text:
Dijòus, 9 d'agost de 2018, 03h00 Cultura
Gasconha > Val d'Aran > Castièro
L’Universitat de Navarra ven de signar un acòrdi de collaboracion amb lo Conselh General d’Aran (CGA) e amb l’Institut d’Estudis Aranesi-Acadèmia Aranesa de la Lenga Occitana (AALO). La convencion a per tòca d’encoratjar l’estudi, la recèrca e la divulgacion del patrimòni lingüistic, istoric, artistic, païsatgistic, identitari e cultural del país occitan de cap de Garona.
L’acòrdi lo signèron dissabte passat, 4 d’agost, a Vielha lo sindic d’Aran, Carlos Barrera, e l’istoriana Julia Pavón Benito, directritz del departament de filosofia e de letras de l’Universitat de Navarra. Tanben participèron a la ceremònia de la signatura Elisa Ros, tecniciana de patrimòni del CGA, e Thaïs Rodés Sarrablo de l’universitat navarresa qu’es a l’origina d’aquel acòrdi de cooperacion.
L’acòrdi prevei de definir de projèctes concrets de recèrca dins de camps coma de collòquis e conferéncias, d’exposicions, de publicacions e de presentacion de libres, de congrèsses e de jornadas. Aquela convencion ajudarà a la candidatura de la Val d’Aran a l’inscripcion al Patrimòni de l’Umanitat de l’UNÈSCO dins una formula mixta de patrimòni natural e cultural.
Puèi, la delegacion de l’Universitat de Navarra visitèt la sedença de l’IEA-AALO.
#2 Seria tras qu'interessent de torna far la demanda encara e encara, en s'i botant a maites : chambra d'oc, IEO, AIEO, regions Occitanie, PACA, Nouvelle Aquitaine, Rhône-Alpes-Auvergne, Calandretas, OPLO..eca... Aquela reconeissènça per una instancia internacionala (doncas non-francèsa e non-europenca) de la valor de l'occitan e de son urgencia a lo sauvar e a lo promoùre faria sautar un verrolh psicologic. Tan en Occitània que dins l'arrogancia monolenga dau poder centralista parisenc.
#1 L'associacion que recampa de compatriòtas dei Valadas, la Chambra d'Òc, i pensèt fai 10 ans. Mai ges de respònsa de l'UNÈSCO: http://www.chambradoc.it/apelchambra.page
De legir aquel article me pausi tornamai la question : es que seria pas possible de far inscriure la lenga occitana al Patrimoni Mondial de l'Umanitat ? L'an plan fach per la cosina francesa, lo camembert, lo Mont Saint Michel, e patin-cofin. Alara perque pas per l'occitan ? En mai d'una vesibilitat mondiala seria tanben un biais per forçar la man a la parisencalha que contunha de far l'ignorantassa tre qu'om li parla de lengas minorizadas.


c: text/html

text:
Planvenguda peth siti deth Ostau Comengés
Bienvenue sur le site internet d'Eth Ostau Comengés
VIVA TRAMONTANA, QU’EI PARTIT !
Lançat en 2012, eth Hialat Tramontana qu’a coma objectiu era sauvaguarda e era transmission deths patrimònis culturaus immateriaus d’Euròpa. Quate deths sues membres – Akademia Profil (Polonha), LEM Italia (Italia) e Nosauts de Bigòrra e Eth Ostau Comengés (França) – prenguen part, dempús eth 1èr de seteme e per ua durada de 24 meses, a un navèth projècte intitolat Viva Tramontana ! - Parlar, dançar, trabalhar e esperar : 2018, Patrimòni culturau d’Euròpa.
Eth patrimòni culturau qu'avem podut cuélher qu’ei autan ric, variat que comun aras diferentas regions d’ Euròpa. Non demanda pas ara qu’a circular. Atau, qu’avem previst de difusar aqueres materiaus per animacions e era creacion d’utisses en tot amassar-lec en quate tèmas.
1. Era lenga ena sua diversitat
Que volem tanben realisar un documentari que’s poiria aperar Lingua Mater e que darà a conéguer eths sentiments lingüistics, eths ligams entre era vita deras personas e eras suas lengas mairalas, eras estacas « parentalas » qu’aqueras personas arressenten de cap ad aqueras lengas.
2. Era dança e eth cant
Cada partenari que seleccionerà duas danças cantadas representativas deth son territòri e que proposerà personas-ressorgas endà animar talhèrs auprès deths publics escolaris e adultes. En aqueres talhèrs que i aurà captacions videò que seràn montadas endà servir de tutoriau. Après, aqueras personas-ressorgas qu’aniràn en çò deths autes partenaris deth hialat endà ensenhar aqueras duas danças pendant talhèrs e/o seradas dedicadas.
3. Eras practicas ath torn dera èrba e deth pastoralisme
Aquera accion que prenguerà era fòrma d’ua exposicion que venguerà en complement deths documentaris qu’avem dejà realisat en eths Pirenèus e en Italia.
4. Eth culte mariau
Que s’agís de crear un album-fotò virtuau condat e un documentari. Aqueres dus supòrts s’apiejeràn sus eths testimoniatges que poderem cuélher auprès deth monde sus era Vièrja Maria.
Qu’avem tanben previst d’organisar un hestau qu’arrecapta danças, cants, musicas, lengas, projeccion d’audiovisuaus, exposicion, talhèrs… Aquera manifestacion, a on participeràn totes eths partenaris, qu’aurà lòc eths 5 e 6 abriu de 2019, a Montrejau (departament de Hauta-Garona, Region Occitania, França) e que serà intitolat Hestau Passa-Pòrts / Viva Tramontana ! Aqueth hestau qu’acuelherà 400 escolans deth cicle 3 dincara terminala, pendent era jornada deth divendres, e que proposerà nombrosas activitats ath public eth divendres de sers e eth dissabte – exposicions, taulas arredonas, talhèrs, bals, concèrts, cantadas – endà poder èster autantplan espectator coma actor dera hèsta e deth patrimòni que permeterà de hèr víver e de transméter.
VIVA TRAMONTANA, C'EST PARTI !
Lancé en 2012, le Réseau Tramontana a pour but la sauvegarde et la transmission des patrimoines culturels immatériels de l’Europe. Quatre de ses membres – Akademia Profil (Pologne), LEM Italia (Italie) et Nosauts de Bigòrra et Eth Ostau Comengés (France) – prennent part, depuis le 1er septembre et pour une durée de 24 mois, à un nouveau projet intitulé Viva Tramontana ! - Parler, danser, travailler et espérer : 2018, Patrimoine culturel de l’Europe.
Le patrimoine culturel que nous avons recueilli est à la fois riche, divers et commun aux différentes régions de l’Europe. Il ne demande à présent qu’à circuler. Aussi, nous avons prévu de diffuser ces matériaux par des animations et la création d’outils en le regroupant en quatre thèmes.
1. La langue dans sa diversité
Nous projetons ainsi de réaliser un documentaire qui pourrait s’intituler Lingua Mater et qui donnera à connaître les sentiments linguistiques, les liens entre la vie des personnes et leurs langues maternelles, les attaches « parentales » que ces personnes éprouvent à l’égard de leurs langues.
2. La danse et le chant
Chaque partenaire sélectionnera deux danses chantées représentatives de son territoire et proposera des personnes-ressources pour animer des ateliers auprès des publics scolaires et adultes. Ces ateliers feront l’objet de captations vidéo qui seront montées à des fins de tutoriels. Puis, les personnes-ressources se rendront auprès des autres partenaires du réseau afin d’enseigner ces deux danses lors d’ateliers et/ou de soirées dédiées.
3. Les pratiques autour de la fenaison et du pastoralisme
Cette action prendra la forme d’une exposition qui viendra en complément des documentaires que nous avons déjà réalisés dans les Pyrénées centrales et en Italie.
4. Le culte marial
Il s’agit de créer un album-photo virtuel raconté et un documentaire. Ces deux supports s’appuieront sur les témoignages que nous avons recueillis auprès des habitants concernant la Vierge Marie.
Nous avons aussi prévu d’organiser un festival mêlant danses, chants, musiques, langues, projection d’audiovisuels, exposition, ateliers…Cette manifestation, à laquelle prendront part tous les partenaires, aura lieu les 5 et 6 avril 2019, à Montréjeau (département Haute-Garonne, Région Occitanie, France) et sera intitulé festival Passa-Pòrts / Viva Tramontana !. Ce festival permettra d’accueillir 400 élèves du cycle 3 à la terminale, lors de la journée du vendredi, et de proposer de nombreuses activités au public le vendredi soir et le samedi – expositions, table ronde, ateliers, bals, concert, chant spontané – permettant à tous d’être à la fois spectateurs et acteurs de la fête et du patrimoine qu’elle contribuera à faire vivre et à transmettre.
Arretrobatz eras nòstras produccions (libes, libes-CD, DVD) ena nòstra botica en linha
Retrouvez nos productions (livres, livres-CD, DVD) sur notre boutique en ligne
http://www.oralitatdegasconha.net

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1054
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1054 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Après la rompedura de l'aliança franconormanda, Enric Ièr reüniguèt una coalicion larga ambé son fraire Audoïn e lo còmte d'Anjau Jaufré Martel per atacar Guilhèm II de Normandia. Doas armadas reialas comencèron l'invasion de Normandia. Poguèron pilhar la region d'Evreux. Pasmens, una d'aqueleis armadas foguèt vencuda a Mortemer. L'autra arrestèt sa campanha e se retirèt.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Escòcia[modificar | modificar la font]
Començament d'una guèrra novèla per lo contraròtle dau reiaume d'Escòcia entraïnada per lei revendicacions de Malcolm Canmore, fiu dau rèi Duncan tuat en 1040 per lo rèi Macbeth, qu'èra sostengut per Northúmbria. Lo 27 de julhet, un combat a Dunsinane s'acabèt per una victòria parciala de Malcolm. Lei dos òmes se partejèron lo reiaume mai la patz foguèt rapidament rompuda.
Africa[modificar | modificar la font]
Almoravides[modificar | modificar la font]
Perseguida dei campanhas militaras acomençadas l'annada precedenta (→ 1053) còntra lei tribüs berbèras que contrarotlavan lei rets comerciaus dau Sahara Occidentau. Victòria importanta, leis Almoravides conquistèron Sijilmasa dins lo corrent de l'annada. Puei, contunièron d'avançar vèrs lo sud en direccion de la vau de Nigèr (→ 1055).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Astronomia[modificar | modificar la font]
Observacion de la supernova a l'origina de la Nebulosa dau Cranc per d'astronòms chinés, arabis e europèus. Foguèt pron lusenta per demorar visible de jorn.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Agost de 2018 l'IEO 34 comunica a sos sòcis e associacions sòcias.
Sèm malcorats de vos faire assaupre que sèm forçats de nos desseparar, per rasons economicas, de nòstra directritz e amiga Ruth Kaiser. Es de plànher, mas los que bailejan ara las ajudas publicas regionalas qu'an normalament vocacion de sosténer la lenga e la cultura nòstra dins son espandiment e sa difusion an pas comprés l'interès de manténer aquel emplec, ni mai la necessitat d'una botiga de difusion occitana (libres e produches derivats) dobèrta au còr de Besièrs, dins un barri popular.
Volèm saludar e grandmercejar Ruth per l'òbra complida e son abnegacion a la menar, de la creacion al manteniment d'aquel luòc de cultura e de convivéncia mas tanben detràs son taulièr, un pauc d'en pertot per lo país, de punta de clar a solelh colç, que vente, que plòga e que tomben de rabanèlas. Es una veirina sus un autre occitanisme que se tampa uòi. Ne sèm desconsolats e descorats.
Tenèm a mercejar e a rassegurar aqueles que fins a uòi nos an sostenguts, partenaris o personas, farem tot per esperlongar e manténer las collaboracions passadas. Lo CA de l'IEO 34, cotria lo Centre cultural lo Camèl, son a obrar amassa per ensajar de trapar solucions, mai que mai a travèrs una ajuda militanta e benevòla. (Se nos volètz faire prodèl es l'ora de faire pinchon !) Ensajarem de tornar dobrir la botiga quauques oras per setmana a partir de setembre. La venda dels libres se farà tanben per correspondéncia, lo trabalh d'edicion va contunhar come de per abans, bailejat per Florian Vernet.
La tinada de 2018 ven de paréisser, (3 de 4 : lo quatren deuriá pas tardar) Traparetz aquí lo ligam ligam per badar, faire vòstras causidas e crompas.
De tot biais, nos daissarem pas tòrcer per una politica lingüistica nècia que nos va totes plegar ! Lo prètzfach de l'IEO 34 se va naturalament perseguir : ajuda als corses d'occitans e a las associacions sòcias. Lo site serà a cha pauc espolsat se nos volètz mandar las entresenhas necitas per aquò far, un blòg de comunicacion evenemenciala sus çò que portatz es a se metre en plaça. Tot serà a carrau per la dintrada.
Plan evidentament podrem pas téner pè a la bòla sens vosautres. Alara, vos mercejam per aqueles que l'an pas encara fach (tanben las associacions, ne manca fòrça aqueste an ! Ont sètz ?) de vos marcar a l'IEO per nos sosténer e faire abans.
Mercés
Las còlas del CA de l'IEO 34 e del Camèl


