text:
occitan. Lo BLOG TOT EN OC du pays Occitan.Langue occitana.Occitan occitanie, occitanesque. Diversite de l'Occitanie culturelle. Differentes formes dialectales.Peintures logiciels informatiques, nouvelles. Commentaires de la mode de l'actualite defini par les mass medias dominants.Poesie. coups de coeur. Politique et diversite. l'unesco e la diversite en France. Hypocrisie de droite et de gauche. Le cancer jacobin. croisade e cathare. Grands massacres.
mardi 30 octobre 2007
La bestia negra
Quand èri jove trabalhavi ambe lo paire. O lo grand. Dins las vinhas. Que me donava cinq sous per arrencar l'erba entre las rengadas. Lo grand se mesfisava de ieu. Disia qu'èra tròp jove per o far. Crenha qu'escagassèsse pas un pè. Que per el lo vin èra la vida. La sia vida. Que ne'n bevia quatre litres per jorn , del sang vinassos vertadièr de las sias trelhas.
Me soveni de l'estiu caloros , e de la montada cap a la Punta d'Agach, una vinha que senhorejava al dessus de Milhau . I avia enla de perseguièrs , d'ametlièrs , e lo remembre d' una montanha d'amètlas al mitan d'un membre al dessus del truèlh.
Pepe m'aimava de son biais. Mas cresiai plan qu'aimava melhor la sia vinha que pissava dos mille cent litres de vin a nou grads que podian pas far de mal a degun.
La grand o vesia pas del meteis biais . Trobava que lo vin li fasia de mal al pepin.
L'estiu; plovian las estèlas, la nuèch ; las escarabats lo jorn, e encara las beluguetas que capitavi pas de ne trapar una , mèsme se s'en vesia de pertot pel sòl.
Perseguièrs , ametlièrs , rasims blancs o roges . Las fruches dançavan davant los uèlhs estabosits.
Que d'unes còps i manjavan la familha , totis , amassats dusca'l ser, e las cançons a la fin . Que lo pepin cantava "lo temps de la cerièras" e lo paire , "lo gris que se pren dins los dets e que rotlan". Totes cridavan , cantavan , reprenian de cor lo repic a plena garganta, e los quites aucèls reprenian tanben.
Sovenirs doblidats a la pòrta del vièlhum; al moment qu'i pensem pas pus.
Que tot moris pas. Se pòd pas. Tot soris tornamai. La vida a la fòrma d'un ceucle. Un jorn que passavi a Milhau , i tornèri montar ailamont. La Punta d'Agach es venguda lo paradis de los que volan ambe d' ala leugièra de plastica. Exactament la sentida qu'aviai antan de me sarrar del paradis . Levat qu'aviai pas besonh d'alas de quala mena que siagan per trobar qu'aquela montanha revertava l'Olimpe, per la bona rason que los òmes s'i sarravan dels dieus .
Dieu faguèt la montanha per aquò.
Qu'un bufador praqu`ò! Dins lo mèu sovenir la costa me pareissia mai longa , mas lo penjal mens redde. De fach trobèri al revers que lo camin èra cort e lo penjal ponchut.
Quand lo grand moriguèt , la vinha foguèt venduda ambe lo mas. Venguèt un ostal de vacanças ambe son òrt crebat en piscina coma canta Marty .
A l'epòca tota la familha trobèt que calia èstre falord per esperar quicòm d' aquela terra reborssièra.
Capitèri pas de reconeisser quicòm de las jovas annadas. Tot èra cambiat. Levat un persegièr malauta qu'espiguèri un brave momenton. Davant de trapar sa persegua pichona, la darrièra , sai que mespresada e oblidada al cap d'una branca seca, frucha que m'engolèri sens vergonha , coma s' èra mèuna. Que trobèri mèuna.
Lo chuc me degolinèt sus las brègas . Mentre que los sovenirs tornavan d'amassa. Los remembres se ramassan ambe la palla , los remembres e los regrets tanben çò que dis una cançon anciana .
Se i a un cèl , un dieu me soi demandat çò que ne pensava lo papet. Una vinha de vacança. Una vinha de faineants , mòrta , oblidada. Una sembla vinha qu'avia asaigada el ; cada milimètre ambe la suzor.
De que vòl que s'en pense lo Diu poderos que gaita los nòstres patiras? De segur qu'avia plan rason de nos levar lo paradis.
Mas diga me per que gaitaria los nòstres patirasses?
dimanche 7 octobre 2007
L'Istòria mas quala istòria? La nòstra. J F Gareyte
Al juste , cal començar per dobrir las aurèlhas, que los nòstres cavalièrs nos'n aprènon d'unas que nos cambian l'agach e l'asuèlh. Tot l'agach qu'òm pòrta aprèp sus l'istòria "comuna" exagonala que nos an ressegat de longa, tre l'escòla mairala es cambiada. Tot sembla fals.
Que nosautres , occitans , que fasèm totjorn una mèna de complexa quand se parlèt del nòstre passat , de las nòstras batalhas perdudas, de las roïnas pichonas de quauqua ren que devian pas èstre tant grand qu'aquò. De la nòstra lenga qu'èra pas tant granda qu'aqu'ò, ela tanben que los òmes la daissèron e la daissan encara uèi, sens veire que nos escanan dempuèi mil ans.
Ieu que me tròbi dins la classa de l'occitaniste mejan, garrèl de la lenga, cresiai que lo cavalièr françès èra mai fòrt militarament , mai organisat, mens gulard, pus valent que lo del miègjorn! Me fasiai una rason!
L'istòria m'aprenguèt Tartarin , dins nautres , de Gascons gulardas , d'Auvernhat radin de Marselheses faineants. Te, n'ia gaire èri segur que lo catarisme èra pas qu'una espècia de prurit lèugièr, un falorditge dangeiros que finiguèt per costar mai que car.
Cresiai, encara, que Rotland ambe sa Durandal èra plan lo personatge central de tot lo roman epica que faltava crudèlament als paures , trobadors, rimaires de bona mèna cèrta , mas vertadièrament pichònets a l'auçada de l'agach de la grandor ufanosa del Franc tre que s'agissia de parla seriosament de roman epica. E m'enganavi dusca'l coide
La vertat es mai complexa. Endacòm mai . E.... Mas tot çò que sabiai es pauc o pron fals.
Aièr dissabte , lo Joan Françès Gareyte acabèt per ieu de debordelar d'a fons a cima lo castèl messorgier que la gleisa papala ambe sos monges; e la reialtat françèsa, puèi la republica de Jules Ferry an sapiençament construsit a l'entorn de l'istòria parisenca dempuèi l'an mil.
A Jerusalem l'armada en nombre, d'en primièr èra occitana. La conquista èra d'en primièr occitana. Raymond IV foguèt lo grand òme d'aquesta guèrra. Qual lo dis ? Mas l'enemic ...lo Musulman?
I avia tanben de Bretons , de Bascs , que l'istòria françesa oblid .
Joan Françès Gareyte destrusis la sapienta bastison d'un miti : qu'avem jos los uèlhs l'eisemple lo mai fòrt de falsificacion istorica que se poguèsse trobar.
Cadun sab que los negationistas son de paures falords , mas qual pòd èstre segur que dins un o dos sègles seran pas elses qu'escririan l'istòria de lor biais messorgièr.
Avem jos los uèlhs çò que pòd produsir un sistèm etatic centralisat , ambe l'ajuda d'una religion fanatica , quand s'agis de revirar l'istòria de son costat.
França maire de la gleisa o comprèni ara per que.
Mon dieu regarda pas los pecats de ta gleisa mas la fe de tos evesques compreni ara per que...
Ren que per aquò devem lutchar per que la vertat se fagua.
Quand al trabalh de Joan Francès Gareyte, direm que trespassa l'imaginacion. Siès ans de recerca sens relambi. 600 paginas . Auria capitat de trobar los dos tèrcs del manuscrich. Una quista que passa per l'Espanha. Curios totjorn a l'estrangièr son los tròçes de la nòstra istòria.
Om dirai que i a agut la volontat prigonda , acarnassida de nos levar lo pus pichon sovenir de la nostra grandor.
Milantas merces a Mossur Gareyte per sa presentacion afogada. Om seria demòra ambe el mai de temps encara per l'escotar. Es sus elses los istorians que repausa l'avenir; que nos torna nostre passat vestit de dinhitat, d'onor de la beltat de la nòstra istòria e que ara se pòd pas mascanhar.
Merce al festenal d'Occitania de nos donar d'escotar tot aquò.
vendredi 5 octobre 2007
Vergonha vergonha vergonha. Testes ADN
Aqueste païs, l'Occitania , lo nòstre , lo qu'a pas sonque un nom dins los libres d'escòla, reverta la vièlha femna , que se vei , maridada ambe , un vièlh ivronha que repapiaria de mai en mai, al sèr de la vida. Se son coneguts fa bel briu, , mas la nuèch de nòça foguèt tròp corta... ela prenguèt de còps nombroses sens tròp repotegar. Quantes de còps se retrobèt ensanhosida? E l'amor passèt per venir indiferencia e mesprès.
Savèm que i a totjorn dins França dos menas de discorses. Esquizofrenicas que. La drècha linda ; clara , facha , pastada , de Darwinisme , lo mai fòrt dèu ganhar , lo mai fòrt dèu comandar e subretot èstre pagat , per l'argent (panat) que nos presta en escambi d'un cèrt trabalh. Trabalh que segond las darrièras novèlas es pas sufisant , que s'afortisse se que non se'n anira mai luenh dins de païs mitats crebats de talent. Que o cal dire: sem totis, als uèlhs dels borsicotaires, de la mena dels faineants.
Vergonha
A senestra , n'an la lagrèma cocardièra , 1789, 1793, une lenga , una religion , una escòla.
Aqu'ò empècha pas la drecha coma la senestra a la sortida de la guèrra de 1940 1945 de tapar fòrt sus los païs colonisats qu'ensatjavan de se tirar de pels passes.
Uèi la França fa un pas de mai. Va ficar lo monde per l'ADN!!!!
Sabi pas s'Hitler o auria fach.
E los nautres pichòts rabala-mèca gausan de testar los òmes , los enfants , las femnas per saber se un paure bogre que ven aici trabalhar pòd trobar la sia familha , quand aura fenit de se crevar la coèna per una paga de misèria.
vergonha e re vergonha.
Non, nosautres podem pas pus demòrar d'aquesta païs que se confla dels dreches de l'òme e que lor empèga als emigrats una etiqueta en forma d'estela jauna, alara que renegar de lo far pel quite espic de milh transgenica que va nos enverinar .
Vergonha Vergonha Vergonha Vergonha Vergonha Vergonha Vergonha Vergonha Vergonha Vergonha
jeudi 4 octobre 2007
Sebastòpòl
Agachatz coma cal. Soi lo grand sus la fotò , vesètz , lo despenja cambajon ambe la testa clinada sus l'espatla. Oc es ieu que soris soscaire en agachant l'objectiu. Totjorn m'an dich totis e totas que fasia pas que somia , coma un caval magra, una oelha que l'erba li auria conflada lo ventre, soscaire tanben coma las femnas de 1914 1918, dels òmes de la fòtò, que s'amagavan darrièra la color negra del dòl , lo nègre de la nuèch, del desespèr prigond , d'onte degun ven pas jamai vos sortir. Aquela mena de desespèr que fa paur als monde normal. Lo dòl sabètz quand om sab pas pus consi l'apròchar, que fa paur , aquel agach perdut , al pus fons , e que fa , que se sab pas pus se l'òme o la femna gaita lo dedins o lo defòra, lo jorn o la nuèch, l'astre o lo malastre , sens plorar per de ren , que ne'n a pas pus la fòrça de plora , encara un pauc de s'estonar d'estre la aqui , a mitan dels viudants , a les agachar tornar lor vidalum costumièr, e çò que i a de curios encara mai , sens esperar la pus pichona ajuda , sabètz quand lo desespèr trespassa l'ajuda umana , la de la paraula, del tocat de la man , de l'abraçada.
La vida es l'infern . L'infern es sus tèrra. Nos an mentit. Dieu nos a mentit . O alara pagam per quicòm d'autre.
Al cap de la rota i a pas cap de redempcion.
L'infern cal lo passar aici bas , ambe totis los autres que soscan d'una guèrra vana, miserabla, per assadoular un parèlh poderos de reis, de presidents , de ministres ensanhosits.
Onte Podem viure ? Onte Podem viure ambe los altres òmes ? Onte Podem encara endurar las imatges etèrnalas de la crudèltat? Quand de guèrras? Quand de faminas ? de pestas?
Deman per nos , la terra subre-populada , emplenada de crids, l'eiritage òrre . Deman nos faltara la noiridura, l'aiga de vida. Deman lo solèlh se levara dins l'aire poirid, de tuba d'escapaments de veituras ...
Occitan alara, consi non se dire occitan. Paratge , respèct, fisanca , onor, umiltat, estetica. Es pas possible per nos e los mainatges d'oblidar la leiçon dels aujòls , levat de sinhar sul pic nòstre mòrt.
lundi 1 octobre 2007
Festenal occitania mai que mai
La cançon de la crosada .
Jean Duvernoy arrivèt , simplament risolièr e aimable , coma l' òme saberut qu'es , leugièrament plegat jo' l pes dels ans , e benlèu , sai que de totas las scienças e conaissenças qu'ensatgèt de nos comunicar , lo trentènat atentitiu , esclairat per la poderosa certituda de Joan Duvernoy, que l'intelorencia demòra, encar uèi de segur, la qualitat primièra de l'atge mejan occitan; davancièr de set sègles sus los discorses "in" de la mòda d'ara. Crosada de las causas mal conegudas, volontat del papa, volontat dels cavalièrs contra la quite del rei de França? Inhorença e cobesia dels barons crosats angleses , germans, françeses e autres encara paucs vals.
Joan Duvernoy legiguèt totes los registres de l'Inquisicion e los dintrèt sul sèu sitiJean.Duvernoy
Nos expliquèt que lo rodol de Tolosa e mai lo Lauragais èra una tèrra plan laurada pels Cataras, que cada familha avia qualqu'un de la familha la sòrre, lo fraire , lo paire praticavan la religion catara . Mas pas qu'al nivèl nòble . Tanben lo pòble , los sèrfs . Sens cap de classa sociala! Qu'un nòble podia s'amagar a cò d'un sèrf quant èra perseguit per l'inquisicion.
Mas de Catares n'i avian de pertot dusca en Germania, e encar a mai dins Lombardia...
Totas venguèron lutjar contra los crosats de Monfort e aparèron Tolosa cada cavalièr aparèt una pòrta de la ciutat comtala de Raymond qu'el aimava melhor los Vaudès, e qu'avia recaptat dins la vila de Montauban .
E morala de la morala de l'istòria benlèu , los perfeits èran pas fanaticas, que d'unes dobtavan al moment de morir entre los sacraments de la gleisa catolica e los de la gleisa catara, per de còps prendre los dos, o cambiar mantuns còps.
La conferencia de Joan Duvernoy es d'en primièr lo raconte d'una leiçon de tolerançia transmesa per los aujòls. Al contrari dels cavalièrs del Nord qu'an tot entamenat per de chaples orres...
Enfin , Joan Duvernoy esclairèt lo ròtle particular dels cavalièrs angleses a començar per , Monfòrt lo quatren personatge d'Anglatèrra, senescal, e non pas pichòt baron françès gromand de tèrras , de ricquèsas e de poders.
Verat es ben la gleisa que volguèt lo chapla e la guèrra .
Per que? Savi pas.
Joan Duvernoy donèt la sentida d'un òme que s'estona encara de la falordisa, del necitge e de la cruseltat dels crosats.
Erèm lo dimècre 26 de setembre dins la MJC de Roguet. Nos trobem un trentenat per escotar una orada, la bona paraula e la pensada prigonda d'aquel òme saberut , simpatic, sosrisent e liure.


