text:
Un títol en francés, es raríssim sus aquela pagina d'opinion occitana ; acabi de crompar aquel jornal jacobin Libération.
O fau dire, o crompi pas sovent. Mas aprèp l'aver fuelhetat, e entendut mantunes politicians de l'elita jacobina francesa (de vomir), ai vist que lo problèma tocava grandament Occitània ; quand los elegits d'Occitània son representants d'Occitània a París, an la tendéncia bèla d'oblidar grandament d'ont venon, e quí a votat per els o elas ; en Valonia, lo Parlament debat seriosament en lenga francesa, e pensa en Valonia (Wallonie) normalament; e per pensar normalament, amai las institucions belgas son democraticas (contrariament a las francesas), son monde que los tractats internacionals los sábon legir e criticar ambe l'uèlh de la realitat del terrenh.
Nosautres en fRança, avèm un Sénat e una Assemblée dita Nationale e sabèm que son totalament installats per una partidocracia que nèga al pòble una expression politica digna e prèp de las realitats; quand per un referèndum los ciutadans e las ciutadanas díson NON a una "constitution européenne", l'elita partidocrata farlabica un sistèma "constitutionnel" per installar un ÒC, e far bona cara dins l'Union Europèa, plegar l'esquina e contunhar dins la negacion de una decision politica dels pòbles de fRança; es de dire çò de contrari a la votacion de la populacion.
Quand se díson democratas e deputats europèus, s'en van associar ambe lo partit anti-referèndum en Catalonha, Ciutadanos qu'acaba de far aligança ambe lo PSOE, perqué res non cámbie ; e plaçan la dreita la mai poirrida d'Espanha al poder, per contunhar. L'ALDE es un grope al Parlament Europèu que vòta contra la democracia en Valonia, e qu'installa l'incertitud dins la vida de cada jorn pels pòbles europèus. Lo Guy Verhostadt amerita lo títol del democrata pre-facista europèu, lo personatge deuriá passar per München, li agradarà lo viatge.
Paul Magnette explica dins Libération : « Les petits États auraient que le droit de se taire ? » Òc, Paul Magnette se deuriá calar ; es la linha politica del Guy Verhostadt que se liga ambe Ciutadanos al Parlament Europèu, una referéncia d'antidemocracia en Catalonha.
Aquel personal politic europèu es un sistèma afidat ambe los mercats-Estat-nacion qu'an fait totas las guèrras europèas e que ara pensan que l'Estat es despassat, sense cap d'utilitat, lo liberalisme (abaissar las frontièras per salvar lo business de mantunas familhas europèas ; e, quitament per installar novèl Estat europèu aquel personal politic jacobin e liberal es pas content de l'imperialisme anglés (e de sa lenga), alemand, neerlandés, italian, espanhòl, o rus, en Euròpa.
Mas l'exemple valon (wallon) explica çò que democracia vòl dire quand totes los pòbles d'un Estat se pòdon exprimir, que fosquèssen de lengas alemanda, francesa o neerlandesa (tres lengas oficialas d'una Belgica creada pels imperialismes anglés e francés en 1830). Es un exemple per bastir una democracia dedins l'Estat non-democratic francés, l'Estat que los jacobins se reprodusísson dins las grandas escòlas de la politica bonapartista francesa, amerita una invasion valona, urgentíssim.
S'o gausavi demandar : " Paul Magnette, quantas divisions ? " Aquí a l'Estat francés per installar una democracia avèm mestièr d'un capolièr a las idèas claras de çò qu'es la democracia, un francofòne (avèm assajat los Alemands, èran un pauc tròp extremistas e militaristas), aurèm çaquelà mestièr d'aver una armada valona (me sembla que la volonia es especialista de fabricacion de fusilhs, de canons e d'armas, l'exportacion se transformariá en pratica) per cambiar realament lo regime francés qu'es un real problèma per la democracia dedins l'Union Europèa, regime acostumat dels reals cambiament per las armas durant tot lo sègle XIXen.
Quand un Parlament Europèu es capable de trobar una majoritat de dreita e d'esquèrra per installar lo primièr brigand luxemborgés a la presidéncia de la comission (e parlèm pas de los que ne son parltit, nimai farèm pas un còp de mai la lista dels truands d'aquela comission, mas es longa), aquel sistèma, e aquel capolièr en particular qu'a defiscalizat totes los vièlhs Estats d'Euròpa, es segur que las institucions europèas non pòdon foncionar qu'a travèrs l'amenaça e l'intolerància de la democracia dels pichons parlaments europèus e de las regions.
Paul Magnette en pauc de jorn es devengut lo democrata qu'avèm mestièr d'aver en Occitània per èstre respectat dels legitimistas jacobins, e que, els, an mestièr de tornar trobar lo camin de las guillotines per poder ajudar los pòbles a melhor viure.
VIVE LA WALLONIE LIBRE & DÉMOCRATIQUE !


c: text/html

text:
Brelez
Brelez en breton ( Brélès en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Al Sègle XVI, Brélès fasiá partida de la sénéchaussée de Brèst e Sant-Renan [1].
- Au Sègle XVI, Brélès faisait partie de la sénéchaussée de Brest et Saint-Renan [2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Jean Kerhervé, Anne-Françoise Pérès, Bernard Tanguy, Los bens de la Corona en la sénéchaussée de Brèst e Sant-Renan, d'après lo rentier de 1544, Institut cultural de Bretanha, 1984.
- ↑ Jean Kerhervé, Anne-Françoise Pérès, Bernard Tanguy, Les biens de la Couronne dans la sénéchaussée de Brest et Saint-Renan, d'après le rentier de 1544, Institut culturel de Bretagne, 1984.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Louvetot
Louvetot es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Louvetot A situat al mièg del scenari del país de Caux, surplombant la vila de Caudebec-en-Caux #que s'estend paresseusement sul marge drech de la Seine.
A ieu camin del Havre e de Roan, lo vilatge a situat a cinc quilomètres de Yvetot.
Louvetot Es limitrophe de la municipalitat de Allouville-Bellefosse, reputacion per lo sieu Roure màger de Modèl:Nombre.
La municipalitat possedís de nombrós bòsc e planas.
Es membre de la comunitat de municipalitats de Caudebec-en-Caux e fa part intégrante del Parc natural regional de las Sivelles de la Seine normande.
Louvetot est situé au milieu du plateau du pays de Caux, surplombant la ville de Caudebec-en-Caux qui s'étend paresseusement sur la rive droite de la Seine.
À mi chemin du Havre et de Rouen, le village est situé à cinq kilomètres d'Yvetot.
Louvetot est limitrophe de la commune d'Allouville-Bellefosse, renommée pour son Chêne âgé de Modèl:Nombre.
La commune possède de nombreux bois et plaines.
Elle est membre de la communauté de communes de Caudebec-en-Caux et fait partie intégrante du Parc naturel régional des Boucles de la Seine normande.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Toponyme anglo-scandinave : De Lufa, nom de persona anglosaxó e appellatif norrois topt lenga pas reconeguda : pas > tot, localizacion, terren a bastir.
Homonymie Amb un autre Louvetot en lo meteis departament.
Louvetot Èra antany réputée per los sieus forgis.
Toponyme anglo-scandinave : de Lufa, nom de personne anglo-saxon et appellatif norrois topt > tot, emplacement, terrain à bâtir.
Homonymie avec un autre Louvetot dans le même département.
Louvetot était autrefois réputée pour ses forges.


text:
APRENE desvolopa la formacion continua dels professors de las escòlas de las Calandretas,
en collaboracion amb lo Centre de Formacion Professionala Occitan.
Dempuèi 1997, lo Centre de Formacion Professionala Occitan s’encarga de la formacion continua dels Ensenhaires de las Escòlas immersivas Bressola, Calandreta, Diwan, Seaska e Zweisprachigkeit.
Las accions de formacion continua porgidas pels ensenhaires se debanan en tot se conformar amb las disposicions de la convencion ministeriala del 20 de març de 1997 emai las del libre IX del còde del trabalh.
Lo C.F.P.O es Centre agregat pel ministèri de l’Educacion Nacionala francesa e recep lo finançament de la formacion continua per totas las escòlas immersivas en lengas non oficialas de França a proporcion del nombre total d’ensenhaires pagats per l’Estat.
Programa de la Formacion Continua per l’annada escolara 2017-2018


text:
• Vergonha als senators franceses qu'an refusat la ratificacion de la Carta europenca de las lengas regionalas, vergonha sustot als nòstres qu'an renegada lor cultura.
31/10/2015
Octobre de 2015
• Vergonha als calucs de Dius qu'an davalat l'Arc de triomf de Palmyre en Siria.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an tuat 102 personas davant la gara d'Ankara en Turquia.
• Vergonha a la cinquena eleccion del dictator Alexandre Loukachenko en Bielorussia.
• Òsca al Nobèl de la Patz balhat al monde qu'òbran per la democracia en Tunisia.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an revendicat lo crash d'un avion de linha rus en Egipte (224 mòrts).
• Vergonha als senators franceses qu'an refusat la ratificacion de la Carta europenca de las lengas regionalas, vergonha sustot als nòstres qu'an renegada lor cultura.
• Vergonha als senators franceses qu'an refusat la ratificacion de la Carta europenca de las lengas regionalas, vergonha sustot als nòstres qu'an renegada lor cultura.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Chantal Akerman, Leny Escudero e Danièle Delorme.
Aucun commentaire:
Inscription à : Publier les commentaires (Atom)


text:
17/01/2013
"Demandatz lo n° noveu de Paraulas de Novelum de Genier!!"
Es arribat lo numerò 138 de Paraulas de Novelum!
Menada per Joan-Claudi Dugròs, quela revista trimestriala, editada per Novelum-IEO, presenta la novelas produccions en occitan de libres, de disques e vos balha tanben de las informacions sur l'actualitat culturala occitana .
Demai e mai que mai , trobaretz de las creacions originalas daus autors occitans.
Au somari de queste numerò :
Un poema de Micheu Chapduelh,
daus textes de Jan-Claudi Puegraveu, Jacme Fijac, Jaumeta Beauzetie, Jan-Peire Reidi, Ugeta Leroy e Joan Rigosta,
un pauc de botanica per Joan-Loís Orazio , ilustrat en color.
E coma de costuma, la rubrica toponimica de Joan Rigosta.
Per comandar la revista Paraulas de Novelum:
Abonament: 4 numeròs 15,00€. 8 numeròs 25,00€
Lo numerò: 5,00€
Los abonaments se paian per cheque a l'òrdre de NOVELUM, de mandar a:
NOVELUM, Centre Socio-Culturel, 95, route de Bordeaux 24430 Marsac sur L'Isle.
13:13 Publié dans Actualitats, Cultura e literatura en òc, Toponimia e patronimia | Tags : michel chadeuil, micheu chapduelh, jan-claudi puegraveu, jacme fijac, jaumeta beauzetie, jan-peire reidi, jean pierre reudy, ugeta leroy, huguette leroy, jean rigouste, joan rigosta, joan-lois orazio, jean louis orazio | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
Dragon
Lo dragon es una creatura mitica generalament dessenhada e imaginada coma una mena de sèrp enòrma e potenta o coma un autre animal reptilian, amb de qualitats o de poders magics e/o spirituals. Las creaturas mitologicas que possedisson qualques o la part màger de las caracteristicas que s'associan amb los dragons son plan frequentas dins las culturas del mond entièr.
Somari
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo mot dragon ven del grèc drakon que significa sèrp de mar. Mas benlèu son sens literal es "lo qu'a un agach mortal".
Istòria[modificar | modificar la font]
Los dragons son comunament representats coma de bèstias serpentinas o reptilianas, qu'espelisson d'uòus e que possedisson de còsses plan impressionants per sa talha, e generalament cobèrts d'escatas. Sovent son representats amb d'uèlhs gròsses, trach qu'es a l'origina del nom del dragon dins fòrça culturas, e son sovent (mas pas totjorn pasmens) dessenhats amb d'alas e un alen de fuòc. D'unes dragons tenon pas d'alas e s'assemblan mai que mai a de sèrps longas. Los dragons pòdon possedir un nombre variable de pautas: pas cap, doas o quatre. Las representacions modèrnas dels dragons son plan sovent de talha enòrma, pasmens temps passat las pinturas e dessenhs de dragons en Euròpa èran sonque de la talha dels orses.
Lo dragon en Euròpa[modificar | modificar la font]
Lo dragon es un element plan important dins las legendas medievalas d'Euròpa.
Sant Jòrdi e lo dragon[modificar | modificar la font]
En Anglatèrra e en Catalonha (e endacòm mai tanben) es associat amb la figura de Sant Jòrdi que tua l'animal. En Catalonha lo jorn de Sant Jòrdi (patron del país) es vengut lo jorn dels amoroses e aquela jornada se sòl ofrir un libre e una ròsa; se celèbra lo 23 d'abril. Dins qualques localitats de lenga catalana coma a Alcoi (al País Valencian) la figura de Sant Jòrdi es lo personatge central o la rason de la fèsta locala. A Banyeres de Mariola (localitat del sud de País Valencian) e a Montblanc (Catalonha) se fan d'escenificacions de la scèna de batalha entre Sant Jòrdi e lo dragon.
Lo dragon al País de Galas[modificar | modificar la font]
Al País de Galas, lo dragon roge (en galés: Y Ddraig Goch) apareis sus la bandièra del país e representa una vièlha legenda galesa.


