text:
23/02/2009
Darwin a 200 ans (1809-1882)
Podiái pas daissar passar aquel anniversari sens parlar d'el ! Pendent dos sègles, los cercaires an estudiat son trabalh, an melhorat sas recèrcas e, en America, a l'escòla, òm ensenha encara en 2009 que l'òme davala d'Adam e Eva ! Aimariái ben saupre de que se conta als enfants de França al catechirme... Ieu, m'an pas parlat de l'evolucion, quand ère pichona, al catechirme. Qunt malastre, la religion, quand sortís del còr de cada òme per s'espandir dins la vida sociala...
L'altre jorn, escotave un cercaire que disiá : "Lo monde an paur e vergonha de davalar dels monins, mès qu'ajan pas paur, son encara de monins !" E òc.
22/02/2009
Loís XV al Dalfin
Loís XV al Dafin davant los mòrts, lo ser de Fontenoy :
"Voyez ce que coûte une victoire... Le sang de nos ennemis est toujours le sang des hommes. La vraie victoire, c'est de l'épargner."
20/02/2009
Rébecca Dautremer
Se la coneissètz pas encara, anatz dins una librariá e trobaretz sos albums a cò dels dròlles. Ieu, los ai totes. Lo biais de far de Rébecca se conéis entre mila : las colors, los personatges, lor vestit. Aquò que m'agrada lo mai : los petasses.
Es ela qu'a fach la rosèla de Kenzo (flower).
Molin e Seguret dins las trencadas de Verdun (II)
Enric Molin conta sa guèrra granda
amb son amic Eugèni Seguret
(totes dos escrivans de Roergue)
« Un bodòl d'oficièrs al kepi brodat de felhum aviá defilat dins la trencada, aviá fintat al crenèl la rota fortificada que caliá far sautar, aquèra tot vistable, avant de li se tornar fretar. Dos cents òmes avián pagat de lor vida la bestisa de z'o aver pas fach pus lèu.
Un après-miègjorn, ataquèron aquel prètzfach. E mas sautèt la rota ! E los Bòchas amb ela, sautèron. De la trencada nòstra que ne trantissiá coma se tot se crebava, se vesiá los paures colhauds d'en fàcia volar a vint mètres en l'èr. Se vesiá los autres sortir de lors rescondudas e filar coma de lapins. Partián enfadats, dins lo fum e la plèja de tèrra que los avuclava. Sens saber ont anavan, n'i aviá que se lançavan de nòstre costat, e mai d'un, dins la nuèch que seguèt, arribèt englajat en cridant : "Kamerad !"
Seguret e Molin s'esperavan a tornar partir a l'assaut a poncha de jorn, mas l'òrdre venguèt pas. Uèch jorns aquí demorèron, jol bombardament qu'arrestava pas, e tot còp s'encanifrava coma per z'o demolir tot. La sopa arribava dificilament, que la caliá anar cercar al diaussís jols òbusses, dins los gazes que lançavan cada nuèch sus las corvadas. La nhòla sola arribèt totjorn. Un quart per cadun, e mai per aquel que n'auriá ajut enveja. Una aigardent que cremava las tripas e pudiá l'etèr que li avián ajustat per endorzir totas las misèras. » (In En tutant lo grelh, Enric Molin) De sègre...
18/02/2009
Ives Roqueta
Qualqu'un que compta...
(Ph. J.-C. Martinez)
Ieu soi del país de las cardabèlas
Cardabèla : carline aux feuilles d'acanthe. N'i a que la sònan "solelh". Se duèrb quand fa solelh, se barra quand ven la pluèja. Dins lo temps, la manjavan. Se la penjatz sus la pòrta de l'ostal, vos pararà del missant sòrt.
« Cardabèla, ròsa verda,
Ròda de prima endentelada,
Èrba solelh a ras de sòu nascuda,
Dels amors de la pèira e dau solelh.
Dau vent d'ivèrn desrabada,
Te'n sovenes que siás ròda ;
E ròda que rodaràs,
Per pelencs e per planasses.
Franca e sauva de tot luòc,
Ròda de la desfortuna.
Coma lo chòt o la ratapenada,
A la pòrta t'an clavelada,
De cara a ton paire solelh.
Tos dets se cròcan sul tieu còr,
E se durbisson. Mòrta, vives.
La crotz fai l'immortalitat.
E siás dins la claror, la man duberta,
Coma la man etèrna dau vièlh temps. »
(in D'aici mil ans de lutz, de Max Roqueta)
Molin e Seguret dins las trencadas de Verdun (I)
Enric Molin conta sa guèrra granda
amb son amic Eugèni Seguret
(totes dos escrivans de Roergue)
« 25 de setembre 1916. A miègjorn cranta-cinc, los òmes qu'èran en primièira linha montavan a l'assaut de la rota de Bapaume. Fasiá un temps supèrbe, un solelh d'estieu que regaudinava, estent que dempièi de setmanas quitava pas de plòure, cambiant aquel camp de batèsta de la Somme en un fangàs que se pòt pas amaginar. Seguret e Molin benesissián l'astrada que los teniá aquel jorn en resèrva, a tres quilòmèstres, al revèrs del planòl ont s'acanissava la mòrt.
Decà-delà, devas pertot, de batariás anglesas e francesas tiravan ; e tot còp, per lor respondre, quauque 210 se veniá esplatussar apr'aquí sens avertir, enjertant los artilhurs qu'èran pas acostumats a-n-aquela musica. Los fantassins, en los fintant, avián pena a reténer un sorire trufarèl. Per elses, aquel jorn, èra lo "filon" ! Èran a l'abric.
Li èran pas per un brieu ! Miègjorn cranta-uèch… Ardit ! Lo sac sus l'esquina e en avant ! L'ataca, amont, aviá virat al desastre. Dins de fòrts abrics qu'èran curats jost la rota, los Alemands èran demorats a l'assalat tant qu'aviá durat lo bombardament. Quand los nòstres èran partits "a la baioneta" per anar ocupar la trencada ont devián pus trobar que de mòrts, li èran totes, ambe de fusilhs e de mitralhairas, que los esperavan. Los avián laissats avançar a trenta mèstres sens dire ren, e tot d'un còp : bram ! Los avián segat. Cap èra pas tornat. La segonda linha èra esclavissada, escanada pel bombardament. Lo "front", tant val dire, èra crebat. Caliá, a tot prètz, anar tampar lo trauc.
Tant qu'arrapèron la còsta, a l'abric dels uèlhs de l'enemic, tot anèt enquèra. Mas tant lèu qu'arribèron sul planòl, a descubèrt, aquò siaguèt quicòm mai ! Ni mas los canons d'Alemanha, mitralhairas, fusilhs, bombas, a que diable mai, lor agèsse grelat dessús ! Tot sautava en l'èrt al torn d'elses, e tant plan davant coma darrèr ! Tot lieussava, petava, miaunava, e rebombissiá. Anavan per escoadas, a vint mèstres una de l'autra, d'un trauc d'òbus dins l'autre, dins un saut.
Es aital qu'èran arribats, sens tròp de deganassís a cent mèstres dels Bòchas, dins la trencada d'ont èran partits lors camaradas mièja-ora davant. La trencada èra vuèja. Èra plonda, en pron bon estat. Li s'ostalèron coma dins un castèl. Uèch jorns aquí demorèron, esperant, d'un jorn a l'autre, d'una minuta a l'autra, l'òrdre de tornar atacar. » (In En tutant lo grelh, Enric Molin) De sègre...
Formula magica
Formula magica per sonhar un dròlle qu'a escavelat :
"Pèl de cabra, pèl de cabrit,
Deman matin seràs garit !"
"Pèl de cabra, pèl de cabrit,
Deman matin seràs garit !"
11/02/2009
Un conte pels dròlles : Veusa
Un còp, i aviá Joana qu'aviá perdut son òme. Un ser de decembre, la mòrt lo li prenguèt. Nevava. N'èra talament contristada que lo silenci d'en defòra s'acranquèt en ela. Volguèt pas veire degús. Dapasset, s'ocupèt de tot, sola.
[Illustracion : L'enterrament, un pichon cementèri, dins la nèu, Joana sola davant la caissa de mòrt, lo monde darrèr]
D'aquel jorn, contunhèt de viure. En defòra. Èra gaireben acabat per l'endedins. La jornada, anava al trabalh. Lo monde la trobavan tan fòrta… Se risiá, se trufava, galejava. Mès, de còps que i a, quand èra sola e que lo negre de la nuèch emplissiá l'ostal, se metiá a plorar.
[Joana, dins la cosina, a plorar, lo cap dins los braces pausats sus la taula]
Cada ser, dins la cambra, dubrissiá lo lièch del mème costat. Èra tan bèl, son lièch ! Per lo veire pas tan bèl, sus la plaça d'a costat, daissava totjorn un escach de libres. Aital èra pas sola.
[La cambra de Joana, polida, una cambra de filha, sul lièch, a drecha, un molon de libres]
De còps, al mièg de la nuèch, Joana se desrevelhava, se levava d'un vam e trucava contra las parets de la cambra, enversant tot aquò que se trobava sus son camin. Puèi, finalament, arribava a trobar la fenèstra. Del moment que sa man tocava la ponhada de la fenèstra, la panica s'acabava. Tornava prene conciença d'ela. Lo còr s'aplanava. Alara, dubrissiá la fenèstra per se desrevelhar d'a fet e tornar prene alen.
[Joana a la fenèstra dubèrta a cort d'alen, en plena nuèch]
Li arribava pr'aquò de se sentir viva. Aviá sos aucèls. Cada ivèrn, los apasturava. Lo "tsí-tsí" de las besegas l'emplissiá de jòia. Las pichonas bluas la pertocavan. La sonavan, lo matin, quand tardava a lor menar las granas. Tot còp, un becgròs, aquel piuçon gigant tan pauruc de costuma, se veniá far veire tanben. Polida recompença. Èra son bestial.
[Joana darrèr lo veiral a espincar los aucelons (besengas e becgròs) sus la pèira de la fenèstra, mièja-resconduda darrèr la cortina]
La prima, èra totjorn defòra. Quand fasiá de polidas jornadas, que l'èrba aviá pas encara butada tròp, anava per un prat que coneissiá e rotlava sus la gleva mofla. Aquí, degús la podiá pas veire. Li semblava qu'èra encara pas qu'un filhon.
[Joana a far d'escarabissondas dins lo prat]
Joana aimava las bèstias mès las plantas tanben. Las coneissiá totas e las amassava per se sonhar : lo liri per las plagas que lo caliá metre dins l'òli, la menta o la tanarida pel mal de ventre, las ponchas de romècs pel raumàs… Fasiá de paquetons polits amb aquelas que caliá metre a secar e los penjava destriats per color. Quand las plantas èran secas, las metiá dins de sacons de lin cordurats de roge.
[Los sacons brodats]
Cada còp que l'ivèrn arribava, Joana sarrava los ponhs. L'òrra nèu la fasiá venir caborda, coma la nuèch quand se desrevelhava e que sabiá pas pus ont èra. Quand nevava, que s'i vesiá pas a dos passes, barrava los contravents de l'ostal e se metiá al lièch.
[L'ostal cobèrt de nèu, contravents barrats, de luènh]
Una vesprada d'estiu que Joana se solelhava jost un prunièr, lo catàs negre a l'ombra de la cadièira-longa, ausiguèt l'esquila del portanèl. Anèt veire qual èra aquò e se trobèt lèu davant un òme. Agèt pas lo temps de dire res que l'òme comencèt :
"Bonjorn, soi botanista e m'an dich que coneissiatz totas las plantas del país !
- Benlèu pas totas mès un fum, òc ben… Dintratz."
[L'òme arriba dins l'òrt. Joana sus la cadièira-longa, lo catàs negre dejost]
Dintrèron dins l'ostal e Joana anèt far de cafè. Quand tornèt de la cosina, l'òme aviá espandit totes sos libres de botanica sus la taula. Tres oras passèron que s'entrachèron pas… S'apelava Loís. Lo sabentum de Joana l'espantava.
[Joana e Loís a la taula, lo catàs negre jagut suls libres dubèrts, lo servici a cafè polit sus la taula]
Loís tornèt sovent a l'ostal de Joana. Joana l'esperava. Podián passar de jornadas a parlar de las flors… Un ser, Loís demorèt.
Lo monde del vilatge sachèron lèu que Joana èra tornar amorosa. Volguèron ne saupre mai, saupre s'èra vertat e venguèron badar a l'entorn de l'ostal de Joana. N'agèron la pròba.
[La nuèch, l'ostal es alucat, òm devinha Loís qu'embraça Joana]
Una nuèch que Joana e Loís dormissián coma d'enfants, un bruch d'Ifèrn los sortiguèt de lor sòm. Defòra, de monde cornavan, estiflavan, cridavan. E per dessús : lo bram tarrible d'un brau* ! Joana capitèt lèu que li fasián carivari. Aquel bruch èra lo signe de son paure òme mòrt, lo trimadís de son arma que s'encanissava contra ela. Costuma crusèla entre totas… Lo bon sòrt se paga. Per lor far arrestar aquel sarrabastal, Joana lor deviá pagar per beure. Si que non, tronarián l'endeman. De tot biais, lor caldriá pagar per beure. E Joana o faguèt.
[Es acabat, Joana es sola, se plora, los veires vuèges son sus la taula]
Loís ofriguèt a Joana son pus fin amor. Joana n'èra talament urosa ! Lo carivari èra passat e lo missantum del monde amb el. Pr'aquò, Joana contunhèt tot còp de cercar la fenèstra de la cambra e totjorn de sarrar los ponhs cada còp que tombava la nèu. Dusca a la fin de sa vida.
[Joana e Loís, amoroses]
Cric, crac
Lo conte es acabat.
* brau : topina de tèrra que l'òm a remplaçat lo cuol per una pèl amb un fial al mièg. Amb de pega, quand òm passa la man dins la topina e que l'òm alisa lo fial, aquò fa un bram de brau.
10/02/2009
Carnaval : nos an raubada la cançon !
Sabètz que la cançon del generic de fin de "Nounours" (bonne nuit les petits) es la cançon de Carnaval dels paisses d'Òc ?
"Adiu paure, adiu paure,
Adiu paure Carnaval.
Te te'n vas e ieu demòre,
Per manjar la sopa d'òli,
E lo cambajon salat."
Inscription à : Articles (Atom)


c: text/html

text:
L'adjoint au Développement Durable, Daniel Le Blay : "la crise de la Vache Folle nous a conduit à viser l'autarcie alimentaire pour nos enfants. Il fallait maîtriser ce qui entrerait dans leurs assiettes" (photo MN)
Sembla que siegue una premiera en França, Moans Sartòu emplega un païsan dins lo quadre de la foncion publica territoriala. Sébastien Jourde vèn dei Charentas, e a 35 ans arriba per desvolopar un domèni que la comuna a crompat l’an passat, Auta Comba.
« L’emplegam sota l’apelacion « emplech agricòla », gràcia a nòstra regia agricòla” que nos ditz Sèrgi Rodrigues, lo director dau cabinet d’Andrieu Aschieri, lo premier cònsol ecologista de la ciutat pròcha de Grassa. Aqueu foncionari de categoria C segur pòrta pas de gravata, mai de bòtas, e l’ordinator es mens important per eu que lo motocultor.
Sota lei quatre sèrras comunalas lei liumes créisson. « Son per la cantina e tótei son biò » sotalinha Daniel Le Blay, l’ajonch delegat au Desvolopament Duradís. « L’idèa de mestrejar tot ce qu’intra dins la sieta deis escolans nos vèn de la crisi de la « vaca caluga », a partir de 1995 » nos ditz ; « e coma deguna societat de restauracion escolària nos podiá assegurar una norridura biò, nimai la regionalisacion dei provesiments, avèm decidit de se cercar d’àutrei mejans de norrir en seguretat nòstreis enfants ».