c: text/html

text:
22/10/2013
Contes de Claude Seignolle : "La bèstia emb set testas"
Dans les années 1930-1940, l'écrivain Claude Seignolle a collecté avec l'aide d'instituteurs de village des contes traditionnels occitans, qu'il a traduits en français.
Jean-Claude Dugros , avec l'autorisation et l'aide de Claude Seignolle a rendu à ces contes leurs langue d'origine , c'est ainsi que fut publié en 2012 le recueil "Contes populars de Perigòrd", en français et en occitan languedocien.
Cliquez ici pour lire ce que nous en disions le 13 avril dernier : contes populars
Jean-Claude Dugros a accepté de nous faire partager quelques uns de ces contes que nous publierons en occitan sur ce blog.
Aujourd'hui ...'"La bèstia emb set testas"
°°
I aviá un còp un òme clinat sus un riu e que peschava nonmàs de l’aiga. Apres aver esperat de lonjas oras, ‘trapet en fin un peisson roge. Coma lo preniá dins sa man, lo peisson se botet a parlar e li disset :
– Tòrna-me dins l’aiga e te farai ‘trapar un plen fialat de peissons.
Çò que chascun faguet, tenent promessa.
A quauque temps d’aquò, quel òme tornet a la pescha e ‘trapet nonmàs lo riu. Mas, apres aver esperat de lonjas oras, peschet lo mesma peisson roge. Coma lo preniá dins sa man, lo peisson se botet a parlar e li disset :
– Tua-me, bòta mon sang dins una botelha sus la chaminèia. Quand se treblarà, i aurá un membre de ta familha que será menaçat per un grand dangier. Puei, copa-me a bocins : balha tres bocins a ta femna ; tres a ta cavala ; tres a ta chena e enterraràs mos restes au fons dau vargier… A quauque temps d’aquò, ta femna aurà tres dròlles, ta cavala tres polins, ta chena tres chens e au fons dau vargier frotjarà tres espèias.
Lo peschaire faguet coma li aviá dich lo peisson roge e, quauque temps apres, sa femna aguet tres dròlles, sa cavala tres polins, sa chena tres chens e au fons dau vargier frotget tres espèias.
Quand los dròlles fugueren grands, un decidet de partir a París. Selet un daus tres chavaus qu’apelaven Passa-Montanha, estuflet un daus tres chens qu’apelaven Brisa-Fer e prenguet una de las tres espèias qu’avián frotjat dins lo fons dau vargier. Puei anet a París.
‘Ribat dins la granda vila, fuguet estonat en veire tot lo pòple en dòu. Demandet çò que se passava. Li respondèren que la dròlla dau Rei corriá un grand dangier, que anava èsser minjada per una òrra bèstia emb set testas ! o qu’un valhent ‘ribesse a tuar lo monstre lo jorn mesma. A quel òme, lo Rei prometiá la man de sa dròlla.
Lo jòune òme demandet l’endrech onte deviá se passar lo drame e i anet. Aquí, trobet la princessa resignada a son triste sòrt.
Leu, la bèstia emb set testas ‘ribet coma una furia.
Laidonc, faguet montar la princessa coma eu sus Passa-Montanha e aus quatre galaups se lancet sus lo monstre en credant :
– Passa-Montanha, copa-li una testa. Brisa-Fer, copa una autra… E eu quitament, d’un còp d’espèia, en trenchet una autra. E tres testas fugueren per terra.
Lo monstre partiguet en bramant.
L’endoman, la bèstia emb set testas tornet a la charja.
Aus quatre galaups de Passa-Montanha, lo jòune òme corguet contra son enemic e la lucha tornet començar emb rauja.
– Passa-Montanha, copa-li una testa. Brisa-Fer, copa una autra. E eu quitament, d’un còp d’espèia, en trenchet una autra. E tres autras testas fugueren per terra.
L’endoman, quo era lo tresesme jorn de batalha, la bèstia emb set testas, tornet pus terribla enquera emb sa sola testa e sos sieis còus que sagnavan.
La lucha tornet començar emb rauja. D’un sol còp, lo jòune òme trenchet la setesma testa e lo monstre tombet, regde mòrt.
Davalant dau chavau, lo ganhaire ajudet la princessa a davalar de la cropa de Passa-Montanha. Puei, tiret son coteu e copet las set lengas dau monstre que pleget dins son mochanas.
La princessa lo merceget emb tot son còr e li disset :
– Vai t’en chas tu e tòrna dins un an e un jorn. Queu jorn, mon pair me maridará a lo que m’a sauvat. Vai e obludes pas de tornar.
– Ajas pas páur.
Tornet a la maison de son pair.
Quand fuguet lo moment, tornet a París per maridar la princessa. ‘Ribat a las prumieras maisons, veguet la vila maiada de blanc, lo pòple que chantava e totas las campanas que sonaven a desgronlar lo clochier.
Demandet çò que se passava. Li responderen que la dròlla dau Rei era la pus urosa de las femnas per çò que maridava a l’ora mesma lo que l’aviá sauvada, un charbonier qu’aviá mostrat au Rei las set testas dau monstre.
Plan triste, lo jòune òme entret dins una auberja e se botet a una taula. Un moment apres, coma s’ocupaven pas d’eu, comandet son chen :
– Brisa-Fer, vai me querre los melhors plats que trobaràs sus la taula de la nòça.
Lo chen obeït e tardet pas a tornar en portant daus aliments deliciós dins daus grands plats en argent.
Puei, lo jòune òme comandet son chen :
– Queu còp, Brisa-Fer, vai me querre los melhors vins que trobaràs sus la taula de la nòça.
Lo chen obeït e tardet pas a tornar en portant daus vins fins e vielhs e tanben los melhors gasteus, tan braves que ne’n avián jamai vist de pariers.
Mas quauqu’un dau chasteu aviá seguit lo chen. ‘Ribet a l’auberja e comandet au jòune òme de l’acompanhar chas lo Rei.
‘Ribats aquí, troberen la princessa que reconeguet lo que l’aviá sauvada. Corguet vers son pair e li disset :
– Mon pair, veiquí mon vertadier sauvador.
Mas lo Rei, son pair, volguet ren saubre. Un charbonier aviá raportat las set testas dau monstre : aviá lo drech de maridar sa dròlla.
En veire quò, lo jòune òme se surtiguet lo mochanas de la pòcha, lo drubiguet, e mostret las set lengas qu’aviá pensat a copar.
Puei, disset au Rei :
– Rei, auriatz degut vos assegurar que las testas tornadas per lo charbonier avián ben lor lenga.
Laidonc, lo Rei, furiós d’èsser estat enganat per un charbonier, lo faguet gitar dins un forn onte brandava un brave fuòc.
Lo ser, lo vertadier eròs maridava la princessa, urosa d’aver tornat trobar lo qu’aimava.
Avant d’anar se coijar, l’òme ‘viset per la fenestra de la chambra una granda luor que raiava dins la nuech.
Disset a sa femna :
– Que quo es quela luor alai ?
– Mon amic, çò disset, espiatz-la jamai, tots los que i van ne’n tornan pus.
Quand sa femna fuguet endurmida, se levet sens bruch, anet a l’escúria, sautet sus Passa-Montanha, estuflet Brisa-Fer e partiguet au galaup vers lo lum misteriós.
Fuguet leu davant una pita maison. Tustet a la pòrta. Una vielha venguet drubir e li disset :
– Entratz e siatz lo benvengut.
Tanleu que fuguet entrat, la vielha, que era una meschanta fada, lo faguet dispareisser dins una preison.
Laidonc, chas sos parents, la botelha de sang se treblet. Vesent quò, lo segond dròlle disset :
– Mon frair es en dangier, deu se passar quauqua ren, fau que parte.
Botet una sela sus un daus dos chavaus que semblava Passa-Montanha coma doas gotas d’aiga se semblan, estuflet un daus dos chens que semblaven tant ben a Brisa-Fer e prenguet una de las doas espèias que demoraven dins lo fons dau vargier. Puei anet a París.
I ‘ribet avant la fin de la nuech.
Quand fuguet au chasteu, demandet que lo menessen a la chambra de la princessa.
Durmiá enquera. Se raletet dins lo liech e faguet semblant de durmir.
En se revelhant, la princessa remarquet pas lo chamjament tant los dos frairs se semblavan.
Lo ser, avant de ’nar se coijar, lo frair viset per la fenestra de la chambra una fòrta luor que raiava dins la nuech.
Disset a la princessa :
– Que quo es quela luor alai ?
– Mon amic, çò disset, vos ai desjà dich que faliá jamai l’espiar e que tots los que i van ne’n tornan pus.
Quand la princessa fuguet endurmida, lo frair se levet sens bruch, anet a l’escúria, sautet sus son chavau, estuflet son chen e partiguet au galaup vers lo lum misteriós. Fuguet leu davant la pita maison. Tustet a la pòrta. La vielha venguet drubir e li disset :
– Entratz e siatz lo benvengut.
Tanleu que fuguet entrat, la vielha lo faguet dispareisser dins una preison.
Laidonc, chas sos parents, la botelha de sang se treblet. Vesent quò, lo tresesme dròlle disset :
– Mon frair es en dangier, deu se passar quauqua ren, fau que parte.
Botet una sela sus lo darnier chavau que semblava Passa-Montanha coma doas gotas d’aiga se semblan, estuflet lo darnier chen que semblava tant ben a Brisa-Fer, e prenguet la darniera espèia que demorava dins lo fons dau vargier. Puei partiguet a París.
I ‘ribet avant la fin de la nuech.
Quand fuguet au chasteu, demandet que lo menessen a la chambra de la princessa.
Durmiá enquera. Se raletet dins lo liech e faguet semblant de durmir.
En se revelhant, la princessa remarquet pas lo chamjament tant los tres frairs se semblavan.
Lo ser, avant d’anar se coijar, lo frair viset per la fenestra de la chambra la fòrta luor que raiava dins la nuech.
Disset a la princessa :
– Que quo es quela luor alai ?
– Mon amic, çò disset, t’ai desjà dich dos còps que faliá jamai l’espiar e que tots los que i van ne’n tornan pus.
Comprenguet còp sec que quo era aquí que deviá ‘nar querre sos frairs.
Quand la princessa fuguet endurmida, lo frair se levet sens bruch, anet a l’escúria, sautet sus son chavau, estuflet son chen e partiguet au galaup vers lo lum misteriós.
Fuguet davant la pita maison. Tustet. La vielha venguet li drubir. Aguet pas lo temps de dire un mot, lo frair comandet :
– Mon chen, bòta la vielha dins lo fuòc.
Dau temps que lo chen emportava la vielha dins lo fuòc, anet desliurar sos dos frairs que safronaven dins la preison. Desliuret tot parier los dos chavaus e los dos chens que la vielha teniá amagats.
Lo qu’aviá maridat la princessa tornet au chasteu.
Durmiá enquera, se raletet dins lo liech e tornet la companhar.
La princessa se rendet compte de ren.
Los dos frairs torneren chas lors parents.
Sus la chaminèia, la botelha de sang demoret per totjorn clara e linda.
Contat per M. Ley, cinquanta-uech ans, de Sent Martin de Gurçon (Dordonha). La revirada de queu conte, dich en « patois », es estada facha per son dròlle Paul, qu’aviá tretze ans.
19:36 Publié dans Actualitats, actualité, Literatura en òc | Tags : claude seignolle, contes populars de perigòrd, la bestia emb set testas, contes populaires du périgòrd | Lien permanent | Commentaires (0)
"Paraulas de Novelum" d'octobre vient de sortir
Le n° 141 d'octobre (24 pages A4) de la revue trimestrielle 100% en occitan « Paraulas de Novelum » vient de paraître.
