text:
06/01/2017
L'aprep, seguida e fin, per Marisa Lasjuillarias
Seguida de la parucion dau 29 de decembre.
E la vita s'organizet. Quò duret sieis mes. Nos noveus vesins eran plan simpatiques. Avián doas drollissòtas que botavan un pauc de gaitat. Pensava plan a çò qu'aviá laissat onte quò era interdich de tornar. Mon vergier, mos bòscs, mos muebles, tot çò qu'aviá bastit, creat, adobat de mon mielhs pendent quaranta ans. Tot era disparegut, contaminat, irradiat.
La novela vila es 'chabada. Novelum, l'an nommada. Lo quite President de la Republica venguet per l'inaugurar. Las maisons son totas parieras, sens arma, sens personalitat. Cent metres carrats. Una pelosa de cent metres carrats tanben, emb un aubrisson dins lo mitan. Tots pariers los aubrissons. Un espaci public, una escòla, una agéncia bancària, una espiçariá que fai depaus de pan. An pensat a tot. Manca benleu un luòc de culte. Los fideus se desplaçarán. Passarán davant lors ancianas maisons, o dau mens çò que ne'n demòra. Que tot fuguet abasit, descontaminat, çò disseren.
La vita es venguda trista, quò es pas de creire. Contunhe mas activitats d'avant, mas per quantben de temps enquera. Sei totjorn alassada. Prene daus comprimats d'iòde tots los jorns. Me'n vau veire lo medecin un còp per mes. Mon òme es plan malaude. Pòt pus ren far. Èspia nonmàs la television e lo medecin lo passa veire un còp per setmana. Sos bòscs li mancan. Einueg o radiom ? Lo filh de ma melhora amija defuntet pendent l'accident, era pompier.
Degun pus an un vergier ; podem pus 'nar cerchar los botareus jos los chastanhs. E per un Perigòrd, quò es pas de viure !!!
Marisa Lasjuillarias.
Daus òmes que tomban, episòde 24 per Joan Ganhaire
Darrier episòde de la novela policiera de Joan Ganhaire.
Colerem de Longwy per lo veire e lo rencontrerem que veniá nonmas de surtir de chas vos. Ne’n creguet pas sas aurelhas quante comprenguet que nautres tanben, cherchavam sa bien aimada… Crese que lo paubre es completament falord. Li ai pas dich que cherchavam Natalena pas especialament per li portar daus messatges d’amor, li ai pas dich que era sa filha, que lo paubre auriá pogut se sentir traguit dins son deliri. Cò que avem comprès lo mielhs, que quauqu’un de competent” , es bien quela pita, “era partit sus la dralha de ma mair e que aviam nonmas lo segre, e vos setz pas de bien malaisat segre, mossur lo comte Gaëtan Caüsac daus Ombradors, ai ren obludat ? Vòstra nauta siloeta sorna, vòstras clucas negras e vòstra cana blancha, vòstre chaufaire dau babinhon ponchut, vòstre pitit servent viu coma beleta, e vòstra lonja veitura negra… Prumiera alta, 34 rua Iori Gagarine, Nogent de Leira. La brava femna se faguet pas tròp prejar per nos donar tanben la seguida dau programme : les Tamaris, a la Bòla, aqui, chambra vesina, aurelha a la paret, conversacion coma vòstre colega Clunhac, si per cas ne’n seriatz pas apercegut, parle lo dialecte, que me sei elevada en partida dau costat de Maraval., E, ze, comissariat dau V°, brava pagalha, comissari de meschanta umor, discutida malaisada, un còp sus la clòsca, a io lo papelon, tots quilhs japonès, veiqui lo pitit fina moscha que rieba, chauchabutida, la lista aus quatre vents, legida a la lesta, mas me sovene per lo mens dau prumier e dau darrier nom, veiram ben…Lo reste , zo sabetz plan, l’ Enclusa, la rua Madama, l’isla de Re, Arcachon, la cordelada de paubres tipes mòrts sus son chamin, Biarritz, fin de la galòpa. Auriá vougut la secodre, li parlar, li far dire perque, mas avetz vut l’espectacle, una babòia muda, a las cervelas nejadas. Aguisança, benleu, degost, segur. Aguí pas de plaser a la butir dins lo grand eschalier. ‘La moriguet sens comprener, sens saber que quo era io, sa filha, que acomplissiá queu geste que per ela era benleu delivrança, mas z’ai fait au nom de mon pair e de tots los que ‘la butet dins lor chasuda mortala. Mercès, mossur lo Comte de vòstra ajuda dins queu viatge de mòrt que ai coronat coma cují que quo era bien de zo far. Compte sus vòstra discrecion per gardar tot quò a l’acialat daus enquestaires oficiaus… Fidelament, Elena.”
Disserem pas grand chausa, lo temps dau viatge de retorn. Lo quite Franciscò menava prudentament sus la rota de las Landas. Dernier, envertolhat dins sas cubertas, Caüsac estuflava estranjament l’ Alleluia de Haendel. Aus Ombradors, fuguerem aculhits per de las bonas sentors de cosina. Sap pas si z ‘avetz remarcat, mas queste còp, Gaëtan a pas massat per la clòsca e son sentir es intucat dempuei lo darrier còp de bilhon. Mas que quò dure ! I aviá una letra que nos esperava, enquera una. Expeditor, Fernand Galichet. Enquera per io, las meschantas novelas :
“ Mossur lo Comte, quante legiretz quela letra, serai mòrt. Pòde pus viure dins lo sovenir de quel òrre mancament. La doça, la brava, la genta Natalena m’a esperat e sei pas vengut. Coma sos uelhs clars an degut espiar mai de cent còps lo cuenh de rua ente degun es aparegut, coma an degut purar davant l’abandon e la traïson. Comprendretz qu’entau un crime pòt èsser punit nonmas de mòrt. Ai pas lo coratge d’esperar vòstre retorn, que zo sente, portara gaire de novelas. Me sei ‘chaptat un pistolet dins l’ideia de ma far sautar la cervela, e puei, un sap-pas-que m’a fait chamjar de progiet. Pas luenh de chas nos, i a un vielh chasteu e una nauta torn. De lassus, se veu tot lo país. Quo es una brava plaça per un darrier còp d’uelh au monde… Desencusatz me de pas vos aver esperat, depeschatz vos d’encaissar lo cheque ‘vancès que baressan mon compte. Bien a vos dempuei l’endelai.”
Coneisse lo chasteu, trente cinc metres de naut. Pas mau, per ta darriera victima, quò pas Natalena ?
Joan Ganhaire
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 8 de genier 2017 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Clamenç Puech, journalista a la Setmana, que fara una retrospectiva de l'annada occitana 2016.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
01/01/2017
Bona annada 2017
La vita en oc soata a tots sos legeires una bona annada, plan granada e acompanhada.
A leu leu per de novelas parucions e chasque dijuòus dins la DL papier.
Guilhem Francés
31/12/2016
D'Oc show a Bordelha, en tornar veire sur octele.com
Veiqui lo ligam vers l'emission sur octele.com que fuguet virada lo 15 de decembre 2016 au chasteu de Bordelha en Dordonha coma daus nombros convidats.
Emission botada en musica per Dolàn Xako e LoClapat.
De veire en clicar aqui : http://www.octele.com/video-oc/doc-show.html
L'aprep, per Marisa Lasjuillarias
Marisa Lasjuillarias livre une histoire qui évoque la vie après une catastrophe de grande ampleur. Première partie : juste après « l'incident »...
Quò petet. Fòrt, plan fòrt. Un còp, dos còps. Puei, ren pus. Era a far còser la sopa de legumas dau vergier. Surtí sus la terrassa. Una fumada espessa e negra s'enautava au loenh dins lo ciau. Las sirenas unlavan. Quò era pas bon signe. Una votz credava dins un micrò en dire : « Entratz chas v'autres, migretz pas, ren de greu mas barratz las pòrtas e las fenestras. Esperatz suasament los noveus messatges. Vos tendrem informats ! »
Que se passet ? De segur, demorava a proximitat de la centrala nucleara. Mas quò podiá pas aver de rapòrt. Quilhs afars son pas fachs per petar ; son quí per fabricar de l'electricitat, d'apres. Drubí la radiò. Pas de musica. Nonmàs de las informacions : « un accident nucleari se produset eimatin dins la vila de Chantapola. Lo quartier es embarrat. La populacion es convidada de demorar a l'acialat, barrada dins los bastiments jusc'a novel òrdre ! » E lo messatge tornet començar.
Tras la fenestra de la cosina, podí veire la fumada negra. Fòrça veituras de pompiers e de polícia trauchavan las rotas. Quò era una petaudiera vertadiera. Un sinhau a la radiò : « Mesfiatz, mesfiatz, lo monde son convidats a quitar lors maisons, per de las rasons sanitarias. Prenetz nonmàs quauques afars personaus. La mairariá a fach estallar daus prefabricats a dietz quilometres. Tot es previst. Migretz pas. Seguetz la direccion de Las Mòtas onte seretz aculhits e pres en charja ! »
Leu, leu, faliá 'nar viste, quauques papiers, los medicaments, daus 'bilhaments, l'ordenador e la television, tot quò-quí conhat dins las doas veituras, plan pigonhat, sens obludar lo chat que compreniá pas çò que se debanava. Io tanpauc.( de segre).
Marisa Lasjuillarias


c: text/html

text:
Acid fosforic
L'acid fosforic tanben conegut coma acid ortofosforic es un compausat quimic de formula H3PO4.
Proprietats quimicas[modificar | modificar la font]
L'anion associat amb l'acid fosforic se nomena ion de fosfat, e es fòrça important en la biologia, mai que mai en los compausats derivats dels sucres fosforilats, coma l'ADN, l'ARN e l'ATP. L'acid fosforic a un aspècte liquid transparent, legerament jaunit. Normalament, l'acid fosforic s'estoca e se distribuissi en solucion. S'obten mejançant lo tractament de ròcas de fosfat de calci amb acid sulfuric, filtrant mai tard lo liquid en resultant per poder extraire lo sulfat de calci. Una autra forma d'obtencion consistís en cremar de vapors de fosfòr e tractar l'oxid en resultant amb vapor d'aiga. L'acid es fòrça util al laboratòri, per de qu'a una nauta resisténcia a l'oxidacion, la reduccion, e a l'evaporacion.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Neufmoulins
Neufmoulins es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- A l'origina, un molin situat sul meteis ruisseau #qu'un autre molin, trucat « lo vièlh molin ».
- Aperteniá al comte de Dabo, de contunh als fraires de Sant-Quirin.
- À l'origine, un moulin situé sur le même ruisseau qu'un autre moulin, appelé « le vieux moulin ».
- Appartenait au comte de Dabo, puis aux moines de Saint-Quirin.


text:
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Enlòc : Punk/ska/rock en òc
1 Enlòc : Punk/ska/rock en òc le Mar 23 Déc - 15:49
veirem ben
Òmi/Hemna de Situacion
2 Re: Enlòc : Punk/ska/rock en òc le Mar 23 Déc - 16:17
Barbet
Occitan Warrior
Emb aquò lo cantaire es quora n'a lo tps sòci dau forum, rason de mai
3 Re: Enlòc : Punk/ska/rock en òc le Mar 23 Déc - 22:25
Marxelin
Occitan Warrior
òsca e bona rota als Enlòc.
4 Re: Enlòc : Punk/ska/rock en òc le Mar 20 Jan - 11:05
Gavach
Occitan Warrior
Passan lo dissabte 31 de genièr a la Sala de las fèstas de la Salvetat (de Peiralés). Ensajarai d'i èsser.
5 Re: Enlòc : Punk/ska/rock en òc le Mar 20 Jan - 13:28
Sokolovic
Trobador !!
Ai la possibilitat de lei far jogar a Marselha per lo festenau dei lengas minorisadas mai mi lei faudriá sonar lèu.
Podètz passar per MP se fau. Es important e pron urgent.
6 Re: Enlòc : Punk/ska/rock en òc le Ven 18 Sep - 15:43
IEU
Pintaire
Jogarem dissabte que ven lo 26/09 a Clermont d'Erau pel Total Mesclum amb Los vegetables e Zo! .
Començam a 18 oras.
Se n'i a que passan per aqui...
Lo poton !!
++
7 Re: Enlòc : Punk/ska/rock en òc le Ven 18 Sep - 22:31
maime
Lemosin de prumiera !
8 Re: Enlòc : Punk/ska/rock en òc Aujourd'hui à 18:53
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
-215
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -215 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Còp d'estat dau rèi Licurg. L'autre rèi, Agesipolis III, foguèt obligat de s'exilar marcant la fin de la dinastia agiada.
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Segonda Guèrra Punica còntra lei Romans qu'evolucionèt vèrs un blocatge de la situacion. D'efèct, après sei victòrias dei darriereis annadas, Annibal Barca e Cartage assaièron de rompre leis alianças entre Roma e leis autrei ciutats d'Itàlia, especialament dins lo sud de la peninsula, e d'obtenir l'ajuda militara de Macedònia. Pasmens, lei ciutats que rompèron l'aliança donèron ges de sostèn important ai Cartaginés e observèron subretot l'evolucion de la situacion. Regardant Macedònia, lei Romans capturèron una ambaissada e descurbiguèron la signatura d'una aliança entre Macedònia e Cartage. Mandèron donc una flòta per blocar lo desbarcament de Felipe II de Macedònia. Sensa sostèn navau, lei Macedonians deguèron donc demorar en Grècia. Enfin, gràcias au mantenement de son aliança ambé Etruria, Ombria e Latium, Roma poguèt mobilizar una armada novèla per protegir la capitala e sa region.
Sus leis autrei teatres de la guèrra, lei Cartaginés mobilizèron de renfòrç importants per Annibal. Pasmens, en causa de la menaça romana sus lei regions d'Espanha, deguèron i mandar aquela armada sota la direccion de Magon Barca. Una autra tropa desbarquèt en Sardenha esperant entraïnant una insureccion còntra lei Romans mai foguèt anientada per leis indigèns. Lei subrevivents capitèron de se retirar vèrs lo sud d'Itàlia ont èran lei fòrças principalas d'Annibal.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Après 220, 219 e 218 avC, quatren viatge d'inspeccion de l'emperaire Qin Shi Huang dins lei províncias de l'Empèri. En particular, visitèt lei regions nòrd e lo litorau.


text:
21/01/2015
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que l'emission dau diumenc 25 de genier a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera consacrada a Marceu Esquieu emb la difusion de son intervista de 2006 a l 'Estivada de Rodes, mai Ive Roqueta emb la legida d'un de sos contes « Los tres gendres del paubre òme ».
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
Les commentaires sont fermés.