text:
Èrm
Un èrm (var. èrme) es una tèrra inculta, un camp abandonat o un luòc semidesertic e arid de la vegetacion esclarzida. Per extension designa una tèrra en estat natural de vegetacion bassa, seguís una zona de garriga e abans lo desèrt
Sovent los camps ermàs son daissats sens cultura a causa de dificultats naturalas. Per exemple la distància excessiva dels punts abitats, la manca d'aiga, l'infertilitat o l'abondància de ròcs. La vegetacion dels èrms es constituida d'èrba o bassa, paura e esclarzida o de pichonas matas separadas per d'espacis de tèrra nuda.
Importància ecologica[modificar | modificar la font]
Sovent mespresats coma terrens inutils e improductius, los èrms son importants ecologicament per tota una seria d'espècias vegetalas e animalas. Fòrça plantas i venon espontanèament, e tota una populacion d'insèctes, aucèls, reptils e anfibians vivon dins aqueles luòcs. La destruccion d'aquel abitat provòca una fòrta diminucion d'aquelas espècias endemicas.


text:
02/12/2017
Lo diable, lo rector e lo campanièr
Jean-Claude Dugros nous livre la version en occitan languedocien de «Le diable, le curé et le carillonneur», collecté par Claude Seignolle, dans « Contes populars de Perigòrd», livre bilingue occitan français aux éditions Novelum IEO.
Autres còps, i aviá un campanièr que se preparava per sonar l’Angelús. Dobriguèt la pòrta de la glèisa, dintrèt e veguèt dins l’ombra coma dos pichons lums que bolegavan.
Sortiguèt còp-sec e anèt quèrre lo rector(1) qu’èra dempuèi longtemps tengut al lièit per una crisi de reumatisme. Diguèt al rector :
– Vos cal venir, Monsur Curet. I a lo diable dins la glèisa.
– Lo diable es dins la glèisa ? diguèt lo rector. Mas sabes ben que i a pas de diable dins las gléisas !
– Vos disi de venir veire.
– Sabes ben que pòdi pas marchar.
– Vos portarai, diguèt lo campanièr.
Alara, ajudat per la serviciala(2), lo vestiguèt, puèi se lo botèt sus l’esquina e lo menèt jusc’a la glèisa. Abans de dintrar dins lo sant lòc, lo rector diguèt al campanièr :
– Cada còp que dirai quicòm, respondràs « Amen ».
Dintrèron. A quel moment, una fòrma sautèt cap al lum del defòra e passèt entre las cambas del campanièr.
– Lo diable ! Lo diable ! bramèt aqueste en tombant per tèrra, talament ben que lo rector se trobèt sietat d’escambarlons(3) sus la misteriosa aparicion que s’èra botada a se rebalar(4).
– Lo diable m’empòrta ! Lo diable m’empòrta ! bramèt lo rector a son torn.
– Amen ! Monsur lo Curet ! Amen ! credèt alara lo campanièr.
Mas lo rector bramèt :
– Digas pas amen puèi que lo diable m’empòrta !
A quel moment tombèt e tots dos se mainèron que lo diable en question era sonca una malurosa cabra enquera mai espaventada qu’els.
Vocabulari :(1) curé(2) bonne (3) à califourchon (4) ramper
Dédicaces occitanes à L' Espace Culturel Trélissac le 2 décembre 2017
L'Espace Culturel Leclerc du centre commercial La Feuilleraie à Trélissac organise samedi 2 décembre de 14 h à 18 h "Dédicaces occitanes", une séance de présentation et de dédicace des derniers ouvrages de six auteurs occitans périgourdins :
Micheu Chapduelh pour "Des mois et des jours, almanach occitan",
Daniel Chavaròcha pour "Nhòrlas",
Joan-Claudi Dugros pour "Contes populars de Perigòrd,
Joan Ganhaire pour "Un tant doç fogier",
Jan-Peire Reidi pour "Lo Nas e lo Manteu"
et Joan-Pau Verdier pour "Lenga de Pelha, ragots d'oc".
Venez rencontrer, bavarder, passer un bon moment en liberté avec les auteurs.
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Nicolas Peuch nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 3 de decembre 2017 sur França Blu Perigòrd sera Sylvain Carrère dau grope de rock occitan Papa Gahus per parlar de la surtida de lor noveu CD "Calhvari" ( charivari).
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Per escotar l'emission en directe o en redifusion, clicar sur lo ligam: França Blu Perigòrd
Veiqui lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
e los ligams vers lo sites de Nicolas Puech: www.nicolaspeuch.com e anemtrio.com e facebook.com/nicolaspeuch


text:
Vòs descorbir e contrastar aspèctes culturaus de Catalonha damb es auti païsi d'Euròpa?
- Catalonha e Alemanha
- Catalonha e Àustria
- Catalonha e Belgica
- Catalonha e Espanha
- Catalonha e França
- Catalonha e Ongria
- Catalonha e Irlanda
- Catalonha e Itàlia
- Catalonha e Païsi Baishi
- Catalonha e Païsi Nordics
- Catalonha e Polonha
- Catalonha e Reiaume Unit
- Catalonha e Republica Eslovaca
- Catalonha e Chequia
S'ès de bèth país mentat en aguest tèst e vòs aportar naua informacion o precisar era que i a...
S'ès d'un país europèu que non ges en aguest tèst e t'agradaria que i siguesse, escriu-mos a: assessoria.intercat@gencat.cat!
© Berta Gaya Roqueta


text:
Geografia d'Itàlia
La geografia d'Itàlia es constituida principalament per una granda peninsula que s'estend cap a la Mar Mediterranèa, ont amb sas doas principalas illas, Sicília e Sardenha, crèa massas aqüaticas importantas, coma la Mar Adriatica al nord-èst e la Mar Ioniana al sud-èst.
Los Apenins forman la colomna vertebrala de la peninsula ; s'unís amb los Alps, la cadena montanhòla que forma un arc al nòrd. Alà se tròba tanben una granda planura alluviala, la planura de Pò, drenada per Pò e sos divèrses afluents provenent dels Alps, dels Apenins e de las Dolomitas.
Son punt culminant es lo Mont Blanc (Monte Bianco) a 4810 m d'altitud, mas Itàlia s'associa mai facilament amb dos volcans famoses: Vesuvi, actualament inactiu, prèp de Nàpols e Ètna, fòrça actiu, en Sicília.


text:
Neuilly sur Seine
Neuilly sur Seine (Neuilly de Sèina, fr. Neuilly-sur-Seine) es una comuna francesa situada dins lo departament dels Nauts de Sèina e la region d'Illa de França.
Somari
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
24 juillet 2007
Espèr de lenga
Òskòt !Aquò vòl dire : cala-te. Dins la lenga de mon paire. Cala-te. Vaquí un dels rares mots que m'aprenguèt de sa lenga. Un còp que coneisses aquel mot, n'as pro. Pas besonh d'aprene lo de mai. Pas besonh. Una lenga per se calar. Ça que la, i a qualques mots autres que m'aprenguèt. Bichwèyè. Espèra. Cala-te. Espèra.Tot çò qu'agrada a un enfant. Aquela lenga. L'espèri. La sabi pas parlar, ni mai la pòdi entendre. La lenga de mon paire e de mos reires, la s'es gardada e totjorn l'espèri. Capiti pas de l'aprene e aprèni totas las... [Lire la suite]
24 juillet 2007
Definicions
Alavetz : Ala andicapada d'èsser totjorn sola. Pòt pas volar mas se passeja, de frasa en frasa, encoraja, los òmes de parlar. Exemple : "Alavetz, la seguida. Alavetz, contunhi. Alavetz, voliái dire... Alavetz, sabi pas pus."Ça que là : Locucion totun per dire pr'aquò que pasmens e mai çò que precedís siá dich, quand meme cal pas oblidar ça que la d'i opausar çò que seguís. Exemple : "Vendrai segurament. Ça que la, m'esperes pas." Corbatàs : Aucèl en costuma que pòrta cravatas e demanda moneda. Exemple : "Ai... [Lire la suite]
24 juillet 2007
Tapenada e ravanèla
Coneissi qualqu'un que fa de mèl.Aquò es plan bèl. Coneissi qualqu'un que fasiá de formatge.Ne fa pas pus, es plan domatge. Ieu fau d'occitan. Òditz qu'es curiós. Lo que ditz aquò, crèsi qu'es gelós. L'aucèl dessenha a broa de nívolTròces largs de cèl, linhas d'embolhIèr la davalada daissèt plaça a l'ivèrn. Me fa totjorn coma s'èra lo darrièr.


text:
Découvrez Saint-Usuge
Située à 6 km au nord de Louhans sur la RD 13 reliant Louhans à Pierre de Bresse , à mi-chemin de Chalon sur Saône et de Lons -le Saunier, la commune de Saint-Usuge est implantée en plein cœur de la Bresse Bourguignonne.
Saint-Usuge fait partie du canton de Louhans qui regroupe 9 communes ( Branges, Bruailles, La Chapelle Naude, Montagny près Louhans, Ratte, St Usuge, Sornay, Vincelles, Louhans-Châteaurenaud).
En dehors du bourg, l'habitat se répartit en 26 hameaux.
On peut y accéder depuis l'autoroute par les sorties : N°8 à "Beaurepaire en Bresse" et N°9 à "Le Miroir".


text:
Diluns, 9 de genièr de 2017, 03h00 Societat
Provença > Comtat de Niça > Costiera Niçarda
La maquisarda niçarda Joseta Anelli parlava en occitan amb son paire quand foguèt detenguda pels nazis
© 8 ème Canton de Nice, avec Philippe Rossini et Anne Ramos
Niça ven de pèrdre una de sas grandas dònas. Ven de nos quitar a 93 ans Joseta Anelli, anciana maquisarda que luchèt contra los nazis quitament en emplegant la lenga occitana.
Nascuda Josette Lanzilloti lo 20 de març de 1924 dins la carrièra de Santa Clara de Niça vièlha, prenguèt lo maquís quand aviá a pena 18 ans. Cambièt d’identitat en se fasent apelar Jeanine Bouin, encaminèt lo corrièr dels francs tiraires e menèt de missions perilhosas. Arrestada amb son paire, que tanben èra resistent, parlava amb el en occitan durant la detencion. “Foguèt torturada per la Gestapo sota lu uelhs de son paire que l’implorèt en niçard de pas parlar”, çò rapòrta Nice-Matin. “Es en occitan que son paire la suplica de donar ges de nom”, çò confirma Aquò d’Aquí. Joseta Anelli diguèt pas res, tota muda jos los còps e las cremaduras.
Foguèt liberada per las tropas estatsunidencas a Marselha après tres meses de detencion. Puèi, dediquèt caduna de las decoracions que recebèt als 23 resistents niçards que foguèron fusilhats sul baloard de l’Ariana. “Despuei fasiá pauc parlar d’ela”, çò rapòrta Aquò d’Aquí.
Las heroinas e los herois jamai moren.


