text:
Roergue
Roergue (o eventualament Roèrgue) es una anciana província d'Occitània (e del Sud de França) correspondent aproximativament a l'actual departament d'Avairon. Aprèp aver fach partida del Comtat de Tolosa, foguèt restacat a Guiana abans de n'èsser destacat a l'ocasion de la formacion de la província de la Nauta Guiana en 1779.
La capitala istorica es Rodés.
Lo gentilici de Roergue es roergàs -assa o roergat -a.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Roergue es limitròf d'Auvèrnha al nòrd, de Lengadòc al sud e al sud-oèst, de Gavaudan a l'èst e de Carcin a l'oèst.
Divisions[modificar | modificar la font]
Roergue compreniá en particular lo Comtat de Rodés, e mai la Nauta Marcha (Milhau) e la Bassa Marcha (Vilafranca de Roergue).
Roergue (amb Agenés, Carcin e Peiregòrd) foguèt restacat a la generalitat de Guiana tre 1579, que son sèti èra inicialament a Bordèu e foguèt transferit a Montalban, amb un ressòrt restrench en 1716 a las eleccions de Roergue e de Carcin (generalitat de Montalban).
Amassat amb Carcin en 1779, formèt la província de Nauta Guiana ont foguèt establida una assemblada provinciala compausada de cinquanta dos membres :
- l'evesque de Rodés, president ;
- los evesques de Caors, de Vabres e de Montalban ;
- sièis membres del clergat ;
- setze gentilòmes ;
- tretze deputats de las ciutats ;
- tretze deputats de las campanhas.
I aviá, en mai d'aquò, dos procuraires generals sindics e un secretari archivista. Aquela assemblada s'acampava cada dos ans a Vilafranca de Roergue ; èra encargada de repartir las contribucions e de ne far la levada, de velhar suls talhièrs de caritat, etc.
A la Revolucion, la província foguèt transformada en departament mas lo canton administratiu de Sent Antonin ne foguèt destacat amb la creacion del departament de Tarn e Garona en 1808.
- Divisions eclesiasticas : Las parròquias d'aquesta província èran repartidas entre la diocèsi de Rodés e la de Vabres.
- Divisions judiciàrias : Jol regne dels comtes de Roergue e de Rodés, la justícia i èra administrada en lor nom per de vicaris o viguièrs. Se comptava setze vigariás en 1349. Èran : Peirussa, Rocacezièra, Najac, Vilanòva, La Roca Valserga, La Guiòla, Sauvatèrra, Sant Geniés d'Òlt, Sant Roma de Tarn, Verfuèlh, Sant Africa, Sent Antonin, Cassanhas Begonhés, Milhau, Corripèira e Vilafranca. A l'escalon superior, la justícia èra renduda pel senescal de Roergue]].
En 1789, Roergue èra devesit entre la Senescalciá de Roergue qu'ocupava un sèti a Vilafranca de Roergue, que ne dependiá lo balhatge de Milhau, e la Senescalciá de Rodés (correspondent al Comtat de Rodés).
- Divisions fiscalas : Fasent partida de la Generalitat de Montalban, Roergue, país d'eleccion, èra devesit entre l'eleccion de Rodés, l'eleccion de Vilafranca e l'eleccion de Milhau. Las eleccions de Rodés e de Milhau fasián partida dels païses de pichona gabèla, alara que la de Vilafranca fasiá partida dels païses redimits. Mentre que país d'eleccion, lo Roergue èra somés a la talha reala.
- Estats de Roergue: Roergue aviá sos estats que s'acampavan regularament cada an. Als sols comtes de Roergue apartenián lo drech de los convocar. Aprèp eles, los comtes de Rodés e los reis que lor succediguèron aguèron aqueste privilègi. A l'origina, los Estats s'acampavan a Rodés. Pus tard, se tenguèron successivament a Milhau, a Sauvatèrra, a Salas Comtals e a Vilafranca. En defòra de la noblesa e del clergat, los cònsols de las ciutats e los dels borgs e dels vilatges grands avián lo drech d'i aver un sèti. Es l'evesque de Rodés que presidissiá. Suprimits en 1606, puèi restablits en 1611, suprimits un segond còp en 1651, foguèron pas mai restablits.
Lo Pagus dels Rutèns[modificar | modificar la font]
Abans la conquista romana, Roergue èra abitat pels Rutèns, Rutheni, pòble cèlta d'Euròpa Centrala arribat vèrs lo sègle IV abans nòstra èra. Pòble poderós, los Rutèns avián tres ciutats principalas : Segodunum, en lenga celtica "montanha de segal" (Rodés) ; Condatemagus, ciutat del confluent (al barri d'Embarri, prèp de Milhau), e Carentomagus, ciutat dels parents (Caranton). Sus totes aquestes punts s'es descobèrt d'ossaments, de monedas, de medalhas, de terralhas e d'autres objèctes d'art e d'industria que semblan de confirmar la posicion d'aquestas tres ciutats gallesas.
Vesins e aliats dels Arvèrnes, los Rutèns los seguiguèron dins lors expedicions al delà dels Alps e combatèron dins lors rengs. Betultich o Bituitos, cap dels Arvèrnes, comptava dins son armada vint dos mila arquièrs rutèns, quand, jonch als Allobròges, caminèt contra lo cònsol Quintus Fabius Maximus e li liurèt batalha al confluent de Ròse e d'Isèra, l'an 121 abans l'èra crestiana. Se sap que l'armada confederada foguèt vençuda e qu'una partida del país dels Rutèns se trobèt compresa, jol nom de Rutèns provincials, dins la Província romana, que s'espandiguèt fins a Tarn.
S'apelèt Rutèns independents los qu'abitavan sus la riba esquèrra d'aqueste riu ; mas aquestes darrièrs tardèron pas de subir lo sòrt dels seus fraires. Aguent pres part a la revòlta de Vercingetorix contra Cesar, foguèron vençuts e someses. Tre alara, coma la rèsta de las Gàllias, tot lo país dels Rutèns rentrèt jos la dominacion romana. Dins la division de las Gàllias per August, foguèt comprés dins Aquitània, e dins Aquitània primièra jos Valentinian. Roma i establiguèt de colonias, i bastiguèt de temples, de cirques, d'aqüaductes ; de vias publicas percorreguèron lo país dins totes los sens. Al sègle V, s'i parlava la lenga latina.
Aqueste foguèt, se ditz, Sant Marcial que, lo primièr, venguèt predicar l'Evangèli als Rutèns, en l'an 250. Al sègle IV, los crestians èran ja nombroses dins Roergue. Çaquelà, al sègle V, Ruth, la divinitat celtica, i èra encara adorada. Sant Amanç entreprenguèt de convertir aqueste pòble. « Un jorn qu'aqueste sacrificava a Ruth, ditz un istorian, Amans apareguèt e li reprochèt son impietat e sos excèsses ; mas, vesent qu'al luòc de se rendre als esfòrces de son zèl entrava en furor contra ala, invoquèt lo Sénher, e tot d'un còp de nivoladas espessas s'amontèron, lo tròn grondèt, esclatèt, e l'odiós simulacre tombèt en pèças. » A aquesta vista, los Rutèns se getèron als pès del sant e demandèron lo bateg. Çaquelà, en rendent als Galleses lors dreches politics, l'emperaire Honorius lor aviá impausat de contribucions exorbitantas. Amans rescatèt los Rutèns d'aqueste tribut. Aquesta sollicitud acabèt de li ganhar los còrs.
Comtat de Roergue e Comtat de Rodés[modificar | modificar la font]
Aprèp aver fach partida de la província romana d'Aquitània primièra, Roergue foguèt destacat per Carles lo Calv del ducat d'Aquitània e plantat en comtat al profièch d'una branca cadeta de l'Ostal de Tolosa. A la mòrt de la comtessa Joana de Tolosa, filha del darrièr comte de Tolosa Raimon VII e esposa d'Anfós de Peitieus, fraire de sant Loís de França, Roergue foguèt incorporat a la corona de França.
L'arribada dels Capecians provoquèt l'abandon de la vièlha Senescalciá de Najac, fidèla a la dinastia ramondina, al profièch d'una vila novèla : Vilafranca de Roergue. La capitala de la província foguèt transferida a Rodés, pus centrala, qu'aprèp la Revolucion.
Amb aquò, una partida de Roergue, qu'èra estada daissada en penhora per lo comte de Tolosa Raimon de Sant Geli al vescomte de Milhau abans de partir a la crosada, foguèt a l'origina del Comtat de Rodés que passèt als Armanhacs e que foguèt restacat a la corona definitivament solament jos Henri IV, darrièr comte de Rodés.
Los comtes de Rodés gaudissián de dreches regalencs, amb poder de far batre moneda, de levar l'impòst, de crear sergents, etc. A lor aveniment al comtat, èran coronats per l'evesque de Rodés, assistit pel dom d'Aubrac e dels abats de Bonaval, de Bonacomba, de Lòc-Dieu e de Bèluoc. Emai de las quatre castelaniás, que gaitavan coma las claus de la província, possedissián en Roergue prèp de vint-e-quatre castèls e un grand nombre de fèus entre los quals dos vescomtats, Peirebruna e Cadars, e dotze baroniás : Landorre, Estanh, Castelpers, Panat, Verdun sus Garona, Aliramont, Aurèla, Severac, Caumont de Plancatge, Calmont d'Òlt e Brusca. Un senescal, un jutge del comtat, un jutge de las montanhas, quatre castelans e un jutge d'apelacion i rendián justícia en lor nom.
Guèrras de Religions[modificar | modificar la font]
Ja durant la Crosada dels Albigeses, Roergue aviá vist la màger part de las sieunas vilas, entre autras Milhau, Sant Antonin, Lo Mur de Barrés, La Guiòla e Severac, arroïnadas per Simon de Montfòrt (1208-1214). Aquelas vilas meteissas foguèron las primièiras de se declarar per la Reforma dins Roergue. I aguèt lèu de glèisas reformadas a Espaliu, a Vilafranca, a Sant Africa, a Vilanòva, a Peirussa, a Compèire, a Sant Liòns, etc. Puèi, la persecucion se'n trajant, los protestants prenguèron las armas. D'aquí una guèrra longa e sanguinosa que las ferors de la Liga amenaçavan de perpetuar dins aqueste país, e dins la quala moriguèron mai de dètz-e-uèch mila protestants o catolics, sens comptar las glèisas que foguèron pilhadas e devastadas, las vilas e los vilatges saquejats o destrusits. A l'aveniment de Enric IV, aqueste país tornèt trobar enfin la tranquillitat.


c: text/html

text:
Jublains
Jublains es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Jublains A situat a Unitat|10|km}} de Mayenne e de Bais, a Unitat|14|km {{}} de Évron e a Unitat|15|km {{}} de Montsûrs.
Jublains est située à 10 km de Mayenne et de Bais, à 14 km d'Évron et à 15 km de Montsûrs.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Implantada suls vestigis d'una vila gallo-romaine antany telefonada Noviodunum, Jublains es una municipalitat de 685 abitants repartits sus una superficie d'Unitat|3601|a {{}}. Quand los Romains #conquistar la Gaule, #trobar aicí un vilatge bastit al pè d'un temple de bòsc. Aiçò èra lo un dels santuaris del vilatge dels Diablintes. Los Romains #crear una vila, Noviodunum, cap de-luòc de la vila de las Diablintes. Lo temple #èsser reconstruit en pèiras e se #elevar de monuments #que tradusisson la faiçon de vida romain : thermes, teatre, forum. Noviodunum A #èsser dotada, en la segonda mitat del Modèl:Ier sègle après J.C., D'un ret de carrièras perpendiculaires, typique dels plànols urbans romains. Una disposicion urbana paysager a #èsser realizat amb la fin de retre mai visibla la preséncia de la vila anciana.
Implantée sur les vestiges d'une ville gallo-romaine autrefois appelée Noviodunum, Jublains est une commune de 685 habitants répartis sur une superficie de 3 601 ha. Quand les Romains conquirent la Gaule, ils trouvèrent ici un village construit au pied d'un temple de bois. C'était l'un des sanctuaires du peuple des Diablintes. Les Romains créèrent une ville, Noviodunum, chef-lieu de la cité des Diablintes. Le temple fut reconstruit en pierres et l'on éleva des monuments qui traduisent le mode de vie romain : thermes, théâtre, forum. Noviodunum a été dotée, dans la deuxième moitié du Modèl:Ier siècle après J.C., d'un réseau de rues perpendiculaires, typique des plans urbains romains. Un aménagement urbain paysager a été réalisé afin de rendre plus visible la présence de la ville antique.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sant-Jord-Grehan
Sant-Jord-Grehan en breton ( Saint-Georges-de-Gréhaigne en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La parròquia de Sant-Georges-de-Gréhaigne fasiá partida del doyenné de Dòl en levant del évêché de Dòl e èra jol vocable de sant Georges
Abans que los polders barran pas progressivament l'accès a la mar, dels vaissèls podián atracar al pòrt del Passatge a la Bœuf. Un cèrt movement li caliá existir doncas qu'un #cometre-greffier del amirauté de Sant-Malo i èra en foncion.
La paroisse de Saint-Georges-de-Gréhaigne faisait partie du doyenné de Dol relevant de l'évêché de Dol et était sous le vocable de saint Georges
Avant que les polders ne ferment progressivement l'accès à la mer, des bateaux pouvaient accoster au port du Pas au Bœuf. Un certain mouvement devait exister puisqu'un commis-greffier de l'amirauté de Sant-Maloù|Sant-Maloù y était en fonction.


