tomatas, quò se'n fasia, mas m'es 'vis qu'òm ne fasia pas coma auras. M'es 'vis n'i en avia pas tant. Òm ne metia dins la sopa, òm ne'n fasia una petita saussa." (L. R.).
"Las caròtas blanchas, iu las coneissia, mas quo es de las caròtas per los lapins, per los anheus." (M. G.).
"Los porrats, ilhs ne'n fasian pas venir - ilhs rachaven pas tres porrats per metre dins una sopa ilhs, ilhs metian una fuelha o doas! (S. B.).
Ilhs semnavan pas los porrats. Ilhs iò 'chaptavan a deus jardiniers dins las feiras. Ilhs 'chaptavan un paquet de porrats.
"E dins queu temps, n'i avia quò quaranta pés dins un paquet? E ben, tot lo long de l'annada, quò minjava lo porrat avant que quò montessa. Òm lo 'rachava quand quò gelava bien. Dins la sopa, quo era la fuelha deu porrat que i passava. Quand quo era 'chabat de copar per un bot, quo era tòrnat de possar per l'autre - e ben quo era a l'economia ." (S.B.).
"Quò balhava gost de porrat, mas quo era pas question de minjar lo porrat. Quò fasia lo bolhon. Ilhs aurian pogut los laissar montar en porrats per balhar de la grana. Mas ilhs 'chaptavan." (G.B.).
Òm semna deu chaul dins lo vergier tots los dos mes, per esser segur de n'aver tota l'annada. Òm met totjorn deu chaul dins la sopa, mas pas dins la sopa de bulhit. E au printemps, a la sason de la vinheta, quo es sovent 'dobat en chaul farcit o en farça.
Fau de las fuelhas de chaul vert o ben un chaul pomat.
"Iu lo copava tot, iu desfasia totas mas fuelhas. E puei iu fotia de l'aiga bulhenta dessur, iu lo fasia esbulhentar. E puei aprep, iu sortissia mon chaul, iu lo fasia esgotar. Alòrs mas fuelhas, iu las metia dins un grand plat entau avecque un farcinier. Vos satz qué quo es un farcinier? Quo es un "machen" en coton qu'iu fasia, qu'iu avia fach me, tot coma un filet. Vos satz, un filet, quò fai deus petits carrilhons quí, tot petits. Òm iò fai au crochet, si òm vòu. Iu lo metia dins mon plat, aprep mas fuelhas de chaul qu'eran esgotadas quí, esbulhentadas. Iu ne'n metia 'na granda quí dessot e l'autras totas esgadas entau, per poder versar mon apchís qu'iu metia au mitan. E puei alòrs iu plejava mon chaul avecque quelas fuelhas que son bien doças, bien esbulhentadas. Iu plege bien mon chaul, e puei aprep avecque mon farcinier, i' atache quò-quí a la cima, e puei i' iò fote entau dins la sopa. Mas auras fau far deu apchís. Lo apchís, quò fau de la mija de pan, quò fau deu lard (tres o quatre cents gramas), quò fau deus uòus - per far 'na bona farça fau ben au moens cinc o sieis uòus - de la 'lissa ('na die'na de lissons), deu persilh, de l'eschalòtas (tres o quatre), de la vinheta - fau ne'n lavar una bona ponhada e la copar bien fina - e puei un mijon de farina qu'iu metia per que quò espessissa un mijon, que quò ne sie pas tròp mòu, quò se'n iria ben tot dins la sopa. Fau iò desmelar tot ensemble, salar, poibrar. Vos iò fatz tan gròs que vos vòletz. E puei vos versatz quí dins vòstras chauls que son bien esgotats, e puei vos plejatz bien vòstres chauls - iu ne'n mete un a la cima per iò bien cuberclar - E puei, avecque mon farcinier iu lo lie quí, e puei iu mete dins ma sopa que bulhís, avecque un petit bot de salat ten, avecque la farça, quò-quí, quo es bien bon. Quo es de la sopa de legumes, 'na caròta, n'impòrta, un porrat, de las quitas pomarterras" (L. R.).