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
dissabte, 30 de setembre de 2006
3637- Gòbiton: Ajuda: una femna per Figura de Gòbi!
Alara, Figura de Gòbi cerca una femna:
- que fumèsse pas
- entre 40 e 60 ans
- pas tròp laidassa
- simpatica
Akò son sos critèris a el, mos critèris a ieu per la femna de Figura de Gòbi:
- que demorèsse dins lo canton, entre Seta e Montpelhièr ( perque vòli pas que se'n anèsse viure luènh)
- que siaguèsse pas pesolh revengut
- que m'aimèsse plan
- que s'ocupèsse plan d'el e que lo faguèsse rire al mens tant coma risèm totes dos
- que siaguèsse independenta
- que mangèsse pas totes los campairòls
Presentacion de Figura de Gòbi:
- es un òme (aviatz compres...),
- 60 ans
- brave que non sai
- polit (francament , fisicament ten plan la rota, vos o disi ieu, qu'aimi los vièlhs)
- fa rire
- o sap tot faire a l'ostal mas tot: alisa, neteja, cosina regde plan (èra cosinièr abans), per çò qu'es del bricolatge, es capable de te desmontar un ostal e de te lo tornar montar en encara melhor que çò qu'èra,
- tre que te pòt ajudar, te balha un còp de man
- a de conversacion
- es plan pròche de la natura
- es d'akí, parla montpelhierenc
- fuma pas.
- beu pas gaire (levat de muscat sec quand ven a l'ostal).
Ieu disi qu'es l'òme ideal.
Las interessadas, contactar lo blòg que farà passar :)
Podètz tornar trobar Figura de Gòbi akí, akí , akí, akí, akí, , akí, akí, o akí e lo mancaretz pas se vos passejatz sovent pels bòsques de SAnt Pons o pels canals de Seta.
divendres, 29 de setembre de 2006
Òbra de Joinessa
A la discotèca
Aquesta nuèch serà terribla! Mon fraire me mena a la discotèca! Anam al Nit, la melhora del canton, ont i a de filhas polidas e un fum de musicas. Espèri que nos daissaràn passar qu’ai pas l’atge de m’anar embriagar. Pas de lagui, mon fraire e sos amics son d’acostumats.
Matiàs, un amic de mon fraire, se regala de me far biscar. Me ditz qu’aquí las filhas an de raubas cortetas e lo fuòc al cuol, e quand van al cagador, es pas per cagar. Me carpinha sus ma pubertat., s’ai lo “material” per anar veire las filhas… De tot biais, m’an dich que al Nit, i a de que beure e de que manjar per aver la santat. Espèri que serai pas tròp crebat.
Doas oras del matin. Ai enveja de desgobilhar. M’an balhat una potinga, pel mal de cap, que m’an dich. E mesclat amb de oisqui-iranja, de qué dona? Espèri. Fau tapissariá coma se ditz… Es pas uèi que lo perdrai. Fa pas res. Almens ai ma botelha de JB.
Vesi mon fraire, es un pauc fosc, deu èstre lo jòc de lums. Es a calinhar una pof cubèrta de pinturas. Matiàs m’a dich qu’anam partir, “qu’aqueste ser es mòrt, i a pas brica d’ambient”. Lo Matiàs tanpauc es pas gaire clar!
Lo parcatge. D’èr fresc. Mas cal dintrar. 25 quilomètres d’aquela rota. Mon fraire aviá lo carri. Cap a l’ostal!
Matiàs me fa cagar! “As furat? As furat? Te podràs totjorn faire la dama blanca qu’espèra los menaires ibronhas!” De qu’es aquela istòria? Se ditz qu’es una femna qu’espèra los carris, los arrèsta, dintra dedins e se buta a cridar al viratge d’aprèp lo pont; son carri seriá sortit de la rota…. Conariás de vièlhs e d’ibronhasses!
Ai lo cap que me dòl. Se vei pas gaire la rota. Tornarmai aquela enveja de racar. O disi a mon fraire. El s’espeta de rire dempuèi que siam partits. Lo pont. I es pas aquela femna. O sabiái qu’èra pas uèi qu’o perdrai. Mon fraire a un biais estranh de menar. La rota vira, bolega. Compreni pas. Mon fraire ritz, lo cais grand dubèrt. Se tracha pas pus de la rota. Gausi pas dire quicòm. I a una platana que se sarra, de que nos vòl aquela platana?
Bram del Matiàs.
Per que veguessiatz ma non-evolucion, escriguèri akò per mos estudis, jos la menaça encara un còp. Anatz conclure que sabi parlar sonque de cuol....
dijous, 28 de setembre de 2006
Quand Figura tròba un campairòl...
Quand tròbi un cèpa coma un ase, apèli Figura de Gòbi qu'arriba , e vakí çò que fa:
Malastrosament, i a pas lo son sus mon aparelh fòto, mas sequenon, ausiriatz: "òu, agacha se i a pas son fraire tanben". E de còps tròbi la familha tota, e de còps, tròbi pas res mai. Començi d'aver l'uèlh! Qu'ara te vesi los campairòls dempuèi la veitura...
Una autra videoneta... perque aimi fòrça las 3 darrièras segondas :)
dimecres, 27 de setembre de 2006
quand la Pomponeta s'incrusta sul blòg...
Li donam doncas la medalha de la melhora tarta.
Mas çò que se merita plan la Pomponeta, es un oscar per aquesta video:
dimarts, 26 de setembre de 2006
Mort aux vaches! non, als RATS, perdon!
Ben , una setmana aprèp, caliá anar agachar un pauc los efièches de ma mission. Diluns o dimars de ser, aviam ausit un rambalh pas possible e de gisclets que fasián plan paur. Alara, se disiam qu'anavi trobar plan de mòrts amont!
Montèri, akeste còp amb de bralhas longas e un lum mai bèl, e trobèri pas res... Rai, akò pudissiá un pauc la mòrt, mas pas mai. Mos molonets de granòtas avián plan demesit e i aviá, en mai, de molonets de pecòlas. Tornèri emplenar los molonets (los de granòtas, è, pas los autres!)
E akeste còp, prenguèri de fòtos de pè... o puslèu, Pomponeta prenguèt de fòtos de pè!:
Te prenguèt los seus sus l'escala qu'èra mon coach dempuèi lo trauc que servís de pòrta per dintrar al granièr:
e lo mèu davant l'arma dels crimis:
Podètz veire tanben l'evolucion de mas cauçaduras... cf akí o akí
Akeste blòg es genial , oaf oaf oaf
dilluns, 25 de setembre de 2006
Dinnar d'un dimenge
Èra plan bon:
Ieu vos o disi: AKÍ SÈM PLAN!
diumenge, 24 de setembre de 2006
Seta, Seta, akí Seta (4)
Perque? cf akí
Òu, francament, lo nòstre estanh?
dissabte, 23 de setembre de 2006
Dinnar d'un dissabte...
E quand tu siás un pauc mai caluga, dises a Marineta e Pomponeta "Òu, disèm a Figura de Gòbi de demorar dinar mas es el que fa la cosina?!" Marineta e Pomponeta aplaudisson de sas quatre mans.
Telefonas a Figura de Gòbi qu'acepta. Lo tipe, en mai de te portar los campairòls trobats la velha, passa al Carrof del canton, e te pòrta de terrina, lo vin, lo formatge, lo rit - nosautras aviam las patatas- e t'o cosina tot.
Akeste òme es meravilhós, vos o disi.
Akò donèt akò:
E coma lo blòg es mondialament conegut (mai que mai per aqueste ostal), an totes pres la pausa per la fòto pel blòg. Coma o podètz veire, Marineta e Pomponeta an plan comprés l'èime de blòg: pès, pès e pès!
Ara , i podrem apondre la mangiscla...
Per manjar, Marineta e Pomponeta levèron los pès de la taula.
OF!
divendres, 22 de setembre de 2006
Brèva de professora...
Alara, a la fin de son primièr cors, li disi "ben , n'auras de causas de li contar a ton papet"
M'agacha, amb un risolet: "Es mòrt".
Primièr cors e mòrta de rire. Akò fa pas seriós, trobatz pas?
dijous, 21 de setembre de 2006
Aresquièrs
Poguèri pas m'empachar de m'arrestar e de sortir l'aparelh.
Akò's la platja dels Aresquièrs. Es mon país de totjorn:
A! coma soi brava, vos ai facha una videoneta... e I A MOS PÈS!!!
Podrètz admirar mas basquets de racalha ;). Akò mancava una video de mos pès, trobatz pas?
dimecres, 20 de setembre de 2006
definicion
dimarts, 19 de setembre de 2006
Seta, Seta, akí Seta (3)
dilluns, 18 de setembre de 2006
Seta, Seta, akí Seta (2)
diumenge, 17 de setembre de 2006
per un dimenge a miègjorn
A miègjorn, amb Pomponeta e Marineta, sèm anadas a la platja. Te fasiá un ventàs! Pasmens, las tres calugas qu'èran dins l'aiga, ben, eriam nosautras!
Akò fa de ben de se banhar!
per un dimenge de matin, me passejavi....
A, me cal arrestar lo raconte.
De k fasiái levada a 9 oras un dimenge de matin? Non, èri pas tombada del lièch... Me levèri a 7.30 (o juri! - ne jurez pas Marie Thérèse- Thérèse , je te prends, je te retourne.... ) que lo frèg me desrevelhèt. Perque cal pas creire, a seta, a 7 oras del matin , fa un frèg que pela!!
Tòrni prene:
Akeste matin, a 9 oras del matin, anèri veire jols teules de l'ostal. Me disiái que coma èra dimenge, èra un jorn per batejar los teules... I montèri amb un casco de bicicleta que m'obliguèt de cargar la Pomponeta, un lum pichonel, d'aiga benesida, d'alh, un cristo, de granas rojas, mas baskets, mas bralhas cortas del fotbòl, mon camisòt violet estivada/caissa de l'eskiròl.
Nota bene per mai tard: preveire un lum mai gròs, de bralhas longas. E Pomponeta me faguèt passar l'aparelh k'aviái doblidat, perque se vos o conti, me cresètz pas:
Doncas, i montèri pas per batejar los teules, soi colha, mas pas a aqueste punt (los qu'an cregut l'istòria, sètz fòrabandits del blòg per 4 generacions). I montèri pas perque sabiái ont anar passejar de bon matin. I montèri que Pomponeta e Marineta ausisson de rats. De rats dins lo granièr.
E qual es qu'a pas paur dels rats dins aqueste ostal??? Alara qual es que deguèt montar s'acarar als rats per lor explicar que, òu, n'i a pro de far de bruch. Los que seguissètz un pauc avètz compres que montèri ieu, foguèsse pas montada ieu, ne parlariam pas sul blòg de tot biais.
[Generic de Mission Impossible on]
Vòstra tòca se l'aceptatz serà de daissar de molonets de granas rojas crompadas dissabte a Moussu B per maites endreches del granièr. Per akò far, vos caldrà prene l'escala, butar lo frigò, dubrir la trapa, metre l'escala, montar a l'escala, arribar amont e plorar qu'aimatz pas brica la lana de vaira que lo granièr n'es tot plen. Puèi vos caldrà demandar a la proprietària cossí marchar akí dessús, e vos explicaràn que cal pas marchar pel sòl, cal metre de laissas entre las bigas gròssas per poder caminar, caminar es un mot bèl que i a pas un metre del sòl als teules... Gratipautas que gratipautaràs, arribarètz a faire 25 metres e daissar 4 molonets de granas rojas. Puèi, tornaretz a la dubertura de la trapa, en doblidant pas de far seguir lo lum, las granòtaa rojas que demòran e las laissas per poder avançar.
[generic de Mission Impossible off]
Moralitat:
- Ai lo drech de cantar lo generic de Fort Boyard tota la jornada
- Soi dispensada d'escoba pels 4 ans de venir (bon, ok la setmana de venir)
- Pomponeta me faguèt akò:
S'avètz de rats dins vòstre garatge, òrt, granièr, Ratexterminatritz es akí!
dissabte, 16 de setembre de 2006
Seta, Seta, akí Seta (1)
Rebèla
Lo ser, amb Pomponeta, decidissèm de netejar quicòm amb de Javel (vos fau pas lo detalh que balhariá lo vòmit a mon lectorat femenin). Pomponeta, brava, me ditz que vòl pas que mos vestits prenguèsson de javel. Respondi que me'n foti , que son los vestits per rabalar a l'ostal... e li sortissi "As vist ma super tecnica per dragar Figura de Gòbi?!?" (lo tipe ven cada jorn me veire, e ieu lo recebi coma akò). Seretz d'acòrdi amb Pomponeta per dire qu'òm draga pas un òme amb de vestits coma akò, rai... Mas ai mon explicacion, e doncas expausi ma teoria digna de Confucius a Pomponeta, teoria que se resumís a una frasa: Quand aimas quauqu'un quand es laidàs e malaut, l'aimaràs quand serà polit e en bona santat.
Responsa de Pomponeta:
- SIÁS MALAUTA???!?!?!?!
E çò pièger dins l'istòria, es que partissiá d'un bon sentiment...
divendres, 15 de setembre de 2006
Forever Polida
Tatou, t'aimi , ara es oficial. De qué? Es pas recipròc? A merda...
Tatou i èra per la promocion de son disc novèl, Forever Polida:
Auriái pogut metre una fòto de Tatou e ieu, mas coma soi pas forever polida ieu, ben vos meti Tatou solet e forever polit...
Sens doblidar akela fòto d'akí
Bon, tre que crompi l'album e que compri d'espaci per estocar los mp3, vos ne meti un parelh d'extraches.
Lo sit oficial: MOUSSUT.OHAIME.COM
dijous, 14 de setembre de 2006
Reclama de las vièlhas (6)
dimecres, 13 de setembre de 2006
Mon primièr cèpa
Pròche d'el, Figura de Gòbi ne trobèt un parelh mai. Alara contunhèrem de cercar dins akeste bòsc. E torna, vira coma un pòrc malaut, monta, davala, finta que fintaràs. Ieu ai pas brica lo sens de l'orientacion, ai una fisança totala en Figura de Gòbi per akò, e finti plan de lo perdre pas de vista (lo primièr còp me faguèt "mmm, daissa-me que vòli anar pissar..." ara, lo finti d'un pauc mai luònh...). Al cap d'un brieu, me fa : sai pas ont es la veitura, m'orienti pas mai. A merda, es con akò. Lo seguissi. Ensagi de reperar un pauc. Tornam viram. E decidissi de prene las causas en man... E vakí, tornèri trobar la Maeva... soi tròp fòrta o sabi. Emai Figura de Gòbi ne demorèt bocabadat. Alara, mèfi, comencèssetz pas de criticar lo cercaire oficial de campairòls d'akeste blòg, se perdèt dos còps dins sa vida: un jorn dins Avairon e ièr! e los dos còps en causa de la nèbla!
Rai que i aviá un fum alucinant... e virèrem dins los bòsques una ora e mièja abans d'arribar a la Maeva... Me fasiái pas tròp de lagui, qu'èran sonque 9 oras del matin, e qu'aviái de ret sul telefonet... mas quand meme, es pas brica agradiu de se perdre per un canton perdut ont un arbre reverta un arbre, ont un feuse reverta un feuse....
Video de la nèbla que i aviá a 11.00, video facha dempuèi Maeva. Los nòstres bosques èran plan mai escurs...
Mas... de fach, èra lo Blairwitch project akò!!!!
Per se'n tornar metre, partiguèrem a la Salvetat, Figura de Gòbi crompèt de k manjar e dinèrem assetats sus l'èrba d'un prat per las vacas. Coma o podètz veire sus la fòto, èra lo pè!!!
dimarts, 12 de setembre de 2006
Los pès dins las nívols!
Necro: the Crocodile Hunter is dead
Aimavi plan akeste òme k'aviá un bon morre, k sorisiá de longa, que me fasiá rire e k fasiá paur. Era calugàs coma totes los australians, mas aviá un kikonet d'inocéncia, d'uèlhs d'enfant, e una coneissença dels reptils impressionanta que sabiá far passar.
ben, es mai mòrt.
Mai d'infos here, akí, ici.
Sopar de l'11 de septembre...
Del còp, avèm manjat defòra, avèm descongelat de rit confit (raubat a mon fraire mas chuuuuuuut), un còp de vind e Caurs, e fai tirar!
Marineta èra mòrta de rire, Pomponeta acabèt pompeta, e ieu acabèri ma sièta (akò estona pas degun):
La serada s'acabèt en danças amb una escotisha amb Pomponeta que del còp foguèt pas mai pompeta...
Alara, NON, festejaviam pas res. MAs aviam de cèpas!
Per informacion, perque aqueste blòg de còps i a es cultural (de còps que i a , mas pas gaire), l'11 de Septembre es la festa nacional de Catalonha, que festeja la casuda de Barcelona... (pffff).
Informacions akí.
Podètz agachar akí tot çò k se pòt festejar un 11 de Septembre, mas bon se'n fotèm un pauc.
dilluns, 11 de setembre de 2006
Vida de Vilatge...
Mélanie pren lo pan pel restaurant de son fraire. Sortís de la fornariá, rescontra una restauratritz del vilatge. Las doas charran dabans la fornariá.
La fornièra (que crida): - Mélaniiiiiiiiiie
Mélanie (que respond)- Òu?!?
La fornièra - Telephone! C'est ta mère. (silenci, aurelha al telefon). Que tu passes à la maison prendre les habits de ton frère.
Rires generals de totes
Torista (franchimanda, de la vila, neoretirada perque a akeste epòca de l'an, los toristas son de retirats) - C'est ça la vie de village!
diumenge, 10 de setembre de 2006
del perqué de l'abséncia de textes sus akeste blòg
Alara perqué? Perque, ieu, me la pausèri la question del perqué escrivi pas mai sul blòg... E l'ai trobada la responsa (o cal plan dire , soi un gèni). Doncas, la responsa es que ara ai de mond per escotar mas conariás. Arribi a l'ostal, m'asseti pas mai a l'ordenador per agachar mos mails e actualizar mon blòg. Non. Arribi a l'ostal e conti a Marineta e/o Pomponeta ma jornada, çò que me dison lo mond, çò que disi, vesi, pensi.
Se i a pas mai de tèxtes sul blòg, es la fauta de Marineta e Pomponeta. Vakí, es dich.
dissabte, 9 de setembre de 2006
Al menut aqueste ser...
E çò melhor es que aquesta nuèch li daissèri dins sa bóstia un present, akeste libre, e dins la dedicaça aviái escrich: Mercés per las oradas passadas a m'aprene de causas. Merci pour ta patience, ton sourire et ton savoir champignonesque que tu vas pouvoir agrandir avec ce petit livre. Au plaisir de goûter ton carpaccio de cèpes... Akeste colhon te trobèt lo libròt, mas veguèt pas la dedicaça!!! Coma o ditz Marineta, les grands esprits se rencontrent...
N'i a qu'an d'astre....
Seriái-ti pas emmascada???
fòtò presa amb lo portable de Figura de Gòbi...
dijous, 7 de setembre de 2006
Als campairòls, tornarmai
Formigueta...
dimecres, 6 de setembre de 2006
Los bòsques de l'Espinosa dempuèi la veitura
Es mon aniversari!
Mas doas cologairas (se ditz coma akò?), Marineta e Pomponeta (òc, se dison coma akò) me faguèron una suspresa de las bèlas a 7.30 akeste matin:
26 ans...
pels quatre que, coma ieu, sabon pas comptar, una candèla bèla= 10 ans.
Lo pastisson èra plan bon, lo present me faguèt plan plaser...
Question de Melania:
- Mas... avètz botat un CIRI de MESSA??????
NB:
D'escotar dins la radio blòg la cançon de Georges Brassens....
dimarts, 5 de setembre de 2006
Reclama de las vièlhas (5)
dilluns, 4 de setembre de 2006
Païsatges de pas gaire luènh...
diumenge, 3 de setembre de 2006
Reclama de las vièlhas (4)
Mos pès e Goldorac
dissabte, 2 de setembre de 2006
Rescontres d'una autra epòca...
Lo sit del trip: http://www.vespenologiche.com/
divendres, 1 de setembre de 2006
Campairòl, ont siás?
Foguèt una jornada fabulosa, de caminadas, d'explicas saberudas, de rires, mas pas gaire de campairòls fin finala qu'èran pas sortits.
Una fòto de pès amb Figura de Gòbi:


text:
Tous les soirs et week-end
Restaurant le Moulin de la Tardoire, Restaurant à Montbron, Moulin de la Tardoire à Montbron, Restaurant gastronomique, Chateau à Montbron, Moulin à Montbron, Restaurant dans un moulin à eau, Moulin de la forge, Forge à Montbron, Matthieu Brudo, Restaurant Charente 16, Restaurant à Angoulême, Moulin de la Tardoire en Charente (16), Restaurant proche du Chambon, Restaurant près de la Rochefoucauld, Moulin de la Tardoire (16)
MOULIN DE LA TARDOIRE - Lieu-dit "Forge" - 16220 MONTBRON
Tél : 05 45 66 41 46


text:
Un SaliesMane reforçat tamb jogadors deth prumèr equip s’emportèc ua clara victòria en Bossòst. Sonque començar eth partit, Barnier de cap marcaue pera esquaira dera porteria aranesa. Era U.E. Bossòst ena prumèra mietat sajèc d’ arribar ena porteria de Claverie des de shuts de luenh, atau Pèir shutaue entà dehòra dempús d’ un cornèr e Adrian shutaue ras e eth portèr arturaue era pilota. Eth SaliesMane en un aute cop de cap de Barnier, tocaue eth garròt dera porteria aranesa. Tamb 0-1 s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat , en un inici era U.E. Bossòst dominèc eth partit e auèc ocasions entà empatar. Paba en ua bona jogada se plantaue dauant eth portèr e shutaue per dessús dera porteria deth SaliesMane.
En tram finau deth partit , eth SaliesMane marcaue dus gols mès que deishàuen eth partit sentenciat.
Ath finau 0-3 dauant un molt bon equip. Non auèrem sort ath començament dera dusaua mietat en que mereishíem bèth gol ;eth SaliesMane profitèc fòrça ben es sues jogades d’atac.
Classificacion : SaliesMane 55, ClaracPointis 49, Luchon 40, Encausse e Bossòst 38, Garonne 37.
Eth pròplèu partit jogam eth dissabte 19 de març tàs 20 :00 ores en Bossòst contra eth U.S. Garonne
U.E. Bossòst: Marcos, Marc , Miguel, Viló, Felipe, Gachi (60’ Madrid) , Javi, Adrian , Alex (60’ Ruben), Pèir e Arroyo.
Tarjetes auriòles : Marc.
Trainer: Adrian.
U.S. SaliesMane : Claverie, Laffont I, Cazenave, Ferran I, Laffont II, Martins, Barnier, Brih, Hanscotte, Uchan, Dias. Remplaçants : Fronton, Ferran II, Roca
Arbitre: Desprats Serge.


text:
De tot un pauc…
Vòli pas dire mas i auriá al mens una persona que legís la Cronica occitana ! Non, sabi que n’i a mai, de segur, mas, generalament, los legeires renon pas la pena d’escriure.
Quand sabon qual soi, fòrça gents me dison : « A ! es tu que fas lo cronicaire al Pichon Blau ! » E ieu, devi confessar qu’aquò me fa plaser sustot quand son compliments.
Ara, m’arribarà pas mai que soi estat traït pel jornal que m’a consacrat gaireben tota una pagina lo mes passat e que, desempuèi, aficha ma cocura al cap de la cronica.
N’anetz pas creire pr’aquò qu’ai decidit, après la parucion de l’article sus ma modèsta persona – article que balhèt l’idèa a FR3 Tolosa de me consacrar mai gaireben tres minutas – de n’esperar un autre per tornar a mon prètzfach de cronicaire coma las « cronicas » de las darrièras tres setmanas o poiriá far pensar.
Que non pas ! E, coma al legeire susprés que compreniá pas brica çò que se passava, vos devi qualque explicacion.
Èri en vacanças – ieu que i soi totjorn ! – un pauc luènh de l’ostal e, coma èri pas segur de trapar Internet dins lo país ont me trobavi, aviái preparar a la lèsta tres tèxtes – un per setmana – per vos far companhiá.
Me perdonaretz, ne’n soi segur…
Benlèu o sabètz pas mas, coma l’apetís ven en manjant, las idèas me tornan quand comenci d’escriure mon exercici setmanièr, al darrièr moment coma de costuma. E, segon çò que nos porgís l’actualitat – las news en francés ! –, vos parli del papa o d’Euròpa o de quicòm mai.
M’an conselhat mai d’un còp de parlar de la vida vidanta agenesa o dels environs ; ai pas jamai volgut per çò que coneissi pas pro Agen per ne dire los petits secrèts e los petits defauts – lo Pichon Blau [le Petit Bleu] a la rubrica del Flaneur per aquò qu’es, de mon punt de vista, remirabla – e que demòri a la campanha.
L’ai pas fach exprès mas soi partit al moment de la quizenada occitana en Òut e Garona ; aital, avètz podut seguir benlèu una manifestacion – o mai – del programa qu’èra fòrça variat : cançons, danças, toponimia…
Avètz pas tot perdut.
Cronica occitana
Le Petit Bleu de Lot-et-Garonne
Dimenge, lo 24 de mars de 2013
commenter cet article