text:
Lo Congrès permanent de la lenga occitana es una institucion independenta representativa daus actors e daus utilizators de l’occitan. Òbra segon daus principis d’accion taus coma lo respiech de l’unitat e de la diversitat de l’occitan, l’estabilitat, la cooperacion, la representativitat daus ranvers lingüistics dau territòri d’Òc, la collegialitat de las decisions e la difusion de l’informacion.
Sa tòca es de contribuir a la vitalitat de l’occitan, dich tanben lenga d’òc, e a son desvolopament en obrant per sa coneissença e sa codificacion per la produccion d’utís dins l’airau daus diferents aspèctes de la lenga (la lexicografia, la lexicologia, la terminologia, la neologia, la fonologia, la grafia, la gramatica e la toponimia).
Lo Congrès permanent de la lenga occitana utiliza dins sa comunicacion e sas produccions la grafia dita « classica ».
Las missions dau Congrès son :


text:
Dissabte, 30 de julhet de 2016, 03h00
Auvèrnhe > Borbonés > Montanha Borbonesa
La polícia francesa detenguèt ièr un refugiat sirian per èsser presumidament restacat a l’atac de dimars passat en Normandia, revendicat per l’autoproclamat ... +
Dimars, 13 de novembre de 2012, 03h00
Auvèrnhe > Borbonés > Montanha Borbonesa
Pierre Ensch, director adjonch de l’entrepresa de lach Candia, anèt divendres passat a Sant Tiorre (Montanha Borbonesa), per anonciar als representants del personal la barradura ... +


text:
Réhon
Réhon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La vila de Réhon es principalament coneguda per la siá sidérurgie amb la fabrica de la Providence #que la produccion se n'es arturat l'an 1987.
La ville de Réhon est principalement connue pour sa sidérurgie avec l'usine de la Providence dont la production s'est arrêtée en 1987.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement administratif de Thoune (36)
Liste des communes
Thoune
Ville de Thoune, localité de la Suisse de 41 000 habitants.
La mairie de Thoune a une adresse e-mail.
Steffisburg
Ville de Steffisburg, localité de la Suisse de 15 000 habitants.
La mairie de Steffisburg a une adresse e-mail et un site Internet.
Uetendorf
Ville de Uetendorf, localité de la Suisse de 5 800 habitants.
La mairie de Uetendorf a une adresse e-mail et un site Internet.
Heimberg
Ville de Heimberg, localité de la Suisse de 5 600 habitants.
La mairie de Heimberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Sigriswil
Ville de Sigriswil, localité de la Suisse de 4 400 habitants.
La mairie de Sigriswil a un site Internet.
Hilterfingen
Ville de Hilterfingen, localité de la Suisse de 3 900 habitants.
La mairie de Hilterfingen a une adresse e-mail et un site Internet.
Wattenwil
Ville de Wattenwil, localité de la Suisse de 2 600 habitants.
La mairie de Wattenwil a une adresse e-mail et un site Internet.
Oberhofen am Thunersee
Ville de Oberhofen am Thunersee, localité de la Suisse de 2 200 habitants.
La mairie de Oberhofen am Thunersee a une adresse e-mail et un site Internet.
Thierachern
Ville de Thierachern, localité de la Suisse de 2 100 habitants.
La mairie de Thierachern a une adresse e-mail et un site Internet.
Seftigen
Ville de Seftigen, localité de la Suisse de 2 000 habitants.
La mairie de Seftigen a une adresse e-mail et un site Internet.
Uttigen
Village de Uttigen, localité de la Suisse de 1 700 habitants.
La mairie de Uttigen a une adresse e-mail et un site Internet.
Buchholterberg
Village de Buchholterberg, localité de la Suisse de 1 400 habitants.
La mairie de Buchholterberg a une adresse e-mail et un site Internet.
Blumenstein
Village de Blumenstein, localité de la Suisse de 1 100 habitants.
La mairie de Blumenstein a une adresse e-mail et un site Internet.
Burgistein
Village de Burgistein, localité de la Suisse de 1 000 habitants.
La mairie de Burgistein a une adresse e-mail et un site Internet.
Reutigen
Village de Reutigen, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Reutigen a une adresse e-mail et un site Internet.
Unterlangenegg
Village de Unterlangenegg, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Unterlangenegg a une adresse e-mail.
Amsoldingen
Village de Amsoldingen, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Amsoldingen a une adresse e-mail et un site Internet.
Gurzelen
Village de Gurzelen, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Gurzelen a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Dimars, 17 de genièr de 2017, 03h00
La banda dels quatre senhoreja… Encara que los jogaires de Sent Gaudenç e d’Albi demorèron al caud o anèron esquiar vist que la partida prevista en Comengés ... +
Dimècres, 4 de genièr de 2017, 03h00
Dimenge passat, a pena qualques oras après començar l’an 2017, una partida de fotbòl de la liga anglesa vegèt un gòl qu’es ja candidat per èsser lo ... +
Diluns, 2 de genièr de 2017, 03h00
Per melhor capitar una granda jornada de las finalas lo dimenge 3 de junh a Narbona, la Federacion a cambiat quasiment de tot en tot lo debanament de la segonda part de la sason en prevesent: — ... +
Dimars, 20 de decembre de 2016, 03h00
Abans un temps de pausa fins a la mitat de genièr, aquesta dimenjada se debanava la darnièra jornada de las partidas anar del campionat d’Elèit 1. Resultas logicas dissabte ... +
Dimars, 13 de decembre de 2016, 03h00
La dimenjada qu’arriba se jogarà la darrièra jornada de la fasa anar del Campionat d’Elèit 1. La competicion demòra dobèrta, mas los 4 gròsses costumièrs ... +
Dimars, 6 de decembre de 2016, 03h00
Rugbi-piscina al Molin Suspresa bèla dissabte a Sant-Estève en campionat d’Elèit 1 amb la victòria dels vesitaires: Sent Gaudenç suls Dragonets 20-10. ... +
Dissabte, 3 de decembre de 2016, 03h00
L’estadi Atanasio Girardot de Medallín s’empliguèt dijòus per rendre omenatge als setanta un mòrts de l’accident d’avion ont viatjava l’esquipa ... +
Dijòus, 1 de decembre de 2016, 03h00
Una esquipa modèsta amb pauc mai de quaranta ans de vida, vaicí lo Chapecoense. Una istòria corta e plena de trabucs. Lo club, conegut coma “l’auragan de l’oèst”, ... +
Dimars, 29 de novembre de 2016, 03h00
Aquesta fin de novembre marcava un temps de pausa tretzista aprèp lo Quatre-Nacions e amb una jornada sens partidas dels campionats d’elèit. Tinhassa e lo triangle ... +
Dimars, 22 de novembre de 2016, 03h00
Tròp fòrts, los australians Mai de 40 000 espectators seguiguèron aqueste dimenge, a Liverpool, la finala del Torneg de las 4 Nacions, entre australians e neozelandeses. ... +
Dimars, 15 de novembre de 2016, 03h00
Las 4-Nacions son vertadièrament un grand rendètz-vos tretzista, alara que la logica mestreja la 6a jornada del campionat d’elèit. La valentisa escocesa e la ... +
Dimars, 8 de novembre de 2016, 03h00
Aquesta dimenjada, las equipas d’elèit avián un temps de pausa. L’actualitat se focaliza doncas sus las partidas internacionalas e sus la represa cò dels Dracs. Los ... +
Dimars, 1 de novembre de 2016, 03h00
Aquesta darrièra dimenjada tretzista d’octòbre se placèt jol signe dels tombats decisius, marcats per dos jogaires de tria, tant a Huddersfield coma a Carcassona. E ... +
Dijòus, 27 d'octòbre de 2016, 03h00
A 5h30 de ièr dimècres (9h30 en Occitània) l’esportiu aranés Nacho Sacau, acompanhat del catalan Gerard Subirà, coronava l’Imja Tse, tanben conegut coma Island ... +
Dimars, 25 d'octòbre de 2016, 03h00
Polida vesprada de XIII aqueste dissabte 22 d’octòbre a l’estadi d’Avinhon amb 15 000 espectators ramosats per seguir una dobla confrontacion entre França e Anglatèrra ... +
Dimars, 18 d'octòbre de 2016, 03h00
Lo campionat d’Elèit es plan lançat, mas amb lo rescontre internacional d’aqueste dissabte a Avinhon entre França e Anglatèrra se coneisserà l’amplor ... +


text:
Lengas
Facebook
MHZ
PAÍS TOLOSAN
98.3
COMENGE
89.4
LAURAGUÉS / NÒRD-ARIÈJA
106.1
ROERGUE
93.6
Aprendissatge
-
Ensenhament
- Calandreta
«Calandreta, Calandreta, una escòla en occitan, Calandreta, Calandreta, una escòla per doman»
coma es dich dins la cançon, las famosas escolas immersivas en occitan e en francés.
- L'Occitan al Miralh
Site de l'ensenhament de l'occitan a l'Universitat Tolosa-Lo Miralh.
- IEO Nacional
Site general de l’Institut d’Estudis Occitans.
- IEO Amistat
Site de l’Institut d’Estudis Occitans de Nauta Garona.
- CFPO
Centre de formacion professionala Occitan de Miègjorn-Pirenèus.
- Collègi d’Occitània
L’institucion montada per l’abat Salvat, que prepausa a d’ara corses sul malhum.
-
Lingüistica
Mèdias
- Ràdio País
La Radio occitana de las tèrras gasconas.
- Ràdio Lenga d’òc
La radio occitana de Montpelhièr.
- Ràdio Lenga d’òc Naborna
L'occitana de Narbona e Besièrs.
- Radio Pays
La Ràdio de totes los exiliats e de las loras culturas a París.
- Ràdio Albigés
La Ràdio occitana de Tarn.
- Viure al País
L’emission en lengas occitana e/o catalana de França 3 Sud.
- Jornalet
Gaseta occitana d'informacions amb un fum d'articles. I trobaretz tanben
l'Infòc/Aranesòc, l'emission de Barcelona Tv provesida per Ferriol Macip.
- Vistedit/ La Setmana
Ostal d'edicion occitana que publica las revistas Papagai e Plumalhon e
lo setmanièr la Setmana (que se pòt tanben legir sul site).
- Radio Beckwith
Ràdio de las valadas occitanas d’Itàlia que tant coma nosautres fa virar molon de lengas.
- DÈTZ
Collectiu de professionals de l’audiovisual que fan vidèos chanudas e originalas.
- Ràdio Nissa Pantai
Web Ràdio de Nissa la Bèla.
- Lo Rigau
Web Ràdio Occitana.
- Planeta Occitània
Web Ràdio a 100 del 100 Musica Occitana.
- SuveProd
Cadena de collectatge vidèo occitan a l'ostau, paraulas d'ancians,
paraulas de uèi. Un trabalh remirable fach pel Lissandre Varenne que
se pòt seguir tanben sus Facebook.
Artistas
- Lou Dalfin
Lo grop mitic e davancièr de las Valadas de l’estat italian, mentre ska, trad e ròck.
- Lou Seriol
Los lors «pichons fraires» de la Vale Stura, Ska reggae rock e vàm.
- Gai Saber
Un de mai de las valadas de l’estat italian, començaran tradicional avanç de prener la dralha l’electronica.
- L’Escabòt
Còla de cant polifonic del meteis canton («menats regde» per Fabrizio Simondi membre fondador de Lou Dalfin).
- Goulamas’K
Ska-Ròck independentiste de las garrigas biterencas.
- Rosina de Peira
Lo Site de la famosa cantairitz ariejesa qu'obtenguet dos còps lo Premi de l'Academia Carles Cros.
- Joan Pau Verdier
Lo famos cantaire de Lemosin.
- Joan Frances Tisner
Aprep Subre Albert e Verd e Blu, l'ome en solo (mèfi de confondre pas ambe Walt^^).
- Nadau
Lo grop Gascon qu’i a pas mestièr de presentar tanpauc.
- Duo Espinasse
Duet de Bohaires.
- Bombes 2 Bal
Musica de carrièras mentré Fòro Nordestenc e Trad.
- Joanda
Cançonier del lengadòc.
- Los Bohaires Gascons
Ensem de Bohas dins lo cal trapem Joan-Miqueu E…. (per far mine que l’avèm pas conegut^^).
- La Talvera
La còla de Daniel Loddo, Celina Ricard e l’associacion CORDAE.
- OC
La musica occitana a l’alba dèl Milenari IIIen (aqui lo lor eslogan).
- Gadalzen
Grop de fòlc.
- Massilia Sound System
Lo Papet, Lo Monsur e la Chorma tota de Marsilha que coneissètz plan en soi segur.
- Mauresca Fracas Dub
Grop de Ragga Dub, Eretièrs dels anteriors.
- Arvèi T
Ròck Electronic occitan.
- Sonoloco
Grop de Punk Ròck Agressiu (alavetz exista lo Punk Ròck pas agressiu ? ;P).
- Troubadours Art Ensemble
Lo Site de musica dels temps trobadorencs de Gérard Zuchetto.
- Calabrun
Musica Tradicionala Occitana.
- Corou de Berra
Polifonia dels Aups de Mar.
- Familha Artus
Grop de Fòlk gascon onte lo tradicional es remesclat salça electronica.
- Tarabast
Còla de ròck occitan del tarn.
- Muriel Batbie Castel
Cantairitz tradicionala (qu’es tanben la votz del metro de Tolosa).
- Zine
Cantairitz Nissarda que fasguet l’Eurovision de las lengas las mens espandidas.
- Ministèri del Riddim
LO Sound system mondin.
- Moussu T & lei Jovents
Cançon Occitana que vos fan de còps pantalhar a Brasil, New-Orleans…
- Gric de prat
" Lo grop que gausa la cultura oc per tots! Un viatge de mots e musica a travèrs tota Aquitania e mei enlà!"
La Vida en Òc
- Menestrèrs Gascons
Site recampant un fum de còlas gasconas.
- Org & Com
Apitaire de concerts e d'eveniments força bolegant de la ciutat mondina.
- Mic-Mac
Apitaires de concèrts e viraires de colas catalanas e occitana, l'èime de la musica occitana a Marsilha.
- Aura Productions
Label fargat pel cantaire Patric.
- Sirventés
Labèl co-operatiu occitan.
- PÒC
Site del Partit Occitan.
- PNÒ
Site del Partit de la Nacion Occitana.
- Libertat
Movement de l’esquèra revolucionaria occitana.
- Paratge
Laboratòri politic occitan que se trapa dins les Valadas de l’estat italian.
- CAN
Lo Comitat d'Accion Nihilista de prener al primier o al segond gratz coma voldretz.
- Lo blòg de Mela
Se voletz partejar un moment de la seuna vida amb ela.
- Democràcia Occitana
Aicí òm parla politica.
- Mescladissa e còps de morres
Blòg abodat a las culturas mens espandidas en general e mai
particularament a l'occitan, òm i charra, i contesta tot aquò totjorn
amb un agach critic.
- Andriu de Gavaudan
Blòg de lo que se tracha de l'editorial del setmanier en lenga occitana "la Setmana".
- L'Ostal d'Occitania de Tolosa
Site de l'Ostal d'Occitania del Pais Mondin e de Convergencia Occitana.
- Fòrum Occitania
Luòc simpatic onte se pòt parlar de tot en occitan d'un biais amistos e
risolier, bruches de coredors dison que lo quite cap-redactor de la
nòstra radio s'i passeja los sers de luna bèla.
- Ostal Sirventes
Site de la seccion audenca de l’Institut d’Estudis Occitanas.
- Ostau Biarnés
Site de l’Institut d’Etudes Occitan seccion Bearn.
- IDECO
Site de las edicions de l’Institut d’Estudas Occitania.
- Félibrige
Lo Site oficial de l’acadèmia fondada pel Frederic Mistral.
- Escambiar
Associacion que far bolegar lo monde entièr dempuèi lo barri Naut-Bernat.
- Caireforc Cultural Naut Bernat
L'associacion que farguèt lo Forum de las lengas del Monde, las convèrsas socraticas e los repais de barri.
- Paraulas en Òc
Site recampant quitament totes los artistes occitans, amb las paraulas de cançons, d’entrevistas, un agenda…
- Servici de l’Emplec
Per los que cercan un mestier en lenga occitana o per las estructuras occitanas que cercan un emplegat.
- In’Òc
estructura abodada a la promocion e al desenvolopament de la lenga e de la cultura occitanas.
- Letras d’Òc
Ostal d’edicion de la banlega mondina.
- Vent Terral
Ostal d’edicion de Tarn.
- CIRDÒC
Establiment public a portada inter-regionala encargat de la salvagarda,
de la promocion e de la diffusion del patrimoni e de la creacion
occitana.
- La Pòrta d’Òc
Lo Portal de l’internet occitan.
- AOF
L’Associacion Occitana de Fotbòl.
Ràdio Occitània 2001-2014