text:
Darfor
Darfor es un grand país istoric d'Africa, au centre-nòrd, que se situa uei dins l'oèst de l'estat de Sodan. Pus precisament, "Darfor" pòt designar tanben lo territòri dau pòble for que parla la lenga for. Mai au sens larg, Darfor es una zona pron vasta qu'englòba de pòbles e de lengas divèrsas.
Geopolitica[modificar | modificar la font]
Darfor coneis un conflicte armat entre lei milícias Janjawid aràbias, pròchas de l'estat sodanés, e lei rebèls negres africans, eissits dei populacions localas. Leis expèrts internacionaus estiman que lei milícias Janjawid, amb la complicitat de l'estat sodanés, cometon una repression sagnosa e fòrça atrocitats còntra lei populacions civilas de Darfor, çò que provòca per aquelei d'aquí un exili forçat vèrs lei regions vesinas de l'èst de Chad.


text:
Ben prèsta lo sieu atalhier per li activitats de Nissa Pantai [Ben prête son atelier pour les activités de Nissa Pantai]
L’artista Ben VAUTIER, qu’es un amorós dei lengas, acuelhe aquest an Nissa Pantai dins lo sieu atalhier que li a confidat la Comuna de Nissa. Situat
Entrevista nissardo-còrsa de Gilles SIMEONI da Ràdio Nissa Pantai [Interview nissardo-corse de Gilles SIMEONI par Ràdio Nissa Pantai]
Lo diluns 17 de setembre a 19 oras sus Ràdio Nissa Pantai, porretz escotar, dins l’encastre de l’emission « Li belugas de Cristòu », l’entrevista exclusiva de Gilles SIMEONI, sòci
Ràdio Nissa Pantai inaugura la sieu nòva emission « Descubèrta musicala » [Radio Nissa Pantai inaugure sa nouvelle émission « Découverte musicale »]
Encuèi lo 12 de setembre a 16 oras sus Ràdio Nissa Pantai, porretz escotar la novèla emission « Descubèrta musicala », que vos farà descurbir cada còup un
Ràdio Nissa Pantai entrevista lo Còro de Berra a prepaus de Sèrgi Dotti [Radio Nissa Pantai interviewe le Corou de Berra à propos de Serge Dotti]
Dimècres lo 12 de setembre a 19 oras sus Ràdio Nissa Pantai, porretz escotar, dins l’encastre de l’emission « Li belugas de Cristòu », l’entrevista exclusiva de Miqueu
FotPantai: Nissa-Roazhon comentat da Ràdio Nissa Pantai [FotPantai: Nice-Rennes commenté par Ràdio Nissa Pantai]
Ràdio Nissa Pantai comenterà lo rescòntre Nissa – Roazhon ! Divendres lo 14 de setembre a 19 oras sus Ràdio Nissa Pantai, Elisa DI BELLA


text:
Claude Jade
Claude Jade (n.1948, m.2006), foguèt una actritz francesa de cinèma, de television e de teatre.
Deguèt son primier ròtle de cinèma amb François Truffaut e capitèt de se far conéisser internacionalament per son ròtle dins lo filme Baisers volés (1968), que fan d'ela una deis eroïnas luminosas de Truffaut (Domicile conjugal, L'amour en fuite), Alfred Hitchcock (Topaz), Edouard Molinaro (Mon oncle Benjamin), Gérard Brach (Le bateau sur l'herbe), Kei Kumai (Kita no misaki), Sergei Iutkevich (Lenin in Paris), Jean-Pierre Mocky (Bonsoir)...


text:
Umanitats
Creatz (exemple detalhat) la sospagina qu'assegurarà lo seguiment del processús de traduccion en clicant sus Projècte:Traduccion/Umanitats.
Umanitats (del latín humanitas) son l'ensems de las disciplinas en relacion amb la coneissença umana e la cultura. Se destrian deis sciéncias socialas au caracter ideografic - estudi de particularitats sens crear leyes o postulats generals - de sos metòdes de recèrca.
Las umanitats son conformadas deis siguientas disciplinas d'estudis:
- art e istòria de l'art
- literatura e literatura comparada
- istòria
- teologia e religion
- filosofia
- filologia
- lingüistica
- semiotica
- semiologia
Es important aver fòrça en clar de que la semiotica e la semiologia forman partida de la lingüistica, d'ende tanben es necessari decir lo de qué la semiologia s'ubica dins deis sciéncias umanas quand aquesta es dins deis sciéncias deis socialas?
Aquestas tres últimas son a vegedas classificadas amb las sciéncias socialas. Dins algunas currícula universitarias, especialament d'universitats anglosajonas, s'inclu a las sciéncias de l'informacion e a la bibliotecologia dins deis umanitats. Dins algunas clasificacions, coma au cas de sciéncias umanas, s'inclu a las umanitats e las sciéncias socialas en un meteis grop.


text:
Anita Baker
Anita Denise Baker (26 de genièr de 1958) es una cantautora americana. Comencèt sa carrièra cap a la fin de las annadas 1970 dins lo grop de musica funk, Chapter 8. Mai tard en 1882, coneguèt lo succès gràcias a son primièr album en solista The Songstress. Sa popularitat se consolidèt e cresquèt amb son segond album espelit en 1986, Rapture, e sa cançon "Sweet Love" que li faguèt ganhar un Prèmi Grammy. Dempuèi la debuta de sa carrièra, Baker es estat guerdonada amb 8 Prèmis Grammy.
Discografia[modificar | modificar la font]
- The Songstress (182)
- Rapture (1986)
- Giving You the Best That I Got (1988)
- Compositions (1990)
- Rhythm of Love (1994)
- My Everything (2004)
- Christmas Fantasy (2005)


text:
Eth pròplèu dia 12 de mai entàs 20,00 ores en Era AudioVisuau de Vielha (antic cinema) e, en marc des trebalhs que Convergéncia Aranesa està portant a tèrme entà crear eth nau espaci polític en Aran, organitzam ua Conferéncia tamb eth títol: “des informes de posicion deth Vaticà ara defensa deth futur d’Aran”.
Er objectiu dera madeisha ei, contextualitzar eth present accelerat que viuem e méter ath dessús dera taula elements de debat e reflexion as reptes e amenaces que mos vieràn en un espaci de temps fòrça cuèrt. Ei un acte dubèrt ath públic e que aprohondís ena vertadèra creacion d’un nau espaci polític transformador e colectiu entà dar solocions ad aguesti reptes e amenaces coma País.
Convergéncia Aranesa a daurit es pòrtes e dejà mès de 70 persones an participat, opinat e parlat sus era constroccion deth nau espaci polític en Aran, volem que tu sigues eth protagonista, ei a díder es persones e eth País. Aquera ei era nòsta motivacion. Volem que sigue un projècte collectiu, de toti e totes.


text:
13/02/2013
Questa setmana sur "Meitat chen, Meitat pòrc"...
Joan-Pau Verdier nos informa que lo convidat de l'emission dau diumenc 17 de feurier sera
Joan Ganhaire,
Conselhier Generau de Brantosme, Delegat a la lenga e a la cultura occitanas, escrivaire occitan que nos parlara de la segonda amassada publica sur l'evolucion de la politica despartamentala en favor de la lenga e de la cultura occitana prevista per lo 28 de feurier ...Tot quò-qui sur :
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers l'IEO França Blu Perigòrd
e vers lo site de Joan Ganhaire:
09:12 Publié dans Actualitats, Promòven la lenga occitana | Tags : jean ganiayre, meitat-chen meitat-pòrc, france bleu périgord, émission occitane, jean-paul verdier | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
Una frema tuba, agachant la mar, lei parpèlas
mieg barradas ; un òme, lo tòrse nus, aganta sa guitarra e joga per sei vesins ; acoidat an’una taula fàcia a sa botelha, un autre parla am’una frema… Tot aquò sota un cèu tant blu coma la mar que s’estira a l’infinit davant aqueu pichon pòple de monde enestivat, de tota evidéncia populàri, que pasmens viu en riba de mar coma lei richàs d’ara.
Salah Benacer veniá de fotografiar d’òmes au trabalh, am’un reportatge sus lei pairoliers
en Crau, e aviá dins l’idèa de faire tot parier amé lei sauniers
de Camarga. Ailàs ! vaquí que la societat que leis emplega barra sei pòrtas per esplechar la sau
en Tunisia. Lo fotografe se’n va alòr un pauc mai luenh, jusqu’au moment que sa veitura podrà pus anar davant. Es arribat a la plaja, onte s’esparpalhan caravanas e tendas…
Piemanson, au desbocat dau deltà dau Ròse, èra « lo luec conscient dau partatge, de mondes que se rejonhián dins un pantai esvelhat »
que ditz l’artista.
L'i vendrà d'annadas, 'mé convivència, fotografiar lo monde fòra dau monde...


text:
Landeronde
Landeronde es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendèa e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Landeronde Se situa a 12 quilomètres de La Ròca-sus-Yon e a 9 quilomètres de la Mothe-Achard.
Landeronde se situe à 12 kilomètres de La Roche-sur-Yon et à 9 kilomètres de la Mothe-Achard.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
En Ondas de Domenja Lekuona : los Pagalhós aus trenta ! entà La Sobirana.
Dijaus 26 a 8h lo ser e dimenge 29 de seteme a 11h, quinze Pagalhós en entervista en 2005 tà la sortida de La Sobirana. Aus 50 ‘mics !!
Las musicas d’En Ondas (totas quasi de La Sobirana trociquejadas qu’ei ua edicion batalaira..!)
* Au reng deus benurós
* La Sobirana
* Que seram çò que bastiram
* La vielha usina
* Los junquets
* Libertat
* Campesino (deu disc compacte Hami de víver)
* Les cantonniers
* Garbura
* San Vincenç
Sonaus Joan Francés Tisnèr Crane airways.