text:
Non, es pas de la propaganda per lu François Hollande (►fr), es màs per dire que dins la revuda « les croqueurs de pommes » (►fr), la revuda de l’associacion nacionala dau amators « que trabalhan per res » per servar las varietas de fruchas regionalas que mancarian ne pus eisistar, que son pitit nom es : los craunhors de pomas, beleu mai las craunhitz.
Lu limerò 131 dau gente mes de març de 2011 es consacrat au chastanh dins lu lemosin :
Au temp de la Gaula, lu país daus Lemovices s’espand sus tot lu Lemosin. Après la conquesta romana la capitala daus Lemovices chamja d’endreit per estre bastida sus las broás de Viena e l’apelarán dau nom dau Auguste : Augustoritum.
Las construccions de peiras prendrán la plaça de las chabanas de buesc. Quante l’Empire dau Romans s’esbolha vers l’an 400, Augustoritum fai pertida dau govern de l’Aquitana… Dès lu sègle X, los comtes de Peitius… Aquitana granda… Pausar la coròna a Lemòtges… Trobadors… Born, Ventadorn… Chasluç…
Prene ‘n’escorchiera dins lu raconta perquè per un libreton sus las pomas, l’istoric, dau Michel Gauthier, es digne d’un bilhet sus la pompompompedià.
‘Laidonc, una revuda sus las pomas, un bilhet sus lu chastenh dau lemosin, tu ses pas après far un dever de 20 linhas per la Melia © (►òc) que tarda un pauc per s’entornar de sa pausa ? De las vetz ? Daus uns còps (coma fau dire per pas far purar las verjas linguisticairas) ?
Be non ! Tant sus las pomas dau Lemosin que sus las chastanhas dau Lemosin, jamai lu tipe diguet « patois » per parlar de la linga, coma que, podem viure sens quauques mòts, emai eu diguesse pas « linga lemosina »o b’etot « occitan » ; es ‘na linga sens chafre. Segur, lu libre es per los frances, ‘donc ne’n frances, fòra un passatge sus la diferença demest lu clafotís e la flaunharda que se ‘chaba entau balhat dins la revuda :
Per la Sent Jan passada
Partiguei de Glanjas
Per nar a la Valade
Culhir las cirejas
Trobei la Maridion
Sur son bassueih de porta
Me plantei un mament
Per li far compliment
E quo-es parrier dins la partida chastanha dau libreton, per eisemple :
Malâbre : châtaigne assez commune dans le Haut-Limousin. Couleur brune, amande assez farineuse… Cette châtaigne et la Bourrue sont les plus recherchées pour faire les « boursées » ou « boursades » ou « peluches », châtaignes bouillies dont sont friands les enfants.
Sa’e be que n’i a de las rasons mai grandas d’estre fiar, mas bon, aquò fai plaser un pitit pauc.
- Lu sit daus craunhors pomafruchas (►fr).
- sus ‘n autre sit, trobí ‘quel eimatge :


text:
16.05.2017
Collectiu dels Pòbles en Lucha
(Los representants dels pòbles en lucha)
Occitània: Martina GROS
Cabília: Lamara AT CEBBI
Còrsega: Patrick SCHMITT-BAZZALI
Escòcia: Mairead TAGG
Guiana: Ti'iwan COUCHILI
Isla de la Reünion: Bernard GRONDIN
Sardenha: Sergio PES
Sicília: Rosa CASSATA
03.05.2017
Dempuish mantas setmanas, los occitans se devesissen dens debats esterils a l’entorn d’ua eleccion presidenciala francesa sens gaire d’enjòcs a respècte de la defensa deus interès occitans.
Aquesta realitat es a l’imatge deu territòri de l’Occitània Granda que se parteja globalament entre departaments aquists a un candidat, Emmanuel Macron, que lo son discors fetichista a la glòria de la lenga francesa unica e a la soa expansion mòstra qu’es pas un amic de l’occitan, e aqueths qu’an votat majoritàriament entà ua auta candidata, Marine Le Pen, qu’es encara sordeis vist qu’apara un nacionalisme expansionista francés encara mei radicau, en manifestant dobèrtament lo son òdi devèrs las lengas regionalas e la soa volontat de retorn au centralisme parisenc extrèm, dab la supression de las regions e de la collectivitat territoriala de Corsega.
Degun entre l’ensemble deus candidats iniciaus non a pas prepausat, dens los sons programas, engatjaments o declaracions anant dens lo sens de las nòstas revendicacions; qu’entre eras figuran especialament:
La realitat es que nat candidat e nada eleccion, de quina que siá natura, non portaràn pas jamei cambiaments favorables a la causa occitana; perque d’en primèr, lo sistèma electorau francés establís ua mena de monarquia electiva republicana —eiretatge bonapartista unic en Euròpa— en hisant tots los poders a ua soleta persona inatacabla; e d’en segond perque lo païsatge politic de l’estat francés es monopolizat per la pensada nacionalista francesa de natura parisenquista, centralista, expansionista, unitarista, retrograda, autoritària, seguretària, discriminanta e minada peus ahars de corrupcion. Per consequent, l’ANÒC non se sent pas concernida per l’eleccion presidenciala francesa.
Fàcia au nacionalisme francés que denèga l’existéncia deu sentiment nacionau occitan e qu’es vector d’òdi entre totas las comunautats que viven en Occitània, l’ANÒC promòu entau pòble occitan un mòde de pensada alternatiu: l’alternacionalisme occitan, d’esperit dobèrt e progressista, a l’opausat deu nacionalisme francés!
— Lo nacionalisme francés se vòu expansionista en promovent l’imperialisme lingüistic (la francofonia) e l’universalisme neocolonialista (DÒM-TÒM, Françafrica); l’alternacionalisme occitan es entà la pluralitat e l’oficialitat de las lengas e culturas deu Mond e l’emancipacion deus pòbles en luta.
— La mentalitat aristocratica deu nacionalisme francés se caracteriza per lo culte de la grandor e deu prestigi e la cresença en un poder hòrt e un òme providenciau; l’alternacionalisme occitan promòu un poder democratic participatiu, federau, parlamentari, segon los modèls soís e escandinaus.
— Lo nacionalisme francés apara la vision d’un estat-providéncia hòrt e centralista; l’alternacionalisme occitan preconiza ua gestion autonòma e completament descentralizada.
— Lo nacionalisme francés vei lo sobeiranisme de l’estat francés coma ua parada contra l’imperialisme american; l’alternacionalisme occitan vei l’estat francés coma un imperialisme identic a aqueth deus angloamericans, chinés, rus o autres.
— Lo nacionalisme francés hè de l’energia nucleara (que totun emplega centralas de carbon estrangèras) ua fiertat nacionala; l’alternacionalisme occitan se vòu ecologic e preconiza las energias renovelablas, descentralizadas e localas.
— Lo nacionalisme francés es vector d’òdis, de visions estereotipadas, d’exclusion sociala e de discriminacions de tota mena (masclisme, xenofobia, omofobia); l’alternacionalisme occitan se vòu feminista, solidari dab los estrangèrs e las victimas de la precaritat, e entà l’egalitat totala de dreits de las minoritats sexualas.
— Lo nacionalisme francés vei lo catolicisme coma basa de la soa identitat (França hilha ainada de la Glèisa); l’alternacionalisme occitan revendica lo dreit de créser o de non pas créser en çò que volèm e rapèra qu’Occitània es totjorn demorada ua tèrra d’eretgias e de contestacion.
— Lo nacionalisme francés entretien lo mite raciau deus aujòus gallés que vòu generalizar a tots; l’alternacionalisme occitan assumís l’eiretatge culturau latin e ellenic deishat peus romans, la pluralitat deus sons aujòus (ligurs, ibèrs, aquitans, romans, visigòts, araboberbèrs) e lo hèit que lo pòble d’Occitània resulta d’un mestissatge culturau realizat au hiu deus sègles.
— Lo nacionalisme francés basa la soa fiertat istorica sus conquistas militaras e colonialas e glorifica las guèrras de Napoleon e de 14-18; l’alternacionalisme occitan vei aqueras coma catastròfas resultant de l’aventurisme de l’imperialisme francés e basa la soa fiertat istorica puslèu sus l’atge d’aur culturau de la civilizacion deus trobadors, cavalèrs-poètas que cantavan l’amor.
— Lo nacionalisme francés s’enorgulhís que França siá lo país de las Lutz e de la Revolucion, simbòl de progrès e d’emancipacions; l’alternacionalisme occitan rapèra qu’èran a l’origina de l’egemonisme culturau francés e de la repression contra las lengas regionalas, e que las valors progressistas de libertat e d’egalitat èran promogudas, mants sègles abans, per la civilizacion deus trobadors dens Occitània tota.
Per l’ANÒC, la vida e l’aviéner deus ciutadans d’Occitània tota depend non pas de las eleccions mes de la capacitat deu pòble occitan de se mobilizar entà considerar un aviéner aute qu’aqueth prepausat peu sistèma centralista e supremacista francés.
***
Units per Occitània
***
ASSEMBLADA NACIONALA OCCITANA
Residéncia Bèla Auròra
18 bis Carriera Santa Estela
13090 AIS DE PROVENÇA
Sit: www.assemblada.org
E-mail: info@assemblada.org
Telefòn: +33 6 46 62 74 93
18.04.2017
Dempuèi gaireben dos sègles, lo Mond viu dins una dinamica d’emancipacion dels pòbles dominats, colonizats e minorizats per las poténcias imperialistas. Long del sègle precedent, en acòrdi amb çò qu’aviá descrich e anticipat Francés Fontan (paire del nacionalisme occitan modèrne), lo Mond a assistit a la casuda de mai d’un empèri (escrancament dels empèris otoman e austroongrés, descolonizacion, casuda de l’URSS), qu’en seguida d’aquò, pro de nacions an aquerit una certana forma d’independéncia, pasmens sens que se libèren completament de la tutèla de las ancianas poténcias que las colonizavan...
Aquela dinamica positiva, ara mai que jamai, es actuala s’aseimam las darrièras evolucions encoratjantas que i assistissèm dins lo Mond: l’exemple de Catalonha que s’adralha vèrs l’independéncia de manièra pacifica; d’Escòcia que demanda que se faga un segond referendum sus l’autodeterminacion; l’emergéncia de la nacion curda fàcia a la quincanèla de las dictaturas nacionalistas aràbias; lo revelh de las consciéncias nacionalas dels pòbles berbèrs dintre los estats d’Africa del Nòrd; la revòlta de las nacions autoctònas d’America fàcia a lor situacion d’injustícia, rebufada, discriminacion e minorizacion; lo recent soslevament popular e massís en Güaiana contra una situacion economica e sociala insuportabla; etc.
Totes aqueles exemples se caracterizan per lo meteis desir fòrt dels pòbles de se liberar de las injustícias subidas, de gerir lors territòris coma o entendon, de viure lor emancipacion e de decidir d’espereles lor futur pròpri.
En fàcia, las abitualas poténcias expansionistas manifèstan en reaccion una agressivitat renovada: pression lingüistica de l’estat francés contra sas nacions minorizadas, opression del poder argerian contra los cabils, agression militara de Turquia contra los curds, o aquela de Russia contra Ucraïna e la minoritat tatara de Crimèa, etc.
Mai que jamai, lo Mond se partís entre, d’un caire, de besonhs creissents de democracia, progrès e justícia sociala e, de l’autre, de butadas contràrias d’extremismes mortifèrs. Aqueles dos fenomèns s’afrontan coma doas placas tectonicas en movement.
Davant aquela menaça, de causidas s’impausan d’urgéncia per una societat armoniosa e sostenabla. Ansin es primoridal que las nacions que luchan per lor existéncia, autonomia o independéncia se mòstren solidàrias. Qu’aquela solidaritat siá pas una simpla faciada mas que se concretize per d’accions realas d’escambis, de cooperacions e d’unitat.
Per lo futur de nòstras nacions, uniscam-nos darrièr un collectiu! Lo Collectiu dels Pòbles en Lucha!
Los representants dels pòbles en lucha:
Occitània: Martina GRÒS
Cabilia: Lamara AT CEBBI
Còrsega: Patrick SCHMITT-BAZZALI
Sicília: Rosa CASSATA
Illa de la Reünion: Bernard GRONDIN
Comunicat partejat per l'Assemblada Nacionala Occitana
***
Units per Occitània
***
ASSEMBLADA NACIONALA OCCITANA
Residéncia Bèla Auròra
18 bis Carriera Santa Estela
13090 AIS DE PROVENÇA
Sit: www.assemblada.org
E-mail: info@assemblada.org
Telefòn: +33 6 46 62 74 93
30.01.2017
Après lo chèc e lo virament bancari, podètz pagar vòstre escotisson a l'ANÒC gràcia al mejan de pòt solidari que fonciona amb la carta bancària!
Per remembrança, l'Assemblada Nacionala Occitana lança una campanha d’adesions per recrutar de sòcis de plen drech, mas tanben per desvolopar de nòvas formas d'adesions: los collaboradors e los simpatizants.
Ara podètz pagar per chèc, per virament bancari e per carta bancària sul sit Le Pot Commun!
Per que siam Units per Occitània, aderissetz a l'ANÒC!
19.01.2017
Marcatz-vos per devenir sòcis de l’Assemblada Nacionala Occitana!
L'Assemblada Nacionala Occitana (ANÒC) es una associacion de lei 1901. A per objectiu de recampar totas las fòrças vivas de la societat occitana, que sián aquelas de tota mena de collectius, entitats, grops, laboratòris d’idèas, movements, organizacions, partits politics, autras estructuras, o que sián individualas, per complir las finalitats que son:
L’Assemblada Nacionala Occitana es pas un parlament simbolic! - Es una associacion que regula sas activitats en acòrdi amb sos estatuts e amb aqueles que regís la lei del 01/07/1901 e lo decret del 16/08/1901.
L’Assemblada Nacionala Occitana es pas un partit politic! - Demòra totalament independenta de quin que siá partit politic e a pas vocacion de se presentar a las eleccions.
L’Assemblada Nacionala Occitana es pas un collectiu culturalista! - Son objècte es clarament politic.
Per complir sas finalitats, l’ANÒC prepausa divèrsas accions:
L’ANÒC lança una campanha d’adesion per recrutar de sòcis. Son sòcis de plen drech de l’ANÒC totas las personas fisicas majoras d’edat, independentament de la lor origina o nacionalitat e de la lor posicion politica, ideologica, culturala o sociala, que s’engatjan a trabalhar per permetre la realizacion dels objectius inicials de l’Associacion.
Los sòcis de plen drech pòdon assistir e votar a las reünions de l’Amassada Generala, elegir e èsser elegits a de pòstes de representants o de direccion, intervenir dins la presa de decisions, l’organizacion, las gestions, los servicis e las activitats de l’Associacion, expausar totas las proposicions, preconizacions e reclamacions que pòscan contribuir al melhor foncionament de l’Associacion, recebre d’informacions sus las activitats de l’Associacion, far partida dels grops de trabalh o d’autres organs complementaris que se pòdon crear…
Mas l’ANÒC vòl tanben desvolopar de nòvas formas d’adesion: los collaboradors e los simpatizants.
Las personas collaboradoras son aquelas que, malgrat que sián pas de sòcis de plen drech de l’Associacion, se senton engatjadas amb sas finalitats e, d’un biais liure e volontari, vòlon trabalhar activament dins las accions e activitats que l’Associacion preconiza. An pas drech de vòte a las assembladas generalas ni a las eleccions al Secretariat Nacional, mas pòdon collaborar a las òbras de l’Associacion.
Las personas simpatizantas son aquelas que tròban un interès dins las finalitats de l’Associacion e que vòlon recebre d’informacions de sas activitats, en tot causir de se registrar pas coma de sòcis de plen drech o coma de collaboradors de l’Associacion. Pòdon assistir a d’acamps de las assembladas territorialas e sectorialas de l’Associacion se i son convidadas, pasmens i auràn pas drech de vòte.


