text:
Mers
Mers[1] (Mées en francés) qu'ei ua comuna francesa d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de las Lanas e la region Aquitània .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Qu'existeish dens un bauç a proximitat de la vila ua crotz de Sent Andrieu de husta de mantun mètres de diamètre. Sa posicion, a mei de cent metres de haut, e la natura de la ròca a proximitat hant-la quasiben inaccessible. Las rasons e los òmis que l'an plaçada ací e demòran un mistèri totau.


c: text/html

text:
827
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 827 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Atacas aràbias còntra Sicília. Pasmens, la resisténcia dei tropas imperialas localas permetèt de blocar l'invasion. Puei, dins lo corrent de l'annada, leis envaïsseires foguèron obligats de se retirar fins a una invasion novèla en 830.
Wessex[modificar | modificar la font]
Perseguida dei combats entraïnats per la victòria de Wessex a la batalha d'Ellandun (→ 825). Coma l'annada precedenta, lei combats se concentrèron dins lo Reiaume deis Angles de l'Èst onte Mèrcia èra a assaiar de restaurar son influéncia. Aquò s'acabèt tornarmai a l'avantatge d'Egbert de Wessex (802-839) car lo rèi novèu de Mèrcia, Ludeca (826-827), trobèt la mòrt dins lo corrent de la campanha.
Aquò confirmèt l'abaissament de la poissança de Mèrcia e lo renfòrçament de la poissança de Wessex. Una illustracion d'aqueu cambiament foguèt l'aumentacion dau nombre de pèças de moneda batudas dins leis obradors dau rèi Egbert (→ 829).
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Adopcion de l'islam mutazilista per lo califa Al-Mamun. D'autra part, per assaiar de reglar l'insureccion d'Azerbaitjan (→ 816) qu'aviá blocada ò vencuda plusors ofensivas dei fòrças dau califa en 819-820, 822 e 824-825, una armada abbassida foguèt mandada dins la region. Dirigida per lo generau Muhammad ibn Humayd Tusi, obtenguèt quauquei succès — limitats — còntra lo cap azèri Babak Khorramdin.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Astronomia[modificar | modificar la font]
Una expedicion aràbia dirigida per Khālid ibn ʿAbd al‐Malik al‐Marwarrūdhī e Ali ibn Isa al-Asturlabi mesurèt la circonferéncia terrèstra a partir d'observacions dins la Vau de Tigris. Trobèt un resultat de 40 248 km (ò 41 436 dins d'autrei fònts istoricas).
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- Ludeca de Mèrcia, rèi de Mèrcia.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
La Paz
La Paz es la capitala administrativa de Bolívia, e tanben la capitala del departament de La Paz. Segon lo recensament de 2001, la vila de La Paz aviá una populacion de près d'un milion d'abitants, que pujavan a mai d'un milion e mièg per l'aglomeracion urbana. La Paz es situat dins una depression jos un altiplan, a una altitud de 3.600 mètres, près del riu de La Paz. Amont del plan i a la vila d'El Alto, ont se situa l'aeropòrt internacional.
Istòria[modificar | modificar la font]
Fondada en 1548 per Alonso de Mendoza subre un ancian poblamment amerindian nomenat Chuquiago, lo nom entièr de la vila foguèt, originalament, Nuestra Señora de La Paz. Aquel nom commemorava lo restabliment de la patz après l'insurreccion de Gonzalo Pizarro e los sieus companhs conquistadors, dos ans abans, contra Blasco Núñez Vela, lo primièr vicerei de Peró. En 1825, après la victòria decisiva dels republicans a Ayacucho sus l' armada espanhòla pendent las Guèrras d'Independéncia Sud-Americanas, lo nom complet de la vila se cambièt per se sonar La Paz de Ayacucho.
En 1898, La Paz foguèt convertit de facto en sèti del govèrn nacional, mentre que Sucre contunhava pas que coma capitala nominala. Aquel cambiament rebatiá lo passatge d'una economia basada sul sector minièr de l'argent de Potosí, esplechadas fins a l'agotament, a una mina nòva d'estanh près d'Oruro, e èra tanben lo reflèxe dels cambiaments derivats de la distribucion del poder economic e politic entre los desparièrs elèits nacionals.


text:
Avalanca
Una avalanca (var. lit, eslit, lavanca, lhavet, avalancha, eslur , chalança, chalancha, lavancha, nevèra, (a)glot, lau, laueg) es una massa de nèu que se precipita pel versant d'una montanha. En relacion amb aquesta primièra significacion aqueste mot s'utiliza tanben per descriure una acumulacion de faches dins un moment determinat. Las avalancas de nèu se produson quand i a rompedura d'equilibri del mantèl nevós. Aquesta rompedura d'equilibri e l'avalanca que seguís pòdon èsser espontanèas o provocadas.
Avalancas espontanèas[modificar | modificar la font]
Se produson per un excès d'acumulacion de nèu o per un cambiament dins las condicions de la massa de nèu. L'excès d'acumulacions se produtz al temps de nevadas importantas e son normalament de nèu polvàs novèla. Dins aquesta categoria entrarián las purgas continuas que se produson dins los luòcs mai penjadís de las montanhas, dins los tucs e dins los canals pus dreches, ont la nèu trapa pas de sosten e ont per aquò se vuejan fòrça sovent. Las avalancas espontanèas pòdon èsser causadas tanben per una alteracion de las condicions que mantenon establa la massa de nèu. Los auments de temperatura e la pluèja, son las alteracions mai frequentas e afèctan la nèu de tota qualitat: la nèu polvàs, per que aumenta de pes relatiu dins la superfícia fins al punt que los jaces inferiors la pòdon pas pus suportar; las grandas placas de nèu ventada, pr'amor que se trencan dins una linha dempuèi la quala la placa lisa; la nèu de prima o umida, per que aumenta sa fluiditat e lisa sus d'autres jaces de nèu endurcida, sense transformar, e tanben sul quite sòl, en se nomenant alavetz "avalanca de fons". D'entre las avalancas espontanèas, las mai perilhosas son las de nèu polvàs: se destacan d'un punt pro naut de la montanha e atal davalan en aumentar lor volum e lor velocitat que pòt arribar a 200 km/h. La combinason de massa e velocitat fan que son enòrmament destructritz: de grands arbres e de bòsques entièrs son desrasigats e asclats per la nèu, de ròcas de totas talhas son arrancadas de son lièch e empenhudas. Es frequent que quand una avalanca de nèu polvàs arriba al fons d'una val pas tròp larga, cobrís los rius e ribièras e arriba a remontar per inèrcia sul versant opausat. Es fòrça pauc probable que de personas o d'animals abastats per una avalanca de nèu polvàs pòscan subreviure. Ça que la, coma aquestas avalancas se produson regularament dins los meteisses luòcs, sovent evidents, conven d'evitar la zona que pòdon afectar. Aquesta règla a d'excepcions; atal, en genièr de 1996 dins los Pirenèus se produguèron d'avalancas nombrosas de nèu polvàs de grandas dimensions qu'afectèron de zonas infrequentas. Tanben dins los Alps, ont al delà causèron de pèrdas seriosas de vidas e d'installacions. Las avalancas espontanèas de placa e las de nèu umida son fòrça mens perilhosas, per que lor portada es fòrça menora, en mai de lor volum e velocitat.
Avalancas provocadas[modificar | modificar la font]
Normalament, en cas d'avalancas provocadas de nèu polvàs, la rompedura se produtz per subrecarga, quand una o mantuna personas o animals dralhan una superfícia de nèu pro penjadissa. Lor pes provòca una subrecarga que romp l'equibri e la massa de nèu se destaca, d'en primièr jos lo luòc de passatge, mas immediatament tanben per dessús, per que pèrd son sosten inferior. Los èssers qu'an provocat l'avalanca son inevitablament emportats e lor subrevida es improbabla. A mai de l'espessor de nèu e del gra de la penda existisson d'autres factors al traversar dels pendís expausats: lo pus important es l'existéncia de mantun jaç de nèu, que pòdon restar pauc coesionats, en rason de diferéncias de densitats e tanben de temperaturas, en causant dins aqueste darrièr cas la nomenada "fractura termica". Existisson de subrecargas provocadas naturalas pus raras: la casuda de "lindal" de nèu es la mai classica. Lo meteis passatge de personas -quasi tostemp amb esquís e vers lo naut- pòt talhar la superfícia de las placas de nèu formadas pel vent. Se la penda es sufisenta, la placa lisarà coma dins lo cas de la rompedura espontanèa. Naturalament dins aqueste cas las avalancas de placa son perilhosas, per que emportaràn l'esquiaire que las provòca e los que son dins sa traça. Son lo cas d'avalancas provocadas mai frequent. A condicion d'un salvament pus rapid que lo temps d'asfíxia o d'ipotèrmia es possibla de subreviure. Las avalancas provocadas de nèu de prima, umida e pesuga, que son frequentament causadas pels esquiaires en davalar, son las mens perilhosas: lor velocitat es fòrça lenta e lor portada tanben, çò que fa qu'es possible e simple d'evitar lor trajectòria.
Escala de perilh[modificar | modificar la font]
Dins las activitats ivernalas de montanha las avalancas se pòdon evitar amb una coneissença corrècta del luòc e una avaloracion continua del terren. En fach, son un dels perilhs objectius dins la practica de l'alpinisme e singularament de l'esquí de montanha. Donc, ont se practica aquestes dos espòrts se publica de donadas obtengudas jornalièrament en aganchant de mesuras sus lo terren- de "butletins de nèu" ont s'avalora lo risc d'avalanca dins una zona determinada, segon una "escala de perilh" amb de valors que son omogenèas per Euròpa tota.


text:
Fotbòl Club de Barcelona
Lo Fotbòl Club de Barcelona, popularament conegut jos lo nom de Barça, es un club de fotbòl professional basat a Barcelona, Catalonha, Espanha. Lo Barça es lo club europèu pus titolat del sègle XXIen[1] e un dels clubs pus titolats de l'istòria : son palmarès li val d'aparéisser al tresen reng europèu del classament dels clubs de fotbòl del sègle XXen e al primièr reng mondial per lo decenni 2001-2010 segon l'IFFHS. Dins las annadas 2010, lo FC Barcelona es considerat coma lo club pus popular d'Euròpa. Etablits dins l'estadi del Camp Nou, que remplacèt en 1957 l' estadi de Les Corts, los blaugranas an ganhat vint e tres campionats, vint e set Copas d'Espanha, cinq Ligas dels campions, quatre Copas dels venceires de copa, tres Copas de las vilas de fieira e doas Copas del monde dels clubs.
L'istòria del FC Barcelona ne faguèt un dels pòrtadrapèu de Catalonha e del catalanisme, un ròtle soslinhat per sa devesa « més que un club ». Çò qu'empacha pas lo club d'aver de suportaires fòra de Catalonha. Entreten una anciana e prigonda rivalitat amb lo Real Madrid, lo club de la capitala espanhòla. Son duèl, conegut coma el Clásico, decidís regularament de l'eissida del campionat d'Espanha que los dos clubs dominan largament lo palmarès. Las doas institucions son las solas, amb l'Athletic Bilbao, d'aver participat a totas las edicions de la Primera División dempuèi sa creacion en 1929.


text:
Flacey (Eure et Loir)
Flacey es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure et Loir e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La glèisa Santa Lubin de la Modèl:S mini- a mencionat al Sègle XII jol nom de "ecclesia sancti leobini flacciaci".
Lo pichon bourg ancian a #èsser fòrtament décalé pel attirance de la rota d'Espanha a l'ora d'ara RN10
Se pensa que lo Flacciacum de 1140 i auriá #èsser lo domeni d'un Flaccus latin, a mens #qu'en indicant un luòc de Flache (del latin Flacca, al sens de "void sus la rota"), al temps ont èra via romaine.
La glèisa Saint Lubin du Modèl:S mini- est mentionnée au Sègle XII sous le nom de "ecclesia sancti leobini flacciaci".
Le petit bourg ancien a été fortement décalé par l'attirance de la route d'Espagne actuellement RN10
On pense que le Flacciacum de 1140 aurait été le domaine d'un Flaccus latin, à moins qu'indiquant un lieu de Flache (du latin Flacca, au sens de "creux sur la route"), au temps où elle était voie romaine.


text:
Neufvillage
Neufvillage es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Vilatge creat al començament de la XVIIen sul ban de Vahl, destruit l'an 1635, repeuplé en 1666.
- Fasiá totjorn partida de la parròquia de Francaltroff.
- Village créé au début du XVIIen sur le ban de Vahl, détruit en 1635, repeuplé en 1666.
- Faisait toujours partie de la paroisse de Francaltroff.


