text:
Agadir
Agadir (en arabi أكادير, en tamazight , en portugués Santa Cruz do Cabo de Gué) es una vila del sud-oèst del marroquin, capitala de la regio Soss-Massa-Drâa e de la prefectura d'Agadir Ida-Otanane, situada dins la partida nòrd d'una baia a la còsta atlantica, a 508 km al sud de Casablanca, a 173 km d'Essoaoira e a 235 km a l'oèst de Marraquèsh. Se tròba entre 250 e 300 mètres d'altitud. Los abitants se nomenan gadiris, gogadir en berbèr.
Somari
Populacion[modificar | modificar la font]
Segons lo cens del 2004 i aviá 346 106 abitants mas l'airal urban compta prèp de 600 000 abitants amb las vilas vesinas Inezgane e Aït Melloul. Es la seisena vila de Marròc aprèp de Casablanca, Rabat, Fès, Marraquèsh e Tanger. Dins la vila se parla l'arabi, lo berbèr (Shilha) e lo francés. La populacion en 1952 èra de 30 111 abitants (que 1518 josieus e 6062 europèus).
Descripcion de la vila[modificar | modificar la font]
La vila foguèt destroïda per un tèrratrem en 1960 e tornèt èsser bastida en totalitat. Lo centre vila inclusís diversas avengudas que las de Muhammad V e Hassan II e la mesquita Lobnane. A la zona a la broa la mar i a fòrça ostalarias e restaurants e quartièrs residencials; la plaja fa prèp de 10 km.
Lo quartièr de Talborjt (mot berbèr que vol dire la Petita torre) es compausat del Nouveau Talborjt, separat de l'ancian quartièr per l'avenguda Muhammad Sheikh Saâdi. S'i tròba la mesquita de Mohammed V e dos jardins. Lo quartièr vielh, al front de mar e dins la zona del uadi Tildi, demorèt destroït en 1960 e demorèt roïnat.
I a fòrça quartièr residencials que lo Fonti, prèp de la plaja, al costat del quartièr d'Illig (a 2 km de la plaja). Cap a l'aeroport, a l'èst, i a la vila de Dakhla amb ostals d'estil marroquinandalós.
Lo pòrt se consacra a la pesca, pòrt comercial, e dempuèi pauc pòrt esportiu. Es lo primièr pòrt sardinièr del monde.
La Casba, (Agadir Ofella = Agadir la nauta o Agadir N'Ighir = Agadir del puèg) bastida en 1572, e lo quartièr de Fonti als seus pés, es la partida mai vielha de la ciutat; i a rèstes de l'anciana fortaleza. Lo quartièr industrial (L'abattoir) es tròba al còr de la vila; foguèt mens afectat pel tèrratrem de 1960.
Lo soc (souk), que compòrta mai de sièis mil boticas, es enrodat de muralhas amb diversas pòrtas; es organizat en sectors d'activitat. La medina foguèt creada en 1992 per l'artista italian Coco Polizzi, dins lo quartièr de Ben Sergao (a prèp de 4,5 km del centre), per far comèrci dels productes artesanals, e foguèt bastit segon la tecnicas tradicionalas berbèras. Comprèn un jardin exotic.
Lòcs d'interés[modificar | modificar la font]
- Musèu municipal Bert Flint
- Val dels Aucèls, parque zoologic d'aucèls
- Jardin de Portugal amb un musèu
- Mosqueta Mohammed V
- Souk al-Had (mercat cobèrt, los dimenges)
Istòria[modificar | modificar la font]
Agadir apareis dins l'istòria abans del sègle XII. Polibi a l'epòca romana se sona lo nom Rhysaddir, que poirá èsser dins la zona d'Agadir, mas la cituacion fa contravèrsia. La primièra mencion es a un portulan en 1325, amb lo nom de Porto Mesegina, de la tribú berber dels mesguina. En 1505 un portugués, João Lopes de Sequeira, fondèt un establiment comercial e pesquièr dins la zona e prèp d'una font bastiguèt una pichona fortaleza de fusta al pé del puèg a la broa del mar, que nomenèt Santa Cruz do Cabo de Gué (nom portugués del modèrn cap Ghir) al luòc onte uèi se tròba lo quartièr de Fonti desaparegut aprèp 1960, que lo nom venia del mot portugués "fonte" (font). L'establiment demorèt dins las mans de Lopes de Sequeira, fins al 25 de genièr de 1513 foguèt comprat pel rei portugués, e i nomenèt de governadors portugueses.
- 1513 - 1521 Francisco de Castro
- 1521 - 1523 Simão Gonçalves da Costa
- 1523 - 1525 António Leitão de Gamboa
- 1525 - 1528 Luis Sacoto
- 1528 - 1529 António Leitão de Gamboa (segona vegada)
- 1529 (febrièr a julhet) António Rodrigues de Parada
- 1529 - 1534 Simão Gonçalves da Camara
- 1534 Rui Dias de Aguiar
- 1534 Guterres de Monroy
- 1534 - 1538 Luís de Loureiro
- 1538 - 12 Març 1541 Guterres de Monroy (segon còp)
Lo portugués deguèt far fàcia a l'ostilitat dels abitants de la region nomenada lo Sos (Sous) e subretot de la confratenitat religiosa dels djazuliyya que s'èra installada al Sos dempuèi mai de 50 ans, que proclamèt la guèrra santa. Profeitèt de l'ascencion d'una familha de shurafa originaris de la region del Draa, los Banu Sad, lo cap de familha foguèt proclamat "cap de la guèrra santa" a l'entorn de 1510. Ap de 1530 lo portugueses demorèron blocat dins la fortaleza. En 1540 lo cherif sadita del Sos, Muhammad al-Sheikh, ocupèt lo puèg que dominava la fortaleza qu'èra portada d'artilhariá. Lo sètge de la plaça comencèt lo 16 de febrièr de 1541. Lo rei Joan III de Portugal (1521-1557) examinava dempuèi 1540 l'oportunitat d'evacuar qualques plaças de Berberia, e quand lo cherif sadita conqueriguèt Santa Cruz lo 12 de març de 1541 (lo governador capitulèt), sa decision se realizèt en pauc de meses las plaças de Safim e Azemor. Sèis cent portugueses foguèron fach presonièrs dins la conquèsta de Santa Cruz, que lo governador Guterres de Monroy e la seuna filha Mècia; los captius foguèron salvats per de religioses portugueses; Mècia, lo marit qu'aviá morrit dins la batalha, se mariguèt amb lo cherif e moriguèt en jacilha en 1544. Lo meteis an lo cherif liberèt Guterres de Monroy, amb que venguèt amic.
La ciutat demorèt despoblada fins que lo suldan Abd Allah al-Ghalib (1557-1574) i faguèt bastir una fortaleza (la casba) en 1572, al suc del puèg e se sonava Agadir N'Ighir o Agadir-Ighir, literalament, Lo granièr fortificat del puèg. Lo pòrt, o mai exactament l'embarcadaire, lo site foguèt aprèp frequentat pels cristians per cargar de sucre e conservèt aquel caractèr fins a que se fondèt Mogador en 1773. Lo cap trapèt lo nom d'Ighir (ara Cap Ghir).
En 1731 se produguèt un grand tèrratrem. En 1746 los olandeses i installèron una fabrica, amb l'autoritzacion del sultan e ajudèt a restaurar la vila.
La vila dintrèt en decadéncia progressiva aprèp 1773, a causa de la concurréncia del pòrt de Mogador (Essaoira). En 1789 un viatjaire europèu la descriviá coma una vila quasi desèrta amb d'ostals en roïnas. En 1884 Charles de Focauld dins son òbra Reconnaissance au Maroc, descriu un luòc miserable de pescadors, sens comèrci.
Alara dintrèt dins l'actualitat en 1911, amb l'incident d'Agadir (vejatz Incident d'Agadir). En 1913 i dintrèron los franceses. A l'epòca aviá mens de mil abitants. Mai tard prosperèt a causa del desvolopament de l'agricultura, de la pesca e de las minas. Lo pòrt comencèt a se bastir en 1914 e foguèt agrandit e a partir de 1920 comencèt a prosperar. Dins los ans 1930 èra una etapa importanta de la Aeropostala onte Antoine de Saint-Exupéry e Jean Mermoz, fasián escala. Dins los ans 1940 comencèt a créisser jols dessenhs del director del servici d'urbanisme de Marròc Michel Écochard, amb forma de fèrre de caval ponchant cap al mar. Lo nòu pòrt comercial dubriguèt dins los ans 1950, e l'activitat economica augmentèt e comencèt a atreure lo torisme pel seu bon clima e las ostalariás dubriguèron. En 1959 lo iòt d'Aristoteles Onassis que portava coma òste Winston Churchill, faguèt escala dins lo pòrt.
Lo 29 de febrièr de 1960 foguèt destroïda per un tèrratrem de 5,7 punchs de l'escala de Richter. I aviá pas mens de quaranta mil abitants que 15000 moriguèron. La vila se tornèt bastir a qualques 2 km al sud. Tornèt atreure de toristas e se desenvolupèt en totes los aspèctes.
Economia e clima[modificar | modificar la font]
L'activitat portuària e comerciala (es lo primèr pòrt de pesca de Marròc), e l'exportacion dels productes agricòls de la fertila val del Sos, es la mai granda activitat seguida pel torisme e l'industria. La vila dispausa d'un aeropòrt internacional nomenat Al-Massira. Lo clima es plan bon amb 300 jorns de solelh, e una temperatura totjorn caud mas pas tròp de 14 a 16 de minima e de 19 a 22 de maximum, levat quan bufa lo vent del Sahara que poja la temperatura fins a 40 graus. Las pluèjas son de 250 mm l'an, concentradas entre novembre e març.
Cultura e esport[modificar | modificar la font]
Dempuèi 2004, i a un festenal de musica berbèra, nomenat festival Timitar. Lo club esportiu principal es l'Hassània d'Agadir; la vila dispausa d'un gran estadi.
Enbessonatge[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- Lista dels governadors portugueses
- (fr)P. de Cenival, Chronique de Santa Cruz du Cap de Gué (Agadir), París, 1934
- (pt)J. Figanier, História de Santa Cruz do Cabo de Gué (Agadir) 1505-1541, Lisboa 1945
- (fr)Charles de Focauld, Reconaissence au Maroc, París 1934


c: text/html

text:
1726
Aquesta pagina concernís l'an 1726 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- Jacques Carrey (1649-1726), dessenhaire francés.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Arle
Arle (oficialament en francés Arles) es una vila d'Occitània, en Provença e es la capitala de Camarga. Es una comuna dau departament dei Bocas de Ròse dins la region administrativa de Provença-Aups-Còsta d'Azur. Son animal totemic es lo leon. Lo gentilici es arlatenc -a.
Somari
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom d’Arle deriva d’Arelate, mot d’origina celtica significant luec situat près de l’estanh[1], per referéncia ais terrenhs sanhós qu'enròdan la ciutat. Durant l'Edat dau Fèrre (sègle VIIIen-IIen avans J.-C.), Arle èra un dei principaus oppida celtics de Mediterranèa[2]. Vèrs 50 av. J.-C., Juli Cesar sona encara la ciutat Arelate dins sei Comentaris sus la Guèrra civila (I, 36, 4)[3].
Geografia[modificar | modificar la font]
Arle se situa a la broa de Ròse, ont comença son dèlta a la pòrta de Camarga. La vila la bastiguèron au sègle VI sus un ròc que domina la riba senèstra de Ròse e se desvolopèt vèrs l'oèst, sus la riba drecha (quartier de Trincatalha) puèi au Sud (quartiers dau Borg Vièlh, de la Roqueta e de Barriòu) e au Nòrd (quartiers de Montplaser e de Trebon). La preséncia de paluns a l'èst a limitat son desvolopament dins aquela direccion. La vila d'Arle es marcada fortament per la preséncia de Ròse que la còpa en dos e que demòra encara, a l'ora d'ara, una menaça a causa de seis aigats.
Quartiers[modificar | modificar la font]
La vila se compausa de nòus quartiers:
- L'Autura
Coma son nom l'indica es lo quartier pus aut de la vila, e tanben lo pus ancian , poblat dempuèi lo sègle VI. Sei carrieras pichòtas son fòrça presadas dei toristas; es uèi situat dins lo sector sauvagardat de la vila.
- La Ciutat (quartièr de l'Ostau de vila)
Situat au centre de la vila, lo quartier de la ciutat ne foguèt lo centre religiós e politic dempuei l'antiquitat. Aquela denominacion, d’origina medievala, es uei rarament utilizada; se ditz ara quartier de l'ostau de vila en referéncia a un de seis edificis mai conegut. D'una granda riquessa arquitecturala es tanben fòrça animat, en particular durant la Feria Coma l’ensems dau centre vila, fa partit dau sector sauvagardat.
- Lo Mejan
Lo Mejan se situa entre lei quartiers de la Ciutat a l’èst e au sud, de la Roqueta a l’oèst e de Ròse au nòrd; lo quartier ocupa una superfícia modesta dau centre de la vila e son abitat se distinguís pauc dei quartiers vesins. Son istòria remonta a la renaissença medievala de la vila. Encuei, ambe l’arribada deis edicions Actes Sud, lo quartier a pres una orientacion culturala e aperten tanben au sector suvagardat de la vila[4].
- La Roqueta
Sonat autrecòps, Borg dei Porcelets o Vielh Borg lo quartier de la Roqueta se situa entre Ròse, lo baloard Clemenceau e la carriera Gambetta. Lo nom de Borg deis Porcelets remonta au sègle XI quora lo quartier èra lo fèu dei senhors arlatencs. Lo tèrme de Vielh Borg li foguèt bailat per oposicion au quartier dau nòrd d’Arle creat pauc après e apelat lo Borg Nòu. Après estre estat un quartier de pescadors e de mestiers liats au flume dusca l’arrivada dau camin de fèrre au mitan dau sègle XIX, la Roqueta ambe seis ostaus estrechs e seis otèls particulars, es encuei un quartier de 2500 abitants que coneis un reviscòl important ambe l’implantacion de fòrça botigas e comèrcis[5].
- La Cavalariá / Pòrtanhèl
- Lo Barriòl (au sud)
- Lo Trebon (au nòrd)
- Leis Aliscamps (a l'èst)
- Trincatalha (a l'oèst)
Istòria[modificar | modificar la font]
Eraldica[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Leis Arenas d'Arle, anfiteatre roman.
- Leis Aliscamps
- Glèisa de Sant Trefume
- Abadiá de Montmajor
- Obelisc d'Arle
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Bertran Boisset (mitat sègle XIV-debuta sègle XV), erudit d'Arle, autor d'una cronica e d'un Tractat de destrar e d'atermenar.
Camin de Compostèla[modificar | modificar la font]
La Via Tolosana dei camins de Sant Jacme debuta a Arle.
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Luec situat près (are) de l’estanh (late) ; lo radicau *lat- es generalament ligat au substantiu feminin latis, bessai celtic, que designa « un palun, una sanha ». Se retròba tanben aquela rasiga late dins d’autres toponims de vilatges situats dins de zonas de paluns, mai que mai en Provença o en Lengadòc : Pèiralata, Lata…
. Fonts : Encyclopédie universalis, consultée le 4/05/2008; patrimoine.ville-arles, consulté le 4/05/2008
- ↑ référence, Dominique Garcia, La Celtique méditerranéenne. Habitats et sociétés en Languedoc et en Provence. Modèl:S mini--Modèl:S-s av. J.-C., éditions Errance, Paris, 2004, (ISBN 2-87772-286-4)
- ↑ « Naves longas Arelate numero XII facere instituit » (« Il fit construire à Arles douze vaisseaux de guerre »).
- ↑ Source : patrimoine.ville-arles.fr, consulté le 1/05/2008
- ↑ Source : patrimoine.ville-arles.fr, consulté le 1/05/2008


