text:
Fouilleuse
Fouilleuse es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Aquela municipalitat rurala es nascuda grandas défrichages del Sègle X. Dempuèi lo sègle XIX, patís un èxode rural important e una reestructuracion de las finages. La principala cultura es aquela de la remolatxa e dempuèi pauc del lli e del soja.
Evrard Èra senhor de Fouilleuse en 1191. Lo blason dels Fouilleuse es ne fa d'una factura pro escassa lo papelonné (se se exceptua la Familha Champenoise de las Angures) los sols Senhors en comportant los meme armas son las Ronquerolles del Nom d'un pichon Vilatge près de Chambly Ça que la sembla que las Armas de las Fouilleuse soint una Brisure lo franc-quartièr amb ne subrecarga un Calhau de Echiquier, un annellet, una etoile ( o molette de Eperon) e un ecusson, de autree familhas ressenssées dins lo comtat" de Clermont en 1375 pòrta d'unas autras Brisures Beronne Erquinviller, crapin, Noroy, #qu'un leon dos fasces, un chevron, e una bordure los sieus ligams de parenté pas fach cap de dobte mas demòra a saber se los Ronquerolles son issus del Comtat de clermont o es-aquel los Ronquerolles #que son venguts de Chambly (comtat de Beaumont sus Oise) s'installats en Picardie. Sens #que ceal siá facil a provar, Ronquerolles signifirait Ronces ne fa aquel poiriá èsser d'Armas parlantes lo papelonné en podent evoquer dels Ronces (Borbó = lo comtat en avent #èsser revenuda pels ancians comtes de clermont a St-Louis Per lo sieu fraire d'o la dynastie del Comte de clermont synonyme de Borbó) Se contunha quand meteissa a trucar los Comtes de clermont los Ancians Comtes
En 1284, Robert, comte de Clermont #donar a Thibault de Fouleuzes, chevalier, a causa de leiales servicis, lo bòsc #que possedissiá a Breuil-lo-Shut, trucat bòsc de Gaaingni. En 1463, la tèrra de Fouilleuse #venir proprietat de la familha de las Ravenel, senhors de Porquéricourt e de Rantigny, pel matrimòni de Antoinette de Fouilleuse amb Aubert de Ravenel. Fouilleuse #Demorar a las mans de las Ravenel pendenta mai d'un sègle. En 1773, la tèrra de Fouilleuse #tornar en la familha Belleval, de contunh en 1785, #venir per alliance proprietat de Jean-François-Anselme Pasquier, comte de Franclieu #qu'en #demorar senhor fins a la Revolucion. La comuna posséde un armari en roure, a dos batents, d'estil transition dintre Louis XIV e Regència. I aguèt ofrit en 1732 a la parròquia de Ivillers (Villeneuve sus Verberie) pel prieur dels luòcs. La rason de la siá preséncia dins la comuna de Fouilleuse es desconeguda. La municipalitat i aguèt ligat a aquela de Maimbeville de 1828 a 1834.
Cette commune rurale est née des grands défrichages du Sègle X. Depuis le sègle XIX, elle subit un exode rural important et une restructuration des finages. La principale culture est celle de la betterave et depuis peu du lin et du soja.
Evrard était seigneur de Fouilleuse en 1191. Le blason des Fouilleuse est en fait d'une facture assez rare le papelonné (si on excepte la Famille Champenoise des Angures) les seul Seigneurs comportant les meme armes sont les Ronquerolles du Nom d'un petit Village près de Chambly Or il semble que les Armes des Fouilleuse soint une Brisure le franc-quartier avec en surcharge un Roc d'Echiquier, un annellet, une etoile ( ou molette d'Eperon) et un ecusson, d'autree familles ressenssées dans le comté" de Clermont en 1375 porte d'autres Brisures Beronne Erquinviller, crapin, Noroy, qui un lion deux fasces, un chevron, et une bordure leur liens de parenté ne fait aucun doute mais il reste à savoir si les Ronquerolles sont issus du Comté de clermont ou est-ce les Ronquerolles qui sont venu de Chambly (comté de Beaumont sur Oise) s' installés en Picardie. sans que ceal soit facile a prouver, Ronquerolles signifirait Ronces en fait ce pourrait être des Armes parlantes le papelonné pouvant evoquer des Ronces (Bourbon = la comté ayant été revendue par les anciens comtes de clermont a St-Louis Pour son frère d'ou la dynastie des Comte de clermont synonyme de Bourbon) On continue quand même à appeler les Comtes de clermont les Anciens Comtes
En 1284, Robert, comte de Clermont donna à Thibault de Fouleuzes, chevalier, à cause de loyaux services, le bois qu'il possédait à Breuil-le-Sec, appelé bois de Gaaingni. En 1463, la terre de Fouilleuse devint propriété de la famille des Ravenel, seigneurs de Porquéricourt et de Rantigny, par le mariage d'Antoinette de Fouilleuse avec Aubert de Ravenel. Fouilleuse resta aux mains des Ravenel pendant plus d'un siècle. En 1773, la terre de Fouilleuse revint dans la famille Belleval, puis en 1785, elle devint par alliance propriété de Jean-François-Anselme Pasquier, comte de Franclieu qui en resta seigneur jusqu'à la Révolution. La mairie posséde une armoire en chêne, à deux battants, de style transition entre Louis XIV et Régence. Elle fut offerte en 1732 à la paroisse d'Ivillers (Villeneuve sur Verberie) par le prieur des lieux. La raison de sa présence dans la mairie de Fouilleuse est inconnue. La commune fut rattachée à celle de Maimbeville de 1828 à 1834.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


c: text/html

text:
Shinichi Suzuki
Shinichi Suzuki (en japonés 鈴木 鎮一 Suzuki Shin-ichi ; Nagoya lo 17 d'octobre de 1898 – lo 26 de genèr 1998) que ho un pedagòg, violonista, hilh deu gran laütièr japonés Masakichi Suzuki (lo fondator de las granas usias de vriulon de Nagoya).
Shinichi que desvolopè ua tecnica pedagogica (aperada metòde suzuki), a la debuta virada de cap a l'ensenhament deu vriulon mes en hèit e de hèit generalizada a tot ensenhament.
Qu'avèva aprés lo vriulon au 17 ans e qu'estudiè a Berlin dens las annadas 1920 abans de tornar au Japon en 1930 e i har lo pedagòg e cap d'orquèstra.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Arizòna
Arizòna es un estat dels Estats Units d'America. Sa capitala e mai granda vila est Phoenix. Amb une superfícia de 295 254 km2, es lo sesen pus grand Estat american, e lo setzen pus poblat amb 6392017 abitants en 2010. Confronta Califòrnia, Nevada, Utah, Nòu Mexic e los Estats mexicans de la Bassa Califòrnia e de Sonora al sud, l'Arizona es un dels quatre Estats dels Four Corners. Situat al sud de las Montanhas Rocosas, Arizòna es un dels Estats de montanha. Traversat pel riu Colorado, l'Estat compren d'espectaculàrias formacions geologicas, talas que lo Grand Canyon, lo Meteor Crater e Monument Valley.


text:
197
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 197 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman[modificar | modificar la font]
Après quatorze mes de crisi intèrna dempuei lo vòte dau Senat que lo declarèt enemic public, Clodius Albinus se proclamèt emperaire en genier e desbarquèt en Gàllia. Capitèt de se dirigir vèrs la peninsula italica mai foguèt vencut a Tournus puei a Lugdunum en febrier après doas batalhas saunósas e se suicidiguèt. Septimi Sever demorèt donc l'unic emperaire.


text:
Crear una associacion prefigurativa per endralhar lo projècte de dobertura d’una escòla novèla
Se trapar a qualques familhas que partejan lo desir de crear una Calandreta. Aquesta etapa es importanta que lo projècte pòt pas èsser portat per una persona sola e lo nucli inicial se deu d’èsser clar sul projècte.
Se metre en ligason amb la federacion regionala competenta. Es lo biais melhor de conéisser lo projècte Calandreta e de reçaupre los primièrs conselhs respècte al projècte de creacion. Es enfin prene data al prèp del movement e començar de soscar als mejans de sa realizacion.
Totjorn en ligam amb la federacion regionala, far subrondar, conéisser la demanda sociala, saupre se la zòna d’implantacion de l’escòla futura es en creissença demografica. De qu’es de la populacion escolara ? D’escòlas publicas an barrat ? Lo movement occitan es ja representat ? La lenga es encara presenta ?…
La conclusion d’aquesta primièra fasa es la constitucion d’una associacion prefigurativa e la demanda d’agrat Calandreta.
L’associacion prefigurativa rescontra lo conse de la comuna ; se trapa un local per l’escòla
Qué son las condicions per un local d’escòla ? Lo bastiment deu aver pro de plaça (60m2 per classa, dormida, sala de restauracion, pati de recreança, burèu…)
L’associacion prefigurativa cèrca son futur regent amb l’ajuda de la Federacion Regionala e de l’establiment d’ensenhament superior occitan APRENE : qualqu’un de la comuna que parle occitan e qu’aja las condicions de diplòma. Es bravament melhor de trapar un regent de la comuna que conesca mond e que pòsca animar un ret relacional de proximitat per far conéisser la dobertura de l’escòla.
L’associacion a un local, un regent e de calandrons, pòt DECLARAR la dobertura de son escòla.
En França, l’Estat a lo monopòli de l’ensenhament dins lo respècte de la libertat dels ciutadans. Las escòlas publicas son sota son contraròtle dirècte. Las autras son obligadas de se declarar e l’Estat i pòt contrarotlar la seguretat e l’igièna, la moralitat dels regents, e verificar que l’escòla pausa pas de problèma a l’òrdre public. Dempuèi la lei del 18 XII 1998, l’Estat i pòt venir avalorar tanben las competéncias aquesidas pels mainatges


