text:
Monument als mòrts pacifista escalprat per Paul Darde. Sus l’esplanada a Lodèva....
Sector de l’auta val Ròia anexat a la Republica de França despui dau 1947. Castèl e vila anciana de Tenda, avansh o còl de...
Museu
Lo MAMAC es lo museu d’Art Modèrn e d’Art Contemporanèu de Niça, inaugurat en lo 1990. Es bastit dins lo centre de Niça, pròche de la plaça Garibaldi. Aquel museu presenta un panorama de la creacion artistica de la fin dei annadas 50 fins ancuei, dins la vila de l’escòla de Niça. Dintre lu artistes representats au MAMAC, podem mencionar Yves Klein, Niki de Saint-Phalle (mercés a una donacion excepcionala), Ben (una dei òbras, la cambra de Ben, mescla de messatges en francés e en occitan niçard), Ernest Pignon-Ernest, Arman, ò César. Sus l’esplanada Niki de Saint Phalle, denant d’entrar dins lo museu, se podem veire d’òbras grandàssi coma lo Monstre du Loch Ness de Niki de Saint Phalle ò lo Stabile Mobile d’Alexander Calder. La visita s’acaba sus li terrassas dau bastiment que presentan una vista rara sus la vila de Niça....
Lo Musèu d’Art e d’Industria André-Diligent es installat dins l’anciana piscina d’estile art decò bastida dins la annadas 1930. Es per aquò que son sobriquet es Musèu de « la...
Monument Istoric
Pèir d’Assezat a balhat son nom a l’ostau particular qu’estoc bastit au sègle XVI. Hascoc fortuna dins l’indstria deu pastèl e l’ostau es ornamentat a la glòria d’aquesta planta utilizada ende produsir una tintura blava. Aqueste ostau es classat aus Monuments Istòrics dumpuèi 1914. Uèi, la Fondacion Bemberg es installada dins una partida de l’ostau e las autras partidas son ocupadas per siès acadèmias e societats saventas : l’Acadèmia deus Jòcs Floraus (fondada en 1323) la Societat Arqueologica deu Mièjorn de França l’Acadèmia de las Sciéncias, Inscripcions e Bèras Letras de Tolosa la Societat de Medecina, de Cirurgia e de Farmacia la Societat de Geografia l’Acadèmia de...
Monument a Marcela Delpastre
La granda escrivana lemosina Marcela Delpastre, mòrta en 1998, aguet drech a un monument omenatge, dins un parc d’Aissa (Nauta Vinhana), fach per l’esculptor Marc Petit e inaugurat en 2001. Queu bronze se ditz « L’Òrt ». N’um l’i veirà un deportat, un anjol tombat, un diableton, un Jesus, un mòrt que dança, dins tots los cas, quela granda estatua torturada es impressionanta en viu. Representa en tot cas una part de l’eime lemosin, rendut dins la literatura de Delpastre. la chara de l’escrivana se vei dins lo sòcle de...
La mustra de Bernat Cauhapè « Soi d’aici » a l’Estivada de Rodés de...
Art public
Chasteu, Edifici religiós, Festenau, Montanha, Museu, Parc naturau, Vilatge d'interès
Museu
Museu
Museu
Art public
Art public


c: text/html

text:
Virus de l'immunodeficiéncia umana
Lo virus de l'immunodeficiéncia umana (abreujat VIU en occitan e HIV[1] en anglés) qu'ei un retrovirus responsable, en çò deus umans, deu sindròm de l'immunodeficiéncia aquesida (SIDA) e qui's multiplica en parasitant las cellulas immunitàrias umanas en tot utilizar la loa maquinaria cellulara entà reprodúser lo son cabau genetic e prodúser las soas proteïnas en tot panar los lipids de la membrana cellulara per se'n har ua.
Com tots los virus, non pòt pas estar vertaderament considerat com un èste viu puish que n'a pas cap de metabolisme, n'a pas cap besonh de's neurir e non creish pas. Qu'ei per aquesta rason qui deu parasitar ua cellula entà poder proheitar deu son metabolisme e deus sons organets entà reprodúser lo son ARNg e las soas proteïnas, e atau, mantuns autes VIU.
Enlòc de morir (puish qu'ei pas viu), un virus non pòt pas sonque pèrder la soa capacitat d'infectar (per'mor de la degradacion de las soas proteïnas o deu son acid nucleïc, aquiu donc, l'ARNg). Dens lo cas deu VIU, lo contacte dab l'aire que'u hè pèrder aquesta capacitat au cap d'ua brèva estona.
En çò deus felins (gat o tigre per exemple) lo VIF (FIV en anglés) qu'ageish deu medish biais mes que cau solinhar que lo virus uman non pòt pas estar transmetut aus felins e vicevèrsa. Aquò que's deu a la grana especificitat de las glicoproteïnas deus virus qui an per foncion de "s'arrapar" a las proteïnas (hèra diferentas d'ua espècia a ua auta) de la membrana de las cellulas entà las infectar.
Au dia de uei, non i a pas cap tractament qui pòsca eliminar lo VIU d'un organisme. Los sols tractaments existints que son los qui se las ac viran entà isolar lo virus e estancar atau lo son desenvolopament mercés a ua presa regulara e de potingas hèra caras.
Estructura[modificar | modificar la font]
Lo cabau genetic (o genòma) deu VIU qu'ei contiengut dens duas moleculas d'ARN genomic (ARNg). Aqueths ARNg que son embarrats dens ua caisha proteïca aperada nucleocapsida (constituida de las proteïnas p6 e p7). Au ras deus dus tròç d'ARNg be's tròban enzims: la transcriptasa invèrsa p64, la proteasa p10 e l'integrasa p32. La transcriptasa invèrsa que transcriu l'ARN en ADN entà qui la cellula infectada lo pòsca léger e atau sintetizar las proteïnas viralas.
La nucleocapsida qu'ei contienguda dens ua auta caisha proteïca aperada capsida constituida de proteïnas p24.
Au son torn, aquera capsida qu'ei entornejada per ua membrana lipidica (formada peus lipids de la membrana de la cellula parasitada qui a produsit lo virus). Aquera membrana qu'ostenda las glicoproteïnas gp41 e gp 120; aquera darrèra que capèra la purmèra e qu'a per foncion de s'arrapar a la cellula de parasitar (dens lo cas deu VIU : los linfocits T4)
Cicle de desvolapament[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Human Immunodeficiency Virus.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
767
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 767 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Execucion dau patriarcat Constantin II de Constantinòble arrestat en 766 dins l'encastre de la repression dei partisans supausats de l'ermita Estève lo Jove (mòrt en 765).
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Monotremata
Definicion[modificar | modificar la font]
Los monotrèmas (Monotremata) constituisson un òrdre animal creat per Charles Lucien Bonaparte (1803-1857) en 1838.
Son representats per quatre espècias :
- l'ornitorinc (plaçat dins la familha dels Ornithorhynchidae Gray, 1825)
- tres espècias d'equidnas (dins la familha dels Tachyglossidae Gill, 1872).
Se caracterizan pel fach d'èsser al còp ovipars e mamifèrs.
Monotrèmas fossils[modificar | modificar la font]
Vaquí qualques espècias disparegudas de monotrèmas classats per familhas.
- Familha Kollikodontidae
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]


text:
Sommaire > 6EME > Histoire (Rentree 2009) > 3b - Rome - L'Empire : l'empereur, la ville, la romanisation > Un domaine agricole en Gaule romaine : la villa gallo-romaine de Richebourg
Share |Un domaine agricole en Gaule romaine : la villa gallo-romaine de Richebourg
Ce document Un domaine agricole en Gaule romaine : la villa gallo-romaine de Richebourg appartient à la catégorie : 3b - Rome - L'Empire : l'empereur, la ville, la romanisation
archeologie.yvelines.fr
6eme
documents divers
|
|
407
0.0/5 pour 0 note
0
11/04/2011


text:
Lo Leberaubre, 2007, n° 28/29[1]
Lo Leberaubre novel es arrivat
Lo Leberaubre, « per balhar de las raiç au leberon e far corre l’aubre la nuech », es una crana revista de literatura lemosina qu’existís dempuèi 1975, fargada e noirida per d’escrivans de primièra, coma Micheu Chapduelh e Jan dau Melhau. Son esperit e sa tòca son pro clars, qu’un tèxte introductiu tòrna afortir, dins cada numerò, a la seconda de cubertura, e que merita d’èsser citat :
« Daus trobadors aus felibres, la literatura lemosina fuget jamai l’expression de nòstra cultura populara.
Tirada ad ilhs per daus monsurs o fabricada sus daus modeles esterilisats, fuguet totjorn desempeutada de sas raiç : la natura, sas fòrças, sa mitologia.
Sem pas daus folcloristas que se boinan au costat bravisson de la chausa, pas mai daus cervelaires que se cresen « progressistas » e que disen, sens i anar veire, que tota expression naturala de l’eime popular es nonmàs supersticion.
Nautres cresem que lo paganisme, l’animisme e lo fantastic son çò que ten lo mielhs a l’arma lemosina».
Per èsser franc, i a pas una linha d’aquel pichon manifeste que ne’n fariaí pas la critica, e mai es pas uèi mon prepaus. Per exemple reconeissi pas brica aquela oposicion, aquí supausada, entre cultura sabenta e cultura populara, e la literatura d’aquela revista me sembla pas una expression mai fisèla e autentica de la cultura populara que çò que se faguèt dins lo passat, perque aquesta autenticitat pòt pas èsser quicòm mai qu’una ficcion d’autenticitat. Non solament pel fach de la reelaboracion sabenta dels elements raubats a la dicha cultura populara, mas perque la quite idea d’una cultura populara prigonda, essenciala, eterna, autentica es una ficcion romantica que tradís la realitat de tota cultura viventa, totjorn a se transformar, a se cambiar e a acuelhir d’elements novels que venon dels contactes multiples, forçats o pas, amb d’autras. Cada cultura es un mantel d’arlequin, un ensemble mirgalhat, petaçat, bricolejat ; la lemosina coma las autras, amb de tròces entremesclats que venon de temps diferents, de diferentas formas de paganisme e de diferentas formas de cristianisme, en mai de tot çò que pòt tornar inventar a cada còp l’imaginacion umana e de tot çò que pòt analisar e criticar la rason noirida per l’esperiença (la vielha e preciosa incredulitat çò ditz populara o paísana). Es aisit, per exemple, de monstrar que lo refus complementari del folclorisme e del progressisme, causida estetica e ideologica perfiechament legitima, es un refus de dos elements fòrts e prigonds, se podèm dire, de la quite cultura lemosina. Demandatz al vielhs que parlan la lenga : plan sovent lor agrada fòrça de veser dançar los barbichets e d’entendre cantar la Gerba bauda, e son los primièrs a far una critica progressista de las quites « supersticions » lemosina d’un còp era. Aquí seriá tròp aisit de se’n tirar en parlant d’alienacion culturala. I a pas un « eime popular », i a pas un' « arma lemosina », balhada un còp per totis, i a pas « d’expression naturala » de que que siá, perque lo terren de l’expression leteraria e artistica es lo de l’artifici e del trabalh simbolic. Per tot aquò disi que « lo paganisme, l’animisme e lo fantastic », que son un pauc los tres conceptes estetics fondamentals dels animators del Leberaubre son plan segur inspirats (aquò s’agís pas de o negar) per la cultura lemosina, mas a l’encòp son una projeccion, reduccion e forçadura, e cada Lemosin demora liure de se pas reconeisser dins çò que, pasmens, es apelat aquí « l’arma lemosina ».
Aquela critica, que me caldriá evidentament desvolopar, m’empacha pas de trobar un grand plaser dins la lectura de la revista e de saludar la qualitat leteraria (e linguistica) dels tèxtes de prosa e de poesia que s’i trapan. Aquel plaser es lo de la ficcion, plan segur e del trabalh sus la lenga, mas tanben lo de l’ironia e de l’umorisme, que mancan pas e que, urosament, maites còps, relativisan la profession de fe animista. Aital, per exemple, lo raconte drolatic/fantastic que dubrís aqueste darrièr numerò, de l’òme al còr de ganhon del Melhau, polida illustracion del proverbe famos botat en exergue : « En tot crestian,/ l’i a un ganhon que duerm ». Lo ganhon (qu’es lo pòrc per nosautres), qu’aquel personatge de l’istòria, malaut del còr, n’es un pau tròp amorós (deliciosa descripcion : « l’i a res de tan amable coma daus petits tessons, mai que mai quand son penduts ’près los botons que barren a doas renjas lo gilet de lor mair »), subretot après aver aprofitar d’un còr de ganhon (qu’un « còr, quò se tròba pas jos lo pè d’una sauma »). Fòrça plasenta tanben la seguida del Calendrier lemosin, del quite Melhau : « Lo jorn de Sent Fortunat,/ Lo quite solelh es mau lunat » ; « Per la Senta Blandina,/ Genta Mondina/ De gaire disna,/ D’una coá de sardina », o encara : « Per la Sent Domnolet [lo mai lemosin dels sants lemosins],/ Lo diable s’afolet/ Au Magolet », que anirà dreit al còr d’aqueles que se sovenon d’aquela carrièra de Lemotges, la mai ponticauda daus Ponts. Per parlar a sa faiçon, òc ben, l’umor poetic, un bocin amar, del Melhau « se pòrta coma lo pont nuòu ». Es çò que monstra plan sos Nòu petits contes de questa : « ’na nivol que cherchava un ciau », « un zerò que cherchava ’na chifra », « ’na palha que cherchava ’n uelh », « un nas que cherchava ’na chara », « un jorn qu’esperava son endeman », etc. Eri per doblidar, del meteis, un pichon tèxt autobiògrafic, fòrça realiste e risolièr : Tròp tard, una istòria de tren en retard, ont, a la fin, se palanca la pòrta al fantastic.
Dins lo pseudonim de Bernat Crotos de la Gormela e sos Cortissons se reconeis l’eime sarcastic del « Prerafaelita Tibetenc » Micheu Chapduelh, amb sa filosofia de pacotilha (mas la filosofia, de còps que i a, es tanben dins la pacotilha) : « Sabe, que las chausas an nonmàs/ l’importància que lor balhe,/ Mas quo es desjà tròp ». Vertat que del Chapduelh son mai avodables los dos contes que signa de son nom – l’istòria de l’espaurugal Gustau Tustaud e tanben la non-istòria del Petit auseu de la chamba de bois – o encara sos Momentons (titre evidentament que tradís l’autor vertadièr de Cortissons) « prosemas derisòris », literalament (qui se o podia imaginar ?) a « l’aiga de ròsa ».
De notar tanben los poemas lengadocians de Frederic Fijac e entre autres aquel Laus de la lauseta que ditz : « Leugier, liure, lusent, lo fièl linge del cant petaça la teulada del campèstre ». De leser encara lo conte-faula de Benedicta Bonnet, Raba de Raibe, qu’es, o vos podi dire, quicòm mai qu’un simple raibe de raba. E, per acabar, encara del Melhau, mancatz pas sas Cronicas tiradas de la tireta, de cronicas que foguèren en premièr escritas per la revista Terre Limousine en 2000, que ne’n volguèt pas (« Dans l’attente de savoir […] quand vous pourriez nous remettre un vrai travail », ausèt escriure Michel Desforges, que la letra es aquí publicada) : de cronicas sens concession sul país lemosin uèi, çò qu’es vengut, concretament, a travèrs d’observacions e refleccions justas e… amaras (es encara l’adjectiu que me ven), qu’un pec podria trobar solament nostalgicas, suls fialats de plastic dels pomièrs, sus las vacas falordas, sus la musica estavanida dels espleites del campestre…
An aqueste prepaus me cal ièu tanben vos contar quicòm. Lo Melhau escrich, d’aquels bruchs, d’aquela musica perduda : « Te’n vau far cordelhada, te’n balhar rencurança mai tristum […] Dau dalh, te’n rapelas ? Quante peiteleva lo dalh : pin pin pin ? quante fialavan lo dalh : balirta balarta »… abans ièr, justament, aprèp aver legir aquelas linhas me’n anèri córre los bòsques e lo campestre de la comuna de Comprenhac. Arribat al fons de la comba de Saleça (qu’es dins la comuna de Bonac la Còsta, me pensi) : miracle ! Ausiguèri, òc, ausiguèri tot proche lo « pin pin pin » del Melhau que ressonava : un òme èra sedut per terra davant l’ostal las cambas alongadas e picava la dalha. Èra d’annadas e d’annadas (trente ans ?) qu’aviái pas vist far aquò. Un eveniment mai rare que l’encontre del leberon e de l’arbre. Pròba, fin finala, que lo Leberaubrees plan una revista magica !
J.-P. Cavalièr
Lo Pastre de las armas, Frederic Fijac
[1] Lo Clauselon, 24460 Agonac en Peiregòrd.
De notar : la revista es pas mencionada sul catalòg informatisat de la BFM (e òc !), la cal demandar al "Pole LImousin"