text:
Plini lo Vièlh
Plini lo Vièlh (Gaius Plinius Secundus, 23–79) nasquèt probablament a Còme (dins l'actuala Itàlia) en l'an 23.
Estudièt a Roma ont aguèt coma mèstre Apió; participèt a las luchas de Germània dempuèi l'an 45 segon los òrdres del general Pomponi Secundus. Escriguèt una biografia d'aqueste general e una òbra intitulada De jaculatione equestri.
Après l'an 50 tornèt a Roma e comencèt d'escriure una istòria de las guèrras dels romans en Germània e mai tard una istòria del seu temps (continuament de la de Aufidi Basi) e lo tractat Studiosus consacrat al seu nebot e filh adoptiu Plini lo Jove.
Amb Neron coma Emperaire exerciguèt pendent quatre ans la carga de procuraire en la Tarraconense e benlèu tanben exerciguèt la meteissa carga dins la província d'Africa.
Amb Vespasian tornèt a la Peninsula Iberica coma questor e procuraire en Betica, e pendent lo seu sejorn reculhiguèt divèrses materials qu'utilizèt dins la seuna Istòria naturala compausada de 37 libres.
Quand moriguèt èra cap de l'esquadra a Misenus, carga que li fisèt l'Emperaire Tit. Se supausa que pendent lo seu servici dins la marina poguèt percórrer divèrses païses. En essent a Misenus assistiguèt a l'erupcion de Vesuvi (23 d'agost de 79) que descriguèt. Los gases toxics de l'erupcion provoquèron la seuna mòrt a Stabia (vila que desapareguèt a costat de Pompeia e Herculanum) erupcion que narrèt Plini lo Jove.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Article Istòria naturala


text:
Pont de Balandras
Lo Pont de Balandras (pronóncia locala ['pun de bɔ'lɔndreʃ]; en francés: Pont Valentré) passa Òlt a Caors, en Carcin. Lo pont medieval es quilhat de tres torres. Simbòl de la capitala carcinòla, es tanben un dels monuments mai coneguts d'Occitània al e fòra país.
Una 'balandra es una mena de barca, "vaissèl del fons planièr" (Cantalausa). Coma o explica Pau Lescala a la fin de l'introduccion a son glossari (1900), lo pont prenguèt lo nom del transbodador qu'aviá remplaçat. Totjorn segon el, lo Te igitur designa, a aquel endrech, una plataforma per descargar o un acotador, que li disián pòrt de balandras, que i arribava la balandra que fasiá comunicar las doas ribas.
Lo nom de l'arquitècte se perdèt, tot ben que l'istòria locala faga mencion de son tombèl.
La legenda del Pont de Balandras[modificar | modificar la font]
Segon la legenda lo mèstre d'òbra auriá fach pache amb lo Diable per poder acabar las òbras.


text:
Solstici
Lo solstici es cadun dels dos moments de l'an que lo Solelh atenh la declinason maximala (distància angulara maximala) respècte a l'eqüator celèst.
I a dos solsticis dins l'an,
- Pel solstici d'estiu lo solelh se tròba a la posicion pus septentrionala (mai al nòrd), es a dire, sul Tropic del Càncer, a +23° 26' de declinason. Fisicament, lo solstici d'estiu correspond al moment que l'axe de rotacion de la Tèrra se tròba pus pròche de la direccion Tèrra-Solelh. Aquò se produtz entre lo 20 e 21 del mes de junh (la data e l'ora exactas vàrian cada an)
- Pel solstici d'ivèrn lo Solelh se tròba a la posicion pus meridionala (mai al sud), aquò es, sul Tropic del Capricòrne, a -23° 26' de declinason. Fisicament, lo solstici d'ivèrn correspond al moment que l'axe de rotacion de la Tèrra se tròba mai aluenhat de la direccion Tèrra-Solelh. Aquò arriba entre los 21 e 22 del mes de decembre (la data e l'ora exactas tanben vàrian, logicament, cada an).
Lo solstici d'estiu marca lo passatge de la prima a l'estiu, alara que lo solstici d'ivèrn marca lo passatge de la tardor a l'ivèrn. Dins l'emisfèri sud, se sona solstici d'estiu lo solstici del mes de decembre e solstici d'ivèrn lo solstici del mes de junh, prenent aicí en compte de la diferència de sasons entre los dos emisfèris.


text:
Briude
Briude (Brioude en francés) z-es 'na vila d'Auvèrnhe administrada (amb lo títol de sosprefectura) pelh departament delh Naut Léger region d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Briude z-es 'na sosprefectura delh Naut Léger. Z-es situada a rasa delh riu d'Alèir e son nom ancian de Briva ven justament de la radic cèlta qui vòl dire "pont".
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
De fondacion romana, Briude fuguèt un lòc de pelerinatge en onor de Sant Julian. 'Quò-es donc un lòc amb d'importants vestigis arqueologics.
Eraldica[modificar | modificar la font]
Blasonament : D'aur amb doas claus de sable adossadas e acompanhadas d'una floralis delh mèsme.
Monuments e lòcs toristics[modificar | modificar la font]
- Basilica de Sant Julian : 'quò-es la pus granda glèisa romanica d'Auvèrnhe (74 m de longor). Fuguèt bastida entre los sègles XI e XIV.
- Estau de la Detela (colleccion sobre aqueste tèma).
- Estau delh saumon e de la rivièra : 'quò-es un musèu-aquarium sobre los salmons de l'Atlantics, espècia menaçada e protegida dins la region.
Demografia[modificar | modificar la font]
Embessonnatges[modificar | modificar la font]
- Itàlia : Suzzara (Lombardia, dempuèi 1995).
- Alemanha : Laufen (Bavièra, dempuèi 1982).
- Reialme Unit : Cardigan (País de Galas) dempuèi 1972.


text:
Marjarida
Marjarida es un massís montanhós del Massís Central occitan. Estrechament, Marjarida es la montanha orientada sud-est/nòrd-oèst que despassa los 1400 m, e que corrís del Truc de Fortunièr (en Gavaudan) ont culmina a 1543 m, a Sant Flor en Auvèrnhe. Pus largament, la Marjarida inclutz los nauts plans, a l'altitud mejana que despassa los 1000 m a l'èst e l'oèst del sistèma central. A l'èst confronta amb los monts de Vivarés (en seguir la val d'Alèir), a l'oèst amb Aubrac, al sud amb la val d'Òlt e al nòrd amb lo replanat de Velai.
Tanben, Marjarida es un parçan d'Occitània[1] situat mai que mai en Lengadòc (es lo gròs de Gavaudan) e tanben al limit sud d'Auvèrnhe.
Sa vila principala es Mende.
Geologia[modificar | modificar la font]
Marjarida es una part del vièlh massís ercinian. Sos granits datan de -300 Ma. Arrasat lo massís se tornèt joslevar pendent l'orogenèsi pirenenca (-40 Ma).
Idrologia[modificar | modificar la font]
Las aigas de Marjarida van a l'oèst de la cadena centrala cap a Garona (mai que mai per Trueire que i a la font, marginalament cap a Òlt), a l'èst cap a Alèir (que i a la font). D'un biais pro marginal, a la termièra de Marjarida, sus la Plana de Montbèl las aigas van cap a Ròse (per Chassesac).
Païsatge[modificar | modificar la font]
Lo païsatge es particularament tipat e es lo fruch de son istòria socioeconomica. Generalament lo denivelat es plan pauc marcat e vei una alternança de vals ont serpentan de rius e de sèrras traucadas de combas. Lo fons de las combas es sovent umid (las sanhas) e drenat mercé a de rasas, pichons valats que seguisson las corbas de nivèl. Lo païsatge vegetal se compausa d'una mirgalhadura de prats, de landas de ginèsta (dempuèi l'exòde rural) e de bòsques de pins e de faus. Los camps (de segal mai que mai) i son plan pauc nombroses.
Coma dins la màger part d'Occitània, mas d'un biais plan prononciat, l'abitat se concentra pas dins de vilatges mas dins tot un fum de maselatges. Aital una comuna de 150 abitants coma Chaudeirac pòt téner fins a 10 nogals de populacions (mai de 4 bòrdas) sens comptar las bòrdas e los maselatges mai pichons. Los monts de Marjarida stricto sensu son cobèrts a l'ora d'ara de plantacions de conifèrs qu'emplaçan las bruguièras, elas-meteissas consequéncias del desbosigament de las fajas.
Luòcs de Marjarida[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Segon la classificacion de Frederic Zégierman.


text:
Moammar al-Gaddafi
Moammar al-Gaddafi[1] (en arabi معمر القذافي, Muʿammar Al-Qadhāfy[2]), nascut lo 19 de junh 1942 a Qasr Abo Hadi e mòrt lo 20 d'octòbre de 2011 a Sirte, comunament apelat Colonel Gaddafi o Fraire Guida, èra un militar e politican libian.
Biografìa[modificar | modificar la font]
Moammar al-Gaddafi es lo pus jove enfant d'una familha de bedoïns del clan de Ghous, un clan de la tribú de Kadhafa. En 1962 estudièt lo dret e l'istòria a l'Universitat de Libia, mas la daissèt per far una educacion militara a Benghazi e tanben al Reialme Unit per tal d'acabar son entraïnament oficial.
Lo 1èr de setembre de 1969, Gaddafi faguèt un còp d'estat contra lo rei Idris Sanossi, qu'èra alara en Turquia per un tractament medical. Son nebot prince Hassan Reda foguèt enviat en preson. Entre 1969 e 2011 Gaddafi foguèt lo cap de l'estat libian. D'aquel temps escriguèt Lo libre Verd, que i explica sas idèas politicas. Conten d'elements socialistas e panarabismes, un movement nacionalista arabi. Mentre son regne, Gaddafi sostenguèt divèrsas organizacions terroristas, coma la RAF, l'IRA o l'ETA, çò qu'isolèt Libia diplomaticament dins lo mond. En 1986 las fòrças de l'intelligéncia libiana botèron una bomba dins la discotèca La Belle a Berlin, dos soldats americans e una femna moriguèron. En 1988 un ataca terrorista contra un avion de linha american (Pan-Am Flight 103) dessubre Lockerbie en Escòcia tuèt 270 personas. Après aqueste atemptat, los Estats Units bombardèron Tripoli e Benghazi.
Entre 1990 e 2000 Gaddafi restabliguèt las relacions diplomaticas amb los païses occidentals. En 2002 Gaddafi formèt l'Union Africana, successora de l'Organizacion de l'Unitat Africana. En 2008 Libia e Soïssa aguèron una disputa politica quand Hannibal al-Gaddafi foguèt arrestat, acusat de maltractança dels servents dins una ostalariá de Genèva. En responsa, Gaddafi mantenguèt dos comerçants soïsses coma ostatges.
En 2011 lo pòble libian se revòltèt contra lo regim dictatorial de Gaddafi. Après la guèrra civila, Gaddafi foguèt retrobat a Sirte. Lo 20 d'octòbre de 2011 foguèt tuat dins de condicions mal conegudas.
Familha[modificar | modificar la font]
Gaddafi es estat maridat dos còps. Aguèt un filh amb sa primièra molher e sèt enfants amb sa segonda Safaja Farkash.
- Mohammad al-Gaddafi (1970): Es lo filh ainat de Moammar al-Gaddafi.
- Saïf al-Islam al-Gaddafi (1972): Es lo filh qu'aviá mai d'influéncia politica.
- Al-Saadi al-Gaddafi (1973 - 2011): fotbolaire professional en Libia e Itàlia.
- Motasim-Billah al-Gaddafi (1975 - 2011): Es mòrt amb son paire en Sirte.
- Hannibal al-Gaddafi (1977): Son Arrestacion foguèt la rason de las disputas politicas entre Libia e Soissa.
- Saïf al-Arab al-Gaddafi (1982 - 2011): Moriguèt dins un bombardament a Tripoli en Abril de 2011.
- Xamis al-Gaddafi (1983 - 2011): 7ra lo commandant d'una brigada elitari.
- Aïsha al-Gaddafi (1976): èra avocat al procès de Saddam Hossain.
- Hana al-Gaddafi (1985), adoptat.


text:
Beinheim
Beinheim en alemannisch (Beinheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situada la longitud de la autoroute A35 entre Roppenheim e Seltz
Située le long de l'autoroute A35 entre Roppenheim et Seltz
Istòria[modificar | modificar la font]
- 884 : Beinheim aperten al abbaye de Honau.
- 1255 : Beinheim aperten al baron de Fleckenstein.
- 1404 : Lo baron de Fleckenstein vend Beinheim al margrave de Bade.
- 1497 : Lo margrave de Bade vend Beinheim al elector palatin.
- 1557 : L'elector palatin vend Beinheim al margrave de Bade #que conserva lo vilatge fins a la Revolucion francesa.
- 884 : Beinheim appartient à l'abbaye de Honau.
- 1255 : Beinheim appartient au baron de Fleckenstein.
- 1404 : Le baron de Fleckenstein vend Beinheim au margrave de Bade.
- 1497 : Le margrave de Bade vend Beinheim à l'électeur palatin.
- 1557 : L'électeur palatin vend Beinheim au margrave de Bade qui conserve le village jusqu'à la Révolution française.


