text:
Esquerra Republicana del País Valencià
Esquerra Republicana del País Valencià (en occitan Quèrra Republicana deth País Valencian (ERPV)) ei un partit politic istoric valencianista e de quèrres fondat eth 1933 e refondat en seteme deth 2000 per medi dera fusion dera federacion valenciana de Quèrra Republicana damb eth Front peth País Valencian. Eth sòn president ei des der an 2000 eth deputat Agustí Cerdà Argent e era sua tèsta de lista per Valéncia siguec enes darrères eleccions espanhòles er escrivan Toni Cucarella. En ua prumèra etapa pendent era Dusau Republica Espanhòla era implantacion de Quèrra Republicana en País Valencian se produsic jos la direccion de Gaietà Huguet, en Castelló de la Plana. En 1935, aguest dirigent impulsèc un procès d'unificacion damb eth partit autoctòn Esquerra Valenciana, fondat en 1934 e dirigit per Vicent Marco Miranda (exalcalde de Valéncia), Josep Benedito, Miquel Duran de València e Manuel Sanchis e Guarner. Dempús d'arténher Vicent Marco en 1936 era acta de deputat per Valéncia laguens des candidatures deth Front Popular andús partidi formèren un grop parlamentari conjunt en Congrès des Deputats espanhòu damb eth nom de Quèrra Catalana. Enter 1935 e 1998 non se pòt distinguir enter era istòria d'ERPV e EV donques qu'era prumèra organizacion s'autodissolvec pr'amor que es sòns militants s'afilièren en blòc ara dusau. Era Guèrra Civila Espanhòla interrompec diuèrsi projèctes politics en qué participaue EV, çò de mès important des quaus ère un projècte d'estatut valencian qu'autrejaue ara Comunautat Valenciana actuau eth nom oficiau de País Valencian, en tot omologar-la atau ath rèste de nacionalitats istoriques. Maugrat açò, EV artenhec eth sòn maxim creishement en aguest periòde e arribèc a despassar es 10 000 afiliadi en 1937. Actuaument ERPV prepause era autodeterminacion deth País Valencian e era sua confederacion en igualtat en un estat independent e republican damb eth rèste de territòris de parlar catalan (es nomentadi Païsi Catalans). Eth 1998 eth partit Esquerra Valenciana siguec refondat per un grop de exmilitants d'Unitat deth Pòble Valencian dempús dera conversion d'aguest partit en Blòc Nacionalista Valencian (BNV). Eth 2001 se sagèc infructuosament un nau procès de convergéncia o aumens er establiment de quauque tipe d'aliança enter andues formacions. Er acòrd autrejaue as militants de Quèrra Valenciana un representant ena executiva de Quèrra Republicana deth País Valencian per cada 12 que i entrèren. Mès tard era naua formacion passarie a nomentar-se EV-ERPV. Er an 2007 EV entrèc laguens deth BLÒC. ERPV non a representacion enes Còrts Valencianes, encara que dispause de 5 còssos en tot eth territòri valencian e eth 0,48% des vòtes vàlids.


c: text/html

text:
Aube (Mosèla)
Aube es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge a situat a qualques quilomètres de Rémilly. Modèl:…
Le village est situé à quelques kilomètres de Rémilly. Modèl:…
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Vilatge del Saulnois dins país messin, partejat en dos bans.
- Citat per las primièras fes en 1145.
- Ancian prieuré cistercien en dependent del abbaye de Molesmes.
- #Far partida de l'anciana província de las Tres-Évêchés ; lo prieuré de Alba i aguèt vendut cossí plan nacional a la Revolucion.
- Village du Saulnois en pays messin, partagé en deux bans.
- Cité pour la première fois en 1145.
- Ancien prieuré cistercien dépendant de l’abbaye de Molesmes.
- Fit partie de l’ancienne province des Trois-Évêchés ; le prieuré d’Aube fut vendu comme bien national à la Révolution.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sumiana
Sumiana (Simiane-la-Rotonde en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sumiana es situat a 630 m d'altitud[1] subre los plans daus Monts de Vauclusa, dins lo departament deis Aups d'Auta Provença, a la frontièra de Vauclusa.
Las vilas pus pròches son : Ate, Saut, Forcauquier e Manòsca.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
La_Torre.


text:
1866
Aquesta pagina concernís l'an 1866 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
En Mexic, perseguida dau retirament francés decidit per l'emperaire Napoleon III en 1865. Aquò permetèt ai republicans de reconquistar la màger part dau país. Pasmens, l'emperaire Maximilian refusèt d'abdicar e assaièt de contuniar la lucha a partir dau centre dau país.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Itàlia[modificar | modificar la font]
En cambi de l'annexion de la region de Venècia, Itàlia signèt un tractat d'aliança ofensiva ambé Prússia còntra Àustria lo 8 d'abriu. Ansin, maugrat la causa inicialament liada ais afaires alemands, lo conflicte entre Prússia e Àustria conoguèt un frònt sus la frontiera sud deis estats Habsborg. Lo 20 de junh, comencèt la guèrra que s'acabèt per una victòria prussiana decisiva maugrat lei desfachas italianas de Custoza (24 de junh) e de Lissa (20 de julhet). Aquò permetèt l'annexion de Venècia au reiaume italian en octòbre.
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Organizacion de divèrsei campanhas per sometre leis insurgents dei regions de Gondar e de Godjam. Pasmens, aquò entraïnèt la desercion de milièrs de soudats maucontents dei reformas militaras dau negus Tewodros II, especialament dau renfòrçament de la disciplina. D'autra part, dins lo corrent de l'annada, Londres respondèt a la prepausicion d'aliança de 1863. En cambi de la liberacion dei presoniers europèus capturats en 1864, lo Reiaume Unit prometeguèt de mandar una ajuda militara. Pasmens, Tewodros II jutjèt lei prepausicions d'ajuda insufisentas e refusèt. De mai, aviá plus lo contraròtle de la rota de Massaua onte lei Britanicas demandavan la liberacion dei presoniers.
America[modificar | modificar la font]
Mexic[modificar | modificar la font]
Aprofichant la perseguida dau retirament francés decidit per l'emperaire Napoleon III en 1865, lei republicans contunièron de reconquistar lo nòrd dau país. A la fin de l'annada, lei fòrças de l'emperaire Maximilian gardèron ansin solament lo contraròtle dei quatre vilas principalas dau centre mexican.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
A la fin de l'annada, lei fòrças Qing averèron una importanta batalha au sud-oèst de Pequin onte lei fòrças dei Nian de l'Oèst foguèron quasi anientadas. Aquò permetèt ai Qing d'organizar una tièra d'ofensivas dirèctament còntra lo còr territòriau de la revòuta.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Armament[modificar | modificar la font]
Assais oficiaus de la premiera torpilha de concepcion modèrna per la marina austro-ongresa (21 de decembre). Fòrça eficaça còntra lei naviris, l'arma novèla se difusèt rapidament dins lo rèsta d'Euròpa.
Energia[modificar | modificar la font]
Depaus de brevet de l'engenhaire Georges Leclanché (1839-1882) per una pila novèla (d'ara endavant dicha pila Leclanché). Gaire costosa e adaptada ais aplicacions necessitant pas una intensitat fòrta e pas un foncionament permanent, aquela pila es a l'origina dei pilas salinas modèrnas.


text:
14/03/2015
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 15 de març a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Patric Ratineaud per parlar de la 7esma edicion de la Jornada dau chant occitan que se debanara a Nontron e au Bordelh lo 21 de març.
De veire lo site de l' UOCC : http://union-occitane-cch.net/ o contactar lo 0553561753.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
Les commentaires sont fermés.


text:
Cannes-Écluse
Cannes-Écluse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
]]


text:
1254
Aquesta pagina concernís l'an 1254 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Song[modificar | modificar la font]
Temptativa dau govèrn Song de durbir de negociacions ambé l'Empèri Mongòl per arrestar lo conflicte murtrier entre lei dos estats acomençat en 1235. La respònsa mongòla foguèt una ataca còntra la vila de Ho-chiu. Lei defensors capitèron de resistir.


text:
Rock progressiu
Lo rock progressiu, sovent acorchit en rock prog o pus simplament prog, es un estil de rock qu'apareissèt a la fin deis annadas 1960. Si revèla particularament elaborat per çò qu'es de la tecnica instrumentala, de la composicion, dei tèxtes o encara deis artworks. Fòrça popular dins leis annadas 1970, coneissèt un periòde de declin dins leis annadas 1980, ont apareisson dos corrents nòus : lo neoprog e lo metal progressiu, avans de retrobar un certan succès puei.
Yes, Pink Floyd, Genesis, Camel, King Crimson, Jethro Tull, Van der Graaf Generator, Gentle Giant, Rush o encar Emerson, Lake & Palmer, e Marillion son lei formacions mai representativas dau genre. En solo, Mike Oldfield es egalament un representant notòri d'aqueu genre.


text:
Catedrala de Sant Jaume de Bilbao
La Catedrala de Sant Jaume es la glèisa pus anciana de Bilbao, mencionada dins la carta autrejada a la vila per Diego López de Haro en 1300. Son patronatge es associat a l'itinerari costièr del Camin de Sant Jaume.
La glèisa gotica actuala es bastida sus un ancian ermitatge. Lo temple a tres naus escalonadas. La nau centrala, pus nauta, a de triforium e de clerestorium; es cobèrta per de vòltas d'arestas; en defòra, d'arcs botants e de contrafòrts ajudan a partejar las pressions. Al començament del sègle XVI se bastiguèt la sacristia e las clastras, que s'i accedissiá dempuèi lo temple o la carrièra en travèrs de la « Pòrta de l'Àngel ». Sa decoracion tardogotica culmina dins una romieva fasent allusion a los pelegrins. Lo portic foguèt bastit a la fin del sègle XVI; sa tòca èra d'abrigar lo mercat e de fortificar la glèisa dins aquel costat ont la fondamenta èra pas fòrça solid; uèi, s'i pòt veire los pilars inclinats per la pression del bastiment. La catedrala a conegut mantuna modificacion; sa façada originala gotica foguèt remplaçada en 1650 per un arc de trionf dessenhat per Martín Ibáñez de Zalbidea e, un còp de mai, en 1883-1891 remplaçada per l'òbra neogotica actuala, dessenhada per Severino de Achúcarro. En 1785 Luis Paret dessenhèt la font neoclassica de la placeta.


