text:
1223
Aquesta pagina concernís l'an 1223 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Comtat de Tolosa[modificar | modificar la font]
Perseguida dei combats entraïnats per la Crosada deis Albigés ambé l'acomençament dau sètge de Carcassona per lei fòrças occitanas coalizadas de Tolosa, de Fois e dei Trencavel. Lei Crosats menats per Amalric VI de Montfòrt e seis oficièrs principaus (Gui de Montfòrt, Lambert de Thury ò Gui de Levis) resistèron amb acarnament mai foguèron rapidament blocats dins la vila sensa esperança de renfòrç per rompre lo sètge.
França[modificar | modificar la font]
Mòrt dau rèi Felip II lo 14 de julhet a Mantes. Son rèine marquèt un renfòrçament fòrça important de la poissança reiala que prenguèt l'ascendent sus lei grands senhors dau reiaume e l'acomençament de sa centralizacion amb una tiera de trabalhs importants en París (barris, Halas, centres administratius, rotas... etc.). Son fiu Loís VIII li succediguèt. La disparicion dau rèi entraïnèt de trèbols en Peitau onte certanei senhors se revoutèron còntra lo senescau e Anglatèrra assaièt de se raprochar de Bretanha.
Dins lo sud, acomencèt lo sètge de Carcassona, darriera plaça tenguda per lei Crosats (→ 1224).
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Arquitectura[modificar | modificar la font]
A l'iniciativa dau califa An-Nasir (1180-1225), acomençament de trabalhs importants d'agrandiment dau Sanctuari d'Al-Hussayn ibn Ali de la vila de Kerbala. Aquò foguèt la segonda etapa majora de la construccion dau sanctuari actuau.
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- Felip II de França, rèi de França.


c: text/html

text:
Aléria
Aleria en còrs (Aléria en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega e la region de Corsega.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situada a la cœur de la Còsta Serena o Plana éponyme en la Plana orientala, Aléria es a la encreuament dels RN 198 e RN 200. Â 2,7 km de la mar, la municipalitat a traversat pel Tavignano, segond fleuve de l'isla. Lo sieu littoral s'estend sus unitat|12|km}} entre la desbocadura de la étang de Diana al Nòrd e aquela del étang de Urbino al Sud. Las zònas humides de la Bruta e de Siglione constituisson un abitat priviliegiat per de nombrosas espècias d'ausèls, d'insèctes e de pichons mammifères. Lo sieu relief vallonné autoriza de nombrosas culturas (vinhas, céréales, fruitiers) e de la ramaderia, essencialament ovin e boví. Amb Tallone e Linguizzetta, constituissi çò de mès de grand espaci agricòla de Corsega.
Située au cœur de la Costa Serena ou Plaine éponyme dans la Plaine orientale, Aléria est au carrefour des RN 198 et RN 200. Â 2,7 km de la mer, la commune est traversée par le Tavignano, second fleuve de l'île. Son littoral s'étend sur 12 km entre l'embouchure de l'étang de Diana au Nord et celle de l'étang d'Urbino au Sud. Les zones humides del Sale et de Siglione constituent un habitat privilégié pour de nombreuses espèces d'oiseaux, d'insectes et de petits mammifères. Son relief vallonné autorise de nombreuses cultures (vignes, céréales, fruitiers) et de l'élevage, essentiellement ovin et bovin. Avec Tallone et Linguizzetta, elle constitue le plus grand espace agricole de Corse.
Istòria[modificar | modificar la font]
Se la vila de Aléria existís dempuèi la Modèl:S- abans la nòstra ère, la municipalitat de Aléria a pas #èsser creada #qu'en 1824, amb tèrras presas a Tallone, Zuani, Vivario e Muracciole[1].
Si la cité d'Aléria existe depuis le Modèl:S- avant notre ère, la commune d'Aléria n'a été créée qu'en 1824, avec des terres prises à Tallone, Zuani, Vivario et Muracciole[1].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 ADECEC - CORSEGA : Eléments per un diccionari dels quites noms Error de citacion : Invalid
tag; name "ADECEC" defined multiple times with different content

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Anomalocaris
L'anomalocaris qu'ei ua espèci deu genre deu anomalocaridides, tan vau díser, un animau fossil descobèrt dehens l'esquist de Shale (Colómbia Britanica, Canadà) e un membre de la fauna cambriana suposat tanhent a quauque nivèu deus artropòdes.
Qu'èra un predator, en particular deus trilobits.
Los purmers fossils espinchats per Joseph Frederick Whiteaves puish per Charles Doolittle Walcott qu'èran de diferentas partidas deu son còrs e que hon en purmèr interpretadas com estant animaus diferents ; fin finala, en 1985, Harry Blackmore Whittington e Derek Briggs que tornèn interpretar los fossils en bèth establir l'identitat d'anomalocaris com ua bèstia sancera.
Que s'a tanben dobtat de la capacitat de la soa boca a herir bèstias dotadas d'ua pèth dura. Fin finala, rèstas de las soas partidas molas amassa dab mostras de las heridas deichadas per sas nhacadas sus las rèstas de trilobits fossilizadas que permetèn de miélher interpretar los fossils d'anomalocaris.
Qu'èra provesit de duas mandibulas en forma de trompas entà gahar la soas presas, d'ua boca arredona, d'aletas entà's màver e d'ua coda. Los sons uelhs tanben que sembla qu'èra hèit entà la caça : un parèu composat cadun de milers de caras.
Qu'ei considerat com lo predator màger de la soa tempsada.


text:
Miratge
Lo miratge es l'imatge mai o mens deformat d'un objècte ben reau per un efècte optic (es pas una illusion d'optica, qu'es una deformacion d'un imatge que si deu a una interpretacion erronèa dau cervèu).
La fotografia d'aqueu miratge que si crèa per lei diferéncias de temperatura de l'èr ne'n pròva la realitat optica (traças) e pas son illusion (ni l'uelh ni lo cervèu s'enganan en viant l'èr tremolar o lei rais que si semblan rebatre sus lo sòu).
Lo miratge a ren de subjectiu : si pòu fotografiar. Lo miratge a ren d'irracionau : s'explica per l'optica geometrica e lei lèis de la refraccion.


text:
1879
Aquesta pagina concernís l'an 1879 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Reiaume Merina[modificar | modificar la font]
Après la demonstracion de fòrça francesa l'annada precedenta (→ 1878), lo Premier Ministre Rainilaiarivony assaièt de negociar la fin dau conflicte ambé França. Mandèt donc de missions diplomaticas a París e a Londres. Pasmens, poguèt pas luchar còntra un acòrd de partiment pus larg dei zònas d'influéncia dins l'Ocean Indian entre lei doas poissanças colonialas (Egipte e Zanzibar ai Britanics, Madagascar ai Francés). Lo Reiaume Merina deguèt donc faciar d'exigéncias francesas importantas menadas per lo partit colonialista (→ 1881-1882).
Mond[modificar | modificar la font]
- Començament de la Guèrra del Pacific, entre Bolívia e Peró contra Chile.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
- Lo quimista suedés Lars Fredrick Nilson descobre l'element quimic escandi.
Energia[modificar | modificar la font]
Concepcion dau premier motor d'explosion de dos temps per l'engenhaire Dugald Clerk (1854-1932). Aqueu motor a un rendement inferior au motor de quatre temps mai una poissança pus importanta e, a l'origina, foguèt desvolopat per contornejar lo brevet de proteccion dau motor de quatre temps de 1876.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 17 de genièr - Felipe Segundo Guzmán, president de Bolívia (m. 1932)
- 22 de genièr - Francis Picabia, poèta e pintor francés (m. 1953)
- 8 de març - Otto Hahn, quimista alemand, Prèmi Nobel (m. 1968)
- 14 de març - Albert Einstein, fisician alemand, Prèmi Nobel de Fisica (m. 1955)
- 4 d'abril - Aimo Cajander, primièr ministre de Finlàndia (m. 1943)
- 26 d'abril - Owen Willans Richardson, fisician britanic, Prèmi Nobel de Fisica (m. 1959)
- 9 de julhet - Carlos Chagas, mètge brasilièr (m. 1934)
- 1 d'agost - Augusto Samuel Boyd, president de Panamà (m. 1957)
- 8 d'agost - Emiliano Zapata, revolucionari mexican (m. 1919)
- 6 de setembre - Joseph Wirth, cancelièr d'Alemanha (m. 1956)
- 6 de setembre - Johan Nygaardsvold, primièr ministre de Norvègia (m. 1952)
- 9 d'octobre - Max von Laue, fisician alemand, Prèmi Nobel (m. 1960)
- 29 d'octobre - Franz von Papen, cancelièr d'Alemanha (m. 1960)
- 6 de novembre - Kazimieras Būga, lingüista e filològ lituanian (m. 1924)
- 7 de novembre - Trotski, revolucionari rus (m. 1940)
- 18 de decembre - Paul Klee, pintor soís (m. 1940)
- Pau Loís Granier, poèta lemosin (m. 1954)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 16 de febrièr - Frederick Smith, zoologista britanic (n. 1805)
- 23 de febrièr - Albrecht von Roon, primièr ministre de Prussia (n. 1801)
- 16 d'abril - Bernadeta Sobirós, santa catolica (n. 1844)
- 25 de novembre - Gabriel Ranvier, personalitat de la Comuna de París (1871) (n. 1828)


text:
1353
Aquesta pagina concernís l'an 1353 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Per renfòrçar son poder, Joan VI Cantacuzèn nomèt son fiu Matieu coma coemperaire. Pasmens, aquò renforcèt l'oposicion còntra eu (→ 1354).
Grand Principat de Moscòu[modificar | modificar la font]
Perseguida de l'epidemia de Pèsta Negra arribada dins la region l'annada precedenta. Contunièt de tuar de milièrs d'abitants. En particular, lo Grand Prince Simeon (1340-1353) ne'n foguèt victima lo 27 d'abriu. Coma sei dos fius èran ja mòrts de la malautiá, son fraire Ivan II (1353-1359) li succediguèt. Ivan II èra pas un òme politic tant eficaç que sei dos predecessors. Dins aquò, obtenguèt l'ajuda dau metropolita Alexis que prenguèt la direccion deis afaires principaus dau Grand Principat. En particular, mantenguèt l'aliança ambé lei Mongòls de l'Òrda d'Aur.