text:
La creacion es partida a la basa del Festenal "Sem e Serem", an jogat a Bcn, dins l'encastre de Barnasants, a l'entorn de Belda, òm trapa per la part occitana Lois "Gigi de Nissa" Pastorelli, e Stefano "Steo" Degioanni de Lou Seriol, ai tanben escotat troçes (4 en fach) pres a la consola en viu a BCN (e que difusam de quant en quant sus Radio Occitania, dirai qu'es pas a la meuna tasta lo costat que n'en sorteish es fòrça "rumba catalana vs Gigi de Nissa" e lo costat "Ska Rock made in Aison dins Val Estura" de Steo sortis pas fòrça, se los voletz veire en avança seran en concert a gratis lo 6 o lo 7 de Julhet dins l'encastre de Sem e Serem a gratis plaça Naut Bernat (i'aura tanben sus la dimenjada lo Mauresca Fracas Dub e "Origine Controlée" (cola del Tacticollectif)).
Te aquo me balha una idea (que torni mandar dins lo subjecte sus l'avenidor del forum, istòria de pas tot poluar)


text:
Beirot
Beirot (arabi: بيروت, Bayrūt; en ancian occitan, Barut[1]) es la capitala de Liban. La ciutat compta 1.200.000 abitants, mas l'aira metropolitana dos milions d'abitants. Malgrat las grèvas destruccions causadas per la guèrra civila (1975-1990), Beirot es tornada a èsser la principala plaça financièra, bancària e comerciala del levant. Mercé a son istòria cosmopolita, la ciutat representa en mai un centre cultural e accademic de primièra importància.
Nòtas e referéncias[modificar la font]
- ↑ Wilhelmina Von Wiacek, Lexique des noms géographiques et ethniques dans les poésies des troubadours des XIIe et XIIIe siècles, Paris: A. G. Nizet, 1968 p. 82


text:
1626
Aquesta pagina concernís l'an 1626 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Instauracion de la supremàcia de la Glèisa de Roma sus la Glèisa Etiopiana per lo prèire jesuista Afonso Mendes. Aquò entraïnèt l'adopcion d'una tiera de reformas liturgicas majoras coma la condamnacion dau sabbat. Una partida de la populacion acceptèt sensa dificultat de se convertir car la sciéncia e lo mòde de vida estricte dei jesuistas avián produch una impression favorabla a respèct de l'aflaquiment dei mors au sen de la Glèisa Etiopiana. Pasmens, la màger part i èra opausada e divèrsei mesuras fòrça impopularas (adopcion de la messa en latin, fin dau culte dei sants etiopians... etc.) agravèron la situacion e entraïnèron d'insureccions encoratjadas per lo clergat locau dins tot lo país.


text:
Pancraci
Lo pancraci (πaYkpάtιov / pankrátion en grègo ancian) es un espòrt de combat grègo que permetiá dau temps dei Juecs Olimpics antics quai totei lei còups, tanben lei mortaus. Lei soletei tecnicas interdichas èran de crebar leis uèlhs e de mòrdre. De grands campions olimpics d'aquela epòca marquèron l'istòria, coma lo gigantesc Polidamas d'Escotossa, que siguèt campion olimpic en -408, Dorieus de Ròdes, lo mai titrat de totei, o encara lo luchaire d'ortopale Milon de Crotone, coneissut per èstre egalament excellent en pancraci (mai que concorrèt jamai dins aquela disciplina ai Juecs Olimpics). Uèi, aquel espòrt es una disciplina que son reglament siguèt revist e corregit per lo govèrn grègo afin de lo veire revenir dins gaire de temps ai Juecs Olimpics.


text:
Drech positiu
Lo drech positiu se constituís per l'ensemble de las règlas juridicas en vigor dans un Estat o dins un ensemble d'Estats de la Comunautat internacionala, a un moment donat, quinas que sián lor font.
Es una forma de positivisme juridic. Pels teoricians del drech positiu, las règlas de drech son pas eissidas de la natura o de Dieu (φúσις (fisis) grèga), mas dels òmes d'espereles, o de lors activitats (la vóuoς (nomos) grèga). Lo drech positiu es un drech vivent. Regropa dos grands corrents de pensada. Lo positivisme legalista es l’idèa ont lo drech positiu es dictat per las autoritats politicas, e se sufís d'esperel. Per el, lo drech e la justícia, son identificadas a la lei. Segon lo positivisme sociologic, lo drech positiu es l'expression de la societat, es un fenomèn social de boscar en observent la societat.
Lo drech positiu repausa sus la teoria del normativisme, elaborada pel teorician Hans Kelsen al sègle XX, qu'estructura lo drech dins una ierarquia de las nòrmas (o piramida de las nòrmas).
Es lo drech « pausat », de "positum", lo drech tal coma existís en realitat.
Leo drech positiu e lo drech natural son doas formas de drech, contrarias, perque una es dictada pels Òmes, e l'autre per la natura.


text:
Meistratzheim
Meistrazheim en alemannisch (Meistratzheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Meistratzheim fa partida del costat de Obernai e del arrondissement de Sélestat-Erstein.Lo pòble a situat entre Obernai e Erstein, sul riu del Ehn, pas luènh de Andlau.
Meistratzheim fait partie du canton d'Obernai et de l'arrondissement de Sélestat-Erstein.Le village est situé entre Obernai et Erstein, sur la rivière de l'Ehn, non loin d'Andlau.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo luòc Situat près de la via celto-romaine en en connectant Belfòrt a Seltz per Brumath a ocupat dempuèi lo Neolític. Dels sépultures mérovingiennes an #èsser de descobèrtas. Lo pòble aperten dempuèi los primièrs tempses Als comtes de Nordgau, a partejat de contunh dins de contunh divèrsas abbayes: Wissembourg en 742, Schwarzach en 828, de contunh per escambi entre lo comte Erchenger de Souabe[1], Andlau en 880, Altdorf en 1097 e Ebersmunster en 1030. Pel continuament çò fief a aquerit pel évêché de Estrasburg, de contunh per la familha Landsberg, #que immatricule la distincion entre las tèrras de la noblesa de bassa Alsace e la conserva fins a la Revolucion.En julhet 1587, pendent las guèrras de religion, las mercenaires del sieur de Marleroi provòcan quatre incendis a Meistratzheim; al Sègle XVII la municipalitat sofriguèsse del passatge de las tropas imperialas suedesas, lorraines, e de francesas, #que saquegen, incendien e rançonnent;se egalament tocada per la famine a causa de la rigor dels ivèrns e a la insuffisance de las récoltes. Lo 6 de jamai 1857, la municipalitat a entrepresas lo assainissement de 466 ectaras de terrens communaux. Aqueles trabalhs an Consistit a curer de ancians fossés, la dubertura de fossés nòus, dels terrassements de nivelage, Los trabalhs an començat en 1858. La Primièra Guèrra mondiala parla la mòrt de vint tres abitantas.
Le site situé à proximité de la voie celto-romaine reliant Belfort à Seltz par Brumath est occupé dès le Néolithique. Des sépultures mérovingiennes ont été découvertes. Le village appartient dès les premiers temps aux comtes de Nordgau, puis est partagé ensuite entre diverses abbayes: Wissembourg en 742, Schwarzach en 828, puis par échange entre le comte Erchenger de Souabe[2], Andlau en 880, Altdorf en 1097 et Ebersmunster en 1030. Par la suite le fief est acquis par l'évêché de Strasbourg, puis par la famille Landsberg, qui immatricule la seigneurie parmi les terres de la noblesse de basse Alsace et la conserve jusqu'à la Révolution.En juillet 1587, pendant les guerres de religion, les mercenaires du sieur de Marleroi provoquent quatre incendies à Meistratzheim; au Sègle XVII la commune souffre du passage des troupes impériales suédoises, lorraines, et françaises, qui pillent, incendient et rançonnent;elle est également touchée par la famine due à la rigueur des hivers et à l'insuffisance des récoltes. Le 6 mai 1857, la commune a entrepris l'assainissement de 466 hectares de terrains communaux. Ces travaux ont consisté à curer d'anciens fossés, l'ouverture de fossés neufs, des terrassements de nivelage, Les travaux ont commencé en 1858. La Première Guerre mondiale cause la mort de vingt trois habitants.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Erchanger o Erchangar (830; † 21 de genièr 917) èra lo pòrti de Souabe de setembre 915 fins a la siá mòrt
- ↑ Erchanger ou Erchangar (830; † 21 janvier 917) était le duc de Souabe de septembre 915 jusqu'à sa mort


text:
02/07/2016
Dolor daus uelhs, per Jan-Peire Reidi
Beauty is in the eye of the beholder
(La beutat es dins los uelhs de lo que ’visa)
Proverbe anglés
Los Anglés disen que quo es an eyesore, « una dolor daus uelhs », quauqua ren de talament òrre dins lo païsatge que los uelhs vos dòlen. Coma las roinas dins nòstres vilatges : teulada esbolhada, murs descrespits e bombats, fenestras sens carreus que an pus nonmas un contravent de bingois, vergiers ganhats per las ortrujas e las romdres… Un paradís per las serps e l’autra sauvagina. Aquí, queraque, los uelhs lur dòlen pas, a ’quilhs Anglés que an ’chaptat una maison benleu vint metres pus loenh dins lo vilatge. Ne’n fan pas de cas, o zo tròben benleu romantic.
Daus còps, rasis ’quilhs pilòts de peiras cuberts de liedra, trobaretz un angard metallic per gardar las balas de fen a l’abric. Los agricultors an quauqua ren mai a pensar que de s’ocupar de çò que marca mau dins lo vilatge. Per las reparacions, van totjorn au pus preissat : clauven de la tòla rolhada sus las pòsts d’un portau de granja que ten enquera, o ben meten un portau galvanizat pendilhat ad una ralha per remplaçar lo vielh que teniá pus. Dirian benleu coma auriá dich granda-mair, mocandiera : « Si quò vos platz pas, setz pas oblijat de zo ’visar ». E perdiu !
A l’entrada dau vilatge, veiretz de las grandas inscripcions sus dau plastic negre : « NON A LAS EOLIANAS », « LOS LAISSAM PAS DESFIGURAR LO PAÍS », « NON A LA TROMPARIÁ ». Comprene pas tròp. Avem desjà las linhas electricas, las estabulacions a la cima daus termes, los angards cuberts de paneus fotovoltaïcs, las machinas que desboigen los bòscs tota l’annada e que apilen au bòrd de la rota daus tròç de bilhas de ’quilhs braves chaisnes… Lo país ne’n passa pas fauta, de ’quilhs elements estrangiers venguts de la societat industriala sens que degun se’n planhe. Mas vòlen pas las eolianas.
Pareis que lo bruch de las eolianas pòt geinar la gent alentorn. Mas – dijatz-me si me trompe – las deven plaçar a mai d’un quilometre de las maisons. Si son pro loenh per desrenjar degun, perque sirian-t-elas pus òrras que lo resta, ’quelas machinas que rapòrten daus sòus aus proprietaris e que fan de l’electricitat pròpa ? Las parciriatz pas las centralas nuclearas de Blàia o de Civaux, rasis nautres, aprep çò que a ’ribat a Chernobul e a Focoshima ?
Benleu que las eolianas son coma los chamins de fer e las usinas : son òrras mai bravas. Una granda gara a de que vos donar lo maucòr, mas ren que de veire un de ’quilhs grands ponts que escambalen las valadas, sentetz quauqua ren coma dau contentament. Benleu que per lo chaminòt abonat a La Vie du rail, lo TGV es l’imatge de la beutat. Per lo que ganha sa vita sus los chamins de fer o dans las usinas, òrre o brave, la question se pausa pas. Ne’n coneissetz beucòp de gent que aguissen lur ustilh de trabalh ? Per ilhs, lo pus òrre, quo es una usina barrada. Quò sirá parier per las eolianas : si nos renden servici, degun pus las trobará òrras.
E ai ren dich de la Tor Eiffel, ten !... La trobatz brava ? Quante damandavan a Maupassant perque anava disnar au restaurant de ’quela Tor Eiffel que trobava tant òrra, respondiá que quo era lo sole endrech de París d’ente se vesiá pas. ’Queu monument es ben la pròva que l’orror fai pas fugir la toristalha. Vos parie que faran parier per las eolianas : las faran visitar !
Quo fai de quò-’quí coma dau resta : lo pus òrre es sovent çò que vesem pas d’ente som… Per far despiech aus ’belhaires coma me, la Comission europenca e lo Senat de la França venen d’autorisar los neocotinoids que tuen las ’belhas e empoisonen los crestians. Veiram pas daus cents de mila de personas davalar dins las ruas e degun plantará de las plancardas au bòrd de las rotas. Mas quò sirá pas nonmas los uelhs que nos dòuran.
A Javerlhac, lo 25 dau mes de mai de 2016
Jan-Peire Reidi
09:14 Publié dans Cronicas d'autor, La Vita en òc ( archivas DL papier) | Lien permanent | Commentaires (1)
Commentaires
Reçaubi un corier, i a quauques temps e i avia dos arguments plan pesuts : quo vai far baissar lo pres de las maisons e quo vai far fugir los toristes. Manqueria pus que los angles fotan lo camp...
Me damande de mai si lo brexit, quo es pas un pauc la fauta de las eolianas.
Écrit par : Gilbor | 02/07/2016
Les commentaires sont fermés.