text:
Hurtigheim
Hürtigheim en alemannisch (Hurtigheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Hutigheim A situat a 13 km al nòrd-oèst d'Estrasburg. Aquela municipalitat a traversat per una anciana via romaine disposicion d'Estrasburg a Saverne, uèi nomenada « rota de las Romains ».
Hutigheim est situé à 13 km au nord-ouest de Strasbourg. Cette commune est traversée par une ancienne voie romaine allant de Strasbourg à Saverne, aujourd'hui nommée « route des Romains ».
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Setembre 26, 2014 per calandretapamias
Bonjorn a totes,
Nòstra classa es fòrça plan : avèm de leis, de cintas de comportament, de moneda (que se sona los dracs). Trabalham fòrça e progressam cada jorn. Sèm en classa dempuèi lo 2 de setembre, e vosautres ?
Sèm 23 : 8 de 7 ans, 7 de 8 ans, 6 de 9 ans e 2 de 10 ans.
Pendent l’annada, trabalharem suls 4 elements : la tèrra, l’aire, l’aiga, lo fòc. En sciéncias trabalham sus la natura, la tria e lo reciclatge dels rebuts, l’òrt. En espòrt, nos entrainam per l’endurança.
Aqueste matin, avèm amassat de rebuts al bòrd de la carrièra : n’amassèrem 25 kg !!!!
Mandat dins Uncategorized | Leave a Comment »
decembre 19, 2013 per calandretapamias
Occitània es un pais qu ‘es un pauc conegut. Occitània , qu’es aquò ? Es en Euròpa, dins l’estat francés, e 2 bocins dins l’Estat espanhòl e dins l’estat italian. S’i parla occitan. L’occitan s’es fabricat gràcias al latin.
Occitània es un pais de montanhas (los Alps, los Pirenèus, e lo Massis Septentrional) e de planas e planòls ; i a tanben plan de caunas. Es entre la Mar Mediterranèa e l’Ocean Atlantic.
Occitània a 20 milions d’abitants per una superficia de 200.000km2. Quinas son las « capitalas » d’Occitània ? Las capitalas son : Tolosa, Bordèu, Marselha, Albi, e Montpelhièr.
Aqui de croses occitanas :
Yonas, Alycia
Mandat dins Pàmias | Balisat Alps, mar, massis septentrional, Mediterranèa, montanhas, occitan, Occitània, Pirenèus, Tolosa | Leave a Comment »
decembre 19, 2013 per calandretapamias
A 956 mètres d’altitud, quilhat sus un puèg rocos dominant la val d’ Arièja; lo castèl de Lordat aculhis 35 ausèls rapinhaires. Los ausèls mai importants son : un falcon pelegrin, un voltor, un milan reial, un milan negre, una agla reiala …
Es a Lordat, en Arièja, entre Foish e la Vila d’ Ax.
Vitalis
Mandat dins Pàmias | Balisat agla, Arièja, castèl, Lordat | Leave a Comment »
decembre 19, 2013 per calandretapamias
Dempuèi 1994, una entrepresa s’es installada a Leitora e desvolopa un projècte de remesa en valor del pastèl.
Dins las fuèlhas d’aquela planta, se tròba un principi colorant que permet d’obtene lo blau.
De la Renaissença al sègle XVII, lo pastèl ocitan èra considerat coma lo melhor d’Euròpa. Se trabalhava la pasta de fuèlhas qu’èra prestida a la man per ne far de còcas apeladas cocanhas. Èran embaladas e expausadas. Las destinacions principalas èran Londres, Anvèrs, Amborg, Bilbao, e Sant Sebastian.
Se pòt far 5 culhidas per an. Per obténer 2 quilograms de pigments, cal amassar 1 tona de fuèlhas. Van subir de transformacions : maceracion pendent 4 oras, oxidacion, passatge dins una cuba de repaus. Aital, s’obten una pasta blava encre.
Cossi fabricar de « pastèls » es a dire de bastons de color per dessenhar ? Cal de colorant artificial, de flors secas de pastèl e cal far còire 1 ora a 2 oras amb d’aiga. Daissar secar 1 ora o 2 oras.
Lo pastèl se pòt veire jos formas diferentas, coma:
Louane , Alice e Angie.
Mandat dins Pàmias | Balisat blau, Cocanha, color, Leitora, Occitània, pastèl | Leave a Comment »
decembre 19, 2013 per calandretapamias
Iouri, Malys’Ann e Diego avian enveja de vos presentar Irlanda.
Irlanda (Eire en irlandés) es una granda isla de l’archipel britanic, que fa 82.460 km². Irlanda es divisida en doas partidas, la republiqua irlandesa (70.282 km²) amb Dublin coma capitala, e Irlanda del nòrd (14.120 km²) que lo centre mai important es Belfòrt. Los primièrs abitants de l’isla que n’avèm de traças, èran de raças ibericas : lor presenca es atestada per de contruccions megaliticas, coma los dolmèns e los « cromlechs », que remontan al Neolitic. Un « cromlech » es una construccion megalitica preïstorica contituït per un alinhament de monolits.
Mai tard, a la seguida de la colonizacion gaelica (600 av. J.C), la civilizacion del bronze s’espandis dans l’isla, provocant lo desvolopament de formas d’organizacion economicas e socialas de caractèr tribal introdusidas pels Gaels. En 432,lo crestianisme penetrèt en Irlanda gràcias a Sant Patrici. Puèi Irlanda patiguèt, a l’entorn de 795, l’invasion dels Escandinaus que mantenguèron lor egemonia fins a la segonda mitat del sègle XII . Alavetz Enric II d’Anglatèrra prenguèt possession de l’isla. Dempuèi, l’istòria d’Irlanda es rica dels esplèits dels òmes que temptèron de se desliurar de las dominacions britanica e protestanta : Daniel O’Connel, que reüssiguèt a la debuta del sègle XIX a far suprimir lo « Test Act » (1828) e obtenguèt l’emancipacion dels catolics . La terribla famina de l’annada 1849 e las seguentas, provoquèt una emigracion massiva cap als Estats-Units e cap a Anglatèrra. Aqueste fenomèn foguèt propici a la causa de l’independéncia, que los imigrants sostenguèron en joscrivent e en manifestant. Enfin, aprèp de sègles de luita, Irlanda obtenguèt l’independéncia,en 1937.
Pais paure, Irlanda fonda son economia sus l’elevatge e sus l’agricultura.
L’equipa d’Irlanda de fotbòl, pas reconeguda per la FIFA , aujòl de l’equipa d’Irlanda del Nòrd de fotbòl , se reclamèt represententa de l’ensemble de l’isla d’Irlanda ; es estada activa entre 1882 et 1950. L’equipa de Republica d’Irlanda del fotbòl es l’equipa que representa l’Estat d’Irlanda dins las competicions internacionalas. L’equipa d’Irlanda del Nòrd de fotbòl es l’equipa que representa l’Irlanda del Nòrd dins las competicions internacionalas.
FIFA : La FIFA es la Federacion Internacionala de Football Associacion.
Lo blason d’Irlanda del sud es representat per una lira :Lo blason d’Irlanda del nòrd es representat per un leon e un cèrvi:
Mandat dins Pàmias | Balisat fotbòl, geografia, independéncia, Irlanda, istòria | Leave a Comment »
decembre 17, 2013 per calandretapamias
Enric III de Navarra, darrièr comte de Foix, ven rei de França jol nom d’Enric IV.
Amb sas nautas muralhas e sas tres tors, aquel castèl fòrt se quilha al rescontre de L’Arget e de l’Arièja, sus un puèg de rocs, que domina la vila medievala de Foix .
Julia Mazet
Mandat dins Pàmias, Uncategorized | Leave a Comment »


text:
Airal protegit
Los airals protegits son d'espacis creats per la societat dins son ensems, articulant d'esfòrces que garantiscan la vida en condicions de benestança, es a dire, la conservacion de la biodiversitat coma lo manten dels processús ecologics necessaris a sa preservacion e al desvolopament de l'òme.
Los airals protegits contribuisson a la conservacion del patrimòni natural e cultural del país e ajudan a reduire las pressions causadas per d'unas activitats umanas subre aquestes environaments.


text:
720
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 720 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Après lo sètge arabi de 717-718 e la guèrra civila de 719, Leon III decidiguèt d'adoptar una politica de redreiçament de l'Empèri. Per renfòrçar lo poder centrau, nomèt son fiu Constantin (nascut en julhet de 718) coma coemperaire. Puei, per restaurar l'economia, decidiguèt de tornar poblar Constantinòble. Pasmens, lei combats acomencèron tornarmai còntra leis Arabis que s'opausèron ai temptativas de reconquista bizantina en Anatolia.
America[modificar | modificar la font]
Palenque[modificar | modificar la font]
Mòrt de K'inich K'an Joy Chitam II.


text:
Eth Conselh Generau d’Aran a trauès deth departament de Cultura e Politica Lingüistica met en foncionament un an mès, eth “Volontariat per aranés”.
Un programa que vò facilitar qu’es persones qu’an coneishements basics d’aranés, mès que non s’ausen a parlar-lo, poguen trobar-se damb persones que lo parlen abituauments e d’aguesta manèra practicar era lengua.
Er objectiu principau deth “Volontariat per aranés” ei facilitar un espaci de comunicacion a on era persona qu’a coneishements basics d’aranés e vò lançar-se a parlar-lo e aquerir fluidesa, ac pogue hèr damb ua persona que lo parle abituauments.
Se tracte donques, de méter eth contacte a dus volontaris (eth que lo parle abituauments damb eth que vò aquerir seguretat ara ora de parlar-lo) entà que se tròben a on melhor les semble entà parlar aranés, de manèra absoludaments desinteresada, aumens pendent dètz ores (ua ora ara setmana pendent dètz setmanes).
Sonque cau donques parlar un shinhau d’aranés, disposar d’ua ora ara setmana, pèrder era vergonha e auer desir d’apréner.
Trobaratz tota era informacion sus eth Volontariat per aranés en següent ligam http://www.conselharan.org/volontariat-per-aranes/ o en tot trucar ath telf. deth Conselh Generau d’Aran 973 64 18 01
Hònt: C.G.A.


text:
Divendres, 1.12.2017 03h00
Bonaür per las carrièras de Barcelona
Aqueste jorn, per celebrar la republica,
Una republica sens cap forca ni pica.
Lo pòble ritz, canta, dança, plora e se dona.
Mas per Espanha l'ora de l'ataca sona :
Ja aviá espandit la sang a còps de trica,
Ara, darrièr de barrèus e de murs de brica,
Empresona e domda los enfants de la Bona.
Politicians corromputs e jutges venduts
S'acarnisson per que los espers sián perduts;
Se pensaràn qu'encara Franco es pas mòrt
Pertant las gents de Catalonha e los d'Aran
Non se daissaràn pas tòrcer e venceràn.
L'istòria sempre ditz que lo pòble es mès fòrt.
Aimi força aqueste nòu format de la tiva publicació, vesi plan aquel costat mai menestrel que troubadouresque.
Dictatura en Espanha;
Bona republica en Franca.
President de la Republica, bon dictator.
Brave òme o femna
aquel(a) qu'es pas president(a) de la républica.


text:
Aquiu un cederòm bastit sus la basa deu conte de Dominique Commet e Kamel Guennoun « Dominò », illustrat per Serge Khakhoulia.
Qu'estó concebut entà las classas de l'escòla primària dens las Lanas dens l'encastre de la preparacion pedagogica a la virada de l'espectacle de Dominique Commet. Qu'i trobaratz l'album lejut, nau serias de dètz mots en gascon (los personatges, las accions, los nombres, las colors, l'espaci, los lòcs, lo còs, los objèctes, lo cèu) que poderatz apréner. Cada mot que correspon a ua carta ; en clicar dessús qu'enteneratz lo mot correspondent. Un còp que sàpitz quauques serias de mots, que v'i poderatz har a reconéisher quauques frasas simplas bastidas dab aqueths mots, e atau apréner a har quauques frasas simplas en gascon.