text:
Hello there! Welcome to our weekly digest of Wikipedia activity.
Articles
Aquela setmana, 30 autors an fach 309 cambiaments a 168 diferents articles. los 20 melhors articles de la setmana:
- Gotland (12 cambiaments per 2 autors)
- Geografia matematica (9 cambiaments per 3 autors)
- Pampalona (Navarra) (8 cambiaments per 3 autors)
- Geografia fisica (6 cambiaments per 2 autors)
- Paire nòstre (6 cambiaments per 1 autors)
- Salinhac (Gironda) (6 cambiaments per 2 autors)
- Samonac (5 cambiaments per 1 autors)
- Boulogne e Billancourt (5 cambiaments per 2 autors)
- Turbants Roges (5 cambiaments per 1 autors)
- Pedologia (5 cambiaments per 3 autors)
- Joan de Cantalausa (4 cambiaments per 1 autors)
- Sant Andrieu de Cubzac (4 cambiaments per 1 autors)
- Villeneuve (Gironda) (4 cambiaments per 1 autors)
- Fòrças armadas de França (4 cambiaments per 2 autors)
- Climatologia (4 cambiaments per 3 autors)
- Artés d'Asson (4 cambiaments per 2 autors)
- Scott Morrison (4 cambiaments per 1 autors)
- Biogeografia (4 cambiaments per 2 autors)
- Aubía e Espessàs (4 cambiaments per 2 autors)
- Arrondiments d'Isèra (4 cambiaments per 2 autors)
Articles novèls
Los dètz articles modificats mai activament creats la setmana passada
- Gotland (12 cambiaments per 2 autors)
- Geografia matematica (9 cambiaments per 3 autors)
- Geografia fisica (6 cambiaments per 2 autors)
- Turbants Roges (5 cambiaments per 1 autors)
- Pedologia (5 cambiaments per 3 autors)
- Climatologia (4 cambiaments per 3 autors)
- Scott Morrison (4 cambiaments per 1 autors)
- Biogeografia (4 cambiaments per 2 autors)
- Camponotus piceus (3 cambiaments per 1 autors)
- Geomorfologia (3 cambiaments per 2 autors)
Discussions
Las discussions mai activas:
Estadisticas
Qualques chifras de la setmana passada:
- 26 membres enregistrats e 4 membres pas enregistrats an fach 309 cambiaments a 168 articles
- Los membres pas enregistrats an modificat 6 5 articles
- 1 que los robòts an fach 6 cambiaments a 6 articles
Qu'es aquò
Aquèste projècte recupera una lista dels cambiaments recents de la setmana mercé als Wikimedia Tool Labs, e distribuís de messatges electronics amb MailChimp. Còde e mai disponibles sus GitHub. Creat per Stephen LaPorte i Mahmoud Hashemi.


text: Aguest maitin s’a amiat a tèrme eth plen extraordinari der Ajuntament de Vielha Mijaran en qué s’a aprovat era qu’ei era tresau modificacion de crèdit d’aguest consistòri e era prumèra deth nau govèrn entestat per Juan Antonio Serrano. Era modificacion s’a realizat entà adaptar es objectius e prioritats qu’er actuau Ajuntament a respècte deth municipi, entre d’auti, era creacion d’emplec e era melhora e adequacion de carrèrs e infraestructures municipaus. Aguesti cambis en pressupòst provien en grana mesura dera adequacion de partides non aprofitades enquiath moment e de d’autes que s’an eliminat entad aguest prètzhèt. Atau donc, era modificacion de crèdit a estat de 406.388’63€, des quaus 111.779 € provien de romanent de tresoreria e era rèsta sorgíssen de baishes de crèdit de partides de despenes preexitentes, es quaus non perjudiquen eth foncionament normau des servicis. Coma punts mès destacadi dera modificacion, er alcalde de Vielha Mijaran, Juan Antonio Serrano, destacaue que: “es prioritats der Ajuntament en aguesti moments son es que faciliten e melhoren era qualitat de vida des nòsti vesins”. En aguest sens er alcalde a manifestat que damb aguesti cambis en pressupòst “auem generat ua partida de 60.000€ entara creacion de diuèrsi plans ocupacionaus que genèren lòcs de trabalh entad aguesti mesi de tardor a on er emplec disminuís, e ath madeish temps auem volut priorizar òbres coma era dera sala polivalenta de Vielha que se trape en un estat plan deficient o er apraiament de carrèrs”. Tanben a hijut que: “er Ajuntament mantierà es accions de caractèr mès institucionau e de país, mès en tot cas, era nòsta prioritat ei era de dar respòsta as besonhs inmediats des nòsti vesins, sense qu’auerò implique barrar era pòrta a un aute tipe d’accions que, tot e non èster competéncia municipau, impliquen un projècte de país mès ampli e vagen dera man deth consens sociau e politic”


text:
Semiaxe major
En geometria, l'axe major d'une ellipsa es un paramètre que s'utiliza per descriure la dimension d'aquela conica.
Lo semiaxe major es la mitat de l'axe major.
Definicion[modificar | modificar la font]
L'axe major d'una ellipsa es son pus grand diamètre, un segment que pòrta au còp lo centre e lei dos fòcus de l'ellipsa e qu'a per extremitats lei dos vertèx principaus. Lo semiaxe major jonh lo centre e un dei vertèx principaus de l'ellipsa.
Parierament, lo segment perpendicular a l'axe major, passant per lo centre e qu'a per extremitats lei dos vertèx segondaris de l'ellipsa es son axe menor.
Lei longors dau semiaxe major e dau semiaxe menor son liadas per l'excentricitat e lo paramètre :
Astronomia[modificar | modificar la font]
Periòde orbitau[modificar | modificar la font]
En astronomia, lo semiaxe major d'una orbita elliptica es un element orbitau important. D'un biais generau, dins lo quadre dau problèma dei dos còrs, lo periòde orbitau d'un còrs de massa orbitant a l'entorn d'un autre còrs de massa es:
onte:
- es la longor dau semiaxe major
- es la constanta gravitacionala.
S'un dei còrs es pron pichon per que se pòsque negligir sa massa a respècte de l'autra, alora:
onte es lo paramètre gravitacionau estandard.
En aqueu cas, lo periòde es identic (quina que siá l'excentricitat) per totei lei còrs que seis orbitas an lo meteis semiaxe major.
S'obtèn donc la proporcionalitat suivante:
çò qu'es la tresena lei de Kepler.
Distància mejana[modificar | modificar la font]
Se ditz sovent que lo semiaxe major es la distància «mejana» entre lo còrs centrau e lo còrs qu'orbita a son entorn. L'afirmacion es imprecisa, que se pòt definir mai d'una mejana:
- La mejana de la distància a respècte de l'anomalia excentrica balha efectivament lo semiaxe major.
- La mejana a respècte de l'anomalia veritabla (l'angle orbitau vertadier, mesurat en partent dau fòcus) balha lo semiaxe menor.
- La mejana a respècte de l'anomalia mejana (la fraccion dau periòde orbitau que s'es escolada a partir dau periapside, exprimida coma un angle), balha la mejana temporala (es çò que s'entend comunament per «mejana»): .
Lo còrs a l'entorn dau quau orbita l'autre se situa en un fòcus de l'ellipsa. Dins lo sistèma de coordenadas definit per l'axe major e l'axe menor:
- aqueu fòcus F' a per coordenadas (c, 0)
- lo ponch M de l'ellipsa (una dei posicions dau còrs en orbita) a per coordenadas
- onte lo reau t es l'anomalia excentrica de M, e a, b lei longors dei semiaxes.
Se nòta la distància de F' a M :
Ansin:
çò que se simplifica en:
Se ne dedutz:
La mejana de la distància a respècte de l'anomalia excentrica es per definicion:
- (quand lo reau t descriu l'interval [0, 2π], lo ponch M descriu tota l'orbita).
Fin finala:


text:
A.S.
Villeneuve Lecussan 1 - U.E. Bossòst 2
Victòria important en terren
deth quatau classificat deth campionat. En un terren de jòc fòrça irregular, era U.E. Bossòst
s’aunçaue en mercador as 20 menutes en ua bona jogada ena que Felipe hège un
bon passe a Salva que centraue era pilota que siguec rematada per Ignasi des de
laguens der àrea petita e mercaue eth 0-1. Eth Villeneuve Lecussan responec
damb ua jogada ena qu’eth delantèr sajèc de suspréner ath portèr aranés damb un
shut que gessec per dessús dera porteria. Javi auec ua bona ocasion en ua
jogada en qu’entrèc laguens der àrea mès eth sòn centre-shut non trobèc ne
rematador ne era porteria. Luis auec dues bones ocasions mès es sòns
shuts gesseren per poc entà dehòra. Damb eth 0-1 s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat, eth
Villeneuve Lecussan anaue a empatà-mos eth partit en ua jogada ena qu’eth òn
delantèr Martinez shutaue ras des deth punt de penalty sense qu’eth portèr Marcos
podesse arturar era pilota. Encara quedaue 20 menutes enquiath finau e Ignasi sajèc de suspréner
ath portèr francés damb un shut ras. A manca de 5 menutes, ua jogada entre es mès
joeni der equip mos anaue a dar era victòria: David hège un bon passe entre era
defensa francesa e Camilo profitaue era sua velocitat entà quedà-se dauant deth
portèr e mercar damb un shut ras. Ère eth 1-2 resultat ath finau deth
partit.
Vcitòria artenhuda ath finau ;
non siguec tant fàcil coma eth partit deth prumèr tour en que les marquèrem 10
gols. A manca de 5 jornades, era classificacion ei: Mabroc 62, U.E. Bossòst 59,
Cardeilhac 56, Villeneuve Lecussan 42, Labarthe de Riviere 42.
Eth plòplèu partit jogam partit
de Liga en Bossòst dissabte 18 d’abriu tàs 20 :00 ores contra er deth F.C.
Mabroc, líder deth campionat.
A.S. Villeneuve Lecussan :
Ronze, Barrere, Mallet, Chabassifre, Mandin, Verdier, Lacroix, Nogues,
Barcikowski, Delhom, Martinez. Remplaçants : Fourquet, Birabent, Fontan.
Trainer : Lavit Thierry.
Tarjetes auriòles :Fontan.
U.E. Bossòst: Marcos, Abraham, Chapo,
Felipe, Àlex, Santi, Salva, Luis, Ignasi, Ivan e Javi . Remplaçants: Camilo,
Kike, David.
Trainer: Xavi.
Tarjetes auriòles : Àlex.
Gols : 0-1 Ignasi (20’), 1-1 Martinez (70’), 1-2 Camilo (85’).
Arbitre: Venant Maxime.


text:
Ièr faguèri un pichon torn al domeni dels ausèls de Maseras. Estranhament i aviá pas grand causa per una debuta de prima, sabiái qu’i aviá un pluvièr gris (Pluvialis squatarola) qu’èra estat vist recentament, mas sabiái pas ont èra ni se i èra encara. Anèri a un observatòri e i vegèri lo prumièr coble de cambarudas.
Una femna que trabalha al domeni dels ausèls arribèt per gaitar çò qu’i aviá e m’indiquèt lo pluvièr gris al fons a mai de 50 mètres de l’observatòri (çò qu’es plan tròp luènc). Me diguèt tanben qu’èra plan rar per aicí, lo darrièr còp qu’èra vengut èra en 2012, fa 5 ans.
Èri content de ne veire un, mas èra luènc e lo podiái pas plan fotografiar. Al cap de 5-10 minutas faguèt qualques passes en s’aprochant, un pauc. Mas èra totjorn tròp luènc. Tot d’un còp, en sortent de darrièr una mata d’èrbas, s’envolèt. Me disiái « Es fotut, va partir darrièr, dins un autre estanh ! » E non, baissèt e … se pausèt dins l’èrba just davant l’observatòri, a mens de 10 mètres de mon objectiu !
En mai, al luòc d’aver paur del brut de mon aparelh fotografic, se passegèt en manjant d’insèctes e de vèrms ! Demorèri gaireben una ora a lo fotografiar abans de partir cap a un autre observatòri. Pendent aquesta ora faguèri 500 fotografias d’ausèls, dont mai de 400 del pluvièr (fotografièri tanben una coardèla que venguèt al mièg de las èrbas davant l’observatòri).
Aquí qualques unas de las melhoras fotografias :
Qu’es aquel ausèl, puslèu rar en çò nòstre ? Lo pluvièr gris (Pluvialis squatarola) es un ausèl del bòrd de l’aiga de talha mejana : de 25 a 30 cm de long, 71 a 83 cm d’envergadura per un pes de 200g.
Nisa dins la tondrà artica del nòrd d’Euròpa e passa l’ivèrn sus de plajas del sud d’Euròpa. En migracion, s’arrèsta sus de lacs interiors, coma los lacs del domeni dels ausèls. Cada coble nisa solet mas se regropan per centenas d’individús per passar l’ivèrn.
Se noirís subretot d’insèctes e de granas en estiu e en ivèrn manja de vèrms marins, de crustacèus, de molusques e mai rarament de vèrms terrèstres. Per manjar es sovent isolat o en pichons grops.
Pondon 4 uòus sul sòl de la tondrà ; pendent 26-27 jorns, los dos adults coan a torn de ròtle. Lo mascle s’ocupa mai dels joves, per çò que la feme se’n va lèu, de còps abans que los joves sián complètament sortits dels uòus. Los adults se’n van en migracion un mes e mièg abans los joves.


text:
Er Institut Cartografic de Catalonha (ICGC) e er IEA-Academia aranesa dera lengua occitana an signat un convèni peth que er ICGC cedís ar IEA era toponimia aranesa dera base de donades toponimica 1:5.000 organizada e estructurada entà poder èster actualizada e ara fin oficializada.
Era informacion dera toponimia aranesa proven dera base toponimica de Catalonha 1:5.000 der ICGC.
Er ICGC gerís e manten eth còrpus toponimic de Catalonha ara escala 1:5.000, basat en trabalh de camp de recèrca per tot eth territòri, e l’actualize de manèra contínua. Per aute costat, collabòre damb eth Conselh Generau d’Aran entà validar e apròvar era toponimia aranesa, atau coma era informacion que genère er ICGC sus projèctes qu’afècten er encastre aranés.
Damb era cession dera toponimia oficializada, er IEA-AALO a era volontat d’amiar a tèrme e publicar eth Nomenclator dera toponimia dera Val d’Aran. Er ICGC i collaborarà, en tot aportar era experiéncia aquerida ena elaboracion deth Nomenclator oficiau de toponimia major de Catalonha.
Era signatura deth convèni que debanèc ena sedença der IEA ena Val d’Aran anèc a cargue de Jaume Massó, director der ICGC e de Jusèp Loís Sans, president der IEA-Academia aranesa dera lengua occitana, acompanhadi de Jèp de Montoya, president dera Seccion Aranesa der IEA.
Eth convèni tanben servirà entà daurir naues linhes de collaboracion entre es dues entitats.
Info: Conselh Generau d’Aran/IEA-AALO


text:
1754
Aquesta pagina concernís l'an 1754 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Otoman[modificar | modificar la font]
Mòrt de Mahmud Ièr lo 13 de decembre que foguèt remplaçat per Osman III.
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Tasmania
Tasmania es una illa e un Estat d'Austràlia; es situada a 240 km de la còsta sud-èst del continent australian que n'es separada per l'estreit de Bass. Sa superfícia es de 90 758 km² (aiga e tèrra) ; sa populacion èra de 493 300 abitants en 2007.
Hobart n'es la vila principala e la capitala.
Tasmania foguèt descobèrta en 1642 per Abel Janssen Tasman, olandés, que l'apelèt Tèrra de Van Diémen, del nom d'Antonio van Diemen, governador.
Se pensa que l'illa es estat ocupat pels aborigèns 40,000 ans abans la colonizacion britanica. Los aborigèns tasmanians serián estat separat dels grops del continent aproximadament fa 10,000 ans quora la mar pugèt per formar l'estrech de Bass. La populacion aborigèna foguèt estimada a entre 3,000 e 7,000 personas del temps de la colonizacion, mas foguèt gaireben avalida en 30 ans per una combinason de conflicte de guerrilha violenta amb los colons dita Guèrra Negra (Black War), de conflictes intertribals, e après 1820, l'espandiment de malautiás contagiosas per las qualas avián pas cap immunitat. Aquel conflicte, qu'atenguèt son paroxisme entre 1825 e 1831 e menèt a mai de tres ans de lei marciala, costèt la vida de gaireben 1100 aborigèns e colons. La quasi destruccion de la populacion aborigèna de Tasmania foguèt descrita per d'unes istorians coma un acte de genocidi pel britanics.
L'estat foguèt creat en 1803 coma colonia penala per l'Empèri Britanic per prevenir las revendicacions territorialas del Primièr Empèri Francés del temps de las Guèrras Napoleonencas; aperaquí 75,000 prisonièrs foguèron envejats en Tèrra de Van Diemen abans que la deportacion cessa en 1853.[1] L'illa faguèt d'en primièr partit de la Colonia de Nòva Galas del Sud, mas venguèt puèi una colonia autogovernada separada amb lo nom de Tèrra de Van Diemen (nomenada d'après Anthony van Diemen) en 1825. En 1854 la Constitution actuala de Tasmania foguèt adoptada e l'an seguent l'estat recebèt la permission de cambiar son nom en Tasmania. En 1901 venguèt un estat de la federacion d'Austràlia.
Geografia[modificar | modificar la font]
La superfícia de l'Estat de Tasmania es de 68 401 km² amb 64 519 km² per l'illa principala[2] . L'illa principala , se tròba a 42°Sud e 147°Èst, sul passatge dels Quarantas bramaires. L'illa es enrodada pels oceans Indian e Pacific e separada del continent australian (qu'es al nòrd-oèst) per l'estreit de Bass.
Al sud-èst de Tasmania, las còstas son descopadas. Lo relèu es montanhós, modelat pels glacièrs e fòrça accidentat ; la region pus montanhosa es la dels Massís Centrals, qui cobrís lo centre oèst de l'Estat. Los Midlands que se tròban al centre èst, son pron plans e son principalament utilizats per l'agricultura, e mai qu'aquesta siá escampilhada dins tot l'estat. La pus nauta montanha de Tasmania es lo mont Ossa amb sos 1614 mètres. Se tròba al centre del parc nacional de Cradle Mountain-Lake St Clair[3].
La màger part de Tasmania es densament boscada, amb lo parc nacional del Sud-Oèst mas tanben amb lo pus grand bòsc umid temperat al mond, Tarkine, que situat al nòrd-oèst, cobrís aperaquí 3 800 km²[4].
- ↑ « Convicts and the British colonies in Australia », sur australia.gov.au, Commonwealth of Australia (consultat lo 31 decembre 2015)
- ↑ « area-of-australia-states-and-territories » (consultat lo 9 octobre 2016)
- ↑ http://tourtasmania.com/content.php?id=ossa modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant, Tour Tasmania (consultat lo 1èr genièr 2009)
- ↑ http://www.tarkine.com.au/ modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant (consultat lo 1èr genièr 2009)


text:
572
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 572 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
En Itàlia, après quatre ans de combats, la situacion comencèt de s'estabilizar. Lei Bizantins avián perdut la màger part de la peninsula au profiech dei Lombards. Pasmens, gardavan encara Roma, Ravena, Sicília, Sardenha, Corsèga, Gènoa, Venècia e lo sud dau país. Maugrat aquela revirada, l'emperaire Justin II (565-578) chausiguèt de concentrar seis esfòrç militars sus la frontiera pèrsa. D'efèct, refusèt de perseguir lo pagament dau tribut bizantin (→ 562) e mandèt una armada intervenir en fòrça en Armenia per i protegir lei crestians[1] (→ 573).
America[modificar | modificar la font]
Palenque[modificar | modificar la font]
Començament dau rèine de K'an B'alam Ièr.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Sassanida[modificar | modificar la font]
De trèbols religiós grèus aguèron luòc en Armenia après una novèla temptativa mancada d'implantacion dau zoroastrisme. Lei Romans sostenguèron lo movement e mandèron una fòrça per protegir l'insureccion. De mai, refusèron de perseguir lo pagament dau tribut impausat per lo tractat de 562. Aquò entraïnèt donc una novèla guèrra entre lei dos empèris qu'anava durar fins a 592.
Lei Romans ataquèron Nisibis que foguèt rapidament assetjada. En Armenia, una temptativa de còntra ofensiva sassanida mau capitèt e s'acabèt amb una desfacha e una retirada. Per amaisar la situacion e concentrar son esfòrç còntra Constantinòble, Cosrau Ièr (531-579) acceptèt de donar mai d'autonomia a certanei princes armènis (→ 573).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- ↑ La region èra pereu una fònt importanta de mercenaris per leis armadas imperialas.


