text:
L'autre jorn en agachant aquesta vidèo, me diguèri que me caldriá faire d'efièches sonòrs amb l'autbòi coma o fan amb la trompeta e lo trombòne. Sabètz amb aquela causa que sembla un destapa-cagador.
dissabte, 30 de juny de 2012
Vòli una trompeta
L'autre jorn en agachant aquesta vidèo, me diguèri que me caldriá faire d'efièches sonòrs amb l'autbòi coma o fan amb la trompeta e lo trombòne. Sabètz amb aquela causa que sembla un destapa-cagador.
Alara, comencèri d'agachar sus internet, de mesurar per saber se la sordina de la trompeta pòt dintrar dins mon autbòi.
E mai me diguèri "compreni pas perqué o fan pas los autboissaires, aquò fariá jazz, marcariá ben."
E al cap d'un moment, l'aguèri la responsa : e cossí fas per la téner ta sordina quand per jogar d'autbòi te cal las doas mans?
Ieu? E ben non, aquò va pas melhor.
2 comentaris
divendres, 29 de juny de 2012
Aquò s'acaba dissabte de matin.
M'agrada aqueste periòde de l'annada.
En suspens.
Es coma las vacanças, mas sens la toristalha.
0 comentaris
dijous, 28 de juny de 2012
Donar la man
L'autre jorn vos parlavi de ma setmana magica.
Òc, foguèt una setmana meravilhosa, ne cal plan una dins l'an per suportar las cinquanta-una autras.
La setmana magica se dubriguèt un dimenge de matin a Argelièrs, lo país de Max Roqueta, amb lo rescontre memorable amb lo grand Joan-Daniel Bezsonoff, pluma catalana de referéncia. I a de mond que parlar amb eles fa plan avançar... Gramaci Jan-Danièu. (ne tornarai parlar d'aquel rescontre! raaaa, l'aimi!).
E se barrèt ma setmana magica a Pesenàs, davant lo fuòc de Sant-Joan ont èri a perpensar. Claudi Alranc, the Claudi Alranc, lo nòstre, l'òme de teatre, saberut e popular, generós que non sai (raaaa, l'aimi!), me prenguèt la man : "I anam?". E mon primièr fuòc de Sant-Joan, lo sautèri amb el.
De còps que i a, la simbolica es polida...
6 comentaris
dimecres, 27 de juny de 2012
Cliñar-clicar
E S A R I N T U L O M D P C F B V H G J Q Z Y X K W
L'apparent désordre de ce joyeux défilé n'est pas le fruit du hasard mais de savants calculs. Plutôt qu'un alphabet, c'est un hit-parade où chaque lettre est classée en fonction de sa fréquence dans la langue française. Jean-Dominique Bauby, Le Scaphandre et le Papillon, 1997.
Ai un collèga qu'es endecat.
A sai pas quina malautiá que fa que, entre autres, pòt pas contrarotlar las mans. Aquò deu aver un nom mas lo coneissi pas.
L'aimi plan.
De causas simplassas coma metre la clau dins la serralha li pòdon prene una minuta o doas e lo fotre dins un estat d'estrés important, fotre un còp de forqueta dins una pizza es una acrobacia, beure es sinonim de se fotre d'aiga plen la camisa.
L'autre jorn, dinnèrem ensem.
Aviá rendètz-vos per un demonstracion d'ordenador-per-endecats-que-pòdon-pas-utilizar-un-clavièr-nimai-una mirga. Curiosa coma una lofa, me convidèri a la demonstracion ; lo collèga èra content de se trobar pas solet amb lo representant e sabiá que pausariái las questions que cal.
Pendent lo repais, m'aviá explicat a la lèsta çò qu'èra "l'informatica visuala", aviái resumit : "a oè, clicas amb los uèlhs".
Esperavi amb impaciéncia d'assistir a la demostracion del "clic ocular".
Lo representant arribèt, se presentèt, de fach, èra pas representant en informatica, èra ergoterapeuta (per los qu'an la canha de clicar : l'ergoterapeuta es lo tipe qu'ensaja de facilitar las causas per permetre a una persona endecada de viure "normalament").La demostracion en imatges:
Resumit de la causa: la maquina foncionèt pas e lo tipe se'n tornèt a son ostal. Aquò lor aprendrà d'aver de maquinas jos windows.
Mas fa pas res, emai aguèsse pas pogut veire la causa en accion, ni l'ensajar ieu, pausèri un molon de questions per saber cossí marchava la geekitud dels uèlhs.
Vaquí çò qu'ai comprés:
Sus un ordenador normal, se branca en USB una maquineta que cal plaçar jos l'ecran e s'installa lo programa de reconeissença visuala. Tu agachas ton ordenador genre "trabalhi", aquela maquina te manda d'infra-roges dins los uèlhs, ton agach es lo cursor, s'as los uèlhs que bolègan, aquò passeja lo cursor. E s'as l'agach que demòra sus un punt, aquò's un clic. E per picar un tèxt, i a un clavièr qu'apareis sus l'ecran e basta d'agachar letra cha letra per escriure son tèxt. Lo tipe disiá que, quand n'as la costuma, picas tan lèu amb los uèlhs coma amb las mans. Diguèt tanben que emai lo mond qu'an de gèstes completament descontrolats dels braces o del cap se'n pòdon servir : l'agach, malgrat los movements del còs, demòra fix sus un punt. Aquel sistèma permet a d'enfants d'èsser escolarizats, d'escriure los devers, d'escriure sa paraula per comunicar amb los autres quand lo còs fonciona pas coma cal.
Aquela maquineta còsta quicòm coma sièis mila èuros. A oè, fan pas dins l'altruisme. Mas es pas çò mai car...
Nos parlèt tanben d'un ordenador que permet a una persona tetraplegica o amb lo sindròme d'embarrament (avètz totes ausit parlar de Le Scaphandre et le Papillon ) de poder ganhar en autonomia e de poder comunicar. Poder alucar la tele solet mercés a un còp d'uèlh dins l'ordenador, mandar un e-mail, escriure çò qu'a de dire, barrar los contravents de l'ostal (cal aver de contravents high-tech, aquò rai), agachar tranquillon un site de cuol, tot aquò sens demandar res a son assistent de vida. Quand siás dins una situacion que la sola causa que pòs faire solet es pensar, aquela invencion me sembla una salvacion. Enfin una quasi-salvacion, plan segur.
Un bocin d'aire fresc al purgatòri.
Resumit de la causa: la maquina foncionèt pas e lo tipe se'n tornèt a son ostal. Aquò lor aprendrà d'aver de maquinas jos windows.
Mas fa pas res, emai aguèsse pas pogut veire la causa en accion, ni l'ensajar ieu, pausèri un molon de questions per saber cossí marchava la geekitud dels uèlhs.
Vaquí çò qu'ai comprés:
Sus un ordenador normal, se branca en USB una maquineta que cal plaçar jos l'ecran e s'installa lo programa de reconeissença visuala. Tu agachas ton ordenador genre "trabalhi", aquela maquina te manda d'infra-roges dins los uèlhs, ton agach es lo cursor, s'as los uèlhs que bolègan, aquò passeja lo cursor. E s'as l'agach que demòra sus un punt, aquò's un clic. E per picar un tèxt, i a un clavièr qu'apareis sus l'ecran e basta d'agachar letra cha letra per escriure son tèxt. Lo tipe disiá que, quand n'as la costuma, picas tan lèu amb los uèlhs coma amb las mans. Diguèt tanben que emai lo mond qu'an de gèstes completament descontrolats dels braces o del cap se'n pòdon servir : l'agach, malgrat los movements del còs, demòra fix sus un punt. Aquel sistèma permet a d'enfants d'èsser escolarizats, d'escriure los devers, d'escriure sa paraula per comunicar amb los autres quand lo còs fonciona pas coma cal.
Aquela maquineta còsta quicòm coma sièis mila èuros. A oè, fan pas dins l'altruisme. Mas es pas çò mai car...
Nos parlèt tanben d'un ordenador que permet a una persona tetraplegica o amb lo sindròme d'embarrament (avètz totes ausit parlar de Le Scaphandre et le Papillon ) de poder ganhar en autonomia e de poder comunicar. Poder alucar la tele solet mercés a un còp d'uèlh dins l'ordenador, mandar un e-mail, escriure çò qu'a de dire, barrar los contravents de l'ostal (cal aver de contravents high-tech, aquò rai), agachar tranquillon un site de cuol, tot aquò sens demandar res a son assistent de vida. Quand siás dins una situacion que la sola causa que pòs faire solet es pensar, aquela invencion me sembla una salvacion. Enfin una quasi-salvacion, plan segur.
Un bocin d'aire fresc al purgatòri.
- Wikipèdia : l'oculométrie, l'eye-tracking
- Business : tobii, tobii en frança.
2 comentaris
dimarts, 26 de juny de 2012
(mièja)nuòch d'insomnia
Quand dormissi pas la nuèch, escoti aquò en bocla dins mon Ipòd :
Gramaci au Jan-Danièu de m'avé fa descurbi acò!
2 comentaris
dilluns, 25 de juny de 2012
Sauta!
A Argelièrs, Baptista l'autista, lo que son mai d'un dins son cap, lo sautèt mai d'un còp lo fuòc de Sant Joan.
Puèi, coma èri aquí qu'espiavi, me venguèt parlar.
- Aquò me vuèja lo cap
- Qué?
- Ben de sautar lo fuòc.
- Qué?
- Ben de sautar lo fuòc coma aquò, e ben me vuèja lo cap. Me fa de ben.
Baptista l'autista profiècha de la Sant Joan per tugar totas las voses que i a dins son cap.
Alara, pensatz plan que me suggeriguèri d'ensajar...
Gausèri pas a Argelièrs, nimai a Cornonterralh.
Puèi anèri a Pesenàs.
Lo fuòc de Sant Joan.
Lo mond que dançan a l'entorn del fuòc.
La musica enfachinanta de Sabòi.
Lo fuòc es bèl.
Lo primièr, un de valent, lo jove que vòl far lo quèco, sauta.
L'aplaudisson : "ten, n'i a un qu'a sautat".
Un segond i va.
E un tresen.
E lo mond de se cridar o de s'agachar de coa d'uèlh per saber qual i anarà. Puèi de picar de las mans per los que sautan.
"òu, Sandrina, vai-z-i, sauta!
- Nooon, il est trop grand le feu, je vais encore me brûler la cogne."
Puèi aquò s'encadena.
Los joves : un cha l'autre.
Los amoroses : se tenon la man e fan un vòt plen d'amor, ne soi segura.
Los enfants : los dròlles, un cha l'autre, plan orgulhoses e las dròllas que se dònan la man e que sautan a doas o tres a l'encòp.
Lo papà amb sa drolleta.
La mamà amb son drollet.
Lo regent amb un escolan a cada man.
I a lo que vòl sautar, que corrís e que s'arrèsta just abans. La peta.
I a lo petós que sauta mas sul costat, ont la flama es pichoneta.
I a l'artista que fa una cabriòla.
I a las dròllas que cridan.
I a los joves que fan las figuras apresas al skate park.
I a los vièlhs qu'espèran que las flamas siagan pas tan nautas.
I a los que prenon un quilomètre de vam.
I a los que perdon una sabata.
I a los que sautan a contra direccion e que se fan repotegar pels autres.
I a los "me tenes la saca"?
I a los "me gardas las sabatas?"
I a la que pren tan de vam de la peta qu'a que, quand sauta, arriba dins los braces del tip qu'agachava en fàcia sens pas res demandar. (Ieu per exemple...)
I a aquela que sautèt amb un tipe, que lo tipe dins una error de manòbra, li agantèt la camisa, los botons petèron e te sautèt lo fuòc a mitat nusa. Espèri que i aurà pas de fòtos, espèri que i aurà pas de fòtos, espèri que i aurà pas de fòtos.
Un còp de mai, lo fòl aviá rason.
3 comentaris
dissabte, 23 de juny de 2012
Sauta!
Bona Sant Joan a totes.
Plen de vam per sautar lo fuòc!
Plen de vam per sautar lo fuòc!
Anatz legir aqueste article sus la tradicion deth haro a Les ena Val d'Aran.
1 comentaris
divendres, 22 de juny de 2012
Yes!!!
Uèi, vau al concèrt de Pascal Comelade e la Còbla Sant Jòrdi. Soi tras que contenta.
Vaquí çò que m'espèra:
Pascal Comelade & Cobla Sant Jordi live in concert 2011 de bjarke svendsen sus Vimeo.
Entre Comelade que tròbi genial e la còbla qu'es la formacion musicala ideala, ME VAU RE GA LAAAAAR!
Podètz escotar lo cd sus deezer.
LaMarieta e EnPeredelaSauma, pensarai a vos :)))
2 comentaris
Astrologia
Coma cada setmana e coma cada jorn, ai pas legit mon oroscòp.
Mas, ai Jupiter dins la Luna. O sai pas qué, sai pas ont. En tot cas, aquò's terriblament bon.
Primièr, i a agut aquel tipe que m'agrada de charrar amb el.
Puèi, i aguèt aquel autre tipe que m'agradèt de charrar amb el.
Puèi, i aguèt aquela jornada fantastica a Argellièrs per lo Total Festum Max Roqueta. Espèri aver lo temps de ne tornar parlar.
Puèi, mon-autor-preferit-que-l'aimi m'escriguèt per m'encoratjar a escriure amb un SMS que vos disi pas coma m'esmoguèt (s'imaginatz de causas coquinas, banda de porcasses, avètz perdut!).
Just aprèp, CNN me telefonèt per far una entrevista a l'autora del blòg amb de questions que i sabiái pas respondre mas que volián dire "you are writing the best blòg all over the world, would you like to come to the CNN studios for an interview please?"
Puèi, ai començat de trabalhar La Carga de las Ajustas a l'autbòi. Un sòmi que comença de se far realitat.
Puèi, i aguèt la Fèsta de la Musica ont joguèri sus un empont sens me cagar dessús e miracle, en bufant corrèctament dins aquel autbòi. E davant de monde que coneissiái!
Puèi, i aviá aquel tipe que quitava pas de m'agachar mentre jogavi e que capitèri de pas me perdre dins mos dets e mas nòtas.
Puèi, i aguèt aquel tipe que coneissiái pas, que me coneissiá pas, que me sorisiá de longa e que me diguèt que jogavi plan e que mos vibratos èran polits (Fant! mos vibratos s'ausisson! Blanqueta!!!)
Puèi, i aguèt lo polit musicaire, polit, brave e bon musician, lo del risolet que quand lo vesi me disi que sa femna a d'astre, que me felicitèt, aital, perque passavi per aquí e que m'avián ausida jogar just abans.
E coma responsa a mon actitud timida e modèsta, lo tipe que coneissiái pas , savi, me faguèt: "È, escota, è, de compliments, ne mancam totjorn, alara quand te'n fan, pren-te-los."
Benlèu que l'estiu fai virar la ròda. Vau anar cremar un parelh de ciris a la Saleta.
1 comentaris
dijous, 21 de juny de 2012
Matin forra-borra d'un jorn de fèsta de la musica
Escoti de sardanas de bon matin.
- T'estones pas aprèp se tròbas pas un tipe per te suportar.
- E ben? La sardana, aquò m'agrada.
- E ben tròba-te un tipe que carga d'espardelhas e que compta quand sauta.
I vau pensar que las espardelhas, es la cauçadura mai sexy del mond per un òme (enfin aquò depend de l'òme, e), las espardelhas normalas, pas las que cal cordilhar.
Ara qu'arriba l'estiu, comenci de ne veire e aquò me bota de bona umor per la jornada.
Ara qu'arriba l'estiu, comenci de ne veire e aquò me bota de bona umor per la jornada.
Quand serai granda, me cromparai un flabiòl, es l'instrument que fa lo "tidoditododo" a la debuta de cada sardana.
Lo grand Pascal Comelade jòga deman de ser al Clapàs e ai pas de plaça. Soi una colhassa.
1 comentaris
dimecres, 20 de juny de 2012
Aquò's la vida
Calimàs.
Un transat.
L'ombra d'un arbre.
Una beguda fresca.
Un bon libre.
Bon estiu a totes!
1 comentaris
dimarts, 19 de juny de 2012
Citacion del jorn
"Cardar i enraonar són les mamelles de la pàtria."
Una de las grandas frasas de mas charradissas amb LaMarieta!
Ma Marietona, me languissi de tu :)
0 comentaris
dilluns, 18 de juny de 2012
Total Merdum a Mesa
Dissabte, èri a Mesa per jogar de musica a l'escasença dau grand Total Festum organizat per la Region.
Quauques explicas per lo mond qu'an pas l'astre de viure en Lengadòc-Rosselhon : Total Festum es una manifestacion culturalo-festiva que se debana entre debuta de junh e la Sant-Joan organizada per la Region per... per... per qué? I vau soscar.
Son las associacions qu'organizan las jornadas o seradas Total Festum e la Region subvenciona. Aquò a de succès, o pas.
E lo 16 de Junh es la jornada organizada per la Region que paga lo bus a totas las associacions qu'organizan un Total Festum per que vengan tota la jornada. Òc, aital, aquò fa de public. Es la jornada-reclama megamodèl amb ton camisòt de la region, ton pin's de la region, brèu chucas la Region d'a fons. Aquò's la règla dau jòc, l'acceptam o jogam pas.