text:
Metal (musica)
L'apellacion metal en musica que correspon a realitats artisticas hòrt divèrsas. Que i a totun quauques denominators comuns enter tots los grops (o casi) qui's revendican d'aqueste estil.
La musica[modificar | modificar la font]
La musica metal qu'utiliza lo mei sovent
- ritmes hòrt marcats, que sian rapides o lents, dab ua frequenta utilizacion de la dobla pedala o de la dobla gròssa caisha
- guitarras electricas saturadas
- ua votz hèra energica, sovent agressiva. Dens mantuns estils de metal lo cant qu'ei quitament remplaçat per crits, tanben aperats vocaus.
Los estils[modificar | modificar la font]
Que i a mantuns estils de musica metal :
- lo heavy metal
- lo thrash metal
- lo black metal
- lo death metal
- lo neo metal
- lo doom metal.
Parièr, cèrts grops qui ne's reconeishen pas dens nat d'aqueths estils que crean la loa pròpia apellacion entà mentàver la loa musica. Atau los Finés d'Impaled Nazarene qu'apèran la loa mesclanha de black metal e de crust-punk "nuclear metal". E lo grop de heavy metal italian Rhapsody, hòrt influenciat per las musicas de filmes, que ditz har "Hollywood metal"
L'estetica[modificar | modificar la font]
Qu'ei hèra importanta dens lo monde deu metal. Las pochetas de cèrts discs que son hèra esteticas e los grops que las se hèn har per artistas especializats. Quauquas tematicas que son recurrentas : la mort, la guèrra, ua vision fantasmada de l'Edat Mejana, l'heroic fantasy, la religion (en particular lo satanisme) e l'esoterisme.
La mòda[modificar | modificar la font]
La màger part deus musicians e deus fans de metal qu'an lo peu long, que sian hemnas o òmis. Hèra que's vesteishen dab quessòts a l'efigia de grops. Los bracelets dab claus que son tanben hèra presats. Que vedem tanben mei de tatoatges e de piercings en se passejar dens un concèrt de metal que non pas sus ua plaça publica. Enfin las gojatas que pòrtan tanben raubas dab dentelas negras. Aquesta mòda recenta que vien deu moviment goth-electro.
Mes cada sotaestil de metal qu'a tanben los sons còdes particulars.


text:
Prémery
Prémery es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Al cors de las jornadas del 25 e del 27 de junh 1944, las tropas alemandas de la Escor de Pionièrs de Cosne-sus-Loire, en residint en lo aquartera del 85e regiment de infanterie de linha, se son liurats a desparièras operacions a Thauvenay e a Prémery, a l'ajuda de camions réquisitionnés en la jornada del 24 de junh e #que los xofers e convoyeurs n'avián #èsser internès en lo aquartera.
Lo dimars 27 de junh, a 3 oras del matin, los Alemands #emprene una expedicion contra los maquis, en los bòsques al nòrd de Prémery. Aquela operacion comptava 15 camions a la sortida de Cosne. Cinc unes autres camions, partits de Nivèrns, los #prene suls luòcs. Sus aqueles darrièrs, dos canons antichars. De Cosne èran partits egalament cinc tanks #qu'un T-34 d'origina russa e quatre pichons tanks Renault. L'efectiu n'èra de 350 a 400 òmes. L'operacion pas #donar cap de resultat. A la siá terminaison, la tropa se #trobar dins lo vilatge de Vielmanay, amb un grop d'una dotzena de civilas armats de mitraillettes e las pòchas atapidas de cartouches e de tracts. Los abitants del país #reconéisser en eles dels òmes #que los avián desvelhats al mièg de la nuèch en se fasent passar per Patriotes. Los tracts n'evidéncia al mièg del vilatge avián molzut a la « Nièvre liberada ». L'objectiu d'aqueles manqui patriotes semblava èsser de descobrir la localizacion dels grops de Resisténcia e de far manifestar la populacion en lo sieu favor, en vista de donar motiu a représailles. La sensatesa dels abitants del pòble a déjoué aqueles manœuvres. L'operacion s'es acabada a 16 oras. Los cinc tanks demoravan en panne fauta de carburant. Una pròva facha pels remolcar es demorat va, e dels tracteurs pesats avián demandat a Nivèrns.[1]
Au cours des journées du 25 et du 27 juin 1944, les troupes allemandes de l'École de Pionniers de Cosne-sur-Loire, résidant dans la caserne du 85e régiment d'infanterie de ligne, se sont livrées à différentes opérations à Thauvenay et à Prémery, à l'aide de camions réquisitionnés dans la journée du 24 juin et dont les chauffeurs et convoyeurs avaient été internés dans la caserne.
Le mardi 27 juin, à 3 heures du matin, les Allemands entreprirent une expédition contre le maquis, dans les bois au nord de Prémery. Cette opération comptait 15 camions au départ de Cosne. Cinq autres camions, partis de Nevers, les rejoignirent sur les lieux. Sur ces derniers, deux canons antichars. De Cosne étaient partis également cinq tanks dont un T-34 d'origine russe et quatre petits tanks Renault. L'effectif était de 350 à 400 hommes. L'opération ne donna aucun résultat. A sa terminaison, la troupe se retrouva dans le village de Vielmanay, avec un groupe d'une douzaine de civils armés de mitraillettes et les poches bourrées de cartouches et de tracts. Les habitants du pays reconnurent en eux des hommes qui les avaient réveillés au milieu de la nuit en se faisant passer pour des Patriotes. Les tracts en évidence au milieu du village avaient trait à la « Nièvre libérée ». Le but de ces faux patriotes semblait être de découvrir l'emplacement des groupes de Résistance et de faire manifester la population en leur faveur, en vue de donner motif à des représailles. La sagesse des habitants du village a déjoué ces manœuvres. L'opération s'est terminée à 16 heures. Les cinq tanks restaient en panne faute de carburant. Un essai fait pour les remorquer est resté vain, et des tracteurs lourds étaient demandés à Nevers.[2]


text:
1406
Aquesta pagina concernís l'an 1406 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Majapahit[modificar | modificar la font]
Fin de la guèrra parekreg ambé la desfacha e la mòrt dau rèi usurpator Bhre Wirabhumi. 170 Chinés d'una mission diplomatica — China sosteniá l'usurpator — foguèron tuats durant la batalha finala. Aquò entraïnèt la colèra de l'emperaire Yongle que demandèt d'indemnitats importantas per la mòrt de seis òmes. Per defugir un conflicte còntra l'Empèri, Wikramawardhana acceptèt mai aguèt de dificultats per trobar la sòma (60 000 tahil d'aur, → 1408).


text:
Rock'n'roll
Lo rock'n'roll o rock and roll es un genre musicau que mescla lo Blues negre e lo Rythm and Blues en primièr luòc, amb la cultura blanca marcada per la musica country.
Los instruments de basa del rock son la guitarra electrica, la bassa electrica e la batariá. Lo rock se pòt tanben considerar coma una cultura vertadièra, amb en mai de la musica lo cinèma, las bendas dessenhadas en passant per la mòda.
Naissença del Rock 'n' Roll[modificar | modificar la font]
Lo rock n'roll apareguèt en 1951 als Estats Units amb lo disc jockey Alan Freed qu'animava una emission apelada Moondog's Rock And Roll Party. Foguèt la primièra difusion del rock n'roll a una larga audiença.
Los dos precursors en cò dels cantaires blancs foguèron Elvis Presley "The King" e Bill Haley. Buddy Holly, Jerry Lee Lewis, Eddie Cochran e autres Gene Vincent seguèron. Los musicians negres demorèron fòrça actius amb Chuck Berry e Bo Diddley.


text:
Montpesat (Bearn)
Montpesat (Bearn) (Monpezat en francés) qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
- Montpesat (atestacions Monpessat en 1373, Mompesat, en 1385, Monpesat en 1402, Mons-Pazatus, en latin, en 1425, Mont-Pessat, cap a 1540) que vien de l'occitan mont, deu latin mons, montem. Lo segond element que pòt estar lo participi passat deu latin pedare, «paisherar», «palengar», donc fortificar dab fondacions solidas [1], [2]; pr'aquò, Pierre-Henri Billy que constata que pedare es sense descendéncia gallo-romanica [ací, occitano-romanica] e que pensatus (de pendere) > pensat > pesat, «en penent», convien milhor (citat per Pau Burgan e Andriu Lafon a prepaus de Montpesat de Carcin, qui presenta l'atestacion Mons Pensatus en 1040 [3]).
Istòria[modificar | modificar la font]
Enter 1842 e 1874, Montpesat qu'annexa Vetrac [4].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- Enter 1842 e 1874, Montpesat qu'annexa Vetrac, çò qui explica las variacions de populacion de la comuna
- 2013 : 80 abitants (23 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des Communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984.
- ↑ Paul Burgan, André Lafon, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Association Antonin Perbosc, 2006, p. 279
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=22979


