text:
Eva Perón
Eva Duarte de Perón (nascuda a Los Toldos lo 7 de mai de 1919 - mòrta a Buenos Aires lo 26 de julhet de 1952), coneguda per son escais d'Evita Perón, foguèt la femna de Juan Domingo Perón, militar e president d'Argentina de 1946 a 1955 e tanben de 1973 a 1974. Es un dels personatges mai celèbres de l'istòria argentina.
Biografia[modificar | modificar la font]
Lo lòc de neishença d'Evita (vaduda Eva Ibarguren) qu'ei un enigma. Un document faus establit per era quan esposè lo generau Perón que mentau Junín lo 7 de mai de 1922. Que s'a credut longtemps qu'èra en vertat a Los Toldos en 1919 d'estar lo lòc on e pravè dab la soa familha. En vertat, çò qui sabem qu'ei que lo son pair qu'èra un proprietari de tèrras qui avèva ua vita dobla dab ua familha oficiau dab la soa molhèr e mainatges non arreconeguts dab la mair d'Evita, Juana Ibarguren. Per aquesta rason, la mainada que seré dilhèu vaduda dens la proprietat pairau La Unión. Ua auta ipotèsi que mentau la quita ciutat de Junín on la mair e seré dilhèu anada entà i arrecéber assisténcia medicau.
Mainada, Evita qu'avó de sofrir mantuns abaishaments per'mor d'estar ua hilha naturau. Lo son pair non arreconegó pas cap deus sons hilhs dab Juana Ibargurene e que viscón dab chic de mejans financièrs. Qu'èra un proprietari d'origina basca francesa, politician conservator e chic onèste. A la soa mort, la familha d'Evita qu'avó d'abandonar lo camps on vivèvan entà installà's a Los Toldos on totòm la sabèva "hilha naturau". Durant la soa carrièra politica, que's pelegè contra aquesta mena de discriminacion.
Durant la soa infància pauc gaujosa qu'aimè hèra lo cinèma e las recitacions e que comencè a aver saunèis de har l'actriça un dia.
Arron, la familha que's mudè a la ciutat de Junín on Juana Ibarguren avó ua pension. Un ser, lo cantaire Agustín Magaldi que s'i ostalè e Eva que's las virè entà'u convéncer de l'ajudar a anar a Buenos Aires entà realizar aqueth saunei.
Las purmèras annadas que hon mauaisidas e Evita non s'i escadè pas brica au cinèma. que patí la hami e lo praubèr. Qu'avó quitament de har fotografias leugerament eroticas (per aquestas tempsadas). Lo son succès qu'arribè a la ràdio on fin finau e aquesó ua certa notorietat e un poder d'influéncia qui la dè lo parat de tornar au cinèma, aqueste còp per la grana pòrta (en poder, enter autes causas procurar celluloïde, qui dens las annadas 40 e èra hèra rar). Aquesta situacion que generè rivalitats, la mei famosa dab l'actriça Libertad Lamarquè qui anè dinc a exilià's au Mexic.
En 1944 un terratrem que segotí la ciutat de San Juan (capitau de la província de San Juan). A l'escadença de l'espectacle de solidaritat au Luna Parcque rescontrè lo generau Juan Domingo Perón en plena pujada de cap au poder e qu'anava esposar.
En 1945 Perón que ho arrestat e detiengut dens l'Isla Martín García ; qu'èra quitament prèst a abandonar tot espèr de carrièra politica e a se retirar de la vita publica ; totun, los sons partisans que mobilizèn las massas e qu'obliguèn lo govèrn a'u liberar lo 17 d'octobre de 1944. Arron, que's bastí la legenda d'ua Evita qui aurè mobilizadas las massas era medisha, mes aquò qu'ei faus puish qu'en aqueras temporas Evita n'avèva pas cap pes politic.
Qu'aproheitè totun de la pujada politica deu son marit, vadut president, entà préner la soa revancha sus l'oligarquia. Com purmèra dauna que devèva presidir la Sociedad de Beneficiencia (la Societat de Benhasença) qui èra ua associacion de hemnas de l'oligarquia qui's divertivan dab lo pretèxte de recoltar moneda entaus praubes. Non volèvan pas d'Eva Perón (hilha naturau, vaduda prauba, a la campanha, actriça e peronista) mes fin finau e cap d'ua longa procedura que se l'avón d'acceptar. Qu'èra la debuta d'ua competicion enter era e las daunas de l'oligaquia.
Dens aqueste combat, shens non pas desbrembar d'on e vieneva, que's pelegè entaus praubes entaus mainatges e entà las joenas mair solas. Los mejans emplegats n'èran pas tostemps legaus (qu'empleguè mantuns biais d'intimidacion suber los qui podèvan pagar) e shens cap de comptabilitat mes que balhava era medisha e directament l'ajuda aus praubes en bèth los arrecéber particularment o en tot distribuir presents aus mainatges. Au contra de la Sociedad de Beneficiencia lo pretzhèit b'èra pas de donar causas de pauc valor aus praubes mes au contre de'us tornar la dignitat (en bèth auherir, per exemple a ua mainada o a ua hemna prauba lo vestit qui n'avèva pas entà har la purmèra comunion o lo maridatge). Aqueste contacte e aquesta atencion dirècta de cap aus quaus e consacrava dias sancèrs que la dèn ua popularitat de las granas e massiva. Qu'e atau qui vadó Evita e los qui aperava afectuosament los sons descamisados (los "shens camisa").
En 1947 que he ua virada en Euròpa. Que ho arrebuda peu president Auriol e peu Papa Pi XII ; en Soïssa l'oligarquia argentina qu'empleguè la soa influéncia entà qui la vesita oficiau no hossi pas ua escaduda ; en Anglatèrra la reina que's las virè entà non la pas arrecéber, donc Evita n'i anè pas ; fin finau la consecracion qu'arribè dab lo viatge en Espanha on ho arrecebuda com ua reina per'mor lo dictator Francisco Franco insollat qu'avèva hèra besonh de l'ajuda d'Argentina.
A maugrat d'aquesta miei escaduda, Evita au son retorn en Argentina que ho arrecebuda per ua horrera entosiasta de descamisados.
La popularitat d'Evita que sostienè la deu regim peronista. Totun, dens l'entoratge politic de Perón, aquesta popularitat b'èra pas tan grana. En tan que moviment populista, lo peronisme qu'amassava sensibilitats e interès politics hèra desparièrs e tots b'èran pas virats de cap aus interès deus praubes dehenuts per Evita.
A l'escadença de las eleccions de 1951 e de la Convencion peronista, las massas de militants peronistas qu'esperavan la formula Perón com president e Evita com vicepresidenta. Au balcon quan lo pòble ac demandava en cridant, Evita que domandé au son marit çò qui calèva arrespóner ; aqueste que digó alavetz digas que òc mes shens non pas ac díser. Evita qu'empleguè ua formula ambigüosa e que declarè au micro Que harèi com ac digui lo generau.. Fin finau non ho pas causida com vicepresidenta. Que's morí chic de temps arron d'un càncer de l'utèrus e au cap d'ua longa agonia.
Chic arron, lo son hrair, Juan, qu'èra trobat mort (oficiaument suicidat).
Necrografia[modificar | modificar la font]
A la soa mort, lo còs d'Eva Perón que ho momificat peu doctor Pedro Aras. Lo regim peronista qu'organizè obsèquias nacionaus. Las massas qu'arrecontín de cap a Buenos Aires entà demorar òras e quitament diadas entà la poder véder un darrèr còp (tan per tan quauques segondas). Arron, que ho hicat au som de la tor de la CGT per demorar la bastida d'un mausolèu pas jamei entamenat. En 1955, un còp d'Estat aperat Revolución Libertadora que capvirè lo generau Perón. Lo navèth president, lo generau Aramburu, que volèva har desaparéisher lo còp mes shens non pas los destrúser per'mor de las soas conviccions catolicas. Que'u he estujar per l'armada. Totun, hens sengle estujau, candelas alucadas qu'apareishén ; que hon interpretadas per l'armada com signes que l'oposicion peronista armada d'esquèrra e sabèva on e demorava lo còs de la soa madona. Un militar que ho encargat de l'escóner en çò son ; fatigat e en plena paur paranoiaca qu'aucidè la soa molhèr prenhada un còp qu'aquesta e tornava a casa en la bèth préner per un terrorista. Aramburu que decidí d'estujar aqueste còs a l'estrangièr dab un faus nom e en tot mandar mantuns atahuts enter pèrder las pistas.
Non voló quitament pas saber eth medish on èra anat fin finau ; que ho lo generau d'origina bearnesa Alejandro Agustín Lanusse qui s'encargué de l'operacion. Per aquesta rason, quan mantuas annadas arron, Aramburu e hore près, torturat e executat per la guerrilla, non podó pas conh.essar on e demorava lo còs qu'avèva estujat. En vertat qu'èra sepelit a Milan hens lo cemitèri deu Verano devath lo nom de María Maggi.
Un còp vadut president e prèst a tornar la democracia (e donc lo poder au generau Perón), Lanusse que s'encarguè de l'operacion invèrsa : tornar lo còs au generau Perón alavetz en exili a Madrid hens lo quartièr de Puerta de Hierro. Aquò que ho hèit en 1971. Dab lo son retorn au poder, aqueste que he tornar en Argentina lo còs de la soa dusau molhèr en que la he sepelir au cemitèri de La Recoleta (paradoxaument lo cemitèri de l'oligarquia qui tant avèva combatuda).


c: text/html

text:
Festenal de Canas
Lo Festenal de Canas idem Festival (francés : Festival de Cannes) es un festenal de cinèma de la vila de Canas fondat en 1946.Lo nom primièr ne foguèt Festenal internacional del filme (francés : Festival international du film) de 1946 fins a 2002.
Es un festenal fòrça popular e mediatic amb la preséncia d'unes 4000 jornalistas venguts d'al mond entièr a cada session[1], que còsta a l'entorn de 20 milions d’èuros finançats a nautor de 10 milions pel govèrn francés[2].
Se pòt considerar coma un dels tres eveniments màgers del cinèma mondial amb la Mòstra de Venècia e l' Oscar.
Somari
- 1 Las Recompensas
- 2 Lo Festenal
- 3 Lo palmarès
- 4 A l'entorn del palmarès
- 5 Premiats famoses
- 6 Non premiats famoses
- 7 A l'entorn del Festenal
- 8 Istòria del Festenal
- 9 Impacte mediatic
- 10 Canas, Venècia e Hollywood
- 11 Bilanç e perspectivas
- 12 Citacions
- 13 Vejatz tanben
- 14 Bibliografia generala
- 15 Documents audiovisuals
- 16 Ligams extèrnes
- 17 Ligams videografics
- 18 Nòtas & referéncias
Las Recompensas[modificar | modificar la font]
- Palma d'Aur
- Grand Prèmi
- Prèmi de la Jurada
- Palma d'Aur del filme cort
- Melhora actritz
- Melhora actritz dins un segond ròtle
- Melhor actor
- Melhor actor dins un segond ròtle
Lo Festenal[modificar | modificar la font]
La seleccion[modificar | modificar la font]
Lo programa[modificar | modificar la font]
La jurada[modificar | modificar la font]
Lo palmarès[modificar | modificar la font]
la Palma d'Aur[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Autras recompensas & guerdons[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
A l'entorn del palmarès[modificar | modificar la font]
Premiats famoses[modificar | modificar la font]
Filmes[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Personalitats[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Non premiats famoses[modificar | modificar la font]
Filmes[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Personalitats[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
A l'entorn del Festenal[modificar | modificar la font]
la Quinzena dels realizators[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Un cert agachar[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Istòria del Festenal[modificar | modificar la font]
Genèsi[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Afortiment[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Canas uèi[modificar | modificar la font]
Impacte mediatic[modificar | modificar la font]
Resson en França[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Resson endacòm mai[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Canas, Venècia e Hollywood[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Bilanç e perspectivas[modificar | modificar la font]
citacions[modificar | modificar la font]
Citacions[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia generala[modificar | modificar la font]
Istòria del festenal[modificar | modificar la font]
Quinzena dels realizators[modificar | modificar la font]
- Pierre-Henri Deleau: La Quinzaine des réalisateurs à Cannes Cinéma en liberté 1969-1993 ..., obratge collectiu, edicion de grand luxe, tèxtes e fotografias recampats per l'autor, prefaci de na Jeanne Moreau, 426 pp (+ 6, amb iconografia abondosa e de pro bèla qualitat), concepcion grafica e realizacion Rampazzo & Associés, Éditions de la Martinière, París, França (sic), 1993 (depaus legal: 3en trimestre idem)... (estampat en Itàlia per Milanstampa, Farigliano...)
- una òbra excepcionala... gaireben exaustiva sul periòde estudiat...
Istòria generala del cinèma[modificar | modificar la font]
- Jacques Legrand Chronique du cinéma, obratge collectiu bailejat per l'autor, edicion de luxe, 959 pp (de grand format, amb iconografia abondosa e de màger qualitat), edicions Chronique, Boulogne-Billancourt, 1992 (en francés) ... una istòria cronologica del cinèma mondial que çò ne menciona cada an del Festenal de Canas e dels sius eveniments màgers... Indefugible e essencial...
-
- Philippe d'Hugues Almanach du cinéma :
- Tome I - Des origines à 1945 ;
- Tome II - De 1946 à nos jours , edicion de grand luxe, 294 pp & 360 pp (amb iconografia rèireabondosa e d'extrèma qualitat), Encyclopædia Universalis France S.A., París, octobre de 1992 (en francés) ... d'encara mai excepcional e complèt que non pas lo precedent... E ne comença l' armanac aiceste en l'an 1487, amb en Leonardo da Vinci de personatge motor e actor... de qué se ne pòt dire mai ?
Documents audiovisuals[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) (en) Sit oficial
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
- sus YouTube... mai de 15600 documents subre lo Festenal de Canas en picar coma clau Festival de Cannes
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ [ http://www.festival-cannes.fr/fr/about.html/ Sit oficial]
- ↑ idem