text:
Ashoka
Ashoka Maurya (304 - 232 aC), generalament dich Ashoka, foguèt lo tresen sobeiran de l'Empèri Maurya. Après una tièra de campanhas militaras victoriosas, conquistèt la màger part dau soscontinent indian. Foguèt tanben un organizator, un administrator, un legislator e un cap religiós bodista que realizèt una òbra importanta per gardar lo contraròtle de sei territòris. D'efèct, sa conversion au bodisme, causada per una guèrra fòrça saunosa còntra lo Reiaume de Kalinga, foguèt un eveniment major de son rèine e entraïnèt una politica activa d'exploracion, de difusion religiosa e de bastida de monuments. Aquò aguèt una influéncia importanta per l'unificacion culturala d'Índia e per lo desvolopament mondiau de la religion bodista.
Somari
Jovença, premiereis annadas e presa dau poder[modificar | modificar la font]
La jovença d'Ashoka es mau coneguda en causa de la manca de documents. Èra lo fiu dau sobeiran maurya Bindusara e de sa frema Darma. Èra tanben lo felen de Chandragupta Maurya lo fondator de la dinastia maurya. Son educacion regardèt magerament lo domeni militar e Ashoka aguèt rapidament una reputacion de combatent e d'oficièr competent. Ansin durant lo rèine de son paire, foguèt mandat per reprimir una revòuta dins la region d'Avanti e venguèt governador d'aquela província après sa victòria[1].
Après aquela guèrra, se debanèt un eveniment dins lo centre d'Índia mau definit per leis archivis istorics. D'efèct, una guèrra se debanèt dins la region entre lei Mauryas e leis estats locaus o un noble en revòuta. Ashoka foguèt mandat dins la region, ne'n prenguèt lo contraròtle e venguèt governador de la zòna dempuei la vila d'Ujjayini[2].
Gràcias a aquelei succès, l'influéncia d'Ashoka a la Cort reiala venguèt pron importanta per obtenir lo sostèn dei ministres principaus a la mòrt de son paire (273 avC) e se revòutar còntra l'eiretier designat per Bindusara. Après una guèrra civila, lo capturèt e l'executèt per venir oficialament rèi en 269 avC. Segon lei crònicas bodistas, Ashoka auriá tanben assassinat la màger part de sei fraires[2].
Politica de conquistas[modificar | modificar la font]
Après la conquista dau tròne maurya, Ashoka acomencèt una politica de conquista que va prefondament marcar la seguida de son rèine en causa de sa conversion au bodisme. D'efèct, dins la segonda mitat dau decenni 260 avC, Ashoka ataquèt l'Estat de Kalinga. Maugrat una superiotat numerica fòrça importanta, lei fòrças mauryas deguèron faciar una defensq acarnada. La guèrra s'acabèt per una tièra de chaples que permetèt finalament de rompre la resisténcia kalinga. L'Estat Kalinga foguèt annexat mai, après aqueu conflicte, Ashoka decidiguèt d'adoptar la religion bodista e sa politica venguèt pus pacifica.
Conversion au bodisme[modificar | modificar la font]
Entraïnada per la brutalitat de la conquista de l'Estat de Kalinga, la conversion au bodisme d'Ashoka se debanèt vèrs 260 avC. Aquela religion venguèt religion d'estat e sa propagacion venguèt un aspèct primordiau de la politica estrangiera maurya a partir de 250 avC[3]. Son fiu Mahinda e sa filha Sanghamitra sostenguèron tanben activament aquela politica que permetèt d'estructurar l'estat sus una basa novèla e foguèt la premiera temptativa de propagar lo bodisme en defòra de sa region d'origina.
Ansin, au nivèu de l'organizacion de l'estat, l'adopcion dau bodisme entraïnèt una evolucion de son modèl iniciau, la monarquiá de drech divin, vèrs un modèl de rèi dirigent lo país en cercant l'acòrd dei divinitats bodists. Per aquò, Ashoka acomencèt una politica de bastida au profiech dau clergat bodist (monastèris...) e assaièt de resòuvre e de regular lei conflictes entre sei subjèctes. Permetèt tanben de melhorar lei relacions politicas ambé leis autreis estats dau sud-èst asiatic. Dins aquò, aquela politica pacifica aguèt sei limits. Per exemple, leis insultas còntra lo bodisme foguèt severament reprimida. Aital, una representacion de Boda ai pès dau dieu Nirgrantha Jnatiputra entraïnèt l'execucion de 18 000 membres de la sècta Ajivika[4] [5].
Lo proselitisme religiós foguèt la segonda partida de la politica bodista d'Ashora. D'efèct, lo rèi èra convencut qu'aquela religion foguèsse una benediccion per l'umanitat. Adoptèt donc una politica de renfòrçament intèrn dau clergat bodista per permetre l'ensenhament e lo desvolopament dau bodisme dins son reiaume e dins seis estats vassaus. Sa basa foguèt la donacion de territòris au clergat. Organizèt tanben una partida dau culte o de conferéncias regularas entre bodists e non-bodists. D'autra part, assaièt tanben de favorizar son desvolopament dins leis estats vesins gràcias au mandadís de prèires dins lo rèsta d'Asia, especialament en direccion de Pèrsia e d'Orient Mejan.
Òbras administrativa e legislativa[modificar | modificar la font]
En causa de la poissança militara de l'Empèri Maurya e après l'adopcion d'una politica estrangiera pacifica, la segonda partida dau rèine d'Ashoka foguèt caracterizada per l'absència de conflictes frontaliers importants e de relacions bònas ambé leis estats vesins. Lo govèrn reiau poguèt donc se concentrar sus lo desvolopament economic intèrn e sus son renfòrçament e son unificacion.
Per aquò, un esfòrç important foguèt complit per propagar la conoissança dei lèis dins lei províncias gràcias a la bastida de pielons lei presentant ai subjèctes dau rèi. La talha d'aquelei pielons podián agantar mai d'un desenau de mètres. Se situavan dins lei centres urbans principaus segon de vestigis descubèrts dempuei lo sègle XVI. Una partida importanta d'aquelei lèis regardèt la propagacion dau bodisme e l'instauracion de limits novèus a la consomacion de carn o a l'execucion d'animaus[6]. Lei tractaments marrits còntra leis animaus foguèron tanben defenduts.
L'administracion de l'Empèri foguèt organizat d'un biais descentralizat en causa de sa talha. L'unitat territòriala principala foguèt « l'estat » dirigit per un governador o un vice-rèi. Ai nivèus inferiors, cada estat teniá lo sieu sistèma d'organizacion e de variacions importantas existián. Dins certanei cas, aquelei pòstes èran ocupats per de dinastias vencudas e conquistas. Pagavan un tribut e tenián una autonòmia granda. D'efèct, la màger part dei lèis reialas èran preocupadas per d'interés religiós o moraus. En particular, l'organizacion financiera foguèt jamai fixada per Ashoka e demorèt donc una competéncia locala.
Fin de rèine e mòrt[modificar | modificar la font]
Ashoka moriguèt en 232 avC après un rèine d'aperaquí quaranta annadas. Son successor foguèt son felen Dasaratha Maurya que va reinar fins a 224 avC. Contunièt son òbra mai poguèt pas empachar lo declin de l'Empèri. Mai d'un territòri periferic venguèt tornarmai independent[7] e l'Empèri Maurya s'afondrèt finalament en 185 avC après un còp d'estat militar.
Ligams intèrns[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (en) R. Thapar, Aśoka and the Decline of the Mauryas, Edicions Oxford University Press (2001), p. 21.
- ↑ 2,0 et 2,1 (en) Singh Upinder, A History of Ancient and Early Medieval India : From the Stone Age to the 12th century, Edicions Pearson Education (2008).
- ↑ (en) Edmund Bckley, Universal Religion, Edicions The University Association.
- ↑ (en) John S. Strong, The Legend of King Aśoka : A Study and Translation of the Aśokāvadāna, Edicions Motilal Banarsidass Publ. (1989), p. 232..
- ↑ (en) Beni Madhab Barua, The Ajivikas, Edicions General Books (2010), pp. 68-69.
- ↑ (en) Norm Phelps, The Longest Struggle : Animal Advocacy from Pythagoras to Peta, Edicions Lantern Books (2007).
- ↑ Vincent A. Smith, The Early History of India, Edicions Atlantic Publishers & Dist (1999).


text:
U.E. Bossòst 4 - Cardeilhac 2
Prumèr partit deth campionat eth jogat aguest dissabte en Bossòst e trebalhada victòria der equip aranés. Se ven siguèrem superiors pendents es 90 menutes non siguèc enquiath finau a un s'artenhie es 4 punts. As 10 menutes Moha marcaue eth 1-0 dempús d'un cornèr en aprofitar ua pilota laguens der àrea petita. Continuerem dominant eth partit e Miguel auè uaèc ua bona ocasion qu'eth portèr Smara desvièc era pilota. Eth Cardeilhac mos empataue en ua pilota perduda pera nòsta defensa dempús de trèir de porteria N'Diaye driblaue a Yago e marcaue eth 1-1. D'aquieu ath descans domini dera U.E. Bossòst damb vera ocasion que non arribauem a concretar. Ath descans resultat igualta 1-1.
Ena dusaua mieta se mos anauem a complicar es causes quan Duplan ena prumèra jogada d'atac per part deth Cardeihac l'arribaue era pilota e solet dauant de Yago marcaue d'un shut ras eth 1-2. Era U.E. Bossòst responèc damb eth gol de Miguel en aprofitar ua pilota laguens der àrea igualaue eth resultat 2-2. Continuèc eth nòste domini e auèrem diuerses ocasion qu'eth portèr francés Smara conseguie a desvia o parar estan eth milhor jogador deth sòn equip. A 10 menutes deth finau Diego artenhie d'un bon shut ras creuat marcar eth 3-2. Ena darrèra menuta dempús de presionar era nòsta delantera era pilota Moha marcaue a porta bueda eth definitiu 4-2.
Ath finau victòria damb remontada ena aguesta naua categoria, siguèrem superiors e poguèrem marcar mes gols més auem de milhorar ena part defensiua en no encajar tanti gols.
Eth pròplèu partit ei Copa de Midi, dissabte 13 de seteme tàs 20:00 en St. Marcet contra er equip locau.
U.E. Bossòst: Yago, Pipe, Abraham, Alex, Felipe, Ignasi, Diego, Miguel, Moha, Santi, Ivan. Remplaçants: Miquel, Marcos, Marc.
Trainer: Jordi.
Tarjetes auriòles: Miguel.
Cardeilhac: Smara, Luna, Maraeil, Dalleau, Sansonetto, Devaud, Pellegrino, Canevese, N'Diaye, Vayeux, Jimenez. Remplaçants: Mohamed, Ferrere, Duplan.
Trainer: Joubert J.C.
Tarjetes auriòles: Pellegrino, Vayeux, Jimenez.
Tarjeta vermelha: Vayeux.
Gols: 1-0 Moha (10'), 1-1 N'Diaye (25'), 1-2 Duplan (55'), 2-2 Miguel (60'), 3-2 Diego (80'), 4-2 Moha (90').
Arbitre: Hubert Marc.


text:
Era plaça deth diamant
- Autor: Mercè Rodoreda
- N° de páginas: 250
- Tamaño: 210x135
- Formato: Paperback / softback
- isbn: 9788497798303
- visitas: 7
Era plaça der Diamant. Novèlla magnificament escrita. Sedusís pera sua sinceritat e diboishe enes sues pagines un univèrs complèt, quera adretia dera autora recree aparentament comòde e confortable mès, en definitiva, plen de situacions angoishantes, tristes, beròies e alègres, viscudes intensament pes personatges. Eth barri de Gràcia en Barcelona, des des ans anteriors ara Guèrra Civila enquia apruprètz es quaranta, se mos descriu exaustivament pramor queth detalh forme part inseparabla deth tot, e dera vida des personatges. En aguest encastre, eth lector paupe era feblesa des èsters umans, e es personatges son unics e irrepetibles pera sua forma de veir e víuer eth mon. A simpla vista ei era istòria duna berogina e febla depenenta dua pastisseria deth barri de Gràcia, Natàlia, mès ei tanplan quauquarren mès: se conde ua istòria dua grana prigondor e tanplan ben distrèta, sus es clarors e es ombres des persones, des sues relacions, dera societat sancera, der univèrs sancer. E tanben, e coma era pròpria autora reivindiquèc, ei ua beròia istòria damor, per mès que fòrça gent sentèste en discutíc.
ESTE LIBRO NO SE ENCUENTRA DISPONIBLE. PUEDES VER MÁS ABAJO OTROS LIBROS DE TEMÁTICA SIMILAR QUE PUEDEN INTERESARTE.
Los clientes que compraron este libro también compraron
La librería Bubok cuenta con más de 70.000 títulos publicados. ¿Todavía no encuentras el tuyo? Aquí te presentamos algunas lecturas recomendadas basándonos en las valoraciones de lectores que compraron este mismo libro.
¿No es lo que buscabas? Descubre toda nuestra selección en la librería: ebooks, publicaciones en papel, de descarga gratuita, de temáticas especializadas... ¡Feliz lectura!
Bubok es una editorial que brinda a cualquier autor las herramientas y servicios necesarios para editar sus obras, publicarlas y venderlas en más de siete países, tanto en formato digital como en papel, con tiradas a partir de un solo ejemplar. Los acuerdos de Bubok permiten vender este catálogo en cientos de plataformas digitales y librerías físicas.
Si quieres descubrir las posibilidades de edición y publicación para tu libro, ponte en contacto con nosotros a través de este formulario y comenzaremos a dar forma a tu proyecto.


