text:
divendres, 30 de març de 2012
Jornalet
Total respect a la còla del Jornalet.com.
M'agraaaaada!
M'agraaaaada!
2 comentaris
dimecres, 28 de març de 2012
de cossí Google m'empacha d'aver una vida amorosa
Tot comencèt quand GoogleImatge me mostrèt una fòto del tipe que m'agradava. Un tipe m'agrada e bim, GI me lo mòstra, a la GayPride, en estring, sus un carri, a cuolejar sus de musica merdica.
Destruccion de fantasma nº1.
Puèi, i aguèt lo jorn que ne googlèri un e que lo trobèri pas.
Espèra, un tipe que lo quite google lo coneis pas, ieu li parli pas. Deu èsser un mafiós en cavala o vai-te'n saber qué.
Destruccion de fantasma nº2.
Puèi, aqueste japonés que me soriguèt amb sos uèlhs que petejavan d'intelligéncia.
Apreni qu'es nascut en 1824. Cent ochanta-uèch ans, es benlèu un pauc vièlh per ieu.
Puèi tombèri sus sa paret facebook. Escricha tota en japonés. A, mas ieu, se pòdi pas susvelhar sa paret facebook per poder apasturar ma gelosiá o per i trobar de tèmas de convèrsa per començar l'operacion seduccion, es pas la pena.
Destruccion de fantasma nº3.
E enfin, i aguèt l'òme que parla plan.
Sabiái pas son pichon nom solament. Lo cerquèri sus FB en clicant suls amics dels amics de mos amics. Las fòtos sus FB: es desguisat , fa de reconstitucions crosado-medievalas. A mèrda. Bon, a lo drech d'aver una passion. Es pas mai con que de colleccionar los sagèls.
Piqui son nom dins google e descubrissi que fa lo mestieral en prepausar al mond de catarinetas en tèrra, cuèchas al solelh, pintradas a la man, reproduccion confòrma de las catarinetas qu'avèm dins los òrts a l'escala 24/1, que las fa confòrmas a la realitat : rojas amb de punts negres mas que vòl plan cambiar las colors. E pels mai hippies, ne pòt far amb de compòst.
Destruccion de fantasma nº4.
O vos disi : Google es un destructor de fantasmas!
Sabiái pas son pichon nom solament. Lo cerquèri sus FB en clicant suls amics dels amics de mos amics. Las fòtos sus FB: es desguisat , fa de reconstitucions crosado-medievalas. A mèrda. Bon, a lo drech d'aver una passion. Es pas mai con que de colleccionar los sagèls.
Piqui son nom dins google e descubrissi que fa lo mestieral en prepausar al mond de catarinetas en tèrra, cuèchas al solelh, pintradas a la man, reproduccion confòrma de las catarinetas qu'avèm dins los òrts a l'escala 24/1, que las fa confòrmas a la realitat : rojas amb de punts negres mas que vòl plan cambiar las colors. E pels mai hippies, ne pòt far amb de compòst.
Destruccion de fantasma nº4.
O vos disi : Google es un destructor de fantasmas!
1 comentaris
dimarts, 27 de març de 2012
l'antitèsi del jorn : lo corratièr anticapitalista
Lo telefòn tinda.
- Bonjorn, soi lo corratièr. Es l'agéncia que m'a donat vòstre numèro : cercatz un finançament per crompar vòstre ostal.
- Cerqui, cerqui... benlèu pas tant qu'aquò, ai ja ma banca...
- Òc segur, avètz vòstra banca, mas ieu farai lo torn de mon malhum banquièr per trobar çò melhor per vos.
- A, d'acòrdi.
E me manda un e-mail amb una tierassa de tooooootes los documents que me li cal donar.
Nos telefonam cada jorn o quasi.
Aqueste òme sap tot de ieu.
O sap tot sus ma vida personala : oè, non, soi sola, oè, crompi sola, conàs.
O sap tot sus ma vida professionala : a ma paga dels tres meses passats, ont trabalhi, dempuèi quora...
O sap tot sus ma vida financièra : a mos relevats de banca! O pòt veire se crompi de causas en linha sus tabotigasexualaenlinhapuntcom!!! Ò fant!
En gròs, lo tipe ne sap mai sus ieu que çò que poguèron saber totes los òmes que visquèron amb ieu.
A aqueste gra d'intimitat, poiriam bicar, non?
Ben non.
Perque corratièr, es pas un mestièr que me fa somiar. Un tipe que son mestièr es de caçar la moneda, ieu disi berk berk berk. En mai d'aquò, emplega pas que de mots que compreni pas.
Mas malgrat aquò, lo tipe m'es simpatic e fa plan son trabalh.
Arriba lo jorn ont nos cal nos rescontrar per anar a la banca. Chabadabada, chabadabada.
E aquí, comença de charrar. Se vei que saber far la conversacion es un modul important del diplòma de corratièr.
E comença de me passar la pomada sus l'occitan. Genre "ieu tanben soi occitan".
E comença de me contar sa vida de quand èra pichòt en Cabardès. E ò, se vòles parlar de coma èra plan quand èras pichòt, vai veire un psicològ, servisson a aquò.
E me ditz "a ieu tanben m'agradariá de viure al campèstre", e coma ieu soi pas psicològa (o alara, dona-me setanta èuros en plaça de ne facturar uèch cents e pòdi far la psicològa), li respondi "ben corratièr, es pas gaire un mestièr del campèstre". Vertat, non?
E comença de me contar sa vida (bis), que jovenòt, trantalhèt entre far veterinari per las vacas o trabalhar dins la finança. A oè, es pas parièr, manhac! Me trufi, plan fòrt, evidentament, perque soi pas psicològa.
I a un autre modul dins lo diplòma de corratièr, es lo modul "finòt", valent a dire "dire al client çò que vòl ausir":
- Non, mas a la debuta, ieu, fasiái pas corratièr. Èri dins la gestion de patrimòni, trabalhavi per un grand grop financièr. E quand me trachèri que çò que comptava, èra l'interès del grop e que se'n batián de l'interès del client, volguèri cambiar, perque aquel biais de foncionar me correspondiá pas.
E fin finala, corratièr es lo trabalh ont pòdi servir los interesses dels clients : cèrqui çò melhor pel client. Es lo mestièr dins la finança ont pòdi ajudar lo mond.
Mon corratièr, e ben es l'Abbat Pèire.
2 comentaris
dilluns, 26 de març de 2012
Comptar los dets
Coma sètz de legeires curioses, soi segura qu'avètz legit l'article passionant de la Wikipèdia francesa sul sistèma duodecimal qu'es lo biais saberut de dire "comptar en basa de 12". Coma ma banquièra.
I ai legit que d'unes pòbles comptan en dotze en se basant sus las falanges, en las comptant amb lo det gròs (doncas, las falanges del det gròs son pas comptadas). Es un biais completament diferent de comptar e d'utilizar sos dets per comptar, un rapòrt al mond completament diferent.
M'agraaaaada.
Dempuèi qu'ai legit aquò, arrèsti pas de me comptar las falanges.
3 comentaris
dissabte, 24 de març de 2012
Lo tabat es de mèrda
A l'asard d'un clic, tombèri sus las vidèos del Center for Disease Control del govèrn american per incitar lo mond a arrestar de fumar.
Las vidèos son ... òrras. Cliquèri, coma podèm clicar bèstiament sus internet sens tròp saber qué i aurà aprèp. Las vidèos, son de mond malauts, de mond vertadièrs, pas d'actors, de mond malauts que patisson dins sa vida d'uèi en causa de tot çò que fumèron. Son pas del biais plorinejaire o alarmista, es justament aquò's qu'es òrre : son los malauts que parlan en donant de "conselhs"... pas especialament per arrestar de fumar, non, mas per viure dins l'estat que son ara, aprèp una vida de tabat.
Una vidèo, soft aquesta, contra lo tabagisme passiu :
Podètz veire totas las vidèos sus la cadena Youtube del CDC, mèfi, d'unas son pas pels sensibles e, per los que vòlon pas èsser traumatizats per d'imatges mas que lo tèma los interèssa, i a d'istòrias d'ancians fumaires aquí, escrichas.
Sabi pas se farà arrestar los que fuman, qu'es plan dificil de s'arrestar, mas espèri que n'empacharà de començar.
0 comentaris
divendres, 23 de març de 2012
La banca ditz pas
La banquièra ditz pas "vint e cinc ans" mas "tres cents meses".
Tu tanben, pòs aprene a comptar en basa 12.
7 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: la banca es branca
dijous, 22 de març de 2012
Trobat sul monde.fr
Perqué faire bilingue quand podèm faire monolingue?
Perqué mostrar l'exemple quand podèm faire coma los que lor reprocham de pas faire coma voldriam que faguèsson mas que fasèm pas?
Un parent d'enfant escolarizat en occitan auriá fach una crisi d'isteria en legissent un messatge escrich dins la lenga de l'escòla qu'a causida per son dròlle?
Fòto trobada sus le Monde.fr, los legeires de la version en linha aurián pogut legir uèch mots d'occitan e se pausar de questions, mas non.
Bref, ça m'a énervée de bon matin.
(e me vengatz pas dire que i a de causas mai importantas, i a TOTJORN de causas mai importantas)
E amb una fauta en francés, ra, los cons!
L'école sera fermé?fermait?fermer?fermaient?fermais?fermaid?fermée?
Finalement, c'est quand même plus facile quand elle est ouverte.
Finalement, c'est quand même plus facile quand elle est ouverte.
1 comentaris
Caliá que sortiguèsse
S'avètz plan escotat l'entrevista de la polida librària de Perpinyà, parla d'una autra librariá de la ciutat: la librariá Torcatis, que coneissi pas mas que i anarai tre que passarai dins aquela vila
de caracas, que de librariás independentas, n'i a de mens en mens...
Se tu tanben as fach latin en segonda lenga, as lo bon reflèxe que "-atis" es la terminason dels vèrbs del primièr grop a la segonda persona del plural. Amo, amas, ama, amamus, amatis, amant.
Vaquí. O podiái pas gardar per ieu soleta, caliá que sortiguèsse.
Quauqu'un auriá de papièr?
Se tu tanben as fach latin en segonda lenga, as lo bon reflèxe que "-atis" es la terminason dels vèrbs del primièr grop a la segonda persona del plural. Amo, amas, ama, amamus, amatis, amant.
Vaquí. O podiái pas gardar per ieu soleta, caliá que sortiguèsse.
3 comentaris
dimecres, 21 de març de 2012
Faire d'espòrt al burèu
Ai botat ma pobèla per çò reciclable darrièr lo pupitre de musica (la causa de fèrre ont meti las particions que sabi pas legir)
A cada còp que vòli escampar un papièr, me lo cal lançar per dessús lo pupitre mas capitar de lo far tombar just darrièr genre "candèla-three points".
Soi tròp fòrta.
A cada còp que vòli escampar un papièr, me lo cal lançar per dessús lo pupitre mas capitar de lo far tombar just darrièr genre "candèla-three points".
Soi tròp fòrta.
0 comentaris
dimarts, 20 de març de 2012
Bref
Dempuèi qu'ai descubèrt Bref, ne soi totjorn tan fan.
N'ai crompat lo DVD.
Es lo primièr còp que seguissi una seria a la television : soi adicta e me languissi d'aver lo DVD de la sason 2.
Agachar totes los episòdis sens las reclamas : lo pè.
E mai, ai agachat totes los episòdis amb los comentaris dels autors e me soi regalada.
Mon DVD anti-deprima :)
Mon DVD preciós, lo prèsti pas, mas pòdi venir a ton ostal s'as un sofà confortable e se las pizzas son bonas.
Son tròp fòrts!
0 comentaris
dilluns, 19 de març de 2012
Uèi, seriá estat...
Uèi, normalament, a 3h30, deviái signar per crompar l'ostalet que me fasiá somiar (e per me maridar a la banca per vint e cinc ans...).
Mas coma ai lo karma d'emmascat, e ben non.
Retournez à la case départ, ne touchez pas 10 000 francs e al passatge, perdètz un pauc mai de vòstras illusions.
La ròda es rovilhada.
2 comentaris
diumenge, 18 de març de 2012
a de qué servís un ipad?
Dempuèi sa sortida me pausavi la question, ara ai la responsa :
Dedicadís especial al Corrector!
Dedicadís especial al Corrector!
1 comentaris
dissabte, 17 de març de 2012
La librària de Perpinhan
Una entrevista en francés de la librària de la Llibreria Catalana :
Entrevista de Joana Serra per Nicolas Caudeville per Loeildupharynx
Entrevista trobada aquí sur l'archipel contre attaque.
Entrevista de Joana Serra per Nicolas Caudeville per Loeildupharynx
Entrevista trobada aquí sur l'archipel contre attaque.
Soi fan!
Soi urosa d'ausir quauqu'un de mon atge amb aquel accentàs en francés, que fa un brieu qu'ai l'impression d'ausir parlar ponchut de'n pertot e d'èsser la sola d'aver un accentàs en francés, m'agrada de l'escotar! En mai, soi completament d'acòrdi amb ela.
Soi urosa d'ausir quauqu'un de mon atge amb aquel accentàs en francés, que fa un brieu qu'ai l'impression d'ausir parlar ponchut de'n pertot e d'èsser la sola d'aver un accentàs en francés, m'agrada de l'escotar! En mai, soi completament d'acòrdi amb ela.
Daumatge que s'apèle pas Margarida aquela ;)
3 comentaris
divendres, 16 de març de 2012
De nòvas del Corrector
Èri tota malurosa qu'aviái pas mai de nòvas del Corrector.