Au sommaire « La tòrna dau molin de Casalis » de Richard Bordes, « Concerto per pissarata, seguida e fin » de Joan Ganhaire, les rubriques toponymie et patronymie de Joan Rigosta et des infos.
Cette revue est vendue par abonnement, 4 n°s 15€ ou 8 n°s 25€, paiement par chèque à l'ordre de Novelum, centre socio-culturel, 95, route de Bordeaux, 24430 Marsac sur l'Isle.
« Concertò per pissarata », nouvelle de Joan Ganhaire
Concerto pour chauve-souris, c'est le titre du dernier policier du spécialiste occitan du genre qui paraît par épisodes dans la revue « Paraulas de Novelum ». Cette fois, nous suivons l'équipe du Comte Gaëtan Caüsac daus Ombradors, commissaire de police de son état, mélomane et sorte de cousin un peu déjanté du commissaire Darnaudguilhem, dans des aventures qui vont le conduire jusqu'à d'anciennes carrières pas loin de Maraval. Quò comença entau...
« Era ben a l’ora, lo notari. Io era surtit sur lo balet quante aviá auvit brundir un motor a la grilha dau parc. Maugrat la comassa que m’aviá copat l’alen, m’era tornat engulhar la chamisa, que fau marcar bien quante un reçaup dau monde. Desjà que aviá nonmas los cortissons… Mestre Pradier surtet de sa veitura e demoret badant coma un lusert. Deviá aver la climatisacion dins sa Citroën e dins son viatge dempuei Maraval aviá obludat los 34 degrats qu’aviá indicat la meteò e que eran ben au rendetz-vos emb benleu dos o tres de mai. Gafet sa saqueta sus lo sieti arreir e trainet pas tròp per escambalar los degrats ente auriam segur pogut far cueire dau uòus. Lo faguí entrar dins la sorniera e la freschor dau all. S’i foitet coma un que se vai nejar sus la balisa sauvadoira. Creguí un moment que anava dire “filh de vessa , quala comassa”, mas un notari quò parla pas entau, e se contentet d’un cortès “a ! Fai bon qui dedins…Mossur Caüsac es aqui ?” Li montri dau det una de las tres belas pòrtas esculptadas que druben dins lo all. “Òc, es coma M. Scriabin…” Mestre Pradier faguet “a ? e ne’n a per longtemps ?” Un pitit moment li dissi. Tras la lorda pòrta, auviá las ersas sonoras que montavan, acompanhadas per un pianò de mai en mai violent, jurcinc’a quela demia seconda de silenci seguida de quel acòrd sublime que quitament io, pertant pas musicaire per dos sòus, me laissava frijolant. Lo podiá veire lo Caüsac, los punhs barrats, la testa esversada, los uelhs barrats, per çò que li serven sos uelhs, fasent mina de menar l’orquestre, cresent un moment èsser lo creator de quelas portadas genialas. E Polenc, e Gershwin… Me’n aviá fait veire e auvir, emb sa musica…»
La seguida de legir leu sur aqueu blògue
Denis Gilabert
19:33 Publié dans Actualitats, actualité, Literatura en òc | Tags : joan ganhaire, concertò per pissarata, paraulas de novelum | Lien permanent | Commentaires (0)
19/10/2013
L'invité-lo convidat-de "Meitat chen, Meitat pòrc" dau diumenc 20 de octòbre
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission de questa setmana sera:
Michel Desmoulins, maira de Creissac( partida 2)
...Tot quò-qui sur :
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
20:08 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
17/10/2013
Talabast revient au pays
Après avoir parcouru les festivals occitans et celui de Parthenay l'été passé , le groupe tocanais Talabast se produira samedi 19 octobre à 19h00 à la salle des fêtes de Montagrier, pour une soirée concert-bal organisée par les Amis du Patrimoine et la CLE. Dirigé par Christophe Célérié et composé de son épouse Mélanie, de Laurent Labadie et Emilie Esquerré, de Thomas Fossaert, Fred Lumen, Gabriel Lesoeur et Quentin Meneschal, le groupe propose des reprises originales de chansons occitanes périgourdines ou gasconnes, dans le but de faire redécouvrir et pratiquer les danses traditionnelles par les générations les plus jeunes. Les instruments traditionnels (accordéon diatonique accordéon diatonique, guitare, fifre, percussions...) se joignent aux instruments plus actuels La soirée est selon la CLE « ouverte à toutes les générations » qui vous invite à apporter vos chaussures de danse et votre panier repas.
Entrée 8€ , gratuit pour les enfants de moins de 10 ans, apéritif offert.
Philippe CHRISTOPHE, dans Sud-Ouest le 16/10/2013
http://www.sudouest.fr/2013/10/16/talabast-revient-au-pay...
19:26 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dimars, 11.7.2017 03h00
Un deus motors deu jacobinisme (mot forra-borra ende parlar deu centralisme francés) es de deishar créser que la construccion d’un estat fòrt centralizat e modèrne es ligada a la nocion de progrès sociau. Es quicòm que s’ensenha a l’escòla e soi segur que quites militants occitans l’an cresut a un moment o a un aute.
Es una cresença fòrça espandida. Lo monde d’abans la Revolucion Francesa èra pas que mòrt e desolèr, lo gran eveniment a portat la Lutz sus la Tèrra e los òmis an començat de víver uroses. Sustot, ensajatz pas d’i véser pas una mena de parallèle dambe quina religion que sia.
Es fòrça aisit de provar lo contrari. Ensajatz pas de convéncer un jacobin e tot díser que la França de Loís XIV de França èra pas un exemple de seguir, mentre lo Rei Solelh bastissèva un Estat gran e centralizat. Decretèc que los Tziganes mascles devèvan estar mandats a las galèras, decretèc lo fòrça racistissime “Còdi Néguer”, chaplèc los Camisards, etcc … En de balas, vos creserà pas. Mes parlatz-le meslèu deus dus simbèus deus quaus la Republica s’enorgulhís: la Democracia e l’Educacion.
Educacion a gratis e obligatòria
Es pas qu’en 1882 que la lei francesa hè obligatòria e a gratis l’educacion. Aquò nos es presentat com lo progrès deus progrèsses e son promotor, Jules Ferry, n’es portat au reng de sent. Es eth, totun, que digoc “las raças superioras an lo dever de colonizar las raças inferioras”, mes aquò rai, a creat l’escòla de la Republica.
Una nautat? Pas tan qu’aquò. Dens l’Estat de Pfalz-Zweibrücken deu Sent Empèri Roman Germanic, l’instruccion vasoc a gratis e obligatòria en … 1592. Sia 190 auparabans. Una excepcion? Non pas, la vila imperiala d’Estrasborg seguirà en 1598. Puèi lo ducat de Sachsen-Gotha ac harà en 1643, lo Brunswick-Wolfenbüttel en 1647, lo Wurtemberg en 1649, Prússia en 1763 e Bavièra, en 1802.
Vaquí doncas la Patria deus Drets de l’Òmi dabantejada per pichonas regions autonòmas. En Anglatèrra, las grammar schools, creadas au sègle XVI-au, èran daubèrtas a totis, a gratis mes pas obligatòrias. Totun, en 1640, un bon tèrç de la populacion sabèva legir. Es l’Educacion Act de 1870 qu’establís l’educacion obligatòria de cinc a dètz ans.
Dret de vòte
Es causa sabuda (mes pas de nòstes ensenhaires) que la Democracia èra aplicada dens cèrts endrets de la planeta abans la Revolucion. Parlerèi pas ací que de l’epòca modèrna, la democracia ateniana es un auta causa plan diferenta.
Occitània es un bon exemple de Democracia dorèca, dambe çò que los istorians an aperat las Republicas deus Pirenèus, organizacion de la societat de cada costat de la montanha, on amassadas generalas de vaths gerissèva la vida comuna, e on las hemnas avèvan los medishes drets que non pas los òmis. Drets qu’anullèc … la Revolucion Francesa.
Dens lo Reiaume de França, a existit çò que s’apèra lo poder consulari, es a díser la gestion de las vilas per conselhs elegits. S’espiam la lista de las vilas qu’an gausit d’aquò, vesèm plan que s’agís pas que deu sud de Léger. Los Capitols de Tolosa, dempuèi lo sègle XII-au, ne son benlèu l’exemple mès conegut. Las honts son mauaisdas de trobar, sabèm que lo sufragi èra censièr (calèva pagar l’impòst ende votar) mes las hemnas podèvan votar.
Per çò qu’es deu dret de vòt de las hemnas, Corsega independenta le va promulgar tanlèu 1755. Es l’integracion per fòrça au reiaume de França que’u va annular.
Du costat de la Republica francesa, la constitucion monarquica de l’an I prevesèva lo sufragi universau, mes estoc pas jamès aplicat. La Constitucion de l’an III installa un sufragi censièr. Los reialistas, eths, … son a favor deu sufragi universau e denóncian un poder basat suu riquèr (!).
Tot parièr, es l’esquèrra republicana (partcularament los Radicaus) qu’estoc lo mès opausada au vòt de las hemnas (!!), en pensar qu’èran “devath l’influéncia de la Gleisa”, lavetz que lo Papa se declara a favor en 1919. Estoc pas qu’en 1946 que las hemnas se poscón apressar d’una urna. S’espiam las datas de reconeishença de dret de vòt ende las hemnas, vesèm plan que s’agís pas d’Estats bèths e poderoses, mes sustot de regions autonòmas, a còps abans la Revolucion Francesa:
Cal apondre a l’article que desempuèi 1302 fins a 1484 eron acampats un per la lenga d’òc l’autre per la lenga d’oïl. Que los delegats aviam un mandat imperatiu, es a dire pas representatiu. Los etats generals eron convocats segond lo bon voler del rei. Segur tanben que per la partida del « clergé » i eron pas las femnas , par benlèu las mairas abessas e per los autras partidas las possibilitats per las femnas era redusida….
Eron portaire de doleanças dels estatjants de lor ba... Legir la seguida
Lo jacobisme es una ideologia qu'auria pas perdurat si darrier i avia pas agut una fòrça poderosa que lo sostenguet e lo decapitet. Au depart i a l'indivisibilitat de Franca e la lucha contre lo federalisme. Robespierra es arribat au poder en eliminar sos opausants los uns apres los autres e en instaurar la dictatura e la terror. Coma se fai que dempuei aquel temps tot sembla se passar de la mesmea faiçon. I a totjorn la dictatura centralista, una democracia de façada, una elita que g... Legir la seguida


text:
‘Qu’es pas un filme per bargassar una vetz de mai sus Tchernobyl, mas dau monde alentorn, de quò qu’es estranh dins çò qu’arribet a Tchernobyl.
I a de las gents per contar : los scientifiques, los professors, los jornalistes, daus cobles, daus eifants…
Parlan de coma ilhs vivian, puei, l’auvari.
Lurs votz farjan ‘na longa suplicacion, un grand patisment, tarrible mas que fai mestier, que deu passar per delai las linhas e deu nos far soschar sus la nòstra condicion, sus quò que l’òme aprenguet, trobet, descubret de se-mesma e dins son biais d’estre dins lu monde.
Un filme tirat dau chap-d’òbra – pas legit – de la Svetlana Alexievitch. Mai-que-tot, un filme « contemplatiu » d’avieisar se v’autres atz la possibilitat.
- Distribuar per la Huit (podetz los aretrobar sus los reseus mau-dichs sociaus)