text:
Archiprèire
Archiprèire es lo títol d'un sacerdòt qu'administra e dirigí un archipreirat d'una diocèsi, qu'inclutz de parròquias diferentas. Aquel títol es generalament utilizat dins la Glèisa Ortodòxa. L'archiprèire èra ancianament lo sacerdòt ordenat mai ancian d'una glèisa episcopala o aquel designat coma mai naut per l'evesque. Sa foncion principala consistissiá a remplaçar l'evesque, per exemple per malautiá, dins las ceremònias de culte. Lo Concili de Trent los menciona solament per determinar coma s'es de far, al nom de l'evesque, la visita a las parròquias. En Espanha, lo concordat de 1851 redusiguèt la dignitat de l'archiprèire a la segonda del capítol; la primièra es la del degan e determina que los archiprèires rurals son nomenats entre los rectors d'una comarca per l'evesque.


text:
Dragon
Lo dragon es una creatura mitica generalament dessenhada e imaginada coma una mena de sèrp enòrma e potenta o coma un autre animal reptilian, amb de qualitats o de poders magics e/o spirituals. Las creaturas mitologicas que possedisson qualques o la part màger de las caracteristicas que s'associan amb los dragons son plan frequentas dins las culturas del mond entièr.
Somari
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo mot dragon ven del grèc drakon que significa sèrp de mar. Mas benlèu son sens literal es "lo qu'a un agach mortal".
Istòria[modificar | modificar la font]
Los dragons son comunament representats coma de bèstias serpentinas o reptilianas, qu'espelisson d'uòus e que possedisson de còsses plan impressionants per sa talha, e generalament cobèrts d'escatas. Sovent son representats amb d'uèlhs gròsses, trach qu'es a l'origina del nom del dragon dins fòrça culturas, e son sovent (mas pas totjorn pasmens) dessenhats amb d'alas e un alen de fuòc. D'unes dragons tenon pas d'alas e s'assemblan mai que mai a de sèrps longas. Los dragons pòdon possedir un nombre variable de pautas: pas cap, doas o quatre. Las representacions modèrnas dels dragons son plan sovent de talha enòrma, pasmens temps passat las pinturas e dessenhs de dragons en Euròpa èran sonque de la talha dels orses.
Lo dragon en Euròpa[modificar | modificar la font]
Lo dragon es un element plan important dins las legendas medievalas d'Euròpa.
Sant Jòrdi e lo dragon[modificar | modificar la font]
En Anglatèrra e en Catalonha (e endacòm mai tanben) es associat amb la figura de Sant Jòrdi que tua l'animal. En Catalonha lo jorn de Sant Jòrdi (patron del país) es vengut lo jorn dels amoroses e aquela jornada se sòl ofrir un libre e una ròsa; se celèbra lo 23 d'abril. Dins qualques localitats de lenga catalana coma a Alcoi (al País Valencian) la figura de Sant Jòrdi es lo personatge central o la rason de la fèsta locala. A Banyeres de Mariola (localitat del sud de País Valencian) e a Montblanc (Catalonha) se fan d'escenificacions de la scèna de batalha entre Sant Jòrdi e lo dragon.
Lo dragon al País de Galas[modificar | modificar la font]
Al País de Galas, lo dragon roge (en galés: Y Ddraig Goch) apareis sus la bandièra del país e representa una vièlha legenda galesa.


text:
Saint-Sulpice (Puèi Domat)
Sant Sulpici (Saint-Sulpice en francés) z-es 'na comuna auvernhata d'Occitània, del departament del Puèi Domat e de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom exacte de la comuna es pas coneissut, mas s'agís del nom d'un avesque de Borges, o dos segon los autors, als sègles VI e VII[1],[2]. En toponimia, se rencontra la fòrma sabenta de son nom (Sulpici) o de fòrmas d'evolucion populara (Soplesi, Soplèsi, Somplesi, Sepise, etc), o tanben de fòrmas d'evolucion populara influenciadas per la fòrma sabenta, generalament utilizada en francés.
Istòria[modificar | modificar la font]
- La comuna se creèt en 1872, a partir de Bourg-Lastic (nom francés) e de Messeix (nom francés)[3].
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Bourg-Lastic (nom francés); es ara del canton de Saint-Ours (nom francés).
- L'intercomunalitat es la Communauté de communes Sioulet-Chavanon (en francés).
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2012 : 90; 2013 : 90 abitants (4,9 ab/km²)
- Comuna creada en 1872. Per faire foncionar lo grafic, a chaugut apondre una populacion fictiva d'1 abitant a las datas d'abans la creacion de la comuna.
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 629
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=34748
- ↑ http://www.info-mag-annonce.com/journal/blog/puy-de-dome/on-peut-etre-maire-a-tout-age/185240


text:
L’atraccion de l’aspiracion a l’inici d’ua monosillaba au contacte d’ua a tonica qu’apareish recipròca, qu'ei a diser la h iniciau d'un mot monosillabic qu'atira sovent ua a qui joga lo ròtle d'a prostetica. Qu'ac observam,per exemple, dab la locucion adverbiau tipicament gascona la-hons (emplegat per au hons). De manèira semblanta que’s pòt explicar l’inversion de genre qu’observam dab los possessius seguits deu mot hilh. En efèit, en gascon que's disen frequentament ma hilh, sa hilh (totun hilh men), meilèu que non mon / son hilh. E, com a consequéncia probabla d’aquera expression ma / sa hilh, que’s pòden díser tanben ma / sa pair e, simetricament, mon / son mair (cf. Palay). Un fenomèn semblant d’ "inversion generica" que s’arretròba colloquiaument en catalan balear (qui presenta mei d’un gasconisme): sa pare ( lit. en gascon « la « pair, cf. gasc. sa pair), es /so mare , (lit. « lo » mair, cf. gasc. son mair), tanben dab los mots balears d’ahur, e probablament d'origina, plan gascons: pai e mai (cf. la frasa hicada per Alcover a l'entrada mai : ara vendrà es mai =en gasc. lit. adara que vienerà "lo" mair). Qu'ei de notar lo balear qu'a tanben los mots papai e mamai com en (e, probable, deu) gascon.
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
divendres, 15 de novembre de 2013
Hens, lahens, laguens, dens, etc.
L’atraccion de l’aspiracion a l’inici d’ua monosillaba au contacte d’ua a tonica qu’apareish recipròca, qu'ei a diser la h iniciau d'un mot monosillabic qu'atira sovent ua a qui joga lo ròtle d'a prostetica. Qu'ac observam,per exemple, dab la locucion adverbiau tipicament gascona la-hons (emplegat per au hons). De manèira semblanta que’s pòt explicar l’inversion de genre qu’observam dab los possessius seguits deu mot hilh. En efèit, en gascon que's disen frequentament ma hilh, sa hilh (totun hilh men), meilèu que non mon / son hilh. E, com a consequéncia probabla d’aquera expression ma / sa hilh, que’s pòden díser tanben ma / sa pair e, simetricament, mon / son mair (cf. Palay). Un fenomèn semblant d’ "inversion generica" que s’arretròba colloquiaument en catalan balear (qui presenta mei d’un gasconisme): sa pare ( lit. en gascon « la « pair, cf. gasc. sa pair), es /so mare , (lit. « lo » mair, cf. gasc. son mair), tanben dab los mots balears d’ahur, e probablament d'origina, plan gascons: pai e mai (cf. la frasa hicada per Alcover a l'entrada mai : ara vendrà es mai =en gasc. lit. adara que vienerà "lo" mair). Qu'ei de notar lo balear qu'a tanben los mots papai e mamai com en (e, probable, deu) gascon.


text:
-126
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -126 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Part[modificar | modificar la font]
Perseguida dau conflicte còntra leis Escites lòng de la frontiera orientala. Per far fàcia a la menaça, lo rèi Phraates II (132-126 av. JC) assaièt de mobilizar una gròssa armada gropant de soudats parts e grècs. Pasmens, aquò mau capitèt — lei soudats originaris de l'Empèri Seleucida refusèron de combatre — e lo rèi moriguèt sus lo prat batalhier.
Son oncle Artabanus II (126-122 av. JC) li succediguèt. Deguèt perseguir lo combat còntra lei nomadas.


text:
Grappling
Lo grappling (de l'anglés "lucha") designa l'ensèms dei tecnicas de contraròtle, projeccion, immobilizacion e somission d'un adversari dins un combat de drech o au sòu, sensa arma. Lei tecnicas de somission incluson lei luxacions e estranglaments. Lo concèpte de grappling s'opausa generalament a aqueu dei tecnicas de percussion (còups de ponhs, pès...), e si distinguisse d'espòrts, règlas o sistèmas marciaus particulars (lucha grèga-romana, judo...).
Lo grappler o grapplaire es un practicant qu'utiliza principalament de tecnicas de grappling. S'opausa a-n un striker, qu'eu utiliza de tecnicas de percussion coma de còups de ponhs e de pès.
Lo grappling si pòu practicar en posicion drecha (stand-up grappling) o au sòu (ground grappling), mai es lo combat au sòu que li dién mai sovent "grappling".


text:
Mondement-Montgivroux
Mondement-Montgivroux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La batalha de Mondement en setembre 1914 #èsser un episòdi important de la Primièra batalha de la Marna. Veire lo luòc externe Mondement 1914.
Lo 19e bataillon de chasseurs a pè a installat lo 8 de setembre al ser dins lo castèl de Montgivroux e lo 9 dins lo castèl de Mondement.
La bataille de Mondement en septembre 1914 fut un épisode important de la Première bataille de la Marne. Voir le site externe Mondement 1914.
Le 19e bataillon de chasseurs à pied est installé le 8 septembre au soir au château de Montgivroux et le 9 au château de Mondement.


text:
Sent Feliç de Maruèlh
Sent Feliç de Maruèlh (apelat tanben Sent Feliç de Bordelha) (oficialament en francés Saint-Félix-de-Bourdeilles, Saint-Félix-de-Mareuil) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom de Sent Feliç (atestacions Felis, en 1382, S. Felix, au segle XVIII), es lo de tres papas canonizats, d'evesques e martirs, dont un martir a Girona [1] en 304.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Maruelh; es aura dau canton de Brantòsme.
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2012 : 70; 2013 : 69 abitants (11 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984


text:
Golf de Gasconha
Primèra definicion[modificar | modificar la font]
Lo golf de Gasconha o lo golf de Biscaia o la mar Cantabrica (en basc Bizkaiko golkoa / Kantauri Itsasoa; en espanhòu golfo de Gascuña / golfo de Vizcaya / mar Cantábrico; en francés golfe de Gascogne / golfe de Biscaye / mer Cantabrique) es un golf gran de l'ocean Atlantic situat a l'oèst d'Euròpa. En anant dempuish lo nòrd de Galícia fins au sud de Bretanha, confronta las còstas de Galícia, Espanha, deu Bascoat, d'Occitània, França e Bretanha, e en tèrmes d'estats, confronta Espanha e França.
Segonda definicion[modificar | modificar la font]
Existeish ua auta concepcion, subertot utilizada dens l'estat espanhòu, e pro ispanocentrista, segon la quau:
- La mar Cantabrica seré ua mar litorala de l'ocean Atlantic que banharé la còsta nòrd de la Peninsula Iberica. S'espandiré dempuish la punta d'Estaca de Bares (Galícia) fins a l'embocadura deu riu Bidassoa (au mitan deu País Basc e exactament au limit deus estats espanhòu e francés).
- Lo golf de Gasconha (o golf de Biscaia) seré pas qu'un annèxe orientau de la mar Cantabrica (lo son "hons" d'ua certana manèra). Situat a l'èst de Bidassoa, que seré la partida que banharé las còstas de l'estat francés (País Basc septentrionau e Gasconha).
Aquera definicion espanholista non precisa pas guaire la plaça exacta de las còstas francesas e bretonas.
Fauna[modificar | modificar la font]
Lo litorau qu'ei l'airau de l'abitat de hèra ausèth, qui la majoritat non s'i reprodusissen pas mes qui i son en tròp coneishuts e las loas visitas i son pro frequentas. A maugrat de la hòrta pression cinegetica, miles d'anatids limicòls e'autes ausèths marins qui son cada an obligats de crotzar lo golf, que reposan e que's noiren dens las soas còstas, los estuaris e las paluns gaireben desapareishudas.