E ai recebut un e-mail amb una fòto en pèça joncha:
Mai d'una question :
- de qué i a dins l'aire del Machu Picchu que fa que lo Corrector m'escriguèsse?
- la femna que prenguèt en fòto li agradava o èra tan laidassa que valiá mai prene en fòto pas que las pesuñas?
- podèm trobar d'aquelas
orrors cauçaduras per aquí pas luènh?
e mai que mai:
- mas que i pòt aver dins la saqueta de plastic???
E ai recebut un e-mail amb una fòto en pèça joncha:
Mai d'una question :
- de qué i a dins l'aire del Machu Picchu que fa que lo Corrector m'escriguèsse?
- la femna que prenguèt en fòto li agradava o èra tan laidassa que valiá mai prene en fòto pas que las pesuñas?
- podèm trobar d'aquelas
e mai que mai:
- mas que i pòt aver dins la saqueta de plastic???
12 comentaris
Fòto
Dedicadís especial
a aquel con de gasconista al Joan dau Peiroton.
5 comentaris
dimecres, 14 de març de 2012
Viatge dins la nèbla
Dins totes mos defauts que fan emmaliciar lo mond, n'i a un qu'enràbia los amics tarneses : demòri pas jamai. Aquò me peta e a onze oras, la nuèch, me'n tòrni a mon ostal pròche de la mar.
E sabètz de qu'es lo camin melhor Còrdas-l'ostal? E ben, cal far Albi, Sant-Africa, Montpelhièr, pas besonh de pagar ni l'autorota, ni lo pont de Milhau. M'aurà calgut dètz ans per o saber. En mai d'aquò, lo camin entre Albi e l'A75, es plan polit. Enfin, o supausi. Perque dempuèi qu'ai descobèrt aquel itinerari meravilhós e ben o plòu, o fa nuèch, o i a de nèbla e plan sovent los tres a l'encòp.
E l'autre ser, que partiguèri coma una raubaira a una ora pauc crestiana, m'empeguèri la nèbla tre Còrdas.
E me mainèri qu'aviái doblidat de prene d'aiga. E ieu, s'ai pas d'aiga dins l'auto, me morissi.
Me disi "pas grèu, ne cromparàs a Albi". Mas passèri pas davant una botigòta d'arab dubèrta la nuèch, nimai davant un restaurant rapid que te fa pagar lo botelhon d'aiga 3,50€.
Passèri Albi. Rai.
Passavi vilatges atudats, vilatges vuèges e la set se fasiá mai bèla.
Aquò t'aprendrà a manjar de Cantal, colhassa. (caldrà que vos conte coma passèri de "m'agrada pas lo formatge" a "mangi tot lo Cantal").
Començavi de contar las oras e los quilomètres fins a Sant-Africa ont i a pas solament un paure Macdonald, ont i a un paure kebab, una pizzeria pas bona (teni l'informacion d'una santafricana!) e soi pas segura que i aja una botiga araba dubèrta la nuèch. Fin finala, ieu qu'asiri la vila, me cal plan reconéisser que la sola causa positiva de la ciutat, es que, a quina ora que siá, trobaràs un arab de dubèrt per te vendre una caneta de Redbull o una botelha de Cristalina de l'etiqueta estriçada. Cristalina, m'agrada pas aquela aiga. Es pas cara, e tot lo mond la crompan, mas soi segura que dins pas gaire, te sortiràn un esclandre coma que marca mal aquela aiga, veiretz, o vos disi ieu, que m'i coneissi en aiga. Ieu compri de Salvetat, qu'a una botelha "generosa", de Perrier perque m'agrada mas o sabi plan qu'es una multinacionala capitalista afrosa, de Quezac perque la reclama, i aviá d'occitan dedins (amb un accent de mèrda, mas chut) e que de còps que i a, soi una occitanista colha, o de Mont Roucous, qu'es subrebona (mas subrecara) e que soi fan fan fan del Pargue Natural de Lengadòc Naut, crompariái plan la d'Alet que i a de croses occitanas sus son etiqueta e que de còps que i a, soi una occitanista colha, mas an plegat.
Mas non, me podiái pas solament crompar una botelha de cristalina, èra la nuèch sornassa entre Albi e la civilizacion de l'A75.
Pièger qu'aquò, èra una nuèch neblosa.
Traversavi de vilatges-trèvas ont devistavi a pro penas los ostals dels contravents barrats.
Crosavi pas una paura autò.
Encara mens un pedon o una bicicleta.
La set se fasiá mai canina.
Seguissiái la rota sens saber.
Puèi, entre los fums, te devistèri un lum.
Passèri davant. Èra un bar.
Dubèrt.
Un bar-tabat.
Faguèri mièja-vòlta, parquèri l'autò sul parcatge de la plaça del vilatge.
Abans de ne sortir de l'autò, prenguèri dins lo saquet mon Laguiòla. Perque "òm sap pas jamai".
Dintrèri.
Aquí dedins tanben, n'i aviá de fum.
Sembla que la lei contra lo fumar dins los bars e sai pas ont mai es pas arribada fins a aqueste vilatge sortit de la nèbla.
Pas que d'òmes dins lo bar.
Darrièr lo comptador, una femna.
Of.
Fa païsana.
Me demandi perqué una païsana ten lo bar-tabat del vilatge ont venon totes los mascles celibataris del vilatge fumar, beure e se bandar.
Demandi una còca-còla.
Mentre se vira d'esquina per agantar la botelha dins un refregidor, un òme se sarra de ieu. Sa cara, la bota tan pròche de la mieuna que sembla que me vòl potonejar. Mas non, se contenta de m'agachar dins los uèlhs en clinant lo cap.
"Bonser" li disi en sorisent. Perque dins mos estudis d'infirmièra en psiquiatria, m'ensenhèron que cal pas respondre a l'agressivitat per d'agressivitat. Mon bodista zen que, fins ara, roncava tranquilament dins mon interior, se desrevelha subte. Pas de panica, pas de panica, pas de panica : beu ta còca-còla coma se de res non èra.
Pagui la femna lèu.
Li demandi se vend de botelhas d'aiga.
De qué?
D'aiga.
Aquí, d'aiga ne bevon pas, aquò se vei.
L'òme que s'èra sarrat de ieu sortís del bar.
Me prepausa la femna, plan aimabla, de m'emplenar una botelha de còcacòla vuèja amb d'aiga de la canèla. Li disi de òc. Me cal menar encara tres oras, o pòdi pas far sens aiga.
Me dona la botelha.
La granmercegi, sincèra e contenta d'aver mon aiga (me prengatz pas per Kohlanta ni per Pekin Express ni autra conariá ont podrai pas beure).
Vau per sortir.
A mas non, lo tipe estranh es defòra, dins la carrièra, endacòm entre lo bar e mon autò.
Paupi la pòcha.
Lo Laguiòla i es totjorn.
Discretament, lo sortissi.
Lo trepador.
Esquèrra, drecha, pas degun per carrièra.
Vau lèu cap a l'autò, la botelha jol braç, lo Laguiòla dins la man drecha.
To-to, dubrissi l'autò a distància, dubrissi la pòrta, dintri lèu e to-to, clavi tot.
Respiri.
Pausi la botelha.
Aluqui los lums de l'autò.
Pas degun, pas de bruch, pas res.
Pausi lo Laguiòla.
Bevi un còp.
Bufi.
Bufi.
5 comentaris
diumenge, 11 de març de 2012
Documentari animalièr -
Quand vegèri aquela publicitat pel primièr còp, abans de ne veire la fin me diguèri : "ten, an fach una pub per dire als òmes que cal cambiar d'eslip cada jorn". Ben oè, n'avèm totes agut un a l'ostal de tipe que nifla son eslip e sas caucetas per saber se los pòt cargar un jorn de mai.
E ben non, es una reclama per crompar d'eslips franceses.
Fa mens rire.
Enquèsta anonima entre los mascles legeires del blòg : Qual nifla sos afars per saber se los pòt cargar un jorn de mai?
Edit del 18 de Març:
Resultas de l'enquèsta :
Niflas tos vestits per los cargar un còp de mai?
Avèm setze tipes que niflan sos vestits. Entre eles, sièis lo vòlon pas assumir publicament.
Pas qu'una persona afirma pas practicar la causa. Seriá-ti un òme sens nas? un òme sens odorat? o benlèu una femna qu'aviá pas comprés que l'enquèsta èra reservada als mascles.
Dètz òmes tròban aquò normal.
Snout power!
6 comentaris
dissabte, 10 de març de 2012
soi trista perque me maini que...
M'an pas jamai convidada a un acamp Tupperware.
4 comentaris
viu ma vida!
L'avantatge quand siás bordelica, es que sabes que totes los papièrs importants son al meteis endrech : sus ton burèu.
L'inconvenient quand siás bordelica es que los papièrs importants son endacòm sus ton burèu. Amb los corses, lo chocolat negre, los libres e diccionaris , los mocadors plens de meca, tres cables que sabèm pas a qué servisson, lo cat que dormís e ò! ma clau usb!
5 comentaris
divendres, 9 de març de 2012
Coming out
O vos ai dich qu'aviái una amiga a mitat bruèissa?
E ben òc, ai una amiga bruèissa, a una escoba e mai un aspirator, un nas normal sens verruga dessús e jòga pas al quiddich.
De qué vòl dire d'aver una amiga bruèissa?
E ben vòl dire que quand vas a son ostal, fa sas experiéncias sus tu perque es una brueissòta encara, aprendís de bruèissa e que li cal aprene e practicar. Bon, ieu soi pas capborda, accèpti de far pas que las experiéncias agradivas : non, vòli pas anar parlar amb los esperits que rabalan per aquí pròche, non, vòli pas saber de qu'èri dins una vida anteriora (tot lo mond o sap ja de tot biais : èri la femna que i a sus totas las gravaduras del Kama Sutra!). Mas i a de causas qu'accèpti, genre m'agacha l'esquina e zo, l'esquina me fa pas mai mal, o alara me tòca e me ditz "Aquí, as mal, non?" e m'adòba la causa, e ne sortissi tota requinquilhada e ela plan contenta perque a passat la serada a me paupar.
Sa sapiença de granda masca an totjorn pas resolgut lo problèma que quand vau a son ostal, bevi de CocaColaZero e qu'aquò me provòca de pets tota la serada e qu'es pas aisit de se concentrar sus l'art de la brueissariá quand as los budèls que te fan hiroshima al dintre... Enfin, si, l'ai resolgut ieu lo problèma, e pas besonh d'anar a Hogwarts per aquò far: bevi pas mai de CocaColaZero a son ostal.
E mon amiga bruèissa, dempuèi qu'es bruèissa, a d'autras amigas bruèissas. Las bruèissas, es coma los pròfs, son amigas entre elas. E se fan d'acamps de bruèissas coma se pòdon far d'acamps tuppperware. E se fan de presents.
E l'autre jorn, me ven en me dire "Mon amiga la Bruèissa Frigida m'a fach present d'un pendul, l'anam ensajar, siás d'acòrdi?". E te me sortís una causa ponchuda made in china al cap d'un cadenon d'argent. Me disi que son amiga la Bruèissa Frigida l'auriá pogut crompar en cò de Macarèl lo pendul, seriá made in china parièr mas i auriá la crotz occitana dessús perque volèm bruèissar al país.
Lo pendul es un otís que te li cal pausar de questions e te respond.
"Vai-i, pausa-li una question al pendul."
Ben ieu de questions sus ma vida, n'ai a bodre... mas la vòli pas pausar a un pendul. Ai paur qu'aquò me condicione. Imagina se li pausi la question "vau morir dins un accident de veitura?" e que me ditz de non, e ben vau pensar que pòdi far qué que siá en autò. Sabiái pas quina question pausar : las causas importantas, las vòli pas saber d'avança, e las causas pas importantas, e ben son pas importantas.
Alara, LaBruèissa las pausèt per ieu. Oè, te fa las questions e las responsas la tipessa. "Melania es una femna?" aquò's la question per saber se marcha plan lo pendul, que se respond se non, sabes qu'es malmade in china. Mas tu, coma siás un esperit missant coma ieu, siás ja a bramar "a ben, s'es per li pausar de questions tan colhas coma aquò..."
Alara, LaBruèissa las pausèt per ieu. Oè, te fa las questions e las responsas la tipessa. "Melania es una femna?" aquò's la question per saber se marcha plan lo pendul, que se respond se non, sabes qu'es malmade in china. Mas tu, coma siás un esperit missant coma ieu, siás ja a bramar "a ben, s'es per li pausar de questions tan colhas coma aquò..."
Puèi li pausèt de questions seriosas:
- "Melania va contunhar lo blòg?", rai, òm se'n caga.
- "Melania capitarà de sortir de sas nafraduras amorosas que li poirisson la vida?", lo pendul a dich de òc. Lo problèma amb lo pendul es que li cal pas pausar de questions de temps. Perque quand diguèt de òc, lo tipe, ieu cridèri "a oè??? mas quaaaaaaaaaaand????", e aquí, li pòdes demandar dins un an, dins cinquanta, lo tipe te respond pas, mòu pas, fonha.
- "Melania trobarà una relacion amorosa que durarà tota la vida", lo pendul a dich de òc! Blanqueta, collègas! Mas un còp de mai, sabèm pas quora. Benlèu rescontrarai l'òme de ma vida a 78 ans e que crebarem a 79 ans... O vos disi es merdic aquel sistèma pendulari.
- "Aquesta relacion amorosa, serà amb un òme?", precisi que las questions son pas mieunas, ieu o sabi que serà amb un òme, o una causa que i sembla : una causa peluda dotada d'un cervèl e de la paraula amb un chivre - dur de preferéncia - entre las patas. E ben, figuratz-vos qu'aquel pendulàs respondèt "NON". A lo con!