text:
Eth pròplèu 25 de noveme se celèbren 16 ans dera inauguracion dera Bibliotèca Generau de Vielha, gerida per Ajuntament de Vielha e Mijaran e que compde damb eth supòrt deth Conselh Generatz d’Aran.
Entà celebrar er anniversari s’an organizat activitats culturaus deth 20 ath 25 de noveme entre es que destacam era projeccion de pellicules laguens dera mòstra de Cinèma en Occitan, conda-condes e talhèrs de poesia creatiua entre uns auti.
Entre era programacion cau destacar eth dusau concors de micro relats e eth prumèr concors de fotografia de repopets que se realize enquiath 20 de noveme. Eth liurament de prèmis d’aguesti concorsi debanarà eth dia 24 coma un acte laguens dera programacion der anniversari dera Bibliotèca.
Entà Maria Vergés, còsso de cultura d’Ajuntament de Vielha e Mijaran: “era Bibliotèca Generau de Vielha amie a tèrme un gran trabalh damb eth principau objectiu d’apropar era cultura en forma d’activitats atractiues e actuaus”. Ath delà Vergés soslinhe que “damb aguesti concorsi volem fomentar era creativitat e, sustot, er usatge der aranés entre era poblacion en tot profitar es naues tecnologies” .
Hònt: Ajuntament de Vielha e Mijaran


text:
Parquet
La chambra màger es aura ‘chabada, Sarram un maximum de chausas dins la chambra de durmir (que permet pus d’i avançar un pas !) e nos desgatjam un accès au lino (que nos fará la sous-couche). Gardam ren-mas los utilhs que nos faram besunh sus l’espandi carelat de la cuesina mai lo bureu e la biblioteca que duram tornar plaçar a mesura.
Començam per lo canton entre lo bar e la paret que vai juscanta la pòrta de la chambra de durmir.
Passam quela pòrta per aver la contunhetat e eschivar d’i metre ‘na bara de seu. Faram lo demai dins la pèça máger e prendram lo relai dins la chambra de durmir un còp sas parets ‘dobadas. Passar la pòrta damanda de talhar a la seja electrica au mai prèp la fòrma de la motladura.
Avançam lo long dau bar e talham de que virar a l’entorn dau canton cuesina.
La lonjor d’aprèp es trenchada en segre un biais. Los carèus son linhats sus ‘na perpendiculara distinta de la clinason que la paret allèra que lo parquet (maugrat ‘na correccion dau despart) es linhat sus la paret dau fons. Emplenam lo pitit fons dejós l’estagiera prèp de la pòrta de dintrar e junham lo tot au reng d’aprèp ; sens dobledar la motladura, solide.
Podetz constatar que nos fau tot lo temps moure los mobles que son sus lo lino per los metre a mesura sus l’espandi ente que l’i a dau parquet. Nos demorará las plintas a clavelar debas de las parets, las son fina tot lo long, manca sus la paret contra lo balcon ente que la plinta servirá de ‘magar los fiaus electrics.
Las fòtos me disen que son estadas presas entre lo 2 e lo 6 de març .


text:
Saint-Benoit
les églises
les églises
Basilique de Saint-Benoît sur Loire (Loiret) classé au patrimoine mondial de l'Unesco.
Cathédrale Saint-Benoît à Castres (Tarn)
Abbaye Saint Benoît à Ham en Artois (Pas de Calais)
Abbaye Saint Benoît de Port-Valais au Bouveret (Suisse)
Abbaye Saint Benoît du Lac (Canada)
Église de Saint-Benoît à St-Benoît (Réunion)
Église de Saint-Benoît au Mans (Sarthe)
Église de Saint-Benoît au Cap d’Agde (Gard)
Chapelle Saint-Benoît à proximité d’Aussois (Savoie)
Chapelle Saint-Benoît à Marmande (Lot et Garonne)
Chapelle Saint-Benoît à Riedisheim (Haut-Rhin)
Chapelle Saint-Benoît inachevée à Aniane (Gars)


text:
Greenwich Village
Greenwich Village, o simplament The Village coma l'apelan la màger part dels nòvayorkeses, es un quartièr de Nòva York, mai que mai residencial, situat dins lo sud oèst del borough de Manhattan.
Localizacion[modificar | modificar la font]
The Village es enrodat per Broadway a l'èst, lo fluvi Hudson a l'oèst, Houston Street al sud, e la carrièra 14 al nòrd. Los quartièrs qu'o enrodan son East Village a l'èst, SoHo al sud, e Chelsea al nòrd. East Village, qu'èra autrescòps conegut jol nom de Bowery o Lower East Side, es de còps que i a mencionat coma fasent partit de Greenwich Village. Es pasmens considerat coma un quartièr vesin. Los noms dels luòcs a Nòva York càmbian, a causa de l'influéncia dels promotors imobilièrs, de las autoritats localas, o tot simplament per que lo nom agrada pas pus als abitants.
Plan de la vila[modificar | modificar la font]
Greenwich Village èra autrescòps un vilatge rural pichon abans d'èsser inclús dins Nòva York. Per aquò, la disposicion de sas carrièras es diferenta de la màger part del plan cadastral en forma de grasilha de Manhattan (establit d'après lo Commissioners' Plan de 1811). Greenwich Village foguèt autorizat a manténer lo modèl del sieu traçat de carrièras quand lo plan foguèt mes en aplicacion, çò qu'a per efièch una disposicion que trenca amb l'estructura ordenada d'autras parts de la vila. Mantuna carrièras son estrechas e presentan de viradas en luòc dels caireforcs d'angles dreches. En mai, las carrièras del Vilatge pòrtan de noms puslèu que de numèros.
Greenwich Village acuèlh lo campús principal de l'Universitat de Nòva York.


text:
Limeux (Somme)
Limeu (Sonme) en picard ( Limeux en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Implantada a l'Oèst del departament, al encreuament de l'ais Nòrd-Sud en connectant Huchenneville a Frucourt e de l'ais Es-Oèst en connectant virtuellement Bailleul e Huppy.
Implantée à l'Ouest du département, au croisement de l'axe Nord-Sud reliant Huchenneville à Frucourt et de l'axe Est-Ouest reliant virtuellement Bailleul et Huppy.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat lèva las armas de la familha de Limeux (13e -16e sègles, senhors del luòc a la 13e sègle) Mas los angels son de cara, e pas de perfil coma representats aicí (referéncia : Belleval, Nobiliaire, tome E, 1862, p 221). Amistats Jacques Dulphy Los angels son de cara Cordialement Jacques Dulphy
La commune relève les armes de la famille de Limeux (13e -16e siècles, seigneurs du lieu au 13e siècle) Mais les anges sont de face, et non de profil comme représentés ici (référence : Belleval, Nobiliaire, tome I, 1862, p 221). Amitiés Jacques Dulphy Les anges sont de face Cordialement Jacques Dulphy


text: Jean Pierre Raffarin es un òme politic francés que foguèt cap de govèrn de França entre 2002 e 2005. La seuna politica economica èra liberala, reformant lo mercat del trabalh e los sistèmes de pensions de retirada e de santat. E mai, lo seu govèrn luchèt, amb un succès reconegut per la majoritat dels especialistes, contra la inseguretat, que foguèt un grand tèma a las eleccions de 2002. Deguèt d'abandonar l'emplec a causa del "no francés" contra la constitucion europèa e foguèt remplaçat per Dominique de Villepin que contunhèt la seuna politica economica.


text:
Crissay-sur-Manse
Crissay-sur-Manse es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat a aperaquí 40 quilomètres al sud-oèst de Tors. A establit en la vallée de la Manse, relativament estrecha e dintrada. Lo vilatge se appuie contra lo serral.
La commune est située à environ 40 kilomètres au sud-ouest de Tours. Elle est établie dans la vallée de la Manse, relativement étroite et encaissée. Le village s'appuie contre le coteau.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Crissay O Crisse, #qu'a Modèl:La s- se nomenava Chrisseium e Crissiacum a Modèl:La s mini-, èra una châtellenie en levant de l'Isla-Bouchard, e per una part de lo sieu territòri del archevêché de Tors. Aperteniá a la s-|IX|e}} a la abbaye de Cormery, #que i aguèt confirmat en la siá possession per las cartas de Charles lo Chauve (dintratz 823 e 877). Bouchard De l'Isla en #èsser lo primièr senhor conegut e a citat en la siá charte de 1084 ; après lududes #venir Jacques Turpin, en 1120, #que los descendents #possedir lo domeni fins al 1er en julhet 1632. A aquela data, la tèrra i n'aguèt pres per decrèt en contra de de Charles Turpin e adjugée a Michel de Évrard, capitani governador de Chinon. Los de Beauvau, de contunh las Choiseul lududes #succedir coma senhors de Crissé, al cors de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle.
Lo castèl, partiellement destruit al cors de la guèrra de #Cent Ans, #èsser rebâti a la fin de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle sus las fondacions d'una fòrça anciana fortalesa ; subsisteix un donjon de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle amb sosterranhes refugis creusés dessous. La capèla seigneuriale data del començament de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. La glèisa de Crissay i aguèt bastit l'an 1527 per Jean Turpin, sus las ruïnes d'una anciana capèla #que dépendait de Sant-Epain. I aguèt consagrat per Antoine de la Barra, archevêque de Tors, e restaurada l'an 1867. Lo bourg de Crissay conserva de polits abitatges dels Modèl:Sp-s, #que testifiquen de la siá importància passada.
Crissay ou Crisse, qui au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle se nommait Chrisseium et Crissiacum au Modèl:S mini-, était une châtellenie relevant de l'Île-Bouchard, et pour une partie de son territoire de l'archevêché de Tours. Elle appartenait au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle à l'abbaye de Cormery, qui fut confirmée dans sa possession par les lettres de Charles le Chauve (entre 823 et 877). Bouchard de l'Île en fut le premier seigneur connu et est cité dans sa charte de 1084 ; après lui vint Jacques Turpin, en 1120, dont les descendants possédèrent le domaine jusqu'au 1er juillet 1632. À cette date, la terre fut saisie par décret à l'encontre de Charles Turpin et adjugée à Michel d'Évrard, capitaine gouverneur de Chinon. Les de Beauvau, puis les Choiseul lui succédèrent comme seigneurs de Crissé, au cours du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle.
Le château, partiellement détruit au cours de la guerre de Cent Ans, fut rebâti à la fin du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle sur les fondations d'une très ancienne forteresse ; il subsiste un donjon du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle avec souterrains refuges creusés dessous. La chapelle seigneuriale date du début du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. La glèisa de Crissay fut construite en 1527 par Jean Turpin, sur les ruines d'une ancienne chapelle qui dépendait de Saint-Epain. Elle fut consacrée par Antoine de la Barre, archevêque de Tours, et restaurée en 1867. Le bourg de Crissay conserve de beaux logis des Modèl:Sp-s, qui attestent de son importance passée.