text:
L'anciana deputada Mireia Boya es convidada a l'Ostal occitan de Narbona lo 12 d'abril. « La Republica catalana » serà lo tèma de l'amassada publica a partir de 18 o 30. Boya es originària de la Val d'Aran e èra Deputada al Parlament de Catalonha dins la darrièra legislatura. Es militanta e secretària nacionala de la CUP. Es una votz fòrta de l'occitanisme : « A representat al Parlament Catalan de 2015 a 2017, amb dignitat istorica, la votz d'Occitània, en rendent possible que la lenga occitana ganhèsse una visibilitat publica e politica dins lo quadre del processús pel bastiment de la Republica Catalana.
Un debat serà organizat e animat per la jornalista Gisèla Naconaski de Ràdio Lengadòc Montpelhièr e Joan-Pèire Laval, president de País Nòstre.
Inf. : Ostal occitan de Narbona, 31 carrièra Jean Jaurès — 11100 Narbona — Mèl : lopaisnostre@gmail.com — Tel. : 06 72 55 04 36.


text:
Frederick Chapman Robbins
Frederick Chapman Robbins (n. 25 d'agost de 1916 - m. 4 d'agost de 2003) foguèt un bacteriologista nòrd-american premiat amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina l'an 1954.
Biografia[modificar | modificar la font]
Nasquèt lo 25 d'agost de 1916 dins la vila de Aubur, populacion situada a l'estat nòrd-american de Alabama. Estudièt medecina a l'universitat de Missorí, ont se graduèt lo 1938. Inicièt los sieus trabalhs dins l'Espital Infantil de Boston e trabalhèt posteriorament coma director del departament de pediatria e de malautiás infecciosas del City Hospital de Cleveland, vila ont moriguèt lo 4 d'agost de 2003.
Recèrca scientifica[modificar | modificar la font]
Durant lo sieu sojorn dins l'Espital Infantil de Boson trabalhèt amb John Franklin Enders e Thomas Huckle Weller sus la virologia e bacteriologia de la poliomielitis. Per aqueles trabalhs los tres scientifics foguèron premiats amb lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina l'an 1954. Los trabalhs de Weller, Enders e Robbins melhorèron las tecnicianas de cultiu de virus en teissuts vius, en permetent donar un grand passatge en lo maneig d'aqueles microorganismes, en se produsint una avançada en la lucha de malautiás d'etiologia víral e que permetèron posteriorament la descobèrta de la primièra vacuna contra la poliomielitis de la part de l'equipa de Jonas Salk.


text:
Pendent la fin del sègle XVI Euròpa aviá una epòca de tensions confessionalas entre la glèisa católica e los movements protestants. Al delà d’aquò, la menaça turca arribava fins al còr del continent en tot crear un ambient d’incertitud e inestabilitat sociala. Din aquel contèxt, en 1592 nasquèt Jan Amos Komensky, tanben conegut coma Comenius, en Moràvia orientala, la region d’Uherske Hradiste, en la frontièra amb lo Reialme d’Ongria. La sieuna familha aperteniá a la Fraternitat Moraviana, inspirada en lo movement ussita. Après estudiar en Heidelberg e Prerov causiguèt trabalhar coma preste de la siena confession en Fulnek.
Lo creador de la pansofia
La pression catolica dels habsburg faguèt qu’après l’an 1620, la corona de Boèmia foguèsse vencuda en Bila Hora, e Comenius s’exilièsse. Fin finala, trobèt un ostal nòu en Polonha, en la vila de Leszno. Malurosament aviá pas mai la companhia de la sieuna femna e sos filhs, qu’avián mòrt per causa d’aquel conflicte.
Dins la sieuna nòva patria maridèt un autre còp e pendent las annadas 30 del sègle XVII escriguèt e publiquèt qualqu’unas de las sieunas òbras principalas, coma Janua linguarum reserata (La Pòrta de Lengas dubèrta), un manual de lenga latina basat en los proverbis populars que voliá aplicar coma un modèl per l’aprenentatge de totas las lengas. Malgrat escriure en latin, Comenius èra un dels principals promotors de l’ensenhament en la lenga de cada pòble. Segon el, la coneissença auriá d’èsser a mand de totes per crear los òmes amb totala consciéncia de las sieunas escasenças. Coma preste defendiá lo drech de las personas d’accedir a la Bíblia cossí declarèt Jan Hus dos sègles abans.
Amb lo sieu libre amb d’imatges per mainats Orbit pictus (Mond en Imatges) Comenius foguèt un pionièr dels libres escolars coma coneissèm uèi lo jorn. La sieuna filosofia educativa aguèt coma inspiracion l’anglés Francis Bacon, que voliá organizar metodicament la coneissença umana.
D’aquel esfòrç nasquèt la nomentada pansofia, la coneissença de tot, dins lo sens de sapiéncia universala. L’educacion èra pensada coma un esplech per melhorar esperitalament e armonizar l’uman amb lo sieu entorn, ont la mai granda esséncia de tot èra Dieu. L’òme aviá de se conéisser e se dubrir el mond e actuar moralament peñ ben comun. Prepausèt un sistèma educatiu que considerava l’educacion coma un sistèma d’etapas de las desparièras fasas de la vida de l’èsser uman e tanben los autres èssers vius.
Demandèt la creacion de plusors escòlas generalas per totes e puèi, un nivèl mai naut d’escòlas latinas, dedicadas sustot a las sciéncias basicas, mas tanben a l’estudi d’una lenga d’un país vesin. Lo tresen nivèl de la concepcion de Comenius èran las academias, fachas per los estudis universitaris e malgrat aquò pensava en l’educacion coma un procès constant pendent tota la vida e una fònt de coneissença fòra de l’escòla: per i arribar caliá viatjar e ampliar aital los orizons. La reputacion que ganhèt amb la sieuna òbra foguèt granda e per aquò foguèt convidat per plusors còrts de l’epòca. Suècia li demandèt una reforma escolara, un projècte que ne dediquèt mai de 40 ans.
Tanben la còrt anglesa li prepausèt la meteissa causa mas la guèrra civila l’arrestèt d’o poder far. Pendent las annadas 50 del sègle XVII foguèt lo cap de las comunautats ongresas protestantas jos lo patrocini del comte de Transilvània Jordi I Rakoczi per tornar après a Polonha, ont las guèrras amb los suedeses provoquèron que foguèsse declarat persona non grata per las autoritats catolicas. Lo nòu refugi de las sieunas idèas e libres foguèt Amsterdam, ont moriguèt l’an 1670 amb 78 ans.
Lo sieu trabalh pòt tanben nos arribar d’inspirar uèi. Plan de las sieunas proposicions de melhora educativa foguèron introduchas en tota Euròpa pendent lo sègle XVIII. Lo sieu vejaire universal, amb l’òme com èsser qu’a coma mai gran besonh l’educacion esperitala e mentala faguèt evolucionar la concepcion de la pedagogia, en tot li balhar un atribut unic de l’èsser, e lo faguèt meritar èsser nomentat, Mèstre de las Nacions.
* Michal Čukan
*Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm.


text:
1290
Aquesta pagina concernís l'an 1290 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Perseguida dei menaças de restauracion de la poissança de l'Ostau d'Anjau en Albania e en Grècia. D'efèct, un maridatge entre Florent de Hainaut, fidèu de Carles II d'Anjau, e Isabèla Ièra d'Acaia donèt tornarmai una basa solida ais Angevins dins la region. Ansin, en despiech de la signatura d'una trèva dins lo corrent de l'annada, l'emperaire Andronic II Paleòleg (1282-1328) se preparèt a una campanha militara dins la region ambé l'ajuda de Gènoa (→ 1291).
En Anatolia, Andronic II acomencèt de se preocupar dei defensas imperialas còntra la menaça turca. D'efèct, lei Turcs i menavan una politica de conquista e de colonizacion dei regions conquistadas sensa trobar de resisténcia vertadiera de part dei populacions grègas. L'emperaire acomencèt don un viatge per inspectar lei fortificacions localas. Pasmens, i descurbiguèt tanben un complòt organizat còntra eu per son fraire Constantin Paleòleg e lo generau Miquèu Strategopoulos (→ 1293).
Africa[modificar | modificar la font]
Egipte[modificar | modificar la font]
En Acre aguèt luòc un incident grèu entre una tropa de Crosats venguts renfòrçar lei posicions francas d'Orient Mejan e un grop de marchands arabis de Damasc. Mai d'un marchand foguèt tuat. Lo sultan Qala'un mandèt alora una ambaissada demandar d'explicacions ais autoritats de la vila e demandar lo liurament deis assassins. Aquò foguèt refusat e lo 4 de novembre, lei tropas dei Mamelocs ataquèron la vila començant lo sètge de la darriera ciutat importanta tenguda per lei Crosats en Orient Mejan. Maugrat la mòrt de Qala'un que foguèt remplaçat per son fiu Al-Ashraf Khalil (10 de novembre), lo conflicte contunièt e Acre foguèt rapidament assetjat (→ 1291).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Astronomia[modificar | modificar la font]
Descripcion de l'utilizacion d'una camera obscura per l'astronòm francés Guillaume de Saint-Cloud. Aquò èra destinat a l'observacion deis eclipsis solars.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Pedro Sánchez Castejón
Pedro Sánchez Castejón (Madrid, 29 de febrièr de 1972) es un economista e òme politic espanhòl, secretari general del Partit Socialista Obrièr Espanhòl (PSOE) e president del Govèrn d'Espanha dempuèi lo 1èr de junh de 2018. Foguèt deputat al Congrès dels Deputats dins les novena, desena, onzena e dotzena legislaturas de las Corts Generals. Es professor d'Estructura Economica e d'istòria de la Pensada Economica a l'Universitat Camilo José Cela de Madrid.[1] Es maridat e ten doas filhas.[2] Lo 21 de mai de 2017 ganhèt las primàrias de Secretari general del partit.


text:
Es sus la talvera qu'es la libertat....
A Nio Iorq .... Imagine J Lennon
.......las carrièras son bilingues e l'espanhòl reconegut qu'es tan parlat que l'englès.
Brèu es vertadièrament lo mesclum cultural. Tele, escòla, carrièras , sinhaletica, metro ,bus.
Lo franchouillard parisenc compren pas brica que lo mond d'aici ten lo drèch de parlar la sia lenga.
An pagat e pron ambe mantuns autres , Bretons , Catalans ,Bascs ,Corses, Arabis , Negras d'AOF o d'AEF, creòls .... e los occitans. Per que qu'an pagat de la lor vida entre mantunas guèrras que la França mai d'un còp impausèt a l'Euròpa, al monde , al nom de sa grandor, coma dison ambe de tremolaments dins la votz. Son mòrts . An donat çò de mai car: la vida.
L'an donada per la França , es a dire las valors de la(s) revolucion(s).
Lo jacobin rasona coma un tambor quand a quicòm pròcha dis d'un biais aluserpit , lo françès aima la saucissa, aquel mond aima la saucissa; donc aquel mond es françès .
Sèm françèses per qu'ambe tot la sang vojat de pertot , al nom mantuns còps los nòstres aujòls nos an ganhats lo drèch de nos sière onte volèm, nosautres tanben dins nostre cadièral , al canton e de parlar la nòstra lenga. E avèm ganhar lo drèch de lo dire dins nòstra lenga... Sens aber a nos demandar se qualqu'un se sentis vergonhos.
Coma totes los d'aquelses païses qu'an donat lor vida per la libertat.
Seria que justicia.
Aquò's lo Debre, lo Barre, la drècha coma l'esquèrra qu'i fasian tant e mai . Tot devia" montar" a Paris per contraròtle, per ne tornar dabalar digerit e autorisat.
Tot just se lo tren te menava pas drèchament, los molons de "provincials" sus la plaça
de l'Estela, près de l'Elisea, per la prèsa del trabalh. Coma vesia plan que desertificavan lo païs es aital qu'aguèron l'idèa del camp del Larzac. Après foguèt lo Pompidou que nos creèt un bronza cuòl sus la mediterranèa.
Aquel esperit centralisaire totjorn viu, fa qu'aici a Mureth la causida d'unas salas de cinema , encara uèi es decidada a Paris. Que la causida d'una autorota es causida a Paris . E que fa qu'ambe tot aquel centralisme aquela capitala crèba de laguia .
Cò qu'es normal de veire que totes los parisianistes ne'n son qu'a badar las noveltats vengudas d'America.
Qu'òm pas escanar de longa la diversitat e esperar que la vida espeliguèsse plan.
Benlèu qu'un jorn ........ Mas pareis qu'an pas encara comprès.... O alara espèran totjorn que las lengas crèban dabant de gingolar sus las civilisacions mortèlas, e de crear de musèus per mostrar al monde consi pren sonh de nosautres....