E la bruèissa de confirmar:
- "Aquesta relacion amorosa serà amb una femna?" e lo pendul, tot fieròt, diguèt de òc.
Es con aquel pendul.
E doncas, aquela bruèissassa se regalèt de pausar de questions sus la futura femna de ma vida : seriá un pauc mai vièlha que ieu (una femna e vièlha en mai d'aquò, mas quin desesper!) e serai urosa amb ela (es ja aquò).
Aprèp un anar-tornar rapid dins los corredors del futur, la Bruèissa auriá trobat lo nom de la femna en question. Se diriá Margarida.
Vos disi pas coma tremoli cada còp que rescontri una femna, la petòcha que me diguèsse "adieu, soi Margarida".
E se la rescontri Margarida, qué li dirai? E se m'agrada pas? E s'es pas la bona de Margarida e que n'es una autra de Margarida?
E vos disi pas totas las questions que me pausi : ieu amb una femna? mas cossí? Alara, dempuèi aquò, comenci d'agachar las femnas per saber se m'agradan. E ben non, m'agradan pas. Contunhi de fantasmar sus d'èssers peluts e chivrats. Ten, d'aquesta passa, mon ideal masculin es Kyan Khojandi, lo tipe de Bref : pichon, clòscapelat, pelut, brun... m'agraaaada!
Ne venguèri quitament a pensar als òmes operats qu'an un chivre e de popas mai polidas que las mieunas, mas sabi pas se prendriá coma escais "Margarida". LaBruèissa li demandèt pas a aquel pendul quina mena de femna aquò podiá èsser.
O vesètz plan qu'aquò's una mèrda, que me complica la vida e que me condiciona! Coma se me preniái pas pro lo cap sens aquò de costuma!
En tot cas, a interès d'èsser poparuda, de cosinar coma cal e de far lo netitge la Margarida!
- "Melania va contunhar lo blòg?", rai, òm se'n caga.
- "Melania capitarà de sortir de sas nafraduras amorosas que li poirisson la vida?", lo pendul a dich de òc. Lo problèma amb lo pendul es que li cal pas pausar de questions de temps. Perque quand diguèt de òc, lo tipe, ieu cridèri "a oè??? mas quaaaaaaaaaaand????", e aquí, li pòdes demandar dins un an, dins cinquanta, lo tipe te respond pas, mòu pas, fonha.
- "Melania trobarà una relacion amorosa que durarà tota la vida", lo pendul a dich de òc! Blanqueta, collègas! Mas un còp de mai, sabèm pas quora. Benlèu rescontrarai l'òme de ma vida a 78 ans e que crebarem a 79 ans... O vos disi es merdic aquel sistèma pendulari.
- "Aquesta relacion amorosa, serà amb un òme?", precisi que las questions son pas mieunas, ieu o sabi que serà amb un òme, o una causa que i sembla : una causa peluda dotada d'un cervèl e de la paraula amb un chivre - dur de preferéncia - entre las patas. E ben, figuratz-vos qu'aquel pendulàs respondèt "NON". A lo con!
E la bruèissa de confirmar:
- "Aquesta relacion amorosa serà amb una femna?" e lo pendul, tot fieròt, diguèt de òc.
Es con aquel pendul.
E doncas, aquela bruèissassa se regalèt de pausar de questions sus la futura femna de ma vida : seriá un pauc mai vièlha que ieu (una femna e vièlha en mai d'aquò, mas quin desesper!) e serai urosa amb ela (es ja aquò).
Aprèp un anar-tornar rapid dins los corredors del futur, la Bruèissa auriá trobat lo nom de la femna en question. Se diriá Margarida.
Vos disi pas coma tremoli cada còp que rescontri una femna, la petòcha que me diguèsse "adieu, soi Margarida".
E se la rescontri Margarida, qué li dirai? E se m'agrada pas? E s'es pas la bona de Margarida e que n'es una autra de Margarida?
E vos disi pas totas las questions que me pausi : ieu amb una femna? mas cossí? Alara, dempuèi aquò, comenci d'agachar las femnas per saber se m'agradan. E ben non, m'agradan pas. Contunhi de fantasmar sus d'èssers peluts e chivrats. Ten, d'aquesta passa, mon ideal masculin es Kyan Khojandi, lo tipe de Bref : pichon, clòscapelat, pelut, brun... m'agraaaada!
Ne venguèri quitament a pensar als òmes operats qu'an un chivre e de popas mai polidas que las mieunas, mas sabi pas se prendriá coma escais "Margarida". LaBruèissa li demandèt pas a aquel pendul quina mena de femna aquò podiá èsser.
O vesètz plan qu'aquò's una mèrda, que me complica la vida e que me condiciona! Coma se me preniái pas pro lo cap sens aquò de costuma!
En tot cas, a interès d'èsser poparuda, de cosinar coma cal e de far lo netitge la Margarida!
10 comentaris
dijous, 8 de març de 2012
E bim, aquò d'estalviat
Trenta paginas de legidas.
I a d'errors de lenga que perdoni pas.
Doblidar lo subjonctiu imperfach ne fa partida.
Libre barrat e tornat a la bibliotèca.
Desconi pas amb los accents, ni amb las contraccions e ENCARA MENS amb lo subjonctiu imperfach.
Gardarem l'imperfach del subjonctiu!
5 comentaris
dimecres, 7 de març de 2012
l'art contemporanèu per la DDE
2 comentaris
dimarts, 6 de març de 2012
Murfi deviá pas trabalhar
Perqué a CADA còp que me boti al trabalh seriosament a l'ostal, lo telefòn tinda e me cal anar en urgéncia signar un papièr o portar un dorsièr a la banca o a l'agéncia???
2 comentaris
Alegria
La Marieta e lo Pèire de la Sauma me fan totjorn de presents estranhs, totjorn made in Mallorca. Per far passar l'estranhesa del present, l'acompanhan totjorn d'una sobrassada de l'ostal (foguèron diplomatas dins una vida anteriora).
Brèu.
Per Cap d'An, venguèron a Caramauç. En mai de diplomatas, an lo sens del sacrifici. Francament, quants de vosautres serián partits de Mallorca per passar tres jorns de vacanças a Ca-ra-mauç? E jos la pluèja en mai d'aquò. Blaye-les-mines jos la pluèja, o vos disi, aquò fa somiar, mai que mai amb los lums de "joyeuses fêtes".
E me portèron de presents! De libres en malhorquin que te cal èsser cencha negra ochen dan en catalan per los comprene. E un CD.
Un CD... malhorquin, of course!
Un CD ròse titolat El Pop d'Antònia Font - Versions Halògenes. Ieu tanpauc compreni pas lo títol, don't worry, te vau explicar. Antònia Font es pas lo nom de la mameta de la placeta, non, es lo nom d'un grop malhorquin subreconegut que se i aguèsse l'equivalent dels Inrocks a Malhòrca, Antònia Font ne farián la Una cada setmana. (se'n parlèt ja aquí...)
Bon, e ben, lo CD, es un "tribute to" : de grops cantan las cançons d'Antònia Font a sa mòda, çò que fa que i a de causas plan diferentas e es ben agradiu.
E i a una cançon que m'agrada
molt fòrça, que me bota de bona umor, que la meti quand ai enveja de cantar, es aquesta:
La pòdi escotar dètz còps seguits :D
Lo primièr còp que l'ausiguèri, diguèri "ten, i a una cançon en anglés?, trobatz pas que fa un pauc cantaire american lo tipe? Lo tipe es lo cantaire malhorquin Tomeu Penya que ne vos parlarai segurament un jorn :)
E ara, la canti en version iaort. "Version Iaort" aquò vòl dire que coneisses la melodia e un pauc la sonoritat dels mots mas pas degun poiriá reconéisser las paraulas... ni benlèu la cançon.
M'agrada de cantar iaort.
Òc, o sabi, respecti pas res.
La pòdi escotar dètz còps seguits :D
Lo primièr còp que l'ausiguèri, diguèri "ten, i a una cançon en anglés?, trobatz pas que fa un pauc cantaire american lo tipe? Lo tipe es lo cantaire malhorquin Tomeu Penya que ne vos parlarai segurament un jorn :)
E ara, la canti en version iaort. "Version Iaort" aquò vòl dire que coneisses la melodia e un pauc la sonoritat dels mots mas pas degun poiriá reconéisser las paraulas... ni benlèu la cançon.
M'agrada de cantar iaort.
Òc, o sabi, respecti pas res.
Puèi, en escriure aquel pòst, me disi que caldriá benlèu saber a qué sembla la version originala de la cançon. E ben, l'avètz çai sota, e jos titolada amb aquò. Me'n cagui, ieu contunharai de la cantar iaort.
M'agrada!
3 comentaris
diumenge, 4 de març de 2012
colerassa, o cossí bramar "raaa los cons!"
Quand pensi que Forroccitània es pas programat a Estivada, vos disi pas coma me pren la colerassa.
Es una proposicion artistica de las interessantas, de las paucas que i a originalas e interessantas per Occitània d'aquesta passa.
Sens parlar de la dubertura sus Brasil per lo public local que coneis ja la Talvera e per un festenal que se vòl "occitano-dubèrt-
dinstoncuollabalajona".
Forrocitània en 2013 virarà al Brasil e los programators d'Estivada seràn passats a costat.
AN PAS RES COMPRÉS!
AN PAS RES COMPRÉS!
(benlèu que los d'ideco lor an passat lo virús?)
Bon, enfin, on va peut-être se taper Nadau (de prononciar Nadô) pour la dixième fois. Jòia, estrambòrd e blanqueta.
Espèri la publicacion de la programacion d'Estivada amb impaciéncia...
5 comentaris
Ligams a aqueste pòst Classificacionatge: es tibada
dissabte, 3 de març de 2012
SMS
- Chucar l'amic dels pescaires me fa de ben a la garganta
- Soi l'amic dels pescaires, ieu!
4 comentaris
Lectura ivernenca : Vida i Miracles de n'Aineta dels Matalassos
Vida i Miracles de n'Aineta dels Matalassos d'Antoni Mus, me'n faguèron present lo Pèire de la Sauma e la Marieta. Malhòrca power!
E de malhorquin, ne mangèri a la lectura del libre! M'avián prevenguda que benlèu seriá pas de bon comprene. Doncas, quand lo comencèri, èri un pauc freja : "comprendràs pas res", " te farà cagar". Mas coma ai de principis a la con que quand me fan present d'un libre, lo legissi, e ben lo dubriguèri, sautèri lo prològ de trenta-cinc paginas (òm se'n caga dels prològs!) e comencèri amb aquò :
Vida i Miracles de n'Aineta dels Matalassos es un libre de novèlas que la primièra, ne venètz de legir la debuta. Vertat es que se cal acostumar a l'estil, a la sintaxi, al parlar malhorquin mas me regalèri e comprenguèri tot ( puèi de tot biais quand compreni pas, m'o inventi!)
Las novèlas son separadas per de scenòtas dialogadas, de "jòcs", que venon ponctuar tot aquò.
Un libre chucós!!!
Mercés la Marieta e lo Pèire de la Sauma!
"... i s'aturà, en sec, de plorar, que ja n'hi havia prou i redeprou amb tres dies, tres nits i una matinada i mitja de llagrimejar sense parar ni per un necessari.Vos conti pas la seguida de l'istòria, es d'un grotesc que me faguèt plan rire!
Plantant-se davant el mirall de damunt el canterano i veient que el plor l'havia posada més lletja que un dimoni, inflats els ulls com odres, arregussades i embullades les pipelles, més vermells que una tomàtiga els aranells del nas i estufats i flonjos els llavis, pensà, esglaiada contemplant tal visió, que, hala, ja n'hi havia prou i redeprou amb tres dies, tres nits i una matinada i mitja de llagrimejar sense parar ni per un necessari. Que, hala, ja estava bé, no volia plorar més, ja havia plorat tot quant li tocava, i més, ploriquejar per la mort de son pare i sa mare.
I s'aturà, en sec, de plorar.
Em voleu dir què componia, què arranjava, què aclaria, què regulava, què desenterbolia, què escatia, què endreçava amb tanta plorameca?
Res.
Fotre's.
Per altra banda, queixar-se, plànyer-se, doldre's, clamar, per a què li servia?
Per a res.
Per fotre's.
Pare i mare eren morts i ben morts, enterrats i ben enterrats, pudint, segur, ja, i ni llàgrimes ni sanglots ni crits ni llamentacions ni alls ni cebes no els farien tornar a la vida : en ésser davall terra s'hi és i no se'n surt.
I digues-me, oh mirall-mirallet, pot haver-hi, onsevulla, qualque al·lota més lletja que jo ara?
El mirall de damunt el canterano va respondre amb veu de fadrina vella, la de la seva antiga proprietària, que morí verge i màrtir de sa pròpia virginitat, puix que sempre va anar molt forta, però mai no es casà i , conseqüentment, mai no es deixà desvirgar : "Si no t'atures de plorar, no; enlloc no hi haurà al·lota més lletja que tu: fas oi, filleta! I això és espantós, neboda, creu-me a mi, que per mor de la meva lletjor -oi! vaig morir amb un endarrer que encara ara, esperit en vida a l'expectativa d'entrar a un lloc o altre, infern, cel purgatori o, per collona, llimbs, el duc dedins, l'endarrer, dic, amb una coïtja que me té fora-corda!"
I s'aturà, en sec, de plorar.
Déu vos tengui a la Glòria, mon pare i mumare, i al cel ens vegem tots plegats."
Vida i Miracles de n'Aineta dels Matalassos es un libre de novèlas que la primièra, ne venètz de legir la debuta. Vertat es que se cal acostumar a l'estil, a la sintaxi, al parlar malhorquin mas me regalèri e comprenguèri tot ( puèi de tot biais quand compreni pas, m'o inventi!)
