text:
La division universitària fabrica una universitat de dreita, e una universitat d’esquèrra, alara que lo debat devriá èstre dedins l’universitat, la facultarizacion de las universitats –dempuèi 1968- a fabricar castèl de seleccions partesana de còrs professorals, que per consequéncia e eiretatges a fabricat un gropeton de pensament ciutadan pas pro mesclat dins la societat.
De qu’es la dreita e l’esquèrra en fRança, senon la pausicion dels progressistas pendent la revolucion francesa per rapòrt al rei… e sembla que la situacion politica per La Terreur es estada perpetuada in-eternam ; coma se los Òmes de Lascaus èran a perpetua la manièra de crear la pintura del XXIen sègle.
Aital avèm las letras –majortàriament femnas- e d’ideologia d’esquèrra, e avèm las letras occitanas que fan una seleccion, non ps sul contengut necite de la formacion per acarar lo problèma de la politica lingüistica per l’occitan, son abséncia fàcia a la fòrça del jacobinisme, e avèm una facultat de dreit que fabrica un sistèma politic ultra-jacobin e son administracion… qu’ostracisma los que pensa occitan, enluòc de pensar pels pòbles, pel pòble occitan en particular.
La representacion electorala es estada fabricada coma una delegacion del pòble occitan, representacion que suportarà d’èstre d’accòrd per sempre ambe lo mèstre parisenc.
E lo jacobinisme nos tornarà un sistèma electoral de la decentralizacion, qu’enlevarà a la centralizacion çò que «sembla» pas foncionar ; car lo jacobinisme, coma l’universitat, s’autoregula, se pensa bona lo maissanta, l’exterior es lo problèma, jamai lo miralh per cambiar.
Se la talvera es utila per adaptar sul mercat, YouTube es estat inventat non pas per televisions installadas, privadas o publicas, YouTube es estada fabricat per actor exterior al sistèma.
Mas quand dins lo sistèma de la decentralizacion se manda un bon soldat sortís de l’autoseleccion jacobina de Sciences-Po Paris, la «référence» que díson dins totas las delegacion Sciences-Po en region sotmetudas que fabrican coma a París una pensada parallela, jamai divergenta.
Donc «le parachutage» se fabrica candidat del sistèma de la delegacion ; lo pòble occitana delegar, e non pas seleccion un representant pendent las eleccions, puèi aprèp blanquiment del delegat d’Occitània, lo sistèma jacobin nos lo tòrna plan «coma cal» per èstre nòstre elegit de la decentralizacion.
Es un sistèma colonial, clarament. Es la rason de la revòlta en Argèria ; es la rason de la creacion del PC Argerian (que parlava francés, e pensava coma un jacobin), negat pel PCf… E coma l’explica Le Canard Enchaîné, es una causa que s’oblida generacion jacobina aprèp generacion jacobina. E o farai mai general per totes los partits, e pauc impòrta los cambiaments de nom, UDR, RPR, UMP o UDF, NC, UDI…. Lo jacobinisme sobreviu.
E vist que l’istòria ensenhada es seleccionada per aquelas amistats particularas e universitàrias francesas, la nòta escolastica en competéncia per la critica istorica es nulla.
Quora se parla de l’Estat se pensa santa e sanitosa pensada pel pòble de la glèisa republicana ; s’ensenha jamai lo federalisme coma una causa politica que podriá trapar solucionS ; e quora i a guèrras en Líbia o Síria, l’Estat federal es a l’ONU jamai vista coma la solucion per la patz. Lo burèu dels imperialistas que lo maneja trabalha l’ideologia del non-federalisme, se plaça sempre contra lo federalisme acte de patz.
Mas o cal tornar escriure, lo federalisme se decreta pas entre region sotmetuda e poder jacobin ; la declaracion politica de la Comission Europèa a prepaus d’Espanha per una ententa en Catalonha e Espanha, per aver una sola cadièra a Brussels, non podra jamai trapar eficacetat, coma per la guèrra entre los mercenaris russes e lo poder oficial e democrata d’Ucraïna.
L’uniformitat universitara, parlar entre professor de la mesma opinion politica, fabrica aquela pensada jacobina francesa, aquela pensada unica, una partidocracia desligada dels pòbles e una diplomacia francesa qu’es pus respectada sus aquesta planeta, la francofonia es puslèu un espaurugal pels pòbles sotmetuts en fRança e que veson las loras lengas destrusidas coma los Jihadistas de l’organizacion extremista musulmana de l’EI o farà per Palmira.
Avètz jà vist un elegit, sortit per las eleccions francesa, s’installar coma estanquièr dins un bar de Tolosa ? O creator d’una activitat economica en entrepresa …. Quora un sortís e que tòrna trabalha per l’Habitat, vos disi pas las critica sosterrana dedins los mèdias motlat al sistèma de sciéncas-pòts de las escòlas de jornalisme francés.


c: text/html

text:
Violino piccolo
Lo violino piccolo o violon piccolo (var. vriulon piccolo) qu'ei un instrument de musica ancian e barròc de la familha deu vriulon. Qu'èra mei agut e mei petit que lo vriulon e qu'èra acordat ua quarta au dessús de l'acòrd deu vriulon.
Fisicament, aqueste instrument b'ei sustot pas un petit vriulon com ac seré un vriulon de mainatge per'mor las mesuras de la caisha d'armonia, deu manjo e de la còrda vibranta que merman en proporcion despariera en comparason dab las proporcions respectivas deu vriulon d'adulte (lo 4/4).
Lo vriulon barròc, contemporanèu deu vriulon piccolo, b'èra provesit d'ua tòca mei corta que la deu vriulon modèrne e non podèva pas pujar atan haut dens loas nòtas agudas. En aquestas tempsadas, lo vriulon piccolo que'u podèva completar a còps. Dab lo desvolopament deu registre agut deu vriulon durant las tempsadas barròcas, classica e romanticas que hen desaparéisher lo vriulon piccolo.
Ua de las òbras mei famosas deu son registre qu'ei lo purmèr concerto brandeborgés de Johann Sebastian Bach.
- Caracteristicas generaus : arquet, pontet, barra d'armonia, amna, colofònia
- Ajòus : Rebec • Lira da braccio • viela
- Familha deu vriulon : vriulon • vriulon piccolo • vriulon alto • vriulon tenor • violoncèl • violoncèl piccolo
•Vriulon barròc •Pochette •Vriulon de Stroh •Norvègia : Hardingfele •Vriulon de Stroh
- Viola pomposa
- Arpeggione
- Familha de la viòla de gamba
- Contrabassa • octobassa
- Bariton
- Trompeta marina
- Sonsaina

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Òme de Vitruvi
L’« Òme de Vitruvi » es lo nom comunament donat al dessenh de pluma, tinta e lavat sus papièr, nomenat Estudi de proporcions del còs uman segon Vitruvi e realizat per Leonardo da Vinci vèrs 1492.
Aquel dessenh apartenguèt a la colleccion d’òbras d’art grafic de Giuseppe Bossi abans d’èsser comprat en 1822 par las Gallerie dell’Accademia de Venècia.
Somari
Una traduccion del tèxte de la pagina de Leonardo da Vinci[modificar | modificar la font]
-
- « […] que la Natura distrièt las mesuras del còs uman cossí.
-
- Quatre dets fan una palma, e quatre palmas fan un pè, sièis palmas fan una coidada: quatre coidadas fan lo naut d’un òme. E quatre coidadas fan un doble pas, e vint-e-quatre palmas fan un òme; e utilizèt aquelas mesuras dins sas construccions.
-
- Se dobrissètz las cambas de biais a baissar vòste naut d’un quatorzen, e se estiratz vòstres braces de biais que lo bot de vòstres dets siá al nivèl del suc de vòtre cap, devètz saber que lo centre de vòstres membres estirats será al monilh, e que l’espaci entre vòstras cambas serà un triangle equilateral.
-
- La longor dels braces estirats d’un òme es egala a son naut.
-
- Dempuèi la racina dels cabels fins al bas del menton, i a un desen del naut d’un òme. Dempuèi lo bas del menton fins al suc del cap, un ueiten. Dempuèi lo naut de la peitrina fins al suc del cap, un sieisen; dempuèi lo naut de la peitrina fins a la racina dels cabels, un seten.
-
- Depuèi los tetons fins al suc de la tèsta, un quatren del naut de l’òme. La mai granda largor de las espatlas es contenguda dins lo quatren d’un òme. Dempuèi lo coide fins al bot de la man, un cinquen. Dempuèi lo coide fins l’angle de l’abans braç, un ueiten.
-
- La man complèta es un desen de l’òme. Lo començament de las partidas genitalas es al mitan. Lo pè es un seten de l’òme. Dempuèi la sòla fins al dejós del genolh, un quatren de l’òme. Dempuèi jol genolh fins al començament de las partidas genitalas, un quatren de l’òme.
-
- La distància del bas del menton al nas, e de las racinas dels cabels a las subrecilhas es la meteissa, atal que l’aurelha: un tresen de la cara. »
-
- Vitruvi, in De l’arquitectura.
Utilization coma lògo[modificar | modificar la font]
- Fins a 2006, l'Òme de Vitruvi èra lo lògo de l'entrepresa Manpower.
- L'Òme de Vitruvi serviguèt de lògo per la candidatura de Milan a l'Exposicion Universala de 2015.
- Es sus la pèça d'1 € italiana.


text:
-494
Aquesta pagina concernís l'an -494 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Aquemenida[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra còntra lei ciutats grègas d'Ionia que s'èra revoutada en 499-498 av. JC. Lei tropas pèrsas ganhèron una tiera de batalhas qu'entraïnèt la reconquista de mai d'una vila ioniana importanta. Permetèt tanben d'assetjar Milet qu'èra lo centre de l'insureccion. La temptativa grèga de rompre lo blocus navau s'acabèt per una revirada a la batalha de Lade. Après aquela desfacha, Milet capitulèt marcant la fin deis operacions majoras dins la region (→ -493). Pasmens, après la repression còntra lei sostèns de l'insureccion, lei satrapas locaus (Artafernes e Mardonius) laissèron tornarmai una autonòmia importanta ai ciutats-grègas anatolianas.


text:
Papio hamadryas
Lo baboin hamadryas (Papio hamadryas), o hamadryas, es un baboin de las regions aridas que se rencontra de part e d'autra de la mar Roja e dins la bana d'Africa (Etiopia, Somalia, Jiboti).
Aquesta espècia de baboins èra sacrada çò los egipcians ancians; una de las representacions del dieu Tòt es l'hamadryas, lo baboin de mantèl.
Lo dimorfisme sexual es marcat. Los mascles adultes pesan una vintena de quilogramas, pòrtan un mantèl de pels longs clars que s'arrèsta al bacin. La fàcia es glabra amb un morre long e angulós, las maissas mòstran de caninas de 4 cm. Las femèlas son plan mai pichonas (10 kg) amb de pel brun e cort.
La maturitat sexuala subreven vèrs 4-5 ans, la gestacion dura environ 6 meses e las femèlas an un pichon environ cada 22 meses. La durada de vida dins la natura es estimada a una vintenada d'annadas.
Nòta : a l'ora d'ara (2005), un cèrt nombre d'especialistas considèran una sola espècia : Papio hamadryas, e que los autres Papio ne serián pas que de sosespècias.
Referéncia[modificar | modificar la font]
- Vies de Singes (mœurs et structures sociales des babouins hamadryas) Hans Kummer - éditions Odile Jacob, ISBN 2738101968


text:
Bouvante
Bouvante (oficialament en francés Bouvante) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Bouvante es situat a 40 km a l'èst de Romans-sus-Isère e a 8 km al sud de Sant Joan de Roians.
Bouvante est situé à 40 km à l'est de Romans-sur-Isère et à 8 km au sud de Sant Joan de Roians.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son de Bovanti, en 1190, Bovantio, en 1265. Dauzat considèra que lo nom es escur. Ne destacha lo sufixe -ant, que pensa ligur, la raiç bov- seriá eventualament lo latin bos, « buòu », un tèma o un nom gallés d'òme Bovius, o una raiç oronimica que supausa preceltica.[1] Delamarre explica puslèu lo nom coma bō-uentā, bou-entā, « lo maseu, lo tuador de buòus »;[2] mas lo passatge de -ent- a -ant- tanlèu lo sègle XII pausa problèma.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Sant Joan de Roians; es ara dau canton de Vercors-Monts du Matin (en francés), donc benlèu en occitan de Vercòrs-Monts dau Matin.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 107
- ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 85 e 331
- ↑ https://www.annuaire-mairie.fr/mairie-bouvante.html