text:
29/09/2013
"Diluns" per Gilbert Bourgeois ( partie 2/2)
(Seguida e fin)
Lur conte la vesita dau matin de la vielha femna bizarda. Semblen en far cas, me pausen quauquas questions, me grandmercien e se’n van. Profite que sei defòra per anar aus comuns. Quand tòrne, qu’es l’ora d’anar en recreacion e ieu fau surtir los dròlles.
Pendent la recreacion, parle de la visita de los gendarmas a mon collega. Nos eschamgen quauquas platitudas sus la maladiá d’Alzheimer. A miegjorn, dos cachets d’aspirina assuausen los efechs de la visita dau Fifone e la jornada se ‘chaba regulierament.
A quatre oras e demiá, sei abracat mas sei pus malaude. Prene lo plan de montar au granier los quaserns de presència vielhs de dos ans daus escòlans de las doas classas que son sus mon bureu dempuei doas setmanas.
La chalor es estofanta jos la teulada. Pause los quaserns de presencia dins una cageta emb los autres. M’apreste a davalar quand pòrte los uelhs sur un pilòt de registres matriculas ‘renjats dins un carton. N’i en a una diesena. Los mai ancians son de las annadas trenta. Prene los registres matriculas, dòste l’espessor de pouvera qui z’a cubert e davale me botar a mon bureu.
Sus lo prumier registre, tròbe los noms daus grand frairs e de las grandas sòrs daus escòlans d’aura. Ne’n coneisse quauques-uns. Druebe los registres los mai ancians. Los noms son escrichs emb de l’encra violeta o roja. Legisse tots los noms, en remontar lo temps. Fòrça noms me son coneguts. Los parents son mai que mai agricultors o gent de mestier.
‘Chabe per trobar çò quò cherchava : Daniel Weissman. Es estat inscrich a l’escòla, au CM1, en octòbre de 1943. Au contrari daus autres escòlans, ni la data de son despart de l’escòla nimai las causas de son despart son pas mencionadas. Dins la colona nòtas, un mot es escrich au pòrtapluma, a l’encra roja : Alsacian. Entau, i aviá ben un pitit Daniel Weissman a l’escòla, en 1943 - 1944. Barre los registres matriculas e los tòrne montar au granier. Sarre mon ordinator portable dins sa cuberta. Zo bòte sus mon espatla. Barre la pòrta de la classa. Trauche la cort. Suerte dins la charriera e barre emb clau la pòrta de l’escòla. Tire la sacòcha de mon ordinator sus lo sieti arrier de ma veitura. Balance de me botar au volant e decide d’anar veire lo Crestian. Qu’es l’ora de l’aperitiu. En anar chas se, risque de tornar tombar dins l’estat que ieu era l’enmatin...
Crestian es chas se. Tuste. Me fai entrar dins sa cosina, butis los libres que ocupen la riba de la taula e me voida un oisquí. “Aimas mielhs un còp de roge ? çò-ditz, en me mostrar la botelha estelada sus la taula.
- As auvit parlar d’un Daniel Weissman ? li responde.”
Me ‘visa, sembla cherchar, agacha la sòla, beu una gorjada de oisquí e se decida de parlar.
“Que’s un vielh afar, çò-ditz en pausar son veire.
- 1943 o 44, responde en levar lo meu. L’alcòl m’eschaura la gòrja e me brusla l’estomac. Quò me remembra mauplasament l’estat que ieu era, eimatin.
- Per mon arma, eu contunha, ieu, l’ai pas conegut, l’Andriu. Ieu era juste nascut. Mas son afar a fait dau bruch. Se’n a parlat pendent un moment. Aura, z’an presque obludat. E puei qu’es benleu mielhs que n’um parle pus de quelas vielhas istòrias. Subretot per daus uns...
Andiu Weissman ‘ribet en 1943 coma sa familha e d’autres Alsacians. Vertadierament, ilhs eran jusius. Un jorn de mai 1944, la milicia venguet lo querre a l’escòla. Partit, entre dos milicians francés, davant sos camaradas e degun l’a jamai pus vut.
- Aviá una granda-mair ?
- Òc, qu’era subretot ela que s’ocupava de se. La paubra femna es venguda mai qu’a meitat fòla. Sabe pas çò que es devenguda. ‘La deu estre mòrta dempuei longtemps. Tu te rapelas? Qu’era la granda d’un pitchon que aviá dietz ans en 1944. ‘La era desjà d’un atge. Auriá mai de 110 ans aura...”
Blagassem un moment. Crestian me tòrna servir un oisquí. Zo ‘chabe e tòrne a ma veitura emb de l’amarum dins la gòrja e dau fuòc dins l’estomac.
En anar a l’escòla, l’endeman, me ‘reste a la maison de la premsa per ‘chaptar Sud-Ouest. La pagina locala m’apren que la dama dispareguda de la maison de retirada de Maruelh aviá estada trobada a una demiá dotzena de quilometres. Sa fotò acompanha l’article. Qu’es una granda dama fòrta, daus piaus blancs, e a l’espiada perduda. Cherche mas ‘la ne sembla pas dau tot ma visitaira de diluns...
… Decidament, aime pas lo diluns. Subretot quand lo Fifone ven passar prener l’aperitiu lo diumenc au ser.
Gilbert Borgés.
Les commentaires sont fermés.


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dissabte, 12 de novembre de 2011
De l'akonting au banjo de cinc còrdas.
.
A l'origina, segon las illustracions deu sègle XIX, los banjos que podèvan presentar un nombre variable de còrdas, cinc, sièis, sèt, o mei, dab tostemps la cantarela (la còrda qui non va pas dinc au cap deu margue) que trobam dejà sus l'akonting.
L'evolucion de l'akonting, o un instrument pròche, de cap tau banjo de 5 còrdas d'uei que's debanè dens las montanhas deus Apalaches. Lo banjo que serviva tà jogà'i aires de dançar en duo dab lo vriulon. L'instrument african que degó adaptà's au repertòri american d'origina britanica. Totun, la tecnica africana de tocar las còrdas que s'i ei conservada, a despieit de las diferéncias ritmicas e modaus enter las duas culturas.
Lo banjohaire qu'èra plan soent eth medish vriulonaire e vice-versa. Lo vriulonaire qui vedem a jogar dens la video qui segueish qu'ei Brad Leftwich, autor d'un metòde de banjo d'estile clawhammer tradicionau deu son comtat de Round Peak, dens los Apalaches de la Carolina deu Nòrd, mentre lo banjohaire qu'ei Ken Perlman, tanben hèra conegut.
Dinc a la fin de las annadas 1860, lo margue deu banjo n'avèva pas nat "fret" (los "frets" que son las barretas qui separan las nòtas suu margue) e las còrdas èran de budèth. Enqüèra uei lo dia la version shens fret e dab còrdas de nilon, afinadas en acòrd de la en lòc de sòl, qu'ei plan populara tà acompanhar lo vriulon en mes d'un lòc deus Apalaches, e particularament en comtat de Round Peak, NC, dejà mentavut). L'abséncia de "fret" que facilita los "slides" (glissandos) comuns au jòc deu banjo e au deu vriulon. La version modèrna deu banjo n'a urosament pas completament acaçada la version anciana, shens fret, deu banjo. E las graulhas be se'n tròban plan urosas!
Uei lo dia, los fabricants de banjo de 5 còrdas que't tornan prepausar modèles deus "fretless" a mes deus banjos "normaus", dens los catalògs.


text:
Menvila
Menvila[1][2] (Menville en francés) es una comuna occitana de Savés, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada a 25 km al nòrd-oèst de la vila, sus Sava.
Eveniment[modificar | modificar la font]
- 24 de julhet de 2004: destruccion d'un camp de blat transgenic per un collectiu de dalhaires volontaris, dirigits per José Bové, Noël Mamère, Jean-Baptiste Libouban e Gérard Onesta.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dilluns, 20 de febrer de 2012
De las banas d'ací, d'aquiu e d'aulhors.
L'Andriu de Gavaudan que sòu dedicar quauques-uns deus messatges deu son blòg a expressions e locucions occitanas (compréner: occitanas non-gasconas, o sia onguesas en men nhirgo). Aqueras locucions e expressions que son tiradas d'un diccionari venider qui l'Andriu coescrigó dab Maurici Romieu. Lo diccionari, qui deveré èster publicat lèu, comptarà haut o baish 20 000 d'aqueths idiomatismes ongués. Dens un messatge recent, lo mot clau que i èra bana.
Com ja ac sabetz, lo gascon e l'ongués que's diferéncian enter si sonque peu lexic e per la gramatica. Lhevats los mots e la gramatica, qu'ei tot parièr com lengua. Doncas, non seratz pas susprés d'apréner que lo mot bana, en gascon, n'i a pas briga la medisha significacion qu'en occitan non-gascon.
En occitan non-gascon com en catalan, lo mot bana (banya en catalan orientau, bana en catalan occidentau) qu'ei sinonime de còrn, com los qu'aquesta magnifica vaca watusi e pòrta, de tant ufanosa que n'ei.
Las expressions e ditas autorn de la bana que son pro semblantas en occitan non-gascon e en catalan (véder l'Alcover-Moll a banya o bana) . La continuitat enter occitan e catalan qu'ei evidenta.
N'ei pas lo cas en gascon. L'arrason que n'ei simpla: en gascon, ua bana n'ei pas briga un còrn.
Aqueth recipient que pòt èster un pegar, un terràs...
Ua dita gascona que ditz atau (dic. Lespy-Raymond):
Tan sovent va la bana tà la hont
Qu'a la perfin lo tutèth l'i demora.
O sia en catalan (literalment):
Tan sovint va el càntir a la font,
Que a la fi el galet l'hi espera.
Totun, lo mot en gascon contemporanèu que designa principaument lo bidon de metau qui serveish tà transportar la lèit.
Lo mot qu'a aqueth sens parièr en aragonés de Panticosa (cf. Francho Nagorre Laín: los occitanismos en aragonés).
Autes còps, la bana qu'èra ua unitat de mesura volumetrica. A Sàlias de Bearn, ua bana que corresponèva a 20 litres.
Qu'ei possible que l'etimologia deu mot en gascon, a despieit de la diferéncia de significacion, e sia la medisha que dens las autas duas lenguas sòrs, a saber deu mot gau bannon qui volèva díser còrn. Lo cambi de sens que pogó venir de la costuma hòrt anciana, en çò deus pastors pirenencs, d'utilizar còrns de bovids com a veires e com a recipents tà i transportar liquides (òli, mei que mei).
2 comentaris:
-
-
En aragonés, bana no quere di cuerno, ye sinónimp de mandanga o sia galbana en patués.
- 22 de febrer de 2012 a les 7:12
- Carles Casanovas ha dit...
-
És veritat, banya també és "corn", però en català central, crec que s'enten "Corn", com l'instrument fet amb una banya per fer sonar bufant i projectan el sò per la part més ampla.
- 22 de febrer de 2012 a les 17:14


text:
BASTIRÀN LÈU UA ESTACION ESPACIAU ENA LUA
Eth camin dera exploracion espaciau contunhe pòc a pòc mès damb fermetat. Poténcies ena corsa espaciau an signat un acòrd entà bastir ua base lunar qu’aurà d’èster bastida abans de 2030. Entre es qu’an signat er acòrd Russia, Estats Units, Japon, Canadà e era Agéncia Espaciau Europèa (EEA).
Era notícia arribèc hè pòc dempús dera signatura d’ua declaracion publica en Adelaida (Austràlia) per aguesti païsi e agéncies espaciaus. Segontes aguesti, era bastida dera naua base espaciau ena Lua aurà d’èster un prumèr pas pes cosmonautes en sòn camin entà Mart. Era agéncia espaciau russa ja a anonciat qu’aquera començarà lèu d’èster bastida.
Er acord hè part deth projècte Deep Space Gateway (Pòrta entar Espaci Prigond) e començarà damb era bastida d’ua estacion espaciau naua en espaci abans d’arribar ara Lua. Atau, qu’era Estacion Espaciau Internacionau poirie finir es sons servicis entara umanitat pr’amor qu’ei ja pro vielha (siguec bastida en 1998) e ne cau auer ua auta mes naua. Segontes es païsi que la bastiren poirie finir en er an 2024.
Un acòrd internacionau de prumèr orde
Era sintonia qu’an mostrat sustot Russia e es Estats Units entara signatura d’aguest nau acòrd espaciau ei naua e susprenenta. Enquia aué toti dus païsi avien lutat entre eri ena corsa espaciau e solament comencèren a collaborar hè pòqui ans. Ath delà d’açò, an disputes contunhes en d’auti ahèrs coma era luta d’espies mondiau, era guèrra siriana e eth poder nuclear qu’a d’aver Corèa deth Nòrd.
Totun, qu’era signatura arribe dempús que Russia anoncièsse era sua intencion de bastir ua estacion ena Lua entà entrenar es cosmonautes russi en sòn camin entà Mart. E China tanben a anonciat que harà çò de madeish.
Era signatura entre americani, russi e europèus basèc er acòrd en es normes internacionaus que seràn aplicades en espaci en futur. Eth lòc der acòrd siguec eth Congrés Internacionau d’Astronautica. Era tòca qu’ère trabalhar amassa entà aver mès beneficis ena corsa espaciau.
“Aumens i a cinc païsi que trabalhen ena bastida des sues pròpries navetes espaciaus tripulades – çò diguec Igor Komarov, director generau dera agéncia espaciau russa Roscosmos -. Entà arrestar problèmes futurs ena cooperacion tecnica calie amassar ua partida des normes espaciaus qu’es diferenti païsi trabalhen cadun en tot hèr productes desparièrs e amassa podem bastir lèu ua estacion internacionau ena Lua”.
Atau, er acòrd prevé era utilizacion des navetes espaciaus russes Proton e Angara entara bastida dera naua base lunar e tanben era utilizacion d’ua naveta fòrça grana que Roscosmos ara bastís.
“Eth concèpte de Pòrta entar Espaci Prigond ei un bon exemple de collaboracion entara futura exploracion espaciau – çò confirmèc Robert Lightfoot, director interin dera NASA-. E era reaccion dera agéncia espaciau russa Roscosmos ei fòrça positiva. Era tòca dera naua estacion serà èster un punt de partida pes missions tripulades entà Mart o d’autes destinacions finaus deth Sistèma Solar”.
Aqueri viatges serien hèti en veïculs “damb mes d’ua utilizacion e damb propulsion quimica e electrica – çò ahigèc Lightfood-. Era prumèra fasa dera bastida d’aguesta estacion lunar serà amiar tres moduls dera futura estacion – un entara energia, un aute entàs cosmonautes e eth tresau que serie un laboratòri – ena Lua”.
Segontes aguest nau acòrd internacionau donques, era naua estacion lunar serà ua naua colonia umana a on es cosmonautes s’arturaràn abans de hèr camin entà Mart. Ena Lua serà a on seràn probades tanben totes es naues tecnologies entà hèr aqueth viatge. A mès, serà ua base de supòrt entara exploracion dera pròpria Lua. Era naveta SLS – qu’ara bastís era NASA – tanben serà utilizada entà viatjar enquiara Tèrra, amassa damb es navetes tipe Orion.
Era naua estacion lunar aurà tres mòduls – un entà agir era energia, un dusau entara vida vidanta des cosmonautes e un tresau qu’aurà un laboratòri scientific. Segontes er acòrd signat ara, era estacion serà bastida abans der an 2030 e s’enviarà ua mission tripulada que demorarà un an ena Pòrta entar Espaci Prigond – aguest que serà eth sòn nòm – entà demorar ailà pendent un an e demostrar atau que totes es tecnologies necessàries ena Lua foncionen ben abans d’iniciar eth camin entara conquista umana de Mart.
Era Redaccion
Aguest article ei publicat gràcies a un acòrdi de cooperacion damb www.aranes.club, era pagina web entà apréner aranés de forma gratuita