text:
Bluegrass
Lo bluegrass qu'ei un estil de musica originari deus Estats Units d'America considerat com ua arram de la country music. Qu'ei estat influenciat per los ritmes de las musicas folcloricas d'Irlanda, d'Escòcia e d'Anglatèrra en mei deu jazz e blues. Lo nom que vien deu grop de Bill Monroe : The Bluegrass Boys e los instruments tipic que son la guitarra, la mandolina (la mandolina bluegrass inventada per Orville Gibson), lo vriulon, lo dobro, lo banjo e la contrabassa ; a còps tanben la autoarpa.
Com dens lo jazz cada instrument qu'interpreta un solo au son torn.


text:
Merri Franquin
Merri Jean Baptiste Franquin (Lançon, lo 19 d'octobre 1848 - 1934) que ho un cornetista, trompetista e buglista provençau e un professor d'aqueths instruments au Conservatòri de París. Que ho eslhève deu famós Jean-Baptiste Arban.
Que comencè a estudiar lo cornet sol adolescent abans de començar ua carrièra de musician a Marselha. A parir de 1872 qu'estudiè dab Jean-Baptiste Arban au Conservatòri de París.
Com professor au Conservatòri de París qu'avó Engène Foveau (qui hore tanben professor dens la medisha institucion) com eslhève.
Suu plan musicau que ho determinant dens l'imposicion de la trompeta en Ut dens las orquèstras sinfonicas.


text:
Le Valtin
Le Valtin es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo Valtin es la primièra localité traversada per la Meurthe #que l'anautita vallée nomenada la Combe, n'es-a dire en lengatge trivial la chaume, a dintrat entre lo massís del "Gris Talet" e de la linha de crête vosgienne, en particulara entre las nautors septentrionalas de la Schlucht e Tanet. La font del riu Meurthe a situat a 1160 mètres d'altitud a ieu-distància entre lo Còl e lo Montabey, anciana chaume surmontant çò caulet de la Schlucht. La glèisa e lo vièlh bourg del Valtin an bastit sus un vasta lòsa pierreuse, un surplomb morainique de la granda vallée glaciaire de la Meurthe. Del Valtin al étang del Rudlin, lo riu estampat una granda manque #qu'afranquís lo caulet del Louschbach cap al Bonhomme. Se flueix cap al nòrd-es entre lo massís del Talet e la granda crête vosgienne, marcada pel Gazon de Faîte e lo Gazon del Faing. Suls flancs del Talet, las "ròcas del Valtin" testifiquen del poderós rabotage vertical del glacièr de calotte en la siá part la mai bassa.
Lo ponch culminant de la municipalitat, #que cobrís 2153 a, es a l'èst, al Gazon de Faîte, a 1303 mètre d'altitud.
Lo relief escarpé e la natura rocailleuse del sòl son pas pas pertot favorables a l'esquí. La pichona station de las Anautitas Navières prepausa tres pichonas pistas e tres téléskis, aquela de la Schlucht una granda pista, un téleski e un télésiège.
Lo grand masatge caseriu dicha Lo Grand Valtin e la chaume de Sérichamp, en culminant al Sérichamp se situan sus la municipalitat vesina de Ban-sus-Meurthe-Clefcy. Son accessibles per circuits de randonnées pédestres balisés pel Club Vosgien.
Le Valtin est la première localité traversée par la Meurthe dont la haute vallée nommée la Combe, c'est-à-dire en langage trivial la chaume, est encaissée entre le massif du "Gris Talet" et de la ligne de crête vosgienne, en particulier entre les hauteurs septentrionales de la Schlucht et Tanet. La source de la rivière Meurthe est située à 1160 mètres d'altitude à mi-distance entre le Collet et le Montabey, ancienne chaume surmontant le col de la Schlucht. La glèisa et le vieux bourg du Valtin sont construits sur un vaste dalle pierreuse, un surplomb morainique de la grande vallée glaciaire de la Meurthe. Du Valtin à l'étang du Rudlin, la rivière empreinte une grande faille qui franchit le col du Louschbach vers Le Bonhomme. Elle s'écoule vers le nord-est entre le massif du Talet et la grande crête vosgienne, marquée par le Gazon de Faîte et le Gazon du Faing. Sur les flancs du Talet, les "roches du Valtin" témoignent du puissant rabotage vertical du glacier de calotte dans sa partie la plus basse.
Le point culminant de la commune, qui couvre 2153 ha, est à l'est, au Gazon de Faîte, à 1303 mètre d'altitude.
Le relief escarpé et la nature rocailleuse du sol ne sont pas partout favorables au ski. La petite station des Hautes Navières propose trois petites pistes et trois téléskis, celle de la Schlucht une grande piste, un téleski et un télésiège.
Le grand hameau dit Le Grand Valtin et la chaume de Sérichamp, culminant au Sérichamp se situent sur la commune voisine de Ban-sur-Meurthe-Clefcy. Ils sont accessibles par des circuits de randonnées pédestres balisés par le Club Vosgien.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo toponyme del Valtin a testificat almens en 1472 : a conegut per lo sieu santuari paroissial per l'alemand o lo alsacien Sant Veltin. "Im Dorf Veltin" En 1596 confirme l'importància del modèst bourg del Valtin #que sembla, a nombres d'istorians méconnaissants lo mond vosgien, dérisoire e marginal, perdut en una contrée montagneuse[1]. Lo Valtin es d'una manièra précoce a la fin del Sègle XIII una comunitat émancipée, a las fes çò cap de-luòc d'una comuna del bailliage de Sant-Dié e una parròquia annèxa de la curació de Fraize. Aquela parròquia recep coma sant patron Sylvestre. Initialement, Lo Valtin comptariá pas al Sègle XI #qu'una capèla #que i auriá #èsser fondada pels senhors de Ribeaupierre, officiers del pòrti de Lorraine. La distincion del Valtin, aital coma los dreches régaliens sus aquel vessant dels Vòges, aperten al pòrti de Lorraine #que i possedís los dreches de justícia.
S'obsèrva que lo nom de Valtin, graphie comuna dempuèi lo Sègle XVIII, s'aplica tanben al Grand Valtin, caseriu de Ban-lo-Pòrti (Ban-sus-Meurthe après la Revolucion). Se la tradicion orala assòcia las doas "Valtins" dins las erosas fèstas valentines (valentinages) e als rituales del dônage al sant-Valentin o melhor a l'escasença de las Bures (fèsta dels fuòcs de Carnaval), l'origina gallo-romaine de "Granda Valtin" sembla èsser simplament "Grangia Valentin(e)a", la grange e ostal necessari per alimentar n'estacion los minèrs. Valentin(E)a a l'origina de Valtin seriá alavetz simplament un autre luòc de restauracion o de repaus mai ancian. N'efièch, lo començament de la desfilada de Straiture, mai e mai se lo vessant de la Combe, es un important luòc de extraction medieval de minaré de fèrre. D'ont l'aparicion tardana a l'epòca modèrna, e tanben un pauc méprisante, de Pichon-Valtin per qualificar lo Valtin en correspondent a la comunitat villageoise émancipée sus lo sieu finage, a l'origina de la municipalitat[2].
La parròquia vétinoise a erigit en curació l'an 1689 pel Sr. De Riguet, grand prévôt del capítol de Sant-Dié. La curació èra a la collation del capítol dels vénérables chanoines de Sant-Dié, de contunh après 1777 del capítol cathédral. La glèisa, dédiée a sant Sylvestre, aperten alavetz al diocèse e al doyenné de Sant-Dié. La glèisa a #èsser engrandida e reconstruite en 1704.
La comuna e l'escòla dels gojats an #èsser bastidas l'an 1820 e l'escòla de filhas l'an 1864.
Le toponyme du Valtin est attesté au moins en 1472 : il est connu pour son sanctuaire paroissial par l'allemand ou l'alsacien Sant Veltin. "Im Dorf Veltin" en 1596 confirme l'importance du modeste bourg du Valtin qui semble, à nombres d'historiens méconnaissants le monde vosgien, dérisoire et marginal, perdu dans une contrée montagneuse[3]. Le Valtin est d'une façon précoce à la fin du Sègle XIII une communauté émancipée, à la fois le chef-lieu d’une mairie du bailliage de Saint-Dié et une paroisse annexe de la cure de Fraize. Cette paroisse reçoit comme saint patron Sylvestre. Initialement, le Valtin ne compterait au Sègle XI qu’une chapelle qui aurait été fondée par les seigneurs de Ribeaupierre, officiers du duc de Lorraine. La seigneurie du Valtin, ainsi que les droits régaliens sur ce versant des Vosges, appartient au duc de Lorraine qui y possède les droits de justice.
On remarque que le nom de Valtin, graphie commune dès le Sègle XVIII, s’applique aussi au Grand Valtin, hameau de Ban-le-Duc (Ban-sur-Meurthe après la Révolution). Si la tradition orale associe les deux "Valtins" aux joyeuses fêtes valentines (valentinages) et aux rituels du dônage à la saint-Valentin ou mieux à l'occasion des Bures (fête des feux de Carnaval), l'origine gallo-romaine de "Grand Valtin" semble être simplement "Grangia Valentin(i)a", la grange et maison nécessaire pour nourrir en saison les mineurs. Valentin(i)a à l'origine de Valtin serait alors simplement un autre lieu de restauration ou de repos plus ancien. En effet, le début du défilé de Straiture, plus encore que le versant de la Combe, est un important lieu d'extraction médiévale de minerai de fer. D'où l'apparition tardive à l'époque moderne, et aussi un peu méprisante, de Petit-Valtin pour qualifier le Valtin correspondant à la communauté villageoise émancipée sur son finage, à l'origine de la commune[4].
La paroisse vétinoise est érigée en cure en 1689 par M. de Riguet, grand prévôt du chapitre de Saint-Dié. La cure était à la collation du chapitre des vénérables chanoines de Saint-Dié, puis après 1777 du chapitre cathédral. L’église, dédiée à saint Sylvestre, appartient alors au diocèse et au doyenné de Saint-Dié. L’église a été agrandie et reconstruite en 1704.
La mairie et l’école des garçons ont été construites en 1820 et l’école de filles en 1864.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Sus l' evolucion del toponyme, legir l'intrada "Lo Valtin" redigida per Pàg. Marichal, Diccionari topographique del departament dels Vòges, CHTS, 1919.
- ↑ Se compren que lo Grand Valtin per rasons d'espleitacions minaires estrategicas i aja pas pas #èsser associat a la comunitat en naissent al Sègle XIII, ni quitament antérieurement al ban de Mandray, o mai tard als primièrs bans de Fraize o de Anould. La siá o la siá mina(s), los sieus bòsques e los sieus chaumes vesins, los sieus ascensements agraires gerits amb d'unas autras caserius-pichonas comunitats de censiers en amont de val de Straiture son demorats longtemps de plen finage ducal.
- ↑ Sur l'évolution du toponyme, lire l'entrée "Le Valtin" rédigée par P. Marichal, Dictionnaire topographique du département des Vosges, CHTS, 1919.
- ↑ On comprend que le Grand Valtin pour des raisons d'exploitations minières stratégiques n'aie pas été associé à la communauté naissante au Sègle XIII, ni même antérieurement au ban de Mandray, ou plus tard aux premiers bans de Fraize ou d'Anould. Sa ou ses mine(s), ses forêts et ses chaumes voisins, ses ascensements agraires gérés avec d'autres hameaux-petites communautés de censiers en amont de val de Straiture sont restés longtemps de plein finage ducal.