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dimecres, 21 de desembre de 2016
Arronsar, arroncilhar; ronçar, froncer, ronche, fronce : istuèras d'ipercorreccion.
En gascon contemporanèu, ahonsar (sinonime de ahonar) qu'a duas significacions: 1- en·honsar; 2- tirar, gitar (en particular dab ua hona ) (Palay), cf. id. francés foncer = fondre - sur quelqu'un, quelque chose, fondre - de l'òc fonda- sia hona en gascon. Per contra, arronsar que non significa, en generau, sonque tirar, gitar dab tota la violéncia suggerida per la particula protetica arr-, quitament trucar (dab aquesta significacion, possiblament de *rutiare, per confusion dab arrossar). En lengadocian deu comtat de Foish, lo mot arronsar que i ei coneishut e qu'a la significacion gascona deu mot (tirar, gitar) (Alibèrt). Mei enlà, per l'airau occidentau deu lengadocian de cap a Carcin e a Roergue, que i trobam lo nòste mot devath la fòrma "ronsar" o "ronçar" ("lancer", "geter", "précipiter" segon Alibèrt). En la nosta ipotèsi, aqueste mot, qui demora shens nat explic etimologic valeder en la literatura, que seré un gasconisme ipercorregit (arronsar -> ronsar).
En aranés, lo mot "arronsar" que i a ua significacion - e ua etimologia- completament distintas de las deu mot d'abans , que vòu díser hauçar (o segotir) las espatlas. Qu'ei un catalanisme semantic clar. L'etimologia d'aqueste mot catalan qu'ei discutibla. Segon J. Coromines, que poderé viéner d'un mot arabe "ar-rams" qu'ei a díser la grimaisha, la monarda (cf. lo mot espanhòu ronce: manifestacion comportamentau, expression de la cara o deu còs entà obtiéner quauquarren; roncero: qui triga en har quauquarren per manca de gana, peresós; cat: ronsa: peresa, ronsejar: diferir l'execucion d'ua causa per manca de gana de har-la, ronsejaire : peresós ). Totun, aquesta ipotèsi de Coromines entà explicar lo mot arronsar que'm sembla pòc versemblanta, la relacion semantica enter "ar-rams" e arronsar qu'ei hòrt complicada, pas briga evidenta. Segon jo, lo mot catalan arronsar que vien mei probablament deu mot francic hrunkja : "plec", "arrupa, arroncilh " (fr. pli, ride), a l'origina deus mots fr. fronce, froncer, fr. ancian: ronche (= gasc. arroncilh), froncier, froncir, fronchir oc ancien fronzir, oc froncir; cat frunzir, esp. fruncir, port. franzir (los tres darrèrs manlhevats sia deu francés sia de l'occitan); cat. arronsar les celles = fr. froncer les sourcils, cf tanben en gascon "arroncilhar", "arroncilh", "froncilh", etc etc. Sauv en biarnés de la vath d'Aspa, on "arronsar" (autament grafiable "arronçar" o, en grafia de l'IBG: arrounsà, arrounçà) i ei emplegat dab la significacion pastorau d' "aplegar" : "arronçar lo tropèth" , "arronçar lo bestiar" (Palay), lo quite mot arronçar que sembla estar cadut en desús en gascon, remplaçat per lo son derivat afixat "arroncilhar" qui rapèra "subercilhar" (cat. arronsar les celles = gasc. har las cilhas, subercilhar). Atau, dab aqueste derivat afixat, lo gascon que pòt diferenciar "arronsar" (gitar, tirar) d' "arroncilhar"(plegar, arrupar). Totun, la confusion que pòt demorar dab los derivats post-verbaus respectius en quauque parlar, locaument "arroncilh" (generaument fr. ride, pli, fronce) que i pòt aver, a còps, lo sens d'"arrons", "arronsalh" ( l'accion d'arronsar, gitar o tirar o çò qui ei gitat, abandonat) (Palay).
Notatz plan la preséncia de la f au debut deus mots de la seria de "froncer", "fronzir" etc. Aquesta "f" n'ei pas briga etimologica, segon lo parer deus lingüistas. L'etimon, lo mot francic hrunkja (plec, arrupa, arroncilh, francés ancian: ronche), n'explica pas la preséncia d'aquesta f au debut deu mot francés froncer. Que's cau pausar la question de l'origina d'aquesta letra suplementària. Per jo qui m'interèssi a la lenga gascona, la possibilitat d'ua ipercorreccion, vienuda de Gasconha, de çò qui's podèva estar arresentit com a vulgarisme gascon qu'a d'estar considerada, cf. en gascon "froncilh", fòrma ipercorregida d'"arroncilh" (fr. ride, fronce, pli) (Palay) e l'occitan ancian rons: pli, froncement de sourcil, contraction d'organe. . Jo que'm demandi se lo mot deu francés ancian "froncier" o fronce non poderé pas viéner d'un d'aqueths mots gascons plan confòrmes a l'etimologia, com "arronçar" o arronç, ipercorregits en "fronçar", "froncejar", "froncilhar" a la mòda medievau e prestats au francés. L'ipercorreccion aquesta que segueish (faussament) lo modèle correctiu deu tipe arrague (ahraga) >frague (fraga); arrescar >frescar; arromigue >fromigue, formigue etc... Arronçar, arroncejar, arroncilhar -> *fronçar, *froncejar, *froncilhar-> fr.ancian: froncier (3 sillabas?), froncer, froncir; oc ancian: fronzir, froncir (reconstrusit a partir de fronç, d'arronç, cf. gascon froncilh, de roncilh, arroncilh, occitan ancian: rons, au mot gascon arronç que correspon lo mot deu francés ancian ronche qui significava arroncilh). Lo mot, dab aquesta f qui'u balha ua mei gran valor onomatopeíca quan s'aplica aus teishuts, que's devó aprofieitar de l'activitat comerciau deus teishuts lengadocians, hòrt prisats per tota Euròpa, entà viatjar a partir de Tolosa de cap au sud (peninsula iberica) e, au nòrd enlà, dinc a Flandras, l'aute país deus teishuts. "Arroncilh" que's disèva antigament ronze en neerlandés ancian, puish fronze en concurréncia dab ronze en neerlandés mejan, uei lo dia frons en neerlandés contemporanèu. Gasc. arroncilhar = neerl. fronsen. En alemand, la f n'ei pas jamei estada incorporada au mot, al.. Runzel = arroncilh, plec. Dit autament e tà resumir, la fòrma en f que seré, segon la mia ipotèsi, d'origina occitana, formada per ipercorreccion d'un derivat gascon confòrme a l'etimon (francic hrunkja): arronçar o un derivat afixat (cf. la correspondéncia perfèita de las expressions en catalan e en francés: arronsar les celles = fr. froncer les sourcils).
Per fin, que i a l'expression (en manca d'ipotèsi etimologica) espanhòla ir a la ronza (anar a la deriva) , a la quau corresponen l'oc anar a la ronza, lo catalan anar a la ronsa (id.). L'expression que's poiré arreligar au gascon "arronç" 1- çò qui ei gitat dab violéncia, çò qui ei tirat ou abandonat; 2- decision finau, abandon ; hà'n un (o l' arrons): abandonar, deishar, "jeter l'éponge", "lâcher l'affaire"; tot aquò, a l'arrons! tout cela, au loin, au diable! (Palay); arrons, derivat post-verbau d' arronsar: gitar, tirar.
6 comentaris:
- Vicent Llémena i Jambet ha dit...
-
No sabia que era un catalanisme, en valencià-català diem arronsar les espatlles o els muscles, dit muscles en la variant valenciana.
Bon Nadal i un Feliç Any Nou 2017 per a tu i per a tota la teua família des de valència.
Vicent Adsuara i Rollan
- 21 de desembre de 2016 a les 21:47
- Joan de Peiroton ha dit...
-
@ Vicent: Lo catalanisme n'ei pas sonque en aranés, deu mot catalan arronsar (arrunsar tanben en valencian). Bonas hèstas e bon an nau!
- 22 de desembre de 2016 a les 3:36
- Vicent Llémena i Jambet ha dit...
-
Gràcies, Joan, aclarit.
Vicent Adsuara i Rollan
- 23 de desembre de 2016 a les 3:59
- Vicent Llémena i Jambet ha dit...
-
Bon Nadal o Bones festes Joan i família.
- 26 de desembre de 2016 a les 13:39
-
-
Que caleré meilèu escríver arronçar, senon que cau prononcià'u [arroussa] pr'amor de l'assimilacion NS>S normau en gascon.
- 19 de gener de 2017 a les 20:16
- Joan de Peiroton ha dit...
-
Anonime: òc e non: cf. ahonsar (ahounsà), Enfonsar: enfounsà, hons, etc.
- 19 de gener de 2017 a les 21:04


text:
Presidenciala : per François Asselineau, las lengas « dislòcan » França (VIDEO)
Lo candidat « gaullista » e partisan del Frexit denóncia la temptativa de ratificacion de la Carta europèa e... cita los confraires del Jornalet en passant.
L'Union Populara Republicana (UPR) del sénher Asselineau reïvindica 18 000 sòcis. Lor líder, qu'a obtengudas sas 500 signaturas (sorsa France Info) prepausa un « programa de liberacion » a l'electorat. Aquò passarà especialament (quita pas d'o dire) per una sortida de l'Union europèa. Pasmens, en mai de l'UE, sembla que lo sénher Asselineau se siá trobat un novèl enemic : las lengas ditas regionalas. Dins una de sas nombrosas videòs disponiblas sus sa cadena YouTube, denóncia la responsabilitat de la Carta europèa dins una eventuala dislocacion de França. Aquela vidèo es tirada d'una conferéncia titolada « las euroregions e l'objectiu dels retalhatges territorials en França » e foguèt postada lo 3 de genièr.
Per çò far s'apièja sus la sequéncia mancada de la Carta. Al moment de la decision del Senat de blocar lo procèssus de ratificacion (l'an passat) sembla s'espaurugar d'una manifestacion del movement alsacian Unser Land que se debanèt als lendemans de la decision senatoriala e se semblèt tanben espaurugar de la quita existéncia del Jornalet. Un jornal « qu'ensaja de se desvolopar » e qu'es fargat « en occitan dins lo sud de França »... Calrà primièr precisar al sénher Asselineau que lo Jornalet existís dempuèi cinc ans (longtemps abans la decision senatoriala) e qu'es fargat dempuèi Barcelona amb de correspondents benevòls sul terren.
Seguís una longa tirada suls efèits desastroses d'una eventuala ratificacion en espiant l'exemple dels vesins espanhòls. Asselineau fa l'amalgama entre ratificacion de la Carta europèa e procèssus independentista en Catalonha. Parla de l'armada prèsta a intervenir en Catalonha en cas de proclamacion unilaterala d'independéncia e preten que la Cort constitucionala auriá autorizat l'armada a « tirar a balas realas suls independentistas »... sens citar cap de sorsa.
Asselineau tornèt puèi suls efèits de la Carta en citant l'arrèst del Conselh constitucional pretendent que menariá a una dislocacion d'un país « de 1 500 ans d'atge ». Preten que Nicolas Sarkozy, d'escondon, a fait en sòrta qu'aquela « inconstitucionalitat » desaparesca... en fasent adoptar l'article 75-1 ! Causa curiosa quand se sap que, juridicament, aquel article es purament decoratiu. Empachèt pas lo sénher Asselineau de considerar lo gèst de Nicolas Sarkozy coma de « traïson nauta » ! Aquela devisada a lo meriti d'èsser clara sus un punt : François Asselineau es pas favorable al desvolopament de las lengas ditas regionalas dins lo territòri de la Republica. Pel demai, serà als electors de jutjar.
Extrèit video de la conferéncia
Clamenç Pech
- Publicat dens Politique


text:
Dijaus heired e tamb nheuades fèbles.
Aué dijaus 27 d'abriu auram ua jornada pro embromada, a darrères ores se dauriràn clari. Precipitacions fèbles que seràn en forma de nhèu peth dessús de còta 700. Vents moderadi deth nòrd sustot pendent era tarde.
Temperatures iuernaus (-1ºC/6°C).
Eth diuendres serà assolelhat damb quauques bromes escampilhades pera tarde-net. Vents fèbles de direccion nòrd.
Temperatures nocturnes heiredes; diürnes en leugèr ascens (-1ºC/12ºC).
Eth dissabte pendent eth maitin auram cèus sereni; pera tarde aumentarà era nivolositat e se poderie produsir quauqua precipitacion fèbla. Vents moderadi de direccion sud-oèst.
Temperatures minimes encara heiredes; diürnes agradables (0ºC/19ºC).


text:
John Steinbeck
John Ernst Steinbeck Jr. (Salinas, Califòrnia, 27 de febrièr de 1902 - Nòva York, 20 de decembre de 1968) foguèt un escrivan american. Steinbeck es un dels representants mai importants de la literatura americana de la primièra part del sègle XX gràcias a sas òbras de resson internacional coma The Grapes of Wrath publicada en 1939 que li faguèt ganhar lo Prèmi Pulitzer e d'East of Eden en 1952, que coneguèron d'adaptacions cinematograficas.
Sa produccion de qualitat li valguèt de recebre lo Prèmi Nobel de Literatura en 1962.
Biografia[modificar | modificar la font]
John Steinbeck nasquèt lo 27 de febrièr de 1902 dins la vila de Salinas, situada dins l'estat nòrd-american de Califòrnia, filh d'immigrants alemands e irlandeses. Estudièt al primari e segondari dins la siá localitat natala que daissèt puèi per anar a l'Universitat de Stanford, ont estudièt la biologia marina e foguèt diplomat en 1925. Aquest an anèt a Nòva York per començar la siá carrièra d'escrivan mas tornèt a çò sieu l'an seguent ont inicièt una carrièra plena de succèsses literaris.
Durant la Segonda Guèrra Mondiala trabalhèt coma correspondent de guèrra al New York Herald Tribune. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1962. Moriguèt lo 20 de decembre de 1968 dins la vila de Nòva York d'un infart miocardiac.
Òbra literària[modificar | modificar la font]
En 1929 escriguèt son primièr roman Cup of gold: A life of Sir Henry Morgan, Buccaneer, with Ocasional Reference ton History, una ficcion istorica basada sus la vida de Henry Morgan, mas qu'aguèt pas de succès.
En 1935 publiquèt Tortilla Flat, que recebèt la medalha d'aur del melhor roman escrich per un californian, concedida per lo Commonwealth Club of California. Aquel compendi d'istòrias umoristicas sus de gents joves durant la Granda Depression aguèt un cèrt succès que li permetèt de publicar d'òbras pus seriosas sus la Granda depression, coma Of Mice and Men ("1936) e In Dubious Battle qu'atenguèron la notorietat.
Après The Long Valley (1937) e Their Blood is Strong (1938), un reportatge suls trabalhadors immigrants, publica en 1939 The Grapes of Wrath, la siá òbra mai completa e pus famosa. Mas, considerant qu'aquela òbra èra tròp revolucionària per aver de succès decidiguèt amb son editor de ne far un tiratge pron limitat. Lo libre arriba al succès mas pr'amor del lengatge utilizat e e de las idèas que conteniá, foguèt enebit dins divèrsas vilas de Califòrnia. Per aquela òbra obtenguèt en l'an 1940 lo Prèmi Pulitzer del roman, lo meteis an l'òbra foguèt adapatada al cinèma per John Ford.
Après aver escrit en 1947 en Mexic lo sieu roman The Perl, que foguèt adaptat per el meteis al cinèma, realizèt un viatge en Union Sovietica, amassa amb lo fotògraf Robert Capa. En 1952 escriguèt lo sieu roman mai popular, The East of Eden ("A l'èst del Edén"), un libre escrich coma eiretatge de las siás idèas per los sieus filhs.
En 1962 li foguèt concedit lo Prèmi Nobel de Literatura.
Òbras seleccionadas[modificar | modificar la font]
- 1929: Cup of gold: A life of Sir Henry Morgan, Buccaneer, with Ocasional Reference to History
- 1932: The Pastures of Heaven
- 1933: The Red Pony
- 1933: To a God Unknown
- 1935: Tortilla Flat
- 1936: In Dubious Battle
- 1936: Of Mice and Men
- 1939: The Grapes of Wrath, Prèmi Pulitzer
- 1942: The Moon Is Down
- 1945: Cannery Row
- 1947: The Pearl
- 1947: The Wayward Bus
- 1951: The Log from the Sea of Cortez
- 1952: East of Eden
- 1954: Sweet Thursday
- 1957: The Short Reign of Pippin IV
- 1962: Travels With Charley in Search of America
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Bon article en alemand
- Bon article en norvegian
- Portal:Literatura/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Escrivan american
- Escrivan de lenga anglesa
- Laureat del Prèmi Nobel de Literatura
- Prèmi Nobel american
- Naissença en 1902
- Decès en 1968