text:
Tren
Un tren, trin o traïn[1] es un veïcul que circula sus ralhs e fa venir possible lo transpòrt ferroviari. Abitualament un tren consistís en un ensemble de veïculs connectats que son capables de se mòure ensemble lo long d'un camin de fèrre per carrejar de merças o de passatgièrs. Los axes dels vagons e locomotrices de camin de fèrre repausan sus una estructura rodanta nomenada bogi. La propulsion pòt venir de fonts diferentas. Sovent porgida per una locomotritz o per d'unitats multiplas autopropulsadas. Los trens mai modèrnes son propulsats per de locomotritz amb motors dièsel o electrics. Pels trens electrics la font d'alimentacion, l'electricitat, es aducha per de cables aerians o de ralhs suplementaris. La font d'alimentacion tradicionala dels trens foguèt la vapor, mas tanben los cavals, las còrdas o los cables, la gravitat, de mecanismes pneumatics e de turbinas de gas.
Lo Malhum Ferroviari Transeuropèu (sens Norvègia, Soïssa, Bulgaria e Romania) a una longor de 199 682 km, que 100 228 km electrificats.
Somari
- 1 Istòria
- 2 Tipes de trens
- 2.1 Trens de passatgièrs
- 2.2 Trens de mercaderies
- 2.3 Autres tipes de trens
- 3 Cronologia de la granda velocitat
- 4 Album
- 5 Vejatz també
- 6 Referéncias
- 7 Bibliografia
- 8 Ligams extèrnes
Istòria[modificar | modificar la font]
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo mot « tren » es uèi ligat al camin de fèrre. Pasmens la sieuna origina es fluviala, pr'amor qu'existissiá dejà longtemps abans l'invencion del camin de fèrre.
Aquel mot o son equivalent es gaireben lo meteis en anglés, olandés, castelhan, catalan o italian que ven del francés trainer. Quauquas lengas germanicas, mai que mai l'alemand e las lengas escandinavas, utilizan zug, tåg e tog, aparentat al vèrb anglés to tug, que vòl dire traïnar.
Desvolopament tecnologic del tren dins l'istòria[modificar | modificar la font]
Aquel faguèt mai per la transformacion del monde e de l'umanitat que tot autre mejan de transpòrt, dempuèi que la barca venguèt la nau. Foguèt pels continents çò que foguèt la nau pels oceans. Ara se pòt veire l'automobila e l'avion coma mejans de transpòrt de granda velocitat pertot sus la tèrra e dins lo cèl a, mas abans, la nau e lo tren permetèron a l'òme de conéisser e dominar lo monde.
En un cort espaci de temps s'inventèt la ròda pauc abans la descobèrta que se podiá guidar un veïcul. Ambedós eveniments se passèron, segurament, en Mesopotàmia.
Origina possibla[modificar | modificar la font]
Los carris anavan per de canèlas parallèlas cavadas dins los camins d'Ur. Los abitants lèu se mainèron qu'aquelas rainadas, quand èran prigondas, mantenián los veïculs sens sortir d'una senda e sens damejar los ostals al costat d'ont passavan, dins las estrechas carrièras de las vilas regadas per Tigre e Eufrates. Mas tard cobriguèron las carrièras poscosas o enfangadas amb de lausas, daissant, exprès, las regas necessàrias perque los carris seguiscan un camin fixe. Cal pas oblidar que la carreta de quatre ròdas èra alavetz una invencion recenta, e que son ais posterior èra pas orientable. Foguèt l'epòca del veïcul guidat, mas pas encara aquela del camin munit de ralhs. Aquela idèa venguèt aprèp quand dins las vias rainada prigondament se pausèt, tot lo long, de troncs d'arbre partits per la mitat per evitar que las ròdas de las carretas s'enfanguen. Foguèron los primièrs ralhs. Sens dobte, aquel sistèma s'espandiguèt ont ploviá fòrça e ont la pèira mancava.
En sa forma primitiva la ròda d'aquel sistèma semblava un rotlament, e, los troncs d'arbre en escaire (avets o Melzes) clavats sus d'autres troncs pus corts en formant d'angles dreches constituissián la via de ralhs montats sus travèrsas. E mai se trobèt d'agulhas rudimentàrias.
A la Revolucion Industriala[modificar | modificar la font]
Al sègle XIX, en fòrça païses europèus comencèron a descobrir los vestigis d'aquel extraordinari Empèri Roman e apreissèron ciutats perfèitament traçadas amb sas fortificacions, espandits ostals de camp amb una espècia de calfatge central e aiga correnta, carrièras plan pavimentadas e tanben camins de pèiras dedicats per la circulacion de carretas amb de regas. Un d'aqueles camins se trobèt dins les Illas Britanicas, precisament ont s'enauçarà ben mas tard la gara de tren d'Abbeydore, a la frontièra d'Anglatèrra amb lo País de Galas.
Lo camin de fèrre arribèt amb la Revolucion Industriala apareissent en Anglatèrra durant los sègles XVIII e XIX.
Lo constructor de la primièra locomotiz lo 25 de julhet de 1814, que condiguèt mas tard en un tren, foguèt George Stephenson.
Lo destin inicial de la locomotiz se passèt dins las minas de carbon. En sa primièra demostracion capitèt arrossegar una carga de quaranta tonas a una velocitat de sièis quilomètres per ora.
En 1823, lo Parlament anglés aprovèt l'acte qu'assegurava a George Stephenson l'exclusivitat d'un projècte, que sa finalitat èra d'unir los vilatges de Stockton e Darlington per mejan d'una via ferrada.
Tipes de trens[modificar | modificar la font]
I a divèrses tipes de trens dessenhats per diferents usatges. Un tren pòt consistir en una combinason d'una o mas locomotoritz amb un o mas vagons i cada tren. Las vias ferradas pòdon èsser de diferentas largor. I a diferents tipes de trens: atmosferic, monorailh, LGV, maglev, mètro pneumatic, funicular e cremalhièra.
Los trens pòdon transportar passatgièrs, marchandisas o èsser mixtes.
Trens de passatgièrs[modificar | modificar la font]
Un tren de passatgièrs es un veïcul de transports de viatjaires. Lo tren pòt èsser una unitat multipla autopropulsada, o una combinason de locomotritz amb vagons o veituras. Los trens viatjan entre estacions o garas, ont los passatgièrs embarcan e desembarcan. Dins la majoritat dels cases, los trens de viatjaires an en un orari establit e dreches d'ocupacion privilegiat de via suls dels trens de marchandisa.
Trens de longa distància[modificar | modificar la font]
Los trens de longa distància viatjan entre diferentas vilas o regions e a vegadas entre diferents païses. A vegadas an un vagon restaurant per permetre als passatgièrs de manjar durant lo viatge. Lo tren de nuèch a vagons previst per dormir.
Tren de granda velocitat[modificar | modificar la font]
Los trens de granda velocitat (TGV) son de trens que circulan a de velocitats mejanas superioras a 200 km/h. Uèi ara lo material mobil pus modèrne pòt capiter lo 350 o 400 km/h amb granda seguretat. Lo primièr tren de granda velocitat foguèt lo japonés Shinkansen (tren bala) que comencèt de foncionar en 1964. Aqueles tipes de trens son competitius amb l'avion se la distància excedís pas 500 o 600 km.
Per causa de seguretat aquel tipes de trens pòdon pas circular per vias convencionalas, mas sus de linhas de grandas velocitat.
Maglev[modificar | modificar la font]
Lo maglev es lo nom d'un tren que fonciona amb la tecnologia de la levitacion magnetica, e la principala diferéncia amb los trens convencionals es qu'existís pas de contacte entre lo veïcul e la via e aquò es possible amb l'usatge de camps magnetics. Per poder atenher la velocitat de 500 km/h fa longtemps que i a de recèrcas en la tecnologia maglev.
Tren interurban[modificar | modificar la font]
Los trens interurbans son de trens qu'efectuan servici de connexion entre vilas. Pòdon èsser omnibus (arrèst dins totas las garas), express (arrèts dins las vilas pus grandas) o dirèctes (sens arrèst intermèdi).
Tren regional[modificar | modificar la font]
Un tren regional es un tren que connècta vilatges e vilas, lo parcors es pus grans que aquel dels trens interurbans e es pas solament lo ligam entre los principals centres de populacion mas tanben servís el transit local.
Trens de corta distància[modificar | modificar la font]
Tren de banlèga[modificar | modificar la font]
Qualques vilas an de malhums de trens de banlèga que servisson una vila e son entorn. Aquel sistèma es utilizat en airals metropolitans per satisfar la nauta demanda. Qualques vagons an zònas sens sètis, per demorar de pè, cargar bicicletas. En qualques cases los trens pòdon èsser de doble estatge.
Mètro[modificar | modificar la font]
Los trens metropolitans, de transit rapid o mètro son de trens amb una granda frequéncia de passatge e son separats dels autres mòdes de transpòrt e i a pas de passatges de meteis nivèl. Los mètros poden èsser sosterrats a travèrs de tunèls per tota la ciutat, mas tanben pòdon èsser totalament en superficia, en viaducte o mixte.
Tramvia[modificar | modificar la font]
Un tramvia es un tipe de tren de mendre capacitat, es un veïcul unic o mai d'un connectats. Circulan per las carrièras de la vila, a vegadas separats d'autres modes de transpòrt o d'autres partejan l'espaci amb la circulacion automobila.
Actualament la granda majoritat de tramvias utilizan cables aèris amb font electrica mas qualques vilas (coma Bordèu) començan de far circular tramvias electrics sens cables.
Tren leugièr[modificar | modificar la font]
Un tren leugièr es un tren qu'es a mièg camin entre un tramvia e un tren. A grandas frequéncias de passatge coma los mètros e a diferéncia d'aquel pòdon aver passatges de nivèl.
Monoralh[modificar | modificar la font]
Trens de mercaderies[modificar | modificar la font]
Un tren de marchandisa es un tren destinat al transport de merças o materials. La majoritat de marchandisas son transportades per tren, e per exemple als Estats Units d'America lo tren fa un usatge mai grans del trens de marchandisas que de passatgièrs.
Lo transport de marchandisas per tren es fòrça economic, subretot quand cal transportar material a forra borra de grandas distàncias, e tanben es mas eficaç energeticament que lo transport per carrièra. A partir de 32 km los còstes del transport poirián èsser ja efectiu.
Lo principal desavantatge del transpòrt ferroviari de marchandisas es lo manca de flexibilitat. Per aquela rason, lo tren perdut perdèt las empreses qu'utilizavan aquel tipe de transpòrt per passar al transpòrt per carrièra, alara que los govèrns encoratjan l'utilizacion dels trens de marchandisas.
Autres tipes de trens[modificar | modificar la font]
En mai dels trens de passatgièrs e de marchandisas, i a d'autres tipes de tren que s'utilizan per la construccion, mantenença e ensag pendent la construccion de las linhas de camin de fèrre. En Soïssa existís de trens d'urgéncias que s'utilizan en cas d'encendis dins los tunèls.
Los trens de trabalh consistisson en trens equipats amb motors per capitar operacions coma manipular, tractar, ensajar catenàrias, qualques uns son equipats de gruas, etc.
Cronologia de la granda velocitat[modificar | modificar la font]
- 1er octobre del 1964: inauguracion de la linha Tokaido Shinkansen, en Japon comença l'èra de la granda velocitat ferroviària. Creacion dels legendari trens bala que unís Tòquio a Osaka.
- 6 de març de 1974: Jòrdi Pompidor decidís dins son darrièr conselh dels ministres de crear un tren de granda velocitat en França.
- 26 de febrièr de 1981: lo TGV despassa la velocitat de 380 km/h, batent lo recòrd de velocitat sus linha ferrada.
- 22 de setembre de 1981: François Mitterrand inaugurèt los 417 km de la linha TGV entre París e Lion.
- 18 de mai de 1990: Una unitat del TGV-Atlantic circula a 515 km/h, fixant un nòu recòrd mondial de velocitat que demorèt pendent 17 ans.
- 2 de junh de 1991: Alemanha inaugura lo primièr servici regular de l'InterCityExpress (ICE) entre Hamburg e Munic.
- 13 d'abril de 1992: Espanha inaugura sa primièra linha de granda velocitat de Sevilha a Madrid amb los trens AVE, derivats del TGV francés.
- 14 de novembre de 1994: Lo primièr Eurostar percorrís l'Eurotunèl jos la Marga i realiza en tres oras son primièr viatge comercial entre París e Londres.
- 3 de Junh de 1998: Accident amb victimas mortalas dins un tren de granda velocitat. Un ICE alemand tusta a 200 km/h un pont: 101 mòrts e 88 ferits.
- 29 de genièr del 2001: Itàlia e Françasignan un acòrdi per unir Lion amb Turin amb una linha de granda velocitat. Circulacion prevista en 2015 e per aquò far cal construir un tunèl internacional de 52 km jols Alps.
- 3 d'abril de 2007: Una unitat V-150 (de dos estatges) del TGV francés capita 574 km/h sus la linha París-Estrasborg, batent lo recòrd de velocitat sus ralh.[2]
Album[modificar | modificar la font]
-
GE U20C in Indonèsia, #CC201-05
-
-
Vejatz també[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ adaptacion mai possada del mot train francés
- ↑ (fr) [1] Histoire d'un record du monde de vitesse sur rail. La Lettre de l’Union des ingénieurs CNAM avril 2009 [2].
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (ca)Quan el vapor movia els trens: la fabricació de locomotores per la Maquinista Terrestre i Marítima, Santiago Riera i Tuèbols, ed: Marcombo, 1998 ISBN 84-267-1160-X
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (ca)L'Organització de Consumidors i Usuaris de Catalunya exigeix millores en el servei de rodalies de RENFE, maig del 2005
- (ca)FCAF (Federació Catalana d'Amics del Ferrocarril)
- (ca)AAFCB (Associació d'Amics del Ferrocarril de Barcelona)
- Tranvía Portal (es)
- Trensim (es) (mo