Aquela jornada del 16 de Junh èra pas completament desagradiva, anèssetz pas pensar que soi negativa del tot.
Mas, de còps que i a, me demandi de qu'an dins lo cap los qu'organisèron aquò! Pichòta tièra de las causas que trucan e que, amb un bocinon de cervèlas, se poirián evitar :
- centrar las causas sul solet luòc de Mesa ont i a pas un pet d'ombra un dissabte d'estiu a 30º.
- pas donar de qué beure al mond venguts far l'espectacle. A ben oè, arribas a 2h30, en plen calimàs, jògas, caminas e te deves crompar ta beguda. Dins totes los festenals pichonèls, amb d'associacions pichonèlas, i a quauqu'un que s'ocupa de t'abeurar regularament. La Region se pensa que lo mond son de camèls?
- lo grop de la serada fa las balanças davant lo mond que comença de sopar. Ah ah ah. Ont s'a vist aquò?
- just abans las balanças, la musica difusida per los nauts-parlaires subrepotents èra Rage Againt The Machine. Ieu me'n cagui, aquela musica m'agrada fòrça. Mas i a pas quauqu'un de la Region per dire "mmmm, benlèu seriá melhor de passar un disc de musica occitana?"
- aquò se voliá una jornada "bèla". Un passa-carrièras amb un parelh d'animals totemics, un parelh de chivalets e un parelh de gigants. Es aquò l'ambicion de la region per sa jornada "bèla"? La Fièra Lengadociana de Lopian, sens cap reclama e segurament amb un budgècte plan inferior, capita de recampar al mens quinze animals totemics e sai pas quantes milierats de personas que los venon veire.
- Lengadòc-Rosselhon. S'aquela jornada se vòl la veirina del Total Festum, i deuriá aver un pauc mai de representants de la region dins son entièr. Urosament que i aviá la valenta e subresimpatica Colla Gegantera d'Elna per representar la cultura catalana.
- l'animator. Ah ah ah. L'animacion èra assegurada per un camion Midi Libre. Lo tipe èra un parla-ponchut qu'èra pas completament al fial de las causas : prononciava cossí que siá "Festum", "castanha" e "mauresca" e quand li anèri dire, plan aimablament e risolet als pòts, cossí se prononciava, m'agachèt genre "Siula, siula!". Coma partiguèri jogar, poguèri pas verificar se corregiguèt sa prononciacion aprèp mon intervencion. Lo grand moment foguèt l'arribada del passa-carrièras : quand veguèt los gigants catalans, demorèt coma un bedigàs a pas saber de qué dire perque sabiá pas de qu'èra. Pas un mot d'occitan ni de catalan dins tota l'animacion, pas besonh d'o dire, o aviatz comprés. Sabi pas s'es la fauta del tipe qu'aviá pas fach lo trabalh de preparacion per l'animacion e s'es la fauta de la Region que l'an pas coachat per li indicar çò que li caliá faire tota la jornada mas èra VERGONHÓS!
M'enràbia.
Urosament que i crosèri un polit nòrd-catalan plan simpatic :))))
M'enràbia.
Urosament que i crosèri un polit nòrd-catalan plan simpatic :))))
3 comentaris
dissabte, 16 de juny de 2012
Istòria caudassa plena de cons (non, pas d'istòrias de bica!)
Son tan nècis los mezòis que quand te fan un parking, e ben t'i foton pas d'arbres.
E aquel parking, l'estiu, es al solelh de 6h lo matin fins a 9h lo ser.
E quand la region decidís de faire son Total Merdum a Mesa, e ben lo te fot sul parking sens ombra. A ben oè, es pas encara l'estiu, fa juste 30º.
E ieu, que soi tan nècia que poiriái èsser a l'encòp mezòia e trabalhar a la region, e ben ma crema solara per aparar ma pelona sensibla del solelhàs missantàs, l'ai daissada a l'ostal.
E jòga que jogaràs d'autbòi a Mesa tota la tantossada.
Soi cuècha.
Ai la cara que sembla lo far de Seta, sabètz, lo roge.
E los braces, te semblan las merguez de l'arab dau dimenge sul mercat (en mai carnudas, akò rai).
Brèu, ai caud.
Brèu, me fa mal.
Brèu, soi a fantasmar qu'un mascle pelut es a me passar de biafina.
E puèi la Biafina, aquò...
Trobatz pas que fa caud?
2 comentaris
divendres, 15 de juny de 2012
Totalfestumem totes ensems
Dissabte passat, foguèt una jornada de las bèlas. Mos dissabtes, aqueste mes de junh, me los passi a Totalfestumejar.
E dissabte passat, èra una jornada importantissima de la vida cornalenca. Nos en cagam, me diretz, que soi pas de Cornonterralh. Rai. Levat que dempuèi quauques meses, i rabali fòrça. Non, pas d'amorós cornalenc (mas m'agradariá plan!), i seguissi de corses d'autbòi. Aquò fa que soi de totas las viradas e de totes los bons còps cornalencs (e lo Cornalenc, o vos disi, es un Occitan de la bòna, sap viure!)
A la debuta del mes, anèri jogar a Vias, la programacion èra plan interessanta, amb tot plen de mond de convidats, de mond d'empr'aquí mas tanben de provençaus, de gascons, e mai de bascos. Lo problèma, es que i aviá pas lo public. Colhon, isn't it? Lo passa-carrièras, joguèrem per las parets e los contravents. Lo ser, i aviá pas gaire de mond del vilatge. Alara, me demandèri perqué? O sabi pas.
Mas a Cornonterralh, foguèt quicòm mai e o sabi perqué lo Total Festum de Cornonterralh foguèt una capitada:
Òsca e mercés a Nadege e Richard per montar, organizar lo projècte e motivar tot lo monde, a tota la còla cornalenca e a Eric per aver compausat la musica dau Lop que cresiái que jamai i arribariái pas.
E dissabte passat, èra una jornada importantissima de la vida cornalenca. Nos en cagam, me diretz, que soi pas de Cornonterralh. Rai. Levat que dempuèi quauques meses, i rabali fòrça. Non, pas d'amorós cornalenc (mas m'agradariá plan!), i seguissi de corses d'autbòi. Aquò fa que soi de totas las viradas e de totes los bons còps cornalencs (e lo Cornalenc, o vos disi, es un Occitan de la bòna, sap viure!)
A la debuta del mes, anèri jogar a Vias, la programacion èra plan interessanta, amb tot plen de mond de convidats, de mond d'empr'aquí mas tanben de provençaus, de gascons, e mai de bascos. Lo problèma, es que i aviá pas lo public. Colhon, isn't it? Lo passa-carrièras, joguèrem per las parets e los contravents. Lo ser, i aviá pas gaire de mond del vilatge. Alara, me demandèri perqué? O sabi pas.
Mas a Cornonterralh, foguèt quicòm mai e o sabi perqué lo Total Festum de Cornonterralh foguèt una capitada:
- los organisators sosquèron, ensagèron de donar un sens a sa fèsta. Pas "fasèm la fèsta perque nos donan de sòus per aquò far".
- dins sa reflexion, e ben i embarquèron las associacions del vilatge. Cossí far per que las causas aguèsson un sens pel mond? E ben en los implicar dedins. Totas las associacions e las escòlas (doncas los parents), aquò ne faguèt venir de mond.
- la programacion de la jornada èra plan pensada amb de ritmes e de tematicas diferents per poder contentar tot lo monde.
La sortida del Lop foguèt just un moment enòrme. Enòrme per lo vilatge e cargat d'emocions per nosautres que i eriam dedins. Lo trabalh fach en repeticion pendent un mes paguèt, i eriam! E arribar sus aquela plaçòta clafida de mond que l'esperavan son animal totemic, èra una sensacion de caluc. O disi e o tòrni dire, far d'autbòi es la melhora idèa qu'ai aguda dins tota ma puta de vida!
Rebat d'aquela jornada dins las doas vidèos çai jos, la primièra es mai corta que la segonda, causiretz:
Tribvs Lvpis sort de sa tanière... par Cvrnon_totem
09JUIN2012 par antisocial1er
- dins sa reflexion, e ben i embarquèron las associacions del vilatge. Cossí far per que las causas aguèsson un sens pel mond? E ben en los implicar dedins. Totas las associacions e las escòlas (doncas los parents), aquò ne faguèt venir de mond.
- la programacion de la jornada èra plan pensada amb de ritmes e de tematicas diferents per poder contentar tot lo monde.
La sortida del Lop foguèt just un moment enòrme. Enòrme per lo vilatge e cargat d'emocions per nosautres que i eriam dedins. Lo trabalh fach en repeticion pendent un mes paguèt, i eriam! E arribar sus aquela plaçòta clafida de mond que l'esperavan son animal totemic, èra una sensacion de caluc. O disi e o tòrni dire, far d'autbòi es la melhora idèa qu'ai aguda dins tota ma puta de vida!
Rebat d'aquela jornada dins las doas vidèos çai jos, la primièra es mai corta que la segonda, causiretz:
Tribvs Lvpis sort de sa tanière... par Cvrnon_totem
09JUIN2012 par antisocial1er
Pairin del Lop, lo Polin de Pesenàs,
davant l'empont del concèrt e darrièr,
Cornonterralh, oè, en mai d'aquò, lo vilatge es polit!
Lo Pelican de Puègserguièr,
nascut i a quauques setmanas, venguèt desirar la benvenguda al Lop.
Lo lop de tres caps, animal totemic de Cornonterralh,
amb darrièr sa còla de musicaires, autbòis, pifres, tamborns
e dedins sa còla de portaires plan valents!
1 comentaris
Conselh del jorn a nòstres amics los mascles
Cars Mascles, las caucetas, las cal pas cargar amb de sandalas.
Règla nº1 : las caucetas, ni pendent l'amor ni amb las sandalas.
Es pas complicat, macarèl!
5 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: nòstres amics los mascles
dijous, 14 de juny de 2012
L'etimologia en imatge
3 comentaris
dimecres, 13 de juny de 2012
Frustracion cinematografica
Uèi, romègui.
Romègui perque lo darrièr film de Philippe Carrese, Cassos, es sortit dins las salas mas pas pròche de mon ostal. E lo vòli veire.
Perque Philippe Carrese m'agrada çò que fa.
M'agradèron fòrça los quauques libres sieus que legiguèri, es neeeeeeeegre, m'agraaaaada. Alara, son film, lo vòli pas mancar.
Aquí la banda-anóncia (que ieu l'agachi pas perque, las bandas anóncias, aquò's coma las quatrenas de cubèrta, vòli pas saber! ):
Dels libres sieus que legiguèri, se ne cal conselhar pas qu'un, vos conselhi pas Le Bal des Cagoles que legiguèri perque lo titol me fasiá rire mas es un pauc longuet e m'i regalèri pas tant coma amb los autres. Comprèri per asard les "Introuvables" de Philippe Carrese que recampa tres libròts sieus: Filet garni, Pet de Mouche et la princesse du désert e Tue-les, à chaque fois, los tres son bons, mas lo darrièr tuga tot. E s'avètz la canha de legir mai de cent paginas, i a tanben lo tèxt sieu dins lo recuèlh collectiu de novèlas negras sus/a Marselha, Marseille du noir dans le jaune, que se legís en dètz minutas e que lo prenes dins lo morre (en mai d'aquò, i a d'autras novèlas interessantas dins aquel recuèlh, de mond que coneissi pas, e coma tròbi pas lo libre dins mon bordèl, rai...).
Per los quatre occitanistas que legisson lo blòg, accessòriament, Philippe Carrese es lo tipe que faguèt Malatèrra (Mila Dieus, QUAL a mon DVD???).
Lo tipe fa un molon de causas, avètz pas que d'anar furnar sus son site :)
Lo tipe fa un molon de causas, avètz pas que d'anar furnar sus son site :)
Bon, tot aquò per dire que m'agradariá de veire Cassòs, qu'es pas projectat en Lengadòc e que ara mi fau anar en Provença per l'anar veire.
Sentissi que dins pas gaire auretz de fòtos sul blòg d'una virada en Provença (just aprèp Lunèu, a drecha, tròp a drecha.)
2 comentaris
diumenge, 10 de juny de 2012
Question esportiva del dimenge de matin
Mas ont es la chinesa que pas degun coneissiá e que degun se'n remembra pas, la que ganhèt Roland Garros l'an passat e que pas degun sabiá se caliá dire Na Li o Li Na?
(urosament que soi aquí per pausar las bonas questions)
5 comentaris
dissabte, 9 de juny de 2012
Cançoneta per rire made in Portugal
1 comentaris
divendres, 8 de juny de 2012
La Mesoclisi
Òc, la mesoclisi es una malautiá ! Es la neuròsi del pronom complement que las causas per arribar li fan paur.
Coneissètz totes lo temps mai aisit de las lengas civilizadas : lo futur !
Dins nòstras lengas, es l'infinitiu + las terminasons.
E ben en portugués es parièr.
Mas pas totjorn.
Quand i a un pronom amb lo vèrb al futur, e ben aquela puta de pronom, tira-te d'aquí que m'i vòli metre, se ven installar, al mitan coma lo dijòus, entre l'infinitiu dau vèrb e la terminason.
Òu, lo pronom complement, ont as vist jogar aquò qu'òm se pòt metre tranquillon-Guston entre lo vèrb e sa terminason ?
E aquò nos dona de mots OGM coma comprá-la-á (la comprarà), escrever-te-emos (t'escriurem).
O alara, i aguèt un jorn una revòlta dels tirets que nos faguèron una crisi existenciala, manifestèron dins las paginas abandonadas amb de pichòts panèus "volèm viure", alara, los pronoms, aqueles gauchistas generoses e ideioses, lor prepausèron "òu, avèm pas que de s'installar al mitan e nos serviretz d'escòrta!".
La mesoclisi es la revòlta dels pronoms e dels tirets contra la subrepoténcia del vèrb.
7 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: lo portugués aquò's pas gaire cortés
dijous, 7 de juny de 2012
Ops!
Convèrsa entre collègas a l'entorn d'un Kinder Bueno :
- As vist lo tènnis? A 9h30, fasiá nuèch, an arrestat lo rescontre. 'fant, mai de 5 oras a jogar !
- Oè, pffff, lo tènnis, es vertadièrament un espòrt de cons.
- Faguèri setze ans de tènnis.Ne manqui pas una.
2 comentaris
dimecres, 6 de juny de 2012
Margarida (quater) : postular
Se te sonas Margarida o quicòm semblant, te'n fagas pas, siás pas la femna de ma vida. Perque dins la vida vertadièra, Margarida se ditz pas Margarida. Ja, dins la vida vertadièra, Margarida existís pas.
Primièr postulat: Margarida existís pas dins la vida vertadièra.
Segond postulat per contunhar sus la virtualitat : coma sèm sus un blòg anonim (ah ah ah), Margarida es pas lo nom vertadièr de Margarida (que de tot biais existís pas), es son escais. Margarida, dins la non-virtualitat pas vertadièra de la setena dimension de la Bruèissa, a pas lo nom d'una vaca, òu! Mas anavi pas dire son nom vertadièr, imaginatz se la Margarida (qu'existís pas e que s'apèla pas Margarida) legís son nom vertadièr sus aquel blòg, aquò te li fa un tust, se maina qu'es amorosa de ieu sens me conéisser, pas qu'a me legir, e aquí dins un grand deliri medieval, decidís de se crosar (los cables), de me venir veire e de venir crebar davant mon ostal, e aquò m'obligariá a dintrar al convent! N-A-N-I!
Tresen postulat: m'agradan los òmes (pas totes tanpauc). Son eles que son dins mas pensadas nocturnas - e dins las diurnas tanben. E en plaça de coming out, m'agradan mai las causas in. Vos vau pas far un dessenh.
2 comentaris
dimarts, 5 de juny de 2012
Autarcia
Dedicadís especial a la Pomponeta, al Velhardon e a la Marijuana.
5 comentaris
dilluns, 4 de juny de 2012
Novèlas pas frescas : Escala a Seta (2). Soi una star
Escala a Seta, jorn 2.
Solelh.
Davant l'empont a escotar lo remirable duo Valla Scurati (raaaa, soi fan).
E aquí, ausissi una votz que me ditz
"Adieu, auriás pas un blòg? Siás pas Melania?"
Ò fant de lop, me reconeisson per carrièra ara!!!
Alara, ieu èri coma una pola davant d'un cotèl "ben si, akò's ieu".
Vaquí! Rescontrèri l'Androna amb sa familha... e me faguèt plan plaser!
Immortalizèrem la causa :
l'Androna, lo Nadalon, lo Marcèth e ieu
1 comentaris
Subscriure's a: Missatges (Atom)