text:
Piu IX
Piu IX es lo nom qu'adoptèt lo cardinal Giovanni Maria Mastai Ferretti quand foguèt elegit coma Papa.
Nasquèt lo 13 de mai de 1792 a Senigallia (Itàlia) e moriguèt lo 7 de febrièr de 1878 al Vatican. Èra lo filh del comte Girolamo Mastai Ferretti e de Caterina Solazzi. Ensagèt de dintrar a la Guardia Nobile, mas perque sofrissiá d'epilèpsia i foguèt pas admés e se consagrèt a l'estudi de la teologia; en abril de 1819 foguèt ordenat prèire.
Trabalhèt coma rector de l'institut Tata Giovanni fins qu'en 1823 foguèt mandat en Peró e Chile coma ajudant del nonci Giovanni Muzi, dins la primièra mission après l'independéncia d'America del Sud. En 1825 tornèt a Roma per dirigir l'espital de San Michele e ocupar la carga de canonge de Santa Maria in Via Lata.
En 1827, a 35 ans, foguèt nomenat avesque d'Espolet; cal notar l'amnistia qu'obtenguèt pels membres d'una revolucion fracassada en 1831. L'an d'après se li concediguèt tanben l'avescat d'Imola e foguèt creat cardinal in pectore en 1839 puèi reconegut publicament en 1840. Durant las annadas qu'ocupèt aquestes avescats se ganhèt la reputacion d'un liberal, car èra favorable a la reforma administrativa dels Estats Pontificis e simpatizava amb lo movement nacionalista italian.
A la mòrt de Gregòri XVI, participèt al conclau de 1846, que solament 46 dels 62 cardinals i poguèron assistir, en rason de l'inestabilitat d'Itàlia. Los cardinals, dividits en conservadors, que sostavan lo cardinal Luigi Lambroschini, e liberals, que sostavan dos candidats, Tomasso Pasquale Gizzi e Giovanni Maria Mastai Ferretti. Los liberals decidiguèron de concentrar los sieus vòtes subre Mastai Ferretti, que foguèt elegit per majoritat amb 36 vòtes. Se capitèt qu'al moment del recompte èra el que legissiá a votz auta los vòtes e qu'acabèt per se proclamar Papa el meteis. D'oras apuèi arribèt lo cardinal de Milan, Karl Kajetan Gaisruck, amb lo vèto de l'emperador d'Àustria a l'eleccion de Mastai Ferretti, mas èra tròp tard. Lo nòu Papa prenguèt lo nom de Piu IX en recòrd de Piu VII.
Tre son eleccion proclamèt una larga amnistia per delictes politics e creèt la Consulta, un Parlament que garantissiá mai de libertat als ciutadans dels Estats Pontificis. Per malastre, las revolucions de 1848 obliguèron lo Papa de fugir a Gaeta desguisat en monge e quand tornèt, èra animat per d'idèas plan mens liberalas.
S'opausèt fèrmament a l'unificacion d'Itàlia que portava a tèrme lo regne de Piemont, car considerava los territòris de la Glèisa coma un territòri qu'èra pas sieu e per tant los podiá pas cedir. Las sieunas accions seguentas tan politicas coma religiosas tendèron a ensajar de sauvar los sieus territòris. Per aquest motiu proclamèt lo dògma de l'Immaculada Concepcion e convoquèt lo Concili Vatican I, d'ont sortiguèt lo dògma de l'infalhibilitat papala, destinat a li conferir de poder, mas tot foguèt van.
Los Estats Pontificis se mantenguèron gràcias a l'ajuda francesa de l'emperador Napoleon III, mas la Guèrra Francoprussiana qu'esclatèt dobriguèt camin als piemonteses que dintrèron a Roma en 1870. Lo poder temporal dels Papas qu'aviá durat mai de mila ans s'acabèt de facto.
Non solament Piu IX reconeguèt jamai l'Itàlia unificada, mas escomengèt lo rei Victor Emmanuèl II e defendèt als italians de participar a la vida politica del nòu estat. Visquèt reclús dins los palais del Vatican durant la rèsta dels sieus jorn, s'i considerant presonièr. Après la sieuna mòrt, lo sieu còs foguèt transportat dins la glèisa de San Lorenzo fuori le mura («Sant Laurenç fòra los murs»).
L'an 2000, foguèt beatificat per Joan Pau II.


text:
1712
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1712 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
A la fin d'un viatge d'inspeccion dins lo sud de l'Empèri, l'emperaire Kangxi (1661-1722) deguèt faciar una temptativa de còp d'estat organizada per son fiu Yinreng. Pasmens, lo complòt foguèt denonciat e Yinreng arrestat. Après aquel incident, Kangxi refusèt de nomar un eiretier novèu fins a sa mòrt.
Japon[modificar | modificar la font]
Mòrt dau shogun Tokugawa Ienobu (1709-1712) que son brèu rèine foguèt marcat per una activitat intensa de reformas e de modernizacion de l'economia e de la societat. Son fiu, un enfant de tres ans dich Tokugawa Ietsugu, li succediguèt. Arai Hakuseki, conselhier principau de son paire, foguèt cargat de sa proteccion e venguèt de facto lo cap de l'archipèu.
Empèri Mogòl[modificar | modificar la font]
Mòrt de Bahadur Shah Ièr. Començament d'una guèrra civila dins l'Empèri a prepaus de sa succession.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Energia[modificar | modificar la font]
Invencion de la premiera maquina de vapor vertadiera per l'engenhaire anglés Thomas Newcomen (1664-1729). Ambé John Calley, demostrèt son eficacitat per pompar l'aiga d'una mina inondada. Aquel engenh utiliza certanei dispositius ja utilizats per Thomas Savery (1698) e foguèt la premiera maquina de vapor comercializada.


text:
Rafael Addiego Bruno
Rafael Addiego Bruno, jurista n. 1923, foguèt president interin d'Uruguai entre 1985 e 1985.
Biografia[modificar | modificar la font]
Integrèt la Suprèma Cort de Justícia entre 1984 e 1993, coma culminacion d'una longa carrièra judiciala. Coma president d'aquel organ, exerciguèt lo Poder Executiu interinament del 12 de febrièr fins al 1 de març de 1985, entre la renóncia de Gregorio Conrado Álvarez e l'assumpcion de Julio María Sanguinetti, segon las nòrmas legalas en vigor en aquel periòde.
Aiçò se deguèt a que lo President elegit democraticament, Julio María Sanguinetti, voliá pas jos cap de concèpte que qual liurèsse la banda presidenciala foguèsse l'expresident de facto Gregorio Álvarez, que mejançant un acòrdi entre lo Partit Colorado e las Fòrças Armadas de l'Uruguai, acabèt en renonciant.


text:
Peiòt
Lo peiòt (del nahuatl peyotl, en la nomenclatura scientifica Lophophora williamsii) es un pichon cactus sens espinas, endemic, de la region sud-orientala dels Estats Units d'America (dins los estat de Tèxas e del Nòu Mexic) e del centre de Mexic.
Conten fòrça alcaloïdes, entre eles la mescalina, qu'e un poderós allucinogèn. Totas las especias de Lophophora son de creissença fòrça lenta, que sovent cal mai de 30 ans per arribar a l'edat de floracion e a la talha d'una bala de gòlf, sens comptar la racina.


text:
1282
Aquesta pagina concernís l'an 1282 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Mòrt de l'emperaire Miquèu VIII Paleòleg (1258-1282), restaurator de l'Empèri ambé la reconquista de Constantinòple en 1261. Es uei considerat coma lo darrier grand emperaire bizantin que son fiu e sei successors avián pas sei capacitats e mau capitèron de perseguir lo redreiçament de l'Empèri. D'efèct, foguèt remplaçat per son fiu (11 de decembre) coemperaire dempuei 1272, Andronic II Paleòleg (1282-1328), qu'èra mens competent, tròp incertan sus la politica de menar e tròp implicat dins lei problemas religiós en plaça dei questions militaras e economicas. De mai, contunièt pas la politica religiosa de son paire d'union ambé la Glèisa Catolica que privèt l'Empèri d'aliats per faciar la menaça turca (→ 1283).
Asia[modificar | modificar la font]
Comtat de Trípol[modificar | modificar la font]
Fin de la guèrra civila acomençada en 1277 ambé la victòria de Boemond VII d'Antioquiá après una ataca comuna dei Gibelet e dei Templiers còntra Trípol. L'assaut mau capitèt e leis asalhidors deguèron capitular. Foguèron executats e Boemond VII poguèt conquistar Gibelet.