text:
Arronville : A visiter absolument ! #1 Parc Saint-Paul
Vous ne pouvez pas venir à Arronville sans passer par Saint-Paul, à 27,8km du centre de Arronville, et venir voir le site le plus visité. Plus de 347 026 visiteurs y sont aller en 2012 contre 355 000 en 2011 ce qui en fait le 24e site en catégorie recreactif le plus visité de France.
Château de Maisons (, c'est un site touristique inscrit au Patrimoine Mondial de l'UNESCO. Maisons Laffitte, 26,6km de Arronville) Villa Savoye à Poissy (, c'est un site touristique inscrit au Patrimoine Mondial de l'UNESCO. Poissy, 29,3km de Arronville) A faire durant votre séjour à Arronville En plein Air Centre aquatique Aquathelle à Chambly (11,3km du centre de Arronville). Piscine Aquavexin à Trie ChÂteau (23,1km du centre de Arronville). Centre Nautique Intercommunal à Nogent Sur Oise (29,5km du centre de Arronville). Aquaspace à Beauvais (29,5km du centre de Arronville). Parc aux Etoiles à Triel Sur Seine (21,8km du centre de Arronville). Jardin du Peintre André Van Beek à Saint Paul (27,2km du centre de Arronville).
Besoin de vous rafraichir ? Trouver une
Plage de Baignade à Arronville
avec notre carte des plages et vérifiez les données d'analyse des eaux de baignade
A découvrir Base de loisirs de St Leu d'Esserent à Saint Leu D'esserent (23,5km du centre de Arronville). Bateau Le Bel Ami à Beauvais (27,4km du centre de Arronville). Villes et villages a visiter non loin de Arronville Classée Ville d'Art et d'histoire Pontoise vous propose un grand nombre d'activités et de visites. (14,8km du centre de Arronville). Classée Ville d'Art et d'histoire Chantilly vous propose un grand nombre d'activités et de visites. (26,7km du centre de Arronville). Classée Ville d'Art et d'histoire Beauvais vous propose un grand nombre d'activités et de visites. (27,9km du centre de Arronville).
A parcourir durant votre voyage à Arronville Jardin De Campagne à Grisy-les-Plâtres (7,0km du centre de Arronville). La Roche-Baude à Nesles-la-Vallée (7,9km du centre de Arronville). Les Glycines à Nesles-la-Vallée (8,3km du centre de Arronville). Le Jardin De La Margelle à Hérouville (9,4km du centre de Arronville). Jardins Familiaux Du Marais à Chambly (10,7km du centre de Arronville). Office Du Tourisme De L'Isle-Adam à L'Isle-Adam (11,5km du centre de Arronville). Pavillon Chinois à L'Isle-Adam (12,0km du centre de Arronville). Château De Stors à L'Isle-Adam (13,1km du centre de Arronville). Jardins Du Château D'Auvers à Auvers-sur-Oise (13,3km du centre de Arronville). Jardin De L'Atelier De Daubigny à Auvers-sur-Oise (13,3km du centre de Arronville). Ville D'Auvers-Sur-Oise à Auvers-sur-Oise (13,5km du centre de Arronville). Parc Du Château De Grouchy à Osny (13,5km du centre de Arronville). Jardin De Marie-Lorette à Auvers-sur-Oise (13,8km du centre de Arronville). Ancien Verger De L'Hermitage à Pontoise (14,1km du centre de Arronville). Parc Du Château De Marcouville à Pontoise (14,1km du centre de Arronville). Jardins Potagers De L'Hermitage à Pontoise (14,2km du centre de Arronville). Jardin D'Abeilles à Pontoise (14,4km du centre de Arronville). Jardin Des Toits Rouges à Pontoise (14,4km du centre de Arronville). Jardin De La Citadelle à Pontoise (14,4km du centre de Arronville). Jardin De Sylvi Pasquier à Pontoise (14,4km du centre de Arronville). Parc Et Château De Méry-Sur-Oise à Méry-sur-Oise (14,6km du centre de Arronville). Jardin Écologique Caue Du Val D'Oise à Pontoise (14,6km du centre de Arronville). Jardin De La Ville à Pontoise (14,6km du centre de Arronville). Jardin Du 10 Impasse Tavet à Pontoise (14,7km du centre de Arronville). Jardin Des Lavandières à Pontoise (14,7km du centre de Arronville). Jardin De Dominique à Pontoise (14,7km du centre de Arronville). Jardin Du Musée Tavet à Pontoise (14,7km du centre de Arronville). Jardin Gingko à Pontoise (14,8km du centre de Arronville). Jardin Du Dôme - Roseraie à Pontoise (14,8km du centre de Arronville). Potager De Marcouville à Pontoise (14,8km du centre de Arronville). Jardin De La Bibliothèque à Pontoise (14,8km du centre de Arronville). Jardin De Roses à Pontoise (14,9km du centre de Arronville). Jardin Art Insolite à Pontoise (14,9km du centre de Arronville). Jardin Des Cinq Sens à Pontoise (15,1km du centre de Arronville). Parc De L'Abbaye De Maubuisson à Saint-Ouen-l'Aumône (15,3km du centre de Arronville). Vigne De La Commune Libre De Saint-Martin à Pontoise (15,4km du centre de Arronville). Parc Des Larris à Pontoise (15,9km du centre de Arronville). Jardin Du College Du Moulin A Vent à Cergy (16,2km du centre de Arronville). Jardin Zen à Courdimanche (16,7km du centre de Arronville). Jardin Sauvage Du Collège Roland Vasseur à Vigny (16,7km du centre de Arronville). Atelier Sous Le Bouleau à Cergy (16,9km du centre de Arronville). Potager De L'École Et Accueil De Loisirs Des Croizettes à Courdimanche (17,0km du centre de Arronville). Jardin De La Côte Du Jallais à Pontoise (17,0km du centre de Arronville). Jardin De La Maison Bernardin De Saint-Pierre à Eragny (17,8km du centre de Arronville). Jardins Familiaux à Courdimanche (17,9km du centre de Arronville). Jardin D'Eau - Ghanate à Vauréal (17,9km du centre de Arronville). Jardin Anglais à Vauréal (18,1km du centre de Arronville). Jardin D'Éliane à Pierrelaye (18,2km du centre de Arronville). Jardin Partagé De La Challe à Eragny (18,3km du centre de Arronville). Le Petit Quebec à Vauréal (18,5km du centre de Arronville). Musée de la Nacre et de la Tabletterie à Meru (6,8km du centre de Arronville). Musée d'Art et d'Histoire Louis Senlecq à L'isle-Adam (11,6km du centre de Arronville). Musée Tavet Delacour à Pontoise (14,7km du centre de Arronville). Musée Camille Pissarro à Pontoise (15,0km du centre de Arronville). Musée Pillon à Chaumont-En-Vexin (18,1km du centre de Arronville). Musée Archéologique du Val d'Oise à Guiry-En-Vexin (20,0km du centre de Arronville). Musée de la Batellerie à Conflans-Sainte-Honorine (21,3km du centre de Arronville). Musée de la Céramique Architecturale à Auneuil (22,0km du centre de Arronville). Musée des Arts et Traditions Populaires à Ermont (24,5km du centre de Arronville). Musée Zola-Dreyfus à Medan (26,5km du centre de Arronville). Musée jean-Jacques Rousseau à Montmorency (27,2km du centre de Arronville). Musée de la Renaissance - Château d'Ecouen à Ecouen (27,5km du centre de Arronville). Musée Départemental de l'Oise à Beauvais (27,8km du centre de Arronville). Musée Condé à Chantilly (28,1km du centre de Arronville). Musée Gallé-Juillet à Creil (28,5km du centre de Arronville). Musée d'Art et d'Histoire à Poissy (28,5km du centre de Arronville). Musée du Jouet Pierre Pinel à Poissy (28,7km du centre de Arronville). Musée du Vieil Argenteuil à Argenteuil (29,0km du centre de Arronville). Musée de la Nacre et de la Tabletterie - Arronville Monuments Historique de Arronville Eglise Saint-Pierre-Saint-Paul du 12e siècle, 13e siècle
et dont les éléments classées sont Eglise Saint-Pierre-Saint-Paul : classement par décret du 18 janvier 1943 Domaine de Balincourt (également sur commune de Menouville) du 2e moitié 18e siècle, 1er quart 20e siècle
réalisé par LIEGEON Denis-Claude (architecte), MAINELLA Raffaële (architecte paysagiste) et dont les éléments classées sont Château : façades et toitures, parc avec ses pièces d'eau et ses parties construites : inscription par arrêté du 27 février 1989 Allée couverte du Néolithique récent
et dont les éléments classées sont Allée couverte : classement par arrêté du 25 janvier 1963 Carte touristique, les principaux sites touristiques à Arronville et dans les environs Cliquer sur l'icone de la carte touristique pour voir le détail, utilisez les boutons de zoom + et - pour étendre ou réduire la vue Il manque un lieu ou un hébergement ? Complétez nos données, ou si il figure dans nos données Ajoutez des images et une description, c'est libre et gratuit et cela aidera les internautes. Logement saisonnier à Arronville Sinon en Gîte ?
-
Gîte Aux Ecuries d'Auvers à Auvers Sur Oise, Gîte de M. et Mme Meusnier qui est à 13,8km de Arronville. - Gîte de Mr et Me Prêcheur à Courdimanche, Gîte de Mme Prêcheur qui est à 18,0km de Arronville. En chambre d'hôte
-
Chambres d'hôtes Les Glycines à Saint Sulpice (19,1km de Arronville), Chambre d'hôte de M. et Mme Bonnel. - Chambre d'hôtes Chez Ciné à Sannois (25,6km de Arronville), Chambre d'hôte de Mme Lamoureux. Arronville, trouver un Office de tourisme Office de Tourisme des Sablons en Pays de Nacre à MÉru (6,3km du centre de Arronville).
Office de Tourisme de L'Isle Adam à L'isle Adam (11,7km du centre de Arronville).


text:
Monenh
Monenh qu'ei ua vila de Bearn, situada dens lo bacin de Lac. Qu'ei senhalada per la soa glèisa gotica de gran endom e per lo gran hustatge d'aqueth bastiment. Monenh qu'ei situada au miei deu terrador qui produseish lo vin de juranson. Monenh qu'ei ua comuna administrada peu departament francés deus Pirenèus Atlantics de la region d'Aquitània.
Somari
- 1 Istòria
- 2 Heraudica
- 3 Especialitats
- 4 Geografia
- 5 Geografia
- 6 Istòria
- 7 Administracion=
- 8 Demografia=
- 9 Equipaments
- 10 Educacion
- 11 Personalitats
- 12 Bibliografia
- 13 Nòtas
- 14 Ligam extèrne
- 15 Luòcs e monuments
- 16 Personalitats ligadas amb la comuna
- 17 Véser tanben
- 18 Ligams extèrnes
- 19 Nòtas
Istòria[modificar | modificar la font]
Plini l'Ancian que mentau un pòble aperat MONESI en Aquitània (aquesta afirmacion qu'ei uei denegada[1]). Au dia de uei non se pòt pas provar qu'aqueth pòble be sia a l'origina deu nom Monenh mes, desempuish lo sègle XVIII, mantuns istorians e erudits qu'an sostienguda aquesta tèsi. Tot çò qui's sap suber l'istòria de Monenh au cors deu pumèr sègle qu'ei la preséncia d'ua mena de hortificacion suber ua hita enqüera aperada uei lo dia lo Casterar suu lòc on e 's quilhore la hortelessa qui, destrusida per Joana de Labrit au XVIau sègle, e emparore la vila medievau.
Durant l'Etat Mejana, Monenh que ho ua de las principaus vilas de Bearn, estatut que perdore sancerament dab la modernitat.
Tostemps segon Pèir de Marca, lo geograf arabi Ach-Cherif-al Edrisi que mentaré (au sègle XII) Monenh (d'un biais transcrivut Munins [2] dens la soa edicion francesa (en latin), Geographie Nubiensis, de 1619) com un lòc de passatge entaus marcadèrs arabis. Ad aquesta epòca, Monenh que possediva ua abadia laíca (e donc ua glèisa) vassau deus vescomtes de Bearn (e la quita vila que n'èra la soa proprietat). Monenh qu'èra tanben ua vegaria on lo veguèr deu vescomte e avèva per mission de crubar los beneficis e amendas qui 'u èran devuts.
Enter 1188 e 1215, Gaston VI lo Bon qu'autregè a Monenh los beneficis deu Fòrs e Costumas de Morlans (ortografiat Morlaas en ua mencion d'aqueth document en 1395) : Monenh que deishava alavetz d'estar ua possession dirècta deu vescomte. Au cors de las annadas seguentas que hasèva l'aquesida deu bòsc d'Arinc (uei conegut com bòsc deu Larinc), ua hont importanta de revienguts.
Au sègle XV, la comunautat vesiau de Monenh que bastí ua navèra glèisa gotica e monumentau qui remplacè la glèisa de l'abadia laïca. Aquò que's podó har mercés a la proprietat economica e a ua pression fiscau de las granas suus vesins de Monenh.
Au sègle XVI Joana de Labrit qu'ensagè d'impausar la religion protestanta ; a maugrat qu'ua partida deus notables e acceptessin de bon grat, la majoritat, obligada d'assistir a las ceremònias protestantas dens la glèisa (vaduda temple protestant) que manifestè ostensiblement lo son desacòrd. Los moneishons qu'avón totun d'escóner aquesta ostilitat quan lo poder reiau e miacè de sevir e de cremar la glèisa. Aqueth apasiment qu'estauviè a Monenh las repressions sagnosas que viscón d'autas ciutats bearnesas com Ortès o Bètlòc.
Lo culte catolic que tornere d'estar majoritari un còp restaurat peu poder reiau. Per aquesta escadença, lo rei Loís XIII de França que s'estanquè a Monenh suu son camin de cap a Pau.
Durant los sègles seguents Monenh que joguè pas mei qu'un ròtle segondari dens l'istòria bearnesa en tot seguir l'anar generau de la vita bearnesa : emigracion, adopcion de las leis navèras de la Republica, monocultura deu milhòc e industrializacion arron de la Dusau Guèrra Mondiau dab lo desvolopament deu Bacin de Lac.
Durant lo segond conflicte mondiau, lo bòsc deu Larinc que ho un terren d'accion de la Resisténcia (los Corps Francs Pommiè, C.F.P., aperats aciu Armada deu Larinc).
A la debuta deu sègle XXI, Monenh qu'arcuelhó ua escòla calandreta.
Heraudica[modificar | modificar la font]
-
-
-
Escut de Monenh 3 : De sinòple deu cap cabironat d'aur e de sable
Especialitats[modificar | modificar la font]
Monenh qu'ei situat au bèth miei deu terrador deu vin de juranson. Enter las soas especialitats gastronomicas òm pòt tanben mentàver los persecs e lo hromatge deus Pirenèus.
Geografia[modificar | modificar la font]
Monenh que's tròba en Bearn dens lo Bacin de Lac (adara aperat a còps Còr de Bearn suus desplegants toristics). Lo territòri de Monenh que's situa enter lo Bearn pirenenc e lo Bearn de la plana.
.
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion=[modificar | modificar la font]
Demografia=[modificar | modificar la font]
Quartièrs[modificar | modificar la font]
- Borg (juntada de las ancianas Arrua e Borg Nau)
- Cabiròu
- Camp de Lop
- Castèth
- Coòs
- Laquidea
- Lopienh
- Marca Mala
- Serròt
- Trolh
- Larinc
- Uchar
- Yolet
Idrografia[modificar | modificar la font]
Lo terrador de Monenh qu'ei traucat per afluents deu gave de Pau :
- La Baïsa
- La Baïsèra (alimentada per la Bailonga, era medisha neurida per l'arriu deu Larinc)
- Lo Lusoèr
Silvicultura[modificar | modificar la font]
La comuna dispausa desempuish tostemps deu bòsc deu Larinc (anticament aperat bòsc d'Arinc).
Termièras[modificar | modificar la font]
Monenh qu'ei tanhenta dab las comunas le La Horcada e Pardias au nòrd, Luc e Cardessa a l'oest, Auloron Senta Maria, Goes, Estialesc e La Seuva au sud, Aubertin, La Comanda, Arbús, Cuqueron e Parbaïsa a l'est.
Equipaments[modificar | modificar la font]
La comuna possedeish un estadi, ua piscina e un quilhèr.
Educacion[modificar | modificar la font]
Monenh que compta dab duas escòlas primàrias e, entaus estudis segondaris, deu collègi Joan Sarralh.
Personalitats[modificar | modificar la font]
- Joan Sarralh (Monenh, lo 14 d'octobre de 1891 - París, lo 28 de heurèr de 1964) istorian, ispanista e rector de l'Academia de París.
- Lo compositor Henri Duparc que demorè ua tempsada a Monenh.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Duval, Marie Victoire. Monein, Une communauté du Béarn au Moyen Âge et sous l' Ancien Régime. Monenh, 1991.
- Marca, Pèir de. Histoire de Béarn. París : Veuve Jean Camusat, 1640.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ La hont de Plini qu'èra Estrabon qui en grèc en vertat mentau los Onesi dab ua omega Ω qui serè estada presa per ua M latina
- ↑ Segon Gérard Troupeau, proferssor a l'INALCO e especialista de l'arabi, Munins que seré en vertat Morlans mau transcrivut dens la traduccion latina
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
[1] (en francés)


