text:
Mesolitic
Lo Mesolitic es un periòde de transicion entre lo Paleolitic Final (Epipaleolitic) e lo Neolitic (entre aperaquí 10 000 e 5 000 ans abC en Euròpa). Correspond a una epòca postglaciària que menèt al cambiament de las costumas e de las aisinas, a l'aparicion d'un grand nombre de bòsques, a l'escantiment dels grands animals (mamot, rinocèros lanut, ors de las cavèrnas); lo rangièr migra e lo cèrvi, lo boquetin, lo singlar e lo cabiròl aumentan lor nombre e venon lo ferum favorit. Se caça tanben d'orses, de rainals, de gats de las montanhas, de taisses, d'autres mamifèrs pichons e d'ausèls. Lo cagaròl, pròpri dels climas umids e cauds, se multiplica e es manjat per milions. La pesca se desvolopa. En complement de la caça, los òmes pòdon alavetz culhir un grand nombre de fruches; las novèlas costumas alimentàrias modifican lors caracteristicas fisicas. Abandonan las caunas e bastisson d'ostals amb de marerials d'origina vegetala (fusta...), ran dels rius, luòc de descobèrta de mantun talhèr de silèx (pèira usada per la fabricacion d'aisinas e d'armas e per la produccion de fuòc).


c: text/html

text:
Bufola e lo lop blanc
Una fabla sus lo monde paísan d'après lo conte popular Bufola e lo lop blanc qui es devengut un classic del film en lenga occitana.
Lo JT de Manaset 11 : Gèr 2018
D'actualitat, d'especialistas, de jornalistas confirmats : tota l'actu occitana dins lo Jornal de Manaset 11. Au programa : La tenguda deu som deu climat a Pau, la boha-basket,...
Cara e Cara 31 : Monica Burg
Dens aqueth Cara e Cara, Clamenç Pech qu'entervista a Monique Burg sus la sua vita d'artista, de comediana, las suas debutas en Londres, ço que significa èster ua hemna...
D'ÒC Show 27 : Occitan e numeric, navèras perspectivas
Lo darrèr D'ÒC Show de l'annada 2017 que's debanè en Vilhèra (64), ena mediatèca deu Castèth d'Èsta. La tematica : Occitan e numeric, navèras perspectivas. A la...
Libre 34 : Vidas et engrenatges
Véronique Teuliere presenta lo Libre 34 : "Vidas et engrenatges" de Florian Vernet Editor : IEO Edicion Rodat al CIRDÒC
Escotar los ausèths arribar
"Escotar los ausèths arribar" de Patrick La Vau qu'ei lo portrèit-aumentatge d’André Faugère, un bordalèr d’Uzesta, de qui conda la sua vita, lo monde paisan...
L'occitan per jo
Los escolans deu Collègi Calendreta de Gasconha (Pau) que'ns explican çò qu'ei l'occitan tad eths.
Agendà
22-01-2018 Trotet 26 : E la sua selha
26-01-2018 Libre 36 : Les aventures du chevalier Jaufré
05-02-2018 Trotet 27 : E lo bonòme de nèu

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
E LA LENGA TORNÈT VIURE ! (EN BRETANHA)
Las lutas intèrnas de las comunautats lingüisticas per ensajar d’impausar una lenga mai o mens estandarizada, de còps, ajudan pas las lengas a subreviure. La Bretanha es una nacion qu’a doás lengas; lo breton e lo galò. La primièra lenga a vist una luta pendent plusors ans per las desparièras comunautats escolaras e universitàrias per impausar una de las tres grafias o manièras d’escriure la lenga bretona.
Cal pas dire qu’aquò ajudèt pas una lenga que pòt pas èsser encara ensenhada en una republica que vòl signar pas la Carta Europèa de las Lengas Regionalas. Sens cap d’ajuda oficiala maugrat que fa paucs ans i aguèt la creacion de l’Ofici Public de la Lenga Bretona (1999), la sieuna situacion es encara fòrça fragila. La disminucion de parlaires es estada plan granda dempuèi 1914. Totun, lo nombre de parlaires es mai del doble après l’an 2000. Per ansin, la creacion de la TV de Bretanha en aquela nacion – que fins l’an 2008 aguèt totas las sieunas emissions en breton – e la creacion de la cadena de television per internet Brezhoweb TV en 2006 , sòr d’Òc TV en lenga bretona, a ajudat e far tornarmai créisser lo sieu nombre de parlaires.
Pr’aquò se pòt dire tornarmai qu’aquela lenga tornèt viure en Bretanha. L’article d’uèi, totun, parlarà solament del breton e laissarà lo galó per un autre article dins aquela seria.
La lenga originala de la Baissa Bretanha
L’originalitat mai granda de la lenga bretona es, benlèu, qu’es pas una lenga originala del continent europèu. En efièch, es la meteissa lenga parlada al sègle Ven en la Bretanha baissa, Cornoalha, l’èst d’Anglatèrra, e un pichon territòri situat entre Astúrias e Galícia ispanicas.
Foguèt la lenga que menèron los britons que fugissián de las atacas dels angles e dels saxons que patissiá alara la Britània (Reiaume Unit) romana de l’epòca. E menèron amb eles una lenga e cultura qu’a demorat fins uèi lo jorn en aquel territòri.
La majoritat dels habitants de la baissa Bretanha lo parlaven l’an 1914 coma o avián fach los sieus ancessors pendent lo sègle XVen –aquela epòca ja èra creada la frontièra entre parlaires del breton dins la baissa Bretanha e parlaires del galò en la nauta Bretanha.
Aquela an encara èra parlat per la majoritat dels bretons. En 1950 las chifras de parlaires avián tombat fins a solament 100.000 – d’1.2000.000 abitants -. Maugrat aquò se creèron fòrça nuclèus de parlaires de breton en vilas coma París o Marselha d’emigrats bretons. Uèi se pensa que los parlaires de la lenga bretona poirián èsser situats entre 200.000 e 300.000. E aquò balha una vision optimista per aquela lenga. Mas contunha d’èsser classada coma una lenga segon l’UNESCO amb grandas escasenças de desparéisser.
Vertat es que foguèt una lenga totalament enebida per l’educacion republicana francesa pendent tot lo sègle XIXen e que foguèt considerada pendent fòrça annadas coma una lenga “solament parlada per d’aucas e pòrcs”. Tot aquò a fach de la lenga bretona una lenga en una situacion, uèi lo jorn, fòrça parièra a la d’autras lengas que i a uèi en l’Estat Francés.
De mai, los alumnes que i a dins la escòlas Diwan– que fan immersion lingüistica en aquela bèl lenga coma o fan las escòlas calandretas occitanas -, las escòlas publicas o les escòlas catolicas, son parièrs an aprés an e creisson pas.
Aital, e maugrat la creacion de mai d’una ràdio locala en breton, es un fach qu’a ajudat pas gaire al sieu espandiment – uèi lo jorn solament i a doás ràdios totalament fachas en lenga bretona, Ràdio Kerne e Arvorig FM, creadas en 1998-.
Una television que capitèt pas
En 1983 dels prèp de 400.000 parlaires de la lenga bretona que i aviá en Bretanha, mens de 50.000 avián mens de 24 ans e 300.000 mai de 65 ans. Aquò voliá dire que cada an i aviá 15.000 parlaires mens de breton e solament 2.500 parlaires nòus de la lenga. Aquò, que poiriá èsser considerat coma una estrategia de las mai maquiavelicas de l’educacion estatala francesa, balhèt una vision pas brica optimista fins l’an 2000.
Aquela n foguèt creada TV Breizh, un canal de television fach totalament en breton. Aviá una programacion culturala, informativa, musicala e educativa solament en aquela lenga. La tòca èra far conéisser mai encara aquela lenga. Mas en l’an 2008 i aguèt un cambi en l’accionariat pr’amor que cap frequéncia li èra balhada – solament arribèt a aver un 1,2% d’audiéncia-. Pauc cha pauc, arribèron filmes americans e la cultura e lenga bretonas finiguèron per aver una preséncia, de primièr, residuala, e puèi, totalament inexistenta.
Foguèt un dels cases mai evidents de creacion d’una television en una lenga pas oficiala que laissèt endarrièr la tòca principala de la sieuna creacion pr’amor de cambis accionarials. E la visualizacion clara que, sovent, cal aver television publicas e ajudas oficialas. Pr’amor que la lenga bretona es, coma d’autres, patrimòni de los bretons e d’Euròpa, mas tanben de l’umanitat. E per ansin la necessitat de creacion d’una television 24 h en breton abans siá tròp tard. La capitada de Brezhoweb confirma qu’es una lenga amb pro demanda populara e l’inversion en una cadena de television en breton es uèi un afar cultural de besonh de primièr òrdre.
Christian Andreu*
*Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm.


