text:
Calandreta, 30 ans de creacions pedagogicas
Un còp de mai, vòli parlar de Calandreta, aquel malhum d’escòlas associativas bilingüas occitanas, que compren uèi mai d’un cinquantenat d’escòlas escampilhadas per l’Occitania tota, dos colègis e compta un pauc mai de 3000 dròlles escolarizats (vesètz las chifras). Cerquèri deja pel passat de far nàisser una discussion sul bilanç linguistic d’aquesta experiéncia, e i tornèri en francés, aprèp la lectura d’un libre d’enquesta sus d’ex-calandrons (Boyer, 2005). Aquò, e zo reganti fòrça, sens capitar a dobrir una vertadièra discussion, almens al dintre de Calandreta. Me demandèri tanben perqué las relacions entre l’Institut d’Estudis Occitans e Calandreta èran pas mai estrechas e mai fruchosas. Enfin, darrièrament, respondèri a las atacas contra la Calandreta lemosina menadas per una pichona còla de parents de l’escòla publica de Landoja a Lemòtges.
Aqueste còp ai lo plaser de rendre compte d’un gròs e bel libre (mai de 350 paginas), de granda qualitat d’impression, publicat per festejar los 30 ans de vida del moviment Calandreta, un libre fòrça illustrat amb de polidas fòtos, de documents (estraches de pressa, etc.), mas tanben fòrça ric de tèxtes en occitans e en francés (sens cap de revirada sistematica dins l’una e l’autre lenga, qu’es un bon biais de far çò me sembla), de testimoniatges de regents, de parents e d’ex calandrons mas tanben d’articles de fons sul bilinguïsme e sus la reflexion pedagogica a Calandreta. De còps que i a, i trapam quitament de bocins d’auto-criticas e de criticas vengudas d’amics de Calandreta, çò que cal saludar. L’unica votz que s’ausís pas es la dels enfants, qu’es un chic paradoxal ; me’n soi trachat aprèp aver legit un estudis de James Costa basat sul discors d’enfants d’una calandreta en Provença comparat amb lo d’una escòla publica en Escòcia (« Must we save the language ? Children’s discourse on language and community in Provençal and Scottish language revitalisation movements »).
Autrament dich, es una presentacion interna de l’aventura Calandreta aprèp 30 ans de batèstas de tota mena e una capitada mai que bèla, dins un environament aital negatiu, mas es pas simplament un libre d’autosatisfaccion e de reclama : puslèu una realisacion mirgalhada, generosa, polifonica, de còps que i a un bricon pagalhosa, a l’image, coma se dèu, d’aquesta escòla pas coma las autras, d’una vitalitat e d’un vam remirables. De tot biais, un libre de comprar per vos, vòstres amics e lo monde que decidisson de far de dròlles a l’entorn de vos ! De tot biais, un polit present.
Tota una istòria
A la fin del libre, Patrici Baccou, ara director d’Aprene, l’establiment de formacion dels regents de Calandreta, conta en francés l’istòria de la fondacion (se trapa una pichona sintèsa de l’istòria de Calandreta sul site de la confederacion Calandreta. La noticia de Wikipedia es encara, a l’ora d’ara, completament lacunara, sens parlar de la part maja dels sites d’escòlas, quora existisson, que son dins un estat sovent pietados). A una epòca ont « degun gausava pensar que l’occitan podiá èsser lenga d’ensenhament, e encara mens a l’escòla mairala », tres membres besièrencs del collectiu Volem Viure Al Païs zo faguèron, a mai passèron a l’acte. Dos èran tanben de militants de l’Institut d’Estudis Occitanas, Miquèl Marti e Edmond Albi. La tresena persona èra una regenta qu’aviá demissionada de l’Educacion Nacionala, Jaumeta Galinier (puèi Arribaud). Creèron en 1979 l’escoleta l’Ametlièr a Besièrs. Se trapa tanben dins lo libre un intervista de la Jaumeta, qu’es un pauc la maire de totis a calandreta, ont raconta cossi agèron un vertadièr local, a l’evescat de Besièrs, per continuar l’aventura de l’escoleta e venir la calandreta de l’Ametlier : « L’avescat nos loguèt un local plan grand, ancian, amb una polida cort… Solament lo calguèt tot adobar : electricitat, comuns, caufatge, pintruras… i passèrem los dissabtes, e sovent los dimenges, amai las vancaças, sièis meses de temps, amb totes los amics que nos volián plan ajudar… Un trabalh de gigant, amb de moments de descoratjament, mas tanben un grand estrambòrd » (p. 43).
Sens cap de relacion, almens a la debuta, a Pau, una pichona còla s’emplegava a fargar un escòla sul model de las Ikastolak bascas, creadas detz ans abans. Es Anne-Marie Roth, una associativa, que prepausèt lo nom de « calandreta », diminutiu de « calandra », lauseta (se ramenta aital, dins un pichon article qu’a escrich pel libre : « A Montalhon, mon vilatge natiu, lo cant de la lauseta m’emplissiá de joia »), que, al sens figurat, podiá voler dire tanben un gafet (lo diccionari Alibert ditz, per lo gafet, una « calandra » e pas un calandron).
L’escòla – la calandreta paulina – dobriguèt en febrièr de 1980, amb 5 escolans, seguigèt en septembre la calandreta de l’Ametlièr a Besièrs, amb 12 dròlles. « Faguèt, çò ditz Baccou, pertot l’unamitat : a la municipalitat, en cò dels sindicats d’ensenhaires majoritaris, al conselh general ! Totis èran feròtjament contra ! » (p. 358).
Pauc a pauc las causas son cambiadas, a mai l’ostilitat demòra, de còp que i a, totjorn feròtja, e a tots los nivels de responsabilitat, e se ne trapan de marcas e de macas dins los tèxtes del libre, a mai se la tòca aquí es evidentament pas de tenir lo compte de las dificultats encontradas pertot per d’escòlas laïcas diferentas (ont se parla « patès », figuratz vos !), a mai se son vengudas d’establiments jos contracte amb l’Estat, subvencionats mai que mai per las collectivitats localas. La resisténcia institucionala e mai sociala demora de las fòrtas, de còps que i a (e me pensi lo mai sovent) dins las quitas familias dels regents e del monde implicats dins l’associacion. Es aital, per exemple, que Beneset Larradet, regent de la Calandreta Paulina e professor al Collègi de Gasconha, a Pau, torna balhar un escambi amb una cosina vielha que se morissiá a l’ospital : « me demandè dab aqueth ton dur qui l’èra cosumèr : ‘E tu adara qu’ensenhas los patués’, qu’afirmèi, revendicatiu, que quiò, fieròt, en atenta de felicitacions. Subitativa, que’m responó : ‘Ò, ganhà’s la biòca dab aquò o auta causa !’ puish, après un moment, pensativa que concludí ‘Non sabetz pas çò qui voletz vosautes los regents, quan èram mainatges que n’sempachavatz de parlar patués’ » (p. 64).
Sortida al bòsc de Patrici, 1981
Immersion
Tre la debuta, a Besièrs, Jaumeta Galinier èra engajada dins la pedagogia Freinet e trabalhèt en collaboracion amb Renat Laffitte (desaparegut en 2008), rapresentant de tria de çò qu’apelam la « pedagogia institucionala ». Es aital que dempuèi la debuta se faguèt una dobla causida que balhèt lèu a Calandreta son identitat pedagogica : lo metode immersiu d’aprentissatge de la lenga (la del banh linguïstic aboriu) e la pedagogia alternativa de las « institucions ».
Lo metòde immersiu, ont la lenga cibla es la de la vida vidanta, lenga aprenenta e pas solament apresa, perqué es lo sol biais per fargar de locutors (se trachava de « crear la matriça per infantar de locutors a bodre » segond una expression prestada a Joan Lóis Blenet, p. 59), responsa unenca al fach indicutable que « l’occitan coma lenga mairala es de mai en mai rara. A l’ora d’ara es mai que mai una lenga que s’apren », coma zo dich Clamenç Pech, jornaliste a la Setmana e ex calandron (p. 32). A l'ora, ont se trapan d'occitanistas per dire que « l’occitan es una lenga aisida d'aprene, que justifica pas l'immersion » (caldriá dedicar tot un bilhet a una asenada parièra) demora fòrça important de lo defendre coma lo sol biais d’aprene a parlar una lenga (perqué fin finala, coneissi pas digus que pòt parlar una lenga sens aver praticar, d’un biais o d’un autre, lo banh linguïstic. cf. per exemple ma pichona nota sus L'Enfant en immersion, libre collectiu del 2003) L’immersion, subretot aboriu, es un biais de balhar eficacitat e sens a aqueste aprendissatge, ont la lenga es immediatament la de la socialisacion. Coma zo ditz per exemple dins lo libre Felip Joulié, regent a la calandreta de Ginhac, a prepaus de sos escolans quora comencèt a trabalhar in immersion : « M’avisèri qu’es pendent que jògan entre eles, mai que mai quand son de jòcs apreses a l’escòla, que la lenga lor ven per comunicar d’un biais informal » (p. 146). Lo mème nòta tanben d’aquela dinamica entre la doas lengas, lo francés que se sap deja e que s’entend pertot en defòra de l’escòla e l’occitan (perqué evidentament Calandreta es una escòla bilingüa e non pas monolingüa come tant de monde dison per la decredibilisar) : « Remarquèri un parallèl estrech entre lo mestritge de la lenga occitana e lo de la lenga francesa dins las classas ont faguèri de regent. Mai la competéncia s’enauçava en occitan, mai la capacitat veniá fina en francés » (p. 147).
Aquestas constatacions empiricas venon afortir çò que mostran los estudis de psico-pedagogia. Lo libre presenta tanben, en francés, lo tèxte d’una conferéncia fòrça seriosa, de bona vulgarisacion, de Joan Petit (un universitari membre de l’Institut Superiori de las Lengas de la Republica Francesa – ISLRF –, centre de formacion comun de las escòlas associativas immersivas Diwan, Calandreta, Seaska, Bressola et ABCM zweisprachichkeit) balhada a Besièrs en 2000 (Joan Petit nos quitèt en 2003). Es intitolada : « Lo don de las lengas s’apren ». Entre autres, nos ditz qu’es estat demonstrat que « quora lors bilingüisme es installat, los enfants bilingües an als tests verbals e non verbals de mesura del Q. I, de las resultas superiorias a las dels dròlles monolingües que, a la debuta, fasián pas qu’egalar (campions apariats) » (p. 161).
Aquò marcha solament se l’immersion es consequenta, perqué, coma zo ditz Felip Hammel, director de l’ISLRF : « Es clar que per aprene a nadar, lo banh de pè e la trempeta valon pas res. Es pas jamai seriós, un discors qu’emplega lo mot immersion e detalha pas l’input » (p. 171). Pòt pas èsser un programa de qualquas oras a la setmana, quora se sap que l’escòla obligatòria rapresenta pas que 9,85 % d’una annada de vida pel pichon escòlan francés… Pr’aquò, i a fòrça monde per trobar que l’immersion, coma tala, deuriá èsser e, formalament, es (second l’interpretacion que se pòt far dels tèxtes) forabandida en França per la quite Constitucion. « Las escòlas Calandretas contunhan de praticar e de revendicar l’mmersion malgrat la pluèja sarrada de tèxtes desfavorables » (Felip Hammel) (p. 181). En efiech, per los enemics de Calandreta, lo risc es tròp grand de fargar de locutors vertadièrs, a mai se lor francés – es demostrat – es tant bon, a mai melhor, coma lo dels autres escolans !
Mas l’immersion es pas passivitat, es una activitat continua. Es çò que ditz justament Corina Lhéritier, regenta a Nimes, dins un article de fons (auquel d’aquí se trapa tanben en linha sul site d’Aprene) : l’expression d’« immersion linguistica, poiriá daissar pensar a una cèrta passivitat, sens escambi e sens accion recipròca sus l’objècte d’aprendissatge. Es tot lo contrari de çò que se passa !!! Enfants e adults son pas botats dins un banh que s’infiltrariá pauc a cha pauc, mas sus de basas mai o mens solidas, personalas, se fargan e fan sieunas, sols e entre pars, acompanhats, d’elements d’un saber. » (p. 308).