text:
Çò de prometut qu'ei devut ! Qu'avetz d'ara enlà en linha la version gascona deu vèrb'Òc, conjugador occitan deu Congrès !
L'InÒc Aquitània e lo Congrès que v'invitan a las jornadas contributivas en occitan, Oc-a-ton, organizadas en partenariat dab Wikimedia France, divés 9 e dissabte 10 de deceme de 2016, au Castèth d'Este de Vilhèra (64).
Lo Conselh lingüistic del Congrès s'amassèt lo dissabte 15 d'octobre a l'Ostal d'Occitània a Tolosa. A integrat un sòci mai - Francés Coutray - e alargat son burèu amb Cecila Chapduelh e Rafèu Sichèl.
Lo Congrès e la FIMÒC qu'organizan un encontre-formacion tà çò deu vocabulari de l'actualitat en occitan lo 25 de noveme a Tolosa e lo 5 de deceme a Vilhèra.
Patric Rós, president del CIRDÒC, publica un comunicat après l'anóncia de la Comuna de Besièrs de se retirar del sindicat mixte que gerís l'establiment.
L'InÒc Aquitània que sòrt de hicar en linha ua navèra version deu son site Internet tà'vs har descobrir o tornar descobrir lo son tribalh.


text:
Lionel Messi
Lionel Messi (Rosario, Província de Santa Fe) qu'ei un jogador argentin de fotbòl considerat per auguns com lo miélher deu monde.
Vadut hens ua familha economicament modèsta que comencè a jogar mainatge dens un club de quartièr abans de passar dens las divisions inferiorars de Newell's Old Boys. A 11 que ho arremarcat peu Club Atlético River Plate entau son talent, totun, aquesta institucion non lo prengó pas per'mor de non pas acceptar de pagar lo son tractament de creishença (sonque 900 dolars per mes pr'aquò), vadut necessari après qu'un maladia ormonau e hosse estada diagnosticada.
Fin finala qu'ei lo FC Barcelona qui prengó aquesta responsabilitat dab la condicion de hà'u se seguir entà Espanha. Qu'obtiengó la nacionalitat espanhòla en 2005 e que jòga en purmèra division entau FC Barcelona desempuish 2007.
En 2009 que ho premiat dab lo Balon d'Or de la revista France Football e Mièlher Jogador deu Monde de la FIFA.
La comparason dab Diego Armando Maradona qu'ei estada marcada dab un gòl de Messi comparat dab lo Gòl deu Sègle deu Pibe de Oro (en mieia finala de la Copa del rey contre lo club Getafe.
Dab la Seleccion Argentina de Fotbòl qu'a jà emportada la Medalha d'Aur Olipica a Pequin.


text:
Visan
Visan ( Visan en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom de Visan (atestacions de Avisano, en 1136, Avisa en 1148, Avisani en 1418) ven dau nom d'òme latin Avitius emé lo sufixe -anum[1],[2]. La primièra sillaba a disparegut per aferèsi. Visan èra probablament una granda proprietat gallo-romana.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- La refòrma cantonala de 2014 càmbia pas res per lo canton de Vauriàs que garda sei limits precedents.
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2011 : 1907; 2013 : 1910 abitants (47 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007


text:
Fauna (biologia)
Lo tèrme de fauna designa l'ensemble de las espècias animalas presentas dins un espaci geografic o un ecosistèma determinat (per oposicion a la flòra).
La biodiversitat es essenciala a la sobrevida de nombrosas espècias de plantas, certanas d'entre elas estent dependentas a 100 % d'un unic insècte per lor pollinizacion e doncas lor reproduccion. Maitas personas pensan doncas que l'òme deuriá agir sus la natura per la preservar, dins l'interès de totes. Çaquelà l'òme poiriá jogar a l'aprendís masc e modificar l'equilibri natural en volent manténer certans caractèrs. D'autres, curioses del fenomèn natural, preferisson, coma al Serengeti, daissar la natura agir d'esperela; dins aqueste pargue nacional, una espècia de lion manquèt de disparéisser a causa d'una malautiá. Lo partit pres de pas intervenir es estat mantengut.
Vejatz la Categoria:Fauna (noms scientifics) pels animals per lor nom scientific.
Vejatz la Categoria:Fauna (noms vernaculars) pels animals per lor nom vernacular.


text:
Internet Explorer
Windows Internet Explorer, abreviat IE, MSIE, MS IE o pus simplament Internet Explorer, es lo navegador web de Microsoft, installat per defaut amb Windows. Es devengut lo navegador web mai utilizat al monde aprèp aver despassat Netscape Navigator dins las annadas 1990. Mas dempuèi qualques temps, lo logicial pèrd de terren al profièit de Mozilla Firefox.
Las versions anterioras a la version 7 son nomenadas « Microsoft Internet Explorer ». A partir de la version 7, lo logicial es nomenat « Windows Internet Explorer ».


text:
Samoëns
Samoëns en arpitan (Samoëns en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- De la XIVen a la XIXen sègle, los tailleurs de pèiras de Samoëns #solcar l'Euròpa. Entre los sieus bastiments : los otèls de vila d'Anecí e de Bonneville, la glèisa paroissiale de Ferney-Voltaire, la vila de Carouge, divèrses fòrts de Vauban, los canaux bastís jos Napoleon, lo Senat de Savoie a Chambéry, e meteis de las bastissas en Louisiane. Qualques #venir architectes e lo un d'eles i aguèt elegit cònsol de Ferney-Voltaire. Segon la tradicion, la confrérie de las tailleurs de pèira de la vallée, las « frahans », seriá fòrça mai anciana e remontariá a l'epòca dels emperaires romains, ont quatre de dintratz eles, crestians, #èsser martyrisés per i aver refusèsse de édifier una estatua consagrada al culte de l'emperaire[1],[2].
- Du XIVen au XIXen siècle, les tailleurs de pierres de Samoëns sillonnèrent l'Europe. Parmi leurs constructions : les hôtels de ville d'Annecy et de Bonneville, l'église paroissiale de Ferney-Voltaire, la cité de Carouge, plusieurs forts de Vauban, les canaux bâtis sous Napoléon, le Sénat de Savoie à Chambéry, et même des édifices en Louisiane. Certains devinrent architectes et l'un d'eux fut élu maire de Ferney-Voltaire. Selon la tradition, la confrérie des tailleurs de pierre de la vallée, les « frahans », serait beaucoup plus ancienne et remonterait à l'époque des empereurs romains, où quatre d'entre eux, chrétiens, furent martyrisés pour avoir refusés d'édifier une statue vouée au culte de l'empereur[3],[4].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Mickaël Meynet, Los Frahans, 2008
- ↑ Mickaël Meynet, #Cent ans a la Jaÿsinia, 2006
- ↑ Mickaël Meynet, Les Frahans, 2008
- ↑ Mickaël Meynet, Cent ans à la Jaÿsinia, 2006


text:
Bernâtre
Barnate en picard ( Bernâtre en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Bernâtre Es un vilatge rural picard del Ponthieu, situat al limit entre lo departament de la Soma (80) e del departament del -Calava (62), a 21 km al nòrd-es de Abbeville.
Compte agut de la siá localizacion géographique, la municipalitat se tròba al limit entre la region de Picardie e de la region Nòrd--Calava.
Bernâtre est un village rural picard du Ponthieu, situé à la limite entre le département de la Somme (80) et du département du Pas-de-Calais (62), à 21 km au nord-est d'Abbeville.
Compte tenu de sa localisation géographique, la commune se trouve à la limite entre la région de Picardie et de la région Nord-Pas-de-Calais.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Mahaut De Reinnevel, vicomtesse de Bernâtre, épousa en 1360 Jean, senhor de Tuncq, descendent de las familhas de Boubers-Abbeville.
Mahaut de Reinnevel, vicomtesse de Bernâtre, épousa en 1360 Jean, seigneur de Tuncq, descendant des familles de Boubers-Abbeville.


text:
Praseodimi
Praseodimi es un element quimic, de simbòl Pr e de numèro atomic 59.
Es un metal gris argent del grop de las tèrras raras. Fa partit de la familha dels lantanids. A temperatura ambianta, es ductil, malleable e s'oxida lentament a l'aire. Se serva dins l'òli minerala, pr'amor que reagís fortament amb l'aiga.
Son nom ven dels mots grècs prason (πpάσov - « pòrre») e didymos (δίδuuoς - « besson »), per encausa de la color verda de son nitrat.
Los quimists creguèron longtemps que la mescla d'oxid de praseodimi-neodimi èra un còs simple entrò que Carl Auer von Welsbach los desseparan en 1885.


text:
Vatican
Vatican o la Ciutat de Vatican o la Santa Ses es l'Estat independent mai pichon del Mond (tant en superfícia coma en populacion). Sa superfícia es de 0,44 km². Es un enclavament dins la ciutat de Roma, en Itàlia. Vatican es lo sèti del Papa, lo cap de la Glèisa Catolica. La Ciutat de Vatican inclutz lo puèg de Vatican (Mons Vaticanus, nom d'origina precrestiana), e los Camps de Vatican, ont i a la Basilica de Sant Pèire, la Capèla Sixtina e los Musèus de Vatican. Tanben apertenon a Vatican d'autres edificis romans extèrnes a la Ciutat de Vatican.