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dilluns, 11 de gener de 2016
Mots gascons: gamà's, tinhahús, tumahús; mots catalans: gamar-se, gamarús.
Gamar-se (Gasc. : gamà's, gamar-se): id, ved. Palay e Alcover-Moll.
Lo vèrbe qu'ei pan-occitan, dab significacions divèrsas en relacion dab la santat (Mistral). De manèira notabla, n'ei pas sonque pronominau en catalan com en gascon, çò qui n'ei pas lo cas en occitan. Lo gasconisme en catalan qu'ei probable, lo mot n'i ei pas atestat sonque a partir deu sègle 17 e que presenta - de manièra sonque colloquiau - totas las significacions deu mot gascon en parlars de la Catalonha nòrdorientau, region istoricament de hòrta immigracion gascona.
En catalan normatiu, lo tèrmi qu'ei limitat au lexic veterinari, que designa un tipe de parasitòsi qui afècta lo bestiar. Per contra, en catalan dialectau, lo sens deu vèrbe que i presenta totas las nuanças que i trobam en gascon. Lo gascon, e qu'ei autanplan lo cas en catalan colloquiau, que sap aplicar lo mot shens qu'entaus animaus o umans, autanplan entà las plantas (gamà's : gahà's l'eslor, lo póire tà ua planta, dessecà's tà ua planta o un organe com lo palmon, malautejà's tà un animau o un uman ) (ved. Palay). A Massat, gamà's que significa "maigrir beaucoup" (J.P. Laurent, Le dialecte de la vallée de Massat, 2002).
Que cau precisar qu'en lenga catalana, lo mot que vien deu lexic pastorau segon Alcover-Moll. En aquesta lenga, l'atestacion mei antiga n'ei pas sonque modèrna segon lo G.D.L.C (a partir deu sègle 17), çò qui va plan dab l'ipotèsi d'un gasconisme. Lo lexic gascon qu'a los mots "gamàs" e "gamassa" qui designan un matàs, un broishòc (Rohlfs, Palay), aqueths mots qui'nse poderén miar tà un "gam"o ua "gama"tà designar ua planta caitiva, pauqueta o seca, totun lo mot non-afixat n'i ei pas atestat dab aquesta significacion . Qu'ei possiblament extint o l'etimon qu'ei disitint. Per contra, que i ei plan lo mot gama qui designa lo póire sec qui arroganha la husta. "Gamat" que significa cussoat ( per la husta), esblasit, dessecat (per ua planta) e, peus umans e bèstias, aflaquit, afeblit, mingòt. En rosselhonés, gamat que significa autnaplan "caquectic", "caitiu", "aflaquit", "mingòt" (Dicc nord-cat, Camps-Botet). Lo mot que s'aplica autanplan a las plantas en rosselhonés: "esblasit", "passat", "dessecat", com en gascon. En Conflent, d'ua persona qui s'ei arremetuda d'ua malautia, que's ditz que "s'ha purgat el gam" (Dicc nord-cat, Camps-Botet).
Lo catalan normatiu qu'emplega lo mot "gam" tà designar la distomatòsi (infestacion parasitària causada per nematòdes) o, de manèira generau, ua malautia lenta qui hè pérder progressivament las fòrças a las bèstias. Que i son tanben gamadura, sinonime de gam, e gamadiu: un prat gamadiu que provoca la gamadura en los ruminants qui i pèishen, segon ua credença populara (Alcover-Moll,. tanben en Roergue, ved. gama hens Mistral). De fèit, la malautia que's gaha generaument per ingestion d'ua cuca infestada (un òste intermediàri com l'arhomic o un gasteropòde, aquò que depen deu parasite implicat. La cuca que s'infesta per contacte dab la cagalha deus ruminants). En catalan normatiu, l'acepcion que n'ei dongas hòrt mei especializada, qu'ei vadut un tèrmi exclusivament veterinari, eretat deu lexic deus pastors qui eran gascons o gascocatalans.
L'etimon deu vèrbe qu'ei controversat:
Segon lo GDLG (qui n'i a pas vist lo gasconisme, com a la costuma ):
Segon l'Alcover-Moll, après Dauzat, lo mot que seré un germanisme, probablament visigotic, de wamm o wamb.
Gamarús. Cavèca (Strix aluco). Lo mot qu'ei d'atestacion pro recenta (sègle 19). Que provien deus parlars de las regions septentrionaus de la Catalonha istorica, com ei lo cas dab los mots babeca, lo vèrbe gamar-se e un gran nombre d'autes gasconismes en catalan, particularament los d'origina pastorau. Ua explicacion etimologica tàd aqueste mot que nse'n hè hrèita. La terminason "-ús" deu mot - qui s'assembla a la de "gaús" en catalan, que'm hè pensar a ua construccion especificament gascona qui implica l'element "hus" (hus= ausèth - o voladiu assimilat - nocturn, cf. lo mot basco hontz, navarro-lab. : huntz, soletan: hüntz , sinonime de gauhontz, gauhuntz etc o sia gahús en gascon). Aqueste "mot" qu'entra en la composicion deus mots tinhahús (grafiat tigne-hus per Camelat e Mistral, tignehùs per Palay) e tumahús (= tumar-hus, grafiat tumahùs per Palay. Notatz plan la distincion fonetica de la vocau qui precedeish hùs, plan marcada per la grafia febusiana: tignehùs e tumahùs, sinonimes d'ausèth-tinha etc. (cat. ratapinyada, rat penat etc). Los gascons que con·honen o assimilan sovent los tinha-hús e los ausèths de la familha deu gahús. Locaument, peu parçan de Tarnós en las Lanas, lo gahús que's ditz garahús.
En aquesta ipotèsi, se la darrèra sillaba deu mot gamarús compren plan "hus", lo prumèr element deu mot compausat que poderé simplament estar lo vèrbe gamar qui vienem de véder. "Gamarús" que poderé representar *gamar-(h)us exactament com, en gascon, lo mot tumahús e representa tumar-hus. Lo vèrbe gascon "tumar", que significa "dar un còp dab lo cap", n'ei pas coneishut en catalan, lhevat lo rosselhonés. A prepaus d'aqueste gasconisme en rosselhonés, ved. aquiu. Per contra, lo vèrbe gascon "gamar" que i ei estat adoptat, quitament en catalan normatiu. La sonorizacion de la r de gamarús que s'explica per la pèrda de la h aspirada. Segon aquesta interpretacion, la cavèca que seré dita "gamar-hus" pr'amor de la soa mala reputacion d'ausèth-broish, acusat de mala sòrt e de provocar malautia e misèria. Babèca qu'a exactament aquesta significacion en gascon, la de mala broisha, ved. babeca.
En Santa Pau, vilatjòt de la Garrotxa (region volcanica deu pièmont sudpirenenc, de capdulh Olot, a un quarantenat de quilomètres de Figueres), qu'estó arrecuelhuda ua legenda com n'i a tandas peu parçan. Un paisan deu vilatge vesin de Mieres qu'avè un problèma dab lo son tropèth de bovins. Tot an, peu dia de la Hèsta Major deu vilatge, ua bèstia, la mei bèra deu son tropèth, que's moriva shens que lo malurós i pogosse har arren entà sauvar-la. Alavetz, un bèth dia, lo paisan que fení per tuar un ausèth d'un còp d'escopeta. Un còp mòrt, l'ausèth que's tornè gahar ua fòrma umana: qu'èra la sògra deu païsan, qui èra broisha (contat per Teresa Freixas, 1951, J. Romeu i Figueras, Llegendes de la Garrotxa, Farell).
Lo mot "gamarús", desconeishut deus lexics gascons de uei lo dia, que poderé estar simplement un calc deus mots gascons "tumahús" e "garahús".
Qu'ei dedicat une article suus gasconismes segurs, probables o possibles en catalan, que'u podetz arténher en clicar acitau.


text:
Rimsdorf
Rimsdorf en alemannisch (Rimsdorf en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La superficie de Rimsdorf es de 607 ectaras (6.07 km2) amb una altitud minima de 225 mètres e un maximal de 352 mètres.
La superficie de Rimsdorf est de 607 hectares (6.07 km2) avec une altitude minimum de 225 mètres et un maximum de 352 mètres.
Istòria[modificar | modificar la font]
L'istòria del vilatge remonta a l'epòca romaine. Dels sépultures mérovingiennes an #èsser d'amassadas en lo bòsc del Bannholz.
- Rimsdorf Aperteniá als comtes de Sarrewerden, de contunh al Nassau-Weilburg (1745-1789).
- L’histoire du village remonte à l’époque romaine. Des sépultures mérovingiennes ont été trouvées dans la forêt du Bannholz.
- Rimsdorf appartenait aux comtes de Sarrewerden, puis au Nassau-Weilburg (1745-1789).


text:
1508
Aquesta pagina concernís l'an 1508 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Mòrt au combat dau negus Naod (1494-1508) qu'èra a luchar còntra una incursion musulmana dins lei regions orientalas d'Etiopia. Foguèt remplaçat per son fiu Dawit II (1508-1540). Sa grand assegurèt la regéncia car lo negus novèu èra encara un enfant.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Safavida[modificar | modificar la font]
Presa de Bagdad e de la Mesopotamia Auta. Aquò marquèt la destruccion de la federacion tribala dau Moton Blanc e la fin de l'unificacion de l'Empèri per Ismail Ièr.
Turcomans dau Moton Blanc[modificar | modificar la font]
Pèrda de Bagdad e d'Amid per Murad. Aquò marquèt la disparicion de la federacion tribala dau Mont Blanc que foguèt annexada per l'Empèri Safavida.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Engenhariá[modificar | modificar la font]
Una dei premierei descripcions d'un teodolit foguèt publicada dins lo corrent de l'annada per lo cartograf alemand Martin Waldseemüller (1470-1520).


text:
Guadalquivir
Guadalquivir es un riu de la Peninsula Iberica que nais a la Cañada de Aguafría, a 1400 m de nautor, a la Sèrra de Cazorla (Jaén). Va per las províncias de Jaén, Còrdoa e Sevilha e desboca a Sanlúcar de Barrameda (Cadis), en un ample estuari partejat amb la província de Huelva.
Los romans lo nomenèron Betis, qu'èra lo riu principal de Betica (Andalosia) e la sèrra ont nais tant Guadalquivir coma los seus afluents principals se sona Betica. Es l'unic riu espanhòl navegable, dempuèi Sevilha fins a l'Atlantic. Entre la capitala andalosa e l'estuari s'estend una importanta zòna umida: las marismes de Guadalquivir.
Donadas[modificar | modificar la font]
- Conca: 56 978 km2
- Longor: 657 km
- Debit mejan:
- Restanca del Tranco: 18,3 m³/s
- Marmolejo: 68,4 m³/s
- Sevilha: 164,3 m³/s
Afluents[modificar | modificar la font]
- En la riba esquèrra:
- Riu Guadiana Menor.
- Riu Guadalbullón, que passa per Jaén.
- Riu Guadajoz.
- Ritz Genil: es lo principal afluent, que li apòrta un debit de 33 m³/s que recuèlh las aigas de la Sierra Nevada. Va per la Granada, ont recep lo Darro, e per Loja, Puente Genil e Écija.
- Riu Corbones.
- Riu Guadaira, que passa per Alcalá de Guadaíra e Sevilha.
- En la riba drecha:
- Riu Guadalimar.
- Riu Jándula
- Riu Yeguas.
- Riu Guadalmellato.
- Riu Guadiato.
- Riu Bembézar.
- Riu Viar.
- Rivera de Huelva.
- Riu Guadiamar.
Regim fluvial[modificar | modificar la font]
Las creissudas de Guadalquivir an causat de problèmas al cors de l'istòria sustot dins la província de Sevilha, en la plana alluviala. Lo problèma de las inondacions s'es resolgut dins de vilas coma Sevilha o Còrdoa, pas aital dins los pòbles del bas Guadalquivir, coma se poguèt veire los ans 1996 e 1997, amb de grandas inondacions. La creissuda mai fòrta al sègle XX foguèt la de febrièr de 1963 amb un debit de 5300 m³/s a Còrdoa e 6700 m³/s a Sevilha.