text:
Dàrius III
Dàrius III Codoman (v. 380 - 330) foguèt rei de Pèrsia de 336 a sa mòrt en 330. Vencit per Alexandre lo Grand, foguèt lo darrièr rei de la dinastia aquemenida.
Somari
Originas de son reialme[modificar | modificar la font]
Dàrius èra d'una branca collaterala de la dinastia dels Aquemenidas, èssent lo filh d'Arsamés e de Sisigambis e lo pichon filh d'Ostanés, el meteis filh de Dàrius II e fraire d'Artaxèrxes II. Accediguèt au tròn aprèp los crimes de l'eunuc Bagoas qu'assassinèt, en 338, Artaxèrxes IIIn alara qu'èra son favorit e le filh d'aqueste, Arsés, en 336. Bagoas prevegèt lo meteis per Dàrius, mas aquel anticipa son empoisonament fasent el meteis beure a l'eunuc la copa fatala que li èra destinada. Considerat coma un guerrièr digne d'elogi[1] per aver vencit en combat un gigant Cadusian, Dàrius semblava de comptar amb lo supòrt d'una granda partida de l'aristocracia e de l'armada. Une tradicion antica, dels Macedonians, ditz que Dàrius seriá estats un dels esclaus de Bagoas[2].
Dàrius, pasmens que foguèt satrapa d'Armenia, aguèt encara pauc d'experiéncia dins le govèrn de l'empèri. Capitèt pasmens de far de Fenicia une satrapia e a tornar ordenar Egipte. Temptèt d'impausar la dominacion pèrsa dins un empèri totjorn mai alflaquit per las ambicions dels satrapas e menaçat per l'expancionisme macedonian...
Luta contra Alexandre[modificar | modificar la font]
Per manca de font documentària e subretot d'inscripcion reiala, lo reialme de Dàrius III es conegut sonque amb los escriches grècs que contan la conquista de l'Empèri Pèrsa pels Macedonians. Dempuèi 336, Felip II de Macedònia envièt un còrs expedicionari en Asia Menora mas son assassinat retardèt los projèctes d'invasion. Quand Alexandre traversèt l'Ellespont a la prima de 334, Dàrius foguèt pas aviat a mesurar la mesura de l'eveniment; Daissèt als satrapas e a Memnon de Ròdes, cap dels mercenaris grècs, lo trabalh d'arrestar l'armada macedoniana. Pas plan preparats, aqueles perdèron la batalha du Granica en mai 334.
Dàrius concentrèt alara una novèla armada a Babilònia e faguèt, en Siria, lo jonhent amb los mercenaris grècs. Dàrius, que comandava el meteis, foguèt vencit a la batalha d'Issos (entre los monts Taurus e la mar) lo 1èr de novembre de 333. Malgrat que temptèt de resistir a l'assalt de la cavalariá pesuca macedoniana, fugiguèt, daissant son carri e los attributs reial (arc, boclièr e mantèl), çò que segon los Grècs, constituissiá un vertadièr desonor. Segon los meteisses, Dàrius auriá abandonat la familha reiala: sa maira, son esposa Stateira e lors enfants que serián estats capturats per Alexandre.
Podent pas empachar Alexandre de conquerir Fenicia e Egipte, èra temps de formar una novèla armada en inclusent, aquel còp, fòrça contingents de las satrapias orientalas amb d'elefants de guèrra). Causiguèt un terren favorable per sa nombrosa cavalariá e pels carris de dalhas, mas foguèt definitivament vencit a la batalha de Gaugamèlas le 1er d'octobre de 331. Fogiguèt pels montas de Media mas, abandonat per totes sos fidèls, foguèt assassinat per Nabarzana e lo satrapa Bessos que se proclamèt rei de Pèrsia en julhet de 330 jol nom d'Artaxèrxes V.
Segon Diodoro, Dàrius seriá estat enterrat amb los onors reials per Alexandre dins la necropòli reiala de Persepòlis. Pas cap de rèstas arqueologic sosten aqueles escriches. Alexandre se considerèt coma successor legitim de l'aquemenida, esposèt donca sa filha Stateira en 334. Aquel episòdi es un acte simbolic fòrt e revelator de la volontat del rei de mesclar en un sol pòble los Macedonians, Grècs e Asiatics. E mai dètz mila de sos companhons se maridèron lo meteis jorn amb de femnas asiaticas. Alexandre prenguèt doncas logicament la seguida dins las cronicas reialas pèrsas.
Posteritat[modificar | modificar la font]
La tradicion istorica tend fa de Dàrius un rei covard e pas fin estratèg. Se deu far de nuanças a causa de la flaquesa de l'Empèri Pèrsa el meteis al respècte de l'expansionisme macedonian. Dàrius se vei amb un talent militar quand per exemple capitèt a se plaçar enrè de l'armada macedoniana abans la batalha d'Issos.
Subretot cal solinhar l'inadaptacion de la tactica militara pèrsa sul camp de batalha. Segon un còde fòrça ritualizat, Dàrius se teniá al suc de son carri al centre de l'armada, ieratic e majestós, aparat pel batalhon dels 10 000 Immortals e la garda a caval dels « Parents del Rei ». Podiá pas, paralisat dins un dispositiu fijat, resistir vertadièrament a la carga de la cavalariá dels Companhons..
Notas[modificar | modificar la font]
- ↑ Diodoro de Sicília e Jistin (istorian)
- ↑ Plutarc, De las vertuts moralas, 326e, 337e, 340b ; Elian Istòrias variadas, XII, 43.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Pierre Briant, Histoire de l’Empire perse, de Cyrus à Alexandre, 1996


text:
Servicio técnico especializado en reparación de lavavajillas. Reparamos todo tipo de electrodomésticos: lavadoras, calentadores, calderas, frigoríficos, secadoras, lavavajillas, hornos, campanas extractoras, encimeras, congeladores, aire acondicionado.
Reparacion de lavavajillas AEG :
Reparacion de lavavajillas ASPES :
Reparacion de lavavajillas ARISTON :
Reparacion de lavavajillas AEG :
Reparacion de lavavajillas ASPES :
Reparacion de lavavajillas ARISTON :
Reparacion de lavavajillas AEG :
Reparacion de lavavajillas ASPES :
Reparacion de lavavajillas ARISTON :
Reparacion de lavavajillas BALAY :
Reparacion de lavavajillas BOSCH :
Reparacion de lavavajillas CANDY :
Reparacion de lavavajillas COINTRA :
Reparacion de lavavajillas CORBERO :
Reparacion de lavavajillas CROLLS :
Reparacion de lavavajillas DAEWO :
Reparacion de lavavajillas EDESA :
Reparacion de lavavajillas ELECTROLUX :
Reparacion de lavavajillas FAGOR :
Reparacion de lavavajillas IGNIS :
Reparacion de lavavajillas INDESIT :
Reparacion de lavavajillas LIEBHERR :
Reparacion de lavavajillas LYNX :
Reparacion de lavavajillas MIELE :
Reparacion de lavavajillas NEW POL :
Reparacion de lavavajillas OTSEIN :
- Reparacion de lavavajillas TEKA :
Reparacion de lavavajillas WHIRLPOOL :
Reparacion de lavavajillas WESTINGHOUSE :
Reparacion de lavavajillas ZANUSSI.
Trabajos garantizados.
Urgencias Telf: 618 30 30 82
.
www.abetohogar.com
reparacion de lavavajillas en Torrent,
reparacion de lavavajillas en Sagunto,
reparacion de lavavajillas en Paterna,
reparacion de lavavajillas en Burjassot,
reparacion de lavavajillas en Alaquàs,
reparacion de lavavajillas en Xirivella,
reparacion de lavavajillas en Manises,
reparacion de lavavajillas en Mislata,
reparacion de lavavajillas en Aldaia,
reparacion de lavavajillas en Quart de Poblet,
reparacion de lavavajillas en Catarroja,
reparacion de lavavajillas en en Paiporta,
reparacion de lavavajillas en Moncada,
reparacion de lavavajillas en Alboraya,
reparacion de lavavajillas en Alfafar,
reparacion de lavavajillas en Llíria,
reparacion de lavavajillas en Bétera,
reparacion de lavavajillas en Picassent,
reparacion de lavavajillas en Silla,
reparacion de lavavajillas en Riba-roja de Túria,
reparacion de lavavajillas en Puzol,
reparacion de lavavajillas en Eliana,
reparacion de lavavajillas en Benetússer,
reparacion de lavavajillas en Massamagrell,
reparacion de lavavajillas en Albal,
reparacion de lavavajillas en Godella,
reparacion de lavavajillas en Picanya,
reparacion de lavavajillas en Meliana,
reparacion de lavavajillas en Tavernes Blanques,
reparacion de lavavajillas en Sedaví,
reparacion de lavavajillas en Alcàsser,
reparacion de lavavajillas en Puig,
reparacion de lavavajillas en Massanassa,
reparacion de lavavajillas en Almussafes,
reparacion de lavavajillas en Almàssera,
reparacion de lavavajillas en Rafelbuñol,


text:
Ante
Ante (oficialament en francés Anthé) es una comuna occitana d'Agenés [1], situada dins lo departament d'Òlt e Garona e la region d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Entre las fòrmas ancianas, n'i a que presentan una aglutinacion de la preposicion de, fenomèn que foguèt pas definitiu : Ante (parrochia d'~), al sègle XIII, Dante (castrum d'~), en 1259, Ante (honor d'~), en 1259, Ante (castrum de ~), en 1271, Ante (castrum de ~), parrochie de Somvals, de Sancte Fide, en 1291, Ante (capella de ~ et de Sonval), en 1326, Dante (Sancte Fidis ~ et de Sonval), en 1520.
Quitament en francés, l'accent tonic pòrta sus la primièra sillaba. Lo nom d'Ante poiriá venir dels cognomina Antero o Anteros, accentuats sus l'iniciala e emplegats sols (sense sufixe), mas cap atestacion presenta d'r finala, çò que fa que Bénédicte Boyrie-Fénié aima mai se prononciar pas, e que sos collègas an pas donat d'explicacion tanpauc [2]. Lo qu'a vist lo borg poiriá pensar a un oronime (nom en relacion ambe'l relèu).
Istòria[modificar | modificar la font]
Ante es regropada ambe Tornon d'Agenés abans 1806 e restablida coma comuna en 1876 [3].
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Tornon d'Agenés; es ara del canton de Le Fumelois (en francés). L'intercomunalitat es Fumel Communauté.
Demografia[modificar | modificar la font]
- la populacion de 1876, 511 abitants, empachariá lo grafic de foncionar; tanben, per la meteissa rason, a calgut plaçar una populacion fictiva d'1 abitant a las epòcas que la comuna èra confonduda ambe Tornon
- 2013 : 197 abitants (14 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des Communes Lot-et-Garonne, Cairn, 2012.
- ↑ http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b77101733/f1.item.zoom
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=939