text:
Chabòtas
Chabòtas[1] (Chabottes en francés) es una comuna d'Occitània, en Daufinat dins lo departament dels Auts Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
(Sintaxi, ortografia e gramatica de verificar.)
La municipalitat de Chabòtas è situada al centre del departament dels Auts Aups. Situada en la val del Drac, en la depression del Champsaur que determina la barrièra entre las Préalpes e las Grandas Alpes, ela s'agrada d'un climat intermediari entre lo climat mediterranèu de montanha de las Aups del Sud e aquel mai umide dels Aups del Nòrd.
È situada a 18 km de Gap, prefectura de las Auts Aups e a 9 km del cap-luòc administratiu de Sant Bonet. La municipalitat compti 726 abitants al darrièr recensement.
Despuèi 1962, se pòt verificar la remontada de la populacion. È degut subretot al desvolopament de la municipalitat en la plana, a l'espandiment del torisme ivernal, ligat al desvolopament e a la frequentation de la estacion de esquí de Orsiera 1850, mas tanben al torisme estival per la creacion del plànol d'aiga del Champsaur sus la municipalitat vesina de Sant Julian de Champsaur.
La municipalitat de Chabòtas è compresa dins la zòna periferica del parc nacional dels Escrinhs.
Aquela municipalitat de 996 ectaras è situada a una altitud compresa entre 1050 e 1350 m. È talhada en dos en lo sens longitudinal pel torrent del Drac que desvolòpa una ampla plana; s'anòta una division entre doas parts plan desparièras :
- la una, subre la riba gaucha, agricòla, a mens que 1060 m d'alltitud, sector de culturas bocagèras; è traversada per la rota departamentala 944 que vaï a la station de Orsièra 1850, çò qu'a permeses de desvolopar las immeditaeses d'aquela via, luòc de passatge de nombroses toristas;
- l'autre, subre la riba drecha, de mièja montanha en s'estendent de 1060 a 1320 m per las cimas mai auts, ont se tròban las alpages.
Istòria[modificar | modificar la font]
Chabòtas, De l'occitan "cabota" o "chabota", en designant una "cabane en pèiras shutas recoberta de chaume".
Chabòtas es situat sus un ancian camin préhistorique.
Chabòtas #Èsser fòrça d'ora évangélisé pels fraires de la Novolaise. AModèl:La X e sègle, aquel son aqueles de Clunhic #que #prene lo relèu, en daissant totun la fondacion de la parròquia a la abbaye auvergnate de Sant-Chaffre-lo-Monastier.
La distincion de Chabòtas dépendait a la Mièja Edat a las fes del Dauphin e del senhor de Montorcier. En 1339, Humbert II, Dauphin, #donar a lo sieu genet (Étienne de Roux) los molins de Chabòtas, una infrastructura a l'intrada importanta per l'epòca.
Aquel darrièr los jonh a un fief creat per lududes jol nom de Prégentil (#que çò de solar se'n tròba sus la municipalitat de Sants-Texans-Sants-Nicolas).
Pendent la siá istòria, la municipalitat de Chabòtas #èsser sovent gigotada pels conflictes, en principi en 1369 amb lo sieu pillage per una tropa de "viaris" provençaux, de contunh pendent las guèrras de religion e fin finala en 1692 amb las armadas del pòrti de Savoie, d'armadas #que garden a sac tota la region.
Coma nombre de comuna nautor-aupinas, Chabòtas a #èsser lo refugi de huguenots en fugent la repression instiguée per Louis XIV.
En 1789, la populacion d'aquela municipalitat èra de 550 armas repartidas sus 996 ectaras de tèrras, de contunh #pujar a 714 abitants a la fin de la XIXen sègle. La populacion locala #declinar lentament pel continuament, a causa del èxode rural de contunh de la Primièra Guèrra mondiala.
Chabòtas, de l'occitan "cabota" ou "chabota", désignant une "cabane en pierres sèches recouverte de chaume".
Chabòtas est situé sur un ancien chemin préhistorique.
Chabòtas fut très tôt évangélisé par les moines de la Novolaise. Au Xen siècle, ce sont ceux de Cluny qui prirent le relais, laissant néanmoins la fondation de la paroisse à l'abbaye auvergnate de Saint-Chaffre-le-Monastier.
La seigneurie de Chabòtas dépendait au Moyen Âge à la fois du Dauphin et du seigneur de Montorcier. En 1339, Humbert II, Dauphin, donna à son écuyer (Étienne de Roux) les moulins de Chabòtas, une infrastructure au revenu important pour l'époque.
Ce dernier les unit à un fief créé pour lui sous le nom de Prégentil (dont le manoir se trouve sur la commune de Saint-Jean-Saint-Nicolas).
Durant son histoire, la commune de Chabòtas fut souvent secouée par les conflits, d'abord en 1369 avec son pillage par une troupe de "routiers" provençaux, puis durant les guerres de religion et enfin en 1692 avec les armées du duc de Savoie, armées qui mirent à sac toute la région.
Comme nombre de communes haut-alpines, Chabòtas a été le refuge de huguenots fuyant la répression instiguée par Louis XIV.
En 1789, la population de cette commune était de 550 âmes réparties sur 996 hectares de terres, puis monta à 714 habitants à la fin du XIXen siècle. La population locale déclina lentement par la suite, à cause de l'exode rural puis de la Première Guerre mondiale.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Toponimia Occitana e Senhalizacion bilingüa. Actas del Congrés d'Aush, 2007, publicat pel CROM, mapa a la pagina 73


text:
24/02/2015
Randonada de montanha en òc
Figuratz-vos que la setmana passada ani a Luchon per prener l'aer de las Pireneus. Per los que coneissen pas, lo paìs de Luchon se tròba au mitant de la chadena, a la riba dau Comminges a la frontiera de la Vau l'Aran, entre Cosarans e paìs bigordan. Aviam pas enveia de nos botar de reng per esquiar, ma femna me disset : « Allons faire un tour en raquettes demain, il fera beau ».
Entau faguèrem, anèrem nos marcar a l'Office de la Montagne ( bureau des guides de Luchon) e l'endoman lo nòstre guide, Peire Alberò, nos menet au pòrt de Peirasorda. Comencet de nos explicar coma far per lo materiau, e tot quò...en francès de segur. Puei se trapet de nos parlar de la montanha, dau sens de la chausas, de toponimia, que queu nom de « Néouvielle » ven de l'occitan neu vielha que vòu dire... Me decidi de l'i parlar en òc, en lemosin de segur, me respondet còp sec en lengadocian, que l'òme nasquet en paìs Minervés ( de veire qui-dejos « retrach de guide ». Nos parlet d'istòria de l'endrech, de geomòrfologia, de l'activitat umana que faguet lo paisage pendant tres mila ans dau pastoralisme en passar per lo trabalh dau bois, l'electricitat, lo torisme. Nos parlet de la tarribla fonta daus glaciers ( selhs), de las artigas, de tropeus, de bargiers...Emb per io totplen de complements utiles en occitan sur los noms de luòcs, los animaus, la botanica, la geologia... Una vertadiera visita bilinga. E d'un biais fin que geinava pas los autres randonaires. L'òme ne'n sap de las chausas sur queu paìs e nos lo faguet veire d'un biais diferent. Sei tornat emb tot un fum de mots montanhòus que io coneissia pas. Faguèrem de las comparasons entre lengadocian , lemosin e gascon que se parla dins l'endrech. Ai apres que aquì, lo Monsur, quo es pas lo tesson, mas l'orsa, que montar se ditz « pujar » e davalar se ditz « baissar ». Nos trobèrem aprep la visita per l'entrevista. Un brave moment, plan riche, plan interessant.
Tot aquò fuguet possible per ço que avem ausat parlar en òc en defòra de nòstre cercle abituau. Veiqui un guide que meritaria ben lo Label òc, ten !
Denis Gilabert.
Fotòs: Peire Alberò e quauques luòcs a l'entorn de Peirasorda, entre Nauta-Garona e Nautas-Pireneus
09:52 Publié dans Actualitats, actualité, Quaserns de viatge/ carnets de voyage | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Événements contenant la ou les locutions cherchées
1 événement affiché, le premier en 1555 - le dernier en 1555
Mariage de Philippe II de Montmorency-Nivelle avec Anne Walburge de Neuenhar
Philippe II de Montmorency-Nivelle Comte de Hornes
Philippe II de Montmorency-Nivelle Chevalier de la Toison d'Or
Philippe II de Montmorency-Nivelle épouse Anne Walburge de Neuenhar.
Le titre de comte de Hornes lui est légué par Jean de Hornes, second époux de Jeanne d'Egmont, sa mère.
Philippe II de Montmorency-Nivelle, gentilhomme de bouche de Charles Quint, est promu chevalier de la Toison d'Or en 1555.


text:
La vision deu monde de Micheu Chapduèlh per Patric La Vau
Patric La Vau que consacra lo son navèth filme/documentari a Micheu Chapduèlh. Dab un chicòt de poesia, lo realizator que’ns hè entrar dens lo monde de l’escrivan, dens lo quau viu en acordança dab lo monde qui l’environa, los arbos, las bèstias, las pèiras.
Au mes d’abriu que sortirà « Micheu Chapduèlh, una pensada sauvatja » lo navèth documentari de Patric La Vau. Que hè 3 ans que lo realizator ei passat au collectatge filmat. L’imatge, lo son, véder l’expression de la persona e enténer la soa lenga que balha un costat « viu » a la soa paraula, segon La Vau. Au demiei de las trentenas de personas qu’a mes sus pellicula : lo peiregordin Micheu Chapduèlh. Fascinat peu libe « J’ai refermé mon couteau » (Ed. Chamin de Sent Jaume, Colleccion De Temps pacan, 2012) dens lo quau lo professor/contaire/escrivan dona ua vista d’ensemble de la cultura tradicionau en Lemosin e Peirigòrd, lo gavidaire deu hestau las Nuits Atypiques que decidí de’u consacrar un filme. « Micheu Chapduèlh, una pensada sauvatja » qu’ei un drin lo filme qu’illustra lo libe de l’escrivan : que desvèla la civilizacion paisana, lo son rapòrt a la natura, aus òmis, las soas credenças e usatges.
La Setmana — Micheu Chapduèlh qu’ei mei coneishut com escrivan e contaire. Avetz volut amuishar ua auta faceta de la soa personalitat dens lo filme ?
Patric La Vau — Òc ! Qu’a escriut hèra de libes sus la cultura populara de Dordonha, deu Peirigòrd, libes a còps en occitan, a còps en francés. Qu’ei lo son libe « J’ai refermé mon couteau », un libe extraordinari sus la cultura populara que lo Chapduèlh a coneishut, qui m’a marcat. Jo, çò qui m’interessavi dens la soa personalitat qu’èra aquesta pensada, aqueths raiç de cultura populara e occitana, de la vielha civilizacion paisana. Qu’èi assajat de centrar lo filme sus aquera pensada qu’èi aperada « sauvatja ». Qu’èi assajat de’u har parlar d’aquera sapiéncia. Que parlam d’animisme, de chamanisme com deus ausèths, de las pèiras, etc. Çò qui ei interessant dab eth, ei qu’ei vadut dens ua familha on i avè 4 generacions : eth, los parents, los gran parents e tanben los rèirsgranparents e donc qu’a coneishut gents qui èran vaduts au sègle XIXau ! Qu’a recebut atau ua cultura, un biais de pensar e de véser lo monde qu’èra vertadèrament ancian. Qu’a vertadèrament un pè dens lo passat. Quan èra dròlle, Chapduèlh qu’èra un gran observator d’aquera civilizacion. Adara, qu’ei un òmi de 70 ans e qu’a d’ara enlà ua analisi generau d’aquera cultura populara. Dens lo son libe « J’ai refermé mon couteau », que ditz que hè etnologia vicinala. A partir de l’observacion de la soa familha pròcha e de quauques vesins, qu’a bastit ua analisi de la societat e de la pensada tradicionau occitana deu Peirigòrd.
LS — Aquera pensada ei quauquarren qu’a transmés aus sons mainatges ?
PL — Qu’a transmés la lenga occitana aus sons mainatges, aquò ei segur. Que’u vesem dens lo filme a un moment balhat. Que i a la soa hilha e petita hilha qui parlan en occitan. Qu’an devut recéber quauquarren de la vision deu pair, de çò qui’u estó transmés e çò qu’utiliza dens la vita de cada jorn. Per exemple de hèser lo causau, de plantar varietats vielhas, d’anar dens lo bòsc tà cuélher los ceps. Tot aquò qu’ei un biais de viure paisan a l’ora d’ara. Pensi que la pensada sauvatja n’ei pas sonque ua pensada deu passat mes tanben de l’avenidor. Se vesen dab tots los problèmas ecologics a l’ora d’ara, de tornar trobar aquera sapiéncia paisana vielha pòt estar vertadèrament utila tà viure dens lo monde d’adara e lo monde a venir.
LS — Los vòstes documentaris que tractan efectivament de la vita deus paisans, de la tèrra e de la natura. Totun, que voletz amuishar que viven dens la modernitat en tot preservar çò qu’an coneishut ?
PL — Qu’assagi de hèser filmes benlhèu en partida suu passat dab gents qui son adara d’un atge avançat e donc qu’an la mestresa, la coneishença de la lenga. Mes hèser un filme suu passat non vòu pas díser hèser un filme « passeïsta ». Qu’ei tanben assajar de hèser lo ligam entre lo passat, los raiç e l’avenidor. Per jo, n’i a pas nada rompadura entre lo passat e l’avenidor. Qu’assagi de muishar que i a tanben modernitat de la lenga, de la pensada e de la vita. Non cau pas tot getar de la vita d’autes còps. La vita qu’ei com un riu, non s’arrèsta pas jamei. Dens lo filme « Escotar los ausèths arribar » (P. La Vau, 2017), parlam deus camins comunaus. Qu’ei un biais de pensar la vita en comun, de pensar a çò qu’apartien a tot lo monde. Que vòi hèser un filme sus un moment de l’istòria occitana mes tanben muishar que la pensada de’us qui son dehens ei tanben ua pensada modèrna e que pòt ajudar los qui viven adara a víver meilhor.
Inf. : DVD produccion Les Nuits Atypiques, a paréisher au mes d’abriu — De crompar arron las projeccions o per mèl : This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. / www.nuitsatypiques.org — Projeccions : « Escotar los ausèths arribar » au cinema L’Utopia de Bordèu (33) lo 22/03 , Cadilhac (33) e Marmanda (47) a la fin deu mes d’abriu. Datas a viéner sus lasetmana.fr
- Publicat dens Culture


text:
Daunas de Còr e la polifonia sacrada pirenenca
Lo grop de polifonias occitanas femininas qu’ei actuaument en virada entà promòver lo son dusau àlbum « Aròu ». Myriam David, membra de Daunas de Còr que’ns presenta la genèsi deu projècte musicau, lo navèth òpus e que’n profieitè entà parlar de la practica de la polifonica feminina pirenenca.
Lo grop de polifonia feminina Daunas de Còr (Fòto DR) que s’apitè en 2005 au sortir d’un talhèr de canta au Conservatòri de Tarba (65) miat per Pascal Caumont. « Pascal Caumont qu’ei dab eth grop despùs era debuta enlà, tau coma Nadèta Carita. Qu’ei eth de qui nse hèr avançar gràcia aras suas coneishenças immensas dera canta tradicionau, ara sua practica viva, aras suas tecnicas vocaus. Que’ns prepausa tanben arrenjaments sués », çò ns’explica Myriam David, membra deu grop.
- Publicat dens Portraits