text:
Les collégiens sont partis à la découverte de la Catalogne et de l’Aragon – ladepeche.fr
Les collégiens sont partis à la découverte de la Catalogne et de l’Aragon – ladepeche.fr
Préparation de la fête citoyenne du Val d’Aran – ladepeche.fr
Aran: se tendrà un debat sus l’avenir del país occitan après lo referendum d’independéncia
L’8 de julhet que ven, a 19h, la sala d’actes de la comuna de Les (Quate Lòcs) aculhirà lo primièr debat sus l’avenir d’Aran dins l’encastre de la nòva republica, après l’anóncia del referendum sus l’independéncia de Catalonha e Aran, previst pel 1r d’octòbre que ven.
L’eveniment començarà amb la presentacion d’una proposicion de constitucion per la nòva republica elaborada per Constituïm, traducha en occitan aranés, en tot soslinhar los aspèctes que pertòcan dirèctament Aran e son autogovèrn. Puèi lo CAÒC expausarà sa proposicion de republica binacionala (occitanocatalana) d’aspècte confederal, que done la possibilitat a Aran d’aver un estat pròpri. Contunharà lo debat amb los autres participants qu’exprimiràn lor vejaire a prepaus del referendum del 1r d’octòbre venent e de l’assemblatge d’aquel país occitan dins l’eventuala nòva republica.
L’eveniment es organizat per Constituïm e pel CAÒC e i seràn tanben presents la deputada aranesa del Parlament de Catalonha, Mireia Boya; lo cònsol màger de Les, Emílio Medan, lo cònsol Hug de la Rosa, lo conselhièr aranés de la Generalitat de Catalonha, Àlex Moga, e lo vicesindic d’Aran, Luis Carlos Medina.
Precisament la vila de de Les a fach darrièrament l’actualitat après que la comuna aprovèt, a l’unanimitat, de donar sosten al referendum. Es la primièra municipalitat aranesa que o fa.
Emílio Medan, lo cònsol aranés pel drech de decidir
La comuna de Les aprovèt lo 19 de junh passat una mocion de sosten al referendum d’independéncia de Catalonha e Aran del 1r d’octòbre que ven. Lo tèxt lo presentèt Corròp per Aran, e foguèt aprovat gràcias als vòtes de sos dos conselhièrs municipals, del conselhièr del PDECat e dels tres d’Unitat d’Aran, la formacion socialista dirigida per Francés Boya, qu’ara es un nòu membre del conselh directiu del PSÒE. Boya poguèt pas assistir a la sesilha, mas afirma que se i foguèsse anat auriá votat contra.
Segon Boya, Medan es “la sola persona que pensa atal dins lo partit”. De fach, e mai s’es un membre istoric d’Unitat d’Aran, Medan a totjorn refusat de venir militant del partit socialista, coma o an fach sos autres collegas.
Fa qualques jorns, Medan disiá a l’ACN qu’un cònsol màger es pas brica un jutge, e revendicava lo drech a l’autodeterminacion, çò rapòrta VilaWeb. Segon Medan, se pòt pas refusar al pòble catalan los meteisses dreches demandats pel pòble aranés, e assolida qu’après lo referendum del 1r d’octòbre ne caldrà far un autre en Aran, per que los araneses pòscan decidir lor avenir.
En mai d’aquò, Medan remembra que quand se creèt son partit, nomenat Unitat d’Aran-Partit Nacionalista Aranés, i aviá una tièra d’idèas de la clara vocacion nacionalista que comprenián lo drech d’autodeterminacion dels pòbles. Per ansin planh que sos collègas ajan quitat l’aspècte nacionalista per se centrar unicament sul socialista.


text:
LA QUIMÈRA VISTA DE GASCONHA
Trobat dens lo n°5/6 de may- yulh (mai-junh) de 1979 de la revista Reclams de l’Escole Gastoû-Febus ua recension braca de La Quimèra, lo famós roman de Joan Bodon, publicat dens la colleccion ‘A Tots’ de l’I.E.O. La recension, com a l’acostumat, qu’ei de Saint-Bézard, secretari de l’Escòla Gaston Febus (capredactor de la revista), dens la soa rubrica “Qu’auem legit”. Un punt de vista d’un abat catolic, professor, intellectuau e solide felibre gascon.
“Lo libe qu’ei sortit un an avant la mort de l’autor: dempuèi 1969 que tribalhava en Argeria, com “cooperant”, e que s’i morí; no’s cau pas estonar se cadua de las tres partidas comença per pajas sus aqueth país.
Tot que’s passa au torn de l’abadia de Bonacomba e deu son abat, au sègle 17 (guèrras civius, guèrras deus Camisards). A travèrs de las conversacions deus monges, d’un misteriós caçaire, Bodon que bròssa l’istòria de l’Occitania, dab l’espandiment, pauc a pauc, de la dominacion francesa, dempuèi la mort a Leitora (en 1473) de Joan d’Armanhac, qui èra tanben comte de Roergue, e l’edit de Villers-Cotterets… Qu’ei question surtot deu Roergue, naturalament; mes la cultura d’Òc n’ei pas desbrembada (cançons deus Trobadors e un herum de Catarisme, au torn d’“ua Bíblia vielha”, de dualisme e de reincarnacion…). Lo darrèr chapitre, davant un mort (p. 142), qu’ei dolorós d’incertitud (lo tèxte deu psaume 120 De profundis, qu’ei –pauc se’n manca– de Cubainas… Perqué n’ac díser pas en nòta?). La segonda partida que’s debana pendent las ‘Dragonadas’, après la revocacion de l’Edit de Nantas; lo país qu’ei arroinat: lavetz qu’arriba lo temps de la Quimèra. L’abat de Bonacomba e d’autes, barons, sordats e capitanis, que pensan a un suslhevament e tot aquò qu’ei esclairat per de numerosas citacions de la Bíblia (lo regent Bodon que la sabè, pensi, per còr). Mes que i a gents qui son collaborators deu Rei de París, e que i a fòrça monde qui parlan francés: “En latin pregam coma lo Papa. Mas nostra Glèisa es tanben gallicana. En francés devèm parlar amb lo rei.” La tresau partida que va de la patz de Ryswick (1702) a la fin de la Quimèra. Tostemps perseguida per Monsénher de Guiscard, l’Òbra Grana (la Reviscolada occitana) que diuré èster aidada per la guèrra dab l’Espanha (1702) (La guèrra de Succession d’Espanha, NdA), qui deminga la fòrça deu Rei, e lo secors promésper la reina Anna d’Anglatèrra… mes arren n’arriba, e Cavalièr que hè la soa somission. Atau, l’esclau liberat d’Argèr que receu un paquet de ‘quif’ mes arren ende víver: “Aital poiràs fumar quand aganiràs… Lo fum d’aquela èrba consòla…”
E que caleré parlar longament de l’escritura de Bodon, d’aqueth estile qui càmbia sovent de tenguda, de longor… au briu de la pensada e deu còr… o sovent de cada movement qui’s hè: “Traucar de castanhas. Las far grasilhar per las brasas. Sortir tot còp per amassar la lenha. Lo ser, montar l’escala, sens lum…”


text:
M. Esquieu, un diseire de longa, contava que cada dimenge, a la pausa del rescontre, l’arbitre de son vilatge se precipitava dins la cabina telefonica al ras de l’estadi, preniá lo telefòn, sens metre cap de pèça e disiá : « Qual es l’arbitre mai bon ? » E la maquina de far : « Tu, tu, tu… » Requinquilhat, nòstre òme tornava a son prètzfach e aital podiá contunhar de sofrir los escarnis del public e dels jogaires ! La reconeissença pels autres de çò que fasèm es una incitacion a perseguir nòstre prètzfach. Aquela reconeissença, per La Setmana per exemple, se pòt trobar dins las letras d’encoratjament mandadas pels legeires. Los que causisson la dralha occitana o sabon que devon pas esperar lo mai sovent que criticas o mesprètz dins una societat desculturada o pel mens aculturada ; levat benlèu dins lo domeni de la musica, encara que ! A l’ora d’ara, la tela es una aisina mai qu’utila e aimariái rendre un omenatge particular als que mandan regularament per corrièl entre-senhas de tot lo país d’òc – mercé MJV, Domenge… – que sián collòquis, conferéncias o balètis, a las còlas – en Provença, en Lemosin, en Auvèrnhe – que fan un trabalh remirable per la difusion e la socializacion de nòstra lenga e de nòstra cultura amb una amira panoccitana. Los blogs son plan utils de segur mas lo pauc que me passègi sus la tela me fa crentar que una majoritat de bloggers occitanistas (!) fagan la confusion entre velocitat e precipitacion e tòrnen endralhar lenga, cultura e idèas – quand n’an ! – dins la carrièra bòrnia de la « petite patrie » o de « las lengas d’òc ». Cadun estima portar sa pèira a la lenga quand escriu tres mots de farlabica mas benlèu deurián far lors las paraulas del savi : « O sabi que sabi pas res ! »
Editorial de La Setmana, n°696
commenter cet article


text:
Bonser e benvengut a la nòstra emission, la masca e la pluma consacrada de ser a la literatura gaia, e mesma, ‘quò-es vos dire la nòstra dubertura d’esperit, per un libre au mens, consacrada a la literatura gaia e occitana o b’etot occitana e gaia, sabe pas de tròp.
– Me pense Jipe que t’ses l’unic croniquor que los a legits tots, benleu dau temps dau bronzacuòu ‘queu estiu ?
– Òc-es mas te balharai pas l’endrech. Tant e mai que legir un libre ne’n occitan, quò es segur de pas se far embrenar dans un prumier temps, manca qu’una vielha tanta ‘ribesse per te far chiar e ‘la te surt d’una fòrma d’eisotisme per los quauques permenors solets. La jornada es fichuda…
NEIL BARTLETT – Ainsi soient-ils ★★★
Sem dins ‘na vila anglèsa, benleu London, benleu pas. Dins las annadas 1990, las annadas charnièras, luenh d’un aer tipicament britanic (1), la majer part de l’istòria se passa dins un pub, un pub gai. L’istòria es aquela d’una rencontra d’entre dos tipes, mai-que-mai estranhs per lu pus jòune, l’istòria d’aici au maridatge.
Emai aguesse pas vertadièrament lu gost de las bravas istòrias ‘chabada per de la cresma chantilhí, sei estat pres dins lo raconta un pauc normatiu, un pauc meschent de la vetz mas l’aer de l’estanquet es veraiament ben restituit. Parlava de las annadas 1990 coma d’una charnièra per los gais, annadas ente lu mitan vai bancuar de « l’amatorisme », de la pita entreprèsa vers la granda industria riclanisada.
BAI XIANYONG – Garçons de Cristal ★
Aquí, ‘quò es la vita de quauques jòunes prostituats (2) dins un parc de Taipei qu’es contada. I a pas grand chausa per rire, ‘quò es mesma lu contrari, la gent son ‘quí per se desbrolhar de las lurs situacions fòrça desesperantas. Lu país descrit es un país de chamjament, d’adaptacion dins las annadas 1970.
Libre mai-que-mai malaisat de legir.
MICHEU MINIUSSI – Jiròni ★★★★★
Lu chap-d’òbra tant esperat dins la linga nòstra, chap-d’òbra de legida gaia, segur. Ren de mai a dire, ai longtemps esperat un tau libre (3) ne’n occitan. L’encontra a doas vetz doas personas, la crosèia entre l’absença de l’un comblada per lu frair de l’autre, lu biais de dire las espanlas ‘pulhadas sus la paret, la linga usada per nos portar dins l’espaci d’aquela encontra, la mar e lu solelh que bronzina la pèu…
Segur que sem pas dins un mitan de vilas grandas, sem pas dins le mitan, sem pas dins la campanha lemosina nimai. Sem trasportats dins un país de libertat, ente la gent an lur vita a viure sens tròp ‘visar aquela daus autres, sens ‘gaitar de ‘quau mitan sociau venan la gent, son quand mesma pas daus paubres 😉
Vertadièrament un libre aus impressions gaias. Tòrne iò escrire, un chap-d’òbra.
- Per legir un trauc, un bocin, pichatz aquí
TENNESSEE WILLIAMS – Le poulet tueur et la folle honteuse ★★★★★
Dins ‘queu libre, son contats sens se mocar de tròp, los deseis de las vielhas filhas, daus gais dins lu vaisselièr e de la vielhessa que ne’n vòu pas… de vielhir.
De tots los libres, estranhament, ‘quò es benleu lu mai « sessuau » dins l’imatge d’un pitit fretadís d’una man de femna sus un sèxe d’òme, per ‘na femna aprep perseguir los militaris italians, de per l’initiacion de la vielha fòla per un jòune tipe… Un reculh de novelas dins un ‘nivers borges, american, ‘laidonc lu comunautarisme aidant, las chausas son mai aisadas emai de las vetz ‘ribessen quauquas embrolhas, per rire.
Nòtas :
1/ Despuèi, ai legit « Deux garçons bien sous tous rapports – William Corlett ». Un libre leugier ente l’aer es tipicament britanic afé, l’imatge qu’en ai perqué i sei jamai ‘nat. Un libre per rire sus lu subjet.
2/ Sabe pas per los goiats, se de las espressions coma « far la pupu », « far la cantonièra » son usadas.
3/ Lo libre es balhat coma un libre de jounessa, ‘laidonc, vougueí còp-sec ‘chaptar los autres. E paubre, emb « Lei passatemps » lu visem passar lu temps, segur, aquò es ben enuiós, e parle pas ‘quí de la revirada de la vacha sacrada daus occitans, lu Robert Lafont, i ai portar tant d’interès qu’a ma prumièra carta de frança.Çaquela, « Hortus deliciarum », ‘n autre libre dau Miniussi, es mai-que-mai agradiu, benleu un pauc char per la quantitat de poëmas.
Los sits :
- Le masque & la plume, l’originau
- Lu sit daus amics dau Micheu Miniussi
- La pagina R. Lafont sus lu sit dau CIRDOC