text:
«S’agís pas de far classa en lenga còrsa mas de viure l’escòla en lenga còrsa»
Aquí los mots espontanèus e plen d’esper de Patric Salvatorini, inspector d’acadèmia per las escòlas bilingüas. Dijòus, èra a l’escòla mairala de Ghisunaccia per preparar la dintrada de setembre que se sembla anonciar jols auspicis melhors per l’ensenhament del còrse.
Las classas, de la pichòta al la granda seccion, faràn partida del grand plan de formacion e vendràn immersivas. Es a dire que s’i parlarà còrsa de longa, o gaireben. «E mai exactament l’autorizacion es estada balhada de metre en plaça un ensenhament del còrse a nautor de 80% per la classa palanca, la primièra e la segonda annada e a 70% per la tresena seccion» indica Patric Salvatorini. Lo dispositiu concernirà tres escòlas en Corsega sul sector de Ponte-Novu, Les Salines a Ajaccio e Ghisunaccia. «L’objectiu primièr es aqueste de poder mandar d’escolans en CP bilingües amb un nivèl que siá coerent amb los ensenhaments balhats quand òm dintra en primari bilingüe», apond l’inspector. A comptar d’aquò, las quitas disciplinas dichas non lingüisticas coma las matematicas deurián èsser ensenhadas en lenga còrsa. Es doncas per metre en plaça e formar los ensenhaires, o puslèu lor balhar qualques aisses de trabalh, que l’inspeccion d’acadèmia a sollicitada l’ajuda de dos formators, Joan-Francés Albert e Ania Pla, venguts de la region Occitània.
Aital, poguèron far part de lor experiéncia aquesida mercé a Calandreta, una ret d’estructuras immersivas qu’existís dempuèi 1979. «Avèm 70 escòlas, tres collègis e un licèu repartits sus tot l’espaci occitan e 250 enfants sus tièra d’espèra per integrar las escòlas. Es una vertadièra capitada.», explica Joan-Francés Albert. La diferéncia amb Corsega es que la ret occitana es privada e jos contracte dich non confessional.
Un bilanç positiu per l’occitan.
E lo bilanç que fan sus la situacion de sa lenga es dels mai rassegurants que considèran que son escòla a permés de far dintrar un pauc mai l’occitan dins la societat civila. Segon eles, l’immersion es a l’ora d’ara un biais eficaç per reviscolar una lenga.
«Avèm d’ancians escolans que fondèron d’associacions per reviscolar la lenga e i balhar un aspècte economic, explica lo formator, que l’enjòc es plan aquí. Cal poder ganhar d’argent en parlant còrse, occitan o basc. Es l’atrach economic que fa tot e cal pas aver paur d’o dire. Se demoram totjorn dins l’encastre del sacrat e del militantisme, podèm pas capitar, cal tirar en davant. Mas abans tot aquò, cal aprene aquestas lengas e vèsi pas que los metòdes immersius». La jòga començarà en setembre e cal esperar que se generalizarà a l’ensem del territòri dins las annadas venentas per permetre a las novèlas generacions de s’apropriar una lenga que conéisson de mens en mens.
Adaptacion de l’article de Paul-Mathieu Santucci paregut dins Corse matin lo 30 de junh de 2018.
Aquí lo ligam de l’article paregut dins Lo Jornalet lo 29 de junh de 2018
https://www.jornalet.com/nova/9904/corsega-cap-a-limmersion-dins-lensengament-public-amb-aprene-e-calandreta


text:
« Lo Conseu de la Lenga Occitana presenta lo problema AGE/ATGE d’un biais estrange... Indica una forma iniciala femenina una image (…), forma passadi pi au masculin en pilhant lo sufixe –ATGE: un imatge (…). Aquí lo C.L.O. si destaca de la règla de basa de la grafia occitana, qu’es totjorn estada d’escriure -G quora avèm un -G etimologic (…) e -TG quora avèm una formacion segondària (…). Devèm finda dire que Mistral dona ja image au masculin: doncas non es tant recent. E per aumentar la confusion lo catalan emplega imatge au femenin, cen que vèn roïnar la bèla teoria dau C.L.O. ».
Aquela nòta de Reinat Toscano (Reflexions sobre la lenga, abriu de 2013, p. 77) es una escasença per nos interrogar sus una tendéncia d’unes lingüistas que, jos cobèrt de « correccions », tanh sovent a una certana « privatizacion » de la lenga… D’efièit, cal rapelar que se la prononciacion de « j/g » e de « tg » es la meteissa en totas circonstàncias sus una part del territòri, aquò non sauriá constituïr una lei generala : endacòm mai, lo « j » de passejar non se pronóncia pas coma lo « j » de jamai, que correspond el al « tg » de vilatge. E que image prononciat segon aquesta règla es masculin. Aital destinguisson lo « g » d’image e lo « tg » de vilatge, Pèire Godelin, Francés de Corteta, Frederic Mistral, Loís Piat, Loís Alibèrt… E ja, en 1895, Gabrièl Visnèr s’emmaliciava contra los que disián « imatge » e « imatgenar », e declarava aquela prononciacion « incorrècta ». Mas, me diràn, aqueste non èra qu’un patesejaire…
Lo C.L.O. e los que l’an seguit destrian « imatge », mas tanben « imatgièr », « imatjaire », « imatjar », « imatjariá », « imatjós », de imaginar, imaginable, imaginacion, imaginaire, imaginari, imaginatiu…. - sol (i)magena, doblet d’image, es estat oblidat dins aquel jòc de massacre. Mas qué fasèm, dins aquesta dicotomia azardosa, dels imaginaires, presents dins un fum de documents fins a l’epòca modèrna e que donèron son nom a una carrièra de Tolosa ? D’artistas capables d’imaginar, es a dire d’inventar (de trobar) e de crear, e dont l’òbra consistissiá en una representacion (image), que foguèsse una enluminadura, un dessenh, una pintura o una esculptura. Se volèm parlar d’aqueles imaginaires, los apelarem « imatginaires » ?
J.P.


text:
Autres villes proches de YÈVRES LE PETIT : Brienne le château, Chavanges, Saint léger sous brienne, Lesmont, Pougy, Hampigny, Vallentigny, Précy saint martin, Margerie hancourt, Maizières lès brienne, Jasseines, Pel et der, Chalette sur voire, Montmorency beaufort, Juzanvigny, Braux, Molins sur aube, Aulnay, Épagne, Blaincourt sur aube, Lentilles, Joncreuil, Donnement, Brillecourt, Balignicourt, Perthes lès brienne, Précy notre dame, Saint utin, Pars lès chavanges, Magnicourt, Villeret, Dommartin le coq, Saint léger sous margerie, Lassicourt, Blignicourt, Rances, Saint christophe dodinicourt, Courcelles sur voire, Bétignicourt,
Malheureusement aucune coiffeuse à domicile ne semble proposer
barbier domicile Yèvres le Petit 10500...
Vous trouverez néanmoins ci-dessous la liste des coiffeuses à domicile qui proposent d'autres prestations !


text:
Dierre
Dierre es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat a l'èst de Sant-Martin-lo-Polit e a l'Oèst de Bléré al bòrd del Doncas que.
La commune est située à l'est de Saint-Martin-le-Beau et à l'Ouest de Bléré au bord du Cher.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Dimars, 16 de mai de 2017, 03h00 Espòrt
Aqueste dissabte 20 de mai, Tolosa Olimpic reçauprà las Aglas de Sheffield a Blanhac (18h30)
Pas de suspresa en campionat
Los dos afrontaments de las partidas de barratge del campionat d’Elèit 1 correspondon a la logica del classament. Carcassona, en batent 34-12 Avinhon, tornarà trapar Lesinhan sus son camin, mas aqueste còp la partida se tendrà al Molin lo dimenge 28 de mai. A Sant Estève, los Dragonets dominan Albi 54-22 e aniràn desfisar Limós lo dissabte 27 de mai.
En Elèit 2, las mièjas finalas opausaràn Bao e Carpentràs, d’una part, e Vilafranca de Roergue e Ferrals de las Corbièras, d’autra part.
Las mièjas finalas dels juniors-Elèit veiràn las oposicions: Albi-Sant Estève/XIII Catalan e Avinhon-Carcassona.
Las finalas dels tres campionats son programadas lo dissabte 3 de junh a Narbona dins una granda jornada dedicada al XIII.
Cup: los Dragons fan de figuracion
Pels ueitens de la Cup, los Dragons se presentèron a Hull FC sens dotze titularis e la sancion foguèt a la nautor: 62-0. Los responsables catalans an fait la causida d’aver los jogaires al melhor pels tres afrontaments avenidors que determinaràn se los Sang e Aur poiràn integrar las 8 primièras plaças o se traparàn condemnats a jogar dins lo grop de qualificacion per la Superliga 2018: rescontre dimenge a Newcastle contra Huddersfield dins l’encastre de la Dimenjada Magica; puèi, partida a Salford lo divendres 26 e recepcion d’Hull FC a Brutus, lo diluns 29 (per un còp, partida de nuèit: a 8 oras).
Los qualificats pels quarts de la Cup son los autres venceires de las partidas entre formacions de Superliga: Warrington (34-20, contra Widnes), Castleford (53-10, contra Saint Helens) e tanben Wakefield (54-6, contra Dewsbury), Salford (24-14, contra Hull KR), Wigan (42-12, contra Swinton), Leeds (72-10, contra Barrow). La sola formacion qualificada de l’escalon inferior (Championship) es Featherstone (24-12 contra Halifax).
Un Championship que veirà lo Tolosa Olimpic reçaupre las Aglas de Sheffield aqueste dissabte 20 de mai en fin de vèspre a Blanhac.
Austràlia: la tempèsta de Melbourne mena lo balèti
En Austràlia, alara que las datas de las partidas entre Estats d’Origina se sarran (primièr rescontre: lo 31 de mai), la Tempèsta de Melbourne demòra cap de fila de la competicion NRL, malgrat la desfaita sus lor pelena 38-36 contra los Titans de la Costièra Daurada.
Alan Roch


text:
Las personas simpatizantas son aquelas que tròban un interès dins las finalitats de l’Associacion e que vòlon recebre d’informacions de sas activitats, en tot causir de se registrar pas coma de sòcis de plen drech o coma de collaboradors de l’Associacion, o de pas reünir las condicions per n’èsser.
Las personas simpatizantas poiràn assistir a d’acamps de las assembladas territorialas e sectorialas de l’Associacion se i son convidadas, pasmens i auràn pas drech de vòte.
Los simpatizants poiràn portar de contribucions financièras volontàrias a l’Associacion.
L'Assemblada Nacionala Occitana es una associacion qu'a per tòca d'amassar totas
las fòrças vivas de la societat occitana per restaurar la dignitat nacionala occitana.
Residéncia Bèla Auròra
18 bis Carriera Santa Estela
13090 AIS DE PROVENÇA
Sit: www.assemblada.org
E-mail: info@assemblada.org
Telefòn: +33 6 46 62 74 93