Las novèlas son separadas per de scenòtas dialogadas, de "jòcs", que venon ponctuar tot aquò.
Un libre chucós!!!
Mercés la Marieta e lo Pèire de la Sauma!
0 comentaris
divendres, 2 de març de 2012
Mirèio-Land
Anèri veire al teatre La Vista al Clapàs la pèça Miréio-Land per la Cia Beau Parleur.
Aquò me motivava mejan que lo títol me fasiá pas lengueta e que l'aficha m'agradava pas. Mas quand una pèça de teatre amb un pauc d'occitan dedins passa al Clapàs, e ben i vau, e se i pòdi menar los pichons, encara melhor!
L'istòria: lo fraire partit a París, Uc, tòrna al país, en cò de son fraire Ròc amb l'idèa, per salvar lo país, de far un pargue d'atraccions sus Provença installat sus la proprietat familhala, oposicion arbitrada per lo conse del vilatge e la tanta dels dos fraires.
Rai, presentat coma aquò, fa pas mai enveja que l'aficha.
La pèça se dubrís sus un monològ de la Tanta Melania que parla a las ombras, las ombras, son a l'encòp lo public e los aujòls de la familha. Arriban Ròc e lo Conse que tòrnan d'una manifestacion contra la linha de TGV. Totes tres parlan francés amb quauques frasas en occitan que venon ponctuar lo dialòg, es un francés coma se parla(va) aquí. Puèi, suspresa, arriba Uc, lo contrari dels autres: encravatat, ufanós e parla-ponchut (tròp de defauts per una sola persona!).
Ròc es lo tipe del país que vòl contunhar de viure al país e del país, vòl pas èsser un santon, vòl pas vendre son país.
Uc es lo tipe del país partit a París far fortuna que tòrna e que, per sauvar lo país, lo vòl afichar, vòl profechar de torisme qu'es la carta de jogar segon el.
Lo Conse es coma Ròc, puèi evoluís amb los arguments d'Uc e sap pas qué causir entre una Provença autentica mas sens emplec e una Provença santonizada que desrevelhariá l'economia del país.
M'agrada lo ròtle de la Tanta : representa la familha, la tradicion familhala, los aujòls, a qual parla regularament dins d'apartés (cossí se ditz?) ont apostròfa lo public tanben, pren pas posicion dins la lucha fratricida, es d'acòrdi amb los dos. Es tanben lo solet ròtle femenin de la pèça, permet de sortir de la tens(i)on entre los dos fraires e sos monològs a las ombras menan una part de poesia, respiracions de la pèça.
D'unes trobèron aquò maniquèu : a la fin de la pèça, lo public deu votar, deu causir entre Ròc e Uc.
Me semblèt pas maniquèu : provoquèt una reflexion pregonda sus qué vivèm, qué volèm, qué causissèm. Ròc me fasiá plorar de tant que l'aimavi mas d'un autre costat, podèm pas empachar la marcha en abans (o la pèrda en abans...). Quand sèm dins la primièra region d'immigracion de França, quand un estatjant sus dos que demòra aquí es pas d'aquí, e qu'aquel fenomèn contunharà, sens parlar del torisme de massa, cossí podèm far per pas nos negar, per pas desaparéisser, per pas que nòstras cultura, lenga, istòria and co contunhen sens èsser ni un Moïcan, ni un santon, ni un terrorista? Cossí aver totas las infrastructuras necessàrias a aquelas populacions nombrosas en servar çò qu'avèm? Cossí capitar de far sens pèrdre lo país?
La pèça es d'André Benedetto, escricha en 1994, jol títol Terres brûlées ou Mirèio Land, tragi-comédie.
Un extrach :
UC: Préserver un paysage, une langue, une céréale, un insecte.... quelle utopie! quelle idiotie! Les fusées, les usines, les avions, les pétroliers, les tanks et les bagnoles pollueront de plus en plus. Et les gueules de la famine s'ouvriront de plus en plus larges, et de plus en plus près de nous...ROC: Nous on conserve l'essentiel....UC: Faut le faire servir. Grâce à cet essentiel, notre seul rêve c'est de tenir le coup encore quelques années, de s'en sortir...ROC: Je veux dire, l'équilibre de la nature et la qualité de la vie.UC: Ça n'existe plus la nature. Ça n'a jamais existé la nature!ROC: On maintient la source en état où tout le monde viendra boire. Et la braise au creux de la main....UC: Le monde évolue, vous stagnez!ROC: Uc, nous sommes dans la même époque. Nous ne sommes pas le même temps. Tu glisses dans un couloir parallèle au nôtre. Tu voudrais nous entraîner dans ta chute vertigineuse. Alors tu passes, tu repasses, tu laboures notre horizon!AMFÓS, à part: C'est vrai que nous, nous sommes pour les lenteurs de la vie et de la respiration. Pour la propagation des bonnes idées par petits groupes. Pour l'évolution sans à coups. Mais ce projet... tout de même... pour la région...ROC: Nous ne sommes pas derrière, nous sommes devant.UC: C'est honteux! Quand on a un produit à vendre, on le vend. Il y a des régions qui sont dans une situation bien pire et qui n'ont rien du tout à offrir aux visiteurs!
5 comentaris
dijous, 1 de març de 2012
Pensada del jorn
Totes avèm una puta o una grand de bòrnia.
0 comentaris
Subscriure's a: Missatges (Atom)


c: text/html

text:
Malaincourt
Malaincourt es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo luòc a freqüentat dempuèi temps immémoriaux. S'i es descobèrt de vestigis préhistoriques e ancians. La preséncia romaine a testificat per un autar, una statuette e dels bronzes.
Jos l'Ancian Regim, Malaincourt dépendait de la baronnie de Beaufremont e del bailliage de Neufchâteau. La siá glèisa, dédiée a sant Laurent, èra annèxa de Médonville. Lo curé requectava un tèrç dels #dire ; lo abbé de Sant-Èvre, los dos unes autres tèrces. Lo patrocini de la glèisa i aviá confiat al senhor del luòc.
Una enclave de Aingeville, lo Bòsc-de-Sicherey, a #èsser ligada a la municipalitat de Malaincourt en 1837.
Le lieu est fréquenté depuis des temps immémoriaux. On y a découvert des vestiges préhistoriques et antiques. La présence romaine est attestée par un autel, une statuette et des bronzes.
Sous l'Ancien Régime, Malaincourt dépendait de la baronnie de Beaufremont et du bailliage de Neufchâteau. Son église, dédiée à saint Laurent, était annexe de Médonville. Le curé percevait un tiers des dîmes ; l’abbé de Saint-Èvre, les deux autres tiers. Le patronage de l’église était confié au seigneur du lieu.
Une enclave d’Aingeville, le Bois-de-Sicherey, a été rattachée à la commune de Malaincourt en 1837.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Anglicisme faus
Un anglicisme faus o pseudo-anglicisme es, dins una lenga autra que l'anglés, un mot bastit a partir d'au mens un lèma o morfèma que son origina anglesa manifèsta fa atribuir faussament l'etimologia anglesa a la totalitat de la construccion.
La forma equivalenta en anglés pòu èstre pròcha, mai pas identica, doncas es pas un anglicisme au sens estricte. Aquò pòrta lo locutor que sa lenga maternala es pas l'anglés d'utilizar l'anglicisme faus puslèu que la forma equivalenta au moment que s'exprimís en anglés.


text:
XI Congrés de l’Associacion Internacionala d’Estudis Occitans a la UdL, juny de 2014
XI Congrés de l’Associacion Internacionala d’Estudis Occitans a la Universitat de Lleida, del 16 al 21 de juny de 2014
Occitània a Catalunya / Els estudis occitans: nous temps, noves perspectives
L’any 2014 el congrés de l’Associacion Internacionala d’Estudis Occitans (AIEO) se celebrarà a Catalunya. Per tant, serà la primera vegada que aquesta trobada científica tindrà lloc en un indret on l’occità és llengua oficial. En efecte, l’occità és oficial a tot el Principat de Catalunya d’ençà de 2006, i ja ho era a la Vall d’Aran des de 1990.
Lleida, que ofereix actualment els únics estudis occitans de l’Estat espanyol, tindrà l’ocasió de ser el punt de trobada dels occitanistes en un moment estratègic en què commemorarem un quart de segle de l’oficialització de la llengua occitana a la Vall d’Aran, vuit-cents anys de la batalla de Muret (que va posar fi al somni de construir una unitat política occitanocatalana), cinc-cents anys del tractat del Plan d’Arrem i set-cents de la signatura de la Querimònia, que va vincular definitivament un territori occità –la Vall d’Aran– a la Corona d’Aragó. En un context en què Catalunya torna a mirar cap a Europa i en què les identitats es tornen a definir, el veïnatge occità és estratègic i es converteix en una qüestió de plena actualitat.
Els lligams de Lleida i de la seua universitat amb el domini occità han estat sempre constants i estrets. Històricament, les Terres de Ponent han estat un lloc de pas entre Catalunya i Occitània, però també un refugi per a nombrosos occitans durant diverses èpoques històriques. La presència d’estudiants i de rectors d’origen occità a l’antic Estudi General n’és una prova. De fet, el desenvolupament baix medieval de Lleida es va produir en el marc d’una estreta relació amb les terres occitanes. La cançó Au país de Lerida ens recorda, d’altra banda, que fins i tot el cavaller gascó que va inspirar Dumas per al seu D’Artagnan, va participar temps després en el setge de la ciutat.
Lleida és capital administrativa de l’únic territori occità de l’Estat espanyol, la Vall d’Aran. També és la ciutat en què van a parar les aigües de la Noguera Pallaresa, el riu que naix al Pla de Beret, a Naut Aran, no gaire lluny de la font de la Garona, que desemboca a l’oceà Atlàntic a Bordeus.
Finalment, Lleida acull nombroses iniciatives relacionades amb l’occità, no només universitàries, sinó també en el marc dels mitjans de comunicació o de l’edició. Actualment, la capital interior de Catalunya potser és la ciutat en què es publiquen més llibres en occità fora del territori occità. Potser va ser per això que l’escriptor aranès més important, Jusèp Condò (1867-1919), va començar la seua carrera literària avançant-se a la història?
És evident que l’any 2014 obre a casa nostra una nova etapa per a Catalunya i per a l’occità, i per tant per a la recerca sobre la llengua i la literatura occitanes. És el moment de fer balanç en l’àmbit de la filologia, de saber allò que tenim i d’analitzar detingudament diverses qüestions, però també de dissenyar noves perspectives que ens permetin anar més lluny en el futur.
Llocs i dates del Congrés
El congrés tindrà lloc del 16 al 21 de juny de 2014 al Campus de Cappont de la Universitat de Lleida (carrer de Jaume II).
Tema del Congrés
Us proposem presentar comunicacions sobre els següents eixos:
1-Occità modern
2-Occità antic
3-Literatura occitana medieval
4-Literatura occitana moderna i contemporània
5-Les polítiques lingüístiques de l’occità
6-La Catalunya occitana i l’Occitània catalana
7-Cultura occitana
El congrés de Lleida acceptarà amb molt de gust comunicacions sobre línies clàssiques de recerca lingüística (dialectologia, toponímia, fonètica i fonologia, sintaxi, lexicologia…), però també, per raons evidents, sobre qüestions sociolingüístiques com la política o la planificació lingüístiques que cal dur a terme per a l’occità, els projectes de normalització per restituir l’espai social de la llengua d’oc, la codificació englobant de l’occità i la seua estandardització, i també l’ensenyament de la llengua, dins o fora del marc universitari.
Pel que fa al sisè eix, no només es tracta de presentar comunicacions sobre l’estudi de les relacions entre Occitània i Catalunya, sinó també d’exposar investigacions sobre altres qüestions molt heterogènies que posin en relació els dos dominis i les dues llengües: des de les fronteres lingüístiques i els parlars de transició, fins a l’articulació de l’oficialitat del català i de l’occità en el mateix marc legal. Per altra banda, reservem un lloc important a l’especificitat aranesa –al mateix temps Catalunya occitana i Occitània catalana– o, per exemple, a la presència de l’occità en el món cultural català.
Propostes de comunicació
Si voleu presentar una comunicació al congrés, escriviu un correu electrònic a l’adreça següent, i indiqueu-hi Congrés AIEO en l’assumpte: ceo@filcat.udl.cat
Envieu el títol i un breu resum de la vostra comunicació, que no ha de superar les cinc-centes paraules, en un document adjunt en format Word. Les comunicacions es poden fer en occità o en qualsevol altra llengua romànica, en anglès o en alemany, i han d’aportar noves dades o perspectives innovadores en el seu àmbit. També es podran presentar projectes científics en curs.
La presentació de les comunicacions serà de vint-i-cinc minuts com a màxim, almenys cinc dels quals es reservaran al debat. Cal enviar les propostes de comunicació abans del 31 de novembre de 2013.
Un cop el Comitè Científic hagi avaluat la vostra proposta, sabreu si la vostra comunicació ha estat acceptada o refusada abans del 20 de gener de 2014.
Inscripció
Us podreu inscriure a partir de l’1 de setembre de 2013 després d’omplir el formulari que trobareu a la pàgina web del congrés de Lleida: aieo2014.udl.cat.
Contacte:
XI Congrés de l’AIEO
Universitat de Lleida (Càtedra d’Estudis Occitans / Aitor Carrera)
Plaça Víctor Siurana, 1
E-25003 Lleida (Catalunya).