text:
Membres deu collectiu breton Ai'Ta, qui milita tà la defensa de la lenga bretona, que desmontèn panèus non-bilingües deu Parc Naturau Regionau deu Gòlfe deu Mòr Bian (Fòto).
En octobre de 2015, l'Estat e la Region Bretanha que signèn ua convencion pertocant a la transmission de las lengas de Bretanha e au desvolopament deu son usatge dens la vita vitanta. Qu'ei dens aqueth encastre qu'aus entorns deu gòlfe, ua senhaletica bilingua qu'ei estada hicada en plaça peu Parc Naturau Regionau, quauques mes a.
Totun, lo collectiu Ai'Ta qu'arremarquè que los panèus installats per la direccion interdepartamentau de las Rotas ne son pas mei bilingües tot au long de las vias express. Ai'Ta qu'assegura voler perseguir aquera accion de desmontatge deus panèus e que demanda ua senhaletica bilingua francés-breton paritària sus las quate vias en Bretanha.
Fòto d'ostreïcultura sus l'isla d'Arz, signada Ji-Elle


text:
Roppenheim
Roppenheim en alemannisch (Roppenheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo nom del vilatge « Roppenheim », situat a l'extrèm despunta nòrd del Uffried, a citat dempuèi la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, quand lo 10 de febrièr de 1207 l'emperaire Philippe von Schwaben #confirmar la possession de domenis situats a Roppenheim dins l'espital de Haguenau.
A partir del 26 de genièr de 1359, los barons de Fleckenstein se #apropriar totes los dreches sus Roppenheim. Après la desaparicion del linhatge masculin, per la mòrt de Henri Jakob de Fleckenstein en 1720, lo rei Louis XV #decidir de concedir totes los dreches als Princes Rohan-Soubise #qu'en #gardar lo fief fins a la Revolucion de 1789.
Dempuèi 1372, Roppenheim a citat coma parròquia del Capítol de Haguenau e aviá un curé per la siá parròquia #que #venir pel continuament un rectorat. Es en 1543 que los Barons, #qu'èran passats a la religion luthérienne, #introdusir la Reforma en l'ensems de las municipalitats del Uffried.
Le nom du village « Roppenheim », situé à l’extrême pointe nord de l’Uffried, est cité dès le Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, quand le 10 février 1207 l’empereur Philippe von Schwaben confirma la possession de domaines situés à Roppenheim à l’hôpital de Haguenau.
À partir du 26 janvier 1359, les barons de Fleckenstein s’approprièrent tous les droits sur Roppenheim. Après la disparition de la lignée masculine, par la mort de Henri Jakob de Fleckenstein en 1720, le roi Louis XV décida d’accorder tous les droits aux Princes Rohan-Soubise qui en gardèrent le fief jusqu’à la Révolution de 1789.
Dès 1372, Roppenheim est cité comme paroisse du Chapitre de Haguenau et avait un curé pour sa paroisse qui devint par la suite un rectorat. C’est en 1543 que les Barons, qui étaient passés à la religion luthérienne, introduisirent la Réforme dans l’ensemble des communes de l’Uffried.


text:
Hiroshima
Hiroshima (広島市, -shi) es la capitala de la prefectura de Hiroshima, dins la region de Chugoku, a l'oèst de l'illa de Honshū en Japon.
La vila es localizada en amont del dèlta del riu Òta (riu que nais dins las montanhas prèp de Chugoku), e amb sos set braces, devesís la vila en sièis illas, fins a la baia d'Hiroshima. La vila es gaireben plana, amb una leugièra elevacion en dessús del nivèl de la mar.
La populacion estimada en 2003 èra d'1.130.000 abitants, per una superfícia de 741,75 km², amb una densitat de mai de 1.500 personas per km².
Istòria[modificar | modificar la font]
La ciutat foguèt fondada en 1589, sus la còsta de l'illa de Seto, venguèt puèi un centre urban durant l'Èra Meiji. Adquiriguèt l'estatut de vila l'1 d'abril de 1889.
Hiroshima foguèt la scena del primièr bombardament atomic de l'istòria, lo 6 d'agost de 1945, cap al final de la Segonda Guèrra Mondiala, per l'aviacion dels Estats Units d'America.
Cultura[modificar | modificar la font]
Hiroshima es classificada per l'UNESCO coma Patrimòni Mondial de l'Umanitat:
- Lo Santuari chinto d'Itsukushima.
- Lo Monument a la Patz, que Copòla de Gembaku.


text:
UA demane un transpòrt public tàs alumnes dera Escòla d’Ostalaria
Eth partit aranés a sollicitat qu’es oraris deth transpòrt poguen adapta-se as d’estudi des joeni qu’assistíssen ad aguest centre.
Actuaument, es centres docents d’Aran an abilitada ua linha de transpòrt public adaptada as oraris lectius des madeishi. Era Escòla d’Ostalaria plaçada en Les ei er unic centre que non compde damb aguest tipe de servici. “Ei un servici basic ath que pensam que tanben an dret era setantea d’escolans tamb es qu’actuaument compde era Escòla, pr’amor de garantir-ne er accés ath centre”, explique Francés Boya, conselhèr portaveu d’Unitat d’Aran.
Era ofèrta educativa d’aguest Institut, hè que non solet compde damb escolanat dera Val d’Aran, se non que tanben i age alumnes de d’auti endrets. “Er hèt de non auer un transpòrt public tamb un orari avient, provòque un problèma mès, ath delà des pròpris inconvenients der alotjament, entàs alumnes e es sues familhes,” acabe dident eth Conselhèr.
Aguesta demana siguec presentada per Unitat d’Aran en plen deth Conselh Generau dera passada setmana tà qu’er equip de govèrn dera maxima institucion l’avalòre, coma responsable deth servici public de transpòrt.
Aran, 22 de seteme de 2016


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dilluns, 15 d’octubre de 2007
Messatge de la Piga: no'us vederam pas atau / Missatge de la Piga: no els veurem així
Que vieni de léger un messatge de la Sílvia. Que ns'i apren lo projècte catalan de decret autorizant la caça deus ausèths dab pega o hilat qu'ei estat abandonat per non estar confòrme a las directivas europèas. Donc, qu'ei ua novèla de las excellentas! Que n'aprofeiti tà exprimir tot lo ben que pensi de la Sílvia e deu son blòc. M'agrada hèra!
Doncas, aqueth messatge, qu'ei lo men centau, que'u dediqui mes especiaument a la Piga !!! Gràcies Sílvia per allò que ns'escrius !


text:
Per un article d’aqueste escantilh, s’èra estat un nacionalista d’extrèma dreita franchimanda, l’article seriá estat publicat dins la pagina Grand Sud, veire pagina politica. Anuèch es en pagina Foish que l’article es publicat.
Mas aquí tot l’article damora dins la compassion nacionalista francesa, sense cercar d’explicacions del costat de l’acte, o puslèu de l’actor ; perqué cremar una bandièra francesa ? Sembla talament pec per La Dépêche du Midi, que podèm assegurar que l’acte es considerat coma un acte d’un falord. Lo jornal meridional del provincialisme francés marca aital un plaçament politic clar, es aquí per èstre lo veïcul del nacionalisme francés.
Conselharai a totes los redactors e jornalistas dels jornals provincialistas en Occitània de legir lo libre de Claude Duneton –qu’es pas sovent considerat coma extremista-, es un libre que parla de la guèrra de 14-18, especialament en Lemosin (donc en Occitània), lo libre se totola «Le Monument»; es particuliarament pietadós que fosquèsse pas obligatòri de legida dins totas las escòlas de jornalismes a Tolosa, Bordèu o Niça, dins totas las escòlas d’Occitània, e dins totas las universitats.
Es un libre qu’explica una actitud d’aqueste escantilh per un ciutadan de Foish, cremar una bandièra francesa se podrà grandament justificar, sobretot del punt de vista occitana, es de dire de l’Arièja. Perqué ? Aprèp 1914, l’Arièja coma tot Occitània, es devenguda tèrra cremada per un sistèma economic francés, per un sistèma politic francés, e per un sistèma lingüistic de destruccion de la lenga occitana.
Ont serètz lo 18 de decembre de 2012 ? Pensi èstre a Foish, per sosténer un patriòta occitan, coma l’espèra pas La Dépêche dita del Midi. Lo redactor L.G. espèra protestacion de la part de las «associations patriotiques», contra aquel gèst supausadament «inédit» dins la departamentala informacion. De que pòdon pensar los Occitans que son nafrats cada jorn pel nacionalisme francés ? A cada commemoracion patriotica francesa en tèrra occitana.
Ambe aquel bilhet mandi las meunas felicitacions.
Los simbòls de la Republica son pas una religion, lo blasfeme es pas encara una règla republicana (la republica es universala) ; una lei d'aqueste escantilh es una lei contra lo pòble (aquí l'occitan), es una lei militarista, bonapartista. Vos convidi totes a manifestar lo 18 a Foish, farai lo meu possible per donar las oras de la manifestacion ; vau a Foish dins los dètz jorns que venon.
Es benlèu un delicte d’opinion e alara serai expulsat per Manuel Valls ? Quí sap ….. ont ?
Jà se ne parla en Bretanha en bais Lengadòc … mas l’informacion a pas encara capitat d’arribar a París. : lo nacionalisme francés es avugle mas pas per tot…
-°-


text:
05/08/2013
Tres jorns de Ranversada a Vern los 15, 16 e 17 de aust
La préparation de la quatrième édition de La Ranversada de Vergt des 15, 16 et 17 août est dans la dernière ligne droite. Philippe Burey, son fondateur nous en présente les grandes lignes. « La Ranversada , quo es una associacion lei de 1901, a l'entorn de tres personas e quauquas benevòles. Lo principe es simple : la jornada avem set talhiers de pratica de chant, de dança e d 'instruments tradicionaus : violon, viela, chabreta, acordeon diatonic per mai de quatre- vint estagiaris.E chasque ser, un festivau, concert, baleti. La programmacion es eclectica e vai de la musica tradicionala occitana au jazz, folk-rock, chanson francesa...Questa annada, fasem onor a Marc Perrone, l'òme que a benleu sauvat lo diatonic en França que sera companhat de jugaire que coneis ben coma André Minvielle e d'autres grands musicaires . Lo dijuòu 15 , a Neufonts-Vergt, auram un balet a la votz coma lo duò Madièrs, puei dau trad emb La Forcelle e Faburden II, mai Eskelina fara onor a la chanson francesa , l'entrada es de nonmas 10€, possibilitat de minjar sur plaça , de reservar au 0550078792. Lo 16 auram lo duo Corbefin-Marsac, Gargamas e un « buòu » daus musicaires a Bourrou, entrada gratis, merchat biò. E per 'chabar, lo dissabte 17 , a Neufonts-Vergt, bal a la votz emb Nhiac, folk-rock per Solvända e lo grand concert Marc Perrone/ André Minvielle e lors amics. Entrada 18€, possibilitat de minjar sur plaça, de reservar au n° qui-dessur. Volem far tanben quauquaren per tornar botar la lenga dins la vita de tots los jorns : en jornada, i aura dau estagis coma los escolans per Daniel Chavaròcha, Laurenç Labadia et Christophe Célérier, lo repas per los estagiaris preparats per l'associacion seran servits jòs lo merchat vielh, per fin de far petar la lenga au cor dau borg. ».Si vous voulez en savoir plus, réserver, contactez Philippe Burey sur philippe.burey@wanadoo.fr ou 06 85 41 39 62 ou 05 5307 47 85
Les commentaires sont fermés.