text:
Acadèmia de la Lenga Occitana
L'Acadèmia de la Lenga Occitana (var. Acadèmia dera Lengua Occitana) o Acadèmia de l'Occitan (var. Acadèmia der Occitan) qu'ei un projècte d'autoritat de regulacion lingüistica de la lenga occitana. Que's presenta coma ua continuacion possibla deu Conselh de la Lenga Occitana.
Creacion[modificar | modificar la font]
Lo projècte que's presentè en mai de 2008 a l'iniciativa de l'Institut d'Estudis Occitans e deu Conselh Generau d'Aran ; lo sindic d'Aran, Francés Boya, lo president de l'IEO, David Grosclaude, la representanta de l'Euroregion Pirenèus-Mediterranèa, Margalida Tous, los representants deus conselhs regionaus de lenga occitana, de la Generalitat de Catalonha e d'universitats èran presents[1].
Objectius[modificar | modificar la font]
L'Acadèmia qu'a de definir, conservar e dehéner la codificacion ortografica de la lenga e tribalhar sus la grafia, la gramatica, la lexicologia e la toponimia, en tot respectar l'unitat e la diversitat de l'occitan[2].
Conselh Plenièr[modificar | modificar la font]
Lo Conselh Plenièr (dit Conselh Plenari peu Conselh Generau d'Aran) de l'Acadèmia que serà compausat de 50 membres en tot, qui representan :
- tots los conselhs de las regions de l'Estat Francés on e's parla occitan
- la Region de Piemont en Itàlia
- la Generalitat de Catalonha
- lo Conselh Generau d'Aran
- los servicis d'educacion responsables de l'ensenhament de l'occitan
- los sectors d'activitat on e s'emplega l'occitan, com la recèrca, l'edicion, la creacion artistica e literària o las mèdias.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Eth Conselh Generau e er IEO lancen era Academia dera Lengua Occitana, actualitat de mai 2008 suu site del Conselh Generau d'Aran
- ↑ Eth sindic d’Aran encoratge as regions entà auançar ena constitucion dera Acadèmia der Occitan, actualitat de novembre 2008 suu site deu Conselh Generau d'Aran


text:
Authon (Loir e Char)
Authon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
A la cœur de la Gâtine tourangelle, niché a équidistance dintre Montoire-sus-lo-Loir (Loir-e-Doncas que) e Castell-Renault (Indre-e-Loire), sus la RD 9, la municipalitat de Authon aperten al costat de Sant-Amand-Longpré e al arrondissement de Vendôme.
Una particularité del territòri de Authon es #que s'estend practicament fins al limit quitament francament al dedins dels bourgs de las municipalitats avoisinantes, tanben plan cap a aquelas del Loir-e-Doncas que que de l'Indre-e-Loire. Lo limit de Authon se tròba, a panatòri d'ausèl, a 250 m de la comuna de Villechauve, a 500 m d'aquela de Monthodon, a 80 m d'aquela del Boulay e a 100 m d'aquela de Neuville-sus-Brenne, la sola excepcion en essent Prunay-Cassereau #que lo bourg se'n tròba a 4 km aperaquí del limit, sus la RD 9.
Divèrses corses d'aiga adaigan lo territòri de Authon : la Brenne #que forma lo limit d'amb las municipalitats de Villechauve e de Neuville al sud-es, la Glaise (antany @dénommer Barba-Linge) #que separa la municipalitat d'aquela del Boulay al sud, lo Rondy #que travèrsa la municipalitat dempuèi lo limit de Monthodon, a l'oèst e se tira en la Brenne a Neuville ; fin finala lo vilatge ludut-a banhat quitament per un ruisseau facétieusement nomenat « Danube » (lo sieu nom d'origina – desbrembada dempuèi èra – longtemps lo ruisseau del Étang, perque pren la siá font a la étang del Fresne) #que se tirèt en la Brenne près de Villechauve, jol castèl de Blanchamp. De la rèsta, la rota de Villechauve a preses, i a una o dos decenis, en lo bourg de Authon, lo nom de « carrièra del Danube ».
Au cœur de la Gâtine tourangelle, niché à équidistance entre Montoire-sur-le-Loir (Loir-et-Cher) et Château-Renault (Indre-et-Loire), sur la RD 9, la commune d'Authon appartient au canton de Saint-Amand-Longpré et à l'arrondissement de Vendôme.
Une particularité du territoire d'Authon est qu'il s'étend pratiquement jusqu'à la limite voire franchement à l'intérieur des bourgs des communes avoisinantes, aussi bien vers celles du Loir-et-Cher que de l'Indre-et-Loire. La limite d'Authon se trouve, à vol d'oiseau, à 250 m de la mairie de Villechauve, à 500 m de celle de Monthodon, à 80 m de celle du Boulay et à 100 m de celle de Neuville-sur-Brenne, la seule exception étant Prunay-Cassereau dont le bourg se trouve à 4 km environ de la limite, sur la RD 9.
Plusieurs cours d'eau arrosent le territoire d'Authon : la Brenne qui forme la limite d'avec les communes de Villechauve et de Neuville au sud-est, la Glaise (autrefois dénommée Barbe-Linge) qui sépare la commune de celle du Boulay au sud, le Rondy qui traverse la commune depuis la limite de Monthodon, à l'ouest et se jette dans la Brenne à Neuville ; enfin le village lui-même est baigné par un ruisseau facétieusement nommé « Danube » (son nom d'origine – oublié depuis longtemps – était le ruisseau de l'Étang, car il prend sa source à l'étang du Fresne) qui va se jeter dans la Brenne près de Villechauve, sous le château de Blanchamp. Du reste, la route de Villechauve a pris, il y a une ou deux décennies, dans le bourg d'Authon, le nom de « rue du Danube ».
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
A l'epòca celtique, la region de Authon se trobava just al limit dels territòris de tres pòbles : los Tucs al sud, #qu'ocupavan #çò que vendriá mai tard la Touraine, los Carnutes al nòrd-es, #qu'ocupavan çò Vendômois, lo Orléanais, lo Blésois, lo Dunois, lo país chartrain, e los Cénomans al nòrd-oèst, #que vivián en lo Portamantèl e lo Maine.
Sembla #que Authon fasiá partida del territòri turon, e mai se cèrtas mapas ancianas indican una avançada del territòri carnute cap al nòrd, la longitud de la vallée de la Brenne.
Quoi #Que ne siá, vertat es #que la localizacion de Authon i aviá ocupat dempuèi l'epòca neolític, coma ne testifiquen un polissoir trobat a qualques centenats de mètres del ruisseau #que travèrsa lo vilatge (sus una proprietat privada), e un menhir. thumb|left|Abbaye De l'Estela (1695) A la Mièja Edat, dempuèi la Modèl:S mini- sègle, Authon viu s'installar, al continuament de la primièra glèisa, bastida a Modèl:La s mini- sègle dins lo pòble, una abbaye de l'òrdre dels Prémontrés a l'Estela, en la vallée del Rondy. Aquela abbaye Sant-Salvador, malgrat de nombrosas péripéties violentas (pillage per las soudards angleses pendent la Guèrra de #Cent ans, per Viaris l'an 1519, per las Huguenots l'an 1570...) Se mantendrà fins a la Revolucion. #Èsser doncas n'activitat de 1114 a 1790 practicament sens interrupcion.
Lo castèl del Fresne jos la siá forma actuala i aguèt bastit l'an 1765, pel Sr. De Marisy, a la localizacion d'un solar erigit als Modèl:Sp-, e #que i aviá apertengut a lo Sr. De Caumartin. Aquel solar succedissiá a un bastiment mai ancian, « del XIe sègle, #qu'environavan dos enceintes successivas de #ample e prigonds fossés[1] » ; se tròba un senhor del Fresne al Sègle XIII, Jean, fils de Pierre Ier Senhor de Montoire e de Jeanne de Mayenne. Aiçò èra un prèp de Charles d'Anjau (1227-1285), fils de Louis VIII e fraire de Louis IX (sant Louis), #que i aguèt coronat rei de Sicile en 1266. #Acompanhar tanben Louis IX en lo moment de las crosadas, a Africa.
Aquel castèl #èsser la proprietat del Generala Perron.
Lo cementèri se trobava antany a l'entorn de la glèisa, mas après la destruccion d'aquela per un incendi, i aguèt transferit a qualques centenats de mètres, sus la rota de Clairmarchais.
La glèisa actuala, reconstruite a partir de 1860 e acabada en 1885, es jol patrocini de Sant Hilaire.
En 1848 a fondat l'escòla Santa-Joseph, rota de Montoire, escor privada #que i aurà dirigit per religiosas fins en 1983, a qualques éclipses près.
-
Plànol Fresne Caumartin.jpg
Plànol Dels jardins e del castèl del Fresne (vèrs 1700)
-
-
Pòrta capèla Sgr Fresne.jpg
Pòrta de la capèla dels senhors del Fresne, de l'anciana glèisa de Authon
-
Què capèla Sgr Fresne.jpg
Pierre tombale dins l'anciana glèisa de Authon
À l'époque celtique, la région d'Authon se trouvait juste à la limite des territoires de trois peuples : les Turons au sud, qui occupaient ce qui deviendrait plus tard la Touraine, les Carnutes au nord-est, qui occupaient le Vendômois, l'Orléanais, le Blésois, le Dunois, le pays chartrain, et les Cénomans au nord-ouest, qui vivaient dans le Perche et le Maine.
Il semble qu'Authon faisait partie du territoire turon, encore que certaines cartes anciennes indiquent une avancée du territoire carnute vers le nord, le long de la vallée de la Brenne.
Quoi qu'il en soit, il est certain que l'emplacement d'Authon était occupé dès l'époque néolithique, comme en témoignent un polissoir trouvé à quelques centaines de mètres du ruisseau qui traverse le village (sur une propriété privée), et un menhir. thumb|left|Abbaye de l'Étoile (1695) Au Moyen Âge, dès le Modèl:S mini- siècle, Authon vit s'installer, à la suite de la première église, construite au Modèl:S mini- siècle au village, une abbaye de l'ordre des Prémontrés à l'Étoile, dans la vallée du Rondy. Cette abbaye Saint-Sauveur, malgré de nombreuses péripéties violentes (pillage par les soudards anglais pendant la Guerre de Cent ans, par des Routiers en 1519, par les Huguenots en 1570...) se maintiendra jusqu'à la Révolution. Elle fut donc en activité de 1114 à 1790 pratiquement sans interruption.
Le château du Fresne sous sa forme actuelle fut construit en 1765, par M. de Marisy, à l'emplacement d'un manoir érigé aux Modèl:Sp-, et qui avait appartenu à M. de Caumartin. Ce manoir succédait à une construction plus ancienne, « du XIe siècle, qu'entouraient deux enceintes successives de larges et profonds fossés[2] » ; on trouve un seigneur du Fresne au Sègle XIII, Jean, fils de Pierre Ier Seigneur de Montoire et de Jeanne de Mayenne. C'était un proche de Charles d'Anjou (1227-1285), fils de Louis VIII et frère de Louis IX (saint Louis), qui fut couronné roi de Sicile en 1266. Il accompagna aussi Louis IX lors des croisades, en Afrique.
Ce château fut la propriété du Général Perron.
Le cimetière se trouvait autrefois autour de l'église, mais après la destruction de celle-ci par un incendie, il fut transféré à quelques centaines de mètres, sur la route de Clairmarchais.
La glèisa actuelle, reconstruite à partir de 1860 et achevée en 1885, est sous le patronage de Saint Hilaire.
En 1848 est fondée l'école Saint-Joseph, route de Montoire, école privée qui sera dirigée par des religieuses jusqu'en 1983, à quelques éclipses près.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Repertòri archéologique del arrondissement de Vendôme, Gervais Launay, 1889
- ↑ Répertoire archéologique de l'arrondissement de Vendôme, Gervais Launay, 1889


text:
Joan
Somari
Occitan
Etimologia
Del latin Iohannes, adaptacion de l'ebrèu יוֹחָנָן per mejan del grèc ancian.
Prononciacion
['(d)ʒwan]
Sillabas
Joan (1)
Nom pròpri
Joan masculin
- Pichòt nom masculin.
- La gents, per me far parlar, me venián dire a cada moment : « Joan, ont es monsen vòstre paire ? Joan, ont es vòstre papà ? Joan, de qu’es devengut monsen Truqueta ? » Ieu li respondiái : « l’an pres, l’an pres. » E veja-aquí coma lo nom de Joan-l’an-pres m’a demorat dempuèi. (Joan Baptista Fabre, Istòria de Joan-l’an-pres, adaptacion a la grafia classica per Patric Sauzet, 1988, CRDP Montpelhièr)
- Rel. Un dels apòstols de Jèsus.


text:
Vela
Una vela es una pèça de tela fòrta de talha mai o mens granda que fixada a l'arbre, la vèrga o l'antena d'una nau, recep l'impulcion del vent per propulsar l'embarcacion.
Las velas foguèron d'en primièr utilizadas sus mar, coma sistèma de propulsion pels batèus. Amb los imperatius del comèrci, las velas foguèron lèu remplaçadas per d'autras formas de propulsion, coma la maquina de vapor puèi lo motor de combustion intèrna. Ça que la, coma ocupacion de léser las naus de vela tornèron venir popularas.