text:
1981
Aquesta pagina concernís l'an 1981 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
- 18 de setembre - Abolicion de la pena de mòrt en França.
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 1èr de genièr - Grècia deven membre de la CEE.
Polonha[modificar | modificar la font]
En fàcia de l'agitacion quasi generala dau país, lo govèrn de Wojciech Jaruzelski deguèt proclamar a la fin de l'annada l'estat de guèrra tant per reprimir Solidaritat que per defugir una intervencion dirècta de l'URSS[1]. Aquò permetèt de restaurar l'òrdre mai pas resòuvre lei dificultats economicas polonesas.
America[modificar | modificar la font]
Antigua e Barbuda[modificar | modificar la font]
Independéncia dau país lo 1èr de novembre.
Belize[modificar | modificar la font]
Independéncia dau país lo 21 de decembre. Pasmens, en causa d'un conflicte frontalier ambé Guatemala que considerava Belize coma una partida de son territòri, una garnison britanica importanta (1 500 òmes) demorèt en plaça fins a 1991.
Peró[modificar | modificar la font]
En fàcia de la multiplicacion deis atacas dei guerilhas comunistas aparegudas l'annada precedenta (→ 1980), lo president Fernando Belaúnde Terry declarèt l'estat d'urgéncia e ordonèt ai fòrças armadas perovianas de combatre lo Sendier Luminós. Lei drechs constitucionaus foguèron suspenduts dins lei províncias de Huamanga, Huanta, Cangallo, La Mar e Víctor Fajardo. L'armada i mandèt de tropas importantas e acomencèt la formacion de milícias localas anticomunistas (lei Rondas Campesinas). L'intensitat dau conflicte aumentèt ansin pauc a pauc dins lo centre dau país.
En parallèl, la situacion malaisada a la frontiera amb Eqüator se desgradèt tornarmai au començament de l'annada ambé la descubèrta de tres pòstes bastits per l'armada eqüatoriana dins un territòri revendicat per Peró. Après quauquei setmanas de combats (Guèrra de Paquisha), lei Perovians capitèron de conquistar lo pòste principau deis Eqüatorians e la pression diplomatica internacionala obliguèt lei dos estats d'arrestar lo conflicte. Lei tropas dei dos camps foguèron retiradas de la zòna contestada. Pasmens, aquel acòrd foguèt solament considerat coma una trèva e lei dos país acomencèron de renfòrçar sei posicions lòng de la frontiera. Una guèrra novèla aguèt ansin luòc en 1995 (Guèrra de Cenepa).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Armament[modificar | modificar la font]
Premier vòl dau prototip dau F-117, premier avion militar furtiu (18 de junh).
Astronomia[modificar | modificar la font]
Susvolada dau sistèma de Saturne per la sonda espaciala Voyager 2. I poguèt realizar divèrsei fotografias de la planeta, de sei satellits e de realizar divèrsei mesuras de temperaturas e de composicion atmosferica. Totjorn, dins lo Sistèma Solar, descubèrta d'un tresen satellit naturau dich Larissa dins lo sistèma de Neptun.
D'autra part, capitada dau premier vòl de la naveta espaciala espaciala. Premiera fusada recuperable de l'istòria, aqueu veïcul donèt de capacitats novèlas d'intervencion espaciala a la NASA.
Informatica[modificar | modificar la font]
Desvolopament dau sistèma operatiu MS-DOS per la companhiá]] estatsunidenca Microsoft. A l'origina, èra un sistèma crompat per Bill Gates (nascut en 1955) a Tim Patterson. Puei, l'adaptèt ai besonhs d'IBM que l'utilizèt per seis ordinators.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 25 de genièr - Alicia Keys, cantaira americana
- 28 de genièr - Elijah Wood, actor american
- 24 de febrièr - Lleyton Hewitt, jogaire de tennis australian
- 21 de març - Teddy Ongoly, fotbolaire congolés
- 7 d'abril - Sharka Blue, actritz pornografica chèca
- 25 d'abril - Felipe Massa, pilòt brasilièr de Formula 1
- 28 d'abril - Jessica Alba, actritz americana
- 10 de mai - Belén Arjona, cantaira espanhòla
- 7 de junh - Anna Kournikova, jogaira de tennis russa
- 9 de junh - Natalie Portman, actritz israeliana
- 28 de junh - Tiffany Hopkins, actritz pornografica francesa
- 27 de julhet - Fernando Alonso, pilòt espanhòl de Formula 1
- 8 d'agost - Roger Federer, jogaire de tennis soís
- 23 d'agost - Carmen Luvana, actritz pornografica americana
- 3 de setembre - Gautier Capuçon, violoncelista arpitan
- 26 de setembre - Serena Williams, jogaira de tennis americana
- 15 d'octobre - Elena Dementieva, jogaira de tennis russa
- 25 de novembre - Xabi Alonso, fotbolaire espanhòl
- 2 de decembre – Britney Spears, cantaira americana
- 30 de decembre - Haley Paige, actrit pornografica mexicana-americana (m. 2007)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 5 de genièr - Harold Clayton Urey, fisician-quimista american, Prèmi Nobel de Quimia (n. 1894)
- 9 de febrièr - Bill Haley, cantaire american, pionièr del rock'n'roll (n.1925)
- 9 de març - Max Delbrück, biologista alemand, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (n. 1906)
- 23 d'abril - Josep Pla i Casadevall, escrivan catalan (n. 1897)
- 11 de mai – Bob Marley, cantaire jamaican (n.1945)
- 11 de mai - Odd Hassel, quimista norvegian, Prèmi Nobel (n. 1897)
- 13 de junh - Amácio Mazzaropi, actor e realizator brasilièr (n. 1912)
- 1 d'agost - Omar Torrijos Herrera, president de Panamà (n. 1929)
- 8 de setembre - Hideki Yukawa, fisician japonés, Prèmi Nobel (n. 1907)
- 9 de setembre - Jacques Lacan, psicanalista francés (n. 1901)
- 12 de setembre - Eugenio Montale, poèta italian, Prèmi Nobel (n. 1896)
- 6 d'octobre – Anwar Sadat, president d'Egipte (n.1918)
- 29 d'octobre - Georges Brassens, cantaire francés (n. 1921)
- 22 de novembre - Hans Adolf Krebs, mètge e bioquimista alemand, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (n. 1900)
- Manuel Sanchis i Guarner, filològ, istorian e escrivan valencian (n. 1911)
Prèmi Nobel[modificar | modificar la font]
- Prèmi Nobel de Fisica : Nicolaas Bloembergen, Arthur Leonard Schawlow, Kai Siegbahn
- Prèmi Nobel de Quimia : Kenichi Fukui e Roald Hoffmann
- Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina : Roger W. Sperry, David H. Hubel, Torsten N. Wiesel
- Prèmi Nobel de Literatura : Elias Canetti
- Prèmi Nobel de la Patz : Aut Comissariat de las Nacions Unidas pels Refugiats (ACNUR)
- Prèmi Nobel d'Economia : James Tobin
Filmes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ En fach, maugrat de demonstracions militaras fòrça importantas a la frontiera entre Bielorussia e Polonha (100 000 òmes) en 1981, lo Burèu Politic de l'URSS decidiguèt d'adoptar una politica d'intimidacion mai considerèt l'invasion de Polonha coma tròp perilhosa.


text:
1372
Aquesta pagina concernís l'an 1372 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Mòrt dau negus Newaya Krestos (1344-1372). Dins lo corrent de son rèine, Etiopia èra venguda una poissança regionala majora capabla d'impressionar lei Mamelocs d'Egipte coma en 1352 quand Newaya Krestos obtenguèt la liberacion dau patriarca d'Alexàndria arrestat per leis autoritats dau Caire. Foguèt remplaçat per son fiu ainat Newaya Maryam (1372-1382) qu'aguèt un rèine pacific mai mau conegut.
Asia[modificar | modificar la font]
Dinastia Timurida[modificar | modificar la font]
Perseguida deis operacions acomençadas l'annada precedenta. Còntra lo movement escatologic iniciat per Abul Ma'ali Khwanzade, una armada timurida menèt lo sètge dei rebèls de Zinda-Hacham (→ 1371). L'afaire se reglèt ambé la capitulacion negociada dei rebèls que foguèron perdonats[1]. Còntra leis incursions de nomadas mongòls dins lo nòrd-èst, Tamburlan menèt una armada qu'infligiguèt una desfacha ais envasseïres. Pasmens, entre lei vencuts, se trobèt Abul Ma'ali Khwanzade e Zinda-Hacham. Aqueu còp, lo segond foguèt pas perdonat e foguèt arrestat[2].
Après aqueu succès, Tamburlan se preocupèt de reprendre lo contraròtle dei plaças de Khiva e de Kath qu'èran estadas ocupadas per lo chah de Kharezm dins lo corrent dei trèbols de 1370-1371. Après un refús, la guèrra acomencèt a la fin de l'annada[3] (→ 1373).


text:
Lenveja
Lenveja[1] [lemˈbeʒɔ, lemˈbejɔ] qu'ei ua vila de Bearn, anciana capitala de la region bearnesa deu Vic Vilh. Qu'ei situada dens lo departament francés deus Pirenèus Atlantics de la region d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Jacme Amadèu Doleris (1852-1938), mètge e politician


text:
Publicado 20/07/2012 12:00:52CET
BARCELONA/MADRID, 20 Jul. (EUROPA PRESS) -
Ryanair a cancel·lat quate rotes des der Aeropòrt de Barcelona, que connectauen era capital catalana damb ciutats coma Hamburg o Trieste, pera pujada des taxes aeroportuàries aprovada peth Govèrn de Mariano Rajoy.
Atau ac a explicat eth president dera companhia, Michael O'Leary, qui a indicat qu'es autes onze rotes cancel·lades afecten er aeropòrt de Madrid-Barajas, coma es que connècten era capital damb Manchester, Frankfurt o Girona.
En total, era aerolínia irlandesa cancel·larà 15 des sues rotes a Espanya, e alhora redusirà 46 per aument de taxes aeroportuàries, que pujaràn un 18,9% de mitjana durant 2012 en conjunt deth hilat d'AENA Aeroports.
Pel que fa as rotes redusides, 24 corresponen ar aeròdrom madrileny, e 22 connexions a Barcelona, e era companhia aèria a redusit eth nombre d'aeronaus en tot passar de 14 a 11 en cas de Barajas e de 13 en 11 avions en Prat.


text:
Mêlwenn
Mêlwenn en breton ( Melgven en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a traversat per dos cors d'aiga, lo Arabes e lo Stival. Lo Aven marca la frontièra entre la municipalitat de Melgven e lo bourg de Kernevel, uèi integrat a la municipalitat de Rosporden.
La commune est traversée par deux cours d'eau, le Moros et le Stival. L'Aven marque la frontière entre la commune de Melgven et le bourg de Kernevel, aujourd'hui intégré à la commune de Rosporden.
Istòria[modificar | modificar la font]
I a divèrsas alberedes cobèrtas la longitud de la Aven (fleuve).
Lo banc de donadas sus las séismes del BRGM indica que lo 2 de genièr de 1959, Melgven #èsser lo épicentre de séismes #que l'intensitat maximala n'es arribat al gra V MSK, siatz una magnitude de[1]. Aguèron sentit fins en lo Morbihan.
Il y a plusieurs allées couvertes le long de l'Aven (fleuve).
La banque de données sur les séismes du BRGM indique que le 2 janvier 1959, Melgven fut l'épicentre de séismes dont l’intensité maximale a atteint le degré V MSK, soit une magnitude de 7[2]. Ils furent ressentis jusque dans le Morbihan.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 7 Cf. ficha synthétique
- ↑ Cf. fiche synthétique


text:
Publicado 20/07/2012 12:17:53CET
BARCELONA, 20 Jul. (EUROPA PRESS) -
Eth plen deth Conselh Regulador deth Cava a autrejat era qualificació 'plan bona' ena collita de cava de 2011 un còp a finalizat eth procès de qualificació des vins base e s'a avalorat er informe emetut pes Servicis Tecnics e era proposicion deth Comitat de Tast.
Segons a informat eth Conselh Regulador deth Cava en un comunicat, s'an qualificat 174,8 milions de litres, des 156,7 son de vin blanc e 18,1 de rosat, mentre que 965.950 litres de vin no an arribat ara qualificació.
Eth periòde de qualificació a comprenut es mesi de noveme a abriu, e es condicions climatològiques dera campanha de 2011 afavoriren era primerenca maduració deth raïm respecte ar an anterior.


text:
1811
Aquesta pagina concernís l'an 1811 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Arqueologia[modificar | modificar la font]
Dins leis Índias Neerlandesas, descubèrta dei vestigis dau complèx religiós de Prambanan, òbra majora de l'art religiós javanés dei sègles VIII e IX, per de soudats britanics. Thomas Stamford Raffle ordonèt de leis explorar e de leis estudiar.
Quimia[modificar | modificar la font]
Publicacion per l'Italian Amedeo Avogadro (1776-1856) de la lèi d'Avogadro. Aquela lèi enoncièt l'egalitat dau nombre de moleculas dins dos volums egaus de gas perfècts diferents dins de condicions de temperatura e de pression identicas. Aquò foguèt tanben una dei premierei mencions d'una distincion entre atòms e moleculas. Pasmens, aquela lèi foguèt aculhida amb indiferéncia per la communautat scientifica e l'adopcion de la teoria atomica foguèt un procès lent.