text:
Torfou (Maine e Léger)
Torfou es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Torfou fa partida Mauges. N'efièch, se tròba a 20 km a l'oèst de Cholet, e a 25 km nòrd/oèst dels Herbiers e a aperaquí 40 km de la vila de Nantas.
Torfou Es egalament al limit de tres de las ancianes províncias : lo Anjau (Maine-e-Loire), lo Peitau (Vendée), e la Bretanha (Loire-Atlantica).
Las municipalitats limitrophes de Torfou son las municipalitats de Montfaucon-Montigné, Roussay, La Romagne, e Lo Trauessèr, en Maine-e-Loire; de Tiffauges, e La Bruffiere en Vendée; e fin finala Boussay en Loire-Atlantic.
La commune de Torfou fait partie des Mauges. En effet, elle se trouve à 20 km à l'ouest de Cholet, et à 25 km nord/ouest des Herbiers et à environ 40 km de la ville de Nantes.
Torfou est également à la limite de trois des anciennes provinces : l'Anjou (Maine-et-Loire), le Poitou (Vendée), et la Bretagne (Loire-Atlantique).
Les communes limitrophes de Torfou sont les communes de Montfaucon-Montigné, Roussay, La Romagne, et Le Longeron, en Maine-et-Loire; de Tiffauges, et La Bruffiere en Vendée; et enfin Boussay en Loire-Atlantique.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo data|19|de
, la batalha de Torfou[1], tanben coneguda jol nom de batalha de Tiffauges, viu la victòria de las tropas vendéennes contra los Republicans de Kléber. Aquela victòria #èsser commémorée per l´edificacion d'una colomna anautita cap a 1828, pels suenhs del marques de la Bretesche.
Le Mois invalide (septembre)M, la bataille de Torfou[2], aussi connue sous le nom de bataille de Tiffauges, vit la victoire des troupes vendéennes contre les Républicains de Kléber. Cette victoire fut commémorée par l´édification d'une colonne élevée vers 1828, par les soins du marquis de la Bretesche.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Lo Correspondent - La batalha de Torfou, 1849, Modèl:Pàg.658
- ↑ Le Correspondant - La bataille de Torfou, 1849, p. 658


text:
Tres dimensions
Tres dimensions o 3D son d'expressions que caracterizan l'espaci que nos entornaja, del biais qu'es percebut per nòtre vision, en tèrmes de largor, nautor e prigondor.
Lo tèrme « 3D » es tanben (e inapropriadament) utilizat (subretot en anglés) per designar la representadion en imatges de sintèsi (numeric), lo relieu de las imatges estereoscopicas o d'autres imatges de relèu, e a vegada lo simple efècte estereofonic, que pòt per construccion donar pas que de la 2D (s'agís doncas sonque du calcul de las projeccions perspectivas, dels ombratges, dels renduts de matèrias).
L'expression « animacion 3D » induch pasmens la quatrena dimension qu'es le temps.
Somari
Matematicas[modificar | modificar la font]
En matematicas, aquela nocion correspond a la geometria euclidiana dins l’espaci; l’Espaci es reperat per tres axes ortogonals, al contrari del plan compausat de doas dimensions.
Las tres dimensions geometricas son:
- la largor (esquèrra/drecha) d'axe x;
- la nautor (naut/bas) d'axe y;
- la prigondor (davant/arrièr) d'axe z.
Informatica[modificar | modificar la font]
En informatica, los modèls tridimensionals (figuras o imatges de sintèsi) demandant de calculs sens complexitat particulara, mas fòrça nombroses.
Pòdon èsser representats, o par de perspectivas de diversas direccions sus un ecran de doas dimensions (çò que fa lo tèrme « 3D » inapropiat, un ecran avent pas que doas dimensions), que siá sus de dispositius de tipe film gaufrat o lunetas de cristals liquids permetent de veire un imatge diferent amb cada uèlh.
Dempuèi la fin dels ans 1990, fòrça ordinators an una unitat de tractament annexa dedicada a aquel tipe de calculs (processor grafic o GPU). De logicials, que Blender, permeton de crear aqueles modèls 3D amb d'ordinators convencionals[1]; çò qu'es alara qualificat de sintèsi d’imatge 3D.
Imatges « 3D » imprimats[modificar | modificar la font]
Mai d'una tecnicas permeton d'estampar d'imatges pdent donar une impression de prigondor;
- Imatge estereoscopic demandant la portada de lunetas especificas, bicoloras o polarizantas, permetent al cervèl de donar una vision estereoscopica
D'autras tecnicas permeton o permetran de daisar la lunetas especialas;
- Imatgeriá lenticulara (de tipe carta postala o objèctes) mai sovent estampada (o contrapegada) sus supòrt ranurat costat espectator.
- En 2010, se realizèt en Alemanha una tecnica [2],[3] associant un biais particular d'empressariá e d'esclairatge produsent d'imatges 3D de granda talha.
Lo prototip realizat en 2010 mesurava 1 mètre carrat mas lo grop pensa poder capital un panèl de cinc mètres. L'imatge modificat per ordinator es estampada sus un malhum de centanas de milièrs de lentilas [4] qui la rebatant de biais diferent segon lo punt de vista. De milièrs de punts de vista son possibles.
Imatges estereoscopics animats[modificar | modificar la font]
Dempuèi lo seus començaments e abans l'apareisson de la coulor, lo cinèma aviá exploitat l'estereoscopia, subretot amb los procediments d'anaglifs. Pendent los ans 1950, los estudios hollywoodians exploitant lo sistèma amb de filtres polarizars puèi a partir dels ans 2000 amb lo desvolopament dels formats numerics, las salas foguèron tanben dotadas del principi electronic d'obturacion alternada (lunetas dichas « activas »). Malgrat las experienças anaglificas dempuèi los ans 1930 puèi 1950, lo vam comercial de la Television en 3D venguèt una realitat a partir de la fin dels ans 1990 per coneisser un vertadièr desvelopament industrial a partir dels ans 2000. Dos principis e dispositius per donar los efèctes estereoscopics son comercializats: de tipe « actiu » amb luneta electronicas o de tipe « passiu » amb lunetas amb filtres polarizats. Mai complèxe e mai cotos a industrializar subretot pels ecrans de granda talha, l'autostereoscopia (efècte relèu sens luneta) es desvolopat subretot amb l'Allioscopia dempuèi la fin dels ans 1990, sul principo lenticulari. La videoprojeccion estereoscopica destinada al grand public demanda de lunetas « activas » electronicas o un ecran especial (metaliezat o podent rebatre de la lutz) associat a des lunetas « passivas » amb filtres polarizats.
Sons « 3D »[modificar | modificar la font]
Mai d'una tecnicas, per exemple lo Showmax dins le cinèma, permeton de representer de sons podent donar una impression de « 3D »[5].
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) José Bravo, Ramón Hervás et Vladimir Villarreal, Ambient Assisted Living, éd. Springer, 2011, p. 113
- ↑ Tecnica realizada per l'Institut alemand Fraunhofer de las tecnicas de mesuras fisicas (IPM) de Friborg de Brisgòvia (Baden-Württemberg) e per l'Universitat de Kiel (Schleswig-Holstein) e l'entrepresa RealEyes
- ↑ BE ADIT Alemanha n° 481 (2010/05/05) ; Ambassada de França en Alemanha
- ↑ Communiqué de l'institut Fraunhofer
- ↑ (en) Technologie Showmax (showmaxcinema.com) [pdf]


text:
Villes et mairies du District de Hochdorf (40)
Liste des communes
Emmen
Ville de Emmen, localité de la Suisse de 26 000 habitants.
La mairie de Emmen a une adresse e-mail et un site Internet.
Hochdorf
Ville de Hochdorf, localité de la Suisse de 7 900 habitants.
La mairie de Hochdorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Rothenburg
Ville de Rothenburg, localité de la Suisse de 6 800 habitants.
La mairie de Rothenburg a une adresse e-mail et un site Internet.
Eschenbach
Ville de Eschenbach, localité de la Suisse de 3 100 habitants.
La mairie de Eschenbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Ballwil
Ville de Ballwil, localité de la Suisse de 2 300 habitants.
La mairie de Ballwil a une adresse e-mail et un site Internet.
Hitzkirch
Ville de Hitzkirch, localité de la Suisse de 2 200 habitants.
La mairie de Hitzkirch a une adresse e-mail et un site Internet.
Hohenrain
Ville de Hohenrain, localité de la Suisse de 2 100 habitants.
La mairie de Hohenrain a une adresse e-mail et un site Internet.
Inwil
Ville de Inwil, localité de la Suisse de 2 000 habitants.
La mairie de Inwil a une adresse e-mail et un site Internet.
Rain
Ville de Rain, localité de la Suisse de 2 000 habitants.
La mairie de Rain a une adresse e-mail et un site Internet.
Römerswil
Village de Römerswil, localité de la Suisse de 1 400 habitants.
La mairie de Römerswil a une adresse e-mail et un site Internet.
Aesch
Village de Aesch, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Aesch a une adresse e-mail et un site Internet.
Schongau
Village de Schongau, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Schongau a une adresse e-mail et un site Internet.
Ermensee
Village de Ermensee, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Ermensee a une adresse e-mail et un site Internet.
Altwis
Village de Altwis, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Altwis a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
OCCITANICA ei un projècte de mediatèca virtuau que s’enriquís segontes es besonhs des usatjants. Aguesta arremasse es hons documentaus e patrimoniaus o d’estudi sus er occitan que se consèrven en bibliotèques, centres de documentacion, archius, universitats, institucions culturaus e musèus de tota Occitània. Es contenguts publicats non son sonque tèxtes o imatges, tanbe i podem trapar mòstres virtuaus, e-maletes pedagogiques, libres e tèxtes antics digitalizats, videos documentaus, registraments sonors…
Era mediatèca ei administrada peth CIRDÒC-Mediatèca Occitana, un establiment public de vocacion interregionala encargat de conservar, senhalar e valorar eth patrimòni occitan. Era lengua e era cultura occitana s’espandissen sus un territòri vertadèrament europèu. França, damb 8 regions administratives, que son (per orde alfabetic) Aquitània, Auvèrnha, Lengadòc-Rosselhon, Lemosin, Miègjorn-Pirenèus, Peitau-Charantas, Provença-Alps-Còsta d’Azur e Ròse-Alps. Ua part en Catalonha (Espanha), qu’ei era Val d’Aran, e ua auta ena region deth Piemont ath nòrd d’Itàlia.
En projècte Occitanica ja se pòt trapar informacion sus sèt hons documentaus depausats en Archiu Generau d’Aran que hèn bèra referéncia ara cultura occitana. Aguesti hons son eth deth Conselh Generau dera Val d’Aran; es patrimoniaus des de Joanchiquet de Vilamòs, des de Sarte d’Unha e des de Cardenal e Menescal de Salardú e era Colleccion de fotografies Zerkowitz.
Destaque eth hons personau deth poèta aranés Jusèp Sandaran Bacaria (Canejan 1875-Barcelona, 1942). Sandaran inície, entre 1906 e 1913, ua epòca de produccion lingüistica en defensa dera lengua aranesa. Escriu poèmes que presente en diuèrsi jòcs floraus e que ve publicats en diuèrses publicacions occitanes com era “Bouts dera Montanho”. Arremasse costums araneses, sustot de Canejan; inície un projècte de gramatica aranesa e escriu, en mès de 600 fiches, paraules, arrepervèris e dites d’Aran. Era totalitat d’aguest hons documentau ja se pòt consultar on line a trauès dera opcion “Arxius en línea: Cercador de fons i documents”.
Archiu Generau d’Aran


text:
Província de Coni
La província de Coni (en piemontés provincia ëd Coni, en italian provincia di Cuneo) es una província de Piemont en Itàlia ; son capluòc es Coni. Es limitròfa amb los Aups Maritims e la província d'Impèria al sud. Una part occidentala e aupenca d'aquela província se tròba en Occitània, dins las Valadas Occitanas.
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La es creaa pel Decreto Rattazzi (Regio Decreto 3702 delh 23 d'octobre de 1859), e la es pas estaa modificaa manca per la cession a França de Tenda, la Briga e qualques parçans de Vinai e Valdieri (patz de París delh 10 de febrièr de 1947).
Tanben veire[modificar | modificar la font]
- Lista de las comunas de la província de Coni