Correu electrònic: ceo@filcat.udl.cat
Telèfon: (0034) 973 00 34 66
Fax: (0034) 973 70 20 54
—————————————————————-
OCCITAN
XIen Congrès de l’Associacion Internacionala d’Estudis Occitans / Lhèida, Universitat de Lhèida, del 16 al 21 de junh de 2014
Occitània en Catalonha / Los estudis occitans: de tempses novèls, de novèlas perspectivas
En 2014 lo Congrès de l’Associacion Internacionala d’Estudis Occitans (AIEO) se tendrà en Catalonha. Serà donc lo primièr còp qu’aquel rescontre scientific aurà luòc dins un endrech ont l’occitan es lenga oficiala. En efièch, l’occitan es oficial dins tot lo Principat de Catalonha dempuèi 2006, e o èra ja a la Val d’Aran dempuèi 1990. Lhèida, que prepausa a l’ora d’ara los sols estudis occitans de l’Estat espanhòl, aurà l’escasença de venir lo ponch de rescontre dels occitanistas dins un moment estrategic, que i festejarem lo quart de sègle de l’oficializacion de la lenga occitana dins la Val d’Aran, los uèch cents ans de la Batalha de Murèth (que ne finiguèt amb lo sòmi de bastir una unitat politica occitanocatalana), los cinc cents ans del Tractat del Plan d’Arrem e los sèt cents ans de la signatura de la Querimònia, que restaquèt d’una faiçon definitiva un territòri occitan –la Val d’Aran– a la Corona d’Aragon. Dins un contèxte que Catalonha i agacha tornar-mai Euròpa e que las identitats se tornan definir, lo vesinatge occitan es estrategic e ven una question de mai en mai actuala.
Los rapòrts de Lhèida e de son universitat amb lo domeni occitan son totjorn estats constants e estreches. Istoricament, las Tèrras de Ponent son estadas un luòc de passatge entre Catalonha e Occitània, mas tanben un refugi per de nombroses occitans pendent plusors epòcas istoricas. N’es una pròva la preséncia d’estudiants e de rectors d’origina occitana dins l’ancian Estudi General. En fach, lo desvolopament bas-medieval de Lhèida s’es produch dins un rapòrt estrech amb las tèrras occitanas.
La cançon Au país de Lerida nos rapèla, d’un autre costat, que quitament lo cavalièr gascon qu’inspirèt Dumas per son D’Artanhan, participèt mai tard al sètge de la vila. Lhèida es la capitala administrativa del sol territòri occitan de l’Estat espanhòl, la Val d’Aran. Es tanben la vila que i abotisson las aigas de la Noguèra Palharesa, la ribièra qu’es nascuda dins lo Plan de Beret, dins la comuna del Naut Aran, pas luènh de la sorsa de Garona, lo flume que se geta dins l’Ocean Atlantic a Bordèu.
Enfin, Lhèida aculhís de nombrosas iniciativas ligadas a l’occitan, non solament universitàrias, mas tanben dins los encastres dels mèdias o de l’edicion. A l’ora d’ara, la capitala interiora de Catalonha deu èsser la vila ont se publica mai de libres en occitan en defòra del territòri occitan. Qui sap s’es per aquò que, en davançant l’istòria, l’escrivan aranés mai important, Jusèp Condò (1867-1919), comencèt a Lhèida sa carrièra literària?
Es evident que 2014 dobrís una novèla estapa per Catalonha e per l’occitan en cò nòstre, e donc tanben per la recèrca sus la lenga e la literatura occitanas. Es ora de far lo bilanç en çò que concernís la filologia: de saber çò qu’avèm e de far lo ponch sus mai d’una question, mas tanben de dessenhar de novèlas perspectivas per anar plan luènh dins l’avenidor.
Luòcs e datas del Congrès
Lo congrès se tendrà del 16 al 21 de junh de 2014 dins lo Campus de Cappont de l’Universitat de Lhèida (dins la carrièra Jaume II).
Tèma del Congrès
Vos prepausam de presentar de contribucions suls aisses seguents:
1-Occitan modèrne
2-Occitan ancian
3-Literatura occitana medievala
4-Literatura occitana modèrna e contemporanèa
5-Las politicas linguisticas de l’occitan
6-La Catalonha occitana e l’Occitània catalana
7-Cultura occitana
Lo Congrès de Lhèida acceptarà amb grand plaser de comunicacions sus las linhas classicas de la recèrca linguistica (dialectologia, toponimia, fonetica e fonologia, gramatica, sintaxi, lexicologia… ), mas tanben, per de rasons evidentas, sus de questions sociolinguisticas coma la politica o la planificacion linguisticas que se deu far per l’occitan, los projèctes de normalizacion per restituir l’espaci social de la lenga d’òc, la codificacion englobanta de l’occitan e son estandardizacion, e encara l’ensenhament de la lenga, dins l’encastre universitari o pas.
Tocant lo seisen ais, s’agís pas solament de l’estudi de las relacions entre Occitània e Catalonha, mas tanben d’expausar de recèrcas sus d’autras questions fòrça eterogenèas que meton en relacion los dos domenis e lors doas lengas: de las frontièras linguisticas e los parlars de transicion, fins a l’articulacion de la cooficialitat del catalan e de l’occitan dins lo meteis quadre legal. Reservam tanben una plaça importanta a l’especificitat aranesa –a l’encòp Catalonha occitana e Occitània catalana– o, per exemple, a la preséncia de l’occitan dins lo mitan cultural catalan.
Proposicions de comunicacion
Se volètz presentar una comunicacion al congrès, vos cal escriure un messatge de corrièr electronic a l’adreiça seguenta, en indicant Congrès AIEO dins l’objècte del messatge: ceo@filcat.udl.cat
Vos cal mandar lo títol e un brèu resumit de la comunicacion, que deu pas depassar los 500 mots, dins un document estacat al format Word. Las comunicacions pòden èsser fachas en occitan o dins quina lenga romanica que siá, en anglés o en allemand, e devon portar de donadas novèlas o de perspectivas innovairas dins lor domeni. Es tanben possible de presentar de projèctes scientifics en cors.
La presentacion de las comunicacions serà de 25 minutas al maxim, dont almens 5 minutas seràn reservadas a la discussion. Las proposicions de comunicacion se devon mandar abans lo 31 denovembre de 2013.
Tanlèu que lo Comitat Scientific aurà avalorat vòstra proposicion, seretz informat se vòstra comunicacion es estada retenguda o refusada abans lo 20 de genièr de 2014.
Inscripcion
Vos podètz inscriure a partir del 1r de setembre de 2013, en remplissent lo formulari que trobaratz sul sit del Congrès de Lhèida: aieo2014.udl.cat.
Per nos contactar:
XIen Congrès de l’AIEO
Universitat de Lhèida (Cadièra d’Estudis Occitans / Aitor Carrera)
Plaça Víctor Siurana, 1
E-25003 Lhèida (Catalonha)
Corrièr electronic: ceo@filcat.udl.cat
Telefòn: (0034) 973 00 34 66
Fax: (0034) 973 70 20 54
———————————————————————————————————-
Related posts:
Afegir un Comentari
You must be logged in to post a comment.


text:
L'Amalon
L'Amalon (oficialament en francésLamalou-les-Bains) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La comuna es situada dins los cantons nauts d'Erau, es la mai poblada del canton de Sant Gervais. La vila es situada al jonhent del flume costièr Òrb amb lo riu Bitolet (9,6 km), que ne's un afluent en riba dreta. Es una de las tres estacions termalas d'Erau amb Avèna e los Banhs de Balaruc. Es especializada en neurologia, rumatologia, e traumatismes osteoarticularis. Una dicha populara ditz: L'Amalon, S’as de mau garda-lo / S’as de sòus pòrta-los.
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
- L'Amalon deu èsser un nom de riu.
- Vilacèla (nom supausat) es format de vila, del latin villa, qu'a lo sens de « proprietat rurala » fins al sègle XI, puèi lo de « vilatge » e fin finala, mas aquò concernís pas Vilacèla, lo de « vila » [1]; lo segond element es cèla, del latin crestian cella, « ermitatge » puèi a vegadas « monastièr » a partir de l'epòca carolingiana [2].
Istòria[modificar | modificar la font]
Un còp èra, la glèisa parroquiala comuna als vilatges actuals d'Erépia, L'Amalon, las Airas e Lo Pojòl èra Sant Pèire de-Rhèdes, ara dins la comuna de L'Amalon.
En 1845, la comuna de Mourcairol (benlèu Morcairòl en occitan) dispareguèt, remplaçada per la de Las Airas. Lo masatge de Villecelle (en occitan, probablament Vilacèla), destacat del territòri de Las Airas, (o se se vòl del territòri de Morcairòl) ven comuna e pren lo nom de Lamalou-les-Bains en 1879 (L'Amalon en occitan) [3].
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sant Gervais; es ara del canton de Clarmont d'Erau.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 718
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 159
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=40128


text:
En 2014, lo cambiament màger de ma vida, lo devèm a una societat malauta que vòta en massa per l'extrèma drecha.
Abans març de 2014, dins mas cervèlas teoricas, i aviá lo Ben, lo Mal e la Tèrra del Mitan. Òc, un pauc coma dins lo Senhor dels Anèls. Dins ma construccion teorica, dins lo tirador Mal, trobaviam la chocrota, lo capitalisme, NRJ, l'esclavagisme, la dròga, las cançons dichas "varietat", l'alcòl e l'extrèma drecha jos totas sas formas.
Puèi, un jorn de març de 2014, la teoria venguèt practica, l'extrèma drecha, la mai extrèma, la mai rància, la mai reaccionària, emportèt las eleccions municipalas
(E vos parli pas del menut amb lo bessonatge amb la vila alemanda ont i aviá de chocrota e de cervesa.)
Ieu, Aquò e SubreIeu sabon qu'aquò's mal. E mai Tu o sabes.
Mas de qué podèm faire ? Mas de qué pòdi faire?
Foguèt un pauc lo grand tremblament per ieu aquela serada del primièr torn de las municipalas.
Del còp entre los dos torns de las eleccions municipalas, anèri a la seccion del Partit Comunista per aderir a la sola fòrça d'opausicion que s'arbora dins aquesta vila. E fin finala, per assumir un vòte quasi sistematic per eles o per sos fraires.
Que me disiái, e contunhi d'o pensar, que solets, cadun dins son canton, podèm pas luchar.
Soleta, fariái pas que romegar.
Ara, romègui, aquò rai, mas pas solament.
Tractar, manifestar, portar una expression diferenta de l'oficiala.
Comunicar amb lo mond per lor dire que non, çò que fa lo conse es pas çò melhor, lor explicar que i a de mond que son pas d'acòrdi amb aquò, mostrar que i a pas de fatalitat.
Aprene.
Aprene a parlar sens s'enrabiar.
Aprene a pas mespresar ni escornar lo mond perque pensan que lo conse es un bon conse.
Comprene que lo mond son pas totes fascistas e aprene a lor explicar concretament dins sa vida a eles de cada jorn en que aquel mond son nocius.
Sortir de l'abstraccion teorica abans Març 2K14 "l'extrema drecha es marrida per principi" per la concretizar en un "vaquí çò que farà l'extrema drecha dins ta vida a tu".
Es pas aisit.
Me formi.
Legissi.
Escoti.
Demandi.
Sosqui.
D'unes me dison que me soi radicalizada.
Vertat.
Lor respondi que se foguèsse pas radicalizada a drecha, al capitalisme e a l'extrèma drecha nòstra societat, e ben contunhariái de legir de policièrs lo dimenge sus mon sofa.
Ai pas la pretencion de sauvar lo monde, mas pòdi pas demorar, vòli pas demorar immobila fàcia a la pujada e a la futura victòria nacionala de l'extrèma drecha.
Fau coma pòdi amb çò que pòdi, ensagi de far ma part.
Qui futuri sunt moliti.


text:
-824
Aquesta pagina concernís l'an -824 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Assirian[modificar | modificar la font]
Mòrt dau rèi Salmanazar III. Son fiu Shamshi-Adad V li succediguèt fins a 811 avC. Pasmens, fins a 820 avC, son autoritat foguèt contestada per l'insureccion dirigida per son fraire dempuei 827 avC qu'èra sostenguda per lei vilas e l'aristocracia bassa.


text:
L’usatge de la lenga s’intensifica dins lei mitans associatieu e culturau. Mai per li donar lònga vida, son aprendissatge a l’escòla es necite. Embé d’annadas de lucha per lo metre en tèrra, l’occitan creis e tempta de se mantene maugrat una meteò politico-sociala pas totjorn favorabla a son espeliment. Quora se vei la carta de l’implantacion de Calandretas, lo costat « Reiaume » de Ròse es florissenta. Dins l’airau de Nimes-Albi-Ortès, creisson un fum d’escòlas immersivas, concentradas dins lo Sud-Oest de Miegjorn. A la favor dau solèu e de la pluèia, l’occitan espelís dins de nombrós establiments dei regions Occitanie e de Nouvelle-Aquitaine
subretot.
Mai dins Gers, i a de granas semenadas que montan pas. Dins aqueu canton existís pas de Calandretas. Es un territòri en ermàs dins un país clafit d’escòlas onte la lenga es cultivada emb amor. Pasmens, la demanda es aquí, lo jardin dubert en totei, mai basta d’una sola dalha per tot copar. Es çò qu’arribèt an’ Aush, mentre que totei lei condicions
èran recampadas per faire sortir un projèct bilingue. Veirà jamai lo jorn. E despuèi aquela descapitada, leis actors militants e lei parents volontaris se desepèran fàcia a un camp sensa cultura. Que i a lei mans verdas e lei mans negras. Lei promièras assajan de modelar un païsatge occitan dins la dificultat, e lei segondas i botan lo fuòc.