text:
Villes et mairies de la Province de Carbonia-Iglesias (107)
Liste des communes
Carbonia
Ville de Carbonia, localité de l'Italie de 29 000 habitants.
Préfecture du département.
La mairie de Carbonia a une adresse e-mail et un site Internet.
Iglesias
Ville d'Iglesias, localité de l'Italie de 27 000 habitants.
La mairie d'Iglesias a une adresse e-mail et un site Internet.
Sant'Antioco
Ville de Sant'Antioco, localité de l'Italie de 11 000 habitants.
La mairie de Sant'Antioco a une adresse e-mail et un site Internet.
Domusnovas
Ville de Domusnovas, localité de l'Italie de 6 400 habitants.
La mairie de Domusnovas a une adresse e-mail et un site Internet.
Carloforte
Ville de Carloforte, localité de l'Italie de 6 400 habitants.
La mairie de Carloforte a un site Internet.
San Giovanni Suergiu
Ville de San Giovanni Suergiu, localité de l'Italie de 6 000 habitants.
La mairie de San Giovanni Suergiu a un site Internet.
Portoscuso
Ville de Portoscuso, localité de l'Italie de 5 200 habitants.
La mairie de Portoscuso a un site Internet.
Gonnesa
Ville de Gonnesa, localité de l'Italie de 5 100 habitants.
La mairie de Gonnesa a une adresse e-mail et un site Internet.
Villamassargia
Ville de Villamassargia, localité de l'Italie de 3 600 habitants.
La mairie de Villamassargia a une adresse e-mail et un site Internet.
Santadi
Ville de Santadi, localité de l'Italie de 3 600 habitants.
La mairie de Santadi a un site Internet.
Narcao
Ville de Narcao, localité de l'Italie de 3 300 habitants.
La mairie de Narcao a une adresse e-mail et un site Internet.
Fluminimaggiore
Ville de Fluminimaggiore, localité de l'Italie de 2 900 habitants.
La mairie de Fluminimaggiore a une adresse e-mail et un site Internet.
Calasetta
Ville de Calasetta, localité de l'Italie de 2 900 habitants.
La mairie de Calasetta a un site Internet.
Sant'Anna Arresi
Ville de Sant'Anna Arresi, localité de l'Italie de 2 700 habitants.
La mairie de Sant'Anna Arresi a une adresse e-mail et un site Internet.
Giba
Ville de Giba, localité de l'Italie de 2 100 habitants.
La mairie de Giba a un site Internet.
Nuxis
Village de Nuxis, localité de l'Italie de 1 600 habitants.
La mairie de Nuxis a un site Internet.
Musei
Village de Musei, localité de l'Italie de 1 500 habitants.
La mairie de Musei a une adresse e-mail et un site Internet.
Perdaxius
Village de Perdaxius, localité de l'Italie de 1 400 habitants.
La mairie de Perdaxius a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
La simetria constatada au nivèth (nivèu) geografic que l'observam autanplan au nivèth de las particularitats linguisticas. Quauqu'uas que son especificament compartidas peu gascon occidentau e peu catalan orientau (centrau inclús), com, per exemple, la confusion fonetica enter la e finau atòna e la a finau atòna e las desinéncias hort particularas deu subjonctiu en -i . Se comparam las duas lengas aus estrems maritimes deus airaus qui’us corresponen, que podem notar aquera correspondéncia que vad enqüèra mei grana, puish que i trobam ua caracteristica fonetica mei compartidas peu gascon e peu catalan: la prononciacion /ǝ/ de la e. Aqueth fonèma /ǝ/, qui trobam quitament en posicion tonica, qu’ei emblematica deu gascon extremoccidentau, dit gascon maritime o gascon « negue », e que s'arretròba en catalan extremorientau (catalan balear). Simetria! Lo balear, varietat de catalan hèra conservadora, qu'a autanplan conservadas las r finaus non sensiblas hens mots com amor, mar etc, com en gascon occidentau.
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dimarts, 15 d’octubre de 2013
La teoria deu professor Thomas J. Walsh sus l'origina comuna deu gascon e deu catalan.
La simetria constatada au nivèth (nivèu) geografic que l'observam autanplan au nivèth de las particularitats linguisticas. Quauqu'uas que son especificament compartidas peu gascon occidentau e peu catalan orientau (centrau inclús), com, per exemple, la confusion fonetica enter la e finau atòna e la a finau atòna e las desinéncias hort particularas deu subjonctiu en -i . Se comparam las duas lengas aus estrems maritimes deus airaus qui’us corresponen, que podem notar aquera correspondéncia que vad enqüèra mei grana, puish que i trobam ua caracteristica fonetica mei compartidas peu gascon e peu catalan: la prononciacion /ǝ/ de la e. Aqueth fonèma /ǝ/, qui trobam quitament en posicion tonica, qu’ei emblematica deu gascon extremoccidentau, dit gascon maritime o gascon « negue », e que s'arretròba en catalan extremorientau (catalan balear). Simetria! Lo balear, varietat de catalan hèra conservadora, qu'a autanplan conservadas las r finaus non sensiblas hens mots com amor, mar etc, com en gascon occidentau.
4 comentaris:
- DL ha dit...
-
Aquestes idees, de fet, refermen la concepció bàsica d'un sistema lingüístic occitano-gasco-català (o occità, per dir-ho més breument). Al mateix temps, cal pensar que el desenvolupament d'aquestes parles neoromàniques es va fer a partir d'un continu lingüístic. Les influències mútues posteriors, serviren per connectar els diferents espais. Per això trobem afinitats no tan sols entre el gascó i el català (pensem en les parles de Comenge, d'Aran o de Ribagorça) sinó també entre el gascó i l'aragonès.
- 17 d’octubre de 2013 a les 18:10
- Joan de Peiroton ha dit...
-
DL : Oc, que compreni plan lo devís. Lo sistèma lingüistic occitan-gascon-catalan qu'ei çò qui Pèir Bèc apèra l'occitanoroman. Totun, com ac soslinhatz plan justament, non podem hicar en sistèmas distints lo gascon e lo navarroaragonés...Tot qu'ei relatiu.
- 18 d’octubre de 2013 a les 20:17
- Octavià Alexandre ha dit...
-
No és això, sinó que el mètode tradicional de classificació de les llengües seguint un arbre genealògic (taxonomia) és una simplificació, i no reflexa les relacions de contacte (adstrats i substrats/superestrats).
- 19 d’octubre de 2013 a les 13:45
- Octavià Alexandre ha dit...
-
La questió de l'evolució "anòmala" de la /e/ tancada cap a /ǝ/ en català oriental (que després esdevingué /e/ excepte a les Balears), junt amb altres isoglosses, ha estat posada en relació amb un fenòmen semblant al ladí, llengua romanç del grup reto-romànic parlada als Alps Dolomítics, pel lingüista Eduard Blasco Ferrer, en un article titulat Evoluzione 'anomala' ladino catalana (1985), citat aquí.
- 26 d’octubre de 2013 a les 11:13


text:
Archius de l’autor: admin
Quin occitan per deman?
“Quin occitan per deman?”
Parlem-ne!
Debat-taula redonda entorn del libre d’Eric Fraj Quin occitan per deman? Lentgage e democracia, 2013, [Mirepeis] : Reclams, 218 p.
Divendres 27 de junh – de 17 h a 20 h
Sala de l’Iranjariá (locals de l’Universitat del Temps liure, que depend l’Universitat de Tolosa 2- Lo Miralh) 56 carrièira del Taur a Tolosa (Metro Capitòli o Joana d’Arc).
I. Presentacion del debat per Joan Pèire Cavaillé (EHESS Tolosa)
II. Rapèl de sas tèsis per Eric Fraj
III. Discussion amodada sus la basa d’intervencions brèvas. Mercé als que vòlon intervenir de mandar lo títol o lo tèma de l’intervencion a :
- Joan Pèire Cavaillé cavaille@ehess.fr
- Domenge Blanc blanc@ehess.fr
- Patrick Sauzet sauzet@univ-tlse2.fr
- Manon Sèrres manon@ablink.com
Regroparem las proposicions per tèmas per tal d’organizar l’escambi amb Eric Fraj. Empacharà pas tota la sala de participar.
Lo debat serà moderat e animat per Joan Pèire Cavaillé (EHESS-Tolosa), Patric Sauzet (UTM e Conselh linguistic del Congrès de la lenga occitana), Manon Sèrres (Master UTM e Òsca)
DMOO 2013-2014: 5
Conferéncia DMOO – Ostal d’Occitània (11, c. Malcosinat)
Dimècres 16 d’abril de 2014 – 18:30
Ròsa BLIN-MIOCH (Universitat Paul-Valéry, Montpelhièr III)
Las Letras de la Felibressa roja Lídia Wilson de Ricard (1850-1880)
a l’escasença de la parucion de son libre a las Presses universitaires de la Méditerranée.
La color associada al Felibritge es la màger part del temps la de sos creators de 1854 a Fontsegunha, la de Roumanille o la atribuida a Aubanel, l’estampaire del papa o a Mistral vièlh, lo blanc. Existís pasmens tre 1876 un felibritge roge, republican, marcat pel movement comunalista que s’exprimís dins sos almanacs La Lauseta. Son nucli creator foguèt congreat a Montpelhièr per lo marqués comunard Loís-Xavièr de Ricard, còfondador a París del Parnasse Contemporain, e per lo poèta audenc August Forés.
Un tresen personatge que l’estudi de Rosa Blin-Mioch cerca las rasons de son escafament i participa : Lydie Wilson de Ricard. Las letras d’aquesta Parisenca – que sas originas son escosesa e flamanda – davalada a l’entorn de Montpelhièr, las que son adreiçadas en particular a August Forés en 1876 e 1877, nos permeton de descobrir la que prenguèt sa part tota de l’òbra comuna. Rapòrtan lo resson de son aprendissatge del dialècte de Montpelhièr, de sas creacions poëticas. Lídia Wilson de Ricard foguèt publicada dins la Revue des langues romanes, primada al temps de las Fèstas latinas de Montpelhièr de 1878. Escriguèt jos los noms de Lydie de Ricard, Na Dulciorella, Lidia Colonia. La correspondéncia se situa a la debuta de la IIIena Republica e de sos enjòcs : amnistia dels comunards ; egalitat femna/òme amb lo subjècte del maridatge e del divòrci ; la laïcitat amb los enterraments civils ; la libertat de la premsa.
Trespassant lo ròtle devolgut a las femnas, pauc presentas dins lo Felibritge, Lydie Wilson de Ricard. i afortís sas conviccions politicas e son interès pel Federalisme que son marit n’es un teorician. Lor venguda dins lo Miègjorn es pas deguda sonque a las condicions politicas, mas a l’amor per la lenga del Miègjorn e per Mistral, present tre son primièr libre parisenc. Lo Parnasse foguèt una de las escòlas de Lidia, son esperit favorizèt la descubèrta de la natura del Miègjorn que percorrèt amb sa sòrre Joana, pintra, que li manda de letras que son de vertadieiras criticas artisticas dins lo temps de la debuta de l’impressionisme. Vesèm tanben nàisser dins aquela correspondéncia l’amor partit de Joana e Forés e un projècte de maridatge, libertat que poirà pas se congrear : Joana moriguèt a 25 ans a la fin de 1877 de tuberculòsi.
A lor entorn fòrça correspondents forman una telaranha que s’espandís del nivèl local al nivèl europenc.
Ròsa Blin-Mioch es ara jornalista a la retirada e cercaira associada al Réd’òc-LLAC de l’Universitat Paul Valéry (Montpelhièr III). Lo libre Lydie Wilson de Ricard (1850-1880) Les Lettres de la félibresse rouge editat per las PULM es eissit de sa tèsi sostenguda en 2010 jos la direccion de Felip Martel. Sas recercas crosan los estudis de genre e los de civilizacion dins la tòca de contribuir a l’istòria de las femnas occitanas, que foguèsson femnas del pòble, felibressas o escriveiras.
DMOO 2013-2014: 4
Conferéncia DMOO – Ostal d’Occitània (11, c. Malcosinat) (version francesa çai sota)
Dimècres 22 de genièr de 2014 – 18:30
Joan SIBILLE (CNRS)
La Passion de sant Andrieu, drama religiós de 1512 en occitan briançonés
Dins lo Briançonés de la fin del sègle XV e de l’entrada del sègle XVI, dins un contèxt de lucha contra l’eresia vaudesa e de represa en man de las conciéncias per la Glèisa catolica, la representacion de dramas religioses es un del mejans d’afortir una teologia triomfanta que vòl exaltar l’omnipoténcia divina que cadun n’es al còp l’estrument e lo testimòni.
Sus una quizenada de dramas religioses que lor representacion es atestada a l’entorn de Briançon a aquela epòca – per d’archius o d’inscripcions lapidàrias – sèt tèxtes son arribats fins a nautres.
La Passion de sant Andrieu (o Liber secundus sancti Andree) es un drama que presenta lo martiri de sant Andrieu, evangelizator d’Akhaia al sègle primièr de l’èra crestiana. Lo tèxt foguèt escrich en 1512 par Marcelin Richard (vèrs 1546-vèrs 1515), capelan emerit de Puèi Sant Andriu còsta Briançon, dins la lenga vernaculara del luòc. Foguèt representat le 20 de junh de 1512 o de 1513, jos la direccion de Bernard Chancèl, vicari de la parròquia, que faguèt tanben mai d’una correccion o interpolacion dins lo manescrich.
Dins una primièira partida serà question del contèxt istoric, religiós e linguistic. La seconda partida presentarà le pèça e lo manescrich. La tresena s’interessarà a la lenga de l’òbra dins una amira de comparason amb los autres “mistèris” alpencs e los parlars modèrnes de la region.
Après d’estudis de letras, Joan SIBILLE faguèt carrièira al Ministèri de la cultura. Dintrèt en 1998 a la Délégation Générale à la langue française (DGLF) coma cargat de mission per las lengas “regionalas”. Parallèlament donèt de corse d’occitans a l’Universitat de París 8. En 2003 sostenguèt una tèsi de doctorat en linguistica sus la Passion de sant Andrieu. Dempuèi 2010 es cargat de recèrca al CNRS (laboratòri CLLE-ERSS, Universitat de Tolosa II – Lo Miralh). Publiquèt diferents articles en linguistica occitana e en glotopolitica de las lengas de França. A l’ora d’ara trabalha suls parlars occitans de Carcin Naut e de las valadas occitanas d’Itàlia.
Conférence DMOO – Ostal d’Occitània (11, rue Malcousinat)
Mercredi 22 janvier 2014 – 18:30
Jean SIBILLE (CNRS)
La Passion de saint André, drame religieux de 1512 en occitan briançonnais
Dans le Briançonnais de la fin du XVe et du début du XVIe siècle, dans un contexte de lutte contre l’hérésie vaudoise et de reprise en main des consciences par l’Église catholique, la représentation de drames religieux est un moyen parmi d’autres d’affirmer une théologie triomphante qui exalte la toute puissance de Dieu dont chacun est à la fois l’instrument et le témoin.
Sur une quinzaine de drames religieux dont la représentation est attestée a cette époque dans les environs de Briançon, – par des archives ou des inscriptions lapidaires – sept textes sont parvenus jusqu’à nous.
La Passion de saint André (ou Liber secundus sancti Andree) est un drame met en scène le martyre de Saint André, évangélisateur de l’Achaïe au premier siècle de notre ère. Le texte fut rédigé en 1512 par Marcellin Richard (vers 1465-vers 1515), chapelain émérite de Puy-Saint-André près de Briançon, dans la langue vernaculaire du lieu. Il fut représenté le 20 juin 1512 ou 1513, sous la direction de Bernard Chancel, vicaire de la paroisse, qui a également opéré un certain nombre de corrections et d’interpolations dans le manuscrit.
Dans une première partie on évoquera le contexte historique, religieux et linguistique. La deuxième partie consistera en une présentation de la pièce et du manuscrit. Enfin, la troisième partie évoquera la langue de l’œuvre dans une perspective de comparaison avec les autres “mystères” alpins et les parlers modernes de la région.
Après après des études de lettres et une carrière au Ministère de la culture, Jean SIBILLE intègre en 1998 la Délégation Générale à la langue française (DGLF) comme chargé de mission pour les langues “régionales”. Parallèlement il dispense des cours d’occitan à l’Université de Paris 8. En 2003 il a soutenu une thèse de doctorat en sciences du langage sur la Passion de saint André. Depuis 2010 il est chargé de recherche au CNRS (laboratoire CLLE-ERSS, Université de Toulouse II – le Mirail). Il a publié différents articles en linguistique occitane et en glottopolitique des langues de France. Il travaille actuellement sur les parlers occitans du Haut-Quercy et des vallées occitanes d’Italie.
DMOO 2013-2014: 3
DMOO, Dimècres 4 de decembre de 2013 – 18:30, Ostal d’Occitània
Joan THOMAS (Universitat de Tolosa II-Lo Miralh, ESPE)
A la descobèrta d’un tresaur ! Un misteriós diccionari occitan del sègle XVIII
Vos convidam a venir descobrir un vertadièr tresaur que demorava jos la posca d’un granièr. Es un vertadièr tresaur linguistic aquel diccionari del sègle XVIII de mai de 2000 paginas e qualque 34 000 dintradas. Anonim, jamai copiat pels autres lexicografes occitans, l’obratge, bastit amb rigor, nos balha a legir la vida vidanta del mond entre Provença e Lengadòc abans la Revolucion. Una òbra que despassa la de Boissier de Sauvages. Es un diccionari entre doas lengas que vos presentarem ont las illustracions dels ensages de definicion son d’una granda riquesa, faitas de provèrbis o d’exemples preses dins la literatura que durbisson una fenèstra novèla sus l’istòria literària del sègle XVIII.
Lo diccionari se pòt consultar sus :
http://tolosana.univ-toulouse.fr/notice/165803770
*
Joan THOMAS, doctor en sciéncias del lengatge e en estudis romanics, ensenha la lenga e la literatura occitanas dins l’ensenhament segondari e a l’ESPE (Universitat de Tolosa II-Lo Miralh). Son trabalh de recerca es centrat principalament sus l’istòria de la linguistica occitana (Linguistica e renaissentisme occitan, IEO, 2006).
Rescontre a la librariá Ombres Blanches (Tolosa)
Diluns 25 de novembre de 2013, de 18h a 20h :
presentacion de l’obratge collectiu Histoire sociale des langues de France a la librariá Ombres Blanches (Tolosa, Lengadòc).
Se volètz mai d’entresenhas sul contengut del rescontre : http://www.ombres-blanches.fr/prochaines-rencontres/rencontre/rencontre/2332/collectif/histoire-sociale-des-langues-de-france.html