text:
Maurice Barrès
Maurice Barrès (Charmes, 1862 - 1923) èra un politician, escrivan e jornalista francés antisemita.
Estudièt lo drech a París ont intrèt en contacte amb lo cenacle de Leconte de Lisle e amb lo simbolisme.
A l'ocasion l'Afar Dreyfus passèt de posturas socialistas cap a drecha e venguèt antidrayfusard . Acusèt Alfred Dreyfus d'èsser copable per causa del seu judaïsme e escriguèt de panflets antisemitas.
Devolopèt una teoria pròcha del nacionalisme romantic. S'opausant a la teoria de Jean-Jacques Rousseau al respècte del Contracte social, Barrès considerava la Nacion (qu'utilizava a la plaça Pòble) coma un fondament istoric e que demandava pas una "volonatat general" per s'establir, sul aquel punt contrastava amb la definicion de Nacion d'Ernest Renan.
En 1906, foguèt causit a l'Academia francesa e elegit al Parlament francés coma deputat pel departament de la Sèina.
Ferm partisan de l'Union sacrée pendent la Primièra Guèrra Mondiala. Barrès aguèt grand influéncia suls escrivans franceses e tanben entre los monarquistas pasmens que n'èra pas.
Qualques obratges[modificar | modificar la font]
- Sous l'œil des barbares (1888)
- Un Homme libre (1889)
- Le Jardin de Bérénice (1891)
- L'Ennemi des lois (1892)
- Du sang, de la volupté, de la mort (1893)
- Scènes et doctrines du nationalisme (1902)
- Les Amitiés françaises (1903)
- Ce que j'ai vu à Rennes (1904)
- Au service de l'Allemagne (1905)
- Le Voyage de Sparte (1906).


text:
1433
Aquesta pagina concernís l'an 1433 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Mòrt dau negus Takla Maryam (1430-1433) que foguèt remplaçat per son nebòt Sarwe Iyasus que reinèt solament de mai a setembre. Foguèt alora remplaçat per son fraire Amda Iyasus (1433-1434) qu'aguèt tanben un rèine brèu. Aquela tiera de rèines brèus dempuei la mòrt de Yeshak Ièr en 1429. Aquò afebliguèt lo país qu'èra tanben atacat per leis estats musulmans d'Africa Orientala.


text:
"Meddia aranés": Eth Conselh Generau projècte bastir ua piscifactoria tà repoblar es rius aranesi
Aué Explicam qu'eth Conselh Generau projècte bastir ua piscifactoria tà repoblar es rius aranesi qu'an perdut era sua fauna en mès d'un 70% dempús der aiguat deth Garona de 2013. Tanben coneishem qu'era empresa Arantec a participat ena fira internacionau de tecnologia meteorologica en Madrid. Presentam eth darrèr libre dera escritora aranesa Carme Català e es XVII Jornades de Kinesiologia d'Espanha. Avui expliquem que el Conselh Generau projecta construir una piscifactoria per repoblar els rius aranesos que han perdut la fauna en més d'un 70% després de l'aiguat del Garona del 2013. També hem sabut que l'empresa Arantec ha participat en la Fira Internacional de Tecnologia Meteorològica a Madrid. I presentem l'últim llibre de l'escriptora aranesa Carme Català i les XVII Jornades de Cinesiologia d'Espanya.


text:
Anne Gastinel
Anne Gastinel (Tassin-la-Demi-Lune, lo 14 d'octobre de 1971)qu'ei ua violoncelista francesa.
Que comencè a estudiar lo violoncèl aus 4 ans, abans de perseguir los sons estudi au Conservatoire national supérieur de musique et de danse de Lyon puish au Conservatòri de París. que ho eslhèva de Paul Tortelier, Janos Starker e de Yo-Yo Ma.
Qu'arrecebó las Victoire de la Musique e lo Prèmi Rostropovich.
Qu'ei professora au ''Conservatoire national supérieur de musique et de danse de Lyon.


text:
Vicente López y Planes
Vicente López y Planes (Buenos Aires, lo 3 de mai de 1785 e lo 10 d'octobre 1856) que ho un òmi politic e un òmi de letras argentin, combatent durant las invasions anglesas, membre deu Cabildo durant la Revolucion de Mai, representant de Buenos Aires dens l'Amassada de l'An XIII, autor de las paraulas de l'Imne Nacionau Argentin, sindic deu Purmèr Triumvirat, ministre de Manuel Dorrego, president de las Províncias Unidas de l'Arriu de la Plata (1827), jutge durant la legislatura de Juan Manuel de Rosas (que jutgè los Hrairs Reynafé, assassins de Facundo Quiroga) e, après la soa caduda, governador de la Província de Buenos Aires.


text:
Tallinn
Tallinn (qu'èra tanben coneguda abans jol nom alemand e suedés Reval), es la capitala e la vila principala d'Estònia. Ocupa un airal de 159,2 km2 e comptava una populacion de 426.503 abitants en junh de 2013, çò que representa gaireben un tèrç de la populacion totala del país. Es situada sus la còsta nòrd d'Estònia, sul Golf de Finlàndia.
La vila es un centre industrial, politic e cultural important, e tanben un pòrt maritim.
Lo centre istoric de Tallinn es dins la lista del Patrimòni Mondial de l'Umanitat de l'UNESCO dempuèi 1997.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Pagina oficiala de la ciutat (en estonian, rus e anglés)


text:
País Valencian
Lo País Valencian o Valéncia (en catalan valencian País Valencià, València, Regne de València) es un país o region d'Euròpa e del Mediterranèa situat a l'èst de la Peninsula Iberica. Uèi jorn es una comunautat autonòma d'Espanha amb lo nom oficial de Comunitat Valenciana, e es reconegut coma nacionalitat en son Estatut d'Autonomia. S'estend entre lo riu Sénia a Vinaròs e fins a Pilar de la Foradada, al delà de la desbocadura del riu Segura, amb una delimitacion terrèstra de 840 km de longor, e 518 km de longor de còsta. De mai de mai, las islas mediterranèas de Nòva Tabarca e de las Columbretes, son tanben d'administracion valenciana. Sa posicion geografica es 40º 47' a l'extrèm nòrd, 37º 51' a l'extrèm sud, 0º 31' E a l'extrèm oriental, e 1º 32' W a l'extrèm occidental.
Sas originas remontan a l'istoric Reialme de Valéncia creat al sègle XIII coma causa de la colonizacion feudala de catalans e aragoneses, fondamentalament e per aquel òrdre, dels reialmes de taifas islamics de Valéncia, Dénia, e part de Múrcia. Après la supression del Reialme en 1707 pels Decrèts de Nòva Planta del rei Felip V d'Espanha, tanben conegut coma Felip el Socarrat, e dels frustrats assages d'aténher l'autogovèrn a la fin del sègle XIX e al començament del XX, en 1982 obten fin finala l'autogovèrn amb un Estatut d'Autonomia qu'es estat reformat en 2006.
Administrativament limita a l'oèst amb Castelha - la Mancha e Aragon, al sud amb Múrcia, e al nòrd amb Catalonha. I vivon mai de 4,5 milions de personas, e mai se la chifra es fòrça superiora se comptabilizam los abitants de segonda residéncia d'autres païses d'Euròpa e los immigrants pas al cens. Aital, las vilas amb mai de 100 000 abitants son Valéncia (785 732 ab.), Alacant (310 330 ab.), Elx (209 439 ab.), e Castelló de la Plana (163 088 ab.).
Sa capitala es Valéncia.
Lo gentilici es valencian -a.
Somari
Organizacion territoriala
Lo País Valencian quitèt d'èsser un Estat administrativament e juridicament independent après la Batalha d'Almansa a l'an 1707 quand passèt jos administracion castelhana por derecho de conquista segon los Decrèts de Nòva Planta de Felip V de Borbon, en exclusent la localitat de Cabdet de las delimitacions del reialme conquistat.
Províncias
Per de rasons politicas, al sègle XIX l'administracion espanhòla ensagèt sens succès de separar lo territòri entre la província d'Alacant, per una banda, e las de Valéncia e de Castelló per autra, en apondent a la primièra las províncias espanhòlas de Múrcia e Albacete per crear un sud-èst espanhòl, e a la segonda Teròl e Conca per crear un orient espanhòl.
En 1822 se prepausa pel primièr còp de províncias semblablas a las actualas, que se dividís lo País, de nòrd a sud, en las províncias de Castelló, Valéncia, Xàtiva e Alacant. Fin finala, en 1833, es amb la division prepausada per Javier de Burgos, quand fin finala lo nombre de províncias demòra en tres, en suprimint la de Xàtiva.
En 1851 s'apondon al País Valencian los territòris istoricament castelhans de Villena dins la província d'Alacant, e de Requena dins la de Valéncia. D'autra banda, la localitat istoricament valenciana de Cabdet, malgrat qu'aja sollicitat sens succès en 1861 son annexion a la província d'Alacant, jamai pas a tornat far partida territorialament del País Valencian dempuèi 1707, e demòra a l'ora d'ara ligada al territòri istoric de Castelha, joncha amb la província d'Albacete.
Aquela division provinciala demòra sens cambiaments fins ara, e seguís solament de critèris omogenèus d'estenduda territoriala e demografica per çò qu'es d'Espanha, e pas de critèris istorics, sociologics o lingüistics.
Comarcas e regions
D'autra banda, al País Valencian existís una fòrça enrasigada tradicion de comarcalisme, se plan la division comarcala actuala, basada en la proposicion de delimitacion de Joan Soler i Riber en 1970, se diferéncia de la division comarcala tradicionala, descricha per Emili Beüt en 1937.
Malgrat tot aquò, l'agropacion de las comarcas en quatre regions prepausadas per Joan Soler recebèt pas supòrt politic en la creacion de la comunitat autonòma valenciana en l'an 1982, e los s'ajustèt a la division provinciala espanhòla preexistent. Aquelas regions s'agissián d'agropacions comarcalas segon critèris istorics, lingüistics, e socioeconomics. Per darrièr, en l'an 1999 se crèa lo Consòrci de las Comarcas Centralas del País Valencian amb l'objectiu d'aténher una quatrena província espanhòla, que s'i apond una cinquena region valenciana.
Demografia
La demografia del País Valencian se concentrava tradicionalament dins de localitats e de zònas de coitiu al bòrd dels rius mai importants (Xúquer, Túria, Segura, Vinalopó), e mai dins de vilas litoralas importantas amb pòrts, segon las activitats agricòlas o comercialas. Las populacions mai importantas solien èsser, pus ancianament, Sagont o Dénia, pendent una granda part de son istòria, Valéncia, Xàtiva, Oriola, Alacant, Elx, Gandia o Vila-real e, pus recentament, Alzira e Castelló de la Plana.
D'aquela distribucion tradicionala, qu'a son origina dins las caracteristicas orograficas e la possibilitat de l'agricultura amb aiga, se deriva que, encara a l'ora d'ara, la densitat de populacion es màger dins las comarcas del centre e del sud e mendre dins las comarcas del Nòrd e de l'interior. Afectèt tanben la demografia (e es benlèu l'excepcion a la distribucion mencionada) la granda activitat industriala o de produchs derivats de l'agricultura, pendent lo sègle XX, dins de vilas de l'interior coma Alcoi, Elda, Novelda, Ontinyent, Petrer, Villena e la Val d'Uixó.
Dins los darrièrs ans, s'es accentuat la concentracion dins las grandas capitalas e sas localitats dels airals metropolitans (en ne destacant Torrent, Mislata, Paterna, Burjassot, Sant Vicent del Raspeig, èca.) e, fòrça mai que mai, dins pòbles e vilas litoralas. Aital, de localitats tradicionalament menudas, (coma Benidorm o Torrevella) an patit un aument demografic fòrça remarcable (encara mai remarcable pendent las sasons caudas de l'an) degut fondamentalament a las migracions generadas pel torisme.
Poiriam dire, doncas, que la demografia del País Valencian a l'ora d'ara es ja clarament majoritàriament urbana, amb granda influéncia de migracions a causa del torisme e de las migracions sasonièras de segonda residéncia, e amb una clara tendéncia cap a las populacions litoralas.
Istòria
De la Preïstòria, s'es constat la primièra preséncia umana dins las tèrras valencianas près de l'an 40000 aC, amb dèishas dels neandertals a la Cova Negra (Bellús), las coves del Salt (Alcoi) e del Cochino (Villena). De l'Epòca Anciana, se considèra lo País Valencian coma brèç de la civilizacion ibera, los que s'i assenton a comptar de l'an 5000 aC de provenença pas esclarida del tot, se se sap plan qu'èran de raça semita. Aquel pòble portava un intens escambi comercial e cultural amb tartessos, grècs, e cartagineses, e culminarián amb son esplendor près del sègle V aC, coma reflèxe de son expression artistica, que la mai coneguda n'es la Dama d'Elx.
Las guèrras entre cartagineses e romans s'acabèron amb la civilizacion autoctòna, lo resultat que ne foguèt l'integracion de tot lo litoral valencian a l'autoritat de Roma a la debuta del sègle III aC. L'origina de la vertebracion del País Valencian sorgís pendent la romanizacion, a l'entorn de la fondacion de Colonia Valentia (Valéncia) en l'an 158 aC e de Colonia Julia Illici Augusta (Elx) al sègle I aC, e las divisions provincialas d'Ilercavònia, al nòrd, Edetània, al centre e Contestània, entre lo Xúquer e lo Segura, en se basant sus la preséncia anteriora de pòbles ibèrs.
Après la desintegracion de l'Empèri Roman, dempuèi lo començament del sègle VII fins a la debuta del VIII grand part del territòri foguèt subjècte al reialme visigòt de Toledo, e l'autra part, dempuèi Dénia fins a Cartagena foguèt jos dominacion de Bizanci primièr, e del Reialme de Tudmir après amb centre a Oriola. Lo pacte de Abd al-Aziz amb Tudmir en l'an 713 permetèt l'intrada dels arabis a la Peninsula, que i comença amb el una de las estapas mai importantas del País Valencian, l'epòca de l'Al Andalús. Malgrat qu'aquela epòca siá pas encara pro estudiada e constituisca un dels periòdes pus escurs de l'Istòria del País Valencian, es generalament acceptada l'importància de l'influéncia de sa cultura e sa lenga sus la cultura valenciana actuala, que faguèron del Xarq al-Andalós un dels endrechs amb mai cultura d'Euròpa.
Malgrat aquò, l'origina dirècta e mai prèp de País Valencian d'uèi jorn es principalament ligat amb la fondacion del Reialme de Valéncia, de caractèr feudal: en l'an 1233 lo rei Jacme lo Conquistaire enceta la conquista dels territòris marcats per tres sègles de preséncia sarrasina: los reialmes taifa de Balansiya, Dénia e Múrcia. A pena fondat lo reialme, s'i demòra plan la populacion tagarina, inicialament majoritària, se faguèron de repoblacions amb colons crestianes d'origina catalana e aragonesa, fondamentalament. Aqueles crestians reestructurèron l'economia e organizèron lo territòri a l'entorn de las vilas amb representacion a las Corts Valencianas. A l'an 1304 lo Reialme s'estend fins a Oriola per la Senténcia de Torrellas, e èra ja provesit d'un estatut politicament independent amb los Fòrs de Valéncia dempuèi l'an 1261, e la societat valenciana desvolopa son identitat pròpria malgrat partejar rei, cultura, e lenga amb los territòris ispanics de la Corona d'Aragon.
Après lo prestigi economic, social e cultural al cors del Sègle d'Aur propiciat per l'expansion mediterranèa de la Corona d'Aragon dins lo sègle XV, lo reialme se vei somés a una pression de mai en mai creissenta del centralisme castelhan. Après divèrses conflictes socials, lo país cedís fin finala pels Decrèts de Nòva Planta en 1707, que se suprimís lo Reialme en abolissent sos fòrs, òm passa amb el far partida del Reialme d'Espanha en l'assimilant a la legislacion castelhana, e lo se priva d'autonomia, lenga, e cultura pròpria.
Al sègle XIX lo País Valencian agrandís los airals d'agricultura, sustot ligats al coitiu de de la mòta, lo ris, los irangièrs, e l'ametlièr. Lo passatge cap a l'indústria lo situarà en lo quatren luòc d'Espanha fins l'actualitat. Al començament del sègle XX la societat valenciana reivindica l'autogovèrn del País Valencian e, après un primièr assag pendent la Segonda Republica Espanhòla e après un periòde de totalitarisme de 1939 a 1975, dispausa fin finala d'autonomia en 1977 pendent la Transicion Espanhòla. Pendent la segonda mitat d'aquel sègle sorgís un nòu sector economic que substituissi practicament lo luòc de l'agricultura en çò que tanh al nivèl d'intradas economicas, lo torisme. Amb l'aprovacion de son Estatut en 1982 recupèra son pròpri govèrn, la Generalitat Valenciana, que n'assegura l'administracion.
Lenga
- Per mai informacion, vejatz l'article principal de valencian
Lo valencian, dins lo domeni lingüistic que se nomena tanben catalan a autres territòris dels Païses Catalans, es reconegut coma lenga pròpria de la Generalitat Valenciana dempuèi 1983 amb la Lei d'Usatge e Ensenhament del Valencian (Llei d'Ús i Ensenyament del Valencià), e tanben pròpria del País Valencian dempuèi 2006 a l'Estatut d'Autonomia. Cossí totas las variantas d'una lenga, a unes traches lingüistics diferencials, e la siá evolucion dempuèi l'Edat Mejana es estada -en fòrça aspèctes- mai conservadors que, per exemple, en Catalonha.
Existisson a l'ora d'ara al País Valencian doas zònas de predominança lingüistica: lo valencian e lo castelhan. Istoricament, dempuèi la colonizacion feudala medievala, lo valencian foguèt la lenga majoritària dins tot lo país, mercé a una leugièra majoritat en lo nombre de colons provenents de Catalonha. L'excepcion foguèron las comarcas amb frontièra amb Aragon (Racó d'Ademós, Alt Millars, Alt Palància e Serrans), ont los colons aragoneses foguèron majoritaris e implantèron lo castelhan. La rèsta de las comarcas castelhanoparlantas actualas (Foia de Bunyol, Canal de Navarrés, Vall de Cofrents, e qualques municipalitats del Vinalopó) son produch de la repoblacion amb castelhans del sègle XVII, après la percaça dels moriscos, doncas qu'aquelas comarcas foguèron de majoritat andalusina dempuèi lo sègle XIII fins al XVII. La comarca del Baix Segura patiguèt un procès de substitucion lingüistica del castelhan pel catalan que s'atenguèt al sègle XVII après una epidèmia de pèsta, en 1648, qu'afectèt la populacion anteriora valencianoparlanta. La comarca de la Plana d'Utiel, coma la municipalitat de Villena, apertenián pas fins al sègle XIX al País Valencian, e son de parlar e cultura castelhans. Lo Reialme de Valéncia, doncas, foguèt pas a l'Edat Mejana un país amb dualitat lingüistica valencian/castelhan, coma a l'ora d'ara, mas que las doas lengas que se parlavan majoritàriament èran lo valencian e l'arabi, a l'excepcion de las comarcas de parlar castelhan dins la frontièra amb Aragon.
Uèi jorn, dins las grandas vilas de las comarcas istoricament valencianoparlantas (e a quina part que siá del territòri, se plan de forma pas tan acusada), la preséncia del valencian es cada còp mendre, a causa del procès de minorizacion d'aquela lenga que s'i patís en favor del castelhan, en bona mesura per fauta de supòrt politic. En fach, lo darrièr sondatge de 2005 revèla que près de 37% dels enquestats de la predominança valenciana afirma l'emplegar preferentament, del temps qu'en 1995 lo percentatge èra de 50%. Se dona la circonstància que lo Partit Popular governa en la Generalitat del País Valencian dempuèi l'an 1995, que causa divèrsa associacions culturalas e lingüisticas assòcian per el la descenuda per motius politics. De mai de mai, aquel procès s'es vist agravat los primièrs ans del sègle XXI, amb la granda immigracion qu'a supausat, en pauc mens de cinc ans, almens mièg milion d'abitants mai, de parlar castelhan original (provenents de la rèsta d'Espanha o America del Sud), o d'autres endrechs e qu'aprenon solament lo castelhan.
Existís una varietat dialectala en caduna de las regions del País Valencian. Aital, dins las Comarcas del Nòrd se considerada zòna de transicion lingüistica e se tròban los dialèctes de Valencian de transicion e valencian castellonenc; dins las Comarcas del Xúquer se parla lo valencian apitxat, lo dialècte parlat al "cap i casal"; dins las Comarcas Centralas e a la Marina Baixa se parla lo valencian meridional, la varietat mai utilizada pels valencianoparlants, en tèrmes demografics; e, per darrièr, dins las Comarcas del Sud (a l'excepcion de la Marina Baixa) se parla lo valencian alacantí, un dialècte fòrtament castelhanizat, benlèu a causa de la substitucion lingüistica istorica del Baix Segura.