text:
Dimars, 4 de febrièr de 2014, 03h00 Espòrt
Coma i aviá de problèmas de contraròtle aerian, las Aglas de Sheffielfd venguèron pas jogar a Limós la partida amicala prevista. Benlèu que lor aurián degut mandar la maquina que bronzina del Vedrinas.
Per contra, los Vikings de Widnes èran plan sus la pelena de Brutus aqueste dissabte de vèspre. Lo Laurenç Fraissinós aviá causit de presentar l’esquipa tipe. Los catalans se faguèron susprene tre la primièra minuta (4-0 pels Vikings a la pausa) e arpategèron lor jòc pendent mai d’una orada: errors de man, circulacion lenta de la pauma... Aquò cambièt quand Tomàs Bòsc dintrèt a la dobertura. Dins lo darrièr quart d’ora, lo farfadet Morgan Escarré anèt dos còps darrèr la linha, lo talonaire Henderson i anèt de son ensag de pistolet al ras del tengut. Amb las tres transformacions de Bòsc, los Dracs ganhèron 18-16. Mas mostrèron sustot que demòra de trabalh de faire e d’òli a metre dins la mecanica collectiva d’aicí la represa oficiala lo divendres 14 a Hull. Serà fàcia a una esquipa d’Hull FC qu’es dins de dobtes mai bèls encara aprèp una desfaita 54-6 contra l’esquipa de Championship de Featherstone.
La Superliga a trapat un esponsor novèl, lo fornidor d’energia First Utility, e ven de signar un novèl acòrdi de difusion televisada amb Sky-Sport. Aquò vòl dire un centenat de partidas retransmesas cada an en dirècte en plaça de 80!
Los Dracs, per aver mens de problèmas de desplaçament en Anglatèrra, an adoptat la solucion de l’avion privat que partirà e arribarà à Perpinhan. A cada desplaçament un quinzenat de plaças seràn disponiblas pels afogats que vòlon seguir la còlha.
La competicion europèa repren tre aqueste divendres 7 amb una partida avançada: Wigan-Huddersfield, vist que Wigan partirà puèi per Austràlia per jogar la Copa del Monde dels Clubs contra los Pols de Sydney.
Aquesta dimenjada serà tanben la represa dels campionats d’Elèit amb una pola A amb los 4 primièrs d’Elèit 1; una pola B e una pola C amb doas esquipas d’Elèit 1 e doas d’Elèit 2; las polas D e E amb caduna 4 esquipas d’Elèit 2.
Per la pola bèla, aqueste dimenge, los Dragonets reçaupràn Tolosa e Limós esperarà Lesinhan a l’Agulha. En pola B, dimenge, Vilanuèva reçauprà Palau e Realmont anirà a Baó. En pola C, dissabte, Avinhon reçauprà Lion e Carcassona serà en desplaçament a Albi.
Alan Roch


text:
Dinastia Almoravid
Los Almoravids (berbèr: Imṛabḍen, arabi: المرابطونAl-Murābiṭūn) èra una dinastia berbèra de Marròc, que formèt un empèri al sègle XI s'estendent sus l'oèst de Magrèb e Al Andalús. Sa capitala èra Marraquèsh, una vila que fondèron en 1062. La dinastia es originària de las tribús Lamtuna e Gudala, tribús berbèras nomadas de Sahara que vivián entre lo sud de Marròc, lo fluvi Nigèr e lo fluvi Senegal.[1]
Los almoravids evitèron la casuda precipitada d'Al Andalús mercé a una victòria decisiva contre la coalicion dels reialmes crestians de Castelha e d'Aragon a la batalha de Sagrajas. Aquò lor permetèt de contrarotlar un empèri que s'estendiá subre 3000 km del nòrd al sud. Pasmens, lo poder de la dinastia foguèt relativament de corta durada; los almoravids caiguèron -al som de son poder- quora capitèron pas d'apasimar la rebellion Masmuda iniciada per Ibn Tumart. Ne resultèt la mòrt de son darrièr rei, Ishaq ibn Ali, tuat pels almohads a Marraquèsh en Abrial de 1147.
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo tèrme "almoravid" ven de l'arabi "al-Murabitun" (arabi: المرابطون) qu'es lo plural de "al-Murabit" literalament "lo que liga" mas al sens figurat "lo qu'es prèst a se batre a la fortalesa". Lo tèrme es ligat a la nocion de Ribat, una mena de mostièr-fortalesa, a travèrs la rasic r-b-t (arabi: ربط "Rabat": ligar o arabi: رابط "Raabat": campar).[2][3]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Trach de l' Encyclopedia Universalis on Almoravids
- ↑ Nehemia levtzion, "Abd Allah b. Yasin and the Almoravids", in: John Ralph Willis, Studies in West African Islamic History, p. 54
- ↑ P.F. de Moraes Farias, "The Almoravids: Some Questions Concerning the Character of the Movement", Bulletin de l’IFAN, series B, 29:3-4 (794-878), 1967


text:
Préambule
Greny, petit village de Haute Normandie situé entre 87 et 149 mètres d'altitude, compte 141 habitants (recensement de 2009) vivant dans une superficie de 4,06 km², soit 35 habitants au km². Cette commune située au nord-est d'Intraville et de Tourville-la-Chapelle, au sud de Guilmecourt, à l'ouest d'Auquemesnil, et au nord de Gouchaupré et Saint-Quentin-au-Bosc, fait partie du canton d'Envermeu.
Carte de Cassini montrant GRENY et ses environs
L'église et le cimetière de GRENY
Saga familiale à GRENY
Retour à la page précédente


text:
Enric VI d'Anglatèrra
Enric VI d'Anglatèrra e II de França (6 de decembre de 1421 - 21 de mai de 1471) foguèt rèi d'Anglatèrra de 1422 a 1461 e de 1470 a 1471 e rèi de França de 1422 a 1453. Coma son grand Carles VI de França (1380-1422), foguèt la victima de crisis de foliá e son rèine foguèt marcat per la desfacha anglesa durant la Guèrra de Cent Ans en 1453 puei per lo començament d'una guèrra civila per lo tròne d'Anglatèrra.
Lo tractat de Troyes (1420) aguent previst qu'a la mòrt de Carles VI lo reiaume de França passariá a Enric V, n'eiretèt que son paire èra ja mòrt. Ne foguèt caçat per Carles VII après la batalha de Castilhon (1453).


text:
09/10/2018
"La musica m'a causida a jo!" çò-ditz Alidé Sans
A l'occasion de la jornada occitana de ligason collègis e liceus a Perigüers lo 5 d'octòbre 2018, daus eslevas de 3esma daus collegis de La Coquilha e Sent-Abre an pogut far una intervista en occitan a la jòuna chantairitz venguda de la Vau d'Aran en Pireneus espanhòlas. Alidé donet un concert plan vivent coma son guitarista Paulin Courtial dins los vergiers de l'Espaci Culturau François Mitterrand.
Q : Qual atge as e quantben de lengas parlas ?
Ai 25 ans, parle l'occitan aranés , ma lenga de familha e lo catalan, l'espanhòu, las tres lengas oficalas en Vau d'Aran, mai lo francés e l'inglés.
Q : Quora as començat d'aprener la musica ?
Dempuei totjorn, en familha, a l'escòla enfantila. M'acompanhe a la guitarra e a l'accordeon, juegue de pianò tanben mas Paulin Courtial , que m'acompanha, es guitarista professionau.
Q : Perqué as chausit la musica pusleu que lo dessenh, la dança... coma biais de t'exprimir ?
La musica m'a causida a jo ! Aquò se faguet naturalament.
Q : Perqué as chausit l'occitan e non pas una autra lenga ?
Perque es la lenga meuna, pòde m'exprimir d'un biais mai sincere.
Q : De que te ven l'inspiracion ? Coma fas per compausar ?
L'inspiracion ven de l'experiencia de la vita. En generau, compause soleta, parte de la musica, lo texte ven apres, ne'n parle a Paulin e fasem los arranjaments ensemble.
Q : Que pensa ta familha de ton engatjament per la musica ?
Aquò es pas totjorn aisat perqué aquel trabalh balha pas tant de tranquilitat e de stabilitat financiara que non pas un autre.Son contents de veire que sei urosa de far çò que m'agrada.
Q : Quals autras artistas t'influençan ?
Silvana Estrada , d'America del Sud, Mireka, Berota Ingo.
Denis Gilabert e los eslevas
20:09 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (1)
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Nicolau Puech nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 14 d'octòbre 2018 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Alexandre Chiavassa de Vittorio, animator de la matinala de Radiò Occitania a Tolosa.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Per escotar l'emission en directe o en redifusion, clicar sur lo ligam: França Blu Perigòrd
Veiqui lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
e los ligams vers lo sites de Nicolas Puech: www.nicolaspeuch.com e facebook.com/nicolaspeuch
Cronica de toponimia, per Joan-Claudi Dugros
La Chausselie : Très probablement, le domaine, les terres du nom de personne Chausse, bien attesté en Périgord. Comme la finale ne se prête pas à une dérivation en -ie, on a ajouté un -l-, Chausse-l-ie à Saint-Just (24) et un -n-, Chausse-n-ie à Notre-Dame-de-Sanilhac (24).
On trouve aussi la Chausselière dans les départements voisins de Charente-Maritime et Vendée. Chausse est la forme nord-occitane de Causse, issu d'une racine cal-so (base pré-celtique *kal (pierre, rocher, hauteur rocheuse) + suffixe en -so.
Joan-Claudi Dugros
Joan Ganhaire sur octele.com
Joan Ganhaire est l'invité de l'émission « Escrivans » sur la télé 100 % occitane octele.com. Il y lit un extrait de « Lo viatge aquitan » et parle de ses différents livres depuis « Lo libre dau reirlutz » jusqu' a ses derniers romans policiers et « Las cronicas de Vent-l'i bufa ».
A retrouver sur : http://www.octele.com/video-oc/escrivans/Escrivans08J.Gan...
19:39 Publié dans Actualitats, actualité, Joan Ganhaire, Literatura en òc | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
27.05.2018. Vidèo
20.05.2018. Nòva
L’actritz e realizaira italiana Asia Argento es estada la primièra femna a denonciar oficialament
19.05.2018. Nòva
Cossí son los melhors cortmetratges d’Euròpa? En sortissent del circuit academic
19.05.2018. Nòva
Lo Brasil indigèna a conquistat lo prèmi de la jurada de la mòstra “Un Certan
19.05.2018. Nòva
Los realizaires Gaspar Noé (Climax) e Pierre Salvadori (En liberté !) an ganhat los
18.05.2018. Nòva
Après la persecucion, las detencions e las gàrdias a vista, Canas a espandit lo tapís
17.05.2018. Blòg de Zep Armentano
Eth cinèma deth francoargentin Gaspar Noe a un gost d’espleitacion. Gaspar Noe ei, en un mot, un artista.
13.05.2018. Blòg de Zep Armentano
En aguesta edicion deth hestenau de Canes, Christopher Nolan apòrte era restauracion d’un rotlèu
13.05.2018. Nòva
La conferéncia de premsa de Jean-Luc Godard per presentar son darrièr filme Livre d'image
8.05.2018. Nòva
Hollywood en Provença Cate Blanchett, actritz d'Hollywood australiana, es la presidenta
5.05.2018. Nòva
Durant lo festenal de cinèma de Canas (Vencenc), ongan val la pena d’assistir a las sesilhas
29.04.2018. Nòva
Lo filme documentari de Michel Toesca sul prètzfach umanitari de Cédric Herrou e de l’associacion
25.04.2018. Nòva
Lo realizaire Terry Gilliam es un dels Monty Python. Aqueste es lo mèstre dels decòrs e
29.05.2017. Nòva
Acabèt ièr lo festenal de cinèma de Canas (Vencenc), qu’ongan a festejat son
24.05.2017. Nòva
A luòc dempuèi dimècres passat, 17 de mai, lo festenal de cinèma de Canas
15.03.2017. Nòva
Un parelh d’abitants de Canas, suspèctes de s’èsser faches passar per de victimas
13.08.2016. Nòva
Lo cònsol màger de Canas, David Lisnard, s’apond a la polemica del burkini. E mai
23.05.2016. Nòva
La jurada del Festenal de Canas, que son president es estat ongan l’australian George Miller —realizaire
19.05.2015. Blòg de Joan-Marc Leclercq
Lo hestenau de Canas es tornat. Es lo parat de hèr benlèu un petit bilanç de çò que’s debana dens
22.01.2015. Nòva
La jurada del Festenal de Cinèma de Canas, qu’ongan se debanarà del 13 al 24 de mai,
26.05.2014. Nòva
La jurada del Festenal de Canas, que sa presidenta èra la realizaira neozelandesa Jane Campion,
16.05.2014. Nòva
Dimècres de ser comencèt lo festenal de cinèma de Canas (Vencenc). Amb la preséncia
4.05.2014. Nòva
La familha princièra de Mónegue a reafirmat son malcontentament del filme Gràcia
31.05.2013. Nòva
Lo filme del director occitan e tunisian Abd Al Atif Kashish (o Abdellatif Kechiche segon la transcripcion
17.05.2013. Nòva
Tre dimècres passat e fins a dimenge 27 de mai, la vila provençala de Canas (Vencenc) es
1.03.2013. Nòva
Lo realizaire e productor estatsunidenc succedirà al cineasta italian Nanni Moretti per presidir
8.10.2012. Nòva
L’operacion comencèt dissabte de matin, en Occitània (a Niça e Canas), e a
28.05.2012. Nòva
Lo realizaire austrian Michael Haneke as pas volgut far cap d'interpretacion a prepaus del filme