Quand quo es cuech, fau bien doas oras, "vos la tiratz, vòstra farça, avecque vòstra forcheta, laissatz bien esgotar, vos la metetz dins un plat. E puei vos enlevatz vòstre farcinier, tot. E puei, "mon vieux", vos copatz de quelas trenchas quí, que vos minjatz aprep, que vos picatz aprep. E puei, quante vos n'atz de resta, vos copatz vòstras trenchas entau, e puei vos las fatz fricassar dins la paëla avecque un petit mijon de gras que vos metetz quí. Quo es melhor enqueras qu'en surtir de la sopa" (L. R.).
La farça dins la sopa de salat es una recepta tradicionala deu Confolentés. 'La se fai atot dins lo Peitau e l'Ain, mas en degun luòc mai. Meten mai de legumes verds dins lo "farci poitevin" (salada, cardas, porrats copilhats) e mai de legumes dins la sopa de la farça confolentesa.
Los chauls se mingen quitament quand ilhs son montats, los chauls verts, coma los chauls pomats. N'òm 'massa las granas de chaul.
"Fau pas qu'ilhs sian flurits. Fau que las granas juste que sian bien sòrtidas quí, mas que 'las ne sian pas rossas, per çò que 'las son fluridas dins queu temps, quò n'es pas bon. Fau que 'las sian 'massadas quand quò fau, los granons òm apela. E puei òm iò 'bilha, òm iò fai cueire, òm iò fai bulhir avecque de l'aiga. Vos veietz lo bot de la coa. Si 'la s'esbolha bien, quo es qu'ilhs son cuechs. Vos los tiratz, òm los laissa fregir. E puei, vos iò metetz en salada avecque de la 'lissa, quo es bien bon." (L.R.).
Las claquetas se mingen surtot en saussa, de las vetz fricassadas sos deu jus de vianda.
"Vos fatz cueire vòstras claquetas. Quand 'las son cuechas, vos las tiratz. Vos fatz fricassar vòstras claquetas dins una paëla avecque un petit de 'lissa. Quante las son bien fricassadas, vos metetz de la farina dessur, e puei vos metetz de l'aiga aprep, dessur, que bulhis. Fau metre quò que fau, per far una saussa espessa. Vos salatz, vos poibratz. Òm met un uòu, quò fai la saussa blancha: la clara vos la versatz entau dedins, quò la calha, l'es cuecha; lo jaune d'uu vos lo desmelatz avecque un mijon d'aiga dins un bòl e vos lo metetz quí dedins quand quo es gairament 'chabat de cueire, que eu fase vòtra saussa un petit mijon clara quí, rossa quí un petit mijon. Quo es bien bon. Quò siria entau qu'iu l'aimaria lo mielhs me." (L. R.).
"Lo pipol, eu n'era qu'au mes de setembre, li. La salada doceta, n'i en avia, mas nos ne'n minjavam pas n'autres, nos l'aimavam pas. Minjavam la salada que nòm fasia venir, la chicoréia, la scaròla, la salada de printemps, n'impòrta. N'òm ne'n semnava totjorn, n'òm ne gaitava pas solament l'espeça que qu'era. N'òm semnava totjorn e n'òm 'massava totjorn." (M.G.).
La salada se minjava bien a colacion o ben per lo sopar "avecque de l'òli, deu vinagre e puei de la 'lissa. Quò se minjava avecque deus grilhons, deu fromatge, avecque de las vetz deus restas de la velha. A! coma quand i avia deu salat de la velha, quò se minjava bien avecque de la salada quò-quí." (M. G.).
Ne minjavan aussi ben per dinnar, mas jamai tot sola.