text:
Cavanhac
Cavanhac[1][2] (oficialament en francés Cavagnac) es una comuna de Carcin (Occitània), situada dins lo departament francés d'Òlt e la region d' Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
- Lo nom de Cavanhac (atestacion Cavaniacus, en 868) s'explica per Cavannius, fòrma latinizada del nom gallés d'òme Cavannus, ambe lo sufixe -acu(m) [3] , latinizacion del sufixe gallés -aco(n). Cavanhac èra donc probablament una anciana granda propietat antica que son mèstre èra Cavannius. Es l'explicacion de Dauzat e i a de variantas leugièras : Cavanus e sufixe -iacum, o Cavannius e sufixe -acum, per los Féniés [4], Cavannus o Cavannius + -acum, per Gaston Basalgas [5].
- Saint-Palavy, donc Sent Palavi, probable, es lo nom de Sanctus Palladius [6], avesque de Santas al sègle VI, puslèu que sent grèc dels sègles IV e V [7]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Entre 1800 e 1806, Cavanhac annexèt Saint-Palavy (nom francés, benlèu Sent Palavi); en 1912, coma Casilhac, Condat e Estrinquèls, donèt de territòris per formar la comuna novèla de Las Quatre Rotas [8].
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Vairac; es ara del canton de Martèl.
- L'intercomunalitat es la La comunautat de comunas Causses e val de la Dordonha (Cauvaldor)
Demografia[modificar | modificar la font]
- abans 1806, Cavanhac annexèt Saint-Palavy (nom francés, benlèu Sent Palavi) : 251 abitants en 1793, 259 en 1800; en 1912, coma Casilhac, Condat, e Estrinquèls, donèt de territòris per formar la comuna novèla de Las Quatre Rotas
- 2013 : 458 abitants (44 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 157
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 108 e 141
- ↑ Gaston Bazalgues, A la Découverte des Noms de Lieux du Quercy et des Communes du Lot, Les Éditions de la Bouriane et du Quercy, 2002, p. 109
- ↑ http://www.persee.fr/doc/rhef_0300-9505_1929_num_15_67_2504#rhef_0300-9505_1929_num_15_67_T1_0185_0000
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 621, a Saint-Palais
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=7299


text:
435
Aquesta pagina concernís l'an 435 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman d'Orient[modificar | modificar la font]
Après la temptativa d'invasion mancada de l'annada precedenta, lei Romans preferiguèron negociar la prolongacion dau tribut pagat ai Huns dempuei 422. Un acòrd foguèt donc trobat que permetèt de defugir una invasion novèla en cambi dau doblament dau tribut de 350 a 700 liuras d'aur. En mai d'aquò, lei Bizantins foguèron enebits de formar una aliança ambé lei pòbles germanics ostils ais Huns.
Huns[modificar | modificar la font]
Après la temptativa d'invasion mancada de l'annada precedenta, lo rèi Bleda acceptèt de negociar ambé lei Romans d'Orient una prolongacion dau tribut pagat per Constantinòple per defugir una invasion de son territòri per lei Huns. Aprofichant l'alunchament dei principalei fòrças romanas — ocupadas en Africa — e la poissança de sei tropas, Bleda impausèt un doblament dau tribut que passèt de 350 a 700 liuras d'aur. En mai d'aquò, lei Bizantins foguèron enebits de formar una aliança ambé lei pòbles germanics ostils ais Huns e obligats de durbir un mercat a la frontiera comuna.
America[modificar | modificar la font]
Palenque[modificar | modificar la font]
Mòrt de K'uk' B'alam. Foguèt remplaçat per un rèi desconegut.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Castelló de la Plana es la capitala de la província valenciana de Castelló. Sa populacion èra estimada a 180 185 abitants, en 2013. Sa superficia totala es 107,5 km².
Vista de la Catedrala de Castelló.
Planetari de Castelló de la Plana
Plaja del Pinar (Castelló de la Plana)
Comuna de Castellón de la Plana
Teatre Principal (Castelló de la Plana)
Casino Antic (Castelló de la Plana)
Plaça de la Pòrta del Solelh (Castellón de la Plana)
Escut de Castellón de la Plana, ceramica
Modèl:Portal País Valencian


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
L'Estanh de Taur (ancianament en latin: Taurus palus) es l'estanh litoral mai grand de la còsta bassa lengadociana e rosselhonesa. Las vilas de Seta e Agde se situan a sas extremitats èst e oèst.
L'estanh de Taur es una lòna desseparada de la mar Mediterranèa per una correja d'arena litorala que religa lo volcan d'Agde e lo Puòg de Sant Clar. Comunica amb la mar pel grau de las Quilhas a Seta e pel grau de Pissa-Sauma a Massilhan. Recep las aigas del Canal de las Doas Mars al luòc dich de Los Onglós. Es ligat a Ròse pel Canal de Ròse a Seta.
L'estanh a una superfícia d'aperaquí 7500 ha e una prigondor mejana de 4,5 m (lo punt pus prigond es lo trauc de la Bisa qu'atenh 32 m). Ocupa lo territòri de sèt comunas : Seta, Frontinhan, Los Banhs de Balaruc, Balaruc Vièlh, Bosiga, Lopian, Mesa e Massilhan. Es lo sèti d'una activitat d'elevatge de cauquilhatges (ustras e muscles) d'una importància economica granda per la region a l'entorn.


text:
Estrech de Magellan
L'estrech de Magellan es una rota maritima situada al sud de Chile e al nòrd de l'Illa Granda de la Tèrra del Fuòc. La via navegabla es lo pus important passatge natural entre los oceans Pacific e Atlantic, mas es considerada coma una rota malaisida per navegar a causa del clima inespitalièr e de l'estrechor del passatge.
Fernão de Magalhães, navegador portugués al servici de la corona d'Espanha, foguèt lo primièr europèu d'i navegar en 1520, pendent son viatge a l'entorn del monde. Pr'amor que la nau de Magalhães dintrèt dins l'estrech lo 1èr de novembre, jorn de Totsants, foguèt d'en primièr nomenat Estrecho de Todos los Santos. Mai tard los espanhòls cambièron lo nom per Estrecho de Magallanes .


text:
Proteïna
Ua proteïna qu'ei ua molecula polimèr d'acids aminats (o aminoacids). Qu'ei donc ua cadena (qui pòt contar milerats d'elements) d'acids aminats. Los aminoacids qui entran dens la composicion de las proteïnas animaus e vegetaus que son au nombre de 20 (a maugrat qui certas bacterias e son capablas de sintetizar d'autes aminoacids ; l'òmi tanben, en laboratòri que sap hargoar d'autes acids aminats). La composicion d'ua proteïna en aminoacids e lo lor biais d'encadenament que determinan l'estructura primària de las proteïnas.
Dens lo mitan viu, las cadenas d'aminoacids que segueishen un procès de maturacion au cap deu quau e poden aquesir ua forma geometrica hèra complexa qui las balha las loas proprietats. Compréner lo biais de plegament e d'arreplegament de las proteïnas (qui determina alavetz l'estructura segondària de la proteïna) a partir de las loas estructuras primàrias e deu la loa maturacion qu'ei un defi en un enjòc màger de la bioquimia qui n'ei pas enqüera escadut.


text:
Wiki
Un wiki es una aplicacion que permet la creacion, la modificacion e l'illustracion collaborativas de paginas a l'interior d'una pagina web. Utiliza un lengatge de balisatge e lo seu contengut es modificable pel mejan d'un navigator web. Es un espleit de gestion de contengut, dont l'estructura implicita es minimala, mentre que l'estructura explicita emergís en foncion dels besonhs dels usatgièrs.
Lo primièr wiki, creat en 1995 per Ward Cunningham per realizar la seccion d'una pagina sus la programacion informatica, foguèt apelat WikiWikiWeb. En 2016, segon Alexa Internet, lo mai consultat de totes los wikis es Wikipèdia.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Autes wikis en occitan:
- Oisquipèdia, parodia de Wikipèdia (Aute version)
- Romanz Wiki, wiki en occitan ancian
- Lengas Bastidas, site sus las lengas construchas


text:
La Roque-Baignard
La Roque-Baignard es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La Roque-Baignard es una municipalitat typique del país de Auge, constituida de tucs, de bòsques, de pâturages e de ruisseaux. Se situa a cinc quilomètres de Cambremer e dètz quilomètres de Lisieux.
La Roque-Baignard est une commune typique du pays d'Auge, constituée de collines, de bois, de pâturages et de ruisseaux. Elle se situe à cinq kilomètres de Cambremer et dix kilomètres de Lisieux.


text:
1896
Aquesta pagina concernís l'an 1896 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
- Fondacion de la fabrica d'automobilas Peugeot.
Euròpa[modificar | modificar la font]
- Febrièr - Massacres en Creta.
- 4 d'abril - Obertura dels primièrs Jòcs Olimpics de l'Èra Modèrna, a Atenas.
- 15 d'abril - Fin dels primièrs Jòcs Olimpics de l'Èra Moderna.
- 2 de mai - Inauguracion del mètro de Budapèst.
- 26 de julhet - Obertura del 4en Congrès de l'Internacionala Socialista a Londres.
- 25 de decembre - Publicacion a Milan, Itàlia, del jornal socialista Avanti!.
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra còntra Itàlia ambé la batalha saunosa d'Adua (1èr de març) que s'acabèt per una victòria restontissenta deis Etiopians — premiera victòria modèrna d'una armada de Negres còntra de soudats europèus — que destruguèron au mens la mitat dau còrs expedicionari italian. Après aquela revirada, Roma abandonèt seis ambicions imperialistas en Etiopia e signèt lo tractat d'Addis Abeda (26 d'octòbre) marcant la fin de la guèrra. París — ja aliat ambé l'Empèri — e Londres, autrei poissanças colonialas de la region, respectèron tanben l'independéncia etiopiana.
Zanzibar[modificar | modificar la font]
Mòrt dau sultan Hamad ibn Thuwaini (25 d'aost). Son cosin Khalid ibn Bargach li succediguèt. Pasmens, se turtèt a l'ostilitat britanica car Londres sosteniá Hamoud ibn Mohammed jutjat pus favorable ais interès de Londres dins la region. Refusant de se sometre, Khalid ibn Bargach foguèt atacat per una flòta britanica que bombardèt Zanzibar (aperaquí 500 mòrts e unei naviris destruchs) e rapidament obligat de capitular. Hamoud ibn Mohammed venguèt alora sultan e Khalid ibn Bargach foguèt exilat. Dins lei fachs, aquò marquèt la fin de l'independéncia dau Sultanat de Zanzibar.
Mond[modificar | modificar la font]
- 4 de genièr - Admission d'Utah per 45en estat dels Estats Units d'America.
Arts[modificar | modificar la font]
- Oscar Wilde presenta l'opèra Salomé a París.
- Primièra edicion del libre An Outcast of the Islands de Joseph Conrad.
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Astronomia[modificar | modificar la font]
Cartografia de la superficia de la planeta Mercuri per l'astronòm estatsunidenc Percival Lowell (1855-1916). Pensava i detectar la preséncia de canaus.
Fisica[modificar | modificar la font]
Descubèrta de la radioactivitat naturala per lo Francés Henri Becquerel (1852-1908) — que recebèt lo Prèmi Nobel de Fisica 1903 — a partir dei traças laissadas sus un papier fotografic per de saus d'urani.
Medecina[modificar | modificar la font]
Descubèrta dau premier vaccin còntra la fèbre tifoïda per lo biologista britanic Almroth Wright (1861-1947) a partir dei recèrcas dei biologistas francés André Chantemesse (1851-1919) e Fernand Widal (1862-1929).
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 18 de febrièr - André Breton, escrivan francés (m. 1966)
- 28 de febrièr - Philip Showalter Hench, mètge american, Prèmi Nobel (m. 1965)
- 14 d'abril - Alfredo Volpi, pintor brasilièr (m. 1988)
- 15 d'abril - Nikolai Nikolaevich Semyonov, quimista rus, Prèmi Nobel (m. 1986)
- 24 d'abril - Manuel Ávila Camacho, president de Mexic (m. 1955)
- 16 d'abril - Tristan Tzara, escrivan e poèta romanés (m. 1963)
- 19 de mai - Jorge Alessandri Rodríguez, president di Chile (m. 1986)
- 7 de junh - Robert Sanderson Mulliken, quimista american, Prèmi Nobel (m. 1986)
- 16 de julhet - Trygve Lie, secretari general de las Nacions Unidas (m. 1968)
- 7 d'agost - Alberto Demicheli, president d'Uruguai (m. 1980)
- 9 d'agost - Jean Piaget, psicològ e pedagòg soís (m. 1980)
- 15 d'agost - Gerty Cori, bioquimista austriaca, Prèmi Nobel en fisiologia o medecina (m. 1957)
- 27 d'agost - Faina Ranevskaya, actritz russa (m. 1984)
- 4 de setembre - Antonin Artaud, poèta e actor de teatre francés (m. 1948)
- 15 de setembre - Eduardo Lonardi, president d'Argentina (m. 1956)
- 24 de setembre - Francis Scott Fitzgerald, escrivan american (m. 1940)
- 25 de setembre - Sandro Pertini, president d'Itàlia (m. 1990)
- 10 d'octobre - Enric Molin, escrivan roergat (m. 1981)
- 12 d'octobre - Eugenio Montale, escrivan italian, Prèmi Nobel (m. 1971)
- 15 d'octobre - Célestin Freinet, pedagòg francés (m. 1966)
- 4 de novembre - Carlos Polistico Garcia, president de las Filipinas (m. 1971)
- 13 de novembre - Nobusuke Kishi, primièr ministre de Japon (m. 1987)
- 5 de decembre - Carl Ferdinand Cori, bioquimista austriac, Prèmi Nobel en fisiologia o medecina (m. 1984)
- 6 de decembre - Ira Gershwin, Ucompositor american (m. 1983)
- 14 de decembre - Jimmy Doolittle, general american, pionièr de l'aviacion e eroe de la Segonda Guèrra Mondiala (m. 1993)
- 23 de decembre - Giuseppe Tomasi di Lampedusa, escrivan italian (m. 1957)
- Hastings Kamuzu Banda, president de Malawi (m. 1997)
- Joan de Gastellú-Sabalòt, escrivan bearnés (m. 1981)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 8 de genièr - Paul Verlaine, poèta francés (n. 1844)
- 1 de mai - Nasser al-Din Shah Qajar, shah de Persia (n. 1831)
- 16 de setembre - Antônio Carlos Gomes, compositor classic brasilièr (n. 1836)
- 10 de decembre - Alfred Nobel, inventor suedés, creator del Prèmi Nobel (n. 1833)
- 30 de decembre - José Rizal, escrivan filipin (n. 1861)