text:
Calandreta transmet la lenga e la cultura occitanas als enfants en assegurar lor escolarizacion en immersion tota tre la mairala.
Lo francés dintra dins la vida escolara en fin de CP, un còp que l’enfant sap legir en occitan. Camina puèi cap a las autras lengas e culturas en s’apiejar sus l’occitan coma lenga vertebrala.
Los establiments segondaris Calandretas valorizan aquel bilingüisme que permet a l’enfant d’arribar a un plurilingüisme en fin de tresena e de capitar lo brevet amb d’espròvas en occitan.
Calandreta es [1] :
62 escòlas e 3 collègis repartits sus 18 departaments
3614 enfants escolarizats
213 regents e professors
221 emplegats non ensenhaires
milièrs d’associatius
Per federacion las chifras son :
Federacion Aquitània : 553 enfants per 14 escòlas e 1 collègi
Mairala e elementari : 512
Collègi : 41
Federacion Lengadòc : 1902 enfants per 24 escòlas e 1 collègi
Mairala e elementari :1799
Collègi : 103
Federacion Miègjorn Pirenèus : 955 enfants per 18 escòlas e 1 collègi
Mairala e elementari : 823
Collègi : 32
Federacion Lemosin : 38 enfants per 1 escòla
Federacion Auvèrnha : 65 enfants per 2 escòlas
Federacion Provença : 101 enfants per 2 escòlas
[1] chifras de setembre de 2015
Confederacion Calandreta. Ensenhament laïc immersiu occitan
Ostal d’Occitània . Espaci Jaume 1èr d’Aragon . 117 carrièra dels Estats Generals . 34000 MONTPELHIÈR . tel : 04 67 06 81 10
coordinatritz(at)calandreta.org - de remplaçar/remplacer (at) per/par @
La Confederacion Calandreta es afiliada a
l’ISLRF, l’Institut Supérieur des Langues de la République Française
Mencions legalas


text:
Haillicourt
Haillicourt es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Haillicourt Se tròba en los tucs de la region de la Artés a 12 km a l'oèst de Béthune e a 30 km al nòrd de Arras.
Haillicourt se trouve dans les collines de la région de l'Artois à 12 km à l'ouest de Béthune et à 30 km au nord d'Arras.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Dels vestigis, descobèrts en lo moment de extractions minaires, testifiquen de lo sieu passat gallo-romain.
Origina del nom Haillicourt :
Se tròba las paraulas hall, hallier en significant buisson, pichon bòsc, luòc cobèrt e la paraula cuerta en significant courtil, barrat, pleta. Antany Aquel endroit i aviá environat de titards e de bòsc, a l'excepcion del nuclèu del vilatge #qu'èra en cultura. Pel continuament, aquela posicion de cultura li calguèt prene lo nom de Hailler-Cor de contunh Haillercourt e Haillicourt.
Per testament del 8 de decembre de 1650, a fach don de tèrras per Jérôme SEGOND, sieur de Wionval en Haillicourt (distincion a l'entorn de la glèisa actuala) Conteville lez Sant-Pol e unes autres luòcs a la glèisa de Haillicourt.
Des vestiges, découverts lors d'extractions minières, attestent de son passé gallo-romain.
Origine du nom Haillicourt :
On retrouve les mots hall, hallier signifiant buisson, petit bois, lieu couvert et le mot court signifiant courtil, clos, enclos. Autrefois cet endroit était entouré de titards et de bois, à l'exception du noyau du village qui était en culture. Par la suite, cette position de culture dut prendre le nom d'Hailler-Court puis Haillercourt et Haillicourt.
Par testament du 8 décembre 1650, est fait don de terres par Jérôme SEGOND, sieur de Wionval en Haillicourt (seigneurie autour de l'église actuelle) Conteville lez Saint-Pol et autres lieux à l'église d'Haillicourt.


text:
Senta Fe la Granda
Senta Fe la Granda (Sainte-Foy-la-Grande en francés) qu'ei ua comuna occitana, situada administrativament dens lo departament de Gironda e la region d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- http://losarmoneir.unblog.fr/2014/01/28/lexic-de-patoes-de-sta-fe-la-granda/ Lexic de Senta Fe la Granda


text:
Camila O'Gorman
Camila O'Gorman (Buenos Aires, 1828 – San Andrés, Partit deu General San Martín, Província de Buenos Aires, lo 18 d'agost de 1848) que ho ua gojata qui ho fesilhada a ueit mes de prenhatge per'mor d'aver viscuda ua passion amorosa dab un prèste, Ladislao Gutiérrez, lo pair deu son nenet.
Qu'èra hilha d'un oligarque d'origina irlandesa e d'un famosa francesa coneguda en Buenos Aires com Madame Perichon o la Perichona.
Après aver começada la soa relacion dab Gutiérrez los dus aimadors que huegèn de cap a la Província de Corrientes. Argentina que vivèva alavetz dens un estat de guèrra civila enter los Federeaus gavidats peu cap d'estat Juan Manuel de Rosas e lo Unitaris. Quan l'ahar de Camila O'Gorman petè, los Unitaris, enter eths Domingo Faustino Sarmiento que'n proheitèn entà díser qu'èra la pròva de la perversion de la joentut peu regim federau.
Quan los aimadors e hon près, la comunautat irlandèsa qu'avó paur a l'escàdal e la justícia que'us condemnè a maugrat de l'amistat de Camila O'Gorman dab Manuelita Rosas, la hilha de Juan Manuel de Rosas.
Après aver fesilhat Gutiérrez, lo peloton de sordats que refusè de fesilhar camila e lo son nenet, e que'u he fin finala devath la miaça de las armas deu lor oficièr. Que hon fesilhat per desaubediència après.
L'ahar de Camila O'Gorman que ho près com subjècte d'un famós filme argentin : Camila nominat entà l'Oscar deu miélher filme estrangèr en 1984. Ua auta adaptacion qu'èra jà estada virada en 1910.


text:
1886
Aquesta pagina concernís l'an 1886 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
En fàcia deis avançadas italianas en direccion dau nòrd dau Plan Etiopian, lo negus Yohannes IV ordonèt de defendre la region.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Fisica[modificar | modificar la font]
Descubèrta dau proton per lo fisician alemand Eugen Goldstein (1850-1930) que postulèt l'existéncia de rais de particulas de carga electrica positiva per explicar de fenomèns observats sus un tube de Crookes. Pasmens, la particula novèla foguèt pas identificada coma un constituent dau nuclèu atomic avans 1919.
Transpòrt[modificar | modificar la font]
Brevet de l'engenhaire alemand Carl Benz (1844-1929) regardant una automobila que capitèt de realizar un trajècte de 104 km en 1888 (amb una velocitat mejana d'aperaquí 15 km/h).
Dins lo domeni dau comèrci maritim, intrada en servici dau Glückauf que foguèt lo premier petrolier de concepcion modèrna. D'efèct, lo premier tipe de petrolier, aparegut en 1861, èra un naviri fòrça perilhós car utilizava dei sèrvas intèrnas per transpòrtar lo petròli, çò que podiá entraïnar un acampament de vapors explosivas dins l'espaci liure entre lei sèrvas e la còca. Per resòuvre aqueu problema, lo Glückauf foguèt concebut ambé de cistèrnas delimitadas dirèctament per la còca, çò que permetiá de suprimir l'espaci liure. Relativament segur regardant lo risc d'explosion, aqueu tipe de petrolier venguèt la nòrma fins ais annadas 1980 — mai la talha aumentèt d'un biais fòrça important — e l'aparicion dau petrolier de còca dobla per respòndre ai problemas de pollucion.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 8 de març - Edward Calvin Kendall, quimista american, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m.1972)
- 17 de mai - Rei Anfós XIII d'Espanha (m.1941)
- 26 de mai - Al Jolson, actor american (m.1950)
- 28 de mai - José Linhares, president de Brasil (m.1957)
- 29 junh - Robert Schuman, òme politic francoalemand, fondator de l'Union Europèa (m.1963)
- 13 de setembre - Robert Robinson, quimista britanic, Prèmi Nobel de Quimia (m.1975)
- 28 d'octobre - Loís Abric, poèta provençal (m.1953)
- 3 de decembre - Karl Manne Georg Siegbahn, fisician suedés, Prèmi Nobel de Fisica (m.1978)
- 8 de decembre - Diego Rivera, pintor mexican (m.1957)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 13 de junh - Rei Loís II de Bavièra (n.1845)
- 31 de julhet - Franz Liszt, pianista ongrés (n.1811)
- 21 d'octobre - José Hernández, poèta e jornalista argentin (n.1836)
- 2 de novembre - Teodòr Aubanèu, poèta provençal (n.1829)
- 18 de novembre - Chester Arthur, president dels Estats Units d'America (n.1829)


text:
KwaZulu-Natal
Lo KwaZulu-Natal (sovent sonat simplament KZN o Natal) es una província de Sud-Africa eissida de la fusion de l'anciana província de Natal amb lo bantostan zolo de KwaZulu.
Cap a 1830 la part nòrd èra lo reialme zolo e la part sud foguèt brevament una Republica boer sonada Natalia (1839-1843). En 1843 aquesta darrièra venguèt una colomia britanica: la colonia de Natal; la tèrra zolo (KwaZulu en zolo) demorèt independenta dusca en 1879.
La província es dicha la "província jardin" e es la tèrra de la nacion Zolo. Dos pargues naturals : lo iSimangaliso Wetland Park e lo uKhahlamba Drakensberg Park, foguèron declarats Patrimòni Mondial de l'Umanitat per l' UNESCO. Situada al sud-èst del país, la província ten una longa còsta subre l' Ocean Indian. Confronta tres autras províncias e los païses vesins de Moçambic, Swaziland, e Lesotho. Sa capitala es Pietermaritzburg e la pus granda vila Durban.


text:
263
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 263 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Matematicas[modificar | modificar la font]
Annada probabla de la premiera publicacion de lHaidao suanjing, extension dei Lei Nòu Capítols sus l'art matematic publicats au sègle precedent (→ 179). Es principalament una compilacion de problemas geometrics practics coma la mesura de distàncias.


text:
716
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 716 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Annada mau coneguda en causa dei dificultats de l'Empèri que deguèt faciar l'invasion aràbia còntra Constantinòple e la guèrra civila entre l'emperaire Teodosi III e lo generau Leon l'Isaurian que refusava de reconóisser l'eissida de la rebellion de 715 e foguèt tanben proclamat emperaire en julhet.
De negociacions semblèron se debanar entre Teodosi III que cedèt divèrsei territòris ai Bulgars en cambi d'una aliança còntra leis Arabis. Lo tractat fixèt tanben un tribut regular de pagar au khan bulgar mai aguèt un ròtle decisiu durant lo sètge de 717-718. En revènge, poguèt pas blocar leis avançadas dei fòrças terrèstras e aràbias dirigidas per Maslama ben Abd al-Malik.


text:
Publicado 06/09/2012 10:53:35CET
"Preferirie que venguesse mès se no ven no s'acabe eth món. I aurà alternatiues "
BARCELONA, 6 Sep. (EUROPA PRESS) -
Eth president catalan, Artur Mas, a anonciat aguest dijaus qu'eth 31 d'agost caducar era ofèrta que li auie hèt eth Govèrn a Sheldon Adelson perque s'installèsse Eurovegas a Catalonha, pera quau causa ara era Generalitat a "es mans liures" per cambiar es condicions ara enterpresa nòrd-americana o negociar auti projèctes.
En declaracions a Catalunya Ràdio recuelhudes a Europa Press, a explicat qu'eth conselhèr d'Economia e Coneishement, Andreu Mas-Colell, trasladèc eth passat 19 de junhsèga a Las Vegas Sands Corporation qu'era ofèrta catalana serie vigenta enquiath darrèr dia d'agost, pera quau causa ara ja a expirat.
Maugrat que no a constància qu'Adelson age prenut ua decision, a considerat "probable" que s'acabe en tot installar a Madrid --Alcorcón-- e a arrebrembat que tostemp a sostengut qu'era capital espanhòla tostemp a agut mès possibilitats que Catalonha.
A remercat que, maugrat qu'age caducat era ofèrta, ei partidari qu'eth macrocomplèxe d'òci s'installe a Catalonha, maugrat que se fin finau no ei atau, era Generalitat cercarà inversions alternatives: "Preferiria que venguesse, mès se no ven no s'acabe eth món. I aurà alternatiues".
"Decidiràn eth que volguen --Las Vegas Sands Corporation--, mès auem era capacitat de poder hèr autes causes que no pogui auançar, evidentament," a sentenciat.
Eth president catalan a assegurat que Catalonha ei un des pols d'inversion mès atractius d'Europa, e a explicat qu'en cas dera rivalitat per acuélher Eurovegas, a Madrid an "fòrces" de què Catalonha no dispause, coma es lobbys.
Sigue quin sigue era decision finau d'Adelson, Mas a assegurat qu'es nòrd-americans an agut tot aguest temps "seriosi dobtes" entre Barcelona e Madrid perque Catalonha a presentat ua bona candidatura que les hè dificil decantar-se.