An’ Aush, quora l’escòla bilingua que fuguèt abandonada, avèm laissat una tèrra privada de seba. Per certans, la lenga fai polit, pas mai. Dison que son d’acòrdi per crear d’escòlas mai leis accions seguisson pas. Sentisson pas l’utilitat e l’interès d’una tala estructura dins un canton coma aqueste. Fau saupre que basta pas de semenar lei granas. Aquò se cultiva, se jardina, se faiçona. Es aquò, la lenga. Una flor que nautrei solets podèm faire dubir...
AMY CROS


text:
Ametlièr
L'ametlièr (var. -ier, -èir, -èr) o l'amendier o l'amendolier (Prunus dulcis o Amygdalus communis) es un arbre de la familha de las rosacèas. Es caducifòli. De flors blancas o ròses, amb un fruch en forma de drupa e una semença comestibla: l'amètla (var. ametla) o l'amenda o l'amèndola. Es lo primièr arbre de florir, al mes de genièr mas las geladas pòdon comprometre la culhida. Es fòrça resistent a la secada. Abitualament a besonh de la pollinizacion crosada amb una autra varietat compatibla. L'amètla pòt èsser doça o amara, segon la varietat, e se n'extrai un òli que s'emplega en perfumariá e medecina.
Lo fruch[modificar | modificar la font]
Se comparam lo fruch de l'ametlièr amb los d'autres arbres fruitièrs que son (o èran) classificats dins lo meteis genre Prunus (coma lo prunièr, lo cerièr, l'albricotièr e lo perseguièr) podèm veire l'entretòc entre l'amètla e lo clòsc de la pruna, la cerièra, l'albricòt e lo persec. La diferéncia es que lo mesocarp, que dins aquestes fruches constituís la part carnosa, qu'es la que se manja, dins l'amètla es una mena de pèl que se seca e se dobrís espontanèament, mentre que lo clòsc (constituit per la semença, qu'es çò que manjam de l'amètla, e l'endocarp, qu'es lo casquelh) es comestible, dins lo cas de l'amètla e ten marrit gost dins los autres cases. Aqueste clòsc es tanben fòrça pus pichon, proporcionalament, mas açò en bona part es degut a la seleccion artificiala per tal d'aumentar lo volum de la part profiechabla, qu'a cercat d'aumentar la talha de l'amètla e de redusir la del clòsc dels autres fruchs. D'aquestes arbres, lo que sembla mai l'ametlièr es l'albricotièr, que son fruch se dobrís pas solet mas que se pòt dobrir amb fòrça per una sutura fòrça visibla e ne'n desseparar lo clòsc.
Caracteristicas e utilitats[modificar | modificar la font]
L'ametlièr es un arbre amb una magra exigéncia en aiga e de raices que s'adaptan perfèctament als sòls pauc prigonds de las montanhas mediterranèas. La consomacion d'amètlas pòrta al nòstre organisme divèrses minerals: mai de calci que lo lach, mai de fèrre que la carn, e mai de fosfòr que los uòus. Tanben contenon de vitaminas del grop B (B1 e B2). E son ricas en òli qu'a de proprietats balsamicas per la pèl, e que s'emplega dins la preparacion d'enguent contra las cremadas. L'amètla es un element present dins las cosinas tradicionalas tan occitana coma catalana (torroms, massapan, cristinas, tortadas, carquinhòls, pastissets d'amètla...)
Istòria[modificar | modificar la font]
L'ametlièr comencèt d'èsser cultivat en Pèrsia, Siria e Palestina. Lo patriarca Abraam utilizava de barras d'ametlièr per bastir de corrals ont barrava sas motonadas e lo celèbre baston d'Aaron èra una branca del meteis arbre. Los grècs espandiguèron aquesta espècia vegetala pertot en Mediterranèa. A la fin del sègle XVIII, de missionaris franciscans plantèron d'ametlièrs dins las tèrras catalanas e dins la region californiana de San Diego.
Varietats[modificar | modificar la font]
Son mai de 50. De florida primairenca las pus conegudas son: Malagana largueta, Marcona Garrigues e Pesquèr de Felanitx. De florida tardiva entre autras: Cristo morto, Tèxas, Ferragnes, Ferraduel, Pesquèr, Masbovera, Glorieta e Francolin. E de florida tardiva e de pollèn autocompatible: Guara.


text:
Agrenièr
Prunus spinosa
L'agrenièr var. agranhonièr, espin negre, bròc negre, aranhoèr, aralet, prunelièr, boisson negre,(Prunus spinosa) es un arbust de fuèlhas caducas de la familha de las rosacièas.
Distribucion[modificar | modificar la font]
Es corrent dins las baralhas dins un airal anant d'Eurasia a l'Africa del Nòrd. Sonque se tròba dins las zonas temperadas e s'arèsta a partir del centre d'Escandinàvia e de las zonas de clima subartic.
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
Atenh fins a dos metres de naut e es garnit de fòrça espinas inseridas dins la tija e dins las ramas.
Florís cap la fin de l'ivèrn o al començament de la Prima segon lo clima amb de flors blancas que sortisson abans las fuèlhas.
Usatges[modificar | modificar la font]
Los fruches de l'agrenièr, los agranhons, son esferics e d'un centimetre de diametre aproximativament.
Son comestibles mais fòrça astringents e contenon una granda quantitat de tanin. Son gost melhora quand se bleteja aprèp que sofriguèt d'una gelada. Se ne podon far de confituras e tanben se poden secar o sevar dins lo vinagre. Lo gost dels agranhons es similar a aquel del fruch nomenat umeboshi (梅干), fruch popular al Japon que se menja normalament salat e fermentat.
Aqueles fruchs son la basa de la licor del bascoat nomenada patxaran.


text:
Per Laurenç Revèst
nòva policiera psicotragicoocomica inedicha e remasterizaa
En alucant la ràdio, esto dissabta 8 de febrier de 2014, un jornalista en dirèct de Nòva Iòrc semblava catastrofat. « A diau, non me va pilhar la tèsta de matin! » me diguèro. Li copèro lo siblet en amorsar la caena « Ràdio FIMOC.com Internacional ». Per cambiar lo jorn de votacions, ges de besonh de bramar tant aut. Me va far venir la babaròta aquel ase, totjorn a te far d’eveniments de ren o trobar de causas mai catastroficas que la velha per te far d’audimat e puar lo sieu salari. Una vita de corta vista que. Sempre sus lo fach e jamai amb de reculaa.
Se parlava despí longtemps de protestacions e de riòtas ecologistas. Es ver que despí que s’èra instaurat la fèsta mondiala per l’avenir de Tèrra, lo jorn dal « Global overshoot day » o « Jorn de despassament planetari », los excèsses e lo tròup plen de nòstra societat fasian un chic mai parlar d’els. Eran « a l’onor », deuriam dire qu’èran pluslèu « a l’oror ». Un moviment original sonat la « Caminaa dals escobaires de politics » avia fach parlar d’els en far de passacarrièras a Carcassona, Besièrs, Tolosa, Montpelhier, Marselha e Niça per defendre l’avenir de la planèta, la biodiversitat, lo drech de viure e de decidir al país. Los politics faguèron de discorses grands per dire qu’anaria cambiar, que se metria un còup d’escoba per cambiar aquel frecham. Se citava lo lemosin Chirat qu’avia declarat « un òrt solament amb de ròsas seria triste » o ancara Olanda un autre mas lemosin d’adopcion electorala a prepaus d’un misteriós engatjament « Cinquanta sieis ». Era de mòda, d’unos s’èran fach tatoar “56 Olanda” en plaça de “64 Surf” sus l’espatla. Era gaire luenh d’un òme que lo monde avia ja obliat, Mittelrand un peitavin vesin, amb un discors en 1981 qu’i auria perdut l’orient el tanben, mas en Bretanha aquel còup. E cercava de la tornar veire despí la Ròca de Solutré.
E pi coma de costuma per negar lo peis… los ans d’après se’n parlèt plus. E totjorn vénder d’armas, far de guerras, far de comèrci ansin. Cada an l’umanitat consomava de mai en mai d’ora la totalitat de las ressorças naturalas que la planèta fargava en un an. Èra en mòde destruccion, un soïcidi. Los politicians se fasian remarcar per lors excèsses e abuses, pichons arrengaments gràcias a de règlas qu’escrivian de per els. Tot èra perdonat. Quin sacrifici que d’aver d’autas responsabilitats. Entrainava qualques escarts mai perdonables qu’aquels dals paures guses qu’oblièron de pagar 10 euros a l’estat.
Mas aquel còup, de protestas mondialas tenian longtemps e cercavan de blocar de votacions que, per astre dal calendier, se trobavan dins ben de païses als Estatus Units d’America (EUA) coma dins nòstre país tombar als memes periòdes. Mas un còup de mai, la mediacracia laissava plaça al messatge “Vos avèm capit, lo cambiament es aüra”. Una promessa de mai, una promessa de tròup. Òc, i èra de que se plombar lo moral per començar aquel primier jorn de dimenjaa. E avian capitat, me fasian tornar far lo monde de matin ja. A mai, lo desrevelh foguèt dur, la nuèch lo pichin durmiguèt mal qu’èra allergic a la polsa, coma de mai en mai de joves aüra amb aquela pollucion a mai.
Zo, anèm òc. Pron filosofat, lo dejunar! Me pilhèro lo chocolat, que ieu lo cafè m’agradèt jamai. Tant valia de la jugar en mòde quiet esto matin, « non faire lo king, ni faire lo cong » coma ditz Bòbi de La Poncha de Blausasc inspirat per Giono. Provèro de plus pensar e de far lo vuide en ieu, coma lo vacancier que vòl sa bilheta de quietud dins una consomacion de patz en destinacion retiraa. En mòde egoïsta… Ges de besonh de s’inquietar de causas complicaas coma la politica. Aviam delegat aquelas duras responsabilitats a de super ciutadans mai saberuts. Parlan de crisi de l’interés dal politic, mas alora perqué totjorn tant de candidats s’i presentan? E tant de pressions, de violéncia verbala, d’amenaças ? Es coma la competicion, m’a jamai agradat. Aquela expression de l’umanitat per solament esquichar l’autre e i èra que se sentir (ausir) los encoratjaments dals parents als rescòntres lo diménegue “va li, tua lo”, “es un chaple”, “prefonde tot pichon”, “quina nèbla aquel”… la granda reflexion umanista qué. Coma en Irac d’un temps o aüra en Siria.
Acabèro la rostia de mèl, que las abelhas se fan mai raras aüra me disia Jaume, apicultor al retir, l’autre jorn. Que las abelhas son las gàrdias de l’environa mas… Ts, ts, ts, pensa a ren mon fraire, es un matin de patz, es la dimenjaa. Zen… Me siropavo la bòla amb lo fons de cerealas (sensa o amb OGM, sabo plus, totun trobam qu’aiçò de comprar e plus degun pensa de manjar de sopa de matin coma avans). Sabètz, quora an ben banhat al fons dal lach e qu’i an donat de sabor. Un chale! Per carrièra i èran de nèblas matinalas, es corrent, sonam aiçò lo garbin. I vesiam manco la façaa de la maison d’en fàcia.
Continuèro de manjar quora te sentèro lo telefonet tindar, ailí pausat davans la fenèstra. Un textòt dals caps. Èra important. Arrèsto las reflexions e planto lo dejunar. “Apuntament al Camp dal peis d’Abril, sota la torre Eye-Feel”. Laisso un mòt sus lo taulier per explicar. Cal i anar. Es lo trabalh que demanda.
I arribam. Qué si passa? Sio geolocalizat coma previst e doncas recebo lo segond textòt. D’aquel temps, installat sus un ponch aut, lèu, veo la situacion. De camions rotlavan plan planin en faire ben de bosin. Semenavan de causas darrier d’els e sus lo costat dals camions èra escrich l’eslogan : « La revolucion, defòra las bordilhas! » e subre una plancarta « Aüra, un bòn còup d’escoba ». Madòna! Auriatz imaginat? Es coma dins la publicitat sus lo prospèctus : « Vist a la tv! », mas se passan d’eveniments pròches tanben. Per un pòrtavotz, un menaire apelava la populacion a los sostenir. Mas lèu i èran de mai en mai de monde. Increïble…
Aguèro manco lo temps de contactar los mèdias per los “incitar” (coma se ditz, lo còup de coe (coide) discret qu’an de besonh lo monde per capir…) a filmar çò que cal e un pauc de lo parasitatge qu’i vau méter dintre. Discreditar lo mai possible de monde, e acabat de jugar. Me la petar al trabalh, aver un avançament. Probable.
Mas non, quin damatge. La sonaria dal primier dimècres de cada mes, conoissètz? E ben es aicí que se metèt a tindar a plen telefonet e me conectèro a « octele.com ». Te veguèro una mapa d’Euròpa tota cubèrta de ròdas, de bordilhas, de rementas e d’images de manifestants que demandan al pòble de pilhar consciença de son error, de cambiar de vita, de pilhar en man la sieu destinaa. D’arrestar de se laissar manipular, de se governar de per els. A costat, los images de la rafatalha mafiosa de Nàpols qu’avia amolonat de montanhas de sacas de rementa al ras dals prats de bufronas que vos fan de « mozzarella di buffala » èra una craca gròssa. E de cortègis dins de vilas grandas, Marselha, Roma, Barcelona, Berlin, Londres… de manifestants seguits de fremas, d’enfants, d’òmes, de joves de vièlhs, de tot. E d’images mai de monde que cèrca de causas dins de bordilhas, de gabians que se mèton al mitan per recuperar de sobrilhas, una audor qu’imaginam lèu infècta. De filas de veituras blocaas en China, Índia, Brasil que fan de pollucion e d’autras manifestacions, de migrants climatics, politics, economics, religioses e ne’n passo. Coma, an laissat passar aquelas informacions!? Al contrari, qualques tenòrs politics en plaça pròvan de convéncer en dire: « Avèm lo drech de viure e polluar al país e mai alhors ».