text:
Mohandas Karamchand Gandhi
Mohandas Karamchand Gandhi (en gujarati: મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી; romanizat: mohandās karamcaṃd gāndhī, AFI: /moːhənd̪aːs kərəmtʃənd̪ gaːnd̪ʱiː/) (Gujarat, 2 d'octobre de 1869 - Delhi, 30 de genièr de 1948) foguèt un grand menaire politic e espiritual e un dels paires fondators de l'estat d'Índia. Es conegut e sonat en Índia e dins lo mond coma Mahatma Gandhi, en sanscrit "granda arma", o coma Bapu, en gujarati "paire". Los seus principis de Satyagraha qu'es la resisténcia al travèrs de la desobesissença civila de massa, e de l'Ahimsa qu'es la non-violéncia totala, an inspirat de militants nombroses per la libertat e los dreits civics dins lo mond coma : Martin Luther King Jr., Steve Biko, Nelson Mandela, e Aung San Suu Kyi.
Gandhi faguèt d'estudis d'avocat en Anglatèrra puèi empleguèt pel primièr còp sas idèas en Sud-Africa per luchar contra la discriminacion de la comunitat indiana. Tornat en Índia, Gandhi engimbèt los bordièrs e trabalhaires paures per protestar contra las taxas esclafantas e la discriminacion de las leis britanicas. Venguèt lo governaire del Congrès Nacional Indian, faguèt campanha per l'ajuda als paures, lo desliurament de las femnas indianas, l'afrairament entre las comunitats e etnias de religions diferentas e tanben per la fin de las discriminacions de las castas. Se batèt per l'independéncia d'Índia de tota dominacion estrangièra (britanica).
En 1930, Gandhi menèt lo pòble d'Índia a s'opausar a la taxa de la sal e faguèron La marcha de la sal sus 400 km. Foguèt embarrat mantuna annada en Sud-Africa e en Índia mas sempre demorèt partisan de la non-violéncia. Gandhi es estat reconegut lo Paire de la nacion en Índia e lo seu aniversari lo 2 d'octobre es un jorn feriat: lo Gandhi Jayanti.Modèl:Ligam AdQ


text:
21/05/2016
Raibe negre 22 per Gilbert Borgés
Centre de readaptacion cardiaca. M'an botat dins una chambra dobla. Quò vòu pas dire que es dos còps mai granda. Som dos dedins. Sei coma monsur Gautier. Es eslonjat sus son liech, espadrilhas rojas aus pés, anòraque barrat, capucha sus la testa. A los braç crosats sus lo pitre, las mans enquilhadas jos las aisselas. De temps en temps, las suert per se trapar son I-phone e espiar l'escran d'un aer concentrat. Sabe pas qual atge a monsur Gautier. Es magre. Quò inspira pas confiança, quauqu'un entau magre. Sas jarras son pas mai gròssas que mos ponhets.
M'explica perque es aquí. Dos AVC. Triple pontatge. Es desjá vengut una setmana mas a pas suportat le centre. Puei me parla de sa mòrt. Pendent doas oras. Se 'resta de parlar. Espiá l'I-phone. Se pren lo pol.
- Seissanta-dotze, çò-ditz. Quo es normau ?
Lo rassegure. Tòrna començar. Seissanta-dietz. Espiá un moment l'escran de l'I-phone e sòna l'infirmiera. Li explica que quò li sarra lo parpalh. L'infirmiera li fai un electrocadiograme e li manda lo medecin.
Lo medecin l'ausculta, li pausa tot plen de questions, l'escolta, se calcula, li anonça que quo es de l'angoissa, que vai li donar quauquaren per l'aidar, nos saluda e se'n vai.
Monsur Gautier laissa passar un moment. Se tuca lo còu.
- Quò es tot dure, aquí, çò-ditz en se careçar lo talhon d'adam.
Tòrna sonar l'infirmiera. Li explica qu'a lo còu tot dur e que quò l'estofa. L'infirmiera ditz ren, suert, se'n tòrna e li balha un pitit cachet. Monsur Gautier l'engola emb la meitat d'un gòt d'aiga. L'infirmiera se'n vai.
Monsur Gautier vira la testa devers me.
- Veses : sei malaude e me balhan de las potingas ! çò-ditz d'un aer degostat.
Gilbert Borgés
09:05 Publié dans Cronicas d'autor, Raibes negres e Istòrias minuta de Gilbert Borgés | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Baudrecourt (Mosèla)
Baudrecourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Vilatge del país messin de la distincion de Morville, possession de la abbaye de Sant-Arnoul de Mètz e dels Célestins de Mètz.
- Village du pays messin de la seigneurie de Morville, possession de l'abbaye de Saint-Arnoul de Metz et des Célestins de Metz.


text:
Umberto Eco
Umberto Eco (Alexàndria, Piemont, 5 de genièr de 1932 - Milan, 19 de febrièr de 2016) foguèt un escrivan, istorian e filosòf italian. Èra professor ordinari de semiotica e president de l'Escòla Superiora d'Estudis Umanistas de l'Universitat de Bolonha.
En 1971 fondèt Versus, una de las revistas italianas mai importantas de semiotica, e n'es encara director e membre del comitat scientific uèi.
En 1980 capitèt dins lo genre narratiu. Son primièr roman, Il nome della rosa, coneguèt sulpic una brava capitada, tant que ne venguèt un best-seller internacional revirat a trenta-dos lengas e foguèt adaptat al cinèma.
En 1988 publiquèt son segond roman, Il pendolo di Foucault.
Son nombrosas sas òbras sus las teorias de la narracion e la literatura: Lector in fabula (1979), Sei passeggiate nei boschi narrativi (1994) , Sulla letteratura (2002), Dire quasi la stessa cosa (2003), sus la traduccion. A mai a collaborat durant tota sa carrièra a un bon nombre de jornals coma La Stampa, La Repubblica, Il Corriere della Sera, Il Giorno, Il Manifesto e tanben a de revistas coma L'Espresso (que i pòrta una rubrica bisetmanièra, La bustina di Minerva), Quindici e Il Verri.


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dijous, 7 de febrer de 2013
Alban Faust
Alemand peu pair e de neishença, suedés deu costat mairau e de residéncia, Alban Faust qu'ei un musician de tradicion essenciaument oèst-suedesa (comtat de Dalsland) . Qu'ei un fabricant d'instruments renomat : nyckelharpa, sacpipa tradicionau (còrnamusa d'incha simpla com la boha), sacpipa dit "uilleann pipes deu nòrd" (sacpipa de bohet dab tres bordons, inventat peu quiti Alban) e cornamusa de Dalsland (còrnamusa d'incha dobla de la soa invencion). En mestior de còrnamusa suedesa, qu'ei probable un deus mei bons fabricants de tots (tà non pas díser lo melhor) per la qualitat deus sons instruments e sustot per la soa inventivitat. Qu'editè un pialat de CDs, tots excellents, qui's pòden escotar e crompar en linha aquiu.
Aquiu qu'avetz petit documentari qui'u ei consacrat. Qu'ei en alemand, entaus qui comprenen aquera lenga:
E entaus qui non saben pas l'alemand, que'us demora la musica suedesa. Aquiu, ua polska seguida per ua valsa:
Ua auta polska:
Ua tresau polska (ja v'aví dit que la polska èra la dança emblematica deus suedés?)


text:
Sosmarin
Un sosmarin (var. sotamarin)[1] es un veïcul maritim qu'es capable de navegar sota la superfícia de l'aiga.
Somari
- 1 Istòria
- 2 Principis de foncionament
- 3 Tipes de sosmarins
- 4 Nòtas e referéncias
- 5 Bibliografia
Istòria[modificar | modificar la font]
Lei premiers assais de sosmarins[modificar | modificar la font]
L'idèa d'un naviri sosmarin apareguèt per lo premier còp durant l'Antiquitat au sègle IV avC. en Grècia puei au sègle II avC. en China. L'objectiu èra de crear un naviri leugier capable de missions d'observacions. Puei, s'abandonèt l'idèa fins au periòde de la Renaissança europèa quand foguèt tornarmai prepausada per l'Anglés William Bourne. Lo premier assai capitat se debanèt en 1620 gràcias a l'Olandés Cornelius Jacobszoon Drebbel. L'interès militar dau sosmarin foguèt rapidament comprés e lei País Bas assaièron de crear un premier modèl en 1653 que foguèt una revirada.
Lei premiers sosmarins militars[modificar | modificar la font]
Lei premiers assais de sosmarins militars aguèron luòc a la fin dau sègle XVIII e au començament dau sègle XIX. En 1776, un naviri britanic foguèt atacat sensa succès per lo sosmarin estatsunidenc Turtle. Aqueu darrier foguèt lo premier sosmarin vertadier capable de se desplaçar d'un biais autonòm gràcias a una eliç de propulsion. Entre 1800 e 1804, l'armada francesa assaièt un prototipe dich Nautilus qu'èra esquipat de minas per destruir lei naviris enemics. Maugrat la destruccion de dos naviris durant leis assais, lo prototipe foguèt finalament pas adoptat. Puei, en 1812, pendent la guèrra entre Anglatèrra e leis Estats Units, una temptativa novèla d'utilizacion d'un sosmarin s'acabèt per una revirada e la mòrt de son pilòt.
Lei progrès contunhèron durant lo començament dau sègle XIX e certanei flòtas militaras acomencèron de recèrcas seriosas sus lo subjècte. La guèrra de Secession (1861-1865) foguèt l'ocasion per lei dos camps d'assaiar de veïculs novèus coma l'Alligator, que foguèt lo premier sosmarin de l'US Navy, e lo CSS Hunley per lei Confederats. Aqueu darrier venguèt lo premier sosmarin que capitèt d'aprefondar un naviri enemic lo 18 de febrier de 1864. Pasmens, subrevisquèt pas a l'ataca.
Durant aqueu periòde, lei recèrcas regardèron egalament lo sistèma de propulsion dau sosmarin per abandonar lei sistèmas d'eliç accionats per la fòrça umana de l'esquipatge. Lo premier assai foguèt realizat en 1863 per la Marina Francesa amb un motor utilizant d'èr comprimit. En 1864, Narcís Monturiol prepausèt un prototipe utilizant una maquina de vapor a la superfícia de l'aiga e un motor quimic en sotada. Dins leis annadas 1860-1880, certanei flòtas militaras acomencèron de s'esquipar de sosmarins. Aquela evolucion foguèt confirmada au començament dau sègle XX per l'aparicion de motors electrics puei diesel-electrics, permetent d'aumentar l'autonomia.
La Premiera Guèrra Mondiala[modificar | modificar la font]
La Premiera Guèrra Mondiala foguèt lo premier conflicte que veguèt lei sosmarins tenir un ròtle important. Dominada per lei flòtas aliadas, la marina alemanda construguèt un nombre grand de sosmarins. Foguèron utilizats per atacar lei linhas d'avitalhament deis Aliats, mai que mai aquelei de l'Empèri Britanic. permetèron d'aprefondar {{formatnum:5000} naviris aliats o nèutres dins l'Ocean Atlantic entre 1914 e 1918. Pasmens, maugrat aquelei succès, poguèron pas empachar l'avitalhament deis Illas Britanicas puei l'arribada dei fòrças estatsunidencas sus lo frònt francés a partir de 1917.
La Segonda Guèrra Mondiala[modificar | modificar la font]
Durant la Segonda Guèrra Mondiala, lei sosmarins foguèron totjorn utilizats per l'ataca dei linhas d'avitalhament enemigas, magerament per leis Alemands, lei Japonés e leis Estatsunidencs. Poguèron aprofichar de tecnologias novèlas coma lo schnorchel per aumentar lor autonòmia o assaiar de concèptes novèus de sosmarins coma lo crosaire sosmarin (Surcouf francés) o de tacticas d'atacas novèlas (chinaredas formadas per lei sosmarins U-boot alemands). Dins aquò, deguèron tanben faciar d'armaments novèus especialament concebuts per la detection (sonar, radar...) o la destruccion de sosmarins (granadas sosmarinas, torpilhas...).
La Guèrra Freja e lei sosmarins modèrnes[modificar | modificar la font]
Après la Segonda Guèrra Mondiala, la concepcion dei sosmarins veguèt l'introduccion de l'energia nucleara per la propulsion, lo desvolopament d'una classa novèu de naviris equipats de missils nuclears e la realizacion de progrès importants per melhorar la furtivitat. Lo premier ponch permetèt d'aumentar fortàment l'autonòmia dei sosmarins qu'es d'ara endavant principalament limitada per l'endurança deis equipatges. L'aparicion d'unitats equipats de missils, generalament nuclears, regarda lo ròtle novèu dei sosmarins après 1945 de venir la basa de la dissuasion nucleara. D'efèct, capables de demorar esconduts pendent de periòdes importants, aquelei sosmarins son capables d'escapar una ataca nucleara còntra lor país d'origina e de repostar. Enfin, lei progrès au nivèu de la furtivitat son necessàris per assegurar una proteccion melhora dau sosmarin, especialament per empachar l'enemic de descubrir l'endrech ont es situat un sosmarin cargat de missils nuclears.
Principis de foncionament[modificar | modificar la font]
Lo desplaçament e l'estabilitat d'un sosmarin son dependents de dos principis fisics principaus. Lo premier es lo principi d'Arquimèdes e lo segond lo principi de Pascal.
Lo principi d'Arquimèdes[modificar | modificar la font]
Lo principi d'Arquimèdes regarda la fòrça verticala recepuda per lo sosmarin de la part de l'aiga. Ansin, per un naviri de superficia, se lo pes dau naviri es inferior au pes dau volume d'aiga de la partida immergida, lo naviri floteja. Au contrari, se lo pes dau naviri deven pus important que lo pes de la partida immergida, lo naviri s'aprefonda. En sotada, lo sosmarin emplís donc sei ballasts d'aiga per montar o descendre. D'efèct, en fonccion de la densitat de l'aiga e de la massa dau sosmarin, lo taus d'empliment dei ballasts permet de faire evolucionar la massa totala dau sosmarin e donc finalament sa prefondor d'evolucion.
Lo principi de Pascal[modificar | modificar la font]
Lo principi de Pascal regarda la fòrça de l'aiga sus la còca dau sosmarin. Es una fòrça de pression qu'aumenta ambé la prefondor e tend a esquichar lo naviri. Lei còcas dei sosmarins son donc generalament construchas ambé d'acièrs fòrça resistents e elastics per assegurar una proteccion còntra la pression e permetre au naviri de reprendre sa forma iniciala quand la pression demenís. D'un biais aproximatiu, fau aumentar l'espessor de la còca d'aperaquí 10 mm per aumentar la prefondor maximala de sotada de 100 m.
Tipes de sosmarins[modificar | modificar la font]
La classicacion dei sosmarins es generalament realizadas segon son utilizacion (civila o militara) e son sistèma de produccion d'energia e de propulsion. D'efèct, aquelei dos paramètres an una influéncia fòrça importanta sus la concepcion generala dau naviri.
Utilizacions civilas[modificar | modificar la font]
Leis utilizacions civilas dei sosmarins son limitadas e relativament raras. Lei principalas son lo transpòrt maritim, la recèrca scientifica, lo sauvament e l'utilizacion coma naviri de servici dins certaneis industriás.
Lo transpòrt maritim foguèt utilizats principalament durant lei dos conflictes mondiaus per luchar còntra un blocus maritim o avitalhar de naviris ja situats en mar. Dempuei leis annadas 2000, de sosmarins son tanben utilizats per lo transpòrt de matèrias ilegalas coma dròga. Pasmens, durant lei periòdes de patz o per lo comèrci legau, lei naviris de superficia son fòrça superiors ai sosmarins per lo transpòrt maritim, especialament au nivèu de la quantitat de produchs embarcats.
Per la recèrca, s'utiliza de sosmarins pichons fòrça resistents e capables d'anar a de prefondors d'unei quilomètres. Son utilizats per l'observacion dirècte, la presa de mòstra e l'exploracion. Dempuei leis annadas 1950, aperaquí 60 sosmarins d'aqueu tipe foguèron bastits. Se pòdon tanben utilizar per lo sauvament militar. Enfin, dempuei quauqueis annadas, l'industriá de la petroquimia a desvolopat de sosmarins pichons per assegurar divèrsei missions de servicis coma l'observacion, la sauvament, l'installacion de cable o lo desplegament de sotaire a de prefondors importantas. Aqueu tipe de sosmarins es encara relativament rar.
Utilizacions militaras[modificar | modificar la font]
Leis utilizacions militaras dei sosmarins son lei pus escampadas. Inicialament, èran destinats a l'ataca de naviris de superficia, subretot lei naviris de comèrci o de transpòrt, au desplegament de minas marinas e a l'interdiccion d'un accès maritim, principalament d'accès d'un pòrt o un destrech. Pauc a pauc, veguèron lor nombre d'utilizacions aumentar e lei sosmarins modèrnes pòdon realizar de missions de lucha còntra lei naviris de superficia, la lucha còntra lei sosmarins enemics, l'infiltracion de fòrças especialas, l'ataca d'objectius terrèstres, la proteccion de grops de combat, l'entresenha, la dissuasion nucleara e leis operacions de sauvament.
Per aquò, lei sosmarins modèrnes se devesisson entre quatre classas principalas que son :
- lei sosmarins d'ataca que pòdon utilizar una propulsion nucleara o classica. Lor mission principala es la destruccion de naviris de superficia o de sosmarins enemics. Certanei son equipats de missils per l'ataca de butas terrèstras.
- lei sosmarins lançaires d'engenhs balistics que la mission principala es la dissuasion nucleara. Per aquò, toei lei modèls existents a l'ora d'ara tènon una propulsion nucleara e de capacitats de furtivitat avançadas.
- lei sosmarins lançaires de missils de crosiera que equipats de missils anti-naviris o de missils de crosiera.
- lei sosmarins de sauvament que son destinats a la recuperacion d'equipatge de sosmarins en perdicion.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ La forma occitana pus tradicionala sembla d'èsser sosmarin  , ja atestada coma adjectiu per lo TDF de Frederic Mistral. Certaneis autors an utilizat la forma sotamarin. Lo prefixe sos- se tròba dins totei lei dialèctes; lo prefixe sota- es mens espandit.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr) Alexandre Sheldon-Duplaix, Les sous-marins : Fantômes des profondeurs, Editions Gallimard, 2006 (ISBN 2070314693).
- (fr) Jean-Marie Mathey, Sous-marins en opérations, Altipresse, 2005 (ISBN 2911218345).
- (fr) Christopher Drew, Guerre froide sous les mers : L'histoire méconnue des sous-marins espions américains, Marines Editions, 2004 (ISBN 2915379157).
- (fr) Jean-Marie Mathey, Alexandre Sheldon-Duplaix, Histoire des sous-marins des origines à nos jours, E.T.A.I., 2002 (ISBN 2726885446).
- (fr) Jean-Louis Maurette, Les Gardiens du silence, épaves de sous-marins à travers le monde, éditions Keltia Graphic, 2006 (ISBN 2-35313-003-8).