text:
Miquèl de Nòstra Dama
Miquèl de Nòstra Dama (Sant Romieg de Provença, 14 de decembre de 1503 – Selon de Provença, 2 de julhet de 1566), pus conegut jol nom latinizat de Nostradamus foguèt un mètge e astrològ provençal[1] Mai que mai conegut pel seu libre Les Propheties, que foguèt editat pel primièr còp en 1555, e que dempuèi daissèt practicament pas d'èsser publicat. Sas profecias suscitèron un fòrt interès dins lo public, que représ per la premsa populara faguèt que li foguèsse atribuida la prediccion de mantun eveniment mondial màger. Fòrças fonts academicas mantenon que las associacions faitas entre aquestes eveniments mondials e los quatrins de Nostradamus son largament lo resultat de malas interpretacions (de còps que i a deliberadas) o alara son tròp teunhas per que pòscan constituir de pròvas d'un que que siá poder predictiu genial. En mai, cap de las fonts citadas a pas jamai provesit d'evidéncia que qualqu'un auriá interpretat los quatrins de Nostradamus pro especificament per permetre d'identificar clarament un eveniment qual que siá per avança[2].
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Enfància[modificar | modificar la font]
Nascut lo 14, o lo 21 de decembre de 1503 a Sant Romieg de Provença, que son luòc de naissença supausat i existís totjorn, Miquèl èra un dels nòu enfants de Reinièra de Sant Romieg e del mercant de gran e notari Jaume de Nòstra Dama. La familha de Jaume èra josieva, mas son paire Gui Gassonet, se convertiguèt al catolicisme cap a 1455, e prenguèt lo nom crestian de Pèire de Nòstra Dama (d'après lo sant del jorn de la conversion)[3]. Sos fraires e sòrres coneguts son Delfina, Joan I (a l'entorn de 1507–77), Pèire, Ector, Loís (nascut en 1522), Bertrand, Joan II e Antòni (nascut n1523)[3][4][2].
Se coneis paucas causas de mai de l'enfància de Nostradamus, e mai que i aja una cresença fèrma que foguèsse educat pel sieu rèire-grand mairal Joan de St. Romieg[5], fait que es discutible amor de la desaparicion de las donadas istoricas après 1504, quora l'enfant aviá sonque un an[6].
Ans d'estudis[modificar | modificar la font]
A l'edat de quinze ans, Nostradamus dintrèt a l'Universitat d'Avinhon per estudiar lo bachelierat. Après un pauc mai d'un an (quora deviá ja aver estudiat lo trivi classic en retorica, gramatica e logica, pus segurament que lo quadrivi posterior de geometria, aritmetica, musica e astronomia/astrologia), se vegèt obligat d'abandonar Avinhon quand l'universitat tanquèt sas pòrtas davant l'irrupcion de la pèsta negra. Après aver daissat Avinhon, Nostradamus viatgèt a travèrs lo país uèit ans per cercar d'èrbas medicinalas. En 1529, après qualques annadas coma apoticari, dintrèt a l'Universitat de Montpelhièr. Ne foguèt forabandit pauc après pel procurador de l'universitat, Guilhèm Rondelet, quora se descubriguèt qu'aviá exercit coma apoticari, un mestièr manual, expressament defendut pels estatuts de l'universitat[7]. Lo document del faidiment (BIU Montpellier, Register S 2 folio 87) existís totjorn a la bibliotèca de la facultat[2]. Pasmens, d'unes de sos publicadors e correspondents lo diguèron encara "Doctor". Après son fòrabandiment, Miquèl contunhèt de trabalhar, benlèu sempre coma apoticari, e venguèt celèbre en crear la "pilula ròsa" supausada de protegir de la pèsta negra[8].
Maridatge e profession[modificar | modificar la font]
En 1531 Miquèl de Nòstra Dama foguèt convidat per Juli Cesar Scaliger, un saberut d'origina italiana, a venir a Agen[3]. Ailà, esposèt una femna que son nom es pas segur (benlèu Enrieta d'Encausse), que li donèt dos mainatges[9]. En 1534 sa molhèr e sos enfants defuntèron, possiblament de la pèsta. Après sas mòrt, contunhèt de viatjar, traversèt França e benlèu Itàlia[3].
A son retorn en 1545, assistiguèt lo famós mètge Loís Serre dins son combat contra l'epidemia de pèsta a Marselha puèi s'ataquèt de son costat a l'epidemia a Selon de Provença e a Ais de Provença. Finalament, en 1547, s'installèt a Selon de Provença dins l'ostal qu'existís uèi, que i esposèt una rica veusa nomenada Anna Ponsarda, amb qui aguèt sièis enfants – tres filhas e tres filhs[3]. Entre 1556 e 1567 el e sa molhèr crompèron un tretzen de las parts d'un projècte de canal gigantesc organizat per Adam de Crapona per irrigar largament Selon de Provença e la Crau vesina amb l'aiga de Durença[6].
Endevinaire[modificar | modificar la font]
Après una autra visita en Itàlia, Nostredama comencèt de s'alunhar de la medecina cap a l'oculte. Seguissent la tendéncia populara, escriguèt un almanac en 1550, pel primièr còp latinizèt son nom de Nostredama a Nostradamus. Foguèt tant encoratjat pel succès de l'almanac, que decidiguèt de n'escriure un cada an.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Enciclopedia.cat
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Lemesurier, Peter, The Unknown Nostradamus, 2003
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Leroy, Dr Edgar, Nostradamus, ses origines, sa vie, son oeuvre, 1972, ISBN 2-86276-231-8
- ↑ Lemesurier, Peter, 'The Nostradamus Encyclopedia, 1997 ISBN 0-312-17093-9
- ↑ Chavigny, J.A. de: La première face du Janus françois... (Lyon, 1594)
- ↑ 6,0 6,1 Brind'Amour, Pierre, Nostradamus astrophile, 1993
- ↑ Benazra, R, Espace Nostradamus
- ↑ Nostradamus, Michel, Traite des fardemens et des confitures, 1555, 1556, 1557
- ↑ Maison de Nostradamus at Salon


text:
1705
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1705 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Literatura[modificar | modificar la font]
Publicacion dau Quan Tangshi, òbra majora de la literatura chinesa, que gropava aperaquí 49 000 poèmas de 220 autors dau periòde Tang.
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 14 de genièr - Jean-Baptiste Charles Bouvet de Lozier, explorator francés (m. 1786)
- 20 de febrièr - Nicolas Chédeville, compositor barròc francés (m. 1782)


text:
Castèth de Bidaishe
Lo castèth de Gramont o castèth de Bidaishe, en Baisha Navarra, dens lo departament deus Pirenèus Atlantics, que testimònia de l'evolucion arquitecturau deus castèths despuish l'Edat Mejana dinc au sègle XVIIIau. Qu'ei uei lo dia en cors de restauracion. Que vadó monument istoric lo 19 de noveme de 1942 peus sons estables voutats, las soas façadas, los teits deus pabalhons, los elements defensius, las dependéncias e los parcs e jardins.
Presentacion[modificar | modificar la font]
La purmèra mencion deu castèth ducau de Bidaishe, pertanhent a la familha deus senhors de Gramont, que data de 1329. Autanlèu que conegó un sarròt d'eveniments abans de brular en 1796.
Sonque tres gròssas tors arredonas au nòrd-oèst e au sud que hèn pròva deu castèth medievau destrusit en 1523 per las tropas de Carles Quint en represalhas a l'escac encontrat a la vila de Baiona, lo maire de la quau èra Joan II, senhor de Gramont. Que ho tornat bastir dab rapiditat segon l'estil de la Reneishença en conservant lo principi deus elements defensius medievaus.
Au sègle XVIIau, òbras importantas devath l'influéncia de l'estil d'arquitectura « Loís XIII » alavetz en vòga dens la region parisenca, que hon hidadas a l'arquitècte Loís de Mihet, qui projectè tanben las òbras deus barris de Baiona. Los jardins e las terrassas que datan d'aquera epòca.
Las darrèras òbras que hon realizadas a la debuta deu sègle XVIIIau dab lo plaçament de la monumentau pòrta d'entrada dab fronton triangular.
En 1793, qu'ordenèn la requisicion deu castèth e de las soas dependéncias au prohèit de la Nacion e durant quauques mes que i ho installat un espitau militar. L'edifici qu'èra vueit quan, dens la nueit deu 22 au 23 de heurèr de 1796, un incendi e'u devastè.
Istòria[modificar | modificar la font]
La familha Gramont que vien deus vescomtes de Dacs, puish que's fusionè dab la familha de Guishe. De cap a 1190, Brun de Gramont que parescó aver acceptada en particion la tèrra de Bidaishe on, shens dobte, e bastí lo purmèr castèth. Jogant com los lors vesins, aumenatges contradictoris e fidelitats successivas aus reis de Navarra e aus reis d'Anglatèrra, princes d'Aquitània, en tot alià's plan, guerrejant bravament, los senhors de Gramont qu'èran ja ua grana familha quan mei tard e entrèn devath l'influéncia deus reis de França.


text:
Saint-Léger-aux-Bois (Sèina Maritima)
Saint-Léger-aux-Bois es una comuna francesa administrada per lo departament de la Sèina Maritima de la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En lo moment de la Segonda Guèrra mondiala, lo vilatge a patit un bombardement lo data|5|de
en lo marc del operacion Crossbow[1],Error de citacion : Clausura
omesa per la balisa
,[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Modèl:Labor
- ↑ Garnier, Pigenet, Dandel, Duboc, Kitts e Lapersonne, , relié (ISBN 978-2-912468-02-4)


text:
06/09/2016
Raibe negre 31 per Gilbert Borgés
Veitura sus lo pitit parcatge. Rasis la mereriá. Monte un pauc dins lo bòsc. Viste fai. Pas lo temps de bufar. Quo es aquí. Benleu un tais qu'a drubert lo cròs. O ben 'tot un rainard. Entre dos solides jarrics, jos una pelosa de mossa e d'erbas sechas. Dempuei que l'ai descrubert, i ai jamai vist d'autra bestiá. A drecha, i a un cageta, sus doas peiras. Quo es 'quí que pause mos vestiments. I a una tela cerada per los crubir. Per cas que quò plóu. Pas mestier dins mon cròs. Fai totjorn bon.
Ai pres la 'bituda de venir aquí. Quante pòde pus tener. Quante quò vai pas. Quante ai enveia de purar sus lo monde. De purar sus l'injustiça. Sus ieu. Quante lo monde me sembla tròp rufe. Quante me sente pus capable. Dempuei que vene, ai 'restat de veire lo medecin.
Fau s'enquilhar dins lo coredor. Estrech. Fau rampar quauques metres. Nonmas la plaça de la testa e de las espatlas. Mas quante la testa es passada, lo restant seg.
E puei riebe dins la chambra. Es tota p'ita. Per i tener, me fau me plejar, me racroquilhar. La testa entre las chambas. Quo es lo moment que tot s'esfaça. Tòrne prener de la vigor. Las fòrças de la terra me penetran. Me tròbe reviscolat.
Per surtir. Me fau començar per me desvirar. Botar la testa dau bon costat. Dins la bona posicion. E puei me raletar dins lo passatge estrech. Tornar a la vita. Tornar nàisser. Tot nuòu. Nonmas cubert de terra rossa. Preste de tornar au monde.
Tire las fuelhas qu'ai botadas per estujar lo cròs. Me desbilhe. Sarre los vestiments dins la cageta. Los cruebe de la tela cerada bura. Doas peira dessus per que s'envòlen pas. I a un pitit freg sec. M'enquilhet dins l'estrech coredor. 'Riebe a la chambra. Sente còp sec que quauqu'un es vengut. Panica. Pòde pas m'enquilhar mai lonh. Dau fiau d'arçau me'n empaicha. Un esterilet gigant.
Gilbert Borgés
18:55 Publié dans Raibes negres e Istòrias minuta de Gilbert Borgés | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
138
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 138 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman[modificar | modificar la font]
Mòrt de l'emperaire Adrian lo 10 de julhet. Son fiu adoptiu Antonin lo Piós li succediguèt mai foguèt obligat d'acceptar divèrsei condicions coma aquela d'adoptar lo futur emperaire Marc Aurèli. Maugrat sa manca d'experiénça militara, l'emperaire novèu foguèt aisament acceptada per la garda pretoriana e lo rèsta de l'armada. Sa frema Faustina recebèt tanben lo reng imperiau (Augusta) indicant un renfòrçament dau caractèr monarquic de l'Empèri[1].
Lòng dei frontieras, lei Parts e divèrsei pòbles barbars semblèron aver preparat ò començat d'atacas còntra lo territòri roman esperant probablament aprofichar lo cambiament d'emperaire. Pasmens, de reaccions vivas dau poder centrau e dei caps militars locaus permetèron de restablir rapidament l'òrdre roman e la patz. En Dàcia, aquò entraïnèt de trabalhs destinats a renfòrçar lo limes (→ 139 e 143). Au nòrd de la Mar Negra, de tropas foguèron egalament mandadas ajudar lo rèi d'Olbia, qu'èra un protegit de l'Empèri e un ciutadan roman, còntra la menaça dei pòbles nomadas locaus (Escites... etc.).
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Geologia[modificar | modificar la font]
Premiera deteccion d'un tèrratrem gràcias a un sismograf per lo sabent e òme d'estat chinés Zhang Heng (→ 132).
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 10 de julhet - Adrian emperaire roman.


text:
Monfréville
Monfréville es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Monfréville Es una municipalitat del costat de Isigny-sus-Mar situada a 22 quilomètres de Sant-Lô e 24 quilomètres de Bayeux. La municipalitat aperten al Parc natural regional dels Marais del Cotentin e del Bessin.
Monfréville est une commune du canton d'Isigny-sur-Mer située à 22 kilomètres de Saint-Lô et 24 kilomètres de Bayeux. La commune appartient au Parc naturel régional des Marais du Cotentin et du Bessin.