text:
Pèire Causse
Pèire Causse, d'escais Causson de l'Olivièr ja qu'èra nascut al Plan de l'Olivièr (Montpelhièr 22 d'abril de 1883 - 10 de febrièr de 1951), foguèt un felibre important del país de Montpelhièr.
Foguèt un membre important del Paratge de Montpelhièr. A mai de divèrsas òbras coma Vèrs la tèrra (1930), escriguèt de cançons coma Tot aumenta (1914) amb la musica de J. Gévaudan, Es un doç cant d'amor (1918) armonizada pel tenòr Pèire Lamy, La campana e Lauseta. Un de sos tèxtes mai coneguts es Lo vin de Lengadòc.
Coma omenatge al felibre foguèt donat son nom a una carrièra de Montpelhièr.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Vèrs la tèrra (Vers la terra), 1930.
- Cançons dau pòble (Cansous dau pople), 1941.


text:
360
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 360 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman[modificar | modificar la font]
Contuniacion de la guèrra e dei dificultats militaras còntra lei Sassanidas ambé la pèrda de Singara.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Sassanida[modificar | modificar la font]
Contuniacion favorabla de la guèrra còntra lei Romans ambé la conquista de l'important fòrt frontalier de Singara.


text:
-376
Aquesta pagina concernís l'an -376 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Perseguida de la guèrra que s'èra generalizada l'annada precedenta còntra la coalicion Atenas-Tebas (→ -377). Se sus lo frònt terrèstre, leis operacions demorèron limitadas, de combats navaus importants aguèron luòc entre Atenencs e Espartencs. S'acabèron per la batalha de Naxos que permetèt ais Atenencs de rompre lo blocus de sa vila.
Republica Romana[modificar | modificar la font]
Eleccion dei tribuns de la plèba Caius Licinius Stolon e Lucius Sextius Lateranus que prepausèron una tièra de reformas politicas, socialas e economicas per melhorar la vida dei plebèus. L'objectiu èra de partejar lo poder suprèm entre patricians e plebèus, de luchar còntra la presa de contraròtle progressiva dei tèrras agricòlas de l'ager publicus per lo patriciat e de demenir la pression dei dèutes de la plèba. Lei mesuras principalas prepausadas foguèron lo restabliment dau cònsolat amb un cònsol elegit au sen de la plèba, la defensa d'ocupar mai de 500 jugeras sus l'ager publicus e una durada suplementària per pager lei dèutes. Lo patriciat refusèt aquelei reformas e lei dos tribuns utilizèron son drech de vetò totei leis eleccions franc d'aquelei dei tribuns onte foguèron tornarmai elegits.


text:
Pridvorica
Pridvorica est un toponyme qui peut désigner :
- Pridvorica, un village situé dans la municipalité de Gacko et dans la République serbe de Bosnie ;
- au Monténégro
- Pridvorica, un village situé dans la municipalité de Šavnik ;
- en Kosovo
- Pridvorica/Pridvoricë, un village du Kosovo situé dans la commune (municipalité) de Leposavić/Leposaviq, district de Mitrovicë/Kosovska Mitrovica ;
- Pridvorica/Pridvoricë, un village du Kosovo situé dans la commune (municipalité) de Zubin Potok/Zubin Potok, district de Mitrovicë/Kosovska Mitrovica.
- en Serbie
- Pridvorica, un village situé dans la municipalité de Blace, district de Toplica ;
- Pridvorica, un village situé dans la municipalité de Bojnik, district de Jablanica ;
- Pridvorica, un village situé sur le territoire de la Ville de Čačak, district de Moravica ;
- Pridvorica, un village situé dans la municipalité de Kraljevo, district de Raška ;
- Pridvorica, un village situé dans la municipalité de Lajkovac, district de Kolubara ;


text:
Mariano Rajoy
Mariano Rajoy Brey (Compostèla, Galícia, 27 de març de 1955) es un politician espanhòl, mai d'un còp primièr ministre pendent las VIena e VIIena legislaturas, membre del partit de drecha, lo Partit Popular. Es actualament President del Govèrn d'Espanha dempuèi lo 21 de decembre de 2011.
Biografia[modificar | modificar la font]
Nasquèt lo 27 de març de 1955 dins la vila galhèga de Compostèla, felen d'un dels redactors de l'Estatut de Galícia de 1936 que foguèt escartat de l'universitat per la dictadura franquista fins al començament de los ans 1950 e filh del President de l'Audiéncia Provinciala de Pontevedra, vila qu'i passèt lo jovent.
Estudièt lo drech a l'Universitat de Compostèla, qu'i foguèt licenciat. Mai tard venguèt foncionari de l'Estat.


text:
Víctor Jara nasquèt en 1932 a Longuén dins una familha fòrça modèsta. Sos parents, Manuel Jara e Amanda Martínez, èran de pageses paures. Sa mainadesa se debanèt ailà, dins aquela localitat prèpa de la capitala. Passèt puèi sa joventut a Santiago, dins la Población Nogales. A la mòrt de la maire dintrèt al Seminari Redemptorista de San Bernardo. Demorèt lai un pauc mai d'un an.
En 1957, s'integrèt a l'ensems de cants e danças folcloricas Cuncumén, creat ras d'unes corses de sason faches per Margot Loyola. Foguèt durant aquel temps, tanben, que se faguèron sos primièrs contactes amb Violeta Parra, que l'encoratgèt a contunhar sus la dralha de cantaire.
Dos ans mai tard, en 1959, quand aviá pas que 27 ans, realizèt sa primièra experiéncia dins lo domeni de la direccion teatrala: dirigiguèt Parecido a la felicidad, una òbra d'Alejandro Siveking. Viatgèt puèi en portar l'òbra per Argentina, Uruguai, Veneçuèla e Cuba. Aquel meteis an enregistrèt amb l'ostal discografic Emi-Odeon, en cantant coma solista del Cuncumén, dos nadalets que li aviá ensenhat Violeta Parra.
En 1960 assistís en l'en direccion cap Pedro de la Barra en lo montatge de La viuda de Abaplaza, de Germán Luco Cruchaga. Posteriorament, dirigís La mandràgora, de Nicolau Maquiavèl.


text:
Tetrarquia
La Tetrarquia foguèt lo sistèma politic creat per l'emperaire Diocletian per dirigir l'Empèri Roman a la fin dau sègle III e faciar leis invasions barbaras. L'autoritat èra devesida entre dos emperaires dichs August e dos emperaires adjonch dichs Cesar. Lei foncions d'August e de Cesar venián de mandats de vingt ans e non plus de cargas ereditàrias. Après vingt ans, lei dos August èran cargats de nomar dos Cesar novèus e èran remplaçats per lei dos Cesar existent. Aqueu sistèma fonciona corrèctament sota Diocletian de 285 a 305 mai sei successors se devesiguèron rapidament a partir de 306 entraïnant una tièra de guèrras civilas fins a 324 e la victòria finala de Constantin Ièr.


text:
Bobinhy
Bobinhy[1] (Bobigny en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina Saint Denis e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ "Operacion antiterrorista a Tolosa, Grenòble e Bobinhy", la Setmana, 16 de novembre de 215


text:
Petronius Maximus
Petronius Maximus[Petròni Maxim[e]?] (vèrs 396 - 31 de mai de 455) fuguèt un emperaire roman d'Occident que reinèt de març a mai de 455. Succediguèt a Valentinian III e fuguèt remplaçat per Avitus.
Senator famós, organizèt un complòt còntra Valentinian III per se venjar dau violament de sa frema per l'emperaire. Capitèt de l'assassinar gràcias a l'ajuda de fidèus dau generau Aetius e fuguèt proclamat emperaire. Fuguèt massacrat per leis abitants de Roma après una temptativa per fugir la ciutat la capitala menaçada per lei Vandals.


text:
1959
Aquesta pagina concernís l'an 1959 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
America[modificar | modificar la font]
Estats Units d'America[modificar | modificar la font]
Intrada de dos estats novèus au sen de la Federacion : Alaska (3 de genièr) e Hawaii (21 d'agost). Regardant leis afaires militars deis Estats Units, intrada en servici dau premier sosmarin nuclear lançaire d'engenhs. Aqueu tipe de naviri que sa deteccion es fòrça malaisada anava donar una dimension novèla a la Guèrra Freja e aumentar l'impossibilitat d'un conflicte militar dirèct entre Washington e Moscòu.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Informatica[modificar | modificar la font]
Depaus de brevet depintant lo premier circuit integrat. Son autor èra l'engenhaire estatsunidenc Jack Kilby (1923-2005). Aqueu dispositiu permet de formar de circuits complèxs ambé plusors compausants diferents. Capables de realizar de foncions complètas, son venguts un element important dei sistèmas informatics.
Invencion dau lengatge de programacion Cobol (8 d'abriu).
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 1èr de genièr - Azali Assoumani, president de las Comòras
- 16 de genièr - Sade Adu, cantaira nigeriana
- 27 d'abril - Sheena Easton, cantaira escocesa
- 30 d'abril - Stephen Harper, primièr-ministre de Canadà
- 11 de julhet - Suzanne Vega, cantaira americana
- 10 d'agost - Rosanna Arquette, actritz americana
- 1 d'octobre - Youssou N'Dour, cantaire senegalés
- 26 d'octobre - Evo Morales, president de Bolívia
- 31 de decembre - Val Kilmer, actor american
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 21 de genièr - Cecil B. DeMille, realizaire de cinèma american (n. 1881)
- 3 de febrièr - dins un accident d'avion:
- Ritchie Valens, cantaire american (n.1941)
- Buddy Holly, cantaire american (n.1936)
- The Big Bopper, disc-jòquei american (n.1930)
- 3 de març - Lou Costello, comedian american (n. 1906)
- 9 d'abril - Frank Lloyd Wright, arquitècte american (n. 1867)
- 16 d'abril - Loís Alibèrt, gramatician occitan (n. 1884)
- 5 de mai - Carlos Saavedra Lamas, òme politic argentin, Prèmi Nobel de la Patz en 1936 (n. 1878)
- 9 de junh - Adolf Otto Reinhold Windaus, quimista alemand, Prèmi Nobel de Quimia (n.1876)
- 17 de julhet - Billie Holiday, cantaira de jazz americana (n. 1915)
- 14 d'octobre - Errol Flynn, actor australian (n. 1909)
- 17 de novembre - Heitor Villa-Lobos, compositor brasilièr (n. 1887)