text:
-305
Aquesta pagina concernís l'an -305 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Vèrs aquela annada, mòrt dau rèi Eudamidas Ièr (331 - vèrs 305 av. JC) que foguèt remplaçat per son fiu Archidamus IV (vèrs 305 - 275 av. JC).
Republica Romana[modificar | modificar la font]
Après de combats indecís per arrestar d'incursions samnitas, lei consòls Lucius Postumius Megellus e Tiberius Minucius Augurinus rebutèron leis asalhidors avans d'atacar — per lo premier còp de la guèrra — lo territòri enemic. Minucius foguèt tuat a la batalha de Bovinium mai lei Romans capitèron d'i destrurre una importanta armada samnita e d'i tuar lo generau samnita Statius Gellius. Aquò permetèt ai Romans de conquistar plusors vilas samnitas, compres Bovianum Undecumanorum qu'èra una dei capitalas samnitas (→ 304 av. JC).


text:
Categoria:Unitat de mecanica
Nòta : aquesta categoria inclutz la mecanica newtoniana (mecanica del punt, mecanica del solid, mecanica dels fluids, resisténcia dels materials), la mecanica relativista e la mecanica quantica.
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 5 soscategorias, sus un total de 5.
!
- ► Unitat de massa (4 P)
- Unitat de temps (2 C, 8 P)
L
- Unitat de longor (2 C, 7 P)
U
- ► Unitat de superfícia (3 P)
V
- ► Unitat de volum (3 P)
Articles dins la categoria « Unitat de mecanica »
Aquesta categoria conten los 3 articles seguents.


text:
1239
Aquesta pagina concernís l'an 1239 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Song[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra còntra l'Empèri Mongòl amb una tiera d'atacas chinesas destinadas a reconquistar Sichuan e a renfòrçar lei defensas meridionalas. L'armada dau generau Meng Gong i obtenguèt una victòria importanta ambé la reconquista de Xiangyang qu'èra estada totalament destrucha per lei Mongòls en 1236.


text:
Focea
Focèa (Φώkaιa / Phṓkaia) es una anciana ciutat grèga d'Asia Menora, que sos abitants anèron fondar Marselha. Son site es ara ocupat per la ciutat turca de Foça.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Originas[modificar | modificar la font]
Los tèxtes ancians parlan pas gaire de las originas de la ciutat. Se ditz pasmens que foguèt benlèu fondada per l'atenenc Filogèn amb de colons d'Atenas e de Focida.
Segon Erodòt, Focèa foguèt fondada dins la region del melhor clima del monde.
La Confederacion Ioniana[modificar | modificar la font]
Focèa aparten a la Confederacion Ioniana, recampant dotze ciutats (dodecapòli) d'Asia Menora.
Aquela confederacion èra pas pro fòrta per resistir a las temptativas de dominacion forastièras a partir del sègle VII aC.
La tutèla lidiana[modificar | modificar la font]
A la començança del s. VII aC, per lutar contra l'invasion cimeriana, Gigès, rei de Lidia, establís una aligança amb los grècs, que s'acabarà per la mesa jos protectorat lidian de las ciutats ionianas.
Las colonias focèas[modificar | modificar la font]
Al sègle VI aC., Focèa participa al movement de colonizacion en Mediterranèa occidentala.
Los focèus fondan Massalia en 600 aC. puèi Avenio, Agatha Tyche, Antipolis e Nikaia en Occitània, mas tanben Alalia en Corsega, Elea en Campània, Emporion en Catalonha, Lampsacos e Amisos en Asia Menora.
Destruccion de la ciutat[modificar | modificar la font]
En 546 aC., Focèa es presa pels Pèrsas de Cirus lo Grand, e destrusida. Las familhas mai poderosas de la metropòli aguèron lo temps de fugir de cap a las colonias. Pasmens lo site serà pas jamai complètament abandonat. Aital lo teatre es bastit al sègle IV aC.
Monedas[modificar | modificar la font]
Après los Lidians, los Focèus foguèron demèst los primièrs qu'utilizèron las pèças de moneda. Las pus ancianas èron en electron, un aligatge natural d'argent e d'aur. De pèças representan de fòcas, qu'en grèc Φώkn es la fòca.
Eiretatge[modificar | modificar la font]
Lo nom de Focèa es encara viu a Marselha de còps nomenada « la ciutat foceana ».
Un asteroïde descobèrt a Marselha es tanben apelat Focèa.


text:
-476
Aquesta pagina concernís l'an -476 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Atenas[modificar | modificar la font]
Perseguida dei campanhas de la flòta de Cimon dins la region deis Estrechs ont ataquèt Eion ocupada per una garnison pèrsa. En Mar Egèa, una flòta atenenca s'ocupèt d'empachar Naxos d'abandonar la Liga de Delos. Capturèt lei naviris de la vila e Atenas ordonèt ai vencuts de pagar d'ara endavant un tribut a la Liga de Delos en plaça de la fornidura de mejans militars.
Roma[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra còntra Veïes d'ara endavant menada per lei cònsols Aulus Verginius Tricostus Rutilus e Spurius Servilius Priscus Structus. Servilius capitèt d'organizar una emboscada que causèt de pèrdas importantas au sen dei rengs etruscs. Leis Etruscs se retirèron tornarmai a la cima de Janícul onte resistiguèron ai còntra-ofensivas romanas. Pasmens, a la fin de l'annada, una ataca dirigida per lei dos cònsols permetèt de reconquistar la posicion. Veïes i perdiguèt tornarmai un nombre important de soudats e una trèva de quaranta annadas foguèt concluda entre lei doas vilas.


text:
Sent Bertran de Comenge
Sent Bertran de Comenge (Saint-Bertrand-de-Comminges en francés) es ua comuna de Comenge en Gasconha administrada peu departament de Hauta Garona de la region d' Occitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Eròdes Antipas foguèt exiliat amb la seuna esposa a Lugdunum Convenarum nom de la ciutat en 39.


text:
Un creòl es una mena de lenga normala que se transmet de generacion en generacion, mai qu'es nascuda a partir d'una anciana lenga intermediarària e instabla (un "pidgin") qu'au començament se transmetiá pas entre lei generacions. Lei lengas creòlas an un foncionament completament naturau: son tan ricas, tan complèxas e tan foncionalas coma leis autrei lengas.
La màger part dei lengas creòlas (pas totei, ça que la) son aparegudas vèrs lei sègles XVII e XVIII, dins de societats compausadas en majoritat d'esclaus transplantats per leis europèus dins de colònias: leis esclaus avián d'originas lingüisticas divèrsas e deguèron trobar un mejan de comunicar entre elei. Aquelei lengas creòlas se compausan d'una gramatica pròpria e d'un lexic que ven sustot de la lenga europèa dei colonizaires. Ansin i a de creòls de "basa lexicala" espanhòla, anglesa, portuguesa o francesa. Pasmens, i a ges d'intercompreneson entre una lenga creòla e la lenga europèa que li a fornit son lexic. Lei lengas creòlas contenon tanben d'elements lexicaus e gramaticaus que provenon dei lengas d'origina deis ancians esclaus.


text:
Le Bocasse
Le Bocasse es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat se #trucar Lo Bocasse-Valmartin de la fusion de las doas comunas l'an 1825 fins en 1962[1].
La commune s’appela Le Bocasse-Valmartin de la fusion des deux communes en 1825 jusqu’en 1962[1].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 Ehess, nòta communale del Bocasse sus la basa de donadas Cassini, consultada lo 25 d'agost de 2010 Error de citacion : Invalid
tag; name "Cassini" defined multiple times with different content