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Dillingen (773)
Liste des communes
Dillingen
Ville de Dillingen, localité de l'Allemagne de 18 000 habitants.
La mairie de Dillingen a une adresse e-mail et un site Internet.
Lauingen
Ville de Lauingen, localité de l'Allemagne de 10 000 habitants.
La mairie de Lauingen a une adresse e-mail et un site Internet.
Wertingen
Ville de Wertingen, localité de l'Allemagne de 8 700 habitants.
La mairie de Wertingen a une adresse e-mail et un site Internet.
Gundelfingen an der Donau
Ville de Gundelfingen an der Donau, localité de l'Allemagne de 7 700 habitants.
La mairie de Gundelfingen an der Donau a une adresse e-mail et un site Internet.
Höchstädt an der Donau
Ville d'Höchstädt an der Donau, localité de l'Allemagne de 6 500 habitants.
La mairie d'Höchstädt an der Donau a une adresse e-mail et un site Internet.
Buttenwiesen
Ville de Buttenwiesen, localité de l'Allemagne de 5 700 habitants.
La mairie de Buttenwiesen a une adresse e-mail et un site Internet.
Holzheim
Ville d'Holzheim, localité de l'Allemagne de 3 700 habitants.
La mairie d'Holzheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Syrgenstein
Ville de Syrgenstein, localité de l'Allemagne de 3 500 habitants.
La mairie de Syrgenstein a une adresse e-mail et un site Internet.
Bissingen
Ville de Bissingen, localité de l'Allemagne de 3 400 habitants.
La mairie de Bissingen a une adresse e-mail et un site Internet.
Bachhagel
Ville de Bachhagel, localité de l'Allemagne de 2 200 habitants.
La mairie de Bachhagel a une adresse e-mail et un site Internet.
Wittislingen
Ville de Wittislingen, localité de l'Allemagne de 2 200 habitants.
La mairie de Wittislingen a une adresse e-mail et un site Internet.
Blindheim
Village de Blindheim, localité de l'Allemagne de 1 700 habitants.
La mairie de Blindheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Finningen
Village de Finningen, localité de l'Allemagne de 1 600 habitants.
La mairie de Finningen a une adresse e-mail et un site Internet.
Haunsheim
Village d'Haunsheim, localité de l'Allemagne de 1 500 habitants.
La mairie d'Haunsheim a une adresse e-mail et un site Internet.
Laugna
Village de Laugna, localité de l'Allemagne de 1 500 habitants.
La mairie de Laugna a une adresse e-mail et un site Internet.
Schwenningen
Village de Schwenningen, localité de l'Allemagne de 1 400 habitants.
La mairie de Schwenningen a une adresse e-mail et un site Internet.
Binswangen
Village de Binswangen, localité de l'Allemagne de 1 300 habitants.
La mairie de Binswangen a une adresse e-mail et un site Internet.
Aislingen
Village d'Aislingen, localité de l'Allemagne de 1 300 habitants.
La mairie d'Aislingen a une adresse e-mail et un site Internet.


text:
Montbizot
Montbizot es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarthe e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Çò 31 de decembre 1870 çò pilòta pujada Armada-de-La-Loire se vòla de la estacion del Nòrd a París alavetz assiégé pels prussiens e acaba la siá carrièra a Montbizot après aver-i recorregut 231 quilomètres[1].
- Le 31 décembre 1870 le ballon monté Armée-de-La-Loire s'envole de la gare du Nord à Paris alors assiégé par les prussiens et termine sa course à Montbizot après avoir parcouru 231 kilomètres[2].


text:
Villes et mairies du District des Franches-Montagnes (165)
Liste des communes
Saignelégier
Ville de Saignelégier, localité de la Suisse de 2 100 habitants.
La mairie de Saignelégier a une adresse e-mail et un site Internet.
Le Noirmont
Village du Noirmont, localité de la Suisse de 1 600 habitants.
La mairie du Noirmont a un site Internet.
Les Breuleux
Village des Breuleux, localité de la Suisse de 1 300 habitants.
La mairie des Breuleux a une adresse e-mail et un site Internet.
Les Bois
Village des Bois, localité de la Suisse de 1 000 habitants.
La mairie des Bois a une adresse e-mail et un site Internet.
Lajoux
Village de Lajoux, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie de Lajoux a une adresse e-mail et un site Internet.
Les Genevez
Village des Genevez, localité de la Suisse de -1 000 habitants.
La mairie des Genevez a une adresse e-mail et un site Internet.
Montfaucon
Village de Montfaucon, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Montfaucon a une adresse e-mail et un site Internet.
Muriaux
Village de Muriaux, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Muriaux a une adresse e-mail et un site Internet.
Le Bémont
Village du Bémont, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie du Bémont a une adresse e-mail.
Saint-Brais
Village de Saint-Brais, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Saint-Brais a une adresse e-mail.
Soubey
Village de Soubey, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie de Soubey a une adresse e-mail et un site Internet.
Les Enfers
Village des Enfers, localité de la Suisse de -500 habitants.
La mairie des Enfers a une adresse e-mail.
La Chaux-des-Breuleux
Village de la Chaux-des-Breuleux, localité de la Suisse de -100 habitants.
La mairie de la Chaux-des-Breuleux a une adresse e-mail.


text:
Événements contenant la ou les locutions cherchées
3 événements affichés, le premier en 1542 - le dernier en 1604
Mariage de Guy Ier de Castelnau-Caylus avec Louise d'Avaugour
Louise d'Avaugour est fille de François II d'Avaugour (1493-1517), Comte de Vertus, et de Madeleine d'Astarac, Dame de Fontenay-le-Comte (morte en 1547).
Guy Ier de Castelnau-Caylus épouse à Bar-sur-Seine le 10 mai 1542 Louise d'Avaugour (morte en 1608), Dame d'honneur d'Élisabeth de France. Leur enfant est :
Mariage de Guy II de Castelnau-Caylus avec Aldonce de Bernuy
Guy II de Castelnau-Caylus épouse en 1565 Aldonce de Bernuy (morte en 1612), Dame de Saissac et de Venès, fille de Jean de Bernuy et de Marguerite de Foix-Carmaing.
Leurs enfants sont :
Mariage de Jacques II de Montgommery avec Aldonce de Bernuy
Jacques II de Montgommery épouse en 1604 Aldonce de Bernuy (vers 1545-1612), Dame de Saissac.


text:
Pradleves
Pradlievi
All’inizio del 1600 si era sviluppata qui l’attività metallurgica grazie ad artigiani bresciani che costruiscono alcune fucine e dei “fornelli”, cioè fonderie per sfruttare i giacimenti locali, localizzati nei pressi di Rulavà, frazione di Castelmagno, Sarlounc e Tournet nel vallone di Pencheniero. Altra attività locale è documentata dall’ex centrale Gallina, antico impianto preindustriale trasformato poi in centrale idroelettrica. Probabilmente la struttura ospitava fin dal XV secolo un follone per la battitura dei panni di lana. Dalla fine del Cinquecento la struttura viene convertita in una fucina per la lavorazione del ferro, e nel secolo successivo alla fucina si affiancano un mulino a tre palmenti e una falegnameria. Tutte le macchine attive nell’impianto, il maglio, i mulini, le seghe, erano mosse dalla forza idraulica. Nei primi decenni del Novecento agli impianti artigianali originari si affianca una piccola centrale idroelettrica che fornirà l’energia elettrica a Pradleves fino alla fine degli anni Settanta. Attualmente la fucina è divenuta un piccolo museo, e l’economia locale si basa su agricoltura e allevamento i bovini da latte per la produzione di Castelmagno.
Pradlievi se tròba en Val Grana a 822 m d’autessa, e fai 270 abitants. Lo topònim, per lhi residents, arsòna lo dialectal prà d’l’eve, prat des aigas, mas chal dir que lo nom ven da la gens romana di Levesium, qu’en epoca emperiala avia grands terrens aquì. Era popolat jà ental neolitic, coma testimonion de copelas all’ubac, da Riosec verso Frise. Fins al XVII secle las chapèlas de Pradlievi eron dependentas da la gleisa de S. Pier de Montros. Ental 1597 l’evesco comanda la constitucion de la parròquia per acuelhir la popolacion ben creissua e per arginar la penetracion de lhi Ugonòts. Una frema judicaa eretica ven deportaa abo siei filhs, coma atesta la legenda locala de la Brarda, la mascha d’la Pencheniera, caturaa dai fraires capucins de Caralh, inquisitors de la val Grana. Al principi del Sieis Cents lo cap luòc era dividut en ruaas que prenion lo nom da la familha residenta: a l’entorn, despuei lo XVIII secle, sot la creissenta pression demografica naisson las fracions. Lo cap luòc, la Vila, se duerb a l’entorn de la parroquiala de Sant Ponç del Sèt Cents, que conserva una aigasantiera dataa 1520, e al palais comunal, realizat ental 1912 en estil medieval. S’las restas de l’antic chastèl di Marqués de Saluces, del XIII secle, ven edificat un alberg en la seconda metat de l’1800, que aculhìa familhas de la nobiltat turinesa e de l’auta borguesia liaa a l’industria des maquinas. Après la seconda guerra e sustot en lhi ans de la represa econòmica Pradlievi deven una des pus conoissuas localitat de vacança del Piemont.
Al principi del 1600 s’era esvilupaa aquì l’activitat metalurgica abo artisans brescians que realizon fòrjas e fornèls, fonderias per esfruchar lhi minerals del pòst, presents dapè a Rulavat, fracion de Chastelmanh, Sarlong e Tornet ental valon de la Pencheniera. Autra activitat es documentaa da l’ex centrala Gallina, antic emplant preindustrial transformat puei en centrala idroelectrica. L’estructura devia ospitar despuei lo XV secle un folon per batre la lana. Despuei la fin del Cinq Cents ven tranformaa en una fòrja per lo ferre, e ental secle d’après venon ajontats un molin a tres palments e una botega da mes da bòsc. Totas las maquinas activas, lo martinet, lhi molins, las resseas, foncionavon a fòrça idraulica. Al principi del Nòu Cents a lhi emplants artisanals originaris se jonta una pichòta centrala idroelectrica que donarè energia electrica a Pradlievi fins a la fin de lhi ans Setanta. Encuei la fòrja es devengua un pichòt museu, e l’economia locala se fonda sus agricoltura e enlevament de vachas da lach per la produccion de Chastelmanh.


text:
Orient Mejan
L'Orient Mejan (tanben nomenat Pròche Orient) es constituit pels païses d'Orient que son lo pus pròches d'Euròpa (Occident), per oposicion a l'Extrèm Orient o Orient Luenchenc. Lo nom d'Orient Mejan s'utiliza per influéncia de l'expression anglesa Middle East, que se referis a una division de l'Orient antic, e qu'après la casuda de l'Empèri Otoman a començat d'èsser pus utilizada en anglés e traducha dins divèrsas lengas.
Fòrça factors an fach qu'aquesta zona es una de las mai conflictualas del mond, e en particular lo despartiment de las possessions otomanas après la Primièra Guèrra Mondiala, moment ont se va predeterminar lo traçat de las frontièras e la naissença de l'Estat d'Israèl. Un autre factor segurament s'auria de trobar dins las sieunas riquesas naturalas, subretot lo petròli.
Geografia[modificar | modificar la font]
Aquesta tièra es una interpretacion larga de l'Orient Mejan:
- Estats al Sud de Caucàs
- Orient Mejan (Mar Mediterranèa):
- Còsta de la Mar Roja
- Estats del Golf Persic
Istòria[modificar | modificar la font]
Coneissèm l'istòria d'aquesta region subretot pels escrits de l'Ancian Testament e dels istorians grecs, e per los escavaments que i faguèt l'arqueologia dempuèi lo sègle XIX. La zona es poblada dempuèi 8000 aC, coma o pròvan las rèstas de Jerico.
Al long de l'istòria, los païses d'aquesta partida del mond an sovent experimentat los meteis cambiaments. Per exemple, las conquistas de l'Empèri persan, d'Alexandre lo Grand e de l'Islam. Mai tard formèron una partida de l'Empèri Otoman e de las colonias britanicas.
Aquesta zona es una de las zonas que foguèron las mai conflictualas del sègle XX. Pendent aqueste sègle, l'Orient Mejan a viscut sièis conflictes (quatre guèrras araboisraelianas, la guèrra entre Iraq e Iran e la Guèrra del Golf), una guèrra civila en Liban, e la revolucion islamica de Khomeini en Iran amb d'importantas repercussions per tot lo mond musulman.
Situacion actuala[modificar | modificar la font]
Actualament, aquesta region es a predominança islamica. La produccion de petròli i es fòrça importanta. Los Estats Units an ocupat mantun païses. Un dels conflictes mai importants de l'Orient Mejan es entre Israèl ei los païses arabis.
Lo processus de patz del conflicte araboisraelian, lançat a Madrid en 1991, dobriguèt una pichona porta a l'esperança per la region.