text:
La lenga partejada. Presentacion per Joan Francés Courouau del libre publicat jos sa direccion : La Langue partagée. Écrits et paroles d'oc, 1700-1789, Librairie Droz, 2015.
(Aquesta presentacion foguèt seguida d’une discussion qu’ai ensajat de résumir).
Ostal d'occitania, Tolosa, dimècres 26 d’abrial de 2017
Resumit de la presentacion de J. F. Courouau
Aqueste libre collectiu demandèt fòrça trabalh e implicacion de la còla (Felip Gardy, Xavier Bach, Pèire Joan Bernard, Joan Cristòf Maillard, David Fabié e lo quite Courouau, autor de l’introduccion, de la conclusion critica, e de pas mens de tres capitols). Joan-Francés rend omenatge a J. C. Maillard que defuntèt pauc de setmanas aprèp la publicacion del libre.
L’imatge puslèu negatiu de la literatura d’òc del sègle XVIII dins las qualquas istòrias de la literatura occitana : las escritas per Jean-Baptiste Noulet, Charles Camproux, Christian Anatole e Fausta Garavani. Dins aquelas istòrias, plan pauc de paginas son dedicadas a aqueste sègle, marcat segond totis los autors per una pèrda importanta de qualitat literari. Lafont parla de decadéncia e fa lo raprochament amb l’atonia occitana dels sègles XIV e XV.
Tòca del libre : mesurar l’ample de la creacion occitana del sègle en cercant l’exaustivitat, e aquí la resulta foguèt susprendenta : lo corpus es en efèit fòrça larg, quantitativament es un grand sègle de produccion d’escriches literaris occitans. Aquesta creacion se fa dins una societat prigondament bilingüa. Sus aquel fach, la documentacion manca pas : l’enquesta de l’abat Grégoire, e un fum de contemporanèus que fan de remarcas sus l’emplèc de la lenga. Aquí la distinccion entre compreneson e expression es importanta. D’ara en davant es possible de viure en país d’òc sens parlar ges d’occitan. Lo progrès de la francofonia activa es indiscutable. Mas demora malaisit de pas res comprene a çò que se ditz. Cas del cavalièr (« chevalier ») de Fonvieille, de Tolosa, que sos parents volián en far qualcun que parlariá pas que francés : « Le patois de ma ville natale était interdit dans ma maison paternelle où je fus nourri d’abord par ma mère et ensuite, sous ses yeux, par une villageoise à laquelle rien ne fut plus pénible que l’obligation de ne parler que le français. A l’âge de dix ans, lorsque je fus envoyé au Collège Royal, je me trouvai très mal à mon aise avec mes jeunes camarades ; ce ne fut qu’après quelques mois de fréquentation que je pus les comprendre et balbutier leur jargon, que bientôt je parlais comme eux… », Mémoires historiques, 1824, I, p. 34.
Occitanofònes monolingües : n’i a a la campanha, mas tanben a la villa. Cf. l’afar Calas, ont vesèm que la serviciala de la familha Jeanne Viguier paralava pas ges francés.
Entre los dos, un fum de monde bilingües ; en partent d’una capacitat estrecha, redusida de parlar francés duscas a un bilingüisme equilibrat.
Los elèits podon mestrejar completament lo francés, l’escrire perfièchament e parlar mai que mai occitan. Cf. enquesta Grégoire, Amis de la constitution d’Auch : « L’usage de la langue française n’est non-seulement pas universel, mais encore il est fort rare de voir terminer une conversation, même entre les gens de meilleur ton et les plus instruits, qu’il ne s’y soit glissé un peu de patois […] si l’on préfère le patois dans les villes, dans les cercles les mieux choisis, l’on concevra aisément ce qu’il doit être à la campagne. Le paysan, soit riche, soit pauvre ; l’avocat, le notaire, le monsieur, le ci-devant noble, le curé lui-même, tout le monde parle patois. Ces gens-là ont bien tous un peu plus ou moins d’usage de la langue française, mais ils se sentent gênés en la parlant ; ils ont plus de facilité à s’exprimer en patois » (Gazier, 1880, p. 83). Aital, vesèm que i a una occitanofònia dels elèits, tant coma i a una francofonia del pòble.
Question de la denominacion de la lenga : « lenga d’òc » es una denominacion saberuda, puslèu rara, per contra çò que domina son las denominacions ligadas a un territòri : provençal, gascon… la Gleisa coneis pas que « vulgaire ». Exemple d’un tèxte escrich per un provençal ont l’autor parla a l’encòp de « patois » e de « langue provençale ». Un autre, Court de Gébelin, publica un ensaj titolat : Essai sur la langue gasconne, composée de plusieurs dialectes tels que le toulousain ou langue mondine, le nimois, le provençal, le limousin et le béarnais. Per los contemporanèus, los concèptes de « lenga » e de « dialècte » son pas arestats, e aquò lor empacha pas d’escriure la lenga e amai, de còps que i a, de la defendre. Es lo mot de « patois » que, pr’aquò, domina, per indicar (e aquò èra pas brica lo cas encara al sègle XVII) solament las lengas regionalas (cf. Encyclopédie : « Langage corrompu, tel qu’il se parle dans presque toutes les provinces… On ne parle la langue que dans la capitale… »). La denominacion « patés » es utilizadas per d’autors magèrs coma l’abat Fabre ou Glaudi Peyrot. [J. Sibille fa remarcar l’excepcion de Boissier de Sauvages que ditz « languedocien »].
Progrès de l’istòria literaria occitana, mai que mai dels trobadors, al sègle XVIII. Las invencions de Cesar de Nostredame son interrogadas e un vertadièr trabalh de filologia comença a se far, mas fòrça timidament : cf La Curne de Sainte-Palaye, mas que tira gaire de son trabalh e l’abat Millot (Histoire littéraire des troubadours, 1774), que fa una edicion dels trobadors, ça que là en francés. Aqueste libre descadena una polemica nacionala sus la superioritat dels trovaires de lenga francesa suls trobadors.
Los genres :
N’i a que se tròban pas : cap de tragèdias, cap de pròsas d’idèias… aquí se podriá evidentament parlar de diglossia (amai se lo concèpte, per Courouau, aplicat a la literatura es limitatiu).
La poesia es lo genre lo mai representat. Avèm un nombre incalculable de poesias dins lo sègle XVIII. Question que lo tafura : creacion populara de poesia en occitan ? Rares testimoniatges. Courourau crese pas a l’improvisacion : los quites auròsts (declamacion funèbra dins Val d’Asp) que demoran (los de Marie Blanque) semblan elaborats per l’escrich. Trobam de causas, quora de poèmas faguèron l’objèctes de perseguidas en justicia : poesias carnavalescas, chavirari… Un pastre, totjorn de la Val d’Asp, Jean de Priat autor de cançons, utiliza un sistema di rimas interioras coma dins la poesia basca que son modèl son las cançons de Cyprien Despourrin, qu’es un notable quescriu de pastoralas. I a una poesia populara mas en continuitat amb la poesia praticada pels elèits. Las formas son las mèmas : per exemple la satira que siá populara o pas.
Çò qu’avèm es una quantitat enorma de poesias escrichas per l’elita alfabetizada bilingüa que pratica los mèmes genres que se pratican en francés al mème moment : poesia que celèbra d’eveniments politics, actualitat a l’entorn de la familha reiala, etc. Poesia mondana, cf per exemple Joan de Cabanas (Jean de Cabanes), del mitan parlàmentari d’Ais, qu’escriu per una societat causida. De genres son mai praticats qu’en francés coma lo genre naratiu comic. Mas çò que mòstra l’antologia a pèna pareguda (publicada tanben per Courouau : Le Rococo d’Oc. Une anthologie poétique 1690-1789, Tolosa, PUM, 2017) es qu’aquestes autors espleitan los mèmes genres e cultivan la mèma escritura que los autres autors de poesia a l’escala non solament de França, mas d’Euròpa tota. Mas çò que los ditinguís es la plaça de l’oralitat, fòrça mai importanta en cò dels autors occitans : insercion de la paraula populara dins un encastre sabent e grand usatge del dialòg. Courouau remanda al concèpte d’« oralitura », fargat per Ph. Gardy, mescla de literatura e d’oralitat.
Corpus impressionant de teatre (capitol escrit per Gardy) : pèças per lo temps de la festa (carnaval…), pèças religiosas, d’autras ligadas a l’actualitat politica e puèi un teatre literari de portada mai nauta (se tracha de s’egalar als modèls franceses : Joan de Cabanas, Joan Baptista Fabre, Joan Baptista Coye, etc.). Preséncia del bilingüisme dins aquelas pèças, que reverta l’evolucion de las praticas. Gardy destria doas menas de bilingüisme : de consent (« d’acquiescement »), ont l’autor accepta aquesta evolucion e ne rend compte d’une biais neutre e un bilingüisme que vòl suscitat lo refus dels spectators facia al personatge occitanofòne que tradís en parlant francés (de veser aquí la sesilha assegurada per Aurelia Lassaca de febrièr de 2016 dedicada al personatge del franchimand).
De notar la preséncia d’un genre particulièr, l’operà, amb l’obra de Mondonville, Daphnis et Alcimadure (1754), rapresentat dabant lo rei à Fontainebleau (que l’aimèt), amb la polemica que seguiguèt sus la legitimitat de l’occitan sus l’empont (dins la dralha de la Querelle des bouffons, a prepaus de l’italian).
Aquò nos pòrta a la cançon, estudiada dins aqueste libre per Xavièr Bach e Pèire-Joan Bernard, amb dos domènis d’activitat : la cançon profana e la religiosa. I a de tubes de la cançon occitana coma Lo Bèu Tirsis, estampat amb diversas versions etc.
Puèi avèm la pròsa… Felip Gardy, dis un article, parla de la « pròsa impossibla »[1]. Aquò es estonant : i a fòrça lengas minorizadas en Euròpa ont lo genre mai praticat es la poesia e pas, o gaire, la pròsa. Existís pr’aquò e l’exemple mai famos es lo de Joan l’an pres de l’abat Fabre.
Long capitol dedicat a la lexicografia, als diccionaris que participan a la visibilitat de l’occitan e tanben al progrès de la coneissença de la lenga. Lo sègle XVIII es fòrça positiu : son repertoriats pas mens de 55 diccionaris, manuscrits mas tanben estampats. Lo mai conegut es lo de Boissier de Sauvages (1756 e 1785). Cal tener compte tanben dels libres sus la correccion dels « gasconismes » per « purificar » lo francés dels meridionals.
Enfin Courouau insistís sus sa conclusion qu’es una mèna de responsa a un article de Joan Pèire Chambon de 2013[2], que torna prene un article de Lafont de 1987 sus la discontinuitat de l’istòria literaria occitana. Per Chambon, d’un costat i a una literatura medievala, puèi i a una literatura a partir de la creacion del Felibrige (1854) que l’occitanisme n’es un perlongament. Entre los dos, i auriá pas que de « jos-formacions » de la literatura francesa, perqué los modèls son totis manlevats a la literatura francesa e apartenan a la literatura francesa. Abans de respondre, Courouau ditz cossí es estat impressionat per la quantitat e la qualitat del material trobat pel sègle XVIII (efièch de massa), amb una produccion fòrça mai importanta dins la segonda partida del sègle, que se pòt explicar per la polemica a l’entorn de Daphnis et Alcimadure e la taben, benlèu, sus l’istòria dels trobadors (Histoire littéraire des troubadours). Cossí l’interpretar ? Primièra ipotèsi : amai sens nom propria, aquesta lenga e aquesta cultura, portada sus la plaça publica nacionala, ganha una mèna de legitimitat. Segonda ipotèsi : los meridonals se sasisson d’aquèla matèria pas necessariament en reaccion a, mas d’un biais positiu, amb una mena de consciença istorica. Ara, per respondre a J. P. Chambon. Es qu’avèm aquí un sistèma literari incomplèt ? La nocion de « sistèma literari » (Alain Vaillant) e mai precisa que la de « literatura », perqué se demanda çò que fa una literatura ? D’autors ? N’avèm a bodre. Tanben de legidors e d’auditors, que ne podèm tornar trobar las traças. Avèm d’intermediaris, d’estampaires especializats dins aquesta mèna de publicacion, de copistas de manuscrits (coma en francés : lo sègle XVIII es lo sègles dels manuscrits). Çò qu’avèm pas es una Institucion literaria e d’institucions de promocion de la lenga e de la literatura (pas d’academias, etc.). Sustot avèm pas un sistèma d’evaluacion e de comentari ; avèm pas de critica (levadas qualquas excepcions, coma Peyrot qu’ajèt un compte rendut dins Le Mercure de France). Avèm doncas pas un sistèmi literari complet. [J. Ginestet : incomplet per rapòrt a que ? Mas primièr, lo modèl francés es pas lo modèl unenc de çò que s’escriu en occitan : i a d’influéncias de l’italian, del castilhan…].
Mas i a quicòm de mai important : podèm veser que Provença foncciona coma un monde quasi separat del demai de l’expression occitana. Mas en fach es mai complicat qu’aquò. Per Provença, los modèls son majoritariament franceses mas tanben italians (La Pate enlevade ispirada per la Secchia rapita d’Alessandro Tassoni, parodia de la Gerusalemme liberata de Tasso). E, en fach, se pot constatar tanben la preséncia de Godolin dins las bibliotècas privadas en Provença : lo Ròse es pas una frontièra estanca. I a de fogals (tolosenc, bearnès, provençal… cf. Lafont), existís un espaci de comunicacion : Nimas e Montpelièr ont vesèm de tèxtes provençals que son legits. Las cançons tanben circulan d’un espaci a l’autre (Lo Bèu Tirsis er exemple, los Nadals le Sabòli, etc.).
Enfin, darrièra causa : malgrat l’abondància d’aquela creacion, i a un sentiment de perdia de la lenga, la lenga se perd e perd subretot en qualitat : perqué i a de mai en mai de francismes (es per exemple çò que dison las responsas a Grégoire, subretot, çò dison, dempuèi 40 ans !). Mas encontram de francismes que uèi digun diriá pas ! I a una paur fantasmatica de la mòrt de la lenga amb l’idèia fòrça discutibla que l’occitan es manjat de l’interior pel francés. Question : la vitalitat d’aquesta creacion s’explica per aquel sentiment de perdia ?
Equivaléncia establida entre patéss, pòble, oralitat, ruralitat… e francés, lenga, elèits, escritura, urbanitat. Per Grégoire, l’occitan es la lenga del campestre alara que tota aquesta produccion es urbana !
Discussion
Joèla Ginestet : compren pas perqué se parla totjorn per la leteratura occitana de son estacament exclusiu als modèls franceses, vist que trobam tanben de modèls italians, castilhans, latins… e occitans (Godolin per exemple) ! Amai cal explicar perqué, tant de còps, los modèls son pas seguits : per exemple l’abséncia de pròsa d’idèia, vòl dire que sus aqueste sicut, lo modèl es pas estat seguit.
J. F. Courouau : Mas n’i a pas tant qu’aquò tanpauc dins las autras lengas d’Euròpa de pròsa d’idèia ! Lo francés es dominant dins aqueste camp. Sus la question del modèl, Daniel Fabre disiá qu’es pas possible d’escriure sens aver un modèl. Los tèxtes auto-biografics del sègle XIX an per exemple dos grands modèls : lo modèl Jansemin e lo modèl Mistral. Se pòt pas escriure ex nihilo e aquò val tanben per los escrivaires franceses.
Joan Sibille : A prepaus de la francisacion de la lenga dins lo teatre, creses pas qu’aquò es volontari e qu’es destinat a de monde que comprenon pas forçadament plan l’occitan e se vòl lor facilitar la compreneson ?
J. F. Courouau : òc, aquò es una ipotèsi pel teatre escrit, mas l’Istòria de Joan l’an Pres lo montra plan, i a l’existéncia de registres de lenga e lo francisme fa part del registre naut. Lo mème personatge pòt utilizar lo francisme amb un interlocutor e la forma occitana per parlar amb qualcun de’n bas.
J. Sibille : Es un pauc çò que ditz Tourtoulon (1873) per lo Creissent : destria dos registres pel « patoès », un prestigios mai pròche del francés e un mai occitan qu’es mens prestigios.
J. F. Courouau : Exemple trobat per Sauzet dins Joan l’an pres : lo narator, l’autor que parla e ditz « un soèr » (forma nauta francizada) e aprèp lo personatge de Joan l’an pres ditz « bon vèspre ! ».
P. Sauzet : Aquò mòstra que la lenga de Fabre es mai afrancezada qu’aquela que met en scèna a cò d’un pelucre coma Joan l’an pres. Mas es lo contrari de çò que fa lo parlar popular que utiliza « bon soèr » per la salutacion (perqué marca la cortesia, etc.) e « vespre » dins de situacions descriptivas. E aquò mòstra la vitalitat e la circulacion de la lenga : l’occitan es pas solament en situacion de se far rosigar pel francés e de conservar una diferéncia acquesida que renovela pas. Se podon observar d’evolucions dins la lenga entre lo sègle XVII e XVIII que se pdodon pas explicar coma la resisténcia o pas a la francisacion ; i a tanben d’evolucions internas autonomas, çò que supausa una circulacion e una organicitat. E la literatura es aquí coma la lenga. Lo Felibritge mòstra una contradiccion entre la lenga « nacionala » e la lenga sociala, çò que se vei deja en cò de qualcun coma Boissier de Sauvages que ditz pas nacionala, mas la lenga propra dels aristocrates es l’occitan e la lenga sociala, mestrejada o pas es lo francés e volon pas parlar coma de pelucres perqué an pas encara los esplèches filologics nacionalistas que vendran aprèp. Se pòt far la compareson amb lo tchèc del sègle XVIII qu’èra clafit d’alemand e caldrà esperar lo sègle XIX e de gramaticians, de lingüistas per justificar la lenga propra. Boissier o Fabre avian pas aquels esplèches e Fabre legissiá sas obras a la bona societat aristocratica de Montpelièr. I aviá una complicitat assumida que i a pas de mot per la dire (la benlèu de çò que Lafont apèla « nacion primaria »).
J. Ginestet : Una manca per l’occitan es qu’avèm cap d’entresenhas sus las bibliotècas dels autors abans Mistral.
J. Sibille : Avèm de corespondéncias ? disi aquò perqué pensi a la lètra de Sade a la domaizèla que li apreniá lo provençal.
J. F. Courouau : ne coneissi pas : al sègle XVIII existís quasiment pas ; la lètra de Sade es una excepcion. Se tròban de frasas dins de lètras en francés, mas de corespondéncias en occitan, non. Yves Castan mòstra que dans las prisons, quora un prisonièr voliá corespondre amb son amorosa, demandava a qualcun que sabiá escriure e utilizava en francés totis los formularis amoroses. Arribava a l’amorosa e debiá èsser revirat en occitan.
J. P. Cavaillé : se volèm utilizar lo concèpte de « sistema literari » lo cal istoricizar e localizar ; es en fach lo modèl francés a partir del sègle XVII aprèp la creacion de l’academia francésa. Mas vertat qu’aqueste modèl se pausa e s’impausa e avèm totjorn uèi lo problema de la manca de critica.
Quicòm mai a prepaus de la recerca de la poesia populara occitana amb l’idèia que i a una circulacion entre lo bas e lo naut ; la recerca que cal far es la, fòrça malaisida, de la poesia orala, cantada mai que mai. Se sap melhor per exemple en Italia, ont son de modèls nauts que son estats investits per de monde que sabian quitament pas legir, mas qu’an acquesit l’endecasillabe a l’aurelha e de còp que i a de milièrs de verses de poesia sabenta (Dante, Tasso, Ariosto, Marino). E aquel exemple nos fa pausar la question de l’improvisacion (e cal pas doblidar que lo sègle XVIII foguèt lo sègle de l’improvisacion, en Italia, mas tanben en França), e l’ipotèsi simplòta que podèm far es, vist que ne trobèm de’n pertot a l’entorn (Catalonha, País Basc, Galicia, Italia…), de cercar quicòm de comparable per l’Occitania ont las traças semblan pas tant nombrosas.
Courouau : lo paire de Jansemin èra analfabet e fasiá de cançons, de poèmas cantats de charivari, per carnaval, etc. doncas èran necessariament improvisats, mai o mens.