text:
26/09/2018
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Nicolau Puech nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 30 de setembre 2018 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Pierre Coussy per parlar dau festival occitan "Mascaret" que se debana jusc'au 3 de novembre dins tota l'aglomeracion de Bordeu : concerts, baletis, umor e cinema.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Per escotar l'emission en directe o en redifusion, clicar sur lo ligam: França Blu Perigòrd
Veiqui lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
e los ligams vers lo sites de Nicolas Puech: www.nicolaspeuch.com e facebook.com/nicolaspeuch
08:49 Publié dans Actualitats, actualité, Alhors en Occitania, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Sodòma e Gomòrra
Sodòma (Eόδoua) e Gomòrra (Γόuoppa) èran doas ciutats de Canaan al sud-èst de la mar Mòrta. Sodòma poiriá èsser la capitala d'una pentapolis cananèa que regropava Sodòma, Gomòrra, Admah, Zeboiim e Bèla (que venguèt Zòar), caduna amb son pròpri rei, mas confederadas.
Aqueles reis foguèron vencits pels israelitas a la val de Siddim, e aprèp seriá estada cobèrta per las aigas de la mar Mòrta. Las primèras doas ciutats son gaireben totjorn citadas ensemble.
Legenda[modificar | modificar la font]
Segon lo libre de la Genèsi, Sodòma e Gomòrra èran doas ciutats corrompudas que lo Dieu de la Bíblia destruiguèt amb una pluèja de fuòc e sofre, en castig pel comportament dels seus abitants («vici contra natura»), que cometián la pièger de las fautas.
Un còp Lòt, un abitant de Sodòma, recebèt la visita de dos àngels, segon la legenda se passèt atal: « Èran encara pas retirats per se pausar [los àngels], que los òmes de la populacion, las gents de Sodòma, dels joves als vièlhs, tot lo pòble sens excepcion, assetgèron l'ostal. Apelèron Lòt e li diguèron: «Ont son los òmes que venguèron aquel vèspre a ton ostal? Mena-los-nos perque n'abusem ». Lòt sortiguèt los trapar a la dintrada e, tancant la pòrta darrièr èl, los diguèt: « Per favor, mos fraires, fasètz pas aquela mala accion! Escotatz: ai doas filhas que encara jamai coneguèron un òme. Vos las aduirai per que fagatz çò que vos sembla; mas fagatz pas res a aqueles òmes »(Genèsi 19,4-9) La Bíblia menciona tanben de relacions incestuosas de Lòt amb las sieunas filhas, provocadas per elas meteissas, que l'aurián bandat.
Aprèp las suplicas d'Abraam, lo Dieu solament acceptèt de salvar los abitants de Sodòma aqueles que considerèt coma purs d'esperit: Lòt, nebot d'Abraam, sa femna e sas filhas. Los àngels los ordenèron que fugiguèsson sens jamai regardar enrèire en cap moment, pendent la destruccion. Pasmens, la femna de Lòt resistiguèt pas e regardèt atrás, e se cambièt a l'instant en una estatua de sal. De luenh, Abraam foguèt conscient de la destruccion quora vegèt que s'auçava una colomna de fum.
Consequéncias[modificar | modificar la font]
Dins l'istòria crestiana se considerava tradicionalament que lo pecat comés per la populacion de las ciutats damnadas èra l'omosexualitat e, a partir d'aquel tèxte e d'autres fragments biblics descontextualitzats, aquela opcion sexuala foguèt alara considerada coma una abominacion que calrà purificar pel fuòc e lo sofre per evitar a la societat lo meteis astra que las ciutats biblicas. Lo concèpte d'un esperit pur, salvat de las flamas divinas per causa de sa puretat, pòt susprendre s'analisam lo comportament de Lòt, que volguèt liurar sas filhas verges, e tanben qu'aquelas meteissas bandèron lor paire per obtenir de relacions incestuosas. Qualques autors pensan que, contra la interpretacion tradicionala (tardièra), la fauta comesa pels sodomitas foguèt lo refús de l'espitalitat als visitants, que per las concepcions de l'epòca e del luòc èra causa considerada coma una fauta fòrça grèva.[1]
Pasmens, l'interpretacion tradicionala impregnèt la cultura e las lengas d'Occident. Per aquò:
- sodomia: designa la practica del coït anal e, per extension, l'omosexualitat masculina
- sodomita: designa la persona que practica la sodomia; anticament, lo mot s'utilizava tanben per designar los omosexualitat.
- sodomizar: es practicar la sodomia.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en)John Boswell, Christianity, Social Tolerance, and Homosexuality: Gay People in Western Europe from the Beginning of the Christian Era to the Fourteenth Century, Chicago, University of Chicago Press, 1981


text:
1012
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1012 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Polonha[modificar | modificar la font]
Cinc ans après la fin dei darriereis operacions militaras importantas entre Polonha e lo Sant Empèri (→ 1007), leis Imperiaus assaièron de desgatjar lei territòris perduts dins lo corrent deis annadas precedentas. Lei condicions climaticas marridas entraïnèron la revirada totala de l'expedicion e lei Polonés aprofichèron la situacion per conquistar Lubusz (→ 1013).


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Pels articles omonims, vejatz Mérida
.
Mérida (Méria en estremeñu) es la capitala de la comunautat autonòma espanhòla d'Extremadura. Sa populacion èra estimada a 54 894 abitants en 2007. Sa superfícia totala es 865,6 km².
L'ensemble arqueologic es sus las listas del Patrimòni Mondial de l'Umanitat, amb:
- lo teatre
- l'anfiteatre
- lo circ
- lo temple de Diana
- l'arc de Trajan
- lo pont roman
- los aqüaductes
- l'ostal de l'anfiteatre
-
Paret de scena del teatre de Mérida
-
Mosaïca de l'ostal del teatre
-
Mosaïca de l'ostal del teatre
-
Lo Pont roman: vista generala


text:
6/25
- Créée le
- Samedi 19 Juillet 2008
- Mots-clés
- 360, Ariege, Mont Beas, Mont Ceint, Mont Fourcat, Mont Valier, Panorama, Pic de l'Etang Foucat, Pic de Malcaras, Pic de Montcalm, Pic de Pomebrunet, Pic de Saint-Barthelemy, Pic de Soularac, Pic des Trois Seigneurs, Pic du Port de Sullo, Pic Rouge de Bassies, Pique d'Endron, Pique d'Estats, Pirineos, Pirineus, Pyrenees, Tuc d'Eychelle, Tuc de la Coume
- Visites
- 1827
- Location
- Voir dans OpenStreetMap
- Score
- 4.88 (1 note)
- Notez cette photo
-


text:
Albanés
L'albanés (shqip en albanés) es una lenga indoeuropèa, que constituís a ela sola un grop independent al sen d'aquesta familha de lengas. Sièis milions de personas la parlan en Albania, Kosovo, Grècia (los Arvanitas), Serbia, Montenegro e dins la Republica de Macedònia, mas tanben dins lo sud d'Itàlia (los Arbëreshë). De comunautats immigradas significativas existisson en Euròpa Occidentala, en Turquia, Egipte e als Estats Units.
Classificacion[modificar | modificar la font]
En 1854, lo filològ alemand Franz Bopp pròva que l'albanés es una lenga indoeuropèa, mas isolada e sens cap de lenga que li siá pròcha. Son origina se discutís: d'unes fan montar l'albanés a l'illirian, d'autres al dacotraci (e mai se cèrts lingüistas considèran aquelas doas lengas coma benlèu aparentadas). Los Illirians èran los abitants autoctòns de la zòna ont se parla l'albanés. Aital la discussion sus la filiacion de l'albanés se carga d'implicacions politicas dins lo contèxt balcanic (conflicte de Kosovo).


text:
Chapaize
Chapaize es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Chapaize a situat en una cuvette dintre Chalon-sus-Saône e Mâcon.
La commune de Chapaize est située dans une cuvette entre Chalon-sur-Saône et Mâcon.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Côte-d’Or (21)
superficie : 8 763 km² communes : 707 chef lieu : Dijon
Flavigny sur Ozerain |Chateauneuf en Auxois |Château de Commarin |Château de Bussy-Rabutin |Cirque et Cascade du bout du Monde |Résurgence de la douix |Rivière souterraine de la Bèze |Grotte du Bel Affreux |L’abbaye de Fontenay |Palais des ducs de Bourgogne |Château d’Arcelot |Château de Fontaine-Française |Château de Rosières |Château de Longecourt-en-Plaine |Château de Gevrey-Chambertin |Château de la Rochepot |Savigny-lès-Beaune |Thenissey |Château de Châteauneuf |Château d’Eguilly |Château d’Epoisses |Le Château de Posanges |Hospices de Beaune |Parc de l’Auxois |Le Cassissium |Musée de la Vie Bourguignonne Perrin de Puycousin |Musée des beaux-arts de Dijon |Château du Clos de Vougeot |MuséoParc Alésia |Musée du Pays Châtillonnais |Abbaye de Cîteaux |


text:
1804
Aquesta pagina concernís l'an 1804 del calendièr gregorian.
Somari
- 1 Eveniments
- 2 Naissenças
- 3 Decèsses
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Otoman[modificar | modificar la font]
Començament de la Premiera revòuta sèrba còntra l'Empèri Otoman lo 14 de febrier.
Empèri Rus[modificar | modificar la font]
Començament de la Guèrra Russopèrsa de 1804-1813 a prepaus dei questions frontalieras dins la region de Caucàs.
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Perseguida dei trèbols intèrns liats a l'afondrament dau poder imperiau en 1768-1769 ambé la continuacion de la guèrra civila entre lei ras Gugsa, Zewde e Wolde Selassie. Dins lo corrent de l'annada, Gondar foguèt atacada per lo senhor rebèl Asserat (que trabalhava per lei sieus interès).
Califat de Sokoto[modificar | modificar la font]
Menaçat per lo sultan de Gobir, Osman dan Fodio deguèt quitar la vila. Sa fugida entraïnèt la revòuta dei partisans d'un islam rigorós còntra leis autoritats dei ciutats-estats e la creacion d'un estat teocratic dich Califat de Sokoto. Pasmens, en decembre, sei fòrças foguèron desfachas a la batalha de Tsuntua per lei fòrças coalizadas dei senhors haussàs.
Sultanat de Sennar[modificar | modificar la font]
Fin dau rèine dau sultan Ranfi (1798-1804) que son poder sus son territòri èra nominau. Foguèt remplaçat per Agban (1804-1805).
America[modificar | modificar la font]
Estats Units d'America[modificar | modificar la font]
Reeleccion de Thomas Jefferson que demorèt president deis Estats Units d'America.
Asia[modificar | modificar la font]
Pèrsia[modificar | modificar la font]
Començament de la Guèrra Russopèrsa de 1804-1813 a prepaus dei questions frontalieras dins la region de Caucàs.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Astronomia[modificar | modificar la font]
Descubèrta dau tresen asteroïde conegut — considerat alora coma la 10en planeta dau Sistèma Solar — per l'astronòm alemand Karl Ludwig Harding. L'objècte novèu foguèt dich Junon.
Fisica[modificar | modificar la font]
Descubèrta de Louis Joseph Gay-Lussac qu'establiguèt lo liame entre un volum de gas a una temperatura donada e son volum a 0°C (lèi de Gay-Lussac).


text:
Finalament, just un pauc avans Novè, lo prefèct dei Bocas-dau-Ròse a publicat un arrestat qu’autorisa Alteo, a Gardana, a remandar sei aigas polluidas a la mar, « delà dei limitas reglamentàrias », per lei sièis annadas de venir.
Maugrat tot, aqueleis aigas remandadas deuràn satisfaire ai prescripciens de dos organismes demandadas d’un latz per lo Pargue Nacionau dei Calancas e de l’autre latz per lo Coderst, lo Consèu Despartamentau de l’environament e dei riscs sanitaris.
La decisien es de raprochar de l’avís dau Consèu de Desvolopament de l’Aglomeracien Marselhesa,
rendut a la fin de setembre passat. « Cinc ans per trobar lo mejan de conciliar l’industria e l’environament, es onèst »,
que nos disiá alòr lo president d’aquela comissien consultativa, Felip Langevin.
Aqueleis annadas deurián servir pèr « travalhar a la recèrca d’una solucien conforma au respèct de totei lei nòrmas environamentalas »
qu’ajustava.
Se l’industriau, que considèra qu’es pas possible de faire mai – l’a ben dich dau temps de l’enquista publica, vòu cercar maugrat tot una solucien. D’unei ne’n an.


text:
Uèi fasèm de talhièrs per ganhar moneda per pagar lo sejorn en Catalonha.
Envoiam de letras a d’entrepresas per que nos balhen un pauc de moneda. I a un grop que fa una letra per un magasin, n’i a un que fa una letra a una banca e un autre escriu a la comunoautat dels Pirenèus.
I a tres autres grops mas elis trabalhan pas per ganhar moneda, n’i a un qu’ escriu las leis de la cantina, un autre que trabalha per far un tablèu per plaçar sus un taulièr del mercat, un autre prepara un tèxt per far una emission de ràdio e mon grop trabalha sul blòg.
Adieussiatz amics e amigas
Fait per Lorenzo
Archive for Abriu 2011
Los talhièrs per ganhar moneda
Posted in Pàmias, tagged Calandreta, classe, colònies, Pàmias on Abriu 15, 2011| Leave a Comment »
Uèi fasèm de talhièrs per ganhar moneda per pagar lo sejorn en Catalonha.
Lo trabalh pel viatge en Catalonha
Posted in Pàmias, tagged Calandreta, classe, colònies, Pàmias on Abriu 15, 2011| 1 Comment »
sèm a aprene las cançons catalanas que nos avetz envoiadas « Que tinguèm sort » e « el ball de la civada ». N’aprenèm una autra que se sona « Venim del nord venim del sud » de Lluis Llach.
Fasèm de grops de trabalh per rescontrar nòstres correspondents : A Girona, cada grop de catalans e d’occitans, faràn un reportatge sus un subjècte.
Avèm : lo grop Occidracs amb Lorenzo e Arthur, Balandretes amb Màruis e Estebàn ,Occicat amb Valentin e Antonin, Dracòc amb Manon.P e Emeline , Catoc amb Aimeric e Lucas ,Girona amb Pèire e Manon.F e Thelma, Catamias amb Axelle, Zoélina e Suzon, Occilonha amb Dylan e Nino, Calandracs amb Clementina e Théo e Lily.
Al reveire,
al plaser de nos trobar.
Aimeric
Nòstra venguda en Catalonha
Posted in Pàmias, tagged Calandreta, colònies on Abriu 15, 2011| Leave a Comment »
A l’escòla, sèm fòrça uroses, per çò que farem una sortida en Catalonha al mes de mai. Vendrem de causas que fabricarem per ganhar de moneda.
Partirem lo 9 de mai de 2011. Lo viatge en autocar durarà gaireben 4 oras. La « classa verda » durarà 3 jornadas, nos agradaria de vos veire lo dimars. O esperam amb impaciencia !
Es lo primièr còp que quitarem lo « territòri francés » amb l’escòla. Per anar en Catalonha, nos cal una carta d’identitat cadun.
L’endreit ont anirem se sona : « Torre Ferrana », a Sobrestany, es una bòrda fortificada e i aurà plen d’activitats. Es pas tròp luènh de Girona.
Benlèu qu’anirem a la mar en passant.
Adieussiatz amic,
benlèu a lèu
La classa de cicle 3 de la calandreta de Pàmias