« Institucions »
Es aquí que se vei que Calandreta a completament integrada la pedagogia dicha « de las institucions » de Fernand Oury, qu’es la disposicion d’encastres collectius, de luòcs et de temps d’escambis regulats, per promoure, sostener e cadrar l’activitat d’aprendissatge de la lenga (per exemple una regenta, Celina Albrus, conta son experiéncia de premièra annada de pratica aital : « foguèt lenh d’èsser aisit al començament, mas qualques meses aprèp la dintrada, los enfants èran gaireben bilinguës mercé al trabalh sus la lenga e las institucions » (p. 51, soi ièu a joslinhar) e dels contenguts de saber, mas en primièr del viure amassa e de l’autonomia.
Lo libre es tanben un biais per descobrir aquesta pedagogia particulara que s’es desvelopada dins las annadas 50, directament inspirada del trabalh de Celestin Freinet (pionièr de l’educacion novèla, tre las annadas 20). Coma zo escriu encara Corina Lhéritier, « las Tecnicas Freinet son, entre autres, de practicas que remplaçan l’imitacion e la repeticion per l’obligacion de l’escambi e botan en plaça las possibilitats materialas, organizacionalas e psiquicas d’aquel escambi » (p. 305). Dins aquesta dralha, la pedagogia institucionala es estada fargada coma una alternativa a « l’escòla caserma » (« Quora se pòt pas far res, se fa qué que siá », çò ditz F. Oury). La tòca es de fargar una organizacion ont lo dròlle es implicat coma subjècte en collaboracion amb los autres enfants e amb los adultes (per una definicion e una presentacion d’aquesta pedagogia, vesètz lo site de Patrick Robo).
Un tèxte important de Jean Lafitte, en francés, explica tot aquò : dins aquesta organisacion, « l’adult es condemnat a aquesta implicacion [dels dròlles] e per aquò far a besonh d’institucions per balhar la paraula, delegar de responsabilitats, es a dire tanben de la libertat e del poder e s’es possible pas cossí que siá e a qual que siá, segond las competéncias e las capacitats en evolucion constanta dels enfants » (p. 321).
Autrament ditz, las institucions son faitas per « facilitar l’implicacion e l’organisacion » : balhar la paraula (« Que de nòu ? », causida de tèxtes, bòstias de las questions, ecc.) ; legalizar l’eterogeneitat de la classa (classa de nivels) ; balhar de libertats, de responsabilitats e de poders pel biais de las cenchas de comportament (se tracha non pas de balhar de bons e marrits punts, mas de « materializar la posicion provisòria de cadun, rapòrt a las exigéncias de la mini-societat cooperativa ») ; afavorir la simbolisacion dels escambis amb l’instauracion d’un « escambiador universal » (moneda interiora) e enfin una institucion instituanta, lo conselh, « amassada de regulacion que, un còp la setmana, permet de verbalizar los viscuts e los diferents conflictes ».
Cars lectors : vos cal me desencusar d’èsser aital didactic. Mas es per la bona causa ! En efiech, ièu agèri mon fils en Calandreta per gaireben tota son escolaritat primaria, a Mureth puèi a Lemòtge. Ai ausit parlar, evidentament, del conselh, del « que de nòu ? », de las colors… mas digus m’expliquèt pas qu’aquò èran las « institucions », al sens de la pedagogia de Fernand Oury, e tot lo demai. Pr’aquò èri pas l’un dels mens interessats… A l’epòca, me pensi qu’aqueste libre m’auriá bravament fa mestièr. Vesi uèi que lo congrès de las calandretas (le 27en) dels 17 al 19 de mai venent, a Pleu, serà justament centrat sus la pedagogia (associats dins una pedagogia cooperativa). Es forçadament una plan bona iniciativa.
L’escota de las criticas e sas limitas
Lo libre dels 30 ans escond pas, çà que là, las dificultats ligadas a l’esctructura associativa de l’institucion, que demora pr’aquò la sorga de sa vitalitat. Lo fonccionament de Calandreta m’es totjorn aparegut coma un jòcs d’equilibre fòrça precari entre l’associacion dels parents, la còla dels regents e la comunautat dels enfants. Lo ròtle dels parents es fondamental e fondator, vist que son elis a crear, portar e gestir l’escòla : « s’associar per far escòla », coma ditz lo mot d’òrdre de la confederacion. Es per aquò que, regularament, d’escòlas son menaçadas per la manca d’implicacions dels parents, abituats a una escòla prestataria de servicis. Un autre problema recurent, qu’ai pogut veser e que provòca fòrça garolhas, es la propension dels parents de voler intervenir dins la pegagogia, qu’es pas lor mestièr, mas aquesta separacion es pas tant clara qu’aquò, vist que los parents son sovent e justament solicitats dins las activats dels mainatges. Aquesta mixitat es una riquesa, amai una flaquesa, perque daissa la plaça a un fum de malentenduts.
E puèi, e puèi, i a la « comunicacion », identificada coma sorga d’una granda part dels conflictes e problemas interns de totas menas. Joan Frances Albert escriu : « L’experiéncia mòstra que tre qu’una estructura del movement es en dificultat, lo punt de partença del dòl es totjorn un problèma dit de « comunicacion ». Aquela « comunicacion », es ni mai ni mens que la volontat de s’associar per faire escòla » (p. 79). Me sembla pr’aquò que demòra tanben un problema pratic de difusion e de discussion de l’informacion, vertat per de monde (es a dire mai que mai d’associatius) que, de còps que i a, dins lo fons, vòlon pas saber, e aquò fin finala balha rason a Albert. Mas vòli citar tanben Alan Roch, de Gardarèm la Tèrra, un vielh amic e collaborator de Calandreta, que tròba que la manca d’informacion es tanben cap al defòra, es a dire subretot cap al malhum dels sostens (e donca entre autres lo dels occitanistas) : « non, non, çò ditz : desveloparai pas lo punt Calandreta e comunicacion ! Dirai just que, coma per tota associacion o accion, es mai qu’important de faire saupre al mai grand nombre çò que se fa e, se possible, pro d’ora) en direccion de tot aquel rasal de sosten informal » (p. 241).
Roch, dins son article, parla liurament de çò que lo truca a Calandreta e, en defòra de la comunicacion, s’aresta sul problema de l’usatge de la lenga, mai que mai clavat sus l’escòla, e aquò per ièu, coma l’ai deja dich, es benlèu lo problema mai grèu. « Soi malcorat que se pòt pas dire quand m’arriba d’intervenir dins una Calandreta […] de veire enfants espantats d’ausir de gens que parlan la lenga en defòra de las quatre parets de l’escòla. Aquò supausa de faire la tièra del monde de l’endreit (e s’an una activiat particulara : païsan, artesan, artista… encara melhor) que parlan la lenga e que pòdon rescontrar los enfants un còp o l’autre » (p. 240).
Comprendrai pas jamai, perqué aquò se fa pas e me venon un fum de suposicions, que se ne pòt pas discutir amb digus : perqué los parents, que plan sovent parlan pas, coneisson pas lo monde que podrián intervenir ? Perqué per elis es pas un problema (an integrat l’idea, que l’escòla es faita per la lenga, e qu’aquò sufiís amplament) ? Perqué los regents vòlon protegir « lor » biais d’ensenhar e de parlar la lenga ? Perqué an paur d’una lenga mens normada, mai francisada e a l’encòp mai… fòrta, mai… selvatja… ? E que te sabi, ièu ? « De segur, apond Roch, avèm (lo movement occitan) encara unas bravas mancas per las activitats fòra-escòla » (p. 240). Vertat, mas aquò perqué, mai prigondament, lo movement occitan, dempuèi la debuta, a pas considerat que los simples locutors devián èsser actors de la recuperacion de la lenga e pas solament una basa referenciala passiva, alunhada e fin finala totjorn suspecta de traïr la lenga blosa fantasmada, qu’existís pas en degun luòc.
Calandreta, fin finala, es un produch d’aquesta istòria e aital, perqué se balhèt los mejans pedagogics del bilinguïsme (çò que faguèt pas, jamais, abans ela, lo movement occitan, zo cla tornar dire), es violentament confrontada a la perdia de la lenga dins la societat tota e fòrça inclina a se petassar tota soleta, sens l’ajuda – que vertat es pas evidenta – dels locutors encara presents un pauc pertot. Se pòt pausar lo problema coma zo fa dins lo libre Magui Poei-Barthalou, regenta Calandreta d’Auloron : « Calandreta qu’a hèit era pròva de que un mainatge e pòt estar vertaderaments bilingüe dens ua societat pregondaments desoccitanizada. Mes que s’i pòt cránher legitimaments qu’eth flaquèr d’accompanhament deths locutors adultes i deras institucions e bote en perilh ua vertadèra reabilitacion der’occitan dens era societat, reabilitacion miada en purmèr peras Calandretas » (p. 59). Mas la question per ièu es tanben de que pòt far e de que fa Calandreta per la sociabilitat de la lenga a l’ostal e a l’entorn de l’escòla ? E quina analisi fa d’aquesta situacion que condamna los calandrons a perdre la lenga un còp tornats al public ?
Me sembla aquí que i a pas de reaccion mai negativa, a mai diriái bestia, que la de Blenet, president de la confederacion, quora escriu a la debuta del libre, a prepaus de l’obratge de Boyer e autres que ne faguèri lo compte rendut (Boyer, 2005) : « Pareis que de grands universitaris faguèron un estudi sus d’ancians Calandrons de mai de 20 ans d’edat, qu’avián quitada lora Calandreta dempuèi aumens 10 ans. Constatèron que lor remembre de Calandreta èra mai afectiu que linguüistic. Ne tirèron la conclusion que l’efièch de Calandreta èra pas ben grand, sens evidentament se pausar de questions sul temps passat après la sortida dau primari immersiu. Evidentament la mairala e lo primari bastan pas per far un subjècte definitivament bilingüe. Se n’i aviá pro amb l’escòla a 11 ans, aquò se saupriá. Es coma de constatar que las fondacions fan pas un ostal : cau vertadièrament èsser un scientific per faire de tan grandas observacions » (p. 15). Mas s’es vertadièrament aital, perqué seriá una obscenitat, una trivialitat qu’un scientific deuriá pas gausar dire ? Vesi solament que quora las resultas del trabalh d’aquels pesolhoses de scientifics van dins lo sens de Calandreta, son plan citats, a l’autre cap del libre, per Patrici Baccou : « qualques anciens escolans dison [NB : totjorn dins lo libre de Boyer !] que se remembran sas dificultats per aprene d’autras lengas, al collègi, non pas d’un biais pratic, mas puslèu pedagogic : avián pas l’impression d’aver après l’occitan, qu’aquò s’èra fach naturalament […] e foguèron trucats d’aver d’aprene de tièras de mots, de conjugasons, en anglés o en espanhòl, d’un biais completament frontal » (p. 348).
Aquò va plan perqué, justament, mòstra tota la superioritat del metòde immersiu sus lo de la memorisacion peca de règlas e de mots destacats los uns dels autres, mas lo constat de la desoccitanizacion dels quites escòlans de Calandreta detz ans aprèp es una obscenitat perqué bota en question de cap en cima tot lo trabalh de Calandreta dins lo contèxte de la desoccitanizacion generala, e vesi pas que lo monde dels regents e dels associatius (que ne fau part) faga mina de s’endralhar dins aquesta refleccion, pr’aquò essenciala.
Joan Peire Cavalièr
PS] Se trapa sul blog del CIRDOC una bibliografia commentada sul bilinguïsme, balhada a prepaus de la parucion del libre.
Caval, 1987 : Calandreta en Bretanha. Diwan en Okitania