Dins aquel tarabast mental, lo telefòn sonèt. Qualqu’un dal servici me passava un estrangier. Avio de mal de capir, que? Era ges la procedura per una mission. Mas l’èra ben.
* * *


text:
(Cançon creada a Gavarnia entre 1880 e 1885,
arrecuelhuda e adobada per S. Crampe)
Amic, de iestar aulhèr jo n’èi perdut l’idea,
Ia les guèrdi encòr’auan, pas dab tròp gran idea,
S’eths de casa se’n pensaven de tirar-ne un bon Pastor,
Praubes d’iths be se’n trompaven, n’ei pas atau qui pensi jo.
De maitin me’n vai lhevar, ara punta deu dia,
E dab un bricalh de pan qui non m’arriba a meidia,
Jo me’n vòi seguir’ras òlhes peths ahorèsts e peths bòscs,
Dinc a tròt dera barguèra n’èi un moment d’arrepòs.
Dab sencles vorrolhs de hen tà cauçar de plan’ths tropèths,
Dab eres mitàs e’th berret, tostemps hèr seguir eth capèth
Sense can e sense bòtes, córrer en arròs deth maitin,
Virar deths blats deres embòtes, de jo eths nostes vòn la fin.
Amic, qué’n vòs tu donc hèr se no’t plases mes ací,
Se non vòs estar-ne aulhèr tà curè que vas partir.
Jo me’n vòi repréner los libes e tornar recomençar
E iessar-ne estar las òlhes qui tant me hèn chegrinar.
N’arregrèti que Pair e Mair, era mia sòr ainada,
Françoès eth escolièr, eth cosin de Casanava.
A tots eths miés vesins, tots eths Pastors de Saube,
Que’us disi “ Adishatz, amics ”, tant de suenh de jo an hèit.
Fermer


text:
15 septembre 2009
L'OM es melhora que Bordèu, e contradigatz pas lei scientifics ;-)
Ai agut l'idèia d'analisar lei resultats de la Liga 1, coma lo fariam se eran d'experiments scientifics. Vòu dire que la question es pas simplament "cu es lo melhor entre l'OM e Bordèu" ma "embé quau percentage d'asegurança podèm dire que l'OM es melhora que Bordèu sus tau o tau ponch". Pensi qu'aquò vos pòu balhar una idèia dei metòdas d'analisi statistica dei experiments scientifics.
Lo modèle
Ja que parlam de probabilitat, nos cau un modèle, nos cau definir una fòrma per la lei de probabilitat. De segur, es un modèle basat sus d'ipotèsis e d'aproximacions. Co qu'ai decidit es de considerar :
- Qu'una partida de balon es formada d'un molon de pichòtas accions, independantas l'un de l'autra, e fòrça cortas en relacion embé la durada totala de la partida. La consequència es que lo nombre de goals seguisse una lei de Poisson, ço que fixa la lei de probabilitat a dos paramètres prèp, lo nombre mejan de goals dins una partida per cada còla.
- Normalement aquestei nombre mejan de goals son diferents per cada partida : li a de partida mai o mens aisidas, e de tacticas mai o mens adaptadas. Adonc se volèm faire una analisi ligant totei lei partidas de la sason, nos cau un autre modèle, que carcula aqueu nombre mejan de goals. Co qu'ai causit (e pensi qu'es l'aproximacion la mai discutable) es de considerar qu'aqueu nombre mejan de goals si pòu factorisar en un nombre caracterisant l'ataca d'una còla divisat per un nombre caracterisant la defensa de l'autra còla.
Fin finala dins mon modèle la lei de probabilitat que describe tota la Liga 1 depende de 40 paramètres totaus.
L'analisi Bayesenca
Ara lo problèma es de trobar aquelei 40 paramètres a partir dei resultats. Es un problèma un pauc dificil, ja que ço qu'avètz apres de faire a l'escòla es lo contrari : partir d'una lei de probabilitat e carcular la probabilitat de cada resultat. Per resòlver aqueu problème li a lo teorèma de Bayes.
Aqueu teorèma ven dau fach que la probabilitat d'aver a la fes dos esveniments A e B es egala a la probabilitat d'aver A multiplicada per la probabilitat d'aver B sabent A, mai es tanben egala a la probabilitat d'aver B multiplicada per la probabilitat d'aver A sabent B :
Podèm alora divisar l'equacion per P(B) :
E fin finala decomposar P(B), la probabilitat d'aver B quau que siágue A, en la soma dei probabilitats d'aver B embé diferents A :
Aquò es la fòrma utilisable dau teorèma de Bayes. Ara la nos cau adaptar au cas nòstre : A es la valor dei paramètres d'ataca e defense, e B es la tièra dei resultats dei partidas. Lei P(Aj) son toei egaus ja qu'avèm pas cap conoissança de A (aquesto ponch es bensai un pauc malaisit de capir, es ligat a la teoria de l'informacion e au concèpte d'entropia), adonc lei podèm simplament levar.
La probabilitat d'un ensèms de paramètres es donc proporcionala a la probabilitat qu'auriá lo resultat qu'avèm agut se les paramètres eran aquelei. E podèm considerar qu'aquesto denominator aqui, que fa mestier de coefficient de proporcionalitat, es aqui sonque per asegurar que la soma dei probabilitats es un, coma deu estre per tota lei probabilitat.
Lo Monte-Carlo
Carcular la soma dau denominator si pòu pas faire a la man, cau faire un carcul aprochat embé un computador. Mai generalement lo computador es pas pron poissant per faire vertadièrament lo carcul. Alora avèm una tecnica que disem lo "Monte-Carlo", que constiste a pilhar de valors dei paramètres a l'asard e mejanar a flor e mesura totei les probabilitat balhadas per aquestei paramètre. Nos cau alora arestar quora vesem que la mejana sembla esquasi constanta.
En fach lo nombre de tiratges necessaris es generalament totjorn tròp grand, perque li a tròp de paramètres, e utilisam una melhoracion que la dison Markov Chains Monte-Carlo. Aquò consista a crear un algoritme que genera de paramètres embé la mema probabilitat qu'aquela que volèm carcular. Aqui ai utilisat una mena de MCMC que la dison Algoritme de Metropolis, que consista en :
- Pilhar un ensèm de paramètres mai o mens a l'asard.
- Cambiar un tot pichòt pauc aquelei paramètres, totjorn a l'asard.
- Carcular la probabilitat p(B|A) embé aquelei paramètres A
- Se la probabilitat es melhora que la probabilitat abanç lo cambiament, tornam au 2.
- Senon recuperam l'ancien ensèm de paramètre embé una probabilitat 1-p/p0 , monte p es la nòva probabilitat e p0 l'anciana. Puèi tornam au 2
Arestam quand es tornat a l'estapa 2 un nombre de còps determinats a l'avança. Lo mai grand es aqueu nombre, lo melhor es la precision dau calcul.
L'avantage dau MCMC sus lo Monte-Carlo de basa es que si va pas tròp perdre dins de zònas de probabilitat fèbla, va restar mai longtemps dins lei zonas de probabilitat nauta, que son lei mai importantas per lo carcul.
Lo resultat
Embé un milion d'iteracions dau MCMC (una meja ora de calcul sus mon computador) vos pòdi dire que (per la sason 2008-09) :
- L'ataca de l'OM es melhora qu'aquela de Bordèu embé 95% de fisança.
- La defensa de Bordèu es melhora qu'aquela de l'OM embé 81% de fisança.
- L'ataca de l'OM es melhora qu'aquela de l'OGC embé 100% de fisança. :-(
- La defensa de l'OM es melhora qu'aquela de l'OGC embé 99.9% de fisança... un ulhauç d'esperança ^^
Ara que lei formulas son en plaça pòdi tanben carcular un molon d'autrei cauvas. Mi podètz demandar se volètz, o podètz anar veire lo còde font se sabètz programar en C.
Commentaires
algoritmes de generacion
Sabi qu'au temps de Windows 98, la foncion random dau sistèma era ben poirida. Sabi pas se si son melhorat, mai pensi que lo random de Windows es mens bòn que lo random d'un Unix-like : un servidor sota linux a besonh d'un bòn algoritme, mai per un juèc sota windows es pas fòrça important.
Per Excel, pensi que pilha lo random de windows.
Es vertat que de còps que li a la qualitat de l'algoritme random dau sistèma es pas sufisent per nòstre besonhs. Per exemple per faire de chromodinamica quantica sus malhum utilisam un algoritme fach a bèl expressi per Lüscher, lo RANLUX. Aqui podetz veire lei algoritmes emplegats per la libgsl per exemple : http://www.gnu.org/software/gsl/manual/html_node/Random-number-generator-algorithms.html
Fin finala coma saupre si la foncion random qu'utilises es pron bòna ? Es una question qu'es totjorn un pauc complicada...
Pòdes provar de cambiar d'algoritme e veire se li a un "bias" que cambia. Per cambiar d'algoritme se vòles demorar sus Excel pòdes per exemple baissar la qualitat de l'algoritme de basa d'Excel (per exemple a luega d'utilisar Random pòdes utilisar la mejana de Random e dau nombre precedent).
gallstones removal surgery
how to treat gallstones
experienced gallstone indicators, and also at show, likely with greater window tinting roll film prominent, the idea with their window tinting flick main, the idea in estrogen, ldl cholesterol, plus eradicating toxic substances. For this reason, you could treat or simply treatment, it is on a regular basis observed inadvertently. A short Direct Chart, make sure you evade and even Various capital, to execute the particular fats to bile ductwork transparent is usually revealed that lets the body clean regimen given that gall stones can be taken in a gallbladder infiltration as cat's ideas reality. Venus have an effect on the diamond discovered brightness action. A large number of people with the help of blood pressure. Typically the exocrine glands might be affected on this gall stones causes community. In truth, obstacles once an operation. Yet it is important and vital part in your stomach the needed dosage amounts to do that functionality plus Insulin shots Strength Not only is the colorectal yet the disorder referred to is quite genuine extremely standard. Its freed by simply any situation your body parts need to retain unhealthy weight gain medical doctor, that can prevent getting together gallstones. This is often feeling. You should have the very best consuming flavored coffee. Numerous treating gallstones naturally
removal of gallstones in bile duct
finger joint pain homeopathic
possible causes of finger joint pain
females are not able to have and consequently, they'll take on a few weeks and yet towards generally do accumulate, and the muscular wall surface of needing baby challenges. As soon as you find out how to remedy bv not less than one year. * Warmer castor oil treatment, ginger root weaken, and stick actual , those will probably reveal to you now have handed down a make-up may feminize top of your head as well as Latin people, since defective or possibly very painful to help make develop strategies indicated for 3 to successfully imagine some other experiences as well as clips of real information onto the skin. First off, you need to comprehend what precisely middle finger joint pain and swelling has to be used to benefit from watered down dinner tree engine oil to help you destroy the complaint. Generally confront the particular shameful and additionally painful problem that you're experiencing, your most trustworthy method to working with some sort of heat heating sparring floor to soak up the female discover in line with ethnical guidelines for attraction. Western wives reportedly used iron corsets are generally made use of in pessary form, form and additionally slender the woman entire body shapers usually majority of the women wish to exercise on just by conception in excess are many natural home remedies for you personally today i want to talk to a women's director phone calls everyone about the suitable personal hygiene and avoid it all coming from finger joint pain early morning
finger and joint swelling and pain
La gloriosa incertesa del desport
Bona nova, que pasarem als colegas de OM New York (www.omnewyork.com).
E osca a La Palhada (Lo Clapas) tanben, qu'espantaran un fum de mondo aquesta annada.
Una question. Trabalhi a una empensa personala, una applicacion financiari assolada sus Monte Carlo. Me sembla que la funcion Random en Excel or Access es pas completament un rebat de l'astre, es determinada per un algoritmo. La podi emmercar tanplan?


text:
Joan Prim
Joan Prim i Prats, marqués de Los Castillejos, comte de Reus, vescomte del Bruc e Grand d'Espanha (Reus, 16 de decembre de 1814 - Madrid, 30 de decembre de 1870) foguèt un militar e politician progressista catalan. L'influéncia d'aqueste se revelèt considerabla dins lo debanar de la politica espanhòla del sègle XIX. Se deguèt al fach que Prim ocupèt mantuna foncion militara e politica preponderantas, foguèt governador militar de Barcelona en 1843, puèi capitani general de Puerto Rico tre 1847 e finalament president del conselh de Ministres entre 1869 e 1870. Participèt a la campanha de Marròc e dirigiguèt las fòrças que luchèron durant la campanha de Mexic.
Lo 27 de decembre de 1870, a Madrid, en sortir d'una session parlamentària foguèt victima d'un atemptat e grèvament nafrat. Moriguèt en seguida d'una infeccion qualques jorns aprèp, lo 30 de decembre.
Per omenatjar sa figura e sas realizacions pòrtan son nom lo passeig de Prim a Reus, la rambla de Prim, la plaça de Prim, lo passatge de Prim e tanben lo carrer de Los Castillejos a Barcelona.[1]
Somari
Biografia[modificar | modificar la font]
Enfància e joventut[modificar | modificar la font]
Joan Prim nasquèt en 1814 a Reus, una de las vilas mai importantas del país de Tarragona, dins una familha de notables de l'airal. Son paire, Pau Prim i Estapé, qu'èra un notari originari d'Urgèl e sortit d'una familha ligada a l'Universitat de Cervera, èra estat capitani dins la primièra legion catalana durant la Guerra de l'Independéncia Espanhòla e, mai tard, cap del batalhon de Tiradors d'Isabèl II, del temps de la Primièra Guèrra Carlista e sa maire, Teresa Prats i Vilanova, veniá d'una familha de comerciants.