text:
Vist qu’ai picat lo tèxte de mon intervencion e que m’engarça d’en far un résumit, lo prepausi aquí dejos (ai botat un fum de titols de seccions per facilitar la lectura). Ai reportada tanben la part magèr de la discussion a la fin.
Estandards de lengas e poders socio-politics
.
Vòli tornar uèi sus la quaestio vexata de l’estandardizacion, en partent de las paginas de Blanchet sul sicut dins son libre dedicat a la « glotofobia »[1] (veire aquí lo compte rendut de la sesilha passada, e doas intervencions sul blog Mescladis e còps de gula : combatre la glotofobia e Calife à la place du calife ?).
Mas en primièr una definicion de çò qu'es un estandard fa mestièr. La qu'es totjorn citada es la de Fergusson : "estandardizacion es lo procès que pòrta una varietat de lenga a èsser acceptada dins la comunautà de paraula coma noma supradialectale - la forma "melhora" de lenga - avalorada sus los dialectes regionals e socials, amai se aquels podon èsser estimats apropriats a d'unes domenis". Caldrà veser se aquesta ierarquia es immutabla o pas.
Blanchet : critica de l’estandardizacion
Blanchet fa una analisi exclusivament negativa de l’estandardizacion e de la normalizacion lingüisticas, coma de biaisses per la presa de poder o l’afortiment del poder d’una elita, dins un rapòrt de dominacion suls autres locutors, que lors parlars vernaculars, lor lenga doncas es criticada e forçadament desvalorizada, inferiorizada e minorizada per la quite imposicion d’un estandard, d’una nòrma. La nòrma pòt pas que transformar la variacion en deviacion, en deviança, se i a d’ora en dabant una bona lenga, i a tanben una o maites marridas lengas o marrits biaisses de parlar o desparlar la lenga. Per aquò, l’estandard fa pas que renforçar « la representacion negativa que los locutors espontaneus an de lors parlars familièrs » (p. 103). E aqueste procès es lo de l’imposicion per una partida de la societat, una elita sociala, d’una dominacion simbolica sul demai de la societat « l’elaboracion de las lengas estandards » son de « procediments d’exclusion sociopolitica » (titol d’un capitol, p. 91).
Bourdieu e Boltanski : fetichime de la lenga
Aquesta analisi ven subretot de Bourdieu. Dins un article famos escrit amb Boltanski « Le fétichisme de la langue », publicat en 1975, se pòt legir : « L’efèit de la dominacion simbolica se vei jamai tant plan que quora s’abalís. L’accession d’una lenga, fins alara dominada, a l’estatut de lenga oficiala, es a dire politicament e culturalament legitima, investida d’una mèna d’autoritat intrinsèca coma expression autorizada de l’autoritat, a plan segur coma efèit, coma zo podèm veire al moment ont de países fins alara colonizats arrivan a l’independéncia, de legitimar los detentors d’aquesta lenga a s’apropriar las posicions de poder e las gratificacions materialas corelativas (doncas a exclaure los que tiravan lor posicion dominanta d’autras competéncias lingüisticas) ».[2]
Los efèits pervèrs del (relatiu) poder institucional de l’occitan
Es pas la pena d’insistir sul fach que sèm pas nosautres dins aquesta situacion, tant s’en manca ! Mas cal pr’aquò constatar qu’avèm una legitimat indirecta, vist que la lenga que portam, deja per son nom, gaudís d’una reconeissença, non pas certa oficiala, mas institucionala (amai se demora socialament contestada per fòrça monde, qu'an de còps que i a de posicions institucionalas fòrtas coma Blanchet, ensenhaire a l’universitat) : los tèxtes oficials reconeisson que i a quicòm que se sona « occitan », que s’ensenha jos aqueste nom (i a doncas una reconeissença de l’occitan per l’institucion escolara) e que s’escriu tanben jos aqueste nom segond un còde grafic mai o mens omogenèu. E aquò balha un pichon poder a los que parlan, ensenhan e escrivon l’occitan, evidentament pas sus los que parlan francés, mas sus los que lor lenga es pas reconeguda per d’occitanistas coma « bon occitan » (perque subretot seriá tròp francezada, tròp paura, etc.) e que sovent se reconeisson pas e son pas reconeguts dins la societat locala e nacionala coma parlant l’occitan, mas lo « patés », amb tot çò qu’aquò pòt aver de pejoratiu e d’inferiorizant. Aquò zo podèm pas negar e cal reconeitre qu’es la quita existéncia d’una superioritat simbolica, perque oficializada per l’ensenhament, etc., de çò que se ditz occitan, que produsís la reaccion d’identificacion de la lenga vernaculara coma non occitana, amai se los occitanistas fan d’aquesta lenga vernaculara la referéncia e de còps que i a lo quite model del quite occitan. Aquò es lo fenomene plan conegut e analizat dempuèi longtemps (Robert Lafont per exemple parlava deja de « dissociacion ») que pòrta, per exemple, d’ex-calandrons de la primièra generacion a diferenciar çò qu’an apres coma occitan del patés[3] o encara que pòt explicar qu’un neofite dels cors d’occitan qu’aviá apresa la lenga pichon pel campestre posca dire : « nos autres disiam trefla mas en occitan se ditz trefuèlh ».
Bourdieu : estandard e poder simbolic
Plan segur, la situacion descrita per Bourdieu dins lo tròç citat es diferenta : es la situacion d’aprèp una revolucion nacionala capitada vista, disèm, sul model europenc del sègle dètz-e-nòu (perque sabem plan qu’aquesta revolucion lingüistica es pas gès automatica aprèp la naissença d’un estat nacion : un fum d’Estats descolonizats an causit la lenga del colonisaire coma lenga oficiala). Per Bourdieu, coma l’escriu dins Langatge e poder simbolic, totis los nacionalismes son « condamnats, a reprodusir, un còp trionfants, lo procès d’unificacion que ne denonciavan los efeits »[4]. Dins aquel libre, l’estandardizacion se pòt pas desseparar de l'espelida e del desvelopament de l’Estat nacion europenc modern (enfin caldriá puslèu dire francés !). Fa a la lesta un pichon resumit istoric, simplista e discutabla sus mai d’un punt) del procès d’estandarzacion del francés e de la desvalorizacion concomitanta dels dialectes en França. Vos citi la conclusion d’aqueste rampel istoric : « es doncas solament quora apareisson los usatges e las fonccions ineditas que la constitucion d’una nacion implica, grop completament abstract e fondat sul dreit, que venon indipensables la lenga estandard, impersonala e anonima tant coma los usatges officials que dèu servir, e, del mème còp, lo trabalh de normalizacion dels produches dels habitus lingüistics »[5]. L’estandardizacion lingüistica, per Bourdieu, coma per Blanchet que lo seguís, es una aisina necessaria de l’Estat nacion modern, que pòt pas que crear çò que Bourdieu sona un mercat lingüistic unificat amb sa ierarquia dels parlats, naturalizada e doncas ges contestada, e son òrdre pròpre ; una ierarquia e un òrdre pr’aquò que son à l’encòp lo rebat e l’expression de las inegalitats socialas. Insistisson l’un e l’autre sul fach que l’estandardizacion linguistica es lo fruch de l’exercici del poder de l’Estat nacion, mas integrada e incorporada, assimilada pels locutors que cambian d’un biais esponanèu, dins las novèlas condicions, d’habitus lingüistic (ensajan d’escondre lor accent quora parlan dins un administracion, de pas ensenhar lo patés als enfants, etc. e an de bonas rasons, a l’encòp socialas, economicas, simbolicas per aquò far). E Bourdieu afortís que pòt pas simplament explicar la constrencha dirècte del poder politic e de sas institucions (lo dreit e l’escòla en primièr) : « se pòt pas solament imputar los progrèsses de la lenga oficiala a l’eficacitat dirècta de las contrenchas juridicas o quasi juridicas (que podon impausar, pel melhor, l’aquisicion, mas non pas l’utilisacion generalizada e, del mème còp, la reproduccion autonoma, de la lenga legitima). Tota dominacion simbolica supausa de la part de los que la subisson una forma de complicitat qu’es pas ni somission passiva a una constrencha exteriora, ni adesion liura a de valors »[6]. Lo monde que parlan o parlavan lors dialècte son actius dins la legitimacion, assimilacion e transmission de l’estandard francés, mas son pas per aquò liures de zo pas far, per de rasons socialas e economicas (se un vòl ganhar sa crosta dèu parlar francés), mas tanben perque per una bona part an quitament pas consciença de far çò que fan, causisson pas, mas son actius e volontaris. Es per aquò que parla de cambiament dins « l’habitus » lingüistic.
Dominacion, egemonia e (in)consciénça lingüistica
Aquesta insisténcia sus la manca de consciéncia e doncas de contròtle e de recuol critic dels actors (e dels actors-locutors plan segur) es quicòm de central dins la sociologia de Bourdieu, amai de problematic. Perque se i a de patejaires que se fan l’expression sens distància de l’ideologia lingüistica dominanta, n’i a un fum que te dison que la disparicion del patés es domatge, amai fòrça domatge, mas qu’es una fatalitat del « progrès », de la « modernitat », etc. e que doncas i a pas res a far. Es pas tant una manca de consciéncia que lo constat, fals plan segur dins l’absolut (las causas porián èsser diferentas), mas verai relativament a la situacion presenta (la conjonctura), e la manca concreta d’alternativa, sociala, culturala, e benlèu tanben la manca d’espleches argumentatius disponibles per poder se dire que lo patés poriá èsser una lenga, tan plan coma lo francés (los luòcs comuns afortisson exactament lo contrari).
Cal tener compte tanben del desir de reconeissença simbolica, perfièchament legitime : òm vòl mostrar qu’òm pòt mestrejar la lenga del mèstre, la lenga dels mossurs, mas aquò empacha pas, dins maites cases, un jutjament positiu, o almens ambivalent sul patés, lenga aimada, lenga dels sentiments, etc. que confòrta, d’un biais, l’ideologia lingüistica dominanta, mas d’un autre, la questiona, perque mòstra que se pòt aimar quicòm que, per l'ideologia dominanta, es pas aimable ; se podon trobar de qualitats a çò qu’es desqualificat. E doncas, se pòt pas dire que i aja pas de consciéncia lingüistica e cap de trabalh critic, mas aqueste trabalh es contrench, limitat e embarrat dins una situacion de dominacion ideologica e subretot d’ « egemonia », al sens de Gamsci, que Blanchet torna prene, per remandar an aquesta partida prigonda de dominacion non percebuda, interiorizada e acceptada. Mas l’egemonia es pas jamai acabada, pas jamai clavada, i a totjorn de falhas, de contradiccions denonciadas per lo quite monde que la patís, si que non, i aurà pas mejan de la criticar e de la cambiar.
Estandard e Estat nacion
Per Blanchet legeire de Bourdieu, l’estandardizacion lingüistica es quicòm doncas de prigondament negatiu : l’imposicion e l’incoporacion, d’un poder de dominacion, un poder de naut en bas, qu’es en primièr, lo poder de l’Estat nacion. Tota mèna d’estandardizacion lingüistica seriá nacionalista o cripto-nacionalista per definicion : vaquí un argument que va dins lo sens, plan segur, de la reduccion dels moviments d’identitat lingüistica e culturala al nacionalisme o al criptonacionalisme.
Antiquitat de l’estandardizacion per l’escrit
La primièra remarca que farai es que la produccion d’estandards al sens larg, tant per la lenga parlada que per e amb la lenga escricha, a pas esperat l’Estat nacion de l’epòca moderna per existir. Bourdieu fa l’impassa totala sus la longa istòria de la gramatica e mai generalament sus l’istòria de l’escritura e de sa transmission. Sens aver benlèu la rigor de l’estandardizacion moderna, se pòt almens dire, çò me sembla, que totas las lengas escrichas, e del sol fach que son escrichas, se son fargadas d’estandards mai o mens elaborats e mai o mens constrenhents. Se poriá benlèu dire que l’escritura es pas jamai solament la codificacion del parlat, es totjorn, en mai d’aquò, moviment d’estandardization perque destinat a un public totjorn mai larg que lo que se pòt tocar amb la paraula.
Comunicacion orala e estandard
Mas dins la quita paraula, quora se vòl parlar a un public larg que trespassa las estrechas limitas del vernacular local, me sembla que sèm sul camin cap a un estandard. Se crean d’un biais espontanèu de varietats de lengas per escambiar mai o mens lenh, que son de germes d’estandards : caldriá estudiar (benlèu es estat fach) cossí per exemple parlan, dins de zònas ont la variacion s’encontra – coma en Occitania un còp èra – a cada vilatge e ont i a pas de segonda lenga veiculara, los fierejaires, los sauta-en-bancas, los presicaires itinerants, etc.
Estandards sens Estats
Aquò vòl pas dire que l’estandard aja pas d’usatges e d’enjòcs de poder en general e de poder politics en particulièr. Mas vòli avançar l’idèia que l’estandardizacion es pas cap l’invencion de l’Estat nacion. Amai dins l’Europa moderna avèm de contra exemples e pensi en particulièr a l’italian que foguèt una lenga estandardizada (se ditz tòscan, mas se pòt pas confondre amb lo tòscan amai s’es a basa de parlats tòscan) de sègles abans la constitucion de l’Estat nacion Italian[7]. Me sembla tanben que, per una bona part la lenga dels trobadors èra tanben una lenga estandardizada, un estandard dels leterats que se parlava, o almens se cantava e s'escriviá, dins una zòna fòrça vasta. S’aquò es la vertat alara non solament se pòt pas far de l’estandardizacion una aisina nascuda amb e per l’Estat moderne, mas la se pòt pas tanpauc considerar coma principalament, fondamentalament, un mejan de dominacion entre las mans dels poders politics.
Lengas sens estandard, a "l’estat pratic" (encara Bourdieu)