text:
Lo Puèi de Velai
Lo Puèi de Velai (IPA: [luˈpœj ðə vəˈlaj]), e sa forma classica Lo Puèi Nòstra Dòna (oficialament en francés Le Puy-en-Velay), es la capitala de la region istorica de Velai (Occitània) e lo chapluòc delh departament delh Naut Léger dins la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Sos abitants se dison los pogés, las pogesas
Somari
- 1 Geografia
- 2 Istòria
- 3 Eraldica
- 4 Administracion
- 5 Demografia
- 6 Quartèirs e charrèiras delh Puèi
- 7 Especialitats
- 8 Personalitats ligadas amb la comuna
- 9 Liam extèrne
- 10 Nòtas
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo Puèi de Velai se situa alh centre delh departament delh Naut Léger, la vila se trapa a 135 km de Lion, 130 km de Clarmont d'Auvèrnhe e a 76 km de Sant Estève. Adoncas, es ben isolada de la rèsta d'Auvèrnhe e a mai de relacions ambe Sant Estève qu'ambe Clarmont d'Auvèrnhe : es religada a la promèira ambe una autorota e nonmàs per la rota a la segonda).
Es la capitala delh país istoric de Velai que faguèt istoricament partida de Lengadòc e qu'ocupa la màger part delh departament delh Naut Léger (aiara dins la region administrativa d'Auvèrnhe Ròse Aups).
Istòria[modificar | modificar la font]
Antiquitat : un siti ja religiós[modificar | modificar la font]
Lo siti extraordinari del Puèi foguèt occupat au mens dempuèi lo Paleolitic (recèrcas arqueologicas en la bauma delh "Ranc delh Barri" amont de la vila). Lo "Puèi" (delh latin Podium o latin popular Podiu , que venguèt Puèi en occitan) èra lo plan d'un latz delh ranc Cornelha, qu'es ara lo plan del Fòr. I foguèt situat un dolmen, que venguèt la "peira de las febras", qu'es tojorn dins la catedrala.. Lo luòc venguèt un sanctuari gallo-roman per la divinitat Adidon, que se nomenat tanben Anis e qu'es beleu lo contrapar d'Appolon : lo nom latin de la vila èra Anicium. Lo terrador èra qu' un locus : la ciutat capitala del Velai èra Ru-essio (Sant Paulian).
Nauta Edat Mejana : naissença de la vila[modificar | modificar la font]
A partir del sègle 4, lo culte es marial. L'avescat quitèt Sant Paulian per lo Puèi beleu alh sègle 6.Lo nom que trantalhabiá entre Lo Puèi e Anicium/ Anis es Lo Puèi al sègle 12. Es la capitala del Velai alh sègle 10.
Edat Mejana : desvolapement[modificar | modificar la font]
La vila se bastida alh sègle 13 (muralhas e tors, fònt de la Bidoira ).. Es un de los pus grands centres de pelerinatge. Lo punt de despartid delh chamin vers Sant Jaume de Compostèla bailèt son nom a la Via Podiensis . Dos capdòbras de l'art romanic i fogueron bastits: la catedrala et la chapèla Sant Michial d'Agulha.
Es tanben un grand centre intelectual d' Occitània : los trobadors s 'encontran a la "cor delh Puèi' e l'universitat Sant Maiòl i èra famùsa.
Sègles XVI a XVIII : l'atge d'aur de la vila[modificar | modificar la font]
La vila es d'importança: mai de 15000 abitants (coma uèi!): una de las pus grandas d'Occitània. La richessa de la vila se vese amb força ostalas d'aquelh temps.Grandas fèiras, mestièrs delh cuer e de la dentèla fon la fama de la ciutat. Èra tanben un grand país de vinha, çò qu'es dificil d'imaginar uèi (mès la toponomia i fai pensar).
Sègles 19 e 20: lo chapluòc delh Naut Léger[modificar | modificar la font]
Lo chapluòc delh departament delh Naut Léger s'espandit.De novels monuments son edificats: l'estatua Nostra Dama de França (1860) a l'estetica discutada e sobretot lo musèu Crosatièr (1868),un delhs plus grands de França en 1900.La vila es dinamica mès pas pro per retrobar son prestigi d'autres còps.
La vielha vila es renovada remarcadoirament dins las annadas 1970-1980.
Eraldica[modificar | modificar la font]
Blasonament : d'azur semenat de floralís d'aur ambe l'agla d'argent delh vòl abaissat brochant.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Quartèirs e charrèiras delh Puèi[modificar | modificar la font]
Lo plan :[modificar | modificar la font]
Una de las plaças majoras delh Puèi. En francés "place du plot" : que vòl dire "plan delh plan" ! Èra beleu lo "cardò" de la vila galloromana e es d'aquí que los pelegrins parton ves Sant Jaume de Compostèla.
Lo plan èra alh sègle XVI lo plan de la Fruta : un mercadal. I a tojorn lo mercat los dissabtes. Es d'una arquitectura miegjornala. D'un latz, la comuna foguèt bastida en 1762. La font de la Bidoira alh mièg de la plaça es de 1246 e se disan qu'es "alquimica".
Lo clausèl e lo martoret[modificar | modificar la font]
De l'autre latz de la comuna, doas plaças tocat-tocantas. Lo clausèl èra un cimentèri a l'estat mejan. Lo martoret èra l'endreit ont los condemnats èran pendolats puèi guilhotinats (pendant la Revolucion)..La famosa "verge nèira" de la catedrala delh Puèi i foguèt cremada per los revolucionaris en lo 8 de junh 1794.
Lo potzaròt[modificar | modificar la font]
Un barri qu'èra fòra las muralhas de la ciutat e ont i aviá un potz de ròda... Ara es un polit vilatge alh mièg de la vila modèrna, mas qu'èra lo quartièr delh "petit monde" delh Puèi.
Charrèira Panassac[modificar | modificar la font]
Alh cap, la tor Panassac,mas la sola conservada de las muralhas de la ciutat. Alh mièg d'un barri ont èra descargat lo granatge e ont los sacs èran panats...I a de polits ostalàs que montran la richessa de la ciutat alh sègle XVII.
Charrèira delh cossolat (consolat)[modificar | modificar la font]
L'ostal delhs consols i èra a l'edat mejana. Lo contrabandièr Lois Mandrin i ataquèt lo depaus de tabat en octòbre de 1754.
Especialitats[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
- Pèire Cardenal
- Gilbèrt dau Motier de La Faieta
- Antòni Clet
- Simone Weil
- Marion Bartòli, jogaira de tennis
Liam extèrne[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Gerbaix en arpitan (Gerbaix en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Aquela municipalitat a situat en Savoie, en l'abans país savoyard. Se tròba a l'oèst de Novalaise
Cette commune est située en Savoie, dans l'avant pays savoyard. Elle se trouve à l'ouest de Novalaise
Gerbaix
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !


text:
Xocourt
Xocourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Distincion del ban de Delme, domeni del capítol de la catedrala de Mètz, escambiat l'an 1604 en favor de la primatiale de Nancy.
- Amassat a la França en 1661.
- Seigneurie du ban de Delme, domaine du chapitre de la cathédrale de Metz, échangé en 1604 en faveur de la primatiale de Nancy.
- Réuni à la France en 1661.


text:
Balmar
Balmar[1][2] ( Balma en francés) es una comuna d'Occitània (Lengadòc) del departament francés de la Nauta Garona (region de Miègjorn-Pirenèus).
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Aquela comuna es situada sus las ribas de l'Èrs Mòrt dins la banlèga èst de Tolosa.
Accès[modificar | modificar la font]
- Pel Periferic de Tolosa sortidas 15, 16 e 17.
- Pel Mètro de Tolosa estacion de Balmar-Gramont (Tisseòc)
Istòria[modificar | modificar la font]
- La vida coneguda de Balmar comencèt a l'Edat Mejana. Pighon fèu qu'apartenguèt, en partida, a l’evescat de Tolosa, foguèt elevat en baroniá episcopala en 1279. Es doncas l’evesque que foguèt senhor e baron de Balmar. La baroniá de Balmar tenguèt dos consolats, aquel del Pin e aquel de Balmar. Los cònsols son nomenats cada annada pel senhor evesque, lo jorn de Totsants. Foguèron mejancièrs entre la noblesa, la granda borgesiá, los representants dels ordres religiós d’una part, e lo pòble del campèstre d’autre part.
- Lo seu ròtle principal foguèt d'administrar los denièrs comunals. Levèt impòsts e talhas. Foguèron encargats dels camins, ponts e arbres bordant los camins. Aseguèron l’ordre, la tranquillitat e les bonas mors e faguèron respectar las proprietats e las culhidas.
- Abans la Revolucion Francesa, la populacion de Balmar se compausava subretot de familhas d’agricultors. Un pichon nombre d'artesans demorava a Las Bordas.
- La baroniá episcopala de Balmar foguèt venduda al marqués Guilhèm de Castelpers lo 17 de novembre de 1770.
- La comuna de Balmar foguèt creada per un decret de l’Assemblada Constituenta de 1789 lo 1èr de decembre de 1790, ocupa, mai que mai, lo territòri del consolat de Balmar. Lo primièr cònsol de la novèla comuna foguèt Henri Lassalle-Preserville.
- Al sègle XIX e fins a la Granda Guèrra, la comuna construguèt sos camins, son ostal de vila, sa pòsta, una glèisa al centre de son territòri e tornèt bastir gaireben tota la glèisa de Sant Martin de Bovila.
Foguèt solament dins la segonda mitan del sègle XX que Balmar, de vilatge rural, venguèt vila residenciala. Sa populacion passèt de 1724 abitants en 1954 a 6530 en 1970 amb las primièras construccions d'ostals de quartièr. Lo primièr quartièr data de 1956 lo Clos Sant Pèire. Institucions militaras e entrepresas s’installèron.
Demografia[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- site de la vila de Balmar
- Balmar sul site de l'IGN
- [http://www.recensement.insee.fr/RP99/rp99/co_navigation.co_page?nivgeo=31044
.
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Monumen[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
Viktoria Mullova
Viktoria Mullova (en rus BиkTopия MyллoBa - Zhukovsky, lo 27 de noveme de 1959) qu'ei ua violonista russa vaduda sovietica e coneguda justament per aver abandonat lo son país en 1983 e domandant l'estatut de refigiat politic. Arron, que s'installè aus Estats Units d'America. Dens aqueste huèita qu'abandonè tanben lo son viulon estradivari proprietat de l'estat sovietic.
Qu'ei mei que mei apreciada per la soas interpretacion deu repertòri de Johann Sebastian Bach (qu'a egaument intrepretat dab un arquet barròc), de Jean Sibelius e, de segur, de Piotr Ilich Chaikovskii.
En 1980 que ganhè lo concors internacionau Jean Sibelius puish, en 1982, lo concors internacionau Chaikovskii.
Desempuish 1985 qu'ei proprietari de l'Estradivari de Jules Falk de 1723 que prevesí de còrdas hèitas de tripas d'aulha e que jòga dab un arquet barròc ; que joga tanben suber un vriulon de Giovanni Battista Guadagnini de 1750.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Salzland (089)
Liste des communes
Bernbourg
Ville de Bernbourg, localité de l'Allemagne de 35 000 habitants.
La mairie de Bernbourg a une adresse e-mail et un site Internet.
Schönebeck (Elbe)
Ville de Schönebeck (Elbe), localité de l'Allemagne de 33 000 habitants.
La mairie de Schönebeck (Elbe) a une adresse e-mail et un site Internet.
Aschersleben
Ville d'Aschersleben, localité de l'Allemagne de 29 000 habitants.
La mairie d'Aschersleben a une adresse e-mail et un site Internet.
Staßfurt
Ville de Staßfurt, localité de l'Allemagne de 28 000 habitants.
La mairie de Staßfurt a une adresse e-mail et un site Internet.
Calbe
Ville de Calbe, localité de l'Allemagne de 9 900 habitants.
La mairie de Calbe a une adresse e-mail et un site Internet.
Barby
Ville de Barby, localité de l'Allemagne de 9 200 habitants.
La mairie de Barby a une adresse e-mail et un site Internet.
Könnern
Ville de Könnern, localité de l'Allemagne de 9 200 habitants.
La mairie de Könnern a une adresse e-mail et un site Internet.
Seeland
Ville de Seeland, localité de l'Allemagne de 8 900 habitants.
La mairie de Seeland a une adresse e-mail et un site Internet.
Bördeland
Ville de Bördeland, localité de l'Allemagne de 8 100 habitants.
La mairie de Bördeland a une adresse e-mail et un site Internet.
Hecklingen
Ville de Hecklingen, localité de l'Allemagne de 7 500 habitants.
La mairie de Hecklingen a une adresse e-mail et un site Internet.
Nienburg (Saale)
Ville de Nienburg (Saale), localité de l'Allemagne de 6 900 habitants.
La mairie de Nienburg (Saale) a une adresse e-mail.
Güsten
Ville de Güsten, localité de l'Allemagne de 4 500 habitants.
La mairie de Güsten a une adresse e-mail et un site Internet.
Egeln
Ville d'Egeln, localité de l'Allemagne de 3 700 habitants.
La mairie d'Egeln a une adresse e-mail et un site Internet.
Börde-Hakel
Ville de Börde-Hakel, localité de l'Allemagne de 3 300 habitants.
La mairie de Börde-Hakel a une adresse e-mail et un site Internet.
Alsleben (Saale)
Ville d'Alsleben (Saale), localité de l'Allemagne de 2 500 habitants.
La mairie d'Alsleben (Saale) a une adresse e-mail et un site Internet.
Bördeaue
Village de Bördeaue, localité de l'Allemagne de 1 900 habitants.
La mairie de Bördeaue a une adresse e-mail et un site Internet.
Wolmirsleben
Village de Wolmirsleben, localité de l'Allemagne de 1 400 habitants.
La mairie de Wolmirsleben a une adresse e-mail et un site Internet.
Plötzkau
Village de Plötzkau, localité de l'Allemagne de 1 300 habitants.
La mairie de Plötzkau a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Anneville-Ambourville
Anneville-Ambourville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo senhor d'aquel vilatge #seguir Guillaume lo Conquistador en lo sieu expedicion, #combatre a batalha de Hastings e #recebre de bens en Angleterre.
La municipalitat a constituit per la fusion, en 1975, de Anneville-sus-Seine e de Ambourville.
En 1992, a luòc lo question Kaas.
Le seigneur de ce village suivit Guillaume le Conquérant dans son expédition, combattit à bataille d'Hastings et reçut des biens en Angleterre.
La commune est constituée par la fusion, en 1975, d'Anneville-sur-Seine et d'Ambourville.
En 1992, a lieu l'affaire Kaas.