"Folia de la salada avecque los peseus o las mongetas. A òc-es! per çò que mesma me, i' iò faria, metre la salada e vidar las mongetas dessur. Me i' aime bien meslanjar la salada dins de las mongetas entau, quò ramòlis la salada. I' iò ai veüt faire. Quo es benleu dins queu temps, la vielha gent, la gent a! ilhs n'avian pas las dents totas bien soenhadas, deus còps. Quò fai de la salada recuecha dins lo bolhon, e quò met un peuc de vinagre dins las mongetas, quò balha gost de la mongeta a la salada. Vos ne veiavatz gaire de la gent tirar de la salada pura dins la sieta aprep aver minjat quauqua res entau. Quo es entau que quò deuria se minjar, avecque un bocin de fromatge o n'impòrta qué. A non! non! Ilhs fasian "ten, passa-me lo saladier", e puei quo era sur loras mongetas o un "machen" entau; o autrament dins lor coenh de sieta mas avecque d'autra chausa. La salada quo era fach per far colar d'autra chausa, quò n'era pas fach per minjar de la salada. Quò picava dins lo saladier! Alòrs òm pòt pas dire que quo era bien mielhs, per çò que ilhs suçavan benleu lora forcheta! mas enfin quò-quí, a un repast de batatge, que quò i avia de la gent estrangier, degun fasian quò. Mas enfin quand los petits son petits, l'òme, la femna, lo gamin "allez, allez, pica, petit!". Ilhs l'aprenian bien a picar dins lo saladier e puei minjar, e!" (G. B.).
Fasian pas de cornichons autres còps, mas ne'n 'chaptavan, un cent o dos cents a un jardinier per lor ivern, quand quò i avia pus de salada.
A la sòrtida de l'ivern aprep, i avia los grinhets.
"Òm los 'massa, òm los tria bien, òm enleva las vielhas fuelhas. Fau pas 'massar los grinhets qu'aian deus pissanliechs sòrtits gròs coma lo det quí; ilhs son pas bien bons queus-quí, ilhs son tròp durs. Vos 'massatz los pés que son blancs quí dedins. E ben vos los netiatz, vos los esgatz, e puei vos los lavatz bien. E puei vos los preparatz coma de la salada. Metetz de l'òli,deu vinagre, deu poibre, de la sau e puei de la 'lissa. Quo es bien bon los grinhets, e puei quo es tres san." (L. R.).
"Iu ai veüt qu'ilhs iò disian d'autras vetz, la gent. Ilhs fasian fondre un petit bocin de lard, ilhs copilhavan bien un petit de lard, e puei ilhs iò metian dins lo saladier avecque deu vinagre, la 'lissa. E puei ilhs metian quí lora salada." (M. G.).
Mas lo monde 'massen pas los grinhets ente las vachas an 'nat, "'las baven quí,'las poden aver, vos satz ben, de las malatias, n'òm ne sap pas." (M. G.).
Òm chercha los champanhaus gairament tota l'annada.
"Quo es bien bon quel afar quí. Si quo es deus petits , iu los pele pas, iu netie la coa, iu enleve lo pé, iu los lave. E puei alòrs si quo es deus gròs, quò fau, iu pele lo dessur, e puei iu enleve tota quela barba, queu "machen" verd dessot quí, mossos, quò ne'n fai beucòp moens. E puei alòrs si ilhs son veros, iu los minge pas per çò que ilhs an deus vermes dedins. Nos sem un petit mijon dificiles! Ei-quí, quante ilhs son bien lavats, que vos los atz copats a bocins, iu los mete dins una paëla. E puei alòrs quí, iu lor fase rendre lor jus, iu l'enleve. E puei aprep, iu mete deu jus de vianda, o de l'òli, n'impòrta. Iu los fase cueire longtemps, longtemps, quò fau que quò cuisa longtemps quò-quí. Aus tres quarts cueisson, fau i metre de la 'lissa, deu persilh, los salar, los poibrar. Vos los minjatz avecque de la vianda. Si vos n'atz pas beucòp, vos fasetz una petita moleta avecque deus uòus" (S. B.).