Quora ditz que i a pas besonh d’estandard per comunicar (dins la comunicacion i a espontaneament adaptacion mutuala). Aquò rai ! Per de millenaris las lengas èran pas estandardizadas e lo monde se comprenian… Bourdieu dins lo mème libre afortís que las lengas sens estandardizacion (çò ditz sens « objectivacion dins l’escritura » e subretot sens « codificacion quasi juridica […] corelativa de la constitucion d’una lenga oficiala »), « existisson pas qu’a l’estat pratic, es a dire jos la forma d’habitus lingüistics al mens parcialament orquestrats[8] e de produccions oralas d’aquestes habitus : mentre que se demanda pas a la lenga que d’assegurar un minimum d’intercompreneson dins los encontres (de tot biais fòrça rares) entre vilatges vesins o entre regions, es pas question d’erigir tal parlar coma norma de l’autre »[9]. Aquesta vision, çò me sembla dèu èsser un pauc corregida : los encontres son pas tant rares e lo monde, contrariament a çò que se ditz, plan sovent, bolegan e, de còps que i a, sens èssers letrats, coneisson maitas lengas e dialectes apres justament al contacte. Vesi que Bourdieu coneís pas la teoria de Seguy sus la diferenciacion dialectala de proximitat que renforça las identitats localas, perque aquò li fariá mestièr[10].
Almens caldriá destriar doas situacions : la diferenciacion dialectala locala quora existís, en defòra d’aquestas variacions, una lenga veiculara de referéncia e quora aquesta lenga veiculara existís pas. Caldriá veser tanben çò que se passa quora de condicions istoricas e politicas fan encontrar e viure amassa de populacions que parlan a priori de varietats de lengas diferentas mas vesinas : aquí se poriá benlèu trobar quicòm coma una mena d’estandardizacion espontanea. Benlèu que tot aquò es estat estudiat e cal desencusar mon ignorància !
Estandard, escritura e ensenhament
Mas vertat es que podèm dire que l’estandardizacion tant coma la coneissèm es intrinsecament ligada a l’escritura e a l’ensenhament, que son d’institucions socialas josmessas als poders d’Estat, disèm al poder politic en plaça (imperial, reial, republican), vertat, mas produsidas e reprodusidas d’un biais espontanèu pels actors. S’escrivi, vòli èsser compres del mai grand nombre de legeires de la lenga (Blanchet evidentament escriu dins un francés estandard) ; se ensenhi, es a dire se fau de l’ensenhament de la lenga una activitat separada, vòli ensenhar una varietat de lenga la mens estrecha, la mai duberta, e me cal me balhar de règlas, foguèsson arbitrarias… En mai d’aquò s’ensenha totjorn dins l’encastre d’una comunautat d’ensenhament amb d’autras ensenhaires, e soi constrench d’articular mon ensenhament a lo dels autres (es una constrencha sociala e culturala de fons, comunicacionala abans d’èsser una constrencha institucionala). E plan segur cal dire que l’estandard pòt èsser mai o mens sople, mai o mens dubert a las diferéncias, mai o mens « polinomic » (al sens de Marcellesi) o almens « pluricentric » (al sens de Sumien), per tener compte lo mai possible de las variantas.
Per un estandard autogestit : la polinomia còrsa
A la fin de son libre, Blanchet parla d’autogestion dins la pratica del model polinomic, còrse mai que mai. Podi vas jutjar, perque i soi pas anat veser. Mas en teoria l’estandardizacion podriá èsser autogestida. Vesi pas cap aquí de contradiccion. Lo problema es pas l’estandardizacion de per se. Çò que Marcellesi sona « apròcha polinomica », dins sa dimension programatica, que Blanchet presenta coma « glotopolitica autogestionaria » me sembla tot simplament una mena d’estandadizacion a minima ; es pas lo simple enregistrament de totas las variacions, perque aquò, tot simplament, se pòt pas. Ai legit un article fòrça interessant de Pascal Ottavi sus l’ensenhament en Còrsa amb lo metòde polinomic entremièj d’una enquesta sus d’ensenhaires del còrse e, çò ditz, a una excepcion prèp, « l’ensemble dels participants tendon a utilizar de formas mixtas mai o mens sistematicas, dins l’encastre d’una pratica dialectala que demora malgrat tot identifiabla »[11]. Aquestes professors, per lor quita pratica d’ensenhaires, e lor cultura lingüistica còrsa que trespassa forçadament lor canton, s’ai plan compres, son en camin cap a un estandard, o melhor, son a fargar d’estandards amb lors escolans, sens cap de repression o d’exclusion a priori de las diferéncias. A legir aqueste article, la pratica de la polinomia pòrta de fach – aquò es mon analisi – a l’establiment progressiu d’estandards, amai foguèsson localisats, almens per los besonhs e las necessitats de l’ensenhament. E aqueste estandard, se se fa, vendrà d’en bas e non pas d’una academia còrsa.
Es per son quite refus, a priori, de tota mena d’estandard, çò me sembla, que Blanchet es tant cort sus las alternativas concrètas possiblas al regne de la glotofobia. Avèm besonh per aquò de pensar l’estandardizacion d’un biais neutre, sens idolatria e sens diabolizacion ; pòt èsser una aisina vertadièrament democratica tant coma lo contrari, depend de cossí es fargada, per quals e amb quala tòca.
Lo cas basc : batua e vernacular
Mas demora qu’a rason suls efèits fòrça negatius de l’imposicion d’un estandard d’en naut, per exemple del professor suls enfants, dins lo mespretz de las varietats parladas (patés, vernacular, dialècte..). Ai retengut a prepaus una frasa del libre de Fraj : « M’escasèt de reculhir le testimoniatge dolorós de locutors eretièrs corregits per de joves missi dominici mandats pel campèstre per i espandir la Bona Paraula lingüistica » (Quin occitan per deman). Aquesta patologia es plan documentada tanben endacòm mai. Per exemple, ai legit un libre excellent sus la revitalizacion del basc a Usurbil, escrit per una cercaira americana, Jacqueline Urla (Reclaiming basque, language, nation and cultural activism, Reno et Las Vegas, University of Nevada Press, 2012), que se soven d’un professor de basc que li balhava de corses dins las annadas 80 e que se metiá en colèra, coma Fraj, contra sos cò-nacionals en Hegoalde que aprenian lo batua (lo basc estandard) a l’escòla, « then went home and corrected the colloquial forms of their parents or grandparents ». Soi segur que d’observacions vesinas se faguèron tanben en Bretanha, en Catalonha e endacòm mai. Mas justament, Urla mòstra que l’estandard escrit batua, elaborat per l’Academia de lenga basca a partir de 1968, se presentava coma una estandardizacion de la lenga escrita e non pas orala ; aquesta academia a totjorn dich que lo batua èra pas fach per prene la plaça de la lenga parlada. Ajèt tot parièr d’efeits negatius de desvalorizacion de la lenga dialectala populara. D’ensenhaires, los escolans, e los quites locutors natius (que trobavan çà que la lo batua artificial e frech) jutjavan que lo batua èra mai correcte que la lenga vernaculara : disián per exemple a prepaus de las fòrma que son dieferentas en batua : « hola esan beharda » (« es aital que se deuriá dire ») : (p. 94).. Mas Urla analisa tanben l’importanta revalorizacion dels « dialèctes » e de las variantas localas dempuèi las annadas Nonantas ; una presa de consciéncia del fach que lo chuc e la sang de la lenga venon de las variantas, eretadas o novèlas : es aital que de ràdios e de revistas trabalhan a valorizar la foramas dialectalas, non pas tant contre qu’a costat del batua. Pertant, dins lo mème temps, lo batua es vengut quicòm d’ordinari, de normal, perque tot simplament s’es espandís, es la lenga magèr dels media, de generacion d’enfants son estats escolarizats en batua e se pòt pas mai veire coma un basc de farlabica, coma foguèt lo cas a la debuta pel monde que lo criticavan.
La dominacion de l’estandard es pas un mal sens medecina
Se pòt clavar amb Susan Gal, una autra nòrd-americana, qu’estudís lo procès de formacion dels estandards lingüistics en Euròpa tota dins l’encastre del modèl de l’Estat-nacion. Vertat que, malurosament, sèm pas encara sortits d’aqueste modèl. Gal escriu en efèit que cada creacion d’un estandard crea tanben de formas estigmatizadas demèst las formas parladas dels quites locutors que deurián èsser avaloradas dins lors praticas lingüisticas mercés a l’establiment d’aquel quite estandard : « contrary to the common sense view, standardization creates not uniformity, but more (and hierarchical) heterogeneity »[12]. Es l’ironia negativa de l’estandard, mas pòt èsser corregida dins lo proces de reabilitacion dialectica de las fòrmas vernacularas, dins l’encastre d’accions performativas de democracia lingüisticas e culturala. Almens es çò que me sembla mostrar J. Urla dins son libre sul País-Basc.
Discussion
Joan Sibille : pren l’exemple de la kòïnè lingüistica grèca al sègle IVen abans Crist s’es facha en defòra d’una imposicion dirècta per un poder : i a pas que, benlèu, l’egemonia intellectuala d’Atèna. Encara que la kòïnè es pas lo dialècte classic d’Atèna, escafa de particularitats del parlat d’Atèna.
A prepaus de las evolucions espontanèas de lengas parladas pròchas cap a un estandard, Sibille remarca que l’araba magrebin parlat en França es fòrça mens diferenciat que lo parlat d’origina. Se crea una mèna de convergéncia ; per exemple un Maroquin e un Tunisian parlan entre eles quicòm d’intermediari. Mas en general, l’araba magrebin parlat en França conserva pas totas las diferéncias dialectalas dels parlats d’origina, perque lo contèxte es lo de monde d’originas diversas que comunican entre eles.
Joèla Ginestet : L’acceleracion de la comunicacion amb la radiò e los desplaçaments an balhat un ritme de comunicacion qu’es mai rapide tanben, e que pòrta a l’estandardizacion d’un biais espontanèu e sens passar per l’escrit.
Joan Sibille : L’estandardizacion, amai se i a pas una academia que farge un estandard, se fa per la necessitat de la comunicacion.
Sibille torna tanben sus la la nocion de lenga polinomica. Foguèt elaborada per Marcellesi perque a moment donat lo moviment còrse, mai que mai nacionalista, capitèt pas a fargar un estandard. Marcellesi (qu’èra pr’aquò comunista e pas nacionalista) farguèt, aquèla nocion. I ajèt convergéncia entre los besonhs del moviment nacionalista e aquesta teoria que foguèt aital promoguda e adoptada. Mas se vei, a la radio per exemple, que i a un estandard còrse qu’es a se fargar. Los còrses que mestrejan pas lo dialecte e que se tornan apropriar la lenga, lo fan a travers una forma qu’es, de fach, un estandard.
Joèla Ginestet : aquò es un punt positiu de l’estandardizacion : facilita fòrça la reapropriacion de la lenga.
Matias Gibert, enfin clau sul procediment de Blanchet : tot son discors de Blanchet, fin finala, es fondat sus un a priori arbitrari : per el, es illegitime e impensable que la lenga occitana siá utilizada dins la societat coma una lenga normala. Tot aquò es jos-entendut, e lo demai es una construccion ideologica per lo justificar, per de que, se l’occitan foguèt usat coma una lenga normala, la nòrma (un occitan pluricentric) va apareisser de per èla, de per l’usatge. I a una volontat de daissar la lenga dins son canton, dins un espaci de minoritat e aquò empacha qu’una nòrma se faga de per ela.
[1] Philippe Blanchet, Discriminations : combattre la glottophobie, Textuel, 2016, p. 91 sq, mas aquelas paginas se trapan deja dins : « Standardisation linguistique, glottophobie et prise de pouvoir », Cahiers de linguistique, Langues et pouvoirs, 2015.
[2] « L’effet de la domination symbolique ne se voit jamais aussi bien que lorsqu’elle s’abolit. L’accès d’une langue jusque là dominée au statut de langue officielle, c’est-à-dire politiquement et culturellement légitime, investie d’une sorte d’autorité intrinsèque en tant qu’instrument d’expression autorisé de l’autorité, a bien sûr pour effet, comme on le voit au moment où des pays jusque là colonisés accèdent à l’indépendance, de légitimer les détenteurs de cette langue à s’approprier les positions de pouvoir et les gratifications matérielles corrélatives (donc à en exclure ceux qui devaient leur position dominante à d’autres compétences linguistiques).
[3] Veire Henri Boyer (sous la direction de), De L’école occitane à l’enseignement public : vécu et représentations sociolinguistiques Une enquête auprès d’un groupe d’ex-calandrons, L’Harmattan, 2005. Mon compte rendut sus Mescladis.
[4] Langage et pouvoir symbolique, p. 72.
[5] « C’est donc seulement lorsque apparaissent les usages et les fonctions inédits qu’implique la constitution de la nation, groupe tout à fait abstrait et fondé sur le droit, que deviennent indispensable la langue standard, impersonnnelle et anonyme comme les usages officiels qu’elle doit servir, et, du même coup, le travail de normalisation des produits des habitus linguistiques », Langue et pouvoir symbolique, p. 74.
[6] On ne peut « imputer les progrès de la langue officielle à l’efficacité directe de contraintes juridiques ou quasi-juridiques (qui peuvent imposer, au mieux, l’acquisition mais non l’utilisation géné ralisée et, du même coup, la repro- duction autonome, de la langue légitime). Toute domination symbolique suppose de la part de ceux qui la subissent une forme de complicité qui n’est ni soumission passive, ni adhésion libre à des valeurs », Langue et pouvoir symbolique, p. 78.
[7] Jean Sibille dins la discussion far remarcar que foguèt un pauc la mèma causa per l’alemand.
[8] « orquestrats » : cossí ? « parcialament » : es a dire ?
[9] Langue et pouvoir symbolique, p. 72.
[10] Jean Séguy, « La relation entre la distance spatiale et la distance lexicale », Revue de linguistique romane, n° 139-140, juil.-déc. 1971, pp. 335-3. Puèi aprigondida per Daniel Fabre, Jacques Lacroix, et RobertLafont, « Perspectives en ethnolinguistique occitane », Ethnologie française, 1/1/1973, Vol. 3, Issue 3/4, p. 253-264. Fabre insistís sus la tension interna en tota lenga teorizada per Saussure : « intercourse » (nécessité de communiquer) e esperit de cloquièr : volontat de se singularisar (lenga coma emblème du groupe).
[11] Ottavi Pascal, « Langue corse et polynomie. Retour sur un processus langagier dans l'enseignement secondaire », Cahiers de sociolinguistique, 1/2010 (n° 15), p. 87-96.
URL : http://www.cairn.info/revue-cahiers-de-sociolinguistique-2010-1-page-87.htm
[12] Susan Gal, « Contradictions of Standard Language in Europe: Implications for the Study of Practices and Publics », Social Anthropology 14, no. 2, 2006 (p. 163–181), p. 171.


text:
Ròcafòrt
Ròcafòrt o sa varianta Ròcahòrt pòt designar divèrs toponims d'Occitània :
- Ròcafòrt, una comuna d'Avairon en Roergue (e son formatge),
- Ròcafòrt de Saut, una comuna d'Aude.
- Ròcafòrt de las Corbièras, una comuna d'Aude en las Corbièras,
- Ròcahòrt, ua comuna de Gers en Gasconha,
- Ròcahòrt, ua comuna de las Lanas en Gasconha,
- Ròcafòrt ([rréko’hor]), una comuna d'Òlt e Garona
- Ròcafòrt e la Bedola, una comuna de Provença
- Ròcafòrt lei Pins, una comuna dau País Niçard
- Ròcahòrt de Garona, una comuna de Nauta Garona
- Ròchafòrt, una comuna de Droma


text:
poeme dau doctor Boncompain, 1885-1962, legit per J. Morison
Le vesètz de pertot. Dreit coma la pibla
Un pauc color dau bèç e de tant bèla talha
Que despassa le borg qu' a son ombra travalha
e vai trauchar las neulas au(b) son front orgulhós.
Aquau que l'a bastit èra un crane maçon
I planhiguèt pas la chauç ni sa pèira de talha
E le faguèt solide e sur per la batalha
contra le vent, l'aurisse, e la burla e la neu.
Ama bièn sa parròcha e la para sovent
Quand l'esliuça pareis, arrèsta le tronaire
De son naut clochièr (eschalièr), d'un còp d'uèlhs povètz veire:
Pifarà, Gerbison, Testavoira e Mesenc
Mas nos serv mèlhs encara. En son rochièr pingat
De la tèrra nos trai e nos mòstra le ceal.
la pibla
le peuplier
bèç
bouleau
bèç
bouleau
neaula = nèbla
brouillard
pingar
planter, dresser
aurisse
vent violent, précurseur des orages
esliuça
éclair
Pifará, Gerbizon, Testavoira, Mezenc
montagnes du Velay


text:
Lo label òc per l'occitan Nivèl 1 : Aicí l'occitan nos agrèia que siem a tornar trovar la lenga de nòstres paires. Lo jaç de Foart poiriá mai èsser un luòc d'estagi en colaboracion daube las associacions occitanas de la region.
En Ardecha verda : Lo jaç de Foart.
Ferma dau XVIIème, a l'escart, en broa de forest,
Per de vacanças champèstras.
Au meitan de la natura, lo jaç de Foart vos ofrís una viá calma, tranquila e gostosa dins un environament preservat.
Aquí trovarètz reviscòl e benaise.
Lo jaç de Foart vos propausa :
Au jaç de Foart, viurètz a la cadéncia daus farnientes, de las randonaas, a pè, velò o VTT, e mai daus banhs insolites dins las rivèiras. Tot aquò en fasent coneissença d'un caire, riche e divèrs, que se ditz "Ardecha verda".
E si ne'n volètz saver mai sus la lenga dau Vivarés-Naut, l'occitan vivaro-alpin dau país bedòç, poiètz'nar veire e auvir lo bartavèl.
Pichar aquí : www.bartavel.com


text:
coloriage darbre genealogique pour coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique photos coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique en 1 2 3 patrons patterns coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique art d fresh coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique s s coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique dun d coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique recherche pour coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique ban ssinace illustration coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique a sans en pictures coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique g n id es 4 s gene coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique a printable blank family tree to make your kids genealogy chart coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique cols d d coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique comment coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique 5 7 coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique tree tattoo can alter details to fit our family coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique a recherche google coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique a coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique 3 pour coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique d coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique print and afraid coloring coloring pages pages a coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique plus coloriage darbre genealogique.
coloriage darbre genealogique patrons pour branches coloriage darbre genealogique.