text:
Ont te tròbas ? (silenci abissal)
« La tèrra es blava coma un irange », a escrich Éluard. Sabi pas se i a una relacion amb la « pana logiciala » de l’operator istoric de la telefonia Francesa que daissèt, la setmana passada, sos 27 milions d’abonats sens possibilitat de comunicar. Quitament se tot èra tornat a la normala un quinzenat d’oras mai tard, los especialistas-maison ne son encara a se pausar de questions. Lo client lambda aprendrà, el, que i a agut un « disfoncionament logicial » dins los equipaments « de còr de malhum », etc. – ieu, ai pas comprés grand causa ! – e que son operator lo farà beneficiar d’una jornada de prètzfach suplementària a gratis en compensacion. Autrecòps, es a dire un quizenat d’annadas a, una pana èra una pana e fasiam amb ela. Ara, una pana dins aquel sector economic ven un afar d’estat e los ministres concernits se son invitats en cò del PDG per obténer d’explicacions. La ministra de l’Economia numerica, Fleur Pellerin, foguèt pas convencida benlèu per las responsas e lo fach d’apréne que « la risca zèro existís pas » e a demandat « un audit sus la securitat dels malhums, amb las despensas eventualament a la carga de l’operator ». Tot aquò per dire que sèm totes, institucions, entrepresas o particulars, dependents d’aquelas avançadas tecnologicas per totes los actes – o gaireben – de nòstra vida. Volèm l’instantaneïtat de las comunicacions amb l’Autre del moment que pagam un abonament pel telefòn e los servicis associats. En mai d’aquò, exigissèm una obligacion de resultat sens voler prene en compte que los apèls, SMS o corrièls creisson d’una faiçon mai o mens exponenciala e que los malhums son benlèu pas totjorn a l’auçada del trafic que generan. Nòstras societats modèrnas serián vengudas de societats dels pès d’argela ?
Editorial de La Setmana, n°876
commenter cet article


text:
22/02/2015
Quo es per vendre, per Jan-Peire Reidi
Una nhòrla de Jan Picatau de Sent-Barrancon conta que la Picatauda aviá portat un plen panier de uòus meitat coats a Nontron per los vendre. « Quò li fasiá degreu de los foter ’lai e de perdre son revengut », çò-ditz lo contaire. Urosament, la gent eran gran tan béstias : auvavan lo dedins granolhar – mai benleu los poletons pianletar ! Quò fai que pas un cocassier e pas una dama ne’n volgueren… La femna esperet benleu que daus goiats permenessan quauque rainard mòrt per far la questa, coma quò se fasiá dins lo temps, per se desbarrassar de sos uòus purits.
Autres còps, quo era convengut entau : la besunha que la gent fasian venir era per nuirir los crestians. E quitament, vendian lo melhor per dire de ne’n tirar un bon pretz e gardavan per ilhs çò que marcava pas tròp bien. Quò n’empaichava pas daus paisans meitat coquins, meitat einnocents, coma la Picatauda, d’eissaiar d’afinar los vilauds.
Aüei, quo es pas parier. Crese que quauques gròs productors saben pas, o vòlen pas sapcher çò que deven lur marchàndia, o ben, si zo saben, se’n foten. Un còp que damandí ad un elevaire de polas poneiritz, que anava a la chaça coma me dins las annadas quatre-vints, si eu podiá parcir quauqua dotzena o doas de uòus fresches, quò lo faguet plan rire ! Nos faguet veire sos « uòus » : una bacada de blancs, de rosseus e de tests, emb de las plumas, mai benleu de las cròtas, a travers. Quò sangolhava dins de las barricas de plastic que eran expediadas a quauque fabricaire de macarònis emb « dos uòus fresches dau quilò » ! De que vos far gorgetar ! Las paubras polas eran forçadas artificialament de poner, pond que te ponde, daus uòus meitat formats. « Quo es daus uòus per vendre, pas per minjar », çò-ditz lo garç !
’Chaptem pus de pastas « aus uòus fresches », me e ma femna. Aimem mielhs cassar los uòus fresches sus los spaghetti bulhents nautres-mesma. Nòstra vianda d’aumalha e de volalha ven de chas nòstres vesins au vilatge. ‘Chaptem nòstres peissons de mar a la femna un marinier-peschador que vend dins son garatge lo peisson que son òme a peschat dins la nuech. Mingem dau pòrc cuu negre dau Perigòrd. Los canards que ’chaptem an frotjat, pas mai de quatre-vints au còp, sus de la palha pròpa chamjada tots los jorns. Fau los veire esperar tranquillament lur torn, benleu pas per se far sagnar, mas per se laissar gorjar ! La charn d’una béstia mau tractada es pas bona, çò-ditz lo patron.
Quò nos reven pas pus char de far entau que d’anar au subremerchat, mas tots los que zo voldrian far zo pòden pas, perque an pas lo temps. O ben lurs mairs lur an pas apres a far lo cosina. O ben son tròp gastes per far a minjar. Nautres, som retirats, som pas preissats… Mai si nòstre bilanç carbòne es pas terrible.
Es-quò pas maluros que quò sie los vielhs coma nautres que profitan de ‘quela bona besunha e que los mainatges e los dròlles a l’escòla, la gent que trabalhen, los malaudes a l’ospitau, los que ne’n aurian lo mai mestier, sian sovent oblijats de minjar – o de besilhar – la bacada industriala de quauqua multinacionala que migra mai de sos beneficis que de nòstra santat. Ne’n faudriá mai de ‘quilhs dirigents coratjos que chausissen de far donar dins las escòlas e las entrepresas daus repas aprestats sus plaça emb de la besunha jauventa, en atendent d’estre acusats d’empoisonament alimentari e trainats davants los tribunaus per quauque parent d’eleva meitat coquin, meitat einnocent…
A Javerlhac, lo 22 de feurier de 2015
Jan-Peire Reidi
06/01/2015
Una nuech de tempesta,doas setmanas de miseria.
Desjà quinze annadas apres la tempesta de 1999. Marçau Peironi nos faguet segre un texte que escriguet dins La Setmana...per pas oblidar ço que se passet.
°°
En ‘ribar dens lo men vilatge, ai compres còp sec que çò que veniá de se passar laissariá de traças longtemps dins lo pais. Lo vielh nogier ont ieu aviá passat mon enfança a me balanquinar era coijat per totjorn dens lo prat de ma grand maire. E tot semblava tochat de la mesma maniera : un pais coijat.
Los meus parents, coma la meitat dau monde dau Peirigòrd, fugueren condamnats duren una quinzenada de jorns a la bogia e au chalelh per s’esclairar, l’aurelha quilhada a l’escota de Radiò França Peirigòrd sola ligason d’entre ilhs e lo monde d’en defòra.
Fau dire qu’a l’endoman de la tempesta, i aviá pus grand chausa de pè en Dordonha. E per se parlar, per aver de las novelas de la familha, per formar de còlas de neteiatge de rotas o enquera per trobar un fornet dins l’esper de se chaufar un pauc, faliá passar per RFPeirgòrd devenguda en una nuech una radiò de resistança sens laquala pas de salut possible.
Parle de resistança pr’amor ai trobat un pais vertadierament en guerra. Tot era esbolhat, subretot los bòscs. Lo pauvre jarric bi-centenari, darrier la maison mairala en tombar entrainet dins sa mòrt tot çò que se trobava a l’entorn. I a uei d’endreichs, dins çò que s’apelet jurc’aqui lo Peirigòrd verd, que semblan d’èsser estats bombardats, coijats dins una guerra d’una nuech. Mas los qu’an lo mai sofert, son segur los paisans. Nombrós son los que fugueren oblijats de jetar tot lo lach jutat de fresc, e enquera per los qu’avian un generator per faire marchar las machinas. D’autres an degut demora sens poder davant la perta de l’ensemble de lor elevatge. Un amic veset entau morir 4000 conilhs, un autre a perdut 800 fesans. E pode vos dire de ben conservar vòstra òli de cacau au sec, pr’amor las nojaredas son roinadas. Parlan de 80% de la filiera destruida e lo Despartament, un daus primiers productors d’Euròpa, parla tot pariers d’un sector sinistrat.
E leu leu son surtits de lor cacha los profitaires de guerra. Un presentator de RFP trobet una bagueta de pan a 22 francs 80 centimes (decidet mesma de la botar au fòrmol per èsser segur de la conservar). La botelha d’aiga en una jornada passet de 1 a 10 francs. Vos parle plan aqui dau Peirigòrd e non pas de la Bòsnia o de la Tchetchenia. E vos conte pas tots los generator raubats e tornats vendre tres còps lor pres dins un autre vilatge. Fau esperar que n’i aguessa pas de guerra vertiera un jorn dins nòstres ranvers, sabe pas çò que podriá se passar…
Per ne’n ‘chabat, me demande se tot quilhs eveniments ne devrián pas nos menar a nos pausar quauquas questions prigondas.
D’abòrd, quò seriá benleu temps de saber çò que son devengudas totas las fonts qu’aviám dens nòstra campanha n’i a pas enquera una quinzenada d’annadas. Fau pas oblidar que l’aiga serà l’enjuec dau sègle noveu e qu’una catastròfa coma la que venem de viure en Peirigòrd pòt nos aidar a nos interrojar sus queu problema ecologic de primier plan. Seriá lo moment de tornar veire la nòstra gestion de l’aiga avant d’aver oblidat.
Puei, entre electricitat e telefòne en pana, entre rota e aiga copadas, lo Peirigòrd a viscut despartit deu monde pendent mai d’una setmana (quinze jorns per endrechs). A l’òra dau bilanç, la gents començan de se pausar questions sus la plaça de lor despartament dins l’engajament de l’Estat. Las prioritats dau governament devràn èsser examinadas d’un pauc pus pres. A l’òra ont van veire se los marcians an de peus sus las patas, quò pareis estranja de veire tot un pais tornar cinquanta ans en darrer en nonmàs una nuech e quòqui mentre mai de doas setmanas. Fau dire que mon canton se troba a 130 kilòmetres de Bordeu e subretot 500 de Paris, que sembla pas a una excusa mas quò pòt balhar benleu una debuta de responsa.
Martial Peyrouny (extrat de La Setmana, genier 2000)
31/05/2014
Monsur lo Maire de Garispau (l) vos parla...Colera per Micheu Chapduelh
Mos chars administrats,
Saludarai per començar mon confrair lo maire de Bésiers que a pres la decision d’interdire entre lo levar e lo coijar dau solelh d’espandre sas pelhas a la fenestra. Quo es una costuma indecenta que fai un pauc tròp vila dau miegjorn, quo es a dire vila de fenhants, de gromands, de mau lavats. Enfin veirem pasmai pendilhats per sechar las malinas daus obriers, los corsets de las memets, las culòtas de las vendeiritz, lo pòrta-tetons de las femnas de mainatge. Evidentament una excepcion será facha per los dejós de las borgesas en pura seda (2) naturala.
Per bonur, avem pas, nosautres, de talas meschantas abitudas, que, a Garispau, plòu tròp sovent per pensar de far sechar sas guelhas a la fenestra. Mas avem ben quauquas orrors qu ‘entende de las far disparèisser. Quo es la tòca (3) que me sei donada per los sieis ans de mon mandat.
Per la prumiera annada, ujan, anam interdire los coija-defòra en vila. Quo fai sale e pas nete, quo fai paubre. Los borgés dau centre-vila aiman pas los mau-vestits que lor fan vergonha, los comerçants los aiman pas tanpauc que ‘chaptan ren e los toristas los aiman pas que ne’n an deijà chas ilhs.
La segonda annada, farai interdire los chaumaires. Son mai pròpres, mielhs vestits mas son coma los estorneus : de mai en mai nombrós. E los estorneus los esfodissem (4) per los far s’eschampilhar (5) dins la campanha alentorn. De totas faiçons, los chaumaires vòtan pas per io…
L’annada d’après farem interdire los mau-penchenats e los mau rasats. La quatriesma annada, farem interdire los qu’aurán los solhiers mau cerats. La cinquiesma los qu’aurán pas de cravata, e enfin la darriera annada tots los qu’aurán pas chamisa blancha e costume tres peças.
E aurem enfin una vila pròpra e neta, una populacion coërenta (quo es quò la « cohésion sociale ») que me tornará elegir a l’unanimitat.
Micheu Chapduelh
(l) Garispau : nom occitan de la ville de Guéripeux.
(2) Seda : soie
(3) Tòca : but
(4) Esfodir: affoler
(5)Eschampilhar : disperser.