text:
Cambòtja
Lo reialme de Cambòtja (en khmer: Kampuchea , AFI: [ˌkæmpuˈtʃiːə], nom complet: Preăh Réachéanachâkr Kâmpŭchea) es un país d'Asia del Sud-Èst amb una populacion d'aperaquí 13 000 000 personas.
Confronta Tailàndia a l'oèst nòrd-oèst, Laos al nòrd-èst, e Vietnam a l'èst. Al sud de Cambòtja se trapa lo Golf de Tailàndia. La geografia de Cambòtja es dominada per Mekong (« lo grand fluvi ») e pel Tonlé Sap.
La capitala es Phnom Penh.
Lo gentilici es cambotjan -a (o khmer)[1].
Cambòtja es l'estat que succediguèt al poderós Empèri Khmer indó e bodista que regnèt sus la màger part de la peninsula Indochinesa entre los sègles XI e XIV.
Somari
- 1 Geografia
- 2 Istòria
- 2.1 De la Preïstòria a la colonizacion francesa
- 2.2 Lo periòde coloniau
- 2.3 Lo Cambòtja independent
- 3 Cultura
- 4 Liames intèrnes
- 5 Bibliografia
- 6 Nòtas & referéncias
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
De la Preïstòria a la colonizacion francesa[modificar | modificar la font]
De la Preïstòria au reiaume de Chenla[modificar | modificar la font]
La Preïstòria de Cambòtja es fòrça mau coneguda mai foguèt probablament poblada per Homo sapiens i a aperaquí 40 000 ans. Vèrs 3 000 av. JC, de populacions de austroasiatics, lei rèires dei Mons, vengudas dau sud de la China actuala s'installèron dins la region. Subiguèron l'influéncia de la cultura indiana (lenga, escritura... etc.) a partir dau sègle I ap. JC gràcias a de contactes ambé de marins e de marchands. Aquò entraïnèt la formacion d'un reiaume dich Funan, dominat per lei Mons, que durèt fins au sègle VII.
Lei Khmers son un pòble aparentat ai Mons que fondèt lo reiaume de Chenla situat aproximativament sus lo territòri dau Cambòtja actuau. Inicialament vassau de Funan, Chenla ne'n venguèt independent dins lo corrent dau sègle VI e lo conquistèt vèrs 650. Au sègle VIII, de trèbols intèrnes entraïnèron sa division entre dos reiaumes puei entre cinc principats. Politicament fragmentats, aqueleis estats deguèron acceptar la senhoriá de Java.
L'Empèri Khmer[modificar | modificar la font]
Dau sègle IX au sègle XV, Cambòtja venguèt lo còr de l'Empèri Khmer e un dei reiaumes pus poderós dau Sud-Èst Asiatic. Foguèt fondat per Jayavarman II (802-850), prince khmer educat en Java, que se proclamèt rèi e restaurèt l'unitat dau pòble khmer. Son rèine foguèt marcat per un important programa de construccions, la restauracion dau culte dau dieu-rèi basat sus l'indoïsme e la creacion d'un estat centralizat sostengut per una burocracia.
Sei successors contunièron sa politica e fondèron Angkor a la fin dau sègle IX. Au sègle XI, l'Empèri Khmer dominava lo sud d'Indochina fins au bacin de Mekong e a l'istme de Kra. Agantèt son apogèu pendent lo rèine de Suryavarman II (1113-1150), que foguèt a l'origina de la bastida dau temple d'Angkor Vat. Puei, sota Jayavarnam VII (1181-1219), lei Khmers ocupèron Champa e bastiguèron Angkor Thom que venguèt la novèla capitala de l'Empèri.
Pasmens, l'amplor dei despensas dau rèine de Jayavarnam VII èra tròp importanta per lei ressorsas de Cambòtja. Aquò entraïnèt lo declin de l'Empèri que foguèt agravat per l'aparicion d'una menaça militara tai au nòrd-oèst. En 1219, fondèron lo Reiaume de Sukhotai. Vèrs aquela annada, l'armada khmer foguèt tanben obligada d'abandonar Champa. En parallèl d'aqueleis evolucions, lo bodisme theravada faguèt son aparicion dins lo país.
Periòde de dominacion siamés e vietnamian[modificar | modificar la font]
En 1350, lei Tais fondèron lo reiaume de Siam que venguèt una poissança majora a l'oèst de Cambòtja mentre que lòng de la frontiera orientala, Vietnam renforcèt tanben pauc a pauc son poder. Ansin, fins au sègle XIX, lei Khmers passèron sota l'influéncia de sei dos vesins.
Aquò comencèt ambé lo pilhatge d'Angkor per lei Siamés. I destruguèron lei sistèmas d'aigatge causant de degalhs grèus a l'agricultura khmer. En 1431, après una destruccion novèla d'Angkor, la capitala foguèt transferida a Phnom Penh qu'èra pus alunchada dau territòri tai. Pasmens, aquò permetèt ai Siamés d'annexar certanei províncias occidentalas de Cambòtja. En parallèl, lei Chams menacèron mai d'un còp lo deltà de Mekong.
Durant lo rèine d'Ang Chan (1516-1566), Cambòtja conoguèt un periòde de redreiçament gràcias ai dificultats militaras dei Siamés menaçats per lei Birmans. Fondèt una capitala novèla a Lovek e infligiguèt una desfacha dura ai Siamés a la batalha de Siem Reap en 1564. Pasmens, aqueu periòde s'acabèt en 1594 ambé la desfacha dei Birmans e la presa de Lovek per lo rèi siamés Naresuen. Siam impausèt alora sa senhoriá ai Khmers.
Chey Chetta II (1613-1628) restaurèt l'independéncia dau país e fondèt una capitala novèla installada a Oudong. Pasmens, per faciar la repòsta siamesa en 1623, deguèt s'aliar a la dinastia vietnamiana dei Nguyen. Obtenguèt son ajuda mai deguèt en cambi permetre l'installacion de colons vietnamians dins la region de Saigon. Coma après sa mòrt, sei successors se devesiguèron e demandèron l'ajuda dei Siamés ò dei Nguyen, aquò entraïnèt un caòs politic important en Cambòtja e permetèt ai Nguyen de conquistar lo litorau sud-èst (Cochinchina). A l'oèst, lei Siamés aprofichèron la situacion per annexar lei províncias de Battambang e de Siem Reap, compres Angkor.
En 1812, la situacion s'agravèt encara quand lo rèi Ang Chan II (1806-1837) se reconoguèt vassau de Vietnam. D'efèct, aquò entraïnèt una invasion dau país. Un an pus tard, una còntra-ofensiva vietnamiana permetèt de tornar conquistar lo sud e la capitala mai lei Siamés capitèron de se mantenir dins lo nòrd dau territòri khmer. Siamés e Vietnamians trobèron alora un acòrd per mantenir sei posicions. Puei, en 1841, lei Vietnamians decidèron d'annexar sa partida entraïnant una revòuta generala dei Khmers en 1845 que foguèt reprimida per lei Siamés. Après aquela insureccion, lei dos país trobèron un acòrd e Cambòtja venguèt un protectorat comun.
Lo periòde coloniau[modificar | modificar la font]
Lo protectorat francés[modificar | modificar la font]
Interessats tre leis annadas 1840 per Indochina, lei Francés aprofichèron lei dificultats intèrnas de China per establir un protectorat sus la region. D'efèct, l'endrech interessava la marina e lei missions francesas dempuei la premiera mitat dau sègle XIX. Ansin, dins lo corrent deis annadas 1840-1850, missions e demonstracions de fòrça — generalament per liberar de missionaris arrestats per leis autoritats vietnamianas — se succediguèron fins a la conquista de Saigon en 1859. Puei, entre 1862 e 1867, l'emperaire Tu Duc deguèt abandonar Cochinchina ai Francés. L'ensems venguèt una colonia.
En Cambòtja, aquò creèt una situacion novèla car, se Siam tornèt afirmar sa senhoriá sus lo país, França prepausèt en 1863 son protectorat au rèi Norodom qu'acceptèt. Incapable de s'opausar a la poissança militara francesa, Siam deguèt renonciar a sei revendicacions en 1867. De son caire, Norodom assaièt d'aprofichar la preséncia francesa per modernizar son reiaume. Capitèt de desplaçar la capitala a Phnom Penh mai seis autrei reformas se turtèron au conservatisme de l'aristocracia.
En 1884, aqueu blocatge politic entraïnèt una intervencion dirècte dei Francés que placèron de facto lo protectorat sota la direccion de foncionaris francés. En 1887, Cambòtja foguèt integrat au sen de l'Indochina Francesa. Pasmens, aquò li permetèt de tornar trobar sei frontieras ancianas car Siam deguèt restituir entre 1904 e 1907 totei lei territòris khmers annexats dempuei 1795. Per lo rèsta, l'esplecha coloniala foguèt limitada car lo país aviá pauc de ressorsas susceptiblas d'interessar la metropòli. Ansin, lei projèctes d'infrastructuras foguèron rars, l'administracion subretot fisada a de foncionaris vietnamians e lo contraròtle dau comèrci laissat a de marchands chinés. La formacion d'una elèit khmer occidentalizada foguèt lònga e foguèt pas una realitat avans leis annadas 1930.
L'independéncia[modificar | modificar la font]
En 1940, après la desfacha francesa còntra Alemanha, Japon aprofichèt la situacion per ocupar l'Indochina Francesa ambé l'acòrd de Vichy. La preséncia japonesa entraïnèt la retrocession a Tailàndia dei territòris frontaliers annexats entre 1904 e 1907. Causèt tanben l'emergéncia de sentiments autonomistas e independentistas. Enfin, lei Japonés obliguèron en 1945 lo rèi Norodom Sihanouk de proclamar l'independéncia.
A son retorn dins la region en 1945-1946, lei Francés deguèron tenir còmpte dau movement nacionalista khmer. Arrestèron ansin Song Ngoc Thanh, cap important dei movements independentistas, mai donèron una autonòmia intèrna au país tre 1946. Foguèt renfòrçada en 1949 fins a l'obtencion de l'independéncia totala en 1954 a l'eissida de la Conferéncia de Genèva. Intrèt a l'ONU l'annada seguenta.
Lo Cambòtja independent[modificar | modificar la font]
Lo periòde Sihanouk[modificar | modificar la font]
Cap de Cambòtja dempuei 1952, Sihanouk dominèt la vida politica dau país fins a 1970. En 1955, abdiquèt au profiech de son paire, Suramarit, per poder se consacrar a una carriera politica enebida per son estatut de rèi. Fondèt lo Sangkum que ganhèt leis eleccions de 1955. Proclamèt la neutralitat de Cambòtja en 1957 e assaièt de tenir una politica d'equilibri entre lei dos blòts. Ansin, tre 1956, se raprochèt de China. Vengut « cap de l'Estat » après la mòrt son paire en 1960, ordonèt una tiera de nacionalizacions dins l'encastre de l'adopcion d'un « socialisme bodista ». Aquò mau contentèt lei partits de drecha e lei país de la region coma Tailàndia qu'èran ostils au comunisme.
L'extension e la generalizacion de la Guèrra de Vietnam a tota l'anciana Indochina Francesa agravèt la situacion e menacèt la neutralitat dau país. Sihanouk mau capitèt d'amaisar lei tensions entre la drecha, dirigida per lo generau Lon Nol e sostenguda per leis Estatsunidencs, e lo Partit Comunista Khmer (PCK). En 1968, acomencèt una insureccion armada organizada per lo PCK e certanei regions khmers venguèron de basa de sostèn per lo Vietcong vietnamian. En fàcia d'aquela situacion, Sihanouk foguèt obligat de nomar Lon Nol coma cap dau govèrn en març de 1970. Pasmens, ambé l'ajuda deis Estats Units, lo novèu Premier Ministre lo reversèt rapidament e prenguèt la totalitat dau poder.
La premiera guèrra civila e lo regime dei Khmers Roges[modificar | modificar la font]
De 1970 a 1975, Cambòtja foguèt lo teatre d'una premiera guèrra civila saunósa que causèt la mòrt d'aperaquí 600 000 personas. D'efèct, en fàcia dau generau Lon Nol, se formèt rapidament una coalicion gropant lo Frònt Unit Nacionau de Kampuchea (FUNK) de Sihanouk, refugiat en China e sostengut per Vietnam, e lo PCK. La reaccion de Lon Nol foguèt de chaplar e d'expulsar lei Vietnamians installats en Cambòtja (100 000 mòrts, 100 000 refugiats) per assaiar d'eliminar una comunautat sospichada de sostenir la guerilha comunista. Pasmens, aquò entraïnèt au contrari un renfòrçament de l'ajuda vietnamiana que permetèt ai Khmers Roges de prendre lo contraròtle dei zònas ruralas.
En octòbre de 1970, Lon Nol, d'ara endavant sostengut per la preséncia dirècta de soudats estatsunidencs e sud-vietnamians, proclamèt la republica. Dins aquò, son regime foguèt rapidament minat per la corrupcion, la manca de competéncias e la manca d'eficacitat dei bombardaments aerians estatsunidencs còntra lei Khmers Roges. Ansin, après lo retirament de Washington en 1973, lo regime de Lon Nol conoguèt una evolucion similara a aquela dau Vietnam dau Sud. En dificultat a partir de 1973, s'afondrèt totalament en abriu de 1975 e lei Khmers Roges de Pol Pot prenguèron la direccion dau país.
Lo regime novèu decidèt de « ruralizar » lo país e defendre un modèl de desvolopament basada sus la cultura de ris amb una distincion entre lo « pòble ancian », lei païsans aguent sostengut la guerilha, e lo « pòble novèu », leis abitants dei vilas que foguèron desportats a la campanha. Lo segond grop subiguèt un « genocidi »[2] amb aperaquí 1,7 milions de mòrts[3] en causa de faminas liadas a la desorganizacion de l'economia, a de persecucions e ai condicions de la desportacion.
En 1976, Cambòtja prenguèt lo nom de Kampuchea Democratic. Lo regime deguèt faciar la question de sei relacions ambé seis ancians aliats devesits entre lei partisans de Vietnam (e donc de l'Union Sovietica) e de China. En 1977, Pol Pot chausiguèt lo camp chinés e acomencèt d'atacar lei comunautats vietnamianas installadas en Cambòtja. Aquò entraïnèt una reaccion viva de Hanòi que sostenguèt la formacion d'un Frònt Unit de Salut Nacionau gropant lei comunistas opausats a Pol Pot. Puei, au començament de 1979, ocupèt militarament lo país per reversar ei Khmers Roges.
La guèrra de Cambòtja[modificar | modificar la font]
En despiech dei crimes dei Khmers Roges, l'invasion vietnamiana mau capitèt de restablir la patz. Au contrari, marquèt l'acomençament d'una segonda guèrra civila entre lo govèrn provietnamian, la Republica Populara de Kampuchea (RPK), e lei Khmers Roges, sostenguts per una coalicion eteroclita d'enemics de Vietnam (China, Estats Units, Tailàndia... etc.) e per una partida de la ruralitat. De negociacions de patz acomencèron en 1987 e l'armada vietnamiana se retirèt dau territòri khmer l'annada seguenta.
En 1991, un acòrd de patz generau foguèt signat a París e lei Nacions Unidas installèron una autoritat provisòria per organizar lo desarmament dei diferentei guerilhas e organizar d'eleccions liuras en 1993. Sihanouk tornèt venir rèi — mai sensa poder vertadier — e Hun Sen, Premier Ministre de la RPK dempuei 1985, demorèt cap dau govèrn. La RPK cambièt tanben de nom per venir l'Estat de Cambòtja.
Cambòtja dempuei 1991[modificar | modificar la font]
En 1993, leis eleccions venguèron la victòria dau partit reialista Frònt Uni Nacionau per un Cambòtja Independent, Neutre, Pacific e Cooperatiu (FUNCINPC) seguit per lo Partit dau Pòble Cambotjan (PPC) de Hun Sen. Una constitucion foguèt proclamada lo 24 de setembre e lo reiaume de Cambòtja oficialament restablit. Norodom Ranariddh e Hun Sen ocupèron la foncion de Premier Ministre. Lei Khmers Roges assaièron de s'opausar a aqueu procès mai, d'ara endavant privat de sostèns estrangiers, foguèron definitivament eliminats entre 1996 e 1999.
En 1997, se debanèt una grèva crisi politica en causa de rumors d'aliança entre reialistas e Khmers Roges. Hun Sen capitèt d'organizar un còp d'estat que li permetèt d'arrestar Norodom Ranariddh. Una purga entraïnèt l'execucion de plusors foncionaris e caps dau FUNCINPC. Dempuei aquela annada, Hun Sen domina sensa dificultat la vida politica cambotjana. A contuniat la politica de pacificacion dau país e assaia de favorizar son desvolopament ambé la bastida d'infrastructuras e la creacion progressiva d'un sector toristic.
Cultura[modificar | modificar la font]
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]