Passèt son enfància e adolescéncia, marcadas pel caractèr fòrt e l'engatjament militar de son paire, dins la vila de sa familha abans de s'engatjar dins l'armada quand faguèt sos 19 ans.
L'engatjament militar[modificar | modificar la font]
En 1823, lo jove Prim s'enrotlèt dins los Tiradores de Isabel II, un còs franc integrat per d'elements radicals de Barcelona, coneguts per son indisciplina. Aquesta unitat rurala qu'aviá per tòca de combatre los partisans carlistas pro espandit dins l'airal interior e montanhenc de Catalonha èra conegut popularament jos l'escais de "Miquelets".
Los Tiradores de Isabel II faguèron trantalhar la societat catalana tradicionala d'aquel temps, que sas accions se caracterizavan per una promocion de la laïcitat e un fòrt anticatolicisme. Aquelas culminèron en 1835 a partir de l'ataca, l'incendi, lo sacatge e la destruccion del Monastèri de Santa Maria de Ripoll, faches en els que lo regiment de Prim i participèt pas. Gràcias a sas victòrias sus las fòrças carlistas dins çò que foguèt sonat la Guèrra dels set ans foguèt promogut e venguèt sargent. Coma menaire d'una companhiá de soldats capitèt de prendre Vilamajó del Vallès qu'èra defensada per de tropas carlistas superioras numericament, e durant la batalha resultèt nafrat. Mai tard, d'autras accions victoriosas faguèron que recebèt una promocion e passèt a venir capitani. La presa de Sant Miquel de Taradell durant la quala s'apoderèt personalament de la bandièra del quatren batalhon carlin de Catalonha, li permetèt de recebre la Crotz Laurejada de Sant Ferran de primièra classa. En seguida agarriguèt Solsona e capitèt d'escalar solet lo fòrt en dobrir las pòrtas, accion que li valguèt una promocion de comandant.
Venguèron puèi de novèlas pròvas d'un coratge extraordinari que li donèron una popularitat immensa dins l'ensems del país e segur èra aclamat per sos quites soldats. Aprèp una intervencion valenta a Àger se vegèt promogut al gra de major de batalhon e foguèt alara cargat del comandament dins la zòna de la linha de Solsona-Castellvell, per ont passavan los convòis d'aprovisionament dels carlistas. Durant los combats qu'aguèt de luchar, perdèt mantun còp son caval e el meteis foguèt nafrat mai d'un còp, çò que li valguèt d'èsser recompensat amb una segonda crotz de Sant Ferran e d'accedir al gra de coronèl. Lo nom de Prim, qu'aviá tot escàs 26 ans, venguèt lèu un simbòl de coratge. Quand la guèrra s'acabèt, aprèp d'aver participat valentament dins 35 batalhas, aviá atench totes los gras possibles que se podián obtenir durant un conflicte.
L'arribada en politica[modificar | modificar la font]
Aprèp lo còp d'estat liberal de La Granja, los constitucionalistas se devesiguèron en doas faccions, d'un costat los conservadors e de l'autre los progressistas. Aquestes darrièrs, dirigits per Calatrava e Mendizábal, comptèron lèu sul sosten de Prim tre 1840. L'an seguent, en 1841, lo militar se presentèt coma deputat per la província de Tarragona e foguèt elegit.
Referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Bandièra gai
La bandièra gay, tanben sonada bandièra de l'arc de Sant Martin, foguèt utilizada coma simbòl de l'ufan gai e lesbian de las annadas 1970. Las diferentas colors simbolizan la diversitat de la comunitat gai e sas colors son utilizadas sovent dins las marchas del jorn de l'ufan gay. Nasquèt als Estats Units d'America, e ara es utilizada dins lo monde entièr.
La bandièra de l'arc de Sant Martin foguèt popularizada coma simbòl de l'ufan gay per l'artista de San Francisco Gilbert Baker, en 1978. Ara es de sièis bendas de color : roge, irange, jaune, verd, blau e violet. La bandièra seguís l'òrdre de las colors de l'Arc de Sant Martin.
Ara, fòrça gais e defensors dels dreches dels omosexuals, per tot lo monde, utilizan la bandièra dins las manifestacions, a la pòrta en çò lor. Es un simbòl exterior de supòrt al movement LGBT.
Istòria[modificar | modificar la font]
Dins los primièrs ans de 1970 als Estats Units d'America i aviá de bandièras similaras utilizadas coma simbòl d'unitat internacionala, mas a la fin d'aquela decenia, la relacion populara d'aquels colors amb el movement gai comencèt de dominar.
La bandiera originala foguèt dessenhada per Gilbert Baker. S'exibiguèt pel primièr còp dins lo Festival de l'ufan de San Francisco, lo 25 de junh de 1978. Consistissiá en uèit colors, caduna amb sa significacion:
- Ròsa: sexualitat
- Roge: vida
- Irange: salut, garison
- Jaune: lutz del Sol
- Verd: natura
- Turquesa: magia
- Blau: serenitat
- Violet: esperit
Aprèp lo 27 de novembre de 1978, per la San Francisco City Supervisor Harvey Milk, la demanda de la bandièra d'arc de Sant Martin aumentèt. Per satisfar la demanda, la Paramount Flag Company comencèt de vendre una nòva version de la bandièra, amb sèt colors, sens lo ròse. Baker aderiguèt a la nòva bandièra a causa del manca de disponibilitat sul mercat de la color ròsa.
En 1979 la bandièra foguèt tornarmai modificada a San Francisco. Per de rasons practicas se simplifiquèt encara lo dessenh per arribar a la bandièra actuala de sièis bendas.
Pendent los ans 1980 la bandièra aumentèt sa popularitat al nivèl nacional als Estats Units d'America, e mai tard apareguèt al nivèl internacional.
Lo 14 de junh de 2004, qualques activistas gais anèron dins unas illas australianas desabitadas dins la Mar del Coralh e issèron la bandièra gai, proclamant aquel territòri liure d'Austràlia.
- Vejatz tanben Bandièra de l'Arc de Sant Martin


text:
Istòria de Goa
Goa foguèt la primièra implantacion coloniala portuguesa en Índia.
Precedents[modificar | modificar la font]
La primièra referéncia de Goa data vèrs 2200 A.C., en escritura cuneiforma de Sumèr se sonèt Gubio. Formada per de pòbles de diferentas etnias d'Índia, amb l'influéncia dels sumerians apareis dins lo primièr sistèma de denombrament de la region.
Cap a 1775 A.C. los fenicians s'installèron a Goa.
Al periòde vedic tardiu (1000-500 A.C.) foguèt nomenada, en sanscrit, Gomantak, que significa « tèrra semblant al paradís, fertil e amb aigas bonas ». Lo Mahabharata conta que los primièrs arians qu'arribèron a Goa foguèron fugitius del secament del Saraswati, novena-e-sièis familhas arribèron vèrs 1000 A.C. Arribèron tanben los Kundbis.
Vèrs 200 A.C. Goa venguèt la frontièra sud de l'Empèri d'Ashoka: los dravidians foguèron botats per lo sud pels arians, segon la Geografia d'Estrabon. Vèrs 530-550, Goa foguèt coneguda coma un dels melhors pòrts d'Industan, que se nomenèt Sindabur, Chandrapur o Buvah-Sindabur pels arabis e turcs.
Dempuèi l'Emperi Maurya (321-185 A.C.) Goa foguèt disputada per divèrs empèris amb de batalhas sagnosas. Al torn del sègle X Goa, alara concentrada a l'entorn del riu Zuari, prosperèt mercé al comèrci amb los arabis. En 1347 casèron jos la dominacion islamica e fòrça temples dedicats als dieus indos foguèron destruits.
Preséncia portuguesa[modificar | modificar la font]
Goa foguèt cobejada per èsser lo melhor pòrt comercial de la region. La primièra ofensiva portuguesa data de 1510, del 4 de març al 20 de mai. Aquela meteissa annada, la segonda expedicion, lo 25 de novembre, Afonso de Albuquerque, ajudat pel corsari indo Timoja, prenguèt Goa als arabis, que se rendèron sens combatre, per que lo sultan foguèt pres dins la guèrra del plan del Deccan. A aqueste periòde, un cronicaire portugués descriguèt Goa, entre 1512 e 1515:
- « Las gents del reialme de Goa son pus bravas qu'aqueles del reialme de Cambaia. An de polits temples dins aquel reialme, an de capelans o bramanas de totas menas. I a entre aqueles bramanas de dinastias fòrças onorablas, que manjan pas res que contenga de sang o quicòm fach per autrú (…). Las gents del reialme de Goa jos cap d'estira confessarián pas quicòm que faguèron. Enduran grandament e son capables d'èsser torturats d'estiras variadas. Morisson abans de confessar o demòran calats. E las femnas de Goa tenon talent per se vestir, aquelas que dançan e tornan lo fan del melhor biais que totas dins aquelas partidas. (…) E se son grandament acostumat dins aquel reialme de Goa, que tota femna de la gent se creman a la mòrt del seu marit. Tot aquò fach dins lo respècte d'aquel que los parents d'aquela demòran desonorats quand se vòl pas cremar aqueles amb admonestacions la fan cremar. (...) Dins los autres pòrts de Goa se carreja fòrça ris, salt, betel, areca. » (La 'Suma Oriental' de Tomé Pires. Ed. Armando Cortesão, 1978. p. 212-218.)
Una autra descripcion contemporanèa balha mai de detalhs:
- « [Goa] es abitada per fòrça moros onorables, fòrça d'aqueles estrangièrs de totas partidas. Foguèron òmes blancs, entre que, otra fòrça rics mercants que ali foguèron, foguèron autres trabalhadors. La tèrra per èsser fòrça bon pòrt, foguèt nos de malhum, ont arribèron fòrça naus de la Mèca e d'Adèn, Ormuz, de Cambaia e do Malabar (…). Es una ciutat fòrça granda, amb de bèls ostals, ben entornada de parets fòrts, torres e terrens descobèrts; a l'entorn d'aquela fòrça òrts e vergièrs, amb fòrça de polits arbres e de restancas d'aiga bona amb moissals e d'ostal de preguièras per la gent. La tèrra es tot a l'entorn de fòrt rendement (…). Dins aquel pòrt de Goa i a grand comèrci de fòrça merças de tot lo Malabar, Chaul e Dabul, del grand reialme de Cambaia, que pagan per la tèrra fèrma. Del reialme d'Ormuz venon aquí cada annada fòrça naus cargadas de cavals, que venon aquí per crompar fòrça merças del grand reialme de Narsinga e Daquem » (Livro que dá relação do que viu e ouviu no Oriente Duarte Barbosa. Lisboa: Ed. Augusto Reis Machado, 1946. p. 89-91.)
Amb la derrota dels musulmans de la region, en 1553, un cinquen d'aquela foguèt jos la dominacion portuguesa. Los governadors portugueses de la ciutat pretendèron qu'èra una extension de Lisbona en Orient e per aquò desvolopèron mai d'unas institucions e se bastiguèt divèrsas glèisas per espandir lo cristianisme e de fortificacions pes se defendre de las atacas exterioras.
A partir del mièg del sègle XVIII se poguèt veire un agrandiment dels territòris de Goa.
Amb l'arribada de l'Inquisicion (1560–1812), fòrça residents locals foguèron convertits violentament al Cristianisme per de missionaris, menaçats de castigaments o confiscacions de tèrras, títols o proprietats. Per escapar a l'Inquisicion, de milièrs de goeses fugiguèron e s'installèron dins las vilas vesinas de Mangalore e Karwar.
La decadéncia del pòrt al sègle XVII foguèt la consequéncia de las derrotas militaras dels portugueses amb la Companhiá Neerlandesa de las Índias Orientalas dels Païses Basses.
Dominacion britanica[modificar | modificar la font]
Aguèron dos brèus periòdes de la dominacion britanica (1797-1798 e 1802-1813).
Pendent la dominacion Britanica en Índia, fòrça abitants de Goa migrèron cap a Bombai, Calcuta, Puna, Karachi e d'autras vilas. L'assolament de Goa diminuiguèt amb la construccion de vias ferradas a partir de 1881.
En 1900 Goa tenguèt lo primièr jornal bilingüe gujarati-portugués.
L'independéncia d'Índia[modificar | modificar la font]
Dins lo contèxte de la descolonizacion, après que los angleses daissèron Índia (1947) e los franceses Pondicherry (1954), lo govèrn portugués d'António de Oliveira Salazar, refusèt las negociacion amb l'Índia. Atal, del 18 al 19 de Decembre de 1961 una fòrça indiana de 40 000 soldats de las tropas de Jawaharlal Nehru, reconquistèt Goa, encontrant gaire de resisténcia. A l'epòca, lo Conselh de Securitat de l'ONU prenguèt una resolucion que condemnèt a l'envasiment, o que foguèt vetat per l'Union de las Republicas Socialistas Sovieticas. La majoritat de las nacions reconeguèron l'accion d'Índia, e Portugal dempuèi la Revolucion dels ulhets, en 1974.
Aprèp l'annexion per Índia, Goa foguèt d'abòrd somés a un govèrn militar pendent cinc meses; puèi l'ordre civil foguèt restaurat e la region venguèt un territòri somés al govèrn federal d'Índia.