text:
Achères-la-Forêt
Achères-la-Forêt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
D'una superficie de 12,60 km²[1], l'altitud de la comuna de Achères-lo-Bòsc es de 110 mètres aperaquí. La latitud es de 48,354 gras Nòrd e la longitude es de 2,57 gras Es. Las municipalitats limitrophes prèps de Achères-lo-Bòsc incluent Ury a 2,70 km, Lo Vaudoué a 3,70 km, La Capèla-la-Reina a 4,07 km, Noisy-sus-Escòla a 4,85 km, Recloses a 5,33 km[2].
D'une superficie de 12,60 km²[1], l'altitude de la mairie d'Achères-la-Forêt est de 110 mètres environ. La latitude est de 48,354 degrés Nord et la longitude est de 2,57 degrés Est. Les communes limitrophes proches d'Achères-la-Forêt incluent Ury à 2,70 km, Le Vaudoué à 3,70 km, La Chapelle-la-Reine à 4,07 km, Noisy-sur-École à 4,85 km, Recloses à 5,33 km[2].
Istòria[modificar | modificar la font]
Dels sépultures ancians an #èsser de descobèrtas l'an 1838, #que daissan a pensar #que s'agís d'un cementèri gallo-romain. Achères Èra una prévôté ressortissant al bailliage de la Capèla-la-Reina e se compausava de 2 grops d'abitacion ; Achères e Meun.
En 1173, Guillaume de Champagne, archevêque de Sens, fa don als religioses de la Capèla-la-Reina de la dîme d'un luòc nomenat Meun. Pel continuament, los gròsses décimateurs #èsser los religioses del abbaye del Jard, #que requectavan los #dire e donavan al curé #çò que se trucava la porció congrue fixada a 300 libres.
Los senhors de lo sieu costat levavan çò drech de Champart #que consistissiá a Achères en la 18e agarba de tota espècia de grandas. Existís un édit de 1458 en enebint jos pena de multa e de preson, de traire las récoltes abans de prevenir lo Champarteur. Los abitants de La Capèla-la-Reina, de Achères e de Meun an fach a la fin d'agost 1789 una pichona manifestacion contra las percepteurs dels dreches de Champart, e an permeses aital la fin de la perception dels dreches de Champart e dels #dire en la distincion de Achères, de Meun e de la Capèla-la-Reina.
Achères dépendait antany Del Gâtinais francés, bailliage de Nemours e eleccion de Milly-lo-Bòsc. 141 fuòcs son recensés en 1695, 300 communiants en 1770 e 754 abitants en 1840.
La distincion de Achères i aguèt possedit sustot per Aubert de Achières (jos [[Henri Ier de França|Henri Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle]] al Sègle XI), de contunh #passar successivament dins los ostals de Bouville, de Ormoy, de las Essarts, e de Mornay. La , la distincion de Achères ven baronnie de Achères per cartas brevets del rei de França, Louis XIII. N'en abril 1680 : per cartas brevets del rei de França, Louis XIV, la baronnie de Achères a amassat a aquela de la Capèla-la-Reina amb lo títol de marquisat. Jean-Pierre de Argouges inaugura lo títol. En 1782-1783 de contunh en 1811, de las epidèmias de dysenterie an soslinhat. Una procession a luòc a Réau per obténer lo intercession de sant Roch per la cessation de l'epidèmia. En 1814 e 1815, la localité #aver a sofrir d'invasions aliadas en rason de l'installacion de lo sieu camp entre Melun e La Capèla-la-Reina. Los soldats #far patir totas sòrtas de violéncias als abitants de las municipalitats. En 1832, un cas de choléra a soslinhat[3].
En lo moment de la guèrra de 1870 e mai particularament pendent lo banc de París los Prussiens #levar en la comuna una gròssa contribucion de guèrra. dins lo vilatge i aguèt bastit un lotissement de 78 ostals destinats a lotjar lo personal del SHAPE a l'epòca ont aquel organisme i aviá lo sieu banc a Fontainebleau. Aqueles ostals se distinguisson per lo sieu estil « a l'americana », totalament de plain-pè. La numérotation de las carrièras en aquel lotissement es egalament facha en foncion dels usatges americanes (i li cal pas costat parelh e de costat impair, los numèros successius se seguisson d'un meteis costat de la carrièra). Se pòt veire d'ostals d'aquel lotissement en una scèna de la pellicula La Serp, de Henri Verneuil, #que i i aguèt virat en 1972.
Des sépultures antiques ont été découvertes en 1838, qui laissent à penser qu'il s'agit d'un cimetière gallo-romain. Achères était une prévôté ressortissant au bailliage de la Chapelle-la-Reine et se composait de 2 groupes d'habitation ; Achères et Meun.
En 1173, Guillaume de Champagne, archevêque de Sens, fait don aux religieux de la Chapelle-la-Reine de la dîme d'un lieu nommé Meun. Par la suite, les gros décimateurs furent les religieux de l'abbaye du Jard, qui percevaient les dîmes et donnaient au curé ce que l'on appelait la portion congrue fixée à 300 livres.
Les seigneurs de leur côté levaient le droit de Champart qui consistait à Achères dans la 18e gerbe de toute espèce de grains. Il existe un édit de 1458 interdisant sous peine d'amende et de prison, d'enlever les récoltes avant de prévenir le Champarteur. Les habitants de La Chapelle-la-Reine, d'Achères et de Meun ont fait à la fin d'août 1789 une petite manifestation contre les percepteurs des droits de Champart, et ont permis ainsi la fin de la perception des droits de Champart et des dîmes dans la seigneurie d'Achères, de Meun et de La Chapelle-la-Reine.
Achères dépendait autrefois du Gâtinais français, bailliage de Nemours et élection de Milly-la-Forêt. 141 feux sont recensés en 1695, 300 communiants en 1770 et 754 habitants en 1840.
La seigneurie d'Achères fut possédée notamment par Aubert d'Achières (sous [[Henri Ier de France|Henri Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle]] au Sègle XI), puis passa successivement aux maisons de Bouville, d'Ormoy, des Essarts, et de Mornay. Le Mes invalid (juillet), la seigneurie d'Achères devient baronnie d'Achères par lettres patentes du roi de France, Louis XIII. En avril 1680 : par lettres patentes du roi de France, Louis XIV, la baronnie d'Achères est réunie à celle de La Chapelle-la-Reine avec le titre de marquisat. Jean-Pierre d'Argouges inaugure le titre. En 1782-1783 puis en 1811, des épidémies de dysenterie sont signalées. Une procession a lieu à Réau pour obtenir l'intercession de saint Roch pour la cessation de l'épidémie. En 1814 et 1815, la localité eut à souffrir des invasions alliée en raison de l'installation de leur camp entre Melun et La Chapelle-la-Reine. Les soldats firent subir toutes sortes de violences aux habitants des communes. En 1832, un cas de choléra est signalé[3].
Lors de la guerre de 1870 et plus particulièrement pendant le siège de Paris les Prussiens levèrent dans la commune un grosse contribution de guerre. Dans le village fut bâti un lotissement de 78 maisons destinées à loger le personnel du SHAPE à l'époque où cet organisme avait son siège à Fontainebleau. Ces maisons se distinguent par leur style « à l'américaine », entièrement de plain-pied. La numérotation des rues dans ce lotissement est également faite en fonction des usages américains (il n'y a pas de côté pair et de côté impair, les numéros successifs se suivent d'un même côté de la rue). On peut voir des maisons de ce lotissement dans une scène du film Le Serpent, d'Henri Verneuil, qui y fut tournée en 1972.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 et 1,1 http://www.atome77.Coma/vilas/comunas/1/acheres-la-foret.htm modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant (consultat en 1er en març 2012) Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « atome77 » est défini plusieurs fois avec des contenus différents
- ↑ 2,0 et 2,1 Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
cartesfrance.
- ↑ 3,0 et 3,1 http://fr.topic-topos.Coma/claye-souilly modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant (consultat en 1er en març 2012) Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « claye » est défini plusieurs fois avec des contenus différents
- Paginas utilizant d'arguments duplicats dins los apèls de modèl
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Paginas amb d'errors de referéncia
- Pagina del modèl Ligam web comportant una error
- Ortografia de verificar
- Pagina utilizant lo modèl data amb una sintaxi erronèa
- Portal:Comunas/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Comuna de Fontainebleau
- Comuna de Sèina e Marna


c: text/html

text:
Alfred Kinsey
Alfred Charles Kinsey (Hoboken, Nòva Jersey 1894 - Bloomington, Indiana 1956) èra un entomològ, sociològ e sexològ estatsunidenc. Sens abandonar sas enquèstas zoologicas a l'Universitat d'Indiana, aprofeitèt d'una borça de la Fondacion Rockefeller per estudiar, sus la basa de grandas enquèstas (18 000 personas consultadas), lo comportament sexual uman. Amb sos collaborators Pomeroy e Gebhard, donèt lo resultat de son analisi dins « Sexual Behavior in the Human Male » (1948) e dins « Sexual Behavior in the Human Female » (1953), que, coneguts jol nom rapòrts Kinsey, representèron una estapa scientifica e sociologica per classificar la problematica complèxa de la sexualitat manipulada pels tabós e la lei.
Las conclusions obtengudas an en comun una vision racionala de la conduita sexuala e un tust per las concepcions immobilistas de normalitat e anormalitat de la practica sexuala occidentala. Atal provoquèt fòrça detractors, coma la doctora Judith A. Reisman e totes los pensadors crestians conservators e aqueles de drechas.
Moriguèt d'una pneumonia en 1956.
De postum, en 1973, sos continuaires capitèron que l'omosexualitat siá eliminada de la lista de malautiás mentalas de l' American Psychiatric Association, perque mostrèron, per mejan de la nomenada Escala de Kinsey, que mai o mens la grand majoritat de las gents son atiradas per ambedós sèxes a un moment de sa vida.
En 2004 sortiguèt un filme sus sa vida, Dr Kinsey, jogat per l'actor irlandés Liam Neeson.
Publicacions mai importantas[modificar | modificar la font]
- New Species and Synonymy of American Cynipidae, al Bulletin of the American Museum of Natural History (1920)
- Life Histories of American Cynipidae, al Bulletin of the American Museum of Natural History (1920)
- Phylogeny of Cynipid Genera and Biological Characteristics, al Bulletin of the American Museum of Natural History (1920)
- An Introduction to Biology (1926)
- The Gall Wasp Genus Cynips: A Study in the Origin of Species (1930)
- New Introduction to Biology (1933, revisat 1938)
- The Origin of Higher Categories in Cynips (1935)
- Sexual Behavior in the Human Male (1948, reeditat 1998)
- Sexual Behavior in the Human Female (1953, reeditat 1998)
Referéncias[modificar | modificar la font]
- Cornelia Christenson, Kinsey: A Biography, Indiana University Press, 1971
- Wardell Pomeroy, Dr. Kinsey and the Institute for Sex Research, Harper & Row, 1972
- James H. Jones, Alfred C. Kinsey: A Public/Private Life, Norton, 1997
- Jonathan Gathorne-Hardy, Alfred C. Kinsey: Sex the Measure of All Things, London: Chatto & Windus, 1998

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
612 [États gén. 1789. Cahiers.} ARCHIVES PARI iEMENTAIRES. [Bailliage d'Étampes.J
M. Ghema-rd, seigneur de Boussey ; M. de Gourcy, seigneur de Dampierre, etc; M. de La Chaussée, seigneur de Faverolles, représenté par M. le comte de Chambray.
D
' M. Darpuzon, seigneur de Louye, représenté par M. son fils ;
M. Dirville, seigneur.de la Goudrelle, représenté par M. de Semerville ; M. Dumerle, seigneur de Bastigny; M. Desmouthiéres, seigneur du Perron • M. Desbrosses, marquis du Goullet, seigneur de Fontaines, représenté par M. le eomte de La Chapelle. ' '
F
M. Le Forestier, seigneur de Sainte-Marguerite, représenté par M. Desmouliers.
M. de Loubert, seigneur de Martain ville.
M. Molle de Beaufort, représenté par M. d'Ery; Madame Le Masson, Seigneur: de Pellot, représentée par M. de Quincarnon ; . M. de Menoji, seigneur de Molette ; M. de Martain ville, seigneur de Molette; M. de Merboutpn, seignéur de Moussel ;
M
M. Lieudé de SeptmahVillé, seigneur de Val-
David, représenté par M. de.Septmanville, son fils. ©
M. Odouard, seigneur du Bois-Milon.
M. d'André de Saint-Victor. : T
M. Thorin, seigneur du fieMë Bruzais; \ M. de Quincarnon, seigneur de Gerzey ; M. de Pouville, écuyer.
MESSIEURS LES DÉPUTÉS DU TIERSrÉTAT. Messieurs les députés du bailliage d'Evreux. VILLE D'EVREUX.
MM. Regnault, lieutenant général criminel dudit bailliage-Engrand, lieutenant particulier civil; ûelhomme, avocat ; Buzot, avocat ; Vallet, procureur; Duvaucelle, bourgeois.
De la ville de Pacy.
MM. Lavertu, maître particulier des eaux et forêts de Pacy;
Leroy, procureur du roi de ladite maîtrise ;
Hochon, notaire;
Ducoudray, bourgeois.
De la campagne.
MM. Léonard Duval, de Bailleul; Leloutre, de Berangeville ; Nicolas Roussel, de la paroisse de Frency ; Guillaume BoCquin, des Authieux; Pierre Fortin, d'Eeardeuviliè ; Pierre Lacroix, de Cissey • Michel Couttey, de la Croix-Saint-Leu-froy • Mathurin de Hersent; d'Heudreville; Jacques Verville, -de Saint-Aubin du Vieil-Evreux ; Barthélémy; Doucerain, de Fauville; Renoult, dri MenilleS ; Deshayes, du Menilles ; François Beauvais, du Menil-Friquet ; Jacques Porquerel, de Ghampenard ; Simon-André Deles, de Sacqueu-•ville ; LoUis-Sulpice Ghatel, de Meserey; Jacques-Dupuis, d'Avrilly; Toussaint Somdebreuille, du Plessis-Grohan ; Jean-Louis Duval, d'Houdon-ville ; Louis Lancelin, de Broville; Simon Le-blond, de Saint-André; Emery Tache, de Ganisel; Jacques Dumoubiêr, de Melleyille ; Antoine Quin-sacq, de Grossœuvre; Léonard Postel, de Har-dancourt; Marc Marcel, de Blerey; Jean Chefdeville, de Boisnet et Eprevanche; Pierre Dubois,, de Gandancourt ; Le François Lemaître, de Bac-quepUis ; Jean-Baptiste Alexandre, du Rouvray ; René Ducoté, de Brécourt; Louis Bonpoint, de Branville; Gabriel Ambrois, de Saint-Martin la Campagne ; Mathurin Dupont, de Neuville près Claville; Jacques Demazures, de Caugé ; Charles Leclaire, de Ganville ; Louis-Clément Lebailly, de Claville : Michel Bignault, de Quittebœuf; Noël Pépin, de Parville ; Thomas Auzoux, de Saint-Aubin de Crosville ; Bellanger, de la Bonneville ; Jean-Baptiste Regnault, de la Croisille ; George Lecomte, de Fernèré-Haut-Clocher ; RQmjan Filleul, de Tournedos -,* François lluet, d'Arnières ; Jean Plet, de Saint-André.
MM. les députés du bailliage de Conches.
DE LA VILLE DE CONCHES ET tCAMPAGNE.
MM. Legendre, lieutenant général du bailliage de. Conches/Le Seigueur, avocat; Chartier, avocat ; Bucaille, de Raubray ; Morard, de la Fer-rière ; Renault, d'Amfreviile ; Moulin, du Mehil-Ilardray; Merlot, à Conches ; Feugère, du Fidelaire,; Odieuvre, de Romilly; Hébert, du Plessis-Mahut ; Mouchard, de Mancelles ; Gardem-bart, avocat, de Conches ; Jolieville, du Bois-Nor-mand ; Tessancourt, du Tbilleul de Magnès ; Jouan, d'Aml'reville ; Clouvelle, vicomte de la Férrière ; Chauvin, de Sebécourt ; Bounel, du Bois-Normand ; Dessaux, de la derrière ; Roussel, lieutenant criminel, de Conches ;• Brunei, de Fa-vrolles ; Lemercier, de Sainte-Marguerite ; Damil-leville, le jeune, avocat ; Bidault, de Burcy; Dessaux, de la Putenaye.
MM. les députés du bailliage de Breteuil.
De Girancourt, lieutenant général'du bailliage de Breteuil; Bernard G héron, du Ghesnè; Couard, avocat, de Breteuil ; Vivien, de Brémecourt; Leclerc, de Saint-Denis; Nièunet, aux Baux de Bretheuil ; Lemaréchal, de Rugles : Clevrier, dè Rugles;- Maillard, du Bois-Arnault; Filhard, d'Ambenay; François Renard, de' Greton; Petit, avocat, -à Damville ; Robert Fauveau, à Chavigny ; Pierre Fouquet, du Ghamp-Dominel ; Martin Ha-range, de la. Gastine; Hauson l'aîné, de Boissey^


text:
D'efèt, pas mèns de vint-e-cinq panèu soun dreissa, decoura de papié e d'encastre sus lou Maianen lou mai couneigu.
Au cèntre dóu mèmbre, veirés tambèn, emé divèrsi revisto, de medaio, de vièi libre e àutris article decouratiéu e artisti.
Poudès retraça la vido dóu pouèto prouvençau tre lou moumen que fuguè bachelié.
Quouro mountas à l'estage, sias aculi pèr lou famous dessin d'Herbert en 1864, un bèu retra de proufiéu de Mistrau.
Tout ço qu'es papié e data de long-tèms es proutegi pèr de plasti, e lou rèsto, quand es precious, es plaça souto uno veirino. Legirés sa biougrafìo, soun viscu, de foutò de soun envirounamen dirèit à Maiano.
Mai Mistrau sarié pas Mistrau, s'i avié pas lou Felibrige que foundè 'mé d'àutri mèmbre : Giera, Aubanèu, Brunet, Roumaniho, Tavan e Matiéu soun tambèn à l'ounour.


text:
Ua des caracteristiques d’aguesta epòca qu’apèren “postmodernitat” ei eth sòn estat de crisi permanent, que coïncidís damb un sègle XX convulsat e afectat per guèrres mondiaus (enguan se’n commemòre era prumèra), guèrres fratricides (coma era espanhòla), massacres, hame, recessions… Era lista ei massa longa, en uns moments en qué cau regretar ua guèrra sagnanta en Síria, sense desbrembar era mala sòrt ara quau auem deishat es païsi dera Africa e persistís en China un sistèma qu’a prenut çò de piri deth capitalisme (es desigualtats dera desregulacion) e çò de piri deth comunisme (era dictadura, era casta, era manca de libertats). Per citar sonque quauqui des exemples actuaus. Era crisi qu’ara referenciam non ei pas nauèra. A gahat totun d’autes dimensions. Pensaires dera causa hè decades qu’en parlen quan analisen er esperit epocau. En tot reconéisher-la, aguesta crisi, en un escrit de 1958, María Zambrano afirme en prològ dera edicion de 1987: “La crisis de Occidente ya no ha lugar apenas. No hay crisis, lo que hay más que nunca es orfandad. Oscuros dioses han tomado el lugar de la luminosa claridad, aquella que se presentaba ofreciendo a la historia, al mundo, como el cumplimiento, el término de la historia sacrificial”. Quan se pèrd un sens incondicionau dera existéncia, es dius escurs aquerissen formes diuèrses, escindidi deth món fisic e dera persona qu’i demore, qu’an era sua arraïtz enes valors pecuniaris dera economia neishuda a finaus deth sègle XIX e principis deth XX, a saber: eth diu mercat que règne un sistèma basat ena obsession peth creishement, era produccion coma extraccion ilimitada e eth trabalh coma explotacion laborau (damb pòga ofèrta e mès precària), mutadi enes naui dius dera “productivitat” e era “competitivitat”, que sònen tan ben en quinsevolh discurs de Davos, vertat?
(DIARI SEGRE, 25 de gèr de 2014)


text:
Anterius
Anterius (oficialament en francés Anterrieux) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre delh territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son Ecclesia de Enter Rios, al sègle XIV, Entrerieux, en 1618.[1]. Anterrius es doncas format delhs mots entre e rius, eiretèirs delh latin inter rivos [2] (lo borg es sus un morre entre doás combas). Lo passatge d' *Entrerius a *Enterrius s'explica per una dissimilacion normala en occitan en cas de succession de doás r dins un mot (cf. contraròtle > contarròtle, Grandvabre > Gandvabre) e lo passatge d'*Enterrius a Anterrius s'explica per aglutinacion de la preposicion a.
NB. Se pòt pas escriure *Anterius. La diferéncia entre r simpla e r multipla deu èsser respectada, quenha que siá sa realizacion, e se se fai fisança al lector per conéisser los dos elements d'*entre rius, zo pòt pas faire dins la fòrma evoluïda ante rius.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra delh canton de Chaldasaigas; es ara delh canton de Nòvaglèisa.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ IEO Cantal, Communes Cantal.xls.pdf
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 21


text:
dilluns, 17 de desembre de 2012
Porto (1) : as pontes
3 comentaris:
- Sylvie Berger ha dit...
-
N'i a un, de pont, qu'es d'Eifel. Mas as desoblidat qu'es dangeros, l'aiga, quora sortisses de las cavas de porto que son lo long del Douro... ;-) E que monta-davala dins Porto quora tornas de las meteissas cavas, es pas aisit tanpauc !
Aimi força Lisboa tanben, l'ambient es diferen, lo parlar mai doç. T'i caldrà anar.
- 17/12/12 12:22
- Tam ha dit...
-
un grand viatge que faguère per lei vacanças de Totsants. Me siau regalat. Lei ponts son belàs e la vila a una arma. Arma que manca a Lisbona me sembla. De remarcar: lo gentum dei gents enlai e lo biais de parlar doas o tres lengas. Te mandarai mei fotos. Qu'ère sota la pluèia!
- 17/12/12 21:01
- Mirelha ha dit...
-
E ben, pauròta, mon sovenir de Oporto es plan diferent del teu ! Una ostalariá de m..., un portièr idem, una banca que caliá far una coa de 50 mètres per aver un pauc de moneda, de monde que volián pas comprene ni lo francés, ni lo castelhan (e tanben mon magre portugués)... Ne passi ! Mas i aviá O Douro, urosament e tanben las cavas (e un taxi per tprnar !).
Per çò qu'es de Lisboa... Seriá tròp long a contar : foguèt une meravilha !
- 18/12/12 13:45


text:
de Solferino a Waterloo. La Beresina .
Euròpa va nos salvar braman totes de longa, ???? Coma fan per l'Espanha? , l'Italia? , la Grècia? Aquò's çò que dison!!!!
L' Euròpa la tèrra d'asila de Lampedusa a Oslò e tre l'escòla mairala!!!
Ont l'UMP encapa pas , lo PS furga "coratjosament" dins las estalvias dels pauras .
Tornaran pas de 30 ans. La granda vestassa naseja per las eleccions comunalas . S'en chautan los socialistas ?
Ai votat Francescò... Un còp èra. Coma un còp èra m'an colhonat, per Chirac per sauvar la republica contra Le Pen ! Que lo grand con de Cintegamela nos avia enganat plond, (en privatisant mai que Balladur) , coma lo Francesco ara nos engana plond , Jospin lo grand amic de Blair qu'avia trobat d'armas d'armas quimicas imaginaris dins Irak ambe lo regretat Bush. Un Guy Mollet oblidat ara
Mas qual con èri!!
An pas comprès los elegits socialistas ! E se'n chautan. Se troban polits, quitament ciutadans perenas ecologistas e durablas. Los mots que cal dire de seguida auèi!
E se'n chautan!!! Que tocaran benlèu la retirada dels elegits de la republica dels formatges.
Francescò reverta Guy Mollet .
Pren als paures per donar als rics !!! En esperant que lo MERCAT farà virar la corba del caumatge e per que pas la Luna a revèrs.
Aquò's nòstra malediccion de creire als miracles e d'elegir d'òmes de drecha....
Mas m'engani , lo Roosevelt françés se quilha , L' ENEMIC de las FINANCAS se leva, tremolatz capitalistas!!!!
A A A A A A A A A I I I I I I e per que pas SOCIALISTA tan qu'i sem.
A mai la Pròva que sem pas dins una democracia!


text:
10 septembre 2015
Manaset a capitat d’obténer en exclusivitat la una del Journal de Béziers del mes venent
Après un numèro de setembre sus la menaça migranta titolat « Ils arrivent ! », lo jornal de Besièrs denóncia encara un còp los dangièrs als quals los estatjants de la vila son expausats e torna afirmar la volontat de la municipalitat de los protegir.
(suite…)
13 février 2015
La populacion de Besièrs aguèt la suspresa de veire aquela aficha dins la vila tota. Confession o provocacion ?
Digús compren pas lo perqué d’aquela aficha, mas a ja fait lo torn de las mèdias. La polícia se refusa a tota declaracion. Manaset enquistarà e vos tendrà al corent.
(suite…)
29 octobre 2014
La polícia de Besièrs arrestèt ièr de ser un jove portant una masqueta de Robèrt Menard que s’amusava a faire paur als enfants.
Es dins l’aprèp dinnada que d’enfants que profietavan de l’aira de jòc de La Devesa, que serà lèu desmontada d’aprèp los servicis comunals, vegèron arribar un jove mascat en Robèrt Menard. Aqueste comencèt de los esfraiar en tenent de prepaus coma : « Vos anam forçar a portar de blòdas ! » ; « Vos serà interdit de vos passejar solets ! » ; « Anam desbastir vòstre espaci de jòc ! » e autras menaças fantasierosas.
(suite…)
15 septembre 2014
La cançon d’espèra del respondeire telefonic de la comuna, « Douce France » de Charles Trenet es estada remplaçada per la version de Rachi Taha e Carte de Séjour de la meteissa cançon. Los servicis an mes dos jorns per se’n trachar. Lo copable es pas conegut a l’ora d’ara.
Per faire pacientar sos interlocutors telefonics, lo conse de Besièrs decidiguèt fa una setmana de faire ausir sus son respondeire la cançon coneguda de Charles Trenet « Douce France », la considerant coma pròcha de sas idèas. Malastrosament per el, qualqu’un capitèt de remplaçar la version originala per la de Rachid Taha, plan mens confòrma a l’imatge del FN.
(suite…)
28 juin 2014
La Comuna de Besièrs a censurat una de las cançons que l’artista bearnés aviá prevista de cantar lo 12 de julhet.
Es amb suspresa que Joan-Francés Tisnèr recebèt aquela letra de la Comuna de Besièrs la setmana passada. Lo cantaire Bearnés, al qual Fèsta d’Òc aviá balhat carta blanca per organizar la serada del dissabte 12 de julhet, aviá clavat son programa dempuèi un brave moment. Mas a la darrièra minuta, li calguèt faire de cambiaments.
(suite…)
2 juin 2014
En posant dins son experiéncia personala, lo conse de Besièrs Robert Ménard a fait lo ligam entre lo fait de portar una blòda e la capacitat a apréner a legir.
Après lo metòde global e lo metòde alfabetic, es un novèl biais d’aprene a legir que ven d’èstre mes al punt a Besièrs. D’efièit, lo conse Robert Ménard es convençut que lo fait de portar una blòda permet als enfants de legir melhor. Manaset a enquistat dins lo passat de l’òme per compréner melhor las originas d’aquela teoria.
(suite…)


text:
Divendres, 11 de mai de 2018, 03h00
Era Direccion Generau dera Politica Lingüistica deth Departament de Cultura a dubèrt, a compdar deth 8 de mai, eth limit de sollicitacion entà subvencions de promocion dera coneishença ... +
Dimars, 3 d'abril de 2018, 03h00
Se la libreria e maison d’edicion Marrimpouey hesteja augan lo son centenari, la hèita que comença mei de d’òra. En 1689, lo rei que permet aus jurats de Pau d’aver ... +
Dissabte, 10 de març de 2018, 03h00
Qualques jorns abans lo Grand Concors dels Trobadors de Lengadòc, un comando d’ombras misteriosas envasiguèt de nuèch las carrièras de Tolosa. L’endeman, las parets ... +
Dimenge, 25 de febrièr de 2018, 04h00
En Joan-Daniel Bezsonoff es un dels autors mai importants de la literatura catalana de uèi. Lo public occitan lo coneis e l’estima de per las siás simpatias cap al movement occitan ... +
Dissabte, 3 de febrièr de 2018, 03h00
Eras associacions Eth Ostau Comengés e Bouilleur de sons que venguen de publicar un libe DVD sus eths vieulonaires de quate vilatges de montanha: dus situats en Comenge (Hogaron e Herran) e dus ... +
Dimècres, 31 de genièr de 2018, 03h00
Gasconha > Armanhac > Baish Armanhac
Ua bèra iniciativa de la comuna de Nogaròu, en Baish Armanhac, qui segueish lo camin entamenat despuish quauquas annadas de cap tau plan minjar. En efèit, aqueth mes de genèr ... +
Dissabte, 30 de decembre de 2017, 03h00
Gasconha > Val d'Aran > Castièro
Se presentèt fa qualques jorns a Vielha lo nòu libre de Pax Dettoni entitolat Emociones ¡a escena! (Emocions, sus scèna!). Lo libre, escrich en espanhòl, amassa las pèças ... +
Dissabte, 16 de decembre de 2017, 03h00
Michel Jacquet ven de publicar Cresenças e legendas d´un Otramar tropical, un libre de contes en occitan e francés. Mas s'arunan Jacquet nos presentava los contes misterioses de ... +
Diluns, 11 de decembre de 2017, 03h00
Dijòus que ven, 14 de decembre, l'Acadèmia de las Sciéncias, Bèlas Letras e Arts de Bordèu farà la remesa solemna de sos prèmis 2017. Demest los laureats ... +
Dimècres, 6 de decembre de 2017, 03h00
“E ua gramatica gascona de mei!”, diseràn los uns. “Enfin, lo biaish per bien pegar au mon parlar negue”, se regaudiràn los autes, benlèu originaris de La Boèira, ... +
Dissabte, 25 de novembre de 2017, 03h00
Pleitei pro domo benlèu mes hòrt interessant aqueste petit obratge recentament sortit, entitolat Los mots e lo baston. Qu’es escriut —en gascon (mes qu’existeish tanben ... +
Dimenge, 12 de novembre de 2017, 03h00
Ven de paréisser Los mots e lo baston, un libre de Dàvid Grosclaude qu’explica son combat politic per l’occitan, e per una politica lingüistica en favor de la diversitat, ... +
Divendres, 10 de novembre de 2017, 03h00
Lengadòc > Albigés > País d'Albi
Fa qualques setmanas, de lectors de Jornalet planhián de trobar pas dins lor vila d’interlocutors per parlar la lenga nòstra. Aquela situacion fa dòl a tot lo mond. Responsa ... +
Dissabte, 21 d'octòbre de 2017, 03h00
Lo filme Heidi, del realizaire Alain Gsponer, aurà lèu sa version en occitan, al cinèma e en DVD. Realizat per StudioCanal, lo filme ven d’èsser doblat en lenga nòstra ... +
Dissabte, 19 d'agost de 2017, 03h00
Ne sèi pas quant de temps passa cada jorn Sèrgi Viaule au son ordenador, mes qu’es ua vertadèira maquina d’escríver. Sovent preu nòste plaser: roman policièr ... +
Dissabte, 5 d'agost de 2017, 03h00
Ai legit dos còps aqueste ensag, e dos còps l’ai legit amb tristesa. L’obratge pòrta sus l’istòria dels debats sus la grafia e sul nom de la lenga de Bearn ... +


text:
La parasitologia es l'estudi dels parasits, de sos òstes e de sas interaccions mutualas. Coma disciplina biologica, la tòca de la parasitologia es pas determinada per l'organisme o l'environament en question, mas per son mòde de vida. Aquò implica qu'es una sintèsi d'autras disciplinas, e elabora de tecnicas de domenis coma la biologia cellulara, la bioinformatica, la biologia moleculara, l'immunologia, la genetica e l'ecologia.
Lo parasitisme es lo mai comun dels mòdes de vida sus tèrra, qu'implica de representants dels principals taxons, dempuèi los pus simples organismes unicellulars fins als vertebrats complèxes.


text:
Irkotsk
Irkotsk (prononciacion: [ɪrˈkutsk]; en rus: ИpkyTck) es una de las vilas russas mai importantas de Siberia e la capitala de la província d'Irkotsk o Óblast d'Irkotsk. Aquesta localitat, qu'es demest las mai pobladas de Siberia, comptava 606.137 abitants en 2013.
Geografia[modificar | modificar la font]
Irkoutsk s'estend al pè dels monts de Saïan, al jonhent dels rius Irkot e Angara. Se situa a 66 km a l'oèst del lac Baikal. Angara, qu'a una largor de 580 mètres a aqueste endrech, es traversada per la Restanca d'Irkotsk e tres autres ponts en aval. Lo riu Irkot, que dona son nom a la vila, es un riu pichon, qui se geta dins le flume en fàcia de la vila.
Irkotsk se trapa dins una region de puèges cobèrts de taiga, paisatge tipic de la Siberia orientala, qui s'opausa a l'estepa dobèrta e plana que caracteriza la Siberia occidentala.


text:
Mès era pregunta que m’enrède, non dirè que non me deishe dromir perqué non ei vertat (sagi de jàder a plaser), ei totun ¿qu’an volut díder es que non an volut díder arren? S’aguestes votadères non sòlen lheuar passions en cap país democratic auançat, dilhèu vò díder qu’Aran gaudís d’ua democràcia lèu ara grèga, e eth Conselh ei ua sòrta d’agora a on se delibère publicament, damb transparéncia. E alavetz a partir d’ara cari es mies critiques peth foncionament dera maxima institucion…
Me semble que mos calerà hèr ua grana pensada. Solet non posqui. Pensi tà deman ena propòsta d’un aranesisme civic, a on regisque eth principi de ciutadania, qu’amasse sense exclusions e que propòse eth pacte damb Catalonha e Espanha e que pensi que de bèra manèra a consagrat eth madeish Estatut… Non sabi…


text:
1639
Aquesta pagina concernís l'an 1639 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Otoman[modificar | modificar la font]
Signatura dau Tractat de Zuhab que marquèt la fin de la Guèrra Otomanosafavida de 1622-1639. Permetèt de definir una frontiera relativament establa entre lei dos empèris.
Asia[modificar | modificar la font]
Japon[modificar | modificar la font]
Adopcion de l'edicte Sakoku qu'instaurèt oficialament una politica fòrça isolacionista que durèt fins a 1853. L'objectiu èra de protegir la populacion deis influéncias estrangieras e d'afirmar la posicion independenta de Japon en Asia Orientala. Ansin, la preséncia estrangiera dins l'archipèu foguèt estrictament enquadrada e limitada (Olandés e Chinés a Nagasaki, Coreans dins la província de Tsushima e leis illas Ryukyu). Lei marchands portugués foguèron expulsats dau territòri japonés (→ 1640).
Empèri Safavida[modificar | modificar la font]
Signatura dau Tractat de Zuhab que marquèt la fin de la Guèrra Otomanosafavida de 1622-1639. Permetèt de definir una frontiera relativament establa entre lei dos empèris.


text:
07/08/2016
Visite en occitan des meulières de Saint-Crépin de Richemont 24310 le 14 août
Saint-Crépin de Richemont était un haut lieu de l'extraction de meules pour moulins. Le site peut se visiter en français et désormais en occitan: la visita en occitan sirá assegurada per Gilbert Borgés ( Gilbert Bourgeois) lo 14 aust a 16 oras 45.
Voir ci-dessous le programme de la journée "Gourmandises autour des meulières de Saint-Crépin", dimanche 14 Août. Voir également le site: http://www.meulieres-de-saint-crepin.eu/galerie-de-photos
°°
Programme
10 H - 12 H : Visite commentée du circuit des meulières : Gratuit (R-V parking du sentier)
12 H 30 – 14 H : Repas des producteurs : « La Charrette de la Dordogne gourmande »
(Place de la mairie) Adultes 15 € par personne, enfants 8,50 € par personne
Buvette toute la journée sur place
14 H – 16 H : Possibilité de visite du château de Richemont (demeure du Chroniqueur et écrivain Pierre de Brantôme) : 5 € par personne.
16 H 30 – 18 H 30 : Visite commentée du circuit des meulières : Gratuit (R-V parking du sentier)
16 H 45 – 18 H 45 : Visite commentée en occitan du sentier des meulières par Gilbert Bourgeois: Gratuit (R-V parking du sentier)
19 H : Repas des producteurs : « La Charrette de la Dordogne gourmande »
(Place de la mairie) Adultes 15 € par personne, enfants, 8,50 € par personne
A 10 h et 16 h 30 : Possibilité de visites commentées en anglais
Vous pouvez organiser votre journée à votre convenance (10 h -16 h circuit, repas et château ou 14 h 19 h château, circuit et repas)
Renseignements : M. Cestac : 06 83 35 12 97 ou 05 53 05 86 12
C. Scipion : 06 61 14 87 61 ou 05 53 53 82 51
06/08/2016
Las belhas en dangier...au mens quatre ans de mai
Enquera quauquas meschantas novelas per las belhas: la "lei sur la biodiversitat" votada per nòstre parlament. Lo mesme monde que vòlen pas votar de lei sur la lengas regionalas, an pres lo temps de votar quela d'aqui...Pesticides dangieros, òc-plan, mas quò pòt esperar 2018 quitament 2020...Lo temps de far un noveu moratòri, benleu?
De legir l'article d'una jornalista de Sud-Ouest , Cathy Lafon, sur son blògue.
http://maplanete.blogs.sudouest.fr/archive/2016/06/03/le-...
Jan-Peire Reidi ne'n parlet dins sa cronica "Veiqui dau miau" sur sur Rubrica en òc
04/08/2016
Randonnée contée à l'étang de Saint-Estèphe le 8 août
Qui se cache derrière les arbres de l'étang de Saint-Estèphe ?
Venez faire la connaissance de nos personnages des contes d'ici grâce à la randonnée contée et... chantée autour de l'étang de St-Estèphe( 24360), le lundi 8 août à 17 h (soir de l'animation des producteurs fermiers). Et visite des peintures d'Arnaud Pauthier.
Visite organisée par l'Union Occitane Camille Chabaneau et animée par Jaumeta, Anne et Patric en hommage à Pierre Rapeau, peintre sur paysage.
Visite gratuite !
Ci-joint, la photo de Jan Bestia que nous rencontrerons, peinture d'Arnaud Pauthier.
01/08/2016
Veiqui dau miau, de Jan-Peire Reidi
Ai peschat mos bornats. Dins dos que eran un pauc febles las ’belhas avian pas tot garnit. Dins los cinc autres, las nauças eran plenas. Ne’n voletz, dau miau ? Ne’n veiquí : pas loenh de cent quilòs. Compte pas la pita culhida de vint-e-sieis quilòs que troberem moien de far au començament dau mes de junh un jorn que fasiá pas tròp meschant temps. Vau mielhs pas tròp esperar per peschar lo miau de prima que sovent ven dur e que òm cuja pas far surtir de las breschas. ’Queste còp, quo es mai que mai dau miau de chastenh, fòrt, sucrat, perfumat, solelh de l’estiu, un daus melhors e daus mai jauvents. Miau dau Perigòrd, miau dau Parc Naturau Regionau Perigòrd-Lemosin, miau biò, sabe-iò que de mai…
Tot lo temps que los chastenhs eran en flors, las ’belhas avacavan a bastir los quadres nuòus, a los garnir d’a talh, a nurir las larvas emb las bolas de pollène que quauquas florejairitz portavan sus lurs pautas de darreir. Las auviam ventilar lur maison que brundissiá coma una bateurza. Los bornats eran nejats dins lo perfum doç e eniurant daus minons de chastenh ; quauqu’uns disen que quò sent au semen d’òme.
Tots los còps, quo es la mesma jòia de des’bilhar lo quadres en levar doçament la pita espessor de cera sus las breschas, coma òm des’bilha la persona aimada. La fòrça centrifuja a tirat lo miau fòra de las breschas dins lo viraquadre, e un còp de mai, me e ma femna, avem ’visat lo miau color d’ambra espes e pesant surtir dau viraquadre e tombar dins la selha. Laissaram lo miau madurar quauques jorns dins lo madurador avant de lo metre dins daus topinons. Ai tornat plaçar los quadres voides dins lurs nauças sus los bornats per l’amor de los far netiar per las ’belhas. Dins un jorn o dos los surtirai. Las ’belhas auran plan meritat de gardar per elas lo miau que auran lo temps de far avant l’ivern.
Lo ser que ’chaberem de culhir lo miau, volguí ’visar l’article sus lo burgaud asiatic dins la Wikipedia, mas portí los uelhs sus la pagina « Actualitats e eveniments » :
« 27 de julhet : las comunicacions entre la sonda Rosetta e l’aterridor Philae son definitivament copadas.
27 de julhet : un atemptat de l’Estat islamic en Siria fai mai de 47 mòrts.
26 de julhet : en França, un pestre escotelat pendent que disiá sa messa a Saint-Étienne-du-Rouvray.
26 de julhet : au Japon, un òme armat de coteus tua 19 personas dins un centre de seguda daus endechats.
Eveniments en cors : Ersa de violéncia israelo-palestianiana – Crisi migratòria en Euròpa – Guerra d’Afganistan – Guerra dau Iemen – Guerra civila libiana – Insurreccion de Bòcò Aram – Jornadas mondialas de las jounessa… » E ch. a., e ch. a.
La ’belhas son sus terra dempuei mai de cent milions d’annadas. Si lo bon Diu vòu – lo bon Diu, o ben Puegsent, o ben Payer e quauques autras firmas chimicas – siran enquera ’quí longtemps aprep nautres. Es-quò un pauc de ’quela permanéncia que ieu voldriá ’trapar quante las vau ’visar trabalhar au bornat plaçat rasis la maison ? Quo es apasimant. La mialada de chastenh que tòrna tots los ans per la Sent-Joan me dòna lo mesma bonur de viure que quante auve chantar lo cocut per lo prumier còp au mes de març o quand vese passar las gruas. Bòcò Aram, Bashar el Assad, Potine, lo Front Nacionau, la colera e las acusacions daus uns e daus autres… se perden dins una natura pus fòrta que ilhs, que tòrna totjorn, que ’resta jamai e que, tots los ans, nos pòrta enquera un pauc de jòia e de patz.
A perpaus, dins « Actualitats e eveniments », ’questa setmana, se parla pas daus neonicotinoïds tuaires de ’belhas que siran interdichs en França … en 2020 !
A Javerlhac, lo 31 de julhet de 2016
Jan-Peire Reidi
31/07/2016
Vendemias de l'esper, sur radiò REM 98.4 fm
La radiò REM 98.4 fm ( Radio Entre2mers) de Gironda difusa "Adishatz", una emission en occitan animada per Alain Pierre.
Veiqui lo tema de l'emission que sera difusada dimarts 2 d'aust de 18 oras a 19 oras e dissabde 6 d'aust de 9 oras a 10 oras sur R.E.M98.4FM en directe e podcast.
Voici le thème de l'émission du mardi 2 août de 18 h à 19 h et samedi 6 août de 9 h à 10 h sur R.E.M 98.4FM ou en direct et podcast sur www.re2m.com
Frederic Orazio de l'associacion"Vendemias de l'esper" serà lo convidat de l'emission ADISHATZ per presentar lo concèrt"Annadas 80" qu'organisa aquela associacion al profièch dels enfants malauts. Al telefon Bernat Bergé presentarà l'E.O.E 47 e lo Senher Marcel Calmette explicarà las accions menadas pel Conselh departamental d'Olt e Garona dins lo domeni de la lenga e de la cultura regionalas.
Frédéric Orazio de l'association"Les vendanges de l'espoir" nous présentera le concert "les années 80" qui se déroulera le vendredi 09 septembre à Monsegur(33) à 21 h en faveur des enfants malades. Au téléphone Mr Bernard Bergé évoquera l'Ecole occitane d'été et Mr Marcel Calmette parlera de l'action du CD47 pour l'occitan.


text:
Desencusa'm Danis, mes totun ne cau pas diser connerias ataus !
Un forum e la vita vitanta qu'es totaument desparrièr... e qu'es totun hort mei important de militar que de moderar un forum...
Quitament qu'es de plan d'aver un loc ont devisar... ne pensi que sia quauqu'arren que hara bolegar l'Occitania o que que sia... e har de las listas qu'es plan beroi mes ensajar de har bolegar vertaderament las causas que'n es ua auta !
Alavetz, de segur que non i a pas sonqu'anaram au patac entà engatjar's mès qu'es lo biais qu'a causit mateu e qu'es lo qui defen b'es plan lo son dret !
E suu cop de beure o pas... qu'aimarei plan que'm balhas un cop ont un militant d'aap qu'era hart pendant ua accion, o quite ua amassada o que que sia de serios ???
Apres qu'avem plan lo dret de s'amusar com tot lo mond... mes n'a pas arren de veder dab la politice AAP...
Si que non : planvengut Gige ! Que héplaser de veder mond tan joen s'interessar e devisar la lenga nosta !


text:
John Banville
William John Banville, mai conegut coma John Banville (Wexford, 8 de decembre de 1945) es un escrivan irlandés. Aqueste autor, qu'escriu de còps jol pseudonim de Benjamin Black, es un dels romancièrs e scenaristas mai importants de la literatura anglosaxona contemporanèa. Son biais d'escriure a portat mantun critic a lo comparar a l'escrivan francés Marcel Proust o mai al rus Vladímir Nabòkov.
Per la qualitat de son òbra a recebut mantuna recompensa, coma lo Prèmi Booker en 2005, lo Prèmi Franz Kafka en 2011 o lo Prèmi Princi d'Astúrias de Literatura en junh de 2014.[1]
Referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Amazonas (fluvi)
Lo fluvi d'Amazonas, en portugués Rio Amazonas, en espanhòl Río Amazonas, es un cors d'aiga d'America del Sud que nais dins la Cordilhièra dels Andes, travèrsa Peró e Brasil e se geta dins l'Atlantic al nivèl de l'eqüator. Es un dels dos flumes pus longs del mond, l'autre essent Nil. Sa longor es de 6448 km, mas vària de 6259 km a 6800 km segon las diferentas definicions de la font d'una ribièra.
Lo sieu bacin, de 6 915 000 km² es tanben lo mai grand del mond, abraçant los 40% d'Amèrica del Sud e compren Brasil (62,4%), Peró (16,3%), Bolívia (12,0%), Colómbia (6,3%) e l'Eqüator (2,1%). Emai que nasca a 5597 m, lo fluvi se caracteriza durant una bona part de son escorreguda per un pendís feble, davalant sonque de 60 m als darrièrs 3000 km de son recorregut. Una bona part de son bacin es cobèrt per la selva amazoniana.
Origina del flume[modificar | modificar la font]
La font primièra d'Amazonas foguèt establida segurament fa pauc de temps. Es un riu situat sus un som de 5507 m d’altitud, lo Nevado Mismi dins los Andes perovians, aproximativament a 160 km a l'oèst del lac Titicaca e aperaquí 650 km al sud-èst de Lima. Aquesta montanha foguèt suggerida pel primièr còp coma vertadièra font en 1971 mas foguèt pas confirmada abans 2001.


text:
Lo principi es simple : ausiretz cada còp 10 pichons tròces de cançons e vos caldrà ne trapar lo títol e l'artista o lo grop que lo canta.
Per jogar, cal respondre en comentant l'article del juòc en balhant lo numèro (plaça dins lo juòc), l'artista e/o lo títol de la o las cançons.
Vos cal devinhar quin artiste occitan es fotograficat. Mas mèfi, es passat per Photoshop abans d'arribar sul site !
Podètz respondre en comentant l'article.
Vesètz dos personatges. Cadun es compausat amb tres artistas de musica occitana. Vos cal devinhar quina partida de las caras es tirada de quin artista.
Podètz respondre en comentant l'article.
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text:
D’aigas que raian per floquejar dins una lòna, de pas sus lei fulhas trempadas, puei l’onda marina que vèn morir sus la riba de mar, e lo fracàs de la chavana que fai plaça a la musica que s’auça dins l’èr coma una nèbla va fariá…Tot aquò tirat d’un ordinator, es Aqua
, una dei composiciens lei mai coneissudas de Joan-Glaudi Risset, creada en 2001.
Lo compositor marsilhés es mòrt lo 21 de novembre, a Marselha, vièlh de 78 ans. Naissut au Puèi (Velai), es lo paire vertadier de la composicien am’ordinator.
Amé Mutations
, tre 1968, aqueu cercaire fisician de l’Universitat de Luminy, aviá fach nàisser un univèrs sonòre qu’a degut inspirar mai que d’un cineaste de sciença-ficcien.
Amé sa Suite pour ordinateur
, illustrant la pèça de Pèire Hallet (1968) fa entendre que la musica venguda d’un ordinator pòu ben dire l’univèrs musicau sensible d’un òme.


text:
Quand arriba l’automne, qu’ei sovent ua pensada
De un sovier, qu’ei tostemps en eth còr
Qu’eiri maynay, e grand-paire per la passejada
Per bòsc e castanhières, pujhat sus eth sué coth.
Répic :
Ça’i dab jo petit Jacoulet
Que ban hè torra las castanhas
Ca’i dab jo quand serà la nuèit
Mainadou berojas castanhas
Ca’i dab jo petit Jacoulet
Que ban hè torra las castanhas
Ca’i dab jo quand serà la nuèit
Ca’i dab jo petit Jacoulet .
Qu’em sovien enquèra, veire eth paure grand-paire
Atisa lou huec en la chemenèia
E jo petit, en la auta de ma grand-maire
Coma un aouserou, qui s’adrom e souneja.
Quand eth mié còr s’avelha, qué guerdi la montanha
Uròs d’esta paisa dé la Bigorra
Qué pensi qué grands-parents i aura enquèra
Ta hè torra per plasé las castanhas.
Fermer


text:
865
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 865 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
En causa de desacòrdis ambé la majoritat deis oficiers turcs, lo califa Al-Mustain e certanei caps turcs, que crenhavan d'èsser assassinats, abandonèron Samarra per Bagdad. Aquò entraïnèt de negociacions malaisadas que s'acabèron per d'insultas e de menaças. Lei generaus turcs de Samarra decidiguèron alora de proclamar Al-Mutazz, cosin d'Al-Mustain, coma califa. Una guèrra civila acomencèt entre lei partisans dei dos fraires mai Al-Mutazz, gràcias au sostèn dei Turcs e dei Berbèrs, prenguèt aisament l'avantatge e acomencèt lo sètge de Bagdad.


text:
Alteracion (solfegi)
En solfegi, ua alteracion qu'ei ua modification de la hautor d'ua nòta (dit d'ua aute biais ua alteracion que hè vàder la nòta mei aguda o mei grava).
Be i a 3 alteracions principaus :
- la dièsi : () que hè pujar la nòta d'un miei ton
- Lo bemòl : () qu'abaisha la nòta d'un miei ton
- Lo becaire : () que torna a la nòta alterada per ua dièsi o un bemòl la soa valor naturau.
Suu pentagrama l'alteracion qu'ei marcada abans la nòta (mes mentavuda abans a l'orau ; per exemple, òmparla d'un La dièsi o d'i Si bemòl).
Las alteracions que pòden estar doblas : un doble bemòl () que baisharà logicament la nòta d'un ton mentre qu'ua dièsi dobla ( o ) que la harà pujar d'un ton.
Las alteracions que pòden estar mentavudas sus la clau (dens l'òrdi segnet entà las dièsis : Fa, Do, Sol, Re, La, Mi, Si, e, entaus bemòls : Si, Mi, La, Re, Sol, Si, Mi) e aplicà's sus totas la aparicion de la nòtas alteradas dens la particion sancèra (au mens d'i hicar un becaire de segur), o estar accidentaus ; ua alteracion accidentas qu'ei marcada davant ua nòta e que s'aplica pas sonque sus ua mesura (dab ua sola exepcion totun : ua medisha nòta legato ligada enter duas mesuras que conserva l'alteracion dinc au cap deu son legato).


text:
AG 2018 de l’IEO a Seta
L’amassada generau de l’IEO que’s debanarà a Seta los 28 e 29 d’abriu.
Lo Cèucle Occitan Setòri, presidat per Miquèla Stenta, qu’arcuèlharà los aderents de l’Institut d’Estudis Occitans, auquau es afiliat, dab l’ajuda de la vila de Seta.
L’Amassada Generala es dobèrta e tots los aderents, personas fisicas e moralas (associacions aderentas), al jorn de la lor cotisacion alprèp de l’Institut d’Estudis Occitans*. Cada aderent a una vòtz e pòt, en mai de la sieuna, esser mandatat per 10 autres aderents.
* Solas las declaracions fachas per los seccions alprèp de l’IEO e validadas fan fe. Es possible de pagar son adesion a l’IEO sus plaça (l’IEO organizarà dins aquel cas la reversion a la seccion departamentala dont depend abitualament l’aderent).
Dissabte 28 d’abril de 2018
13h30 : Acuèlh.
14h : Dobèrtura de l’AG de l’IEO per Pèire Brechet, President. Discussion e vòte dels rapòrts en seguida de las presentacions fachas pels membres del Burèu : IEO (IEO activitats interregionalas), IEO IDECO (IEO Edicions e IEO Difusion), comptes consolidats suls 2 establiments.
- Rapòrt moral ;
- Rapòrt d’activitat ;
- Rapòrt financièr ;
- Discussions e vòtes.
Preparacion de las discussions del dimenge + presentacion dels candidats (en complement dels administrators actuals, per 2018-2019)
16h30 : Pausa
17h00 : Ressons dels seminaris de l’IEO
19h30 : Sopar (libre).
Après sopar : Concèrt Corne d’Aur’òc dab lo Cèucle occitan setòri (COS)
Dimenge 29 d’abril de 2018
9h30 : Acuèlh.
10h00 : Dobèrtura de la segonda jornada de l’AG de l’IEO. Discussions e Mocions
11h30 : Eleccions complementarias al CA de l’IEO.
12h00 : Fin de l’AG de 2018, repais libre
— -
Lo bulletin de participacion es a tornar, completat e signat (amb l’ensemble de las indicacions demandadas) :
- per mèl (version escanizada o copiada a la man) a : direccion@ieo-oc.org
- per corrier postal a l’IEO (AG 2018) 11, carrièra Malcosinat, 31000 Tolosa
Per aver lo bulletin, cargatz lo fichèr ací-après .
NB: Lo nombre de poders es limitat a 10 per persona mandatada (en mai de son pròpri mandat) lo dia de l’AG.
Mercé de vòstre participacion.
Inscripcion AG 2018
Inscripcion, poder, candidatura au CA


text:
Myxinoidea
Es lo grop de las mixinas. Los animals d'aqueste grop son de craniats qu'an un aparelh branquial particular diferent del dels Vertebrats. Lo cap s'acaba per un orifici nasofaringian, Las placas dentigèras son accionadas per un sistèma lingual e diferisson de las maissas qu'apareisson dins lo grop dels gnatostòmes.
Las mixinas actualas comptan 22 ? espècias principalament dins las mars frejas e temperadas. Enterrats generalament dins los sediments, se noirisson de peisses mòrts o malauts.


text:
Nielles-lès-Ardres
Nielles-lès-Ardres es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Nielles-lès-Ardres A situat a 14,7 km al oèst de la bòsc de Éperlecques, a 28,9 km de Calava e a 24,4 km de Sant Omer
Nielles-lès-Ardres est située à 14,7 km à l'ouest de la forêt d'Éperlecques, à 28,9 km de Calais et à 24,4 km de Saint Omer
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
L'istòria de Nielles-lès-Ardres a contat en la nòta istorica dessús o municipalitat de Nielles-lès-Ardres de René Ringot.
L'histoire de Nielles-lès-Ardres nous est raconté dans la notice historique sur le commune de Nielles-lès-Ardres de René Ringot.


text:
Quatre elements
Los quatre elements classics son l'aiga, la tèrra, lo fuòc e l'aire. Dins l'antiquitat classica representavan las quatre formas conegudas de la matèria e èran utilizats per explicar los diferents comportaments de la natura.
Dins la cultura occidentala l'origina de la teoria dels quatre elements se tròba dins los filosofs Presocratics de la Grècia antica, e dempuèi venguèron l'objècte de fòrças òbras artisticas e filosoficas, a travèrs l'Edat Mejana e la Renaissença influencièron prigondament la pensada e la cultura europèas. Parallelament l'indoïsme e lo bodisme desvolopavan de concepcions fòrça semblantas.
La majoritat d'aquelas escòlas de pensada apondan un cinquen element als quatre elements tradicionals, que se nomena Idèa, Vuèit, Etèr o Quintesséncia (literalament "la cinquena esséncia").
Los elements classics dins la cultura occidentala[modificar | modificar la font]
Dins l'antiquitat, la volontat de trobar l'element original (arkhé/apYέ) qu'èra fach lo còsmos portèt quatre filosòfs presocratics a prepausar cadun l'aiga (Tales, -635), l'aire (Anaximènes, vèrs -585), la tèrra (Xenofanes, vèrs -570) e lo fuòc (Eraclit, -544)
Segon Platon, lo filosòf ionan Empedòcles (vèrs -450) foguèt lo primièr que teorizèt que l'univèrs èra compausat per aqueles quatre elements. Lo tèrme qu'utilizava Empedòcles èra las quatre racinas, e aparentament Platon seriá estat lo primièr qu'utilizèt lo tèrme "element" (stoicheion) per se referir a la tèrra (Γaιa, gaia), l'aiga (ύδwp, idor), l'aire (άήp, aer) e lo fuòc (έιλή, èile).
Platon concebèt un sistèma que segon eu la matèria se devesissiá en atòms amb la forma dels solides geometrics regulars (qu'en son onor recebèron lo nom de solides platonicians) qu'avián descobèrt los Pitagoricians. Atal, los atòms de fuòc serián estats formats de tetraèdres, l'aire d'octaèdres, l'aiga d'icosaèdres, e la tèrra de cube. Coma los Pitagoricians avián identificat cinc solids geometrics regulars, Platon supausèt l'existéncia d'un cinquen element amb la forma d'un dodecaèdre.
Platon prepausèt l'idèa (ίδέa) o "Çò qu'es divin" (ίepόv, ièron) coma lo cinquen element. Aprigondissent dins aquela linha Aristòtel lo nomenèt etèr (aἰθήp, aither) o la quintesséncia, avançant que coma los quatre elements èran terrèstres e corruptibles, e a la vista que las regions celèstas èran immutablas, las estelas poirián pas èsser fachas de cap dels quatre elements mas d'una substància pus elevada.
Segon la concepcion aristoteliciana, los quatre elements an de qualitats contrastadas:
- L'aire es primièrament umid e segondàriament caud.
- Lo fuòc es primièrament caud e segondàriament sec.
- La tèrra es primièrament seca e segondàriament freda.
- L'aiga es primièrament freda e segondàriament umida.
Segon Galen (sègle II) los quatre elements ja èran utilizats per Ipocrates (sègle IV AbC) per descriure lo còs uman en relacion amb las quatre umors: bila roja (fuòc), bila negra (tèrra), sang (aire) e flèuma (aiga).
Lo concèpte dels elements classics contunhèt d'èsser utilizat en Euròpa a l'Edat Mejana, a causa de la predominància de la vision cosmologica aristoteliciana e a l'aprobacion de la Glèisa Catolica del concèpte de l'etèr qu'ajudava a la concepcion de la vida terrèstra coma un estat imperfècte e lo paradís coma quicòm d'eternal.
L'usatge dels quatre elements dins la sciéncia foguèt abandonat als sègles XVI e XVII, que los nòvas descobèrtas suls estats de la matèria despassèron la concepcion classica.
Usatge dins l'alquimia, l'astrologia e l'ocultisme[modificar | modificar la font]
Los elements classics èran un dels objèctes d'estudi principals de la tradicion alquimica, que aprigondís las propietats del fuòc (), tèrra (), aire (), e aiga ().
Dins l'astrologia occidentala lo concèpte dels quatre elements classics demòra, mejans los dotze signes del zodiac entre los quatre elements: aret, leon e sagitari son de signes de fuòc; taure, verge e capricòrne s'identifican amb la tèrra; bessons, balança e aqüari an de caracteristicas de l'aire; e càncer, escorpion e peisses correspondon a l'aiga. La majoritat dels astrològs modèrnes encara considèran los quatre elements coma un fach essencial dins l'analisi de la mapa astrala.
Qualques ocultistas defendèron la validitat de la teoria classica associant los quatre elements amb los estats de la matèria: solid/tèrra, liquid/aiga, gasós/aire e plasma/fuòc.
Correspondéncia amb la sciéncia modèrna[modificar | modificar la font]
La sciéncia modèrna demostrèt que la matèria es formada per fòrça mai d'elements que los quatre prepausats pels classics. Dins aquel sens la taula periodica dels elements seriá la successora del modèl classic, que ja confondiá l'esséncia amb los estats de la matèria e amb los fenomèns coma la combustion.
Dels elements classics, l'aiga es compausada per de moleculas H2O, e l'aire es format per de combinasons de moleculas que i predominan lo N2 e l'O2. Alara, se pòdon dividir en diferents elements. La tèrra es formada de centenas de compausats diferents, e lo fenomèn del fuòc se compren coma un efècte de l'energia electromagnetica.


text:
ACTIVITATS D’IUÈRN
RAQUETES DE NHÈU
Torn cuert ath circ de Colomèrs (2h)
Torn long ath circ de Colomèrs (5h)
Torrentera del Tòrt (3h)
Variant de l'Estanh de Ratera (6h)
ESQUÍ DE MONTANHA
Tuc de Lluçà
Pic de la Ribereta
Serreta
Pic Blanc
Volta curta al circ de Colomèrs
Montarto
Pic de travessani (N)
Tuc de Balaguera
Creu de Colomèrs
Gran Tuc de Colomèrs
Volta llarga al circ de Colomèrs
CANAUS DE NHÈU
Tuc de Ratera
Canal central 45/50º
Agulhes de Colomèrs
Canal de la Pastoreta 45/50º
Tuc Gran de Sendrosa
A. Canal Fali 45/50º - B. Canal Laia 40/45º
C. Canal Montserrat 40/45º - D. Canal Batiadera 50º,
tram central 60/80º - E. Canal del Montblanc 45/55º
Gran Tuc de Colomèrs
Canal N 40/45º
Agulhes de la Lòssa
Canal Insomnium 45/50º i 60/80º a la sortida
CONTACTE
CENTRAU DE RESÈRVES
+34 973 641 681
REFUGI COLOMÈRS
+34 973 253 008
RESÈRVES
Es resèrves s’an de hèr a trauès dera CENTRAU DE RESÈRVES
Entà hèr resèrves dehòra des dates mercades consultar damb era centrau.
COM ARRIBAR-I
Des de Salardú cuelhem era carretèra que puge pera Val d’Aiguamòg enquiàs Banhs de Tredòs a 8 km. Des deth 15 de junh enquiath 15 de seteme, ei obligat deishar eth coche en parquing de Banhs de Tredòs, e 2 ores a pè enquiathrefugi. Des d’aguest parquing podem utilizar eth servici de taxis, alavetz i a 40 minutes a pè enquiath refugi.
EN IUÈRN: normaument era carretèra ei dubèrta enquiath parquing abilitat darrèr deth restaurant Eth Cerèr de Montadí, i a 4 ores enquiath refugi, imprescindible pujar damb esquís o raquetes.


text:
Aimostier (Charanta)
Aimostier (oficialament en francés Eymouthiers) es una comuna occitana situada dins lo departament de Charanta e la region de Peitau-Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Al Mièja Edat, la parròquia i aviá jonch al châpitre Sant-Martial de Limoges.
dins lo vilatge de En-Manot, se vei una anciana capèla, consagrada a sant Roch, anciennement destinada a las lépreux. Aquela capèla a #èsser refacha en 1862, als còstes e en la memòria del Sr. Guimbellot, Cap de bataillon e chevalier de la Légion d'onor, #que lo cavòt n'es al centre de la bastissa[1].
Au Moyen Âge, la paroisse était unie au châpitre Saint-Martial de Limoges.
Au village de Chez-Manot, on voit une ancienne chapelle, consacrée à saint Roch, anciennement destinée aux lépreux. Cette chapelle a été refaite en 1862, aux frais et en la mémoire de M. Guimbellot, chef de bataillon et chevalier de la Légion d'honneur, dont le tombeau est au centre de l'édifice[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ J. Martin-Buchey, Geografia istorica e communale de la Charanta, Tome E, 1914, imp. Coquemard, Angoulême.
- ↑ J. Martin-Buchey, Géographie historique et communale de la Charente, Tome I, 1914, imp. Coquemard, Angoulême.


text:
Puntilhisme
Lo puntilhisme es una tecnica de pintura qu'aparareguèt pel primièr còp en 1883, e que lo cap del movement es lo pintre neoimpressionista Georges Seurat, e entre mai fidèls seguidors se tròban Henri Edmond Cross e Vlaho Bokovac. Lo processus emplegat per aqueles artistas, consistís en pausar de punts de colors puras, al luòc de còp de pincèls sus la tela, foguèt lo resultat dels estudis cromatics menat per Georges Seurat (1859-1891), que en 1883 arribèt a la division de tons per la posicion de tocas de color que, mirats a una certana distància, que la retina crei las combinasons desiradas. Un autre dels mai importants seguidors del puntilhisme foguèt Paul Signac participant ensems amb Seurat e d'autres neoimpressionistas a la fondacion d'artistas independents en 1884, totrs los seguidors del puntilhisme o del divisionisme.[1]
Concèpte[modificar | modificar la font]
Aquel moviment, en contacte amb lo postimpressionisme, partís, tanben, de la figuracion de la natura, es a dire, del meteis motiu que los impressionistas, mas per eles serán de leis fisicas e fisiologicas fòrt aseguradas que caracterizerán l'esséncia de la lor pintura. Lo seu material de reflexion foguèt, subretot, los escrichs de Charles Blanc e, d'una mena mai radicala que los impressionistas, los tractats cientifics de Chevreul, Sutter e mai. Mercé a eles, lo puntilhisme se dubriguèt a un camp al delà que lo sol travalh que seriá eissit de l'aplicacion metodica de las lors coneissenças e fa la reconciliacion dels principis regids del dessenh amb los principis optics intuitius dels grans coloristes. L'esperit de logic e reflexion d'aqueles pintors pronava la reduccion de l'instint a l'òrdre, de l'impulcions al calcul, redusent a l'essencial, en mai dels tèmas de la vida modèrna o dels païsatge, lo mètode impressionista de los presentar.[2]
La declaracion de Charles Blanc: « La color, que se contraròtla per de leis fixas, se pòt ensenhar coma la musica », publicada pel primièr còp en 1865 a la suna coneguda Gramàtica dels arts del dessenh, resumís perfèctament l'actitud dels puntilhistas dabans las possibilitats expressivas de l'art e indica lo seu programa. Atal, del meteis biais qu'existisson de relacions matematicas entre los tons musicals, i a de relacions fisicas entre las colors, que se pòdon demostrar al laboratòri e se realiza efectivament per l'estudi. Per çò d'estudiar amb mai de detalhs l'interaccion de las colors e las seunas complementaris, qualques puntilhistas confeccionèron un disc que reünís totas las nuàncias de l'arc de Sant Martin, las unissant totas mejans un nombre determinat de colors intermediaras. A la seuna paleta tanben utilizavan lo blanc mesclat amb los colors primàrias, aquel que permetiá d'obtenir una multitud de tons qu'anavan d'una color amb una leugièra preséncia de blanc fins a un blanc gareben pur. Lo disc s'acabava de tel biais que las muàncias puras se concentravan cap al centre, de que van a s'estompant cap al blanc fins a arribar a la periferia.
Tecnica[modificar | modificar la font]
Las experiéncias físicas probèron tanben que la mescla de colors fa que se solhan e acaban fin finala al negre. Per atal, l'unica mescla capabla de produire l'efècte desirat es l'optica, çò que cambís alara lo factor predominant de la seuna execucion. Aprèp aver destriar de las seunas telas los elements individuals de color presentas dins la natura, lo pintre assignava a la retina de l'espectador la tasca que las tornará unir. La tecnica dels còps de pincèls dels impressionistas permetava pas l'exactitud matematica que demandavan los puntilhistas per aplicar lo seu sistèma amb tota eficacitat. Mejans l'utilizacion de minusculas tòcas de pincèls en forma de punt capitèron acumular, quitament sus de superfícias redusidas, una granda varietat de colors e tons, cadun correspondant a un dels elements que contribuís a l'aparéncia de l'objècte. A una distància determinada aquelas particulas minusculas se mesclan opticament e lo resultat produtz una intensitat de colors fòrça mai granda que quina que siá mescla de pigments. Dins aquel sens, los seus estudis de lutz e color subrepassan aqueles realitzats per quines que siá impressionistas, ja que tanben se trobèron en fòrça grandas dificultats. Amb mai de coneissenças e un uèlh mai disciplinat, deguèron trobar totas las nuàncias de l'espèctre luminós, atal coma un biais d'illuminar o d'escurcir un ton donat en relacion amb los contrastes simultanèus produch per las colors que l'entornan.
Pissarro jonhèt lo nòu moviment e en 1886, escriguèt al seu reiveindeire per li explicar la naturala d'aquela nòva tecnica:[3] « Cercar una sentèsi modèrna mejans de metòdes amb una basa cientifica, es a dire, basats sus la teoria de las colors creada per Chevreul, sus las experiéncias de Maxwell e los calculs d'O.N. Rood; remplaçar la mescla dels pigments per la mescla optica, e aquò significa decompausar los tons en los seus elements constitutius, perque la mescla optica produga de luminositats mai intensas qu'aquelas creadas per la mèscla dels pigments. »
Malgrat que la denominacion de puntilhisme es acertada comunament, subretot perque fa referéncia a la tecnica d'aquel grop, ni Seurat ni Signac l'acceptava e mai ambedos la condemnavan e evitèron aquel tèrme preferissent aquel de «divisionisme», que cobrissá melhor totas las seunas innovacions.
Puntilhisme musical[modificar | modificar la font]
Qualques compositors transportèron las conclusions del metode puntilhista al camp musical. Atal coma l'uèlh compausa las colors qu'existisson pas, l'oïda fa del meteis: fa la relacion amb de sons separats e los interprèta coma una melodia. Mas, al contrari del moviment pictorial, lo puntilhisme musical va mas alà cap a la dissociacion.[4]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (es)Suárez /Vidal (1989) p.38
- ↑ Suárez /Vidal (1989) p.40
- ↑ Historia Universal del Arte: Volum VI (1984) p.896
- ↑ (ca)La Gran Enciclopèdia en català: Volum XVII (2004)
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (es)Historia Universal del Arte: Volum IX; Alícia Suárez, Mercè Vidal; 1989; ed:Planeta; Barcelona; ISBN 84-320-8909-5
- (ca)La Gran Enciclopèdia en català: Volum XVII; DDAA; 2004; ed:Edicions 62; Barcelona; ISBN 84-297-5445-8
- (es)Historia Universal del Arte: Volum VI; DDAA; 1984; ed:SARPE; Madrid; ISBN 84-7291-594-8


text:
Verdun (Arièja)
Verdun [1],[2],[3] ( Verdun en francés) es una comuna occitana, situada dins lo departament d'Arièja e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son : Cauna de Verduno, en 1213, Verdu o Berdu (Cronica d'Esquerrier, al sègle XV) [4]. Totis los Verdun venon del gallés Virodunum, Verodunum. Lo segond element es dunon, latinizat en dunum, « mont, fortalesa, ciutadèla ». Pel primièr element, Dauzat aviá cregut trobar un nom de persona Vero- perqué vīro-, « vertadièr » o « òme » a un -i- long, mès ara se sap que lo complement de dunon dins aquela formacion es la particula intensiva ver-. Lo sens de l'ensemble es donc « super-fortalesa » [5],[6], [7].
Istòria[modificar | modificar la font]
- Entre 1790 e 1794, Arniguel (nom francés) es annexat per Verdun [8].
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Las Cabanas; es ara del canton de Haute-Ariège (en francés), donc de Nauta Arièja.
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Glèisa romanica
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
- ↑ http://www.histariege.com/verdun.htm
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 706
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 90
- ↑ Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2003, p. 154
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=39380


text:
Madrid ei ua vila damb nèrvi, de dia e de net. Es carrèrs centrics, victimes dera lordèra apilerada aguesti dies, dèishen passar, damb dificultats, era gent de diuèrsa procedéncia que va e ven deth caplòc espanhòl, damb aqueth punt caotic provocat pes veïculs estressadi ara caça der asfalt e deth temps que passe. Quina grana ciutat entà un ajuntament (e un modèl politic) endeutat e metut en question peth sòn triomfalisme uet! En hons, eth problèma d’Espanha e Catalonha qu’ei eth madeish: eth collaps d’un sistèma politic e economic que genère hartament, dilhèu ja resignacion, en tot cas besonh de cambi pregon peth camin dera justícia e era dignitat. Eth visitaire pròve Madrid damb eth gust d’un esdejuar damb chicolate e pòrres e un dinar de tauèrna a un prètz rasonable, en un ambient lèu lèu familiar, mès improbable ena Barcelona cool, mediterranèa, toristica, damb d’auti atractius, en fin dispariona. Damb aquera energia doça començàuem era dimenjada, abantes de participar ena conferéncia politica deth PSOE. I anaua damb mauhidança, mès i é vist un dinamisme esperançat, aqueth nèrvi civic, enes qu’i an prenut part en profit d’ua alternativa renauida, d’esquèrra, possibla, a compdar d’ua experiéncia d’encèrts e conquistes sociaus e, autant, de tòrts incomprensibles enes sòns ans de govèrn. En acabar, tornam tath centre, hèm un mòs ena plaça de Lavapiés, a on s’amassen nauvengudi e ròstres desemparadi pes injustícies, e auançada era net excentrica, descurbim, apròp de Sol, ua libraria dubèrta damb tresaurs ben sauvadi dera literatura espanhòla e eth pensament universau. Mo’n vam tath lhet estornejadi, mès acompanhadi de Gracián, Dilthey e un corròp de presocratics, que, per miei dera sua agudesa critica, mos ensenhen era complexitat d’aguest món incèrt.
(DIARI SEGRE, 16 de noveme de 2013)


text:
Divendres, 23 de junh de 2017, 03h00 Societat,Politica
Provença > Comtat de Niça > Val de Ròia e Tèrra Brigasca
Cédric Herrou, lo païsan de la Val de Ròia qu’es vengut lo simbòl de l’ajuda als migrants e als refugiats, foguèt detengut en gàrdia a vista entre dimècres e dijòus passats dins la gendarmariá de Brelh de Ròia. Segon son avocat, li foguèt reprochada una “ajuda a l’entrada, a la circulacion e al sojorn d’estrangièrs en situacion irregulara”.
Herrou èra estat cridat a la gendarmariá per una simpla verificacion concernenta la situacion de dos joves migrants, de menors, qu'èran arribats en cò sieu e per los quals aviá fach un senhalament al près de las autoritats e demandat lor presa en carga. L’audicion liura se seriá puèi transformada en gàrdia a vista pendent tota la nuèch, çò rapòrta son avocat.
L’associacion Ròia Ciutadana a anonciat que se tendrà uèi a 17h una conferéncia de premsa davant lo tribunal de granda instància de Niça per raportar l’afar.
Lo 23 de novembre que ven, dos abitants de la Val de Ròia, Cédric Herrou e Pierre Alain, seràn jutjats per aver portat secors a de migrants e de refugiats. “Un delicte de solidaritat”, çò afirma un de lors avocats a Marseille Infos Autonomes.
Jutjat qualques còps per un afar de solidaritat
Cédric Herrou es un agricultor de 37 ans conegut per aver albergat en cò sieu plusors centenats de migrants. Foguèt detengut en agost passat e puèi mes en libertat. Lo 4 de genièr passat foguèt jutjat per aver portat secors a de migrants e refugiats. Lo procuraire l’acusèt d’aver pas agit a títol umanitari mas per militantisme e li reprochèt, a el e a l’associacion Ròia Ciutadana, l’ocupacion illegala d’un bastiment desafectat per de colònias de vacanças de l’SNCF a Sant Dalmatz de Tenda ont aurián aculhit de desenats de migrants, mai que mai de menors isolats.
Herrou foguèt ja jutjat lo 23 de novembre, amb un autre activista roiasc, Pierre Alain. Èran acusats d’aver secorreguts de migrants e de refugiats. “Un delicte de solidaritat”, çò afirmavan alavetz lors avocats a Marseille infos autonomes. Herrou obtenguèt lo remandament de son procès, çò rapòrta l’OBS.
“Quand vesètz de familhas amb de nenets, de menors per carrièras en situacion d’ipervulnerabilitat fàcia als rets de tot genre, que fasètz? Passatz vòstre camin?”, çò disiá Herrou a La Croix fa qualques meses.
Un afar mediatizat
Ara l’afar es talament mediatizat, mai que mai a l’estrange ont quitament lo New York Times i consagra un bèl reportatge.
La mediatizacion del dorsièr aviá butat lo president del conselh departamental, Eric Ciotti, a publicar d’articles contra Herrou, e mai se los mèdias donèron a l’activista roiasc lo drech de replicar.
Un còp mai, es pas l'origina e las causidas cultualas que definisson la capacitat de convivença : es la volontat d'èstre e de se comportar dinc la vida collectiva e dinc lo país dich "d'acuèlh".
Malerosament, amai faugue acceptar los chanjaments socioculturaus, aquò's pas totjorn de bòn viure. Sustot quand aqueles d'aquí se fan pas doçament e que mudan dinc mièja-seglada lo biais de viure, de comunicar e la cara de la societat. Aquò's pas naturau. Aquò son de chanjaments volguts e... Legir mai
#4 D'acòrdi, cresi qu'ai comprés aqueste còp. Ton problèma es pas l'immigracion mas l'integracion de musulmans. Es vertat que pendent longtemps pausèt pas cap de problèmas d'integrar (incorporar) de musulmans, mas dempuèi qualques annadas sembla pausar problèma. Cresi qu'aquí cal destriar tanben los vertadièrs islamistas tendéncia terrorista. Son pas gaire nombroses, mas aglomeron tot una còla perduda de desequilibrats psicologics que son de plan luènh ligats a l'islam.
Avèm tanbe... Legir mai
#3 amb l'immigracion, siam au nis de la sèrp e la sèrp li dison l'islam, siguèsson estats espanhous, italians polonés, leis novèus immigrants serián estats lèu integrats, ,mai son "sectateurs de Mahomet" e dins lei quartiers lei ,felens e rèire felens de francés de confession musulmana tre l'age de nouv ans tomban dins la leca de l'islamisme radicau e nostra societat permissiva e toleranta l'an en odi- patisson d un complèxe d'inferioritat incomensurablet, crèire au coran significa... Legir mai
#1 Soi onorat de respondre a un personatge tant considerable (Septimius Severus, primièr emperaire roman originari d'Africa e sens cap d'ascendéncia romana amai ! Es de provocacion aqueste pseudo!). Mas non, siás pas completament jobastre nimai delinquent.
Mas se cal pas far paur amb de chifras ; cal relativizar un pauc.
Dempuèi qualques annadas avèm efectivament en França a l'entorn de 200 000 (227 000 dises) novèls arribants legals : son per un terç d'estudiants estrangièr (una ... Legir mai
"se fau lo meteis comentari serai tractat de delinquent o de jobastre, que deu estre embarrat dins un asili pisquiatric"
- ite, missa est!
vaqui un ome abarbassit que parla ponchut -un pinzutto , coma dison lei corsos independentistas ,o non, un pseudo-païsan que sembla a un cuou-terrós coma ieu a un archevesque, ,un eroï dei tèmps modèrnes que desobeïsse a la lei coma lei quauque ,400 000 clandestins instalats dins nostra republica jacobina que li,a pas ,agut ,un govèrn capable de leis expulsar,e se compren tant que l'Europa serà una passadoira e ajustèm li lei 227 000 novèus arribants legaus de l'an 2016, lei 97 30... Legir mai


text:
Dimenge, 11 de febrièr de 2018, 03h00 Internacional,Sciéncia,Societat
Dos grands investidors del gigant informatician Apple an demandat a la societat que fabrica l’iPhone de prene de mesuras per combatre la creissenta addicion al telefòn mobil demest los enfants, çò rapòrta The Guardian. Los investidors se mòstran chepicats pels efièches marrits suls enfants dels aparelhs electronics e tanben dels rets socials. Los investidors en question son Jana Partners LLC, de Nòva York, e lo Sistèma de Retirada dels Ensenhaires de l’Estat de Califòrnia. Ensems an dos miliards de dolars d’accions d’Apple.
Dins una letra mandada a Apple, las doas societats investidoiras dison que lo gigant tecnologic pòt aver un ròtle fondamental per que l’indústria tecnologica s’interèsse abans tot a la santat e al desvolopament de las generacions avenidoiras. Per elas, l’impacte de l’usatge dels telefonets intelligents e dels rets socials es inquietant, sustot quand se comença de los emplegar tre l’enfança.
Dins aquel sens, demandan que s’establisca un comitat d’expèrts amb d’especialistas del desvolopament infantil, qu’ofriscan d’informacions abondosas als cercaires per que melhoren lo logicial dels dispositius e que los parents pòscan atal protegir la santat de lors enfants.
“I a un clar besonh qu’Apple ofrisca als parents mai d’espleches per s’assegurar que los joves consumaires utilizen vòstres produches de biais adeqüat. O afrontar melhorarà ara la valor de long tèrme per totes los accionaris”, çò dison.
Apple lor a respondut que dempuèi l’an 2008 quita pas d’ofrir d’espleches als parents perque contraròtlen çò que fan los mainats amb los mobils.
Ça que la, es de mai en mai evident que fòrça enfants passan tota la jornada sul telefòn mobil e degun sap pas encara quina repercussion i aurà sus lor desvolopament personal. S’amb lo temps se demostrèsse que las societats tecnologicas coma Apple o Google, e los rets socials coma Facebook, Instagram o Tumblr meton al ponch exprèssament d’espleches addictius per que se consume mai, se poiriá passar dins l’avenir que se faguèsse de leis semblablas a las del tabac, e quitament que se deguèsse compensar las victimas d’aquelas dependéncias.
Al luòc de concientizar lo mond, lor vòlon porgir de protèsis pel cervèl, qu'es pro flac d'aquesta passa. Pardí: cal pas tròp revelhar lo client; e puèi un gadgèt mai es totjorn un biais de far de moneda. Coma sempre, los capitalistas s'arrapan coma de pats a la paurilha.
Per estalviar als enfants la dependéncia a l'iPhone o a qué que siá mai, una soleta solucion : a l'enfant, quand o demanda, li respondre NON. E basta…
"Generacions avenidoiras" > generationes advenitòrias (en bon romanic)...
Generacions venentas en bon patés...
A! l'avenir...


text:
Tot au long deu mes de heurèr, l’Institut d’Estudis Occitans del Vilafrancat que celèbra la lenga e la cultura nostas a Vilafranca de Roergue dab mantuas e divèrsas animacions. Ua mustra « Los noms deu patrimòni » qu’ei de descobrir a la Mediatèca municipau de la vila. Lo 6 de heurèr, Christian-Pierre Bedel qu’animarà ua conferéncia sus la tematica de la mustra a comptar de 20 h 30, tostemps a la mediatèca. Lo 10 de heurèr, projeccion deu filme « Massilia Sound System » de Christian Philibert au cinèma Le Vox a 14 h.
Lo 14 de heurèr, Florant Mercadier que perpausarà un moment de conde dab lo son espectacle « Contes du pays de nulle part » a la mediatèca a 15 h.
Inf. : Programa Setmanas occitanas suu site http://ieo-del-vilafrancat.blogspot.fr/
Plumalhon es un magazine pel 8-12 ans. Prepausa cada mes dos reportatges sus de tèmas d'actualitat, sus de países, d'animals... Prepausa tanben de BD, de jòcs e
Papagai es la revista occitana dels pichonèls.
Prepausa cada mes istòrias, jòcs, una pagina de vocabulari e un dorsièr


text:
Juan José Campanella
Juan José Capanella (Buenos Aires, lo 19 de julhet de 1959) qu'ei un realizator argentin e espanhòu (aunorat per ua carta de naturalizacion autrejada per Espanha en 2006. Lo son filme Lo secret deus sons uelhs (qui n'ei tanben l'escriptaire) qu'arrecebó l'Oscar deu miélher filme estrangèr.
Que desvolopè la soa carrièra aus Estats Units d'America en bèth tribalhar dens serias de television e en aprticular la famosa Dr House.
Abans Lo secret deus sons uelhs que conegó beròi succès dab sons autes filmes com : El mismo amor, la misma lluvia (1999), El hijo de la novia (2001) e Luna de Avellaneda (2004).


text:
Le Bocasse
Le Bocasse es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat se #trucar Lo Bocasse-Valmartin de la fusion de las doas comunas l'an 1825 fins en 1962[1].
La commune s’appela Le Bocasse-Valmartin de la fusion des deux communes en 1825 jusqu’en 1962[1].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 et 1,1 Ehess, nòta communale del Bocasse sus la basa de donadas Cassini, consultada lo 25 d'agost de 2010 Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « Cassini » est défini plusieurs fois avec des contenus différents


text:
-
lo calendièr de l'annada 1856
-
de poèmas e tèxtes corts, coma Li grihet, dedicat a Aubanèu, Li mousco, un tèxte dedicat a Juli Canonge e Joan Rebol, un tèxte al promièr felibrilhon
-
la rubrica necrologica, lo mortuorum de 1855
-
d'estudis geografics e climatics: li terro-trèmo, la nevaiado de 1855
-
un estudi biografic sus Felip de Girard
-
d'assabers – informacion que Roumanille a dobèrt una librariá en Avinhon.
pátek 18. března 2016
La lengo prouvençalo de Mistral
Se parla pas gaire de lenga dins l'Armana Prouvençau. Pasmens, tre la segonda annada, lo futur capolièr Mistral se pensa necessari de presentar sa vision de la lenga provençala. Lo tèxte es cortet, mas benlèu anóncia la decision de 1861 d'escriure lo Tresòr dau Felibritge (acabat de publicar en 1885).
La division de la lenga provençala en quatre parlars (marselhés, rodanenc, lengadocian e gascon) pòt estonar.
Mas se sap que Frederic Mistral siguèt pas jamai un dialectològ: son article “dialèite” dins lo Tresòr destria lo gascon parlat en Carcin de l'aquitan parlat a Bordèu...
Lo tèxte es cortet e, per illustrar lo pes de Mistral (que signa “lou felibre de Bello-Visto”) dins la redaccion de l'Armana, avèm apondut quauqueis autrei contribucions:
L'Armanac d'origina es disponible sus Gallica a l'adreça:
Una version au format tèxte es disponibla sus lo site dau Ciel d'Oc a l'adreça:
(recampa leis annadas 1855 a 1865).Lo libre de Frederic Mistral. La lengo prouvençalo, es paregut dins la colleccion Mistralenc, dedicada a l'òbra de Mistral. Coma totas las publicacions de las Edicions Talvera, es disponible a res-non-còst.
Přihlásit se k odběru: Komentáře k příspěvku (Atom)


text:
L’equipa de Manaset a pogut en exclusivitat ensajar la primièra veitura equipada d’un motor novèl fonccionant al vin. Los jornalistas foguèron estrambordats per aquela descobèrta. Mas caldrà pacientar encara una annada per que lo modèl siá prepausat al public grand.
Lo modèl ensajat es una C4 Picapol fonccionant al vin blanc. La poténcia es correcta, las acceleracions francas e lo freinatge securizant. La tenguda de rota en viratge es remirabla, la en linha dreita a tendéncia a se degradar. Es un veïcul que se mena amb plaser, al punt qu’al cap d’unes quilomètres, tot lo mond cantavan. Mas los tecnicians se demandan s’aquò vendriá pas d’una pèrda dins lo circuït d’escapament qu’emplenariá l’abitacle.
Tres modèls seràn prepausats ; lo de basa foncciona al blanc. Lo modèl intermediari es al rotge ; es mai car a la crompa mas economic a l’usatge, que consoma mens e que lo rotge es mens car al barral. Lo modèl ibrid, de gama superiora, el, podrà indiferentament acceptar rotge, blanc, rosat o vin petejaire. S’estúdia un modèl carburant a la cervesa, mas pel moment, la frequéncia de las voidanças es tròp elevada.
En opcion, se pòt apondre un turbo-distillator que permet de recuperar en fonccion del biais de menar entre 6 e 10 litres d’un aigardent de qualitat onèsta per 10 000 km percorruts.
Lo modèl serà presentat al salon Vinexpo de Bordèu a la dintrada de 2015.


text:
Damb motiu dera celebracion des 400 ans dera redaccion des “Ordinaciones, pragmatica y edictos reales de Valle de Aran, 1616 por el Doctor Juan Francisco de Gracia de Tolba”, era Junta de Patrons dera Fondacion Privada Musèu Etnologic dera Val d’Aran, en tot cercar informacion sus es Ordinacions trapèrem ena Bibliotèca Virtuau deth Patrimòni Bibliografic un exemplar dera edicion de 1618 qu’auien ena Diputacion provinciau de Saragossa, es quaus mos dèren autorizacion entara sua repoduccion, reedicion e posteriora publicacion deth predit document.
Era presentacion dera publicacion des Ordinacions de 1616, auec lòc eth dia 4 de noveme, tàs 20:00 ores ena sedença deth Conselh Generau d’Aran, laguens des Jornades d’estudi des Ordinacions, que s’amièren a tèrme es dies 4-5-6 d’aguest madeish mes, es quau tanben commemorauen eth 400 aniversari dera redaccion d’aguest document.
A toti es membres dera Fondacion se les a balhat un exemplar numerotat d’aguesta reedicion. S’ha h’et ua tirada de 300 exemplars.


text:
Bèucaire (Gard)
Bèucaire (Beaucaire en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada administrativament dins lo departament de Gard e la region d'Occitània. Es situada a la broa de Ròse, fàcia a la vila de Tarascon e forma amb ela una aglomeracion d'aperaquí 30 000 abitants.
La vila foguèt un centre important d'escambis dei païses mediterranèus, e mai europèus, gràcias a sa fiera de la Magdalena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La vila de Bèucaire se tròba a ras de Ròse e marca la termiera orientala de Lengadòc e a l'encòp dau departament de Gard. Se situa au centre d'un triangle format per Nimes a l'oèst, Avinhon au nordèst e Arle au sud. Es au crosament dei grandas regions naturalas de l'airau coma Provença, Camarga e lei Costieras. De l'autra mand dau flume, s'i acara la ciutat de Tarascon en Provença.
Bèucaire es una dei 79 comunas que son membres de l'esquema de Coeréncia Territoriala SCOT dau Sud dau departament de Gard. Es tanben demest lei 41 comunas dau País Garrigas Costieras.
Istòria[modificar | modificar la font]
Probablament fondada a l'entorn dau sègle VII abans Crist, la vila d'Ugernum èra coneguda coma una deis etapas de la Via Domícia que ligava Roma a la peninsula Iberica devèrs 121 abans Crist. Formava una mena d'interseccion que la via s'i devesissiá en mantuna rota en direccion d'Arle, Nimes, Remolins o mai Sant Gèli. Aicí foguèt ont, après la conquesta de Roma per lei vandals, s'amassèt la noblesa galesa per tal d'elegir un emperador novèu: Avitus.
Edat Mejana[modificar | modificar la font]
A l'Edat Mejana la vila coneguèt una creissença mendra que se veguèt agarrida per divèrseis invasions. D'en primièr aguèt de patir leis atacas dei burgonds, puèi dei gòts e mai tard dei sarrasins. Foguèt en aquela epòca que se construsiguèt la primièra muralha e que se faguèt l'agrandiment dau castèu. Es a partir d'aqueu temps que la vila recebèt son nom actual de Bèucaire.
La vila dependiá originalament del comtat de Provença. Foguèt lo comte Ramon Berenguièr que, lo 15 de decembre de 1125, la cediguèt al comte de Tolosa, Anfós Jordan.
En 1216 Simon de Montfòrt ensagèt d'assetjar Bèucaire, mas leis occitans resistiguèron e foguèt una dei desfachas mai importantas de l'invasor francés.
Durant lo sègle XIII, lo rei de França Loís IX visitèt mantun còp la vila que començava una expansion considerabla en conéisser una aumentacion importanta de sa populacion.
Maugrat la Guèrra de Cent Ans e lei guèrras de religion ulterioras (durant lei sègles XIV e XVI), l'arquitectura de Bèucaire coneguèt de melhoraments significatius dau mai èra a créisser la fortuna dei mercadièrs dau país.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Pèire Bonet (1786-1858), escrivan occitan burlesc
- Antòni Bertièr (1878-1953), escrivan occitan
- Ròsa Artaud, mai coneguda sota l'escais Artaleta de Bèucaire (1857-1943), escrivana felibrenca occitana
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (oc) Bèucaire : La fèira de Bèucaire - Occitanica eAnem / CIRDOC
- (oc) Bèucaire : Canal de Ròse a Seta- Occitanica eAnem / CIRDOC


text:
Gypaetus barbatus
Lo caparroi o gipaèt barbut (Gypaetus barbatus) es una espècia d'ausèl falconifòrme de la familha Accipitridae. Es un voltor notablament distinct dels autres ausèls de preda semblants. A per costuma de s'enauçar dins los aires amb d'òsses o de clòscas fins a de grandas nautors per los daissar caire contra de ròcas e ne poder ingerir lo contengut. Se tracta d'una espècia menaçada dins de zònas grandas de la siá distribucion, dins lo continent europèu es un animal en grèu perilh d'escantiment qu'a ja desparegut de divèrsas regions ont èra abans abondant. Se pòt actualament observar dins la cordilhièra cantabrica (Principat d'Astúrias), los Pirenèus, los Alps (ont es estat tornar introduit), al nòrd d'Africa, dins la Granda Val del Rift, en Sudafrica, en Grècia e dempuèi Anatolia fins a las montanhas de Tian Shan e Imalaia.


text:
Champs e Marchalm
Champs e Marchalm (oficialament en francés Champs-sur-Tarentaine-Marchal) z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas de Champs son Campi, en 1341, Castreriœ, en 1366, Champs-de-Bort, en 1784 [1]. La fòrma de 1366 s'explica perqué castra, en latin, a lo sens de « camp (militar) ». Mas Champs se compren en realitat coma tèrras cultivadas, per oposicion a las que zo son pas [2], pradas e bòsques. La prononciacion es [tsan] (a Bèlluòc), [tsɔn] (a Chaissac, comuna de Vebret e a Sent Estèfe de Chaumelhs) [3].
- Marchalm: veire a l'article.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Champs e Marchalm (chapluec); es ara del canton d'Ide.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luecs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496855lqTmG8
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 138
- ↑ enquèsta Sivadon abrial 2018
- ↑ cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=8008


text:
1898
Aquesta pagina concernís l'an 1898 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Espanha[modificar | modificar la font]
Entre abriu e aost, debanament de la Guèrra Ispanoestatsunidenca après una aumentacion dei tensions entre lei dos país (explosion de l'USS Maine, campanha de premsa ostila ais Estats Units) que s'acabèt per una desfacha espanhòla rapida (au mens 50 000 mòrts) en fàcia de la flòta modèrna de Washington e per la pèrda dei vestigis de l'Empèri coloniau espanhòu format ai sègles XVI e XVII ambé la pèrda de Cuba (venguda independenta), de Puerto Rico, de Guam e dei Filipinas (annexats per leis Estats Units).
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Perseguida de la politica d'expansion militara dau negus Menelik II (1889-1913) ambé la somission de Goldea, de Maji, de Massonge e de Gimirra e l'installacion de tropas etiopianas au nòrd dau Lac Turkana. A l'oèst, la frontiera entre Etiopia e Sodan foguèt quasiment establida sus son traçat actuau. D'autra part, continuacion de la politica de modernizacion dau país ambé l'acomençament d'una campanha de vaccinacion còntra la variòla.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
En març, premiereis aparicions dau movement dei Boxers ambé de manifestacions ostilas ais estrangiers e a l'emperaire dins lei carrieras de Pequin.
Dau 11 de junh au 21 dau setembre, l'emperaire Guangxu e sei conselhiers ordonèron una tièra de reformas (130 decrèts adoptats dins lo corrent dau periòde) per modernizar l'Empèri segon un modèl similar au Meiji japonés. Pasmens, lo movement se turtèt a una oposicion importanta au sen de la Cort Impericala menada per Cixi, lei faccions conservatritz e tanben certanei grops reformators. A la fin de setembre, un còp d'estat declarèt l'emperaire incapable de dirigir lo país e Cixi prenguèt tornarmai lo poder. Lei conselhiers principaus de Guangxu foguèron executats ò deguèron s'exilar.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Armament[modificar | modificar la font]
Desvolopament de la premiera version dau pistolet Luger Parabellum per l'engenhaire austrian Georg Luger (1849-1923).
Fisica[modificar | modificar la font]
Descubèrta de polòni e de radi per Marie Curie (1867-1934) e per Pierre Curie (1859-1906). Aquela descubèrta permetèt de confirmar l'existéncia dei radiacions (radioactivitat) descubèrtas per Henri Becquerel en 1896. Henri Becquerel, Marie Curie e Pierre Curie recebèron lo Prèmi Nobel de Fisica en 1903.
Meteorologia[modificar | modificar la font]
Utilizacion dau premier balon sonda per lo meteorològ francés Léon Teisserenc de Bort (1855-1913) per estudiar l'atmosfèra. A la fin de l'annada (ò belèu lo 8 de genier de 1899), aquò li permetèt de descubrir l'existéncia de l'estratosfèra.
Quimia[modificar | modificar la font]
Après sei descubèrtas deis annadas precedentas, William Ramsay (1852-1916), trabalhant d'ara endavant ambé Morris William Thomson, descurbiguèt tres gas rares suplementaris (neon, cripton e xenon).
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 23 de genièr - Sergei Eisenstein, escrivan rus (m.1948)
- 31 de genièr - Joseph Kessel escrivan francés (m.1979)
- 10 de febrièr - Bertolt Brecht, poèta e autor de teatre alemand (m.1956)
- 26 de febrièr - Vicente Aleixandre, escrivan espanhòl, Prèmi Nobel de Literatura (m.1984)
- 5 de junh - Federico García Lorca, escrivan espanhòl (m.1936)
- 22 de junh - Erich Maria Remarque, autor alemand (m.1970)
- 19 de julhet - Herbert Marcuse, sociològ alemand (m.1979)
- 26 de setembre - George Gershwin, compositor american (m.1937)
- 21 de novembre - René Magritte, pintre bèlga (m.1967)
- 26 de novembre - Karl Ziegler, quimista alemand, Prèmi Nobel de Quimia (m.1973)
- Clardeluna, poèta e autora occitana de teatre (m.1972)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 14 de genièr - Lewis Carroll, matematician e escrivan american (n.1832)
- 30 de julhet - Otto von Bismarck, cancelièr d'Alemanha (n.1815)


text:
La television es venguda acompanhada d'un cantaira coneguda per vesitar lo país. Faliá donar un imatge posisitiéu de la vila es per aquò que l'agéncia de viatge es estada causida. Quin onor! La glòri dau terraire! Alara, adiéu lo subrevestiment tròp lòng car crompat a la Redoute! Bonjorn lo vestit negre de monge, la cara barbejada, leis onglas fachas ais artèus (pasmens aviéu pas cargat mei tongs) e ai mans. Aviáu shampoinat lo chichibèli que sabèm jamai. Lei rastàs a un moment donat es pas pron igienic. E l'estèla es arribada. Man dieu!
Coma avèm lei menjans dins la vila de Tam avèm aculhit Lauria. Arribe pron d'ora per la pas mancar. E la bela rampelèt pas. Se faguèt pas esperar. Ieu, vestit de negre, barrutle dins lei corredors dau burèu e qué vese? Un dacòs ròsa bòna seguit dei cameras blavas de França Tres Region. Lauria! Lauria la Pofa! (vò lo poffre, tornarai legir mon Vernet per verificar l'etimologia). Li aviá La Rossèla amé ieu. La collèga que ditz tròp fòrt ço que pense tot bas (mai qu'a un solet default: es pas sendicalista). La cap darrier furiosa, nafrada dins son narcissisme, me diguèt d'un agach de tornar a ma comptabilitat. Mai blocats dins lo recanton deis escaliers, blocats dins lo viratge dau bastiment nòu, esquichats per lei ulhauçs dei lumes deis òmes-camerà, semblaviam, la Rossèla e ieu a Bradd Pitt e Angelina Polida sus lei marchas de Canas. La Rossèla cargava la camiseta blanca e lo nos parpalhon vintatge. La patrona romeguèt. E manquèt pas: Ela, que voliá donar un imatge positiéu de sa pichòta entrepresa veguèt, lo quite ser, ais informacions regionalas dos santibèlis que, susprés, risian coma de pichòt a la vista d'una cantaira de subremercat.
Era finit per l'imatge de l'entrepresa. Deman, jurat, se la cap vei Lauria faire una animacion per lei pastas DIA dins lo ED dau recanton, segur li levarà lo bonjorn. Avèm l'imatge e leis estelas que s'ameritan !


text:
TRESAURS POPULARS E UNIVERSALS
D'AICI E D'ENDACÒM MAI
Lo programa complet de l'UOE es en linha ! Clicatz aqui. Le programme complet de l'UOE est en ligne, cliquez ici !
Del dissabte 2 al dimarç 5 de junh :
viatge de la MARPOC en Arièja.
Demòran qualques plaças, nos contactar !
PROGRAMA. (provisòri) Acompanhat per de monde de l’endrech.
Dissabte 2 de junh : Alès (6 oras), Nimes (6 oras 45) Dinnar a Pàmias. Rota per Foish Visita guidada de la vila. Sopar e lotjament en ostalària. Serada de benvenguda (contes, cançons, escambis…).
Dimenge 3 de junh : Visita del castèl comtal de Foish. Dinnar en vila. Visita de « Forges de Pyrène » a Montgailhard. Retorn a l’ostalària. Sopar e velhada amb lo cercle occitan de Fuchs (programa en cors)
Diluns 4 de junh: Visita glèisa de Vals (talhada dins la ròca) Visita de la ciutat medievala de Mirepeix. Dinnar en vila. Visita de Camon, classat mai polit vilatge. Retorn ostalària. Sopar. Serada amb amics d’Arièja (programa non arrestat)
Dimars 5 de junh : Rota per Montsegur. Pica-mica al prat dels cremats (sota lo castèl.) Retorn Nimes e Alès. Arribada en fin de serada
DEPART : Alès e Nimes.
PRETZ : 450 èuros (autocàr, los 7 repaisses amb begudas, l’ostalària en cambra dobla, visitas, seradas, guidas…) Carta Marpoc obligatòria (15 èuros). Suplement cambra sola : 90 èuros. Lo prètz compren pas las estrenas eventualas (guida, ostalària, menaire…). Possibilitat de pagar en tres còps.
Dissabte 30 de junh
Total Festum de l'IEO 30
Al Castèl de Générac
21h30 Concèrt La Mal Coiffée A gratis !
L'associacion MARPOC pòt foncionar gràcias als escotissons de sos aderents, dels benficis pròpris (edicion, venda de libres...) e subretot gràcias a las subvencions de las collectivitats. Malurosament en aquesta passa de reduccions budgetàrias, l'associacion se tròba en dificultat financièra, trobaretz aqui la letra detalhada de nòstre president per sosténer l'associacion e sas activitats, e lor permetre de perseguir son engatjament per la lenga e la cultura occitanas !
I.E.O. 30-Institut d'Estudis Occitans de Gard
Caire d'Òc,
MARPOC-Maison pour l'Animation et la Recherche Populaire Occitane
Caire d'Òc,
ADREICA
Caire d'Òc,
4 rue Fernand Pelloutier
30900 Nîmes
04 66 76 19 09
Fax : 04 66 36 71 01
ORARIS
Dimarç 9h - 12h e 14h - 17h
Dimècres 9h - 12h e 14h - 17h
Dijous 9h - 12h e 14h - 18h
Divendres 9h - 12h e 14h - 17h
Vous voulez devenir membre ? C'est très simple : utilisez notre formulaire de contact pour obtenir davantage d'informations. Nous vous attendons avec impatience !