- ↑ masculin & femenin.
- ↑ Lo tèrme « genocidi » es encara l'objècte de debats car la màger part dei victimas foguèron principalament tuadas en causa de critèris politics e non en causa de critèris etnics. Pasmens, foguèt lo tèrme utilizat per lei procès de 1979 organizats per lo govèrn provietnamian. De mai, lo critèri etnic dominèt dins lo cas de certanei victimas coma aquelei eissits dei pòbles vietnamians.
- ↑ Lo nombre precís de victimas es desconegut. 1,7 milions es l'estimacion pus frequenta mai d'autreis estudis donan de cifres situats entre 250 000 e 3,1 milions.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Sarre-Palatinat (045)
Liste des communes
Hombourg
Ville de Hombourg, localité de l'Allemagne de 43 000 habitants.
La mairie de Hombourg a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-Ingbert
Ville de Saint-Ingbert, localité de l'Allemagne de 37 000 habitants.
La mairie de Saint-Ingbert a une adresse e-mail et un site Internet.
Blieskastel
Ville de Blieskastel, localité de l'Allemagne de 21 000 habitants.
La mairie de Blieskastel a une adresse e-mail et un site Internet.
Bexbach
Ville de Bexbach, localité de l'Allemagne de 18 000 habitants.
La mairie de Bexbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Mandelbachtal
Ville de Mandelbachtal, localité de l'Allemagne de 11 000 habitants.
La mairie de Mandelbachtal a une adresse e-mail et un site Internet.
Kirkel
Ville de Kirkel, localité de l'Allemagne de 10 000 habitants.
La mairie de Kirkel a une adresse e-mail et un site Internet.
Gersheim
Ville de Gersheim, localité de l'Allemagne de 6 800 habitants.
La mairie de Gersheim a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Matusalèm
Dins la Genèsi capítol cinquen, Matusalèm (en ebrieu מְתוּשֶׁלַח בן-חֲנוֹךְ Mətûšālah ben Hănōk e en arabi متوشالح بن خنوخ Matuixalakh ibn Akhanukh) es lo filh del profèta Enòc e la persona de longevitat mai logranda de tota l'iconografia mondiala.
Foguèt lo paire de Lemèc a cent ochenta e set ans. Segon una tradicion apocrifa josieu, Lemèc aguèt un filh que nasquèt amb los cabels e la pel blanca coma la nèu e los uèlhs tan clars que semblavan luminoses. Quand Matusalèm vegèt lo noirat, viatjèt fins a la fin del mond per parlar amb lo seu paire Enòc, que li donèt a l'enfant lo nom de Noè e prediguèt que pendent la seuna vida se produiriá un cataclisme al nivèl mondial, lo deluvi universal.
Pendent los sèt cents ochenta e dos ans seguent engendrèt d'autres filhs e filhas amb la seuna esposa Edna (font apocrifa) per morir a l'edat de nòu cents seissanta nòu ans.
Signe de vielhessa[modificar | modificar la font]
De tot lo linatge de descendéncia registrat dins la Bíblia dempuèi d'Adam fins a Jèsus, Matusalèm es aquel qu'a la vida mai longa; es per aquò que dins la cultura populara es sovent utilizat coma exemple de vièlhessa.
Los intèrpretas bíblics asseguran que se pòt entendre lo tèxte que moriguèt just abans l'arribada del Deluvi universal, fach que se pòt entendre coma una pròva de la pietat divina, qu'esperèt un long temps abans de far lo seu castig malgrat las ofensas de contunh dels òmes. Après el, l'èsser uman vegèt sa vida limitada coma un signe del seu pecat (en analogia amb los mites de la pèrda de l'edat d'aur de la autres culturas).
Los defensors del creacionisme, que promòvon una lectura literala de la Bíblia fins a ensajar d'explicar científicament aquela edat avançada: abans del deluvi de nívols de vapor envolopava la Tèrra e aparavan los abitants de la lutz ultraviolata e dels efèctes del vielhiment.


text:
Telemac
Dins la mitologia grèga, Telemac (en grèc ancian Tnλέuaxoς / Telèmacós, « que se bat de luènh », al repècte del paire) es lo filh d'Ulisses e de Penelòpa. Aparéis dins las epopèas grègas del Cicle troian, es subretot un dels personatges principals de l’Odissèa d'Omèr, qu'ajuda la seuna maire puèi lo seu paire contra los pretendent.
Somari
Mite[modificar | modificar la font]
Naissença e enfança[modificar | modificar la font]
Telemac es lo filh d'Ulisses, rei de l'ilòta grèga d'Itac, e de Penelòpa. Telemac èra encara jovenòt quand lo seu paire se n'anèt a la guèrra de Tròia. Telemac es implicat dins una engana que s'ensajèt Ulisses al partir per la guèrra de Tròia e qu'existís mai d'una versions. Dins un resumit dels Cants ciprians[1], epopèa del ciscle tròia que conta lo començament de la guèrra, Ulisses, que vòl pas partir per la guèrra, simulaa la folia al moment que los autres caps de venon lo cercar a Itaca per combatre. Sul conselh de Palamèda, los caps de l'espedicion rauban Telemac a Penelòpa e fenhon de voler lo batre fins a mòrt, o alara Palamèda menaça de lo tuar d'un còp d'espasa (ambedoas versions son presentas dins lo resumit): Ulisses se deu de cedar. Aquela version es atalcontada per Apollodor[2]
Dins l’Odissèa[modificar | modificar la font]
Telemac a un ròtle important dins l’Odissèa que conta lo retorn d'Ulisses cap a Itac e lo biais que torna al poder. Vint ans aprèp lo despart d'Ulisses, Telemac, ara jovent, ensag d'afrentar los pretendents cobejan Penelòpa e lo tròn d'Itac. Al començament de l'epopèa, Telemac recep l'ajuda de la divessa Atena qu'apareis jos forma de companhons, d'en primièr Mentés (al cant I) puèis Mentor (a partir del cant II). Coma Mentés, Atena torna l'esper a Telemac fasent comprene qu'Ulisses es encara vivent; li conselha alara de convocar los gents d'Itac en assemblada sus l'agòra per condamnar lo comportament dels pretendents e demandar que se prepara una nau per que s'ane cercar lo seu paire[3]. L'endeman, Telemac fa coma èra preist, mas butat contra las galejadas dels pretendents qu'anan fins a refusar d'armar una nau. Vesent que capitara pas a deslotjar los pretendents, Telemac, sul conselh d'Atena que prenguèt l'aparéncia de Mentor, pasmens decidiguèt de s'anar en secret amb la complicitat de sa vièlha noiriça Euriclèa. Decidiguèt de descobrir çò que se passèt amb lo paire, Telemac d'en primièr s'anèt a Pilós, prèp de Nestor (cant III), puèi viatgèt per via terrèstra per jónher Esparta ont l'aculhèron Menelas e Elena (cant IV). Nestor saviá res sul destin d'Ulisses dempuèi la fin de la guèrra, mas Menelas conta a Telemac son encontra amb Protèa, que li aviá revelat qu’Ulisses èra prisonièr per la ninfa Calipso. Entretemps, a Itaca, los pretendents aprenon lo despart de Telemac e decidisson de li far una emboscada dins l'estrech entre Itac e Samè, per o tuar al retorn. Penelòpa o apren dels servicials encara fidèls, mas a cap de biais de s'i oposar e pòt sonque pregar Atena. Mas tornan cap a Itac, Telemac pren un autre camin, escapa atal a la mòrt. Los servicials de Penelòpa anoncian lo retorn de Telemac amb grand perilh pels pretendents, alara qu'aqueles preparavan l'emboscada rentrent en preissa; Antinoòs vòl tentar una emboscada nòva, mas Amfinomos filh de Nisos o ne dissuadís.
Pauc aprèp, Ulisses torna a Itac e se deu deguisar per que los preptendents, nobroses, lo reconeisson e lo tuan. Deguisat en mendicaire desconeissable amb l'ajuda de la divessa Atena e refugiat a çò del porquièr Eumèu, revèla sa vertadièra identitat a Telemac sul conselh de la divessa[4]. Telemac ajuda enseguida Ulisses a prendre los pretendents dins la sala granda del palais Itacan e a los chaplar, totjorn amb l'ajuda discrèta d'Atena, al cant XXII. Telemac pareis estaborlit: ajuda Ulisses a sortir de la sala d'armas las armas dels pretendents per las amagar dins la sala del tresaur que sonque Ulisses e el possedisson la clau, mas oblia de clavar la pòrta de la sala del tresaur al retorn cercar las armas suplementárias pels aliats d'Ulisses, çò que permet als pretendents de s'armar alara qu'èra previst qu'Ulisses los afronta desarmats. Mas Telemac se bat valentament e tua de pretendents qu'Anfinomos, Euriad, Anfimedon, Leocrit. Prega qu'Ulisses gracie l'aèda Femios. Medon lo suplica a son torn mas Ulisses volgava pas lo tuar. A la fin del chaple, es Telemac que vigila a la mesa a mòrt de las servicialas qu'avián traït Penelòpa al benefici dels pretendents: las fa penjar. A las retrobadas entre Ulisses e Penelòpa, Telemac s'indigna del mesfíx persistent de la maire, mas Ulisses li demanda de los daissar sols. Al cant XXIV, quand las familhas e aliats dels pretendants morts menaçan Itaca de guèrra civila, Telemac torna al combat e se dich prèst de mòstrar sa valença amb lo encoratjaments d'Ulisses. A la fin de l’Odissèa, Telemac pòt tornar a una vida tranquila a Itaca amb la familha unida.
Aprèp los eveniments de l’Odissèa[modificar | modificar la font]
Pel rèsta de la vida de Telemac, los autors grècs divergisson. Dins la Telegonia, una epopèa perduda del cicle troian que contunhava l’Odissèa, se sap qu'Ulisses aguèt un filh amb la maasca Circèa, Telegonos, que conesiá pas lo seu paire. Quand Telegonos arribèt a Itaca, Ulisses combatèt per defendre son illa e legonos lo ferrís fins a mòrt. Comprenent que l'aviá tuat, Telegonos menèt lo còs d'Ulisses, Penelòpa e Telemac prèp de Circèa. Circèa fa imortals Telegonos, Telemac e Penelòpa; Penelòpa esposa Telegonos e Circèa esposa Telemac[5]. Los autres autors presentan de variantas pròcha d'aquela de la Telegonia. Dins l’Efemerid de la guèrra de Tròia de Dictis de Crèta e dins un resumit (ipotèsis) de l’Odissèa, i es dich qu'Ulysse recep una prediction selon que será tuat pel seu filh: ignorant l'existéncia de Telegonos, atal se fisa de Telemac e l'alunha enviant a Cefallenia, mas aquó servís gaire [6]. L’Alexandra, compausat pel poèta grèc ellenistic Licofron, indica de biais allusiu e escur que Telemac tua mai tard sa femna abans d'èsser tuat per una filha d'Ulisses e de Circèa[7]. Una escolia d'aquel poèma dona une varianta un pauc diferenta que Telemac esposa Cassifonèa, filha de Circèa, puèi tua Circèa perque vòl pas recébre d'òrdres d'ela; mas Cassifonèa lo tua per venjar sa maire[8]. Lo nom de l'esposa de Telemac varia segon los autors. Dins lo Catalòg de las femnas, Telemac esposa Policasta, filha de Nestor[9]. Per l'istorian grèc Ellanicos, Telemac esposa Nausicaá, filha d'Alcinoós[10].
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Fonts anticas[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Ariane Eissen, Les Mythes grecs, París, Belin, 1993.
- (fr)Timothy Gantz, Mythes de la Grèce archaïque, París, Belin, 2005 (1a ed americana: 1993).
- (en) J.C.B. Petropoulos, Kleos in a minor key : the Homeric education oflittle prince, Boston (Mass.) e Londres, Center for Hellenic Studies, circa 2011.
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Resumit figurant dins una escolia al Protreptic de Clemenç d'Alexandria, in II, 30, , àaKypria poièmata. Fragment editat dins Greek Epic Fragments, ed. Martin L. West, Cambridge (MA)-Londres, Loeb Classical Library, 2003, p. 66-81.
- ↑ Epitomèu de la Bibliotèca, III, 7 (numerotacion de J. G Frazer dins la Loeb Classical Library).
- ↑ Odyssée, I, 178-324
- ↑ Odissèa, XVI, 155-219.
- ↑ Gantz (2005), p.1247-1248.
- ↑ Dictís de Crèta, Efemerid de la guèrra de Tròia, VI, 14-15.
- ↑ Licofron, Alexandra, 807-811, analisat per Gantz (2005), p.1250.
- ↑ Escolia a l’Alexandra de Licofron, 808.
- ↑ Fragmenta Hesiodea, editats per R. Merkelbach e M. L. West, Oxford, 1967, fragment n°221.
- ↑ Die Fragmente der Griechische Historiker, vol. I, editat per Jacoby, 2a ed, Leyde, 157. 4F156.


text:
Hattigny
Hattigny es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Anciana província lorraine.
- Dintratz 1275 e 1278, batalha entre Transbordador, pòrti de Lorraine, e Laurent de Lichtenberg, avesque de Mètz, en lo cas de la possession de las salines de Vic.
- Barthélemy Jacquemin I #fondar una verrerie #que #desaparéisser en 1615.
- Ancienne province lorraine.
- Entre 1275 et 1278, bataille entre Ferry, duc de Lorraine, et Laurent de Lichtenberg, évêque de Metz, à propos de la possession des salines de Vic.
- Barthélemy Jacquemin y fonda une verrerie qui disparut en 1615.


text:
Republica de Karelia
Li Republica de Karelia es un parte de Russia e es situat in li nord-west de Russia. Li republica es parte del region administrativ Districte Nordwest de Russia. It es li major parte del region historic de Karelia.
It have 684.212 habitantes (in li annu 2010).
Li cité capital del Republica de Karelia es Petrozavodsk.
Li grand majorité del habitantes es russes (76 %) e solmen 9 % es karelianes.
Li president del Republica de Karelia es Andrei Nelidov
- Wikimedia Commons alberga contenido multimedia sobre Republica de Karelia.