text:
Tèrra cremada
La tèrra cremada es una tactica que consistís a destrurre o a endomatjar lei ressorsas, lei mejans de produccions, leis infrastructuras, lei mejans de comuninacion, lei bastiments o l'environament per empachar son utilizacion per un enemic. Se pòu utilizar d'un biais ofensiu per demenir lei ressorsas dau territòri enemic (ofensiva Sherman durant la Guèrra de Secession en 1864) o d'un biais defensiu per assaiar d'empachar l'installacion d'un enemic sus son territòri (defensa sovietica còntra leis Alemands en 1941).


text:
Bon, alavetz, las especulacion per l'Estivada 2010 son dubertas ! Au vòste vejaire, quaus son los grop que van profieitar de las subvencions ? Dejà, pòdi avançar dus noms : Mauresca Fracas Dub e l'Art a Tatouille dens lo Jamadoc trans Baleti (es escrivut suu MySpace deu Mauresca)
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Estivada 2010
Aller à la page : 1, 2, 3, 4
1 Estivada 2010 le Lun 26 Avr - 23:26
admin
Trobador !!
Bon, alavetz, las especulacion per l'Estivada 2010 son dubertas ! Au vòste vejaire, quaus son los grop que van profieitar de las subvencions ? Dejà, pòdi avançar dus noms : Mauresca Fracas Dub e l'Art a Tatouille dens lo Jamadoc trans Baleti (es escrivut suu MySpace deu Mauresca)
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
31 Re: Estivada 2010 le Mer 19 Mai - 15:06
Marxelin
Occitan Warrior
32 Re: Estivada 2010 le Mer 19 Mai - 16:28
Danís
Adjudant
Marxelin a écrit:Pensi qu'anam aver lo programa complet de l'Estivada 2010 perqué lo sit oficial de l'Estivada e indisponible, son segurament a metre en linha tot.
Mertyl a écrit:Serà pas abans lo 25 de mai, aquel jorn a 11 oras i aurà la presentacion oficiala a la comuna.
Lo site serà definitivament indisponible. De fach, n'i a un noveu, mai brave, que dubrirà tanleu apres la conferencia de prensa, efectivament lo 25 de mai a 11 oras a Rodes.
E lo programa vendra en seguent.
Avetz mens d'una setmana enquera per Jugar !
33 Re: Estivada 2010 le Mer 19 Mai - 17:34
Marxelin
Occitan Warrior
34 Re: Estivada 2010 le Jeu 20 Mai - 17:23
Cerièra de Mai
Trobador !!
Soi d'acòrdi, lor musica es mai que bona, far un blocatge a causa de l'estil seriá nèci !joan_cavalier a écrit:en bon afogat de metal, trapi que Hantaoma ameritaria d'esser convidat per la sua qualitat musicala e que pas digun pogusse diser "son estat convidats per de que
Disi pas aquò, lo coneissi pauc, mas es puslèu de la part dels organisators : cal pas comptar sur elis per se tenir al fial de tot çò que se fa coma musica occitana dins totis estiles variats, doncas, se cal pas estonar se programan los artistes qu'an jol nas, perque es mai aisit de pensar a qualqu'un per o fa trabalhar quand l'as jos los uèlhs, es atal que foncciona dins mantunes mestièrs (lo mieu tanben). E floran es dins lo staff, doncas l'an jol nas… es puslèu atal que pensi que fonccionariá aquela istòria, que tita pas res al talent e a la qualitat de Hantaoma.es pas (mai) lo seu biais de foncionnar
Fin de la digression metal !
35 Re: Estivada 2010 le Jeu 20 Mai - 18:05
Marxelin
Occitan Warrior
36 Re: Estivada 2010 le Jeu 20 Mai - 19:10
Danís
Adjudant
Cerièra de Mai a écrit:Disi pas aquò, lo coneissi pauc, mas es puslèu de la part dels organisators : cal pas comptar sur elis per se tenir al fial de tot çò que se fa coma musica occitana dins totis estiles variats, doncas, se cal pas estonar se programan los artistes qu'an jol nas, perque es mai aisit de pensar a qualqu'un per o fa trabalhar quand l'as jos los uèlhs, es atal que foncciona dins mantunes mestièrs (lo mieu tanben). E floran es dins lo staff, doncas l'an jol nas… es puslèu atal que pensi que fonccionariá aquela istòria, que tita pas res al talent e a la qualitat de Hantaoma.
Se l'Estivada ven pas a l'artista, quò seria benleu a l'artista de venir a l'Estivada ? Efectivament, un pòt pas coneisser tot çò que se fa en musica occitana, 'laidonc fau pas esperar dins son canton que l'Estivada volha ben vos programar ! Quitament se la musica es de qualitat, se pòt totjorn passar a costat de quauquarren !
Me sembla pas que n'i aja tròp que mandessen de las maquetas aus festenaus entau, ai totjorn l'impression qu'esperen que 'quò lur tomba tot rostit dins lo bec...
En mai d'aquò, tot es pas programable a l'Estivada, la talha de las salas e daus emponts (manca la chapela) fai que tot parier, fau ben esser segur que lo grop es fisable, e de bona tenguda (ause pas dire qualitat, perque daus gosts e de las colors...).
A io tanben me sembla que Hantaoma podria passar a l'Estivada. E podrian pas far autrament que de los passar sus la granda scena, vist l'estile de musica. Çò que benleu explica que z'aian pas desjà fach, vist los risques que quò compòrta de passar dau hard-metal a daus vielhs occitanistas quasiment sords...
37 Re: Estivada 2010 le Jeu 20 Mai - 20:22
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
38 Re: Estivada 2010 le Jeu 20 Mai - 21:40
fredoc
Occitan Warrior
La programacion qu'a a estar "gran public" per'mor qu'ei ua veirina de la cultura occitana.
Aquò dit, que passèn Familha Artus en 2008, qui n'a pas mei arren a véder dab las musicas costumèras, e qui son enqüèra mei "violents" que Hantaoma (avis personau).
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
39 Re: Estivada 2010 le Ven 21 Mai - 8:26
Danís
Adjudant
fredoc a écrit:La programacion qu'a a estar "gran public" per'mor qu'ei ua veirina de la cultura occitana.
La "vitrine de la culture occitane", quo era l'anciana equipa. Ara sus las afichas e la com' i a marcat "Le Carrefour des Cultures d'Òc". Donc la mira es pas forçadament de far dau consen-suau (vene de trobar un putan de juec de mot en occitan !), mas de trabalhar la rescontra d'artistas (que son pas forçadament occitans d'alhors) sus lo temi de la cultura occitana. E per io, quo es pas un mau, per çò que "veirina" quò t'a un costat un pauc museau e nombrilista (en gròs, los occitanistas venen far lur merchat a l'Estivada...)
40 Re: Estivada 2010 le Ven 21 Mai - 8:51
maime
Lemosin de prumiera !
Lo costat veirina "grand public" es pas forçadament lo mai interessant : la majoritat daus artistas occitans me semblen pas "grand public". Lo ska punk, lo metal e quitament la musicala tradicionala son pas daus genres grand public. Non ?
41 Re: Estivada 2010 le Ven 21 Mai - 9:04
fredoc
Occitan Warrior
Ne podem pas arrenegar lo fèit que per un hèish d'occitanistas, tà non pas díser tots, l'Estivada que representa lo noste Hestenau de Canas : Paratge qu'ei la pujada de las marchas, lo cabaret qu'ei Canal+, Layoule lo Martinez...
Que manca sonque Sophie Marceau qui amuisha la popa.
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
42 Re: Estivada 2010 le Ven 21 Mai - 9:41
maime
Lemosin de prumiera !
43 Re: Estivada 2010 le Sam 22 Mai - 23:08
Pelharòt
Rata-Pinhata
Danís a écrit:la mira es de trabalhar la rescontra d'artistas (que son pas forçadament occitans d'alhors) sus lo temi de la cultura occitana.
Lo concèrt de Natacha Atlas èra sul temi de la cultura occitana ?
Remarca, v'ai gaire escotat.
44 Re: Estivada 2010 le Lun 24 Mai - 1:22
joan_cavalier
Trobador !!
Danís a écrit:
Se l'Estivada ven pas a l'artista, quò seria benleu a l'artista de venir a l'Estivada ?
Quite de faire lo meu soçi del "show business" coma lo diria qualqu'un (deu esser d'occitan blos de Besiers) es pas tant aisit qu'aquo (teni d'amics que s'i son rompudas las dents), l'Estivada es considerada coma lo sol "eveniment bel" occitan(iste) doncas las plaças son caras, lo tot es pas de demandar es d'obtener (aprep i'a tanben de segregacion organica & comunicativa (private joke que los mon dins entendran...... o pas) mas aquo es una autra contesta.........
45 Re: Estivada 2010 le Lun 24 Mai - 1:30
joan_cavalier
Trobador !!
fredoc a écrit:Que pensi que tocam aquiu deu dit lo problèma de har un "Hestenau occitan" (qui ne vòu pas diser gran causa en mestior de musica, lhevat que s'i canta en occitan).
La programacion qu'a a estar "gran public" per'mor qu'ei ua veirina de la cultura occitana.
Aquò dit, que passèn Familha Artus en 2008, qui n'a pas mei arren a véder dab las musicas costumèras, e qui son enqüèra mei "violents" que Hantaoma (avis personau).
Probleme interessant...
Respondi primier sul costat "Festenal Occitan" me soi engrunat amb l'ancian cargat de mission de la region MP seguida d'un concert que se disia "Occitania e Libertat" (Freedom for Menestrel (vos dira pas res) Lou Seriol, Oai Star (e la Fanfara (perdon Hred'oc la hanhara lol) Goulamas (perdon per Oai Star ieu i soi per pas res) sul teme "Cedric fas un concert occitan" e ieu de respondre "non fau un concert de Ska Rock, s'avi fach los Rolling Stones m'aurias dit "Es un concert de rock" pas un concert ingles"
Aprep cal veire ço que volem, se es esser normaus o esser "occitan(iste-benleu)
Per Familha Artus, demori sus l'idea qu'ai desenvolopada al periode (e eri pas sol ) musicalament es força plan (tant al nivel tecnic que musicau) aprep desenvolopan un univers dins lo qual om dintra.... o pas, e per ieu es o pas
46 Re: Estivada 2010 le Lun 24 Mai - 1:40
joan_cavalier
Trobador !!
Pelharòt a écrit:Danís a écrit:la mira es de trabalhar la rescontra d'artistas (que son pas forçadament occitans d'alhors) sus lo temi de la cultura occitana.
Lo concèrt de Natacha Atlas èra sul temi de la cultura occitana ?
Remarca, v'ai gaire escotat.
Aici trantalhi.....
Es aquo lo racisme o non ?
Aprep qu'una solucion caldria causir per los que fan pas du patois a l'estivada : lo fuòc (metode inquisicion), lo Ziklon B. (metode Hitler (perdon per respectar los occitanISTES me caldria parlar (e picar) lengadocian doncas cal legir Fitler).......
Ieu que de costuma prepari pas las causas, me far diser que la meuna primiera cronica per las emissions de l'estivada (esperi totjorn la responsa del monde del forum ta n'en faire o non) sera .............. chanuda
Aprep de vertat..... "Un festival patois ne doit souffrir que du patois".... per de que pas coma afica Patric, Joanda, Remenilhe, La Saucisse Musicala de Saint Michel, La Sauze; Occitania e Les Bombes 2 Bal de tot biais l'afica s'en fotem, de tot biais totun i sera es LO RENG DE PE OCCITAN(iste) doncas totun i sera, avetz ja vist una tortuga mancar lo periode de la reproduccion ? la consanguinitat es quicom que s'entreten.... si de non om risqua de cabussar dins la normalitat e de pas esser mai minorisat e seria dangeros per l'occitan(isme)
47 Re: Estivada 2010 le Lun 24 Mai - 9:59
Zengi
Trobador !!
Pas que sia militant ni d'acòrd dab las ideas occitanistas, mes que sia assabentat de la causa, comprenetz ?
48 Re: Estivada 2010 le Lun 24 Mai - 11:29