text:
Província de Pennsylvania
La Província de Província de Pennsylvania èra partida de las Colonias Mejanas, foguèt fondada pel quaker anglés William Penn lo 4 de març de 1681. Lo nom ven del patroním del paire William e del mot latin sylvania, (selva). Èra una de las Tretze Colonias britanicas de l'America del Nòrd que se rebellèron contra lo govèrn britanic en 1775 e que proclamèron lor independéncia creant alara los Estats Units d'America. Venguèt l'estat actual de Pensilvània dels Estats Units d'America.


text:
Étretat
Étretat es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Los bauçes d'Étretat son constituits de calcari del cretacèu, es a dire, per l'essencial, de la greda blanca de silèx del senonian[1]. I a pas d'autres minerals, coma se pòt ne trobar endacòm mai sul littoral cauchois (per exemple lo gres al nòrd del departament de Sèina Maritima, als environs de Dieppe), ni de calcari oolitic del Jurassic coma lo dels bauces de Calvadòs qu'es de tinta pus jaune. S'i distinguisson los jaces regulars de silèx, çò qu'explica la preséncia de còdols sus la plaja. D'efièch, a la seguida dels afondraments de pans de bauç, lo calcari e lo silèx se tròban al contacte de l'aiga de mar que dissòlv lo calcari e l'accion de las èrsas alisca lo silèx per ne far de còdols .
Pus al nòrd, se tròba a Fécamp de bauces calcaris que comptan entre los mai enauçats d'aquel tipe amb 105 m al cap de Fagnet e 120 m ennnaut de la côte de la Vierge (còsta de la Vèrge), contra solament 75 m al maximal costat aval e 84 al maximal costat amont a Étretat. Al pè dels bauces, se verifica la preséncia d'esbudèls eissits de la casuda de pans entièrs de ròca. D'efièch, l'aiga de pluèja s'infiltra dins la greda porosa e l'accion del tòr se pòt apondre alavetz a aquel fenomèn destructor. Comparativement, l'accion de la mar es mendre, e mai que sa responsabilitat siá tanben establida dins lo procès de destruccion dels bauces, amor qu'usa la basa en practicant d'òscas de sapament. Autrament dich, los agents d'erosion pus actius son mai continentals que non pas marins. D'autre biais es çò que permet de comprene los esbodenaments frequents de la de la val de Sèina, que devon evidentament pas res a la mar. »[2]
L'existéncia de tres arcas successivas : la pòrta de Amont, la pòrta d'Aval e la Manneporte es pas ligada a l'origina a l'erosion marina, mas a l'accion d'un riu litoral parallèl a la plaja qu'a cavat son lièch dins lo bauç abans lo recuol d'aqueste, materializat per l'agulha d'un calcari pus dur qu'empachèt sa dissolucion definitiva, d'ont aquela extraordinària creacion de la natura. La mar a puèi alargadas las las arcas, balhant al site son aspècte actual.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
D'après las descobèrtas arqueologicas, l'ocupacion umana del luòc remontariá a l'Antiquitat. Pasmens, s'ignòra tot dels detalhs de la vida e del ròtle tengut istoricament pel vilatge, e quitament lo sieu nom ancian. L'activitat es segurament sempre estada ligada a la pesca, abans lo desvolopament del vilatge en tant qu'estacion balnearia al sègle sègle XIX e la desaparicion dels pescadors a la fin del Sègle XX.
Una vièlha legenda atribuís la fondacion del vilatge als vikings, que sorgissents de son drakkar, aurián temptat d'abusar d'una Dòna Olive, una santa femna fòrça rica, qu'aviá costuma de se banhar o de lavar sa farda a la font al pè d'un ròc. Lo nom de Fontaine Olive a subsistit per designar sus la plaja, una font venguda sosmarina pel recuol del litoral e materializada per una encencha cairada d'epòca antica.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Pierre Auger e Gérard Granier, La guida del País de Caux, edicions la Manufacture 1993. pàg. 76 - 77.
- ↑ Pàg. Auger E G. Granier, Op. Vila. pàg. 79.