text:
Rosbruck
Rosbruck es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Dépendait De l'anciana província de Lorraine en la distincion de Hombourg-St-Avold.
- Vilatge destruit en mai de 50 % l'an 1939/45.
- Dépendait de l'ancienne province de Lorraine dans la seigneurie de Hombourg-St-Avold.
- Village détruit à plus de 50 % en 1939/45.


text:
Robert Mapplethorpe
Robert Mapplethorpe (4 de novembre de 1946, Floral Park, Estat de Nòva York – 9 de març de 1989, Boston) èra un fotograf estasunian celèbre per sos retraches de negre e blanc fòrça estilizats, sas fotos de flors e sos nuds masculins.
Lo caractèr crud e erotic de las òbras del mitan de sa carrièra preovoquèt de polemicas sul finançament public de l'art als Estats Unis d'America (culture wars).
Biografia[modificar | modificar la font]
Mapplethorpe nasquèt dins una familha catolica d'origina angloirlandesa.
A la fin de sos estudis, recebèt lo Bachelor of Fine Arts del Pratt Institute de Brooklyn, a Nòva York, ont travalhèt per nombre de medias diferents.
Mapplethorpe prenguèt sa premièra fotografia pauc aprèp amb un Polaroid.
Dins los ans 1970, s'equipèt d'un aparelh de premsa de grand format e comencèt a fotografiar los amics e las coneissenças, coma d'artistas (que Patti Smith per que realizèt la pocheta de son primièr disc, Horses), de compositors, d'estelas de la pornografia, e d'abituats de sex clubs underground.
Dins los ans 1980, sas fotografias venon mai manierosas, cercant la beutat abstracha. Se concentrèt alara sus de nuds estataris feminins e masculins, de naturas mòrtas floralas, d'imatges de Lisa Lyon, una seriá remarcable per Jean-Charles de Castelbajac e de retraches oficials.
Mapplethorpe morigèt a 42 ans del sida.
Exposition[modificar | modificar la font]
•2010 : Los encontres d'Arles.
Referéncias[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (en)Patricia Morrisroe, Robert Mapplethorpe: A Biography, Papermac: London and New York (1995)
- (en)Arthur C. Danto, Playing with the Edge: the Photographic Achievement of Robert Mapplethorpe, University of California Press: London and Los Angeles (1996)
- (en)Gary Banham, Mapplethorpe, Duchamp and the Ends of Photography, Angelaki 7.1 (2002)
- (en)Patti Smith, Just Kids, Denoël, (2010)


text:
Villes et mairies de État de Saxe
Liste des communes
Dresde
Ville de Dresde, localité de l'Allemagne de 520 000 habitants.
La mairie de Dresde a une adresse e-mail et un site Internet.
Leipzig
Ville de Leipzig, localité de l'Allemagne de 520 000 habitants.
La mairie de Leipzig a une adresse e-mail et un site Internet.
Chemnitz
Ville de Chemnitz, localité de l'Allemagne de 240 000 habitants.
La mairie de Chemnitz a une adresse e-mail et un site Internet.
Zwickau
Ville de Zwickau, localité de l'Allemagne de 93 000 habitants.
La mairie de Zwickau a une adresse e-mail et un site Internet.
Plauen
Ville de Plauen, localité de l'Allemagne de 66 000 habitants.
La mairie de Plauen a une adresse e-mail et un site Internet.
Görlitz
Ville de Görlitz, localité de l'Allemagne de 55 000 habitants.
La mairie de Görlitz a une adresse e-mail et un site Internet.
Freiberg
Ville de Freiberg, localité de l'Allemagne de 41 000 habitants.
La mairie de Freiberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Bautzen
Ville de Bautzen, localité de l'Allemagne de 40 000 habitants.
La mairie de Bautzen a une adresse e-mail et un site Internet.
Freital
SAXE / SUISSE-SAXONNE-MONTS-MÉTALLIFÈRES-DE-L'EST
Ville de Freital, localité de l'Allemagne de 39 000 habitants.
La mairie de Freital a une adresse e-mail et un site Internet.
Pirna
SAXE / SUISSE-SAXONNE-MONTS-MÉTALLIFÈRES-DE-L'EST
Ville de Pirna, localité de l'Allemagne de 38 000 habitants.
La mairie de Pirna a une adresse e-mail et un site Internet.
Hoyerswerda
Ville de Hoyerswerda, localité de l'Allemagne de 37 000 habitants.
La mairie de Hoyerswerda a une adresse e-mail et un site Internet.
Riesa
Ville de Riesa, localité de l'Allemagne de 34 000 habitants.
La mairie de Riesa a une adresse e-mail et un site Internet.
Radebeul
Ville de Radebeul, localité de l'Allemagne de 33 000 habitants.
La mairie de Radebeul a une adresse e-mail et un site Internet.
Zittau
Ville de Zittau, localité de l'Allemagne de 28 000 habitants.
La mairie de Zittau a une adresse e-mail et un site Internet.
Grimma
Ville de Grimma, localité de l'Allemagne de 27 000 habitants.
La mairie de Grimma a une adresse e-mail et un site Internet.
Meißen
Ville de Meißen, localité de l'Allemagne de 27 000 habitants.
La mairie de Meißen a une adresse e-mail et un site Internet.
Delitzsch
Ville de Delitzsch, localité de l'Allemagne de 26 000 habitants.
La mairie de Delitzsch a une adresse e-mail et un site Internet.
Limbach-Oberfrohna
Ville de Limbach-Oberfrohna, localité de l'Allemagne de 25 000 habitants.
La mairie de Limbach-Oberfrohna a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Utilizaire:Capsot
- A partir del 21 de març de 2011 soi pas mai membre de l'Associacion "Amical de la Viquipèdia" que me cal una independéncia d'accion e de paraula qu'i pòdi pas aver e que vòli pas lor portar pena per las accions que vau botar en plaça lèu.
- Mila mercés a totes los qu'an escrich a Magister Mathematicae per ensajar de me desblocar (Carles, Amir, Joan Francés, Sj e benlèu d'autres...), aguèsse preferit quicòm de mai public mas benlèu qu'a la fin es lo resultat que compta, o sabi pas... Vos demandi perdon a totes, mas me cal un moment per pensar e perpensar se vau demorar dins los projèctes wikipèdias o non, que i a de causas que me geinan fòrça... e me cal ponderar çò que devi far... Amistats, mercés e perdon a totes...
Endavant! Capsot 3 d'abril de 2011 a 12.14 (UTC)
Adieu a totes![modificar]
Espèri de poder ajudar aquí amb mas coneissenças modèstas en lengas mai o mens divèrsas e mai o mens espandidas. Espèri tanben qu'aurai pas a m'exiliar endacòm mai coma o aguèri de far de la Wikipèdia per divergéncia d'opinion sus d'unas causidas lingüisticas e autras sancionadas per la Carta Lingüistica. Soi aquí a vòstre servici s'avètz qualques dobtes o besonhs d'ajuda en matéria de lengas o de lingüistica. Aprofechi la pagina per assabentar de qualques opinions mias.
1) L'occitan deuriá far servir lo modèl internacional per çò qu'es de la pontuacion, es a dire que d'un biais general tota marca de pontuacion deuriá pas èsser disseparada del mot precedent (l'excepcion culturala francesa es (benlèu i a qualques autres païses de mai, mas pas gaire...): un signe simple pas d'espaci, un signe doble (:, !, ?, ...) espaci). Pensi qu'es mens complicat d'o unificar tot e a mai es la solucion preferida internacionalament.
2) Uniformizacion dins l'abséncia d'emplec de majusculas en seguir lo modèl catalan o espanhòl e en defugir lo sistèma francés (un còp mai tròp complicat: nom= majuscula, adjectiu= pas de majuscula. Ex: Les Chinoises mas Des femmes chinoises. Tot sens majusculas doncas e es mens complicat.
3) Tròbi que la Wikipèdia es una aisina meravelhosa e qu'avèm d'astre d'aver de gents coma Cedric qu'an bastit e qu'asaigan de contunh aquesta planta, pasmens me sembla qu'es sovent un pauc tròp bufeca (i mancan de causas basicas e s'i fasètz la pagina azardosa un cinquantenat de còps e consideratz qu'un article deuriá far mai de dètz linhas veiretz la qualitat bassa de l'òbra) e que la cultura e civilizacion occitanas (autors, felibres, castèls...) i mancan a debon. Soi segur un dels colpables vist qu'i fau pas mai d'articles mas prenguèri una decision en seguida de l'adopcion de la Carta Lingüistica e m'acontentarai de far viure e prosperar Wikilibres e lo Wikiccionari per evitar correccions arbitràrias e estilisticas de mal acceptar per ieu... Ai pas res a demostrar, soi pas un detentor de las solucions divencas de la lenga e ensagi de manifestar mas opinions e posicions d'un biais civic e uman. E me sembla que la Wiki auriá plan besonh d'un còdi de convivéncia (vegèri fa pas gaire que l'article "tretze dessèrts" qu'aviái escrich es estat passat en provençal que se pensava que deviá èsser aital... Parlarai pas gaire dels escafaments sistematics de "mai" trachimandat en "pus" per un autre. Ensagi d'imaginar l'estatua de la comuna que un li bota un capèl, l'autre li desraba un braç e lo darrièr la pintra de color blau que lor sembla melhor aital... arg!arg!arg!
Ponches mai controversoses...
4)Fau servir pels nombres gròsses un ponch al mitan coma se fa normalament en catalan e dins l'italian abitual e d'autras lengas (ex: 200.000.000), me sembla mai clar aital que sens ponch! Malastrosament s'impausèt amb la Carta Lingüistica una convencion del Sistèma Internacional, que sus aqueste ponch es pas gaire seguit internacionalament (en defòra dels que pensan que çò internacional comença a París e s'arrèsta a Marne-la-Vallée), veire las discussions qu'aguèrem sus la Wiki pels que serián interessat sus aqueste sicut.
5) Darrièrament i aguèt una preocupacion d'almens una persona per saber se la -a finala atòna (coma dins pòrta) se deuriá transcriure [o] o [ɔ]. La tendéncia actuala sembla de dire que s'agís d'una vocala dobèrta, çò que pensi incorrècte (ai almens un autre amic que pensa aital e de vocalas dobèrtas en sillabas atònas en defòra del francés son aparentament pas frequentas dins las lengas latinas). Las òbras anterioras (Atlas Linguistique du Languedoc Oriental, Atlas Linguistique du Languedoc Occidental, Pèire Bèc e Hélène Coustenoble) indican mai o mens clarament que (val tanben per -e finala atòna) seriá una vocala mejana entre [o] e [ɔ] (e [e] e [ɛ] per -e). Pensi doncas qu'una notacion [o], a mai siá inexacta, es melhora que [ɔ].
Aquí ai acabat mas picapebradas, vos desiri a totes de fèstas de Nadal de las excellentas e una annada 2008 plan granada, acompanhada e melhora qu'aquesta en esperar qu'arribarem a bastir una comunitat a debon e pas un trabalh d'individus mai o mens individualistas, egocentrics o autres. Vos saludi coralament! Capsot 23 de dec 2007 a 16:48 (UTC)


text:
Seleuc Ier
Seleuc Ièr Nicator (vèrs 358 - 280 avC) fuguèt un generau macedonian d'Alexandre lo Grand e lo fondator de l'Empèri Aquemenida. Participèt a la conquista de l'Empèri Aquemenida e au partiment de l'empèri d'Alexandre après la mòrt dau rèi macedonian. Son estat s'estendiguèt sus la màger part dei territòris conquists franc d'Egipte, d'una partida d'Anatolia e d'unei regions de Caucàs vengudas independentas. Capitèt de formar una aliança ambé la dinastia Maurya e de replegar leis atacas deis autrei generaus d'Alexandre. Fondèt tanben unei vilas novèlas per assegurar son poder. Son fiu Antíoc Ièr Soter (281-261 avC) i succediguèt.


text:
Ipersonic
En aerodinamica, las velocitats ipersonicas son de velocitats que son nautament supersonicas. En general, se considèra qu'aquel regime d'escorriment es atench a partir d'un Mach de 5 gaireben. Lo regim ipersonic es un soselement del regim supersonic.
Lo regim d'escorriment ipersonic es atengut quand de reaccions de dissociacions molecularas son presentas al sen del gas en escorriment: aquel darrièr pòt èsser localament talament caud qu'un plasma se crèa. Lo gas pòt doncas pas mai èsser considerat coma un gas parfècte. Las proprietats abitualas de l'escorriment son alara sovent modificadas (jaça limita, turbuléncia).
L'estudi dels escorriments ipersonics demanda de bufariás plan especialas, que l'utilizacion de còdes de calcul que demanda la presa en compte de la dissociacion moleculara.
Los escorriments ipersonics son interessants subretot per l'estudi dels escorriments encontrats pendent de dintradas atmosfericas :
- a l'entorn de las tèstas de dintrada de missils balistics ;
- a l'entorn de las naus o capsulas espacialas.