text:
Carmauç
Carmauç (forma arcaïzanta tot còp en usatge: Caramauç) es una comuna lengadociana en Segalar situada dins lo departament de Tarn e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situacion[modificar | modificar la font]
Localizacion[modificar | modificar la font]
Carmauç es situada sus Ceron e sus l'anciana RN88. La comuna se trapa als tèrmes de diferentas zònas geograficas: Lengadòc (Segalar), Carcin, Roergue, suls primièrs relieus del Massís Central. Se situa sus un important jaç de carbon, nomenat lo Baçin carmaucin, que marquèt prigondament l’istòria de la vila e a l'entorn. Es situada, a 76 km de Tolosa, 47 km de Rodés.
Idrografia[modificar | modificar la font]
Carmauç es traversada pel riu Ceron (afluent d'Avairon), e per dos rius afluents de Ceron: lo Ceròc e le Candon.
Transpòrts e vias de comunicacions[modificar | modificar la font]
Rotas[modificar | modificar la font]
Carmauç se situa sus l’axe Tolosa - Rodés - Lion. I passa la D2088, anciana RN88. aquela es uèi desviada a 4 km de Carmauç. I a una via rapida per jonher Albi e l’A68, permetent atal de far la ligason entre Carmauç e Tolosa en 2×2 vias. La rota cap a Rodés deuriá esser doblada en 2×2 en 2015.
Carmauç es deservida per la D91 que va de Monestièr e Còrdas a l'oèst, e a Valdariás puèi a Requistar a l'èst. La comuna es tanben religada a Riupeirós e Vilafranca de Roergue via la D905.
Tren[modificar | modificar la font]
Carmauç possedís una gara SNCF, sus la linha Tolosa – Rodés del TER de Miègjorn-Pirenèus.
Bus[modificar | modificar la font]
Carmauç es sus las linhas 701 (Carmauç – Albi) e 711 (Carmauç – Canhac – Albi) del malhum departamental TarnBus.


text:
24/02/2015
De las novelas de Jan dau Melhau
Jan dau Melhau reprend ses premières chansons écrites entre 1972 et 1974 pour en faire un spectacle intitulé "Au naissent d'un trobaire"
La plupart de ces chansons n'ont jamais été chantées et seront pour ses amateurs et ses amis autant de découvertes, les remettant aussi dans l'ambiance de ces années fastes, tout cela n'allant pas sans une pointe de nostalgie si pleine d'agrément.
Il sera accompagné à la guitare par Frédéric Chabalier et Marianne Tixeuil.
Les premières représentations en seront faites à Limoges au théâtre Expression 7, rue de la Réforme ( entre le Champ de juillet et la place Denis Dussoubs) les jeudi 26, vendredi 27 et samedi 28 mars à 20h30.
La réservation est ouverte à la Libraria Occitana de Limoges, tel au 0555320644.
Par ailleurs, un CD de ce spectacle intitulé "Au naissent d'un trobaire" paraîtra à la fin du printemps est en souscription auprès de l'éditeur au prix de 18€ l'unité, port compris.
A faire parvenir le bulletin de souscription ci-dessous si vous êtes intéressé.
°°
BULLETIN DE SOUSCRIPTION
Nom et Prénom:
Adresse:
Souscrit pour .... exemplaires du CD Melhau et joint un chèque de 18€ x .....= ........€ à l'ordre de :
Lo Chamin de Sent Jaume, Roier, 87380 Meusac
°°
Informations transmises par Jan dau Melhau
12:44 Publié dans Musica, chants e dança | Tags : jan dau melhau | Lien permanent | Commentaires (0)
Randonada de montanha en òc
Figuratz-vos que la setmana passada ani a Luchon per prener l'aer de las Pireneus. Per los que coneissen pas, lo paìs de Luchon se tròba au mitant de la chadena, a la riba dau Comminges a la frontiera de la Vau l'Aran, entre Cosarans e paìs bigordan. Aviam pas enveia de nos botar de reng per esquiar, ma femna me disset : « Allons faire un tour en raquettes demain, il fera beau ».
Entau faguèrem, anèrem nos marcar a l'Office de la Montagne ( bureau des guides de Luchon) e l'endoman lo nòstre guide, Peire Alberò, nos menet au pòrt de Peirasorda. Comencet de nos explicar coma far per lo materiau, e tot quò...en francès de segur. Puei se trapet de nos parlar de la montanha, dau sens de la chausas, de toponimia, que queu nom de « Néouvielle » ven de l'occitan neu vielha que vou dire... Me decidi de l'i parlar en òc, en lemosin de segur, me respondet còp sec en lengadocian, que l'òme nasquet en paìs Minervés ( de veire qui-dejos « retrach de guide ». Nos parlet d'istòria de l'endrech, de geomòrfologia, de l'activitat umana que faguet lo paisage pendant tres mila ans dau pastoralisme en passar per lo trabalh dau bois, l'electricitat, lo torisme. Nos parlet de la tarribla fonta daus glaciers ( selhs), de las artigas, de tropeus, de bargiers...Emb per io totplen de complements utiles en occitan sur los noms de luòcs, los animaus, la botanica, la geologia... Una vertadiera visita bilinga. E d'un biais fin que geinava pas los autres randonaires. L'òme ne'n sap de las chausas sur queu paìs e nos los faguet veire d'un biais diferent. Sei tornat emb tot un fum de mots montanhòus que io coneissia pas. Faguèrem de las comparasons entre lengadocian , lemosin e gascon que se parla dins l'endrech. Ai apres que aquì, lo Monsur, quo es pas lo tesson, mas l'orsa, que montar se ditz « pujar » e davalar se ditz « baissar ». Nos trobarem aprep la visita per l'entrevista. Un brave moment, plan riche, plan interessant.
Tot aquò fuguet possible per ço que avem ausat parlar en òc en defòra de nòstre cercle abituau. Veiqui un guide que meritaria ben lo Label òc, ten !
Denis Gilabert.
Fotòs: Peire Alberò e quauques luòcs a l'entorn de Peirasorda, entre Nauta-Garona e Nautas-Pireneus
09:52 Publié dans Actualitats, actualité, Quaserns de viatge/ carnets de voyage | Lien permanent | Commentaires (0)
Retrach de Peire Alberò, guide en Pireneus
« Nasqui en Minervés, paìs de vinha. Ai apres a parlar l'occitan en familha, subretot emb la memin. Quante eri mainatge, «caganhis », mon paire e grand paire me fagueren descubrir las Pireneus en marchar, caçar, pescar. Aprep, fagueri de l'escalada, descubrigueri Luchon. En mesme temps, fagueri mos estudis de musica al conservatori de Tolosa per venir tustaire( percussionniste, batteur). Fagueri 22 ans d'ensanhament, ai jugat dins mai d'un orquestre e grope dins tots los estiles, en trad , tanben emb lo grope « Mas de Brech ». Ai totjorn passat belcòp de temps en montanha. Aura sei guide, tota l'annada, l'ivern en raquetas, l'estiu de pès. Ai seguit de las formacions e dels cercadis personals per aprener istòria, catografia, analisis de la neu, toponimia, meteorologia, tecnicas de còrdas...Fasem de l'espeologia tanben e agacham los selhs ( glaciers) emb mon colega Peire René, glaciologue. Demòri emb ma femna basca et nòtres 3 maintages dins un vilatge a costat de la Val d'Aran. M'arribi dels còps de parlar occitan emb lo monde que meni en randonada. Es una causida de vita de viure dins e per la montanha. Cal aver lo nhac, que lo paìs es plasent mas rufe », ço-ditz Peire Alberò.
Intervista per Denis Gilabert
L'invité, lo convidat de Meitat-chen, meitat-pòrc dau diumenc 1er de març 2015
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que los convidats de l'emission dau diumenc 1er de març a 11 oras sur França Blu Perigòrd seran l'accordeonista Nicolas Peuch e la flaütista Lucie Roulet per lor noveu Duò Anem. Jugaran en directe dins l'emission.
De veire sus aqueu blògue l'article sur Nicolas Peuch et Lucie Roulet: http://occitan.blogs.sudouest.fr/archive/2015/02/08/le-du...
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
07:17 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Lo mes de feurier (4) per Micheu Chapduelh
Il ne faut pas croire que la végétation soit endormie en février. Il est des signes visibles de son activité discrète. « Au mes de feurier, Punta la fuelha au grauselhier ». Au mois de fébrier, pointe la feuille au groseiller. « Belier Leva lo blat dau terrier ». Février fait sortir le blé de terre.
On a déjà une petite idée de ce que sera la récolte de céréales : « Avena (civada) brava en febrier,
Prepara ton granier ». Si en février ton avoine paraît de bonne venue, prépare ton grenier. « Civada de belhier Clafís lo granier ». Avoine de février emplit le grenier. Même s’il y a un pessimiste pour dire : « Civada de belhier Vai pas au granier ». Avoine de février ne va pas au grenier. « Òrdi de belhier Fai plen granier ». Orge de février fait plein grenier.
La vigne, elle, est encore en sommeil. Mais est-il temps de tailler ? Difficile de se faire une idée quand un proverbe dit : « A qui poda en belhier Fan pas mestier Deschas e paniers ». A qui taille en février, ne font pas besoin corbeilles et paniers. Alors qu’un autre affirme : « Vinha podada en febrier Emplís lo panier.Vigne taillée en février emplit le panier.
Micheu Chapduelh


text:
158
Frédéric Mistral ilustre e descouneigu
Pèr la Fe di Biòu e l’Amour de la lengo
Trilougìo prouvençalo n° 2 de Roubert Aprin
Nivous et esclargidos
Me dison 'laguiole'
Vivèn uno curiouso pountannado.
Un tipe, dins soun burèu, un finocho di finocho, s’es apoudera lou noum de la coumuno rouërgato de Laguiolo, en Aubra, pèr chabi si prouducioun e, de cop, enqueissa de «royalties» en vendènt sa licènci en quau que siegue.
Laguiolo es la capitalo di coutèu, di famous coutèu «laguiole», que tóuti nòsti papet avien dins sa pòchi. Em’ un «laguiole» fasien tout : manjavon, chaplavon de lesco de pan, se n’en servien coume d’un óutis pèr li pichòtis obro de la terro.
Se capito, vuei, que de «laguiole» se n’en fabrico toujour à Laguiolo tant coume subre-tout à Thiers, mai li coutelié d’eila an pas lou dre d’utilisa lou noum coume marco bord qu’apartèn à quaucun que se l’es aproupria.
Es pas uno galejado, bràvi gènt! Es un afaire de la memo meno qu’aquelo di galino d’Óupedo, de l’aproupriacioun di vilage e di terro agricolo dis Aupiho e dóu Leberoun pèr de nouvèu segnour. Coume de la fabrico vauclusenco que proudus, aro, d’esquichun de poumo d’amour emé de liéume impourta de...Chino. O encaro, ô meraviho!, d’aquéli fruch e liéume qu’arrivon dóu Marò vo d’Espagno e que, d’un cop de bagueto, devènon de fruch e liéume de...Prouvènço. Se d’asard anas vous proumena un pau sus li marcat d’estiéu, veirés, encaro, e à bóudre, de proudu se-disènt prouvençau fabrica à Pamparigousto e segur pas en Prouvènço.
Es acò la moundialisacioun, ço qu’es à tu es à iéu e se siés pas countènt as que de croumpa un chut!
Pèr n’en reveni à la viloto de Laguiolo, qu’es plus prouprietàri de soun noum!, lou mounde an decida de se batre, lou proumié conse en tèsto, e de pourta l’afaire davans la justiço.
Gagnaran-ti? Acò ‘s pas segur. Mai se gagnon sara un poun de marca dins la batèsto qu’óupauso li gènt dóu terraire i baratié em’ is afairisto.
Un soulet counsèu, ami legèire : s’avès besoun d’un «laguiole» avès d’ana n’en croumpa un aqui ounte se n’en fai despièi lou siècle 19en o bèn de vous adreissa à-n-un armurié, o bèn un quincaié (n’en soubro gaire) pèr pas vous faire couiouna e eisigi lou certificat d’óurigino dóu fabricant.
Avans li pèis, avèn agu li jouguet que soun plus fabrica en Franço e en Éuropo. Emé la desparicioun prougramado di pèis, sara encaro un tros de la civilisacioun tradiciounalo que cabussara. Alor, fau sauva li «laguiole», n’agué chascun un o meme dous, en se mesfisant de tóuti aquéli coutèu pourtant aquest noum, mai que soun fabrica en Asìo e soun de qualita marrido.
30161