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ribécourt-Dreslincourt
Ribécourt-Dreslincourt es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo nom de Ribécourt apareis per las primièras fes l'an 1155. Aquel provendriá de l'associacion de : "de ribas" per groseilles, e "curtis" per courtil.
Ribécourt E Dreslincourt #èsser totas doas somesas a l'aucupacion romaine. Ribécourt Aperteniá al abbaye Sant-Eloi de Noyon e Dreslincourt formava una parròquia importanta dividida en divèrsas distincions. Ribécourt #Aver de senhors particulars fins al XV sègle. A la Revolucion, aquelas juridictions seigneuriales #èsser abolissiás, Ribécourt #venir çò cap de-luòc d'un costat en lo arrondissement de Compenha.
Ribécourt Èra e demòra una municipalitat importanta per las siás indústrias. Dempuèi 1850, las nombrosas temptativas d'entrepreneires locales an dynamisées la comuna. La traversada de grandas vias de comunicacion a desvolopat lo comèrci local, lo artisanat e los divèrses escambis ; implantacion de doces a partir de la remolatxa a sucre, dels briqueteries-tuileries a partir de la glaise, de fabricas de produchs chimiques a partir de la craie e del calcaire extrachas carrièras. Lo vilatge de Dreslincourt es en pèrda démographique dempuèi lo mièg del XIX. Malgrat los sieus comèrcis, la siá populacion viu tradicionalament del trabalh de la tèrra (culturas céréalières) e de la ramaderia ovin. L'espleitacion de las carrièras de la Montanha de Attiche, surexploitées entre 1820 e 1890, es supplantée per la cultura del champignon de París. A lo alba del XX sègle, lo sol element novateur es lo bastiment d'un hospice (œuvre del Baron Mennechet).
Dempuèi 1914, sus la rota de París, Ribécourt essuie pendent la guèrra de posicions, de nombroses bombardements. I aurà deslotjat a la prima 1915. De l'autre costat de la tèsta, Dreslincourt, costat alemand es totalament rasat per la artillerie francesa e una part de la siá populacion desplaçada o déportée. Ribécourt, arruïnada, Se levarà rapidament per la siá foncion politica de cap de-luòc, la siá situacion géographique e la siá tradicion industriala. La renaissance de Dreslincourt, traumatisée, serà mai longa. Vilatge destruit, familhas décimées, patrimòni dissòlvi, Dreslincourt beneficiarà pas lo essor ligat a la reconstruction coma Ribécourt, mas la siá proximitat limitarà totun la èxode rurala.
Las doas comun s'es associat l'an 1972 e un cònsol-adjunt a #èsser nomenat a Dreslincourt. Dempuèi lo 1er en genièr 2009, las doas comunas an oficialament fusionat.
Le nom de Ribécourt apparaît pour la première fois en 1155. Celui-ci proviendrait de l'association de : "ribes" pour groseilles, et "curtis" pour courtil.
Ribécourt et Dreslincourt furent toutes deux soumises à l'occupation romaine. Ribécourt appartenait à l'abbaye Saint-Eloi de Noyon et Dreslincourt formait une paroisse importante divisée en plusieurs seigneuries. Ribécourt eut des seigneurs particuliers jusqu'au XVème siècle. A la Révolution, ces juridictions seigneuriales furent abolies, Ribécourt devint le chef-lieu d'un canton dans l'arrondissement de Compiègne.
Ribécourt était et reste une commune importante par ses industries. Depuis 1850, les nombreuses tentatives d'entrepreneurs locaux ont dynamisées la commune. La traversée de grandes voies de communication a développé le commerce local, l'artisanat et les divers échanges ; implantation de sucreries à partir de la betterave à sucre, des briqueteries-tuileries à partir de la glaise, d'usines de produits chimiques à partir de la craie et du calcaire extraits des carrières. Le village de Dreslincourt est en perte démographique depuis le milieu du XIXème. Malgré ses commerces, sa population vit traditionnellement du travail de la terre (cultures céréalières) et de l'élevage ovin. L’exploitation des carrières de la Montagne d'Attiche, surexploitées entre 1820 et 1890, est supplantée par la culture du champignon de Paris. A l'aube du XXème siècle, le seul élément novateur est la construction d'un hospice (œuvre du Baron Mennechet).
Dès 1914, sur la route de Paris, Ribécourt essuie durant la guerre de positions, de nombreux bombardements. Elle sera évacuée au printemps 1915. De l'autre côté du front, Dreslincourt, côté allemand est entièrement rasée par l'artillerie française et une partie de sa population déplacée ou déportée. Ribécourt, ruinée, se relèvera rapidement par sa fonction politique de chef-lieu, sa situation géographique et sa tradition industrielle. La renaissance de Dreslincourt, traumatisée, sera plus longue. Village détruit, familles décimées, patrimoine dissous, Dreslincourt ne bénéficiera pas de l'essor lié à la reconstruction comme Ribécourt, mais sa proximité limitera néanmoins l'exode rural.
Les deux communes se sont associées en 1972 et un maire-adjoint a été nommé à Dreslincourt. Depuis le 1er janvier 2009, les deux communes ont officiellement fusionné.


text:
Guèrra Lelantina
La Guèrra Lelantina es un conflicte de l'Antiquitat grèga. Se debanèt ai sègles VIII e VII avC e opausèt lei doas ciutats principalas de l'illa d'Eubèa a prepaus dau contraròtle de sei territòris pus rics. D'efèct, lei doas vilas deguèron faciar tre lo sègle VIII una pression demografica importanta e participèron fortament a la colonizacion grèga dau Bacin Mediterranèu. Pasmens, aquò foguèt pas sufisent e de combats aguèron luòc per la possession dei zonas agricòlas d'Eubèa. La guèrra entraïnèt lo declin dei doas ciutats. En revenge, l'eissida de la guèrra es encara lo subjècte de debat e mai se Calcis sembla realizar quauquei conquistas pendent lei combats.


text:
Guèrra de Chioggia
La Guèrra de Chioggia se debanèt de 1376, o 1378, a 1381 entre lei Republicas de Venècia e de Gènoa. Foguèron entraïnada per la rivalitat per contraròtlar l'illa bizantina de Tenedos. Divèrseis estats sostenguèron lei dos camps durant la guèrra : Milan e l'Empèri Bizantin per Venècia, lo Reiaume d'Ongria, lo Ducat d'Àustria e Pàdoa per Gènoa. Àustria cambièt d'aliança en 1380.
Darrier conflicte important entre lei dos vilas d'Itàlia, s'acabèt per una victòria veneciana qu'es de relativisar. D'efèct, maugrat son succès, Venècia capitèt pas d'eliminar sa rivala que poguèt contuniar seis activitats. De mai, aprofichèt gaire sa posicion de poissança dominanta dau comèrci mediterranèu en causa de l'emergéncia de l'Empèri Otoman a partir dau sègle XV. Enfin, Venècia deguèt cedir Trevisa ais Austrians en cambi de l'aliança de 1380 e Dalmàcia ais Ongrés.