c: text/html

text:
A compdar des 20'00 ores visita guidada ar Archiu Generau d'Aran e projeccion dera pellicula "Aquera Joena de Blanc", rodada en 1965 ena Val d'Aran
Deluns 14 de junh
Jornada de pòrtes dubèrtes ena sedença deth Conselh Generau d'Aran
Dimèrcles 16 de junh
Acte d'autrejament des Prèmis 17 de junh 2010 e des prèmis des concorsi Aran de Literatura e Mn. Condò.
Dijaus 17 de junh
Recepcion deth Sindic d'Aran as autoritats ena sedença deth Conselh e desfilada de pendons
Missa en Santuari de Mijaran
Issada de bandèra
Acte institucionau
Dances araneses
Aperitiu
Actuacion infantil ena plaça deth Conselh
Diuendres 18 de junh
Clausura dera exposicion "Aran clavis Regni. Era defensa d'un país" ena Sala Ciutat der Ajuntament de Barcelona, per part deth Sindic d'Aran e er Alcalde de Barcelona.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Boissy-en-Drouais
Boissy-en-Drouais es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure et Loir e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Boissy En Drouais se tròba a 15 km de Dreux #que se tròba a 89 km de París, es un pichon vilatge #qu'es en la region centri en Eure-e-Loir, dins la frontièra del departament de l'Eure.
Boissy en Drouais se trouve a 15 km de Dreux qui se trouve a 89 km de Paris, est un petit village qui est dans la région centre en Eure-et-Loir, à la frontière du département de l'Eure.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Cap a l'an 800, lo manse seigneurial de Boissy compreniá de grandas culturas e doas pichonas granjas en formant 192 bonniers (aperaquí 128 ares e 33 centiares) de tèrras labourables que # se podiá semiar 148 muids de blat ; 82 arpents de prés en informant 100 veituras de foin ; un bòsc de cinc llegües de circumferència ont 200 pòrcs podián èsser engraissés e una autra parcelle forestala en o Portamantèl en podent permetre l'alimentacion de 800 pòrcs. S'i comptava 16 vièlhs molins e un nòu bastit per Irminon abbé de Sant-Germain-de detlos-Prés.
Lo manse compreniá d'ordinari una abitacion #que li èra a el ligats camps, dels prés e sovent de las vinhas, lo tot fòrça per la mantenença d'una familha de paysans. Los manses èran jos la vigilància d'un colon #que residissiá a Imbernais. Aviá lududes-quitament amb la siá femna e los sieus mainats un manse compausat principalament de 13 bonniers de tèrra labourable, 13 arpents de prés, 3 bonniers de bòsc taillis. Pagava lo cens coma los unes autres colons, i aviá obligat de donar al abbé de Sant-Gemme a Noël, 2 pòrcs, 2 verrats e 8 cognées. Lo meteis cens èra exigible a Pâques. Lo osier #que servissiá a ligar de cercles e fabricar hottes, corbeilles e paniers, èra tanben l'objècte d'una redevance en lo fisc de Boissy. Èra pertot lo meteis e consistissiá en l'equivalent de 50 osarices #que son brins o benlèu dels poignées de osier.
1488 : Comission del Parlament obtengut pel Pòrti de Alençon per assignar al bailliage de Chartres lo senhor de Sant-Rémy en disturbi de lo sieu drech de costum, peatge e recebut a Brezolles e a Boissy.
1504 : Acòrdi del 13 de mai entre Suzanne de Constanta madama de Sant-Rémy en partida e Jacques de Amiot tanben senhor de Sant-Rémy en partida en çò que tanh a la siá porció de suzeraineté sus la tèrra de Boissy-en-Drouais en levant de la baronie de Sant-Rémy.
1552 : Lo procès-verbal de la redaccion de las costums de Châteauneuf-en-Thymerais menciona come en i avent participat « Lo curé de Boecy a Drouas representat per Mr Noël Nourrissier »
15.. : Bail Per messire Claude Riblan a messire Pierre Calhat de la distincion de Boissy, moyennant 120 libres, 12 charpons, 6 dotzenas de estrains e 100 hottes de foins lo tot cadun per an.
1601 : Confession e dénombrement del 2 de Març retut a madama Béraude de Ferrières, madama de Beauvoir, per messire Jean Calhat, d'una comuna sise a Boissy, en levant dudit luòc.
1604 : Claude Pineau, bourgeois de Dreux, crompa lo 28 de febrièr de messire Jean de Lafin, vidame de Chartres, a causa de Béraude de Ferrières la siá femna, la tèrra e distincion de Boissy moyennant 1200 libres.
1605 : Confession e dénombrement del 19 de genièr per Mr Claude Pineau de la comuna de Boissy.
1608 : Lo 9 de setembre messire Guillaume de las Ròcas crompa de Texans de Lafin la tèrra e distincion de Boissy moyennant 2250 libres.
1681 : Confession e dénombrement agut de, lo 21 d'octòbre, a messire Gabriel de Boullein de divèrses eiretatges sièis a Boissy.
1718 : Sentence del bailly de Châteauneuf (11 de mai) #que ordonne que la madama veusa Frédéric-Maurici de Boullein siá, pel Curé de Boissy en Drouais, recomandada al prône de la parròquia en qualitat de madama dudit luòc.
1748 : Adjudication per decrèt del 25 de junh, a messire Philibert Thiroux de Chommeville, moyennant 238 000 libres de la baronnie de Sant-Rémy e de las tèrras seigneuriales en en dependent al nombre #que ne figura lo vièlh castèl de Boissy-en-Drouais pren sus Frédéric de Boullein marques de Sant-Rémy. #Prene possession d'aqueles domenis lo 9 de julhet e los #revendre lo 23 de novembre seguent a la marquise de Pompadour moyennant 268 000 libres.
Vers l’an 800, le manse seigneurial de Boissy comprenait de grandes cultures et deux petites fermes formant 192 bonniers (environ 128 ares et 33 centiares) de terres labourables dans lesquelles on pouvait semer 148 muids de froment ; 82 arpents de prés rapportant 100 voitures de foin ; un bois de cinq lieues de circonférence où 200 porcs pouvaient être engraissés et une autre parcelle forestière dans le Perche pouvant permettre l’alimentation de 800 porcs. On y comptait 16 vieux moulins et un nouveau bâti par Irminon abbé de Saint-Germain-des-Prés.
Le manse comprenait d’ordinaire une habitation à laquelle était attachée des champs, des prés et souvent des vignes, le tout suffisant à l’entretien d’une famille de paysans. Les manses étaient sous la surveillance d’un colon qui résidait à Imbernais. Il tenait lui-même avec sa femme et ses enfants un manse composé principalement de 13 bonniers de terre labourable, 13 arpents de prés, 3 bonniers de bois taillis. Il payait le cens comme les autres colons, il était obligé de donner à l’abbé de Saint-Gemme à Noël, 2 porcs, 2 verrats et 8 cognées. Le même cens était exigible à Pâques. L’osier qui servait à lier des cercles et fabriquer des hottes, corbeilles et paniers, était aussi l’objet d’une redevance dans le fisc de Boissy. Elle était partout la même et consistait en l’équivalent de 50 osarices qui sont des brins ou peut-être des poignées d’osier.
1488 : Commission du Parlement obtenue par le Duc d’Alençon pour assigner au bailliage de Chartres le seigneur de Saint-Rémy en trouble de son droit de coutume, péage et acquit à Brezolles et à Boissy.
1504 : Accord du 13 mai entre Suzanne de Constant dame de Saint-Rémy en partie et Jacques d’Amiot aussi seigneur de Saint-Rémy en partie au sujet de leur portion de suzeraineté sur la terre de Boissy-en-Drouais relevant de la baronie de Saint-Rémy.
1552 : Le procès-verbal de la rédaction des coutumes de Châteauneuf-en-Thymerais mentionne come y ayant participé « Le curé de Boecy en Drouas représenté par Mr Noël Nourrissier »
15.. : Bail par messire Claude Rivent à messire Pierre Caillé de la seigneurie de Boissy, moyennant 120 livres, 12 charpons, 6 douzaines d’estrains et 100 hottes de foins le tout chacun par an.
1601 : Aveu et dénombrement du 2 Mars rendu à dame Béraude de Ferrières, dame de Beauvoir, par messire Jean Caillé, d’une mairie sise à Boissy, relevant dudit lieu.
1604 : Claude Pineau, bourgeois de Dreux, achète le 28 février de messire Jean de Lafin, vidame de Chartres, à cause de Béraude de Ferrières sa femme, la terre et seigneurie de Boissy moyennant 1200 livres.
1605 : Aveu et dénombrement du 19 janvier par Mr Claude Pineau de la mairie de Boissy.
1608 : Le 9 septembre messire Guillaume des Roches achète de Jean de Lafin la terre et seigneurie de Boissy moyennant 2250 livres.
1681 : Aveu et dénombrement dû, le 21 octobre, à messire Gabriel de Boullein de plusieurs héritages sis à Boissy.
1718 : Sentence du bailly de Châteauneuf (11 mai) qui ordonne que la dame veuve Frédéric-Maurice de Boullein soit, par le Curé de Boissy en Drouais, recommandée au prône de la paroisse en qualité de dame dudit lieu.
1748 : Adjudication par décret du 25 juin, à messire Philibert Thiroux de Chommeville, moyennant 238 000 livres de la baronnie de Saint-Rémy et des terres seigneuriales en dépendant au nombre desquelles figure le vieux château de Boissy-en-Drouais saisit sur Frédéric de Boullein marquis de Saint-Rémy. Il prit possession de ces domaines le 9 juillet et les revendit le 23 novembre suivant à la marquise de Pompadour moyennant 268 000 livres.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
dilluns, 1 d’octubre de 2012
Passam ronda ena Copa de Midi damb ua victòria trebalhada
Partit non bric fàcil eth d’aguest dissabte en Bossòst en ues condicions atmosferiques non guaire bones, baish ua pluja persistent e un terren de jòc massa ràpid que perjudic eth bon jòc des dus equips.
Era U.E. Bossòst portaue era iniciatiua deth jòc e eth Villeneuve sajaue de trèir profit dera sua contra. Es defenses s’imposèren as atacants e non i auec guaire ocasions de gol. Er equip francés profitèc ua fauta entà mèter-se dauant en marcador : eth sòn jogador Ribaut shutaue a prop dera porteria e Kike non podia hèr arren entà arturar era pilota ; ère eth 0-1. Er equip aranés insistèc en sòn domini e profitèc ena menuta 40 ua fauta tirada per Miguel que toquèc eth garròt dera porteria e Antonio profitaue eth rebot entà marcar eth 1-1 que serie eth resultat damb eth que s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat, era U.E. Bossòst artenhie ben lèu eth gol en profitar ua jogada d’estrategia ena que Ignasi pientaue era pilota en prumèr garròt e Miguel apareshie entà marcar dauant Smara. Encara quedaue fòrça temps de partit, mès er equip aranés defensèc fòrça ben era sua porteria. Atau, eth Villeneuve sonque auec ua rematada de cap qu’ anec entà dehòra. Ath finau deth partit, ena darrèra menuta, Ariel profitaue un error deth portèr que non podec blocar ua pilota qu’ auie shutat Miguel e marcaue eth 3-1, resultat ath finau deth partit.
Ath finau , victòria trebalhada ena qu’ auerem de remontar un gol. Er equip semble qu’ ei en ua dinamica positiua e eth trebalh des entrenaments enes jogades a pilota arturada està dant eth sòn frut ( eth prumèr gol en Martres Tolosane e eth dusau gol d’aguest dissabte).
Eth plòplèu partit, 3ua jornada deth campionat de liga en Bossòst contra er equip deth Cazeres, dissabte 6 d’octobre tàs 20:00 ores.
Aguesta semana es entrenaments seran deluns e dijaus.
U.E. Bossòst : Kike, Salva, Chapo, Antonio, Marc, Àlex, Luis, Madrid, Ariel, Ignasi , Miguel. Remplaçants : Paul, Abraham, Popes.
Tarjetes auriòles : Antonio, Ignasi, Miguel.
Trainer : Adrian.
Villeneuve de Riviere F.C. : Smara, Ikkene, Snela, Bemaguet, Carceller, Hervas, Dessaint, Cappe, Marsand T., Milan, Ribaut. Remplaçants : Casteran, Marsand G., Chibarie.
Tarjetes auriòles : Cappe, Marsand T.
Trainer : Saforcada Pierre.
Gol : 0-1 Ribaud (25’), 1-1 Antonio (40’), 2-1 Miguel (50’), 3-1 Ariel (90’)
Arbitre : Hubert Marc.
Cap comentari:
Publica un comentari a l'entrada