text:
-505
Aquesta pagina concernís l'an -505 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Après la crisi de l'annada passada, reünion d'un congrès dei ciutats grègas de Peloponès. Lo rèi Cleòmenes Ièr assaièt tornarmai d'organizar una expedicion còntra la tiraniá atenenca mai son projècte foguèt refusat. En revènge, aqueu congrès venguèt la basa de la futura Liga de Peloponès.


text:
Ars-sur-Moselle
Ars-sur-Moselle es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Al Mejan-age, Ars-sus-Moselle i aviá @dénommer Arcus, o encara Arx, en rason dels vestigis romains del aqueduc de Gorze a Mètz conservats sul luòc. Una charte de 881 menciona l'existéncia del pòble. Aquel #èsser mai tard una comuna episcopala del Val de Mètz a la bas Mièja Edat. Lo vilatge i aviá la mai granda superfícia de vignobles de Moselle.
En 1817, Ars, vilatge del anciana província de las Tres Évêchés sul marge esquèrre de la Moselle e traversat per la Mance aviá per annèxas çò molin de Mance e Lanoue. A aquela epòca i i aviá 1203 abitants repartits dins 221 ostals. Lo pòble #conéisser un essor industrial important dempuèi 1850, mercés a l'espleitacion del fèrre. La fabrica sidérurgique « Sant-Paul » s'installa a aquela data en efièch sus la comuna. Compreniá 4 anautits-foguets e dels forns a puddler, en permetent la transformacion de la fonte en fèrre[1].
Coma los autres comunas de l'actual departament de la Moselle, Ars-sus-Moselle a annexat al Empèri alemand de 1871 a 1918. La cenh fortificada de Mètz, bastida a partir de 1868, a completat pels Alemands. Divèrses fòrts an bastit sus las nautors de la municipalitat, #que çò Grop fortificat Driant, sul marge sud de la Mance, sus las nautors de las còstas de Moselle. En dispausant de divèrsas batariás de gròsses calibres, aqueles fòrts ne cobrisson la vallée de la Moselle aital coma lo scenari, #que #èsser lo teatre dels violentes combats al cors de la guèrra de 1870. Aqueles fòrts demoraràn inactifs pendent la Primièra Guèrra mondiala. En 1914, la primièra maquina a fabricar rodam a implantat sul luòc de la fabrica sidérurgique de Ars[1].
Quand la Primièra Guèrra mondiala esclata, las Mosellans se baton naturalament per la Empèri alemand. Fòrça joves gents #quèir al camp d'onor jos l'uniforme alemand, sul Tèsta de l'Èst, mas tanben al Oèst, en particular a França e en los Flandres. Afars leiales del Emperaire, los Mosellans acuèlhon totun amb jòia la fin dels hostilités e la patz, fin finala trobada.
La Segonda Guèrra mondiala e lo drama del Annexion marcaràn longtemps los esperits. Fòrça joves gents incorporadas de fòrça en las armadas alemandas aguèron enviat sul Tèsta de l'Èst. Qualqu'uns pas #tornar jamai. Un camp de Ostarbeiter, dels trabalhadors de l'Èst, implantat sul luòc del depaus del enginy de la linha Maginot, permet dins la fabrica de las « Forges e Boulonnerie » de participar a l'esfòrç de guèrra del Reich. Continuament a las bombardements americanes, aquela produccion es partiellement transferida en la enceinte del fòrt Driant[2]. Davant l'avançada de las tropas americanas, l'armada alemanda decidís n'en agost 1944 de réarmer los fòrts situats a l'oèst de Mètz. En setembre 1944, los soldats de la 462e Volks-Magraner-Division s'entèrran en los fòrts del sector e afrontan la IIIe armada del general Patton. La populacion civila a deslotjat. Lo fòrt Driant, verrou d'accès sus la vallée de la Moselle, es a la cœur de fòrça violentes combats, #que van prosseguir-se pendent tres mes. La Batalha de Mètz s'acaba fin finala en decembre 1944 per la victòria dels Aliats.
Au Moyen-age, Ars-sur-Moselle était dénommée Arcus, ou encore Arx, en raison des vestiges romains de l’aqueduc de Gorze à Metz conservés sur le site. Une charte de 881 mentionne l’existence du village. Ce fut plus tard une mairie épiscopale du Val de Metz au bas Moyen Âge. Le village avait la plus grande surface de vignobles de Moselle.
En 1817, Ars, village de l’ancienne province des Trois Évêchés sur la rive gauche de la Moselle et traversé par la Mance avait pour annexes le moulin de Mance et Lanoue. À cette époque il y avait 1203 habitants répartis dans 221 maisons. Le village connut un essor industriel important dès 1850, grâce à l’exploitation du fer. L’usine sidérurgique « Saint-Paul » s'installe à cette date en effet sur la commune. Elle comprenait 4 hauts-fourneaux et des fours à puddler, permettant la transformation de la fonte en fer[1].
Comme les autres communes de l'actuel département de la Moselle, Ars-sur-Moselle est annexée à l’Empire allemand de 1871 à 1918. La ceinture fortifiée de Metz, construite à partir de 1868, est complétée par les Allemands. Plusieurs forts sont construits sur les hauteurs de la commune, dont le Groupe fortifié Driant, sur la rive sud de la Mance, sur les hauteurs des côtes de Moselle. Disposant de plusieurs batteries de gros calibres, ces forts couvrent la vallée de la Moselle ainsi que le plateau, qui fut le théâtre des violents combats au cours de la guerre de 1870. Ces forts resteront inactifs pendant la Première Guerre mondiale. En 1914, la première machine à fabriquer des boulons est implantée sur le site de l'usine sidérurgique d'Ars[1].
Lorsque la Première Guerre mondiale éclate, les Mosellans se battent naturellement pour l’Empire allemand. Beaucoup de jeunes gens tombèrent au champ d'honneur sous l’uniforme allemand, sur le Front de l’Est, mais aussi à l’Ouest, en particulier en France et dans les Flandres. Sujets loyaux de l'Empereur, les Mosellans accueillent cependant avec joie la fin des hostilités et la paix, enfin retrouvée.
La Seconde Guerre mondiale et le drame de l'Annexion marqueront longtemps les esprits. Beaucoup de jeunes gens incorporés de force dans les armées allemandes furent envoyés sur le Front de l'Est. Certains ne revinrent jamais. Un camp d'Ostarbeiter, des travailleurs de l'Est, implanté sur le site du dépôt du génie de la ligne Maginot, permet à l'usine des « Forges et Boulonnerie » de participer à l'effort de guerre du Reich. Suite aux bombardements américains, cette production est partiellement transférée dans l'enceinte du fort Driant[3]. Devant l'avancée des troupes américaines, l'armée allemande décide en août 1944 de réarmer les forts situés à l'ouest de Metz. En septembre 1944, les soldats de la 462e Volks-Grenadier-Division se terrent dans les forts du secteur et affrontent la IIIe armée du général Patton. La population civile est évacuée. Le fort Driant, verrou d'accès sur la vallée de la Moselle, est au cœur de très violents combats, qui vont se poursuivre durant trois mois. La Bataille de Metz s'achève finalement en décembre 1944 par la victoire des Alliés.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Basa de donadas BASOL suls luòcs e sòls pollués sus entorn.gouv.fr Error de citacion : Invalid
tag; name "basol" defined multiple times with different content
- ↑ René Caboz, La Batalha de Mètz. 25 d'agost - 15 de setembre 1944, Sarreguemines, 1984. (pàg. 78)
- ↑ René Caboz, La Bataille de Metz. 25 août - 15 septembre 1944, Sarreguemines, 1984. (p. 78)