text:
Plouha
Plouha es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Se lo bourg de Plouha es a 3 km de la mar, las siás falaises, situadas sus la façada oèst de la baia de Sant-Brieuc, evocan aperaquí pauc çò Irlanda.
La punta de Plouha culmini a 104 mètres del nivèl de la mar, #çò que ne fa la falaise la mai elevada de las còstas bretonnes. Los falaises an vorejat pel sentier dels douaniers, fòrça freqüentat pels toristas e los promeneurs bretons.
Divèrsas plajas permeton d'activitats balnéaires : la plaja de Bréhec, la plaja Bonaparte, la anse de Porz Moguer.
-
Fichier:Despunta De Plouha 1.JPG
Punta de Plouha : lo littoral de la Mange costat nòrd
-
Fichier:Despunta de Plouha 2.JPG
Punta de Plouha : lo littoral de la Mange costat sud
-
Fichier:Nòrd de Bréhec 1.JPG
La plaja de Bréhec vista del nòrd
-
Fichier:Nòrd de Bréhec 3.JPG
La còsta al nòrd de Bréhec fins a l'isla de Bréhat al posterior-plànol
Si le bourg de Plouha est à 3 km de la mer, ses falaises, situées sur la façade ouest de la baie de Saint-Brieuc, évoquent quelque peu l'Irlande.
La pointe de Plouha culmine à 104 mètres du niveau de la mer, ce qui en fait la falaise la plus haute des côtes bretonnes. Les falaises sont bordées par le sentier des douaniers, très fréquenté par les touristes et les promeneurs bretons.
Plusieurs plages permettent des activités balnéaires : la plage de Bréhec, la plage Bonaparte, l'anse de Porz Moguer.
-
Fichier:Pointe de Plouha 1.JPG
Pointe de Plouha : le littoral de la Manche côté nord
-
Fichier:Pointe de Plouha 2.JPG
Pointe de Plouha : le littoral de la Manche côté sud
-
Fichier:Nord de Bréhec 1.JPG
La plage de Bréhec vue du nord
-
Fichier:Nord de Bréhec 3.JPG
La côte au nord de Bréhec jusqu'à l'île de Bréhat à l'arrière-plan
Istòria[modificar | modificar la font]
La mai anciana referéncia a la parròquia es una charte de la abbaye de Sant-Rion (1198) e una bulle del pape Innocent III. La glèisa de "Ploeha" a citat de contunh, a partir de 1212, en las chartes de la abbaye de Beauport.
L'origina del nom de Plouha es relativament floue (Ploeza, de contunh Ploeha, Ploaha, Plouaha, Plouha dempuèi 1579). Divèrsas teorias s'afrontan sus lo sieu étymologie. La una de dintre, la mai versemblant, dicha que lo nom de Plouha vendriá de Plòu (parròquia) e de "Aza" o "Adda" (forma galloise del nom biblic Adam). Aquel nom i auriá #èsser portat pel sant o cap en avent donat lo sieu nom a la parròquia a Modèl:La s- o Modèl:S-.
L'aucupacion del luòc de Plouha es anciana. La descobèrta l'an 1879 de dotze picas en bronze en testifica. Aquelas pigassas se tròban a l'ora d'ara al musèu de Roazhon. Qualques vestigis del edat del fèrre son egalament visibles uèi, tal una pèira talhada #que se pòt veire davant la capèla de la Trinité e #que la fin n'es imprecisa.
Al Mièja Edat (a partir de la Modèl:S-), la vila a dirigit pels comtes de Goëlo #que faràn bastir sièis glèisas #qu'aquela de Plouha. De la XVen a Modèl:La s-, los senhors de Plouha #èsser successivament los Rohan, Guéméné e Montbazon. Los autres nòbles ne fasián partida d'una noblesa fòrça paura.
Lo periòde de la Revolucion #èsser marcada per la chouannerie #que #conéisser una importanta activitat. Aital, en març 1794, qualques centenats de chouans #esperar ne va un ravitaillement maritim britanic sus la plaja del Palus. Per contra, i #trobar una tropa armada de revolucionàrias #que las masèla gaireben totalament. Mai tard, lo 19 pluviose an VIII (8 de febrièr 1800), un grop de chouans #saquejar los ostals dels ciutadans e #assassinar qualqu'uns de dintratz eles. Quauquarrés #èsser meteis enterré viu.
En en novembre 1943, los québécois o "canadiens de franceses" Lucien Dumais de Montréal e Raymond Labrosse, compromeses en lo MI 9 dels servicis secrètes britanics, venon organizar e dirigir la ret Shelburn #qu'a per objectiu de récupérer los pilòts dels avions aliats alacaiguts e dels repatriar cap al Reialme Unit. Avián reculhit un pauc pertot a França e albergats en familhas plouhatines o dels environs, aiçò, plan segur, al insu de l'ocupant nazi. Abans lo embarquement, 20 a 25 aviateurs avián reagrupat dins l'ostal (nom de còdi : Ostal de Alphonse) ont vivián Ostal e Jean Gicquel de contunh encaminats de nuèch, per la lande, per passeurs plouhatins. Arribavan al anse Cochat (nom de còdi : plaja Bonaparte) ont los esperavan embarcacions leugièras cargadas dels encaminar sus una corvette britanica #que i aviá chaupat a la amplària. #Cent trenta cinc personas, aviateurs americanes, canadiens e d'agents secrètes #èsser aital deslotjats cap al Reialme Unit.
La plus ancienne référence à la paroisse est une charte de l'abbaye de Saint-Rion (1198) et une bulle du pape Innocent III. La glèisa de "Ploeha" est citée ensuite, à partir de 1212, dans les chartes de l'abbaye de Beauport.
L'origine du nom de Plouha est relativement floue (Ploeza, puis Ploeha, Ploaha, Plouaha, Plouha dès 1579). Plusieurs théories s'affrontent sur son étymologie. L'une d'entre elles, la plus vraisemblable, dit que le nom de Plouha viendrait de Plou (paroisse) et de "Aza" ou "Adda" (forme galloise du nom biblique Adam). Ce nom aurait été porté par le saint ou chef ayant donné son nom à la paroisse au Modèl:S- ou Modèl:S-.
L'occupation du site de Plouha est ancienne. La découverte en 1879 de douze haches en bronze en atteste. Ces haches se trouvent actuellement au musée de Rennes. Des vestiges de l'âge du fer sont également visibles aujourd'hui, telle une pierre taillée que l'on peut voir devant la chapelle de la Trinité et dont la finalité est imprécise.
Au Moyen Âge (à partir du Modèl:S-), la ville est dirigée par les comtes de Goëlo qui feront construire six églises dont celle de Plouha. Du XVen au Modèl:S-, les seigneurs de Plouha furent successivement les Rohan, Guéméné et Montbazon. Les autres nobles faisaient partie d'une noblesse très pauvre.
La période de la Révolution fut marquée par la chouannerie qui connut une importante activité. Ainsi, en mars 1794, quelques centaines de chouans attendirent en vain un ravitaillement maritime britannique sur la plage du Palus. Par contre, ils y rencontrèrent une troupe armée de révolutionnaires qui les extermina presque totalement. Plus tard, le 19 pluviose an VIII (8 février 1800), un groupe de chouans pillèrent les maisons des citoyens et assassinèrent certains d'entre eux. Quelqu'un fut même enterré vif.
En novembre 1943, les québécois ou "canadiens français" Lucien Dumais de Montréal et Raymond Labrosse, engagés dans le MI 9 des services secrets britanniques, viennent organiser et diriger le réseau Shelburn qui a pour but de récupérer les pilotes des avions alliés abattus et de les rapatrier vers le Royaume-Uni. Ils étaient recueillis un peu partout en France et hébergés dans des familles plouhatines ou des environs, ceci, bien sûr, à l'insu de l'occupant nazi. Avant l'embarquement, 20 à 25 aviateurs étaient regroupés dans la maison (nom de code : Maison d'Alphonse) où habitaient Marie et Jean Gicquel puis acheminés de nuit, par la lande, par des passeurs plouhatins. Ils arrivaient à l'anse Cochat (nom de code : plage Bonaparte) où les attendaient des embarcations légères chargées de les acheminer sur une corvette britannique qui était mouillée au large. Cent trente-cinq personnes, aviateurs américains, canadiens et agents secrets furent ainsi évacués vers le Royaume-Uni.


text:
Agricultura
L'agricultura (del latin agricultura) es l'ensems de las activitats economicas qu'an mai que mai per objècte la cultura de las tèrras, e d'un biais general « l'ensems dels trabalhs que transforman lo mitan natural per la produccion de vegetals e d'animals utils per l'èsser uman ».
Dans lo sector de l'economia agricòla, l'agricultura se definís coma l'ensems de las activitats que sa foncion es de produsir un revengut financièr a partir de l'esplecha de la tèrra (culturas), de las selvas (silvicultura), dels produches de la mar, lacs e ribièras (aqüacultura, peisses), dels animals de bòria (elevatge) e dels animals salvatges (caça).


text:
Chevenon
Chevenon es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge de Chevenon a situat a 12 km al sud de Nivèrns.
Le village de Chevenon est situé à 12 km au sud de Nevers.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Al Sègle XIV, los senhors de Chevenon fasián partida de la entourage dels reis Charles V e Charles VI.
Au Sègle XIV, les seigneurs de Chevenon faisaient partie de l'entourage des rois Charles V et Charles VI.


text:
Trondes
Trondes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Preséncias gallo-romaine e mérovingienne.
- Populacion masculina déportée en partida en camp de concentracion (1944) ; i i aguèt 35 mòrts.
- Présences gallo-romaine et mérovingienne.
- Population masculine déportée en partie en camp de concentration (1944) ; il y eut 35 morts.


text:
Carcassona
Carcassona ( Carcassonne en francés) es una vila occitana de Lengadòc, situada dins lo departament francés d'Aude e la region administrativa de Lengadòc-Rosselhon. La vila compta una populacion de 47 419 abitants, e l'aira urbana 96 420 abitants(2009)[1]
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Carcassona es situada en Lengadòc a 80 quilomètres a l'èst de Tolosa. La vila se trapa dins un corredor entre la Montanha Negra al nòrd e las Corbièras a l'èst, la plana de Lauragués a l'oèst e la val d'Aude al sud. Es lo parçan de Carcassés.
Istòria[modificar | modificar la font]
Abans l'Edat Mejana[modificar | modificar la font]
A Carcassona se crosan dos grands axes de circulacion, que foguèron utilizats dempuèi l'Antiquitat : de la Mar Mediterranèa a l'Ocean Atlantic, e del Massís Central a la Peninsula Iberica.
La vila se compausa de doas parts plan diferentas. Ciutat se quilha sus un planòl sus la riba dreita d'Aude. La Bastida de Sant Loís s'espandís sus la riba esquèrra. Las traças umanas mai ancianas se trapan sul puèg de Ciutat, e datan del sègle VI abans JC.
En 300 abans JC, los Cèltas s'impausan coma los mèstres de la region, mas al sègle II abans JC, los romans conquistan Provença e Lengadòc. Arriban a Carcassona e fortifican l'oppidum que pren lo nom de Carcasso. Los Romans ocupan la region fins al sègle V.
Los visigòts son alara los novèls envasidors e s'installan dins la Peninsula Iberica e en Lengadòc. Carcassona demorarà entre lors mans de 460 a 725. A la prima de 725, son los Sarrasins que venon e que s'apoderan de Ciutat. Carcassona se ditz alara Karkashuna. Mas los Sarrasins son fòrabandits de Lengadòc pro rapidament, los francs prenon la seguida en 759.
A l'Edat Mejana[modificar | modificar la font]
Aprèp lo periòde de la Renaissença Carolingiana, quand los mèstres novèls del país prenon per lor compte l'eiretatge roman, l'Empèri esclatèt, çò que donèt naissença a l'epòca feudala.
Foguèt amb la dinastia dels Trencavèls (de 1082 a 1209) que la vila s'afirmèt coma centre politic e cultural excepcional. Aquel periòde ric vegèt lo desvolopament del catarisme. Los vescomtes tolerèron, emai protegiguèron l'eretgia sus lors tèrras. Aquesta actitud de tolerància aguèt per consequéncia la fin de la dinastia e la pèrda de l'independéncia occitana.
La Crosada contra los Catars lançada pel Papa virèt lèu-lèu a una guèrra de conquista. En agost de 1209, aprèp un sètge que duèt 15 jorns, lo jove vescomte de Carcassona foguèt pres pels franceses. L'independéncia occitana s'acabèt alara: los Trencavèls foguèron despoderats e lors tèrras foguèron donadas a Simon de Montfòrt en recompensa de sos actes militars, puèi passèron al rei de França en 1226.
A partir de son annexion al reialme de França, lo destin de Carcassona prenguèt una autra direccion.
Jols règnes successius dels monarcas franceses, Loís IX, Felip III e Felip IV, la vila prenguèt sa fisionomia actuala. Aprèp la temptativa de reconquista dels Occitans que faguèt mèuca en 1240, los barris de Ciutat foguèrin derroits. Un borg novèl nasquèt en 1262 sus la riba esquèrra d'Aude: la Bastida de Sant Loís. Foguèt incendiada en 1355 pel Prince Negre, e reconstruida sulcòp, amb de fortificacions pus solidas.
Jol reialme de França[modificar | modificar la font]
La Bastida se desvolopèt plan rapidament e ven un centre comercial de primièra importància, particularament gràcias a l'industria textila. Carcassona expòrta sos draps fins al Levant.
Ciutat s'afirmèt d'aquel temps coma fortalesa reiala mas l'utilizacion de tecnicas novèlas de guèrra, e subretot lo desplaçament de la frontièra francoespanhòla en 1659 amb lo Tractat dels Pirenèus provoquèron pauc a cha pauc son abandon.
Al sègle XVIII, Ciutat venguèt pas mai qu'un quartièr miserable de la vila ont se bastiguèron de fortunas immensas. Ne testimònian encara uèi los ostals particulars que se trapan dins la Bastida.
En 1682, l'obertura del Canal del Miègjorn accentuèt encara lo fenomèn. La Ciutat que s'arroïnava foguèt salvada de la destruccion totala per Joan Pèire Cròs Mairevièlha, un erudit carcassonés, Prosper Mérimée, e lo famós arquitècte Eugène Viollet-le-Duc, que restaurèron la fortalesa al sègle XIX.
Administracion[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Ermessenda de Carcassona (?-1058) ;
- Pau Sabatièr (1854-1941) : quimista nascut a Carcassona ;
- Eugèni Py (1859-1924) : realizator nascut a Carcassona ;
- Renat Nelli (1906-1982) : òme de letras nascut a Carcassona ;
- Ramon Gogaud (1928-1996) : escrivan e activista occitan nascut a Carcassona ;
- Albert Fert (1938-) : fisician nascut a Carcassona
- Claudi Martí (1940-) : nascut a Carcassona ;
- Mans de Breish (1949-) : nascut a Carcassona.
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
- (oc) http://mescladis.free.fr/oc_istoria.htm Istòria de Carcassona


text:
906
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 906 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Escòcia[modificar | modificar la font]
Acòrd entre lo rèi Constantin II e l'evesque Cellach, probablament lo premier « cap deis evesques d'Escòcia », regardant lo sostèn de la Glèisa per restaurar l'òrdre dins lo territòri escocés après un cinquantenau d'annadas d'invasions vikingas. La creacion de comtats i foguèt decidida.