text:
Quand lo cònsol Douste-Blazy i èra, la peticion pel mètro en occitan, me valguèt un corrièl per explicar que lo car Cònsol subvencionava 5 conferéncias sus l'occitan, e «qu'èra meravilhós» e qu'aviá res contra l'occitan. Mas que -mai o mens- per èstre seriós, l'occitan dins lo mètro s'en trufava.
Donc èra un an abans l'inauguracion, e amb un amic avèm decidat que ... la seguida la sabètz mai o mens, en francés o en grafia de Roumanilhe.
Anuèch se presenta dins un article de La Dépêche du Midi, un projecte novèl.
E aurèm lèu remarcat, que la prescripcion lingüistica es oblidada, donc m'i tòrni !
Ieu me questioni, de qué servís d'aver agut totes aqualas gentilhessas per nos explicar qu'èra plan d'aver un elegit cònsol adjunt de Tolosa en carga de l'occitan e tanben en carga dels transpòrts collectius (donc directament concernit) per aver aquela mapa de mèrda qu'oblida l'occitan e que revaloriza donc un còst per l'occitan, alara que s'èra imposat coma una pensada OBLIGATÒRIA, lo còst seriá zèro !
Les ronds de jambes pour la clientèle occitane : n'ai pro ! #mespresats.
Dins las escòlas las inscripcions son al pus naut, donc pel futur soi segur que l'occitan serà mai naut que la decapitacion orquestrada pels elegits actuals o del sègle XXen passat, donc la question es : de quina manièra los elegits e las elegidas pensan que seràn pus mai conservators o conservatriças de las ancianas politicas de destruccion lingüistica francesas ? Unas cantas d'inauguracion bastaràn pas (se damora un conservatòri occitan dinamic), ni unas cantas d'animacion (se damòran assocacions per èstre non pagadas).
E aiçò del futur, necessita pas brica un parlament parisenc per o preveire !


text:
Corsega es una nacion de l'Estat francés, sotmetuda al regime republican francés, al país de la déchéance de la nationalité, frena pas d'emplegar las lengas de l'espaci territorial, la lenga còrsa en Corsega :
Los qua fan qu'es possible d'aficar aiçò son militants NACIONALISTAS de Corsega, que lo pòble còrse los a elegit al Conselh Territorial en 2015, e an la majoritat ; e democratas, son elegits de totes, los nacionalistas e los autres: mas lo lògo aquel èra l'ancian lògo de la majoritat non nacionalista anciana.
Lo discors de Jean-Guy Talamoni, president de l'Assemblèa Territoriala de Corsega, pel cap-d'an 2016 o faguèt en lenga còrsa e vist la polemica francesa sul tèma del darrièr discors en lenga còrsa, lo discors es estat tradusit en lenga francesa, mas un occitan normal o podrà entendre en lenga còrsa ; es un discors d'una granda dignitat democratica.
Me sembla que lo modèl còrse es un modèl que dèu èstre importat en Sud-Occitània-Catalonha, e en tres lengas.
Lo problèma ara es que la politica per l'occitan o lo catalan es encara cantonat al suplement d'anma (e totes los partits jacobins o pensan aital). L'autre problèma es lo ròtle del Partit Occitan, que, aprèp l'error del servici de comunicacion del novèl Conselh Regional (jamais rectificada, alara que per d'autres subjectes o fan sul pic), me mandèt oficialament una demanda de rectificacion associada ambe un regret de l'«error de picatge» coma per perdonar, e s'adreiçant aital, dona un ròtle al POC, lo ròtle de s'adreiçar als clients electorals, un ròtle dins lo sistèma comunautarista que lo clientelisme socialistas vòl far perségre, notament per la politica per l'occitan e lo catalan.
En Corsega la lenga es de totes/as, es la lenga politica de totes/as lo president del Conselh Territorial parla la lenga especiala del territòri e pas simplament de manièra culturalista, compassionala, clientelista. Corsega es un modèl clar per cambiar Occitània, un bèl tròç de l'Estat de la potanciala déchéance de nationalité, fRança que suportèm e que sèm forçat de votar pel nacional-expansionisme francés o regionalisme expansionista parisenc, e los partits jacobins. e regretam sistematicament lo ròtle que lo Partit Occitan vòl jogar dins lo sistèma de la decentralizacion, mas aquel ròtle es la resulta del percentatge electoral que la populacion li dona, benlèu que lo discors politic e public del POC es benlèu pas pron-plan entendut e pensat per los que vòtan, e pels militants.
-°-


text:
Morencs
Morencs qu'ei ua comuna bearnesa deu bacin de Lac. Qu'ei compausada d'un petit borg vielh e d'ua vila navèra de granas tors bastidas dens las annadas cinquanta, seishanta e setanta.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Nicolau Rei Bèthvéder, lexicografe e escrivan, qu'ei vadut a Morencs en 1970.


text:
F.C. Larboust-OÔ 2 - U.E.
Bossòst 1
Partit en un terren de jòc d’ ues
dimensions fòrça petites e que siguec fòrça igualat. Calèc disputar es 120
menutes entà saber eth guanhador dera eliminatòria. Auérem en partit bones
ocasions enes botes de Jonathan e Paba. Eth Larboust responec e auec bones
ocasions damb Heride I e Sicre. Ena prologancion, Uri en un lançament de fauta
e Richard, auérem dues bones ocasiones mès siguec eth Larboust-OÔ eth que profitèc
milhor es sues ocasions. A
nosati mos coste mercar, mos cau her fòrça ocasions.
Ath finau, eliminacion quan semblaue que s’anaue a arribar
ath lançament deth punt de penal entà decidir er equip que passaue as ¼ de
finau.
Ara sonque toque centrà-mos en
campionat entà sajar de milhorar es darrèrs resultats.
Eth pròplèu partit jogam partit
deth campionat de Liga en Isle en Dodon eth dissabte 21 de noveme tàs 20 :00
ores contra er equip locau.
Gols:
60’ 1-0 Heride profite un centre entà
shutar damb era esquèrra ras a tocar deth garròt.
75’ 1-1 Miguel sonque passar eth miei
deth camp shute e merque un gran gol en suspréner ath portè francés.
115’ 2-1 Baux en
un lançament de fauta ath bord der àrea shute ras a tocar deth garròt.
F.C. Larboust-OÔ : Tresserre,
Rumeau, Joly I, Joly II, Escole I, Baux, Heride I, Coulaud, Sicre, Da Costa,
Babatinca. Remplaçants : Heride II, Escole II, Arnauduc.
Trainer : Gabriel Gilles.
U.E. Bossòst: Jhosue, Abraham, Salva,
Jaime, Àlex, Paba, Uri, Richard, Luis, Jonathan, e Soufi. Remplaçants: Miguel,
José Ramón, Héctor.
Tarjetes auriòles : Àlex.
Trainer: Xavi.
Arbitre: Ferran David.


text:
Te manda quatre messatges perque tròba pas l'auto.
Còpii-pegui lo sms ja mandats tres còps: lo pichon parcatge pròche de la sortida Centre del Món en fàcia la gara dels busses.
Avèm una campiona del mond.
Demòra a Barcelona.
Es comerciala.
Es parisenca.
Vend de produches cosmetics dins las farmaciás.
Trabalha a Barcelona Barcelona e a d'astre, perque abans trabalhava a Lérida.
A un veicul de foncion.
En mai de far de prospeccion per vendre sa mèr(ç)(d)a, li cal motivar los farmacians per ne vendre mai, "que se ne vendon mai, me'n crompan mai". Ah ah ah.
Lleida.
- Non mas a Lérida, i parlan fòrça catalan.
- Ben normal. E a Barcelona tanben.
- ...
- Sas, aquò se pòt estudiar lo catalan.
- ...
- Es pas gaire complicat per un francofòn.
- Non mas lo catalan lo compreni e ieu parli ja fòrça plan castellanò. E a aprene una autra lenga, serà pas lo catalan.
A la pausa, aprenèm qu'es diplomada d'una escòla de comerci privada que còsta un ronhon.
Parce qu'elle le vaut bien.


text:
Setembre 26, 2014 per calandretapamias
Bonjorn a totes,
Nòstra classa es fòrça plan : avèm de leis, de cintas de comportament, de moneda (que se sona los dracs). Trabalham fòrça e progressam cada jorn. Sèm en classa dempuèi lo 2 de setembre, e vosautres ?
Sèm 23 : 8 de 7 ans, 7 de 8 ans, 6 de 9 ans e 2 de 10 ans.
Pendent l’annada, trabalharem suls 4 elements : la tèrra, l’aire, l’aiga, lo fòc. En sciéncias trabalham sus la natura, la tria e lo reciclatge dels rebuts, l’òrt. En espòrt, nos entrainam per l’endurança.
Aqueste matin, avèm amassat de rebuts al bòrd de la carrièra : n’amassèrem 25 kg !!!!
Mandat dins Uncategorized | Leave a Comment »
decembre 19, 2013 per calandretapamias
La Boisha es situït a 6 km de Foix, sus la rota D1. Es en agost de 1908 que debutan las primièras recèrcas. La persona que dirigissiá las òbras èra lo sénher Dunac,èra un foishenc. Èra acompanhat per sos dos filhs e dos òmes per l’ajudar. Las recèrcas se faguèron de 1909 a 1912 amb l’ajuda d’un espeleològ Edouard-Alfred Martel . En 1935 Paul Salette e lo sénher Cremadells descobriguèron 3 000 m de
riu mas foguèron blocats per un endreit. Paul Salette decidiguèt d’amenatjar lo riu per lo dubrir al public. Podèm visitar lo riu dempuèi 1938.
Pendent la visita, podèm percórrer 1 km e 500 dins una barca, nos trobam a 60 m en dejós de la tèrra. La temperatura i es de 13 grases.
Es lo riu josterranh visitable mai long d’Euròpa. La ròca es de calcari. Pendent la segonda guèrra mondiala, coma la Boisha èra tampada, faguèron d’autras recèrcas arqueologicas etrobèron de vestigis de la preïstòria : utisses,armas… E trobèron de vestigis galloromans.
Thomas
Mandat dins Pàmias | Balisat Arièja, cauna, La Boisha, riu | Leave a Comment »
decembre 19, 2013 per calandretapamias
Occitània es un pais qu ‘es un pauc conegut. Occitània , qu’es aquò ? Es en Euròpa, dins l’estat francés, e 2 bocins dins l’Estat espanhòl e dins l’estat italian. S’i parla occitan. L’occitan s’es fabricat gràcias al latin.
Occitània es un pais de montanhas (los Alps, los Pirenèus, e lo Massis Septentrional) e de planas e planòls ; i a tanben plan de caunas. Es entre la Mar Mediterranèa e l’Ocean Atlantic.
Occitània a 20 milions d’abitants per una superficia de 200.000km2. Quinas son las « capitalas » d’Occitània ? Las capitalas son : Tolosa, Bordèu, Marselha, Albi, e Montpelhièr.
Aqui de croses occitanas :
Yonas, Alycia
Mandat dins Pàmias | Balisat Alps, mar, massis septentrional, Mediterranèa, montanhas, occitan, Occitània, Pirenèus, Tolosa | Leave a Comment »
decembre 19, 2013 per calandretapamias
A 956 mètres d’altitud, quilhat sus un puèg rocos dominant la val d’ Arièja; lo castèl de Lordat aculhis 35 ausèls rapinhaires. Los ausèls mai importants son : un falcon pelegrin, un voltor, un milan reial, un milan negre, una agla reiala …
Es a Lordat, en Arièja, entre Foish e la Vila d’ Ax.
Vitalis
Mandat dins Pàmias | Balisat agla, Arièja, castèl, Lordat | Leave a Comment »
decembre 19, 2013 per calandretapamias
Dempuèi 1994, una entrepresa s’es installada a Leitora e desvolopa un projècte de remesa en valor del pastèl.
Dins las fuèlhas d’aquela planta, se tròba un principi colorant que permet d’obtene lo blau.
De la Renaissença al sègle XVII, lo pastèl ocitan èra considerat coma lo melhor d’Euròpa. Se trabalhava la pasta de fuèlhas qu’èra prestida a la man per ne far de còcas apeladas cocanhas. Èran embaladas e expausadas. Las destinacions principalas èran Londres, Anvèrs, Amborg, Bilbao, e Sant Sebastian.
Se pòt far 5 culhidas per an. Per obténer 2 quilograms de pigments, cal amassar 1 tona de fuèlhas. Van subir de transformacions : maceracion pendent 4 oras, oxidacion, passatge dins una cuba de repaus. Aital, s’obten una pasta blava encre.
Cossi fabricar de « pastèls » es a dire de bastons de color per dessenhar ? Cal de colorant artificial, de flors secas de pastèl e cal far còire 1 ora a 2 oras amb d’aiga. Daissar secar 1 ora o 2 oras.
Lo pastèl se pòt veire jos formas diferentas, coma:
Louane , Alice e Angie.
Mandat dins Pàmias | Balisat blau, Cocanha, color, Leitora, Occitània, pastèl | Leave a Comment »
decembre 19, 2013 per calandretapamias
Iouri, Malys’Ann e Diego avian enveja de vos presentar Irlanda.
Irlanda (Eire en irlandés) es una granda isla de l’archipel britanic, que fa 82.460 km². Irlanda es divisida en doas partidas, la republiqua irlandesa (70.282 km²) amb Dublin coma capitala, e Irlanda del nòrd (14.120 km²) que lo centre mai important es Belfòrt. Los primièrs abitants de l’isla que n’avèm de traças, èran de raças ibericas : lor presenca es atestada per de contruccions megaliticas, coma los dolmèns e los « cromlechs », que remontan al Neolitic. Un « cromlech » es una construccion megalitica preïstorica contituït per un alinhament de monolits.
Mai tard, a la seguida de la colonizacion gaelica (600 av. J.C), la civilizacion del bronze s’espandis dans l’isla, provocant lo desvolopament de formas d’organizacion economicas e socialas de caractèr tribal introdusidas pels Gaels. En 432,lo crestianisme penetrèt en Irlanda gràcias a Sant Patrici. Puèi Irlanda patiguèt, a l’entorn de 795, l’invasion dels Escandinaus que mantenguèron lor egemonia fins a la segonda mitat del sègle XII . Alavetz Enric II d’Anglatèrra prenguèt possession de l’isla. Dempuèi, l’istòria d’Irlanda es rica dels esplèits dels òmes que temptèron de se desliurar de las dominacions britanica e protestanta : Daniel O’Connel, que reüssiguèt a la debuta del sègle XIX a far suprimir lo « Test Act » (1828) e obtenguèt l’emancipacion dels catolics . La terribla famina de l’annada 1849 e las seguentas, provoquèt una emigracion massiva cap als Estats-Units e cap a Anglatèrra. Aqueste fenomèn foguèt propici a la causa de l’independéncia, que los imigrants sostenguèron en joscrivent e en manifestant. Enfin, aprèp de sègles de luita, Irlanda obtenguèt l’independéncia,en 1937.
Pais paure, Irlanda fonda son economia sus l’elevatge e sus l’agricultura.
L’equipa d’Irlanda de fotbòl, pas reconeguda per la FIFA , aujòl de l’equipa d’Irlanda del Nòrd de fotbòl , se reclamèt represententa de l’ensemble de l’isla d’Irlanda ; es estada activa entre 1882 et 1950. L’equipa de Republica d’Irlanda del fotbòl es l’equipa que representa l’Estat d’Irlanda dins las competicions internacionalas. L’equipa d’Irlanda del Nòrd de fotbòl es l’equipa que representa l’Irlanda del Nòrd dins las competicions internacionalas.
FIFA : La FIFA es la Federacion Internacionala de Football Associacion.
Lo blason d’Irlanda del sud es representat per una lira :Lo blason d’Irlanda del nòrd es representat per un leon e un cèrvi:
Mandat dins Pàmias | Balisat fotbòl, geografia, independéncia, Irlanda, istòria | Leave a Comment »
decembre 17, 2013 per calandretapamias
Enric III de Navarra, darrièr comte de Foix, ven rei de França jol nom d’Enric IV.
Amb sas nautas muralhas e sas tres tors, aquel castèl fòrt se quilha al rescontre de L’Arget e de l’Arièja, sus un puèg de rocs, que domina la vila medievala de Foix .
Julia Mazet
Mandat dins Pàmias, Uncategorized | Leave a Comment »