text:
Auragan Katrina
L'auragan Katrina foguèt un intens ciclon tropical de la sason dels auragans de l'Atlantic en 2005 que venguèt la catastròfa naturala mai cara e lo cinquen auragan mai murtrièr de l'istòria dels Estats Units d'America.[1] Es tanben lo sièisen auragan de l'Atlantic mai fòrt jamai enregistrat. Faguèt almens 1.836 victimas mortalas pendent lo quite auragan e dins las inondacions ligadas, venguèt atal lo mai murtièr dels EUA dempuèi l'auragan d'Okeechobee de 1928. Lo còst total del passatge de Katrina es estimat a $81.000 milions (USD 2005), gaireben lo doble dels damatges provocats per l'auragan Andrew en 1992.[1][2]
Se formèt suls Bahamas lo 23 d'agost de 2005 e passèt pel sud de Florida coma un auragan de Categoria 1 moderat, en causant unas victimas mortalas e d'inondacions abans de s'intensificar rapidament dins lo golf de Mexic. La tempèsta s'aflaquissèt abans de tornar a tèrra coma tempèsta de Categoria 3 lo matin del diluns 29 d'agost al sud-èst de Loïsiana. Causèt de destruccions importantas, subretot a causa de l'onda de tempèsta, sus la còsta del Golf dempuèi lo centre de Florida fins a Tèxas. Lo mai grand nombre de victimas mortalas se localizèt dins la vila de Nòva Orleans (Loïsiana) destruisent lo sistèma de las digas e foguèt inondada catastroficament.[3] 80% de la vila e de las grandas espandidas de las parròquias vesinas demorèron negadas dins l'aiga, e i demorèt alara pendent de setmanas.[3] Pasmens, los damatges mai importants se concentrèron dins los airals litorals, coma las demoranças de primièra linha sus las ribas del Mississipí; de naus e gavarras tustèron contra los bastiments, veituras e ostals getats cap a tèrra, e l'aiga arribèt fins a 10–19 km a l'interior de las ribas.
A l'United States Army Corps of Engineers (USACE), los constructors del sistèma de digas, coma o prevei la lei del Contraròtle de las inondacions de 1965, se demandèt la causa de la destruccion dels sistèmas de proteccion que provoquèt l'inondacion a la Nòva Orleans. La responsabilitat de la rompadura e de l'inondacion foguèt atribuida als los cosses de l'armada en genièr de 2008, mas l'agéncia federala podiá pas èsser responsabla financièrament a causa de son immunitat sobeirana per la Lei de Contraròtle de las inondacions. Tanben se faguèt una enquèsta sus la responsa dels govèrns locals, federals e dels estats, que provoquèt la demission del director Michael D. Brown de l'Agéncia federala per la gestion de las Urgéncias (FEMA) e lo superintendent Eddie Compass del Departament de Polícia de Nòva Orleans (NOPD). Per contra, lo Gàrdia Còsta dels Estats Units d'America (USCG), lo Centre Nacional d'Auragans (NHC) e lo Servici Nacional de Meteorologia (NWS) foguèron generalament lausdas per lors accions, previsions precisas e de punts d'actualitat nombroses.[4]
Cinc ans après lo passatge de l'auragan, de centenats de residents desplaçats de Mississipí e de Loïsiana vivián encara dins de lotjaments temporaris. La reconstruccion de cada seccion de la zòna sud de Loïsiana foguèt abordat dins lo rapòrt tecnic final del còs de l'armada LACPR identificant las zònas que tornèron pas èsser bastidas e los airals e edificis que se cal auçar.[5]
Istòria meteorologica[modificar | modificar la font]
L'auragan Katrina se formèt en depression tropicala Twelve al sud èst de las Bahamas lo 23 d'agost de 2005, fruch de l'interaccion d'una onda tropicala e lo rèste de la Depression tropicala Ten. Lo sistèma atenguèt l'estatus de tempèsta tropicala lo matin del 24 d'agost e es a comptar d'aquel moment, quand la tempèsta foguèt nomenada Katrina. La tempèsta tropicala contunhèt d'avançar cap Florida, e venent un auragan solament doas oras abans de relargar entre Hallandale Beach e Aventura lo matin del 25 d'agost. La tempèsta s'aflaquissiá sus tèrra, mas tornèt a l'estatus d'auragan gaireben una ora après dintrar dins lo Golf de Mexic.[1]
La tempèsta s'intensifiquèt rapidament après dintrar al Golf, creissent dempuèi la Categoria 3 fins a la Categoria 5 sus l'ecala dels auragans de Saffir-Simpson e sonque nòu oras. Aquel aument accelerat foguèt causat pel passatge de la tempèsta per las aigas inabitualament caudas del Loop Current, qu'aumentèt la velocitat de las ventadas.[6] Lo dissabte 27 d'agost la tempèsta atenguèt la Categoria 3 d'intensitat dins l'escala de Saffir-Simpson la fasent lo tresen mai grand auragan de la sason. L'efièch del cicle de remplacament del mur de l'uèlh interrompèt son intensificacion, e mai causèt gaireben lo doblament del diàmetre. Katrina s'intensifiquèt encara rapidament, atenguèt la Categoria 5 pendent lo matin del 28 d'agost e la seuna fòrça maxim a 1:00 p.M. CDT del meteis jorn amb de vents sostenguts fins a 280 km/h e una pression centrala minima de 902 hPa. La pression minima del Katrina la faguèt lo quatren auragan de l'Atlantic mai intens de totes los tempses enregistrats, solament subrepassat mai tard pels auragans Rita e Wilma pendent aquela meteissa sason; èra tanben l'auragan mai intens jamai enregistrat dins lo Golf de Mexic fins ara, quitament s'aquel foguèt passat per Rita.[1]
Katrina faguèt sa segonda relargada a 6:10 a.M. CDT del diluns 29 d'agost coma auragan de Categoria 3 amb de vents sostenguts de 205 km/h près de Buras-Triumph (Loïsiana).[1] Al tocar tèrra, la fòrça dels vents de l'auragan s'atenuèron cap 190 km dempuèi lo centre e la pression centrala de la tempèsta èra de 920 hPa. Après depassar lo sud èst de Loïsiana e Breton Sound faguèt una tresena relargada près de la frontièra entre Loïsiana e Mississipí amb de vents sostenguts de 195 km/h en mantenent encara una intensitat de Categoria 3.[1]
Katrina aviá encara de fòrça dins lo Mississipí, quitament se ne perdava per aténher 240 km a tèrra près de Meridian (Mississipí). S'aflaquissiá per venir una tempèsta tropicala près de Clarksville (Tennessee), e los seus efèctes se podèron sentir fins a l'èst de la region dels Grands Lacs d'America del Nòrd lo 31 d'agost, quand foguèt absorbada per una linha frontala. La tempèsta extratropical ne resultant s'anèt rapidament al nòrd-èst, tocant la zòna èst de Canadà.[1]
Impacte[modificar | modificar la font]
Lo 29 d'agost l'onda de tempèsta provocada pel Katrina causèt 53 falhas dins las digas de Nòva Orleans provocant que l'ochanta per cent de la vila foguèt negada. Un estudi de la Societat Americana dels Engenhaires Civils de junh de 2007 avancèt que dos terces de las inondacions produsidas avián estats causats per de multiplas falhas fòra dels barris de conteniment de la vila.[8] Se mencionèt pas las pòrtas idraulicas que se barrèron pas. L'onda de tempèsta devastèt tanben las còstas de Mississipí e d'Alabama, fasent de Katrina lo catastròfa naturala mai costosa e destructritz de l'istòria dels Estats Units d'America, e l'auragan mai murtrièr dempuèi l'auragan d'Okeechobee de 1928. Lo còst total de l'auragan Katrina s'atenguèt $81.200 milions (USD 2005) doblant gaireben la tempèsta mai costosa precedenta, l'auragan Andrew, comptant l'inflacion.[1][9]
Lo compte de las victimas mortalas confirmadas (lo total dels mòrts dirèctes e indirèctes) atenguèt 1.836, subretot en Loïsiana (1.577) e de Mississipí (238).[7][10] Tamben faguèt 135 desapareguts en Loïsiana, e fòrça mòrts indirèctes, mas es gaireben impossible de determinar la causa exacta d'unas victimas mortalas.[7] Lo govèrn federal declarèt una zòna de catastròfa naturala sus un airal de gaireben 233.000 km2, un airal tan grand coma lo Reialme Unit.
S'estima que l'auragan daissèt tres milions de personas sens electricitat. Lo 3 de setembre, lo secretari de la Seguretat Intèrna Michael Chertoff descriguèt las consequéncias de l'auragan Katrina atal "benlèu la pièger catastròfa o ensems de catastròfas," de l'istòria del país, fasent referéncia al quite auragan e a l'inondacion de Nòva Orleans.[11]
En 2010, demorava encara de desgalhs dins unas localitats litoralas.[12]
Consequéncias[modificar | modificar la font]
Efièches sul mitan[modificar | modificar la font]
L'auragan Katrina aguèt tanben un impacte important sul mitan. L'onda de tempèsta erodèt fòrça las broa dins las zònas litoralas demoran tota devastadas. Dins l'illa de Dauphin, situada a gaireben 150 km a l'èst del punt ont l'auragan relarguèt, lo sabla que compausava l'illa barrièra foguèt transportat dins lo braç de mar del Mississippí, sarrant l'illa cap a tèrra fèrma.[13] L'onda e las grandas èrsas de Katrina arrasèron tanben las illas Chandeleu, que ja avián estat tocadas per l'auragan Ivan.[14] Lo Servici Geologic dels Estats Units estima que 560 km2 de tèrra desapareguèt dins l'aiga a causa de l'auragan Katrina e Rita.[15]
Las nòvas massas d'aiga venguèron l'abitat de mamifèrs marins coma lo Pelican marron, la tortuga marina, peisses, e d'espècias migratòrias coma lo guit de cap de roge.[16] Gaireben 20% dels paluns locals demorèron negats per sempre en consequéncia de la tempèsta.[16]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0, 1,1, 1,2, 1,3, 1,4, 1,5, 1,6 et 1,7 Knabb, Richard D; Rhome, Jamie R.; Brown, Daniel P. «Tropical Cyclone Report: Hurricane Katrina: 23–30 August 2005» (PDF).
- ↑ Rappaport, Ed. «Preliminary Report for Hurricane Andrew».
- ↑ 3,0 et 3,1 Swenson, Dan D; Marshall, Bob.
- ↑ A Failure of Initiative: Final Report of the Select Bipartisan Committee to Investigate the Preparation for and Response to Hurricane Katrina (en anglès).
- ↑ United States Army Corps of Engineers.
- ↑ Leben, Robert; Born, George; Scott, Jim.
- ↑ 7,0, 7,1 et 7,2 "Reports of Missing and Deceased."
- ↑ Andersen, Christine F. et al.
- ↑ United States Department of Commerce.
- ↑ Beven II, John L., Lixion A Avila, Eric S. Blake, Daniel P. Brown, James L. Franklin, Richard D. Knabb, Richard J. Pasch, Famie R. Rhome, and Stacy R. Stewart.
- ↑ "The Aftermath of Katrina: Transcript of CNN Live Saturday."
- ↑ Clark, Lesley.
- ↑ United States Geological Survey.
- ↑ United States Geological Survey.
- ↑ "USGS Reports Latest Land Change Estimates for Louisiana Coast", USGS National Wetlands Research Center, 3 Oct 2006, accessed 7 May 2008
- ↑ 16,0 et 16,1 Sheikh, Pervaze A. «The Impact of Hurricane Katrina on Biological Resources» (PDF).


text:
Lo
Chaval-Drac
Un
jorn, dels enfants jogavon a la barra prèp de Molompisa. Un
gente chaval blanc passa davant z-elses e s'arrèsta tot en les
engaitar d'un biais complasent. Un dels enfants, mai ardit que les
altres, salta sobre lo chaval que se bòta de genolhons per lo
laissar montar. Un altre dròlle sèg lo primièr,
tostes mònton en cropa pendent que l'eschina de la bèstia
s'estira, s'estira que s'estiraràs... Lo Drac prend alèra
sa corsa e galòpa vèrs V-Alanhon.
_
« Vos vase totses ennejar, diguèt lo Drac.
_
Senhatz-vos viste, les enfants, creidèt una vièlha
femna que z-aviá vist lo manètge. Vos vai ennejar ;
quò's lo Drac ! »
Les
enfants esglasiats se senhon e se retròbon sobre lors pès
a una lèga de Molompisa. Lo Drac s'èra avalit...


text:
Villes et mairies du Canton de Sélestat
Liste des communes
Sélestat
Ville de Sélestat, commune de France de 19 000 habitants.
Chef-lieu d'arrondissement.
La mairie de Sélestat a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de monuments historiques et d'activités sur la ville.
Marckolsheim
Ville de Marckolsheim, commune de France de 4 200 habitants.
La mairie de Marckolsheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Châtenois
Ville de Châtenois, commune de France de 4 100 habitants.
La mairie de Châtenois a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de monuments historiques sur la ville.
Scherwiller
Ville de Scherwiller, commune de France de 3 100 habitants.
La mairie de Scherwiller a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de monuments historiques sur la ville.
Hilsenheim
Ville d'Hilsenheim, commune de France de 2 600 habitants.
La mairie d'Hilsenheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Ebersheim
Ville d'Ebersheim, commune de France de 2 300 habitants.
La mairie d'Ebersheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de monuments historiques sur la ville.
Wittisheim
Ville de Wittisheim, commune de France de 2 000 habitants.
La mairie de Wittisheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Muttersholtz
Ville de Muttersholtz, commune de France de 2 000 habitants.
La mairie de Muttersholtz a une adresse e-mail et un site Internet.
Sundhouse
Village de Sundhouse, commune de France de 1 700 habitants.
La mairie de Sundhouse a une adresse e-mail et un site Internet.
Kintzheim
Village de Kintzheim, commune de France de 1 600 habitants.
La mairie de Kintzheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de monuments historiques et d'activités sur le village.
Mussig
Village de Mussig, commune de France de 1 100 habitants.
La mairie de Mussig a une adresse e-mail.
Présence de monuments historiques sur le village.
Baldenheim
Village de Baldenheim, commune de France de 1 100 habitants.
La mairie de Baldenheim a une adresse e-mail.
Présence de monuments historiques sur le village.
Bindernheim
Village de Bindernheim, commune de France de 1 000 habitants.
La mairie de Bindernheim a une adresse e-mail.
Ohnenheim
Village d'Ohnenheim, commune de France de 1 000 habitants.
La mairie d'Ohnenheim a une adresse e-mail.
Artolsheim
Village d'Artolsheim, commune de France de -1 000 habitants.
La mairie d'Artolsheim a une adresse e-mail.
Elsenheim
Village d'Elsenheim, commune de France de -1 000 habitants.
La mairie d'Elsenheim a une adresse e-mail.
Mackenheim
Village de Mackenheim, commune de France de -1 000 habitants.
La mairie de Mackenheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence de monuments historiques sur le village.
Bootzheim
Village de Bootzheim, commune de France de -1 000 habitants.
La mairie de Bootzheim a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Paulin Cortial e Dimitri Kogane forman un duo d’una granda energia e dobèrt als « featurings »... Coma aquí amb Arnaud Cance e Antoine Charpentier lo 17 de mars al Club a Rodés ! (Fòto Arnaud Vieilledent)
Un aire tradicional se pòt empeutar sus qué que siá. N’avèm encara aguda la demostracion amb lo tròç « La Marion » que se passeja sus YouTube. Aquela vidèo, a penas doas setmanas après sa mesa en linha, foguèt vista 850 còps. Cara e cara, Paulin Cortial a la guitarra e Dimitri Kogane a la batariá tornan prendre aquela cançon que lor grand lor aviá benlèu mormolhada a las aurelhas per las nos melhor destapar en seguida. Atal, aquela cançon contant l’amor malurós d’un boçut per una joventa tan polida coma crudèla se planta sus de riffs e ritmes ròck saturats e enrabiats... E aquò fa de ben. Es coma se lo duo anglés Blood Red Shoes (qu’a adoptada la meteissa configuracion amb guitarra e batariá) èra tombat sus un libre de collectatges d’Al Canton e qu’aviá decidit de ne far un repertòri nòu. Lo clip que fan virar los dos artistas foguèt enregistrat en una presa, en condicions de concèrt. Se vei sus las caras dels dos musicians un grand dinamisme mas subretot un grand plaser a far la musica que los agradan. Lo sentiment es mutual. Quand a acabat d’espiar la vidèo, l’internaute lambdà, pausat davant son ordenador amb los escotaires sus las aurelhas, lo còr fasent tifa-tafa, pòt pas dire qu’una frasa : « ne vòli mai ! ». Aquel primièr tròç « La Marion » es pas qu’una ulhada de çò que lo duo es capable. Son ja prèstas d’autras composicions amb de tèxtes escrits per Cortial mas servant totjorn un ligam amb la cançon tradicionala. S’i entremesclan de motius pròpris als dos genres musicals que s’entrebescan. Mas al final los arrengaments causits pels dos artistas permeton de far l’unitat entre totas aquelas sonoritats.
Una longa istòria comuna
Fa sèt ans que los dos garris se coneisson. An especialament jogat amassa dins lo grop « Madame Claude », grop de ròck francés ont avián ja per costuma de metre lo rambalh sus scèna. « Avèm totjorn agut enveja de far de musica a dos, çò nos a dit Paulin Cortial, nos sèm totjorn plan endevenguts sus totes los projèctes als quals avèm participat ». Dimitri Kogane (originari de Dordonha) ven mai que mai del jazz e jòga amb tot un fais de grops. Coneissèm mai Paulin Cortial per son trabalh sus las musicas trad’, en particular amb sos parents (Joan-Loís e Rosalina) amb los quals partegèt l’empont al cors de la darrièra Estivada per una creacion (La Setmana n°1056). A aquel moment, en mai de sos parents, cantèt còsta la cantaira Alidé Sans, lo trio Tres a Cantar o encara Antòni Charpentier jogaire de cornamusa.
Un son « frontal »
Las inspiracions dels dos garis son divèrsas. Per çò qu’es de Paulin Cortial, i a primièr lo grop bearnés Artús que desbartassèt pro de camins per que d’estiles qu’òm pensava impossibles a maridar s’encontrèsson enfin. « An dobèrt de nombrosas pòrtas entre musicas actualas e musicas tradicionalas » çò pensa Paulin. A tanben prestat una aurelha atentiva als californians de Queens of the Stone Age, embaissadors del « stoner rock » dins las annadas 90. Es un son als ritmes repetitius, ipnotics e als efèits pro embriagants sus las guitarras. Amb lo duo Courtial x Kogane, vesèm una autra de las nombrosas còrdas que Paulin ten a la guitarra. Lo son es explosiu, enrabiat, fa venir la sudor... es ròck. « Aviam enveja de far quicòm d’eficaç, de simple, de frontal, çò nos a dit Paulin Cortial, quand causissètz una formula en duo, i sètz un pauc obligat ». Aquela volontat de simplicitat los a quitament butats a se dispensar d’aver un bassista... Aquò rai, que de nombroses grops de ròck an ja causit abans eles de far çò-meteis e puèi lo vòstre setmanièr dispausa pas de pro de paginas per entamenar un debat sus la preséncia necessària (o pas) d’un bassista dins una formacion ròck. La formula en duo foguèt tanben pensada dins la perspectiva de se produire sus l’empont... a mantuns. « Nos agradariá de far de tròces amb de musicians de l’endret ont jogariam, çò nos a dit Paulin Cortial, poiriá èsser qual que siá jogant de qualque estile que siá ».
Projèctes annèxes
De son costat, Paulin Cortial contunha de menar de collaboracions amb d’autres artistas e dins d’estiles variats. Amb son paire Joan-Loís e lo cantaire-guitarrista-percussionista Arnaud Cance, forman lo trio « Pòm Pogo Dòm » que compausa de títols a destinacion dels mainatges. Cada tèxte escrit a una vocacion pedagogica. S’articula a l’entorn d’un tèma particular, se compausa d’un vocabulari pro ric destinat a transmetre la lenga e la cultura occitanas als petitons. « Per ieu es essencial pr’amor los ensenhaires mancan encara tròp de material d’aquela mena, çò nos a dit, la creacion pels mainatges es una bona ajuda pels professors ». Es Joan-Loís Cortial (ensenhaire retirat, justament) qu’es a l’iniciativa del trio. Porgís los tèxtes interpretats pels artistas dont d’unes vièlhs de mai de vint ans. La creacion a l’Estivada de 2016 consacrèt lo trabalh comun menat amb l’aranesa Alidé Sans. Fa de temps que los dos musicians viran amassa, en formula mai leugièra. Mesclan armoniosament lor son reggae e ròck acostic. Non solament contunhan de fargar un duo mas un album es dins los tudèls. Elaborat amb de musicians suplementaris, es esperat per la debuta de 2018. L’idèa per Alidé e Paulin es de produire aquel disc en autogestion totala. Per aquò far, anaràn duscas a crear lor pròpri labèl. En esperant, podèm pas que conselhar als afogats de ròck (stoner o autres) d'anar veire çò que Cortial x Kogane a dins las tripas... Perdon, los tripons !
CLAMENÇ PECH
Inf. : La pagina Facebook de Courtial x Kogane