text:
Maurici André
Maurici André (quartièr de Ròca Bèla, Alès, lo 21 de mai de 1933 ; en francés Maurice André) qu'ei un trompetista occitan de nacionalitat francesa e un deus màgers virtuòses d'aqueth instrument au long de la soa istòria per'mor de la soa poténcia dens lo registre suberagut qui ne he un mèste de l'interpretacion barròca o deus capricis escrivut per la trompeta (com lo Vòu deu Bordon o lo Carnavau de Venècia).
Que vadó dens las Cevenas en çò d'ua familha de minaires dab un pair musician amator. Eth medish que devarè au hons la mina dens la soa joentut abans d'entrar com trompetista dens l'armada entà poder estudiar a gratis au conservatòri. Au cap de pas sonque sheis mes qu'obtiengó lo purmèr prèmi.
Durant las annadas 60 e 70 qu'enregistrè ua piela d'òbras barròcas mes tanben contemporanèas, estant ambs repertòris hèra exigents fisicament e tecnicament entaus musicians.
Que cau brembar aquiu qu'a l'epòca barròca la trompeta qu'èra un instrument hèra limitat qui, privat de l'ajuda deus pistons (qui horen hornits au sègle XIX), non podèva pas prodúser sonque nòtas d'ua medisha seria armonica. Aquestas nòtas armonicas que son mei tanhentas e mei numerosas dens los aguts e, mei que mei dens los suberaguts. Las òbras barròcas vertaderament escrivudas per la trompeta que pujan donc hèra haut dens las nòtas suberagudas qui son las mei mauaisidas de prodúser e que son generaument intrerpretadas dab ua trompeta piccolo.
Maurici André n'a pas avut lo son parion per excellar dens aquestas òbras barròcas suberagudas (com, per exemple lo segond concerto brandeborgés de Johann Sebastian Bach) mes que desenvolopè tanben un repertòri navèth en interpretant transcripcions d'òbras originaument escrivudas per d'autes instruments (com, per exemple, lo clarin). Aquestas transcripcions que combinan sovent las dificultats d'anar dinc au suberagut e tanben l'emplec de cromatismes mauaisits.
Enter los sons nombrós eslhèves (que pòt quitament parlar de generacion de trompetistas influenciats per aqueth mèste), que cau mentàver Bernard Soustrot, Guy Touvron, Éric Aubier e Thierry Caens.
Maurici André qu'a un hilh trompetista e ua hilha clarinista ; ambs que dèn concerts dab lo lor pair.


text:
Adrian (emperaire)
Adrian (24 de genièr de 76 - 10 de julhet de 138), foguèt un emperaire roman. Succediguèt al seu paire adoptiu Trajan en 117 aprèp aver afortit son ligam amb la familha imperiala per son maridatge amb Vibia Sabina, una neboda de Trajan. Emperaire umanista, letrat, poèta, e pro pacific, estacava pas fòrça importància a las conquistas de Trajan sus Eufrates e trenquèt amb la politica expansionista del seu predecessor, li agradava mai de pacificar e organizar l'Empèri tot en afortissent las frontièiras. Foguèt lo primièr emperaire qu'organizèt fixament las limes e qu'apliquèt una politica estrictament defensiva.


text:
Universitat Miguel Hernández d'Elx
L'Universitat Miguel Hernández d'Elx es una universitat publica valenciana, tanben coneguda coma UMH, amb campus per tota la província d'Alacant e foguèt establida en l'an 1997. Son nom commemòra lo poèta Miguel Hernández d'Oriola. Forma part de la Ret d'Universitats Institut Joan Lluís Vives, cossí la rèsta de las Universitats dels Païses Catalans, e la ret Universia, cossí la rèsta de las Universitats d'Espanha e d'America Latina.
Sa sedença centrala se tròba dins la vila d'Elx e s'estructura en quatre campus: Altea, Elx, Oriola e Sant Joan d'Alacant, ont s'impartisson distintes de titolacions. De mai, incorpòra divèrses instituts universitaris de recèrca.
Se tròba a l'ora d'ara en procès d'ampliament e remodelament de las estructuras en cada campus, mai que mai a Elx e a Sant Joan d'Alacant.
L'universitat es cabecièra dins congrèsses estudiantils en Sciéncias de la santat en avent lo Congrès nacional d'estudiants de Medecina (amb tres edicions internacionalas amb sa XXV edicion), lo Congrès d'estudiants de Farmacia (2a edicion nacionala amb sa 3a edicion) e de jornadas nacionalas de Fisioteràpia (3a edicion) e las de Podologia (6a edicion) en existint tanben congrèsses d'autras disciplinas coma lo Congrès nacional d'estudiants de Psicologia (amb sa 4a edicion) o lo Congrès nacional d'estudiants e licenciats en Sciéncias Ambientalas (amb sa 6a edicion).
L'universitat es dividida en departaments e facultats e d'escòlas, en essent ambedoas divisions independentas una de l'autra, aital un departament pòt èsser restacat a mai d'una facultat. A costat d'aquela division existisson los instituts de recèrca que son autonòms als departaments e facultats e dependon del vicerectorat de recèrca e desvolopament tecnologic.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo govèrn valencian, presidit per N'Eduardo Zaplana, creèt l'Universitat Miguel Hernández d'Elx mercé a una lei aprovada lo 27 de decembre de 1996 (Lei de Creacion de l'Universitat Miguel Hernández d'Elx). Aquela lei segreguèc de divèrses centres e d'ensenhaments de l'Universitat d'Alacant: la Facultat de Medecina, l'Institut de Neurosciéncias (ambedós a Sant Joan) e la Diplomatura en Estatistica (a Elx) e de la Universitat Politecnica de Valéncia a Oriola: Engenhariá Agronomica e tres especialitats d'Engenhariá Tecnica Agricòla, que serián restacats a la nòva Universitat.
Tot aquò aboquèt a un conflicte politic entre l'Universitat d'Alacant mai PSPV e la nòva universitat mai lo govèrn del PP per la segregacion de la Facultat de Medecina e l'Institut de Neurosciéncias a causa del prestigi que la carrièra de Medecina e la recèrca biomedicala porgissiá a l'UA. Aquel conflicte s'acabèt lo 17 de març de 2005 amb la resolucion del Tribunal Constitucional en avalant aquela segregacion[1].


text:
Illas Mariannas del Nòrd
Las illas Mariannas del Nòrd son un archipèla de Micronesia, dins l'Ocean Pacific, e un estat liurament associat als Estats Units.
Lor capitala es lo vilatge de Capital Hill dins la municipalitat de Saipan.
Istòria[modificar | modificar la font]
Dependéncia espanhòla abans 1898, foguèron vendudas a Alemanha que ne faguèt una colonia (illas Marianas). En 1914, foguèron ocupadas per Japon, qu'obtenguèt en 1919 un mandat de la Societat de las Nacions. En 1941, serviguèron de basa als japonés per l'invasion de Guam.
En 1944-1945, foguèron ocupadas pels Estats Units qu'obtenguèron un mandat de las Nacions Unidas. Dins las annadas 1060, votèron l'unificacion amb Guam mas los guamés la rebutèron. En 1986 recebèron un estatut d'estat liurament associat.
Geografia[modificar | modificar la font]
Las illas Mariannas del Nòrd fan partida de las illas Mariannas, en Micronesia. La sola illa Marianna qu'es pas dins las Mariannas del Nòrd es l'illa de Guam.
Son divididas en quatre municipis:


text:
Tambornet
Lo jòc del tambornet es un espòrt collectiu de doas còlas de cinc jogaires (tamborinièrs).
La version mai anciana del jòc data dels ans 1860 e se practica defòra sus un terren de 80 m sus 18 a cinc contra cinc. Coma dins lo jòc de pauma o de tenis, los jogaires devon mandar la pelòta dins lo camp opausat. Los ponches se comptan coma dins lo jòc de pauma (o de tenis): 15, 30, 45 e jòc. La primièra còla que capita 13 jòcs (o 16 segon las formulas) ganha e i a egalitat quand las doas còlas son a 12 ponches.
Dempuèi los ans 1980, un jòc de sala se desvolopa. Lo terren mesura 34 m sus 16 , se jòga tres contra tres. Los occitans e italians, que practican dempuèi mai d'un sègle, dominan la disciplina que se practica ara en Àustria, Ongria, Espanha, Irlanda, Norvègia, Brasil e Japon.
Existís mai d'una variantas del jòc, coma lo tambeach que se practica sus l'arena amb una ret entre los dos camps, o de variantas defòra sus pisat coma le tambourelli escocés e lo tamboreu brasilian.
Naissença[modificar | modificar la font]
Lo jòc del tambornet es un jòc de longa pauma. Es lo descendent dirècte del jòc de balon practicat en Lengadòc, entre lo mitan del sègle XVI e 1861. Aquest an, un barricaire de Mesa fabrega los primièrs tambornets (cercle de fusta sus lo qual es tibat una pèl pergaminada). Los jogaires daissan caire los braçals de fusta utilizats al jòc de balon, e jògan amb los tambornets. Servan los meteisses terrens, e las ancianas règlas. Lo document mai ancian que parla de tambornet es una consulta del conselh municipal de Floreçac de 1871, enebissent lo jòc per la passejada. En Occitània, es Max Roqueta qu'es a l'origina de la creacion de la Federacion Francesa de Tambornet en 1939. Mai tard, en 1954 es el que permetrà un raprochament e de rescontres amb las còlas italianas, ont lo tambornet i es un espòrt mièg-professional.
Lo jòc[modificar | modificar la font]
Equipament[modificar | modificar la font]
- Lo terren defòra : un rectangle en pisat, de quitran o sintetic de 80 m de long sus 18 m de larg (20 m ancianament). Dins la longor, lo terren es devesit en dos camps per una linha nomenada còrda. Las linhas de confront de 10 cm de larg apertenon al terren. Mas, una pelòta que tòca la còrda serà totjorn jutjada falsa per la còla que la mandèt. En jòc de sala, lo terren mesura 34 m sus 16.
- La pelòta : roja o blanca es en cauchó e d’un diamètre de 6,1 cm e pesa 78 g.
- Lo tambornet : un cercle, autrecòps de fusta, uèi de plastic enrodat per un fial de coire e tibat d'una tela sintetica per tal que la pelòta rebomba. Se pòt téner lo tambornet amb la man per una manilha de cuèr.
- Lo bacèl : D’un diamètre de 18 cm al cap d’un margue de 70 cm a un mètre. S'utiliza per engatjar la pelòta e permetre de la lançar a granda velocitat. Lo bacèl es de mens en mens utilizat.
- La mandolina : es un tambornet que sa forma sembla una gota d'aiga. La manilha se situa del costat mai fin. La mandolina s'utiliza pas que per l'engatjament e permetre a la pelòta d'anar mai luènh pus aisidament e per li balhar un efièch. Es pauc utilizada en França mas sovent pels italians.
Los tamborinièrs[modificar | modificar la font]
Doas còlas de cinc jogaires s’afrontan, caduna sus una part del terren. Los tamborinièrs son despartits sul terren segon tres ròtles.
Dos fons que mandan la pelòta lo pus luènh possible dins lo camp opausat. Un dels dos fons es lo tambornièr : engatja la pelòta amb son tambornet, bacèl o mandolina e contunha lo jòc amb son tambornet.
Dos cordièrs que tornan mandar las pelòtas cortas de l’adversari (autres còps la linha centrala èra materializada per una còrda). Lo seu ròtle es malaisit: fòrça pelòtas fusan al dessús d'eles. Lo cas ideal es quand un fons o lo terç advèrsa manca.
Al mitan, lo terç manda lo mai bas possible las pelòtas que los cordièrs manquèron. Manda tanben las pelòtas un pauc cortas per los fons. Idealament, jòga de pelòtas d'ataca.
Règlas[modificar | modificar la font]
Descompte dels ponches : sabent que la pelòta pòt rebombar un còp abans d’èsser tambornada, una còla pèrd un ponch se :
- la pelòta es pas mandada dins lo camp opausat.
- la pelòta aterrís fòra del terren (las linhas son dins lo terren). Se la pelòta que tòca la linha centrala (la còrda), es tanben mancada.
- Lo tamborinièr tòca la pelòta amb una autra part de son còs que l’avantbraç que tend lo tambornet.
- dos tamborinièrs de la meteissa còla tòcan consecutivament la pelòta.
- un tamborinièr va dins lo camp opausat.
Lo descompte sa fa coma al tennis : La partida es ganhada quand una còla ganha 13 o 16 jòcs segon las categorias. Cada tres jòcs, las còlas càmbian de costat e lo servici càmbia a cada jòc.