text:
Sciéncias de l'informacion e de las bibliotècas
S'apèla sciéncias de l'informacion e de las bibliotècas (SIB) l'ensemble dels sabers e saber-far utils a las personas encargadas de gerir una bibliotèca o un servici d'informacion-documentacion.
Definicion[modificar | modificar la font]
L'expression sciéncias de l'informacion e de las bibliotècas ven de l'expression anglesa library and information science (LIS). En França, l'apellacion academica es puslèu « sciéncias de l'informacion e de la comunicacion », correspondent a la de la 71ena seccion del Conselh Nacional de las Universitats (CNU, cf. [1]). Se tracta d'un camp de recèrca e d'estudi puslèu caracterizat per son objècte (l'informacion, sa natura, sas proprietats, son transferiment) que per sos metòdes, coma lo son per exemple lo drech o la filosofia. D'apròchis fòrça diferents d'aqueste objècte son en efièch possibles e practics. Al costat de preocupacions teoricas, las sciéncias de l'informacion e de la comunicacion (SIC) s'interèssan tanben a las institucions e a las practicas de transmission de l'informacion. Las « sciéncias de l'informacion » se sasisson d'aquela problematica : las bibliotècas, e en particular las qu'acompanhan las activitats d'estudi e de recèrca, son una de las institucions associadas a aqueste transferiment. Dins un sens fòrça general, se pòt doncas considerar que las sciéncias de l'informacion englòban de domenis coma :
- biblioteconomia (gestion de las bibliotècas) ;
- bibliografia (recèrca documentària) ;
- catalogatge e indexacion (descripcion de las colleccions) ;
- bibliologia (coneissença del libre, de l'edicion e dels divèrses tipes de documents).
Çaquelà, existisson de divergéncias sus la natura e suls limits d'aqueste camp scientific. Per exemple, lo Centre Nacional de la Recèrca Scientifica (CNRS) e lo Conservatòri Nacional de las Arts e dels Mestièrs (CNAM) incluson l'informatica dins las sciéncias de l'informacion. Òm se pòt tanben demandar se l'engenhariá lingüistica (traduccion assistida per ordenador, « vocalizacion » de l'arabi...) a sa plaça dins las sciéncias de l'informacion. Aquestas dificultats de definicion e de delimitacion son caracteristicas d'un domeni del saber en cors de constitucion. En consequéncia d'aquò, una part importanta de la produccion scientifica es centrada sus aquestas questions. Sembla almens d'existir una fòrta distincion entre los especialistas de l'informacion e los de la comunicacion. Benlèu qu'aqueste camp scientific es destinat a se devesir en diferents domenis.
Las sciéncias de l’informacion e de la comunicacion (SIC)[modificar | modificar la font]
Dins las annadas 1970 apareis en França l’expression « sciéncias de l’informacion ». Es en 1968, als Estats Units, qu'es desvolopada quand l’American Documentation Institute ven l’American Society for Information Science. Cossí definir las sciéncias de l’informacion ? An per objècte l’estudi de las proprietats generalas de l’informacion (natura, genèsi, efièches) ; se rengan dins lo sector de las sciéncias socialas, principal mejan d’accès a una compreneson del social e del cultural e que veson collaborar entre elas de disciplinas coma la psicologia, la lingüistica, la sociologia, l’informatica, las matematicas, lo drech, l’economia, la filosofia, la politica... Las sciéncias de l’informacion respondon a una exigéncia de saber e de comunicacion nascuda de la vida sociala. Una informacion pòt presentar de formas divèrsas (tèxt, imatge, son), sus de mèdias variats (imprimits, filmes, disques, cederòms, fichièrs electronics,...). Intègra al còp de procediments escriches, de procediments orals e visuals. L’informacion se transmet entre individús, al sen de las societats o de las entrepresas. Las sciéncias de l’informacion recobrisson totes aquestes cases de figuras. Sciéncias socialas interdisciplinàrias d'ara enlà, las sciéncias de l’informacion an trobat lors letras de noblesa : formacions e diplòmas universitaris incluson aquesta nocion dins lors intitulats.


text:
Grop (matematicas)
En matematicas, e pus particularament en algèbra, l'estructura de grop es una abstraccion de la nocion d'operacion dins un ensemble quand existís una operacion invèrsa : per exemple l'addicion, pron que la sostraccion i siá definida. Aquesta estructura permet de modelizar de situacions fòrça divèrsas, que se rescòntran non solament en matematicas, mai tanben en fisica e en quimia.
Somari
- 1 Estructura de grop
- 2 Iterats d'un element per la lèi dau grop
- 3 Sosgrop
- 4 Morfisme de grops
Estructura de grop[modificar | modificar la font]
Definicions[modificar | modificar la font]
L'estructura algebrica de grop consistís en un monoïde que totei seis elements son simetrizables. Autrament dich, un grop notat es un ensemble provesit d'una lèi de composicion intèrna satisfasent leis axiòmas seguents :
- associativitat :
- existéncia d'un element neutre : ; se saup que e es unic
- tot element de es simetrizable : ; se saup que per cada element de , l'element es unic : es sonat simetric de .
Se ditz que es l'ensemble sosjacent au grop . Lo grop es dich finit se l'ensemble sosjacent es finit e en aqueu cas, l'òrdre dau grop es lo nombre d'elements de l'ensemble sosjacent ; senon lo grop es dich infinit.
Terminologia : en luòga de dire que lo pareu es un grop, se ditz sovent que « l'ensemble , provesit de la lèi de composicion intèrna , es un grop » ; se i a pas d'ambigüitat, lo grop se poirà notar en plaça de (l'operacion intèrna es sosentenduda).
Commutacion e commutativitat[modificar | modificar la font]
Siá un grop .
Commutacion d'elements[modificar | modificar la font]
Se ditz que dos elements a, b de G commutan se .
Per exemple, tot element a commuta :
- amb eu meteis :
- amb l'element neutre :
- amb son simetric :
Grop commutatiu[modificar | modificar la font]
Lo grop es dich commutatiu (o abelian) se, de mai, la lèi dins G es commutativa, çò es :
- (commutativitat)
Un grop es commutatiu se e solament se totei seis elements commutan a cha dos.
Notacions[modificar | modificar la font]
La notacion multiplicativa e la notacion additiva son particularament frequentas.
Grop multiplicatiu[modificar | modificar la font]
Quand la lèi dins G es notada multiplicativament, lo grop es dich multiplicatiu :
-
- s'escriu : x · y o x y en plaça de :
-
- l'element neutre se nòta "1" o "1G" (element unitat de G)
-
- per tot element x, lo simetric es sonat invèrs de x e se nòta
Grop additiu[modificar | modificar la font]
Quand la lèi dins G es notada additivament, lo grop es dich additiu :
-
- s'escriu : x + y en plaça de :
-
- l'element neutre se nòta "0" o "0G" (element nul, o zèro de G)
-
- per tot element x, lo simetric es sonat opausat de x e se nòta
Es convengut qu'un grop additiu es totjorn commutatiu (s'emplega jamai la notacion additiva per un grop non commutatiu).
Premierei proprietats[modificar | modificar la font]
Estent un grop onte lo simetric de cada element x se nòta x' :
- e' = e (lo simetric de l'element neutre e es e)
- (simetric dau compausat de dos elements)
- (simetric dau simetric d'un element)
Exemples[modificar | modificar la font]
- L'ensemble deis entiers, provesit de l'addicion, es un grop commutatiu. Ansin es de l'ensemble dei racionaus, de l'ensemble dei reaus, e de l'ensemble dei complèxes.
- L'ensemble dei racionaus diferents de 0, provesit de la multiplicacion, es un grop commutatiu. Ansin es de l'ensemble dei reaus diferents de 0, e de l'ensemble dei complèxes diferents de 0.
- L'ensemble dei permutacions d'un ensemble X, provesit de la composicion deis aplicacions, es un grop ; tre que X a aumens tres elements, aquest grop es pas commutatiu.
- L'ensemble dei matritz carradas (d'òrdre n fixat), provesit de l'addicion, es un grop commutatiu.
- L'ensemble dei matritz carradas invertiblas (d'òrdre n fixat), provesit de la multiplicacion, es un grop ; tre que n es diferent de 1, aquest grop es pas commutatiu.
- Siá l'ensemble dei partidas d'un ensemble . Estent dos elements A, B de , se definís sa diferéncia simetrica, notada :
- .
- L'ensemble , provesit de l'operacion de diferéncia simetrica, es un grop commutatiu. L'element neutre es la partida vueja , e cada element de es son pròpri simetric : per tota partida A de ,
- e
Còntraexemples[modificar | modificar la font]
- L'ensemble deis entiers naturaus, provesit de l'addicion, es un monoïde que son element neutre es 0 ; mai es pas un grop : lo solet element simetrizable dins es 0.
- L'ensemble dei matritz carradas (d'òrdre n fixat), provesit de la multiplicacion, es un monoïde que son element neutre es la matritz unitat ; mai es pas un grop : existisson de matritz carradas non invertiblas.
- L'ensemble dei partidas d'un ensemble non vuege, provesit de l'operacion d'union ensemblista, es un monoïde que son element neutre es la partida vueja ; mai es pas un grop : lo solet element simetrizable es la partida vueja.
Iterats d'un element per la lèi dau grop[modificar | modificar la font]
S'es ja vist la nocion d'iterats d'un element per la lèi d'un monoïde. Se limitam aicí au cas d'un grop multiplicatiu e d'un grop additiu (la soleta diferéncia entre lei dos cas es la notacion).
Poténcias d'un element d'un grop multiplicatiu[modificar | modificar la font]
Estent un grop multiplicatiu , un element x de G e un entier naturau m diferent de 0, se pausa :
- (produch de m factors egaus a x)
- (produch de m factors egaus a l'invèrs x' ) ; en particular, , çò que justifica la notacion usuala de l'invèrs
Se definís ansin una aplicacion sonada exponenciacion, qu'es un exemple de lèi de composicion extèrna dins G. Se ditz que l'element es la poténcia d'exponent n de x.
Proprietats de l'exponenciacion[modificar | modificar la font]
:
Avís : estent dos elements x, y de G e un entier n, en generau . Pasmens, se leis elements x, y commutan, e en particular se lo grop es commutatiu :
Multiples d'un element d'un grop additiu[modificar | modificar la font]
Estent un grop additiu , un element x de G e un entier naturau m diferent de 0, se pausa :
- (soma de m tèrmes egaus a x)
- (soma de m tèrmes egaus a l'opausat x' ) ; en particular, , çò que justifica la notacion usuala de l'opausat
Se definís ansin una aplicacion qu'es un exemple de lèi de composicion extèrna dins G. Se ditz que l'element es lo multiple de coefficient n de x.
Proprietats[modificar | modificar la font]
:
Sosgrop[modificar | modificar la font]
Definicion[modificar | modificar la font]
Un sosgrop d'un grop G es un sosensemble non vuege H de G qu'es estable per la lèi de G, e qu'es un grop per la lèi inducha, autrament dich :
Se pòt caracterizar ansin un sosgrop H de G : es un sosensemble non vuege tau que :
Exemples[modificar | modificar la font]
Dins un grop G :
- l'ensemble que l'element neutre es son solet element es un sosgrop
- l'ensemble deis elements que commutan amb totei leis elements de G es un sosgrop sonat centre de G:
Morfisme de grops[modificar | modificar la font]
Un morfisme de grops es una aplicacion compatibla amb l'estructura algebrica.
Definicions[modificar | modificar la font]
- Sián dos grops (d'element neutre ) e (d'element neutre ) . Un morfisme de vèrs es per definicion una aplicacion tala que
- En particular, un endomorfisme dau grop es un morfisme de vèrs eu meteis.
- Estent un morfisme de vèrs , se definís ansin son nuclèu (sosensemble de ), notat , e son imatge (sosensemble de ), notat :
- Un isomorfisme de grops es un morfisme bijectiu. En particular, un endomorfisme bijectiu d'un grop es sonat automorfisme dau grop (es un isomorfisme dau grop vèrs eu meteis).
- Se ditz que dos grops son isomòrfs s'existís un isomorfisme d'un vèrs l'autre (aiçò significa qu'an exactament lei meteissei proprietats algebricas : per exemple, s'un dei dos es commutatiu, ansin es de l'autre) ; dau ponch de vista de l'algèbra, dos grops isomòrfs son indestriables.
Proprietats[modificar | modificar la font]
- Siá un morfisme de vèrs (lei dos grops son notats multiplicativament). Alora :
- : l'imatge per de l'element neutre dau premier grop es l'element neutre dau segond grop.
- Per tot element x de , : l'imatge per de l'invèrs d'un element es l'invèrs de l'imatge d'aquest element.
- Pus generalament, per tot pareu (x, n) onte x es dins e n es un entier : .
- L'aplicacion identica de es un automorfisme de .
- La compausada de dos morfismes de grops es un morfisme de grops : sián tres grops multiplicatius , , e dos morfismes de vèrs , de vèrs .
Alora, l'aplicacion compausada es un morfisme de vèrs .
En particular, la compausada de dos isomorfismes de grops es un isomorfisme de grops.
- L'imatge d'un morfisme de grops es un sosgrop. Pus generalament, l'imatge d'un sosgrop per un morfisme de grops es un sosgrop.
- L'imatge invèrs d'un sosgrop per un morfisme de grops es un sosgrop. En particular, lo nuclèu es un sosgrop.
- La bijeccion recipròca d'un isomorfisme de vèrs es un isomorfisme de vèrs dich isomorfisme recipròc.
Exemples[modificar | modificar la font]
- Estent un reau a, l'aplicacion es un endomorfisme dau grop additiu ; se , es un automorfisme e l'automorfisme recipròc es l'aplicacion
- L'aplicacion es un isomorfisme dau grop additiu vèrs lo grop multiplicatiu (çò que pròva qu'aquestei grops son isomòrfs):
- es bijectiva
- L'isomorfisme recipròc es l'aplicacion


text:
Jarville-la-Malgrange
Jarville-la-Malgrange es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Jarville Se situa al nòrd-es de la França, al sud de Nancy. Las siás municipalitats limitrophes son las seguentas : Heillecourt, Laneuveville-davant-Nancy, Tomblaine, Vandœuvre-lès-Nancy e Nancy.
Fa partida de la Comunitat urbana del Grand Nancy als costats de 19 autras comunas.
La vila a retalhat dins divèrses quartièrs principals:
- La Califòrnia
- Montaigu
- La Malgrange
- Republica
- Lo Sancy
Jarville se situe au nord-est de la France, au sud de Nancy. Ses communes limitrophes sont les suivantes : Heillecourt, Laneuveville-devant-Nancy, Tomblaine, Vandœuvre-lès-Nancy et Nancy.
Elle fait partie de la Communauté urbaine du Grand Nancy aux côtés de 19 autres communes.
La ville est découpée en plusieurs quartiers principaux:
- La Californie
- Montaigu
- La Malgrange
- République
- Le Sancy
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Primièra mencion de "Jarcivilla" en 1314. La batalha dicha de Nancy #que #opausar en 1477 las armadas del pòrti de Lorraine e de Charles lo Téméraire se #desenrotllar en partida sus la comuna. Fondacion l'an 1787 d'una manufacture per tinturar lo coton. Lo rei Stanislas Leszczyńesquí #residir sovent a la Malgrange entre 1736 e 1766.
- Première mention de "Jarcivilla" en 1314.
- La bataille dite de Nancy qui opposa en 1477 les armées du duc de Lorraine et de Charles le Téméraire se déroula en partie sur la commune.
- Fondation en 1787 d'une manufacture pour teindre le coton.
- Le roi Stanislas Leszczyński résida souvent à la Malgrange entre 1736 et 1766.


text:
Reguèrg
Lo Reguèrg, que son nom latin es cytisus purgans o oromediterraneus, es un sosarbrilhon que buta en matas, de ramèls quilhats, verd-glauc, de 30-80 cm, gaireben sens fuèlhas. Las flors son jaunas, pichonas, de 10-12 mm, odorosas, en pichonas inflorescéncias terminalas. Dòlça e calici son peluts.
La florida es en mai-junh (foncion de l'altitud).
Es present dins lo Massís Central, qualques sectors dels Pirenèus, e mai dins mai d'unes massisses montanhoses de la Peninsula Iberica e de Magrèb. Se caracteriza per de landas pro pauras d'origina granitica o volcanica. En Occitània, es fòrça present tanben en Cevenas e Marjarida.


text:
Alps
Los Alps o los Aups (en italian Alpi, en alemand Alpen, en eslovèn Alpe, en francoprovençal e en francés Alpes, en friolan Alps) son una granda chaena de montanhas de l'Euròpa centreoccidentala que s'espandís d'Occitània a l'oèst fins a Eslovènia e Àustria a l'èst, en formant un arc. Los estats seguents cuerbon los Alps: França, Itàlia, Soïssa, Liechtenstein, Àustria, Alemanha e Eslovènia.
Los Alps culminan a 4807 m au Mont Blanc, en Savòia, a la frontiera francoitaliana.
La partia occitana dels Alps constituís los Alps dau Sud o Alps Occitans: aqueles tenon un pendís oèst, la Gavotina (dins l'estat francés) e un pendís èst, las Valadas Occitanas (dins l'estat italian).
Lo gentilici es alpenc -a o aupenc -a (tanben s'auvís alpin -a o aupin -a).


text:
Villes et mairies de la Région de Centre-du-Québec (4)
Liste des communes
Drummondville
Ville de Drummondville, localité du Canada de 70 000 habitants.
La mairie de Drummondville a une adresse e-mail et un site Internet.
Victoriaville
Ville de Victoriaville, localité du Canada de 42 000 habitants.
La mairie de Victoriaville a une adresse e-mail et un site Internet.
Bécancour
Ville de Bécancour, localité du Canada de 11 000 habitants.
La mairie de Bécancour a une adresse e-mail et un site Internet.
Nicolet
Ville de Nicolet, localité du Canada de 7 700 habitants.
La mairie de Nicolet a une adresse e-mail et un site Internet.
Plessisville
Ville de Plessisville, localité du Canada de 6 700 habitants.
La mairie de Plessisville a une adresse e-mail et un site Internet.
Princeville
Ville de Princeville, localité du Canada de 5 700 habitants.
La mairie de Princeville a une adresse e-mail et un site Internet.
Warwick
Ville de Warwick, localité du Canada de 4 800 habitants.
La mairie de Warwick a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-Cyrille-de-Wendover
Ville de Saint-Cyrille-de-Wendover, localité du Canada de 4 400 habitants.
La mairie de Saint-Cyrille-de-Wendover a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-Germain-de-Grantham
Ville de Saint-Germain-de-Grantham, localité du Canada de 4 300 habitants.
La mairie de Saint-Germain-de-Grantham a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-Christophe-d'Arthabaska
Ville de Saint-Christophe-d'Arthabaska, localité du Canada de 3 000 habitants.
La mairie de Saint-Christophe-d'Arthabaska a une adresse e-mail et un site Internet.
Wickham
Ville de Wickham, localité du Canada de 2 500 habitants.
La mairie de Wickham a une adresse e-mail et un site Internet.
Pierreville
Ville de Pierreville, localité du Canada de 2 300 habitants.
La mairie de Pierreville a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-Léonard-d'Aston
Ville de Saint-Léonard-d'Aston, localité du Canada de 2 100 habitants.
La mairie de Saint-Léonard-d'Aston a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-Ferdinand
Ville de Saint-Ferdinand, localité du Canada de 2 000 habitants.
La mairie de Saint-Ferdinand a une adresse e-mail et un site Internet.
Kingsey Falls
Ville de Kingsey Falls, localité du Canada de 2 000 habitants.
La mairie de Kingsey Falls a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-François-du-Lac
Village de Saint-François-du-Lac, localité du Canada de 1 900 habitants.
La mairie de Saint-François-du-Lac a une adresse e-mail et un site Internet.
Lyster
Village de Lyster, localité du Canada de 1 600 habitants.
La mairie de Lyster a une adresse e-mail et un site Internet.
Saint-Lucien
Village de Saint-Lucien, localité du Canada de 1 500 habitants.
La mairie de Saint-Lucien a une adresse e-mail.


text:
Dun-sur-Meuse
Dun-sur-Meuse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Dun-Sus-Meuse es un pichon bourg situat sus la rota de Verdun a Sedan.
La part bassa del bourg es coincée entre la Meuse e lo tuc #que pòrta la part anautita : Dun-Anautit. Lo tuc es boisée e surplombe la vallée de la Meuse e la part bassa del vilatge d'aperaquí 80 m. La municipalitat deu lo sieu nom a aquel tuc fortificat : Dunum en lenga celte.
A la reünion del tuc, se pòt veire las ruïnes d'un castèl e una glèisa del Sègle XIV.
Lo nòrd e l'èst de la municipalitat son délimités per la Meuse. Lo sud de la municipalitat a ocupat pels bòsques de Chênois e de Bussy.
Dun-sur-Meuse est un petit bourg situé sur la route de Verdun à Sedan.
La partie basse du bourg est coincée entre la Meuse et la colline qui porte la partie haute : Dun-Haut. La colline est boisée et surplombe la vallée de la Meuse et la partie basse du village d'environ 80 m. La commune doit son nom à cette colline fortifiée : Dunum en langue celte.
Au sommet de la colline, on peut voir les ruines d'un château et une église du Sègle XIV.
Le nord et l'est de la commune sont délimités par la Meuse. Le sud de la commune est occupé par les bois de Chênois et de Bussy.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Al Sègle XI, Godefroy II de Bassa-Lotharingie, comte de Ardennes édifie un castèl sul tuc, que los sires de Apremont complèten en 1402 per una enceinte fortificada. Lo pòrti de Bouillon, paire de Turenne s'apodera de la fortalesa l'an 1592. Sus òrdre de Louix XIII, lo castèl a desmantellat l'an 1642, e en 1648, Anne d'Àustria #far don de la vila al Grand Condé. La vila anautita #èsser en granda part destruida al cors de la Primièra Guèrra mondiala.
Au Sègle XI, Godefroy II de Basse-Lotharingie, comte d'Ardennes édifie un château sur la colline, que les sires d'Apremont complètent en 1402 par une enceinte fortifiée. Le duc de Bouillon, père de Turenne s'empare de la forteresse en 1592. Sur ordre de Louix XIII, le château est démantelé en 1642, et en 1648, Anne d'Autriche fit don de la ville au Grand Condé. La ville haute fut en grande partie détruite au cours de la Première Guerre mondiale.


text:
admin
Trobador !!
Nombre de messatges : 1813
Atge : 32
Dialècte : Gascon
Nivèl de Lenga : Parli corentament
Dins OCCITANIA !!, demòri a costat : del Quiòsc
Date d'inscription : 17/02/2007
Danís a écrit:
Quò me geina pas que i aja pas tant d'occitan dins Kanjar'oc, quo es pas tanpauc un gatge de qualitat (sufís de veire totas las videòs oblidadas que nos mandas). E vòle pas dire, mas lo MySpace dau forum es en segonda pausicion daus amics dau grop sus MySpace. io quò me sufís com investiment !
Top amis de Kanjar’oc (Aléatoire)
Òsca Danís !
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR


text:
Nos los arpitans - Pathos et Epos [21]
Lo moment mémo que uno stupido duc, que voléve fére lo rê, et son avido premiér ministre ant châtrâ lo futur de lyors poplos, l'âbro arpitan de noutron futur est étâ plantâ. Noutra gens at comenciét a prendre conscience de la difèrence et lo motor de l'histouère s'est betâ a marchiér.
Nos n'ens pas des armâs a betar sur lo champ, ni n'ens d'ârmes de dèstruccion, ni d'ôtres sâletâs de guèrra ; nos champerens sur lo platél de la balance : cultura, cr, veretât et tota la fôrce des noutres idês.
La premiére veretât est ceta magnfica lengoua que nos parlens et nos ècrivens, ceta lengoua, que sur cetes pâges trôve nôva via, ceta lengoua est noutron patrimouèno. Ceta lengoua est lo fil d'or que grope l'Arpitania, gllètent entre lors les arpitans dèpèrdus dedens três ètats difèrents et crèent lo continûm historico
que nen fonde l'ègzistence. Ceta lengoua est lo simbolo sonoro d'una cultura matèrièla seculèra, èxprèssion d'una unitât que at travèrsâ lo temps.
Dedens ceta cultura est renfremâ lo trèsor inèstimâblo de se savêr adaptar a la natura come a l'histouère, ou, en d'ôtres paroles, de savêr atendre que l'hivèrn passésse.
- ... a continuar -


text:
Villes et mairies du District de Kreuzlingen (122)
Liste des communes
Kreuzlingen
Ville de Kreuzlingen, localité de la Suisse de 17 000 habitants.
La mairie de Kreuzlingen a une adresse e-mail et un site Internet.
Tägerwilen
Ville de Tägerwilen, localité de la Suisse de 3 500 habitants.
La mairie de Tägerwilen a une adresse e-mail et un site Internet.
Ermatingen
Ville de Ermatingen, localité de la Suisse de 2 600 habitants.
La mairie de Ermatingen a une adresse e-mail et un site Internet.
Münsterlingen
Ville de Münsterlingen, localité de la Suisse de 2 400 habitants.
La mairie de Münsterlingen a une adresse e-mail et un site Internet.
Kemmental
Ville de Kemmental, localité de la Suisse de 2 100 habitants.
La mairie de Kemmental a une adresse e-mail et un site Internet.
Bottighofen
Village de Bottighofen, localité de la Suisse de 1 900 habitants.
La mairie de Bottighofen a une adresse e-mail et un site Internet.
Altnau
Village de Altnau, localité de la Suisse de 1 900 habitants.
La mairie de Altnau a une adresse e-mail et un site Internet.
Pfyn
Village de Pfyn, localité de la Suisse de 1 800 habitants.
La mairie de Pfyn a une adresse e-mail et un site Internet.
Güttingen
Village de Güttingen, localité de la Suisse de 1 300 habitants.
La mairie de Güttingen a une adresse e-mail et un site Internet.
Lengwil
Village de Lengwil, localité de la Suisse de 1 200 habitants.
La mairie de Lengwil a une adresse e-mail et un site Internet.
Salenstein
Village de Salenstein, localité de la Suisse de 1 200 habitants.
La mairie de Salenstein a une adresse e-mail et un site Internet.
Langrickenbach
Village de Langrickenbach, localité de la Suisse de 1 000 habitants.
La mairie de Langrickenbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Wäldi
Village de Wäldi, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Wäldi a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence d'activités sur le village.
Raperswilen
Village de Raperswilen, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Raperswilen a une adresse e-mail et un site Internet.
Gottlieben
Village de Gottlieben, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Gottlieben a une adresse e-mail et un site Internet.