text:
Setsuko Hara
Setsuko Hara (原 節子, Hara Setsuko) segon l'us tradicional millenari nipon d'emplec dels noms pichons e d'ostal, del sieu nom vertadièr Masae Aida idem Aida Masae... O-Chan del sieu nom d'artista... nascuda a Yokohama lo 17 de junh de 1920) es una actritz de cinèma japonesa.Nipona.
Interprèta de fòrça filmes dels cineastas màgers del cinèma nipon e de molts autres d'engèni mendre mas de pro bèla qualitat, d'Akira Kurosawa (Hakuchi ...L'Idiòt, d'après l'òbra de Fiodor Dostoievskii, 1951), de mantun cap d'òbra de Yasujiro Ozu ( Tokyo Monogatari ...Conte de Tòquio, 1953, bèl primièr) e preferida de Mikio Naruse (Meshi ...Lo repais, 1951, per exemple, demest un plenponh d'òbras mèstras...) es estat (se n'es pas una "star", çò dison... daissatz-li las estelas al Cèl disi ieu...[1]) e foguèt una actritz remirabla pel sieu jòc tot plen de matisses, nuanciat que non sai e discret mas sempre present, presenta ela totjorn, tot moment, coma una figura immanenta de la femenitat universala (... una estela de las duradissas, eternalas... e ges estelona limpaira...), aladoncas es, e foguèt, es estat e sempre serà una actritz de las pus importantas e excepcionalas de l'Istòria vertadièra del 7en Art.
Somari
- 1 La Vida
- 2 1920-1945
- 3 1946-1963
- 4 1963...
- 5 Los sieus ròtles
- 6 Una actritz a l'acrist del mond
- 6.1 1946-1951
- 6.2 1952-1961
- 6.2.1 na Noriko Hirayama... Conte de Tòquio 1953
- 6.2.2 n' Ogata Kikuko... Lo Resson dins la montanha 1954
- 6.2.3 na Fumiko... Delavaci 1956
- 6.2.4 na Takako Numata... Luscre a Tòquio 1957
- 6.2.5 na Sanae Soga... Filhas, molhèrs e una maire 1960
- 6.2.6 n' Akiko Miwa... Fin d'auton 1960
- 6.2.7 n'Akiko... La fin de l'estiu 1961
- 7 ...cap en rèire... 1945 amai en davant ... 1966
- 8 Citacions
- 9 Prèmis e guerdons
- 10 Filmografia complèta (gaireben...) detalhada comentada
- 11 Documents audiovisuals
- 12 Bibliografia
- 13 Vejatz tanben
- 14 Ligams extèrnes
- 15 Ligams extèrnes annèxes
- 16 Ligams videografics
- 17 Nòtas & referéncias
La Vida[modificar | modificar la font]
1920-1945[modificar | modificar la font]
Nascuda a Yokohama lo 17 de junh de 1920, es lo sieu paire un " trabalhador " (las miás fonts japonesas balhan pas maitas precisions).
La siá maire, n'Aida Nami se ne ditz.
Eissida d'una familha nombrosa (2 fraires e 5 sòrres, e es la pus jove), es admesa a l'escòla Sokuragaoka, en 1933, a l'edat de 13 ans (Pluma de Galina...).
Diplomada dins d'establiments privats (escòla segondària Hodogaya de la siá vila de naissença...), interromp sobte los estudis amor de començar una carrièra d'actritz, tre 15 ans.
Una carrièra debonorièra[modificar | modificar la font]
La s'emprincípia en 1935 amb lo filme de Satoshi Tagushi Tamerau Nakare Wakodo yo... Esitètz pas, gojats!.
Aprèp lo filme aiceste, se ne servèt un dels noms de l'eroïna, O-Chan, que venguèt son escais d'artista, tot parièr lo de n' Hara Setsuko idem.
N'èra estada introdusida als estudios de la Nikkatsu o Nippon Katsudo Shashin Kabushiki Kaisha (id est literalament "Societat (o " corporacion ") de fotografias (" imatges ") animadas (" activas "...) de Japon"...), societat de produccion fondada en 1912 e doncas decana de las companhiás màgers cinematograficas niponas, pel sieu conhat n'Hisatora Kumagai.
Mas la primièra òbra d'importància que i va participar serà, en 1937, la coproduccion (s'agís d'un contracte del Ministèri japonés de la Cultura) amb Alemanha, Atarashiki Tsuchi ... Die Tochte des Samurai (id est, quora La nòva Tèrra , lo sieu títol japonés, quora La Filha del samorai, títol comercial alemand) d'Arnold Fanck e Itami Manzaku...
Es produsida per Nagamasa Kawakita de la Towa, (especializada alavetz d'en primièr dins la distribucion de filmes europèus a Japon).
Segon Tadao Sato, dins la siá Istòria del cinèma nipon, se tracha d' " una òbra importanta e rara, que glorifica l'èime japonés" [2].
Lo filme es un succès immens, tant en Japon coma en Alemanha, e se ne pòt afortir sens dobte degun, que l'envòl de la carrièra de la jove Setsuko comencèt amb aiceste filme.
En 1938, en tot se ne veire atal la lor jove conteirala de 18 annets, s'adintrar l'Opèra de Berlin dins lo sieu quimono tradicional jos l'agach admiratiu de totes, falquetats e medusats que non sai, foguèt un orguèlh immens per Nihon... Japon, Nihon tot... e ne venguèt atanlèu una idòla per la joventut.
Exigéncia e qualitat[modificar | modificar la font]
Ven l'ora puèi de las adaptacions literàrias... La dels Miserables de Victor Hugo, que se titola Kyojinden ...La Legenda dels Gigants, en 1938.
Lo sieu ròtle es lo de Cosette, o Chiyo en japonés.
La meteissa annada, ne serà Yukiko dins lo filme de Satsuo Yamamoto, Denen Kokyogaku ... La Sinfonia pastorala, d'après encara un francés, André Gide.
Escorreguda planetària[modificar | modificar la font]
Va far una virada mondiala per presentar e promòure sos filmes.
Viatjarà en Euròpa e als Estats Units d'America, causa pas gaire acostumada a l'epòca per un japonés e d'encara mens una niponeta de 18 haru [3][4] tot just justet picadets picadòts.
Viatjarà a bòrd del Queen Mary, que sarpèt lo 17 de junh de 1937, fins abastar als EUA.
Lai, lo sieu sojorn se repartirà entre una virada en per las vilas màgers del país de l'Uncle Sam (Nòva York, Nòva Orleans e ca) e l'arribada a la tòca primièra de la siá escorreguda, Hollywood, ont rescontrèt na Marlene Dietrich, exiliada a Los Angeles dempuèi l'arribada dels nazis al poder dins la siá Alemanha natala, en 1933.
Visitèt Leipzig, Amborg, Munic, Colonha, Düsseldorf... e Berlin.
A París, rescontrèt en Julien Duvivier, cineasta pro famós a l'epòca mas que ne serà encara mai un còp la guèrra passada... (e una fama pro meritada, qu'èra estat l'autor de filmes de tria de l'escòla francesa de cinèma, dempuèi lo cinèma mut... Entre autres, una plan curiosa e interessanta Istòria del cinèma (ja!) en 1924, filme de montatge virtuòsi (coma sol gaireben lo cinèma mut èra capable de ne far...) titolada La Machine à refaire la vie.
Tornada a casa, a Yokohama, a bòrd del Tatsuta Maru, va signar un contracte amb los estudios Toho, major company japonesa fondada en 1935 e que ne vendrà mai que tot especializada dins la produccion de filmes d'accion, de comèdias amai de superproduccions.
En 1951, signarà quitament un contracte d'exclusivitat amb aicesta companhiá.
Las annadas de guèrra[modificar | modificar la font]
Durant la guèrra (guèrras sinojaponesa e contra los Estats Units d'America), joguèt ela dins mantun filme de caractèr politic o de propaganda, filmes produsits sonque per tal d'exaltar lo patriotisme (o sembla patriotisme...) e l'expansionisme suicidari de l'Empèri del Solelh Levant, ocupacion de China e Corèa fins a Malàisia o Birmania, mai tard, amb chaples e repressions, exaccions de tota mena, aquí ne voles aquí n'as.
Los lors sols títols sufíson per nos balhar una idèa de çò qu'èran e çò que mostravan: Hawai Mare oki Kaisen ...Batalha d'Hawaii fins a Malàisia, 1943; Boro no Kesshitai ... Los Combatents de la torre de gacha (d'un cineasta que n'anava pr'aquò venir chic pus tard un dels mestierals excèlsis del cinèma japonés de la reconstruccion democratica, de maita importància e talent màger, dequ'unas annadas mai tard, amai membre del Partit Comunista Nipon, en Tadashi Imai, que n'O-chan tanben lo se tornarà lèu trobar...
Mas un actor, una actritz, se ne son de verai responsables del contengut ideologic o politic dels filmes que lai jògan susquetot dins l'escaufèstre e lo borrotladís totals qu'èra vengut lo mond e qu'èran venguts los òmes dins aquela pontannada d'absolut folitge mondial?
Tanben joguèt dins mantun filme que lai fasiá de chinesa, (Shanhai Rikusentai, 1939... e la seria Onna no Kyoshitsu...... idem [5]
O Shori no Himade ...Cap al Jorn de la Victòria, d'un tal en Naruse Mikio...
Pauròts, praubins... trantolats per l'astrada... de qué lai ne fasián ambedós?
Ventum de l'istòria...
Se ganhavan la tonha ediu.
1946-1963[modificar | modificar la font]
Passada la guèrra, lo sieu contacte amb çò que li ne poiriam dire de flor del cinèma nipon contemporanèu, va començar amb lo sieu ròtle de Yukie Yagihara dins lo filme del quasi novelari Akira Kurosawa, Waga Seishun ni Kuinashi ...Deplori pas cap ma joinessa, en 1946.
Ne contunharà atal fins a 1962, amb 4 filmes de Mikio Naruse e 6 de Yasujiro Ozu.
Lo temps dels guerdons[modificar | modificar la font]
Joguèt tanben dins mantun autre filme d'importància, coma Aoi Sanmyaku ...Las verdas montanhas de Yuhiko Shimazaki, en 1949 (que li ne valdrà d'èsser guerdonada coma melhora actritz en 1950 del Mainichi Film Concours), o Ojosan Kanpai ...Santat, joventas!, de Keinosuke Kinoshita (que pro lèu se ne convertirà el en l'autor del primièr filme japonés en colors Karumen Kokyo ni kaeru ...Carmen se'n torna a país, en 1951...), lo meteis an, idem lo prèmi aquel.
En 1952, se ne gasanharà lo Blue Ribbon Award, melhora actritz per Bakushu e Meshi, doble guerdon amb tornar lo Mainichi Film Concours.
Prèmis e guerdons a Japon[modificar | modificar la font]
N'existisson aladoncas quatre prèmis cinematografics que màgers a Japon.
Lo mai ancian es lo Kinema Junpo Awards.Es decernit per la revista Kinema Junpo, creada en 1919 e qu'es la revista de cinèma pus importanta e influenta del país. Lo prèmi, çò que d'el, ne data de 1924.
n'Ozu Yasujirō se ne recacèt 6, en 1933, 1934, 1935, 1942, 1950 e 1952.
Venguèron puèi los prèmis, aprèp la guèrra, en 1946, del Mainichi Shinbun (id est literalament lo jornal de cada jorn...), un dels tres grops de premsa mai importants de l'archipèla.
Lo sieu " aujòl " n'èra estat lo Tokyo Nichi Nichi Shinbun, creat pendent l'èra Meiji, en 1872.N'espeliguèt un " frairon " sieu en 1874, a Osaka, l' Osaka Mainichi Shinbun.
Fusionèron en 1911 mas en tot ne demorar independents un de l'autre e publicar a despart.
Ne venguèt e foguèt efectiva e definitiva la dicha fusion sonqu'en 1943 e la creacion de l'entitat que pòrta lo nom actual.
Se ne passa los 3 milions d'exemplars de tiratge quotidian.
L'autreg dels prèmis, çò que d'el, es titolat Mainichi Film Concours o Mainichi Eiga Konkūru.
L'autor d' Akibiyori se ne gasanhèt 5, dont 3 en 1950, 1 en 1952... e un ultim darrièr, en 1964, id est post mortem... for his carreer achievement.
En 1950, se creèt lo Blue Ribbon Award o Buru Ribon Shō, decidit per una jurada de jornalistas e critics de la profession.
Enfins, lo darrièr a crebar l'uòu ne foguèt lo Japan Academy Prize o Nippon Akademī-shō, en 1978.
Problèmas personals[modificar | modificar la font]
A l'epòca del filmatge de Sirao, en 1953, assistís a l'accident mortal del sieu fraire, en Aida Yoshio, trucat per un tren, sul cai d'una gara, que lai filmava, èra quadraire de cinèma.Se moriguèt lo dematin seguent.
Ja tocada per dequ'unes problèmas de santat (una malautiá intestinala cronica que n'empejorarà en decembre de 1952 e necessitarà una espitalizacion...), en genièr de 1954, es tocada per una cataracta de l'uèlh esquèr detectada a l'Espital Universitari de Juntendo.
Ne serà quitement operada en novembre, a l'espital Keio, e deurà interrompre la carrièra pendent mai d'un an.
la Pontannada dels caps d'òbra[modificar | modificar la font]
Quand tornèt, devèrs lo mes de junh de 1955, aprèp tantas mesadas d'abséncia dels platèus, ne foguèt per contunhar la siá collaboracion tan fruchosa amb ambedos sieus cineastas de predileccion.
Una partença per totjorn[modificar | modificar la font]
A la seguida de la mòrt de Yasujirō Ozu lo 12 de decembre de 1963, se ne va ela lèu retirar, a sonque 43 ans e tan radiosa coma Hi... Taiyō..., lo solelh... lo sorelh doble de Nihon..., aprèp 27 ans de carrièra e 72 filmes, qu' entre totes un bon quarantenat d'òbras mèstras a un nivèl o a un autre (per çò quar lo cinèma japonés es pas cap sonque 4 gènis immenses mas un molon d'autors e artistas, de cineastas remirables, que pas gaire païses al mond li'n pòdon èsser comparats).
Se ne va... totjorn discrèta discretona... non sens far dequ'unas ultimas darrièras aparicions dins dos filmes ultims, en 1966 [6].
Lo sieu darrièr eiga d'importància ne serà estat Chushingura, d'Hiroshi Inagaki, en 1962, una enesenca evocacion de l'istòria dels 47 ronins (amb en Mifune Toshiro, totun!!!) La primièra version ne data de 1910 e es rèirefamosa, tan populara a Japon coma Robin Hood per exemple ne pòt èsser al Reialme Unit.
La version melhora ne serà evidentament lo cap d'òbra realizat en 1941 e 1942, d'en Kenji Mizoguchi, Genroku Chushingura, de doas parts.
E coma çò ne poirem veire çai-jos, en la nòstra passejada al briu de la siá carrièra, ne joguèt ela, ja, dins una version de qualitat, de doas parts, en 1939.
Cimèl dostoievskian[modificar | modificar la font]
No'n podiam pas evidentament calar sens ne parlar e celar lo sieu ròtle que màger benlèu, id est lo de na Taeko Nasu dins lo cap d'òbra absolut (òrrament mutilat e acorchit e retalhat ailàs ailas ailàs, trois fois hélas!!!, ailassàs, per e censura e interèsses economics e estultícia de tota mena... e ca etc) d'en Kurosawa Akira, L'Idiòt, en 1951.
Un ròtle qu'es, e qu'èra, gaireben l' antiròtle per excelléncia per ela, lo d'una seductritz, d'una femna fatala (çò dison... mas o disi ieu tanben, e çò n'aclararem lo concèpte...) d'una aura extraordinària, d'una belor glaçada e brutlanta a l'un còp, dins Hakuchi, de n'AK.
Veniatis dins l'article especial que li consacrèrem...
1963...[modificar | modificar la font]
la patz de la retirada[modificar | modificar la font]
Se retirèt alavetz per anar viure a Kamakura (Kanagawa-ken, id est Prefèctura de Kanagawa, dins la region de Kanto, qu'es tanben la de Tòquio e Yokohama, e la mai rica e industrializada de Japon).
Es pr'aquò una vila mejana, d'unes 150 000 abitants, e viu ela dins lo quartièr de Jōmyōji, gaire luènh del temple Engaku-ji, temple famós entre los famoses de l'escòla zen japonesa, lai que repausan per sempre los cendres de l'autor immortal d' Ohayo.
Lai viu ela, dins son ostalon [7], (e segon las miás " informalas " sempre meteissas fonts japonesas) amb los sieus, e d'unes amics...
n'O-Chan & la Divina...[modificar | modificar la font]
Li ne diguèron alara de Greta Garbo japonesa (ne foguèt lo quite en Richie) quand n'èra estada ela tot lo long de la siá carrièra o quasi, franc benlèu a la debuta, quand pro jovenòta encara e capleugièra leugieròta, l'antitèsi de la Divina...
D'encara aquela tissa occidentala (a las abroas d'un cert racisme evident...) de tostemps li ne voler empegar un imatge que li n'agradèsse als occidentals, coma la siá pretenduda semblança fisionomica amb una europèa, çò diguèron amai se ne tenon de diches... Tant i a.
La lor volontat capuda e pro lèime, naturala, çaquelà, d'ambedoas aparar la lor vida privada de l'atissament contunhós de paparazzi e groupies las s'ajonh, en delai e l'espaci e lo temps.
Una mena de resignacion[modificar | modificar la font]
A perpaus de la siá carrièra d'actritz, aicí çò que ne ditz en Donald Richie, en tot ne mencionar:
- ..." las rasons que balhèt.Ne daissèt comprene que li n'aviá pas jamai agradat far de filmes, qu'o s'èra fach sonqu'amor de se gasanhar pro d'argent per li n'ajudar a la siá familha nombrosa e que se n'èra pas pensat ela causas sonque de las bonas rapòrt a çò que faguèt dins los filmes, qu'ara, e n'èssent provesida la siá familha, ne vesiá pus nada rason per contunhar dins quicòm que se ne virava...."[8] (...)
Un pecic de mistèri...[modificar | modificar la font]
Çò que de la siá vida privada, se ne sabem pas res o quasi (maldespièch la vox populi - o la de stultitia mundi?... - que li volguèt inventar una istòria d'amor amb n'Ozu, la se far druda del grand mèstre, mas foguèt pas jamai provat...), levat qu'estèrla demorèt, e marrés.
A Japon, n'es lèumens generalizada l'idèa que la rason de la siá retirada d'al mond del cinèma en 1963, foguèt dobla, d'en primièr lo tragic accident mortal del sieu fraire, amai d'en segond, lo decès tan crusèl d'Ozu.
De notar çaquelà qu'entre 1946 e 1961, lai excellèt ela dins los sieus 12 ròtles màgers, coma n'Ozu-san, d'el, qu'entre 1949 e 1963, realizèt 12 indenegables caps d'òbra...
D'un parallelisme extraordinari e magic gaireben, coma se n'èra estat sagelat lo lor rescontre dins l'astrada, dins la vida, e dins l'art.
l'Actritz del sègle...[modificar | modificar la font]
En 2000, segon una enquèsta populara nacionala, ne foguèt ela reconeguda coma l' Actritz màger, istoricament, de Nihon.
Entre març de 2004 e genièr de 2005, li ne faguèt omenatge la television japonesa en tot difusar los sieus 24 primièrs filmes sus las cadenas nacionalas.
del millenari...[modificar | modificar la font]
En 2001, ne va èsser estada ela l' inspiratritz, la font, la fons (... izumi, funsui, dedokoro...) d'un filme d'animacion de tria (amb sempre la meteissa qualitat espectaclosa, excepcionala, made in Japan, elaborat a Nihon, que tantes geloses gelosasses d'en pertot, se ne sentisson malsapioses, arrogants o mai simplament despoderats, colhonets, nècs e moquets, pegòts, idiotets, que son ges o pas cap capables, tot simplament simplamenton, de ne far atal), Sennen Joyū (idem Millennium Actress dins la lenga polida de Richie-san), realizat per en Satoshi Kon.
Çò ne conta de l'istòria d'una dòna pro annadida ja, una actritz retirada dempuèi decennis e decennis (sonada na Fujiwara Chiyoko... Chiyoko... coma ela, un còp èra, n'èra estada Chiyo... Cosette ... ailaluènh dil temps...) que lai realitat e ficcion se ne mesclan, entremesclan a tengut, se confondon, esposan, maridan, combinan, atretzenan de contunh, un chic coma e vida e realitat e sòmi e istòria se n'anavan fasent idem dins lo cap d'òbra excepcional d'en Mizoguchi Kenji, Ugetsu Monogatari... Conte de la luna vaira, en 1953..
Mas ne desvelarem pas mai, çai, que los curioses, se n'i a, se ne poiràn congostar en anar churlar e veire, agachar, sentir, remirar aquel filme, e plorar.
Ne foguèt aicesta òbra admirabla (que fòrca mai que non pas un simple filme d'animacion (çò dison...), se tracha d'una mèra e pura òbra d'art...) multipremiada, e demest totes aqueles prèmis e guerdons, ne foguèt laureat del prestigiós (a Nihon, Univèrs... forra-borra borret borràs borrassàs borrasson...Uchū... Sekai... Unibasū...) Ofuji Noburo Award al Mainichi Film Concours de 2002.
una vida en simbiòsi...[modificar | modificar la font]
Atal un flashback de l'astrada (...unmei ...), zuihitsu filmic d'una vida tota, de tota una vida (Seimei Monogatari...), que n'èra ela tanben, d'un jorn ja luènh en pel temps e l'espaci, mas tostemps present çaquelà dins la memòria dels òmes, dels umans, e los sieus conteirals beles primièrs que primierasses, estada flocada dels guerdons (plan mai importants que non pas de simples Oscars... (e lo box office, a la vinha, aux horties !!!) per çò quar japoneses, nipons!, çò es d'a l'ostal mairal e pairal eissits e grandmairal e grandpairal e ca nado... e tornats!) en 1950 e 1952...
totjorn...[modificar | modificar la font]
Coma se n'O-Chan, la d'alara tan luminosa actritz magica (... Joyū no Maho ... Maho no Joyū ...) de Banshun, Bashuku o Meshi se n'ajonhèsse en dil temps, se ne tornèsse trobar d'amics, los personatges animats de l' arma (... reikon... seishin...) etèrna de Japon, de Nihon (ambedos, amassa, abraçats!)...
Una actritz de l'arma eternala e de personatges animats, valent a dire qu'an una arma, de verai verai, animats.
en lai...[modificar | modificar la font]
- Ukiyo-e ... lo mond... Imatges, magenas... d'al mond flotejaire del mond...
- Mono no Aware ... l'agach... Impermanéncia de tota causa... tota chausa...tota ren... passadissa... eternal... s
- Seimei Monogatari ... Conte de tota una vida... d'una vida tota
. . . Cante una chata universala...
Li n'avián dich de verge eternala... eikyūno... Eikyū-no... Eikyū no Shojo... de Japon, devèrs las annadas trenta... mas Dòna eternala foguèt... Dauna eternau
immortau
na Aida Masae se'n tornèt a l'ostal
a casa
a l'ostau
Los sieus ròtles[modificar | modificar la font]
1935-1938[modificar | modificar la font]
Aladoncas, ne comencèt en 1935, als 15 annets tot just manjuquejadòts, dins lo filme Esitètz pas, gojats!.
(Tre ara endavant, ne citarem lo títol japonés sonqu'en cas de necessitat absoluda o se n'es pas encara estat citat çai-sus o per tota autra rason pertinenta que se nos poirà presentar..)
Es un filme realizat per en Taguchi Satoshi... (idem ne citarem los noms d'ostal e pichons dels autors rescontrats en per la nòstra escorreguda en pel pais d' Eigaland... lo país d' Eiga, çò es filme en japonés..., segon l'us millenari d'emplec nipon de tals signes fondamentals e inalienables de la lor identitat d'èssers umans...) que lai ne fa ela de n' Osetsu e per ara ne sauprem pas mai.
Mas un primièr ròtle, de segur, se ne deguèt marcar la drolleta, per temps.
Jidaigeki & Gentilòme nipon...[modificar | modificar la font]
Dès 1936, ne va ela èsser immergida dins lo mitan forfolhaire e rèireactiu del jidaigeki de Kyōto, çò es teatre contemporanèu, que se n'opausa atal al gedaigeki o teatre istoric de Tokyo, d'a Tōkyō, ailaluènh...
Se tracha doncas de filmes amb de tèmas contemporanèus (mas ne pòdon çaquelà èsser de costums que la feudalitat a Japon, amb las classas inerentas a aiceste estat social, se ne perseguiguèt duscas a fòrça avançat lo sègle XX o, pels japoneses, e aicí ne son eles los sols que nos interèssan, las èras Meiji, 1868-1912, Taishō 1912-1926, e Shōwa, que se n'acabarà en 1989 amb lo decès de n'Hiro Hito, Tennō (emperaire) de Nihon, del sieu nom postum en Shōwa Tennō, segon l'us millenari nipon...), contrariamant al genre tokyoït que d'el l'accion se ne debana abans l'epòca o èra Meiji.
Jòga n' Onami dins lo filme d'en Yamanaka Sadao, Soshun Kochiyama, que lo sieu eròi, lo sieu nom es lo títol del filme, es fòrça uman e arderós, un vertadièr Gentilòme nipon.
E lai umor e pathos s'entremesclan, coma garbura de passion!!!
Adaptat d'una òbra de teatre molt famosa en per Japon tot (e doncas adaptacion literària de qualitat màger, coma lo cinèma japonés, e tre los sieus tartalhons tartalhonets dès la debuta del cinèma mut, se ne faguèt una especialitat que dura fins a l'ora d'ara amb las adaptacions rèirequalitadosas dels sieus escrivans màgers o d'un molon d'estrangièrs, çò ne tornarem mencionar...), n'es gaireben una fendascla, una fendasclona, una bèrca dins lo ieratisme e lo conformisme ideologic e social dels filmes de jidaigeki.
Quitament se ne sabem pas grand causa sus la plaça vertadièra de n'O-Chan dins lo filme, levat que ne fasiá de joventa " pura " , çò diguèron.. çò disián... e çò dison, encara!!!
D'una etiqueta que li empeguèron sul pic e que, coma moltas malas renommadas o reputacions aulas aulassas que non sai, li ne cal fòrça temps per partir, s'esfaçar, s'esfumar, s'avalir...
E al briu de las etiquetas, çò ne tornarem mencionar.
Ne demòstra una vegada mai çaquelà que, e a la tota debuta de la siá carrièra, tre lo sieu segond filme, e a 16 ans, ne foguèt implicada ela dins un cinèma de fòrça nauta qualitat.
La nòva Tèrra (1937)[modificar | modificar la font]
De La nòva Tèrra de n'Arnold Fanck (especialista tudesc del genre plan " germanic " (...mèfi, leis etiquetas, mon bèu!!!) del filme de montanha o bergsfilm amb los sieus parions soïsses o austriacs... e los liechtenteineses, mutter, de qué fan?..., amb plan sovent la jove e tras que bèla Leni Riefenstahl, la condemnada sens saber, dins lo primièr ròtle...)
E dins una temptativa devòta (id est avodada èime e tot) de contar la vida d'una immensa actritz japonesa, de qué lai vénon far e alpinistas e pics e piolets e Mont Blanc... Die Jungfrau ?!!?) e n'Itami Mutsaku ( mas el i foguèt pas per grand causa, que lo se limitèron a un ròtle d' assistent de realizacion o quasi... e pr'aquò es, e foguèt, un cineasta important... fòrça mai que non pas lo Fanck!) e de 1937, e del sieu ròtle de na Mitsuko Yamato...
Lai tòca ela del koto, la granda citara de la musica japonesa... [9]
D'aiceste filme, e malgrat totas las siás qualitats, ja ne parlèrem en exèrg d'aicesta biografia de na Setsuko Hara.
Li n'apondrem sonque que (e se causiguèrem pas per ne parlar lo sieu títol comercial alemand (e n' oblidem pas tanben que ne sèm a parlar d'una coproduccion entre l'Alemanha nacionala-socialista e lo Japon expansionista imperialista e sens pietat...) que çai lo me citarai quitament pas, quitament traduch a la lenga nòstra, es perque, e sempre e tostemps, dins aicesta aproximacion a l'òbra ... e òc, d'un actor tanben pòt far òbra, crear..., e la carrièra de n'O-Chan , çò de japonés, de nipon, tostemps, a tengut, ne demòra çò mai important, e atal ne demorarà, e atal ne serà fins a la fin d'aiceste trabalh...) foguèt lo sieu primièr grand ròtle e lo sieu primièr trionf coma actritz, amb tot çò qu'a l'entorn impliquèt, e viradas internacionalas e recepcions e entrevistas e glòria enchusclaira enchusclairitz e ca etc, e de segur, aquò tanben ne deu marcar una gojata de 18 ans...
Per la vida.
Li n'ajustarem tot parièr, totun, que los japoneses se comparèron los filmes d'ambedos cineastas n'Yamanaka Sadao (...lo del gentilòme nipon...) e n'Itami Mutsaku en tot çò ne dire que los del primièr èran de poesia amai los del segond de pròsa, id est aquel se ne daissava menar d'en primièr per sentiments e passion e aiceste çò que d'el ne quichava susquetot subre sens e compreneson.
1938-1945[modificar | modificar la font]
" Los Miserables "... a Nihon[modificar | modificar la font]
Aladoncas, los Miserables, a Nihon...
en Victor Hugo... a Nihon... Japon.
Kyojinden ...la Legenda dels gigants...
Realizat en 1938, un an aprèp lo debut de la Guèrra Sinojaponesa, per Itami Matsaku, transferís l'accion d' a la Comuna de París de 1870 a Satsuma, dins l'illa de Kyūshū.
Lai, en 1877, entre genièr e setembre, espetèt una rebellion màger de samorais bailejada per Saigo Takamori, per encausa d'una decision del govèrn de desarmar l'Arsenal de Kagoshima, la Nàpols de Japon... (que ne foguèt afrabada per una erupcion del volcan Sakurajima en 1914...)
Li ne dison los japoneses de Shinan no Eshi, id est campanha militara del sud-èst (idem Shinan-sensō o Guèrra del Sud-èst.)
E los insurgents perdèron.
L'equivalent japonés del Màrius hugolian es un jovent samorai que lucha amb l'armada rebèlle e cai ferit dins un escaufèstre, per carrièra, a Kumamoto, ciutat capitala del ken (id est prefèctura), davant èsser salvat per "Jean Valjan"...
Sonhat dins l'ostal de Chiyo, çò ne dison ambedós fringaires:
-
- (...)' '- Es pas cap polit far la guèrra.
- Mas me ne sabi far sonqu'aquò... me ne sabi pas far quicòm mai!
- Quand me pensi qu'una femna ne sap quitament pas far la guèrra!' ' (...)
Aicesta irrupcion sobta d'una certa critica contra lo bellicisme ne pòt èsser considerat, atal almens çò ne pensa en Sato, coma una critica envèrs la Guèrra Sinojaponesa que ne comencèt l'annada abans, e se ne ten d'espandida, quand totòm se cresiá que n'anava acabar sul pic. [10]
" La Sinfonia pastorala "... a Nihon[modificar | modificar la font]
Aladoncas, la Sinfonia pastorala ... a Nihon...
n' André Gide... a Nihon ... Japon.
Denyen Kokogaku ... la Sinfonia pastorala...
Realizat, la meteissa annada per Yamamoto Satsuo, amb un scenari d'en Tanaka Chikao, dramaturg novelari mas que se n'anava lèu convertir en un escrivan important de Nihon.
Influenciat per l' existencialisme francés, ne serà guerdonat del prèmi literari del Yomiuri en 1953 per Kyōiku... Ensenhament, e membre de l'Acadèmia de las Arts, en 1981.
Lai ne fa n' O-Chan de Yukiko, joventa òrba...
Tornar, ne daissarem parlar, per mèra onestetat intellectuala e respièch envèrs una òbra que vegèrem pas, en Sato Tadao [11] :
-
- ... l'òbra aquesta, que n'es fin finala sonqu' un melodrama per joventas , n'a pr'aquò l'ambicion de voler adaptar a las tradicions japonesas lo concèpte europèu d' umanisme .
Los 47 ronins[modificar | modificar la font]
Chushingura Zenpen & Chushingura (Go)... los 47 ronins (parts I & II)... , 1939, a Japon... Nihon... normal... normau.
Lai ne fa n'O-Chan de n'O-Teru... (la rèirepolida O-Teru...)
Chushingura, literalament Tesaur dels guerrièrs, o vassals, fisèls, es un drama kabuki de 12 actes (e òc, qu'als nipons, li n'agradan fòrça las istòrias que duran, immanentas e permanentas, e remanentas, a l'un còp...) de n'Izumo Takeda, en Senryü Namiki e'n Moyoshi Shōraku, representat per primièra vegada a Osaka, en 1748 per la primièra, al Teatre, lo Takemoto-za d'Osaka.
Çò ne conta, çò ne delata el del drama dels 47 samorais d'Ako, samorais barrutlaires o ronins, trevaires, errants e sens mèstre, que se n'estipulan de vengar lo lor cap, en Naganoti Asano, umiliat e constrench de se ne far seppuku (e non pas l'autre mot orrible emplegat pels occidentals, que çò ne vòl dire se traucar la panolha, lo ventràs, e que ieu lo me citarai quitament pas).
Per çò far amai capitar dins la siá tòca ventjativa, ne van far lo semblant de contunhar de " servir " Yoshinaka Kira, lo responsable de totes los lors desaguicis.Al cap d'una longa espèra e pacientosa que non sai, lo se van aucire denant eles se tuar.
Aicí l'istòria, aicí lo relat.
Me ne sabi pas cap la valor d'aicesta version mas, e d'una vegada mai, se n'inscriu dins la tradicion de qualitat màger, tant del cinèma nipon el-meteis, coma de la quita Setsuko Hara e la d'encara tan jove n'O-Chan, qu'als 19 ans, ja n'aviá ela jogat dins un plenponh de filmes mai que remirables, tras qu'interessants, quand se ne coneissem moltas staronas e sembla estaretas que n'an pas tant, e se'n manca, als 50 o 60 haru o fuyu ben sonats!!!
E coma per totas (o moltas...) las versions de Chushingura, n'es de doas parts, e dura mai de tres oradas, 3 oradetas d'emocion e istòria e accion e eroïsme e traïdorici e dever e ver sens uman e ca etc.
al briu del temps[modificar | modificar la font]
Ne passarem lis suls filmes que seguiguèron...
... mas pas lista...
Mas, coma na Sei Shōnagon un còp èra (vèrs lo sègle X... un còp es, quitament deman!), a Quiòto... a Kyōto, Heyan-kyö, la Capitala de la Patz, çò ne faguèt ela de listas e de listas e de listas e listas e listas e listetas e listassas e listonas listonelas e ca etc nado, de las causas importantas o pas usw and so on etab!, dins los sieus Makura no Soshi ...Contes del cabeç...
Coma n'Ozu-san, coma n'Ozu Yasujirō se ne tenguèt el de fach pendent 30 ans dins los sieus tras que remirables Contes del kottatsu (... Ozu Yasujiro (Los Quasernets - 1933-1963), n'Ozu Iasojirò en grafia tribala occitana (... Ouzu Iasoujiro, leis amics?), en ne seguir la "lei" del zuihitsu, çò es al briu del pincèl e de l'ora, l'orada... tostemps.
Aicí doncas (e per sonque senhalar amai sagelar la siá preséncia, per çò que joguèt ela dins aquels filmes, que lai es... èra... foguèt... Es e sempre serà ac semper
...per sæcula sæculorum...
Fiat lux?
... Lux æterna? ...Amen?
HET
dentō
nikkō
... Me ne recòpa sobte, en tot ne passar de la cabra al perièr, coma en Pèire Godolin, lo nòstre grand engèni literari e màger resistent mondin del sègle XVII, lo d'en Bashô, lo trobador pelegrin que... (patin cofin...), quitament se d'a vegadas que i aguèt..., Tant i a... (bibòtis, que faguèt el çò que poguèt e coma o poguèt!!!), en Michel Simon, immens actor mas tanben colleccionaire emerit de nanars, mas que del mendre naveton o navetàs o navetassàs navetonel o tot simplament navet , and Frenchy Navets!!, te ne fasiá el una òbra importanta, per çò que tot simplament, lai èra el, lai jogava, amb la siá preséncia innada e naturala, umana e arderosa, e boleguiva sovent, meravilhosa... però il est suisse!!!, Frankreich!... nascut a Genèva, en 1895, Actor e satir, sospiechat d'espionatge al benefici de l'URSS, satiràs benlèu pedofil e colleccionaire d'objèctes erotics, mas subretot bravòm, coma un còp i aviá los nòstres bosoms (assassinats sens cap vergonha ni pietat ni subretot umanitat en per lenhièrs e cadafalcs, chadafaucs e cha), Our bosòms, Gallia!!... , e mòrt...(...s...) pas jamai jamai
....... Boudu, bon Dieu, es immortal
Biofilmografia zuihitsu[modificar | modificar la font]
-
- Fuyu no Yado ... Abitarèla d'ivèrn...
-
- Tokyo no Josei ... Moneta de Tòquio... (títol literal intuitiu occitan)... que lai n'es na Kimizuka Setsuko
-
- Uruwashiki Shuppatsu ... Partença... (títol literal incomplet occitan)... na Hojo Tomiko
-
- Shanhai Rikusentai ... La fòrça d'intervencion de Shanghai... na Mingzhu, joventa e chinesa, idem Pèrla...
-
- Onna no Kyoshitsu - Gakko no Maki:Nantsu no Omokage ... Femna... (títol analfabet inculte rèireincomplet occitan)... na Cheng Fengying idem (franc Pearl)
-
- Onna no Kyoshitsu - chu-köhen ... id, id id id (id)
-
- Toyuki ...? ... (Was ist das, jung Frau?), actritz de Showa Kinema
-
- Hebihime-sama ... Princessa de la Sèrp ... na Hime Koto, la Snake Princess
-
- Onna no Machi ... Vilandresa (títol literal intuitiu occitan) ... n' Ine, molhèr d'en Shinjiro
-
- Futari no Sekai ... Un mond per dos (títol furtat a l'anglés)
-
- Shido Monogatari ... Conte educatiu (títol occitan segur de se) ... na Kuniko, filha de...
-
- Kibo no Aozora ...? (cos'è, principessa?) ... los Mistèris de Nihon?!!?
-
- Seishun no Kyriu ... Brius de joinessa ...
-
- Wakai Sensei ...Mèstra jove? ...(de qu'es aquel filme, Perlonela d'a Shanghai?) ... na Hirayama Tomiko
-
- Haha no Chizu ... Mapa, coma maire (títol sibillin raubat a l'anglés, occitan) ... na Kyrie
-
- Hawai Mare oki Kaisen ... Batalha navala d'Hawaii a Malàisia ... (e de qué li venguères far, n' O-Chanona, dins totes aqueles coirassats, destruseires e autras menas de còcas de notz?)... na Kiku, sòrre...
-
- Ahen Senso ... La guèrra de l'òpi ... n' Airan (idem Ailan)
-
- Boro no Kesshitai ... Los Combatents de la torre de gacha ... na Muramatsu, Rams de cedre...
-
- Wakaki hi no Yorokobi ... Jòia... ? ... (títol incomplet trantalhejaire assatz, occitan) ... na Hozumi Yasuko
-
- Shôri no hi Made ... Cap a la Victòria finala ... primièr " filme " amb en Naruse Mikio
Una actritz a l'acrist del mond[modificar | modificar la font]
1946-1951[modificar | modificar la font]
na Yukie Yagihara... Regreti ges ma joventut 1946[modificar | modificar la font]
- Veire l'article Regreti ges ma joventut
na Noriko Somiya... Prima tardièra 1949[modificar | modificar la font]
- Veire l'article Prima tardièra
na Taeko Nasu... L'Idiòt, 1951[modificar | modificar la font]
- veire l'article L'Idiòt
na Noriko Mamiya... Estiu primaic 1951[modificar | modificar la font]
- veire l'article Estiu primaic
na Michiyo Okamoto... Lo Repais 1951[modificar | modificar la font]
- veire l'article Lo Repais
1952-1961[modificar | modificar la font]
na Noriko Hirayama... Conte de Tòquio 1953[modificar | modificar la font]
- veire article Conte de Tòquio
n' Ogata Kikuko... Lo Resson dins la montanha 1954[modificar | modificar la font]
- veire l'article Lo Resson dins la montanha
na Fumiko... Delavaci 1956[modificar | modificar la font]
- veire l'article Delavaci
na Takako Numata... Luscre a Tòquio 1957[modificar | modificar la font]
- veire l'article Luscre a Tòquio
na Sanae Soga... Filhas, molhèrs e una maire 1960[modificar | modificar la font]
- veire l'article Filhas, molhèrs e una maire
n' Akiko Miwa... Fin d'auton 1960[modificar | modificar la font]
- veire l'article Fin d'auton
n'Akiko... La fin de l'estiu 1961[modificar | modificar la font]
- veire l'article La fin de l'estiu