text:
Dimècres, 10 de genièr de 2018, 03h00 Cultura
Lengadòc > Lengadòc Bas > Narbonés
Aqueles, lo famós trio de polifonias masculinas en occitan, animarà la serada del Cercle Occitan de Narbona dissabte que ven, 13 de genièr, per festejar l’Epifania a la sala de las fèstas de Fluris (Narbonés)
L’eveniment consistís en una saqueta, es a dire un repais partejat ont cadun portarà de qué manjar e beure, e tanben sos cobèrts, sietas e veires. Pasmens, lo Cercle Occitan de Narbona ofrirà als assistents l’aperitiu, de galetas e de blanqueta de Limós.
I aurà un taulièr de libres, disques e filmes. L’entrada es liura e se passarà lo capèl pels artistas.
En mai d’una serada conviviala e familiala pels amoroses de l’occitan, aquela mena d’eveniments venon de mai en mai de petits recaptes de resisténcia per parlar al país la lenga del país amb normalitat.
Açò de la saqueta me fa recordar lo "pa en talega" que dissen a Mallorca, quan los participans es porten son menjar. Es canten cançons absurdas qu' es disen "codoladas".
En lenga nòstra, lo vilatge se ditz : Perinhan


text:
Discutir:Suècia
- Supression -
- Neutralitat -
- Drech d'autor -
- Article de qualitat -
- Bon article -
- Lutz sus -
- De far -
- Archius -
- Traduccion
"Suècia" o "Sueda" ?[modificar la font]
Avèm aicí un problèma de normalisacion lingüistica. La forma "Suècia" es identica a la catalana (cf. castelhan "Suecia", italian "Svezia") e se tròba dins lo document dau CLO ; mai sembla pas que siá atestada en occitan, e pòu semblar artificiala.
Dins lo TDF, Mistral dona "Sueda" ("Suedo" dins sa grafia) e se cita : "Rèi de Suedo, amount, Jan Bernadoto." Laux dona "Suèda". Faudriá saupre se i a d'autreis atestacions d'aqueu nom. Vivarés 6 mai 2006 à 14:52 (UTC)
- Aquò faguèt l'objècte d'una discussion au CLO, au moment que se fixava lei critèris per codificar lei noms pròpris internacionaus. Entre l'atestacion de Mistral Sueda que pasmens sembla d'èstre una atestacion limitada en occitan, e la forma romanica majoritària de tipe Suècia mai probabla en aranés e en cisaupenc (cat. Suècia, it. Svezia, esp. Suecia, fr. Suède), es preferibla la forma romanica generala. De verai, es la feblesa de Sueda dins la tradicion occitana que pòt determinar aquela chausida. Lo gentilici es suedés perque a mai de pes dins lei lengas romanicas (it. svedese, fr. suédois, cat. suec, esp. sueco)--Aubadaurada 16 d'oct de 2006 am 00:21 (UTC)


text:
Cap Cod
Lo cap Cod (lo cap de las merluças), en anglés Cape Cod, es un cap o una peninsula sus la còsta èst dels Estats Units, dins l'estat de Massachusetts.
Somari
Geografia e divisions administrativas[modificar | modificar la font]
Geologia[modificar | modificar la font]
Clima[modificar | modificar la font]
Populacion d'origina[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
"(Cape Cod is)... a vast morgue, where famished dogs may range in packs - the most uninviting landscape on earth." - Henry David Thoreau
Transpòrts[modificar | modificar la font]
Torisme[modificar | modificar la font]
Espòrts[modificar | modificar la font]
Illas al larg de Cap Cod[modificar | modificar la font]
Las illas de Nantucket e Martha's Vineyard, tant coma Elizabeth Island Chain, qu'inclutz l'illa de Naushon, proprietat de la Familha Forbes.


text:
Lila Fraysse : votz, mans, pès
Caroline Dufau : votz, tamborins de còrdas, mans, pès, botelha e culhèr
Lolita Delmonteil-Ayral : votz, mans, pès
cocanha.net
pagansmusica.net
Enregistrat a la Ferronnerie (Juranson), la Route du Son (Vilhèra), la Candela (Tolosa)
En setembre-novembre-decembre de 2016, per Benjamin Rouyer
Mesclat per Emmanuel Clémenceau, Sant Seren
Masterizat per Fabien Salabert, estúdio Les Hauts Plateaux
Grafisme : Atelier Bipoint
Contribucion 3D : Claude Foulquier
// Convidada-dat-s //
M'an dit Martin : Camille Lainé & Luce Lozano (dança)
Se sabiatz / Que son aüros : Julen Achiary & Fawzi Berger (creacion Cocanhako, cants e percussions)
Sus la punta de l'espada : Sonia Lagouardille, Audrey Pémoulié, Lucia Longué, Lola Dufau-Saphores, Veronica Dordeins, Denis Dufau, Sylvain Bonnet, Sylvain Masseillou (cantaira-e-s)
// Mercejam calorosament //
La còla Pagans / Hartbrut, la Ferronnerie, l'Ampli, la Candela, Pauline Plat “Une faim de Loup”, los musicaires, cantaira(e)s e dançairas convidada(dat)s, Bénédicte e Gilbert Stenier, Matiu Dufau, Fabien Salabert, Joan-Francés Tisnèr, Amic Bedel, Pierre-Yves Binnard, Michèle Zini, Mireille Loubet, Magali Blénet, Rafèu Sichel-Bazin, Jean-Samuel Barria
Mercés a las nòstras familhas, amoroses, amics, dançaira(e)s de tota mena, e cantaira(e)s de tota traca
Mercés als collectaires e passaires de lengas indigenas e de culturas popularas
PAG013


text:
70
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 70 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Premiera Guèrra Judeoromana acomençada en 66 ambé lo sètge de Jerusalèm (març - setembre) que s'acabèt per la conquista de la vila per lei legions romanas de Titus. La vila foguèt pilhada e lo Temple foguèt destruch. Aquò foguèt una victòria majora per l'Empèri. Pasmens, marquèt pas la fin de l'insureccion car divèrsei fortalesas èran encara tengudas per d'insurgents. De mai, d'abitants e de soudats de Jerusalèm capitèron de s'escapar de la ciutat e contunièron lo combat.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Venguda deis aigas catastrofica dau Fluvi Jaune que rompèt tornarmai sei levadas artificialas e naturalas mau estabilizadas après lo desastre de l'an 11. Lo corrent d'aiga retrobèt son traçat situat au nòrd de la Peninsula de Shandong entraïnant la destruccion dei zònas agricòlas situadas dins la region.