"Mon cep, iu lo fasia esbulhentar dins de l'aiga. Enfin iu prenia de las petitas testas, per çò que pus gròs quand mesma, quò fai tròp lipos, quò fai mòu. Iu las fasia esbulhentar dins de l'aiga salada, un quart d'ora enviròn, dietz minutas benleu, ò! poench mai. Alòrs iu las metia esgotar quelas testas. Iu fasia un apchís, iu lo fasia a la machina a vianda, mon apchís. Iu metia de la 'lissa, deu persilh, de l'eschalòta, un petit mijon de lard, de la mija de pan. Quante mon farcit es fach quí, qu'i' iò ai sòrtit de la machina a apchar, iu casse un uòu dessur; e puei alòrs quí i' estende, i' iò brace tot ensemble. Quo es plan dins lo forn qu'i' iò faria auras; per çò que i' ai veüt qu'i' iò fasia dins una brasiera, alòrs iu metia deu jus dessot - dins lo temps 'las metien de la graissa -. Aprep, iu metia una cocha de champanhòus, una cocha de farcit, vos metetz vòstras testas bien rapròchadas l'unas de l'autras e lo farcit dessur. E una autra cocha de champanhòus e una autra cocha de farcit. Puei alòrs aprep, vos iò metiatz cueire. Quo era pustòt au fuòc que vos fasiatz quò sur quelas fameusas chaufaretas ten! Alòrs metien quelas brasieras quí dessur avecque quauquas brasas dessot que quò cuisessa bien doçament. E puei quò n'obludava pas de metre quauquas enqueras brasas sur lo cubercle de la brasiera per que quò cuisessa dessur. Alòrs quò cuiseva dessot, quò cuiseva dessur, mas quante òm ubrissia lo dedins, falia far atencion que vòstras cendres e vòstre basar passessa pas dedins. E puei quante quo era bien cuech quí, una ora, una ora e demia, vos aviatz pus qu'a iò minjar." (S. B.).
"Iu las lave pas elas; avecque una servieta, vos iò essujatz, vos enlevatz tota quò que vòu tombar.E puei alòrs quí, iu las mete dins de l'òli, a mas quo es gormand a l'òli quò-quí. Vos metetz de l'òli dins una paëla, vos fasetz bien chaufar, pas mau d'òli. Ò, puei quò fau ne'n rajostar seürament per çò que una filhòla de las vetz, `l'a la grandor de la paëla. Alòrs ei-quí, quante 'las sòn meitat cuechas, d'un costat de l'autre, e ben iquí iu las mete dins un plat, iu las sale, iu las poibre. E puei iu las mete avecque un petit mijon de 'lissa qu'iu mete dessur, e puei iu las mete dins lo forn de la cuisiniera o lo forn deu gase, n'impòrta. Eiquí, 'las comencen a rendre lor jus, 'las ressòrten l'òli. A tot bot de champ, iu vide l' òli. Las sòn assetz sechas quante i' ai 'chabat. Quò fau ben un quart d'ora. E ben vos tuatz vòstre forn, quò las garda bien au chaud un petit moment. Ò autrament si las fase dins la paëla, mas alòrs quí quo es parier, iu enleve tota l'òli, iu las fase rendre lo mai pòssible l'òli. E puei quante 'las sòn bien fricassadas, iu mete un petit mijon de 'lissa e un tot petit filet de vinagre dessur. Las coas, quante i' ai pro de testas, iu jite las coas, per çò que quo es assetz sec quò-quí" (S. B.).
"Las filhòlas, quand 'l'eran pas tot a fach ubridas entau, e ben vos las plantatz dins la cendre. Vos metetz un peuc d' aiga dedins avecque la coada, vos iò fasiatz pissar dedins lo champanhòu avant de lo pausar sur la cendre. E puei un peuc de gruns de sau dedins. Quand la coa se destacha un peuc, e ben òm iò fasia cueire entau, quo era bon! Lo champanhòu sur lo grilh! I avia un peuc de cendre, quò iò podrava, la cendre, d'un costat." (G. B.).