text:
160 persouno èron counvidado divèndre 27 de mai, à-z-Ais, que Mirèio Durand-Guériot a recebu la Legioun d’Ounour dei man de soun ancian mèstre en noutariat, Jan-Pau Decorps.
Noutàri despièi d’annado au Martegue
, Mirèio Durand es afougado
de nosto lengo, e a pouscu dire, au moumen de la ceremounìo que : « counèisse sa lengo, es se counèisse, e quand se couneissèn, poudèn ana cerca l’intimita de l’autre… Vaqui tambèn lou travai d’un noutàri ! »
Mirèio Durand-Guériot, la presidènto dóu Counsèu Regiounau dei Noutàri pèr la Cour d’Apèu d’Ais despièi 2015, es tambèn majourala dóu Felibrige.
Enfin, es la fiho dóu regreta Lucian Durand, defunta l’an passa, e que, eu tambèn majourau, pourtava la cigalo
de Pèire Rouquette, un deis ourganisaire de l’assoustamen
deis intellectuau catalan refugia au nostre en 1939.


text:
L’an 1095 foguèt lançada la primièra crosada. Inspirada per la pietat, las crosadas norririán l’avaricia de la classa mercadièra, la borgesia, e en particular aquela dels ciutat-estats Gènoa e Venècia. Aquelas èran rivals pel contraròtle de la Mediterraneà. Venècia capitèt. Las armadas crosadas avian besonh de Venèci. Aprep la primièra crosada la rota per tèrra deveniá trop dangierosa.
La borgesia de Venècia e tanben de las autras vilas de la Crestianitat èran plan contentas de s’enriquir gràcias a las crosadas. Las crosadas norririán las entrepresas mercadièras-capitalistas, I comprés lo fenomèn dels Cavalièrs del Temple dichs Templaris, e menarián a l’importacion de produchs, dels arts, de las sciencias e d’idèias desconegudas als Europèus. Constantinòple meteis èra un cible de la gelosia occidentala – son pòble tanben crestian, mas scismatic, avent besonh d’èsser reunit amb la Gleisa romana.
Los arabis musulmans èran a lor torn conquerits pels novèus guerrièrs d’Asia. Los turcs, apelats saracens pels occidentals, venián dels païses de l’oèst de China, que coneissèm uèi pel nom Sinkiang (Xinjiang), o Turkestan chinés. Cavalièrs nomadas, coma los mongols, avián adoptat l’Islam e arribavan en Palestina, possent los assauts a las frontieras bizantinas. L’emperaire grèc faguèt apel al papa per l’ajudar.
Los arabis avián permás los crestians de vesitar los luocs sancts, mas los saracens o refusavan. Es aquò la rason d’èsser darrièra las crosadas. Per protegir los pelerins, èran establits dos ordres monastics. L’un d’eles, los templaris, èra una ordre de guèrra. L’autre s’apelava los ospitaliers. Eran ambedós ordres de monges, celibats. L’establisament dels ostals dels templaris tot al long del camin pelerin d’Euròpa fins a Palestina enriquissiá aquesta organizacion, que podèm apelar una entrepresa capitalista. Los templaris augmentavan lor poder, lor tresor e lor influéncia, en Asia , en Euròpa e en tota la region mediterranèa. Un de lor centres famoses era lo Temple de Londres.
Despuèi los primièrs sègles ap. J.C., los monges avián vencuts pels principis establits pels sants Basil (dins l’est) e Benedicte (dins l’oèst), fondats sus la pauretat, la castitat e l’obesissensa. Lo primièr ordre monastic de l’oèst èra fondat per Sant Benedicte de Nursia. Cada mostier cultivava sas tèrras afin de norrir los monges, qu’avián eles meteisses fachs lo trabalh. Mas un novèl ordre, los cistercians, en Anglatèrra en particular, devenguèt emplegador d’obrièrs non monastics. Eles que trabalhavan sus las tèrras cistercianas +eran salariats. Avèm encar, dins las BDs e filmes, l’imatge del monge edonist e gormand, imatge umorós que nos ven dels Cistercians de l’edat mejana. Eran ja los objectes de l’umor paisan e borgés.
Los monges devenguèron capitalistas, emplegadors d’obrièrs salariats. Lo capitalisme desvolopava ab lo poder e l’influéncia dels pòrts e de las vilas de la crestianitat. L’edat mejana seriá marcada pels conflictes de mai en mai regulars entre las vilas – zelosas de protegir e avançar lors “drechs” e ganhar lo poder e lo patronatge – e la noblessa feudala, que contrarotlava l’estat e constituava un obstacle al desvolopament borgás.
L’atge d’aur d’Occitània e la crosada
Lo bercèu del capitalisme èra alavetz la mediterranèa, e los estats de la region trobavan lor prosperitat per mejan de las crosadas. Los banquièrs italians obtenguèron una dispensacion papala per perseguir lors entrepresas financialas, ab una clientala facha de nobles ansin que mercadièrs. L’edat mejana, en morissent, donèt naissensa a un capitalisme enfantin, produch de sa matrissa.
L’atrocitat que metet fin al naut mejan atge foguèt la crosada albigesa. Una “eretgia” orientala, lo catarisme, possedissent una organisacion eclesiastica a seuna, aviá ganhada una granda influencia dins los païses de la lenga d’Òc, gràcias a la tolerància dels princes occitans, lor modernitat progressivista, e lors esperits ferotjament independents. Roma tremblèt, e lo papa Innocent III e lo rei francés lançeron una crosada contra lo país d’Òc, destrusent sa civilisacion e annexant lo país al reialme francés. Aquela èra una leison valabla pels reis d’Euròpa, envejoses de lors nòbles.
Plusors s’unirián ab la borgesia afin de sasir las tèrras de la noblessa – mas parlarèm mai d’aquò mai tard, en particular a regard d’Anglatèrra. Lo darrièr dels trobadors, Guiraut Riquièr, cansonariá de la tragedia de la crosada, trobant aprep son refugi ab los Jusieus de la peninsula ibericaa.
Aprèp los catars, caliá destruire los templaris. Encara, foguèt lo rei de França que menèt l’accion. Las riquesas dels templaris foguèron confiscadas, e l’ordre foguèt suprimida, sos membres exterminats. Los conflictes feudals marcarián los sègles a venir, e lo profièch de tot aquò seriá per la borgesia.
Los mongols e Venècia. La crestianitat e l’èst luenhan
Los viatges de dos entre un grand nombre de viatjaires, lo fraire franciscan Odoric, e Marco Polo de Venècia, son representatius dels ligams establits a l’epòca entre China e los autres païses asiatics e l’occident. Aquò va mai luenh que la majoritat d’uèi pensa.
Polo persegiguèt los pases de son paire e dels autres aventuriers, sul camin del nòrd. Lo franciscan Odoric persegiguèt el d’autres franciscans, sul camin marin del sud. Los dos arribèron en China, una China qu’aviá agut son atge d’aur plan abans. Mas Polo e los autres, inhorants dels esplendors dels Sung, China, Yuan, jos los Mongols, èra un país fantastic, un país de meravelhas.
Los mongols frapavan de terror la Crestianitat, qu’aviá entenduts los reportatges de la ferocitat d’aquestes guerrièrs asiatics. Lo papa resolguèt los apaisar. Tre lo debut del sègle XIIIen i aviá un arquevesque catolic de Beijing, e los franciscans avián ja establits los mostièrs en Vietnam e Borneo, entre autres païses, pendent las annadas 1300.
Aquestes ligams serián romputs aprèp lo despart dels mongols de China, e aprèp l’an 1368 una dinastia indigèna, los Ming, aviá ja expulsats los crestians e copada la rota de la seda.
Anthony Walker*
*Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm.


text:
Template:Test/oc
Jump to navigation Jump to search
Bonjorn, Test/oc. Sèm encantats de veire qu'ensajatz de contribuir sus Commons. Los ensages d'edicion qu'avètz faches son concluents, çaquelà, son estats anullats per d'autres contributors per nòser pas als articles qu'avètz modificats. Se volètz aprene cossí contribuir sus Wikimedia Commons, un « nauc de sabla » es a vòstra disposicion per i far tota mèna d'ensages. Esperam vos comptar rapidament demest los contributors del projècte ; podètz consultar la pagina Benvenguda e nòstre Portal comunautari per ne saber mai sus nòstres objectius e nòstre foncionament. Mercés !


text:
23/02/2017
Gaspard, per Joan Ganhaire, episòde 2
Los Ombradors son una pro bela maison per que cinc o sieis personas i pueschan viure sens se jamai rencontrar. L’endoman matin, Gaëtan era tornat dins son bureu, nautres a survelhar las cubas. Era estat decidit que disnarián pas ensemble per pas geinar lo trabalh dau professor. Quo es nonmàs en fin de matinada que poguerem entreveire Julia acompanhar lo dròlle dins las aleias, lentament, a pitits pas, que riscava pas galopar, Gaspard. Semblava un grand auseu dau bòrd de mer, levant naut las chambas coma per eschivar quauqua rondre au travers dau chamin. E sos braç, lançats bruscament de costat, semblavan mai li chabar de far perdre lo chabrinle que non pas li far trobar. Los seguerem entau daus uelhs jurcinc’ a çò que desapareissan a l’oriera dau Grand Bòsc. Mas que anen pas se perdre o pas poder tornar… Fuguerem rassegurats quante los veguerem tornar surtir a la riba de quauquas minutas dau cubert daus aubres, marcha suausa de l’infirmiera e saquetada dau paubre dròlle.
Ròsa aviá quauquas novelas. D’en prumier, eimatin, aviá vougut portar lo pitit desjunar aus òstes, mas a la piqueta dau jorn, Julia ‘viá colat a la cosina per preparar lo cafe e quauquas tartinas per lo professor. E per lo dròlle ? aviá demandat Ròsa. Un bocin de pan, quò sera pro, era estada la responsa, per lo moment, minja qua’iment ren d’autre. E l’infirmiera s’eschapet emb sa taça fumanta e sas doas leschas burradas, laissant ‘na Ròsa deçaubuda de pas aver pogut far lo servici se mesma. Mas una ora pus tard, Ròsa la feina aviá pogut passar ‘na testa dins l’entrebalhadís de la pòrta nonmàs per veire si tot anava bien. Aviá vut lo professor d’eschina, un genuelh en terra davant una pita fòrma tota recroquilhada dins –t-un cuenh de la chambra, Gaspard, esvelha te, quo es l’ora, esvelha te… Entau, lo goiat aviá durmit per terra, a pena eschaurat d’una cuberta per lo protegir de la freschor dau pitit jorn. Quò aviá boissat las òrras suposicions que, mau virada coma es, Ròsa aviá enginhat. Un pauc pus tard dins la matinada, ‘la aviá pogut raletar sas dos cent cinquante liuras dins la bela sala a minjar per l’ora chamjada en sala d’estudis. Aviá pogut veire lo dròlle jugar coma daus cubes blancs e negres jos l’uelh atentiu dau Professor que l’encoratjava emb daus mots plens de doçor. Julia, sietada dins-t-un cuenh seguiá lo trabalh en petaçar quauque bilhament. Quo era magre coma recòlta. D’ente venián, qui era queu dròlle d’evidença desvirat, comben de temps demorarián, degun ne’n sabiá ren o ne’n voliá ren dire. Mas, rai, aprep tot nos geinavan gaire, e Franciscò e io eran pas tan minjats de curiosetat coma la Ròsa.( de segre)
Joan Ganhaire
Les commentaires sont fermés.


text:
Era Associacion de Hemnes de Les, amassa damb er Ajuntament, ven de plaçar ua placa commemorativa en aumenatge as victimes der exili, representades per persones com Paquita Sitzer, superviuenta dera IIau Guèrra Mondiau. Sitzer auec de húger dera Euròpa ocupada peth totalitarisme nazi e siguec acuelhuda en pòble de Les, atau com auem sabut pera dinamica associacion. “Un rebrembe des vesins aranesi qu’ajudèren as qu’escapauen des guèrres”. Eth memoriau se hig ara redescubèrta deth nòste passat recent e, malurosament, mès trist e tragic, provocat quan er òme pèrd era rason o met aguesta ath servici des crudeltats mès inimaginables des qu’ei capabla de realizar era condicion umana, radicaument ambigua, ja qu’ath temps pòt generar çò de mès excèls e çò de mès sordid. En aguesta setmana, veigui tanben era plaça dedicada as evadits deth franquisme dauant der Hospice de France, parada obligada abantes de gahar eth camin deth pòrt de Benasc. Es peades dera istòria se van hènt presents en fòrça cornèrs des nòstes contrades, en tot indicar-mos qu’i a agut tempsi fòrça piri, a on víuer ja non ère demorar, senon partir, tostemp partir, e per tant supervíuer, enquia non se sap a on, en tot arrincar ar òme dera sua natura arraïtzada tà devier un desterrat sense rumb ne sòrt ne dilhèu pròle, ath bòrd dera termièra, com der hiu que dessepare era vida dera mòrt. Aqueri desbrembadi, que semblen gésser d’un desbrembe, mos ajuden a veir as desarraïtzadi d’ara, ad aqueri que dilhèu ja non hugen dera guèrra o dera bota d’un totalitarisme, mès qu’expliciten qu’er estat present de causes non va, qu’era Euròpa actuau non ei ara nautada de çò qu’es sòns pòbles demorauen d’ua Euròpa liura e solidària, perque era libertat damb hame e desigualtats prauba qu’ei. Era istòria ja hèc sòn crudèu avertiment.
Mes : Agost 2012
Cabanes araneses
Era exposicion d’enguan dera Fondacion, com se li coneish ara nòsta fondacion deth Musèu Etnologic, ei dedicada as cabanes comunaus dera Val d’Aran, en tot seguir era sua linha de recerca e difusion deth patrimòni deth país, gràcies ar esfòrç e era dedicacion dera junta e es collaboradors que participen ena revista Tèrra Aranesa. Recebi era carta de rebrembe dera presidenta e me’n vau tà Arties tà visitar era mòstra. Campi abantes eth huelheton informatiu, qu’a per portada era cabana d’Uishèra presidida, ath hons, peth massís imponent dera Maladeta. Un còp en pòble, era glèisa de pèira refrescanta de Sant Joan, espaci expositiu de tostemp, me sauve dera calorassa d’aguest dia d’agost. Talament, com se siguesse ara era cabana que balhe arrecès, usclat com sò pes ahlames der ostiu ena montanha, mès dirèctes e incisives. En aguesta epòca toristica, vau era pena rebrembar ua obvietat: qu’es cabanes, bastisses plan umils e senzilhes, se lheuèren tà sauvar deth rigor e era duresa dera nauta montanha as pastors e tanben as caminaires e caçaires, a on i passauen era net. Ath long deth desèrt des tucs pirenèncs, era cabana da ath caminaire un punt de referéncia, perque ei eth refugi, coma lòc sagrat, qu’acuelh era anma perduda en sa soletat infinita. Martin Heidegger, “pastor der èster”, passaue longues sasons en sa casa-cabana de Todtnauberg, ena Sèlva Nera. Aquiu “naut” bastie eth sòn pensament complèx, neurit tanben pera sua activitat universitària, aquiu “baish” ena ciutat. Sabie qu’ei faussa era contraposicion entre provincialisme e cosmopolitisme, perque, de tant en tant, auem de besonh demorar ena cabana, arraïtzada ena lei pròpria dera montanha, abantes de tornar tara masèga deth hons dera val.
(Diari Segre, 11 d’agost de 2012)


text:
par Camille Fertel sous la direction de François-Régis Mahieu - Versailles-St Quentin en Yvelines
par Ranie-Didice Bah sous la direction de François-Régis Mahieu - Versailles-St Quentin en Yvelines
par Enrico Zorzi sous la direction de François-Régis Mahieu - Versailles-St Quentin en Yvelines
par Augendra Bhukuth sous la direction de François-Régis Mahieu - Versailles-St Quentin en Yvelines
par Yaya Keho sous la direction de François-Régis Mahieu - Versailles-St Quentin en Yvelines
par Raïmi Fassassi sous la direction de François-Régis Mahieu - Versailles-St Quentin en Yvelines
par Thérèse Moulende Fouda sous la direction de François-Régis Mahieu - Versailles-St Quentin en Yvelines
par Katia Radja sous la direction de François-Régis Mahieu - Versailles-St Quentin en Yvelines
par Sébastien Barillot sous la direction de François-Régis Mahieu - Versailles-St Quentin en Yvelines
par Damien Bazin sous la direction de François-Régis Mahieu - Versailles-St Quentin en Yvelines
par Adamoh Djelhi-Yahot (Djelhi Yahot) sous la direction de François-Régis Mahieu - Versailles-St Quentin en Yvelines
par Audrey Aknin sous la direction de François-Régis Mahieu - Versailles-St Quentin en Yvelines
par Jean-Luc Dubois sous la direction de François-Régis Mahieu - Versailles-St Quentin en Yvelines
par Pascal Devaux sous la direction de François-Régis Mahieu - Lille 1
par Serge Macé sous la direction de François-Régis Mahieu - Lille 1
par Jean-Bernard Boyabé sous la direction de François-Régis Mahieu - Lille 1
par Florence Delaune sous la direction de François-Régis Mahieu - Lille 1
par Jean-Marie Sime sous la direction de François-Régis Mahieu - Versailles-St Quentin en Yvelines
par Bruno Boidin sous la direction de François-Régis Mahieu - Lille 1
par Abderahmane El Arabi sous la direction de François-Régis Mahieu - Lille 1
par N'Guettia René Kouassi sous la direction de François-Régis Mahieu - Versailles-St Quentin en Yvelines
par Jérôme Ballet sous la direction de François-Régis Mahieu - Lille 1
par Rokhaya Diagne sous la direction de Damien Bazin - Nice
par Komi Djade sous la direction de Pierre Villa - Paris Est


text:
-395
Aquesta pagina concernís l'an -395 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Atenas[modificar | modificar la font]
Perseguida de la preparacion de la guèrra còntra Esparta ambé lo renfòrçament de l'aliança ambé Tebas, Corint e Argos (creacion d'un conseu comun installat a Corint) e lo mandadís d'ambaissadas dins de vilas mens importantas per prepausar de jónher l'aliança. D'operacions terrèstras limitadas acomencèron dins lo corrent de l'annada.
Esparta[modificar | modificar la font]
Perseguida de l'expedicion espartenca d'Ionia dau rèi Agesilas II que menèt una incursion victoriosa en Frigia a la prima. Entraïnèt la conclusion d'una trèva que permetèt ais Espartencs de retirar sei tropas après l'acomençament de la Guèrra de Corint. D'efèct, incapable de batre leis Espartencs, lo satrapa Pharnabazus aviá conclut una aliança amb una coalicion formada d'Atenas, de Tebas, de Corint e d'Argos per atacar Lacedemònia en Grècia.
Per faciar aquela menaça, Lacedemònia ordonèt a Agesilas II de passar leis Estrechs en direccion de Tràcia e de mandar doas armadas respectivament dirigidas per lo generau Lisandre e lo rèi Pausanias Ièr. Pasmens, Lisandre esperèt pas l'arribada dei fòrças de Pausanias Ièr. Capitèt de convencre la ciutat d'Orchomenus de se revòutar còntra Tebas puei avancèt vèrs Haliartus onte foguèt tuat pendant una reconeissença. Atacadas, sei fòrças resistèron ais assauts tebans a la batalha de Haliartus mai, sensa sostèn, foguèron obligats de se retirar. Lo rèi Pausanias Ièr, arribat après lo combat, negocièt una trèva e se retirèt. Accusat de manca de combativitat, Pausanias Ièr deguèt abdicar e s'exilar a son retorn a Esparta. Foguèt remplaçat per son fiu Agesipolis Ièr.
Roma[modificar | modificar la font]
Continuacion de la guèrra còntra leis aliats de Veïes conquistada l'annada precedenta que permetèt ai Romans de conquistar lei fortalesas etruscas de Sutrium e de Nepete situadas sus lo territòris dei Faliscs. Lei Capenates deguèron tanben reconóisser la senhoriá romana. Dins aquò, aquela expansion raprochèt la frontiera romana dei vilas etruscas de Volsinies, de Vulci e de Tarquinia que comencèron de s'inquietar dei progrès romans.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Aquemenida[modificar | modificar la font]
En Anatolia, atacada dempuei 400 av. JC per Lacedemònia que voliá liberar lei ciutats grègas d'Ionia, l'armada pèrsa subiguèt una desfacha majora en Frigia. Aquò accelerèt la conclusion de l'aliança entre Aquemenidas e ciutats-estats grègas rivalas deis Espartencs (Atenas, Tebas, Corint e Argos) (→ -398). La manòbra capitèt entraïnant una guèrra generala en Grècia (Guèrra de Corint) e lo retirament dau còrs espartenc anatolian — que foguèt favorizat per la conclusion d'una trèva sus aqueu teatre per lei satrapas locaus.


text:
13 juin 2017
Lengas e Poders 2016-2017- sesilha 6, Joan Francés Courouau : La lenga partejada
La lenga partejada. Presentacion per Joan Francés Courouau del libre publicat jos sa direccion : La Langue partagée. Écrits et paroles d'oc, 1700-1789, Librairie Droz, 2015. (Aquesta presentacion foguèt seguida d’une discussion qu’ai ensajat de résumir). Ostal d'occitania, Tolosa, dimècres 26 d’abrial de 2017 Resumit de la presentacion de J. F. Courouau Aqueste libre collectiu demandèt fòrça trabalh e implicacion de la còla (Felip Gardy, Xavier Bach, Pèire Joan Bernard, Joan Cristòf Maillard, David Fabié e lo quite... [Lire la suite]
14 septembre 2016
Lengas e Poders 2015-2016 - sesilha 5 - Aurelia Lassaca : Lo primièr francimand
Illustracion de Jan-Marc Simeonin, Auseus, La Edicions dau Chamin de Sent Jaume, 2006 Seminari Lengas e poders 2015-2016 Compte rendut sesilha 5 17 de febrièr 2016, Ostal d’Occitania, Tolosa Lo tèma de la sesilha, prepausat per P. Sauzet (dins la dralha de son expausat sul model mimetic, compte rendu precedent) èra lo primièr francimand. Avèm convidat Aurelia Lassaca, que faguèt sa tèsi sur Francés de Corteta, per nos en parlar. Aurelia Lassaca, nos a presentat Francés de Corteta... [Lire la suite]


text:
La lingüistica occitana es marcada per un paradòxe : s'es d'efièit particularament rica en tèrme de produccions - s'espandisson a mai sus mantun sègle - aquelas son escampilhadas e pas totjorn conegudas del public. Del meteis biais, existisson pas de documents de sintèsi que recensen l'ensemble dels diccionaris, gramaticas, metòdes d'aprendissatge, preconizacions liguisticas publicats al jorn d'uèi.
Es doncas necessari de procedir a un inventari general que permetrà de definir una basa referenciala de trabalh pels trabalhs del Congrès, tot en respondent - mercés a una edicion limitada - als besonhs d'un grand public en cèrca de preconizacions o d'otisses lingüistics.
D'un biais general, Lo Congrès bota a disposicion del public aprenent sus son site internet d'otisses lingüistics : bibliografias, nòrmas ortograficas, fichas gramaticalas e de fraseologia, etc.


text:
646
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 646 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Rachidun[modificar | modificar la font]
Après lo succès de la còntra-ofensiva bizantina en Egipte, leis Arabes mandèron un important contingent per tornar conquistar Alexàndria. La batalha decisiva se debanèt a Nikiou en mai. Leis Arabes, dirigits per lo generau Amr ibn al-'As, i esquichèron lei Bizantins que deguèron finalament abandonar Alexàndria.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Tramayes
Tramayes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Tramayes a situat a 16 km de Clunhic, 25 km de Beaujeu e 25 km de Mâcon. Lo bourg se tròba ne nautor d'un caulet en separant la vallée del Valousin, e aquela de la Grosne. Lo sieu ponch en culminant es la Maire Boitier, d'una nautor de 758 mètres.
La commune de Tramayes est située à 16 km de Cluny, 25 km de Beaujeu et 25 km de Mâcon. Le bourg se trouve en haut d'un col séparant la vallée du Valousin, et celle de la Grosne. Son point culminant est la Mère Boitier, d'une hauteur de 758 mètres.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo bourg de Tramayes es fòrça ancian. D'après la préface del Cartulaire de Sant-Vincent de Mâcon, existissiá a Tramayes, al luòc ditz « La Rolle », al Modèl:IVe sègle un castèl #que servissiá de reteu de caça als reis de Provence e de Bourgogne. Lo nom de Tramayes vendriá d'una rota romaine o d'un camin de trauèssa, Tramaculum, #que passava a travèrs dels Monts e acorchissiá la via de Lion a Autun. Ne demòra qualques traces a Germolles e a Tramayes. Vertat es #que Tramayes es un fòrça vièlh passatge e #qu'existissiá una pista préhistorique abans las Gallo-Romains[1]. La montanha de Vannas es un autentic luòc estrategic. En 1590, la guarda èra una plaça fortificada, #que ne demòra qualques ruïnes, en dependent del Baron de la Bussière. La meteissa charte Sant-Vincent de Mâcon indica #qu'en l'an 958, la glèisa de Tramayes èra jol vocable de Sant-Germain. #Èsser de contunh jol vocable de Sant-Jean-Baptiste. Levava del Evêque de Mâcon. Al Sègle X, lo nom se orthographiait ja Tramïe. En 1831, se #metre a jorn al masatge caseriu de Chavannes, en un luòc isolat, dels cavòts #que semblavan datar de primièrs sègles del ère crestianaModèl:Ref nec. Mai recentament, se #descobrir al luòc-ditz « La Madone », doas pèiras de pigassas talhadas e educadas. Se #descobrir tanben de vestigis de bastiments romaines e de las déblais ancianas la longitud de la via romaine. En 1686, s'i èra trobat a Sant Ponch divèrses condecores de l'Emperaire Dioclétien.
La Distincion de Tramayes i aviá #èsser constituit lo 8 de junh 1380 a Antoine Isabeau Villion per Marguerite de Mailly. En 1596, la Distincion aperteniá a Claude Bullion, l'oncle de #çò que @frapper lo primièr Louis d'aurModèl:Ref nec. Lo castèl actual a #èsser bastit en 1598. En decembre 1556, de las cartas brevets del Rei Henri II signadas a Sant-Germain-en-Laye, transferisson a Tramayes, sus la demanda de Guillaume de Sant Ponch, las quatre fièras annalas e los mercats de cada divendres que lo fuòc rei Louis XII aviá concédé en 1503 a Texans de Sant Ponch, aïeul dudit senhor, mas lo senhor de Sant Ponch ne gardava los drechesModèl:Ref nec. Tanben lo 26 de mai 1672, Claude Bullion, senhor de Tramayes, cromparà per la soma de 23 544 libres los dreches reivindicats pel senhor de Sant PonchModèl:Ref nec. En 1572, lo rei Charles IX, #que se retia a Lion, #passar per Tramayes. Per çò qu'es del castèl de la Motte, a l'oèst de Montillet, se sona #qu'èra #çò que i aguèt bastit per Pèira Montboissier, dicha Pierre lo Vénérable, abbé de Clunhic, per aver en échec un castèl #que Hugues de la Chaux, senhor de la Bussière, i aviá fach bastir al Fournay, parròquia de Montagny. S'ignòra l'epòca o i aguèt destruit lo castèl de la MotteModèl:Ref nec. La siá localizacion, las proprietats e las rendas nòblas #qu'en dépendaient aguèron crompat cap a 1576 per Philibert de Fautières, senhor de Audour, a Claude de Guise, abbé de Clunhic.
Le bourg de Tramayes est très ancien. D’après la préface du Cartulaire de Saint-Vincent de Mâcon, il existait à Tramayes, au lieu dit « La Rolle », au Modèl:IVe siècle un château qui servait de rendez vous de chasse aux rois de Provence et de Bourgogne. Le nom de Tramayes viendrait d’une route romaine ou d’un chemin de traverse, Tramaculum, qui passait à travers les Monts et raccourcissait la voie de Lyon à Autun. Il en reste quelques traces à Germolles et à Tramayes. Il est certain que Tramayes est un très vieux passage et qu’il existait une piste préhistorique avant les Gallo-Romains[2]. La montagne de Vannas est un véritable site stratégique. En 1590, la garde était un poste fortifié, dont il reste quelques ruines, dépendant du Baron de la Bussière. La même charte Saint-Vincent de Mâcon indique qu’en l’an 958, l’église de Tramayes était sous le vocable de Saint-Germain. Elle fut ensuite sous le vocable de Saint-Jean-Baptiste. Elle relevait de l’Evêque de Mâcon. Au Sègle X, le nom s’orthographiait déjà Tramïe. En 1831, on mit à jour au hameau de Chavannes, dans un lieu isolé, des tombeaux qui semblaient dater des premiers siècles de l’ère chrétienneModèl:Ref nec. Plus récemment, on découvrit au lieu-dit « La Madone », deux pierres de haches taillées et polies. On découvrit aussi des vestiges de constructions romaines et des déblais antiques le long de la voie romaine. En 1686, on avait trouvé à Saint Point plusieurs médailles de l’Empereur Dioclétien.
La Seigneurie de Tramayes avait été constitué le 8 juin 1380 à Antoine Isabeau Villion par Marguerite de Mailly. En 1596, la Seigneurie appartenait à Claude Bullion, l’oncle de celui qui frappa le premier Louis d’orModèl:Ref nec. Le château actuel a été construit en 1598. En décembre 1556, des lettres patentes du Roi Henri II signées à Saint-Germain-en-Laye, transfèrent à Tramayes, sur la demande de Guillaume de Saint Point, les quatre foires annuelles et les marchés de chaque vendredi que le feu roi Louis XII avait concédé en 1503 à Jean de Saint Point, aïeul dudit seigneur, mais le seigneur de Saint Point en gardait les droitsModèl:Ref nec. Aussi le 26 mai 1672, Claude Bullion, seigneur de Tramayes, achètera pour la somme de 23 544 livres les droits revendiqués par le seigneur de Saint PointModèl:Ref nec. En 1572, le roi Charles IX, qui se rendait à Lyon, passa par Tramayes. Quant au château de la Motte, à l’ouest de Montillet, on dit qu’il était celui qui fut bâti par Pierre Montboissier, dit Pierre le Vénérable, abbé de Cluny, pour tenir en échec un château que Hugues de la Chaux, seigneur de la Bussière, avait fait construire au Fournay, paroisse de Montagny. On ignore l’époque ou fut détruit le château de la MotteModèl:Ref nec. Son emplacement, les propriétés et les rentes nobles qui en dépendaient furent achetés vers 1576 par 'Philibert de Fautières, seigneur d’Audour, à Claude de Guise, abbé de Cluny.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ d'après Mr Laurent Champier, doyen de la facultat de cartas a l'Universitat de Sarre
- ↑ d’après Mr Laurent Champier, doyen de la faculté de lettres à l’Université de Sarre