text:
Les Avenières
Les Avenières en arpitan (Les Avenières en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Los Avenières Se lo nom d'una municipalitat situada en la region Rhône-Alpes en lo departament del Isère(38). Ela llom lo fleuve Del Rhône la en en separant del departament de l'Ain(01) e se situa pas luènh del riu del Guiers (pichon afluent del Rhône) en en marcant la separacion del departament del Isère amb aquel de la Savoie. Aquela Municipalitat se compausa de tres seccions: Ciers, Buvin e Curtille #que son los noms dels pòbles #que la compausan. Uèi lo Nom de "Ciers" se gaireben totalament queigut en désuétude, lo vilatge principal se communément nomenat "Los Avenières" (mas se parla encara de la "sala de las fèstas de Ciers")
La vila "Las Avenières"se situa sus una butte amb altituds activas de 200 mètres a 289 mètres, en en permetent de ofrir una vista considerabla suls monts del Bugey al Nòrd, la plana del Bouchage-Morestel al Oèst e fin finala la Chartreuse e lo Dent del Gat al luènh al Èst.
Les Avenières est le nom d'une commune située dans la région Rhône-Alpes dans le département de l'Isère(38). Elle longe le fleuve du Rhône la séparant du département de l'Ain(01) et se situe non loin de la rivière du Guiers (petit affluent du Rhône) marquant la séparation du département de l'Isère avec celui de la Savoie. Cette commune se compose de trois sections: Ciers, Buvin et Curtille qui sont les noms des villages qui la composent. Aujourd'hui le nom de "Ciers" est presque totalement tombé en désuétude, le village principal est communément nommé "Les Avenières" (mais on parle encore de la "salle des fêtes de Ciers")
La ville "Les Avenières"se situe sur une butte avec des altitudes allant de 200 mètres à 289 mètres, permettant d'offrir une vue remarquable sur les monts du Bugey au Nord, la plaine du Bouchage-Morestel à l'Ouest et enfin la Chartreuse et la Dent du Chat au loin à l'Est.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Préhistoire
Neolític Final al Bronze mièg[1] :
La region a viscut per agricultors. Una falç a boton de la region de las Avenières a conservat al Musèu de Viena. Es la sola pròva d'una aucupacion anteriora a las Gallo-Romains, al confluisson de la Bièvre e del Rhône.
- Epòca Romaine[2]
l'an 1989, dels trabalhs de remembrement efectuats dins lo quartièr de « Lo Tribunal del Pont » an permeses la descobèrta de doas estaques en roure a 2 m de prigondor. Un estudi al carboni 14 portada pel centre de datation de l'universitat Claude Bernard Lion E (CNRS) a atribuit al periòde 39 av. J.-C a 120 apr. J.-C. Poiriá éventuellement s'agir de estaques apertenent a un pont gallo-romain en servint a afranquir lo lièch del Rhône entre los Avenières e Thuellin.
- Mièg Age e Los tempses modèrns[3]
En 1330, Aigline de Agarbava, épousa Louis de Rivoire, chevalier, senhor de Romagnieu, Adondèsson, la Bastida-Montgascon, Villeneuve de Ciers (las Avenières), Bruzolo en Piémont. Nòtas e de pèças #que pròvan #que Humbert de Baternay a #èsser lésé en lo moment de la cession e transpòrt #que lududes aguèron fach pel rei Charles VIII l'an 1496 de la tèrra de Dolomieu e d'aquela de las Avenières. En Octòbre 1496. Cartas brevets de Charles VIII en portant cession e transpòrt al se de Baternay de las tèrras de Dolomieu e de las Avenières. 22 de genièr 1560. Còpia de cartas concedidas pel rei Charles a Renascut de Baternay en çò que tanh a la tèrra de Ornacieux, de Dolomieu e de las Avenières. 8 d'octòbre 1609. Venta de las tèrras e distincion de las Avenières, Brangues e baronnie de Bouchage al Sr. De Granieu e de Dorgeoise per madama Gabrielle de Baternay, veusa de Gaspard de la Chastre. En Julhet 1523. Cartas de François E" en contenent de mantenudas tèrras de Dolomieu e de las Avenières obtenudas per Kené de Baternay. Estancada del Conselh del Rei en portant que Renascut de Baternay i aurà mes en possession de las tèrras de Dolomieu e de las Avenières. 15 de març 1642. Memòria e d'instruccions en çò que tanh a l'instància pendenta al Conselh del Rei per rason de las tèrras de Dolomieu e de las Avenières.
- XXModèl:Ème sègle
[[Fila:Vialatte - LOS AVENIERES - Lo Tramvia TDI e Quartièr de ka Estacion de l'Èst.JPG|vignette|Lo quartièr de l'estacion de l'Èst, cap a 1909 : al primièr plànol lo depaus dels TDI, e a esquèrra l'estacion del Camin de fèrre de l'Èst de Lion]] Lo bourg es desservi, al començament de la Sègle XX, per doas linhas de camin de fèrre secondaire : lo camin de fèrre de l'Èst de Lion cap a Lion e Aoste, e los Tramvias départementaux del Isère, represes pels Tramvias de l'Oèst del Dauphiné cap a Lo Torn-de detlo-Pi. Aquel darrièr #circular de 1909 a 1935
- Préhistoire
Néolithique final au Bronze moyen[4] :
la région est habitée par des agriculteurs. Une faucille à bouton de la région des Avenières est conservée au Musée de Vienne. C'est la seule preuve d'une occupation antérieure aux Gallo-Romains, au confluent de la Bièvre et du Rhône.
- Époque Romaine[5]
En 1989, des travaux de remembrement effectués au quartier de « La Cour du Pont » ont permis la découverte de deux pieux en chêne à 2 m de profondeur. une étude au carbone 14 menée par le centre de datation de l’université Claude Bernard Lyon I (CNRS) a attribué à la période 39 av. J.-C à 120 apr. J.-C. Il pourrait éventuellement s’agir de pieux appartenant à un pont gallo-romain servant à franchir le lit du Rhône entre les Avenières et Thuellin.
- Moyen Age et Les temps modernes[6]
- En 1330, Aigline de Gerbais, épousa Louis de Rivoire, chevalier, seigneur de Romagnieu, Domessin, la Bâtie-Montgascon, Villeneuve de Ciers (les Avenières), Bruzolo en Piémont.
- Notes et pièces qui prouvent qu'Humbert de Baternay a été lésé lors de la cession et transport qui lui furent faits par le roi Charles VIII en 1496 de la terre de Dolomieu et de celle des Avenières.
- Octobre 1496. Lettres patentes de Charles VIII portant cession et transport au s' de Baternay des terres de Dolomieu et des Avenières.
- 22 janvier 1560. Copie de lettres accordées par le roi Charles à René de Baternay au sujet de la terre d'Ornacieux, de Dolomieu et des Avenières.
- 8 octobre 1609. Vente des terres et seigneurie des Avenières, Brangues et baronnie de Bouchage à M. de Granieu et de Dorgeoise par dame Gabrielle de Baternay, veuve de Gaspard de la Chastre.
- Juillet 1523. Lettres de François I" contenant maintenue des terres de Dolomieu et des Avenières obtenues par Kené de Baternay. Arrêt du Conseil du Roi portant que René de Baternay sera remis en possession des terres de Dolomieu et des Avenières.
- 15 mars 1642. Mémoire et instructions au sujet de l'instance pendante au Conseil du Roi pour raison des terres de Dolomieu et des Avenières.
- XXModèl:Ème siècle
Le bourg est desservi, au début du Sègle XX, par deux lignes de chemin de fer secondaire : le chemin de fer de l'Est de Lyon vers Lyon et Aoste, et les Tramways départementaux de l'Isère, repris par les Tramways de l'Ouest du Dauphiné vers La Tour-du-Pin. Ce dernier circula de 1909 à 1935
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Lo problèma de l'aucupacion palafittique al Nòrd del Bas-Dauphiné. Del Neolític final al Bronze mièg
- ↑ N2007-RA-0098
- ↑ Catalòg general dels manuscrits de las bibliotècas publicas de França : de Departaments (1903). Tomme LXI
- ↑ Le problème de l'occupation palafittique au Nord du Bas-Dauphiné. Du Néolithique final au Bronze moyen
- ↑ N2007-RA-0098
- ↑ Catalogue général des manuscrits des bibliothèques publiques de France : Départements (1903). Tomme LXI


text:
Lista dels primièrs ministres de Lituània
Lo primièr ministre es lo cap de govèrn de Lituània e es elegit per lo parlament del país, lo Seimas. La carga actuala foguèt creada en 1990 durant lo procès d'independéncia de l'Union Sovietica, amb lo nom de Cap del Conselh de Ministres. Lo títol de "primièr ministre" foguèt adoptat lo 25 de novembre de 1992.
Istoricament, lo títol de "primièr ministre" foguèt tanben utilizat entre 1918 e 1940 dins la Republica de Lituània, creada aprèp la fin de l'Empèri Rus e qu'existís abans l'ocupacion Sovietica lo 1940.


text:
Precession
La precession es lo movement de l'axe de rotacion d'un còrs solid; la precession es lo cambiament de la direccion de l'axe d'un objècte que vira. L'exemple tipic es lo movement d'una baudufa quand son axe de rotacion es pas vertical. I a dos tipes de precessions: la precession per causa de moments de fòrças extèrnas, e la precession sens moments de fòrças extèrnas.
Precession de la Tèrra[modificar | modificar la font]
Per causa del movement de precession, la posicion qu'indica l'axe de la Tèrra dins l'esfèra celèsta se desplaça en seguissent un cercle barrat cada 25 800 ans (an platonic). Lo cercle de la precession a son centre dins lo pòl de l'ecliptica e, per aquò, la posicion dels pòls celèstes càmbia sempre. La precession de la Tèrra es causada per la fòrça gravitacionala de la Luna, del Solelh e de las autras planetas. Lo cambiament de la direccion de l'axe de rotacion de la Tèrra provòca una variacion del plan de l'Equador e, per aquò, de la linha d'interrupcion d'aqueste plan amb l'ecliptica. Aquesta linha soslinha dins l'esfèra celèsta la direccion del punt Aret que retrograda subre l'ecliptica, un fenomèn apelat precession dels equinòccis.


text:
1830
Aquesta pagina concernís l'an 1830 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 25 d'agost - A Brussèlas, comença la revolucion bèlga que condusiguèt a la creacion del reialme de Belgica, independent dels Païses Basses.
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Fisica[modificar | modificar la font]
Descubèrta dau fenomèn d'induccion per Michael Faraday (1791-1867).
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 3 de febrièr - Robert Arthur Talbot Gascoyne-Cecil, primièr ministre de Grand Bretanha (m. 1903)
- 15 de març - Paul Heyse, escrivan alemand, Prèmi Nobel (m. 1914)
- 10 de julhet - Camille Pissarro, pintor francés (m. 1903)
- 18 d'agost - Francés Josèp Ièr d'Àustria, emperaire d'Àustria e rei d'Ongria (m. 1916)
- 8 de setembre - Frederic Mistral, escrivan occitan, Prèmi Nobel de Literatura (m. 1914)
- 15 de setembre - Porfirio Díaz, president de Mexic (m. 1915)
- 10 d'octobre - Isabèl II, reina d'Espanha (m. 1904)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 4 de junh - Antonio José de Sucre, revolucionaire e òme politic veneçolan (n. 1795)
- 25 de novembre - Pèire Ròda, violonista e compositor occitan (n. 1774)
- 1èr de decembre - Papa Piu VIII (n. 1761)
- 17 de decembre - Simón Bolívar, militar e òme politic sud-american, president de Veneçuèla e Colómbia (n. 1783)