...cap en rèire... 1945 amai en davant ... 1966[modificar | modificar la font]
n'Akiko... Lo Bal de l'ostal Anjo 1947[modificar | modificar la font]
- veire l'article Lo Bal de l'ostal Anjo
na Yukiko Shimazaki... Las montanhas verdas 1949[modificar | modificar la font]
- veire l'article Las Montanhas verdas
Citacions[modificar | modificar la font]
Prèmis e guerdons[modificar | modificar la font]
- 1950 : Mainichi Film Concours Award: melhora actritz per Banshun, 1949 (amai Aoi Sanmyaku id, e Ojosan Kanpai id)
- 1952 : Blue Ribbon Award: melhora actritz per Bakushu, 1951 (amai Meshi id)
- 1952 : Mainichi Film Concours Award: melhora actritz per Meshi, 1951 (amai Bakushu id).
Filmografia complèta (gaireben...) detalhada comentada[modificar | modificar la font]
- 1935 : Tamerau Nakare Wakodo yo Don't Hesitate, Young Folks Esitètz pas, gojats, ròtle de n' Osetsu, Taguchi Satoshi
- 1935 : Tamashi o Nagero ...
- 1936 : Soshun Kochiyama ..., n' Onami, Yamanaka Sadao
- 1937 : Kenji to sono imoto ...
- 1937 : Atarashiki Tsuchi, Die Liebe der Mitsu (títol alemand) id Die Tochter des Samurai (id), The New Earth id The New Soil La nòva Tèrra id La Filha del samorai, na Misuko Yamato, Alemanha - Japon, Arnold Fanck (amb Mansaku Itami)
- 1938 : Kyojinden, La Legenda dels gigants ..., na Chiyo, Mansaku Itami
- 1938 : Denen Kokyogaku , La Sinfonia pastorala, na Yukiko, Yamamoto Satsuo
- 1938 : Fuyu no Yado, Abitarèla d'ivèrn
- 1939 : Tokyo no Josei, Moneta de Tòquio, na Setsuko Kimizuka
- 1939 : Uruwashiki Shuppatsu, Partença... ? (títol literal incomplet occitan)..., na Tomiko Hojo
- 1939 : Chushingura Zenpen, Chushingura (Part One), Los 47 ronins (1 èra part), n' O-Teru
- 1939 : Chushingura (Go), Chushingura (Part Two), Los 47 ronins (2 nda part), id
- 1939 : Shanhai Rikusentai..., La fòrça d'intervencion de Shanghai, na Mingzhu, joventa chinesa
- 1939 : Onna no Kyoshitsu - Gakko no Maki: Nanatsu no Omokage ..., na Chen Fengying, id... & Onna no Kyoshitsu - Chu-kohen..., idem
- 1940 : Toyuki..., actritz de Showa Kinema
- 1940 : Hebihime-sama, Serpent Princess id The Snake Princess, Princessa de la Sèrp, na Koto Hime
- 1940 : Onna no Machi Vilandresa, n' Ine, molhèr d'en Shinjiro
- 1940 : Futari no Sekai, A World of Two, Un mond per dos
- 1941 : Shido Monogatari ..., Conte educatiu, na Kuniko
- 1942 : Kibo no Aozora, Hope of Blue Sky, Espèr de cèl blau... Kurata Bunjin
- 1942 : Seishun no Kiryu, Currents of Youth (títol anglés internacional) id Wind Currents of Youth, Brius de joventut
- 1942 : Wakai Sensei Mestronèla, na Tomiko Hirayama
- 1942 : Haha no Chizu, Map, for Mother, na Kirie
- 1942 : Hawai Mare oki kaisen, Battle of Mearl Harbor and the Malay Coast (títol "informal" "literal" anglés) id The War at Sea from Hawai to Malay (títol literal anglés), Batalha navala d'Hawaii a Malàisia, Yamamoto Kajiro
- 1943 : Ahen Senso, The Opium War, La guèrra de l'òpi, n' Airan (id Ailan) Makino Masahiro
- 1943 : Neppu, Vent caud... Yamamoto Satsuo
- 1943 : Boro no Kesshitai, Watchtower Suicide Squad, Los Combatents de la torre de gacha, Imai Tadashi
- 1943 : Wakaki hi no Yorokobi ..., na Yasuko Hozumi
- 1945 : Shori no hi Made, Until Victory Day, Cap a la victòria finala, Naruse Mikio
- 1945 : Kita no San-nin, Three Women of the North, Tres femnas del nòrd
- 1946 : Waga koi-seshi Otome, The Girl I Loved, La joventa qu'aimavi, Kinoshita Keisuke
- 1946 : Waga Seishun ni Kuinashi, No Regrets for my Youth id No Regrets for Our Youth, Regreti ges ma joventut, na Yukie Yagihara, Kurosawa Akira
- 1947 : Sanbon Yubi no 0toko ...
- 1947 : Anjo-ke no Butokai, The Ball at the Anjo House, Lo Bal de l'ostal Anjo n' Atsuko, la molhèr segonda..., Yoshimura Kozaburo id Kimisaburo
- 1948 : Yuwaku, Temptacion... Yoshimura Kozaburo id Kimisaburo
- 1948 : Taifuken no Onna, The Woman in the Typhoon Area, La Femna dins l'uèlh del tifon
- 1949 : Ojosan Kanpai, Here's to the Girls (títol anglés literal) id Here's to the Lady, Santat, joventa... Kinoshita Keinosuke
- 1949 : Aoi Sanmyaku, The Green Mountains (id), Las montanhas verdas, na Yukiko Shimazaki, Imai Tadashi
- 1949 : Zoku Aoi Sanmyaku ...
- 1949 : Banshun, Late Spring, Prima tardièra, na Noriko Somiya, Ozu Yasujiro
- 1951 : Hakuchi, The Idiot, L'Idiòt, na Taeko Nasu, Kurosawa Akira
- 1951 : Bakushu, Early Summer, Estiu primaic, na Noriko Mamiya, Ozu Yasujiro
- 1951 : Meshi, A Married Life (títol anglés nòrd-american " de festival "...) id Repast, Lo Repais, na Michiyo Okamoto, Naruse Mikio
- 1952 : Kin no Yamago Golden Girl Filha auriva
- 1952 : Tokyo no Koibito, Jewels in our Hearts id Tokyo Sweetheart, Amor mieu de Tòquio
- 1953 : Shirauo ..., na Sachiko
- 1953 : Tokyo Monogatari, Tokyo Story, Conte de Tòquio, na Noriko Hirayama, Ozu Yasujiro
- 1954 : Yama no Oto, Sound of the Mountain (títol nòrd-american) id The Sound from the Mountains (" review title " nòrd-american) id The Thunder of the Mountain (títol internacional anglés), Lo Resson dins la Montanha, na Kikuko Ogata, Naruse Mikio
- 1955 : Utsukushiki Haha A Wonderful Mother, Una maire meravilhosa
- 1955 : Non-chan Kumo ni noru, Nobuko Rides on a Cloud (títol en anglés japonés), Nobuko se cavalga las nívols, maire de Nobuko
- 1956 : Shuu, Sudden Rain, Delavaci, na Fumiko, Naruse Mikio
- 1956 : Aijo no Kessan, Settlement of Love, Balanç d'amor
- 1956 : Joshu to Tomo ni, Women in Prison, Femnas en preison, na Sugiyama, la directritz...
- 1956 : Ani to sono Musume, Brother and Sister, Fraire e sòrre
- 1957 : Chieko-sho, ..., Istòria de Chieko, Kumagai Hisatora 1957
- 1957 : Oban ...
- 1957 : Tokyo Boshoku, Tokyo Twilight id Twilight in Tokyo, Luscre a Tòquio, na Takako Numata, Ozu Yasujiro
- 1957 : Zoku Oban: Fuun hen ...
- 1957 : 'Saigo no Dasso, The Last Pursuit, La darrièra perseguida
- 1957 : Zokuzoku Oban: Doto uhen ...
- 1958 : Onna de aru Koto, Women Unveiled, Femnas dessailadas ... Kawashima Toru
- 1958 : Tokyo no Kyujitsu, A Holiday in Tokyo (títol anglés internacional) id Tokyo Holiday (id literal), Vacanças a Tòquio... Yamamoto Kajiro
- 1959 : Onna Gokoro, Còr de femna... Maruyama Sadao
- 1959 : Nippon Tanjo, id Nihon Tanjō (transliteracion japonesa alternativa), Amaterasu, the Sun Goddess id Age of the Gods id Japan Birth id Japan is Born id The Birth of Japan id The Three Treasures..., Amaterasu, la diva del Solelh
- 1960 : Fundoshi Isha, Life of a Country Doctor id The Country Doctor, Lo mètge de campanha, n' Iku, molhèr d'en Kesai, Inagaki Hiroshi
- 1960 :Robo no Ishi, The Wayside Pebble, De grava sul camin, n' Oren Haikawa, Hisamatsu Seiji
- 1960 : Musume tsuma haha, Daughters, Wives and a Mother, Filhas, molhèrs, e una maire, na Sanae Soga, Naruse Mikio
- 1960 : Akibiyori, Late Autumn, Fin d'auton, n' Akiko Miwa, Ozu Yasujiro
- 1961 : Kohayagawa-ke no Aki, The End of Summer (títol anglés internacional) id Autumn for the Kobayama Family (id literal) id Early autumn id The Last of Summer, La fin de l'estiu, n' Akiko, Ozu Yasujiro
- 1962 : Musume to Watashi, My Daughter and I(títol anglés nòrd-american), Una femna que passa, la maire de Mari, Horikawa Hiromishi
- 1966 : Chushingura - Hana no Maki yuki no Maki, 47 Ronin id 47 Samurai (USA) id Chushingura: 47 Samurai (id títol de nòva sortida) id The 47 Ronin (Australia) id The Loyal 47 Ronin..., Chushingura id Los 47 ronins, na Riku Oishi Inagaki Hiroshi
- 1966 : Shiroi Kyotou, The Great White Tower (títol anglés internacional) id The Ivory Tower (títol anglés australian version 16mm), La Torre d'evòri
- 1966 : Ishinaka Sensei Gyojoki, Big Wind from Tokyo (títol anglés nòrd-american)...
-
-
- Li daissèrem als cineastas nipons citats dins aicesta filmografia los lors noms d'ostal e pichons coma los sòlon eles emplegar, id est nom d'ostal primièr e pichon segond, per simple e mèr respièch cultural, frairal e uman.
-
Per totas autras precisions e aclaraments, veire nòta en pè de pagina de la filmografia d'en Yasujiro Ozu... n' Ozu Yasujirō
Documents audiovisuals[modificar | modificar la font]
- Pascal-Alex Clément Setsuko Hara, la disparue... n'O-Chan, l'avalida..., evocacion (15'), Arte - Video, 2003
...e, que pas res se ne val un retorn cap a la font...:
-
- l'edicion en VHS o DVD de mantun filme de n'Ozu Yasujirō, en Naruse Mikio o'n Kurosawa Akira usw (versions originalas sostitoladas en francés o multilingüas pels DVD...) dins las colleccions LES FILMS DE MA VIE, LA SEPT/VIDEO o ARTE/VIDEO...
Bibliografia[modificar | modificar la font]
estudis particulars[modificar | modificar la font]
libres[modificar | modificar la font]
- Donald Richie: Different People: Pictures of Some Japanese, Kodansha International, Tòquio 1988 (en anglés)
revistas[modificar | modificar la font]
- Stephen Harvey: Setsuko Hara, revista Film Comment, Nòva York, novembre-decembre de 1974 (en anglés)
- J.Gillett: Setsuko Hara, revista Film Dope, Londres, setembre de 1981 (id)
- A. Masson: Setsuko Hara, revista Positif, París, mai de 1982 (en francés)
- Robin Wood: The " Noriko " Trilogy, revista cineAction, Toronto, ivèrn de 1992 (en anglés)
istòria del cinèma japonés[modificar | modificar la font]
libres[modificar | modificar la font]
- Yasuzo Masumura: Cinema giapponese, Bianco e Nero editor, Roma, 1951 (en italian)
- Donald Richie: Japanese Cinema: Film Style and National Character, Garden City, Nòva York , Doubleday Anchor Books, 1971 (en anglés)
- Max Tessier: Images du cinéma japonais, amb introduccion de n'Oshima Nagisa, edicions Henri Veyrier, 1981 (en francés)
- Hiroko Govaers: Le cinéma japonais de ses origines à nos jours, primièra part 1908-1969..., obratge editat dins l'encastre del Cicle omonim, organizat per la Cinémathèque française de genièr de 1984 a abril de 1985..., publicat per: Fondacion de Japon - Kawakita Memorial Film Institute, 1985 (id)
- Maria Roberta Novielli: Storia del cinema giapponese, Venècia, cò en Masilio, 2001 (en italian)
- Tadao Sato: Le cinéma japonais - Tomes 1 & 2, Centre Jòrdi Pompidor, París, 1997 (traduccion francesa del japonés de na Karine Chesneau, na Rose-Marie Makino-Fayolle e'n Tanaka Chiharu)
- Stuart Galbraith IV: Le cinéma japonais, edicion de luxe, 192 pp (grand format), en Paul Duncan editor, Taschen, Colonha (amai Hong Kong - Londres - Los Angeles - Madrid - París - Tòquio), 2009, Alemanha (vertadièr país productor...)(version francesa)...Enfins l'obratge occidental que caliá per li tornar justícia al cinèma nipon... wunderbar!!!
- Adrien Gombeaud: Dictionnaire du cinéma asiatique, obratge collectiu bailejat per l'autor, edicion de luxe, 640 pp (grand format), edicions Nouveau Monde, París, 2008 (id)... Un obratge espectaclós, que la part nipona es evidentament tras qu'importanta... bravo!!!
e ca
revistas[modificar | modificar la font]
- ... numèro especial Cinéma japonais de la revista trimestrala Cinéma d'aujourd'hui, num. 15, engulhat per en Max Tessier, Filméditions-Lherminier, Ivèrn de 1979-1980 (en francés)
- (veire tot parièr la bibliografia de l'article n'Ozu Yasujirō ... Yasujirō Ozu
generalitats[modificar | modificar la font]
- E la nòstra coneissença pro limitada de la lenga nipona ne seriá pas estada sufisenta sens l'ajuda, tras que preciosa, del Diccionari bàsic Català-Japonès & Japonès-Català, Enciclopèdia catalana, S.A., Barcelona, 1985) que, sens el, se ne seriam pas cap pogut venjar del prètzfach.
e ca
nado
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
-
- (en) Setsuko Hara sus l’Internet Movie Database
- (ja)La carrièra de n'O-Chan (+ fòtos)
- (en) Sit oficial Sennen Joyū ...Millennium Actress
- (en) Chiyoko, l' actritz del millenari
Ligams extèrnes annèxes[modificar | modificar la font]
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
-
- sus YouTube... mai de 50 documents subre na Setsuko Hara en picar coma clau Setsuko Hara
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]