text:
Mont Roraima
Lo mont Roraima es una montanha situada dins la triple frontièra entre Brasil, Veneçuèla e Guyana. Es la montanha pus nauta de Guyana e la 10ena montanha pus nauta de Brasil.
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Article de qualitat dins una autra lenga
- Bon article en portugués
- Portal:Brasil/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Portal:America del Sud/Articles ligats
- Portal:America/Articles ligats
- Portal:Lusofonia/Articles ligats
- Montanha de Brasil
- Montanha de Veneçuèla
- Montanha de Guyana
- Punt culminant
- Geografia de Roraima


text:
Sètz aicí : Acuèlh > Bilingüisme > Pichòts noms occitans
Lista de pichòts noms occitans pels dròlles e dròllas d’uèi e de deman.Pichòts noms occitans pels dròlles..
Escrich lo 22-06-2011 par Marçau de l’OliuLista de pichòts noms masculins occitans, en òrdre alfabetic e segon los dialèctes, e lor correspondéncia francesa quand aquesta existís. En mai, quand es possible, avèm indicat lo jorn de la fèsta associada al pichòt nom. Oblidatz pas que podètz enviar las vòstras contribucions e arremarcars a (...)
Escrich lo 22-06-2011 par Marçau de l’OliuLista de pichòts noms femenins occitans, en òrdre alfabetic e segon los dialèctes, e lor correspondéncia francesa quand aquesta existís. En mai, quand es possible, avèm indicat lo jorn de la fèsta associada al pichòt nom. Oblidatz pas que podètz enviar las vòstras contribucions e arremarcars a (...)


text:
Autor: Cecila Chapduelh
Jos aquel signe nasquèt Cantagrilh lo benurós, Cantagrilh lo benastruc, Cantagrilh lo generós, mas Cantagrilh que se daissa pas çaquelà prautir los pès. Encara un libre qu’a fòrça de lo veire suls bancs dels libraris, òm a l’impression d’aver legit e puèi un còp legit per de bon, òm regrèta de lo pas aver legit mai d’ora, e per plan de rasons.
La primièra bona rason es per tot çò que representa Cantagrilh : un eròi popular dins lo país de Mirapeish « incapable de refusar res », s’aquita fidèlament e benevòlament de las comissions del monde del vilatge. Bon vivent, aguèt coma preceptor un monge carlista amic del vin espés e negre de son país d’acuèlh que s’arrenga de bon grat amb son diu. Ne coneissèm d’autres personatges fòrts venguts populars educats d’aquel biais : Gargantua, Candide… l’urosa pròva que lo Lengatge Bèl es pas ermetic als gostes populars. Un bon personatge de nhòrlas, tal coma n’i aguèt bravament en lemosin entre lo sègle 19 e la primièra mitat del sègle 20. L’autor nos campa primièr lo personatge, bon coma lo pan e de bona constitucion, per nos far comprene lo long de sas aventuras qu’es pas per çò que sèm bons que se cal daissar manjar pels autres. E per aquò, lo Cantagrilh de Sent Gauderic, albergaire als Tres Pijons, es plan finòt !
E puèi i a la lenga. la dels autors, Marie e Raymond Escholier, en francés al despart, e la d’Andriu Lagarda per la traduccion occitana. Quin secret es aquel d’Andriu Lagarda per èsser pedagòg al punt que podèm legir un libre seu, aprene un fais de mots sens jamai aver besonh de dobrir un diccionari ? E aquí particularament, me demandi coma se pòt far, fin finala, qu’aquel libre siá pas estat escrit en occitan a l’origina ? Çò-ditz Bartissòl, un dels personatges del roman, « Ieu, aimi pas de me vantar. Expliquèri qu’èri un païsan de Sant Gauderic, que lo parlar de mon paire e de ma maire èra totjorn estat lo patoès e que, per fraita d’èsser anat a l’escòla, escarraunhavi tròp lo francés per l’ensenhar. Res a far ! disputàvem per signes, e finissián que s’espetavan de rire en mostrant mon unifòrm, lo de la França. »
Pr’aquò, personalament devi avoar que me daissèri ganhar a la debuta de ma lectura per de paures prejutjats. Semblava important de traduire en occitan aquela òbra regionalista per çò qu’un de sos autors, Raymond Escolier, èra estat conservator del Grand Palais de París, doncas un notable parisenc ? Me fasiá sorire perque me disiái que n’èra aquí limitada la legitimitat de la traduccion d’aquela òbra al mièg d’un fum d’autras òbras regionalistas escritas en francés. Mas cal anar mai luènh e sortir del contèxte actual ont dempuèi que sèm dins una region que s’apèla Occitània e qu’avèm las calhas que tomban rostidas, cresèm nos poder despartir de l’intelligéncia francesa. Finalament, aprèp aver gaitat qualques articles sus Raymond Escholier, cresi qu’es per una curiositat tota simpla qu’escriguèt aquel Cantagrilh, inspirat per sa femna, Marie, qu’èra de Mirapeish.
Cantagrilh, una òbra editada dins sa version occitana en 1975 es pas agotada encara a l’ora d’ara. Apetís tròp grand de l’editor o desinterès del legidor ? Sòrt comun del libre occitan d’aquel periòde ont, çò disiá Robèrt Martí, èra mai interessant d’imprimir 20 000 exemplars e pilonar lo tròp puslèu que n’editar pas que 500. L’avantatge per nosautres, mai de quaranta ans aprèp, es qu’es pas tombat dins l’oblit, mentre que plan d’autres libres franceses – emai plan venduts al moment de lor primièra edicion – o son eles tombats. Regaudissèm-nos doncas de poder legir las aventuras de Cantagrilh, escotem-lo s’exclamar « Tè ! Dieu vivent ! Totes los sants pissavan ! ». Gaitatz-lo : « De se véser talament bon, lo Cantagrilh n’a las lagremas als uèlhs ». E puèi francament, en plaça del « Il faut cultiver notre jardin », avèm en mena de conclusion de las aventuras « Tant que trobarem lo vin bon e la pendardisa aimabla, tot anirà plan ». Un bon biais de profitar de la vida, non ?
Cantagrilh
Marie e Raymond Escolier
Version occitana d’Andriu Lagarda,
editat pel CREO Tolosa 1975
llustracions de Jacques Fauché.


text:
Categoria:Wikipèdia:ajuda
Aquesta categoria regropa totas las paginas d'ajuda de l'enciclopèdia Wikipèdia. Los començants pòdon consultar los articles de la categoria Primièrs passes.
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 10 soscategorias, sus un total de 10.
A
- ► Administracion de la Wikipèdia (1 P)
- ► Administracion Wikipèdia (4 C, 11 P)
- ► Wikipèdia:ajuda tecnica (19 P)
C
- ► Comunautat Wikipèdia (4 C, 2 P)
- ► Wikipèdia:Convencions d'estil (1 C, 2 P)
- ► Wikipèdia:Convencions d’estil (6 P)
- ► Wikipèdia:convivialitat (1 C, 3 P)
N
- ► Neutralitat de punt de vista sus Wikipèdia (1 C, 2 P)
P
- ► Wikipèdia:Primièrs passes (1 C, 6 P)
R
- ► Requèsta sus Wikipèdia (2 C, 15 P)
Articles dins la categoria « Wikipèdia:ajuda »
Aquesta categoria conten los 19 articles seguents.


text:
Château-l'Abbaye
Château-l'Abbaye es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Cèrts chroniqueurs pretenon que l'origina del nom de la municipalitat proven d'una Abbaye fondada pel rei Louis lo Bègue.
- En 1140 après lo sieu abandon lo abbaye a restaurat per Evrard Radoulx, châteleain de #Virar e prince de Mortagne #que volut i èsser enterré.
- Los primièrs hostes son de fraires del Abbaye de Vicogne de contunh dels fraires de l'òrdre dels Prémontrés.
- En 1141 lo abbaye a mencionat en los actes de l'avesque de Arras Alvise
- certains chroniqueurs prétendent que l'origine du nom de la commune provient d'une Abbaye fondée par le roi Louis le Bègue.
- En 1140 après son abandon l'abbaye est restaurée par Evrard Radoulx, châteleain de Tournai et prince de Mortagne qui volut y être enterré.
- les premiers hôtes sont des moines de l'Abbaye de Vicogne puis des moines de l'ordre des Prémontrés.
- En 1141 l'abbaye est mentionnée dans les actes de l'évêque d'Arras Alvise.


text:
https://www.facebook.com/pages/Libertat/148836695152979
seguitz lo movement sus FB / Suivez le mouvement sur FB10 Jul
39% de subermortalitat per cancer taus mensh de 65 ans suu parçan de Lac enter 1991 e 1998, mes peu govèrn, tot que va, n’i a pas arren de har7 Mai
Globaument, enter 1988 e 1998, la subermortalitat suu parçan de Lac qu’ei de 14% taus mensh de 65 ans. Que son las estatistas hornidas per la Cort deus comptes pertocant la gestion de la mutacion industriau deu parçan de Lac e los riscs de securitat industriau, sanitàrias e environamentaus. Contunhar la lectura
1èr de Mai de 2015 a Pau2 Mai
CAMBIEN LO MONDE ! (OC/FR)
La crisi deu sistèma capitalista qu’en·honsa los pòbles en ua situacion mei en mei intienedera. Milions de tribalhadors de l’exagòne que pateishen de front la degradacion de las lors condicions de vita. Dens las societats, lo capitalisme qu’impausa la destruccion deus aquesits de civilizacion (Còdi deu Tribalh, Seguretat Sociau, retiradas, libertats individuaus, etc) ganhats per lutas victoriosas passadas. Endehòra, l’imperialisme – francés purmèr – que bombarda e arroeina país entad obrir mercats navèths e arrecaptà’s las matèrias purmèras, atau com en Libia per exemple, dab las consequéncias qui coneishem. Las tensions enter poténcias que mian per segur a la guèrra. L’ipocrisia deus nostes mestrejants qu’apèra modernizacion l’avalida deus nostes aquesits sociaus, mentre que las guèrras e son operacions umanitàrias entà miar la democracia… Contunhar la lectura
Ua tèca au projècte de LGV15 Abr
Mes la luta n’ei pas acabada.
La Commission d’enquête publique qu’a balhat un avis desfavorable a la declaracion d’utilitat publica pertocant los projèctes de linhas a grana vitèssa Bordèu-Tolosa e Bordèu-Dacs. La comission qu’arcasta ad aqueths projèctes, dits GPSO (Grand Projets ferroviaires Sud-Ouest), de miaçar l’environament e, sordeish taus tanhents de las LGV, la comission qu’estima qu’aqueths projèctes concentraran mei l’activitat economica a l’entorn de las metropolas de Bordèu e Tolosa, dilhèu Dacs, e qu’ei donc lo desvolopament locau enter aqueras vilas qu’en patirà. En efèit que sabem qu’un projècte d’autorota o de LGV ne crea pas jamei d’activitat economica mes que la desplaça. Contunhar la lectura
Manifestacion Per las retiradas.17 Mar
A Pau, 300 retraités se sont rassemblés , à l’appel de plusieurs syndicats, pour protester contre des conditions de vie de plus en plus difficile. Les retraités, qui toute leur vie, ont travaillé et crée la richesse de ce pays sont traités comme des moins que rien par le système. De même que pour la jeunesse qui souffre de la crise, ce sont les classes populaires qui sont le plus touchées. Anciens, comme jeunes, nous n’avons plus rien attendre du capitalisme.
Luttons pour une vie digne, défendons nos retraites, exigeons un travail digne et socialement utile pour tous et toutes.
Intervention d’un camarade de Libertat! durant la manifestation:
http://www.francebleu.fr/social/retraite/les-retraites-en-colere-manifestent-ce-matin-pau-2223233