text:
Parlament francés
Lo Parlament francés exercís una granda partida del poder legislatiu e pòt en partida contraròtlar l’activitat governamentala, segon la Constitucion francesa de 1958. Se compausa del Senat, la cambra nauta, que comprend 348 senadors, e de l’Assemblada Nacionala, la cambra bassa, que compta 577 deputats. Las doas cambras tenon sesilha dins de luòcs diferents: lo palais del Luxemborg pel Senat e lo palais Borbon per l’Assemblada Nacionala.
Abans 1962, lo Parlament èra lo deteneire unic de la sobeiranetat populara. Dempuèi aquela data, es en concurréncia amb lo President de la Republica, designat a l’eleccion presidenciala al sufragi universal.
Fòrça poderós jos las Tresena e Quatrena Republicas, son poder mermèt jos la Cinquena Republica. Las evolucions actualas de las institucions francesas tendon a li tornar qualques nòvas prerogativas. Pasmens, los poders creissents de las Institucions de las Unions Europèas tendon a limitar son influéncia, prèp 70 % de son activitat essent consacrada a la mesa en òbra del Drech de l'Union Europèa[1].
Somari
- 1 Istòria
- 2 Parlament jos la Cinquena Republica
- 2.1 Parlamentaris
- 2.2 Foncionament parlamentari
- 2.3 Poders del Parlament
- 2.4 Procedura legislativa
- 2.5 Autres poders del Parlament
- 2.6 Tèxtes de referéncia
- 3 Nòtas e referéncias
- 4 Vejatz tanben
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo Parlament francés, coma poder legislatiu, deu pas èsser confondut amb los Parlaments del Regim Ancian qu'èran de corts de justícia avent qualques atribucions politicas.
Lo Parlament, al sens actual, apareguèt en França amb la Revolucion. Sa forma (monocamerala, bicamerala o pluricamerala), sos noms e sas atributions, definits per las diferentas constitucions, prenguèron de formas fòrça diferentas seguent los regims:
Parlament jos la Cinquena Republica[modificar | modificar la font]
Lo Parlament es compausat de doas cambras : lo Senat que compren 348 elegits, e l’Assemblada Nacionala que compta 577 deputats.
Parlamentaris[modificar | modificar la font]
Eleccion dels parlamentaris[modificar | modificar la font]
Los deputats que tenon sesilha a l’Assemblada Nacionala son elegits a l'escrutinh majoritari uninominal de dos torns dins l'encastre de las circonscripcions per cinc ans
Los senators son elegits al sufragi universal indirècte pels "grands electors". Los "grands electors" son los elegits nacionals, regionals, departementals e dels delegats dels conselhs municipals. Los senators son renovelats per mitat cada tres ans.
Estatuts e imunitats[modificar | modificar la font]
Per poder èsser parlamentari, se cal confornar a qualques condicions. Cal aver 24 ans per èsser senator, 18 pels deputats dempuèi 2011. Los comerçants en liquidacion judiciària las personas condamnadas per corrupcion venon ineligibles per un an o mai. Existís tanben d'incompatibilitats de foncion. Se pòt pas èsser parlamentari e foncionari, parlamentari e exercir de foncions de direccion dins las entrepresas nacionalas. Se pòt pas cumular lo mandat de parleamentari amb mai d’un dels mandats seguents: membre d'un conselh o d'un executiu regional, general, municipal. Lo cumul es enebit amb d'autres mandats parlamentaris, senator, deputats, deputats europèus.
L’article 26 de la Constitucion de 1958 (revisat en 1995) fixa las immunitats parlamentàrias. Existís una irresponsabilitat parlamentària sus sas opinions e son vòte dins l'encastre de son trabalh parlamentari. Gausís tanben d’una inviolabilitat relativa. Pòt èsser acusat per un crime o un delicte pas que amb l’autorizacion delu burèl de l’assemblada competenta levat flagrança o condamnacion definitiva per un tribunal.
Foncionament parlamentari[modificar | modificar la font]
Dempuèi 1995, existís pas qu’una sesilha unica de 9 meses començant en octobre. En cas de besonh, le Primièr Ministre pòt decidir de tener de jorns e mai.
Lo President de ma republica pòt dubrir e acabar de sesilhas extraordinàrias. L’òrdre del jorn es determinat per avança, s'es demandada pels parlamentaris, sa durada pòt pas despassar 12 jorns. S'es demandada pel govèrn, cap de durada es fixada.
Cada Assemblada redigís son règlament somés al contraròtle de constitucionalitat del Conselh Constitucional.
Los grops parlamentaris an un ròtle, regropan los elegits del meteis partit o de meteissa sensibilitat. 20 deputats o 15 senators son necessaris per constituir un grop entre autre dins l'atribucion de la comissions.
Las uèit comissions permanentas de l'Assemblada Nacionala e las sièis del Senat caduna especializada dins de grands domenis estúdian los projèctes o proposicions de leis e preparan los emendaments.
Poders del Parlament[modificar | modificar la font]
La Constitucion de 1958 mermèt fòrça los poders del Parlament. A la prerogativa abituala del poder legislatiu coma lo dich l’article 34. « la lei es votada pel Parlament ». Mas l'article limita fòrça lo domeni de la lei. Lo Parlament fixa las règlas suls dreches civics e las libertats publicas, lo drech de las personas, lo drech penal e de procedura penala. Legifèra sus las jurisdiccions, las magistraturas, los impòsts, la moneda, los regims electorals, de la creacion de categorias d’establiments publics, l'estatut dels foncionaris, las nacionalizacions. Mas fa que fixar los principis fondamentals per l’organizacion de la Defensa Nacionala, las collectivitats localas, l’ensenhament, lo drech de proprietat, de las obligacions e del trabalh. totes los autres domenis relèvan del reglamentari, es a dire del poder executiu (article 37). Aquela limitacion aviá per tòca d'acabar amb la paralisia parlamentària existent jos la Cinquena Republica.
Mejans d’accion del Parlament sul govèrn[modificar | modificar la font]
Lo Parlament pòt contrarotlar lo trabalh del govèrn amb una Commission d'enquèsta parlamentària.
Lo mejan mai conegut de contrarotlar lo govèrn es la practica de las questions parlamentàrias. Lo govèrn deu consacrar una sesilha per setmana e respondre a las questions dels representants de cada assemblada.
Dempuèi 1992, lo govèrn deu sometre al Parlament las proposicions d’actes relatius a l’Union Europèa s’an una incidéncia sus la legislacion francesa.
Per manifestat lor desacòrdis, los deputats pòdon pausar una mocion de censura. Valabla s'es signada par 10 % dels deputats cal un vòte favorable de 50 % dels membres de l’Assemblada Nacionala per que capite. En cas de vòte positiu, lo govèrn deu demissionar. Mas dempuèi 1962, l’existence d’un parti majoritaire a permis au gouvernement de s’appuyer sur une majorité solide rendant impossible le vote d’une motion de censure.
Procedura legislativa[modificar | modificar la font]
Prepausar una lei[modificar | modificar la font]
L’initiativa de las leis aparten al Primièr ministre e als membres del Parlament. Gaireben totes los tèxtes son depausats pel Govèrn e son nomenats « projèctes de lei ». Los autres tèxtes son depausats per de deputats o de senators e se nomenan alara de « preposicions de lei ».
Examen del tèxte en comission e emendaments[modificar | modificar la font]
Lo vòte de la lei passa per de fasas definidas precisament per la Constitucion e pels règlaments d'ambedoas assembladas. Aprèp qu'es estat depausat pel Govèrn o pel Parlament, un tèxte es examinat per una comission, que designa un raportaire encargat de detalhar las mesuras prepausadas e eventualament los emendaments a i portar, discutar en sesilha publica e votar pendent una o mai lecturas dins cada cambra.
Un tèxte pausat es pas necessàriament discutit. Se lo govèrn e lo burèl de l’assemblada auprèp que foguèt pausat decidís pas de l’inscriure en sesilha.
Lo tèxte del depart, abans l’examen en sesilha publica, pòt èsser apondut d’emendaments, es a dire de modificacions que crean, modifican o suprimisson un article del tèxte de lei.
Fin finala, l’examen del tèxte pendent de lecturas per caduna de las cambras permet sovent de melhorar lo tèxte, o en corrigissent de punts tecnics, o en prepausant de mesuras suplementàrias per viaá d’aemendaments, depausat per un parlamentari o pel Govèrn.
Vòte de la lei[modificar | modificar la font]
Lo vòte de la lei en França repausa sul principi de l’acòrdi sus un meteis tèxte entre l’Assembla Nacionala e lo Senat. L'acòrdi se fa per la procedura de la naveta parlamentària, descricha per l’article 45 de la |Constitucion: « tot projècte o proposicion de lei es examinada successivament dins ambedoas assembladas del Parlament per tòca de l’adopcion d’un tèxte identic ». Aprèp lo vòte d’un tèxte per una assemblada, es transmés a l’autra assemblada. La meteissa procedura contunha: examen en commission, depaus eventual d’emendaments, examen e vòte en sesilha publica e comença la naveta parlamentària.
L’examen del tèxte dins caduna d'ambedoas assembladas constituís la primièra lectura. Se la segonda assemblada adòpta lo tèxte sens lo modificar, es a dire sens adoptar d’emendament, la procedura s’acaba: lo president de la Republica deu promulgar lo tèxte, que ven una lei tre qu'es publicat al jornal oficial. Se la segonda assemblada rebuta o modifica lo tèxte, aquel torna a la primièra assemblada. E la segonda lectura, seguís la meteissa procedura. En cas de desacòrdi entre ambedoas assembladas e se lo govèrn interven pas, la naveta parlamentària pòt durar sens fin.
Lo govèrn pòt intervenir aprèp la segonda lectura o la primièra en cas d’urgéncia en convocant una Commission mixta paritària prevista dins l'article 45 de la constitucion. Compausada de sèt deputats e de sèt senators, ensaja de metre al punt un tèxte de compromés. S'es impossible, aprèp una novèla lectura, lo darrièr mòt ven a l’Assemblada Nacionala. Solament aquel punt de la Constitucion dona la primautat a l’Assemblada Nacionala sul Senat dins lo vòte de la lei. En practica, l’Assemblada Nacionala utiliza pauc aquel poder, perque las assembladas acaban per s’acordar sus un tèxte abans la naveta. Pasmens, l’existéncia d'aquel recors dona a l’Assemblada Nacionala una fòrça de pression e assegura son ròtle preponderant dins lo vòte de la lei.
Autres poders del Parlament[modificar | modificar la font]
L’article 89 de la Constitucion dona al Parlament de poders constituents. Cap de revision constitucionala se pòt pas far sens l’acòrdi de las doas cambras. Aprèp lo vòte en tèrmes identics per ambedoas Assembladas, l’aprobacion definitiva se pòt far de dos biais: o per una reünion del Parlament en congrès a Versalhas (Cal alara un vòte de 3/5 dels representants per que la revision constitucionala siá adoptada), o per referendum coma o prevei l’article 11 de la Constitucion.
Sus diplomacia, lo Parlament deu ratificar los decrets mai importants. E l’article 11 de la Constitucion permet de contornar lo Parlament en donant la possibilitat de sometre al referendum tot projècte de lei per autorizar la ratificacion d’un tractat avent d'incidéncias sus la Constitucion. L’article 35 dona al Parlament lo poder de declarar la guèrra. Mas los conflictes contemporanèus que França i participa son pas que des missions dins l'encastre de l’ONU o de l’OTAN e totjorn fòra del territòri nacional. Jamai las Assembladas doncas utilizèron aquela prerogativa.
Fin finala lo Parlament a qualques poders en matèria de justícia. Pòt sasir e organizar la Nauta Cort de Justícia e la Cort de Justícia de la Republica. Es tanben el que vòta las leis d’amnistia.
Tèxtes de referéncia[modificar | modificar la font]
La Constitucion francesa de 1958 definís lo vòte de la lei dins son Titre V - Dels rapòrts entre lo govèrn e lo Parlament:
- article 34: domenis que la lei i pòt intervenir
- article 38: cas de las ordenanças
- article 39: iniciativa de las leis
- articles 40 e 41: cas que lo govèrn pòt refusar a priori una proposicion de lei o un emendament
- articles 42 a 44: examen del tèxte en comission e depaus d’emendaments
- article 45: naveta parlamentària
- article 46: cas dels projèctes de lei organica
- article 47 e 47-1: cas dels projèctes de lei de finanças e dels projèctes de lei de finançament de la securitat sociala
- article 48: fixacion de l’òrdre del jorn de las assembladas
- article 49 a 51: engatjament o mesa en causa de la responsabilitat del govèrn.
Reglaments del Parlament suls sites de l’Assemblada nacionala [1] e del Senat [2].
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Bibliografia (fr)[modificar | modificar la font]
- Les Assemblées parlementaires françaises (numéro 5216) de Pascal JAN aux éditions La Documentation française (ISSN : 1763-6191).
- Philippe Georges et Guy Siat, Droit public, Sirey, 2004.
- Sous la direction de Jean-Luc Parodi, Institutions et vie politique, la documentation française, 2003.