text:
Eth desencantament damb era politica explique era pòga passion que desrevelhen ues eleccions europèes que sòlen passar fòrça desapercebudes entara societat. Tota ua paradòxa entà ues institucions, es dera Union Europèa, que determinen en bona part era politica locau e nacionau enes ahèrs economics, financèrs e monetaris, comerciaus, migratòris, agricòles e ruraus, mieiambientaus e climatics, ocupacionaus e de politica sociau…, per miei des tractats, reglaments, directritzes, decisions, recomanacions, dictamèns e es esturments juridics que, en fin, conformen eth dret comunautari e que limiten, cada viatge mès, era sobeirania des Estats membres (dit sigue de pas: per açò me semble extemporani eth plantejament d’independéncies impossibles de tota sòrta). Encara que pogue actuar massa viatges coma delegada d’aguesti, especiaument des mès poderosi, non ei mens cèrt qu’era Union se jògue era legitimitat democratica ena eleccion deth sòn Parlament, “era unica institucion escuelhuda dirèctament pes ciutadans”, coma era madeish reconeish, harti dilhèu, aguesti europèus pacients, de qu’ara fin s’acabe impausant era volentat deth mès fòrt, sigue Alemània, que posse eth creishement, damb era actuau linha de pensament representada peth grop majoritari de neoliberaus e conservadors; siguen, coma non, es depredadors des mercats. Eth contrapés sonque pòt provier des ciutadans organizadi ar entorn d’un projècte mès sociau, solidari e democratic, de cambi e reforma pregona (era sociaudemocràcia tanben se la i jògue en aguest sens), de cap tar ideau kantian d’ua federacion d’Estats o comunautats democratics, que ben poderie èster un exemple entath món per mor dera patz e era cooperacion, mès tanben deth principi dera justa distribucion des béns e, atau, dera igualtat que caracterize, en ensem, era politica d’ençà dera Grècia antiga.
(DIARI SEGRE, 16 de mai de 2014)


text:
Dimars, 23 de setembre de 2014, 03h00 Espòrt
Sam Williams ven de marcar l'ensag de la victòria
Safari catalan a Leeds
De còps, los sòmis venon realitat: sufís d’una pauma que rebala, d’una volontat caparruda e zo! Coma va escriviái lo còp passat, las tièras son faitas per s’arrestar un jorn. Atal, per las desfaitas sistematicas dels Dracs a Leeds dempuèi lor aparicion en Superliga . Dissabte de ser, la partida de las pelhòfas foguèt d’una intensitat dramatica. Los Rinocèros se lançavan a l’ataca, los Dracs placavan e tampavan los traucs, placavan e tornavan placar, mas Ablett marquèt a la 17a minuta, Sam Williams repliquèt aprèp una traucada del capitani Mounis. Sinfield passèt una penalitat, Escarré escampèt una pauma que se transformèt sul pic en ensag anglés; 14-6 a la pausa per Leeds. A la represa, Zeb Taia marquèt sus una passa al pè de Tomàs Bòsc puèi Loís Anderson balhava l’avantatge als catalans a l’ora de jòc. Los Rinocèros va volián pas atal e capitèron de faire plegar un tresen còp la defensa sang e aur a dètz minutas del tèrme: 20-18 pels angleses. La palanqueta de montada dins l’avion de retorn se desplegava doçament e inexorablament... Una darrièra ataca catalana, un còp de pè a seguir, l’arrièr local sortiguèt de l’en-but, mas sul tengut, l’alièr Briscoe pachaquèt la pauma que redolèt pel sòl, soleta per gaire de temps, l’espaci d’un liuç que Sam Williams arribèt lançat coma un avion d’Air France un jorn de represa del trabalh per aplatussar la pauma de la victòria catalana —mentre que restontissiá la còrna de la fin de la partida— que Tomàs Bòsc bonifiquèt amb sa quatrena transformacion de la serada: 24-20 pels Dracs! Lo venceires de la Cup reganhèron tot reganhuts lo vestiari lo cap acaptat, los uèlhs dins lo voide sideral de la desfaita, mentre que los Dracs se sarravan al mitan del terrenc a l’entorn del capitani Mounis. Seràn esperats al mitan de la nuèit a l’aeropòrt de Perpinhan e reçauputs per un Els Segadors volontari.
Bon, mas l’òbra es pas acabada: tre divendres, direccion Huddersfield e sos Gigants per anar fins a las mièjas finalas e, qui sap, al delà! Per sa part, Widnes somièt de temps a Warrington: menava 19-6 a la pausa mas marquèt cap de punt dins lo segond temps e perdèt fin finala 22-19. Dins lo naut del tablèu, los venceires s’impausèron plan aisidament: 57-4 per Wigan fàcia a Huddersfield e 41-0 per Saint Helens contra Castleford. L’autre barratge per las mièjas finalas se tendrà doncas dijòus amb l’oposion Castleford-Warrington.
Los Pols de l’espessor d’una pluma
En Austràlia, lo campionat NRL n’èra ja als barratges per las mièjas finalas. Los Pols-Roosters menèron 30-0 contra los Vaquièrs al cap de mièja ora de jòc. Lo North Queensland marquèt dos ensages abans la pausa (30-12) e prenguèt lo jòc a son compte dins lo segond temps per tornar a egalitat. Un tombat balhèt l’avantatge als Pols (31-30). Dins la darrièra accion, l’ensag del capitani Thurston foguèt refusat aprèp un espepissatge vidèo per una passa enabans miscrocopica de l’espessor d’un quart de camba de grilh: lo jogaire de l’an coneisserà pas un còp de mai los grands moments finals del campionat. Dins l’autra partida, los Dògols de Canterbury capitavan a s’impausar a Manly: 18-17. Lo tablèu de las mièjas finalas es doncas: Lapinons contra Pols per divendres e Pantèras contra Dògols per dissabte.
Los audencs en cap de fila
A Carcassona, dissabte, es aprèp l’interpretacion d’Aquela Trivala pel grop vocal de Cabardés Cossí que Siague que se dobriguèron los debats entre los locals e los campions-detentors de la Copa del Tolosa Olimpic. Los Negre e Jaune metèron la man sus la partida mercé a las cargas poderosas dels avants e a las iniciativas ofensivas de las linhas d’arrèire. Los Canaris menavan 18-6 per ganhar fin finala 26-12. Dimenge, a Limós, los lesinhaneses dominèron la partida fàcia a una esquipa rejovenida e en manca de fisança. Los Roge e Negre daissèron dobèrts unes baloards pels atacants de Corbièras que ne profeitèron: 38-12 al cap de las 80 minutas.
D’aquel temps, a Sant Estève, Vilanuèva resistiguèt tant coma poguèt als Dragonets mas s’inclinèt 38-24 mentre qu’Avinhon perdiá sus sa pelena fàcia als catalans de Palau: 36-18.
Aquesta dimenjada, lo 3n torn se dobrirà dissabte amb lo rescontre Tolosa-Vilanuèva (15h30) e lo dèrbi Carcassona-Limós a Domèc (18h30), puèi dimenge dèrbi catalan a Sant Estève entre Dragonets e Palau (15h15) mentre qu’al Molin, Lesinhan esperarà l’esquipa d’Avinhon (15h30). La dimenjada marcarà tanben la debuta del campionat de Nacionala 1 e tot Cabardés amb tot Menerbés se traparàn dimenge de vèspre dins la ciutat de las trufas negras de Vilanòva de Menerbés per la confrontacion entre l’esquipa locala e lo Vilagalhenc-Argon-Rugbi-Liga.
Desfensa del Rinocèros
Per las armas sensiblas que serián malcoradas de la debuta d’aquesta cronica qu’evòca un safari de rinocèros contrari als enjòcs del respècte de las bèstias e de la diversitat ecologica, rapelarai que sèm aicí dins una cronica esportiva ont nos agrada de faire dins l’allegoria, las metafòras e la mitologia universala a l’entorn de las bèstias que las còlhas d’Euròpa o d’Austràlia an presas coma referéncias totemicas e identitàrias. Pel rinocèros de quatre patas, vos podètz entresenhar al prèp, per exemple, del WWF. E nosaus, tot çò que sabèm, e la partida de Leeds n’es una demostracion de las bèlas, es que cal jogar las partidas fins a la còrna e que res es pas jamai perdut!
Alan Roch


text:
Non i a manèra de guanhar un partit en aguest dusau torn deth campionat. Un auta derròta en casa en un partit igualat sustot ena prumèra mietat a on es dus equips poguèren daurir eth marcador. Er U.S. Garonne se mostrèc coma un equip defensiuament ben plaçat e sajant de profitar es jogades deth sòn milhor jogador Pailloux. Ena prumèra mietat un centre-shut de Belarbi tocaue eth garròt dera porteria aranesa. Ara seguida, Pèir en ua jogada d’estrategia dempús d’un corner shutaue mès eth portèr Rachid hège ua gran arturada e desviaue era pilota. Tamb eth 0-0 s’arribaue ath descans.
As 10 menutes dera dusaua mietat, er U.S. Garonne marcaue eth 0-1 en ua jogada de mala sort, Marcos esguitlaue e eth shut deth delantèr francés entraue suaument ena porteria aranesa. Ena menuta 70´ Pailloux marcaue eth 0-2 en un gran gol de vaselina per dessús deth portèr aranés. Era U.E. Bossòst sajèc de retalhar distàncies en marcador mès non ac harie enquiara menuta finau en què un clar penalty a Ignasi siguèc shutat per Felipe entà marcar eth 1-2, resultat que seria definitiu.
Ath finau, un auta derròta en casa, èm en fase descendent, non auem sort, es equips mos marquen prumèr e semble qu’ei impossible remontar.
Era única nota positiua ei era tornada d’Ignasi e Juanka dempús des sues lesions.
Eth pròplèu partit jogam eth dissabte 26 de març tàs 20 :00 ores en Luchon, derbi deth Portilhon, contra er equip locau.
U.E. Bossòst: Marcos, Juanka (70’ Madrid) Alex, Jorge, Felipe, Gachi , Javi, Ruben, Miguel Pèir(70’ Javi Castet) e Arroyo (60’ Ignasi).
Tarjetes auriòles :Felipe, Jorge, Miguel, Ignasi, Pèir.
Trainer: Jordi.
Gols : 0-1 Pellegrin (55’), 0-2 Pailloux (70’), 1-2 Felipe (90’).
Arbitre:Laven Mickael.


text:
U.E. Bossòst 1 – E.F.C.
Aurignac 4
Partit dauant der Aurignac,
equip de promocion liga, en que pendent es 90 menutes siguérem milhors que eri,
mès era expulsion de Felipe mos hec fòrça mau e ena prorroga er Aurignac mos
guanhèc eth partit.
Ena prumèra mietat siguec er
equip aranés eth que portaue era iniciatiua deth jòc e auérem ua bona ocasion
en un shut d’ Àlex que arturaue molt ben eth portèr Shiavon. Tanben en un cornèr que Soufi
remataue e que era defensa desviaue era pilota. Lèu deth descans auérem era
milhor ocasion quan Àlex panaue ua pilota ara defensa francesa e se plantaue
dauant deth portèr, mès eth sòn shut anaue a gésser desviat entà dehòra dera
porteria. Er Aurignac non shutèc ara porteria aranesa pendent era prumèra
mietat. Damb eth 0-0 s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat as 10 menutes anàuem a mercar en ua fauta
shutada per Peiro; era pilota anaue a quèir enes pès de Jonathan que d’un shut
ras mercaue eth 1-0. A compdar d’alavetz er Aurignac mos dominèc
sense auer ocasions. Ena menuta 75 se beneficiaue d’ua fauta ath bòrd
der àrea e dempús d’ èster shutada, Fontan profitaue eth refus de Pol entà
mercar eth 1-1. Quedaue un quart d’ora e eth partit ère molt dubert. Es
causes se mos anauen a complicar a 5 menutes deth finau quan er arbitre mos
fiulaue un penalty de Felipe que ath delà, dempús de discutir damb un jogador
der Aurignac, ère expulsat per arbitre ; eth penalty shutat per Alves siguec
arturat molt ben per Pol. Ath finau des 90 menutes s’arribaue damb eth resultat
d’empat a 1 gol.
Ena prolongacion er Aurignac profitèc era superioritat
numerica e Fontan mercaue 2 gols entà sentenciar era eliminatòria. Auérem dues
bones ocasions enes botes d’ Àlex entà reduir eth mercador, mès eth que tornaue
a mercar siguec er Aurignac e Hurle mercaue eth 1-4, resultat ath finau des 90
menutes.
Ath finau eliminacion dolorosa, resultat massa abultat en
contra e expulsion de Felipe que lo perderam us quanti partits. Ath delà es
tarjetes auriòles tanben comportaràn partits de sancion d’ aciu quinze dies
entà Uri e Paba.
Eth pròplèu partit jogam partit de liga, eth derby deth
Portilhon dissabte 17 d’octobre tàs 20:00 ores en Bossòst contra er equip deth
B. Luchon
U.E. Bossòst: Pol, Abraham, Salva,
Felipe, Peiro, Uri, Luis, Àlex, Paba, Jonathan e Soufi. Remplaçants: Miquel,
Sergio, Cabezas.
Trainer: Xavi.
Tarjetes auriòles : Salva, Uri, Paba, Jonathan.
Tarjeta vermelha: Felipe.
E.F.C. Aurignac : Shiavon,
Aouam, Mayet, Berthon, Fumery, Arnould, Sanchez, Thomas, Fontan, Alves, Hurle.
Remplaçants : Exposito, Lastrade.
Trainer : Garrigues
Jerome.
Tarjetes auriòles : Alves,
Hurle.
Gols : 1-0 Jonathan (55’), 1-1 Fontan (75’), 1-2 Fontan (95’), 1-3 Fontan (110’), 1-4 Hurle (115’).
Arbitre: Venant Maxime.