text:
Taula
Una taula es un mòble fach d'un panèl orizontal sostengut en general per quatre pès, e qu'es utilizat per manjar, per escriure, per jogar ... Lo mai sovent son fachas de fusta, mas se troban tanben de taulas de plastic, de pèira o de tot autre material. Son generalament utilizadas amb de cadièras per s'assetar a l'entorn de la taula.
En foncion del seu usatge,se pòdon distinguir diferent tipes de taula, per exemple:
- taula de manjar
- taula de trabalh
- taula de jòcs
- taula d'orientacion
- taula de nuèit
- taula de mesclatge (musica)...


text:
Mar d'Aral
31° 30′ N 35° 30′ E / 31.5, 35.5
La mar d'Aral es lo nom d'una mar interiora endoreïca d'Asia Centrala, situada entre 43° e 46° de latitud nòrd e entre 58° e 62° de longitud èst. Se parteja entre Cazacstan al nòrd e Ozbequistan al sud. En 1960, cobrissiá 68 000 km² e èra la quatrena superfícia d'aiga salada interiora del mond. En 2000, aquela superfícia foguèt devesida per dos. Aquel assecament, causat pel desviament dels dos principals flumes, es una de las catastròfas environamentalas mai importantas del sègle XX.
Somari
- 1 Assecament
- 2 Consequéncias biologicas e biomedicalas
- 3 Temptativas de salvament
- 4 Desinstallacion d'una basa de fabricacion d'armas biologicas sus l'illa de Vozrozhdeniya
- 5 Bibliografia
- 6 Vejatz tanben
Assecament[modificar | modificar la font]
A la debuta de las annadas 1960, los economistas sovietics decidiguèron d'intensificar la cultura del coton en Ozbequistan e en Cazacstan. Los flumes d'Amodarià e Sirdarià foguèron desviats per irrigar las culturas. Aital en 1960 entre 20 e 60 km³ d'aiga doça son destornats. La manca d'apòrt en aiga asseca pauc a pauc la mar que son nivèl baissa de 20 a 60 cm cada an. Perdèt 50 % de sa superfícia dempuèi 1960, 14 m de prigondor e 60 % de son volum en març de 2009, çò qu'aumentèt la salinitat de l'aiga e tuèt gaireben tota forma de vida.
La separacion entre Pichona mar al nòrd e Granda mar al sud data de 1989. L'evolucion daissava presagiar la disparicion totala de la Granda mar cap a 2025, abans que d'òbras d'agençament foguèsson efectuadas. En 2007, se constata que lo nivèl de la pichona mar d'Aral (nòrd) remonta espectaclosament, pus lèu qu'o esperavan los expèrts encargats del dorsièr[1].
Consequéncias biologicas e biomedicalas[modificar | modificar la font]
Uèi, las 24 espècias endemicas de la mar d’Aral son desaparegudas. Solament subsistís una espècia de clavelada importada, e seleccionada per subreviure a de tals taus de salinitat. Sa subrevida a tèrme long es pas assegurada, e mai dins la pichona mar. Dempuèi 2003, la mar d’Aral perdèt gaireben 75% de sa superfícia e 90% de son volum. Las quantitats gigantescas de pesticidas e d’insecticidas que, a l'epòca, foguèron carrejats pels dos flumes fin a la mar se depausèron e tornan montar ara a l'aire liure dins la sal amb l'evaporacion, provocant lo taus de mortalitat infantila mai elevat del mond; los tausses de càncers e d’anèmias dirèctament ligats a l'exposicion a de produits quimics foguèron confirmats per l’OMS.
Temptativas de salvament[modificar | modificar la font]
Per empachar aquel assecament total, divèrses projèctes foguèron evocats, en particular lo cavament d'un canal dempuèi la mar Caspiana o lo desviament de flumes de Siberia.
Construccion d'una primièra levada[modificar | modificar la font]
Per ara, una sola temptativa a capitat, es la construccion d'una levada al sud de la boca de Sirdarià, per tancar un estrech entre la Pichona mar (Maloïé), anciana mar bordièra al nòrd de l'anciana mar d'Aral, e la Granda mar (Bolchoïé, çò que rèsta del sud de la mar). Lo cònsol de la vila d'Aralsk, Alachibaï Baïmirzaev, faguèt construire en 1995 una levada de vint-e-dos quilomètres de long amb sabla e canavèra. Acabada en 1996, permetèt sulcòp d'evitar que las aigas del flume se perdèsson dins lo dèlta entre Pichona e Granda mar e de far remontar lo nivèl de la Pichona mar. Un semblant de vida renasquèt a l'entorn de la mar, qu'avança de mai d'uns quilomètres : canavèras, aucèls, rosegaires e rainals, e tanben unes peisses. Una tempèsta destruiguèt aquela levada en 1999, e lo nivèl de la mar tornèt pèrdre en part çò qu'aviá ganhat.
Restanca de Kokaral[modificar | modificar la font]
La Banca Mondiala decidiguèt de finançar la construccion d'una restanca de beton amb una seria de peiradas per far sortir lo tròp de sal mercé a d'escampadors e de far tornar montar lo nivèl de l’aiga. Aquel projècte discutit que las òbras començaràn en 2003 deuriá permetre a la Pichona mar de tornar ganhar prèp de 500 km², mas risca al meteis temps de condemnar la Granda mar a un assecament encara mai rapid, encara qu'una vana situada en dessús del barratge prevei de versar lo tròp plen d’aiga dins la Granda Aral, situada per màger part en Ozbequistan.
Aital la restanca que permet a la vida de tornar dins la Pichona mar es una « poma de discòrdia » entre Cazacstan qu'aprofecha e Ozbequistan que sa gestion desastrosa d'Amodarià destruiguèt tota la vida dins la Granda mar.
En Cazacstan, un espèr torna nàisser amb los projèctes del president Noursoultan Nazarbaïev. Es possible d'enauçar lo nivèl de la pichona mar de sièis mètres, çò qu'autorizariá a l'industria de la pesca de tornar nàisser, e a la vila d'Aralsk de tornar èsser un pòrt. Aquel projècte estimat a 120 milions de dolars seriá finançat principalament per la renda del petròli de Cazacstan. Aquel projècte prevei tanben lo cavament d’un canal de joncion entre las doas concas e la construccion d'estructuras novèlas per esplechar l’energia idroelectrica.
Dempuèi la debuta de las òbras, la prigondor mejana de la Pichona Aral es passada de 30 m a 38 m, lo nivèl de viabilitat essent estimat a 42 m. Los especialistas de la Banca Mondiala avián previst que l’aiga remontariá pas abans tres ans – d’autres idrològs afirmavan qu'èra perduda –, mas la Pichona mar ja reganhèt 30 % de la seuna superfícia, que representa mai de 10 miliards de mètres cubics d’aiga. Pr'aquò, per d'unes responsables cazacs, i a pas de que se regaudir tròp lèu que caldrà probablament de decennis per resòlvre los problèmas.
Dempuèi la fin de la construccion de la restanca en 2005, òm constatèt en 2009 que lo nivèl de la part nòrd de la mar d'Aral remontèt de sièis mètres.[2].
Desinstallacion d'una basa de fabricacion d'armas biologicas sus l'illa de Vozrozhdeniya[modificar | modificar la font]
En 1948, un laboratòri d'armas biologicas top-secret foguèt establit sus l'illa de Vozrozhdeniya situada al centre de la mar d'Aral qu'es ara disputada entre Cazacstan e Ozbequistan. L'istòria exacta, las foncions e l'estatut actual d'aquel centre son pas estats divulgats. La basa foguèt abandonada après la casuda de l'URSS. Las expedicions scientificas provèron qu'aquò èra estat un site de produccion, d'ensag e, pus tard, de fabricacion d'armas patogènas. En 2002, a travèrs un projècte organizat pels Estats Units e amb l'assisténcia d'Ozbequistan, dètz sites d'aclapament d'antrax foguèron descontaminats. En acòrdi amb lo Kazakh Scientific Center for Quarantine and Zoonotic Infections, totes los sites d'aclapament foguèron descontaminats[3].
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Philip Micklin e Nikolay Aladin, Le sauvetage de la mer d'Aral, Pour la Science, 374 (déc. 2008) 78-84
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) Lo punt de vista de l'UNESCO
- (en) The Eurasia21 Project
- (en) LakeNet Database
- (fr) Reportatge fòto sul nòrd d'Aral, estiu e ivèrn
- (fr) Bilan idrologic de la Granda Mar e ròtle de l'aiga sosterranha (resumit en linha)
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Pomacle
Pomacle es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
L'aucupacion del territòri de Pomacle es fòrça anciana coma lo revèla los registres archéologiques realizadas sus lo sieu terroir. D'après lo diccionari topographique de la Marna, lo vocable de « Pomacle » a testificat per las primièras fes l'an 1145 en l'archiu administratiu de la vila de Rems. S'agís d'una bulle del Pape Eugène III en confirmant lo privilègi de immunité pel abbaye de Sant Remi de Rems e per las siás dependéncias.
Lo étymologie de Pomacle demòra totun desconeguda. Cal benlèu i veire la paraula Pomum amb un suffixe latin, forma #que seriá l'equivalent de pometum o pomerutum e designariá una òrta, un luòc plantat d'arbres fruitiers. La segonda ipotèsi seriá que lo quite nom de Pommacle provendriá del nom d'un ru, afluent de la Suippe, #qu'adaiga lo finage de Bazancourt. Un pouillé anterior a 1312 apren que Pomacle depen de la doyenneté de Lavannes e se tròba doncas jos lo sieu benefici. Aquel pouillé apren tanben que la glèisa de Pomacle a mes jol doble patrocini de Sant Médard e de Sant Gildart.
Pomacle A grandement sofèrt l'an 1650 pendent los disturbis de la Fronde e pendent la Primièra Guèrra mondiala. Lo 2 de setembre de 1914, continuament a la jubilacion de l'armada francesa, los abitants de Pomacle an obligat de fugir lo sieu pòble. Malgrat aiçò son rapidament avançats per l'armada alemanda e devon alavetz far mitat-vira e dintrar en eles. La contra-ofensiva victorieuse del Marna obligat l'armada alemanda a refluer. La tèsta se estabilitza e Pomacle, ocupat, se tròba pendent quatre ans a proximitat immediata de la zòna dels combats. Pendent l'an 1917, la pression de l'armada francesa s'accentua e los abitants son alavetz deslotjats sus òrdre alemand, lo 19 de març de 1917 e dirigida via l'estacion de Bazancourt cap a Douzy de contunh cap a Villers-Cernay ont an albergat en l'abitanta. Las familhas son de contunh de dirigits vèrses d'unes autres pòbles dels alentours.
A la sortida de la guèrra, quand los abitants de Pomacle tòrnan, la glèisa a #èsser destruida e las 4/5e de las abitacions son seriosament deteriorades. Es en principi dins abitacions en ruïnes que las Pomacains vivon. De contunh sus la demanda dels sinistrats, lo Burèu de las Regions Liberadas met baraquements préfabriqués a la siá disposicion. Per fòrça, aquel lotjament provisòri va almens durar quatre ans.
L'activitat principala de Pomacle es l'agricultura. En 1933, comptava 36 espleitacions. En 1963, pas i n'i aviá ja mai que 26, e Pomacle, a la vespra de l'an 2000 comptava 10 espleitacions agricòlas #que li cal a el apondre 6 espleitacions #que l'activitat principala n'es pas pas l'agricultura. Las culturas principalas son lo blat, la luzerne, l'òrdi e la remolatxa #que li cal a el apondre qualques autras culturas talas que los espàrrecs, dactyle, tabac, colza…. Los rendiments an #èsser largament aumentats pendent los 50 darrièrs ans. De 30 quintaux per ectara pel blat l'an 1949, los rendiments a aquel jorn se situan entre 90 a 110 quintaux. L'evolucion es comparabla per la remolatxa. En 1949 los rendiments èran leugièrament superiors a 30 tonas per ectara.
Es sus aquel terroir #qu'a #aver luòc lo 21 d'agost de 1983 la fèsta de las moissons e la finala départementale de labours. Una primièra repeticion abans lo Campionat del Mond de Labour, Tèrra Actitud, del 16 al 19 de setembre de 1999.
L’occupation du territoire de Pomacle est fort ancienne comme le révèle les fouilles archéologiques réalisées sur son terroir. D’après le dictionnaire topographique de la Marne, le vocable de « Pomacle » est attesté pour la première fois en 1145 dans les archives administratives de la ville de Reims. Il s’agit d’une bulle du Pape Eugène III confirmant le privilège d’immunité pour l’abbaye de Saint Remi de Reims et pour ses dépendances.
L’étymologie de Pomacle demeure cependant inconnue. Peut-être faut-il y voir le mot Pomum avec un suffixe latin, forme qui serait l’équivalent de pometum ou pomerutum et désignerait un verger, un lieu planté d’arbres fruitiers. La seconde hypothèse serait que le nom même de Pommacle proviendrait du nom d’un ru, affluent de la Suippe, qui arrose le finage de Bazancourt. Un pouillé antérieur à 1312 nous apprend que Pomacle dépend de la doyenneté de Lavannes et se retrouve donc sous son bénéfice. Ce pouillé nous apprend aussi que l’église de Pomacle est placée sous le double patronage de Saint Médard et de Saint Gildart.
Pomacle a grandement souffert en 1650 pendant les troubles de la Fronde et durant la Première Guerre mondiale. Le 2 septembre 1914, suite à la retraite de l’armée française, les habitants de Pomacle sont obligés de fuir leur village. Cependant ils sont rapidement devancés par l’armée allemande et doivent alors faire demi-tour et rentrer chez eux. La contre-offensive victorieuse de la Marne contraint l’armée allemande à refluer. Le front se stabilise et Pomacle, occupé, se trouve durant quatre ans à proximité immédiate de la zone des combats. Durant l’année 1917, la pression de l’armée française s’accentue et les habitants sont alors évacués sur ordre allemand, le 19 mars 1917 et dirigé via la gare de Bazancourt vers Douzy puis vers Villers-Cernay où ils sont hébergés chez l’habitant. Les familles sont ensuite dirigées vers d’autres villages des alentours.
À l’issue de la guerre, lorsque les habitants de Pomacle reviennent, l’église a été détruite et les 4/5e des habitations sont sérieusement endommagées. C’est d’abord dans des habitations en ruines que les Pomacains vivent. Puis sur la demande des sinistrés, l’Office des Régions Libérées met des baraquements préfabriqués à leur disposition. Pour beaucoup, ce logement provisoire va au moins durer quatre ans.
L’activité principale de Pomacle est l’agriculture. En 1933, elle comptait 36 exploitations. En 1963, il n’y en avait déjà plus que 26, et Pomacle, à la veille de l’an 2000 comptait 10 exploitations agricoles auxquelles il faut ajouter 6 exploitations dont l’activité principale n’est pas l’agriculture. Les cultures principales sont le blé, la luzerne, l’orge et la betterave auxquels il faut ajouter quelques autres cultures telles que les asperges, dactyle, tabac, colza…. Les rendements ont été largement accrus durant les 50 dernières années. De 30 quintaux par hectare pour le blé en 1949, les rendements à ce jour se situent entre 90 à 110 quintaux. L’évolution est comparable pour la betterave. En 1949 les rendements étaient légèrement supérieurs à 30 tonnes par hectare.
C’est sur ce terroir qu’a eu lieu le 21 août 1983 la fête des moissons et la finale départementale de labours. Une première répétition avant le Championnat du Monde de Labour, Terre Attitude, du 16 au 19 septembre 1999.


text:
Chissey-lès-Mâcon
Chissey-lès-Mâcon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo finage de Lys, èra antany una distincion #que l'ostal fòrt i n'aguèt possedit pel cancelièr Nicolas Rolin.
En 1825, la municipalitat a absorbit las municipalitats vesinas de Lys e de Praye[1] ; la primièra a portat provisoirement, jos la Revolucion francesa, lo nom de Tres-Fontaines[2].
Le finage de Lys, était autrefois une seigneurie dont la maison forte fut possédée par le chancelier Nicolas Rolin.
En 1825, la commune a absorbé les communes voisines de Lys et de Praye[1] ; la première a porté provisoirement, sous la Révolution française, le nom de Trois-Fontaines[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « {{{titre}}} », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 8 d'agost 2012 Error de citacion : Invalid
tag; name "Cass" defined multiple times with different content
- ↑ 2,0 2,1 Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « {{{titre}}} », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 8 d'agost 2012 Error de citacion : Invalid
tag; name "Cass2" defined multiple times with different content


text:
Les Avenières
Les Avenières en arpitan (Les Avenières en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Los Avenières Se lo nom d'una municipalitat situada en la region Rhône-Alpes en lo departament del Isère(38). Ela llom lo fleuve Del Rhône la en en separant del departament de l'Ain(01) e se situa pas luènh del riu del Guiers (pichon afluent del Rhône) en en marcant la separacion del departament del Isère amb aquel de la Savoie. Aquela Municipalitat se compausa de tres seccions: Ciers, Buvin e Curtille #que son los noms dels pòbles #que la compausan. Uèi lo Nom de "Ciers" se gaireben totalament queigut en désuétude, lo vilatge principal se communément nomenat "Los Avenières" (mas se parla encara de la "sala de las fèstas de Ciers")
La vila "Las Avenières"se situa sus una butte amb altituds activas de 200 mètres a 289 mètres, en en permetent de ofrir una vista considerabla suls monts del Bugey al Nòrd, la plana del Bouchage-Morestel al Oèst e fin finala la Chartreuse e lo Dent del Gat al luènh al Èst.
Les Avenières est le nom d'une commune située dans la région Rhône-Alpes dans le département de l'Isère(38). Elle longe le fleuve du Rhône la séparant du département de l'Ain(01) et se situe non loin de la rivière du Guiers (petit affluent du Rhône) marquant la séparation du département de l'Isère avec celui de la Savoie. Cette commune se compose de trois sections: Ciers, Buvin et Curtille qui sont les noms des villages qui la composent. Aujourd'hui le nom de "Ciers" est presque totalement tombé en désuétude, le village principal est communément nommé "Les Avenières" (mais on parle encore de la "salle des fêtes de Ciers")
La ville "Les Avenières"se situe sur une butte avec des altitudes allant de 200 mètres à 289 mètres, permettant d'offrir une vue remarquable sur les monts du Bugey au Nord, la plaine du Bouchage-Morestel à l'Ouest et enfin la Chartreuse et la Dent du Chat au loin à l'Est.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Préhistoire
Neolític Final al Bronze mièg[1] :
La region a viscut per agricultors. Una falç a boton de la region de las Avenières a conservat al Musèu de Viena. Es la sola pròva d'una aucupacion anteriora a las Gallo-Romains, al confluisson de la Bièvre e del Rhône.
- Epòca Romaine[2]
l'an 1989, dels trabalhs de remembrement efectuats dins lo quartièr de « Lo Tribunal del Pont » an permeses la descobèrta de doas estaques en roure a 2 m de prigondor. Un estudi al carboni 14 portada pel centre de datation de l'universitat Claude Bernard Lion E (CNRS) a atribuit al periòde 39 av. J.-C a 120 apr. J.-C. Poiriá éventuellement s'agir de estaques apertenent a un pont gallo-romain en servint a afranquir lo lièch del Rhône entre los Avenières e Thuellin.
- Mièg Age e Los tempses modèrns[3]
En 1330, Aigline de Agarbava, épousa Louis de Rivoire, chevalier, senhor de Romagnieu, Adondèsson, la Bastida-Montgascon, Villeneuve de Ciers (las Avenières), Bruzolo en Piémont. Nòtas e de pèças #que pròvan #que Humbert de Baternay a #èsser lésé en lo moment de la cession e transpòrt #que lududes aguèron fach pel rei Charles VIII l'an 1496 de la tèrra de Dolomieu e d'aquela de las Avenières. En Octòbre 1496. Cartas brevets de Charles VIII en portant cession e transpòrt al se de Baternay de las tèrras de Dolomieu e de las Avenières. 22 de genièr 1560. Còpia de cartas concedidas pel rei Charles a Renascut de Baternay en çò que tanh a la tèrra de Ornacieux, de Dolomieu e de las Avenières. 8 d'octòbre 1609. Venta de las tèrras e distincion de las Avenières, Brangues e baronnie de Bouchage al Sr. De Granieu e de Dorgeoise per madama Gabrielle de Baternay, veusa de Gaspard de la Chastre. En Julhet 1523. Cartas de François E" en contenent de mantenudas tèrras de Dolomieu e de las Avenières obtenudas per Kené de Baternay. Estancada del Conselh del Rei en portant que Renascut de Baternay i aurà mes en possession de las tèrras de Dolomieu e de las Avenières. 15 de març 1642. Memòria e d'instruccions en çò que tanh a l'instància pendenta al Conselh del Rei per rason de las tèrras de Dolomieu e de las Avenières.
- XXModèl:Ème sègle
[[Fila:Vialatte - LOS AVENIERES - Lo Tramvia TDI e Quartièr de ka Estacion de l'Èst.JPG|vignette|Lo quartièr de l'estacion de l'Èst, cap a 1909 : al primièr plànol lo depaus dels TDI, e a esquèrra l'estacion del Camin de fèrre de l'Èst de Lion]] Lo bourg es desservi, al començament de la XXen, per doas linhas de camin de fèrre secondaire : lo camin de fèrre de l'Èst de Lion cap a Lion e Aoste, e los Tramvias départementaux del Isère, represes pels Tramvias de l'Oèst del Dauphiné cap a Lo Torn-de detlo-Pi. Aquel darrièr #circular de 1909 a 1935
- Préhistoire
Néolithique final au Bronze moyen[4] :
la région est habitée par des agriculteurs. Une faucille à bouton de la région des Avenières est conservée au Musée de Vienne. C'est la seule preuve d'une occupation antérieure aux Gallo-Romains, au confluent de la Bièvre et du Rhône.
- Époque Romaine[5]
En 1989, des travaux de remembrement effectués au quartier de « La Cour du Pont » ont permis la découverte de deux pieux en chêne à 2 m de profondeur. une étude au carbone 14 menée par le centre de datation de l’université Claude Bernard Lyon I (CNRS) a attribué à la période 39 av. J.-C à 120 apr. J.-C. Il pourrait éventuellement s’agir de pieux appartenant à un pont gallo-romain servant à franchir le lit du Rhône entre les Avenières et Thuellin.
- Moyen Age et Les temps modernes[6]
- En 1330, Aigline de Gerbais, épousa Louis de Rivoire, chevalier, seigneur de Romagnieu, Domessin, la Bâtie-Montgascon, Villeneuve de Ciers (les Avenières), Bruzolo en Piémont.
- Notes et pièces qui prouvent qu'Humbert de Baternay a été lésé lors de la cession et transport qui lui furent faits par le roi Charles VIII en 1496 de la terre de Dolomieu et de celle des Avenières.
- Octobre 1496. Lettres patentes de Charles VIII portant cession et transport au s' de Baternay des terres de Dolomieu et des Avenières.
- 22 janvier 1560. Copie de lettres accordées par le roi Charles à René de Baternay au sujet de la terre d'Ornacieux, de Dolomieu et des Avenières.
- 8 octobre 1609. Vente des terres et seigneurie des Avenières, Brangues et baronnie de Bouchage à M. de Granieu et de Dorgeoise par dame Gabrielle de Baternay, veuve de Gaspard de la Chastre.
- Juillet 1523. Lettres de François I" contenant maintenue des terres de Dolomieu et des Avenières obtenues par Kené de Baternay. Arrêt du Conseil du Roi portant que René de Baternay sera remis en possession des terres de Dolomieu et des Avenières.
- 15 mars 1642. Mémoire et instructions au sujet de l'instance pendante au Conseil du Roi pour raison des terres de Dolomieu et des Avenières.
- XXModèl:Ème siècle
Le bourg est desservi, au début du XXen, par deux lignes de chemin de fer secondaire : le chemin de fer de l'Est de Lyon vers Lyon et Aoste, et les Tramways départementaux de l'Isère, repris par les Tramways de l'Ouest du Dauphiné vers La Tour-du-Pin. Ce dernier circula de 1909 à 1935
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Lo problèma de l'aucupacion palafittique al Nòrd del Bas-Dauphiné. Del Neolític final al Bronze mièg
- ↑ N2007-RA-0098
- ↑ Catalòg general dels manuscrits de las bibliotècas publicas de França : de Departaments (1903). Tomme LXI
- ↑ Le problème de l'occupation palafittique au Nord du Bas-Dauphiné. Du Néolithique final au Bronze moyen
- ↑ N2007-RA-0098
- ↑ Catalogue général des manuscrits des bibliothèques publiques de France : Départements (1903). Tomme LXI


text:
Modèl:Icòna de títol
Utilizacion
Aqueste modèl permet d'apausar una icòna discrèta a drecha del títol de l'article.
Sintaxi
{{Icòna de títol | ligam = | tèxt = | imatge = | talha = }}
Ligam
La pagina sus laquala un clic sus l'icòna dirigirà. Per una categoria o un imatge, doblidetz pas de far precedir lo ligam per un simbòl « : » (per exemple : Categoria:Modèl). Per defaut : aquesta documentacion.
Tèxt
Lo tèxt de l'info-bulla que deu aparéisser. Defugir los caractèrs wiki, es a dire los |, }} etc. Per defaut : « exemple de tèxt »
Imatge
Lo nom de l'imatge d'afichar (sens prefixe). L'imatge pòt èsser situat sus Commons. Per defaut : Imatge:Icone etoile.png
Talha
La talha de l'imatge. Per defaut : 20 px
Personalizacion
Se volètz personalizar las icònas de títol, podètz modificar la class .mw-indicator: Special:MyPage/skin.css.
Notas
Se i a mantuna icòna de títol, seràn plaçadas a una distància de 30px las unas de las autras. Atal, se desconselha vivament lo plaçament d'icònas pus largas.
La documentacion d�queste modèl es inclusa dempuèi sa sospagina de documentacion (modificar | istoric).
Los editors pòdon trabalhar dins lo bac à sable (crear) e la pagina de test (crear).
Plaçatz las categorias dins la sospagina /Documentacion.