text:
L'InÒc Aquitània, operator regionau entà la lenga e la cultura occitanas, que respon a la volontat de la Region Navèra Aquitània, de la DRAC Navèra Aquitània, deus Departaments aquitans e de las intercomunalitats qui a per mira de sostiéner e de desvolopar la practica de la lenga e de la cultura occitanas (en las soas tres fòrmas aquitanas : gascona, lemosina, lengadociana). Qu'amassa los sons partenaris publics, lo monde associatiu regionau e los actors scientifics e culturaus màgers a l'entorn de la soa equipa professionau.
Tà'n Saber Mei


text:
Néac
Néac ( Néac en francés) es una comuna de Bordalés e especialament deu Libornés gavai, administrada per lo departament de Gironda e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son Sanctus-Bricius-de-Neyraco, en latin, en 1341, Neyraco (capella de ~), en latin, en 1342, Neyaco (pro decime de ~), en 1356, Néac, en francés, au sègle XVIII (mapa de Cassini) [1]. Lo nom present dens las prumèiras atestacions es Neirac, prononciat [nɛj'rat] o [nɛj'rak], format deu nom d'òme Nerius, emb lo sufixe -acum[2], latinizacion del sufixe gallés -aco(n). Néac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'avé per mèste Nerius. L'evolucion donada per las atestacions es remarcablament transparenta e totas las estapas i son : Neirac ---> Neiac ---> Néac (francizacion). Lo passatge de Neirac a Neiac deu s'explicar per una tendéncia a l'absorcion de [-j-] per [-r-] (*Nerrac, o benlèu *Nerac), e per i resistir, una insisténcia sus [-j-] que fenit per eliminar l'[-r-]. Au moment de la francizacion grafica deu nom (que lo parlar locau fusse dejà gavai o enquèra occitan), lo iòd ([-j-]) vengut intervocalic fut considerat classicament, e a tòrt, coma una semiconsonanta epentetica (pas etimologica, mes que facilita la prononciacion), qu'avé per but d'evitar un iatus e donc eliminat graficament, dens una intencion purista. Aquò's donc incomprensible, emb de las atestacions tan claras, que Bénédicte Boyrie-Fénié las refuse coma influenciadas per lo nom de Nerac e supause que Néac ven deu nom latin d'òme Neo, emb -acum [3] (auré donat probablament *Neago > *Niago > *Nhago > *Nhag > *Nhac).
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- Per far foncionar lo grafic, a falut remplaçar la populacion de 1851, 418 abitants, per una populacion totalament fictiva, 818 abitants.
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas emb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 229
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 491
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 229


text:
dissabte, 22 d’octubre de 2005
MANIFESTACIÓ PER LA LLENGUA OCCITANA. DISCORS A CARCASSONA
Cars amics occitans,
Los catalans tanben sèm arribats a Carcassona. Sèm un autre còp al vòstre costat.
La vòstra lucha pels dreits a la lenga, la cultura, la dignitat, lo dreit de viure al país, lo dreit de se gobernar, lo dreit de decidir, son los dreits nacionals de totes los pòbles liures. Los que podon pas exercir aquestes dreits son colonias d´un autre pòble.
Los dreits nacionals d´un pòble son imprescriptibles.
En nom de la democracia se pòt pas impausar la desaparicion d´un pòble, d´una lenga, d´una cultura.
Un còp de mai sèm amassats per luchar per tot çò que nos an pres.
Avem perdut fòrças batalhas, mas finalament ganharem la guerra, perqué avèm lo dreit e la rason.
L´union pòrta la fòrça dels nostres dreits. Cal contunhar. Avançarem.
Visca Occitania.
Visca Catalonha.
ENRIC GARRIGA TRULLOLS
President del CAOC
Subscriure's a: Missatges (Atom)


text:
Plateforme du collectif Coup Pour Coup 31 (occitan)
Còp Per Còp 31 (Coup Pour Coup 31) es un collectiu anti-imperialista creat en març de 2009 a Tolosa.
Regropa òmes e femnas, francés o imigrats, amb o sens papièrs, a l’entorn dels axes desvolopats per aquela plataforma.
Los posicionaments nòstres :
·Combatèm l’imperialisme en tant que sistèma de dominacion e d’espleitacion.
·Combatèm tota forma d’intervencion imperialista, principalament francesa, dins lo mond que siá politica, economica, militaria o culturala.
·Combatèm totas formas de racisme (antisemitisme, arabofòbia…) e de chovinisme
·Sostenèm las lutas dels pòbles dins lo mond que se bàton per lor liberacion nacionala e sociala. En particular, las organisacions progressistas e revolucionarias que pòrtan un projècte desmancipator per totas e tots.
·Sostenèm la resisténcia palestiniana que se bat per un sol estat democratic, laïc e multicultural en Palestina sus lo territòri istoric.
· Sostenèm lo dreit a l’independéncia e a l’autodeterminacion dels pòbles de las colonias francesas : Antilhas, Guiana, Canaquia etc.
·Sostenèm totas las victimas progressistas e/o revolucionarias de la repression, quin que siá lors causidas tacticas e/o estrategicas
Las accions nòstras :
·Organisam o participam de manièra unitaria a de recampaments, manifestacions en sosten als pòbles en luta dins lo mond, contra lo racisme e contra la repression.
·Organisam de rencontres internacionalistas amb de militants progressitas e/o revolucionaris a fin de popularisar lors combats.
·Organisam de projeccions-debats
·Organisam de collèctas de solidaritat
·Organisam la distribucion de bulletins e de tracts dins los barris popularis a fin de faire conéisser las lutas anti-imperialistas en França e dins lo mond.
Lo fonccionament nòstre :
·L’adesion al collectiu nòstre se fa de manièra individuala sus la basa de l’ acòrdi amb la plataforma nòstra e de las presas de posicions nòstras.
·Lo collectiu foncciona sus los principis de l’autò finançament a fin de permetre una independéncia totala. Las sorgas de finançament nòstras son : los dons, las seradas de sosten, la venda de brocaduras e de materials de sosten e la cotisacion mesadièra individuala (5€/mes)
·S’amassam cada 15 jorns e las presas de posicions nòstras se fan a la majoritat simpla. Organisam un còp per annada, una amassada generala que elabora lo bilanç politic de l’annada passada e prepara un plan de trabalh per l’annada que ven.


text:
Bona annada, « Happy new year ! »
O dirai pas jamai pro mas aqueste dissabte matin, lo darrièr mercat de l’annada de Nerac, generalament plan apracticat, fasiá pietat ! Parli pas dels fierejaires que vos propausan linge o vaissèla mas del monde que vos vendon polalha o fromatge, fetge gras o confit, ortalalha, etc.
Avián decidit aparentament de metre lors clients a la dieta en jogant los absents e las Petitas Alèas èran plan tristonèlas… Corollari d’aquò : los clients, de segur, èran plan mens nombroses qu’a l’ordinari…
Vertat es que las fèstas de Nadal e de cap d’an pòdon metre los estomac a ruda espròva.
Tradicionalament, Nadal es la fèsta de la nativitat pels crestians, mas es màgerment « pagana » dins nòstra societat. Lo ressopet d’un còp èra es vengut mai que mai una serada festiva siá a l’ostal amb la parentèla siá unicament una serada entre amics en vila e una escasença per far ribòta. De segur, pendent aquesta serada, los pensaments de la vida vidanta son aital oblidats per un temps.
Festejar lo Cap d’an es una faiçon de saludar l’an novèl, generalament amb d’amics e lo mai sovent « en vila ». Gaug, bonaür, etc. devon far partida de l’ambient, parièr coma lo fetge gras e lo Champagne !
Cuòl d’an e cap d’an fan pas qu’un quand lo relòtge pica lo dotzen còp de mièjanuèit – los relòtges an desaparegut, o sabi ! E veire plen a la man, son pas que crits de jòia e potons, a plena boca o pas, per aculhir un futur que coneissèm pas mas que volèm plen de bonas causas…
Soi segur que los legeires del « Pichon Blau » que me legisson aqueste matin an plan saludat queste an novèl e que los dotze meses a venir lor seràn doces a eles e a lors pròpdans.
De segur, aquesta annada comolarà nòstres desirs per çò qu’o volèm. Nos cal pas escotar las lengas de puta – excusatz, mas vesi pas ges d’autre mot – que nos vòlon isolar un de l’autre, que presican lo replegament sus se, la caça de l’estrangièr, etc.
Malgrat los tempses dificilles per mai d’un, los Òmes gardan totjorn l’espèr d’un avenidor melhor. En vivent dins un monde dubèrt a la moneda, las idèas, etc. devèm èsser dubèrt a l’Autre tanben.
A totes, vos desiri una Bona annada e una bona santat…
Cronica occitana, Le Petit Bleu d'Agen, dimanche 1er janvier 2017
commenter cet article


text:
La Merkel über alles !
Bon, qu’es entenut, la Merkel – com disen los Italians – qu’es estada reelegida e los editorialistas que son guaireben tots d’acòrd ende díser qu’es un triomfe. Desempuish la fin de la dusau Guèrra mondiau, ne i a pas avut sonque Adenauer e Kohl dens ua situacion identica. La Merkel ne hè pas partida d’aqueths líders bling-bling qui hèn la Una deus mèdia non pas sonque damb ua mòstra de prètz mès tanben a bicicleta o a chivau o escortats per ua bimbo de las formas generosas e de quaranta ans mei joena. Non, la Merkel n’a pas jamei avut besonh de nat artifici aparentament ende que la premsa s’interessa, tà la criticar o pas, a la soa faiçon de miar la politica deu son país. Quitament se n’a pas podut obténer ua majoritat absoluda, qu’es ua victòria de las beròjas que’u va perméter d’impausar un pauc mei ua vision germanica a Euròpa. Los autes país màgers d’Euròpa que ne’n son conscients e lo nòste president – e lo microcòsme politic – que sap que ua integracion europèa mei grana ne’s poirà hèser qu’a las condicions alemanas. Los Sent-Jan boca d’aur de la politica o de l’economia n’an pas fenit de promòver lo « sistèma aleman » e la soa eficacitat meravilhosa fàcia a la combinazione italiana e a l’arrogància exagonala. Totun, a saber se lo paradís es aleman ! Ne son pas nombrós los qui, en tot adméter un succès evident del saber-har politic de la cancelèra, muishan au dit lo prètz a pagar : com ua politica qui ne hè pas gran causa ende favorizar lo trabalh de las hemnas o lo « temps parciau » hòrt espandit o l’abséncia de l’equivalent deu nòste Smic qui permet d’autrejar salaris de misèria aus obrèrs concernits. Que disen que, sol, lo coble França-Alemanha pòt hèser avançar l’integracion europèa mès, com dens tot coble, que cau trobar un compromés !
Editoriau de La Setmana, n°937
commenter cet article


text:
Er Ajuntament de Vielha e Mijaran repren eth projècte de melhora e substitucion deth enlumenat deth municipi que s’inicièc er an passat. Er Ajuntament tanben preten renauir tot eth hilat d’ illuminacion dera via publica en tot eth municipi.
Es modificacions mès destacables que s’an realizat en Vielha e Mijaran an estat ena Avenguda Castièro, a on s’an cambiat es fanaus convencionaus per auti mès modèrns e qu’aufrissen ua melhor illuminacion tant dera carretèra coma des trepadèrs.
Aguesti naui fanaus, an un dessenh aerian fòrça nau. Es fanaus van penjadi des façades des bastiments, d’aguesta forma es trepadèrs son mès amples e an mens barrères arquitectoniques entà toti aqueri que les transiten. Atau donques, s’a melhorat era accessibilitat enes carrèrs de Vielha e Mijaran e tanben se redusís notablement eth consum energetic.
D’auti lòcs a destacar enes que tanben s’a modificat er enlumenat an estat ena carretèra de Gausac, en Pas d’Arró e ena entrada de Vielha.
Entà Jacinto Cuny, Còsso d’òbres e servicis der Ajuntament de Vielha “Aguestes naues lantèrnes de led supausen un estauvi deth 60% donques qu’an lèu de 10.000 ores de durada. Atau, es carrèrs deth municipi gaudissen d’ua major illuminacion tant entà coches coma entà pedanhs”
Hònt: Ajuntament de Vielha e Mijaran