"Fau bien las lavar, fau bien enlevar tota quilhs borlhons de salòparia que i a dessur. E puei alòrs iu las laisse esgotar dins un panier a salada. E puei quí vos las copatz un petit a bocins, puei vos las fasetz cueire dins una fritura, dins de l'òli, mas enfin quò ne'n fau pas tròp d'òli. E puei aprep vos cassatz un uòu dessur, un o dos uòus o tres selòn la moleta que vos voletz faire, o vos iò metetz sur deu jus de vianda, coma n'òm vòu." (S. B.)
"que nos 'massem dins los prats, alòrs los pus petits pòssibles. Iu los lave bien, iu los laisse bien esgotar. E puei aprep iu los mete dins una paëla avecque un petit mijon d'òli, mas pas beucòp ei-quí. Iu fase bien rendre l'aiga qu'iu fote lai. Aprep mete d'autre òli o deu jus de vianda; quò n'es pas chaitiu. E puei iu fase fricassar mos petits champanhòus, iu los sale, iu los poibre, iu mete de la 'lissa copada finament dessur. E puei quante quo es bien cuech,un certan temps quí, nos lo metem sos deu jus de vianda, autrament fasem 'na moleta si n'i a pas pro." (S. B.)
Pagina d'avant Pagina d'apres Ensenhador


text:
L’Institut d’Estudis es decò Portanèl Linguïstic dubèrt a tuchi.
Aquesti lhi servicis:
Servici linguïstic occitan
- traduccion en grafia classica e/o Escolo dòou Po
- consulenças linguïsticas
- enterpretariat
- analisis etimològicas
- consulenças toponomasticas e onomasticas
- informacions linguïsticas, istòricas e antropològicas.
Servici de formacion linguïstica
- cors de lenga occitana en-linha de I, II e III livèl e junior per mainaas
- cors frontals de lenga occitana de I, II e III livèl,
Servici de sostenh cultural e linguïstic
- per la redaccion de projècts, recerchas e iniciativas finalizaas a la valorizacion del territòri, de la lenga, de la musica e de la cultura locala
- per la partecipacion a convenhs e/o congrés en Italia e fòra
- per la partecipacion a taulas de trabalh academic e en cò d’instituts similars en Italia e fòra
- ai mass media per la redaccion d’articles, servicis, reportatges sal territòri des valadas occitanas
- per la realizacion de materials informatius e publicacions finalizats a la valorizacion del territòri e de la cultura della minorança occitana
- assistença e ajut a lhi estudents e laureands en la realizacion de lors tèsis e recerchas.
Servici de locacion
- instruments musicals: viola e semiton
- tecnologias: videoprojector e telon (mec a institucions)
- locals: sala per conferenças a l’Institut d’Estudis e espacis expositius per mòstras o vernissatges al Musèu Sòn de Lenga
Per informacions praticas e costs manda una requiesta segreteria@espaci-occitan.org


text:
(Los de Nadau)
Entau país d’abaish e entà la montanha
E son vestit de nòvia a la permèra nèu
E lo vent de l’abòr qui escoba la plana
La doçor de la tèrra, la colèra deu cèu
Repic :
Sona las campanas Marie-Loís
Sona mon esper, i a monde sus la plaça
Sona, lo qui aima son país
S’a ganhat lo dret de l’espiar de faça.
Anueit lo Batiston que se’n torna tà casa
Enqüèra un de passat que n’a lo còr content
Tau brut deths sués esclòps suu camin de la vita
Que se’n va a plaser, per’mor d’aver lo temps
N’ei pas qu’ua cançon, n’ei pas qu’ua musica
N’i a pro tà caminar, tà caminar tot dret
Entaus qui’s son lhevats, en audir la flahuta
Qui dançan en espiar a mes luenh que los pès
Mon país que l’aví au còr com ua floreta
Mès adara que l’èi tanben au hons deu cap
Que saberèi tostemps on son mas amoretas
N’em pas enqüèra morts, que vam semiar lo blat.
Fermer