c: text/html

text:
Babau e Boldors
Babau e Boldors (Babeau-Bouldoux en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Ni Dauzat nimai los Féniés dison pas res de Babau e Boldors. Boldors pòt pas venir del gallés *Volodurum, coma Vollore-Ville : -durum es inaccentuat e lo resultat es en -oire, -ore, -òre (?). Caldriá benlèu cercar del costat d'una sincòpa de bolidor, al sens d'una fònt d'aiga gasosa o eventualament cauda [1]. Lo vilatge primitiu deviá èsser Sant Joan d'Òrta (glèisa pre-romanica arroïnada), nom que demanda pas d'explica, e Babau coma Boldors podián èsser de mases a l'origina. Sembla dificil d'admetre çaquelà Babau = cuca, insècte.
Istòria[modificar | modificar la font]
- La comuna se creèt en 1921, a partir del territòri de Sanch Inhan [2]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sanch Inhan; es ara del canton de Sant Ponç de Tomièiras.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Fr. Mistral, Lou Tresor dóu Felibrige, reedicion Culture Provençale et Méridionale, Raphèle-lès-Arles, 1979, volume 1, p. 326
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=2311
- ↑ http://www.annuaire-mairie.fr/mairie-babeau-bouldoux.html

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bonjorn correspondents,
vos vau presentar a que servis la moneda de la classa.
Ganham moneda quand fasèm de mestièrs e de T.I. Al mercat podèm vendre causas. Per vendre cal far quicòm fait per seu-meteish (pas sonque bostias e autres) e aqui podem vendre. Se passa cada fin de setmana.
La moneda de la classa servis a pagar las multas. Las multas (o verbals) son quand respectam pas las leis de la classa, del pati e de la cantina. Servis tanben a crompar causas al mercat.
Adissiatz al còp seguent !
De Manon Fernandes e Manon Perrottet
Vos vau parlar de la catedrala de Girona.
La catedrala es d’arquitectura: romanica, gotica e baròc al còp. Construida als sègles X e XII.
La catedrala de Girona, Santa Maria, es al nòrd èst de la Fòrça Vella.
Davant la catedrala, i a un grand escalièr que data de la fin del sègle XVII, de 90 grases amb 3 replans e amb 6 terrassas lateralas. Es un dels mai grands de l’art barròc. Quand i anèrem lo 10 de mai, èra tot florit !
. Foguèt construïda dels sègles XI a XIII e d’elements ajustats o acabats encara mai tard.
A l’interior, la nau es gotica e es la mai larga del mond (23 m) de son estil.
Tot al torn de la nau, i a 30 capèlas amb estatuas e retaules.
Quin bon moment passèrem totis amassa !
A la debuta, èrem intimidats, mas, amics catalans, foguèretz tan braves e aimables amb nosautres qu’ara nos mancatz plan.
Es amb una granda emocion que tornam gaitar los imatges de las nòstras visitas a Girona, del repais e dels jòcs al pargue de la Devesa.
Esperam qu’avètz tanben de bons remembres.
Girona es una vila, la capitala de la « comarca » del Gironés, a la confluéncia de quatre rius (Ter, Onyar, Güell, Galligants).
Lo centre de la ciutat antiga es format per l’encenta de la « Força Vella » que coïncidís amb los limits de la Girona romana. Sus la riba esquèrra de l’Onyar se tròba la Girona modèrna e « l’eixample ».
La ciutat compren fòrça monuments istorics d’interès nacional : la catedrala, lo monastèri Sant Pere de Galligants, los banhs arabs (del sègle XII), la glèisa Sant Feliu, lo « call » e plan d’autras residéncias senhorialas e convents.
La fotografia, es Zoeline que la prenguèt pendent nòstra visita del 10 de mai.


text:
Innat
Un caractèr biologic se ditz innat quand es determinat dempuèi la naissença de l'individú. Aquò implica pas qu'aquel caractèr siá observable dempuèi la naissença. En efèit, pòt èsser un trach que s'exprimís sonque dins de condicions particularas o a de periòdes especifics pendent l'ontogenèsi d'un organisme. Per exemple, la pilositat es un caractèr innat qu'apareis vertadièrament sonque a la pubertat per l'èsser uman. En general, un caractèr innat es contrarotlat par un o mai gèns, mas tanben pòt èsser ligat a de factors ligats a l'environament biofisic e bioquimic encontrat pel fètus pendent la grossessa.
L'innat es sovent opausat a aquerit mas aqueles dos concèptes son en realitat pas exclusius un de l'autre.
Los diferents senses de innat[modificar | modificar la font]
Dins diferents domenis, e subretot dins l'estudi dels comportaments animals (etologia) o umans (psicologia), s'opausan tradicionalament los caractèrs innats e los caractèrs aquerits segon la distincion seguenta:
- l'innat designant los traches que dependon del patrimòni ereditari de l'espècia. En etologia, se ditz tanben instints per designar lo comportaments atal especificats pels gèns.
- l'aquerit designant los caractèrs que resultan dels factors del mitan. Los comportaments aquerits son atal lo resultat de l'experiéncia, de l'aprendissatge individual (per exemple, dins lo cas de reflèxes condicionats), etc.
Pasmens, aquela distincion ven simplista perque pren pas en compte los factors non-genetics que pòdon determinar qualques caractèrs biologics quita abans la naissença. Es per exemple lo cas de l'environament intra-uterin dins lo ventre de la maire dels mamifèrs: pendent la gestation, l'embrion puèi lo fètus serà confrontat a una multitud de factors quimics (e.g., ormonas) mas tanben biofisics (e.g., temperatura, mitan sonòr), etc. que prendre d'importantas consequéncias sus son desvolopament futur.
E mai, innat e aquerit son pas de segur exclusius un de l'autre: un trach pòt a l'encòp aver una compausanta genetic e èsser afectat per l'environament. Atal es de la pigmentacion de la pèl umana: es contrarotlada a l'encòp per de factors genetics coma las melaninas, mas la color de la pèl depend tanben del gra d'exposicion al raionament ultraviolet. Atal, una meteissa persona aurà una color de pèl diferenta entre ivèrn e estiu.
D'en primièr simple, lo concèpte d'innat es en realitat de mal sasir. En efèit, coma es indicat mai naut, es plan possible qu'un trach innat s'exprimís alunhat de la naissença, de còps que i a sonque jos de condicions particularas. Per exemple, l'etològ Konrad Lorenz mostrèt que qualques espècias d'aucèls reconeisson d'un biais innat la siloeta d'un rapaç planant dins lo cèl, sens que jamai n'ajan vistes abans. Mas sens stimulus apropriat, es a dire en l'abséncia d'une tala menaça, aquela facultat demòra "silenciosa". Dins aquelas espècias, la facultat de reagir a la forma d'un predator es doncas innada perque transmesa per l'ereditat e non aquerida.
L'usatge d'un meteis mot en biologia e en psicologia per de concèptes non estrictament equivalents pòt èsser font de dificultats. En efèit, la tradicion psicologica insistís sur l'aprendissatge dins la formacion dels caractèrs aquerits alara que la tradicion biologica insistís suls mecanismes qu'induson de diferéncias entre los fenotipes de dos individús portaires d'un meteis genotipe. Amb los progrèsses de la genetica moleculara de la segonda mitat del sègle XX, los biologistas utilizan doncas puslèu la distincion entre factors del mitan, genetics e epigenetics.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr) J. J.Matras, G. Chapouthier, L'inné et l'acquis des structures biologiques, collection "Le Biologiste", Presses Universitaires de France éditeur, Paris, 1981


text:
Guèrra Civila de Nepal
La Guèrra Civila de Nepal se debanèt de 1996 a 2006 au Nepal entre una guerilha maoïsta formada per lo Partit Comunista de Nepal (Maoïsta) e lei fòrças de la monarquiá nepalesa (polícia puei armada a partir de 2002). Entraïnèt de transformacions prefondas de la societat nepalesa e, finalament, l'afondrament de sa monarquiá e la proclamacion d'una republica en 2006. Après aqueu procès, de negociacions entre lo govèrn provisòri e la guerilha permetèron d'organizar un govèrn d'union nacionala dirigit per lei maoïstas e l'eleccion d'una assemblada en carga de la redaccion d'una constitucion novèla. D'autreis acòrds foguèron concluts regardant lo desarmament de la guerilha e l'integracion d'una partida de sei combatents au sen dei fòrças armadas de Nepal.


text:
La Briha
La Briha[1][2][3],[4],[5] (oficialament en francés Labrihe) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region de Occitània .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna situada a 45 km al Sud-Es de Condom e traversada per la Gimone
Commune située à 45 km au Sud-Est de Condom et traversée par la Gimone
Comuna situada a 45 km au Sud-Èst de Condòm e suus Gimona.
Toponimia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Lo 1er en genièr 1824 rattachement del anciana comuna de Bouvées.
Qualques traces de oppida neolítics, testifiquen un fòrça vièlh abitat. En 1293, Guillaume-Asner de Sobole, co-senhor de La Briha a designat per provocar la concession dels privilègis del Fezensaguet. Dos castèls, de La Briha e de Bouvées (SE) an #èsser reconstruits l'an 1560 per Monseigneur de Sant-Julien, avesque d'Airal, sus las ruïnes de bastiments anteriors. Aqueles dos castèls, las glèisas de Bouvées e de La Briha constituisson amb lo lavoir-fontaine de Bouvées lo patrimòni communal
- Le 1er janvier 1824 rattachement de l'ancienne commune de Bouvées.
Quelques traces d'oppida néolithiques, attestent un très vieil habitat. En 1293, Guillaume-Asner de Sobole, co-seigneur de La Briha est désigné pour provoquer la concession des privilèges du Fezensaguet. Deux châteaux, de La Briha et de Bouvées (SI) ont été reconstruits en 1560 par Monseigneur de Saint-Julien, évêque d'Aire, sur les ruines de constructions antérieures. Ces deux châteaux, les églises de Bouvées et de La Briha constituent avec le lavoir-fontaine de Bouvées le patrimoine communal
- Lo 1èr de genièr de 1824 qu'a mingat l'anciana comuna de Bouvées.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Pagina de la comuna sus lo sit de la Comunautat de comunas Bastidas deu Vath d'Arrats
- La Briha sus lo sit de l'Institut Geografic Nacionau
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana Comission Toponimica Occitana de l'Institut d'Estudis Occitans, IEO.
- ↑ « Grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon » del siti oficial del departament de Gers. (fr)
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.