text:
Lissamphibia
La sosclassa dels Lissanfibians correspond a la classa dels anfibians (ancianament batracians). Es una classa de vertebrats, tetrapòdes quitament se los membres son perduts segondàriament çò los gymnophiones, intermediari entre los peisses e los reptils dins la conquista de la vida terrèstra. Apareguèron sus tèrra al devonian periòde de l'èra primària, fa environ 370 Ma.
Somari
Classificacion dels anfibians[modificar | modificar la font]
- Òrdre : Anura (anoras)
- Familha : Allophrynidae
- Familha : Arthroleptidae
- Familha : Ascaphidae
- Familha : Astylosternidae
- Familha : Bombinatoridae
- Familha : Brachycephalidae
- Familha : Bufonidae
- Familha : Centrolenidae
- Familha : Dendrobatidae
- Familha : Discoglossidae
- Familha : Heleophrynidae
- Familha : Hemisotidae
- Familha : Hylidae
- Sosfamilha : Hemiphractinae
- Sosfamilha : Hylinae
- Sosfamilha : Pelodryadinae
- Sosfamilha : Phyllomedusinae
- Familha : Hyperoliidae
- Sosfamilha : Hyperoliinae
- Sosfamilha : Leptopelinae
- Familha : Leiopelmatidae
- Familha : Leptodactylidae
- Sosfamilha : Ceratophryinae
- Sosfamilha : Cycloramphinae
- Sosfamilha : Eleutherodactylinae
- Sosfamilha : Leptodactylinae
- Sosfamilha : Telmatobiinae
- Familha : Limnodynastidae
- Familha : Mantellidae
- Sosfamilha : Boophinae
- Sosfamilha : Laliostominae
- Sosfamilha : Mantellinae
- Familha : Megophryidae
- Familha : Microhylidae
- Sosfamilha : Asterophryinae
- Sosfamilha : Brevicipitinae
- Sosfamilha : Cophylinae
- Sosfamilha : Dyscophinae
- Sosfamilha : Genyophryninae
- Sosfamilha : Melanobatrachinae
- Sosfamilha : Microhylinae
- Sosfamilha : Phrynomerinae
- Sosfamilha : Scaphiophryninae
- Familha : Myobatrachidae
- Familha : Nasikabatrachidae
- Familha : Pelobatidae
- Familha : Pelodytidae
- Familha : Petropedetidae
- Familha : Pipidae
- Sosfamilha : Dactylethrinae
- Sosfamilha : Pipinae
- Familha : Ranidae
- Familha : Rhacophoridae
- Sosfamilha : Buergeriinae
- Sosfamilha : Rhacophorinae
- Familha : Rheobatrachidae
- Familha : Rhinodermatidae
- Familha : Rhinophrynidae
- Familha : Scaphiopodidae
- Familha : Sooglossidae
- Òrdre : Urodela (urodèlas)
- Familha : Ambystomatidae
- Familha : Amphiumidae
- Familha : Cryptobranchidae
- Familha : Dicamptodontidae
- Familha : Hynobiidae
- Familha : Plethodontidae
- Sosfamilha : Desmognathinae
- Sosfamilha : Plethodontinae
- Familha : Proteidae
- Familha : Rhyacotritonidae
- Familha : Salamandridae
- Familha : Sirenidae
- Òrdre : Gymnophiona (gimnofiònes)
- Familha : Caeciliidae
- Sosfamilha : Caeciliinae
- Sosfamilha : Typhlonectinae
- Familha : Ichthyophiidae
- Familha : Rhinatrematidae
- Familha : Scolecomorphidae
- Familha : Uraeotyphlidae
- Familha : Caeciliidae
Classificacion filogenetica[modificar | modificar la font]
Dins la Classificacion filogenetica del vivent, los autors resèrvan l'anciana denominacion de batracians al grop fraire dels Gymnophiones comprenent las urodèlas de còs apelats Caudata e las anoras o Salienta.
─o Sarcopterygii ├─o Coelacanthimorpha o Actinistia └─o ├─o Dipnoi (+) └─o Tetrapoda ├─o Lissamphibia e Lepospondyli (+) └─o ├─o Temnospondyli (atudat) (+) └─o Reptiliomorpha └─o Cotylosauria │ └─o AMNIOTA (+)
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia ITIS : TSN 586230 Lissamphibia (en)
- Referéncia AnimalDiversityWeb : Lissamphibia (en)
- Sur tree of Life (en)


text:
Guilhèm de Gellona
Guilhèm de Gellona (n.vèrs 768 - m.18 de mai de 812), foguèt comte de Tolosa, duc d'Aquitània, marqués de Septimània e sant de la Glèisa Catolica (canonizat en 1066). Conegut en França coma Guillaume d'Orange, mercé a un cicle de cançon de gèsta que n'es l'eròi.
Filh de Teodoric, comte d'Autun e duc de Borgonha, èra per sa maire Aula (o Alda), felen de Carles Martèl e doncas cosin de Carlesmanhe, que li transmètet lo comtat de Tolosa amb títol de duc, en 781 quand creèt lo ducat d'Aquitània. Après 781 foguèt conselhièr de Loís lo Piós. La region tolosana s’espandissiá al sud dels Pirenèus fins a Septimània e Gotia, que dins las annadas seguentas tombèron jos la dominacion dels francs. Portava doncas lo títol de duc, mas tanben lo de marqués per las tèrras frontalièras. En 785 ajudèt a la a la conquista de Girona e d'autres endreches de Gotia. En 790 succediguèt a Corson coma comte de Tolosa e cediguèt l'administracion d'unes comtats al seus filhs: Rasés e Conflent a Berà, Rosselhon a Gaucèlm e probablament d'autres comtats a Adalem. En 791 combatèt los bascos. En 793 foguèt derrotat pels arabis sus Orbièl, mas aquestes darrièrs se deguèron retirar fins en Cerdanha. En 801 participèt a la conquista de Barcelona, amb Ademar de Narbona, Berà e d'autres.
De son primièr maridatge amb Cunegonda d'Austràsia nasquèron:
D’un segond maridatge amb Guitborga naisseràn
- Adalelm,
- Gaucelm de Rosselhon,
- Bernat de Septimània,
- Heribert comte,
- Teodoric (comte d'Autun per delegacion de Bernat),
- Guitgari,
- Guarner,
- Roslinda o Rottind Helinbruc (comtessa consort de Corbie).
En 804 se retirèt al monastèri d'Aniana, puèi en 806 fondèt l'abadiá de Gellona, a l'ora d'ara Abadiá de Sant Guilhèm dau Desèrt.


text:
Linkin Park
Linkin Park es un grop de rock format en 1996 a Angoura Hills en Californie enmenat per Chester Bennington (cant), Mike Schinoda (cant, rap, guitarra, clavier), Brad Delson (guitarra), Dev Farrell (guitarra), Rob Bourdon (battariá) e Joe hahn (platino, efèt et mescla),
Coneguèt lo captida de son primier disc in 2000, Hybrid Theory, agotat a dei milion eisemplàri dins lo mond e classificat disc de diamant per lo RIAA. Son segond album, Meteora, sortit en 2003 e es estat classificat multi disc de platina dins de nombró país fourestié. Un de sei disc, Minute to midnight, sortit en 2007, es estat classificat primier dei tèsto deis tiero dins 32 país estrangier e classificat melhor de l'annada. Son dernier disc : A thousand sun, es sortit lo 14 de setembre de 2010,


text:
Acid ribonucleïc ribosomic
L'acid ribonucleïc ribosomic o ARNr es l'ARN mai abondós de la cellula. Es format d'una sola cadena de nucleotids, encara que presenta de zònas de dobla eliç a causa de sa conformacion tridimensionala. Aqueste tipe d'ARN presenta las caracteristicas seguentas:
- Fa partida de las subunitats del ribosòma amassa amb qualques proteïnas.
- Participa en la sintèsi de proteïnas dins lo ribosòma.
- Existisson de divèrses tipes d'ARNr, cadun amb una talha e estructura caracteristica.
Los ARNr son classificats tradicionalament segon lor coeficient de sedimentacion, mesurat en svedbergs (S). Dins los organismes procariòtas existisson tres ARNr distints (5S, 16S e 23S) e dins los organismes eucariòtas quatre (5S, 5'8S, 18S, 28S). Dins los procariòta, los ARNr 23S e 5S fan partida de la subunitat màger dels ribosòmas, alors que l'ARNr 16S fa partida de la subunitat mendre. Dins los eucariòtas, los ARNr 5S, 5'8S e 28S fan partida de la subunitat màger dels ribosòmas, alors que l'ARNr 18S fa partida de la subunitat mendre.


text:
Bestiau
Lo bestiau es un tèrme collectiu (sensa plurau) que designa l'ensems dei bèstias de norrigatge, exceptat la polalha e leis animaus que vènon de l'aqüacultura. Leis animaus que lo constituisson forman un tropèu. Si destrián lo gròs bestiau (bovin, cavau, muou, ai) e lo pichon bestiau (moton, cabra, pòrc).
Lei societats umanas dichas primitivas si fondan sus un mòde de subsisténcia que si ditz "mòde caçaire-culhaire". Après apareissèron lei societats que sa subsisténcia si fonda sus lo norrigatge e la domesticacion e qu'impausa un nomadisme amb una tòca de gestion de la ressorsa vegetala naturala (rotacion). La domesticacion permetèt e permete totjorn ai societats tradicionalas e modèrnas de seleccionar leis animaus mai favorables au norrigatge.


text:
Alejo Vidal-Quadras
Alejo Vidal-Quadras Roca (tanben s'emplega la forma Aleix en catalan), nascut a Barcelona lo 20 de mai de 1945, es un fisician, escrivan e òme politic catalan.
Es licenciat de Sciéncias Fisicas e professor de Fisica Atomica e Nucleara a l'Universitat Autonòma de Barcelona.
Es estat president del Partit Popular de Catalonha (1991-1996), deputat al Parlament de Catalonha (1988-1999), senador autonomic de la representacion del Parlament de Catalonha (1995-1999).
Foguèt elegit membre del Parlament Europèu en 1999 e reelegit en 2004. Dempuèi 2004 n'es tanben lo vicepresident.


text:
Cerièr
Lo cerièr (Prunus avium) es un arbre originari d'Euròpa, Asia occidentala e nòrd d'Africa, qu'aparten al genre Prunus, de la familha de las Rosaceae. Los cerièrs cultivats per produire de fruches son èissits de la seleccion de las espècias Prunus avium e Prunus cerasus, e de crosaments entre elas.
Somari
Morfologia[modificar | modificar la font]
Portada
Lo tronc es drech, e la cima fòrça estrecha, subretot en mitan de bòscs. Las brancas son gropadas en coronas anadièra. Atenh 20 a 25 metres de naut, e 0,60 m de diàmetre.
Rusca
D'en primièr es de color gris rogenc lusisenta, lissa amb fòrça lenticèlas blanquinosas. Mai tard se forman bendas orizontalas, e aprèp de placas, que se fendilha. Pasmens arriba que la rusca demore lissa longtemps.
Fuèlhas
Ovala a oblongas, dentadas, amb una o doas glandolas rojas al tèrme del peciol. A l'automna prenen una color roja, mas, en condicions desfavorablas pòt se passar pendent l'estiu.
Flors e fruches
Las Flors son blancas, amb cinc petals, ermafroditas, gropadas en corimbas, de fecondacion crosada pels insèctes (abelhas). La florason se fa al mes d'abril o mai, abans l'apareisson de las fuèlhas. Los fruches, las cerièras, se desvolopan dos meses aprèp, e son de drupas.
Racinas
L'enracinament depend de las caracteristicas del sol. En terrens prigonds forma un sistema poderós, al contrari se çò que se passa en terrens paures, amb evident dangièr d'arrancament per las ventadas.
Reproduccion[modificar | modificar la font]
Per granas
Las granas del cerièr se disseminant pels aucels, que manjan los fruches, las cerièras; mas aquel sistèma es pauc eficaç, a causa de nombrosas dificultats e d'enemics a véncer: insèctes parasits de las granas, destruccion dels brots pels mamifèrs, subretot cèrvids e conilhs, besonh de lutz per se desvolopar.
Rebrot
Lo cerièr rebrota fòrça plan aprèp de talhat.
Brots de racina
Lo cerièr a la capacitat de rebrotar per la racina. Los rebrots mai fòrts se fan aprèp una talhada. Dins aquelas circonstàncias las joves plantas pòdon profeitar de la lutz necessària per créisser. Aquel sistèma de regeneracion fa que sovent lo cerièr se tròban dins de clarièra dins los bòscs. Es lo biais de reproduccion qu'an mai de probabilitats de succès pel cerièr, atal los brots an fòrça vitalitat, a causa del profèich d'un sistèma radical ja plan poderós.
Ecologia[modificar | modificar la font]
Lo cerièr viu fins a cent ans, pasmens es melhor de l'expleitar per torns de 80 ans, per evitar los poiriments de soca.
Airal natural de distribucion
Es una espècia Europèa e d'Asia Occidental, se pòt trobar coma espècia forestala espontanèa al sud d'Escandinàvia fins la Mediterranèa, incloses les ilas Britanicas.
Influéncia del clima
Es fòça resistent al freg ivernal, mas prospèra melhor dins los airals de fregs limitats. Atal en França buta fins a 1 700 m d'altitud, mas es mai espandit jols 800 m.[1]
Demanda pas de grandas quantitats d'aiga, mas l'agradant pas las extrèmas. Supòrta pas los terrens saturats d'aiga pendent de temps, tampoc las secadas estivalas fòrtas.
Pendet los primièrs ans viu melhor aparat de la lutz excessiva, pasmens leu demanda lutz dirècta e supòrta pas èsser dominat. Per contra, val ami que los troncs sián aparats del solelh dirècte.
Lo vent no es un dangièr important, subretot s'a de racinas pauc prigondas. Las navadas umidas pòdon copar las brancas e causar l'arrèst de la creissénça.
Lo sol
Supòrta un ventalh força larg de pH, de 4,5 a 8; e tanben d'estructura, del moment que lo sol es prigond. Li agradan pas los sols pesucs, amb massa aiga o tròp compactes, doncas demanda que siá arejat. Preferís los sols umids.
Produccion de frucha[modificar | modificar la font]
Es un arbre fòrça resistent al freg e plan a la secada que, empeutat sus l'espècia Prunus mahaleb, tanben se pòt lo far butar en tèrras calcàrias. La florason de la fin de març al començament d'abril permet normalament d'escapar a risc de les geladas. Las varietats utilitzadas ara ("Burlat", "Napoleon", "Van", "Ambrunesa o Picota" eca.) son d'origina francesa o americana amb de cerièras mai grossas e dolças que los tipes ancians. Recentament s'introduguèt de varietats autocompatiblas ("Summit" "Sunburst", "Stella" eca.) qu'an pas besonh de pollinizadors d'un altre mena per donar de fruch. Las malaltiás mai freqüentas del cerièrs son la gomòsi (emission de goma producha per causas fisiologicas o consequéncias de l'ataca d'insèctes) e la poiridura de las racinas provocada per de fungid terrèstres.
Cultura Japonesa[modificar | modificar la font]
La varetat japonesa qu'es es celèbra per la seuna florason a l'arribada de la prima es lo Prunus serrulata, tanben nomenats Cerièr del Japon, fòrça cultivat per tot Asia per pasmens lo fruch es tanben comestible.[2] En japonès aquel tipe de cerièr se nomena Sakura (桜 o 櫻; さくら). Los especialistas en botànica fande prediccions per tòca de devinar lo jorn exacte que devalarán los petals de Sakura per cada una de las regions. E quan cason los pètals, la gent se reünís dejos e celèbra l'arribada del bon temps.
Galeria d'imatges[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Bruno Boulet-Gercourt, Le Merisier, Institut pour le Developement Forestier. París, 1997
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Bruno Boulet-Gercourt, Le Merisier, Institut pour le Developement Forestier. Paris, 1997
- ↑ [1]
- Predicció del jorn que cason los petals de Sakura: Sakura Weather Map