text:
Divendres, 12 de genièr de 2018, 03h00 Sciéncia,Environament
Un nòu estudi publicat dins la revista numerica Science confirma que los nivèls d’oxigèn dins los oceans son de mai en mai reduches. Sus l'imatge una zòna mòrta de la Jolla, San Diego, California
Lo fenomèn de la dissolucion de l’oxigèn dins l’aiga es un prètz plan naut pels peisses de totes los oceans de la planeta. E ara o pagan. E o pagaràn fins que l’umanitat descobrisca que far mal a l’ocean tanben es se far mal a ela meteissa. Tot aquò pr’amor del contunh espandiment de las zònas mòrtas dins los oceans de la Tèrra.
E òc, pr’amor que l’espandiment d’aqueles airals contunha de créisser —son de regions maritimas totalament o parcialament collapsadas e ont cap mena de vida i pòt pas viure. N’i a de mai en mai, e los scientifics creson ara qu’aquò contunharà fins que se càmbie la direccion environamentala que la planeta seguís uèi lo jorn. Es a dire d’arrestar l’escampatge de produches quimics dins los oceans.
En mai d’aquelas zònas mòrtas, los oceans tanben patisson. Las temperaturas de la Tèrra son de mai en mai nautas, e descreisson los nivèls d’oxigèn dins los oceans e sus las còstas de la Planeta Blava. E aquò es un prètz que las comunautats vivas ja pagan.
D’oceans prèp de l’afondrament
Ara, un nòu estudi publicat dins la revista numerica Science confirma que los nivèls d’oxigèn dins los oceans son de mai en mai reduches. Aquò vòl pas solament dire de problèmas per las plantas e los animals que i demòran mas que tanplan aquò balharà de consequéncias seriosas sus la vida terrèstra, çò an avisat los cercaires.
Dins un ocean normal, las moleculas d’aiga contenon d’atòms d’oxigèn. Aital, los peisses e d’autres organismes pòdon alenar. Las primièras zònas sens oxigèn foguèron trobadas dins d’estuaris —luòcs ont los flumes se trason dins la mar— ja fa mai de 150 ans.
“Dempuèi alavetz, çò assolidèt a Live Science l’ecològa marina del Centre de Recèrca Environamentala Smithsonian Denise Breitburg, dins los oceans i a de mai en mai de zònas amb mai de pollucion e d’animals que morisson per manca d’oxigèn. D’oxigèn qu’arriba pas fins a las prigondors maritimas e tanben i a fòrça mai d’acid e d’aiga cauda”.
De mai, una còla scientifica de l’Estudi sus l’Oxigèn dins los Oceans del Glòbe ja confirmèt en 2016 que l’espandiment d’aquelas zònas mòrtas s’agrava. Las aigas qu’an 12 mg d’oxigèn o mens per litre se tròban dins lo Pacific american, dins l’Atlantic african, dins l’ocean Indian, dins lo Pacific nòrd asiatic e sus totas las còstas d’Euròpa, Estats Units e Japon.
“Se i aguèsse una pèrda de 4,5 milions de quilomètres cairats de tèrra productiva totes seriam estonats, çò confirmèt Breitburg. Mas aquò se debana dins l’ocean e es pauc conegut”.
La casuda de l’oxigèn dins los oceans mena a d’estranhas conduchas de peisses e d’autres organismes —i an mai de malautiás e an de problèmas per la reproduccion—. Dins los cases extrèms las zònas s’afondran e totes los organismes morisson. Pauques emigran e trencan l’ecosistèma vesin pr’amor que i a mens de manjar e mai de predators”.
Totun, i a de pròvas materialas que confirman qu’aquela situacion es reversibla. Ara la situacion es plan melhora dins d’estuaris coma lo de Tamèsi a Londres o del flume Delaware —ambedós patiguèron una manca d’oxigèn pendent d’annadas— e ara i a de grandas comunautats de peisses e d’autres animals e de plantas aqüaticas. (Legissètz la seguida).
Quants cops ho em dit i ens han dit "defensors de les Balenes, i pesats". Tot el que em fet te conseqüències, i ara veiem fins a quin punt en som d'assassins i boixos, ho em destruït tot, i ni mica d'arrepentiment, i ni un càrrec de consciencia, ni tant sols cercar maneres d'arreglar-ho, anar fent que ja veurem, diuen, com si no passés res, esteu com una cabra, i si no recapaciteu us ho carregareu tot.
De fet us ho heu carregat tot, i ara graciosos que? A on voleu anar, o a on us voleu ama... Legir mai
Bonjorn mas que disètz pas d'ont ven aquela demesida de l'oxigèn.... Dusc'ara aviai seguit la pujada del CO2 mas degun nos parlèt pas de la casuda de l'oxygèn, dissolgut dins l'aiga ! ....Que vos legèssi e traparai la paur?
'' Dins un ocean normal, las moleculas d’aiga contenon d’atòms d’oxigèn. Aital, los peisses e d’autres organismes pòdon alenar ''
-> Aquò's una error importanta. 'Quò's pas l'oxigène de H2O que permet aus peishs d'alentar (H2O se dissocia pas solet en idrogène e oxigène !), mès la preséncia de moleculas de O2 (dioxigène) que se dissotz entremitan les moleculas de H2O. (Senon sufiré d'auger aiga per que los peishs poscussin respirar , òr justament l'article ditz que l'aig... Legir mai


text:
occitan. Lo BLOG TOT EN OC du pays Occitan.Langue occitana.Occitan occitanie, occitanesque. Diversite de l'Occitanie culturelle. Differentes formes dialectales.Peintures logiciels informatiques, nouvelles. Commentaires de la mode de l'actualite defini par les mass medias dominants.Poesie. coups de coeur. Politique et diversite. l'unesco e la diversite en France. Hypocrisie de droite et de gauche. Le cancer jacobin. croisade e cathare. Grands massacres.
lundi 29 juin 2009
poèta occitan
Lo poèta dins NON
a l'ecran plat .
Aqui un poèta occitan
a mand de dire non , a l'ecran plat.
Mas mantuns còps aquò's l'ecran plat que dis non al poèta occitan.
Alara coma dis l'ecran plat: es pas bèla la França ?
E Franca respond : " qu'es bèla la França!"
E que volètz cambiar quicòm? Vosautres los gemegaires
E lo poèta banda dabant l'ecran voide de la França urosa. Que podria li far cridar cèba lo poèta ame sas colhas frenissantas . Mas 'quò's aital .
Franca es urosa ambe lo vibro pastaire de Nicolas.
Es pas bèla França ambe sas telas d'aranhas al cuol?
vendredi 26 juin 2009
M Jackson es mòrt
mercredi 24 juin 2009
R Lafont un gigant de la nòstra lenga
Que vòli de legir una poesia del Godolin tracha d'un libre de Salvat , l'abat que lutchèt tant e mai per la nòstra lenga, el tanben . Un salud personal que d'un pichòt legeire!
Que lo remiravi el , alara que capitèri pas de ne'n legir mai que cap de la mitat de son òbra , per dire , per dire que Lafont èra lo garric desconegut, sabètz l'aubre espintata al cap de la montanha que se vei pas pus, (mas que soi un ase de ne parlar aital) qu'un sabent d'aquela mena non se podria pas desconeisser aital . (mas que totes los coneisson) Cò qu'èra , e que m'espantaria que França se'n tracha de lo juntar al Panteon de los qu'an lutchat per la libertat e la vertat istòrica.
Me pensi als autres gigants de la nòstra lenga , Roqueta , Manciet , Deleris, que nos daisson ambe la nòstra sentida de pichonesa que nos 'n podem pas desempegar.
Nos daissan ambe la sentida pichonesa d'una lenga abastardida ; e sens gaire mostrar de camin.
Un malastre en camin. Que sol podria nos levar I Roqueta, un de los darrièrs , se se'n volia un pauc parlar .
Mas que coma diguèt Lafont , Occitania se tròbarà totjorn al centre d'Euròpa , e que li donèt l'astrada de desmargar la cançon istorica de l'istòria françèsa , la dicha convenguda de la cançon de Rotland, e consi nos expliquèt ont se debanèt vertadièrament la batalha de Roncesvals. Ambe l'ajuda dels trabalhs ponchuts de recerca de C Lejeune .
Lo ròtle major dels Normands, de Rotland e lo d'Olivier . Es a dire una istòria occitanò- normanda.
Qu'es pas cap una cançon françèsa la cançon fondatriça de la literatura franchimanda.
Que Lafont pren pas los gants (coma Nelli quand parla de Flamenca , que tròba maites manlèus als françèses) per dire çò que n'es de la realitat del chapladis e del panaires françèses .
D'un cèrt moment se vei clarament que foguèt la gleisa que nos donèt a la potencia françèsa , per pesar sur anglèses e suls alamands (jà?)
La gleisa creèt donc un estat , França , (que sona sa filha ainada , çò que pòd pas èstre mai clar) tot aquò per far rampèl a la potencia formidabla dels anglo saxons.
E consi nos expliquèt l'escambi vergonhos entre los òmes de la reconquista ispanenca ; que caçèron los josieus , que se trobèron de vendre de vendre d'esclaus slavas per la reconquista de Jerusalem , a las armadas del crist rei.
R Lafont merce de tos libres.
mardi 23 juin 2009
Pasqua e los RG
Que dempuèi una setmana podi pas pus i juntar que sia un imatge , una mucica o d'unas paraulas.
Mas que son cons los Iranians. An pas besonhs de venir tuar los òmes . Que venon estudiar dins França . Que venguon estudair dins França la patria de las libertats , de totas los donaires de leiçons. Alara escotatz França Cultura i son maites e que ia d'occitans que los badan .
Visca la republica de la banana vèrda e visca Pasqua lo mestre ensenhador de la republica de la banana vèrda .
Doncas totas las excusas , que se vòli juntar una pintradura , se pèrd , una musica s'escaufa , d'unas paraulas son amagadas o inausidas .
E qu'i torna dos tres còps , mas sens resulta .
M'es vengut pus possible de far çò que fasiai n'i a gaire.
La França es liure "d'emmerdar totes los autres "
Un salud als òmes dels RG , espèri que sètz plan, pagats e que sètz plan nombroses e que i a de trabalh pels joves . podètz èstre fièrs , qu'airbus 320 es fargat en China , es qu'aquò vos dona pas lo sens del trabalh complit . ????
Mas eissucatz vos las mans abant de dire bonjorn que sentissètz un pauc a merda.
dimanche 21 juin 2009
casalet
Totas las desencusas a las familhas.
Lo tèxte es de S Javaloyès que m'agra dèt fòrça.
De son libre a l'Ora de Partir.
Visca la republica de la banana vèrda e visca l'Occitania
vendredi 19 juin 2009
Escotar de Lemosin . Se volètz
Sus la pintura aquò's ièu la creatura polida , vos enganatz pas...
Auèi per cambiar me soi fotut dins lo cap d'ensatjar de parlar lemosin.
Avertiment
Que lo texte de M Chapduèlh n'es de segur , levat, que siaguèsse pas que d' auvernhat , alara lo senhèr Chapduèlh se seria sai que enganat de lenga sens o saupre. E m'auria enganat ièu tanben .
Doncas es pas de ma causa.
Mas que lo sèu libre titolat " de temps en temps '" es agradable.
Lo trobi pas tròp aluenhat del nòstre parladis del roergas "central" pas cap d'esquèrra , pas cap de drècha mas prigond coma disia l'avèsque , e plan milhor que l'aveyrones dels miètjorn ont se sentis d'autras influençias que pareisson pas estre claras , lindas, masclas e subretot polidas a l'aurèlha .
I a pas qu'un occitan. E sètz d'accòrdi . Avètz comprès , parli de l'occitan major , nòble e vertadièr doncas lo de Milhau.
Mas tre qu'avètz passat Aguessac paures... Parlem pas de Sant Africa e encara mens de Rodès . Tot aquò dich sens capuditge ni cerca de polemica vana . que cal pas oblidar jamai de sauvar la lenga.... E sortit de l'Avairon ?
Aital causiguèri dins lo silenci de la mia pensada , trach de la pagina 43 al capitol "l'estèla negra"
Tot caud.
Mas qu'es que la debuta qu'aprèp anem passar al gascon central , al provençal nordenc .... Al lengadocian maritima , a l'auvernhat de las isclas , al marselhès de las calancas , e subretot al cevenòl de l'oest europenc.
mercredi 17 juin 2009
Toca pas al net
dimanche 14 juin 2009
Los RG e nos
Los RG nos espigan e comandan çò que va pareisser e çò que se veirà pas .
De fach Internet e los blògs son pas qu'un mejan de nos seguir, de nos espigar. Los alucats de la Tela.
Adiussiatz totes e saluds a totes los trabalhadors del RG , pagats per nosautres , per nos ajudar , a n'èstre liures? Non? Contre lo terrorisme ? Mas qual?
Deman la policia serà de pertot , per seguir las crompas , de totas menas .
E ne cal aprofiècha auèi per lor dire un brave bonjorn.
Se volètz me'n vai dessenhar un lògò per lor dire cada còp : salu sabi que te fas cagar per un salari de mèrda, mas daissas me la camba .
Aquel lògò podrètz l'empegar suls vòstres messatges per lor far coco.
De que ne pensatz?
Cent mille policièrs per nos agatchar . Mas que França es rica!
dimanche 7 juin 2009
Guitarra e vin
vendredi 5 juin 2009
Urosament....
Entre que Dius se moris, un òme sembla de dansar las mans rojas de la sang ...
Benlèu qu'aquò's el que tuèt los espèrs de Jaurès ...
Sem en 1914 , aqui çò que Joan Bodon n'escriguèt un jorn , per se remembrar lo chapla que tuèt Occitania, e la flor roja de la vinha .
Me prenguèt l'envèja d'i empegar de musica sus aquela poesia inacabada :
L'avètz aqui se vos agrada de l'escotar a gratis e (TTC).
mercredi 3 juin 2009
Jaures , lo temps de las cerièas... la Sala
Dius e Jaures als temps de las cerièas....
Quand Dius recontrèt Jaurès e que Jaurès somiava bravament als temps de la cerièas.
E ben li diguèt de prendre la carta e Dius la prenguèt...
Qu'ara aquò's Nicolas que dona las cartas... NON?
Per escotar l'estat del monde e subretot per caçar la granissada (levat qu'i a de ritons)
lundi 1 juin 2009
Lo CACA40
Ara se vei tant clar qu'un còp de pè pèls testiculs, que tot aquel parladis mediatic, economic e savantas serià comic, se mantunas familhas se retrovaban pas al caumatge, per causa d'un ponhat de faineants, de borsicotaires, e de teoricians de pacotilha.
Doncas servissia pas qu'a ne far dormir los nens e, de segur coma dis lo ministre del trabalh o del caumatge coma volètz, la guarison del sistème capitaliste passa naturalament pel lo camin del nòstre porte moneda, es a dire la solidaritat entre paures e rics.
Moralitat1 : dins aquèl sistèm, un òme politic es pas qu'un òme(mas es un òme?) que recapta d'unas votzes , per monetisar, un còp elegit, son poder de vendre las entreprèsas publicas, o d'autres bens public , i comprès los permes de construsir per exemple e autres encara , e ne tirar de sorgas de revenguts complémentaris amai qualques còps majors.
Solide , qu'aquò pas verai per totes los òmes politics, parli de los que seran elegits.
Al françèses lor agradan cranament aquèla mèna de capitada . Soscan de far parièr. Sufis de legir la premsa people e çò que fa vendre , lo cuòl l'argent e lo poder .
Ambe l'Italian sèm pòbles fraires , elses son fièrs de tener un 'manager" que sauta las jovenetas.
Mas pareisseria que la familha se cala, vist que lo "cavalièr" les ajudèt mai que mai un còp èra . E ièu que cresia l'Italian cresent ...
Benlèu que li fa montar la popularitat al Berlingòni.
Moralitat (2) : pròva que sem pas encara pron prigond dins la mèrda qu'aquò, que tot contunha de se demesir sens que bolega tròp fòrt .
Aquò's dich oblidem pas los de Molex. Los d'EGF. Los de Continental. De Ford ...
Parli sonque de la majoritat silenciosa .
E me cale...