text:
Pollucion deu Gave de Pau, Candia que nega la dangerositat
Per aquestes torns, lo Gave de Pau que hè l'objècte de divèrsas pollucions. Ua hanga nauseabonda que flotava a la susfàcia deu fluvi.
Qu'ei un joen qui a hèit la descobèrta pendent ua virada en caiac au mes de julhet. L'enterpresa hicada en causa : l'usina Candia. Los regets que vienèvan de l'estacion d'epuracion de l'usina, situada a quauques quilomètres de l'endret polluit.
Stéphane Alleaume, ciutadan paulin, que decideish de crear au mes d'agost ua pagina Facebook entà informar los paulins sus la situacion. Sus « Notre Gave mérite mieux », que publica articles qui parlan deu subjècte mes tanben video d'eth-medish davant los endrets polluits entà amuishar l'amplor deus domaus.
Quan la direccion de Candia a ensajat de rassegurar en díser qu'aqueth tipe de pollucion n'èra pas dangerosa tà la santat, un exemple enqüèra mei recent qu'auré tendéncia a provar lo contrari. Stéphane que partatgè dimenge passat un reportatge de France 3, sus un cas de pollucion descobèrt au sud-èst de Rennes on cap a 5 tonas de peishs estón descobèrts morts dens l'arriu de La Seich. En causa, regets incontrolats de lactòsa deu numèro un mondiau deus produits leitèrs, Lactalis. Aquò provoquè la proliferacion de bacterias. L'incident que's debanè lo 18 d'agost e n'estó pas sonque declarat 4 dias après. La federacion de Pesca 35 que portè lo clam per infraccion au còdi de l'environament.
Stéphane Alleaume qu'èra suu platèu de la FIMOC, Ràdio País e Radio Oloron lo 18 d'agost au parat deu hestenau Hestiv'òc :
- Publicat dens Société


text:
Pèrnas dei Fònts
Pèrnas dei Fònts (oficialament en francés Pernes-les-Fontaines) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Pèrnas (atestacions in Paternis, de 994-1032, de Paernas en 1125) ven de Paterna villa, dau nom d'òme latin Paternus[1],[2]. Lo determinant ven de las fònts que sòrton dau Plan de Vauclusa e asagan la plana comtadina[3]. Se tractariá donc d'una anciana proprietat gallo-romana. La pèrda de la dentala intervocalica (cf. Padèrn) supausa l'evolucion : Paterna (villa) > *Padèrna > *Pazèrna(s) (-z- = -dz-) > Paèrna(s) > Pèrna(s). La grafia mistralenca es Perno, ont -er- representa -èr-, e onte se pòt pas saber se i a vertadièrament una -s finala [4].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2011 : 10496; 2013 : 10121 abitants
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007
- ↑ Frederic Mistral, Lou Tresor dóu Felibrige, reedicion Culture Provençale et Méridionale, Rafèla d'Arle, 1979


text:
- Sondatges suu nuclear en França lo 77% (Ifop tau JDD) tà sortí'n e en Sardenha lo 98% contra, vertat que lo govèrn de Berlusconi que'us promet ua centrala
- La cercaira Kristin Shrader-Frechette que hè lo compte de la produccion deu CO2 per l'energia nucleara : faussa idea que la d'un nuclear non productor de CO2 !
- Tres e ua un espectacle de contes de Marie-Hélène Cauhapè dab Sandrine Claverie, diatonicista e Véronique Gimenez, harpista (Lutz Marion Durand) ; dus contes collectats per Felix Arnaudin dens la dusau part deu sègle XIXau per la Lana grana. Tres e ua mariehelenecauhape@yahoo.fr
foto Loïc Marot
* Muriel Batbie Castells Ieu n'aime une bruneta
* Battle Mirrored Tonto
* Ad'arron Ací qu'èm reis mossur Shovada
* Re Niliu Caravi
* Saps Mon mien (S. Claverie)
* Hadouk Trio Live at fip Alma celèsta
* Saps Robin
* Karen Tweed May Monday Great Uncle Henry
* Björk Post Cover me
* Dominig Bouchaud Vibrations Discorde


text:
Dins moment per l'istòria occitana (dominada pel sistèma francés dich republican) que sembla que, per arribar d'èstre audible lo mai potencialament, calguèsse parlar sense prepausar quicòm que fosquèsse bric desrengent, Du Bartàs arriba ambe un CD novèl. Du Bartàs alara reviscòla l'Istòria occitana e canta pel plaser, mas tanben pel messatge.
Alara escota me plan : «ont as fotut ton messatge ?», messatge a l'amorosa, e perqué pas a l'ensemble dels Occitanistas. E la solucion seriá la retirada al cuènh de ton cantonelon, quitament dins la retirada aquela -un CD- Du Bartàs es politic … per plantar las pastecas : «quand n'aurèm nòstre cofle», es la promessa de Du Bartàs, una promessa per una enveja d'escotar e de se desplaçar per anar los veire.
Du Bartàs fabrica pas cançons pel plaser del cançonièr novèl o pels arquius (los antropològues), las cançons de Du Bartàs son plenas d'una crida politica occitana ; las cançons son sortidas dels sabers comuns, malastrosament enclavats dins arquius franceses en Occitània, mas que pètan la modernitat, un espèr, baila un espèr (aiçò m'agrada). Los Occitans e Occitanistas (i a plan una diferéncia) qu'an pas legit lo doble libre de Louis Barthes (en francés), en roge e blau, an pas res comprès al problèma de la sotmission occitana ; Du Bartàs reviscòla l'enveja de legir aqueles libres. Du Bartàs ajuda a la pensada occitana, mediatiza una paraula politica, ambe grand succès. E seràn programat fòra las ràdios occitanas ? Zo cal esperar, son de bona qualitat, mas la qualitat sufís pas per èstre programat pels Franchimands.
Del sordat francés que se faguèt tirar pel plaser del nacional-expansionisme francés, Du Bartàs lo reviscòla en donar tanben los «Adius a la maire», la femna o la tèrra maire, Occitània ? S'èra encara viu, segur que Loís Bartas -lo sordat francés per las frontièras naturalas francesas- ne seriá estat urós d'aver un Bartàs novèl que canta, que canta mas pas pels aunors militars del sistèma francés, nimai una linha sul monument municipal, gaire mai pel plaser del sistèma bonapartista que l’a portat dins lo bartàs de la guèrra qu'espotuguèt grandament Occitània e sa nacion.
Pels programadors franceses, i a unes títols en francés, un grand espèr per RF de poder programat Du Bartàs e d'o poder prononciar coma cal a l'antena, o una estratègia ? Una estratègia bona !
Du Bartàs m'a sempre agradat, mas aquel CD benlèu que melhor que los darrièrs, i a un trabalh que soma las bèlas viradas e unas pensadas per Occitània, mercés, mila mercés.
Dos apontons :
- Du Bartàs nos prepausa aquí un document excepcional ; serà rengat dins la laissa botiguièra 'Tradition', mas es puslèu la perseguida de la vida culturala occitana, una novèla modernitat. La filhacion occitana es bona, felicitacions !
- «Les junòmes e les òmes venon per felicitar la musica magnifica qu’ongran nos ven far dançar», magnific a dançar ! E podèm cantar sense gaire saber la lenga, es per la musicalitat de la lenga occitana, valorizar per la prepausicion de Du Bartàs, es donc una sancièra ajuda a la nacion musicala occitana.
La bona referéncia 3 521383 418994


text:
Carcin
Carcin [karˈsi ~ kɔrˈʃi] (Quercy en francés) es una region culturala e istorica d'Occitània, que fa partida de la region pus vasta de Guiana.
S'alarga sus l'airal d'influéncia de l'antica ciutat galla dels cadurcs (Cadurci en latin), anant de Solhac a Montalban en passar per Fijac. L'etimologia de Carcin ven del latin Cadurcinum, tirat del nom dels cadurcs.
Carcin coïncidís amb lo departament d'Òlt e amb la part del departament de Tarn e Garona situada al nòrd de Garona (levat lo canton administratiu de Sent Antonin).
La capitala istorica es Caors. Las vilas majoralas son Caors, Montalban e Fijac.
Lo gentilici es carcinòl -a (var. -òu -òla) o ancianament carcin -a.


text:
Saint-Jean-Saint-Germain
Saint-Jean-Saint-Germain es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sants-Texans Sants-Germain (37600) a situat en Touraine del Sud, al Sud de Loches (7 km) sus la D 943. Al sud de Sants-Texans Sants-Germain, a 12Km es Châtillon-sus-Indre (36700) , primièra granda vila del departament de l'Indre. Sants-Texans Sants-Germain es sus la rota "dels Angleses" entre Tors e Châteauroux. L'Indre passa a Sants-Texans Sants-Germain abans d'arribar a Loches sus 2 biefs (molin de Loches) en traversant la vila e lo cors normal en fasent lo torn de la vila de Loches. Lo païsatge es doçament vallonné, dels bòsques camps e pâturages adornen la vista sus la vallée de l'Indre.
Saint-Jean Saint-Germain (37600) est située en Touraine du Sud, au Sud de Loches (7 km) sur la D 943. Au sud de Saint-Jean Saint-Germain, à 12Km est Châtillon-sur-Indre (36700) , première grande ville du département de l'Indre. Saint-Jean Saint-Germain est sur la route "des Anglais" entre Tours et Châteauroux. L'Indre passe à Saint-Jean Saint-Germain avant d'arriver à Loches sur 2 biefs (moulin de Loches) traversant la ville et le cours normal faisant le tour de la ville de Loches. Le paysage est doucement vallonné, des bois champs et pâturages agrémentent la vue sur la vallée de l'Indre.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1834, Sant-Jean a annexat la comuna de Sant-Germain.
Lo bourg de Sant-Germain a dotat d'una glèisa en datant del Sègle XI, e #que lo chœur i n'aguèt pas bastit #qu'al Sègle XVI. La capèla seigneuriale vesina pòrte las armoiries de las Berruyers #que possedissián la localité de la fin del Sègle XV a 1666.
Lo bourg de Sant-Jean, situat sus la D943, expedís #que connècta Tors a Châteauroux deu lo sieu nom a una commanderie de la òrdre de Sants-Texans de Jerusalem, #que s'i trobava[1].
En 1834, Saint-Jean a annexé la commune de Saint-Germain.
Le bourg de Saint-Germain est doté d'une église datant du Sègle XI, et dont le chœur ne fut bâti qu'au Sègle XVI. La chapelle seigneuriale voisine porte les armoiries des Berruyers qui possédaient la localité de la fin du Sègle XV à 1666.
Le bourg de Saint-Jean, situé sur la D943, route qui relie Tours à Châteauroux doit son nom à une commanderie de l'ordre de Saint-Jean de Jérusalem, qui s'y trouvait[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Descobrir la Touraine, la vallée de l'Indre, Bernard Brias, CLD
- ↑ Découvrir la Touraine, la vallée de l'Indre, Bernard Brias, CLD


text:
Jorn #9 : Belin Beliet > Sent Sefrian
18h30 : arribada deus Chancaires au Cèrcle obrèr de Sent Sefrian.
19h30 : Aperitiu-bal dab Cocanha > cants polifonics a dançar !
Tres votz, tres personalitats, percussions, cants populars occitans e zo ! Dab Tolosa com punt d’encontre e la lenga occitan com terrenh de jòc vocau, las hilhas de Cocanha que hèn soar los repertòris pirenencs, gascons, lengadocians. Lo son qu’ei brut, generós, sincèr. Un girls band occitan per un concèrt a dançar o un bal qui s’escota, tot en elegancia, umor e caractèr.
Lolita Delmonteil-Ayral, Lila Fraysse, Caroline Dufau : votz, percussions
21h : Hèsta de la comuna de Sent Sefrian, concors de belòta !!
Òstes e partenaris de l’estanc :
Cèrcle obrèr de Sent Sefrian, Cocanha


text:
Saint-Edouard de Gentilly
(paroisse)
1.7.1845 - 1.9.1847 ● 1.7.1855 - 17.10.1965
[41079 jours d'existence]
*1er juillet 18451 : Érection de la Paroisse de Gentilly, d'un compeau jusqu'alors dépourvu d'organisation municipale.* 1er septembre 18472 : Fusion de la Paroisse de Gentilly, de la Paroisse de Nicolet, de la Paroisse de Ste. Monique, de la Paroisse de St. Grégoire Le Grand, de la Paroisse de Bécancour, de la Paroisse de St. Pierre Les Becquets, de la Paroisse de Sainte-Gertrude (et de la Municipalité de Blandford ?), pour l'érection du Comté de Nicolet.*1er juillet 18553 : Sécession de la Paroisse de Saint-Edouard de Gentilly, de la division du Comté de Nicolet en plusieurs entités municipales.* 17 octobre 19654 : Fusion de la Paroisse de Saint-Edouard de Gentilly, du Village de Bécancourt, du Village de Gentilly, du Village de Villers, du Village de Laval, du Village de Larochelle, de la Paroisse de Très-Précieux-Sang-de-Notre-Seigneur, de la Paroisse de Bécancour, de la Paroisse de Saint-Grégoire-le-Grand, de la Paroisse de Sainte-Angèle-de-Laval et de la Paroisse de Sainte-Gertrude, pour l'érection de la Ville de Bécancour.
Archives | Cartes | Graphiques | Textes

Tous droits réservés 2009-2018 : Institut généalogique Drouin
Textes, recherche et contenu : Janko Pavsic


text:
Institut d'Estudis Occitans
11, carrièra Malcosinat
31000 Tolosa
Tél.: 09.62.56.09.91
- 2007-2017 : 10 ans de la Comission Toponimica Occitana
- Jornada d'InFormacion : 18/11/2017 - Mèfi : ANNULADA
- N'i a pro d'èsser mespresats !
- Las ajustas lengadocianas
- Bonas vacanças d'estiu de 2017 !
- Lo n°160 d'Anem Occitans es sortit !
- Novèla edicion actualizada del diccionari Francés-Occitan de Cristian Laus en çò de IEO Edicions
Jeudi 1er février 09:37-10:37 - Luòc: Anglet
La commune d’Anglet propose un CDD de trois mois afin de réaliser le contenu d’une exposicion permanent e dédiée à spécifiquement à la langue et à la culture occitane-gascone. Ne saber mai
Jeudi 1er février 10:47-11:47 - Luòc: Pau
La FIMOC propose une mission de service civique afin de mener une enquête sociolinguistique relative à la place des médias occitans dans la société. Ne saber mai
En mestior de recèrca d’emplec, non crentetz pas de hèr servir las vòstas relacions. L’idea qu’ei de plan assabentar de la vòsta recèrca lo monde que’vs pòden ajudar pr’amor la ret qu’ei un deus mejans los mei eficaç entà trobar un emplec.
1. La vòsta ret
La vòsta ret se constitueish de l'ensem de las personas que'vs pòden ajudar d'ua faiçon o d'ua auta dens la vòsta recèrca. Aqueras personas que poden hèr part : - de la vòsta familha, - deus vòstes amic,
- deu vòste entorn professionau (collègas, clients, hornidors...) Plan segur, tostemps, qu'auretz de contactar mond dab qui vos endevienetz plan. Ne cau pas aver vergonha d'estar au caumatge. Ne podem pas jamei saber qui coneish qui e benlèu qu'avetz un amic que coneish un amic son o quauqu'un mei que'vs pòt interessar d'encontrar.
2.Quan utilizar la sua ret ?
Plan segur, que devetz activar la vòsta ret quan cercatz un emplec, mes tanben quan voletz avançar dens la vòsta carrièra, cambiar de mestièr o crear la vòsta entrepresa.
3.Quau messatge ?
Lo servici que vatz demandar a la persona que deu estar adaptat a la natura de las vòstas relacions. Que cau que lo vòste interlocutor e'vs posca respóner aisidament, shens estar geinat de hèr çò que'u demandatz e que la vòsta demanda sia hèra clara. Que poderetz cercar : - entre-senhas sus ua entrepresa e la sua futura politica de recrutament, - demandar de hèr passar lo vòste CV, - demandar un contacte, - demandar de contactar quauqu'un entà vos, - demandar s'ei assabentat de la creacion de pòstes o se coneish personas a contactar absoludament.... Lo nivèu de demanda deu plan estar fixat per la vòsta relacion, ne cau pas perturbar la persona. Au finau un còp mei, que cau plan véger que la recèrca d'emplec ei mei que mei un tribalh de comunicacion. Que cau plan hèr conéisher la vòsta situacion e plan diferenciar la vòsta comunicacion en foncion de las personas e de çò qu'esperatz d'eras.
4.Las precaucions de bon préner
Que cau tostemps manipular la vòsta ret dab hèra precaucions. Que'vs cau avisar de : - ne pas tròp pressar lo vòste monde - ne pas tròp insistir - ne pas desturbar la persona - estar onèste, plan díser çò que cercatz e perque. - pensar a la persona a qui demandatz : plan conéisher la sua situacion, e l'informacion de la perseguida de la vòsta recèrca. - tostemps estar reconeishent e ne pas demandar quauquarren a quauqu'un per qui ne haretz pas la medeisha causa.
5.Plan preparar aqueras petitas entrevistas
Que vatz demandar ajuda e donc drin de temps a monde qui'vs van ajudar a trobar un emplec. Quan ne seré pas entà aver ua discutida tròp formau que cau au mensh un minimum estructurar la vòsta demanda : - començar l'entrevista per controlar se la situacion deu vòste interlocutor ne cambiè pas (evitar de sollicitar quauqu'un se sabetz qu'a problèmas professionaus). - presentar la vòsta situacion shens ambigüitat e objectivament, ne vau pas la pena de's plàner, insistir... - formular ua demanda clara, accessibla que ne desturba pas lo vòste interlocutor, e n'exigeish pas un gran esfòrç entà eth. - ne pas desmembrar de'u passar un CV entà emparà's dessús se hè necèra (CV que permeterà a la persona de'vs tornar contactar).


text:
Carlos Gardel
Carlos Gardel, famós cantaire e autor argentin de tango. Nascut a Tolosa en Occitània, l'11 de decembre de 1890 dab lo nom de Charles Romuald Gardès ( a maugrat d'ua controvèrsia suu lòc e la data de la soa neishença, devuda, mei que mei, a la necessitat entad eth, de viatjar dab documents faus per'mor de n'aver pas arrecotit en Euròpa entà har la Guèrra de 14), e que's morí en un accident d'avion a l'aeropòrt de Medellín en Colómbia lo 24 de junh de 1935.
La soa mair qu'emigrè en Argentina e Gardel que creishó a Buenos Aires en un quartièr nomentat pr'amor deu son mercat "El Abasto" (en vertat El Abasto que demora dens lo quartièr oficiau de Balvanera). Per aquesta rason (e tanben per'mor qu'era moret) qu'arrecebó lo chafre "el morocho del Abasto" (qu'ei tanben coneishut com "el zorzal criollo", la trida argentina). La soa carrièra que comencè en duo dab lo cantaire "el oriental" José Razzano. Puish que hasó l'actor en Euròpa e en America e que tribalhè per la companhia americana Paramount ("El dia que me quieras", "Tango Bar", "Melodia de arrabal", "Cuesta abajo"). Aquestes filmes que's filmèn aus Estats Units e en Euròpa, quitament quan l'accion e s'escad a Buenos Aires. Aquò que balhè lo parat a un mainatge nomat Ástor Piazzolla (lo famós compositor qui, alavetz, e s'estava aus Estats Units) de debutar au cinèma en El dia que me quieras. Mantuns deus tangos que cantè Gardel en los sons filmes qu'èran òbras d'Alfredo Le Pera. Qu'ei sepelit au cemitèri de la Chacarita on los visitaires alucan ua cigarreta que hican enter los dits de la soa estatua. Que's morí joen e au som de la soa carrièra artistica.
Enter las soas cançons mei famosas que podem mentàver:
- "Mi Buenos Aires querido".
- "Cancion de Buenos Aires".
- "Viva la patria".
- "Argentina tierra amada".
- "Lejana tierra mia".
- "El dia que me quieras"
- "Pobre mi madre querida"
- "Silencio" (un tango sus la guerra de 14 en França).
- "Yira Yira"
- "Viejo Smoking"
- "Canchero"
- "Rubias de New York" (fòx tròt)
- "Tomo y obligo"
- "Cuesta abajo",
- "Volver"


text:
Soscadis
sus las causas de la libertat e de l'oppression sociala..... S
Weil 1934
Trach de Weil Oeuvres Quarto Gallimard... F de Lucy
La periòde d'ara es de la mena ont tot
çò que pareis normalament constituir una rason de viure ,
s'estavanis, ont nos cal, jos pena de tombar dins la confusion , o
l'inconsciéncia tot remetre en questions. Que lo trionfe dels
movements autoritaris e nacionalistas arroïnan un pauc pertot
l'espèr que de brave monde auràn metut dins la democracia e lo
pacifisme, aquò's d'una part lo mal que ne patissem ; es fòrça mai
prigond e fòrça espandit. Òm pòt se demandar se i a un domeni de
la vida publica o privada ont las sorgas meteissas de l'activitat e
de l'esperenca son pas enveirinadas per las condicions que vivem. Lo
trabalh se fa pas mai, ambe la consciéncia orgulhosa qu'òm es
util, mas ambe la sentida umilianta e ansiosa de téner un privilègi
donat per una astrada passada del sòrt , un privilègi enebit a
mantuns òmes del fach meteis que l'avèm a posita, brèu una plaça.
Los caps d'entrepresa elses meteisses an perdut aquela cresença
necita d'un progrès economica infinit que lor fasiá imaginar que
tenián una mission. Lo progrès tecnica sembla d'aver fach
quincanèla , que al luòc del ben-èsser ne portèt a las massas
que la misèria fisica e morala ont las vesèm ara arpatejar; fin
finala las innovacions tecnicas son pas mai admesas endacòm mai ,
levat dins las industrias de guèrra .
Quand al progrès scientifica , se vei
mal per de qué seria util d'amassar encara mai d'unas coneissenças
sus un molon ja tròp pesuc, per se las poder comprendre per la
pensada dels quites especialistas; e l'experiéncia mòstra que los
aujòls se son enganats en cresent a l'auçament de las lums , per
la rason que podem pas desvelar a las massas qu'una miserabla
caricatura de la cultura scientifica modèrna , caricatura que luènh
de formar lo jutjament , los acostuma a la credulitat . L'art meteis
patis del contra-còp de la confusion generala que li lèva una
partida del seu public , e del meteis còp desturba l'inspiracion.
Enfin la vida familhala es pas qu' ansiosa dempuèi que la societat
s'es barrada als joves. La nòva generacion meteissa per de qué
l'espera febrosa de l'avenir es la vida tota entièra , penequeja
dins lo monde entièr, ambe la certitud que non ten pas cap d'avenir
, que i a pas cap de plaça per ela dins lo nòstre univèrs.
A mai , aqueste mal , s'es fòrça agut
pels joves , se tròba èstre comun pel demai de l'umanitat d'uèi.
Vivem una epòca privada d'avenir. L'espèra de çò que vendrà es
pas una esperança mas ànsia.
Pr'aquò i a dempuèi 1789 un mot de
magia, que conten en el totes los avenirs imaginaris , e qu'es jamai
tant plen d'esper que mentre las passas desesperadas ; aquò's lo
mot de revolucion . Alavetz se pronóncia de longa dempuèi qualques
temps. Deuriam èsser benlèu , en plena pontanada revolucionari ,
mas tot se passa coma se lo movement revolucionari tombava en
descasença coma lo quiti poder que vòl destrusir. Dempuèi mai d'un
sègle , cada generacion de revolucionaris a esperat de longa dins
una revolucion propdana ; uèi aquela esperança a perdut tot çò
que la podiá sosténer. Cap dins los regimes independents sortits de
la revolucion d'octobre , ni mai dins las doas internacionalas, ni
mai dins los sindicats , ni mai dins las organisacions anarquistas,
ni mai dins los groponèls de joves qu'an nascut tant nombroses fa
gaire, se pòt trobar que que sia de fòrt, de sanitós, de linde ;
aquí fa bèl temps que la classa obrièra a pas donada cap de senhi
d'aquesta espontanèitat qu'esperava Rosa Luxemborg, e que d'un autre
costat , s'es pas jamai manifestada que per èsser sul pic negada
dins la sang; las classas mejanas son enfachinadas per la revolucion
que tre qu'es somiava pels alopens dictators. . Òm ressèga sovent
que la situacion es «objèctivament» revolucionària; e que lo
factor «subjectiu» es sol a mancar ; coma se l'abséncia totala de
la fòrça meteissa que poirà ela sola cambiar lo regim èra pas un
caractèr objectiu del sicut actual, e que ne cal cercar las raices
dins l'estructura de nòstra societat. Aquò's aital que lo dever
primièr que nos impausa l'epòca d'ara es d'aver pron de coratge
intellectual, per se demandar se lo tèrme de revolucion es quicòm
mai qu'un mot , se ten un contengut precís , s'es pas simplament
l'un de las nombrosas messorgas qu'an congregat lo regim
capitalista dins son vam e que la crisi d'ara nos permés d'
esclairar.
Aquesta question impia , a causa de
totes los èstres nòbles e lindes qu'an tot sacrificat , compres sa
vida , a n 'aqueste mot. Mas sols los prèires pòdon pretendre
mesurar la valor d'una idèa , a la quantitat de sang que faguèt
rajar. Qual sap se los revolucionaris an pas vojat son sang per de
ren coma los Grècs e Troians dels poètas que enganats per una
falsa semblança , se bateguèron detz ans a l'entorn de l'ombra
d'Elena .
CRITICA DEL MARXISME
Dusc' ara totes los qu'an sentit lo
besonh d'apiejar lors sentiments revolucionaris per d'idèas
precisas , an trobat o acregut de trobar aqueles concèptes dins
Marx.
Es entendut un còp per totes que Marx
, merces a sa teoria generala de l'istòria e a son analisi de la
societat borgesa , a demostrat la necessitat ineluctabla d'un
bolegadís pròcha ont l'oppression que nos far pesar lo regime
capitalista seria acabada ; e meteis a fòrça de n' èsser convencut
, òm se dispensa d'estudiar de mai prèp la demostracion.
Lo «socialisme scientifica» es passat
a l'estat de « dògme» tot parièr que los resultats obtenguts de
la sciéncia modèrna, resultats que cadun pensa dever creire ,
sens jamai soscar d'estudiar la metòda. Per çò que concerna Marx
, se òm cerca a s' assimilar vertadièrament la demostracion , òm
vei lèu que i a mantunas dificultats que los «propagandistas» del
«socialisme scientifica» nos daissan pas supausar.
Solide , Marx explica remirablament la
mecanica de l' oppression capitalista , mas explica pas qu'es fòrça
dificil consí aqueste mecanisme poirà arrestar de foncionar.
D'ordinari , se reten d'aquela oppression que l'aspècte economica ,
a saupre l'extorsion de la «pus valguda» , e se nos'n tenem d'aquel
punt de vist, rai qu'es aisit d' explicar a las massas qu'aquela
panadis es ligat a la concurréncia, ela meteissa ligada a la
proprietat privada , e que lo jorn ont tota la proprietat vendrà
collectiva tot anarà plan... Pr'aquò los quites temes d'aquel
rasonament simple en aparéncia , mila dificultats se presentan tre
qu'òm l'estúdia de pus prèp.
Que Marx a plan mostrat que la
vertadièra rason de l'expleitacion dels trabalhadors aquò's pas lo
desir qu'aurián los capitalistas de gaudir, de se regaudir, de
consomar , mas la necessitat d'espandir al brutle l'entrepresa per la
rendre mai poderosa que las concurrentas . Mas aquò 's pas sonque
l'entrepresa mas totas la collectivitat trabalhadora , que que sia ,
qu'a besonh de restrénher fòrça la consomacion , per vodar lo mai
de temps possible per se fargar d'armas contra las collectivitats
rivalas , de tal biais que tant de temps qu'i auriá , a la susfàcia
del glòb, una luta per la poténcia e a mai tant que lo factor
decisiu serà la produccion industriala , los obrièrs seràn
espleitats . Per de dire verai Marx supausava precisament sens
quitament o provar , que tota mena de lutja per la potencia
desapareisserà tre lo jorn que lo socialisme seria establit dins
totes los paises industrials ; que lo sol malastre es que , coma Marx
reconeguèt el meteis , la revolucion non pòt pas encapar de
pertot d'un sol còp, e quora se fa dins un pais , leva per aquel
pais , mal al contrari , fa créisser la necessitat d' espleitar e
n'oprimir las massas dels trabalhadors , de paur d'èsser mai febla ,
que las autras nacions. Aquò's d'aquí çò que la revolucion russa
nos mòstrèt dolorosament .
Se considerem d'autres aspèctes de
l'oppression capitalista , ven d'autras dificultats , mas dangeirosas
encara , o , per dire melhor , la meteissa dificultat , esclairada
d'un jorn pus crus. La fòrça que ten la borgesiá per espleitar
en primièr los obrièrs ten dins los fondaments meteis de nòstra
vida sociala , e non pòt èsser destrusida per cap de
trasformacion politica o juridica . Aquela fòrça , aquò's d'en
primièr e essencialament lo regime meteis de la produccion modèrna
a saber lo de la granda industria. Sul subjècte las formulas
vigorosas abondan, dins Marx , concernent l'asserviment del trabalh
«viudant» e del trabalh «mòrt» e lo reversament del rapòrt
entre l'«objècte» e lo «subjècte» , « la subordinacion del
trabalhador a las condicions materialas del trabalh» , «Dins la
Fabrica , qu' escriu dins lo Capital , ...... i a un mecanisme
independent dels trabalhadors , e que se'n servisson coma
d'engranatges vuidants ...» «La separacion entre las fòrças
esperitalas dins la produccion , e lo trabalh manual , e la
trasformacion de las primièras en poténcia del capital sul
trabalh , tròban lor acabament dins la granda industria fondada sul
grand maquinisma . Lo detalh de la destinada individuala del
manòbra sus maquina desapareis coma un non ren davant la sciéncia
, las formidablas fòrças naturalas e lo trabalh collectiu que son
incorporats dins l'ensemble de las maquinas e constituisson ambe
ela la poténcia del mèstre». Aital la totala subordinacion de
l'obrièr a l'entrepresa e a los que la comanda repausa sus
l'estructura de l'usina e non pas sul regime de proprietat . Meteis
« la despartida entre las fòrças esperitalas qu'intervenon dins
la produccion e lo trabalh de las mans» ont segon una autra formula
« la desagradanta division del trabalh en trabalh manual e
intellectual» es la basa de nòstra cultura , qu'es una cultura d'
especialistas . La sciéncia es un monopòli, non pas per causa
d'una missanta organisacion de l'ensenhament public , mas per sa
natura meteissa , los profans an accèsse als resultats , mas pas a
las metòdas , es a dire que pòdon pas que creire sens comprendre. .
Lo «socialisme scientifica» el meteis es demorat lo monopòli de
qualques uns , e los intellectuals an malastrosament los meteisses
privilègis dins lo movement obrièr......
De seguir .............un jorn.... !


text:
La Ronda del Diable, Daniel Loddo, Cordae-La Talvera, 2008
Silvan e Zidòre ara recerca deth tresòr, Renat Capdevielle, 1994.
Fablas e contra fablas, Elie Bonneau, 1998.
L'arbre aux contes – eth monde en eth monde, Escòla Calandreta de Banhèras – Ecole Maternelle Marcel Pagnol Aureilhan.
Ua isla en Peirigòrd, Joël Cornuault – Philippe Davaine, IEO.
On es lo men spòt, Eric Hill, IEO.
Dinò lo dinosaure en quista de majofas.
Dinò lo dinosaure, l'amiga de Dinò.
Sauvar la Cristal, J.M. Dordeins, IEO, 2003.
Set contes occitans, Institut Occitan.
Colorinas, Terèsa Pambrun.
Globi e Basili, la vila, Sauta-Prat.
Globi e Basili, tot descobrir lo sistèma solari, Sauta-Prat.
Pelut – mos tres linces, Serge Monfort, CRDP Midi-Pyrénées.
Le chevalier sans nom, Xavier Saut, textes de Vonvon, Editions Pyrénéennes.
L'anèl d'Aur.
Contes et jeux occitans
Jòcs tradicionaus gascons, repertòri de jòcs esportius.


text:
Qu'encontram a dus deus vint e dus intervienents au Purmèr seminari annau en etnomusicologia de la França qui's tiengó los 11 e 12/11/2015 a Vilhèra (Bearn) Mediatèca de l'Institut Occitan d'Aquitània (Etnopòle per la lenga e la cultura occitanas).
Per seguir dens En Ondas las entervistas de Joan Jacme Casteret, Luc Charles-Dominique e Xavier Vidal, cuelhudas au Purmèr seminari d'etnomusicologia de la França.
Sonaus de Joan Francés Tisnèr Crane airways deu disc Transpòrts Tisnèr S.A. e lo remix de Francés Dumeaux tà sortir de l'emission.


text:
Note non note
L'associacion Note non Note, naissua a Bueves ental 2002 s’òcupa de cultura popolara e òbra ental territòri de Coni organizant drant espectacles da bal, e aprés decò manifestacions culturalas cors e estagi de dança tradicionala e istruments popolars, en collaboracion embè comunas e escòlas.
La promocion de la musica fòlk, pas ma que occitana, lo respect e la conoissença des culturas pròchas a la nòstra, l’encoratjar lhi joves a retrobar lors tradicions e la descuberta de nòstra identitat culturala son lhi fins de l’associacion.
L’associacion fai sustot didactica: chasque an ten a Bueves cors de musica (semiton, violon, musica d’ensemp), e de dança embè ensenhaires d’aut livèl, decò forestiers.