text:
Seneferó
Seneferó (en egipcian ancian Seneferu/S-nfr.w(j), Snefru/S nfr.w(j), Senefer/S-nfr, Snofru...) que ho un faraon deus famós qui l'Egipte antica e se'n brembè per sègles. Purmèr faraon de la IVau dinastia, que bastí tres piramidas qui, amassas, representan un tribalh màger que cap deus autes faraons a pas jamei deplegat.
Qu’ei lo pair deu faraon Khofo (Kheòps en grèc) qui he bastir la Grana Piramida de Giza.
En ieroglif Seneferó que s'escriu :
La Pèira de Palèrme que’u descriu com un rei pelajadís qui auré gavidat campanhas en Nubia e en Libia e sus la mar, en bèth raportar milèrs de presoèrs e bèstias. L’enjòc, per Egipte, b’èra de daunejar e de conservar punts estrategics de matèrias purmèras qui èran aus estrems deu país (Nubia dab aur, animaus exotics, pèiras preciosas) e lo nòrd, Libia e Sinai (dab metaus e husta).
Que bastí hèra; en mei de las tres piramidas (la purmèra començada a Meidon, e las duas autas, dont la Piramida romboïdala a Dahshor) qui muishan ua progression arquitecturau, que hasó bastir vilas, hortalessas, temples e palais.
Hont[modificar | modificar la font]
- Grimal, Nicolas. Histoire de l'Egypte ancienne. París : Fayard, 1988.
- Shaw, Ian. The Oxford History of Ancient Egypte. Oxford : Oxford University Press, 2000.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Võ Nguyên Giáp (25 d'agost de 1911 – 4 d'octobre de 2013) foguèt un general de l'Armada Populara Vietnamiana e un politician. Giáp foguèt lo comandant principal dins doas guèrras: la Guèrra d'Indochina (1946–1954) e la Guèrra de Vietnam (1960–1975). Giáp èra tanben jornalista, ministre de l'interior del govèrn Việt Minh del president Hồ Chí Minh, comandant militar del Việt Minh, comandant de l'armada populara vietnamiana , e ministre de la defensa. Foguèt membre del Politburo del partit trabalhista vietnamian, que en 1976 venguèt lo Partit Comunista Vietnamian.
Foguèt lo cap militar pus important, aprèp Ho Chi Minh, pendent la guèrra de Vietnam, e èra responsabla de las operacions majoras e leader entrò la fin de la guèrra.


text:
Lo tust de las civilizacions
Lo tust de las civilizacions es un tèrme creat per Samuel Huntington per explicar los conflictes que pòdon derivar de la diferéncia de culturas dins las relacions internacionalas. Aqueslas diferéncias substituirián los ancians tusts de classa o de l'ideologia politica e i qu'aurián entre los blòcs de la planèta afrontaments a causa del biais de veire la vida e per l'ensag d'assumir l'egemonia o limitar l'influéncia dels autres blòcs. Lo concèpte es ancian mas aquel politològ o popularizèt.
Las diferentas regions culturalas segon Huntington son:
- Occident: America del Nòrd, Austràlia e Nòva Zelanda e Euròpa occidentala.
- Latinoamerica
- Mond ortodòxe: l'ancian zona de la URSS, los Balcans e Chipre
- Sud-èst asiatic: païses de tradicion bodista qu'encara forman pas un blòc pròpi, mas que s'intègran dins d'autras zonas orientalas
- Mond sinitic: China, Vietnam e Corèa
- Mond indó: India, Botan e Nepal
- Japon
- Mond islamic
- Mond subsaarian
- Israèl
A costat i a de païses divisits, qu'apertenon a diverses blòcs e qu'alara pòdon venir claus dins una confrontacion entre blòcs, coma Ucraïna, Turquia, Nigèria, Sodan, Chad o Filipinas. I a de païses independents, coma Aïtí.
Lo tust mai conflictuós poiriá èsser aquel del mond islamic amb l'occident, a causa de la quantitat de gents implicadas e de la disparitat de las concepcions culturalas.
Los critics veson de sentors racistas e d'islamofobiá dins aquela idèa. D'autres critics veson qu'es la defincion de blòcs (una alternativa seriá lo concèpte de zona intermediària) o de l'idèa de tust cultural que, d'espereles, mena a la violéncia.
referéncias[modificar | modificar la font]
- (ca) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en catalan intitolat « Xoc de civilitzacions ».


text:
Gàmbia a pas de ressorsas naturalas o mineralas confirmadas, e a una agricultura pauc desvolopada. Aperaquí 75% de la siá populacion depend de la cultura de la tèrra o de la creacion d'animals per subsisténcia. Las activitats industrialas principalas son lo tractament de cacauèta, de peisses, e de pèls. Lo comèrci de re-exportacion èra una activitat economica importanta, malgrat aiçò l'aumentacion de fiscalizacion del govèrn tre 1999 e l'inestabilitat de la moneda del país, lo dalasi, faguèt amb qu'aquesta activitat sofriguèsse reduccion[2].
Las beutats naturalas del país e la proximitat amb Euròpa ne faguèron una destinacion toristica importanta.[2]


text:
Marraquèsh
Marraquèsh (en berbèr: Murakush, en arabi: مراكش, Murrakush), coneguda coma la « Vila Roja », es una vila (wilaya) de Marròc de 1 036 500 abitants (2006), qu'es la capitala de la region economica de Marraquèsh-Tensift-Al Haouz. Se situa al sud-oèst del país, al pè de las montanhas d'Atlàs.
L'origina probabla del seu nom es un mot berbèr mur (n) akush, que significa « tèrra de dieu ». La raiç mur s'utiliza ara dins la lenga berbèr mai que mai al femenin amurt. Lo meteis mot mur apareis en Mauritània, mas son interpretacion es pas segura.
Fins fa qualques decennis, Marròc èra conegut coma lo « Reialme de Marraquèsh » pels arabis, persans e europèus. Los noms europèus de Marròc, Marruecos, Maroc, Marokko, etc. son directament derivats del mot berbèr Murakush.
La vila de Marrakesh ten lo mai grand mercat tradicional (soc) de Marròc qu'es tanben un dels màgers d'Africa e del mond, e s'i tròba tanben la famosa plaça fòrça afasendada de Djemaa el Fna[1] .
Coma fòrça vilas de Magrèb e de l'Orient Mejan, Marraquèsh ten a l'encòp una vila vièlha fortificada (la medina) a costat d'una vila modèrna (sonada Gueliz). Lo quartièr josieu o mellah se situa dins la vila vièlha o medina. S'i tròba la Sinagòga Salat Al Azama, erigida en 1492. La ciutat es desservida per l'Aeropòrt Internacional de Menara (RAK es lo còde de l'aeropòrt) e una linha ferroviària cap a Casablanca e lo nòrd.


text:
Argonautas
Dins la mitologia grèga, los argonautas (del grèc: ApYovaύtaι) èran cinquanta-cinc camaradas de Jason que participèron a la cerca de l'aus d'aur, embarcats dins una nau sonada Argo, çò que donèt son nom d'argonautas. L'istòria dels argonautas es una de las legendas mai ancianas. Lo nombre d'argonautas es generalament variable, pasmens dins totas las versions conegudas i a entre 40 e 55 eròis. La mencion mai anciana de l'expedicion dels argonautas apareis dins l'òbra màger de l'autor grèc Omèr, l'Odissèa.


text:
Marsilhargues
Marsilhargues (Massillargues en francés) es una vilòta occitana de Lengadòc. La localitat, que compta actualament 6 172 abitants, se tròba administrativament a la termièra del departament d'Erau e dins la region de Lengadòc-Rosselhon a ras del riu de Vidorle que dissepara lo departament d'Erau de Gard. Los abitants de Marsilhargues, en rivalitat tradicionala amb sos vesins de Lunèl recebon tradicionalament l'escais de "bajans". Lo protestantisme i ocupa una importància istorica.
Somari
Situacion geografica[modificar | modificar la font]
Marsilhargues se situa dins una plana a ras del riu Vidorle, çò que ne fa un dels endreches mai fertils d'aquesta part de Lengadòc. Se tròba a una distància gaireben equivalenta de la capitala departamentala Montpelhièr e de la capitala del departament de Gard, Nimes e a un quinzenat de quilomètres de la mar Mediterranèa.
La comuna de Marsilhargues es la mai orientala del departement d'Erau e lo vilatge es la segonda comuna mai importanta del Canton de Lunèl.
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1305 s'i bastiguèt lo castèl de Guilhèm de Nogaret. Foguèt una de las primièras vilas de Lengadòc a passar a la Refòrma.
Entre lengadocian e provençal[modificar | modificar la font]
A mai se l'influéncia provençala i es mai importanta qu'a Lunèl (la forma de l'article plural i es lei mentre qu'a Lunèl èran los e las), lo parlar es encara lengadocian, mai precisament de la familha del montpelhierenc oriental e se distinguís plan del tipe nimesenc o provençal rodanenc.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Castèl de Guilhèm de Nogaret
Lo castèl foguèt bastit en 1305 pel nòble Guilhèm de Nogaret. Ne demòra pas qu'una part del sossòl, las grandas cosinas e lo donjon amb sa torrèla cairada.
Personatges celèbres de Marsilhargues[modificar | modificar la font]
- Gaston Deferre
- German Encòntra (1809-1853), escrivan e personatge politic occitan
- Loís Formaud (1888-1944), escrivan e cronicaire occitan
- Juli Granièr
- Emili Marinhan (1847-1937), mètge, etnograf e erudit occitan
- Pau Molinièr
- Celestin Pontièr


text:
1588
Aquesta pagina concernís l'an 1588 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Campanha militara de l'armada menada per lo negus Sarsa Dengel (1563-1597) còntra lei nomadas oròmos que menaçavan lo sud dau territòri etiopian dempuei leis annadas 1530-1540. Dins lo nòrd, una autra armada menèt una incursion còntra lei possessions otomanas situadas lòng dau litorau. Aquò obliguèt lei Turcs de negociar e d'acceptar un tractat de patz favorable ais Etiopians tre 1589.
Sultanat de Sennar[modificar | modificar la font]
Mòrt dau sultan Dawra (1586-1588) que foguèt remplaçat per Tayyib (1588-1591).
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Safavida[modificar | modificar la font]
Abdicacion de Muhammad Khudabanda que foguèt remplaçat per son fiu Abbas Ièr. L'Empèri s'alièt ambé leis Anglés que comencèron de reorganizar son armada.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 5 d'abril - Thomas Hobbes, filosòf anglés (m.1679)