text:
Mar Caspiana
La mar Caspiana es una mar tancada situada entre Asia e Euròpa. Es la massa d'aiga interiora mai granda del mond, amb una superficia de 371 000 km² e un volum de 78 200 km³ ; a de caracteristicas comunas tan amb las mars coma amb los lacs. Sovent es considerada coma lo lac pus grand del mond, emai que contenga pas d'aiga doça mas salada.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La mar Caspiana es bordada per Russia a l'oèst, per Azerbaitjan al sud-oèst, per Iran al sud, per Turcmenistan al sud-èst e per Cazacstan al nòrd e a l'èst, ont se trapan las estèpas de l'Asia Centrala. Al sud-oèst de la Caspiana se tròban las montanhas de Caucàs, e al sud lo massís d'Elborz. Sus la còsta orientala, en Turcmenistan, ten una larga dintrada en forma de golf nomenada Karabogazgöl.
Es religada a la mar d'Azov pel Canal de Manitx.
Vilas costièiras[modificar | modificar la font]
Las principalas vilas a la broa de la mar Caspiana son:
- Astrakhan, Derbent e Makhatxkalà, en Russia
- Bakó, en Azerbaitjan
- Astara, Bandar-e Anzali e Chalus, en Iran
- Türkmenbaşy (l'anciana Krasnovodsk), en Turcmenistan
- Aktau (l'anciana Xevtxenko) e Atyrau (l'anciana Guriev), en Cazacstan
Istòria[modificar | modificar la font]
Dins l'antiquitat, la mar Caspiana èra nomenada l'ocean Ircan. Puèi foguèt tanben nomenada mar de Mazandaran, mar Khàzar e mar Khvalissian.
A la broa de la Caspiana i aguèt las ciutats istoricas d'Ircània, Tamisheh, Atil e Khazaran.
Fauna[modificar | modificar la font]
La mar Caspiana conten un grand nombre d'esturions, que lors uòus son transformats en caviar. Çaquelà, la subrepesca afècta talament la populacion d'esturions que los ecologistas ne reclaman l'interdiccion totala fins que la populacion d'aqueste peis se recobre.
Petròli[modificar | modificar la font]
La region es rica en fonts d'energia. En mai dels camps petrolifèrs descobèrts recentament, i a tanben las pròvas de l'existéncia de grandas resèrvas de gas natural. Pasmens caldriá una exploracion a fons per ne definir lo futur potencial. Los estats que costejan la mar Caspiana an obtengut una granda importància geopolitica, especialament a causa de l'inestabilitat de l'Orient Mejan, que pòt afectar las politicas energeticas de fòrça païses occidentals. Un autre factor que cal prendre en compte es lo novèl desplegament militar nòrd-american dins la region centreasiatica.
Un problèma clau es l'estatut de la mar Caspiana e l'establiment de las frontièiras maritimas entre los cinc estats del litoral. Russia, Azerbaitjan e Cazacstan an signat un acòrd en 2003 per se partejar la Caspiana septentrionala (64%), malgrat que los autres dos païses ribairencs, Iran e Turcmenistan, s'i foguèsson pas aponduts. L'acòrd entre los tres estats, qu'a influït la produccion de petròli, segurament influirà lo sieu desenvolopament futur, que pòt demorar atudat dins los cas iranian e turcmèn.
A l'ora d'ara, Azerbaitjan e Cazacstan an experimentat lo màger acreissement dins la produccion petrolièra (+70%) dempuèi 1992. Malgrat aquò, la region produtz pas encara tot son potencial, que la produccion regionala totala es de 1,6 milions de barrils (250 000 m3) jornalièrs, çò qu'es mens que la produccion de Brasil. S'estima qu'aquesta produccion se triplarà cap a 2010.
Caracteristicas e ecologia[modificar | modificar la font]
Vòlga (que i pòrta 80% de l'aiga de riu) e Oral s'escampan dins la Caspiana, qu'es endoreïca, çò es qu'a pas d'emissari (las pèrdas naturalas d'aiga son degudas unicament a l'evaporacion). D'aqueste biais, l'ecosistèma caspian es lo d'una conca tancada, amb lo sieu pròpri nivèl de mar, independent del nivèl eustatic dels oceans del mond. La mar Caspiana se tanquèt fa 5 500 000 ans. Son nivèl es anat baissant e pujant, sovent rapidament, mantun còp al cors dels sègles. D'istorians rus sostenon qu'una de las butadas medievalas de la mar Caspiana ocasionèt l'aigat de cèrtas ciutats costièiras dels khàzars, coma Atil. En 2004, lo nivèl de las aigas èra de -28 m, es a dire 28 m jos lo nivèl de la mar.
Al cors dels sègles, lo nivèl de la Caspiana a variat en relacion amb la quantitat d'aiga regetada per Vòlga, que depend del sieu costat de las precipitacions que tomban dins sa vasta conca idrografica. Las precipitacions son en relacion amb las depressions de l'Atlantic Nòrd qu'arriban a l'interior, que son afectadas elas meteissas pels divèrses cicles de l'oscillacion de l'Atlantic Nòrd. Lo nivèl de la Caspiana es doncas en relacion amb las condicions atmosfericas de l'Atlantic Nòrd, a qualques milierats de quilomètres al nòrd e a l'oèst enlà. Aquestes factors fan de la mar Caspiana un endrech important per l'estudi de las causas e dels efièches del cambiament climatic global.
Lo darrièr cicle a tèrme cort del nivèl de la mar a començat amb una baissa de 3 m entre 1929 e 1977, seguida per una pujada de 3 m de 1977 fins a 1995. Puèi se son succedidas d'oscillacions pichonas. Aquestes cambiaments an causat de problèmas environamentals serioses.
Transpòrts[modificar | modificar la font]
I a divèrses servicis de transbordador qu'opèran sus la mar Caspiana, comprés la linha entre Türkmenbaşy e Bakó.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) Informacion sus l'istòria e los noms de la mar Caspiana
- (en) Programa environamental de la Caspiana
- (en) Objectiu: lo petròli de la mar Caspiana John Robb, 2004
- (en) Los cambiaments de nivèls de la mar Caspiana


text:
Pañchatantra
Lo Pañchatantra[1] (del sanscrit पंचतंत्र Paṃchataṃtra significant « Lo Libre d’instruccion en cinc partidas ») es un ancian recuèlh de contes e de fablas (benlèu lo mai ancian que demòra). Aquel libre escrich jos forma d’apològs contant l’istòria dels chacals Karataka (करतक) e Damanaka (दमनक).
Sa compilacion es tradicionalament atribuida a un brahman nomenat Vishnusharman (विष्णुषर्मन), qu l'auriá escrich al sègle V o VI, a la demanda d’un rajá, coma un guide de govèrn a destinacion dels princes.
Somari
- 1 Estructura de l'òbra
- 2 Originas
- 3 Difusion de l'òbra e seguida
- 4 Nòtas e referéncias
- 5 Bibliografia
- 6 Edicions e traduccions
- 7 Articles connèxes
- 8 Ligams extèrnes
Estructura de l'òbra[modificar | modificar la font]
L’obratge, coma son nom l’indica, es compausat de cinc partidas tematics gropant los tèxtes:
- Mitrabhedha (मित्रभेध) , « La Pèrda dels amics » (22 istòrias)
- Mitralābha (मित्रलाभ), « L’Aquisicion dels amics » (7 istòrias)
- Suhṛda-bheda (सुह्ड़द- भेद), « Lo Conflicte dels amics » (17 istòrias)
- Vigraha (विग्रह), « La Separacion » (12 istòrias)
- Sandhi (सन्धि), « L’Union » (15 istòrias)
L'organizacion en cinc libres sembla indicar una causida conscienta puslèu qu’un compilacion de tèxtes amb lo temps, al contrari dels Jâtaka (जातक), reculhís de fablas bodistas mai ancians e mai nombroses. Abedos comportan de fablas metent en scèna d'animals de comportament antropomòrf. A vegadas foguèt vist coma lo remanejament d’un tèxte del Cachemire, ara perdut, lo Tantrâkyayikâ (तन्त्राक्ययिका), que datariá del sègle IV o V. Una traduccion en persan se faguèt amb apond d’una prefàcia d’Ali Ben Ach Chah al Farsi.
Extrach: L.X-F.02 - La Tartuga e los dos Gits:
- Per un an de granda secada, de gits abandonèron un estanc que demoravan e s'anèron donar l'adieusiatz a una tartuga de lor amiga.
- — Es pas sens pena qu nos alunham de vos, mas i siam obligats, e per çò qu'es de que nos prepausatz de vos menar, avèm una tròp loga tirada de far e podètz pas nos seguir perque que sabiatz pas volar; pasmens, se nos prometiatz de dire cap de mot en camin, vos portaram; mas encontraram de gents que vos parlaran e aquò será causa de vostra pèrda.
- — Non, repondèt la tartuga, farai tot çò que vos plairà.
- Alara los gits faguèron prendre a la tartuga un pichon pal pel mejan, que serrèt plan fòrt entre las seunas dents e, li recomandant enseguit de tenir fèrm, lo dos gits prenguèron lo pal cadun per un bot e levèron la tartuda d'aquela mena. Quand èran al dessús d'un vilatge, los abitants que los vegèron, espantats de la noveltat d'aquel espectacle, comencèron a cridar totes a l'encòp, çò que fasiá un carivari que la tartuga escotava amb impaciéncia. A la fin, podent pas mai gardar lo silenci, volguèt dire:
- — Que los envejoses ajan los uèlhs crebats se pòdon pas regardar
- Mas, del moment que dubriguèt la bòca, tombèt a tèrra e se tuèt.
Originas[modificar | modificar la font]
Difusion de l'òbra e seguida[modificar | modificar la font]
Dempuèi 570, l’emperaire persan Khosro Ièr envièt en Índia son primièr mètge Borzoyeh amb per mission de ne tornar une copia. Lo Pañchatantra foguèt alara tradusit en pehlvî, una lenga iraniana (avec apond d’una prefàcia d’Ali Ben Ach Chah al Farsi), puèi en arabi per l’escrivan persan Ibn al-Muqaffa vèrs 750 a partir d’una version en pehlvî uèi perduda jol nom de Kalîla wa Dimna, en Grèc medieval al sègle XI, en ebrieu per Rabbi Joël al sègle XII, en latin, vèrs 1263
Los contes s'espandiguèron tanben en China e dins l’Asia del Sud-Èst suls camins dels pelegrins bodhistas. Lo Pañchatantra coneguèt tanben d'adaptacions en la quite Índia, coma lo fòrt popular Itopadesha (हितोपदेष) e lo Pañchâkhyânoddhâra (पंचाख्ह्यानोद्धार), redigit al Goujerat pel monge jaina Meghavijaya vèrs 1660.
La version arabopersana: Lo Libre de Kalîla e Dimna[modificar | modificar la font]
Los dos chacals, Kalîla e Dimna (derivé del sanscrit Karataka e Damanaka), eroís del promièr conte del primier libre, son a l’origina del titòl de la version arabopersana, Kalîla wa Dimna. Coma lo mòstra André Miquel, especialista e traductor de l'òbra en francés, foguèt un rei iranian del sègle VI qui envièt son mètge cercar lo libre en Índia. Aquela demanda mòsta lo succès ja important de recuèlh dins lo monde antic. La version Pelhvi es de segur compausada de fablas del recuèlh indian traducha mas tanben d'una prefàcia e de quelquas fablas qu'apareisson pas dins l'òbra originala. Es aquela version qu'Ibn al-Muqaffa, iranian nòble convertit tardièrament a l’Islam, utilisèt per sa version arabia. Aquí encara l'òbra es mai qu'una simpla traduccion. Atal l'autor o apond una novèla prefàcia e un capítol entièr e una fabla. Aquela version arabia foguèt lo passtge de l'òbra al monde occidental. Leu coneguèt un grand vam dins un monde arabi grandissenta e ferit de cultura antica..
Lo Kalîla wa Dimna foguèt de fòrt bèla mena enluminat. La primièra traduccion en francés es de abat Dubois.
Se dins sa prefàcia del segon libre de Jean de La Fontaine fa referéncia a la fablas de Bidpai, los obratges qu'utilizèt èran en fach eissits de la version arabia.
Una font d'inspiracion per la literatura europèa mediévala e del sègle XVIII[modificar | modificar la font]
Una version en castelhan (Calila y Dimna) se faguèt en 1251 jos la demanda d'Alphonse X lo Savi. Tradusit en 1278, per Joan de Capoá jol titre de Directorium Humanae Vitae, ragèt alara dins tot le monde occidental. Une traduccion latina se faguèt per Raimond de Besièrs e donada en 1313 a Felip IV de França per la dintrada en cavaleriá de son filh Loís, rei de Navara, que venguèt Loís X de França. Une version persana foguèt tradusida en francés per Gilbert Gaulmin sous un pseudonyme, en 1644. Lo Paire Poussines ne faguèt una autra traduccion en 1666. Pilpaï es sovent l’autor que s'atrubuís l'òbra en Euròpa a l'epòca de La Fontaine[2], alara que son existéncia ne soit pas avérée.
Lo Pañchatantra atal vertadièrament inspirèt de fòra autors coma Jean de La Fontaine, Marie de France o Grimm. Se pòt tanben sentir une filiacion amb le Roman de Rainal coma los fabliòts de l'Edat Majana.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Edicions e traduccions[modificar | modificar la font]
Tèxtes en sanscrit[modificar | modificar la font]
Edicions criticas[modificar | modificar la font]
- (en) The Panchatantra: a collection of ancient Hindu tales, in the recension called Panchakhyanaka, and dated 1199 A.D., of the Jaina monk, Pūrṇabhadra, critically edited in the original Sanskrit (in Nâgarî letters, and, for the sake of beginners, with word-division); Johannes Hertel; 1908; ed: Harvard Oriental Series Vol. 11 en linha
- (fr) The Panchatantra-text of Pūrṇabhadra : critical introduction and list of variantsouvrage; Johannes Hertel; 1912; ed: Harvard Oriental Series Vol. 12 en linha
- (en) The Panchatantra-text of Pūrṇabhadra and its relation to texts of allied recensions as shown in parallel specimensouvrage; Johannes Hertel; 1912; ed: Harvard Oriental Series Vol. 13 en linha
- (en) The Panchatantra: a collection of ancient Hindu tales in its oldest recension, the Kashmirian, entitled Tantrakhyayikaouvrage; Johannes Hertel; 1915; ed: Harvard Oriental Series Volume 14; en linha
- (en) The Panchatantra Reconstructed (Vol.1: Text and Critical Apparatus, Vol.2: Introduction and Translation);Franklin Edgerton; 1924; ed: American Oriental Series Volumes 2–3ouvrage; New Haven, Connecticut
Autras[modificar | modificar la font]
- (en)The Pañchatantraka of Vishṇusarman; Jâvjî Tukârâm; en linha; ed: Kāśīnātha Pāṇḍuraṅga Paraba; Google Books
- (en)Panchatantra with the commentary Abhinavarajalaxmi; Pandit Guru Prasad Shastri; 1935; ed: Bhargava Pustakalaya; Benares; Tèxte amb comentaris en Sanscrit
Traduccions en francés[modificar | modificar la font]
- (fr) Pancatantra, traduit du sanskrit, introduction Louis Renou; Édouard Lancereau; 1965; col:Connaissance de l'orient; ed:Gallimard\Unesco
- (fr) Pantcha Tantraouvrage; abbé J-A Dubois; 1995; ed:Imprimerie Nationale
- (fr)Les Cinq Livres de la Sagesse - Pancatantra; Alain Porte; 2000; ed: Éditions Philippe Picquier
Traduccions en anglés[modificar | modificar la font]
- (en)Kalila and Dimna or The Fables of Bidpai; Rev Wyndham Knatchbull; 1819; [1] Google BooksGoogle Books
- (en)The Anvari Suhaili; or the Lights of Canopus Being the Persian version of the Fables of Pilpay; or the Book Kalílah and Damnah rendered into Persian by Husain Vá'iz U'L-Káshifíouvrage; Edward B (transl.) Eastwick; 1854; ed: Stephen Austin, Bookseller to the East-India College [2]en linha
- (fr)The Anwar-I-Suhaili Or Lights of Canopus Commonly Known As Kalilah And Damnah Being An Adaptation By Mulla Husain Bin Ali Waiz-Al-Kashifi of The Fables of Bidapaiouvrage; Arthur N. (transl.) Wollaston;ed: W H Allen; London
- (fr)Kalilah and Dimnah or The Fables of Bidpai; Ion Keith Falconer; ed:Cambridge University Press; [3], reprinted by Philo Press, Amsterdam 1970
- (fr)The earliest English version of the Fables of Bidpai; Joseph Jacobs; 1888; Londres; [4] Google Books
- Tales Within Tales - adapted from the fables of Pilpai, Sir Arthur N Wollaston, John Murray, London 1909
- (en) The Lights of Canopus described by J V S Wilkinson; Wilkinson; 1930; ed: The Studio Limited; Londres
- (en)The Panchatantra; Arthur W. Ryder; 1925; ed: University of Chicago Press
- (en) Viṣṇu Śarma: The Panchatantra; Chandra Rajanouvrage; 1993; ed:Penguin Books; Londres
- (en)The Pancatantra: The Book of India's Folk Wisdom; Patrick Olivelle; 1997; ed:Oxford University Press
- (en) Panchatantra - A vivid retelling of India's most famous collection of fablesouvrage; Krishna Dharma; 2004; ed:Torchlight Publishing; Badger CA, USA
- (en)The Five Discourses on Worldly Wisdomouvrage; Patrick Olivelle; 2006; ed: Clay Sanskrit Library [5]
- (en) Kalila and Dimna, Fables of Friendship and Betrayal, Introduction by Doris Lessing, Postscript by Dr Christine van Ruymbeke; Ramsay Wood; 2008; ed:Saqi Books
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Tèxte integral[modificar | modificar la font]
- (ar) Calila e Dimna, o fablas de Bidpai en arabi, precedadas d'un memòri sus l'origina d'aquel libre e sus las divèrsas traduccions que se fagaron en Orient, per Silvestre de Sacy, París, estampariá reiala 1816.
- (fr) Los contes e fablas indiana de Bidpai e de Lokman, traduchas d'Ali Tchelibi-Ben-Saleh, autor turc, per Antoine Galland, París, 1724
- (fr) Doas versions ebraïcas del libre de Kalilâh e Dimnâh, la primièra accompanhada d'una traduccion francesa, per Joseph Derenbourg, París, 1881
- (la) Directorium vitae humanae, alias Parabola antiquorum sapientum version latina de Joan de Capoa, París, 1887.