text:
viernes, 22 de enero de 2016
Era visibilitat dera lengua aranesa enes darrèri temps
Ara actuau societat catalana, es reivindicacions locaus guanhen pes cada dia. A estat eth cas protagonizat pera deputada catalana dera CUP, Mireia Boya. Era deputada per Lhèida a deishat clar as sòns companhs d'emicicle que, quan puge ara tribuna deth Parlament, sonque s'exprimirà en idiòma occitan aranés. Atau ac a assegurat era madeisha deputada Boya a La Vanguardia, en tot explicar que "normalizarà er usatge der aranés" ara cramba catalana, perque guanhe pes enes audides de ses senyories. Eth seteme de 2010 er aranés o occitan guanhèc eth sòn lòc pròpri ena societat catalana dempús era aprovacion per ampla majoria en Parlament d'ua lei que lo convertic ara tresau lengua oficiau de Catalonha, juntament damb eth catalan e eth castelhan, e ara lengua d'"usatge preferent" ena comarca pirenenca dera Val d'Aran.
Segontes pòt consultar-se en BOE, en Article 2 deth tèxte consolidat dera nòrma amb data 23 de deseme de 2011:
1. Er aranés, nòm qu'arrecep era lengua occitana a Aran, ei era lengua pròpria d'aguest territòri.
2. Es ciutadans de Catalonha e es sues institucions politiques arreconeishen, emparen e respècten era lengua que singularitza eth pòble aranés e arreconeishen Aran coma ua realitat dotada d'identitat culturau, istorica, geografica e lingüistica.
3. Er aranés, coma lengua pròpria d'Aran, ei:
- Era lengua d'usatge preferent de totes es institucions d'Aran, especiaument deth Conselh Generau d'Aran, era Administracion locau e es entitats que ne depenen, es mejans de comunicacion publics, er ensenhament e era toponímia.
- Era lengua normaument utilizada pes administracions catalanes enes sues relacions damb Aran, ena forma determinada pera presenta lei.
4. Era lengua pròpria d'Aran, coma lengua oficiau a Catalonha, pòt èster utilizada pes persones fisiques o juridiques en activitats publiques e privades sense que poguen patir discriminacion bèra ua per aguesta rason. Es actes juridics hèti a aguesta lengua an plea validesa e eficàcia, sense perjudici des drets arreconeishudi as ciutadans damb relacion as autes lengües oficiaus.
Maugrat tot, era mesura prenuda per Boya a generat certana polemica. Hè pòqui dies, era deputada a denonciat ath sòn Twitter comentaris ofensius tant en catalan coma en castelhan arrecebudi arran dera sua decision de parlar aranés ath Parlament. Era "cupaire" tilde es atacs d'"apartheid lingüistic" e concludís: "Ath dauant dera ignorància pòca causa podem hèr."
Per auta banda, mès en relació amb era visibilitat der aranés ara societat catalana, hè pòqui dies podí verificar qu'en Musèu des Cultures deth Món de Barcelona i auie ara venda exemplars dera guida deth musèu en lengua aranesa, detalh que vau agraïr mitjançant ua carta a El Periódico. Era carta siguec enviada tant en aranés coma en catalan. Maugrat açò, e per rasons totaument desconeishudes per part mia, sonque se publiquèc en aguesta darrèra lengua.
ARTICLES RELACIONADI:
Suscribirse a: Enviar comentarios (Atom)


text:
Sauna
Un sauna es un banh de vapor de nautas temperaturas, que vària entre 70 °C (dins los saunas umides o banhs turcs) e 80 °C o 90 °C (dins los saunas secs).
Se passa dins de pichons espacis clauses generalament de fusta, e fornís als usatgièrs d'efèctes benefics per l'organisme a travèrs de l'eliminacion de toxinas mercé a la sudacion. Per aquela rason s'utiliza per de fins igianicas e terapeuticas.
Istòria[modificar | modificar la font]
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo mot sauna proven del finlandés e fa referéncia als banhs tradicionals finlandeses e tanben, als ostals de banh. Ven del mot arcaïc savńa. I a d'autres mots equivalents dins las lengas balticas e finesas[1].
Primièrs saunas[modificar | modificar la font]
Los primièrs saunas èran forats escavats dins de bauces e que èran destinats per de demoranças per l'ivèrn. Evolucionèt cap a d'ostals de fuòc ont s'escalfavan pèiras a una temperatura elevada. Per ofrir una granda sensacion de calor, aquelas se molhavan amb d'aiga e s'espandís la vapor d'aigua. L'aumentacion aparenta del luòc incitava a quitar lo vestit. Son encara utilizats en Finlàndia, abitualament los jorns fèstas.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Häkkinen, Kaisa (2004): Nykysuomen etymologinen sanakirja. WSOY: Helsinki. pp. 1131–1132 (Diccionari etimologic modèrne finlandès)


text:
Qué vol dire acceptar Jèsus coma vòstre Salvaire personal?
Question: Qué vol dire acceptar Jèsus coma vòstre Salvaire personal?
Responsa: Avètz pas jamai acceptat Jèsus Crist coma vòstre Salvaire personal? Abans de vos respondre, permetatz-me d’explicar aquesta question. Pr’amor de comprendre plan la question, d’en primièr vos cal comprendre coma cal "Jèsus Crist", "personal" e "Salvaire".
Qual es Jèsus Crist? Fòrça gents reconeisseràn Jèsus Crist coma un brave òme, un grand mèstre, o a mai coma un profèta de Dieu. Aquestas causas a prepaus de Jèsus son, sens cap mena de dobte, veraias, pasmens definisson pas qual es a debon. Nos ditz la Bíblia que Jèsus es Dieu de carn, Dieu vengut un uman (vejatz Joan 1:1,14). Dieu venguèt sus tèrra per nos ensenhar, nos garir, nos corregir, nos perdonar – e morir per nosautres! Jèsus Crist es Dieu, lo Creaire, lo Senhor sobeiran. Avètz acceptat aqueste Jèsus?
Qué es un Salvaire e perqué necessitam un Salvaire? La Bíblia nos explica qu’avèm pecat totes, totes avèm comés d’actes marrits (Romans 3:10-18). Coma resulta de nòstre pecat, meritam la colèra e lo jutjament de Dieu. La sola punicion pels pecats comeses contra un Dieu infinit e etèrn es una punicion infinida (Romans 6 :23 ; Revelacion 20:11-15). Es per aquò qu’avèm mestièr d’un Salvaire!
Jèsus Crist, que sus tèrra venguèt e moriguèt a nòstra plaça. La mòrt de Jèsus, coma Dieu de carn, foguèt un pagament infinit per nòstres pecats (2 Corintians 5:21). Jèsus moriguèt per pagar la pena per nòstres pecats (Romans 5:8). Jèsus paguèt lo prètz per tal qu’aguèssem pas d’o far nosautres. La resurreccion de Jèsus dels mòrts demostrèt que Sa mòrt foguèt sufisenta per pagar la pena per nòstres pecats. Es per aquò que Jèsus es lo sol Salvaire (Joan 14:6; Fets 4:12)! Fasètz fisança a Jèsus coma vòstre Salvaire?
Es Jèsus vòstre Salvaire “personal”? Per fòrça gents la cristianitat es visitar de glèisas, realizar de rituals, e pas cometre d’unes pecats. Es pas aquò la cristianitat. La cristianitat vertadièra es una relacion personala amb Jèsus Crist. Acceptar Jèsus coma nòstre Salvaire personal significa de laissar vòstra fe personala e fisança en el. Degun se salva pas gràcias a la fe dels autres. Se perdona pas a degun de far cèrts actes. Lo sol biais de se salvar es d’acceptar personalament Jèsus coma nòstre Salvaire, en far fisança a Sa mòrt coma pagament per nòstres pecats, e la Siá resurreccion coma nòstra garantida de vida etèrna (Joan 3:16). Es Jèsus personalament vòstre Salvaire?
Se volètz acceptar Jèsus Crist coma vòstre Salvaire personal, vos cal dire las paraulas seguentas a Dieu. Recordatz, dire aquesta preguièra o quina autra que siá vos salvarà pas. Sonque la fisança en Crist vos pòt salvar del pecat. Aquesta preguièra es sonque un biais d’exprimir a Dieu vòstra fe en El de Lo mercejar que vos done vòstre salut. " Dieu, sabi qu’ai pecat contra Vos e que meriti d’èsser castigat. Mas Jèsus a recebut lo puniment que meriti, e doncas a travèrs la fe en El pòdi èsser perdonat. Me liberi de mon pecat e laissi ma confiança en Vos per mon salut. Mercés per Vòstra meravilhosa gràcia e perdon – lo don de la vida etèrna! Amén!"
Avètz pres una decision pel Crist per encausa de çò qu’avètz legit aquí? S’es estat aital, per plaser, clicatz sul boton "Uèi ai acceptat lo Crist" enjós.
Tornar a la pagina de debuta de l’occitan
Qué vol dire acceptar Jèsus coma vòstre Salvaire personal?