text:
Republica de la China (1912–1949)
La Republica de la China (Zhōnghuá Mínguó) foguèt fondada lo 1912 e amb lo govèrn a la China continentala fins al 1949.[1] Coma estapa de l'istòria de la China, la republica foguèt precedida per la Dinastia Qing e foguèt succedida per la Republica Populara de la China. Lo sieu primièr president, Sun Yat-sen aguèt un brèu mandat. Lo Kuomintang (KMT, o "Partit Nacionalista"), alavetz dirigit per Song Jiaoren, ganhèt las eleccions parlamentàrias celebradas en decembre de 1912. Totun, los caps de l'armada de l'Armada de Beiyang, dirigit pel President Yuan Shikai, retentiren lo contraròtle del govèrn central. Après que la mòrt de Yuan lo 1916, divèrses caps militars locales, o de senhors de la guèrra, instaurèron una cèrta autonomia territoriala.
En 1925, lo KMT establiguèt un govèrn rival, conegut coma la China Nacionalista, dins la vila meridionala de Canton. L'economia del nòrd, la que patissiá un esfòrç fiscal excessiu pel fach de sosténer als senhors de la guèrra, saturèt en 1927–1928. Lo 1928, Chiang Kai-shek, que se convertiguèt en lo cap del KMT après la mòrt de Sun Yat-sen, derrotèt las armadas dels senhors de la guèrra en l'Expedicion del Nòrd. L'Armada Nacionala Revolucionari de Chiang èra armat per l'Union Sovietica e èra aconselhat per Mikhail Borodin. Japon sosteniá a l'armada de Beiyang. Un còp que Chiang establiguèt un govèrn central unificat en Nanjing, talhèt los sieus ligams amb los comunistas e los expulsèt del KMT.
I aviá industrializacion e modernizacion, mas tanben conflicte entre lo govèrn nacionalista a Nanjing, lo Partit Comunista Chinés, romanents de senhors de la guèrra, e lo Japon. Lo bastiment nacional passèt a segonda fila amb la Segonda Guèrra Sinojaponesa (1937 - 1945). Lo Japon ocupèt d'airals litorales, en talhant l'accès de la China als pòrts maritims, del temps que lo KMT se retirava a Txungking. La rota de Birmania, e mai tard la rota Ledo, se bastiguèron per permetre que los USA envièsson ajuda de "prèst e arrendament" a l'armada chinesa. E la nacionalista Fòrça Y faguèron retrocedir als japoneses a Yunnan pendent l'ofensiva de mai/en junh de 1944, mas los resultats foguèron decebeires dempuèi lo punt d'enguarda militar. Après que lo Japon se rendèsse, la Guèrra Freda entre los USA e l'Union Sovietica condusissiá a un conflicte renauit entre lo KMT e los comunistas. Lo 1947, la constitucion de la republica de la China remplaçava la lei organica de 1928 coma lei fondamentala del país. Lo 1949, los comunistas establissián la Republica Populara de la China a la China continentala, del temps que los nacionalistas se retiravan a Taiwan. Malgrat lo sieu territòri vastament redusit, lo govèrn nacionalista foguèt encara reconegut pels estats anticomunistes.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Fondacion[modificar | modificar la font]
En 1911, après mai de dos mil ans de domeni imperial, s'establissiá una republica a la China e la monarquia foguèt derrocada per un grop de revolucionaris. La republica foguèt fondada jol lèma "Cinc raças jos una union", que simbolizava la multiplicitat d'etnias de la China. La Dinastia Qin, qu'aviá experimentat solament un sègle d'inestabilitat, patin tant de la rebellion intèrna coma de la imperialisme estrangièr.[2] Los principis neoconfucianistes que, en aqueles tempses, avián sostengut lo sistèma dinàstic èran ara questionats.[3] Lo supòrt de la dinastia dels bòxers, qu'afirmavan aver de poders magics, en contra de las grandas poténcias mondial foguèt lo sieu fatal error. Las fòrças Qing foguèron derrotadas e la China foguèt forçada a indemnitzar enòrmament a las poténcias estrangièras, un equivalent a un milion a èsser pagat en 39 ans. Desconnectat De la populacion e emplàstica de s'encarar amb las provocacions de la China modèrna, lo govèrn Qing èra en la siá agonia finala. Solament la manca d'un regim alternatiu perlonguèt la siá existéncia fins a 1912.[4][4][5][6][7][8]
L'establiment de la China Republicana se desvolopava defòra de la Revòlta de Wuchang contra lo Qing 10 d'octòbre de 1911. Aquela data se celèbra ara annalament coma lo jorn nacional de la Republica de la China, tanben conegut coma lo "Jorn del Doble Dieu". Lo 29 de decembre de 1911 Sun Yat-sen èra elegit president de l'assemblada de Nanking que representava dètz-e-sèt províncias. Lo 1 de genièr de 1912, foguèt inaugurada oficialament e se comprometiá "desrocar lo despòtic govèrn Manxú, consolidar la Republica de la China e pensar al benestar de las gents".
A Sun, totun, li mancava lo supòrt militar per desrocar la Dinastia Qing. En s'avisant d'aiçò, liurèt la presidéncia a Yuan Shikai, al general imperial, que forçava alavetz a abdicar lo darrièr emperaire, Pu Yi. Yuan Foguèt elegit oficialament president lo 1913.[2][9] Governèt per poder militar e ignorèt las institucions republicanas establidas per lo sieu predecessor, en menaçant d'executar los membres del Senat qu'èran en desacòrdi amb las siás decisions. Dissolviá lèu lo partit Kuomintang (KMT) que governava, enebiguèt las "organizacions secrètas" (que implícitament comprenián lo KMT), e ignoràt la constitucion provisòria. L'assag d'unas eleccions democraticas lo 1911 acabava amb l'assassinat del candidat elegit per un òme reclutat per Yuan. En lo fons, Yuan declarèt el meteis Emperaire de China lo 1915.[10] Lo nòu governant de la China ensagèt aumentar la centralizacion en abolint lo sistèma provincial; totun, aquel movement enforisquèt lo aristocràcia amassa amb los governadors provinciales, normalament militars òmes. Fòrça províncias declarèron la siá independéncia e se convertiguèron dins estats de senhors de la guèrra. De mai en mai impopular e abandonat per los sieus seguidors, Yuan abandonèt lo sieu papièr d'emperaire lo 1916 e moriguèt de causas naturalas paucas tempses après.[11][12][13]
Desprovesit d'un govèrn fòrt e unificat, la China foguèt empencha a un autre periòde de senhors de la guèrra. Sun, Forçat a l'exili, retornèt dins província de Guangdong al sud amb l'ajuda de senhors de la guèrra lo 1917 e lo 1922, e establiguèt de successius govèrns rivales dins lo Govèrn de Beiyang a Beijing; e restabliguèt lo KMT en octòbre de 1919. Lo sòn de Sun èra unificar la China en lançant una expedicion al nòrd. Totun, li mancava lo supòrt militar e de finançament per o far realitat.[14][15]
Mentretant, lo govèrn Beiyang lutava per se manténer al poder, e evolucionèt un debat dubèrt e ample sus coma li caldriá afrontar la China lo Cogant. Lo 1919, una protèsta d'estudiantas contra la responsa flaca del govèrn al Tractat de Versalhas, considerat injust per intellectuales chineses, portèt al Movement del 4 de mai. Aquelas demostracions apuntavan a estendre l'influéncia occidentala per remplaçar la cultura chinesa. Foguèt tanben en aquel climat intellectual que s'estendiá l'influéncia de marxisme e se popularizava. Condusiguèt fin finala a la fondacion del Partit Comunista Chinés lo 1920.[16][17]
Decènni de Nanking[modificar | modificar la font]
Après la mòrt de Sun en març de 1925, Chiang Kai-shek venguèt al cap del KMT. Lo 1926, Chiang dirigissiá l'Expedicion del Nòrd a travèrs de la China amb l'intencion de derrotar los senhors de la guèrra e unificar lo país. Chiang Recebiá l'ajuda de l'Union Sovietica e los comunistas chineses; totun, donèt comjat lèu los sieus assessors sovietics. Èra convencut, pas sens motiu, que volguèsson s'apoderar del KMT (coneguts coma los nacionalistas) e ne prene lo contraròtle.[18] Chiang Decidiguèt atacar primièr e purgar los comunistas, en aucint de milièrs d'eles a la massacre de Shanghai de 1927. A l'encòp, d'autres conflictes violentes arribavan a la China; al sud, ont los comunistas èran en superiors en nombre, los seguidors nacionalistas èran massacrats. Aqueles eveniments condusissián fin finala a la guèrra civila chinesa entre nacionalistas e comunistas. Chiang Kai-shek Empenguèt los comunistas al dedins e procurava los destruir, e establiguèt un govèrn amb la capitala a Nanquin lo 1927.[19] Lo 1928, l'armada de Chiang anullava lo Govèrn de Beiyang e unificava la nacion entièra, almens nominalment, en començant lo nomenat decènni de Nanquin.[20]
Segon la teoria de Sun Yat-sen, lo KMT li caliá rebastir la China en tres fasas: Una fasa de mandat militar que lo KMT se fariá a travèrs d'el carga de poder e reunificaria la China a la fòrça; una fasa de tutèla politica; e fin finala una fasa democratica constitucionala.[21] Lo 1930, los nacionalistas, qu'avián pres lo poder militarment e reunificaren la China, comencèron la segonda fasa, promulgant una constitucion provisòria e en començant lo periòde de "tutèla".[22] Lo KMT foguèt criticat per instituir un totalitarisme, mas en essent reclamat ensajava establir una societat democratica modèrna. Entre autras, creèron en aquel temps l'Academia Sínica, lo Banc Central de China, e d'autras agéncias. Lo 1932, la China enviava una equipa pel primièr còp als Jòcs Olimpics d'estiu de 1932. S'aprovavan de leis e s'organizèron de campanhas per'mor de promòure los dreches de la femna. Lo facilitat e velocitat de comunicacion permetèsson tanben un foguièr en problèmas socials, en i comprenent aqueles dels pòbles. Lo movement de reconstruccion rurala èra un de fòrça qu'aprofechavan la nòva libertat per'mor de crear una consciéncia sociala.
Los istorians, coma Edmund Fung, sostenon qu'establir una democracia a la China en aquel moment èra pas possible. La nacion èra en guèrra e se dividissiá entre comunistas e nacionalistas. La corrupcion dins del govèrn e la manca de direccion empedissiá tanben menar a tèrme quina reforma significativa que siá. Chiang S'avisèt de la manca de trabalh real que se fasiá dins de la siá administracion e disiá lo Conselh d'Estat: "La nòstra organizacion se tòrna pièger e pièger... Fòrça membres del personal sèson solament sus los sieus escriptoris e gardan a l'espaci, autras legisson de jornals e quitament d'autras dòrmon.".[23] Lo govèrn nacionalista presentèt un borrolhon de la constitucion 5 de mai de 1936.[24]
Pendent aqueles tempses i aviá una cordelada de conflictes armats a la China occidentala, en i comprenent la Rebellion de Kumul, la Guèrra Sinotibetana e l'invasion sovietica de Xinjiang. E mai se lo govèrn central aviá nominalment lo contraròtle del país entièr pendent aquel periòde, los grands airals de la China demoravan jol domeni semi-autonòm de senhors de la guèrra locala, caps militaras provincialas o coalicions de senhors de la guèrra. Lo domeni nacionalista èra mai fòrt a las regions orientalas a l'entorn de la capitala Nanjing, mas los militaristes regionales coma Feng Yuxiang e Yan Xishan ostentaven una considerabla autoritat locala. La Guèrra De Planas Centralas lo 1930, l'agression japonesa lo 1931 e la Longa Marcha de l'Armada Roig lo 1934 condusissián de mai poder pel govèrn central, mas i contunhava d'aver en rosigant pè e quitament completa provocacion, coma en la Rebellion de Fujian de 1933-34.
Segonda Guèrra sinojaponesa (1936-1945)[modificar | modificar la font]
Paucs chineses avián d'illusions suls desirs japoneses sus la China. Famolenc De matèrias primièras e pressionadas per una populacion creissenta, lo Japon iniciava la paissièra de Manchoria en setembre de 1931 e l'ancian emperaire Qing establit Pu Yi coma cap de l'estat de mariòta de Manxukuo lo 1932. La pèrda de Manchoria, e lo sieu vast potencial industrial per indústrias de desvolopament e guèrra, foguèt un còp a l'economia del Kuomintang. La Societat de Nacions, establida a la fin de la Primièra Guèrra Mondiala, foguèt emplàstica d'agir davant la provocacion japonesa.
Los japoneses comencèron a empénher dempuèi lo sud de la Granda Muralla Chinesa cap al nòrd e las províncias litoralas. La fúria chinesa contra lo Japon èra previsible, mas la ràbia se dirigiguèt tanben contra Chiang e lo govèrn de Nanking, qu'a l'epòca èra mai preocupat amb las campanhas de exterminació anticomunistes qu'a resistir als invasors japoneses. L'importància d'una "union intèrna prealabla a la menaça extèrna" foguèt portada enèrgicament en decembre de 1936, quand Chiang Kai-shek, en un eveniment conegut coma l'Incident de Xian, èra sequestrat per Zhang Xueliang e èra forçat a s'aliar amb los comunistas contra los japoneses a la segonda tèsta d'unitat Kuomintang-CCP contra lo Japon.
La resisténcia chinesa se enrigidia après lo 7 de julhet de 1937, quand arribava una laspanada entre tropas chinesas e japonesas al delà de Beijing (alavetz nomenat Beiping) près del Pont de Marco Polo. Aquela escaramussa portèt iniciar la guèrra, e mai se pas declarada, entre la China e lo Japon. Shanghai quège après una batalha de tres meses que lo Japon patiguèt pendent el vastas victimas, tant en la siá armada e coma en l'armada. La capitala de Nanquin quège en decembre de 1937. Aiçò foguèt seguit per una orgia de massius assassinats e violacions conegudas coma la Massacre de Nanquin. La capitala nacionala foguèt transportada brèvament a Wuhan, après transportada amb una retirada d'epica a Txungking, la sedença del govèrn fins a 1945. Lo 1940 lo regim col·laboracionista de Wang Jingwei s'establissiá amb la siá capitala a Nanquin, en se proclamant la "Republica" legitima "de la China" en oposicion dins lo govèrn de Chiang Kai-shek, e mai se las siás reclamacions se dificultavan significativament a causa de la siá natura mentre una estada mariòta japonés controtlava pichonas porcions de territòri, amassa amb la siá subsegüent derròta a la fin de la guèrra.
Postguèrra mondiala e paissièra de Taiwan[modificar | modificar la font]
Pendent la Segonda Guèrra Mondiala los Estats Units emergien coma un actor essencial en las questions chinesas. Coma aliat s'embarcava a las darrerias del 1941 dins un programa d'ajuda militar e financièr massiu dins lo Govèrn Nacionalista durament pressionat. En Genièr de 1943 los Estats Units e lo Reialme Unit introdusiguèron la manièra de revisar los sieus tractats amb la China, en finalizant un sègle de relacions diplomaticas desiguals. dins paucs meses se signava un nòu acòrdi entre los Estats Units e la Republica de China per'mor de daissar de tropas americanas a la China per l'esfòrç de guèrra comuna contra lo Japon. En Decembre de 1943 aboliguèron las Actas d'exclusion chinesa dels ans 1880 aital coma las subsegüents leis promulgades pel Congrès dels Estats Units per'mor de restringir l'immigracion chinesa als Estats Units.
La politica de guèrra dels Estats Units èra inicialament ajudar la China per venir un fòrt aliat e a una fòrça que estabilitzés a l'èst de l'Asia de postguèrra. Mentre lo conflicte entre lo Kuomintang e los comunistas se intensificava, totun, los Estats Units procuravan en conciliar las fòrças rivalas per un esfòrç de guèrra antijaponès mai eficaça. Segon la Declaracion de Potsdam, la transferéncia de sobeiranetat sus Taiwan del Japon cap a la Republica de la China arribava lo 25 d'octòbre de 1945 (jorn de la retrocessió). Cap a la fin de la guèrra, la infanteria de marina dels Estats Units s'emplegava per reténer Beiping (Beijing) e Tianjin en contra d'una possibla incursion sovietica, e se sosteniá logistic a las fòrças Kuomintang al nòrd e nòrd-èst de la China.
A travèrs de l'influéncia mediadora dels Estats Units se arranjà una trèva en genièr de 1946, mas las batalhas entre lo Kuomintang e los comunistas se reprenguèron lèu. L'opinion publica de la incompetència administrativa del govèrn Republica de la China se intensificava e èra incitada pels comunistas en la protèsta d'estudiantas a escalièr nacional del 1947 contra lo marrit maneig d'una acusacion de violacion a la debuta de l'annada e una autra protèsta nacionala contra reformas monetàrias mai tard aquel an. En s'avisant qu'intervencion armada americana a pichona o grand escalièr poiriá pas arturar l'arribada de la guèrra civila, los Estats Units retirèron la mission americana, dirigida pel general George C. Marshall, a la debuta del 1947. La guèrra civila chinesa s'estendiá; las batalhas se desencadenavan non sonque pels territòris mas tanben per la fidelitat de sectors malcontentes de la populacion. Los Estats Units ajudavan los nacionalistas amb prèstes economics massius e armas mas cap de supòrt de combat.
Tardanament, Lo govèrn de la Republica de la China procurava ganhar lo supòrt popular a travèrs de reformas intèrnas. L'esfòrç èra ne va, totun, a causa de la rampant corrupcion del govèrn e lo caòs politic e economic que la acompanhava. A fins del 1948 la posicion del Kuomintang èra desolada. Las tropas del Kuomintang, desmoralitzades e indisciplinades, demostravan que pas èsser cap de adversari pel motivat e disciplinat Armada Populara de Desliurança comunista, lèu conegut coma l'Armada Roja. Los comunistas s'establissián plan al nòrd e al nòrd-èst.
E mai se lo Kuomintang aviá un avantatgi en nombre d'òmes e armas, controtlava un territòri e una populacion fòrça mai granda que los sieus adversaris e gaudissiá d'un supòrt internacional considerable, èran agotats per la guèrra longa amb lo Japon e dins baralha entre divèrses generales. Perdián tanben la guèrra de propaganda als comunistas, amb una populacion cansada de la corrupcion del Kuomintang e lo desir de patz.
En Genièr de 1949 Beiping èra pres pels comunistas sens lucha, e lo sieu nom cambiava d'autre còp a Beijing. Entre abril e novembre las vilas essencialas passèron del contraròtle del Kuomintang als comunistas amb una resisténcia minima. Dins la majoritat dels cases lo camp circumdant e las vilas pichonas èran arribadas jos influéncia comunista longtemps abans que las vilas. Fin finala, lo 1 d'octòbre de 1949, los comunistas fondavan la Republica Populara de la China.
Après lo 1 d'octòbre de 1949 Chiang Kai-shek e unes paucs centenats de milièrs de soldats de la Republica de la China e dos milions de refugiats, predominantament del govèrn e lo empresariat, fugiguèron de la China continentala dins l'isla de Taiwan; demorèron als China pichons foguièrs isolats de resisténcia. Lo 7 de decembre de 1949 Chiang proclamèt Taibei, Taiwan, coma la capitala provisòria de la Republica de la China.
Govèrn[modificar | modificar la font]
Lo primièr govèrn nacional chinés s'establiguèt lo 1 de genièr de 1912, a Nanjing, amb Sun Yat-sen coma president provisòri. Foguèron d'enviats delegats provinciales per confirmar l'autoritat del govèrn nacional, e mai tard constituiguèron tanben lo primièr parlament. Lo poder d'aquel govèrn nacional foguèt limitat e passatgièr, amb los generales en controtlant tant las províncias centralas coma las del nòrd de la China. Los escasses decrèts aprovats per aquel govèrn comprenián lo abdicació formal de la dinastia Qing e qualques iniciativas economicas.
L'autoritat del parlament se tornèt nominal; las violacions de la Constitucion per Yuan piquèron amb paucas arderosas mocions de censura, e als membres del Kuomintang del parlament que daissava la siá afiliacion al KMT los s'ofrissiá 1.000 liures. Yuan Mantenguèt lo poder en enviant localament coma governadors provinciales a generales per obténer la fidelitat d'aqueles que ostentaven lo poder.
Quand Yuan moriguèt, lo parlament de 1913 foguèt tornat a convocar per donar legitimitat dins un govèrn nòu. Totun amb lo temps, lo poder real passèt als caps militars, en formant lo periòde de senhors de la guèrra. Lo govèrn impotent aviá encara lo sieu usatge; quand comencèt la Primièra Guèrra Mondiala, qualques poders occidentales e lo Japon volián que la China declarèsse la guèrra al Segond Reich, per liquidar los hòldings alemands.
I aviá tanben qualques govèrns de senhors de la guèrra e estadas mariòtas que partejavan lo meteis nom.
Lo govèrn de la Republica de la China foguèt fondat sus la constitucion de la Republica de la China e los sieus tres principis del pòble, los estats que "[la Republica de la China] ne seràn una republica democratica del pòble, per èsser governat pel pòble e pel pòble."[25]
En Febrièr de 1928, la quatrena session plenària del segond congrès nacional del Kuomintang, realizat a Nanjing, aprovèt lo decrèt sus la reorganització governamentala nacionalista. Aquel decrèt estipulava que lo govèrn nacionalista li caliá èsser dirigit e regulat per l'Amassa Directiva Centrala del Kuomintang, amb lo Comitat del Govèrn Nacionalista elegit pel Comitat Central del KMT. Pendent lo govèrn nacionalista i aviá sèt ministèris - interiors, afars exteriors, finanças, transpòrt, justícia, agricultura e minas, comèrci - de mai de mai institucions coma la Cort Suprèma, Yuan de Contraròtle e l'Academia Generala.
Amb la promulgació de la lei organica del govèrn nacionalista en octòbre de 1928, lo govèrn se reorganitzà en cinc brancas desparièras o Yuan, es a dire lo Yuan Executiu, Yuan Legislatiu, Yuan judicial, Yuan d'examen aital coma lo Yuan de Contraròtle. Lo President del govèrn nacional li caliá èsser lo cap d'estat e comandant en cap de l'Armada Revolucionària Nacionala. Chiang Kai-shek Foguèt nomenat primièr president del govèrn nacionalista, una posicion que retendriá fins al 1931. La lei organica tanben estipulava que lo Kuomintang, a travèrs de lo sieu Congrès Nacional e l'Amassa Directiva Centrala, exerciriá la sobeiranetat pendent lo periòde de tutèla politica, e lo Conselh Politic del KMT guidariá e dirigiriá lo govèrn nacionalista en l'execucion d'actualitats nacionalas importantas, e que lo conselh a lo poder d'interpretar o esmendar la lei organica.[26]
Divisions administrativas[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ of Chinese history
- ↑ 2,0 et 2,1 VOS Department of Stat.
- ↑ Trocki
- ↑ 4,0 et 4,1 Fenby 2009
- ↑ Fairbank
- ↑ Trocki
- ↑ VOS Department of State.
- ↑ Manca indicar la publicacion.
- ↑ Fairbank
- ↑ Fenby 2009
- ↑ Fenby 2009
- ↑ Fenby 2009
- ↑ Meyer
- ↑ Pak
- ↑ Meyer
- ↑ A History of the Chinese Communist Party 1921–1949.
- ↑ Pak
- ↑ Fenby 2009
- ↑ 重編囯語辭典修訂本.
- ↑ Guillermaz
- ↑ Fung 2000
- ↑ Chen
- ↑ Fung 2000
- ↑ 荆
- ↑ The Republic of China Yearbook 2008 / CHAPTER 4 Government, 2008.
- ↑ The Nationalist Revolution in China, 1923–1928.[1]
Vejatz atmbé[modificar | modificar la font]
- Cinc raças jos una union