text:
Guilhòs
Guilhòs ( Guillos en francés) qu'ei ua comuna situada dens lo departament de Gironda e la region d'Aquitània Lemosin Peitau e Charantas.
(En francés, que disen Guillos).
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Bénédicte Boyrie-Fénié dona tres atestacions ancianas : Guilhos (parrochiani de ~), en 1273, Gilous, Giloutz (parochia de ~), entre 1307 e 1317 (Ròtles gascons), Guilhos (a cappella de ~ arch. Sernensis), en 1326.
Dauzat e Rostaing, que se basan sus l'opinion de Rohlfs[1], Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié e B. Boyrie-Fénié era-medisha son d'acòrd per véder l'origina dens lo nom d'òme latin Aquilius, acompanhat deu sufixe -ossu(m), eretat deu sufixe aquitanic -òtze. Es au mens una probabilitat, estant que las atestacions medievalas permeton pas de conéisher lo nom abans l'aferèsi [2] supausada (tombada de l'iniciala a : *Aquiliossu- > *Aguilhòs > Guilhòs).
Istòria[modificar | modificar la font]
À la Revolucion, la parròpia Sent Martin de Guilhòs fòrma la comuna de Guilhòs. En l'an IX (1800-1801), la comuna de Guilhòs es restacada a la de Landiràs e l'ensemble ven Landiràs e Guilhòs. En 1850, la comuna de Guilhòs est restablida par desmembrament de la comuna de Landiràs e Guilhòs[3],[4].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
L'abséncia de donadas entre 1800 e 1851 ven deu periòde de restacament a la comuna de Landiràs.
- 2013 : 434 abitants
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984.
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN, Pau, 2008
- ↑ Historique des communes, p. 25, sus GAEL (Gironde Archives en ligne) deus Archius departementaus de la Gironda, consultat lo 29 de heurèir 2016.
- ↑ Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui (archius) sus lo site de l'École des hautes études en sciences sociales


text:
Ramon II Trencavel
Ramon[1] II Trencavel (v. 1204 - v. 1267), membre de l'ostal de Trencavel, cercarà durant mantun ans de recuperar las possessions que la crosada albigesa aviá espoliat al sieu paire. S'oposèt mai d'una vegada a Amalric de Montfòrt, filh de Simon de Montfòrt, alavetz establit subre los ancians domenis dels Trencavels.
Raimon es encara jove, quand los crosats fan lo sètge de la ciutat de Carcassona, alavetz tenguda pel sieu paire Ramon Rogièr Trencavel en 1209. A la presa de la ciutat, Simon de Montfòrt, cap militar de la crosada, farà empresonar Ramon Rogièr dins sos pròpris crotons. A la mòrt d'aqueste, lo 10 de novembre de 1209, Simon de Montfòrt, que sollicitava los territòris dels Trencavels, faguèt signar a Agnès de Montpelhièr, la molhèr del defunt, una renonciacion subre los sieus dreits e los de son filh. En contrapartida, recebèt una renda viatgièra de tres mil sòus e lo remborsament subre un an, realizat en quatre pagaments, de sa dòt que pujava a vint-e-cinc mila sòus. Raimon foguèt alara fisat a la tutèla del comte Ramon Rogièr de Fois.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Las formas Ramond e Raimon son tanben posssiblas en occitan


text:
Derròta pera mínima en un partit en qu’ era igualtat siguèc present en tot eth partit. Cap des dus equips dominèc clarament. Ena prumèra mietat, poques ocasions: ua per cada equip en shuts de luenh. Prumèr , Felipe en agarrar ua pilota ena frotau der àrea , shutaue e era pilota ère desviada entà cornèr per Crinon e dempús Marcos , en un shut de luenh de Dutheil desviaue tanben entà cornèr. Tamb 0-0 s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat, auèrem es milhors ocasions entà poder marcar. Pèir, a pasada d’Ignasi se quedaue dauant eth portèr e eth sòn shut tocaue en traueser dera porteria. Eth Garonne responèc tamb er ùnic gol deth partit en que Saurrat, en ua posicion mès que dubtosa, agarraue era pilota dempús d’ un rebot e se plantaue dauant de Marcos entà marcar eth 1-0. Era U.E. Bossòst sajèc d’ empatar eth partit e Pèir auèc ua bona ocasion en un lançament de fauta que tocaue un aute viatge en traueser dera porteria francesa.
Ath finau , derròta ena ½ finau de Comminge mès longa dera istòria ena qu’ er equip aranés dera U.E. Bossòst, ath delà de non jogar sòns milhors partits, patíe baishes plan importants e tanpòc mos a acompanhat era sort enes rematades enes garròts dera porteria contraria.
Aguest pròplèu diuendres 27 de mai, tàs 21 :00 ores, jogam eth darrèr partit dera sason en Cazeres contra er equip locau.
U.S. Garonne: Crinon, Dutheil, Verge, Baboulet, Loutfi, Heuillet, Pellegrini, Watel, Saurrat, Pailloux, Silvert. Remplaçants : Essaoui, Saaf, Saurat.
Trainer : Laplagne Jean Michel.
Tarjetes auriòles : Pailloux.
U.E. Bossòst: Marcos, Marc, Miguel, Jaime, Miguel, Gachi (70’ Javi Castet), Alex, Paba, Madrid (35’ Ariel), Ignasi e Pèir.
Trainer: Adrian.
Gols :1-0 Saurrat (70’).
Arbitre: Laven Mickael.
Liniers :Cunha Philippe, Diebling Lucien.


text:
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Boisson divine
1 Boisson divine le Mer 2 Fév - 18:18
Danís
Adjudant
2 Re: Boisson divine le Ven 4 Fév - 10:45
brazh
Casahèita
3 Re: Boisson divine le Ven 4 Fév - 17:45
Marxelin
Occitan Warrior
4 Re: Boisson divine le Sam 5 Fév - 0:06
Alh Òli
Occitan Warrior
Marxelin a écrit:Atencion sabi pas mas me semblan un pauc fafs. L'escais amb 88 dedins e puèi lo qu'a mes la vidèo en linha aima un vidèo d'Hervé Ryssen, per los que coneisson pas : http://fr.wikipedia.org/wiki/Herv%C3%A9_Ryssen . Après ie acusi pas benlèu lo qu'a mes la vidèo en linha a pas res de veire amb lo grop mas
Si lo tipe a 88 dins son escais, es bensai per de qu'es neissut en... 1988! Aprèp, per Ryssen, ai de mau de trobar de justificacien logica.
5 Re: Boisson divine le Sam 5 Fév - 17:33
brazh
Casahèita
6 Re: Boisson divine le Dim 6 Fév - 21:21
Marxelin
Occitan Warrior
7 Re: Boisson divine le Dim 6 Fév - 21:53
maime
Lemosin de prumiera !
8 Re: Boisson divine le Lun 7 Fév - 9:45
brazh
Casahèita
9 Re: Boisson divine le Lun 7 Fév - 14:20
Sokolovic
Trobador !!
Marxelin a écrit:Soi pas paranò mas benlèu vos vau aprene que 88 es un nombre plan presat pels fascistas perque lo h es la ochena letra de l'alfabet e 88 vòl dire "Heil Hitler". Puèi cal picar sul nom de l'autor de la vidèo e dedins doncas i a una vidèo ont parla Hervé Ryssen. Pensi que lo mond que son capables d'aimar un tipe aital que parla son pas recomendables. Coma o diguèt Brazh, cal esperar mas ai de dobtes enòrmes.
Parier coma tu. E meme ne siau quasi segur.
10 Re: Boisson divine le Lun 7 Fév - 19:05
Danís
Adjudant
Vòle pas dire, mas un temps Tres A Cantar fugueren per los que los coneissen pas repertoriats coma grope de fafs per çò que los identitaris avian fach un article elogiós sus eus apres un concert... tant que i aguet pas de fòto que circuleren ente eran vestits de chamisons "Occitania Antifascista", l'article demoret...
En mai aqui la musica es de la qu'agrada aus fafs : un bocin de folk/metal...
Sei pas tròp per cridar au lop quand n'en vesem quitament pas la coa. Espere de veire.
11 Re: Boisson divine le Mar 8 Fév - 7:32
Gascoun
Toriste
Escotatz : https://www.youtube.com/watch?v=YAOYthlBiYM
E taben : https://www.youtube.com/watch?v=7NT_oNihIyk
12 Re: Boisson divine le Mar 8 Fév - 8:34
Sokolovic
Trobador !!
Danís a écrit:Lo grope e lo tipe qu'a botat la videò en linha son doas entitats diferentas. Ditz pas qu'aparten au grope, ditz pas tanpauc qu'es lo viraire, quo es pas un clip "oficiau"...
Vòle pas dire, mas un temps Tres A Cantar fugueren per los que los coneissen pas repertoriats coma grope de fafs per çò que los identitaris avian fach un article elogiós sus eus apres un concert... tant que i aguet pas de fòto que circuleren ente eran vestits de chamisons "Occitania Antifascista", l'article demoret...
En mai aqui la musica es de la qu'agrada aus fafs : un bocin de folk/metal...
Sei pas tròp per cridar au lop quand n'en vesem quitament pas la coa. Espere de veire.
Òc parlavi dau tipe.
Per quant au grop... De veire, mai l'a ben quauqun aqui que lei conoisse non ?
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Montaut (Gers)
Montaut[1][2][3],[4],[5] (oficialament en francés Montaut-les-Créneaux) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, situada dens lo departament de Gers e la region Occitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Montaut, vilatge del airal urban d'Aush, aporat sus un tuc a 8 km au nòrd-est d'Aush, domina la vath de l'Arçon e deu Gers.
Las municipalitats limitrofas son Mirapeish, Crastas, Nogarolet, Lo Bolin, Aush e Prenhan.
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1821, Montaut a absorbit la màger part de l'anciana parròquia de Biane, situada au nòrd-est, au limit de la municipalitat de Mirapeish a laquau èra ligada. Ne'n subsisteish pas mai que la glèisa de Santa-Catalina e un pijonèr, que fasiá partida deu castèth uèi arruïnat.
Lo meteis an estó tanben ligat a Montaut lo vilatge deu Malartic, situat al sud-est en direccion d'Aush. Se pòt encara i veire la glèisa, e lo castèth (privat) qui data del sègle XVIII.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Viticultura : Costalats de Montastruc (VDP)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Montaut es un castelnau e qu'i damora une grana part de las murralhas, notadament la tor-pòrta oèst, recentament restaurada.
La glèisa de Saint-Miquèu data deus sègles XIIau e XIIIau, le cloquièr data deu XIXau.
Las maisons, que mantuas an colanas, dens l'arrua centrau qui passa en devath de l'anciana hala (mercat cobèrt), que son estadas tanben bròi restauradas.
Le castèth, qui espia suu penent nòrd, qu'es privat e ne's visita pas. Qu'es la soa tor màger carrada, dab sons merlets qui a balhat lo qualificatiu au nom francés de la comuna (Montaut-les-Créneaux), en 1917, tà'u destriar de l'aut Montaut de Gers, batiat lavetz Montaut d'Astarac.
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Jean Thore, medecin e botanista, vadut lo 13 d'octobre de 1762 a Montaut.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Luòcs, basa de donadas de toponimia occitana Comission Toponimica Occitana de l'Institut d'Estudis Occitans, IEO.
- ↑ « Grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon » del siti oficial del departament de Gers. (fr)
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ Top'Òc Diccionari toponimic occitan del Congrès permanent de la lenga occitana.