text:
Tot quò qu’avetz totjorn volgut saubre sus l’occitan es explicat dins queu pitit document farjat per l’I.E.O. nacionau. Un libreton sintetic e per tot lo monde.
L’occitan es la lenga istorica de tot lo sud de l’exagòne, d’una dotzena de vaus dau Pemont italian, aitau coma de la Vau d’Aran en Catalonha espanhòla.
Qu’um iò ’pele « patois », « lenga d’òc », « lemosin », « lenga lemosina » o « lenga regionala », la lenga istorica dau Lemosin, ’quela que se parla pertot dins lo sud de l’exagòne, qu’es l’occitan.
N’i a plen que disen « patois » en luòc d’occitan, de’n prumier los que iò parlen : ’queu mot es pas ben presados e s’enseg d’una lenta alienacion culturala. Las autoritats fagueren de sòrta que lo monde que parlavan ’n’ autra lenga que lo francés creguessan que parlavan pas ’na lenga, nonmas un meschaent francés.
En 1762, lo diccionari de l’Academia francesa balha quela definicion dau mot « patois » :
« Langage rustique, grossier, comme est celui d’un paysan, ou du bas peuple. »
Aüei, ’queu mot es condemnat per la mai bela part daus lingüistas qu’aimen mielhs parlar de « lengas », « dialectes » (variantas localas), « sos-dialectes » e, a mai pita eschala, « parlars ».
Coma lo francés, e maitot l’italian, lo catalan, lo castelhan, lo portugués, etc., l’occitan ven dau latin : qu’es ’na lenga romana.
A l’Atge Mejan, los parlars romans se partajeren en doas grandas familhas :
I a pas de « vrai occitan ». Coma tota lenga, l’occitan es pas exactament parier d’una riba a l’autra dau territòri. L’i a diferents biais de parlar, de las variantas o « dialectes » egaus entre ilhs que son : l’auvernhat, lo vivaroalpenc, lo provençau, lo lengadocian, lo gascon… e lo lemosin.
L’occitan es riche tot plen de son vocabulari, son expressivitat, sa capacitat d’evolucion ; coneis de las grandas diferencias dins los dialectes, l’accentuacion ; mas de la gent de regions diferentas poden de costuma se comprener en s’escotar e emb l’abituda.
Tota lenga chamnha segon l’endrech ente n’um se tròba, e quela diversitat es ’na richéssa.
Per exemple en castelhan :
N’òm pòt trobar de las variacions quitament a l’en-dedins d’un mesme dialecte. Las diferenças son totparier gaire belas e manien mai que mai lo vocabulari e/o la prononciacion.
L’occitan se pòt glorifiar d’una literatura escricha prestigiosa.
Las primieras òbras daten de l’an mila: la Passion de Clarmont (devers 950), Boècis (devers l’an mila), las poesias religiosas de l’abadia Sent Marçau de Limòtges (debuta deu segle XI), la Chançon de Senta Fe (devers 1040).
Data deu segle XII, la poesia deus trobadors raia dins Euròpa tota e fara espelir la poesia lirica europenca ; mai de 2500 poemas s’an gardat (e quauquas 250 melodias).
S’en segueten deus episòdis de decadencia e de respelida, mas la literatura occitana subrevisquet a l’erosion de la lenga e contunha de flurir.
‘Quí-dejos, quauques noms d’escrivaires occitans contemporaneus de renommada internacionala : Max Roqueta (1908-2005), Robert Lafont (1923-2009), Bernat Manciet (1923-2005), Joan Bodon (1929-1975), Marcela Delpastre (1925-1998)…
Au jorn d’aüei, l’occitan s’escris totjorn, lo problema es que la majoritat de sos locutors son analfabetes dins lor lenga per que an pas ‘gut drech a l’escòla en occitan.
Per legir l’occitan, fau dobludar las reglas de lectura deu francés.
L’occitan a sas reglas pròpias coma tota lenga.
Veiquí las mai importantas per far los primiers pas dins la lectura de nòstra lenga:
Si-es-ben! Nòstra lenga pòt comptar dins la construccion de la societat de deman !
Gaitam tres dòmenis :
Cultura e identitat
Chasca lenga es una partida preciosa de la Cultura umana.
Coneisser la lenga d’un endrech, qu’es aver ‘na relacion mai prifonda coma li. Tot nos parla d’aura enlai : los noms de luòc, los noms de familha, las abitudas, las tradicions, las valors, las expressions regionalas…
Los pitits an mestier de raiçs, de se tornar coneisser ente ilhs nasqueten o vengueten quand eran nenets. Quelas raiçs lor balharan l’envia de ‘nar a l’avança daus autres e de culturas diferentas. De tant que l’occitan es sòr de las autras lengas romanicas.
Pedagogia
Quò fai longtemps que los lingüistas an notat los beneficis d’un bilingüisme aboriu. De 0 a 7 ans, lo cerveu uman es capable d’assimilar doas, quitament tres lengas, ‘na capacitat que demenha pitit a pitit per venir plan mai febla a 10 ans. Qu’es dempuei l’escòla mairala que fau practicar doas lengas.
Lo bilingüisme desvelòpa l’aira de Broca, ‘na zòna deu cerveu que sira entau esquipada per aprener d’autras lengas mai tard.
Per que l’occitan ?
Per que qu’es la lenga de quí, que ‘l’es pertot dins l’environadis (noms de luòcs, de personas, de plantas, expressions de tots los jorns), e dins beucòp de familhas, basa de liams afectius entre las generacions.
Si coneissetz pas l’occitan, vòstre pitit vos lo fara coneisser. Si venetz d’alhors, eu vos fara aprofiechar de quela richessa.
La lenga sira la clau per comprener una cultura millenaria (contes, chançons, juecs, literatura…, plan utiles per l’educacion) e aprener aisadament las lengas romanicas vesinas : lo catalan, l’italian, lo portugués, l’espanhòu…
L’occitan e l’anglés…
« Un pitit que apren l’occitan aprendra l’anglés mai aisadament. L’anglés, a l’encontrari, es una entraupa per las autras lengas. Las diversificacions lingüisticas e culturalas an acompanhat l’ominisacion. Mestrejar l’anglés balha l’illusion de poder parler emb lo monde entier. Las chifras mòstren que totas las lengas patissen de l’omnipresença de l’anglés que nivela las diferenças. Mas l’anglés, levat per las familhas mixtas, exista pas dins l’environadis deu pitit de 0 a 7 ans. Es pas viscut. » (G. Dalgalian, psicolingüista)
→ Calandreta lemosina : una escòla en occitan per vòstres pitits a Limòtges
Economia
Lo País basque e la Bretanha utilisen lor identitat culturala coma un mai per lor desvelopament toristic e economic e quò marcha. Per que zo fariam pas ?
→ L’occitan : des études… des métiers…
→ Lo Servici de l’emplec : las ufridas d’emplec en occitan
→ Le label Òc per l’occitan : eu valoriza l’emplec de l’occitan dins la vita economica
Lo mot « Occitània » es ancian. Qu’es lo biais medievau, atestat dempuei la fin deu segle XIII (1290), per nommar las regions de lenga d’òc.
Lo 29 de mai de 1308, lo consistòri de Peitius proclama que lo rei de França reina sus doas nacions : una de « lingua gallica » e l’autra de « lingua occitana ».
En 1381, lo rei Charles VI considera que lo son reiaume a doas partidas : los país de lenga d’òc o « Occitània » e los país de lenga d’oïl o « Ouytania » :
« Quas in nostro Regno occupare solebar tam in linguae Occitanae quam Ouytanae. »
« Occitània » resta usuau dins l’administracion d’aicianta a la Revolucion de 1789.
Lo mot es tornat prener a comptar deu segle XIX per quilhs qu’òbren au desvelopament de la lenga occitana.
A pus pres 2 millions de personas parlen occitan tots los jorns, 6 millions iò comprenen. La lenga, totparier, patis lo manca de transmission familiala. Los occitanofònes venen vielhs.
Pertant, una novela generacion pren la releva, mai que mai daus jòunes que:
La creacion artistica actuala n’es un tesmonhatge.
Quauques gropes de musica :
→ Familha Artús
→ Goulamas’k
→ Le Comité
→ Lo Còr de la Plana
→ Lou Seriol
→ Mauresca Fracas Dub
Qu’es vrai qu’au jorn d’aüei, en Occitania, quilhs que parlen occitan son una minoritat, au pretz de quilhs que parlen francés.
Totparier, si vos restatz en Occitània, vos atz segur rencontrat la lenga :
N’òm podria trobar beucòp d’exemples per mostrar que l’occitan fai partida de vòstre environadis, de l’identitat de l’endrech que l’i vivetz.. Qu’es un eiretatge commun a tot lo monde, l’i a mas de se l’i interessar. La Librariá occitana vos guidara.
L’avenir de l’occitan depend beucòp de nos, de vos.
Que parlassiatz occitan o pas, podetz aidar de mai d’un biais :
Las lengas son coma las plantas : unicas e irremplaçablas. Fiam per vos !
E fasetz redde, quò preissa !


text:
1 coiffeuses à domicile qui se déplacent dans les campings de anvin.
Autres villes proches de ANVIN : Saint pol sur ternoise, Gauchin verloingt, Blangy sur ternoise, Valhuon, Lisbourg, Heuchin, Hernicourt, Rollancourt, Fiefs, Ramecourt, Croisette, Azincourt, Troisvaux, Brias, Croix en ternois, Monchy cayeux, Pressy, Teneur, Sachin, Pierremont, Sains lès pernes, Eps, Oeuf en ternois, Siracourt, Tangry, Hestrus, Humières, Wavrans sur ternoise, Bergueneuse, Verchin, Érin, Prédefin, Canlers, Tilly capelle, Éclimeux, Bermicourt, Humeroeuille, Crépy, Ruisseauville, Beauvois, Boyaval, Ambricourt, Béalencourt, Maisoncelle, Huclier, Fleury, Blingel, Fontaine lès boulans, Incourt, Conteville en ternois, Noyelles lès humières, Équirre, Tramecourt, Neulette,


text:
40 ans entaus Plantagulhas d’Ibòs
Divés 30 d'octobre de 2015 : Serada Cants e Teatre Bigordan
20 òras ras 30 au centre culturau Pèir Comet a IBOS
- - Eths Plantagulhes d'Ibos
- - Eras Gojatas dera plana
- - Eths Escanacrabas de Oueilloux dens la pèça "Nosta-Dama deth night-club" escribuda per Bernat DUBARRY
Entrada a gratis - Estanquet
Dissabte 14 de noveme de 2015 : Sopar d'aniversari "Garia au pòt"
19 òras 30 au centre culturau Pèir Comet a IBOS
animat peras coralas Sémiac en Bigorra e La Brane de Ger seguit d'ua grana cantera
15 € peths grans e 10 € peths petits dinc a 10 ans
Menut : aperitiu de planvienguda, bolhon de garia dab la suas pèrlas, amics deth banh dera garia, garia au pòt dab garnitura, hromatge deth païs, còca ara brocha, vin e cafè
Inscripcions abans lo 30 d'octobre de 2015 au 05.62.90.02.86 (HR) ou 05.62.90.03.46


text:
Guilhac
Guilhac (oficialament en francés Guillac) es una comuna occitana de Bordalés [1], lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre deu territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Las fòrmas ancianas son Agulac, Agulag (sens data), Agulhac (1079-95), Aguliac (1097), Aguillag (1097), Aguilaco (en latin, 1197), Gulac (1221) e Agulhac (sègle XIII [2].
Sus la basa d'una atestacion deu sègle XIII, Agulhac, Dauzat e Rostaing, seguits per Jacques Astor, pensan que lo nom ven deu nom d'òme latin Aculius, sigut deu sufixe celtic latinizat -acum [3]. Ernèst Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, postula un nom de persona gallés Agillius, tractat coma *Aguillius, + -acos, solution que refusa Bénédicte Boyrie-Fénié, perqué *Aguillius es pas atestat e que *Agilliacos auré donat Agilhac e Gilhac [Ʒi'ʎak] (e non pas [gi'ʎak], fòrma orala constatada. Vaquí perqué causís lo cognomen Aquilius o lo nomen Aquilius, emb lo sufixe -acu(m). La prononciacion actuala supausa una aferèsi (a- a dispareishut) [4].
Observacions :
- las fòrmas Agulac, Agulag, Gulac son sense l palatala (l molhada), perqué los escribas, acostumats au latin, sabèvan pas totjorn representar los fonèmas de las lengas romanicas;
- l'aferèsi es frequenta en occitan e catalan e s'explica per de frasas coma Vau a Agulhac ont la preposicion es confonduda emb la vocala iniciala; en aragonés o en castelhan, coma la preposicion es en dens aqueth cas, l'aferèsi de a- iniciala es pus rara;
- las fòrmas pus ancianas son principalament en agu-, çò que va puslèu dens lo sens de l'interpretacion de Dauzat e Rostaing.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Brana; es adara deu canton des Coteaux de Dordogne (en francés), donc deus Tuquets de Dordonha.
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas damb la comuna[modificar | modificar la font]
Veire tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9616679v/f82.item.zoom p. 70
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN, Pau, 2008, p. 163
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud,reedicion 1984
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN, Pau, 2008, p. 163