text:
Per Mans de Breish
Cada an, al primièr bronzinadís de calor, sus la platana de la cort, una cigala entemenava son cant. Èra, a quicòm pròche lo mes de junh. Aquela puta de bèstia n’aviá per l’estiu a cantar sa sèga-sèga. Ièu, soi conegut par esser pacient ; disi pas. Solament, al cap de dètz ans – sabi pas s’èra totjorn ma cigala o sa rèira filha – commencèt de me conflar. Un jorn de sièsta marrida o de match a la tele, sabi pas, mas enfins un jorn aital, sortiguèri ambe l’engranièra per esclafar tot pròpret la cigala cassa-colhas.
Quand me vegèt, s’arrestèt de crinca-cricar e,
aquò’s madur, se me metèt a parlar.
De que vòls far ambe ton engranièra ?
T’esclafar, i tornèri còp sèc.
De que t’ai fait, ièu tant petita, per que m’esclafes ?
M’embaranas e fa detz ans !
T’embarani e
fa detz ans ? T’embarani per çò que ièu, ai pas quitat de crèire dins ma lenga ; ai pas jamai arrestat de cantar amai se degun m’ausissiá. E, pr’aquò me vòles tuar ? Es per tu que deuriá esser lo còp d’engranièra grand fenhant !
E, coma fan las cigalas en s’envolant, la paura bèstia me pissèt dessus coma per punt final e revelator a son discors.
Soi dintrat a l’ostal, ai atudat la tele o daissat lo rostit far sa sièsta, e ai despenjat ma guitara, vergonhós.
Vos cal connectar per poder postar de comentaris.
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text:
Lalande-de-Pomerol
Lalande-de-Pomerol (nom francés), d'aquí a 1978 La Lande-de-Libourne, es una comuna de Bordalés e especialament deu Libornés gavai, administrada per lo departament de Gironda e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- La comuna fut apelada oficialament La Lande en 1793, La Lande-de-Libourne en 1801, puèi en 1978, Lalande-de-Pomerol [1].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
La Valeta (Erau)
La Valeta (oficialament en francés Lavalette) es una comuna occitana de Lengadòc situada dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom es atestat en 804, Valleta, que se referís a una val pichona (de vallis e sufixe -itta en latin) [1]. Lo nom es motivat per la comba d'Aubaiga (francés Aubaygues), mas lo vilatge es amont.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Lunaç; es ara del canton de Lodeva.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 391


text:
A la sorsa del collectatge : Ferdinand Brunot e los archius de la paraula
Disc e ficha descriptiva de l’enregistrament original de Marguerite Genès, felibre lemosina, per Ferdinand Brunot dins l’encastre de la campanha en Lemosin dels Archius de la Paraula, lo 26/08/1918.
Sorsa : gallica.bnf.fr / Bibliothèque nationale de France
A la virada del sègle XX, lo progrès tecnic conjugat al desvolopament dels estudis de dialectologia permet a Ferdinand Brunot, professor d’Istòria de la lenga a la Sorbona, de realizar çò que sembla uèi constituir los enregistraments sonòrs mai ancians en occitan.
Dempuèi l’invencion del fonograf en 1877, e la possibilitat d’enregistrar la votz, mantun projèctes de panteons sonòrs se seguisson, segon l’exemple del Phonogrammarchiv de Viena que dubrís en 1889 e constituís uèi lo fons d’archius sonòrs mai ancian del mond. En França, es Alfred Ponge que vòl dubrir, en 1904, lo primièr musèu fonografic, servant las grandas voses del sègle. Per aquò faire enregistra Frederic Mistral a legir un de sos tèxtes, mas lo projècte capita pas e los enregistraments son pas conservats.
Es en 1911, per dobrir lo talh de l’Institut de Fonetica de la Sorbona, que Ferdinand Brunot (1860-1938) crèa los Archius de la Paraula. Mercés a un partenariat amb los industrials Pathé, monta la primièra estructura francesa dedicada a la realizacion, l’estudi e la salvagarda d’enregistraments sonòrs, testimònis de la lenga parlada.
Enregistrament de locutors per Ferdinand Brunot dins l’encastre de la campanha dins las Ardenas del Archius de la Paraula.
Sorsa : gallica.bnf.fr / Bibliothèque nationale de France
Aital los Archius de la Paraula devon respondre al triple objectiu de porgir de material innovant pels estudis de dialectologia de l’Institut de Fonetica, constituir una memòria orala dels Grands Òmes del sègle mas tanben de salvagardar de traças de las lengas parladas sul territòri francés. Per aquel darrièr punt, Ferdinand Brunot s’endralha dins la pensada de l’abat Grégoire, considerant las lengas regionalas coma de fenomèns arcaïcs a mand de desaparéisser e incompatibles amb tota nocion de progrès. S’apiejant suls modèls d’enquèstas escrichas coma l’Atlàs Linguistic de França de Jules Gilliéron e Edmond Edmont, Ferdinand Brunot met en plaça un vertadièr protocòl d’enquèsta e prevei una ampla campanha d’enregistrament sonòr. D’una durada de 12 ans, deu cobrir 2500 localitats repartidas sul territòri francés tot. Fin finala, poirà menar pas que tres missions : en junh-julhet de 1912 dins las Ardenas, en junh de 1913 dins lo Berrí puèi en agost de 1913 dins lo Lemosin.
Es pendent aquela darrièra enquèsta, constituida de 72 enregistraments, que Ferdinand Brunot se concentra sus la lenga occitana. Abandonant l’estudi dialectologic classic basat sus un questionari, axa son enquèsta sus la discussion liura amb los locutors occitans, en particular mercés a una avançada tecnologica mesa en plaça en cooperacion amb la societat Pathé : lo fonograf a doble cornet que permet d’enregistrar doas voses a l’encòp. Los locutors son alara menats a parlar de la bugada, del pan o encara de la fabricacion del vin. Completant lo trabalh dels folcloristas del sègle XIX, Ferdinand Brunot enregistra tanben un molon de cants, provèrbis o contes, fins ara solament consignats a l’escrich.
Mercés a aquela enquèsta, de testimònis excepcionals nos son arribats : los mai ancians enregistraments sonòrs coneguts de la lenga occitana parlada dins la societat lemosina abans los grands borrolaments de la Primièra Guèrra Mondiala.
La totalitat dels enregistraments sonòrs produches pendent l’enquèsta de Ferdinand Brunot en Lemosin, siá 48 disques planièrs Pathé safir de 30 cm de diamètre son servats dins las colleccions de la Bibliotèca Nacionala de França, al dintre del departament audiovisual e an fach l’objècte d’una campanha de numerizacion. Son disponibles a l’escota sus gallica.bnf.fr Per mai d’informacions sul fons e aver accès al còrpus d’enregistraments en occitan, una sola adreça :