- ↑ Ges coneguda als EUA, çò diguèron in Ze Big Mamma... Who cares?
- ↑ op cit bibl., p.188, t.1
- ↑ id est prima, pels beocians
- ↑ Se ne desencusam alprèp dels Beocians, estatjants de Beocia, Hellas
- ↑ veire filmografia
- ↑ veire filmografia
- ↑ en Dan Harper
- ↑ en Donald Richie, 1970
- ↑ Fòto, luminosa, in Sato Tadao,p.189, t.I, op cit
- ↑ en Sato Tadao, op cit, t.1, p. 201
- ↑ op cit, t.1, p.188


text:
En rota per Rodés !
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Rodés
Aller à la page : 1, 2, 3, 4
91 Re: Rodés le Lun 30 Aoû - 19:59
Marxelin
Occitan Warrior
joan_cavalier a écrit:
Aprep soi pas tant revolucionari qu'aquo, lo torn complet m'interessa pas, soi mai per faire avançar las causas
Sès pas mai revolucionari ? As cambiat.
92 Re: Rodés le Lun 30 Aoû - 23:14
Alh Òli
Occitan Warrior
Hakan Kas a écrit:
Yellow, ton conformisme shens limits me desespèra .. votar un còp tot los 5 ans ei pròva de democracia ?
Pensi que mesclas aquiu duas causas diferentas (n'ès pas lo sol) : democracia e drets fondamentaus.
Un sistèma qui arrespecta los drets fondamentaus (qu'ei a puish près lo cas en l'Estat francés,a puish près ..) n'ei pas forçadament sinonime de democracia.
La democracia, qu'ei lo poder au pòble, e n'ei pas ua eleccion tot 5 ans dab candidats pre causits (sordeish dab l'arribada deu bipartisme a l'estasunidenca) que lo pòble a lo poder.
Pensi qu'ei Bourdieu qui disè aquò : que hè ua pausa que lo sistèma ei a l'envèrs : los elegits sensar portar lo poder deu pòble l'an près per eths.
Sabi ben, perdon.. De mon costat es un pauc la manca de distancia e de segond gras sus lei cavas (parli pas d'umor é) que mostratz que m'alassa un pauc (mai es vòstre costat gauchista, siau acostumat ai lei memes a l'ostau. Pardon maman.).
Votar per un president, un deputat, un conse... dins lei fachs aquò li dian democracia, au sens besti dei mòts. Dau mens, perdon, es la concepcien locala, temporala ò que ne sabi de la democracia. A un moment, fau regachar lo sens dei mòts e si n'arrestar aqui. Per de qué avans tot, lei mòts an son sens, liures en chascun de ne far ce que ne vòu... Dou iou no ouate aille mine?
Ensuita, vòli ben una definicien de ce qu'estimetz lei drechs fondamentaus, qu'aqui devi avoar mon negagi.
Aprèp, lo bipartisme... Siau en plen d'acòrdi emé tu. A un moment mi diau qu'avèm aqui una pròva de la democracia. Ti citarai quauqu'un (e es pas lo pelucre lamda é), que diguèt un jorn a son negre que lei pòples avian lei governaments qu'ameritavan. Avèm ce qu'avèm vuèi per de qué l'avèm ben cercat. E siau pas ieu que va diau.
93 Re: Rodés le Lun 30 Aoû - 23:16
Alh Òli
Occitan Warrior
bork-oc a écrit:
Que't conselhi d'anar discutir democratia dab los roms, joens de villier le bel, presoniers per exemple o encuèra un amic meu de 27ans que tribalh a l'usina despush 8ans. Que sera simpatica, que pensi!!!!
Frequenti pas aquestei gents. La plèbe beurk. Nous n'avons pas les mêmes valeurs.
94 Re: Rodés le Mar 31 Aoû - 10:23
joan_cavalier
Trobador !!
Hakan Kas a écrit:
Enter aquò e diser au monde que i a mantua culturas, me sembla que i a tot un molon de causas de har. Mes te vau pas diser quin te comportar en tant que revolucionari, aquò qu'ei ton problèma e respècti ton anar.
Disi pas l'encontrari, disi pas tanpauc que se cau limitar de diser al monde "i'a d'autras causas d'autras culturas", pensi de tot biais que cal simplament balha al monde l'escasença d'accedir a las causas e lor daissar se faire lo lor propri camin e se rendre compte de las causas : ta prener un eisemple concrecte, lo vielh que parla "patois" (e vo me desencusaretz los vielhs parlan patois) dins lo seu villatge amb sos co-estatjants te dira pas que la lenga creva. L'occitanISTE de basa te diras que sem a man de crevar.... qual es que ten rason mentre los dos (e es qu'un dels dos ten rason ?) a cadun de caminar tot sol per aquo, lo tot es d'aver fisença dins las ideas qu'om desfend e dins lo monde.
Non, sans déc ! sos entenut pas nosauts ?
Non pas, cal arrestar de tot prener a titol personau, aquo era una reflexion rapòrt a la revolucion (qu'es per definicion una rotacion, soi mai per la translacion en dabanç, aprep ai pas dit que Libertat volia pas faire avançar las causas, era una reflexion mai generala cap a la nocion de revolucion.
95 Re: Rodés
Contenu sponsorisé
Aller à la page : 1, 2, 3, 4
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
24/09/2017
Lo marrit merchat
Jean-Claude Dugros nous livre la version occitane du conte « Le mauvais marché», collecté à Naussannes par Claude Seignolle, dans « Contes populars de Perigòrd», livre bilingue occitan français, 25€ éditions Novelum IEO 2016.
A Senta Crotz, en Dordonha, se tròba lo castèl del diable.
Autres còps i demorava un senhor que faguèt la fauta de se ligar al diable per un marrit pache(1). Cada jorn, los bordièrs(2) vesián galopar cap al castèl un cavalièr que degun coneissiá, montat sus una cavala blanca que filava coma lo vent.
Las tèrras s’apaurissián, las calamitats se multiplicavan e lo malastre(3) senhorejava sus las tèrras del senhor maudit. Gardavan la remembrança d’una tala invasion de grapauds que mon informaire, qu’èra rodièr al castèl, me diguèt que son paire, que viviá en aquela funèsta epòca, podiá pas pausar sos pès endacòm mai que sus una d’aquelas òrras béstias de l’infèrn.
Se saupèt jamai los tèrmes d’aquel pache que ligava lo senhor a l’Aversier ; qué que ne’n siá, aquò fuguèt un mercat de colhons que tota la region ne’n faguèt los fraisses.
Quand lo maudit moriguèt, son còrps desapareguèt sul còp, de tal biais que, per amagar lo fach als uèlhs de tots, los seus deguèron botar de buscas(4) dins sa caissa.
Contat en occitan lengadocian per M. Monteil, de Nauçanas (Dordonha).
Vocabulari : (1)pacte (2) métayers(3) malheur(4) bûches
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Nicolas Peuch nos informan que l'emission dau diumenc 24 de setembre 2017 sur França Blu Perigòrd sera difusada excepcionalament a 14 oras . Lo convidats seran «Los Caps Negues » de Bazas que jugaran en concert lo 7 d'octòbre a la Filatura de Perigüers per una serenada Cabaret òc, organisada per Lo Bornat.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Per escotar l'emission en directe o en redifusion, clicar sur lo ligam: França Blu Perigòrd
Veiqui lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
e los ligams vers lo sites de Nicolas Puech: www.nicolaspeuch.com e anemtrio.com e facebook.com/nicolaspeuch
Gaspard, per Joan Ganhaire, episòde 27 seguida e fin
A miegjorn, avem tastat lo vin noveu. Quò fai quauques jorns que som tornats aus Ombradors. Los Girondins de Bordeu son tornats partir, totjorn prestes a nos donar la man per cas de besonh. Finalament, Caüsac s’es pas montrat tròp eisanhe e an de que viure quauques mes. Lor despart faguet plaça a quauquas scenas esmougantas entre Bixente e Ròsa que semblan s’èsser prometut un amor eternau e un mochenas trempe de grumilhas fuguet bra’ment secodut ‘vancès que lor veitura miraculosament tornada emb de las placas nuòvas desapareisse a la riba de la bela aleia daus Ombradors. Urosadament, eran desjà partits quante avem reçaubut la visita d’un dich comissari Darnaudguilhem, de Maraval, que era sus la piada dau dich Baptiste Kirchofer, triste goiat, per aquò, mas que sa disparicion li donava drech, coma tot lo monde, a quauquas cherchas. E puei, lo còp dau goiat mòrt accidentelament, mas que semblava reviscolat a las darrieras novelas, li semblava digne d’un complement d’informacion, d’autant mai que las explicacions de Tardiu de l’ Esvelh de Nauta Dordonha li avián pas sembladas de las mai claras. Pas coion, queu grand tipe daus piaus blancs, que escotet son ancian collega Caüsac emb un pitit risot dau genre t’escote mas te crese pas, faguet farfolhar los bòscs, sondar l’estang dau Bòsc d’ Infern, e ‘net quitament visitar los pòrcs de la ferma d’en debas e los espiet lonjament dins los uelhs, coma disset lo vielh Ricon, coma si lor voliá far escupir lo secret d’un de lors recents marendes. Lo professor nos assabentet de la seguida daus eveniments. Gaspard, per nautres quò sera totjorn Gaspard, es tornat tombar dins son monde, coma si ne’n era surtit nonmàs lo temps de trobar sa sòr que d’alhors ne vòu pus laissar. La pita Catarina, ela, sembla velher s’esvelhar a sa novela vita e a desjà dich dos mots, Marc e clàrdat.
Lo vin es pas meschant. La granda Lili es ‘ribada arser e Caüsac es d’umor a chantonar lo Sacre dau Printemps. Lo disnar se chaba jos l’ombriera qu’eschaura lo solelh d’octobre. Franciscò, cigareta a las bochas, eslonja sas chambas emb un long bufe de plaser. Ròsa, que a pas tròp seguit las escòlas m’a donat una letra a corrijar per Bixente. I aponde quauques juraments eternaus a mon ideia. Òc, per l’ora, tot vai bien aus Ombradors.
Joan Ganhaire.
17/09/2017
Lo diable es meschant obrier de Claude Seignolle revirat en òc per Joan-Claudi Dugros
Jean-Claude Dugros nous livre la version occitane du conte « Le diable est mauvais ouvrier», collecté à Brantôme par Claude Seignolle, dans « Contes populars de Perigòrd», livre bilingue occitan français, 25€ éditions Novelum IEO 2016.
Aquí deve far un a-part-se e revelar que i a de las lengas de pelha que disen que lo diable es un obrier plan grole(1).
Un jorn que voliá venir mestre maçon, acceptet de segre los conselhs d’un bon obrier per amor d’aprener (2)totas las finessas dau mestier.
Ailàs, e mai siá aprendís, l’Emmaliciat (3)se montrava mai neci qu’un aprendís. Quand li damandavan dau mortier, lo botava en casson e lo liava emb-d’una còrda per lo portar… Quand avián besonh d’aiga, la botava dins un panier a salada… Quand volián de las bricas, las ‘molonava dins una sacha de papier… Quand se montava un enart(4), demorava aquí a lo mantener a fòrça de braç tota la jornada en plaça d’i botar un madrier.
De tau biais que tot lo monde podiá pas s’empaichar de far de las meschantas remarcas coma : « Prestan tròp au diable », o bentot : « Un dròlle es mai fòrt que se », o mai : « Lo fan p… pus naut que a lo cròs ».
Talament que, mortifiat, lo diable se’n fugiguet e galòpa totjorn.
Contat, en 1934, per Madama Rey, que teniá un osteu a Brantòsme (Dordonha).
Vocabulari : (1) piètre(2)afin de(3)le malin (4)échafaudage
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Nicolas Peuch nos informan que l'emission dau diumenc 17 de setembre 2017 a 11 oras sur França Blu Perigòrd se debanara en directe de l' estand dau Bornat dau Perigòrd a la fiera espausicion de Perigüers a Marçac d'Eila.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Per escotar l'emission en directe o en redifusion, clicar sur lo ligam: França Blu Perigòrd
Veiqui lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
e los ligams vers lo sites de Nicolas Puech: www.nicolaspeuch.com e anemtrio.com e facebook.com/nicolaspeuch
Gaspard, per Joan Ganhaire, episòde 26
Caüsac ven nos junher, e, meschanta surpresa, mena coma se son vielh amic Bosquet. Sabe pas si quo era eu dau temps de mas chenadas, mas me renconhe un pauc sus mon sieti, lo nas dins ma taça de cafe. Franciscò a cloncat dins una obludença ben fasenta, e quo es per io tot sol que Caüsac fai lo resumat de la situacion. Chapeirós a pas dich grand chausa, mas los comissaris avián pogut comprener que s’era rendut compte que los dos dròlles eran pas de se, que era vengut meitat fòu de colera, aviá talament secutat sa femna que la paubra s’era empoisonada. Demai, l’ainat, Marc s’apela, pas Gaspard, semblava pas tot a fet normau. Chapeirós s’ i era tornat, nonmàs per que sa novela femna s’ocupe daus dròlles, puei aviá laissat Clarmont per un autre cabinet d’avocats a Vilafrancha. E aqui, degun aviá jamai vut los dròlles. La seconda femna aviá jamai ren dich de çò que se passava a la maison per paur de la violença de son òme, totjorn presta a espetar. E puei un jorn Marc s’era enfugit. Chapeirós sabiá ben que lo paubre dròlle podriá ren dire a daus enquestaires, mas de saber qu’un professor s’era botat en testa de lo sonhar, la paur l’aviá près, e si jamai eu ‘nava mielhs, seriá fotut de parlar. Aviá pas ‘gut tròp de mau a trobar l’òrre arcandier que aviá ‘chabat sa carriera dins lo granier daus Ombradors. La seguida, la coneissiam. Franciscò suertet de son maucòr, dos cafes bien sarrats, era preste a tornar menar la lonja veitura negra. Los dos comissaris se tuqueren de man, e Bosquet se’n anet. Mas se reviret sus lo bassolh, lo det guinhaire vers io, Julian Vernhanegra, çò-disset, quo era pas mau lo còp de las menòtas, mas faudriá pas lo tornar far tròp sovent…( de segre)
Joan Ganhaire
09:13 Publié dans Cultura e literatura en òc, Joan Ganhaire, Daus òmes que tomban | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
Venècia
Venècia, o pus rarament Venèsia e Venísia?? (Venezia en italian; en venèt, formas esitantas coma: Venexia / Venessia / Venesia / Venezsia) es una granda vila del nòrd-est d'Itàlia sus la còsta adriatica; es la capitala de la region de Venèt e de la ciutat metropolitana de Venècia. La ciutat a coma escais La Serenissima. Al recensament de 2006, 268 934 abitants demoravan dins la ciutat, dont 176 621 sus tèrra fèrma, 30 702 dins la lòna e 61 611 dins lo centre istoric.
Lo gentilici es venecian -a.
Pendent un millenni aproximativament, la Republica de Venècia aguèt una granda importància e sa capitala foguèt una de las mai grandas ciutats d'Euròpa, fins en 1797 quand son independéncia s'acabèt.
La ciutat s'espandís long de la còsta adriatica en tenent 117 islas dins una lòna qu'es situada entre los dèltas de Pò al sud e de Piave al nòrd. Las islas se religan per mai de 400 ponts.


text:
Tera
La Tera es la planeta tre de la sistem solal par prosimia a la Sol e la planeta sinco par diametre. Lo es un de la planetas terin. Lo es unica en la sistem car lo es la sola planeta sur cual on ia confirma la presentia de la vive.
Movente sirca la Sol, la Tera ave un orbita pico nonsirculo (un elise). Sua distantia de la Sol es 149 600 000 km (= 1 UA), e lo ave un rapidia de 29,8 km/s.
Lo jira en 23 oras, 56 minutos e 3,5 secondos. Acel move determina la dia e la note. Sua diametre ecuatoral es 12 756 km. Lo ave sola un luneta natural, la Luna.