text:
Aué, 14 d’agost de 2017, amassats militants e simpatizants de: CDA (Convergéncia Democratica Aranesa), Unitat d’Aran, ERO (Esquèrra Republicana Occitana), CUP, Podem e Corròp, en pòble de Les, es presents acòrden per unanimitat hèr public eth següent manifèst:
Manifèst de Les
- Aran ei un subjècte polític qu’a reconeishut per Lei eth dret a decidir (Disposicion Addicionau Prumèra dera Lei 1/2015, de 5 de hereuèr, deth regim especiau d’Aran).
- Reconeishem e defensam non sonque eth nòste dret a decidir, senon tanben eth de toti es pòbles deth mon que le volguen exercir.
- Observam damb preocupacion eth conflicte institucionau daurit coma conseqüéncia dera convocatòria deth referendum pera independéncia de Catalonha er pròplèu 1 d’octobre de 2017.
- Consideram que sonque exercint eth dret a vòt des ciutadans se pòt solucionar un conflicte d’aguesta naturalesa.
- Lamentam era manca de volontat politica deth govèrn espanhòu entà facilitar era celebracion deth referendum en març dera legalitat espanhòla.
- Celebram era determinacion deth govèrn dera Generalitat d’impulsar ua naua legalitat entà hèr possibla era votacion der 1 d’octobre que ven.
- Coma aranesi, mos sentem concernits politicament en procès d’autodeterminacion deth pòble catalan.
- Demanam damb tota fermetat as nòsti Alcaldes e representants institucionaus d’Aran que daurisquen damb normalitat es collègis electoraus er 1 d’octobre entà permeter-mos, coma ciutadans de Catalonha, expressar liurement era nòsta opinion sus eth futur de Catalonha.
- Demanam as politics e representants institucionaus de Catalonha qu’escoten damb valentia eth prononciament que hèsquen es aranesi e sapien acceptar es conseqüéncies que se’n deriven.
- Convocam a toti es ciutadans/es d’Aran a ua session informativa sus eth Referendum de Catalonha, qu’aurà lòc eth dia 30 d’agost en lòc e ora a determinar.
Signen eth present manifèst:
- Emili Medan
- Jaume Geli
- Rafa Sanmartí
- Àlex Moga
- Paco Faure
- Mireia Boya
- Hug de la Rosa
- Julian Fernández
- Rafael Ferran
- Joan Algadò


text:
Caucalièira
Caucalièira[1],[2],[3] (Caucalières en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La situacion geografica del vilatge orientada cap al sud al pè del bauç calcari, auriá favorizat un abitat preïstoric, mas los testimònis d'aqueles periòdes son pauc nombroses.
Istòria[modificar | modificar la font]
Los senhors de Pins administrèron e menèron aquel borg dempuèi la segonda mitat del sègle XIV fins a la Revolucion. Caucalièra d'Albigés, sus la riba drecha, èra alara distinta de Caucalièra de La Vaur, sus la riba esquèrra mas reünida al vilatge d'Aigafonda. Ambedoas foguèron reünidas en 1947. Une pichona unitat de filatura, installada sus la riba del riu, ocupava fòrça salariats aprèp la fin de las activitats ligadas a l'industria del textil. Alara que lo causse es pas tròp fertíl, la motonalha pasturava sus los planòls e las combas permetián la cultura del segal e de la civada.
Administracion[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Una partida de l'Aeropòrt de Castras-Masamet es sul territòri de la comuna.
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Capèla de Nòstra Dama de Sanguinon
Aquela glèisa romanica primitiva figura dins las cartas de la fondacion del priorat de l'Ardorèl, dempuèi 1124. L'etimologia de Sanguinon remembra la preséncia de Sant Gui e son assasinat dins aqueles luòcs.
Planca
Emportada per l'aigada de 1930, la planca primitiva èra de fusta maintenguda amb arams. Aprèp se tornèt bastir travetas d'acièr
Personas ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
- Ceselha de Provença: fondatritz en 1124 de l'abadiá de Santa Maria d'Ardorèl, pilhada e brutlada en 1586
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]


text:
Stella es una de las fadas del Winx Club e la melhor amiga de Bloom.
Personalitat Edit
Stella es una gojata de pels jaunes descricha coma la filha del Sol e la Luna. E mai se Stella es normalament orgulhosa, se preocupa per las siás amigas. Se manten totjorn fisèl als sieus amics e farà qué que siá per manténer defòra de perilh. Stella es totjorn sorisent o en explicant de remoquets per alegrar als sieus amics quand son tristes. En definitiva, Stella a una personalitat gaujosa e optimista. De mai, a Stella li agrada fòrça la mòda : quina ròba li va melhor e quines vestits tustan mai amb la siá cara. Es pas una en estudiant exemplar, va de còps de crompas alloc ďestudiar o trabalhar. Aquesta es la rason principala de perqué Stella es pas bona a ľescòla. Es la mai biaissadiva de totas las Winx, li agrada cercar coble a totes e aiçò fa qu’aja de problèmas amb las siás amigas, doncas que compren pas perqué los agrada pas. Malgrat la siá intuicion, Stella pòt èsser fòrça vesedora (mai que mai quand es amb lo sieu nòvi Brandon). Cossí es un an mai grand que las autras gojatas, pren normalament lo papièr de la cap, e mai se solament de còps, doncas que Bloom es la vertadièra cap. Foguèt enviada a Alfea per se convertir en la fada mai fòrta, mas s’esforça pas fòrça per o aténher. Usa la siá magia per qué que siá, mas vòl ajudar los sieus amics, doncas qu’en lo fons es una gojata generosa e amabla. E mai se Stella pas totjorn es ďacòrdi amb los sieus amics, es fòrça protectritz e los ajuda quand o an de besonh. Sap que ľamor e ľamistat son fòrça mai importantas qu’èsser de la reialtat, la mòda e las crompas. De còps, amaga la siá vertadièra personalitat a causa de la siá educacion. La siá caracteristica color vària de jaune ataronjat a iranja brilhanta amb divèrses tons de ròsa. La siá mascòta en la quatrena sason es una canha nomenada Glamour. Lo sieu nom Stella significa estela en italian. Stella es un an mai grand que las autras Winx perque li agrada pas estudiar, ni assistir a ľescòla, suspenec per aquò primièr cors e faguèt que foguèsse de mai expulsada, per aqueste motiu Stella es un an mai grand que las autras Winx, aital que per o explicar melhor : en la primièra sason Stella èra en lo primièr cors amb Bloom, en lo primièr cors assistisson solament fadas de 16 ans, o repetidoras de 17, mentre Bloom, Flora, Musa e Tecna èran en primièr cors, çò que cronologicament indica que Stella li caldriá èsser estat en lo segond cors a Alfea.
Istòria Edit
Sason 1 Edit
Al començament, Stella portèt Bloom a Alfea quand Bloom descobrís las siás capacitats magicas. Se forma una equipa, Winx Club, amb ela e las autras quatre gojatas, Bloom, Tecna, Musa e Flora. Conselhs lutan contra lo mal per portar la patz e ľarmonia sus Magix. En un primièr moment unas mascas nomenadas Trix : Icy, Darcy e Stormy, ensajan panar ľanèl de Stella, doncas que cresián qu’avián lo poder del Dragon. Envièron una nòta en fasent veire qu’es Brandon en la convidant a sortir en una cita. Per fin atenguèron la siá sequestracion, mas ľunion entre Stella e Bloom las obliga a liurar ľanèl. Es immediatament provat ľanèl per los sieus poders magics. Malgrat aiçò, se planguèron que ľanèl èra pas tan poderós coma elas avián esperat. Pendent un periòde, Bloom aguèt de problèmas per s’adaptar al nòu entorn, Stella li ofrís simpatia e consolacion quand Bloom experimenta un arrepè. Un exemple foguèt quand Bloom descobriguèt la vertadièra identitat de Sky e demòra amb lo còr rot. Stella ensaja assolaçar Bloom, e mai se ela èra en la meteissa situacion. Coma resultat ďaiçò, Bloom es mercejada amb ela. La relacion de Stella amb las tres autras gojatas cresquèron a mesura que va en las siás missions per combatre lo marrit. Comencèron a obténer una màger coneissença e confidança en los sieus amics e mercegèt a las siás amigas per las siás desparièras personalitats. Stella e Brandon comencèron tanben a s’interessar lo un per ľautre. Inicialament, Stella coneguèt Brandon amb ľidentitat de prince Sky, mas en ľepisòdi 17, quand la vertadièra identitat de Sky foguèt revelada, se demorèt trista en s’avisar qu’el li aviá mentit. Èra devastada, aital coma Bloom, mas se mostrèt optimista e gaujosa, e se recuperèt de ľestonament. Benlèu Stella aima Brandon de vertat, que causa ľacceptèt per el coma un escudièr. Stella ajudèt Bloom a recuperar lo sieu poder, quand las tres mascas li panèron per dominar lo mond magic. Eventualament, Bloom recuperèt los sieus poders e Stella amb las autras se jonguèron al camp de batalha. Stella, Flora, Tecna e Musa mantenguèron a linha Darcy e Stormy del temps que Bloom s’establiguèt en una batalha amb Icy. A la fin, las Winx obtenguèron victòria.
Sason 2 Edit
La relacion de Stella e Brandon aviá agut un bon començament, fins que Stella, Bloom, Brandon, Sky, e una nòva fada, Layla anèt a Tutas Prigondas. Stella e Brandon se separèron dels autres. Arribèron dins un pòble nomenat Tèrra de Jos. Se trobèron ailà amb Sponsus e la reina Amentia. Amentia s’enamorèt de Brandon, la que causa enforisquèt Stella, qu’èra flaca per la manca de lum solar. Après un temps de recarga, s’amassèt amb Bloom, Sky e Layla. Quand rescatèron las Pixies, Amore vegèt Stella e se jonguèron. Après aiçò, Stella èra decidida a aver Brandon de retorn. Amore ľajuda amb aiçò en metent una poison ďamor en las flors ďAmentia. Mercés a aqueste acte, Amentia daissa Brandon e s’enamora de Sponsus.
Mai tard, Stella aguèt una idèa per ajudar a ľunion de las Winx : una fèsta de pijames. Pendent la fèsta diguèt als sieus amics ďanar al balh de la siá escòla amb un gojat nomenat Robboe ďAnphelion. Per desgràcia, el li demandèt a una gojata nomenada Kimberly ďOlympia e ela diguèt qu’òc. Stella voliá espatlar lo jorn en fasent un sortilègi e Kimberly se trinquèt la camba, mas alloc de li demandar a Stella, Robbie se demorèt amb Kimberly e li prenguèt la man. Après aqueste incident, Stella e las autras gojatas anèron dins una fèsta de Halloween sus la Tèrra. Après las Winx anèron a un domeni complèx e Stella mostrèt un vestit de banh nòu qu’èra solament per mostrar. Lo jorn après, Layla suggeriguèt ďenviar una postala als parents de Stella, mas ela sabiá pas que se desmaridèron fins que Stella li diguèt, en provocant una discussion entre las doas. Stella anèt après demandar de desculpas a Layla, en ganhant lo sieu Charmix. De contunh, anèt a Tutas Prigondas amb las Winx e los especialistas per salvar Bloom de Lord Darkar, e ganhèron.
Sason 3 Edit
Stella a un papièr mai important en aquesta sason. Comença en lo sieu balh de la Princessa de Solaria, ont lo sieu paire anóncia que se tornarà se maridar. La nòvia es la dolenta comtessa Cassandra amassa amb la siá filha, Quimera. Amb ľajuda de Valtor, Cassandra met lo rei Radius jos un sortilègi. En lo sieu balh, Quimera lança un sortilègi sus Stella, en la convertint en una bèstia òrra, e jos ľinfluéncia de Cassandra lo sieu paire se vòl pas la reconéisser coma la siá filha. Mas las Winx atenhon trincar lo sortilègi e Stella tòrna a la normalitat. Stella ganha lo sieu Enchantix en salvar lo sieu paire ďun dragon pendent la celebracion dels mil ans del Reialme ďEraklyon, après que Diaspro fa beure a Sky una poison ďamor que li donèt Valtor. Stella revèla ľobjectiu de Cassandra en la siá ceremònia de maridatge amb lo sieu paire, doncas la desliurança de lo sieu reialme e recuperar lo sieu legitim luòc coma la princessa de Solaria. Pendent la recèrca de Bloom per derrotar Valtor e salvar los sieus parents, Stella es totjorn fisèl e solidària e es totjorn dispausada a ajudar. Pendent aquesta sason, la relacion de Stella e Brandon creis tanben.
Sason 4 Edit
Stella, amb la rèsta de las Winx, viatjan sus la Tèrra per trobar la darrièra fada de la Tèrra, Roxy. Quand las Winx òbran la siá botiga, Amor e mascòtas, Stella se carga de la neteja personala e la ròba. Quand los especialistas venon sus la Tèrra per susvelhar las gojatas, la rivala de Bloom sus la Tèrra, Mitzi, s’enamora de Brandon e es decidit a lo far sieu. Aiçò enforisca Stella e la pòrta a questionar constantament la leiautat de Brandon, doncas que Mitzi lo seguís constantament pertot.
Sason 5 Edit
Stella vòl èsser mai qu’una gojata comuna, decidís iniciar la siá carrièra coma dessenhaira de faiçons, e mai se es tanben sanona e desmercejada amb un comportament coma ďuna mainada de 3 ans.
Images Edit


text:
Gerarld Giraud, dau Centre d’Estudis de la Neu (de MeteoFrance) a poscut dire que « quasi 70 à 80% de nèu en mens son esperats a 1800 m » segon un scenariò dau projèct de recèrca Scampei, especialisat per lei relargs montanhencs.
« Per lo pièger scenariò, es aquò que nos ditz aquel estudi » . E mai qu’a partir de 3000 m sus leis ubacs, l’ennevament baissarà de 20 a 30% a l’orizont 2070-2100. Mai dins lo sud deis Aups, valent a dire nòstreis Aups occitanas, aquela baissa serà pusleu de 50 a 60%, segon Gerald Giraud.
Li aurà segur mens de mes de sason de nèu, e tota l’economia toristica ne’n serà segurament cascalhada.


text:
Encore faut-il bien vouloir se rappeler que le gascon, ça existe et que c'est une langue de nature semblable aux autres et qu'elle a été une langue d'Espagne du Moyen-Âge jusqu'à la première guerre mondiale. Il faut rappeler que l'activité de flibustier a été une tradition bayonnaise, tout autant que la pêche à la baleine. C'était le cauchemard des galions espagnols. On garde en mémoire cette flotte de corsaires gascons, comprenant 600 hommes, qui a quitté Bayonne pour écumer les mers du sud et qui se sont rendus célèbres par le pillage de Santiago de Cuba en 1549. La première occurence de notre prêt gascon en anglais date de la même époque (1550). "
Adara aquiu qu'avetz la version en gascon:
Qu'ei generaument admetut lo mot anglés "tornado" que vien de l'espanhòu "tronada". Jo que'n prepausi un ipotèsi alternativa, gasconista, hòrt mei simpla. Lo mot anglés "tornado" qu'ei en realitat gascon. Que s'ageish de tornada (tournade). Aqueste mot tornado qu'apareish en anglés au sègle 16 devath la fòrma "ternado". Que l'arretrobam au sègle 17 devath las fòrmas tornathe, turnathe e tornado. Las rasons qui'm hèn pensar lo mot qu'ei gascon e non pas espanhòu que son doblas. Prumèr, lo mot espanhòu tronada que significa periclada mentre nat pericle o tron n'acompanha la tornada. En gascon, tornada que i significa volada, castig, çò qui va plan dab lo fenomèn meteorologic en question. Dusau, lo balanç enter la e e la o finau qu'observam dab lo mot anglés (tornathe, turnathe vs ternado, tornado) non s'explica pas plan dab la fonetica deu mot espanhòu "tronada". En cambi, aqueste balanç qu'ei predictible dab la fonetica deu mot en gascon negue: le tornada (le tournade), la vocau finau estant prononciada enter a e o (œ). Quant a la fonetica de la purmèra sillaba deu mot anglés, que sembla estar estada influenciada per la prononciacion deu mot anglés "turn" e, abans, per la deu mot basco tornu, en esp. torno (gascon: torn). Que'm sembla hòrt probable lo mot baionés e donostiarrak le tournade qu'estosse adoptat com a el tornado en espanhòu, the tornado en anglés, segon un esquema dejà descriu dab (gasc. negue) le marrache -> (esp.) el marraxo, marrajo.
Que lo gascon n'ei pas estat jamèi evocat entà explicar lo mot anglés n'ei, ailàs, pas quauquarren de susprenent. La lenga gascona qu'ei largament ignorada. L'activitat de corsari, de flibustèr qu'èra ua tradicion baionesa, autant com l'activitat balenèra. Qu'èra lo somespant deus galions espanhòus. Que'nse brembam deus 600 corsaris gascons partits de Baiona entà netejar las mars deu sud, qui arlandejèn la vila de Santiago de Cuba en 1549. La purmèra occurréncia deu nòste prèst gascon que data de la medisha epòca (1550).


text:
Total Festum en Cabardés
Organizada per Fasètz la Lenga en Cabardés, la 2ena edicion de Total Festum en Cabardés se tendrà dissabte 9 de junh a Vilagalhenc.
Las animacions son a res-non-còsta :
16h: talhièr de cants occitans dobèrt a totes animat per Joana Labatut (GESPPE)
17h: Concèrt de coralas occitanas
Tolosa cantèra (Tolosa)
Farfantèlas (Besièrs)
Cossí Que Siague (Fasètz la Lenga en Cabardés)
21h: Concèrt de Cristian Almerge e del grope Test
Un sopar sus inscripcion (15€/adultes-10€/mainatges) serà servit entre los 2 concèrts.
Venètz nombroses prene part a aquesta manifestacion que bota al lum la lenga e la cultura occitanas amb lo concors de la Region Occitania-Pirenèus-Mediterranèa e de la municipalitat de Vilagalhenc.
(entresenhas e inscripcions pel sopar : 06 14 39 16 39 )
Beveta e restauracion rapida
Entresenhas al 05 81 06 03 88 o ieo09@orange.fr


text:
Dimars, 31 d'octòbre de 2017, 03h00 Politica,Internacional
Divendres passat, se proclamèt la Republica Catalana, un nòu estat que conten lo principat de Catalonha e la Val d’Aran. A l’encòp, lo govèrn espanhòl ne destituiguèt lo president, Carles Puigdemont, ansin coma lo govèrn de la Generalitat, dissolguèt lo Parlament de Catalonha, e convoquèt d’eleccions regionalas pel 21 de decembre que ven. Lo ministèri public a acusat per “sedicion” e “rebellion” Puigdemont e tot son govèrn, la presidenta del Parlament, Carme Forcadell, e los membres de son burèu. Riscan una pena de fins a 30 ans de preson.
Mentretant, ièr diluns, solament dos conselhièrs de la Generalitat anèron al trabalh, lo vicepresident e titular de l’economia, Oriol Junqueras, e lo conselhièr del territòri e de la sostenibilitat, Josep Rull. Riscan d’èsser secutats per “usurpacion de foncions”, segon lo ministre espanhòl de l’Interior.
En mai d’aquò, Junqueras fa sa vida vidanta amb normalitat, e diguèr ièr de ser dins una entrevista a la television que “qui decidís en democracia son los resultats electorals, e per tant soi pas destituit!”, planguèt las menaças de preson e la persecucion de l’estat espanhòl mas se mostrèt convencut de la reüssida de la Republica Catalana.
Tanben lo director de l’Agéncia Catalana del Patrimòni Cultural, Jusèp Boya, anèt trabalhar amb normalitat. Malgrat lo risc d’èsser arrestat, l’occitanista aranés Jusèp Boya se i gandiguèt sens paur e amb determinacion, çò publiquèt sus son compte de Facebook.
Puigdemont en Belgica
Quant a el, Carles Puigdemont se tròba en Belgica acompanhat d’una partida de membres de son govèrn “dins un encastre segur e discret”.
Puigdemont i seriá anat explicar a d’autoritats europèas la situacion e l’abús de poder del Reialme d’Espanha, del temps que segon qualques fonts i seriá anat per demandar l’asil politic. Belgica es un dels pauques estats de l'Union Europèa qu'accèpten la demanda d' asil de ciutadans europèus.
De tot biais, ara l’afar es ben internacionalizat. Lo quite Puigdemont farà uèi, a 12h30, una compareissença als mèdias per detalhar la situacion.
A la Republica de Catalana las forças d'ocupacion poden pas per lei far registres per ordre de jutges, e a Madrid s'hi ha d'anar pas per ara.
#15 #20 Aquesta colèra rabiosa e vana contra l'actual president del gobèrn de Catalonha que Madrid ensaja d'escanar es tras que sorprenènta venent de València, un païs catalan. I-auria pas un chic de gelosia jos aquò ? Enfin, aürosament que tot lo Païs Valencian es pas clafit d'acarnassits que coma l'amic Fritz, perdon, l'amic Carles ( Charles ?) legissan religiosament "Le Figaro" !!!
#19
per favor, tin trellat i no digues burrades:
"un parlament catalan democraticament elegit o sus la legitimitat de Madrid a negar la volontat del pòble catalan"
si vols sabre la traducció de "trellat" buscau en lo diccionari valencià-castellà
#18 Si, tan coma tu ausissi e vesi pas qu'aquò dempuèi mai d'un mes. Mas constati qu'aquesta unanimitat a faire passar Puigdemont e son parlament per una banda d'arlèris irresponsables comènça a se fendasclar en Europa, e que timidòtament n'ia que dison "mas aprèp tot, benlèu que son pas tan fantasieroses qu'aquò". Disi pas qu'es una majoritat, ni tanpauc que i-a agut un revirament de las opinions publicas europencas, mas aquelas reflexions al rebors de l'Europa oficiala, sus la legali... Legir mai
#13
"començam d'ausir un pauc pertot en Europa e tanben en França de comentaris sus Catalonha de mens en mens ironics e una debuta de presa en consideracion del fach catalan"
E vòs arríder ?
N'as pas entenut tots los comentaris deus medias franchimands despuish diluns matin que presentan Puigdemont com un pèc de tria, que critican ubertament la soa estrategia, que presentan lo son discórs de ger com « confús » per'mor d'estar estat hèit en tres lengas (aaahh, la monomania linguist... Legir mai
#15 #16 Un "valencian" que legis Le Figaro ? A qui far creire una tala fadurla ? Aquel troll nos escriu de València coma ieu vos escrivi de Vladivostòk o d'Ushuaià !
#15
Tè! Après l'afogat de l'ABC, ara lo disciple del Figaro. La desinformacion al quotidian. Es coma tonton Francés:
Tonton Francés
nos fa rire, nos fa rire!
Tonton Francés,
nos fa rire qu'es pas permés!
En Belgique, le drôle de jeu de l'indépendantiste catalan Puigdemont (le figaro)
Carles Puigdemont nie vouloir demander l'asile alors qu'il est convoqué jeudi par la justice espagnole.
Carles Puigdemont se considère encore comme «président du gouvernement légitime de la Catalogne». Un véritable acte de foi, après sa destitution samedi dernier, la débandade des responsables politiques de l'indépendantisme, qui ont accepté de facto la tutelle de Madrid, et son départ en catimini ... Legir mai
I a un conflicte entre la legitimitat e la legalitat (constitucionala), que se règlarà damb la votacion.
La question es de saber se le govèrn en exilh, o al mens d'independentistas, seràn autorizats a se tornar presentar a las eleccions, e de que ne pensa l'opinion.
Catalonha ganharà se le debat se politiza, la republica contra la monarquia.
#12 Solide, mas l'important per Puigdemont es de ganhar de temps d'aqui lo 21 de decembre e de faire conèisser la causa catalana a un maximum de mond. E o fai fòrça plan, qu' a cha pauc començam d'ausir un pauc pertot en Europa e tanben en França de comentaris sus Catalonha de mens en mens ironics e una debuta de presa en consideracion del fach catalan, çò qu'èra luonh d'èsser atal fa encara quauquas setmanas. Es clar que Puigdemont es mai rusat en comunicacion que lo conservador Raj... Legir mai


text:
Pouillé (Vinhana)
Pouillé es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vinhana e la region de Peitau-Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Pendent la Segonda Guèrra mondiala, la linha de démarcation traversava la comuna[1], del 22 de junh de 1940 al 1er Modèl:En març 1943, en daissant çò cap de-luòc en zòna ocupada e la mitat del territòri en zòna liura.
Pendant la Seconde Guerre mondiale, la ligne de démarcation traversait la commune[2], du 22 juin 1940 au Modèl:1er mars 1943, laissant le chef-lieu en zone occupée et la moitié du territoire en zone libre.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Modèl:30questions-OccupationVienne, mapa p 5
- ↑ Modèl:30questions-OccupationVienne, carte p 5


text:
Etimología
Occitania est un voquibil surt á finidas dele sécul XIII nela literatura latina. S'origina per l'ensolviment de dúas expresions, Occ n'aludint á ela leunga d'oc propria parlada, nom donat per Dante e le finiment itania probabilment n'imitación al voquibil Aquitania correspondent al ducat respectív.
Estoria
Ela çona geográfica sociolingüística cognoscuda cuma Occitania há estada des temps remots un croçament estratégic entre tot tipus de culturas principalment mercet al sui particular microclima favural al sestament humanal; ge trovan jogïments que datan dele paleolític e neolític. Fenices et etruscus, culturas mercantescas mediterráneas comerciavan nelas costas occitánas. Ols grecs establieron colonhas en condint cibtats cuma Marselha, Niça uo Agde. Le pople celta fo relativament puec nombrós pró l'influx dáls sues tradicions fo notabil, métods de pesca e venación, ela sue música, ela cremación d'ols morts e le travalh dele ferro (protoceltas).
Le posterior impér román, envaieu ols territors occitáns en dúas etaps, n'introduint entr'ela poplança le sui concet d'Estat, ministración, organación social, costumnes cuma ela cultura dál vits, l'urbaniçación et ela sue leunga, le latín, origin de l'occitán. Tras ols undaments d'envaiments barbarescus (aláns, suevs e vándals) ela rigión exprimentó le passament e ocupación de visogots e ostrogots, escandinávs (normáns e vikings), bascons e muslims.
Durant le Mesvián, heredér dál cultura latina e d'una part d'elements celtas, arribó á devenir n'un d'ols centres plus actívs dál cultura románica á partir dele sécul IX. Ansí, l'occitán fo una dáls primas leungas que sostitujieu al latín en mults aucts, documents, peças literarias e ópras esçientíficas: elas primas gramáticas cuma elas "Leys d'Amors", avanteriors á esquelha de Nebrija, s'ascribieron en dit idiom.
Tres séculs consecutívs, le XI, XII e XIII furon ela maor época d'emic d'aquesta cultura. L'occitán ascrit, mercets á ela sue cultura tergeda, ge plaçó acum tipus de leunga model particularment cêula nasçença dál literatura trovadoresca e le sui extendiment per ela maor part d'Evrupa Occidental, en podent-se citar l'influx qu'exerceu sús elas terras de leunga catalana fasta l'época d'Ausias March. Exerceu aután influis polítics transmitits, cum l'elaboración d'ols fors d'ols territors aragonesus e navarriscus á semelha dele model de «independença de fet», e prosperitat qu'ijút atorgava, qu'existíva en territor occitán (Comitat e pósterament Viscomitat de Carcassona, Comitat de Tolsa, Comitat de Foix, Comitat de Prohença e Ducat d'Aquitania), nu embargant l'unitat d'ols territors occitáns era en realeça una unitat cultual e lingüística pró nu política intrínsecament en sé.
Durant l'Encroçada albigens, l'exércit francés liderat per Simón de Montfort, abrocó e saquejó elas principals cibtats que briçavan ela cultura occitána, n'envaint le territor dele comte de Tolsa Ramón VI. Le comte reaungó e convocó aols suis aliats, entr'ols quals figurava le re Per II d'Aragón. Ela Batalha de Muret en septemne de 1213 significó ela finida de l'eitat d'aur dál cultura occitána cêula mort dele re dál Crona d'Aragón per una part e sustot per ela desbalça dáls tropas occitán-aragonessas, n'atrocânt l'expandiment aragonés nela çona dele Midi. Le Langüedoc passava ansí á eser una dependença dál crona francessa. Des enmejats dele sécul XIII á principies dele sécul XVII fáscas ols tots territors d'ols seors occitáns furon incorporats á ela crona francessa.
Territors e Rigions
Ge trova plaçada entre'l golf de Biscaia e ols Alps occidentals, e le Macís Central (n'occitán: Massís Central) francés, le Mediterránei e ols Pireneis (n'occitán Pirinèus) centrals, tres concas fluvials ge destacan n'Occitania: dele Ròse (Ródan, Rhône) nel lest e aflujent dele Mediterránei et esquelhas dál Graona (Garona, Garone) e Lèger uo Leir en l'ovest, aquestas dúas concas occidentals aflujen direct á l'Oçániu Atlántic, esquelha dele Lèger sinala apropincadament ols límits estórics entr'ela çona dál leunga d'Oc montas l'Occitania -al sud- et ela leunga d'oil uo francés (l'áreja al nord d'aquest flum, n'hu prepondera absolutament l'idiom francés est le territor clamat Francimania pelhos occitáns); d'aquest porcalç le país occitán abarca un extendiment apropincat de 200.000 km², nel que vesquen uns quindze milhons d'habitants.
Comprehén set rigions estóricas, nela maor part d'ols quals ge parla qualque dialect de l'occitán: Gasconha e Gujena nela çona occidental; Limosín e Alvernia nel nord; le Dalfinat e Prohença nela çona oriental e Langüedoc al sud. Occitania nu há deguna entitat política, poren nu est eseibil identificar una capla ministrativa. Ministrativament, le combés cultual occitán s'extén per:
Elas rigions francessas d'Aquitania (gestra'l País Basc-francés), Meijorn-Pireneis, Limosín, Alvernia, Langüedoc-Roselhón (gestra'l departament d'ols Pireneis Orientals, qu'est de leunga e cultura catalana), Prohença-Alps-Costa Blá e part de Ródan-Alps, Poitú-Cârents e Centre. Le Prencipat de Mónega (plus per ela sue situación geográfica que per l'usament reial dál leunga occitána n'eli).
Elas Vals Occitánas (Valadas Occitanas) nel nordovest italián (maorment nela rigión dele Piemunt).
Ela Val d'Arán á Catalunha. Empré elas clamadas "rigions desoccitaniçadas" de França atáls cum le Poitú, le Santonge (Saintonge) e l'Angumós (Angoumois) ge consideran actualment volontariament despartidas dál difinición territorial e cultual correspondent á Occitania.
Cultura
Leunga
Ela difinición d'aquest territor ven donada per l'extendiment dál leunga occitána. Malgrat ijút l'usament dál leunga nu est gernialiçat actualment: n'un territor cêu quindze milhons d'habitants, sól tres milhons s'existiman que son parlants d'occitán. Ela leunga occitána sól est recognoscuda cuma oficial, protegida e promovuda nela Val d'Aran (Catalunha); n'Italia há estatus de leunga protegida e á França sól há aceptación nela rede educativa pró sien recogniment legal (l'artícul 2 dál constitucion francessa interde qualque idiom cum oficial deintre en França que nu seja'l francés [roncâ de mancers!!!]). Ela Fédération des langues régionales pour l'enseignement public calculava'l nombre d'alumnes en leunga occitána n'uotubre de 2005 en 43.263; Second un inform de 2002 dele Ministér francés de Cultura (Rapport au Parlement sur l’emploi de la langue française, 2003), nelas escólas, collèges e lycées públics e privats concertats, nel curs 2001-02 avieva matriculats 67.549 alumnes en classes de, uo n'occitán.
Malgrat aquesta posición social precaria, l'occitán fo una dáls leungas oficials d'ols Jocs Olimpiacs de Turín 2006.
L'occitán est compost á grants traus per tres grants grups dialectals:
- gasconés (cêun congerie de dialects entr'elis l'aranés e le bearnés)
- occitán meridional: langüedocián e prohençal
- nord-occitán: limosín, alvernian, vivaralpín.
Símbols
Donat qu'ela rigión manca d'un estatus polític uniform ols símbols occitáns ostentan destints grats d'oficialitat en función dele territor. Entr'ols plus folsats cae destacar:
Ela senhera occitána, nu há cârácter oficial nela maor part de l'áreja d'influx lingüística pró le sui usament est freqüent.
Ela cânçón "Se canta" (uo Se chanta), que nelas sues destintas versions constituj un himne oficiós dele territor occitán. Aquesta cânçón há câracter oficial á ela Val d'Arán e le sui usament en cirimonias oficials deintre nelas Vals Occitánas (Valadas Occitanas) há estada regulada per ela Lee 482-99.
Ela Croç de Tolsa. Símbol dinástic d'ols antícs comtes de Tolsa le cui prim descripbiment documentat data d'un sejelh comtal de 1165. Ela croç est present nelas senheras oficials de destints territors occitáns cuma esquelha dál rigión francessa de Langüedoc-Roselhón, le departament d'Auls Alps uo ela Val d'Arán. Ela sue presença est freqüentíssima en l'heráldica dáls comunas de cultura occitána e ge folsa sovent par sinalar l'apendença de locs uo comunitats á ela cultura occitána (per enxemple en placarts á l'uzera de sojócs).
Deset eleisca croç sús fondoner ruj e sien plus aditaments constituj ela Senhera occitána. Aquesta senhera est oficial nela rigión de Meijorn-Pireneis e d'usament oficiós gernialiçat par identificar ela cultura occitána (per enxemple par sinalar ela versión occitána en painels indicatívs plurilinges en çonas turísticas).
Amoviments polítics nacionalists occitáns
Le nacionalisme occitán aquestó expremeça política á partir de 1959, côl crejament per part de Francés Fontan dele Partit Nacionalista Occitan (vuejorn Partit de la Nacion Occitana), en representant ela concreción dáls teorías sociopolíticas desvlaupadas pelhos ideólocs occitanists e sustot esquelhas de Robèrt Lafont.
Pósterament surgieron multas entitats políticas de tura diversa entr'elas quals caen destacar l'amoviment reivindicatív Volèm Viure al País (significatív sustot en 1974 á l'arraí de l'impulsion que conseqüeu cêu ols manfestaments que convocó en Larçac) e le Partit Occità que s'há empresentat en diversas avenenteças aols esleiments rigionals e gernials francesus.
Simbología
Ela senhera nacionalist occitána incorpora un estrel aurat de set pontas á ela tradicional senhera representativa d'Occitania. Fo engrada durant ols ánhs 70 á proposta de Francés Fontan e dele Partit Nacionalista Occità, en simboliçant elas set rigions estóricas occitánas contemporáneament que representa á l'asociación cultual le Félibrige condida sota ela vocasçior dál Santa Estela.
Amoviments actuals
-Partit de la Nacion Occitana (PNO), independentist.
-Partit Occitan (PÒC), autonomist.
-Aligança Liura Europèa- Partit democratic dels pòbles d’Euròpa (ALE/PDPE), inclús nel Partit Occitan deintre d'una confederación de partits á libel evrupei.
-Regions e Pòbles Solidaris (RPS), inclús nel Partit Occitan deintre d'una confederación de partits á libel estatal francés.
-Anaram Au Patac (AAP), grup d'acción independentist d'estrema sinestra cêu presença nel Bearne.
-Convergéncia Democratica Aranesa-Partit Nacionalista Aranés, autonomist e centrist, implantat nela Val d'Arán.
-Unitat d'Aran, autonomist, socialdemócrata, implantat nela Val d'Arán.
-Unitat d'Òc, coalición esleidoral propinca'l Partit de la Nacion Occitana, implantada n'Aquitania.
-Movement Regionalista Lengadocian, coalición esleidoral propinca'l Partit de la Nacion Occitana, implantada nel Langüedoc.
-Gardarem la Tèrra, grup d'acción altermundist.
-Hartèra, grup d'acción de sinestras e jouenibil, cêu implantación nel Bearne.
-Iniciativa Per Occitània, grup polític, cultual e social.
-Linha Imaginòt, grup d'acción partesán d'una Occitania francessa, anti-independentist e anticentralist.
-Occitània Libertària, grup d'acción libertár, implantat nel Langüedoc.
-País Nòstre, grup esleidoral rigionalist, implantat en Langüedoc.
-Paratge, grup independentist, implantat nelas Vals Occitánas et ela Prohença.
Amoviments desaparits
-Volèm Viure Al País (VVAP), autonomist, de sinestras.
-Lucha Occitana, autonomist, d'estrema sinestra.
-Pòble d'Òc, independentist e libertár.
-Comitats d'Accion Occitana (CAO), de sinestras.
-Partit Provençau, autonomist.
-Comitat Occitan d'Estudis e d'Accion (COEA), autonomist de sinestras.
-Entau País, autonomist, implantat en Gasconha.
-Federacion Anarquista-Comunista d'Occitània (FACO), independentist, comunist libertár.
-Corrent Revolucionari Occitan (CRÒC), independentist, d'estrema sinestra.
-Movement Autonomista Occitan (MAO), autonomist, implantat nelas Vals Occitánas.


text:
Apren la vertat sus ton engatjament dins la defensa de la lenga d’òc ! T’en fotes ? Tu po’es zo far tot parier !
Una calandreta es :
a) Una escòla occitana, gratuita e laïca
b) Una escòla tenguda per daus lengadocians que pervertissen los mainatges d’Òc en lor aprener l’occitan (‘na lenga inventada per l’envasidor lengadocian) per lor far perdre lo parlar vertadier de lor país (o pièger… pareis qu’aprenen l’arabe maitot…)
c) Un auseu
Claudi Sicre es :
a) lo creador geniau daus repais de quartier mai dau Forom de las lengas dau Monde que contunha l’òbra de Castan.
b) un intelectuau parisenco-tolosan cagant que parla quitament pas l’occitan
c) Claudi qui ?
Contunha la frasa : Anem, òc …
a) … per la lenga occitana !
b) … tóuti en Arle !
c) … anem beure un còp !
Original Occitana es :
a) un grope geniau, de las dròllas fòrça bravas, un CD de ‘chaptar
b) un karaoké gigant per animar la festa de ton vilatge
c) una marca de perfum ?
A la fin dau mes de Julhet, vas a Rodés per :
a) l’Estivada, ‘queu geniau festenau ente tornaràs trobar tos amics au campatge municipau
b) defendre la Guiena contra l’envasion occitano-lengadociana
c) veire los grands de ton nòvi
Lo rugbi de XIII es :
a) l’arma esportiva d’Occitània
b) un espòrt vengut de la perfida Albion
c) l’ocasion de veire daus braves dròlles
Lo vin es :
a) un aliment
b) l’arma de la França eternela
c) lo mestier de ton pair
Lo Felibritge es :
a) un club de vielhs que fan daus poemas en grafia mistralenca
b) l’òbra de Mistral e la prueva de las diferéncias entre las lengas d’òc
c) un juec de cartas ?
Macarel es :
a) una marca de chamisons tan braves coma originaus : t’as totas las colleccions (mai lo famós string a la crotz occitana) !
b) daus chamisons v-òrres clafits d’eslogans occitanistas
c) una insulta !
Alhòli !
a) Zo credas dins lo concert d’Original Occitana quand t’as tròp begut de pastis
b) Es l’arma de la Provença
c) Es ‘na sauça
Fai-nos saubre qual occitanista tu ses en escriure si t’as ‘gut un majoritat de a, b o c. Publicarem los perfils la setmana que ven ! Te’n fajas pas, ne’n i aurà per tot lo monde…


text:
Franqueville-Saint-Pierre
Franqueville-Saint-Pierre es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Franqueville-Sant-Pierre es nascut de la fusion de La nòstra-Madama-de-Franqueville e de Sant-Pierre-de-Franqueville en 1970, reconstituant aital l'ancian domeni seigneurial de Franqueville (amb lo masatge caseriu de Franquevillette, ligat a la municipalitat de Boos). Aiçò explica que la vila compòrta doas glèisas distants d'aperaquí 200 m.
Franqueville-Saint-Pierre est née de la fusion de Notre-Dame-de-Franqueville et de Saint-Pierre-de-Franqueville en 1970, reconstituant ainsi l'ancien domaine seigneurial de Franqueville (avec le hameau de Franquevillette, rattaché à la commune de Boos). Ceci explique que la ville comporte deux églises distantes d'environ 200 m.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
La Ròcha Canilhac
La Ròcha Canilhac (oficialament en francés La Roche-Canillac) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Ròcha es un mot occitan, resultat de *rocca, mot prelatin. Ròcha designa una montanha o un pueg rochelos, puei pren lo sens de chasteu fòrt; Canilhac seriá lo nom d'un vilatge vesin [1]. Per Canilhac (Losera), Dauzat e Rostaing l'explican per lo nom d'òme Canilius, emb lo sufixe -acum [2], latinizacion dau sufixe gallés -aco(n). Lo problèma es que lo nom Caniliacum auriá donat *Chanilhac en lemosin.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de La Ròcha Canilhac; es aura dau canton de Senta Fortunada.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 569-570
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 141