text:
1183
Aquesta pagina concernís l'an 1183 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Anglatèrra[modificar | modificar la font]
Fin de la revòuta d'Enric lo Jove que moriguèt de malautiá lo 11 de junh. Après aquela mòrt, lo rèi Enric II (1154-1189) foguèt obligat de modificar sa succession. Son fiu Ricard deviá venir rèi d'Anglatèrra mai auriá ges de poder fins a la disparicion de son paire. Deviá pereu laissar lo Ducat d'Aquitània a son fraire Joan. Ricard refusèt aquel acòrdie foguèt atacat per son paire e sei fraires.


text:
Wikipèdia:La tavèrna
Totas las discussions de 2014 son desenant archivadas. --— Joan Francés Blanc (me´n parlar) 9 genièr de 2015 a 07.39 (UTC)
Bonas fèstas e Bona Annada![modificar | modificar la font]
Adieu a totes, espèri que tot vos va plan. Vos desiri a totes de bonas fèstas de Nadal (un pauc tard mas bon...) e subretot una bona nuèch de Cap d'An e subretot una Bona Annada plan granada e acompanhada que vos desiri plan melhora e rica que 2014! A lèu, amistats, Claudi/Capsot (d) 31 decembre de 2014 a 11.22 (UTC)
- Mercé Capsot. Bona Annada a tu e a tota la còla de la Wikipèdia nòstra!Jiròni (d) 2 genièr de 2015 a 09.03 (UTC)
- Bòna annada en totei ! (N'aprofiechi per renar un chico, ai clicat un vintenat de còps sus lo ligam "una pagina a l'azard" e siáu tombat 16 còps sus d'una pagina pertocant una municipalitat francesa ò espanhòla...). Matieu Castel (d) 6 genièr de 2015 a 10.19 (UTC)
- Adieu, e encara se foguèssen d'articles de qualitat e pas de causas automaticas... mas pensi que cal far, dapasset, puslèu que parlar e eventualament renar ;) A lèu, amistats, Claudi/Capsot (d) 7 genièr de 2015 a 14.47 (UTC)
- Bona annada a totes. I a un trabalh terrible de far sus totes los articles a propaus de las comunas occitanas, creats mai o mens automaticament. La primièra causa serà de reveire las boitas "infobox", e après d'o netejar tot. E nos mancan tanben los toponimes en occitan d'una granda part de l'espaci nòstre. A lèu, --— Joan Francés Blanc (me´n parlar) 9 genièr de 2015 a 08.00 (UTC)
- Bona annada a totes. I a un trabalh terrible de far sus totes los articles a propaus de las comunas occitanas, creats mai o mens automaticament. La primièra causa serà de reveire las boitas "infobox", e après d'o netejar tot. E nos mancan tanben los toponimes en occitan d'una granda part de l'espaci nòstre. A lèu, --— Joan Francés Blanc (me´n parlar) 9 genièr de 2015 a 08.00 (UTC)
- Adieu, e encara se foguèssen d'articles de qualitat e pas de causas automaticas... mas pensi que cal far, dapasset, puslèu que parlar e eventualament renar ;) A lèu, amistats, Claudi/Capsot (d) 7 genièr de 2015 a 14.47 (UTC)
- Bòna annada en totei ! (N'aprofiechi per renar un chico, ai clicat un vintenat de còps sus lo ligam "una pagina a l'azard" e siáu tombat 16 còps sus d'una pagina pertocant una municipalitat francesa ò espanhòla...). Matieu Castel (d) 6 genièr de 2015 a 10.19 (UTC)
Excellenta annada a totesǃ --Cedric31 (d) 24 genièr de 2015 a 07.54 (UTC)
Bonjour[modificar | modificar la font]
Je cherchais un article sur les disques Ventadorn. 2.2.241.114 (d) 7 genièr de 2015 a 14.35 (UTC)
- Bonjorn, vertat que manca. --— Joan Francés Blanc (me´n parlar) 9 genièr de 2015 a 07.58 (UTC)
- Una debuta: Ventadorn (musica). --— Joan Francés Blanc (me´n parlar) 9 genièr de 2015 a 09.52 (UTC)
Una associacion per la Wikipèdia occitana[modificar | modificar la font]
Adissiatz, Vos prepausi de reactivar la discussion sus l'oportunitat de crear una associacion, per portar e difusar los projèctes de Wikimèdia en lenga occitana. La discussion se fa aicí ː Wikipèdia:Presa de decision/Associacion, es reobèrta per un mes complet. Me preni coma bona resolucion de far capitar aquel projècte. Quand de proposicions seràn fachas, votarem per nos posicionar sus aquel subjècte. Plan coralament. --Cedric31 (d) 24 genièr de 2015 a 08.07 (UTC)--Cedric31 (d) 25 mai de 2014 a 11.11 (UTC)
IMPORTANT : Examèn de l'activitat administrator[modificar | modificar la font]
Bonjorn. Una novèla decision a prepaus del levament dels "dreches avançats" (administrator, burocrata, etc.) es estada adoptada recentament per un consensus general de la comunautat (vòstra comunautat a recebut un messatge a prepaus d'aquela discussion). En seguida d'aquela decision, los stewards examinan actualament l'activitat administrator dels pichons wikis. Per autant que sapiam, vòstre wiki a pas cap de procedura precisa per levar los "dreches avançats" als comptes inactius. Aquò significa que los stewards se'n van ocupar, segon las novèlas proceduras d'examèn d'activitat administrator.
Avèm establit que los utilizaires seguents reünisson los critèris d'inactivitat (pas de contribucion ni de connexion dempuèi mai de 2 ans) :
- Mertyl (administrator)
Aqueles utilizaires recebràn lèu un avís que lor demanda de dobrir una discussion publica se vòlon conservar tot o partida de lors dreches. En l'abséncia de responsa, lors dreches avançats lor seràn levats pels stewards.
Pasmens, se vòstra comunautat vòl establir son pròpri processus d'examèn de l'activitat qu'anullat e remplaça los critèris retenguts mai globalament, se vòstra comunautat vòl prene una decision diferenta a prepaus dels detenidors de dreches que demòran inactius o se vòstra comunautat a ja pres una decision qu'auriam pas presa en compte, dins aqueste cas precisatz-lo se vos plai als stewards sus Meta-Wiki per tal que metam pas en plaça cap d'examèn dels estatuts dels utilizaires sus vòstre wiki. Mercé, Rschen7754 31 genièr de 2015 a 18.25 (UTC)
Politica linguistica dialectala[modificar | modificar la font]
Adieussiatz,
Un quicòm que me tafura : ai aguda l'escasença d'òbrar a enriquesir far pas gaire (dins condicions qu'evocarai benlèu mai tard) aquela wikipedia...
Me foguèt demandat de trabalhar mai que mai sus mon canton (Arieja Nauta) e dins lo dialècte de l'endreit (valent a diser un lengadocian amb d'unes particularismes coma l'emplèc del "Le" en plaça del "Lo", la forma -èc puslèu que -èt a la 3èna del preterit....) e vesi qu'aquò se far pas forçadament sus los articles.
Alavetz, es pas una critica (encara mens una tissa meuna) voliai saber se i'avia una politica clara e assumida en la materia sus la revirada occitana de la Wikipèdia : dialècte larg o particularisme ? istòria de poder (s'aquò vos interessa) continuar de participar en tot emplegant lo bon biais de faire ?
Mercés plan de las responsas vòstras a d'aquel subjecte (en tot esperant que pausi aquela question a l'endreit que cal)
Amistats --Joan cavalier (d) 21 febrièr de 2015 a 22.47 (UTC)
- Adieussiatz,
- I a pas de politica linguistica autra que la definida dins la Carta linguistica:
- grafia classica,
- totas las varietats dialectalas,
- coeréncia intèrna dins cada article.
- Çò important es de respectar la lenga en:
- utilizar lo bon nivèl de lenga dins lo trabalh enciclopedic (escriure "nàisser" o "vàser" e pas "crebar l'uòu")
- defugir lo sucursalisme
- defugir las iniciativas individualas fòralenga (lenga artificiala bastida per qualqu'un qu'a ges de competéncia lexicografica/lexicologica e qu'ai de dobtes :sus sa coneissença de la lenga), coma panoccitan.org(*)
- Sèm pas prosses per aver de correccions sistematicas, alara es lo trabalh de cada autor de seguir:
- las règlas ortotipograficas minimalas (per ex. pas de majuscula als noms etnics, pas d'espaci abans los signes dobles :;!? al contrari del francés)
- lo lexic comun (avèm longtemps mancat d'una referéncia acessibla en linha, ara las aisinas del Congrès son a posita, e i a basicament lo diccionari ortografic e lo diccionari scientific de Josiana Ubaud que son necessaris)
- (*) aimi pas ne parlar, es un pauc coma Daesh o lo Front Nacional, fa de reclama per monde que lo se meritan pas.
- S'avètz de dobtes, trantalhetz pas a pausar d'autras questions.
- Coralament, --— Joan Francés Blanc (me´n parlar) 22 febrièr de 2015 a 09.36 (UTC)
- Bonjorn e benvengut demest nosautres. Joan Francés a ja fach una bona explicacion e dich çò essencial. Sabi pas qual comentèt d'escriure dins l'occitan local, çò que me sembla gaireben impossible de tot biais, e subretot ingerible; cal pensar que sèm mai d'un a trabalhar aquí e podèm pas èsser totes de linguistas patentats per saber las variantas, particularitats e especificitats de cada ròdol. Ensagèri d'explicar fa ja un brieu a Cedric, cresi, qu'èra a botar de "le" e de "fosquèc" (e mai) dins los articles del país tolosan que pensi pas que siá bon per res de tombar dins de (ultra)localisme..., cal veire que lo catalan coneis el/lo/es (article salat) e que sonque lo primièr a una foncion normativa dins la lenga escricha (l'oral es quicòm mai, e aquí nos deuriam pas (auto)censurar a priòri...). Nos trobar amb de variabilitat: lo/le/el/al/eth/so o vic/vigèc/vegèc/vegèt/veguèt, aver/avedre/agudre/aguedre/aveire/aguer me sembla pas bon per la wikipèdia ni mai per la lenga occitana dins son ensems, subretot pels que la vòlon aprendre... E mai m'embéstie un pauc, mas contribucions dins la wiki catalana èran pas dins mon valencian nadiu mas en catalan oriental estandard... es una question de logica (demografica e difusiva) e l'emocional deuriá pas entrepachar lo prètzfach... segur es mens evident en occitan que s'i pausa, encara, la question de varietat(s) normativa(s)... Bon dimenge e a lèu, amistats, Claudi/Capsot (d) 22 febrièr de 2015 a 11.35 (UTC)


text:
1621
Aquesta pagina concernís l'an 1621 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Otoman[modificar | modificar la font]
Batalha de Khotin lo 24 de setembre còntra lei fòrças de Polonha-Lituània. S'acabèt per una desfacha otomana saunosa (42 000 tuats còntra 14 000) maugrat una superiotat numerica fòrça importanta. Osman II deguèt se retirar e signar un tractat de patz restaurant lo statu quo. Après aquela revirada, decidiguèt d'adoptar un programa de modernizacion de l'Empèri Otoman, especialament de l'armada e de l'administracion.