text:
James Cook
James Cook foguèt un navegador e explorador anglés de la fin dau sègle XVIII. Nascut en Anglatèrra, s'engatgèt dins la Royal Navy avans la Guèrra de Sept Ans après una carriera corta dins la marina marchanda. Rapidàment auçat au reng d'oficier, participèt ai campanhas per la conquista de Canadà francés. Après la guèrra, venguèt lo cap de tres expedicions d'exploracion de l'Ocean Indian, d'Oceania e de l'Ocean Pacific. Aquelei viatges permetèron la descubèrta d'uneis illas novèlas per leis Europèus e l'expansion de l'Empèri Britanic dins aquelei regions. Foguèt tuat a Hawaii pendent sa tresena mission.
Somari
Jovença e familha[modificar | modificar la font]
James Cook nasquèt dins lo vilatge de Marton situat dins lo comtat anglés de Yorkshire. Èra lo segond d'una familha de païsans que teniá uèch enfants. Sa maire èra sonada Grace Pace e son paire, originari d'Escòcia, èra tanben dich James Cook. En 1736, la familha partiguèt s'installar a Great Ayton onte lo patron de son paire paguèt lei cors d'escòla de James Cook. Après cinc annadas d'estudi, acomencèt de trabalhar per son paire qu'èra vengut gerent d'un tenement.
En 1747, Cook acomencèt de trabalhar dins la botiga d'un mercier, William Sanderson, dau vilatge de pescadors de Staithes per 18 mes mai l'assai foguèt una revirada. Anèt donc au pòrt de Whitby onte foguèt presentat a d'amics de Sanderson, John e Henry Walker, que tenián un companhiá de naviris transportant lo carbon de lòng dei costats britanicas. Cook venguèt aprendís sus unei naviris ont estudièt l'astronomia, l'algebra, la navegacion, la geometria e la trigonometria. Aqueu periòde d'aprendissatge durèt tres annadas fins a 1752. Conoguèt una promocion rapidà dins la marina marchanda mai, en 1755, preferiguèt demissionar per s'engatjar dins la flòta militara britanica.
En 1762, Cook se mariguèt amb Elisabeth Batts (1741 - 1835). Aguèron sièis enfants qu'un solament agantèt l'atge adulte mai moriguèt sensa enfant :
- James (1763 - 1794).
- Joseph (nascut e mòrt en 1768).
- Elisabeta (1767 - 1771).
- George (nascut e mòrt en 1772).
- Nathaniel (1764 - 1780).
- Hugh (1776 - 1793).
Fins a sa mòrt, sa frema obtenguèt una pension de l'Amirautat après la mòrt de l'explorator en 1779.
Carriera militara[modificar | modificar la font]
Après sa demission de la marina marchanda, la carriera militara de Cook conoguèt un avançament rapide dins lo corrent de la Guèrra de Sept Ans (1756-1763). D'efèct, foguèt obligat de s'engatjar coma marin sus lo HMS Eagle onte venguèt rapidàment oficier. Tre 1757, obtenguèt lo diplòma li donant la possibilitat d'èstre nomenat comandant d'un naviri. Foguèt alora mandat au Canadà. I participèt au sètge de Quebèc e a la cartografia de la region. Après la victòria britanica, contunièt la cartografia dau nòrd-èst de Canadà, especialament aquela dei costats de Tèrra Nòva e dau passatge dau Nòrd Oèst fins a 1767.
Expedicions d'exploracions[modificar | modificar la font]
A partir de 1768, James foguèt cargat unei missions d'exploracions deis oceans Indian e Pacific. Leis objectius d'aqueleis expedicins èran scientifics e politics. Ansin, van participar d'un biais decisiu au desvolopament de l'Empèri coloniau de Reiaume Unit en Oceania e dins lo sud de l'Ocean Pacific.
Premiera expedicion (1768 - 1771)[modificar | modificar la font]
La premiera expedicion Cook se debanèt dau 26 d'aost de 1768 au 13 de julhèt de 1771. Vengut luòctenent de vaissèu, l'expedicion partiguèt ambé lo HMB Endeavour e un equipatge de 94 òmes que 11 èra de civius e 12 de soudats. 38 personas moriguèron pendent la mission[1]. Lo trajècte de l'expedicion realizèt un torn dau monde :
- 16-20 de genier de 1768 : passatge dau cap Hòrn.
- 13 d'abriu - 14 de julhèt de 1769 : pausa dins l'illa de Tahiti.
- 7 d'octòbre de 1769 - 1en d'abriu de 1770 : torn de Nòva Zelanda e cartografia de l'archipèu.
- 19 d'abriu - 14 de julhèt de 1770 : cartografia d'una partida d'Austràlia e desbarcament a Botany Bay.
- 10 d'octòbre - 26 de decembre de 1770 : pausa a Java per realizar de reparacions.
- 15 de març - 15 d'abriu de 1771 : pausa au Cap.
Au nivèu scientific, aqueu viatge permetèt l'observacion dau transit de Vènus dempuei un observatòri provisòri bastit sus Tahiti. Pasmens, lei resultats pus importants foguèron d'òrdre politic ambé lei reconnaissanças en Austràlia e en Nòva Zelanda que va permetre la presa de contraròtle d'aquelei territòris per lo govèrn britanic durant leis annadas seguentas.
Segonda expedicion (1772 - 1775)[modificar | modificar la font]
Après son retorn en Anglatèrra, Cook venguèt relativament popular e una segonda expedicion foguèt organizada ambé dos naviris, lo HMS Resolution dirigit per Cook espereu e lo HMS Adventure dirigit per Tobias Furneaux. La mission acomencèt 11 de julhèt de 1772. Lei dos naviris se perdiguèron pendent l'expedicion en causa de condicions climaticas malaisadas. Rintrèron individualament dins leis illas britanicas lo lo 14 de julhèt de 1774 per l'Adventure e lo 29 de julhèt seguent per lo Resolution.
Pendent la mission, lei dos equipatges explorèron lo sud de l'Ocean Indian e de l'Ocean Pacific. Leis eveniments pus importants foguèron l'intrada per lo premier còp de naviris europèus dins lo ceucle polar sud (10 de decembre de 1772), divèrsei reconoissanças a l'entorn de Nòva Zelanda, doas pausas a Tahiti, una subre l'Illa de Pascas e un segond passatge dins l'Ocean Antartic. Lei pèrdas umanas demorèron fòrça feblas per l'epòca ambé 4 mòrts sus lo Resolution e 17 sus l'Adventure[2]. Aqueu viatge aguèt de resultas similars au premier mai Cook obtenguèt mai de reconoissança personala. Foguèt admés coma membre de la Royal Society de Londres e obtenguèt tanben una promocion militara venent capitani de vaissèu.
Tresena expedicion (1776 - 1779)[modificar | modificar la font]
Lo succès de la segonda expedicion permetèt de'n organizar una tresena que seis objctius foguèron l'exploracion deis Oceans Indian e Pacific e la reconoissança dau passatge dau Nord Oèst au nòrd de l'Ocean Pacific. Dos naviris faguèron partits de la mission : lo HMS Resolution (117 òmes) ja utilizat per lo viatge precedent e lo HMS Discovery (75 òmes) sota lo comandament de Charles Clerke. Lei pèrdas foguèron relativament limitadas ambé solament 10 mòrts pendent la mission[3], i comprés James Cook e Charles Clerke.
Lo trajècte iniciau de la mission foguèron relativament similar ais expedicions precendentas passant dins lo sud de l'Ocean Indian e realizant una pausa en Nòva Zelanda. Leis Illas Kerguelen foguèron exploradas durant la fin de l'annada 1776. Puei, l'expedicion se diriguèt vèrs lo nòrd onte descurbiguèt l'illa Christmas a la fin de 1777 puei desbarquèt a Hawaii en 1778. Cook i foguèt inicialament considerat coma un dieu per lei populacions localas. Lei relacions entre lei membres d'equipatge e leis abitants foguèron donc relativament pacificas. L'exploracion de l'archipèu durèt uèch setmanas puei Cook decidiguèt de faire una pausa d'un mes dins la baia de Kealakekua. Durant aquela segonda pausa, lei relacions venguèron mai malaisadas e Cook foguèt tuat per d'indigènas lo 14 de febrier de 1779 après lo raubament d'un canòt de l'expedicion.
Après sa mòrt, Clerke venguèt lo cap de la mission e se dirigiguèt vèrs lo nòrd de l'Ocean Pacific segon lo camin fixat per Cook. Assaièt sensa succès de passer per lo destrech de Bering e moriguèt de tuberculòsi en aost de 1779. Lo retorn foguèt donc assegurat per lo luòctenent John Gore que deguèt faciar quauquei dificultats causadas per l'intrada en guèrra d'Espanha pendent la Guèrra d'Independéncia estatsunidenca (1776-1783). Fin finala, lei dos naviris de l'expedicion rintrèt au Reiaume Unit lo 4 d'octòbre de 1780.
Omenatges e posteritat[modificar | modificar la font]
Unei luòcs geografics son dichs en l'onor de l'òbra de James Cook e de seis expedicions d'exploracion :
- leis illas Cook, un estat d'Oceania associat a Nòva Zelanda.
- lo mont Cook (3 754 m), cima pus auta de Nòva Zelanda.
- lo destrech de Cook situat entre lei doas illas principalas de Nòva Zelanda.
- lo glacièr Cook, glacièr principau deis illas Kerguelen.
- lo gòf de Cook situat en Alaska.
- la baia de Cook en Polinesia Francesa.
- Cooktown dins lo nòrd de l'estat australian de Queensland.
- Puerto Cook dins lo sud d'Argentina.
Dins leis annadas 1970, doas navetas espacialas estatsunidencas, Discovery e Endeavour, foguèron nomadas segon lei naviris comandats per Cook durant sei missions d'exploracions.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (en) Beaglehole, John Cawte (1974). The Life of Captain James Cook. A & C Black. ISBN 0-7136-1382-3.
- (en) Collingridge, Vanessa (February 2003). Captain Cook: The Life, Death and Legacy of History's Greatest Explorer. Ebury Press. ISBN 0-09-188898-0.
- (en) Fernandez-Armesto, Felipe (2006). Pathfinders: A Global History of Exploration. W.W. Norton & Company. ISBN 0-393-06259-7.
- (en) Fisher, Robin (1979). Captain James Cook and his times. Taylor & Francis. ISBN 978-0-7099-0050-4. http://books.google.com/books?id=dhsOAAAAQAAJ.
- (en) Hayes, Derek (1999). Historical Atlas of the Pacific Northwest: Maps of exploration and Discovery. Sasquatch Books. ISBN 1-57061-215-3. http://books.google.com/?id=sl57oHrVXGoC.
- (en) Horwitz, Tony (October 2003). Blue Latitudes: Boldly Going Where Captain Cook Has Gone Before. Bloomsbury. ISBN 0-7475-6455-8.
- (en) Hough, Richard (1994). Captain James Cook. Hodder and Stoughton. ISBN 0-340-82556-1.
- (en) Kemp, Peter; I. C. B. Dear (2005). The Oxford Companion to Ships and the Sea. OUP. ISBN 978-0-19-860616-1.
- (en) McLynn, Frank (2011). Captain Cook: Master of the Seas. Yale University Press. ISBN 978-0-300-11421-8.
- (en) Moorhead, Alan (1966). Fatal Impact: An Account of the Invasion of the South Pacific, 1767–1840. H Hamilton. ISBN 0-241-90757-8.
- (en) Obeyesekere, Gananath (1992). The Apotheosis of Captain Cook: European Mythmaking in the Pacific. Princeton University Press.. ISBN 0-691-05752-4.
- (en) Obeyesekere, Gananath (1997). The Apotheosis of Captain Cook: European Mythmaking in the Pacificv. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-05752-1. "With new preface and afterword replying to criticism from Sahlins."
- (en) Rigby, Nigel; van der Merwe, Pieter (2002). Captain Cook in the Pacific. National Maritime Museum, London UK. ISBN 0-948065-43-5.
- (en) Robson, John (2004). The Captain Cook Encyclopædia. Random House Australia. ISBN 0-7593-1011-4.
- (en) Robson, John (2009). Captain Cook's War & Peace: The Royal Navy Years 1755–1768, Barnsley (South Yorkshire), Seaforth Books and Sydney, University of New South Wales Press, 2009. ISBN 978-1-84832-033-8 and 978 1 742231099.
- (en) Sahlins, Marshall David (1985). Islands of history. University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-73358-6.
- (en) Sahlins, Marshall David (1995). How "Natives" Think: About Captain Cook, for example. University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-73368-5.
- (en) Sidney, John Baker (1981). The Australian Language: An Examination of the English Language and English Speech as Used in Australia, from Convict Days to the Present. Melbourne: Sun Books. ISBN 978-0-7251-0382-8.
- (en) Stamp, Tom and Cordelia (1978). James Cook Maritime Scientist. Whitby: Caedmon of Whitby Press. ISBN 0-905355-04-0.
- (en) Sykes, Bryan (2001). The Seven Daughters of Eve. Norton Publishing: New York City, NY and London, England. ISBN 0-393-02018-5.
- (en) Wagner, A.R. (1972). Historic Heraldry of Britain. London: Phillimore & Co Ltd. ISBN 978-0-85033-022-9.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Dos mòrts èran de passatgièrs embarcats a Tahiti
- ↑ Subre lei 17 mòrts de l'equipatge dau HMS Adventure, 10 foguèron tuats durant una embuscada organizada per de Maoris.
- ↑ Lei 10 mòrts faguèron partida de l'equipatge dau Resolution que son comandament foguèt représ per Clerke après la mòrt de Cook. 4 foguèron tuats a Hawaii pendent un combat còntra de guerriers locaus.
- 1000 articles fondamentals
- Categoria Commons amb ligam local identic sus Wikidata
- Article utilizant lo modèl Commonscat
- Pagina utilizant Commonscat sens afichatge personalizat
- Naissença en 1728
- Decès en 1779
- Navegador anglés
- Explorator britanic
- Explorator del Pacific
- Recipiendari de la Medalha Copley
- Paginas utilizant de ligams magics ISBN


text:
Expression genica
L'expression genica es lo procès que dins totes los organismes procariòtas e eucariòtas transforma l'informacion codificada dins los acids nucleïcs en proteïnas per lo besonh de son desvolopament e foncionament. Dins tots los organismes, lo contengut del ADN de totas las cellulas es identic. Aquò vòl dire que contenon tota l'informacion necessària per la sintèsi de totas las proteïnas. Mas los gèns s'exprimisson pas totes al meteis temps ni en totas las cellulas. I a pas qu'un grop de gèns que s'exprimisson dins totas las cellulas de l'organisme e codifican per de proteïnas que son essencialas pel foncionament general de las cellulas e son coneguts coma gèns d'housekeeping. La rèsta dels gèns s'exprimisson o pas dins los diferents tipes de cellulas, segon la foncion de la cellula en un teissut particular. Per exemple, de gèns que codifican de proteïnas responsablas del transpòrt axonal s'exprimisson dins las neurònas mas pas en linfocits ont s'exprimisson de gèns responsables de la responsa immuna. Existís tanben una especificitat temporala; aquò vòl dire que los diferents gèns en una cellula s'alugan o s'apagan a diferents moments de la vida d'un organisme. En mai, la regulacion dels gèns vària segon las foncions d'aquestes.


text:
Byron Bay
Byron Bay es una vila de l'estat de Nòva Galas del Sud a la poncha orientala del territòri màger d'Austràlia. La vila es lo centre del Byron Shire, que compta mai de 30 000 estatjants (ABS, estimacion 2003). Lo Capitani James Cook nomenèt l'endrech Byron en onor de John Byron.
Byron Bay se situa a pauc près a 800 km al nòrd de Sydney e a 200 km al sud de Brisbane. Cape Byron, una poncha adjacenta a la vila, es lo punt oriental extrèm del continent d'Austràlia, e fa part d'un cratèr volcanic gigant. Lo far de Cape Byron comencèt de foncionar en 1901, e a la balisa pus fòrta d'Austràlia. La vila compta mai d'una bèla plaja e es una estacion balneària aimada dels toristas tant australians coma estrangièrs, amb en particular plan backpackers que viatjan long de la còsta australiana.
Eveniments[modificar | modificar la font]
- East Coast Blues & Roots Music Festival (Pendent las vacanças de Pascas)
- Splendour in the Grass
- The Byron Bay Writers Festival
- Byron Bay Film Festival
- Byron Underwater Festival
Estacions de ràdio[modificar | modificar la font]
- 2LM 900 AM (comerciala)
- Triple Z FM 100.9 (comerciala)
- JJJ 96.1 FM
- Radio National 96.9 FM
- Classic FM 95.3 FM
- ABC Northern Rivers 94.5 FM
- Bay FM, (comunitat)


text:
L'Occitan Blos de Jacme Taupiac : los signes diacritics
La nocion de signe diacritic es pas ensenhada a l’escòla primària, nimai al collègi. Per consequent, un fum de bons esperits sàbon pas que diacritic « se ditz d’un signe que s’escriu per atribuïr una valor diferenta a una letra (vocala o consonanta) o a un grop de letras ». Lo signe diacritic s’escriu : • Siá sus la letra, coma en espanhòl lo tilde sus la consonanta n per li donar la meteissa valor qu’al nòstre digrama nh : España, español, la viña ; • Siá jos la letra, coma en occitan la cedilha jos la consonanta c per tal que ça, ço, çò, çu represénten [sa], [su], [sò], [sy] : lo caçaire ; lo braçon ; çò que disi ; lo quartièr de Sant Çubran, a Tolosa ; • Siá entre doás letras, coma en occitan gascon lo punt naut que s’escriu entre n e h dins en·hangar « enfangar ». I a de lengas, coma l’anglés, qu’an pas de signes diacritics. N’i d’autras, coma lo francés, que n’an un fum mas ont la nòrma d’emplec d’aqueles signes es dramaticament incoerenta. Sonque un parelh d’exemples.
- Publicat dens Chroniques


text:
Nantuelh
Nantuelh (oficialament en francés Nantheuil) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Maizicourt
Maizicourt en picard ( Maizicourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Pierre Acquet de Férolles (defallit prematurament en 1862) e la siá esposa #viure dins lo castèl de Maizicourt.
- Pierre Acquet de Férolles (décédé prématurément en 1862) et son épouse vécurent au château de Maizicourt.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]