text:
occitan. Lo BLOG TOT EN OC du pays Occitan.Langue occitana.Occitan occitanie, occitanesque. Diversite de l'Occitanie culturelle. Differentes formes dialectales.Peintures logiciels informatiques, nouvelles. Commentaires de la mode de l'actualite defini par les mass medias dominants.Poesie. coups de coeur. Politique et diversite. l'unesco e la diversite en France. Hypocrisie de droite et de gauche. Le cancer jacobin. croisade e cathare. Grands massacres.
samedi 26 octobre 2013
de Solferino a Waterloo. La Beresina .
Euròpa va nos salvar braman totes de longa, ???? Coma fan per l'Espanha? , l'Italia? , la Grècia? Aquò's çò que dison!!!!
L' Euròpa la tèrra d'asila de Lampedusa a Oslò e tre l'escòla mairala!!!
Ont l'UMP encapa pas , lo PS furga "coratjosament" dins las estalvias dels pauras .
Tornaran pas de 30 ans. La granda vestassa naseja per las eleccions comunalas . S'en chautan los socialistas ?
Ai votat Francescò... Un còp èra. Coma un còp èra m'an colhonat, per Chirac per sauvar la republica contra Le Pen ! Que lo grand con de Cintegamela nos avia enganat plond, (en privatisant mai que Balladur) , coma lo Francesco ara nos engana plond , Jospin lo grand amic de Blair qu'avia trobat d'armas d'armas quimicas imaginaris dins Irak ambe lo regretat Bush. Un Guy Mollet oblidat ara
Mas qual con èri!!
An pas comprès los elegits socialistas ! E se'n chautan. Se troban polits, quitament ciutadans perenas ecologistas e durablas. Los mots que cal dire de seguida auèi!
E se'n chautan!!! Que tocaran benlèu la retirada dels elegits de la republica dels formatges.
Francescò reverta Guy Mollet .
Pren als paures per donar als rics !!! En esperant que lo MERCAT farà virar la corba del caumatge e per que pas la Luna a revèrs.
Aquò's nòstra malediccion de creire als miracles e d'elegir d'òmes de drecha....
Mas m'engani , lo Roosevelt françés se quilha , L' ENEMIC de las FINANCAS se leva, tremolatz capitalistas!!!!
A A A A A A A A A I I I I I I e per que pas SOCIALISTA tan qu'i sem.
A mai la Pròva que sem pas dins una democracia!
mercredi 23 octobre 2013
França eterna
Oc la polida exposicion coloniala que trobèm uèi escandalosa!!!
França etèrna ??? La polida istòria!!!!
E uèi que son tornats los manja m....
Ne'n moriguèt J Jaurès...
lundi 21 octobre 2013
Font de Trevis a Roma
Fin setembre 2013 i avia fòrça mond per se banhar, mas pron gaire d'aiga per totes....
Perqué escampar de moneda?
dimanche 20 octobre 2013
- mentre 10 ans la riquesa del monde a augmentada de 67 %
- los paises que son venguts mai rics del mond son los USA, la China, d'Alemanha e tot près França (quatrena)
- França es lo pais que comptan lo mai de milionaris d'Euròpa ............Cara-caca .2,2 milions sus los 32 milions de milionaris de la Tèrra( sorga la banca Soissa). Mas França es en passa de far guinheta a l' Alemanha d'Angela, sufís de legir la seguida... Mas se'n parla pas gaire a la radió , a la tele ... Lo subjècte es Lampedusa ????? Dins Africa son de milions de malurós butats per la guèrra , la fam ,.... la malautiá, mas retardi... non lo subjècte es pas mai Lampedusa . Lo subjècte es Leonarda....França pòt pas recaptar tota la miseria del mond.!!!!
- Merces a l'enemic de la finança , las personas solas que tòcan mai de minimum vielhum (787 euros) o en cobla mai de 1222 euros van cotisar per la reforma de la retirada.. L'an passat lo governament socialista de França a aleugierat de 20 miliards las cargas dels patrons e aquesta annada o farà per 12 miliards de mai. Òsca ont l' UMP va pas lo PS encapa.. E cap d'entrepresas del CACA 40 pagan pas las talhas!!!
- Leonarda es estada mandada cap al seu Kosovo natal ... La majora part dels jornalistas del pais dels dreches de l'òme , de la femna e de la canhòta , an soslinhat que servissiá de ren de s' esmòure, l'esquèrra emocionala....Que tot èra "normal".Que s'agissiá benlèu d'una manòbra politica mespresabla..Bon m'engani encara, mas tot aquò mòstra plan consí las idèas de MLP an caminat e contunhan de caminar plond , e consí ne sem arribat a nos acostumar a las idèas fascistas e a las bandisons de tot òme e de tota femna qu' avia cregut de fugir la miseria de son pais....
- Un darrièr chifre : l' Euròpa a promés de recebre 40000 refugiats sirians . Alemanha 25000 e la Franca 500.
vendredi 18 octobre 2013
Nauta Provença
jeudi 17 octobre 2013
Si Vesi MLP.....
Ieu , al pais de l' universalisme , vesi pas que lor racisme , la xenofòbia , la lei del pus fòrt , las enganas politicas, e la roïna pel paure e pel sistèma social que l'aparava dempuèi 1945.
Vals lo primièr policièr de França es pas que lo sinhal del poiriment del sistèma , d'un òme que seria al governament de Sarkosy , supausat que foguèsse reelegit en 2011....
Rentabilitat , competitivitat, l'esquèrra de la drecha ditz : ciutadanitat , perenitat , durabilitat .... un «charabia» sortit tot drech de l' ENA e de las escòla punt. còn
La Cinquena Republica? La Constitucion de la Cinquena ? Que sia portada per l' UMP o pel PS , fin finala nos mena prim al bi-partisme ; puèi ara al fascista , la pròva l'avèm uèi!.
Vertat França a pas agut l' "astrada" d' o conéisser un(a) DUCE , benlèu li fauta,..... ailàs sem en camin ...
Davant , avèm pas que la misèria e lo malastre , per de qué son pas capables, competents, o benlèu tròp interessats los sabantasses de l'ENA, d'HEC de Politecnica e autres escòlas de fils de privilegiats , que comandan la destinada del pais , e que nos emerdan la vida .
10% de l'umanitat ten 50% de la riquesa e contunha de recaptar tot o demai.
80% an pas res.
Es pas possible de rentabilisar los capitals gigants dels mai rics del monde. Qu'ajatz 50 miliards ; se volètz un rentabilitat de 10% ( coma son acostumats dempuèi d'annadas ) vos cal trobar 5 miliards.... ( se pòt encara merces al Bangladèsh, a l'Etiopia) mas serà totjorn pus malaisit l'annada seguenta , caldrà rentabilisar 55 miliards e doncas trobar 5,5 miliards de rentabilitat.
E cal vendre los produches dins los paises "desenvolopats" , que davalan vist que i a de cons fossils que volontan de prene la retirada a 60 ans , mas que son pagats de mens en mens, e que devon crompar los produches de China o del Bangladèsh o d' endacòm mai ... S' acabarà jamai..
Ara lo PS es cargat de resòlver lo copa cap vist que vòl pas tocar los rics , ni mai los paures . Es un partit qu'es aquí, acostumat per distribuir las riquesas creadas , e que ni a pas cap.
Aquò's aital que dins França e Euròpa, ne son arribats a far petar la SECU , la retirada a 60 ans , e autres avantatges de fenhantàs, per organisar lo transpòrt de l'argent cap, als amonedats . ( se que non , nos dison que lo capital va fugir a l'estrangièr , levat qu'es ja partit dempuèi mai de vint ans )
E ne son arribats que las entrepresas gigantas del CACA 40, las que pagan pas un sòu de talha que fosca jos lo talon crusèl del socialisme de Hollande (l'enemic de las finanças) , o coma jos l'espasa afustada e terribla de Sarkosy...
Nos dison que ara cal pagar lo deute estatal, es a dire cal pagar las bancas, pel lo nòstre argent, que prestèron a l'Estat. Es pas bèla la vida?
Consí baissar las pagas de los que son cargats de crompar per far tornar la maquina economica ? crompar mai e ganhar mens ? That is the question? . Aquí la question pausada als governaments d'ases del pais de la diversitat unifòrma , l'emperi papal del reialme del fromatges .
Antan França èra arribada a se donar un nivèl social e economica, bravament polit, mas èra abans , mas qu' ara a pas compres qu'es pas a la malha per lutar ambe la concurréncia europenca o asiatica .
Vivèm aquel moment.
mardi 15 octobre 2013
PISA la torre occitana
sabètz lo papa novèl elegit, simpatica, que nos càmbia de JP Two .


text:
Aut Empordan
L'Aut Empordan o lo Naut Empordan (en catalan Alt Empordà) es una de las doas comarcas que devesisson lo territòri d'Empordan dempuèi 1936. Se situa dins la Província de Girona en Catalonha (Espanha). Lo seu capluòc es Figueres. Es confrontat per Valespir e Rosselhon al nòrd; la mar Mediterranèa a l'èst; lo Bas Empordan, Gironés e lo Plan de l'Estanh al sud, e Garrotxa a l'oèst.
L’Aut Empordan, geograficament, es format per una plana alluviala amb los rius Muga i Fluvià, que desbocan vèrs la mar Mediterranèa dins lo golf de Roses. L'Aut Empordan es dobèrt subre la sèrra de l’Albèra al nòrd e la petita sèrra de Valldavià e lo massís de Montgrí al sud.


text:
Lo Viatge dels comedians
Lo Viatge dels Comedians (O θίaσoσ, trascrich literalament O Tiasos) es lo tresen filme d'en Theo Angelopoulos e lo siu primièr indiscutible cap d'òbra, que çò no'n va narrant de la viatjada d'una còla, una tropa de comedians ambulants e populars en per totas las estradas de Grècia, tant las de l'espaci coma las del temps (istòria e sasons...), demercé un biais de filmar tras qu'original e una utilizacion del plan sequéncia (sonque 80 per un filme de gaireben 4 oradas...) pas jamai vista de per abans.
Somari
- 1 Sinòpsi
- 2 Analisi
- 3 Ficha tecnica
- 4 Distribucion
- 5 Resson critic
- 6 Prèmis e guerdons
- 7 Bibliografia
- 8 Documents audiovisuals
- 9 Vejatz tanben
- 10 Ligams extèrnes
- 11 Ligamsvideografics
- 12 Nòtas e referéncias
Sinòpsi[modificar | modificar la font]
Analisi[modificar | modificar la font]
mesa en scèna e estil[modificar | modificar la font]
actors[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Ficha tecnica[modificar | modificar la font]
Distribucion[modificar | modificar la font]
- Eva Kotamanidou Electra
- Aliki Georgouli Clitemnestra
- Vangelis Kazan Egist
- Stratos Pahis Agamemnon
- Maria Vassiliou Crisotemis
- Petros Zarkadis Orestes
- Kiriakos Katrivanos Pilades
- Giannis Fyrios lo musician
- Nina Papazaphiropoulou la vielhòta
- Alekos Boubis lo vielhòt
- Grigoris Evangelatos lo poèta, l'aèd...
- Kosta Stiliaris lo comandant
Resson critic[modificar | modificar la font]
en Grècia[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
internacional[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Prèmis e guerdons[modificar | modificar la font]
- 1975: Melhor filme al Festenal de Tessalonica
- 1975: Melhor realizator idem
- 1975: Melhor scenari id
- 1975: Prèmi de la critica cinematografica grèca id
- 1975: Prèmi FIPRESCI al Festenal de Canas
- 1975: Prèmi especial al Festenal de Taormina
- 1975: Prèmi Interfilme del Forum del nòu cinèma / Berlinale
- 1975: Prèmi Âge d'or al Festenal de Brussèlas
- 1975: Grand Prèmi de las Arts a Japon
- 1975: Melhor filme de l'an idem
- 1975: Top Ten History of Cinema - FIPRESCI
- 1975: Prèmi del melhor filme de l'an / Sutherland Trophy del British Film Institute
- 1980: Kinema Junpo Award del Melhor realizator de filme en lenga estrangièra
- 1980: Melhor filme del mond per la decada 1970-1980 del Sindicat nacional de critics cinematografics italians
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- ... O Tiasos / Le Voyage des comédiens, descopatge integral dins la revista mesadièra L'Avant-Scène du cinéma, num.164, decembre de 1975 (en francés)
Documents audiovisuals[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Ligamsvideografics[modificar | modificar la font]
-
- sus YouTube... version integrala (trocejada en 15 parts...) sostitolada en anglés... en dintrar coma clau The Travelling Players & mai de 4950 documents en total...
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Saint-Georges-de-la-Couée
Saint-Georges-de-la-Couée es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarthe e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sant-Georges-de-la-Couée es un vilatge sarthois situada a Unitat|40|km {{}} al sud-es del Mans, en lo costat del Grand-Lucé.
Saint-Georges-de-la-Couée est un village sarthois située à 40 km au sud-est du Mans, dans le canton du Grand-Lucé.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
A l'epòca mérovingienne, Sant-Georges-de-la-Couée aperten a la villa de Savonnières.
À l'époque mérovingienne, Saint-Georges-de-la-Couée appartient à la villa de Savonnières.


text:
Dimècres, 13 de julhet de 2016, 03h00
Diluns passat de matin moriguèt, a 82 ans, Robèrt Darrigrand, dins sa vila d’Ortès. Es una granda figura occitanista de Bearn que nos quita. Se, professionalament, foguèt ... +
Dimenge, 5 d'octòbre de 2014, 03h00
Bearn, e Occitània tota, son encara en estat de chòc après la mòrt d’una jove maire lo 27 de setembre passat a l’espital d’Ortès. La femna, de 28 ans, ... +
Dijòus, 15 de mai de 2014, 03h00
Per tocar un public dit “popular” en tot har víver la lenga occitana, arren de mélher que lo teatre. En Bearn, la tropa deus Comelodians qu’ic a muishat un còp de ... +
Dijòus, 23 de genièr de 2014, 03h00
Los calandrons d’Artics (Bearn) faguèron classa per carrièras dimars passat, davant l’ostal de la comuna, per protestar contra la decision del prefècte d’expulsar ... +
Dijòus, 19 de setembre de 2013, 03h00
Los 21 e 22 de seteme, lo grop Los Pagalhós que hestejarà lo son quarantau anniversari e la Calandreta de Seuvèstre de Porciuvas-Bocoa; era, que fenirà los sons 10 ans. Qu’an ... +


text:
L'an passat, aviam mai o mens plan organisat lo campatge (enfin, per n'autres 'quò 'nava, per lo responsable, un pauc mens, avem tots creguts qu'anava perdre son suau avant la fin, per los que s'en sovenen... ), 'quò seria benleu 'n'ideia de zo tornar far ujan.
Alara, au mai leu, se podetz me dire se venetz (quora, se 'quò es pas tota la setmana), a quant, etc... io me charjarai en segre de reservar un emplaçament au nom dau forum.
Atencion, per sontre, sembla que los tarius ajen (fòrça) augmentat. Passats de 3 a 4 € l'an passat, desjà, aqui son a 6€ la nuech per una tenta de una o doas personas... (en mai, fau totjorn ajustar la taxa de 0.50 € per persona/jorn).
Per vos marcar, respondetz a queu messatge, o mandatz-me un pitit quauquarren en MP, a io o a L'Òmi.


text:
retorn de fèsta
Retorn de fèsta....Carnaval es acabat Vira la coeta, vira la coeta, Carnaval es acabat, Tornèron los « m'as colhonat ».Ailabàs totes amassats , vira la coeta, vira la coeta, Copenaga es acabatque se son plan agradats.LAaaaaaaaaa Paire NadalTorna a l'ostalQue maire Nadal Es pas contenta..............Que ven dolenta. LLLAAAAOOOOòMas ...que seriá mòrt lo paure el...Es a dire ieu... Sebelit jos la nèuSens la gota del brave Pradèl.Benlèu qu'i passariài , solideQue tombèssi dins un voide....Laaaaa.....Ara me gèli plan belament.2009 que trescola...Càmbia pas ren a mon talent.Lo paire Nadal .Torna a l'ostal .Mitat pintat.Lo capelon s'es envolatAi perduda la cencha raspuda.Que me petèt al darrièr trauc.La lonja pudenta de ma vida .Ma companha amarmida.Cal s' acrancar las bragas.Cal s' aparar l'... emonilh.De l'agantal dels borrilhs Zige-zagaSul camin Se rebalaPer la prada.LAAAAAaaaaòPer la carral del puèch.Mirgalhada es l…


text:
Francés
Lo francés (nom autoctòn: français /fʁɑ̃sɛ/) es una lenga romanica. Es la lenga oficiala de França e es una dei lengas oficialas de Belgica (Valonia, Brussèlas), de Canadà, de Soïssa. Tanben es lenga oficiala dins certaneis estats non europèus que foguèron a passat temps de colònias francesas o belgas, especialament en Africa.
Somari
DefinicionsModificar
Dins la classificacion dei lengas romanicas, lo tèrme «francés» pòt prene dos sens completament diferents:
- Siá lo francés es un sinonim de la lenga d'oïl (au singular). Es la concepcion de la romanistica tradicionala. Dins aquela vision, lo francés o lenga d'oïl es una lenga romanica situada au nòrd dei domenis occitan e francoprovençau. Ansin, lo territòri d'origina de la lenga francesa compren quasi la mitat nòrd de l'estat francés (sens lei domenics lingüistics dau breton, de l'alemand e dau neerlandés), la Belgica francofòna (Valonia), un tròç dau canton de Jura en Soïssa e leis illas Normandas (possession britanica).
- Siá lo francés es una lenga originària de l'Illa de França e fa partida de la familha dei «lengas d'oïl» (au plurau). Es una concepcion que certanei lingüistas defendon dempuei leis ans 1970. Dins aquela vision, lo francés englobariá pas leis autrei «lengas d'oïl».
L'imposicion dau francés en OccitàniaModificar
IstòriaModificar
En Occitània, lo francés es pas una lenga autoctòna, pasmens s'es impausat dins la pus granda part d'Occitània dempuei lo sègle XX, au detriment de l'occitan, amb una situacion de fòrta diglossia. Lo francés a penetrat dins l'Occitània politicament francesa coma lenga de cultura e de poder, en i fasent concurréncia a l'occitan, a partir de la fin dau sègle XV (e tre lo sègle XIII dins lo Creissent). Dins l'usatge dei cadajorns, l'occitan restava pasmens la sola lenga dau pòble dins au començament dau sègle XX. Lo francés es vengut la lenga majoritària de la populacion occitana durant la primiera mitat dau sègle XX, sustot entre leis ans 1920 e 1940, au pus fòrt de la repression lingüistica escolara (1882-1940) que l'estat francés organizava còntra l'occitan, qualificat de «patés». Vejatz lo fenomèn de la vergonha (lingüicidi).
Lo prestigi dau francés a contribuit tanben a marginalizar e a desvalorizar l'occitan, ja que lo francés es la lenga dau poder politic dempuei la fin dau sègle XV, es la sola lenga oficiala de l'estat francés dempuei l'Edicte de Villers-Cotterêts en 1539 e es la lenga dei mèdias dominants que se concentran a París.
Dins lo principat de Mónegue, la lenga oficiala dins lei fachs foguèt lontemps l'italian. Venguèt lo francés a partir deis ans 1850, sota l'influéncia de la diglossia tala coma foncionava ja dins lei territòris adjacents a Mónegue, situats dins l'estat francés.
Lei dos territòris d'Occitània ont lo francés es pas una lenga dominanta son lei Valadas Occitanas dins l'estat italian e la Vau d'Aran dins l'estat espanhòu.
VarietatsModificar
Lo francés parlat en Occitània coneis de varietats diferentas[1]:
- Lo francitan es una varietat de francés popular que conten fòrça elements d'origina occitana dins la fonetica («accent» occitan), lo lexic e la sintaxi.
- Lo francés meridionau es una varietat de francés estandard que se distinguís solament per una fonetica d'origina occitana («accent» occitan) e per una lectura occitanizada e artificiala de l'ortografia francesa. En particular, consistís a prononciar [ə] la letra finala -e, qu'es normalament muda dins la fonetica francesa d'origina.
- Lo francés colloquiau importat es lo francés popular importat de la zona d'origina dau francés: a ges de traças d'occitan.
- Lo francés oficiau es la varietat pus estandard, pus formala e pus academica dau francés, amb una fonetica francesa normala, sens «accent» occitan.
Dempuei lo sègle XX, lo francitan e lo francés meridionau recuelan progressivament e laissan de mai en mai de plaça au francés colloquiau importat e au francés oficiau. Aquò mena lei practicas lingüisticas en Occitània vèrs una uniformizacion creissenta au profiech dau francés estandard e vèrs una pèrda dei traças de l'occitan.
NòtasModificar
- ↑ LAFONT Robèrt (1984) Pour retrousser la diglossie, Lengas 15 [reeditat dins: LAFONT Robert (1997) Quarante ans de sociolinguistique à la périphérie, coll. Sociolinguistique, París: L’Harmattan, pp. 189-223]


text:
Boissy-lès-Perche
Boissy-lès-Perche es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure et Loir e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Boissy-Lès-Portamantèl es un pichon vilatge situat a una ora e demie de París e a 45 minutas de Dreux. Se situa a costat de Center Parcs situat sus la municipalitat dels Barils a costat de Verneuil sus Avre
Boissy-Lès-Perche est un petit village situé à une heure et demie de Paris et à 45 minutes de Dreux. Elle se situe à côté de Center Parcs situé sur la commune des Barils à côté de Verneuil sur Avre


text:
SPACE X ASSAJA LA NAU ESPACIALA MAI POTENTA DEL MOND
L’entrepresa privada espaciala Space X, d’Elon Musk, a fach ja d’assages amb Falcon Heavy, la nau espaciala amb mai de poténcia de la planeta. Los assages foguèron una reüssida e demòstran que la nau pòt cargar fins a 64 tonas e las metre en orbita. Los assages foguèron considerats coma un pas de gigant dins l’estrategia espaciala actuala vèrs Mart.
La nau espaciala Falcon Heavy (falcon pesant) sortiguèt de Cap Canaveral, en Florida, amb mai de 64 tonas de carga. Pendent lo primièr vòl la nau aviá dedins plusors produches de Tesla, l’entrepresa de veituras electricas, tanplan de Musk.
Aital, la Falcon Heavy, s’enaurèt del Centre Espacial Kennedy, de la plataforma 1 estant, la meteissa que ne partiguèron las naus Apollo, e qu’arribèron sus la Luna entre 1961 e 1972. Falcon Pesant es ara considerat coma la nau amb la mai granda capacitat de carga dempuèi Saturn V, que podiá, malgrat aquò, portar prèp de 120 tonas de carga. Lo recòrd istoric doncas foguèt pas ganhat tornamai amb Falcon Pesant.
Tres naus en una
La nau espaciala Falcon Pesant es facha de tres naus Falcon mai pichonas que, totas amassa, forman una nau mai granda. L’idèa es que, un còp dins l’espaci, se pòdon desseparar per laissar la carga ailà. Las partidas lateralas de la nau se desseparèron doas minutas e mièja après lo lançament e la partida centrala 30 segondas puèi. Après aquò, totas las partidas tornèron en Florida o dins l’ocean Atlantic.
A mai, la nau espaciala mesura 70 mètres –çò es coma un bastiment de 23 estatges– e ten 27 motors que pòdon aver pro de fòrça per portar 2500 tonas, valent a dire coma los motors de 18 avions Boeing 747. Sa capacitat de carga es dos còps mai granda que la de la nau Delta IV Heavy, de l’entrepresa United Launch Alliance. Segon Space X, cada vòl còsta 90 milions de dolars.
Amb aquela avançada tecnologica l’entrepresa de Musk volguèt demostrar sa capacitat al mercat aeroespacial, davant d’autras entrepresas coma la NASA o divèrsas entrepresas de satellits de telecomunicacions de l’armada dels Estats Units. Segon Musk, cal ara poder far del comèrci espacial un negòci pro bon per poder menar l’èsser uman vèrs Mart, la tòca finala d’Elon Musk.
Totun, e malgrat la reüssida de la pròva, Musk aviá avisat que seriá pro aürós se la nau espetèsse en mila tròces. Los engenhaires, d’autre costat, avián dich que lo moment de la desseparacion de las partidas lateralas de Falcon Pesant èra un moment plan dangierós pr’amor de la tecnologia utilizada.
Un còp passat aquel moment, lo quite Elon Musk confirmèt a la premsa internacionala que l’assag èra estat una enòrma reüssida, e aital son entrepresa, Space X, pòt afirmar qu’es ara la primièra dins la concurréncia del Mond aeroespacial actual per arribar a la Planeta Roja.
La Redaccion
Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.


text:
Rosenwiller
Rosenweiler en alemannisch (Rosenwiller en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Pòbli en fasent part del costat de Rosheim e del arrondiment de Molsheim, sus la Magel. Los abitants an trucat los Rosenwillerois. Rosenwiller Es a dos quilomètres al sud es de Rosheim.
Village faisant partie du canton de Rosheim et de l'arrondissement de Molsheim, sur la Magel. Les habitants sont appelés les Rosenwillerois. Rosenwiller est à deux kilomètres au sud est de Rosheim.


text:
Sant Paul e Valmala
Sant Paul e Valmala o Sant Pau e Valmala (oficialament en francés Saint-Paul-et-Valmalle) es una comuna occitana de Lengadòc situada dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre dau territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
- Sant Pau. Lo nom es atestat en 1187, S. Paulus. Lo nom es lo de l'apòstol Pau .[1]
- Valmala. Se lo nom es pas estat modificat, se tracta d'una val considerada coma marrida, maissanta [2], probablament pr'amor de l'infertilitat dau sòu. Mal, mala podián èsser adjectius dins la lenga anciana.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton d'Aniana; es ara dau canton de Ginhac
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 621
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 254


text:
(J.-C. Coudouy, G. Sanchette)
Aulhèrs de totas las contradas,
Ça-vietz audir nostas dolors,
Qu'ei fenit a jamei de véger tant d'aulhadas
Sus los nostes camins tots pingorlats de flors.
Au bèth miei deu primtemps, vriuleta berogina,
Que leishavas lo lòc tau vaneish saborós,
Tu qu'i seràs tostemps, çò qui'm va manca hèra,
Qu'ei lo son tant plasent deus charmants tringuerons.
Auprès de tu ma mia, que plori de tristessa,
Sovien-te d'aqueth temps, un còp secat l'arròs,
Qu'enviavam lo Pigon guardar las aulheretas,
E tots dus suu gason cantavam ua cançon.
Adara tot solet capsús de la montanha,
Çò qui'm turmenta mei que las nostas amors
Qu'ei de saber que lèu, sus aquera pelosa,
Non cherirèi pas mei los petits anherons.
Fermer


text:
Theobroma cacao
cacautièr
Lo cacautièr (en latin : Theobroma cacao) es un arbre de la familha Sterculiaceae originari d'America tropicala. Se nomena cacau las granas grassas secas e parcialament fermentadas de l'arbre, utilizadas per la fabricacion del chocolat.
Theobroma, en grèc, significa "beguda dels dieus"; cacau ven del nahuatl cacahualt, çò que concòrda amb una legenda aztèca que considerava la grana del cacau d’origina divina.
Descripcion botanica[modificar | modificar la font]
Lo cacautièr es una espècia tropicala diploïda originària d'America del Sud. Ven naturalament dins lo bacin d'Orinoco e d'Amazonas a febla altitud al pè de la Cordilhièra dels Andes (entre 200 e 400 m).
Es un arbre que mesura de 3 à 10 m de naut, cauliflori de fuèlhas sempre verdas. Florís a 3 ans e dona de flors, fruts e fuèlhas tot l'an. Atenh son plen rendement entre 7 e 10 ans e viu fins a 100 ans. Sas flors fan aperaquí 1 cm e sonque 1% d'entre elas donan de fruts. L'arbre pòt produire annalament fins a 20 000 flors de color ròsas e blancas.


text:
Mès qui èra Oiva Johannes Tuulio? Que vadó lo 17 de julhet de 1878 a Pyhäjärvi (Finlàndia). Lo pair, lo Reverend Ivar Markus Tallgren, qu'èra encargat de la parròpia de Maaria, un barri de la vila de Turku. La mair, Jenny Maria Montin, qu'èra apassionada per l'arqueologia e l'istòria locaus. Oiva Johannes qu'èra l'ainat d'ua frairia de cinc, dont Aarne Michael, professor d'Arqueologia prumèr a l'Universitat de Tartu (Estonia) puish a la de Helsinki; ua de las sors qu'èra Anna-Maria Tallgren, ua critica literària de gran fama. L'estudiant O.J. Tallgren que comencé per interessà's a las lengas classicas (latin-grèc), qu'èra vadut un latinista distinguit, puish que 's hiquè a estudiar las lengas romanicas devath la direccion de Werner Söderhjelm e d'Axel Gabriel Wallensköld. En 1907, que dehenó a Turku ua tèsi doctorau redigida completament en espanhòu: La gaya ó consonantes de Pero Guillén de Segovia, manuscrito inédito del siglo XV. Aquesta tèsi qu'estò la prumèra de filologia iberormanica jamei sostienuda en Finlàndia, la prumèra redigida en espanhòu tanben, que'u calè demandar ua derogacion especiau entà'c poder har. Que's perfeccionè en francés, espanhòu e italian au parat de nombrós viatges d'estudis per l'Euròpa deu sud. Que començè la soa carrèra com a professor de francés e d'espanhòu en licèus dinc en 1910, quan estó nomentat en un emplec d'ensenhaire a l'Universitat de Helsinki on i hasó tota la carrèra, dinc a la retrèita com a professor emerit. Que maridè l'escritora finlandesa Tyyni Maria Haapanen (sor deu famós director d'orquestra Toivo Haapanen) en 1917, l'an de la declaracion d'independéncia de Finlàndia (Finlàndia n'èra pas sonque qu'un territòri de Russia e qu'aprofieitè la Revolucion d'Octobre entà liberar-se'n). Que vadó membre de divèrsas institucions e acadèmias prestigiosas de Finlàndia, que contribuí en particular a l'esfòrç de normativizacion deu finés. Qu'ei l'autor de mei d'un article de filologia sud-romanica, redigits en espanhòu o en francés e publicats en revistas de reputacion internacionau. Que hasó partida deu comitat editoriau de divèrsas revistas internacionaus de filologia e lingüistica, en particular deu butletin de la Societat de Neofilologia de Helsinki Neuphilologische Mitteilungen. En 1933, que decidí de "finesizar" lo son nom de familha en ajustant la version finesa a la version originau (suedesa) deu son nom, Tuulio-Tallgren per Tallgren. Que's morí en 1941. De totas las versions de la Wikipèdia, pas sonque la finesa que'u consacra ua paja. Alavetz, que m'a agradat de recordar aquiu lo son nom com a romanista e, de segur, com a saberut qui s'interessè au gascon.
Tà'n saber mei sus Oiva Johannes Tuulio-Tallgren, ved.


text:
Pirata
Lo mot pirata sortís del latin pirata, adaptacion d'un mot grèc πeιpatnς que ven del vèrb πeιpaw que significa "s'esforçar de", "ensajar de", "se riscar".
Istoric[modificar | modificar la font]
Un pirata es una persona que practica la piratariá. La piratariá es una practica, tan vièlha coma la navigacion, qu'a per tòca d'atacar una embarcacion per tal de ne raubar lo cargament, e de còps que i a lo batèu tot. Pr'aquò, los piratas se limitavan pas sonque als autres batèus mas d'unes còps atacavan las localitats de las còstas. Lo mot « pirata » es ligat a las accions en mar sens l'aval d'un estat sobeiran, contràriament als corsaris, qu'èran de capitanis d'embarcacion privada que trabalhavan per un estat. Pasmens la distincion entre los dos noms es tèuna e una persona coma Francis Drake percebut coma un corsari e doncas un patriòta en Anglatèrra es descrich coma un pirata dins lo mond espanhòl. La piratariá maritima coneguèt son apogèu pendent lo sègle XVIII e puèi dapasset desapareguèt per encausa del poder en creis dels estats modèrnes dins totas las regions del mond. Fòrça anarquistas s'inspirèron de la filosofia dels piratas que consistissiá a se desancorar de quin país que siá per tal de far sa vida mai liura.
Accepcions novèlas del mot[modificar | modificar la font]
Malgrat son origina maritima, aqueste mot pirata se pòt emplegar dins d'autres contèxtes pro diferents, coma per exemple: "piratas de la rota", que temps passat, abans l'invencion de l'automobila, èran sonats "raubaires de camin".
Mai recentament, s'es donat aqueste nom de pirata (informatic) a las personas que se descargan d'un biais fòra-lei de fichièrs musical o audiovisual per Internet o que fan de còpias d'òbras sens ne respectar lo drech d'autor o lo copyright. Se parla tanben de "piratas" dins lo cas d'actes politics e terroristas: es lo cas mai que mai dels piratas de l'aire. Aqueste nom es problematic que lo sens primièr del mot pirata implica un interès lucratiu mentre qu'una accion terrorista es rarament degut a una rason financièra.
En 2006, lo nom pirata foguèt représ per un partit politic suedés: lo Partit Pirata (en suedés: Piratpartiet) per tal d'enfortir la libertat informatica. Existisson d'autras emanacions d'aquel partit dins d'autres estats coma França e Espanha.
Piratas celèbres[modificar | modificar la font]
- Captain Thomas Anstis
- Louis-Michel Aury
- Barbarossa
- "Black Sam" Samuel Bellamy
- Stede Bonnet
- Anne Bonny
- Roche Brasiliano
- Jacob Collaart
- Simon de Danser
- Pier Gerlofs Donia
- Sir Francis Drake
- Jan Janszoon
- William Kidd
- Jean Lafitte
- Edward Low
- François l'Ollonais
- Grace O'Malley
- Sir Henry Morgan
- Calico Jack Rackham
- Mary Read
- Kemal Reis
- Turgut Reis
- "Black Bart" Bartholomew Roberts
- Zheng Yi Sao
- Robert Surcouf
- Edward "Blackbeard" Teach
- Zheng Zhilong


text:
Dimècres, 8 de febrièr de 2017, 03h00 Societat,Politica
An publicat un vidèo que cèrca de denonciar la discriminacion e lo mesprètz devèrs los occitans, non solament a causa de lor lenga, mas de lor accent en francés. Lo cortmetratge denóncia, amb d’exemples, que “dins los filmes franceses, totes los personatges cultivats e onèstes an l’accent de París”, mentre que los qu’an l’accent occitan “son de consanguins venals, de debils, de coards...”.
En mai d’aquò, denóncia cossí cèrts filmes fan parlar d’occitans coma Joan Jaurés o Brassens amb l’accent de París, e lo mesprètz devèrs l’occitan dins qualques filmes ont pòt èsser quitament confondut amb l’italian.
L’autor del cortmetratge cèrca de testimoniatges de discriminacions a causa de l’accent, de difamacions o d’injúrias publicas, per poder presentar una demanda en justícia. Podètz escriure a juan(a)pastis.org.
Lo sit web de l’autor denóncia tota sòrta de discriminacions culturalas, e presenta un ensems d’informacions per desmitificar las manipòlas de l’istòria oficiala francesa e la destruccion de las culturas de l’exagòn.
la lenga occitana al aran, si perviu es gracies a formar part de la administració del pais catala, donc si estigues en una altra regio´espanyola o francesa seria mes difícil la seva supervivencia.
llurs lengas del estats ocupants intentan ridiculitzar les lengas de les nacións minutaries. utilitzan la prepotencia que els dona tindre un estat .
Dins aqueste tròç de seria «L'Estagiària», difusada sobre la segonda chadena francesa, la soleta persona que ten d'assent provençau es la grafièira dau jutge... que de segur es presentada coma una cagòla nècia que lo quite jutge respecta pas jamai... Vergonha !
Doncs a mi m'agrada l'accent Occità mes que el francès i el castellà, i diria mes, mes que l'anglès.
Deu èsser que sona millor i es molt mes agradable, i potser els altres no!
Visca la Terra...Lliure!
L'Ernest, "El Tàrrega".
Bonaventura Carles Aribau. 1833 publicà a Catalonha, un llarg poema: "oda a la Pàtria.
Plau-m'encara parlar la lenga d'aqueles savis,
Qu'empliguèron l'univèrs de lors costums e leis,
La lenga d'aqueles fòrts que acataren los reis,
Defengueren lors dreches, venjaren lors agravis.
Morissètz, morissètz l'ingrat que, en sonar en sos de pòts
Per estranha region l'accent nadiu, plora pas,
Qu'en pensar a sos de larèrs, pas se consomacion ni se enyora,
Ni cuèlh del mur sagrat la lira de los... Legir mai
Aquí tanben lai auriá de dire... https://www.youtube.com/watch?v=lqYiqvCr9Hg#t=43.361586
#20 Se n'i a qu'an de mesprètz per los nòus locutors, es vertat, vos, sembla qu'agètz fòrça mesprètz pels locutors primièrs, ieu cresi qu'es pas aital que se reconciliaràn los uns e los autres... la lenga se'n tirarà pas sens la participacion de totes.
Gaitatz màs quelos dos colhons de comedians que trabalhan a pèrdre lhor assent... aquò me fai venir lo vomit !
➡ https://www.youtube.com/watch?v=abNDxrmEJJw&feature=youtu.be&t=113
Los de París de l'audiovisual, a las ordres de los prejudicis escampats pels chovins de merda.
#18 vertat que ta vision de las causas fonciòna hòrt mielhs. lo vielhassisme-patoasisme (ès tu qu'ic dises) es en trin de sauvar la cultura gascona (parli pas d'occitània, nòta).
n'aví pas pensat, vrai, a la vitalitat estraordinària de la cultura vasadesa, a la riquesa e a la puretat de la lenga que s'i parla per carrèiras e publicament.
desolat, m'agrada mei de parlar d"'estrambòrd" que non pas de "bottom-up". los puristes-localistes n'atz pas qu'a damorar entre vosautes dens vòste... Legir mai