text:
-263
Aquesta pagina concernís l'an -263 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Premiera Guèrra Punica acomençada en 264 avC. Lei Romans aprofichèron la manca d'unitat dins lo comandament cartaginés per batre Siracusa, qu'acceptèt de signar una trèva de 15 ans en cambi de la restitucion dei presoniers e dei territòris capturats per lei Romans, puei Cartage que se retirèt vèrs lo centre de l'illa. Lei Romans installèron alora una basa importanta a Messina.


text:
Mairs de la plaça de Mayo
Las Mairs de la Plaça de Mayo que son ua organizacion fondada durant la Dictatura argentina dab lo pretzhèit de crubar los lors hilhs desapareguts (qu'ei a díser gahats, sequestrats en dehòra de tot quadre juridic, torturats, aucits e esconuts de còs).
Que deben lo lor nom au hèit que, entà obtiéner respòstas de las autoritats de la junta militara qui denegavan la realitat de las desaparicions, que viravan autorn de la plaça de Mayo dab ua foto deus lors hilh. entà conéishe's que hicavan suus cap mocadors qui evocavan panèths de nenets. Aqueths panèths que son uei pintrat suus sòu de la plaça en aumenatge a las mairs.
A la debuta de la loa organizacion tres mairs que hon desapregudas e aucidas. Puish la junta militara que le nom è las hòlas de Mayo. Arron la caduda de la dictatura las Mairs que militèn en favor deus jutjaments deus responsables de las morts deus lors hilhs puish tanben entà tornar trobar los arrèrhilhs de desapareguts (nenets près dab lor lors pairs e hidats a familha pròche deu regim qui'us avèva aucits).
Fin finala las Mairs qu'ensajan de perseguir l'òbra deus lors hilhs (sovent desapareguts sia per'mor d'engatjaments politics d'esquèrra, sia, mei simplament, per'mor d'estar estat implicats dens projèctes d'ajuda aus praubes) en tant qu'ONG entà lutar contre lo praubèr, l'analfabetisme eca.


text:
Maurici
Maurici o oficialament la Republica de Maurici es un país insular situat al sud-oèst de l'Ocean Indian, a una distància aproximativa de 900 km de la còsta orientala de Madagascar e 3943 km al sud-oèst d'Índia.
Lo gentilici es maurician -ana.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Maurici èra ja coneguda per de marinièrs arabis e malais dempuèi lo sègle X. Los primièrs europèus qu'arribèron dins l'illa foguèron los portugueses, en 1505.
L'illa demorèt desabitada fins a 1638 quand foguèt colonizada pels olandeses. Nomenèron l'illa en onor del prince Maurici d'Aurenja-Nassau. A causa de cambiaments climatics, los ciclons e lo deteriorament del sòl fertil, los olandeses abandonèron l'illa qualques decènnis après. Los franceses contrarotlèron l'illa durant lo sègle XVIII e la nomenèron Île de France (Illa de França). Malgrat ganhar la famosa batalha de Grand-Port, los franceses foguèron derrotats pels britanics al nòrd de l'illa, en Cap Malheureux, un mes après. Aiçò signifiquèt la pèrda de la possession en favor dels britanics en 1810 e lo retorn ulterior de l'illa al sieu nom ancian.
En 1965, lo Reialme Unit separèt l'Archipèla Chagos de Maurici per crear lo Territòri Britanic de l'Ocean Indian amb la finalitat d'utilizar aquelas illas en estrategias de defensa amb los Estats Units. Malgrat que lo govèrn de Maurici foguèt consent amb dicha manòbra en aqueste moment, los govèrns posteriors an reclamat aquestas illas en soslinhant que la separacion foguèt illegala al lum del drech internacional.
L'independéncia venguèt en 1968. Lo país se transformèt en una republica dins la Commonwealth en 1992. Maurici es estat una democracia establa amb d'eleccions liuras regulèsses amb un recòrd positiu de respècte als Dreches Umans e a atrach d'investiments estrangièrs considerables en atenhent òm de las rendas per cápita pus nautas d'Africa.
Maurici apunta a èsser importanta pòrta de negòcis de l'Ocean Indian. Se cèrcan a l'ora d'ara de nòvas oportunitats de negòci dins los sectors bancari e tecnologics. En mai d'èsser una de las pus bèlas illas del continent.
Politica[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
De veire: Economia de Maurici.
Cultura[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Bordèu, lo 11 de Noveme de 2007
Anaram Au Patac moviment de l’esquerra revolucionnari occitana que denuncia l’assassinat de Carlos, un joen antifascista castelha de 16 ans dens ua estacion de metro en Madrid.
Mentre que l’etat espanhou qu’inculpa joens catalans pr’amor qu’expressan lo lor reget deu sistemi per cramatge de foto deu rei, qu’illegalitza un partit politic com Batasuna, que criminalitza tota la joenessa qui luta, que sia basca, catalana , castellana,… o encara antifascista, n’ac chepica pas briga de legetimitzar manifestacions fascistas.
En efeit, la manifestacion deus de la joenessa de democracia nacionau (DNJ, partit d’estrema dreta redicau espanhou deus violents). dont l’aperet qu’era « contra lo racisme espanhoú, contra la imigracion » qu’era ua manifestacion legau, qu’es a disèr tolerada e autoritzada per l’estat espanhoú qui non sembra pas aver tornat la soa pagina franquista…
De mei, desempuish ja quauques temps las atacas racistas e fascistas que’s han de mei en mei regularas e numerosas dens l’estat espanhoú, mès lo govèrn, eth, non bolega pas briga…
Au marge d’aquera manifestacion dens lo metro, joens antifascistas qu’estón agressats per fascistas en camin per la manifestacion. Mantuns antifascistas estón herits e un d’enter estó assassinat peu còp de costeth d’un fascista. Carlos, qui n’aveva pas sonque 16 ans qu’es mort pr’amor deu fascisme mes tanben pr’amor de la navera pèca deu govèrn espanhoú.
Anaram Au Patac que vou :
-denunciar aquesta navèra ataca fascista. Cada dia la violencia deus fascistas e racistas en tot genre que’s hé de mei en mei grana, mès nosaltres antifascistas tenem de precisar que contunharem de lutar e que n’i a pas nada agression shens responsa !
-denunciar tanben la part grana de responsabilitat de l’estat espanhoú e deu son govèrn qui hé la causida parciau de deishar fascistas dens las carreiras, mentre que negue la libertat d’expression, la causida parciau de legalitzar manifestacion qui pas jamei n’aurei devut l’estar, la causida parciau de’n pas illegalitzar partit d’estreme dreta e neo-fascista meileu que partits d’esquerra progressista.
Mes susquetot, peu biais d’aqueth communicat, Anaram Au Patac que vou balhar lo son sosten aus herits, se solidaritzar dab los antifascistas castelhans. E mes que tot qu’avem pensadas de las hortas entà la familha, los amics e los qui militan dab Carlos, dont la mort qu’es un arregret deus grans.


text:
Garança
La garança o garança dels tinturièrs (Rubia tinctorum L.) es una planta renadiva de la familha de las Rubiacèas, que foguèt largament cultivada per la tintura roja extracha de sas racinas.
Somari
Descripcion[modificar | modificar la font]
Planta renadiva mercé a sos rizòmas, amb tijas alongadas o escalairas fins a 1,5 m de long.
Fuèlhas aparentament verticilladas, amb suls bòrds e sus la nervadura principala de pichons ponchons que permeton a la planta de se sostenir en s'apuejant sus d'autras plantas.
Flors jaunas qu'espelisson al començament de l'estiu (junh, julhet), amb 4 o 5 petalas soudadas a la basa. Fruches carnoses, de la talha d'un pese, negres quand madurs.
Lo rizòma pòt aténher 80 cm de long.
Distribucion[modificar | modificar la font]
Aquela espècia es originària d'Asia Occidentala e Centrala : Turquia, Siria, Liban, Jordania, Iraq, Iran, Tatgiquistan, Turcmenistan, Ozbequistan e d'Euròpa de l'Èst : Russia (Crimèa), Ucraïna, ex-Iogoslavia. Es naturalizada dins de regions temperadas.
Utilizacion[modificar | modificar la font]
Las racinas e las tijas sosterranhas contenon d'alizarina, que balha als teissuts una bèla color roja. Los unifòrmes de l'armada francesa l'utilizèron fòrça abans la Primièra Guèrra Mondiala. Aquela tintura naturala foguèt remplaçada per de colorants sintetics. La cultura de la garança, fòrça anciana (dempuèi mai de 3000 ans en Índia) es uèi acabada.
Aquela espècia es una planta recomandada dins lo capitular De Villis de l'an 812.
La garança mesclada a l'aliment dels animals colora los òsses de roge, tanben la lach.
Lo vilatge dei Palús, Vauclusa foguèt un centre de la cultura de la garança en Occitània al sègle XIX.
La garança dins l'istòria[modificar | modificar la font]
La garança foguèt coneguda pels Grècs e pels Romans e l'enfenièri roman Vitruvi precisèt que foguèt utilizada per las colors purpurinas.
La cultura de la garança que tenguèt un grand interès economic foguèt temptada pendent lo reinatge de Loís XIV. Colbert promulguèt una instruccion per la cultura e l'emplec de la garança. Un edicte exonerèt de l'impòst tota persona que la cultivariá dins los ancians paluns assecats. En 1698 un marcant de Nimes, Martin, obtenguèt lo privilègi reial per n'introduire la cultura en Lengadòc, mas las temptativas pendent dos o tres ans, demorèron vanas. Olanda gardèt lo monopòli d'aquela cultura.
En 1754 Jean Althen comencèt de temptativas de culturas a Sant Caumond (Lèger), puèi las tornèt menar en 1763 amb mai de succès dins lo Comtat amb lo sosten del marqués de Caumont, primièr cònsol d'Avinhon. Lo mercat se desvolopèt pas gaire a causa de las importacions del Levant. Mas coma las guèrras de la Revolucion entravèron lo comèrci, los cultivaires se lancèron dins aquela cultura que se desvolopèt per aténher son maximum vèrs 1860.
En 1839, i aviá cinquanta molins per la garança dins Vauclusa, contra solament dètz sus la Sòrga en 1804. Vauclusa, certanas annadas, produsiguèt fins a 65% de la garança al nivèl mondial. A partir de 1860, de grandas crisis (tèrras subrexpleitadas, qualitat mendre, ...) aflaquiguèron aquela cultura de mai mai en concurréncia amb los novèls colorants quimics. En 1880 n'i a pas mai qu'un sol molin suls cinquanta.
Airals de las culturas de garança:
Tecnicas culturalas[modificar | modificar la font]
La cultura d'aquela planta demanda de sòls prigonds, desfonzats, umids mas pas tròp per evitar lo poiriment de las racinas. La preparacion del sòl es un trabalh de forçat car cal laurar almens 50 cm amb un esplech especial e enforçat : lo "luchet" amb tres o quatre dents. Per endrudir los sòls, los cultivaires de garança foguèron los primièrs a apondre de tortèls de granas oleaginosas, residús de las fabricas d'òli de Marselha.
S'amassèt en setembre, tres ans aprèp la plantacion per ténher una racina pus rica en matèria colorenta. L'arrancatge foguèt fòrça penible: las racinas s'entrauquèron fins a 70 cm. Amb l'araire calguèt de 16 a 20 cavals. Lo complement d'obrièrs foguèron de rurals de la montanha desafasendats pendent aquel periòde de l'annada. Los rendements foguèron de gaireben 3 tonas per ectara.
Aprèp l'amassament, la tèrra fòrt ben laurada conservèt una granda part de la matèria organica. Çò que constituiguèt un fòrt bon assolament per las culturas seguentas : blat, lusèrna, ... Foguèt fòrça plan adaptada per de pichonas boiras familialas. De mai, las fuèlhas de la planta constituiguèron una ferratja de qualitat.
Causas del marasme[modificar | modificar la font]
La primièra crisi data de 1861 amb una baissa de las importacions de coton d'America a causa de la guèrra e una demanda mendre de matèrias colorantas.
La sintèsi quimica de l'alizarina en 1869 menèt a la disparicion fòrça rapida de la garança, fenomèn que coïncidís amb la crisi de la filloxèra de la vinha. Una leugièra reviscolada apareguèt en 1871 consequéncia de decisions malastrosas de qualques viticultors tocats pel filloxèra que remplacèron lor vinhal par la garança.
Vèrs 1880 totas las garancièras desapareguèron: las estadisticas agricòlas annalas dempuèi 1884 fan pas pus referéncia a la garança.
Usatge medical[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- P.J.F.B. Traité sur la culture de la garance Offray, Avinhon, 1818
- Bastet, Nouvelle essai sur la culture vauclusienne et l'histoire naturelle de la garance, Imprimeriá Raphel, Aurenja, 1839
- Auguste Picard, Rapport sur la situation générale de l'agriculture dans le département de vaucluse et de la culture de la garance en particulier, Imprimeriá Jacquet, Avinhon, 1857
- Fernand Benoit, L'outillage rural en Provence, Ed. Laffitte, Marselha, 1984
- Jean-Noël Marchandiau, Outillage agricole de la Provence d'autrefois, Edisud, Ais de Provença, 1984
- Claude Mesliand, Paysans du Vaucluse, Universitat de Provença, 1989


text:
Parietaria officinalis
La Paredalha es una planta erbacèa de la familha de las urticacèas.
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo nom, que deriva del latin paries (muralha, paret), fa referéncia al biais que creis la planta sus de parets o murs vièlhs.
Ecologia[modificar | modificar la font]
S'encontra en Euròpa Centrala e Meridionala, nòrd d'Africa e Asia Occidentala. Creis sobre murs, parets, esclats de ròcas, terrens per bastir, ostals vièlhs o broas de camins. Preferís los sòls nitrificats, per aquò apareis sovent ont i a de preséncia umana o d'animals.
Descripcion[modificar | modificar la font]
Es una planta vivaça (las partidas aerianas son annalas e las sosterranhas son persistentas). Ten una forma de mata pauc compacta amb una basa lenhosa, de 20 a 50 cm d'alçada, las tijas son fòrça ramificadas e son cobèrtas de pels non urticants (fissan pas) malgrat que la planta apertenga a la familha de las urticacèas coma las ortigas. Las fuèlhas son altèrnas amb peciòl e de forma ovoïda acabadas en punta, presentan dos parelhs de nèrvis laterals e son cobèrtas de pels (pubescentas) coma tota la planta. S'agafan aisidament als vestits. Las flors apareisson de març a octobre, son verdas e se presentan agropadas en inflorescéncias globularas (glomeruls) que las del centre son femes e la rèsta ermafroditas. Son pollèn provòca de reaccions allergicas : es l'allergèn mai important de la còsta mediterranèa. Lo fruch es oval de color negre brilhant que s'agafa fòrtament als vestits o als pels dels animals, çò que contribuís a sa propagacion e li permet de colonizar rapidament los ermasses pro nitrificats. Es una planta rica en potassi que s'utiliza contra las malautiás de las vias urinàrias per sas proprietats diüreticas.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia ITIS : TSN 19168 Parietaria officinalis L. (en)
- Referéncia NCBI : Parietaria officinalis (en)


text:
Politicament opausat a las aspiracions d'autonomia de la província de Buenos Aires, assumiguèt la presidéncia al mitan d'acusacions de frauda e en afrontant un soslèvament de Bartolomé Mitre que jugulèt en paucs meses.
Resolguèt la crisi de 1874 e 1875 mejançant l'ajust de la despensa publica, en comprenent lo licenciament de foncionaris e la reduccion de salaris. Pus tard s'inicièt l'exportacion de carn argentina dins los primièrs vaissèls refrigerats.
Se d'en primièr sostenguèt los plans de Adolfo Alsina per conténer l'avançada dels indians, en 1876 impulsèt la Campanha del desèrt del ministre de la Guèrra, lo general Julio Argentino Roca, que resolguèt fin finala lo problèma de manièra sagnosa e beneficièt a qualques centenats d'argentins amb de milions d'ectaras liberadas per las siás nòvas estadas.
En 1880, après aver mestrejat un nòu soslèvament de Carlos Tejedor, faguèt votar pel Congrès la federalizacion de la vila de Buenos Aires.
Doas leis importantas que pòrtan lo sieu nom son la d'Immigracion, aprovada jos lo sieu mandat, que facilitèt l'entrada dins lo país de milions d'europèus, e la Lei de las Universitats (1885), que dona una cèrta autonomia a aqueles centres educatius e constituís un dels antecedents de la Reforma Universitària de 1918.


text:
Villes et mairies du District de Münchwilen (123)
Liste des communes
Sirnach
Ville de Sirnach, localité de la Suisse de 6 600 habitants.
La mairie de Sirnach a une adresse e-mail et un site Internet.
Münchwilen
Ville de Münchwilen, localité de la Suisse de 4 600 habitants.
La mairie de Münchwilen a une adresse e-mail et un site Internet.
Wängi
Ville de Wängi, localité de la Suisse de 4 000 habitants.
La mairie de Wängi a une adresse e-mail et un site Internet.
Eschlikon
Ville de Eschlikon, localité de la Suisse de 3 500 habitants.
La mairie de Eschlikon a une adresse e-mail et un site Internet.
Fischingen
Ville de Fischingen, localité de la Suisse de 2 500 habitants.
La mairie de Fischingen a une adresse e-mail et un site Internet.
Bichelsee-Balterswil
Ville de Bichelsee-Balterswil, localité de la Suisse de 2 400 habitants.
La mairie de Bichelsee-Balterswil a une adresse e-mail et un site Internet.
Rickenbach
Ville de Rickenbach, localité de la Suisse de 2 400 habitants.
La mairie de Rickenbach a une adresse e-mail et un site Internet.
Affeltrangen
Ville de Affeltrangen, localité de la Suisse de 2 200 habitants.
La mairie de Affeltrangen a une adresse e-mail et un site Internet.
Wilen bei Wil
Village de Wilen bei Wil, localité de la Suisse de 1 900 habitants.
La mairie de Wilen bei Wil a une adresse e-mail et un site Internet.
Tobel-Tägerschen
Village de Tobel-Tägerschen, localité de la Suisse de 1 300 habitants.
La mairie de Tobel-Tägerschen a une adresse e-mail et un site Internet.
Lommis
Village de Lommis, localité de la Suisse de 1 000 habitants.
La mairie de Lommis a une adresse e-mail et un site Internet.
Bettwiesen
Village de Bettwiesen, localité de la Suisse de 1 000 habitants.
La mairie de Bettwiesen a une adresse e-mail et un site Internet.
Wuppenau
Village de Wuppenau, localité de la Suisse de 1 000 habitants.
La mairie de Wuppenau a une adresse e-mail et un site Internet.
Schönholzerswilen
Village de Schönholzerswilen, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Schönholzerswilen a une adresse e-mail et un site Internet.
Braunau
Village de Braunau, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Braunau a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Ramon de Miraval
Ramon[1] de Miraval foguèt un trobador de la fin del sègle XII e de la debuta del sègle XIII que segon sa vida, èra un paure cavalièr de Carcassés que possedissiá mens d'un quart del castèl de Miraval."[2][3] Protegit per Ramon VI de Tolosa, foguèt pus tard tanben asssociat a Pèire II d'Aragon e Anfós VIII de Castelha. Son pseudonim literari èra Audiartz.[2]
Se desseparèt de sa molhèr Gaudairenca qu'ela tanben compausava coblas e danças; s'enamorèt successivament de Na Loba de Penautièr, castelana de Cabaret; puèi de Brunessen, molhèr del baron Pèire Rogièr de Clarmont Ferrand, e d'Azalaís de Boisseson, molhèr de Bernat de Lombers, que ne cantèt la beutat talament ben, que lo rei En Pèire II d'Aragon la venguèt cortejar. Après la desfacha de Murèth, Raimon de Miraval se refugièt a la cors d'Aragon.
De sos trabalhs , demora uèi 45 cançons, que 22 servan sas melodias. Fòrça de sos trabalhs son dins l'estil trobar lèu. Raimon adreicèt maites trabalhs a qualqu'un que se disiá "Pastoret", mas l'identificacion d'aquesta persona es problematica, pasmens se pensa generament qu'èra Ramon Rogièr Trencavel.[2][4] Raimon èra admirat pels sieus contemporanèus e per la màger part dels poètas de las generacions successivas e èra famós per son biais de tractar lo subjècte de l'amor cortés. Raimon s'aluenhèt de la canso tradicionala celebrant lo jois d'amor o l'amor de lonh, mas soslinhèt al contrari la cortesia , l'onor, e la reputacion.[5] La pus nauta vertut es la fidelitat, mas aquesta depend de la cortesia (pretz e valor).[5]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Las formas Ramond e Raimon son tanben posssiblas en occitan
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Graham-Leigh, 28.
- ↑ Raimon Miravals se fo uns paubre cavalliers de Carcases, que non avia mas la quarta part del castel de Miraval, et en quel castel non estaven XL homes
- ↑ Topsfield, ''Les Poésies du troubadour Raimon de Miraval, 26.
- ↑ 5,0 5,1 Topsfield, "Raimon de Miraval and the Art of Courtly Love", 35–36.
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
Sas òbras:


text:
Flags of the World
Flags of the World (bandièras del mond) es una associacion informala de la tòca non lucrativa dedicada a l'estudi de las bandièras. Creada en 1993 per Giuseppe Bottasini, foguèt a la debuta una lista de discussion per corrièr electronic sus las bandièras, en lenga anglesa. Dempuèi la fin de 1994, la informacions de la lista de discussion son compilada dins una enciclopèdia sus Internet, tanben nomenada Flags of the World (ISSN 1712-9842)[1]. Lo bailejament de la lista de discussion e de l'enciclopèdia es assegurat per una còla de volontaris.


text:
Joan Parisòt de La Valeta
Joan Parisòt de La Valeta (Parisòt (castèl de La Broá) 1494 - iscla de Malta 1568) foguèt un cavalièr occitan. En 1557, venguèt lo 49en grand mèstre de l'Òrdre de Malta. Ensagèt de badas de tornar prene Trípol als otomans. Installat a Malta, tenguèt quatre meses de temps un sèti contra los turcs de Soliman lo Magnific. Establiguèt après la ciutat de La Valeta per capitala de l'illa. Lai moriguèt lo 21 d'agost de 1568.
Polemicas sul nom e sus l’origina[modificar | modificar la font]
Una estatua recentament inaugurada a La Valeta de Malta lo nomena "Joan de Valeta", que segond los istorians signava aital suls actes oficials. Pasmens l'ostal se sona ben plan "de La Valeta".
Se fa sovent la confusion amb la Valeta de Provença, qu’a pasmens pas res de comun amb aquela de Roergue.


text:
Neoplatonisme
Lo neoplatonisme es una doctrina qu'existiguèt entre los sègles III ApC e VI ApC. Lo neoplatonisme es una doctrina basada suls pensaires precedents (Filon d'Alexàndria, Apollòni de Tiana e los pensaires del platonisme mejan, per exemple), se pòt dire que lo creador (o sistematitzador) del neoplatonisme es Plotin.
Aspèctes de basa[modificar | modificar la font]
Plotin, disciple d'Ammoni Saccas, que fondèt una escòla a Roma quand aviá 40 ans, escriguèt 54 libres, las Ennèadas, en que presenta un ensems d'escrichs que rebatrián amb plan fidelitat son ensenhament oral . Dins Ennèadas, Plotin presenta sas teorias fondamentalas: la division de la realitat entre lo destriament intelligible (l'Un (dieu), Intelligéncia e Arma) e la matèria; son interpretacion de l'origina de l'univèrs (l'emanacion); son opinion sus l'utilitat de la preguièra; sa via negativa per arribar a comprendre dieu (« de la divinitat, se pòt pas dire que ela es, mas se pòt definir çò qu'es pas »); eca.
La pensada de Plotin es pauc originala alrespècte dels pensaires precedents (que lo nom de «neoplatonisme»), mai dona luòc a una novèla vision sistematica (e amb originalitat) de las teorias classicas religiosofilosoficas del passat. Es un fach que Plotin causèt la fascinacion dels pensaires de totes los temps, subretot pels tenents de las tendéncias religiosas e metafisicas.
Lo neoplatonisme aprèp Plotin[modificar | modificar la font]
Porfiri, disciple del viu de Plotin e successor de l'escòla, foguèt fòrça fidèl a la pensada de son mèstre. fòrça critic amb lo cristianisme, comentaire de Platon, filosof pauc banal, vegetarian e escrivan infatigable, es conegut subretot per sas teorias moralas. Porfiri representa una continuitat de la pensada de Plotin (continuitat lèu brisada).
Pasmens, Jamblic, disciple de Porfiri e nòu cap de l'escòla, faguèt una avançada e una seguida dins lo neoplatonisme. Se abans l'interès de l'escòla èra la filosofia e la metafísica, amb el l'escòla neoplatoniciana se consacrèt mai a la mistica e la contemplacion. Una diferéncia notabla entre Plotin e Jamblic es l'interpretacion de la preguièra: per Plotin (e Porfiri) la preguièra es positiva (mas non necessària), doncas l'arma es autosufisenta per accedir a la salvacion; en cambi, per Jamblic, la preguièra es completament necessària per accedir a la salvacion, fins al punt d'afirmar que dieu dona pas la salvacion a totes, sonque a aqueles que d'esperel causís. Atal doncas, se per Plotin e Porfiri «lo savient mistic autosufisent» èra imprtant, per Jamblic (e mai tard per Proclés) èra «Lo cresent mistic piós e avodat». Lo neoplatonisme cada còp s'orientava mai cap a de posturas irracionalas e misticas, daissant enrè la postura sistematica e formalista pròpria de Plotin.
Segon los comentaris, Proclés es fòrça fidèl a las teorias d'Jamblic, ignorant la pensada originala neoplatoniciana de Plotin. Pasmens, i a una diferéncia importanta entre Jamblic e Proclés: se lo primièr se consacra subretot a far una òbra de comentator (de Platon e mai sabents d'aquel temps), Proclés el desvolopa una pensada gaireben sistematica, ont i a diferents gras entre la divinitat e l'èsser. E mai Proclés foguèsse pas en general un filosòf original, desvolopèt d'elements teosofics e doctrinals que son pas lo meteisses del quite Plotin.
Un pensador gaireben pròche del neoplatonisme èra Plutarc. Escriptor d'esperel conegut, fòrça influent dins la literatura universala, los escrichs de Plutarc foguèron fondamentals, per exemple, perque per Maquiavèl foguèron un material que consultèt per escriure Lo prince. De fach, Plutarc totjorn foguèt grand admirator, coma persona e escrivan, de las pensadas dels neoplatonicians e dels neopitagoricians (e un opausant de l'epicurisme).
Mai que mai, tanben cal mencionar Ipatia, una de las raras femnas notablas de la filosofia antica, filosòfa neoplatoniciana de prestigi, femna sabenta e erudita, mòrta en 415 AbC d'entre los crestians d'Alexàndria. Tanben se pòt mencionar Simplici (filosòf neoplatonician, que se deu pas confondre amb l'autre Simplici, evesque d'Urgèl) e Damasci, los darrièrs neoplatonicians, que vegèron marridament cossí l'escòla neoplatoniciana foguèt enebida e tanquèt en 529 ApC per òrdre de Justinian I. Alara, l'escòla neoplatoniciana se dispersèt, e la doctrina de l'escòla subrevisquèt pendent qualques ans per qualques pensaires isolats.
Encara que, amb lo temps, las doctrinas neoplatonicianas trobèron coma una continuitat amb de pensaires crestians posteriors, subretot Sant Agustin. Pensaires de la patristica, de l'escolastica, de la Renaissença, eca, seguiguèron de doctrinas neoplatonicianas, que legissián amb fòrça d'interès, totjorn mai interpretadas dins lo sens de las exigéncias de la religion crestiana.
Pus prèp d'ara, al sègle XIX, es segur que lo neoplatonisme daissèt una marca importanta dins la pensada d'Hegel e los romantics. Dins sa teoria dialectica del saber absolut, Hegel menciona explicitament, dins qualques ocasions, las capitadas, segon el, de la filosofia neoplatoniciana, e subretot de Proclés.


text:
Adrenalina
L'adrenalina o epinefrina es una ormona e un neurotransmetor, un aminoalcòl secretat per las capsulas suprarenalas. Es secretada en situacions d'estrès e provòca l'excitacion de l'organisme: ipertension sanguina, dilatacion dels bronquis... Forma de cristals que s'enfosquisson amb l'aire e la lutz; cap a 211 °C se fondon. Es solubla dins de solucions aquosas d'alcalis minerals; dins una solucion neutra o alcalina s'oxida e produsís d'adrenocròm.
Istòria[modificar | modificar la font]
En mai de 1886, William Batas descriguèt la descobèrta de la substància produsida per la glandola adrenala dins la revista New York Medical Journal. Malgrat aiçò, foguèt identificada en 1895 per Napoleon Cybulski, un fisiologista polonés. La descobèrta foguèt repetida en 1897 per John Jacob Abel. Jokichi Takamine, un quimista japonés, descobriguèt la meteissa ormona en 1900, sens coneissença de las descobèrtas anterioras. Foguèt sintetizada artificialament pel primièr còp per Friedrich Stolz en 1904.
Ròtle biologic[modificar | modificar la font]
- L'adrenalina es secretada per las capsulas suprarenalas en situacions d'estrès e dintra dins lo sistèma circulatòri per preparar rapidament l'organisme a reagir en cas d'urgéncia.
- Aumenta, a travèrs de la siá accion sul fetge e los muscles, la concentracion de glucòsa dins la sang. Aiçò se produsís perque, coma lo glucagon, l'adrenalina mobiliza las resèrvas de glicogèn epatic e, a diferéncia del glucagon, tanben las resèrvas muscularas.
- Aumenta la tension arteriala: aiçò se produsís dins las arteriòlas, ont una vasoconstriccion va provocar una aumentacion de la pression.
- Aumenta lo ritme cardiac.
- Aumenta la frequéncia de respiracion.
- L'aumentacion del taus d'oxigèn e de glucòsa dins los muscles e lo cervèl provòca una aumentacion temporària de las capacitats fisicas e mentalas de l'individú.
- Dilata la pupilha en melhorar la vision.


text:
Senat roman
Lo Senat roman èra una institucion de la Roma antica que nasquèt per far contrapés a l'institucion reiala.
Lo Senat èra un organ essencialament consultiu, pasmens coma emanacion de la volontat del pòble, lo rei preniá en consideracion sas proposicions e lo convocava pro sovent. Sas reunions se fasián al Comitium (Forum) dins una sala sonada Bule.
Originas e membres del Senat[modificar | modificar la font]
Los primièrs senadors èran de representants designats per cada gens. Èra una carga que durava tota la vida.
Coma lo nombre de "gens" demorava invariable (las familhas successivas espelissián totjorn d'un tronc comun e doncas s'integravan dins los grops existents), demorèt tanben estable lo nombre de senadors.
Amb la Republica lo Senat cambièt sa composicion. Inicialament èra format per tres cents membres de la noblesa (totes los senadors, franc de qualques cases excepcionals èran de patricians), pr'aquò mai tard foguèron reservadas cent seissanta-quatre plaças pels plebèus o nòus admeses (conscripti). Lo nomenament dels senadors correspondiá tre la debuta de la Republica, als Cònsols o Dictators
La carga de senador durava per costuma tota la vida, pasmens la costuma venguèt dapasset una lei pels patricians. Ja que lo Senat representava la noblesa patriciana mas que tanben teniá de membres plebèus, aquestes foguèron relegats a jogar un ròtle segondari. En cas que qualqu'un s'opausèsse, durant las revisions quadriennalas de senadors que fasián los cònsols, podián èsser eliminats.
A mai los plebèus que dintravan dins lo Senat, o fasián generalament per sa riquesa e non pas per meriti, e doncas sos interèsses de classa èran gaireben los meteisses que los de la noblesa patriciana.
Se podián distinguir demest los senadors dos grops: los que provenián de l'exercici de magistraturas e los que jamai i avián pas participat, e aquestes darrièrs èran sonats pedarii.
Foncions del Senat[modificar | modificar la font]
Lo Senat aviá la tasca de ratificar totas las proposicions políticas o administrativas importantas dels cònsols e dels autres magistrats que avián obtengut lo vòte afirmatiu dels Comicis assemblearis correspondents. Quand l'acte deviá èsser executat coma part dels deures del magistrat aviá pas mestièr d'una ratificacion senatoriala. A mai se a la debuta las decisions del Senat foguèron sonadas Consulis senatusque sententia, mai tard las decisions del Senat prenguèron mai de pes e foguèron pas mai consultivas; foguèron denominadas alara Senatus consultum e Senatus sententia. Lo cònsol aviá l'obligacion d'escotar lo Senat, que dins lo cas contrari podiá èsser privat de fonses, se podiá nomenar un dictator, o mai prendre d'autras mesuras que donavan de preponderància al Senat suls magistrats nauts.
Lo ròtle del Senat èra d'emetre de decisions a prepaus de divèrsas tematicas, coma:
- Las finanças.
- Los afars religioses.
- L'eleccion de magistrats extraordinaris.
- La resolucion de conflictes entre magistrats.
- Las questions referentas a la polícia.
- Qualques cases criminals relatius a la pena capitala; quand l'acusat èra perdonat, sa sentència èra commutada, o alara èra liberat.
- Los afars militars.
- Las negociacions amb los estats estrangièrs e signatura de tractats aprèp la patz. Lo Senat deviá aprovar los cambiaments territorials pactats pels Cònsols o d'autres magistrats amb l'enemic.


text:
Aguesta categoria englòbe totes es webs qu'agen contenguts en quinsevolh variant dialectau dera lengua occitana sus economia e empresa. Es planes multilingües sus economia e empresa, son acceptades se an informacion relevanta en occitan. Es planes que hèsquen referéncia a quinsevolh tematica relacionada damb era economia e empresa en era Tèrra Occitana mès que non siguen redactades en occitan an d'anar ena categoria dera sua respectiva lengua.
sitis 1
Aguesta categoria en autes lengues: 86
Darrera actualitzacion:Octobre 21, 2014 at 13:03:23 UTC
Economia e empresa
Informàtica e Internet
Mieis de comunicacion
Léser
Referéncia
Regionau
Societat
Espòrts
All Languages
Arts e cultura


text:
Publicat en « La Setmana » n°713 (7 au 13/05/09)
Lo rencontre entre lo primièr ministre espanhòl e lo president de la Republica francesa a desembocat sus qualques decisions pertocant los transpòrts mas a fait, ça que la, qualques decebuts. Es lo cas dels que defendon la reabertura de la linha transpirenenca entre Bordèu e Saragossa que passa per Pau e Huesca. (…)
Los aragoneses son decebuts e las discussions dins la premsa aragonesa son estadas pro duras pel govèrn autonomic. Del costat aquitan i a pas agut tròp de comentaris mas es vertat que la posicion dels dos Estats pausa problèma. Daissan pas a las doas regions de l’un e l’autre costat del Pirinèus la possibilitat de reglar solas aquela question. (…)
Dins lo domeni dels transpòrts tanben, e per anar dins un sens que permet de limitar lo nombre de camions que se passejan sus las rotas, que travèrsan los Pirinèus e que se tròban puèi sus las rotas de totas las regions occitanas, se decidiguèt de dubrir (en fin !) çò qu’apèlan las autorotas de la mar. Doas linhas seràn dubèrtas entre Gijòn e Nantas e una autra entre Algesiras Vigo e Le Havre. Segon çò qu’es previst aquò deuriá permetre de tirar cent mila camions de las rotas cada an.


text:
Líbia ei de celebracion. Semble estranh tan tarrabastèri en un país d’Africa sense que estongue relacionat damb un partit de fotbòl. Ja ère ora. Era revòuta pacifica, que comencèc en hereuèr a través des hilats sociaus per aqueri que creiguien ena força dera paraula per dessús des bales, s’auie convertit en un conflicte armat a nivèu nacionau. Dempús de mesi de guèrra, sang e descontrol generau, es rebels an acabat damb eth regim de Gaddafi.
Òc, eth Can lhòco d’Orient Miei, coneishut atau pèth sòn caractèr bellic, siguèc estronhat per un laueg uman damb hame de drets. Encara que eth Conselh Nacionau de Transicion (CNT) dubte dera identitat deth desfigurat. Aqueth tipe recebec ua pallissa coma se siguesse un chauat gessent sense pagar pera porta deth darrèr d’un locau de carretèra damb lums de neon. Normau que non calessen era man en huèc deuant d’aquera imatge deplorable. Damb tot açò, eth noste amic Muammar non tornarà a shordar.
Era liberacion nacionau s’a proclamat e era lei islamica passe a delimitar eth nau regim de dret. Era hèsta continue. E coma non, ara era poligamia dèishe d’èster confinhada -tanben entà es hemnes? upps- , eth divòrci ei possible e, prenètz atencion, es bancs an proibit era usura. Ara enteni d’a on an gessut es prejudicis contra er Islam. Capitalistes occidentaus baishatz es tipes d’interès!!
Tot eth mon ei d’acòrd, sus eth papèr, ena naua destinacion dera libertat: era democracia. Sufragi universau? Sigue coma sigue, dempús d’abandonar eth sòn lòc de trabalh, eth prumèr ministre deth CNT, Mahmoud Jibril, avalorèc que eth nau govèrn s’a de consolidar en tèrme d’un mes. Eth Fòrum Economic deth Mar Mòrt cre que ua setmana. Er lunfern de Gaddafi a existit pendent 42 ans. Es mans deth pòble encara oloren a povora. Sigam racionaus. Es causes ben hètes porten eth sòn temps. Se mos lheuam ben dora, sense retrets… De moment, anatz-vos a dormir tard, mès pensatz que deman auetz de lheuar un país. Ua naua esperança.


text:
Dominica
La Dominica es una republica pichona (754 km²) dins la mar Cariba.
La siá capitala es Roseau.
Lo gentilici es dominiqués -a.
Istòria[modificar | modificar la font]
Cristòl Colomb arribèt a la Dominica lo 3 de novembre de 1493, qu'atal foguèt la primièra illa descobèrta al moment de son segond viatge en America.
Lo nom que lo navigator genovés ne bategèt l'illa (Dominica) deriva del nom del jorn de la setmana que foguèt acostada.
Los vaissèls espanhòls lai arribèron amb frequéncia durant tot lo sègle XVI, mas la resisténcia ferotja dels guerrièrs indigènas caribas menèt Espanha a daissar de caire la quita idèa de colonizar, n'assajar.
En 1627 los britanics capitèron pas tanpauc a s'apoderar de l'illa.
Pauc après, en 1635, los franceses la reclamèron de contunh e comandèron missionièrs e missions, mas foguèron dins l'impossibilitat de la tenir ocupada per en causa dels resistents caribas e l'abandonèron per sarpar e fugir cap a Sant Vincenç durant lo decènni 1660-1670.
Pendent gaireben un sègle de temps, la Dominica demorèt isolada e arribavan encara maites indigènas caribas qu'après aver daissadas d' autras illas vesinas, se refugiavan a la Dominica per que los europèus (armadas, corsaris, filibustièrs o piratas e ca... etc) en pertot trevavan e dominavan la region.
França cediguèt formalament la possession de l'illa al Reialme Unit en 1763, que ne faguèt atal una colònia de facto en 1805 quand fin finala un govèrn foguèt establit pels angleses.
La Dominica venguèt independenta del Reialme Unit lo 3 de novembre de 1978.
Politica[modificar | modificar la font]
La Dominica es una republica parlamentària.
Geografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
De veire: Economia de la Dominica.


text:
Osvaldo Pugliese
Osvaldo Pugliese (Villa Crespo, Buenos Aires, lo 2 de deceme de 1905 - Buenos Aires, 25 de julhet de 1995) que ho un pianista, compositor e cap d'orquèstra argentin de tango.
Lo son pair qui èra eth medish flabutaire, que'u crompè mainatge un vriulon e que'u andè estudiar au Conservatòri Odeon deu son quartièr nadau on fin finau acabore per descrobir lo piano. Au 15 ans que formè un trio dab lo bandoneonista Domingo Faillac e lo violonista Alfredo Ferrito e que's produsín dens lo Café de la Chancha. Arron qu'integrè l'orquèstra de la bandoneonista Francisca Bernardo (chafrada la Paquita o La Flor de Villa Crespo. En 1924 que passè peu cuartet de Enrique Pollet e fin finau qu'integrè las orquèstras prestigiosas de Roberto Firpo e, en 1926, de Pedro Maffia.
En 1929 que fondè ua purmèra orquèstra qui avó ua mauescaduda financièra. Que tornè fondar e gavidar ua orquèstra navèra en 1936 dab Alfredo Calabró, Juan Abelardo Fernández e Marcos Madrigal (bandoneons), Rolando Curzel e Juan Pedro Potenza (vriulons), Aniceto Rossi (contrabaisha). Que debutèn hens lo Germinal de l'avienguda Corrientes (sede de mantus teatres e cabaret de Buenos Aires) e qu'ei per e dab aquesta orquèstra que compausore e intrepretere las soas òbras mei famosas com, per exemple La yumba.
Membre deu Partit Comunista Argentin de 1936 enlà, qu'avó coentas dab los regim de Juan Domingo Perón mes tanben dab lo regim militar (aperat Revolución Libertadora) qui'u hè càder. Qu'arrebó ua distincion oficiau de Cuba de la man de l'escrivan Alejo Carpentier e lo grad de comandaire de l'Òrdi de las Arts e de las Letras de França.


text:
Santa Catarina
Santa Catarina es un estat de la Region Sud de Brasil. Confronta l'estat del Paraná al nòrd, lo Rio Grande do Sul al sud, e l'Argentina a l'oèst. Es bordat per l'Ocean Atlantic a l'oèst. Sa superfícia totala es 95 442,9 km2, similara a la d'Ongria.
Istòria[modificar | modificar la font]
Santa Catarina es situada dins los limits dels territòris d'Espanha e Portugal fixats al sègle XV pel Tractat de Tordesillas. En 1541, l'espanhòl Álvar Núñez Cabeza de Vaca traversèt l'interior de la region en direccion de l'actual Paraguai. En 1549 Tomé de Sousa, governador general de Brasil, e lo paire jesuista José de Anchieta, arribèt dins la region. La capitania de Santa Catarina (sistèma d'administracion e distribucion de tèrras colonial) foguèt establida en 1738.
Aprèp l'independéncia brasilièra la region recebèt lo títol de Província de Santa Catarina. Amb la proclamacion de la republica en 1891 foguèt transformada en estat federau brasilièr.
Geografia[modificar | modificar la font]
La montanha mai nauta de l'estat es lo Morro da Igreja, amb 1828 m, dins lo municipi d'Urubici. La vila principala es Joinville (pus granda que la capitala, Florianópolis).
Clima[modificar | modificar la font]
Sul litoral, lo clima es subtropical, amb d'estius cauds e de vents pus freges e intenses durant l'ivèrn. Als punts mai nauts de l'estat (altituds superioras a 1000 m), i pòt aver la formacion de gelada e tanben la precipitacion de nèu dins los ivèrns mai fòrts.
Lista de las vilas[modificar | modificar la font]
- Águas Mornas
- Araranguá
- Balneário Camboriú
- Biguaçu
- Blumenau
- Chapecó
- Criciúma
- Florianópolis
- Imbituba
- Itajaí
- Itapema
- Jaraguá do Sul
- Joinville
- Laguna
- Palhoça
- Pomerode
- Santo Amaro da Imperatriz
- São Francisco do Sul
- São José
- São Joaquim
Economia[modificar | modificar la font]
Las activitats economicas principalas son l'industria (principalament aliments, begudas, textils, ceramica, metallurgia maquinas), la mineracion e l'elevatge.


text:
Legum
Un legum es al sens estricte la part comestible d'una ortalha. Dins son sens culinari, lo mot legum designa tota partida comestibla d'un vivent non animal siá vegetal, campairòl, o protista (qualques algas), que siá pas sucrada al gost. S'inclutz tanben jos aqueste nom las plantas que nos provesisson los condiments e las èrbas finas. Per oposicion, las partidas comestiblas de gost mai doç son dins lo sens culinari de fruches.
En botanica, legum designa la gossa, fruch especific de las leguminosas.


text:
Mes e'm coneishes?
Non ne't coneishi pas briga, tau com tu que'm coneishes pas briga tanpauc !!! Ne sei pas estat insultanta... Ne'm vedi pas briga insultanta... Amanca si disèr ço que pensi suu moviment occitanista es quauqu'arren d'insultant !!! Benlèu... après tot, ne seré pas mei espantada a l'ora qu'ei !!!
Es los termis de branlar la nolha benlèu qui pareishen insultants... Mes enço de jo m'avem sempre parlar com aquo... Que'm desencusi qu'ei avut ua cultura popularia, lavetz ne parli benlèu pas plan, mes au mensh qu'aperi un gat un gat...
Que cau ensajar de balhar solucions de temps en quan.
Las solucions n'ac ei pas enquerra...N'ei pas l'esperit lo mei gran d'Occitania...Ne'm preni pas entà ço que ne soi pas e n'ei pas la pretencion de trobar e balhar las solucions entà'us 14 millions d'occitans qui poblan Occitania tota !!! Totun, que tribalhi cada dia entà ensajar d'apaurtar la mia contribucions aus problems que coneishen lo mon pais... que hasi aquo shens pretencion, e com podi... Mes pas jamei qu'es a jo de balhar "LA" solucion... Aquera es tot un poble que's dèu d'ac trobar !!
E qu'apèras lo GRAN MOVEMENT? Ei lo qui a creat un siti on te pòdes exprimir dens la toa lenga? O lo qui t'a ensenhat aquesta lenga? O qué?
Ne cau pas tot con-honèr... Ne parli pas d'aquest forum... de segur que i a mond d'aquest moviment aqui, mes que'n i a tanben hort qui non son pas !!! E que son eths que m'interessan mei que lo demora !! A mensh que lo Danis e l'omi que son los moviments a eths tots solets ???
Tà l'occitan... Que cau arremerciar a jamei lo mond que'ns a aprenut l'occitan ?? E ne pas jamei tornar botar en question aquest mitan pr'amor es merces a eth qu'avem aprenut la lenga ??
De mei, l'occitan que l'ei aprenut a casa jo avans de l'aprèner a la fac... Donc tau cop es mancat... Ne devi arren au moviment occitanista e lo moviment ne'm deu pas arren...
Mes benlèu, si degun n'ac devi arren ne'n serem pas a aver aquest desbat, e n'auras pas de legir aquera responsa... Quin sap...
E perqué me respones a la dusau persona deu plurau com si arrepresentavi ua instituciuon o un movement? Qu'èi parlat jo, jo sol.
Los "faut qu'on, y'a qu'à" ne'n volem pas. Mercés.
Perdon... Que credevi dinc au dia de uei que Volem era lo pluriau...
Edit: pr'amor çò que disevi sus la cultura francesa era hòrt maishant e un drín intolerant... quitament era irònia... n'aveva pas arren de har ací...


text:
Dinastia Yuan
La dinastia Yuan es una dinastia mongòla que reinèt sus China de 1271 a 1368. Se formèt a partir de 1259 pendent l'esclatament de l'Empèri Mongòl. D'efèct, a la mòrt dau Gran Khan Mongke, una guèrra civila opausèt dos senhors mongòls importants, Ariq Böke e Kublai Khan, fins a 1264. Lo segond foguèt venceire e venguèt Grand Khan mai la màger part de l'Empèri èra ja devesida entre estats independents. En 1271, fondèt la dinastia Yuan ambé Pequin coma capitala. En 1279, lei Mongòls capitèron d'esquichar la resisténcia Song e d'unificar tornarmai China. Lo rèine de Kublai Khan s'acabèt en 1294 e foguèt caracterizat per una politica de sostèn au comèrci e per una separacion mai e mai importanta ambé lei tres autrei khanats que venguèron independants e reconoguèron solament una preeminéncia simbolica ai Yuan.
La dinastia contunièt de dirigir lo país fins a 1368. D'efèct, foguèt rapidàment afeblida per de problemas de succession e per de dificultats economicas. Ansin, lo successor de Kublai Khan, Temür Khan (1294-1307) contunièt son òbra mai poguèt pas empachar lo desvolopament de la corrupcion. Lo rèine seguent, Külüg Khan (1307-1311), veguèt una tièra de decisions economicas marridas que causèron una crisi financiera grèva per lo govèrn. La situacion foguèt restablida per Buyantu Khan (1311-1320) e Gegeen Khan (1320-1323) qu'adoptèron lei mors chinés per dirigir lo país. Pasmens, aqueu darrier foguèt rebutat per un còp d'estat de la Cort.
Aqueu còp afebliguèt la dinastia que lei caps perdiguèron la realitat dau poder. A partir deis annadas 1340, lei dificultats economicas e politicas de la dinastia causèron l'emergéncia de movements d'oposicion poderós. En 1351, acomencèt la revòuta dei Turbans Roges. Lei divisions e lei luchas de la Cort empachèron una repòsta eficaça e lei Yuan abandonèron la capitala en 1368. Certanei membres de la dinastia assaièron de resistir dins lo nòrd de China mai foguèron finalament desfachs en 1388. Lo rèsta de la dinastia se repleguèt en Mongòlia onte demorèron fins a 1635.


text:
Heligoland
Heligoland (en alemand : Helgoland) es un archipèla alemand situat dins lo sud-èst de la Mar dau Nòrd. Faguèt partida de Danemarc fins a 1814 e dau Reiaume Unit de 1814 a 1890. En 1890, foguèt cambiat per lei Britanics còntra Zanzibar. Durant lei dos conflictes mondiaus, Heligoland assostava una basa de sosmarins e foguèt bombardada mai d'un còps per leis Aliats. Puei, en 1947, lei Britanics organizèron la destruccion deis installacions militaras de l'illa. Dempuei, lo torisme es vengut l'activitat principala de l'archipèla.


text:
1883
Aquesta pagina concernís l'an 1883 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Reiaume Merina[modificar | modificar la font]
Après la revirada dei negociacions regardant lei bens e lei tèrras revendicats per París dins l'illa (→ 1882), França mandèt un còrs expedicionari a Madagascar per impausar sa volontat au govèrn malgash. Sostenguts per de bombardaments navaus, lei Francés ocupèron ansin Majunga (16 de mai) e Tamatave (11 de junh) entraïnant lo blocus d'una partida importanta de l'illa. Pasmens, en causa de la mobilizacion importanta de sei fòrças en Indochina, l'armada francesa poguèt pas avançar vèrs lei tèrras autas e la situacion demorèt blocada durant doas annadas (→ 1885).
Dins lo corrent d'aqueleis eveniments, mòrt de la rèina Ranavalona II que foguèt remplaçada per Ranavalona III. Dins lei fachs, la rèina aguèt gaire de poder e la politica de l'illa contunièt d'èsser dirigida per lo Premier Ministre Rainilaiarivony.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Armament[modificar | modificar la font]
En Alemanha, desvolopament de doas armas (carga crosa e obús sageta) destinadas a luchar còntra lei blindatges dei fòrts europèus. Aqueleis armas son totjorn utilizadas au començament dau sègle XXI còntra lei blindatges dei veïculs militars.


text:
Liberec (region)
La region de Liberec (en chèc, Liberecký kraj) es una region e entitat autonòma de la Republica Chèca creada lo 1èr de genièr de 2000.
Sa capitala es Pardubice.
Somari
Division[modificar | modificar la font]
Districtes[modificar | modificar la font]
La region se compausa de 4 districtes : Liberec, Česká Lípa, Jablonec nad Nisou e Semily.
Administracion locala[modificar | modificar la font]
Dempuèi lo 1èr de genièr de 2003 existís pas mai d'administracion al districte, qu'es vengut una unitat estadistica. L'administracion locala se fa dins de comunas de la responsabilitat espandida (obcí s rozšířenou působností) que son las 4 ancianas capitalas de districte emai aquelas comunas : Frýdlant, Jilemnice, Nový Bor, Tanvald, Turnov e Železný Brod.
Govèrn local[modificar | modificar la font]
Lo governador es Stanislav Eichler.
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ 30 de junh de 2009, http://www.liberec.czso.cz/


text:
Sainte-Adresse
Sainte-Adresse es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situada en la aglomeracion del Havre, Santa-Adreça es una station balnéaire sul littoral de la Mange. La vila es enclavée entre la mar e la municipalitat del Havre. Se tròba sul scenari cauchois #qu'aperten a l'ensems géologique del Conca Parisenc, format al ère secondaire. Lo jos-sòl a constituit d'un grand espessor de craie, en podent mesurar fins a unitat|200|mètres {{}} de prigondor[1]. A cobèrt d'una rusca de argila a silex e d'un limon fèrtil[2]. Aquel scenari es entaillé pel vallon sèsi de Ignauval #qu'es tapissé de alluvions e de sédiments. Lo cap de la Hève a l'oèst de Santa-Adreça, marca la extremitat sud de la Còsta de Albâtre e la extremitat nòrd de la baia de Seine. El culmini a 100 mètres a lo-dessus de la Mange. Protegís lo anse de Santa-Adreça. Lo phare de la Hève i a installat.
Située dans l'agglomération du Havre, Sainte-Adresse est une station balnéaire sur le littoral de la Manche. La ville est enclavée entre la mer et la commune du Havre. Elle se trouve sur le plateau cauchois qui appartient à l’ensemble géologique du Bassin Parisien, formé à l’ère secondaire. Le sous-sol est constitué d’une grande épaisseur de craie, pouvant mesurer jusqu’à 200 mètres de profondeur[1]. Il est couvert d’une couche d’argile à silex et d’un limon fertile[2]. Ce plateau est entaillé par le vallon sec d'Ignauval qui est tapissé d’alluvions et de sédiments. Le cap de la Hève à l'ouest de Sainte-Adresse, marque l'extrémité sud de la Côte d'Albâtre et l'extrémité nord de la baie de Seine. Il culmine à 100 mètres au-dessus de la Manche. Il protège l'anse de Sainte-Adresse. Le phare de la Hève y est installé.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
thumb|left|Vist d'amassa del Boulevard Maritim al començament de la XXen L'ancian nom de la municipalitat èra Sant-Denis-Cap-de-Caux, a causa de la glèisa Santa-Denis, près de la comuna.
Santa-Adreça en essent situada al bòrd de las falaises, las abitacions gallo-romaines d'aquel ancian vilatge de pescadors son segurament ara al fons de la Mange.
En 1415, Henri V de Angleterre desembarca amb la siá flotte.
A partir de 1905, Georges Dufayel, òme de questions parisenc, crèa a Santa-Adreça ex nihilo un lotissement balnéaire, lo Niça havrais, #qu'es a lududes sòl una autentica station balnéaire. Lo architecte havrais Ernest Daniel dirigís las operacions. L'avenguda de las Regates, sus la tèsta de mar, a concebut a l'image de la passejada dels Angleses de Niça.
Pendent la Primièra Guèrra mondiala, del temps que la Belgica es gaireben totalament ocupada pels Alemands, Santa-Adreça #èsser capitala administrativa del reialme, cedida a bail dins lo govèrn bèlga per la durada de las hostilités, amb la fin de pas far d'aquel un govèrn en exili[3]. Aquel darrièr se #installar doncas d'octòbre 1914 en novembre 1918 en lo « immeuble Dufayel », bastit per Georges Dufayel en 1911. I aviá a la siá disposicion un burèu de plaça, en utilizant afranquisses-plaça bèlgas.
Pendent la Segonda Guèrra mondiala, los Alemands i bastisson divèrsas labors de fortificació del Mur de l'Atlantic, per defendre lo pòrt del Havre.
L'ancien nom de la commune était Saint-Denis-Chef-de-Caux, dû à l'église Saint-Denis, près de la mairie.
Sainte-Adresse étant située au bord des falaises, les habitations gallo-romaines de cet ancien village de pêcheurs sont sûrement maintenant au fond de la Manche.
En 1415, Henri V d'Angleterre débarque avec sa flotte.
À partir de 1905, Georges Dufayel, homme d’affaires parisien, crée à Sainte-Adresse ex nihilo un lotissement balnéaire, le Nice havrais, qui est à lui seul une véritable station balnéaire. L’architecte havrais Ernest Daniel dirige les opérations. L’avenue des Régates, sur le front de mer, est conçue à l’image de la promenade des Anglais de Nice.
Pendant la Première Guerre mondiale, alors que la Belgique est presque entièrement occupée par les Allemands, Sainte-Adresse fut capitale administrative du royaume, cédée à bail au gouvernement belge pour la durée des hostilités, afin de ne pas faire de celui-ci un gouvernement en exil[4]. Ce dernier s'installa donc d'octobre 1914 à novembre 1918 dans l'« immeuble Dufayel », construit par Georges Dufayel en 1911. Il avait à sa disposition un bureau de poste, utilisant des timbres-poste belges.
Pendant la Seconde Guerre mondiale, les Allemands y construisent plusieurs ouvrages de fortification du Mur de l'Atlantique, pour défendre le port du Havre.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 Pierre Auger e Gérard Granier, Lo Guia del país de Caux, La Manufacture, Lion, 1993 (ISBN 2737702801), Modèl:Pàg.132. Error de citacion : Invalid
tag; name "Auger33" defined multiple times with different content
- ↑ 2,0 2,1 J. Ragot, Lo Sr. Ragot, Guida de la natura dins país de Caux, 2005, Modèl:Pàg.6. Error de citacion : Invalid
tag; name "Ragot6" defined multiple times with different content
- ↑ Modèl:30questions-OccupationVienne, Modèl:Pàg.8.
- ↑ Modèl:30questions-OccupationVienne, p. 8.


text:
Brian Boru
Brian Bórumha mac Cennétig (926 o 941[1] – 23 d'abril de 1014) (conegut coma Brian Boru en anglés) foguèt Rei d'Irlanda de 1002 a 1014. Encara que se conescan pas los detalhs precises de sa naissença, se sap que nasquèt a costat del comtat de Killaloe (Kincora) (uèi County Clare). Son paire èra Cennétig mac Lorcáin, Rei de Thomond e sa maire Bé Binn ingen Murchada, filha del Rei de Connacht.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ De fonts nombrosas dison que 941 o 926 foguèt l'annada de naissença de Brian Boru. Puèi que la darrièra data li donariá 88 ans al temps qu'encara èra general (1014), se pòt considerar que la data 941 es pus plausibla.