joan_cavalier
Trobador !!
49 Re: Estivada 2010 le Lun 24 Mai - 12:12
Gavach
Occitan Warrior
E aquí cal veire al cas per cas, per ieu:
- Natacha Atlas o La Varda me semblavan un pauc fòra-subjècte e se sentissiá tròp lo "nos cal d'artistas per far venir mond sens que se veja tròp". Lo jos-entendut es que d'artistas "occitans" pòdon pas interressar lo mond (vertat que familha artus... )
- E Zezi, Obrint pas, etc... me semblan completament dins lo prepaus del festenal perqué se son pas occitans me semblan dins una demarcha musicala pròche de la dels artistas "occitans". E aquí soi en deascòrd amb JC (per cambiar): qu'òm redusiga pas un grop a sa dimension occitana OK (si que non tombam dins lo se es occitan es plan) mas qu'òm negue que lo fach de cantar dins un patues escur es çaquelà una causida artistica (o politica o filosofica...) particulièra, aquí non. Doncas aculhir de grops del defòra qu'elis tanben an causit la demarcha d'anar cavar dins una tradicion, una lenga, de formas artisticas desvalorizadas per la societat òc. E que conegan o pas abans d'arribar lo dacòs occitan me sembla pas problematic perqué son dins una demarcha pròche aurián enveja de s'i interressar.
MFD: 1 còp
La Talvera: 2 o 3 còps
Lo Dalfin: 1 o 2 còps
Lo Seriol: 2 còps
Massilia: 1 còp
Marti: Mai de 4 còps
Tisnèr: cada annada o gaireben (Tisnèr e sas tisnetas, tisnèr alone, tisnèr canta Cabrel...)
Lopez: Cada annada o gaireben (Lopez en companhiá, Lopez e los Machu Pichu...)
La saucisse musicale: PAS JAMAI
50 Re: Estivada 2010 le Lun 24 Mai - 12:51
Zengi
Trobador !!
Segur.a qu'un es la peca, a l'artiste o a los qu'aurian degut l'assabentar ?
51 Re: Estivada 2010 le Lun 24 Mai - 12:51
joan_cavalier
Trobador !!
Cresi qu'aqui toquem lo fond del probleme, se aqueles grops que son de parçan d'Occitania, tenon pas las consciencia d'esser occitans, es pas la lora peca, es pas tanpauc la peca dels "françimants" (quitament se seria la solucion la mai aisida) es benleu que l'occitanISME a manquat quicom (volontariament o non, sus aquo te coneissi pro per pas esser segur qu'aguessem la meteissa teoria).
Aprep la contesta sus "la musica occitana" es bela e seria d'aver un jorn : lo monde te diran que MFD, Massilia, Les Fabulous, Lou Dalfin, Lou Seriol, Nadau, La Saucisse Musicale de Saint Michel, Remenilhe, Rosina de Peira, Marti, Lou Tapatge, Sonoloco, Goulamas'k, Lo Cor de la Plana... son musica occitana, i'a ligams que son fach, pr'amor que pas digun t'anira faire un parallel mentre MC Solaar, Michel Sardou, Les Beruriers Noirs, Vincent Delerm (pr'amor qu'es de musica francesa) o encara Elton John, Les Beatles, Iron Maiden, Oasis (pr'amor qu'es de musica inglesa) o encara Julio Iglesias, Ska P, La Pandilla Bassura, e PLacido Domingo (pr'amor qu'es de musica espanhola)
L'occitanISME s'es fotut dins una androna (amb musica occitana, subvencions occitanas, bias de cagar occitan) sia om se bota en defora, sia om se bota en dadins, ço que trapi domatge es que vesi monde que son de plorar que las causas son pas coma cal e dins lo meteis temps d'anar chucar lo viech a las gasidas occitanISTES
Cedric
E.A : TE regraci pel JC, sabi que vau aver 33 ans dins un 15nat mas soi pas encara preste de me faire encrotzar
52 Re: Estivada 2010 le Lun 24 Mai - 21:14
Marxelin
Occitan Warrior
53 Re: Estivada 2010 le Lun 24 Mai - 21:58
Pelharòt
Rata-Pinhata
Pensavi pas legir de reaccion coma la teuna, joan_cavalier.
Parlavi musica. Sonque musica.
Desolat se me siau mal fait comprene.
Torni formular ma remarca :
Me sembla curiós de trapar dins un festenal "tematic" sus la cultura occitana lo retorn de ABBA sus l'empont, p'exemple.
O un revival de Claude Bolling dins un festenal de metal, çò mesme.
I a pas res de dangierós a programmar sonque de grops que pègan a la tematica dal festenal.
La dubèrtura es dins l'accuèlh e l'escambi que se fa ambe le public non-assabentat que ven descubrir una part de la cultura musicala occitana.
Es un concentrat, que.
Après, dins un festenal sens fial roge particular, pòdes programmar tot çò que vòs : un ser de hardcore e l'endeman la darnièra star dal cha-cha-cha...
54 Re: Estivada 2010 le Lun 24 Mai - 22:05
Pelharòt
Rata-Pinhata
Marxelin a écrit:Zouzou Pitchoun jamai passèt a l'Estivada tanpauc e aquí podèm parlar de vergonha.
Zouzou Pitchoun, show us the way.
55 Re: Estivada 2010 le Lun 24 Mai - 22:21
maime
Lemosin de prumiera !
56 Re: Estivada 2010 le Mar 25 Mai - 7:14
joan_cavalier
Trobador !!
57 Re: Estivada 2010 le Mar 25 Mai - 7:16
Alh Òli
Occitan Warrior
maime a écrit:Ben... qu'es doas demarchas diferentas mas qu'es interessant maitot d'aver un festenau per veire las darrieras noveutats e far son merchat quand t'as prevud d'organizar d'espectacles occitans.
Lo costat veirina "grand public" es pas forçadament lo mai interessant : la majoritat daus artistas occitans me semblen pas "grand public". Lo ska punk, lo metal e quitament la musicala tradicionala son pas daus genres grand public. Non ?
Lo ska punk a la golamaskance, vòs dire? En tot ca, tòcan un public grand, coma la mager part dei gropes que fan ce que fan. Es pas lo public de Johnny, mai es un public consequent, que pòu anar d'Assassin a Golamaska, de Ska-P a MAP.
58 Re: Estivada 2010 le Mar 25 Mai - 7:18
Alh Òli
Occitan Warrior
Pelharòt a écrit:Marxelin a écrit:Zouzou Pitchoun jamai passèt a l'Estivada tanpauc e aquí podèm parlar de vergonha.
Zouzou Pitchoun, show us the way.
Enorme.
A l'accent occitan, es occitan, es de musica occitana. CQFD
59 Re: Estivada 2010 le Mar 25 Mai - 7:59
maime
Lemosin de prumiera !
Alh Òli a écrit:maime a écrit:Ben... qu'es doas demarchas diferentas mas qu'es interessant maitot d'aver un festenau per veire las darrieras noveutats e far son merchat quand t'as prevud d'organizar d'espectacles occitans.
Lo costat veirina "grand public" es pas forçadament lo mai interessant : la majoritat daus artistas occitans me semblen pas "grand public". Lo ska punk, lo metal e quitament la musicala tradicionala son pas daus genres grand public. Non ?
Lo ska punk a la golamaskance, vòs dire? En tot ca, tòcan un public grand, coma la mager part dei gropes que fan ce que fan. Es pas lo public de Johnny, mai es un public consequent, que pòu anar d'Assassin a Golamaska, de Ska-P a MAP.
Tocar un public grand es pas èsser grand public. Lo jazz, la musica tradicionala, toquen un public grand mas qu'es pas grand public : una majoritat de monde van pas apreciar, qu'es de la musicas emb un public d'especialistas. Emai lo ska punk o lo heavy metal.
60 Re: Estivada 2010 le Mar 25 Mai - 8:33
Alh Òli
Occitan Warrior
maime a écrit:Alh Òli a écrit:maime a écrit:Ben... qu'es doas demarchas diferentas mas qu'es interessant maitot d'aver un festenau per veire las darrieras noveutats e far son merchat quand t'as prevud d'organizar d'espectacles occitans.
Lo costat veirina "grand public" es pas forçadament lo mai interessant : la majoritat daus artistas occitans me semblen pas "grand public". Lo ska punk, lo metal e quitament la musicala tradicionala son pas daus genres grand public. Non ?
Lo ska punk a la golamaskance, vòs dire? En tot ca, tòcan un public grand, coma la mager part dei gropes que fan ce que fan. Es pas lo public de Johnny, mai es un public consequent, que pòu anar d'Assassin a Golamaska, de Ska-P a MAP.
Tocar un public grand es pas èsser grand public. Lo jazz, la musica tradicionala, toquen un public grand mas qu'es pas grand public : una majoritat de monde van pas apreciar, qu'es de la musicas emb un public d'especialistas. Emai lo ska punk o lo heavy metal.
Siam d'acòrdi, es per aquò que fasiau la nuancia. Aprèp, depende de la tòca dau festenau: mostrar la diversitat de la musica en occitan ò far una festa folclò "pastis aligot saucisse et grosse brioche" coma diria l'autre.
Pensi que per un eveniment coma l'Estivada, qu'aguèt dins lo temps un ròtle de veirina coma de laboratòri (notadament en presentant de creaciens especialament fachei per lo festenau), en mesme temps qu'es LO festenau, LO rendez-vous d'aquèla musica, vaudria mielhs gardar la premièra opcien. Avèm ja tanteis escasènças per donar dins lo folclò tu-tu-pan-pan.
You know what I mean?
61 Re: Estivada 2010 Aujourd'hui à 3:53
Contenu sponsorisé
Aller à la page : 1, 2, 3, 4
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Filae
Filae qu'ei ua vila deu purmèr nòme de Hauta Egipte. Qu'ei famosa per lo son temple d'Isis sus la soa Isla au ras d'Assoan. Aqueth temple, hèra tardiu puish que ho bastit per los faraons lagides d'origina grèga, que segueish los ancians critèris estetics egipcians e que ho, mercès a la soa posicion meridionau e estremada deu costat de la Nubia, lo darrèr lòc de culte egipcian barrat per l'autoritat crestiana. Que ho barrat en 550e que vadè glèisa, devath Justinian. Aqueth temple qu'ei, uei lo dia, de segur uns deus géncers e deu miélhers conservat d'Egipte. Que ho desplaçat sus a l'escadença deu sauvetatge deus monuments egipcians per l'UNESCO en 1979 per'mor de la bastida de l'estanca d'Assoan.
Lo temple[modificar | modificar la font]
La mei vielha de las construccions de Filae qu'ei deu temps d'un deus darrèrs faraons d'origina egipciana : Nectanebo I
Lo temple d'Isis qu'ei ua contruccion deus lagides. Isis que ho ua divinitat venerada mei enlà d'Egipte sia capvath (com, per exemple en lo son temple de Pompeia) o capsus, en Nubia. Certas tribuas nubianas que practicavan lo romiatge e lo culte d'Isis a Filae e qu'avón de pelejà's dab l'Emperi Roman d'orient per'mor d'aquò. La mei famosa qu'èran los Blemis. Las autoritats crestianas qu'avón, a la debuta, de pactejar dab eths ua libertat de culte minimum. Totun, Justinian que barrè definitivament lo temple qui, vadut glèisa, que patí degradacions suber las representacions divinas, on lo crestian e curèn las loas crotz còptas.
En 1894, entà rentabilizar la cultura comerciau deu coton, los anglés que bastín ua purmèra estanca qui negava lo temple e l'isla pendent detz mes de l'annada. L'escrivan francés Pierre Loti qu'at denonciè dab vigor. La vesita toristica que's hasèva alavetz en batèu. En 1979, la bastida d'ua segonda estanca que representè ua miaça mei grana enqüera. L'UNESCO, dab la supervision de l'egiptològa francesa Christiane Desroches Noblecourt que mudè los temples suber l'isla tanhenta de Aguilkià. Aquesta operacion, la meisha realitzada peus temples d'Assoan, que ho hèra complèxa per'mor que caló dessecar l'isla en la bèth desseparar de las aigas, trencar las pèiras deu bastiment, carrejar las, e las tornar hicar com cau mercès a mesuras e fotografias tridimensionaus hèra precisas.
Filae qu'ei tanben famosa peu son arc de Trajan.


text:
Marraquèsh
Marraquèsh (en berbèr: Murakush, en arabi: مراكش, Murrakush), coneguda coma la « Vila Roja », es una vila (wilaya) de Marròc de 1 036 500 abitants (2006), qu'es la capitala de la region economica de Marraquèsh-Tensift-Al Haouz. Se situa al sud-oèst del país, al pè de las montanhas d'Atlàs.
L'origina probabla del seu nom es un mot berbèr mur (n) akush, que significa « tèrra de dieu ». La raiç mur s'utiliza ara dins la lenga berbèr mai que mai al femenin amurt. Lo meteis mot mur apareis en Mauritània, mas son interpretacion es pas segura.
Fins fa qualques decennis, Marròc èra conegut coma lo « Reialme de Marraquèsh » pels arabis, persans e europèus. Los noms europèus de Marròc, Marruecos, Maroc, Marokko, etc. son directament derivats del mot berbèr Murakush.
La vila de Marrakesh ten lo mai grand mercat tradicional (soc) de Marròc qu'es tanben un dels màgers d'Africa e del mond, e s'i tròba tanben la famosa plaça fòrça afasendada de Djemaa el Fna[1] .
Coma fòrça vilas de Magrèb e de l'Orient Mejan, Marraquèsh ten a l'encòp una vila vièlha fortificada (la medina) a costat d'una vila modèrna (sonada Gueliz). Lo quartièr josieu o mellah se situa dins la vila vièlha o medina. S'i tròba la Sinagòga Salat Al Azama, erigida en 1492. La ciutat es desservida per l'Aeropòrt Internacional de Menara (RAK es lo còde de l'aeropòrt) e una linha ferroviària cap a Casablanca e lo nòrd.


text:
Rosidae
La sosclassa dels Rosidae es una sosclassa de plantas dicotiledonèa. En classificacion de Cronquist (1981) recampa 18 òrdres :
- sosclassa Rosidae
-
- òrdre Apiales
- òrdre Celastrales
- òrdre Cornales
- òrdre Euphorbiales
- òrdre Fabales
- òrdre Geraniales
- òrdre Haloragales
- òrdre Linales
- òrdre Myrtales
- òrdre Podostemales
- òrdre Polygalales
- òrdre Proteales
- òrdre Rafflesiales
- òrdre Rhamnales
- òrdre Rhizophorales
- òrdre Rosales
- òrdre Santalales
- òrdre Sapindales
En classificacion filogenetica APG II (2003), aquesta familha, nomenada rosids en anglés, es mai volontièr nomenat jos son nom occitan Rosidèas. An un contengut plan diferent en APG II, rosidèas es descrich dins un autre article.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- La classificacion filogenetica
- Rosidèas. Atencion, de confondre pas Rosidèas e Rosidae.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia The Paleobiology database : Rosidae (en)
- Referéncia ITIS : TSN 24056 Rosidae (en)


text:
Dimercs lo 14 d'abriu de 2010, qu'estó anonciat en la premsa locau biarnesa la reorganizacion generau deu sistèma de senhalizacion de la vila de Pau. Dens los mes a viéner, numerós panèus senhaletics qui seràn cambiats entà guidar miélher los automobilistas e desengorjar atau lo centre-vila.
Aquera reestructuracion qu'ei lo parat de reparar lo temps perdut en mestion de bilinguisme. Qu'estó sovent dit peus elegits que la mesa en plaça deu bilinguisme e còstava tròp car a la collectivitat. Dab centenats de panèus naveths qui van espelir per carrèra, qu'ei lo còp o jamèi entau capdulh de Bearn de tornar balhar a l'occitan la plaça que s'amerita en aquera vila.
Atau qu'esperam que dens un futur pròche, la maira de Pau que validarà aquera perpausicion e que's virarà de cap tà las estructuras competentas qui poderàn ajudar a arrevirar lo contiengut deus panèus de la vila. N'esitaram pas de portar aquera reivendicacion auprès de la deputada-maira Martina Linhèra-Casso en li tot brembar las soas promessas de campanha electorau.
Lo bilinguisme occitan/francés qu'ei ua simpla question d'arrespècte: los biarnés e las biarnesas qu'an lo dret de víver dab la lor lenga. Qu'aperam totas las associacions occitanas de Bearn a juntà's a d'aquera reivendicacion e a tribalhar dab nosauts entà concretizar la.
Pau en occitan ? Quiòc !
Libertat Bearn
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Senhaletica a Pau
1 Senhaletica a Pau le Jeu 15 Avr - 11:08
Zengi
Trobador !!
2 Re: Senhaletica a Pau le Jeu 15 Avr - 11:19
fredoc
Occitan Warrior
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Avèna
Avèna (Avène en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Avèna es situada dins los cantons nauts d'Erau, dins la val nauta d'Òrb prèp lo departament d'avairon Lo vilatge fa partit dels tres vilatges termal d'Erau, amb Los Banhs de Balaruc e l'Amalon.
Istòria[modificar | modificar la font]
Masatges e bòrias[1][modificar | modificar la font]
- Bres
- Sadde
- Serviès
- Lo Coral
- La Rode Baissa
- Truscas
- Vinas
- Sant Barthélemy
- Las planas
- Los banhs d'avèna
- Rovinhac
- Bel desert
- Font bina
- La mandrièra
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- La glèisa romanica Sant Andrieu de Riusec del sègle XII
- La glèisa Sant Pèire de Rovinhac (sXII)
- La glèisa Sant Maria de Vinas (sXII)
- La glèisa Sant Antòni de Serviès (1715)
- La glèisa Sant Barthelemy (1135)
- La glèisa de Truscas (sXIX)
- La glèisa Sant Martin d'Avèna (modèrna)
- La glèisa del pont sus Òrb (sXIII)
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Miquèl Galabru a passat la seuna enfantesa a Avèna
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Dins aquesta seccion, los noms autentics dels masatges son pas completament assegurats; demandan d'informacions complementàrias, e eventualament de correccions.


text:
Suèz (vila)
Suèz (السويس as-Suways en arabi) es un pòrt d'Egipte, situat a l'embocadura del canal de Suèz sus la mar Roja. La populacion es de prèp de 500 000 abitants[1].
La vila foguèt completament destruida e desertada aprèp la guèrra dels Sièis Jorns en 1967. E tornèt èsser bastida aprèp que se tornèt dubrir lo canal de Suèz en 1975 qu'es lo ligam entre la mar Roja e la mar Mediterranèa.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 326 820 abitants al recensament de 1986, 417 610 abitants al recensament de 1996, 506 315 abitants per 2007.


text:
Lo hussard sus lo teit
16-04-2016
1832. Un jove hussard, de retorn de las guèrras d'Italia, s'escapa de los agents austriacs a la recèrca de Carbornari, travèrsa la Provencia estralhada par lo colerà e encontra l'amor de la siá vida.
Lo hussard sus lo teit es un film francès de jean-Paul Rappeneau sortit en 1995. Es adaptat del roman eponime de Jean Giono.
Dins los ròtles principals : Juliette Binoche e Olivier Martinez.
Doblatge : Canta'm jos la direction artistica de Laurent Labadie.
Agendà
18-01-2017 e-Anem 03 : Renat Nelli
19-01-2017 Lo Clapat 02 : Doman lo prumier de mai
23-01-2017 Trotet 2