text:
Campings à la une
- Filtrer par :
- Départements
- AudeGardHéraultLozèrePyrénées-Orientales
- Villes
- AigaliersAigremontAigues mortesAigues vivesAiguezeAimarguesAlesAllegreAlzonAnduzeAramonArgilliersArpaillargues et aureillacArphyArreArrigasAsperesAubaisAubordAubussarguesAujacAujarguesAulasAumessasAvezeBagardBagnols sur cezeBarjacBaronBeaucaireBeauvoisinBellegardeBelvezetBernisBessegesBez et esparonBezouceBlandasBlauzacBoisset et gaujacBoissieresBonnevauxBordezacBoucoiran et nozieresBouillarguesBouquetBourdicBragassarguesBranoux les tailladesBreau et salagosseBrignonBrouzet les alesBrouzet les quissacCabrieresCaissarguesCalvissonCampestre et lucCamprieuCanaules et argentieresCannes et clairanCardetCarnasCarsanCassagnolesCastelnau valenceCastillon du gardCausse begonCaveiracCavillarguesCendrasChambonChamborigaudChusclanClarensacCodognanCodoletColliasCollorguesColognacCombasCompsConcoulesCongeniesConnauxConqueyracCorbesCorconneCornillonCourryCrespianCrosCruviers lascoursDeauxDionsDomazanDomessarguesDourbiesDurfort et st martinEsperouEstezarguesEuzetFlauxFoissacFonsFons sur lussanFontanesFontarechesFournesFourquesFoussignarguesFranquevauxFressacGagnieresGailhanGajanGallargues le montueuxGallicianGaronsGarrigues ste eulalieGaujacGeneracGenerarguesGenolhacGoudarguesIssiracJonquieres st vincentJunasL ardoiseL estrechureLa bastide d'engrasLa bruguiereLa cadiere et camboLa calmetteLa capelle et masmoleneLa grand combeLa levadeLa roque sur cezeLa rouviereLa vernaredeLamelouzeLangladeLanuejolsLasalleLaudunLaval pradelLaval st romainLe cailarLe garnLe grau du roiLe martinetLe pinLe viganLecquesLedenonLedignanLes anglesLes magesLes plansLes plantiersLes salles du gardonLezanLioucLiracLogrian florianLussanMalons et elzeMandagoutManduelMarcouleMarguerittesMarsMartignarguesMaruejols les gardonsMassanesMassillargues attuechMauressarguesMejannes le clapMejannes les alesMeynesMeyrannesMialetMilhaudMolieres cavaillacMolieres sur cezeMonobletMonsMontagnacMontaren et st mediersMontcalmMontclusMontdardierMonteilsMontfauconMontfrinMontignarguesMontmiratMontpezatMoulezanMoussacMusNages et solorguesNavacellesNersNimesNotre dame de la rouviereOrsanOrthoux serignac quilhanParignarguesPeyremalePeyrolesPommiersPompignanPont d'heraultPont d'heraultPont de rastelPont saint espritPonteils et bresisPort camarguePortesPotelieresPougnadoressePoulxPouzilhacPuechredonPujautQuissacRedessanRemoulinsRevensRibaute les tavernesRivieresRobiac-rochessadouleRochefort du gardRochegudeRodilhanRoguesRoquedurRoquemaureRoussonSabranSaint ambroixSaint andre de roquepertuisSaint christol les alesSaint denisSaint gillesSaint hippolyte du fortSaint jean de ceyrarguesSaint jean de maruejols et avejanSaint jean de valeriscleSaint jean du gardSaint julien de la nefSaint julien de peyrolasSaint laurent d'aigouzeSaint nazaireSaint paulet de caissonSaint privat de champclosSaint quentin la poterieSaint victor de malcapSainte cecile d'andorgeSalazacSalindresSalinellesSanilhac sagriesSardanSaumaneSauveSauveterreSauzetSavignarguesSazeSenechasSernhacServasServiers et labaumeSeynesSommieresSoudorguesSoustelleSouvignarguesSt alexandreSt andre d'olerarguesSt andre de majencoulesSt andre de valborgneSt bauzelySt benezetSt bonnet de salendrinqueSt bonnet du gardSt bresSt bressonSt cesaireSt cesaire de gauzignanSt chaptesSt christol de rodieresSt clementSt come et maruejolsSt croix de caderleSt dezerySt dionizySt etienne de l'olmSt etienne des sortsSt felix de pallieresSt florent sur auzonnetSt genies de comolasSt genies de malgoiresSt gervaisSt gervasySt hilaire d'ozilhanSt hilaire de brethmasSt hippolyte de catonSt hippolyte de montaiguSt jean de crieulonSt jean de serresSt jean du pinSt julien de cassagnasSt julien les rosiersSt just et vacquieresSt laurent de carnolsSt laurent des arbresSt laurent la vernedeSt laurent le minierSt mamert du gardSt marcel de careiretSt martialSt martin de valgalguesSt maurice de cazevieilleSt maximinSt michel d'euzetSt nazaire des gardiesSt paul la costeSt paul les fontsSt pons la calmSt privat des vieuxSt roman de codieresSt sauveur camprieuSt sebastien d'aigrefeuilSt siffretSt theodoritSt victor des oulesSt victor la costeSte anastasieSumeneSylverealTavelTharauxTheziersThoirasTornacTresquesTrevesUchaudUzesVabresVallabreguesVallabrixVallerarguesValleraugueValliguieresVauvertVenejanVerfeuilVergezeVers pont du gardVestric et candiacVezenobresVic le fesqVilleneuve les avignonVillevieilleVissec
Filtrer selon les disponibilités :
9 Camping(s) partenaire(s)
Gard
160 emplacements
Vieux pays marqué par la réforme, ancienne terre d’élection pour l’élevage des vers à soie ou les cultures en terrasses, les cévennes sont...
230 emplacements
Au coeur de la vallée de la cèze, entre cévennes et côtes du rhône, allègre-les-fumades est une commune thermale et touristique de 2500 hectares...
132 emplacements
A deux pas du pont du gard et en bordure de rivière, le camping le barralet*** vous invite a des vacances natures inoubliables au cœur des gorges du...
60 emplacements
Camping familial au cœur d'un charmant village typique du gard provençal. situé au croisement des villes d'orange, d'uzes, d'avignon et de nîmes,...
Situé dans une forêt de chênes verts à l'aplomb des fameuses cascades du sautadet et du village classé de la-roque-sur-cèze, le camping les...
100 emplacements
Ce camping 3* vous accueille au coeur du village provençal de montfrin. situé sur 2.5 ha bien arborés, plein de quiétude, il offre un cadre en...
242 emplacements
Entre cévennes, méditerranée et provence, nîmes fait figure d'exception culturelle, riche de ses nombreuses influences à la fois romaines et...
200 emplacements
Dans le gard à 3km du célèbre pont du gard, vestige de l'aqueduc romain, entre nîmes, uzès et avignon s'étend le domaine de la soubeyranne....
200 emplacements
Situé au centre d'une région connue, c'est un point de départ pour toutes vos excursions : nîmes, avignon, arles, uzès, la camargue, les...


text:
Modèl:Supression imatge
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
modèl. Mercés de vos assegurar qu'avètz plan utilizat la sintaxi
Lo paramètre
{{supression|nòta=ok}}  ; en efièch, sens las balisas
, las paginas dins las qualas lo modèl es inclús portaràn tanben aquel bendèl, alara que son pas prepausadas a la supression.
Lo paramètre
nòta permet d'afichar pas mai la presenta nòta.
- Descripcion
- Aqueste modèl permet d’indicar qu’un imatge es prepausat a la supression. L’aposicion d’un tal bendèl rend imperatiu de seguir la procedura descricha sus Wikipèdia:Imatges de suprimir.
- Sintaxi
{{supression imatge |[CritèriTriada] }}
- Paramètres
- CritèriTriada : critèri de triada d'utilizar dins la categoria Imatge prepausat a la supression (facultatiu : nom de la pagina correnta s'es omés).
- Exemples
- Plaçar per exemple
{{supression imatge|Portal Argeria}}dins la pagina Imatge:GM PortailAlgerie02.jpg…
- Vejatz tanben


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Enchenberg es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Lo vilatge s'estend sul scenari, en país descobèrt.
Le village s'étend sur le plateau, en pays découvert.
Enchenberg
Lo vilatge conserva dels testimoniatges de l'epòca préhistorique. Dos luòcs gallo-romains an #èsser descobèrts près del pòble e una decidís de Mercuri en grès ponduda al jorn en lo bòsc. Lo pòble a mencionat en 1286 jos la forma Ennechenberg : la montanha de Enniko, d'un nom d'òme. Lo pòble, traversat al Mièja Edat per la granda rota en connectant Estrasburg a Trèves, possedís doas separacions : lo anciana cense de Guisberg, formada d'una anciana granja apertenenta ja en 1709 ( estat dels bens del monastèri ) al abbaye de Sturzelbronn,e reconstruite en 1738 ; e la granja de Heiligenbronn, proprietat de Claude-Charles de la Lança de Moranville, capitana de las caças del pòrti de Lorraine. Al Sègle XVIII, una forja existís en la separacion de Guisberg, apertenenta a la abbaye de Sturzelbronn.
Del punt d'enguarda de l'esperital, Enchenberg, succursale de Siersthal pendent lo Ancian Regim, a erigit en parròquia en 1802 e fa partida dempuèi aquela data de la archiprêtré de Rohrbach. L'abitat rural es encara plan conservat e de nombrosas croses jalonnent los camins, mas es sustot la devocion e lo pelegrinatge a santa Vérène #qu'an marcat los mentalités religiosa dempuèi la fin del Sègle XVIII.
Modèl:ÉluDébut


text:
1553
Aquesta pagina concernís l'an 1553 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 13 de decembre - Enric de Borbon, rei de França e Navarra (m. 1610)
- Francisco Gómez de Sandoval-Rojas y Borja, Duc de Lerma (m. 1625)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 9 d'abril - François Rabelais, escrivan francés (n. 1493)