text:
Categorías correspondientes
Busqueda de Automotores direccion
- Automotores direccion En 25 de mayo
- Automotores direccion En 30 de agosto
- Automotores direccion En 9 de abril
- Automotores direccion En 9 de julio
- Automotores direccion En Acassuso
- Automotores direccion En Adolfo gonzales chaves
- Automotores direccion En Agronomia
- Automotores direccion En Alberti
- Automotores direccion En Aldo bonzi
- Automotores direccion En Alejandro
- Automotores direccion En Alejandro korn
- Automotores direccion En Alejo ledesma
- Automotores direccion En Almafuerte
- Automotores direccion En Almagro
- Automotores direccion En Almirante brown adrogue
- Automotores direccion En Alta gracia
- Automotores direccion En Alvear
- Automotores direccion En America
- Automotores direccion En Apostoles
- Automotores direccion En Arata
- Automotores direccion En Armstrong
- Automotores direccion En Arrecifes
- Automotores direccion En Arroyito
- Automotores direccion En Arroyo seco
- Automotores direccion En Avellaneda
- Automotores direccion En Ayacucho
- Automotores direccion En Azul
- Automotores direccion En Bahia blanca
- Automotores direccion En Balcarce
- Automotores direccion En Balvanera
- Automotores direccion En Banda del rio sali
- Automotores direccion En Banfield
- Automotores direccion En Baradero
- Automotores direccion En Bariloche
- Automotores direccion En Barracas
- Automotores direccion En Barrancas
- Automotores direccion En Barrio parque leloir
- Automotores direccion En Basavilbaso
- Automotores direccion En Beccar
- Automotores direccion En Belen de escobar
- Automotores direccion En Belgrano
- Automotores direccion En Bella vista
- Automotores direccion En Bell ville
- Automotores direccion En Benito juarez
- Automotores direccion En Berazategui
- Automotores direccion En Berisso
- Automotores direccion En Bermejo
- Automotores direccion En Bernal este
- Automotores direccion En Bernal oeste
- Automotores direccion En Bigand
- Automotores direccion En Boca
- Automotores direccion En Boedo
- Automotores direccion En Bolivar
- Automotores direccion En Bosques
- Automotores direccion En Boulogne
- Automotores direccion En Bragado
- Automotores direccion En Burzaco
- Automotores direccion En Caballito
- Automotores direccion En Calchaqui
- Automotores direccion En Caleta olivia
- Automotores direccion En Campana
- Automotores direccion En Campo grande
- Automotores direccion En Cañada de gomez
- Automotores direccion En Canals
- Automotores direccion En Cañuelas
- Automotores direccion En Capitan bermudez
- Automotores direccion En Capitan sarmiento
- Automotores direccion En Carapachay
- Automotores direccion En Carcaraña
- Automotores direccion En Carlos casares
- Automotores direccion En Carlos pellegrini
- Automotores direccion En Carlos tejedor
- Automotores direccion En Carmen de patagones
- Automotores direccion En Casbas
- Automotores direccion En Caseros
- Automotores direccion En Casilda
- Automotores direccion En Castelar
- Automotores direccion En Catriel
- Automotores direccion En Centenario
- Automotores direccion En Ceres
- Automotores direccion En Cerrito
- Automotores direccion En Chabas
- Automotores direccion En Chacabuco
- Automotores direccion En Chacarita
- Automotores direccion En Chajari
- Automotores direccion En Chamical
- Automotores direccion En Chañar ladeado
- Automotores direccion En Charata
- Automotores direccion En Chascomus
- Automotores direccion En Chilecito
- Automotores direccion En Chimbas
- Automotores direccion En Chivilcoy
- Automotores direccion En Choele choel
- Automotores direccion En Cinco saltos
- Automotores direccion En Cipolletti
- Automotores direccion En City bell
- Automotores direccion En Ciudad autonoma buenos aires
- Automotores direccion En Ciudad de eduardo madero
- Automotores direccion En Ciudadela
- Automotores direccion En Ciudad jardin del palomar
- Automotores direccion En Claypole
- Automotores direccion En Coghlan
- Automotores direccion En Colegiales
- Automotores direccion En Colombres
- Automotores direccion En Colon
- Automotores direccion En Colonia tiroleza
- Automotores direccion En Comodoro rivadavia
- Automotores direccion En Concepcion
- Automotores direccion En Concepcion del uruguay
- Automotores direccion En Concordia
- Automotores direccion En Constitucion
- Automotores direccion En Cordoba
- Automotores direccion En Coronel brandsen
- Automotores direccion En Coronel dorrego
- Automotores direccion En Coronel pringles
- Automotores direccion En Coronel suarez
- Automotores direccion En Coronel vidal
- Automotores direccion En Corral de bustos
- Automotores direccion En Corrientes
- Automotores direccion En Crespo
- Automotores direccion En Crucesita
- Automotores direccion En Cruz alta
- Automotores direccion En Cruz del eje
- Automotores direccion En Curuzu cuatia
- Automotores direccion En Cutral co
- Automotores direccion En Daireaux
- Automotores direccion En Darregueira
- Automotores direccion En Dean funes
- Automotores direccion En Del viso
- Automotores direccion En Diamante
- Automotores direccion En Dock sud
- Automotores direccion En Dolores
- Automotores direccion En Domingo faustino sarmiento
- Automotores direccion En Don torcuato
- Automotores direccion En Eduardo castex
- Automotores direccion En Eldorado
- Automotores direccion En El jaguel
- Automotores direccion En El libertador
- Automotores direccion En El palomar
- Automotores direccion En El talar
- Automotores direccion En El trebol
- Automotores direccion En Ensenada
- Automotores direccion En Esperanza
- Automotores direccion En Esquel
- Automotores direccion En Ex fortin malargue
- Automotores direccion En Ezeiza
- Automotores direccion En Ezpeleta este
- Automotores direccion En Ezpeleta oeste
- Automotores direccion En Federal
- Automotores direccion En Ferreyra
- Automotores direccion En Firmat
- Automotores direccion En Florencio varela
- Automotores direccion En Florentino ameghino
- Automotores direccion En Flores
- Automotores direccion En Floresta
- Automotores direccion En Florida
- Automotores direccion En Florida oeste
- Automotores direccion En Formosa
- Automotores direccion En Francisco alvarez
- Automotores direccion En Galvez
- Automotores direccion En General acha
- Automotores direccion En General alvear
- Automotores direccion En General arenales
- Automotores direccion En General cabrera
- Automotores direccion En General jose de san martin
- Automotores direccion En General lamadrid
- Automotores direccion En General las heras
- Automotores direccion En General pacheco
- Automotores direccion En General pico
- Automotores direccion En General pinto
- Automotores direccion En General roca
- Automotores direccion En General rodriguez
- Automotores direccion En General san martin
- Automotores direccion En General villegas
- Automotores direccion En Gerli
- Automotores direccion En Glew
- Automotores direccion En Godoy cruz
- Automotores direccion En Gonzalez catan
- Automotores direccion En Goya
- Automotores direccion En Gral manuel campos
- Automotores direccion En Granadero baigorria
- Automotores direccion En Grand bourg
- Automotores direccion En Gregorio de la ferrere
- Automotores direccion En Gualeguay
- Automotores direccion En Gualeguaychu
- Automotores direccion En Guernica
- Automotores direccion En Guillermo e hudson
- Automotores direccion En Haedo
- Automotores direccion En Henderson
- Automotores direccion En Hernando
- Automotores direccion En Huinca renanco
- Automotores direccion En Humberto primero
- Automotores direccion En Humboldt
- Automotores direccion En Hurlingham
- Automotores direccion En Ingeniero maschwitz
- Automotores direccion En Ingeniero white
- Automotores direccion En Intendente alvear
- Automotores direccion En Isidro casanova
- Automotores direccion En Ituzaingo
- Automotores direccion En Jardin america
- Automotores direccion En Jesus maria
- Automotores direccion En Jose clemente paz
- Automotores direccion En Jose ingenieros
- Automotores direccion En Jose leon suarez
- Automotores direccion En Jose marmol
- Automotores direccion En Jovita
- Automotores direccion En Juan jose castelli
- Automotores direccion En Junin
- Automotores direccion En Junin de los andes
- Automotores direccion En Justo daract
- Automotores direccion En La banda
- Automotores direccion En Laboulaye
- Automotores direccion En La carlota
- Automotores direccion En La dulce
- Automotores direccion En La falda
- Automotores direccion En Laguna larga
- Automotores direccion En Laguna paiva
- Automotores direccion En La loma
- Automotores direccion En La lucila
- Automotores direccion En Lanus
- Automotores direccion En La paternal
- Automotores direccion En La paz
- Automotores direccion En La plata
- Automotores direccion En La playosa
- Automotores direccion En Laprida
- Automotores direccion En La reja
- Automotores direccion En La rioja
- Automotores direccion En Larroque
- Automotores direccion En Las breñas
- Automotores direccion En Las heras
- Automotores direccion En Las rosas
- Automotores direccion En Las varillas
- Automotores direccion En Leandro n alem
- Automotores direccion En Libertad
- Automotores direccion En Lincoln
- Automotores direccion En Liniers
- Automotores direccion En Lisandro olmos etcheverry
- Automotores direccion En Llavallol
- Automotores direccion En Loberia
- Automotores direccion En Lobos
- Automotores direccion En Loma hermosa
- Automotores direccion En Lomas del mirador
- Automotores direccion En Lomas de zamora
- Automotores direccion En Longchamps
- Automotores direccion En Lopez
- Automotores direccion En Los polvorines
- Automotores direccion En Los quirquinchos
- Automotores direccion En Los surgentes
- Automotores direccion En Los toldos
- Automotores direccion En Luis guillon
- Automotores direccion En Lujan
- Automotores direccion En Lujan de cuyo
- Automotores direccion En Luzuriaga
- Automotores direccion En Maciel
- Automotores direccion En Magdalena
- Automotores direccion En Maipu
- Automotores direccion En Malvinas argentinas
- Automotores direccion En Manuel b gonnet
- Automotores direccion En Marcos juarez
- Automotores direccion En Mar de ajo
- Automotores direccion En Mar del plata
- Automotores direccion En Mariano acosta
- Automotores direccion En Martin coronado
- Automotores direccion En Martinez
- Automotores direccion En Mataderos
- Automotores direccion En Mendoza
- Automotores direccion En Mercedes
- Automotores direccion En Merlo
- Automotores direccion En Mina clavero
- Automotores direccion En Monserrat
- Automotores direccion En Monte buey
- Automotores direccion En Montecarlo
- Automotores direccion En Monte castro
- Automotores direccion En Monte chingolo
- Automotores direccion En Monte grande
- Automotores direccion En Monte maiz
- Automotores direccion En Monteros
- Automotores direccion En Moreno
- Automotores direccion En Moron
- Automotores direccion En Morteros
- Automotores direccion En Muñiz
- Automotores direccion En Munro
- Automotores direccion En Naschel
- Automotores direccion En Navarro
- Automotores direccion En Necochea
- Automotores direccion En Neuquen
- Automotores direccion En Nogoya
- Automotores direccion En Nueva pompeya
- Automotores direccion En Nuñez
- Automotores direccion En Obera
- Automotores direccion En Olavarria
- Automotores direccion En Oliva
- Automotores direccion En Olivos
- Automotores direccion En Oncativo
- Automotores direccion En Oriente
- Automotores direccion En Pablo nogues
- Automotores direccion En Palermo
- Automotores direccion En Parana
- Automotores direccion En Parque avellaneda
- Automotores direccion En Parque chacabuco
- Automotores direccion En Parque patricios
- Automotores direccion En Parque san martin
- Automotores direccion En Paso de los libres
- Automotores direccion En Paso del rey
- Automotores direccion En Pehuajo
- Automotores direccion En Pellegrini
- Automotores direccion En Pergamino
- Automotores direccion En Perico del carmen
- Automotores direccion En Pigue
- Automotores direccion En Pilar
- Automotores direccion En Pinamar
- Automotores direccion En Piñeyro
- Automotores direccion En Posadas
- Automotores direccion En Presidencia roque saenz peña
- Automotores direccion En Progreso
- Automotores direccion En Puerto iguazu
- Automotores direccion En Puerto madero
- Automotores direccion En Puerto madryn
- Automotores direccion En Puerto rico
- Automotores direccion En Puerto san julian
- Automotores direccion En Punta alta
- Automotores direccion En Quemu quemu
- Automotores direccion En Quequen
- Automotores direccion En Quilmes
- Automotores direccion En Quilmes oeste
- Automotores direccion En Rafaela
- Automotores direccion En Rafael calzada
- Automotores direccion En Rafael castillo
- Automotores direccion En Rama caida
- Automotores direccion En Ramallo
- Automotores direccion En Ramirez
- Automotores direccion En Ramos mejia
- Automotores direccion En Ranchos
- Automotores direccion En Ranelagh
- Automotores direccion En Rauch
- Automotores direccion En Rawson
- Automotores direccion En Recoleta
- Automotores direccion En Reconquista
- Automotores direccion En Recreo sur
- Automotores direccion En Remedios de escalada
- Automotores direccion En Resistencia
- Automotores direccion En Retiro
- Automotores direccion En Rincon de milberg
- Automotores direccion En Rio colorado
- Automotores direccion En Rio cuarto
- Automotores direccion En Rio gallegos
- Automotores direccion En Rio grande
- Automotores direccion En Rio segundo
- Automotores direccion En Rio tercero
- Automotores direccion En Rio turbio
- Automotores direccion En Rodeo de la cruz
- Automotores direccion En Rodeo del medio
- Automotores direccion En Rojas
- Automotores direccion En Rosario
- Automotores direccion En Rosario de la frontera
- Automotores direccion En Rosario de lerma
- Automotores direccion En Rosario del tala
- Automotores direccion En Rufino
- Automotores direccion En Saavedra
- Automotores direccion En Saladillo
- Automotores direccion En Salazar
- Automotores direccion En Salliquelo
- Automotores direccion En Salta
- Automotores direccion En Salto
- Automotores direccion En San andres
- Automotores direccion En San antonio de areco
- Automotores direccion En San antonio de padua
- Automotores direccion En San carlos centro
- Automotores direccion En San clemente del tuyu
- Automotores direccion En San cristobal
- Automotores direccion En San fdo del valle de catamarca
- Automotores direccion En San fernando
- Automotores direccion En San francisco
- Automotores direccion En San francisco solano
- Automotores direccion En San isidro
- Automotores direccion En San jorge
- Automotores direccion En San jose
- Automotores direccion En San jose de feliciano
- Automotores direccion En San jose de guaymallen
- Automotores direccion En San jose de la esquina
- Automotores direccion En San juan
- Automotores direccion En San justo
- Automotores direccion En San lorenzo
- Automotores direccion En San luis
- Automotores direccion En San manuel
- Automotores direccion En San miguel
- Automotores direccion En San miguel del monte
- Automotores direccion En San miguel de tucuman
- Automotores direccion En San nicolas
- Automotores direccion En San nicolas de los arroyos
- Automotores direccion En San pedro
- Automotores direccion En San rafael
- Automotores direccion En San ramon de la nueva oran
- Automotores direccion En San salvador
- Automotores direccion En San salvador de jujuy
- Automotores direccion En Santa clara del mar
- Automotores direccion En Santa eufemia
- Automotores direccion En Santa fe
- Automotores direccion En Santa lucia
- Automotores direccion En Santa rosa
- Automotores direccion En Santa teresita
- Automotores direccion En San telmo
- Automotores direccion En Santiago del estero
- Automotores direccion En Santos lugares
- Automotores direccion En Santo tome
- Automotores direccion En Sarandi
- Automotores direccion En Sastre
- Automotores direccion En Saturnino m laspiur
- Automotores direccion En Selva
- Automotores direccion En Sourigues
- Automotores direccion En Suipacha
- Automotores direccion En Sunchales
- Automotores direccion En Tablada
- Automotores direccion En Tandil
- Automotores direccion En Tapalque
- Automotores direccion En Tapiales
- Automotores direccion En Temperley
- Automotores direccion En Tigre
- Automotores direccion En Tinogasta
- Automotores direccion En Tintina
- Automotores direccion En Toay
- Automotores direccion En Tortuguitas
- Automotores direccion En Totoras
- Automotores direccion En Trelew
- Automotores direccion En Trenque lauquen
- Automotores direccion En Tres arroyos
- Automotores direccion En Troncos del talar
- Automotores direccion En Trujui
- Automotores direccion En Tunuyan
- Automotores direccion En Turdera
- Automotores direccion En Unquillo
- Automotores direccion En Urdinarrain
- Automotores direccion En Ushuaia
- Automotores direccion En Valentin alsina
- Automotores direccion En Valle hermoso
- Automotores direccion En Velez sarsfield
- Automotores direccion En Venado tuerto
- Automotores direccion En Vera
- Automotores direccion En Versailles
- Automotores direccion En Vicente lopez
- Automotores direccion En Victoria
- Automotores direccion En Vicuña mackenna
- Automotores direccion En Viedma
- Automotores direccion En Villa adelina
- Automotores direccion En Villa allende
- Automotores direccion En Villa angela
- Automotores direccion En Villa ballester
- Automotores direccion En Villa bosch
- Automotores direccion En Villa carlos paz
- Automotores direccion En Villa constitucion
- Automotores direccion En Villa crespo
- Automotores direccion En Villa del parque
- Automotores direccion En Villa del rosario
- Automotores direccion En Villa de maria
- Automotores direccion En Villa de mayo
- Automotores direccion En Villa devoto
- Automotores direccion En Villa dolores
- Automotores direccion En Villa dominico
- Automotores direccion En Villa elisa
- Automotores direccion En Villa españa
- Automotores direccion En Villa fortabat
- Automotores direccion En Villa gesell
- Automotores direccion En Villa gobernador galvez
- Automotores direccion En Villa gral mitre
- Automotores direccion En Villa hipodromo
- Automotores direccion En Villa insuperable
- Automotores direccion En Villa la florida
- Automotores direccion En Villalonga
- Automotores direccion En Villa lugano
- Automotores direccion En Villa luro
- Automotores direccion En Villa luzuriaga
- Automotores direccion En Villa lynch
- Automotores direccion En Villa maria
- Automotores direccion En Villa martelli
- Automotores direccion En Villa nueva
- Automotores direccion En Villa nueva de guaymallen
- Automotores direccion En Villa ortuzar
- Automotores direccion En Villa pueyrredon
- Automotores direccion En Villa raffo
- Automotores direccion En Villa real
- Automotores direccion En Villa regina
- Automotores direccion En Villa riachuelo
- Automotores direccion En Villa saenz peña
- Automotores direccion En Villa san jose
- Automotores direccion En Villa santa rita
- Automotores direccion En Villa santos tesei
- Automotores direccion En Villa soldati
- Automotores direccion En Villa urquiza
- Automotores direccion En Virrey del pino
- Automotores direccion En Virreyes
- Automotores direccion En Wilde
- Automotores direccion En Yerba buena
- Automotores direccion En Zapala
- Automotores direccion En Zarate
- Automotores direccion En Zavalla


text:
Dinastia dels Ptolemèus
La Dinastia deus Ptolemèus, tanben coneguda com Dinastia Lagida, que regnè sus Egipte enter -305 e -30, sia enter la mort de Lissandre lo Gran (Alexandre lo Gran) e lo suicidi de Cleopatra VII, darrèra reina d'aqueta dinastia qui's èra considerada decendenta de Lagòs (en grèc AaYóς), generau de Lissandre. A maugrat qui los Ptolemèus e bastín ua navèra capitala (Alexàndria) e qu'empleguèn la lenga grèga, que s'identifiquèn dab la cultura e la religion egipciana ; que bastín temples deu màgers com, per exemple, lo temple d'Òrus a Edfo. Lo temps d'aquesta dinastia que ho donc ua renavida culturau per Egipte (la bastida de la famosa bibliotèca qui cremè just a la fin d'aqueth periòde que'n ho la màger pròva). De destacar tanben, lo periòde lagide que de aus judius lo parat de tornar installar en Egipte on, segond la tradicion, setanta sages judius arrevirèn la Bíblia (a la demanda deu sobiran) exactament deus medish biais sens consultà's : atau que vadó la Bíblia deus Setanta.
Cartoche (aquiu qu'ei lo determinatiu per "rei") deus Ptolemeos (qu'i cau léger en ieroglifs fonetic : P-T-OA-L-M-I-I-S) :
Faraons de la dinastia lagida[modificar | modificar la font]
- Ptolemèu Ièr Sòter (Sauvador), de -305 dinc a -285
- Ptolemèu II Filadelfe, de -285 dinc a -246
- Ptolemèu III, de -246 dinc a -222
- Ptolemèu IV, de -222 dinc a -205
- Ptolemèu V Epifan, de -204 dinc a -180
- Ptolemèu VI, de -180 dinc a -145
- Ptolemèu VII, de -145 dinc a -144
- Ptolemèu VIII, de -144 dinc a -116
- Ptolemèu IX, de -116 dinc a -107, puish de -88 dinc a -81
- Ptolemèu X Alexandre, de -107 dinc a -88
- Ptolemèu XI Alexandre, en -80
- Ptolemèu XII Neòs Dionisòs (Navèth Dionisòs) o Aulèta (Lo flabutaire), de -80 dinc a -58, puish de -55 dinc a -51
- Bereniça IV, de -58 dinc a -55
- Cleopatra VII, de -51 dinc a -30
- Ptolemèu XIII Dionisòs, de -51 dinc a -47
- Ptolemèu XIV Filopatòr (aimant lo son pair), de -47 dinc a -44
- Ptolemèu XV Cesarion, de -44 dinc a -30
Monuments legats peus Lagides[modificar | modificar la font]
- la ciutat d'Alexàndria (Ptolemèu I) ;
- la ciutat de Ptolemaïda (Ptolemèu I) ;
- lo Far d'Alexàndria (Ptolemèu II) ;
- la bibliotèca d'Alexàndria ;
- lo temple d'Òrus a Edfó ;
- lo temple d'Isis a File ;
- lo temple d'Atòr à Denderah (Cleopatra VII e Ptolemèu XV Cesarion) ;
- lo temple de Sòbec e d'Aroeris a Kom Ombò.


text:
Diluns, 21 de mai de 2018, 03h00
Los afogats de la banda de rock Queen pòdon ja veire lo trailer del filme Bohemian Rhapsody, consagrat al grop. Arribarà dins las salas de cinèma en novembre que ven. Lo protagonista ... +
Dimenge, 20 de mai de 2018, 03h00
L’actritz e realizaira italiana Asia Argento es estada la primièra femna a denonciar oficialament lo productor estatsunidenc Harvey Weinstein. O faguèt publicament aqueste dissabte ... +
Dissabte, 19 de mai de 2018, 03h00
Cossí son los melhors cortmetratges d’Euròpa? En sortissent del circuit academic e orfanèls d’un nom que los precedisca, los joves realizaires s'amassan normalament ... +
Dissabte, 19 de mai de 2018, 03h00
Los realizaires Gaspar Noé (Climax) e Pierre Salvadori (En liberté !) an ganhat los prèmis pus importants de la Quinzena dels Realizaires. Noé a obtengut l'Art Cinema ... +
Dissabte, 19 de mai de 2018, 03h00
Lo Brasil indigèna a conquistat lo prèmi de la jurada de la mòstra “Un Certan Regard“ del festenal del Canas, qu’es estat autrejat al filme Chuva e cantoria na aldeia ... +
Divendres, 18 de mai de 2018, 03h00
Après la persecucion, las detencions e las gàrdias a vista, Canas a espandit lo tapís roge per Cédric Herrou. Se presentèt ièr al festenal de cinèma lo ... +
Dimenge, 13 de mai de 2018, 03h00
La conferéncia de premsa de Jean-Luc Godard per presentar son darrièr filme Livre d'image (Libre d’imatge) al Festenal de Canas a portat aqueste dissabte de moments particulars, ... +
Dimars, 8 de mai de 2018, 03h00
Comença uèi la 71a edicion del Festenal de Canas, un dels tres eveniments màgers del cinèma mondial amb la Mòstra de Venècia e los Oscars. S'agís d'un ... +
Dissabte, 5 de mai de 2018, 03h00
Durant lo festenal de cinèma de Canas (Vencenc), ongan val la pena d’assistir a las sesilhas de cinèma a la plaja, que se tròba a dos passes del Palais del festenal: son d’efièch ... +
Dimenge, 29 d'abril de 2018, 03h00
Lo filme documentari de Michel Toesca sul prètzfach umanitari de Cédric Herrou e de l’associacion Ròia Ciutadana se presentarà al Festenal de Cinèma de Canas. Entitolat Libre ... +
Dimècres, 25 d'abril de 2018, 03h00
Lo realizaire Terry Gilliam es un dels Monty Python. Aqueste es lo mèstre dels decòrs e de la fantasiá distopica de filmes coma 12 monins (traducha en francés coma L’Armée ... +
Dimars, 6 de març de 2018, 03h00
Frances McDormand es estada premiada amb l’Oscar de la melhora actritz per son interpretacion dins lo filme Three Billboards outside Ebbing, Missouri, que Zep Armentano analisa dins sa tribuna de ... +
Dimenge, 4 de març de 2018, 03h00
Provença > Comtat de Niça > Costiera Niçarda
Pels niçards es un crim de lèsamajestat contra lo rei del carnaval 2018. L’èx-president de la region Provença e cònsol màger de Niça, Christian Estrosi, ... +
Dimècres, 31 de genièr de 2018, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Bas > Costiera de Nimes
L’8a edicion del festenal Rescontre (o Rescòntre, en provençal), de vidèo e cinèma, se tendrà a la Mediatèca de Margarida (Costièra de Nimes) los ... +
Dimars, 30 de genièr de 2018, 03h00
La Chambra d’Òc ven d’aviar lo projècte de produire un filme sus un dels episòdis màgers de l’istòria occitana, l’extermini del catarisme ... +
Dissabte, 21 d'octòbre de 2017, 03h00
Lo filme Heidi, del realizaire Alain Gsponer, aurà lèu sa version en occitan, al cinèma e en DVD. Realizat per StudioCanal, lo filme ven d’èsser doblat en lenga nòstra ... +


text:
Acheux-en-Vimeu
Acheux-in-Vimeu en picard ( Acheux-en-Vimeu en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Acheux-en-Vimeu a un terroir #que se étire cap al Nòrd per inclure desparièrs caserius que # :
- Frireulle, #que la glèisa (o la capèla) n'a provesit d'un modèst campanal-mur o campenard.
La commune d'Acheux-en-Vimeu a un terroir qui s'étire vers le Nord pour inclure différents hameaux parmi lesquels :
- Frireulle, dont l'église (ou la chapelle) est pourvue d'un modeste clocher-mur ou campenard.
Istòria[modificar | modificar la font]
Berceau De la Ostal de Acheux, #que los membres #portar los títols de « senhors de Sant-Maixent, de Fouconcourt, del Plouy, de Bienfay, de Violaines, de Inerville ». thumb|left|90px Pòrta "de sòus a la crotz ancorada de sable, partida de sòus a l'agla al panatòri éployé de sable" - Supports : dos lévriers essants - Cimier : un lévrier issant. Las siás armas n'an tirat d'un viatge dins Tèrra Santa[1].
Aquel linhatge, fòrça anciana en Picardie, es sortida de Geoffroy de Asceu, vengut de Acheux, nascut l'an 1114, crosat l'an 1134, procedent de Acheux-en-Vimeu, #que #possedir la distincion e #que #recebre lo nom. Figura en un cèrt nombre de chartes de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle e Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. Divèrses de los sieus membres n'an portat (a Modèl:La s- e a Modèl:La s-) lo subernòm de « Poulain ».
Gauthier E Milon de Acheux son de testimònis a una charte de Robert, doyen de Sant-Maixent l'an 1200.
Clément De Acheux, chevalier, e la siá esposa Marida donan tres periodics de tèrra a Acheux, dins l'espital Sant-Nicolas de Abbeville, en junh 1241, acte que # an citat los sieus fils Mathieu de Acheux, chevalier, e la siá polida-filha Émeline.
Aquel ostal i aguèt mantengut en la siá noblesa seguenta declaracion del 26 de febrièr 1697, après l'aver-i provat dempuèi lo 6 de genièr 1555. I aviá tota justícia : elevada, mièja e bassa. Los sieus costums localas e particularas aguèron redigit lo 14 de setembre 1507.
Berceau de la Maison d'Acheux, dont les membres portèrent les titres de « seigneurs de Saint-Maixent, de Fouconcourt, du Plouy, de Bienfay, de Violaines, d'Inerville ».
Elle porte "d'argent à la croix ancrée de sable, partie d'argent à l'aigle au vol éployé de sable" - Supports : deux lévriers essants - Cimier : un lévrier issant. Ses armes sont tirées d'un voyage en Terre Sainte[2].
Cette lignée, très ancienne en Picardie, est issue de Geoffroy de Asceu, devenu d'Acheux, né en 1114, croisé en 1134, originaire d'Acheux-en-Vimeu, dont elle posséda la seigneurie et dont elle reçut le nom. Elle figure dans un certain nombre de chartes des Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle et Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. Plusieurs de ses membres ont porté (au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle et au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle) le surnom de « Poulain ».
Gauthier et Milon d'Acheux sont témoins à une charte de Robert, doyen de Saint-Maixent en 1200.
Clément d'Acheux, chevalier, et son épouse Marie donnent trois journaux de terre à Acheux, à l'hôpital Saint-Nicolas d'Abbeville, en juin 1241, acte dans lequel sont cités leur fils Mathieu d'Acheux, chevalier, et leur belle-fille Émeline.
Cette maison fut maintenue dans sa noblesse suivant déclaration du 26 février 1697, après l'avoir prouvé depuis le 6 janvier 1555. Elle avait toute justice : haute, moyenne et basse. Ses coutumes locales et particulières furent rédigées le 14 septembre 1507.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Archiu Familha Dacheux-Tognon - Actes de Eat-civil - Archiu notarial -
Archiu Départementales de la Soma - Fondes de las Familhas
Bibliotèca municipala de Abbeville - Fons de las Familhas
Armorial De França (de Hozier)
- ↑ Archives Famille Dacheux-Tognon - Actes d'Eat-civil - Archives notariales -
Archives Départementales de la Somme - Fonds des Familles
Bibliothèque municipale d'Abbeville - Fonds des Familles
Armorial de France (d'Hozier)


text:
Cette esprit que nous donne l'Armanac Cetori 1913 est une transmission pour les générations à venir, qui y retrouveront une partie de leurs racines & de l'état d'eprit d'un peuple simple mais généreux! Mais surtout dans sa langue vrai dans sa langue doù brès!
Basèna èra un brave garçon, mès, pecaire ! simple, simple que vous lou pode pas dire.
Travalhava dins un magasin que lou cap-mèstre aviè una baraqueta. Lou dimenche prenièn Basèna per mountà lou cabas, faire la tarralha, e dequé sabe iéu !
Un bèu dimenche, touta la familha èra aquis quand, après lou dinnà, arrivet de counouissenças de defora. Lous reçagèroun couma de Cetôris saboun reçaupre e lous couvidèroun à soupà. Alor lou cap mèstre dis à Basèna :
— Te ! aqui vint francs ; davala en vila e, à quante pris que siègue, monta de peis. Vole de peis per servi à-n-aquel mounde, à soupà.
Basèna restèt touta l'après-dinnada à cercà de péis. Agèt fossa pena à n'en trouvà; mes revenguèt pas berdoulha. Vers las sièis ouras, arrivèt am'un còbou de peis.
— Eh ! be, Basèna, portes de peis ?
— Oi, mes es pas estât sans pena.
— E per quant n'en portes ?
— Per vint francs, pardieu !
Destapoun lou côbou. Èra ple d'anguilas.
— 0 monstre ! vint francs d'anguilas ! e d'anguilas de mièch quart !...
Encara un pauc mai l'estripavoun.


text:
Brussèlas
Brussèlas (Bruxelles en francés [bʁy.sɛl], Brussel en neerlandés, Brüssel en alemand, Brussels en anglés), es la capitala de Belgica e lo sèti dels govèrns e Parlaments de mantuna de sas entitats federadas (la Region de Brussèlas Capitala, la Comunautat Francesa de Belgica, la Comunautat e la Region Flamenca), e mai d'organizacions internacionalas, coma l'OTAN e de nombrosas institucions de l'Union Europèa.
Son nom se pronóncia localament en francés [bʁy.sɛl] (la « x » se pronóncia « ss »).
Lo gentilici es brusselés -esa.


text:
dilluns, 9 de maig de 2011
Darrièras novèlas
Mentre que Laurent Wauquiez prepausa de mesuras dignas de Le Pen, lo tribunal d'Estrasborg permet que se pòsca botar lo fuòc al Coran puèi i pissar dessús (podètz ensajar amb la Bíblia me diretz las resultas). Se me cresètz pas es aquí. De causas s'encaminan... Dormissètz plan brava gent !
diumenge, 8 de maig de 2011
Triste es lo cèl...
Triste es lo cèl, çò ditz la cançon…
L’aire d’uèi tanben es fòrça triste.
Las idèas de Le Pen e companhia rajan d’a fons.
Aquelas ‘idèas’ (se se pòt dire) se trapan al nivèl de la Federacion Francesa de Fot, mas tanben dins las tribunas de Bordèu (cf la demission de Tigana).
A Montalban son d’occitanistas (aquò fa mal d’o dire) d’extrema dreta que lordejan l’espaci public.
E las televisions, las ràdios (mercés Ràdio Lengadòc) e autres mediàs que desbremban d’informar de qu’es aquel partit poirit, en mai d’aquò vòlon nos far creire qu’es un partit coma los autres (cf Robèrt Menard, la talpa fascisanta).
Pasmens bonas vacanças !
dilluns, 2 de maig de 2011
En 2010 après J-C, Dieu ditz a Noé
- Un còp de mai la tèrra es venguda òrre e suspoblada, aquò’s la crisi de pertot. Te cal quilhar una arca e recampar un coble de cada bèstia e tanben d’umans, dels bons ça que la. Dins sièis meses mandi la pluèja quaranta jorns e quaranta nuèits que desrabarà tot !
Sièis meses mai tard, Dieu torna e vei sonque una debuta de construccion.
- Mas as gaireben res fait ! Deman commença de plòure !
- Desencusa-me, Sénher, ai fait çò que podiái mas los temps an cambiat :
- Ara per bastir cal un permés e l’inspector me fa patir en causa del sistèma d’alarma anti-fòc.
- Los vesins an fargada una associacion que l’empont dins la cort respectava pas las règlas de co-propietat e amagava la vista. M’a calgut trapar un mediator per adobar las causas.
- Lo servici d’urbanisme me forcèt per far un estudi de factibilitat amb redaccion d’un memòri sul còst del carreg de l’arca cap a la mar.
- Quand entamenèri de copar de fusta, la Proteccion de l’Environament trobèt que fasiái de desforestacion, que destrusiái las tutas d’espècias animalas e doncas l’autorizacion del servici de las Aigas e Forèsts èra caduc.
- Quand comencèri d’amassar d’animals, la SPA me secutèt perque los sostrasiái del mitan natural per los botar dins de gàbias tròp pichonas.
- Lo Desvolopament Durable demandèt un estudi d’impacte.
- Lo Ministèri del Trabalh me carcanhava per utilizacion d’emplegats benevòls.
- Lo servici de las Talhas me tombèt dessus, en dire que me preparavi de fugir illegalament del país, mentre que las Doanas me reprochavan una tentativa de passar la frontièra amb d’espècias protegidas o reconegudas dangierosas.
- Alara m'alassèri e daissèri lo projècte.
Sul pic, las nivols desapareguèron, un arcolan nasquèt e lo solelh se mostrèt.
- Vòls pas mai destrusir lo mond ? demandèt Noé.
- Es pas la pena, l’administracion se’n carga.
Subscriure's a: Missatges (Atom)


text:
Champagneux
Champagneux en arpitan (Champagneux en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Una considerabla espasa en bronze, descobèrta en alluvions del Rhône, data de la XIIIe sègle abC. e testifica de l'implantacion e de l'importància de la Civilizacion dels Camps d'Urnas en la region.
Une remarquable épée en bronze, découverte dans des alluvions du Rhône, date du XIIIe sègle abC. et témoigne de l'implantation et de l'importance de la Civilisation des Champs d'Urnes dans la région.


text:
29 novembre 2015
Aquesta setmana, la Polícia Occitana de Proximitat que miè hèra accions en l’encastre de l’estat d’urgéncia.
La Polícia Occitana de Proximitat non caumè pas aquesta setmana. Après los atemptats, que’u calè miar uas accions antiterroristas d’urgéncia. La purmèra qu’estó ua perquisicion dens tots los maines de produccion de vin deu juransonés. Que’s sasín de haut o baish 2500 botelhas suspèctas.
(suite…)
2 novembre 2015
Lo cantaire William Perez, escapat dels Estats Units, poiriá èsser mes en examèn per trafic internacional.
Rampèl dels faits : lo cantaire conegut William Perez es estat interpelat a Atlanta, en possession de doas valisas de CD de Du Bartas, tre la davalada de son avion en provenéncia de China. Per l’intermediari de son avocat, aviá pretendut que lo contengut de las valisas li èra desconegut, e que qualqu’un aviá segurament plaçats los CD a son insú.
(suite…)
10 septembre 2015
Manaset a capitat d’obténer en exclusivitat la una del Journal de Béziers del mes venent
Après un numèro de setembre sus la menaça migranta titolat « Ils arrivent ! », lo jornal de Besièrs denóncia encara un còp los dangièrs als quals los estatjants de la vila son expausats e torna afirmar la volontat de la municipalitat de los protegir.
(suite…)
24 août 2015
Un terrorista plan preparat e decidit es estat mestrejat al moment de cometre son atemptat, mercé al coratge de dos estudiants del MEBOC.
Es en plen amfi, al moment d’un cors sus la literatura occitana del sègle 20, que lo terrorista se levèt per perpetrar son malfait. Urosament, dos estudiants del Meboc, desrevelhats per un còp, ausiguèron lo malfactor que repetava a votz baissa « degunalitat degunalitat ». Son intencion èra segurament de getar aquesta panoccitanitat a las aurelhas dels paures estudiants occitans, que la risca de traumatisme es grandarassa, sens parlar dels professors presents dins la sala.
(suite…)
18 juillet 2015
Amb lo calimàs que sevís suls paises occitans, cada ciutadan se dèu de prene sas responsabilitats. Vaquí las mesuras indispensablas que lo govèrn a doblidat de listar.(suite…)
12 juillet 2015
Cinc rasetaires son estats meses en garda a vista a Lunèl a la seguida d’escotas telefonicas.
Los servicis de la DGSI susvelhan de pròche la populacion de Lunel, que la majoritat es sus escota telefonica. Es a la seguida d’aquò que cinc rasetaires foguèron interpellats ièr de matin a lor domicili. Lo program informatic aviá relevat dins las conversas un molon de mots estrangièrs que foguèron preses per un còdi mascant la mesa en plaça d’una accion terrorista : bandido, abrivado, aglan, coucardo, Pescoluno, Erdibiou.
(suite…)


text:
Categoria:Atletisme
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 3 soscategorias, sus un total de 3.
A
- ► Atlèta (3 C)
C
- ► Campionat del Mond d'atletisme (16 P)
D
- ► Disciplina atletica (1 C)
Articles dins la categoria « Atletisme »
Aquesta categoria conten los 21 articles seguents.
C
- Campionat del Mond d'atletisme
- Campionat del Mond d'atletisme de 1983
- Campionat del Mond d'atletisme de 1987
- Campionat del Mond d'atletisme de 1991
- Campionat del Mond d'atletisme de 1993
- Campionat del Mond d'atletisme de 1995
- Campionat del Mond d'atletisme de 1997
- Campionat del Mond d'atletisme de 1999
- Campionat del Mond d'atletisme de 2001
- Campionat del Mond d'atletisme de 2003
- Campionat del Mond d'atletisme de 2005
- Campionat del Mond d'atletisme de 2007
- Campionat del Mond d'atletisme de 2009
- Ciutat de Mexic 1968 - Atletisme
- Corsa de fons


text:
Un atemptat de nuèit encara en fRança, coma lo Parlament de 1939 donava los plens poders el «gente» Philippe Pétain, lo poder socialista (Parlament e govèrn) fabrica una politica de l'«État d'urgence», dirigida per una administracion que sap pus que fa d'aqueles pòbles «amb problèmas», la ciutadanetat francesa. E lo politic qu'a pas cap idèa d'una politica pròpria fa fisença a l'administracion militarista francesa, parier que lo Parlament de 1939 fasiá fisença a Philippe Pétain e l'«État français».
Ni l'«État français, ni l'«État d'urgence» an provat una mendra eficacetat per tornar la democracia, nimai per tornar la dignitat a un pòble manipulat !
Dinc aquel Estat novèl qu'es supausat èstre d'urgéncia (dempuèi qu'un atemptat a tocat Paris, alara que sabèm qu'a debutat a Tolosa ambe l'afar Merah, aquò farà ....), avèm donc lo retorn de las milícias, de las perquisicions modèl ancian regime, d'una fòbia institucionala car lo pòble (unic evidentament) fa paur a la generacion politica dels partidocratas. La jacobiniá e sa casta a paur, paur a totes los nivèls, mas sobretot a paur del pòble, e sobretot aquel que vòta pus, car favoriza lo vòt FN, l'enemic de l'interior (ne fau aver sempre un - lo FN en blau marina a un conservatisme, l'enemic es exterior, es immigrant).
De la guèrra al «communautarisme» (tal que France Bleu emplega lo mot, Radio París es tornat dins la semantica) es tornada dins lo camp del verbiatge d'extrèma-dreita ; i veson una escasença, tornar al poder ; totes los instruments institucionals de repression son, dins la nuèit passada, installats democraticament per una representativitat qu'a paur per sa sentat electorala, e sa sobrevida politica.
La crisi politica genertalizada es volguda pels terroristas de l'extremisme d'Orient-Mejan e fabricat -via Internet- dedins una populacion escolarizada per la santa République française. L'ai sempre escrit, lo problèma de la ciutadanetat musulmana es sa fauta d'educacion politica, istorica e quitament geo-politica, al mens 3 generacions de problèma educatiu francés. E amb aiçò, soi segur que soi dins lo camp capitolat per Barcelona, Lo Jornalet, d'islamofòb.
Veire la realitat en fàcia, l'extremisme serà pas oblidat per las santas leis republicanas e jacobinas ; fau un autre sistèma politic, fau cambiar de sistèma (pas pus de reforma), e donc fau urgentament la fin del sistèma politic francés, la fin del somiat passat republican que fau ; pas lo retorn de las estupiditats de 1939 ! Ni besonh d'una messa catolica per compassion a Niça, alara que la messa ortodòxa amerita pauc d'interès del personal politic qu'es lo primièr a se dire laïc, çò que son pas jamai estats, ni vengut del pòble (etimologia de laïcos en grèc), ni de religion non catolica.
Lo personal politic al govèrn es en causa, mas la dreita es pas melhora, farai un apondon long sul tèma.
Niça soi en dòl, duelh per tutes/as, mas en dòl per èstre estat enganat per las institucions francesas, dempuèi 1870 ; e Occitània granda dempuèi 1792.
Un atemptat referendària francesa, bonapartista, que se paga en 2016, encara e encara. Los atemptats a fabricat lo centralisme francés, ne fan una pregària perqué damora cada vagada que van al monument Mort-Pour-La-France ; la democracia es mòrta ambe l'atemptat de Niça, car los Franceses ne fan la gestion republicana.
_°_
Dins las listas de las estupiditats politicas, los elegits UMP-UDI-Les-Républicains ne faguèron tonassas ; vau creire que vòlon emplenar Le Canard Enchaîné de la setmana venenta.
Las mai estupidas son Guaino e Barèges que vòlon armar la populassa, evidentament de lor camp, per far la guèrra a l'autre, plan segur ; Barèges de Montalban deuriá saber çò qu'es una guèrra entre catolic e protestants ... dos camps armats. Evident, es una solucion contra lo caumatge !
Mas avèm tanben una patologia clara per non pus aver de memòria politica, Nicolas Sarkozy :
E dire que coma ciutadan, li pagatz una retirada dracosa per nos messorguejar cada jorn sus TF1 o totas las televisions de fRança !
O aquel elegit de Niça, motorista de tria, que parla sovent, mas qu'oblida aviat çò que dís ; malastrosament es lo cumulardòc Christian Estrosi, lo president de l'aglomeracion de Niça, e qu'a demandat a cònsol actual de Niça de se calar.
o aquel qu'es president del Conseil départamental qu'explica seriosament :
Aquel a votat leis, e n'en sap pas lo contengut ; patologia : cumul dels mandats. Ièr la votèt l'ineficaçetat «État d'urgence».
O encara piège, car es estat jutge, aquel qu'un diluns maitin en directe sus una ràdio parisenca, oblida qu'es vice-president de la la comission d'amitat fRança Aràbia Saodita ; fau tornar dire que la moneda de l'Aràbia Saodita a servit a bastir una mosquèa a Niça ... lo salafisme s'i pòrta plan mercés. E Les Identitaires i podràn trobar sorga de comunicats de protestacions ! Mercés lo Fenech.
Lo piège es qu'aquel deputat es lo president de la comission sul terrorisme de l'Assemblée dita Nationale de país vesin del nòrd ; de qu'as poscut oblidat dins la redaccion del document mandat al govèrn ?
La dreita del Parti Socialiste Français a tanben son cabal per la corsa a las estupiditats politicas :
De qué en mai per la dreita ? A si, lo FN Bleu Marine e los arguments qu'ai jà recebut, fan que :
e fau pas oblidar que son exemplars per donar dins la critica :
Me fau arrestar aquí perqué la colèra puja encara !
I a 1 policièr municipal per 800 habitants a Niça, mas totes/as sábon pas diferenciar un camion frigorific d'un camion normal.
L'Estat politicièr, la polícia pertot a Niça, res es la solucion contra lo terrorisme ...


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Avessé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarthe e la region dels Païses de Léger.
Partida eissida de l'article francés
Avessé Es una municipalitat sarthoise situada a 40 km a l'oèst del Mans e 50 km a l'èst de Laval. La municipalitat a vorejat per la Vègre.
Tèxte originau de l'article francés
Avessé est une commune sarthoise située à 40 km à l'ouest du Mans et 50 km à l'est de Laval. La commune est bordée par la Vègre.
Avessé
Partida eissida de l'article francés
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
Tèxte originau de l'article francés
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !


text:
Ipersonic
En aerodinamica, las velocitats ipersonicas son de velocitats que son nautament supersonicas. En general, se considèra qu'aquel regime d'escorriment es atench a partir d'un Mach de 5 gaireben. Lo regim ipersonic es un soselement del regim supersonic.
Lo regim d'escorriment ipersonic es atengut quand de reaccions de dissociacions molecularas son presentas al sen del gas en escorriment: aquel darrièr pòt èsser localament talament caud qu'un plasma se crèa. Lo gas pòt doncas pas mai èsser considerat coma un gas parfècte. Las proprietats abitualas de l'escorriment son alara sovent modificadas (jaça limita, turbuléncia).
L'estudi dels escorriments ipersonics demanda de bufariás plan especialas, que l'utilizacion de còdes de calcul que demanda la presa en compte de la dissociacion moleculara.
Los escorriments ipersonics son interessants subretot per l'estudi dels escorriments encontrats pendent de dintradas atmosfericas :
- a l'entorn de las tèstas de dintrada de missils balistics ;
- a l'entorn de las naus o capsulas espacialas.


text:
Eth sindic d’Aran, Carlos Barrera, e er alcalde de Naut Aran, César Ruiz-Canela, an signat un convèni entà bastir ua via Herrada en Pui d’Unha damb un pressupòst totau de 82.154,50€, des quaus ja a recebut ua subvencion dera Diputació de Lleida de 10.000,00€, e que tanben compde damb ua aportacion dera EMD d’Unha de 10.000,00€. Ara signatura tanben a assistit eth conselhèr d’Espòrts, Luís Carlos Medina.
En paraules deth sindic d’Aran, Carlos Barrera, “aguesta actuacion ei de besonh entà mielhorar era nòsta qualitat toristica e inversions en equipaments toristics e esportius agranissen era aufèrta toristica en ua destinacion de prumèr nivèu coma ei era Val d’Aran.”
Er Ajuntament Naut Aran aportarà un totau de 52.154,50€ ath finançament dera òbra “Via Herrada en Pui d’Unha“”. Eth Conselh Generau d’Aran finançarà damb un maxim de dètz mil èuros (10.000,00€), IVA includit, eth còst d’aguesta òbra.


text:
Un dels episòdis istorics mens coneguts de l’istòria europèa es la participacion d’una armada occitana pendent las crosadas que i aguèron en Orient Mejan a l’epòca medievala. Entre las divèrsas armadas de crosats que i anèron, l’occitana foguèt la que mens problèmas provoquèt – benlèu pr’amor de l’espandiment de valors pròprias de cavalariá coma onor, egalitat e paratge a travèrs de la civilizacion trobadora e que fasián d’Occitània un país totalament desparièr d’autres del nòrd d’Euròpa – pendent la sieuna marcha cap a Orient. Aquesta expedicion militara, mas tanben culturala, laissèt testimònis d’accions militaras notablas, e tanben noms de personatges istorics – coma Ramon IV de Tolosa – o luòcs – coma lo castèl libanés de Mont Pelegrin (una fortalesa encara uèi estonanta) que l’istoriografia araba a reconegut dempuèi fa fòrça temps.
Lo castèl de Mont Pelegrin es benlèu l’exemple mai clar del pas dels occitans per tèrras libanesas, sirianas e palestinas pendent la primièra crosada (1096-1099). Tanben es conegut jos lo nom araba de Qala’at Sanjil ( o lo Castèl de Sant Gilles, lo sieu constructor). La fortalesa encara domina uèi la part mai nauta de la vila libanesa de Trípol e es un dels exemples arquitectonics mai clars de la preséncia occitana en aquelas tèrras – lengadocians mas tanben provençals -.
L’origina de la sieuna construccion foguèt l’arribada a Trípol de l’armada crosada a la vila, que decidiguèt de contunhar mai al sud e conquistar Jerusalem. Après aver aquò fach, l’armada occitana de Ramon IV de Tolosa (ont tanben i avián fòrça soldats d’autras tèrras occitanas coma los qu’acompanhavan Guilhèm del Bauç e son filh ) decidiguèt iniciar lo sètge de la vila libanesa.
Aital, en 1103, los òmes de Ramon IV comencèron a bastir lo que seriá aprés lo Castèl de Mont Pelegrin – espandit al sègle XIV per un autre Ramon de Gilles e qu’a balhat una discussion istorica que demora encara fins uèi -. Caliá aver una fortalesa per poder conquistar Trípol. Lèu foguèt sonada Mont Pelegrin, pr’amor que lo Comte de Tolosa voliá que foguèsse un endrech per aculhir los pelegrins qu’anavan a Tèrra Santa – aquesta èra estada una de las rasons principalas qu’aviá fach decidir los crosats jos la crida papala, fin finala, per conquistar o liberar Jerusalem, pr’amor que los turcs selkjucidas, en tot la conquistar fasiá pauc, avián barrat lo sieu pas als pelegrins -.
Maugrat que lo castèl foguèt assetjat pauc aprés, en 1105, una ataca enemiga araba provoquèt una luta ont moriguèt lo meteis comte mondin – e que foguèt benlèu sauvat in extremis per una armada de provençals qu’acabavan d’arribar a Qala’at Sanjil, e lo bastiment del castèl contunhèt après la casuda de Trípol en mans crosadas occitanas.
Après lo chaple abitual dels abitants de Trípol ( en aquò los soldats occitans foguèron pas desparièrs d’autras nacions ), l’armada occitana decidiguèt transformar lo pichon comtat de Sant Gilles en lo Comtat de Trípol, mai grand, un estat exclusivament occitan que demorèt en tèrras libanesas e sirianas pendent 85 ans jos la dinastia de l’ostal de Tolosa e puèi 100 ans mai jos la dinastia aquitana–peitavina d’Antioquia. Lo comtat occitan de Trípol laissèt d’existir oficialament en l’an 1288 e aguèt en Lucia de Trípol la sieuna darrièra comtessa, en tombar la vila jos una armada mameluca. L’armada mongola amb qui aquesta aviá fach una aliança de darrièra òra poguèt pas la sauvar de la conquista (reconquista) araba.
La dinastia de l’ostal tolosan de Trípol
Ramon IV de Tolosa foguèt lo primièr d’una pas gaire longa lista de comtes de Trípol amb origina occitana que contunhèt amb noms coma lo catalan Guilhèm Jordan, comte de Cerdanha e nebot del primièr, Bertrand, son filh, Pons, lo filh d’aqueste, e los lors descendents Ramon II e Ramon III. En tot morir aqueste, sens filhs, lo comtat de Trípol foguèt legat al principat crestian d’Antioquia, regit per una dinastia aquitana-peitavina.
Lo fondador del comtat de Trípol doncas podia pas èsser un autre que un dels senhors feudals mai poderoses d’Occitània e un guerrièr. Nascut en 1042 en la vila mondina, Ramon IV aguèt lo títol de comte de Provença pel sieu matrimòni amb l’eretièra d’aqueste comtat en 1060. Pauc après decidiguèt conquistar manu militari totas las tèrras de la sieuna cosina Berta del Roergue, mòrta fasiá pauc. De mai, aguèt tanben los títols de marqués de Gotia e del comtat de Sant Gilles.
Dirigiguèt una de las quatre armadas que marchèron en 1096 cap a Jerusalem e foguèt la soleta armada que provoquèt pas de sètges, massacres o destruccion als sieu pas. En tot arribar a Constantinòble foguèt lo solet cap crosat que volguèt pas jurar fidelitat a l’Emperaire Bizantin – diguèt qu’el solament obedissiá Dieu coma comte de Tolosa -.
Après aquò Ramon IV e la sieuna armada participèron en lo sètge d’Antioquia – raubada pels bizantins a darrièra òra -, la conquista de Jerusalem e la batalha d’Ascalon, ont i perdèt un uelh. Puèi s’enrabiar amb los autres caps de la crosada marchèt a Constantinòble pendent tot l’an 1100 e volguèt pas la corona del nòu Reialme de Jerusalem. En aquela ocasion diguèt que voliá pas governar la vila ont Jèsus aviá patit.
La rason mai segura, totun, seriá que ja pensava en conquistar Trípol. Abans d’o far conquistariá Tortosa de Siria en 1102. Ordenèt après començar a bastir lo castèl de Mont Pelegrin, una fortalesa que seriá la causa de la conquista de Trípol en 1105 e de la creacion del comtat occitan de Trípol dempuèi aquel an. Mas tot aquò, lo comte de Trípol, comte de Tolosa e Marqués de Provença o veiriá pas en tot èsser aucit en batalha contra Fakhr al-Mulk, ancian governador de Jerusalem. Ramon IV de Tolosa e de Tortosa de Síria aviá balhat naissença a un dels estats cristians mai longs e poderoses dels crosats en Orient Mejan. E ont l’occitan i èra la lenga de l’administracion e governamentala. Un fach uèi lo jorn sovent desbrembat.
Christian Andreu*
*Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm.


text:
Comununautat dels Païses de Lenga Portuguesa
La Comunautat dels Païses de Lenga Portuguesa ('CPLP) es una organizacion internacional formada per de païses lusofòns, que l'objectiu es l"aprigondiment de l'amistat mutuala e de la cooperacion entre los sieus membres". Lo sèti es a Lisbona, Portugal, e l'actual Secretari Executiu es Murade Isaac Murargy, de Moçambic, Georgina Benrós de Mello, venent de Cap Verd, qu'ocupa ara la carga de Diretora Generala. L'organizacion celèbra lo 5 de Mai coma Jornada de la Lenga Portuguesa e de la Cultura, organizat dins tot l'espaci lusofòn, e los Jòcs de la CPLP, eveniment esportiu que reunís totes los membres de l'organizacion.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
La CPLP foguèt creada lo 17 de Julhet de 1996 per Angòla, Brasil, Cap Verd, Guinèa Bissau, Moçambic, Portugal e São Tomé e Príncipe. En de 2002, après que conquistèt l'independéncia, Timòr Èste foguèt aculhit coma país membre. A l'ora d'ara i a nòu païses membres de la CPLP.
La CPLP es una organizacion recenta que pretend realizar los objectius d'integracion dels territòris lusofòns. En 2005, dins una reunion a Luanda, Angòla, la CPLP decidiguèt que lo 5 de Mai serà celebrat la Jornada de la Cultura Lusofòna pel mond.
Pendent la 6a Conferéncia dels Caps d'Estat e de Govèrn realizat a Bissau en Julhet de 2006, foguèron admiteses dos observaires associats: la Guinèa Equatoriala e Maurici. Lo Somalh de Lisbona, del 25 de Julhet de 2008, se realizèt la formalizacion de l'admission del Senegal coma observaire associat.
En 2014, pendent lo 10n Somalh de la CPLP a Díli, Timòr Èst, la Guinèa Equatoriala, amb consens, venguèt un membre de plen direch de laa CPLP.
Membres[modificar | modificar la font]
La CPLP es formada per nòus Estats sobeirans que la lenga oficiala o una d'elas es la lenga portuguesa. Son escampilhats per tot lo mond suls cinc continents, un país en America, un en Euròpa, sièis en Africa e un transcontinental entre Asia e Oceania. Son: la Republica d'Angòla, la Republica Federativa del Brasil, la Republica de Cap Verd, la Republica de la Guinèa Bissau, la Republica de la Guinèa Eqüatoriala, la Republica de Moçambic, la Republica Portuguesa, la Republica Democratica de São Tomé e Príncipe e la Republica Democratica de Timòr Èst.
E mai dels membres plens e efetius, i a sièis observaires associats: Georgia, Japon, la Republica de Maurici, la Republica de la Namibia, la Republica del Senegal e la Republica de la Turquia. Tres son localizats sul continant african, un sul continent asiatic e dos son transcontinentals, entre los continents asiatic e europèu.
Quand la CPLP foguèt formada, la Guinèa Eqüatoriala demandèt l'estatut d'observaire de l'organizacion. La Guinèa Eqüatoriala èra una colonia portuguesa entre los sègles XV e XVIII, es compausada de territòris ont se parlan de lengas creòlas baseadas sul portugués, en mai de las conexions culturalas e istoricas amb São Tomé e Príncipe e Portugal. Pasmens, lo país recentament cooperèt amb lo Países Africans de Lenga Portuguesa e Brasil per de projècte d'educacion. A Somalh de la CPLP de Julhet de 2004, a São Tomé e Príncipe, los Estats-membres s'acordèron per cambiar l'estatut de la comunautat per accceptar de païses coma observaires associats. L'intrada al plen de la Guinèa Eqüatoriala èra en discussion. En Junhet de 2010, la Guinèa Eqüatoriala demandèt per èsser admesa coma membre de plen drech. Pendent l'ochen Somalh a Luanda, Angòla, em julhet de 2010, la CPLP decidiguèt d'obrir las negociacions formalas amb la Guinèa Equatoriala sus son accession al plen de l'organizacion .
L'accession de la Guinèa Eqüatoriala coma membre de plen dreche de la CPLP se realizèt al somalh de Dili, al Timòr Èst, lo 23 de julhet de 2014.
Maurici, qu'èra desconeguda dels europèus fins a l'arribada dels portugueses e a de ligams fòrt amb Moçambic, obtenguèt l'estatut d'observaire associat en 2006. En 2008, Senegal, amb de ligams istorics per la colonizacion portuguesa en Casamança, tanben foguèt admés coma observaire associat.
En 2014 foguèron admeses mai quatre nòus membres associats a la CPLP, pendent lo somalh de Dili, los novèls membres associats son Namibia, Turquia, Georgia e Japon.
Existisson tanben ara gaireben detz países que desiran venir membres observaires de la CPLP, entre eles, Peró e Marròc que son a preparar sas candidaturas, Indonesia se prepara per formalizar lèu la demanda d'estatut d'observaire associat e envisatge pel futur intrar coma una eventuala demanda per èsser membre permanent de la CPLP e, Índia comença un procediment per s'aprochar de la CPLP.
Candidats[modificar | modificar la font]
Uruguai[modificar | modificar la font]
A causa del passat d'Uruguai (que ja èra estat un territòri portugués e brasilenc), e del creiscent nombre de parlants a la fontièra amb Brasil, l'ensenhament del portugués venguèt obrigatòri a partir da 6.ª seria.
Galícia[modificar | modificar la font]
Seguent lo tradicional corrent científic dels grands filològs e romanistas qu'afirmam que lo galèc e lo portugués son dos dialèctes d'una mateissa lenga o un diassistèma linguistic, o movement reintegracionista galèc defend l'intrada de Galícia dins la Comunautat dels Païses de Lenga Portuguesa, realizant la reinsercion del galèc dins l'espaci lusofòn. Dins aquel contèxte, cal notar que l'Acadèmia Galèga de la Lenga Portuguesa es ja una autoritat reconeguda per la CPLP, amb l'estatut d'Observaire Consultiu..
En febrièr de 2006, Anxela Bugallo, alara responsabla del dossièr de la cultura dins lo govèrn autonòm de la Galícia, repèta son interés dels govèrn Galèc d'una adesion oficiala coma membre de plan drech a la CPLP.
E mai de las tentativas de personalitats e colectius que defendon l'integracion oficiala de Galícia a la CPLP, i a quatre entitats de nivel nacional a lo defendre obertament: l'Associacion d'Amistat Galícia-Portugal, l'AGAL, lo Movement de Defensa de la Lenga e lo Blòc Nacionalista Galés, e tanben, al Portugal e dins d'autres païses ont es representat, Lo Movemento Internacional Lusofòn.
Guinèa Equatoriala e Maurici[modificar | modificar la font]
De païses d'Africa an de lengas creòlas derivadas del Portugués, mercé a la preséncia Portuguesa sul continent dempuèi lo sègle XV. La Guinèa Equatoriala e a Maurici (sens mencionar Marròc, que demandèt l'estatuto d'observaire), utilizant d'autras lengas (Maurici a l'Anglés coma lenga oficiala, e la Guinèa Eqüatoriala, lo Francés e l'Espanhòl), pasmens cercan a obténer l'estatut d'Observaire adjunt a la CPLP. Dins la 6a Conferéncia dels Caps d'Estat e de Govèrn, a Bissau en Julhet de 2006, la Republica Mauriciana e la Guinèa Eqüatoriala obtenguèron l'estatut d'Observaire Associat, e dins la 7a Conferéncia, èran presents pel primièr còp a Lisbona en Julhet de 2008, dins aquela qualitat.
La Guinèa Eqüatoriala decidiguèt, en 2007, d'adotar lo Portugués coma lenga oficiala per poder accedir, plenamente, a l'estatut de membre permanent de la Comunautat. L'Assemblada Nacionala aprovèt aquela mesura en Octobre de 2011 mas la Guinèa Eqüatoriala contunha d'esperar l'acceptacion de la CPLP, los principals obstacules a l'intrada son la pèna de mòrt e l'abséncia de drechs civils.
En 2014, La Guinèa Eqüatoriala foguèt accesptada per consens coma membre de plen drech de la Comunautat dels Païses de Lenga Portuguesa, dins la session restencha del 10n Somalh de la CPLP. Pasmens, lo país deurà abolir la pèna de mòrt e promòure l'usatge del portugués coma lenga oficiala.
Macau[modificar | modificar la font]
Macau foguèt lo darrièr territòri ultramarin portugués a èsser descolonizat, essent tornat en devolucion a China en 1999. Encara manten vius de traças de la cultura Portuguesa. Lo Portugués es una de la lengas oficialas d'aquel territòri. La demanda per obténer l'estatut d'"Observaire Associat" foguèt pas realizat pel Govèrn de la Region Administrativa Especiala de Macau - RAEM, pasmens en 2006, pendnet lo 2d Encontre Ministerial entre China e los Païses de Lenga Portuguesa, lo Secretari Executiu-Adjunt de la CPLP, embaissador Tadeu Soares, representant la CPLP envièt una invitacion al Cap de l'Executiu, Edmundo Ho Hau Wa, per la RAEM que venga Observaire Associat de l'Organizacion.
Observaires consultius[modificar | modificar la font]
La CPLP a tanben d'observaires consultius, que son d'entitats e organizacions civilas listadas çai bas.
Estrutura[modificar | modificar la font]
La Comunitat es regida pel Secretariat Executiu, qu'estudia, causís e intègra los plans politics per l'organizacion. Residís a Lisbona. Lo mandat del Secretari Executiu dura dos ans, amb una reeleccion possibla.
La Conferéncia dels Caps d'Estat e de Govèrn, biennal, estudia las prioritats e los resultats de la CPLP. Lo plan d'accion es realizada pel Conselh dels Ministres dels Afars Estrangièrs e de las Relacions Exterioras, que se reunís cada an. I a tanben d'encontros mensuals del Comitat de Concertacion Permanent
La bandièra de la Comunitat dels Países de Lenga Portuguesa mòstra uèit alas em formant un cercule. Cada una d'aquela alas representa un membre de la CPLP. Abans de l'afiliacion oficiala de Timòr Èst, avián set alas.
Secretários executivos[modificar | modificar la font]
Cultura e espòrt[modificar | modificar la font]
La CPLP es responsable per la organizacion dels Jòcs de la CPLP eveniment esportiu consacrat als joves lusofòns d'edat eguala o inferiòra a 16 ans. La darrièra edicion dels Jòcs de la CPLP se debanèt a Angòla, en 2014.
En 2013, se realizèt la primièra edicion del concors Miss CPLP, a Lisbona. La ganhanta èra Andreia Lima, de São Tomé e Príncipe.
Criticas[modificar | modificar la font]
Per de socilògs e critics, la CPLP frustrèt las esperanças que creadas a sa creacion en 1996. Pas un dels païses membres es present dins los 20 païses mas umanamenta desvolopats, levat Portugal. Segond Boaventura de Sousa Santos, "la CPLP èra tròp concentrada sus dos païses", que son Portugal e Brasil; los autres acusam lo dos países de practicar un neocolonialisme. Cal notar tanben lo manca d'intervencion de la CPLP dins de fasas fòrça críticas coma las aigadas de Moçambic.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Países Africanos de Língua Oficial Portuguesa (PALOP)
- Instituto Internacional da Língua Portuguesa (IILP)
- União das Cidades Capitais de Língua Portuguesa (UCCLA)
- União de Médicos Escritores e Artistas Lusófonos
- Aliança das Agências de Informação de Língua Portuguesa (ALP)
- Acordo Ortográfico da Língua Portuguesa de 1990
- Empèri Colonial Portugués
- Cinema lusófono
- TV CPLP
- Comunautat Britanica
Ligams extèrnas[modificar | modificar la font]
- Site oficial
- Comunidade dos Países de Língua Portuguesa no Facebook
- Comunidade dos Países de Língua Portuguesa no YouTube
- Comunidade dos Países de Língua Portuguesa (em português) no Ministério das Relações Exteriores do Brasil
- Ministros da Defesa da CPLP se reúnem em Brasília (no Wikinotícias)
- Declaração Constitutiva da Comunidade dos Países de Língua Portuguesa (em português)
- Centro de Análise Estratégica da Comunidade dos Países de Língua Portuguesa - CAE/CPLP (em português)
- Instituto Internacional da Língua Portuguesa (em português) - Cabo Verde.
- Fórum dos Parlamentos de Língua Portuguesa (em português)
- União das Cidades Capitais de Língua Portuguesa (em português)
- IV Conferência de Chefes de Estado e de Governo da Comunidade dos Países de Língua Portuguesa (em português)
- Informações sobre a CPLP (em português) no sítio eletrônico da Faculdade de Direito da Universidade de Coimbra.
- Jornal Mundo Lusíada (em português)
- Conexão CPLP (em português)
- Associação dos Portos de Língua Portuguesa (em português)