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement de Gotha (067)
Liste des communes
Gotha
Ville de Gotha, localité de l'Allemagne de 45 000 habitants.
La mairie de Gotha a un site Internet.
Waltershausen
Ville de Waltershausen, localité de l'Allemagne de 10 000 habitants.
La mairie de Waltershausen a un site Internet.
Friedrichroda
Ville de Friedrichroda, localité de l'Allemagne de 7 400 habitants.
La mairie de Friedrichroda a un site Internet.
Nesse-Apfelstädt
Ville de Nesse-Apfelstädt, localité de l'Allemagne de 6 100 habitants.
La mairie de Nesse-Apfelstädt a un site Internet.
Ohrdruf
Ville d'Ohrdruf, localité de l'Allemagne de 5 700 habitants.
La mairie d'Ohrdruf a un site Internet.
Drei Gleichen
Ville de Drei Gleichen, localité de l'Allemagne de 5 200 habitants.
La mairie de Drei Gleichen a un site Internet.
Tambach-Dietharz
Ville de Tambach-Dietharz, localité de l'Allemagne de 4 100 habitants.
La mairie de Tambach-Dietharz a un site Internet.
Tabarz/Thüringer Wald
Ville de Tabarz/Thüringer Wald, localité de l'Allemagne de 4 000 habitants.
La mairie de Tabarz/Thüringer Wald a un site Internet.
Leinatal
Ville de Leinatal, localité de l'Allemagne de 3 700 habitants.
La mairie de Leinatal a un site Internet.
Günthersleben-Wechmar
Ville de Günthersleben-Wechmar, localité de l'Allemagne de 3 000 habitants.
La mairie de Günthersleben-Wechmar a un site Internet.
Emsetal
Ville d'Emsetal, localité de l'Allemagne de 2 800 habitants.
La mairie d'Emsetal a un site Internet.
Tonna
Ville de Tonna, localité de l'Allemagne de 2 700 habitants.
La mairie de Tonna a un site Internet.
Georgenthal/Thüringer Wald
Ville de Georgenthal/Thüringer Wald, localité de l'Allemagne de 2 500 habitants.
La mairie de Georgenthal/Thüringer Wald a un site Internet.
Goldbach
Village de Goldbach, localité de l'Allemagne de 1 600 habitants.
La mairie de Goldbach a un site Internet.
Dachwig
Village de Dachwig, localité de l'Allemagne de 1 500 habitants.
La mairie de Dachwig est joignable par téléphone.
Crawinkel
Village de Crawinkel, localité de l'Allemagne de 1 500 habitants.
La mairie de Crawinkel a un site Internet.
Wölfis
Village de Wölfis, localité de l'Allemagne de 1 500 habitants.
La mairie de Wölfis a un site Internet.
Gräfenhain
Village de Gräfenhain, localité de l'Allemagne de 1 300 habitants.
La mairie de Gräfenhain dispose d'une adresse postale.


text:
Protestas de març 2012
Prepause ‘na charta grafica per las protestas de març 2012. Auretz segut Anèm Òc 2005 Carcassona, Anèm Òc 2007 Besièrs, Anèm Òc 2009 Carcassona tornamai.
Me suvene qu’en 2009 l’eidia circulava jà que «seria ben» de far quauqua-ren de brave, multi polari ; ‘na jornada de mobilisacion bèla au quatres cantons dau país emai coma los autres minorisats de l’hexagone, Alsacians, Arpitans, Bascs, Bretons, Catalans, Corses e Flamencs (quilhs que son cool, los vesins daus Ch’ti, pas los reacs dau costa belge de la frontiera.) A comptar de quí, per los citar pas tots los còps, dirai ‘mas los autres.
Aime bien quela eideia, lo Réseau sortir du nucléaire ò fai e quò representa daus meses e daus meses de coordonament e de mobilisacion, sens comptar que quò desmultiplica la logistica (acculhir lo monde, lor trapar un auberjament, calcular un percors, lo desclarar en prefectura…) e las còlas de militants per se ne’n mainar.
La constrencha d’un eveniment unenc e de far venir dau monde de mai luenh.
Quel’annada podem comptar que los autres militants organisèssen lo mesme jorn ‘na protesta, laidonc faguèi ‘na prepausicion que se plaça dins l’amira d’un eveniment plurau que siria pus «Anèm Òc per la lenga occitana» mas «Est-ce-que j’ai une gueule de patrimoine ?», en responsa a la pita frasa aponduda dins la constitucion. Vos daisse jutjar amb lo dorsièr de presentacion (pdf) que mandèi.
Veiquí quò que respond la persona ressorga de la coordinacion «Anem Òc per la lenga occitana !», a me un un autre contact, qu’es conegut per sa resposabilitats au PÒc.
Desolada de vos deçaupre mai pensi que vòstra idèia pòt pas convenir per la manif… Es una aficha per un partit politic mai pas per la Coordinacion, nimai per l’IEO dins aquesta ocasion.
Per la Manif, se devèm d’apetegar lo monde aquí ambé la sola idèia «Anem Òc per la lenga occitana !» ; que la lenga es lo solet element federator consensuau, comun per totei… ambé de gents tant diferents leis uns deis autrei coma lei desenaus de miliers de personas que volèm convéncer de venir a Tolosa…) de qunte bòrd que siágan… tre que sortèm de la lenga es subjècte de division. Deu convenir a totei lei compausantas de la Coordinacion que son de « culturalas« .
L’aficha de la Coordinacion es facha per informar lo monde que i a una manif «per la lenga»… e li dire de venir. Aquesta aficha es pas facha per faire passar un messatge politic mai per donar enveja au monde de venir lo 31 de març.
Fau laissar lei messatges ai tracts…
Fau que siágue informativa, clara, simpla, colorada, e legibla en un virar d’uelh, neutra e pas subrecargada… Deu faire venir tant lo bof «franchouillard» (mai que chauvin a un peçuc d’estacament a son patoàs) coma leis autrei qu’an benlèu mai de consciéncia occitana mai que son pasmens just simpatizants, ò culturaus, ò apolitics, ò que se pausan gaire de questions, que son pas encartats, que son de sensibilitats politicas pron variadas, ò que son simplament festius, etc, etc
Una carta dins aquesta cas es ja una agression per d’unei…
Per çò qu’es dau patrimòni, emai s’es de mòde d’aquesta passa, se se ne’n podèm passar de ne’n parlar, tant vau mielhs… que per una lenga a un costat encara mai fossilizator me sembla, que sentis l’escofit…
[…] comprèni ben qu’en tant que politics, engatjats, vos agradarà gaire… mai es la realitat de la Coordinacion !
Fau pas mostrar lo(s) territòri(s), Qu’es quò que faria de ma compo de la propaganda politica… amb daus smileys !
Pense puslèu que la viguèi quin avia ‘na còpia dau messatge, e en lo saber militant dau PÒc. Mon examinatritz se faguèt son eideia davant que de visar. ‘La se justifia dau biais «pas de politica» 5 còps en X linhas, mai 1 en precisar «culturau», coma si aviá pas entendut.
Tras la debuta, fuguèt pausada la question de la portada politica de ‘na revindicacion ligada a l’Occitan.
Los meses davant la davalada de 2005 permetèren jà de constatar que dins lo microcosme occitano-chausa l’aspect politic es cranh coma la pesta. Au nom d’un eucumenisme (bien pratic per l’eschason) lo pauc que i a de compausants politics de queu mitan son estat mes defòra. Quò se tòrna trobar ‘quí amb l’argument de la realitat. Au quite moment de se pausicionar contra la presença dau monde d’extrema dreita tornats pintrats de colors occitanas, la question es estada considerida trenchada amb l’exclusion sistematica de tot partit. D’unes organisators volian pas prenèr la pena de destriar entre quilhs que son democratics e quilhs que ò son pas.
Lo monde de l’ensenhament per contra son subrerepresentats (3 organisators sus 5.) Lor ròtle de trasmeson lor balha n’aura que los faguèt legitimes per quò… au punt de se creire autorisats a fiular la fin de la recreança.
Entende lo besunh que l’ensem de la coordinacion siá pas nojautat per ‘na chapela magerament de mança (moderada). L’emplaçar per n’autra regla pas la question mas la desplaça. Lo sol punt de vusda acceptable es queu que contesta pas las institucion francesas, mai mantenguèssen l’injusticia que nos es estada facha.
La coerença voldria laidonc que ‘na manif siá pas dins la gama d’accion de queu monde. Me semblan afectats dau syndrome de Stockholm qu’es lor afar, quò lor permet pas ‘na OPA sus lo moviment occitan dins totas sas compausantas. En tot saber que lo PÒc, lo PNO, e Anaram au Patac (Libertat) son convidats a menar dau monde.
Per mesnatjar la susceptibilitat dau monde que se volen pas veire pres en fòto dins lo mesme cortègi qu’un partit, en particulier los dròles, i a mejan de ‘far ‘na ierachia de passatge, lo viguèi far a Naoned, e a Tolosa contra Total (Erika,puèi AZF) : Associacions e individuaus puèi Sindicats puèi Partits, que dins la practica se trobèt a Carca e Besièrs. Perqué se lo ‘magar, es-quò tant importent de poder claronar «Nous, les associations culturelles occitanes…» ?
Aimariá saber se quò se passa entau chas,los autres.
Fau part de quilhs que consideren que la temptativa per far desapareissèr nòstras lengas justifia que lor defensa siá un enfrentament a la volontat dau regime en plaça : Estat reiau, empèri ò Republica. Podrai desenvelopar dins un autre bilhet quò que pense de quò que pòt èsser considerit politic, lo fach de lo redusir au juèc electorau e lo refus sistematic de tot quò que se ne’n sarra, en breu lo considere coma ‘na fugida alèra que se ne’n fau mainar au contrari.
Totparrièr, en mandar ma prepausicion, tenguèi compte dau fach que quò es pas l’eivis dau monde a quines la presentave. Pas de bandièra occitana amb l’Estèla (tròp associada a Fontan), pas d’iconografia de punh levat, de jau françes escanat, de tour Eiffel brejada, de bleublancrouge fotut au borrilh. M’amputèi de tots los còdes visuaus mobilisators de costuma, en tot ensajar de gardar un result que convendria aus autres partenaris mai radicaus.
M’agradèt pas de me far sarrar dins un museu au títol de «patrimoine», redigèi un argumentari per respondre sus queu terrenh. Que l’Estat nos daissa pas la chausida, surtit daus convençuts que seguissen já l’afar, lo lambda auviguèt (benlèu) parlar de nos a quel’eschason, e d’enguerras quò fai longtemps. Queu punt de despart de l’interpelacion, lo chausissèm pas, a la diferença de la dispausicion d’esperit qu’avem per abordar lo sujet : lo considerir (o pas) coma ‘na question politica.
Manifestament, la persona que visèt mon trabelh ne’n legiguèt ren e respondèt per declic pavlovian, «patrimòni (…) sentis l’escofit»
Darrièra remarca. La responsa que m’es estada facha revela la manca de cultura revindicativa. Farjèi un project bastit mercès a ma cultura militanta de compaginacion de campanha e suèi jutjat per quauq’un que cercha ‘na com’ per ‘na kermesse. Calculèi un design sòbre que garda son eficacitat d’impact e se plaça dins la linhada de las bicromias de las 70’s en tot se modernisar. En legir que fau que «siá colorat» e que «deu far venir lo beauf», ai paur que la darrièra aficha de la festa de la musica siá mai dins lo craneu !
Mercès a Lutz per lo desvirament, podetz ‘nar metre un poce levat sus la fanpage Facebook «Anem Òc (…o pas) que serviguèt jà a quela mena de remarcas en 2009.
5 responsas
-
Adiu,
Brava aficha, mas li reprocharai tot de mesma de negar las lutas (quasi invisiblas e inauviblas mas qu’eisisten) daus Normands, Gallos, Champenois, Picards e autres Berrichons que luchen, ilhs aitot, contra la disparicion de lur linga e de lur cultura… L’opausicion reala demora, segon me, Paris contra « Provincia » e non pas Oïl contra lo resta de la França…


text:
Sant Germièr (Lauragués)
Sant Germièr [1][2] (oficialament en francés: Saint-Germier) es una comuna occitana de Lauragués (Lengadòc), situada administrativament dins lo departament de la Nauta Garona e de la region de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sant Germièr es una comuna de l'airal urban de Tolosa, qu'es situada en Lauragués a una vintena de quilomètres a l'èst de Tolosa
Una superfícia considerabla d'aqueste airal rural es consagrada a l'agricultura (blat, virasolelh, ...) mas la proximitat de Tolosa li balha une fòrta atraccion.
Sant Germièr se tròba a mièg camin entre Tolosa e Revèl sus la rota RD2 que passa dins la comuna, a 25 minutas d'ambedoas vilas.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo nom de la vila ven de Sant Germièr evesque de Tolosa
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Personas ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana