text:
Los gavidaires deu jornau independent Le Ravi davant lo tribunau lo 15 de mai per difamacion
Com La Marseillaise e Marsactu, Le Ravi qu’ei un jornau de premsa independenta. Qu’entra dens la soa tretzau annada. La redaccion que mescla los genres, qu’ei a díser qu’ei a l’encòp un jornau dedicat a l’enquèsta, a l’investigacion, mes tanben a l’enveja de restablir los fondamentaus d’ua profession, la deu jornalisme.
« Lo jornalista qui passa per la frinèsta quan las pòrtas e son barradas », çò nse ditz Michel Gairaud. En començar e tà clavar Le Ravi, que s’i pòt trobar dessenhs de premsa, un reportatge dessenhat. L’irreveréncia, un genre qui torna vàder popular despuish l’ataca a la redaccion de Charlie Hebdo lo 7 de genèr 2015.
- Publicat dens Société


c: text/html

text:
« L'afaire Védrines » e autres / Perrine Alsina
Alsina, Perrine
Memòri de màster II LLCER Especialitat Occitan (Universitat Paul-Valéry Montpellier-III) jos la direccion de Philippe Martel.
A l'escasença d'eleccions extraordinàrias al pòste de deputat de la circonscripcion de Limós (Aude), l'aviator Jules Védrines foguèt al centre d'un escandal politic que se'n parla encara a l'ora d'ara.
Aqueste, aprèp aver rescontrat Ernest Ferroul (1853-1921) dins son burèu e aprèp aver participat, sus convit del conse de Quilhan, a una fèsta de l'aviacion donada dins sa vila, decidís de se presentar a las eleccions legislativas que se debanan lo 17 de març de 1912.
A partir de la Cançon de Védrines e aprèp un retorn suls eveniments ligats a l'aviator, aqueste trabalh de recèrca se concentra sus la preséncia de l'occitan dins la premsa e las cançons al moment de las eleccions dins la circonscripcion de Limós entre 1900 e 1914.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pterodactylus
Los Pterodactylus (del grèc "Det alat") son un genre de pterosaures pterodactiloides que visquèron en Euròpa e Africa a la fin del periòde Jurassic (a l'epòca del Kimeridgian, fa aperaquí entre 155 e 150 milions d'ans).
Descripcion[modificar | modificar la font]
Pterodactylus èra relativament pichon; son envergadura èra de 50 a 75 cm, e mai que se foguèsson enregistradas de descobèrtas de fossils amb d'alas fins a 1 m. Aqueste pterosaure possediá un cap pichon amb un bèc ponchut e dentat, de braces, de mans e tres arpas cortas, un det long que s'extendía fins a la punta de l'ala, un còs e d'alas leugièras (pesa pas mai de 2 kg), un còl long, una coa corta e de patas similaras a la dels aucèls.
Los Pterodactylus abitavan per las ribas dels grands lacs ont pescavan de peisses que poirán èsser estat la basa de la siá dièta. Lo sieu bèc long e ponchut amb fòrça dents pichonas o ajudava a agantar los peisses.
Istòria[modificar | modificar la font]
De fossils de Pterodactylus se son trobat en França, Anglatèrra, Alemanha e Tanzania (Africa Orientala). Lo primièr pterodactil (reptil volaire) foguèt trobat en 1784 pel calcari de Solnhofen (en Bavièra, Alemanha) per un naturalista italian sonat Cosmo Alessandro Collini. Se creguèt a aquesta epòca que se tractava d'un animal marin, mas se determinèt après qu'èra un reptil volaire e foguèt nomenat "Pterodactyle" (per George Cuvier en 1809).
Referéncias[modificar | modificar la font]
- Lydekker R., 1888, Catalogated of the fossil Reptilia and Amphibia in the British Museum (Natural History). Part I. London, pp. 2–42
- Kritische Beleuchtung einiger neueren Pterodactylus-Arten. Abhandlungen der Naturforschenden Gesellschaft zu Tròbe, III, 2. Trobatz, 1855.
- Pterodactylus crassipes. Eichstätt. 1951. Workerszell (Alemanha).


text:
Dimars, 9 d'octòbre de 2018, 03h00 Internacional,Politica
Bolsonaro
© AFP
En Brasil, lo candidat de l’extrèma drecha, Jair Bolsonaro, a atengut una victòria impressionanta al primièr torn de las eleccions presidencialas d’aquesta dimenjara. Dins qualques moments del recompte semblava quitament que Bolsonaro poiriá aténher mai de la mitat de totes los vòtes, çò que li auriá donat la victòria dirèctament al primièr torn. En fin a atench un 46%, qu’es un estonament enòrme e que lo daissa en una posicion excellenta per ganhar lo segond torn, que se tendrà lo 28 d’octòbre que ven. De mencionar que Lula da Silva ganhèt sas primièras eleccions en 2002 tanben amb lo 46% dels vòtes al primièr torn.
Lo rival de Bolsonaro serà ara lo candidat del Partit dels Trabalhaires (PT), Fernando Haddad qu’a atench aperaquí lo 28% dels vòtes. Lo PT es lo partit de Lula da Silva qu’ara es en preson dins l’encastre d’un procés polemic e mes en question. Lula èra en tèsta de totes los sondatges, mas lo candidat que lo remplaça a pas atench aquela intencion de vòte e solament a tengut la majoritat al nord-èst del país. Per contra, Bolsonario a atench de resultats extraordinaros a Rio de Janeiro (53%) e a São Paulo (59%).
Sembla gaireben impossible que lo PT atenga pro de vòtes dins los segon torn per arrestar l’arribada al poder de Bolsonaro, un èx-militar ultradrechista qu’a trebolat entièrament la politica brasiliana. E mai se lo nomenan “lo Trump del Sud”, Bolsonaro se sembla mai a de politics autoritaris coma l’egipcion Abd Al Fatah As Sisio lo filipin Rodrigo Duterte.
Bolsonaro s’es presentat pel Partit Social Liberal, lo noven partit que participa a las eleccions dempuèi 1989. El defend la dictatura militara de 1964 e es partisan de la venda liura d’armas. En mai d’aquò, es un opausant afogat dels dreches dels omosexuals e defend que la tortura es un metòde legitim. De fach, es estat tres còps jutjat per d’insults e prepauses racistas e omofòbs.
L'esquerra se s'unís pot guanyar, Bossoto es un nazi, golpista, militar, torturador,.... que li han donat los bancs tots los diners que volia coma a Hitler. Mas pot ser que part de la dreta s'abstenga o vote pas a un candidat tan horrorós.


text:
Mormonisme
Eth mormonisme (o era teologia des Sants des Darrèri Dies) ei ua religion, ideologia, movement e subcultura qu'a era soa origina en eth sègle XIX coma resultat deth movement restauracionista mormon. Eth tèrme mormonisme s'utilize comunament entara teologia e era cultura dera Glèisa de Jesucrist des Sants des Darrèri Dies, era quau ei era mès nombrosa e mès coneishuda de totes es glèises o branques deth mormonisme que provenen des ensenhaments de Joseph Smith. Era glèisa des Sants des Darrèri dies originau se fondèc eth 6 d'abriu, 1830 coma "era Glèisa de Crist". Eth 1834 comencèc a èster coneishuda coma "era Glèisa des Sants des Darrèri Dies" e en 1838 cambièc oficiaument eth sòn nòm en "era Glèisa de Jesucrist des Sants des Darrèri Dies". Dempús dera mòrt de Joseph Smith en 1844, era glèisa mormona experimentèc ua crisi de succession, e eth movement se dividic en dus branques principaus, es "Sants dera Praderia" e es "Sants des Montanhes Rocalhoses". Aué existissen mès de 100 organizacions actives que díden hèr partida deth movement deth mormonisme. Es denominacions generaus deth mormonisme son:
- Denominacions des Montanhes Rocalhoses, qu'includissen era mès nombrosa e coneishuda: era Glèisa de Jesucrist des Sants des Darrèri Dies
- Denominacions des Sants dera Praderia, qu'includissen era Glèisa de Crist, era Comunitat de Crist e era Glèisa en esper des Sants des Darrèri Dies.
- Denominacions enquiath 1844, qu'includissen es denominacions que se formèren abans dera mòrt de Joseph Smith que, totun, aué non existissen.


text:
Los cercaires de fisica quantica son ara estonats de veire que dins aquela sciéncia la sequéncia dels eveniments seguís pas l’òrdre temporal que totes coneissèm. Atal, l’ara e l’abans son destruches pr’amor que los eveniments pòdon seguir un òrdre inversat: A abans B mas tanben B abans A.
La nòva sequéncia quantica dels eveniments, doncas, se pòt passar a l’envèrs; A abans B e invèrsament. Segon los cercaires, dins la vida vidanta los eveniments se produson totjorn l’un après l’autre, mas en fisica quantica es pas brica atal. Per ansin, e segon la nòva descobèrta, dos eveniments pòdon arribar de se produire dins l’òrdre invèrs.
“Dins la vida vidanta pensam totjorn que los eveniments an un òrdre segur –çò diguèt la fisiciana Jacqui Romero, de l’universitat australiana de Queensland–. De matin manjam primièr e puèi anam trabalhar. Dins lo reialme de la fisica quantica, pòt capitar qu’aquò siá pas verai”.
Un nòu concèpte fisic
Lo nòu concèpte fisic, conegut coma l’interruptor quantic, fonciona atal: una sèria de particulas de lutz recebon plusors operacions (A e B) que las càmbian. Los fotons alavetz pòdon viatjar per de camins desparièrs vèrs lo ponch A e lo ponch B. Mas aquò se produtz atal: per un camin A ven abans B e per un autre B abans A.
L’episòdi arriba segon quin camin lo pren lo foton, e aquò depend de sa polarizacion –la direccion vèrs ont se butan sas ondas electromagnateticas-: vèrs en naut o lateralament. Los primièrs arriban a A d’en primièr, los segonds a B. Mas las proprietats quanticas permeton a aqueles fotons d’arribar a A e a B simultanèament, çò confirmèt Romero.
Segon un autre fisician, Giulio Chiribella, de l’Universitat d’Oxford, “aquò permetrà de contrarotlar lo nòu regim de la fisica quantica”. Tot aquò poiriá èsser utilizat ara dins lo Mond de las telecomunicacions. Segon los cercaires qu’an fach aquela tròba, seriá interessant d’o desvolopar al nivèl de las comunicacions quanticas e informaticas. La nòva proprietat rescontrada permetriá d’aver la facultat de comunicar dins plusors canals ont i a de bruch.
Cal imaginar dos amics que son al telefòn e que tròban s’ausís mal en causa del bruch. Dins lo concèpte de l’interruptor quantic los fotons traversarián de manièra parièra lo bruch e l’informacion dicha seriá plan recebuda per ambedós pr’amor qu’aquesta arribariá de manièra parièra en tot crosar A e B simultanèament. Los meteisses fisicians an confirmat aquela nòva propietat quantica en tot la qualificar de “fach magic”. L’estudi es estat publicat dins la revista numerica Physical Review Letters.
La Redaccion
Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet, lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion


text:
Maxence¹, beleu 15 ans, balha daus còps de pè dins los paquetons de gasteu per l’aperitiu. Vestut coma un sac de pomaterra, efè malinat d’un pantalon de spòrt, la vesta assortida, ‘quò es de dire negra, mai ‘na capucha sus la testa per eichivar la fugida dau cerveu a l’estrangier desempuei l’arribada daus societalistes au poder. Los jòunes d’aüei son atentius au biais de se ben ‘bilhar. Es pus coma autravetz. Se clinar per ‘massar los paquets sembla estre ‘na concepci’ dau vivre benaise tirada d’un autre monde. Far sas pervici’s dins los mini-merchats es desjà pas un plaser, tant iò prener sus ‘na mòda filosofica e acceptar coma lu sòrt n’es tirat.
‘Tenci’, dise mini-merchat perquè es pas ‘n’espiçaria coma lu mòt pòt far ne’n far lu resson per mai d’un. Mini-merchat per delai un barri, per delai lu teatre, un bocin de l’ostau de la region, ‘na farmacia, lu centre de conferença, per delai un liceu privat maitot. ‘Tenci’ d’enquera ‘na vetz, d’aqueu costat dau barri, podem notar, ‘n’escòla primaria dins lu privat ‘la-tot, de las p’itas proprietats o b’etot coproprietats mai daus lojaments pro grands per de las familhas mai los 4 o 6 eifants, familhas de bona enja mai de las jupas plissadas per las goiatas e daus gilets blu marina per los goiats. D’aqueu costat i a ‘na Pòsta©, la DRAC©, vesetz be que sabem asoatar la benvenguda aus cheitius e a las chetivas. Màs, vos fau notar que de parlar dau mini-merchat, n’autres disem pas espiçaria. Disem pas Carr€four© nimai o pitit-carofe coma iò fan los dau comun, non, n’autres disem « city market », simplament, e ‘chabem dins ‘n’espofidada, la testa bancuada en vers lu darrier.
Lu Maxence, tòrne lu trobar a la caissa. Eu sembla aver daus problemas per carcular sa moneda. Espere mon torn darrier se. D’un còp ‘quò me crida dins l’aurelhas :
« De que que tu fases ‘quí ? »
E veiquí ‘na femna, genta, dins la granda quarantana, ‘bilhada de la mesma marqua que la sor de la reina d’Anglaterra, Barbour© per pas la nomar.
« Sei ‘quí perquè lu pair me demandet d’anar ‘chaptar de las chausas per l’aperitiu. »
« Sei pas de consent per que tu ‘chaptesses de las cochonarias, ‘quò non ! »
De’n prumier avise la tipessa, puei ‘na seconda coma ela, beleu la filha, mesma lignatge de segur, mai granda que lu goiat. Lu biais de se tener es caracteristic dau quartier. Puei, avise las chausas pausadas, per lu goiat de’n prumier : 2 botelhas de diabete brun sos ‘na fòrma sens sucre, perquè la santat es important, dau colesterole souflat sus ‘na basa de bigarroes, de las fruchas sechas e saladas… Coma sabe me tenir, vole pas far tròp d’indiscreci’s e ‘gaite dins lu meu de clesson : farina de blat negra, farina blancha, lach vegetau, sucre de cana… Segur, poriá me justifiar de pas estre ‘nat dins l’espiçaria biò daus « bobos » per manta faiçons, màs, d’ente ‘la ven ‘questa mòda de totjorn tot eisplicar, far dins la transparença. Perquè pas publiar sa vita de pitit borgès dins un cibercaier, tant que n’autres i sem ?
« Sei pas de consent per que tu ‘chaptesses de las cochonarias. V’autres podetz ostar de las chausas dau tiquet ? »
Avise la tipessa, d’un uelh meschaënt, e ‘vise maitot ‘quò que la pauset sus lu comptador : 1 botelha de diabete brun sos ‘na fòrma sens sucre perquè la santat es important, dau pòrc reconstituat sos ‘na fòrma jambonesquesa, ensulfatisat, jos-celofanisat e perempci’-datat².
Tòrne a mon clessau de plastique e adobe mon ‘quò meu³ sus lu comptador.
Far la caissièra es pas un trabalh aisat dins de taus momints, subretot quante lu, o b’etot la, qu’a la clau per desblocar la caissa es pas ‘quí. Me tòrne ‘pelat lu sketch sus las p’itas batarias que passan pas, e la caissièra centrala : « perdeque v’autres voletz ‘quelas pilas ? »
Ai los uelhs que fan la naveta dintra mos afars e los afars de ‘quilhs gents.
« Sei pas de consent per que tu ‘chaptesses de las cochonarias. Vau iò dire a ton pair. »
E sens damandar res, fai passar sos afars sos mon nas. Seriá mens passiu que m’esmangonharai, màs beleu be que ‘na fòrma de contracci’ de mon estre tòst seguida d’una bufada iò faguet comprene a ‘quela mair de familha apres regentar son monde.
Surisse.
Apres tot, de quau drech jutjariá los autres. Vòle pas que la gent me manhan l’embonilh, ‘laidonc, surisse d’aquel air d’un Jan la colha que ‘trapet l’estat dau Budhā : « passatz ! »
Avant de paiar mai sa carta empiucisada², ‘na carta automatica de chas ‘na banca moderna que v’autres pausatz la carta e automaticament ‘quò desbita lu compte, ‘donc, au momint de paiar, eissís dau sac de la tipessa, un bocin de papieron « … un papa et une maman … ».
Surisse un còp de mai, totjorn coma dins l’istòria de la ‘jaça que trobet un costeu. Sabetz qu’escrive aquela frasòta nonmàs per far coma un raconta autentic.
Me songe que ieu manque pas d’aer de me meslar de la vita d’aquela familha tant genta, tant esquilibrada. Beleu que sei d’enquera apres interpretar las chausas. E puei, sei pas pair dins la vita, lu pair de degun. Vive sòle, dins ‘na p’ita vita sens res jamai demandar. E puei, cresetz que quò es aisat de far de las chausas quora l’ora dau cors de dança vos preissa ? V-òc-es, es aisat de rire. E jugar los pairs la morala l’es d’enquera mai. Far lu fusinator² dins la vita daus autres quante per se mesma lu volem pas es aisat maitot.
Es mon torn de passar. La familha es totjorn dins lu mini-merchat, van per surtir. Paie mai dau liquide e m’entorne m’etot.
Sem de bana a la pòrta automatica e veiquí pas que lu goiat davala dau trepador e s’esvedela, de tot son long coma fau dire. Las botelhas de diabete esparsilhadas, los paquets de gasteu salat-salat espandits sus la rota. Lu goiat ne’n ‘massa una jurta, me, me ‘reste, pause ma biaça ente son brochetats daus pitits riclanons sos la fòrma de badge e, suau, aide per ‘massar las chausas.
Surisse totjorn coma Jan l’einuscent.
Me pense que fau veraiament « un papa et une maman » per quilhar de’n pè un eifant, autrament coma feriá-t-eu per traucar la vita, desjà que la rua…
_____
¹ lu prenom es pas estat chamjat.
² iò sabe, « cal pas escriur aital », iò sabe.
³ sabe pas se ‘quò es ‘na formula ben lemosina…
_____
Tant iò dire, me fòte completament d’aquela istòria de maridatge gai qu’es lu contrarí dau maridatge triste. Mon bilhet es aquí per rire un pauc. Me faguí mesma traitar d’omofòba per m’estre mocar d’un parelh de tapeta… ò contarai ‘n’autra vetz. Per l’adopci’, e per aver encontrat daus eifants de gais o de lesbianas, per poder far la comparason, mas comparason es pas rason, es pas lu biais d’estre dins un liech que fai que los eifants seran aürós o pas, de las colhas o pas.
- Vos convide maitot d’escotar lu reportatge sus daus eifants que sauteten chas de las lesbianas, aquí (>fr).
- E quante v’autres podetz legir nonmàs mas nevrosas, i a de la gent qu’an de las chausas de dire (>fr), per mon peron, aviá escrich aquò sus lu Fortin.
_____
Apres m’estre esmangonhar l’autre jorn contre París-inter mai lu tipe e son equaci’ « contre la coridà = independantiste », i aguet ‘na responsa que pòdetz auvir aquí (>fr).
_____
(‘)_(‘)
( ^_^ )
O O
(“)_(“)


text:
La Serada del Cercle Occitan de Narbona
Dissabte 7 d'abril 2018, sala de las fèstas del Palais del Trabalh a Narbona, lo Cercle Occitan de Narbona a organizat amb l'indispensable sosten de la vila de Narbona, la participacion compliça de Calandretas, la collaboracion totjorn plan eficaça de Ràdio Lenga d'Òc e l'investiment dels membres benevòles de l'associacion, una polida serada festiva e gratuita apelada « la Serada ».
S'agís d'una serada occitana transgeneracionala, dobèrta a totes, parlant o non « nòstra lenga », que permet d'aprene e de practicar las danças tradicionalas, de descobrir las creacions musicalas occitanas, o tot simplament de passar un moment convivial de « paratge ». Tre 17 h, cadun a pogut aprene o tornar veire, jos los conselhs de Céline, los pas de danças tradicionalas de nòstre patrimòni cultural.
Las Farfantelas, corala feminina, an acompanhat la degustacion de preparacions saladas e sucradas elaboradas pels parents d'escolans de Calandretas, abans que los dançaires envestiscan la pista de dança. Los musicaires del grop La Talvera an fach bolegar la sala de 21 h a 23 h 30 pel mai grand plaser de las 150 personas presentas.
« Occitana, mas totjorn dins una obertura sul mond, la musica de La Talvera pren sos rasics dins la tradicion mas creada de ligams dins la contemporaneïtat en getant de ponts, d'una generacion a l'autra, d'un continent a l'autre, d'un temps a un autre ». L'associacion organizatora, lo Cercle occitan de Narbona, qui prodiga dempuèi mai de 40 ans de cors d'occitan gratuits a presentat pendent aquela serada son taulièr de libres, diccionaris, CD, DVD, drapèls e de nombrós articles a las colors occitanas.
La Serada foguèt una capitada e mercé plan a totes los dançaires
Visitar lo site : www.cercle-occitan-narbona.fr
Cercle Occitan de Narbona
(Fòto ©Cercle Occitan de Narbona)
- Publicat dens Culture


text:
Lo Congrès permanent de la lenga occitana qu’a aviat ua aliança transfronterèra – LINGUATEC – dens l’encastre deu dusau aperet a projèctes deu programa 2014-2020 deu POCTEFA (Programa de cooperacion transfronterèra Espanha-França-Andòrra, finançat peus fons europèus FEDER).
LINGUATEC qu’ei un projècte de compte har de desvolopament de las ressorsas e deus utís numerics de las lengas pirenencas qui amassa lo Congrès permanent de la lenga occitana (Navèra-Aquitània), Euskaltzaindia-Real academia de la lengua vasca, la Universidad del País vasco/Euskal Herriko Unibertsitatea, la fondacion Elhuyar (Euskadi), la Sociedad de gestión e de promoción del turismo aragonés – SLU (Aragon), lo CNRS-Delegacion regionau de Mieidia-Pirenèus (Occitània). L'Ofici public de la lenga basca, l'Ofici public de la lenga occitana, l'Institut occitan Aquitània et le CIRDÒC (Occitània) que son membres associats deu projècte.
L’objectiu qu’ei - mercés a la cooperacion transfronterèra e lo transferiment de technologias - de desvolopar e espandir ressorsas navèras e aplicacions linguisticas innovantas tà l’aragonés, lo basco e l’occitan : traductors automatics, reconeishença vocau, sintèsi vocau, corrector ortografic, analisi sintaxic e morfosintaxic. Aqueths utís numerics de difusion bèra qu’an l’objectiu de contribuir au desvolopament e a l’intercompreneson numerica entre las divèrsas lengas atau com l’amelhorança de la lor transmission e de la lor difusion.
Aquera iniciativa que repren tanben los èishs màgers deu diagnostic e de la huelha de rota de desvolopament numeric de l’occitan gavidat per l’ADEPFO en 2014. Aqueth document-encastre, au quau èran associats representants deu Ministèri de la Cultura e de collectivitats, que perpausa un programa d’accion tà desvolopar las ressorsas numericas tà l’occitan. Com ac dit l’estudi europèu Meta-Net, qu’ei un enjòc deus màgers tà l’aviéner de las lengas - e donc de las politicas lingüisticas - au quau e’s pòt respóner de faiçon eficaça dab un minimum de metodologia e de mejans.
LINGUATEC (EFA227/16) « Desvolopament de la cooperacion transfronterèra e deu transferiment de coneishença en tecnologias de la lenga » qu’ei un programa retiengut peu segond aperet a projèctes deu Programa de Cooperacion Territoriau Espanha-França-Andòrra POCTEFA (2014-2020) qui a per objectiu lo transferiment de tecnologias e lo desvolopament de ressorsas e d’aplicacions lingüisticas innovantas en aragonés, basco e occitan.
Programme financé par le Fonds Européen de Développement Régional


text:
Vielha, 19de junhsèga de 2018.- Aguest dissabte 21 de junhsèga se celèbre era 4au edicion d’Era Roda Non Stop, ua pròva ciclista que neishec entà dar cabuda a toti es amants deth mountain bike pur, en un entorn privilegiat com ei era Val d’Aran e damb ua duretat considerabla.
Enguan coma ena edicion der an passat se prepausen dues distàncies:
Ultramarathon: Damb 140km e un desnivèu positiu de 5200m, aguesta pròva se place entre ua des mès dures deth Pirenèu e circule integralaments pera Val d’Aran, un scenari perfècte entà poder gaudir dera montanha mès autentica.
Marathon: Damb 77km e un desnivèu positiu de 2800m se convertís en complement perfècte entad aqueri que preferisquen ua carrèra mès compacta, mès sense pèrder er encant de circular per aguesti paratges e damb era duretat qu’estampe un desnivèu de 2800m en ua distància de 77km.
Era Roda Non Stop 2018 siguec presentada era setmana passada ena sedença deth Conselh Generau d’Aran peth vicesindic e conselhèr d’Espòrts d’Aran, Luís Carlos Medina, que felicitèc as organizadors peth hèt d’arténher era 4au edicion e animèc des deth Conselh Generau d’Aran a participar en ua des pròves mès atractiues des que se disputen en Aran.
Es organizadors pera sua part expliquèren qu’enguan Era Roda Non Stop compdarà damb quasi 200 participaires qu’en tot gésser de Salardú, cap-lòc deth Naut Aran, circularàn per toti es Terçons dera Val d’Aran, en tot poder gaudir ath long deth recorregut dera vegetacion de nauta montanha e tanben de bòsqui caducifolis enes parts mès baishes.
Es organizadors dera pròva tanben recomanen era utilizacion de GPS en cas de non conéisher eth territòri.


text:
São Paulo (ciutat)
São Paulo es la mai granda vila de Brasil, la mai granda d'America del Sud, e la capitala de l'Estat de São Paulo. Sa populacion èra estimada a 11,8 milions abitants en 2013. La populacion de la metropòli de São Paulo (la vila amb 38 autras vilas) es de mai de 20 milions d'abitants. Es situada a 1020 km de la vila de Brasília, 420 km de la vila del Rio de Janeiro e 78 km del pòrt de Santos.
Lo mètro de São Paulo a 75 km d'extension, 4 linhas e 65 estacions. La primièra linha foguèt inaugurada en 1974. Tanben a 258,5 km de camins de fèrre en superfícia, mai de 15 000 autobuses e 7 milions d'automobilas.
La vila es tanben sèti de l'importanta Universitat de São Paulo, fondada en 1934 e una de las principalas universitats d'America del Sud, e tanben d'autras importantas institucions d'ensenhament superior.
Istòria[modificar | modificar la font]
Foguèt fondada lo 25 de genièr de 1554 pels paires jesuistas Manoel da Nóbrega e José de Anchieta, amb lo nom São Paulo de Piratininga. Foguèt transformada en vila en 1711.
Aprèp la construccion del camin de fèrre entre Santos e Jundiaí en 1867, seguida de l'installacion de las primièras industrias e de l'immigracion (principalament d'italians, portugueses, espanhòls e, aprèp 1908, japoneses), São Paulo coneguèt una creissença fòrta de sa populacion: en 1900 i aviá 240 000 abitants; en 1940 èran 1,3 milions.
Dempuèi la Segonda Guèrra Mondiala, lo creis de l'industrializacion, lo creis de la natalitat, e la migracion de brasilièrs d'autras regions (principalament del Nòrd-èst brasilièr) a aumentat significament la populacion: 1,3 milions en 1940, 2,2 milions en 1950, 3,8 milions en 1960, 5,9 milions en 1970, 8,47 milions en 1980.
Economia[modificar | modificar la font]
Actualament São Paulo es lo primièr centre bancari, comercial, industrial e de servicis de Brasil. De grandas bancas e entrepresas an lors sètis socials dins la ciutat. La Borsa de Valors de l'Estat de São Paulo es una de las pus importantas de l'America Latina. La region de l'Avenguda Paulista es coneguda coma lo còr financièr de la ciutat. São Paulo es considerada la 19ena pus rica vila del mond.
Actualament i a mai de 30 modèrnes Shopping Centers dins la ciutat.
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Wikipèdia:esbòs
- Article de qualitat en portugués
- Bon article en ukrainien
- Bon article dins una autra lenga
- Article de qualitat en croat
- Article de qualitat en alemand
- Article de qualitat dins una autra lenga
- Article de qualitat en afrikaans
- Portal:Brasil/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Portal:America del Sud/Articles ligats
- Portal:America/Articles ligats
- Portal:Lusofonia/Articles ligats
- 1000 articles fondamentals
- São Paulo
- Vila de l'estat de São Paulo


text:
A saupre se leis incèndis de l’estiu serián estats mai nombrós en julhet e avost, se lo dispositiu d’assistents siguèt estat pas mantengut ?
Despuei quinge ans, amé lo Consèu Regionau de Provença Aups e Còsta d’Azur, la sensibilisacien dau public, dins lei bòscs dau Pargue Naturau Regionau dau Leberon, es l’afaire de joines, formats en junh, a dire tot l’estiu ce que fau o fau pas faire, quand volètz passar de temps ai bòscs. Un dispositiu que còsta 115 000 €.
Lo PNR dau Leberon diu qu’aquest estiu, 80 000 personas siguèron en contacte am’aquelei assistents. Coma sabètz, en julhet e avost, lo risc siguèt « fòrça sevèr » vint jorns, es a dire 30% dei jornadas d’estiu. Tres jorns siguèron elei classats coma « de risc excepcionau ». E lo fuec a menjat aquí mai de tres milas ectaras a la fin de julhet, en Leberon.


text:
Pèir e lo lop
Pèir e lo lop
Illustracions de Phil Castaza
Conte revirat e dit per Patric Guilhemjoan
Orquèstra « saison Russe » Gavidada per Andreï Tchistiakov
En aqueste conte musicau, cada personatge de l'istòria qu'ei figurat per un instrument diferent : l'ausèth per la flabuta, lo guit peu clarin, lo gat per la clarineta, lo pairan peu basson, lo lop per tres còrns, los caçaires per las timbalas e la gròssa caisha, e tà acabar, Pèir, l'eròi, peus instruments de còrdas. Adara qu'ei hèita la presentacion, descobrim las aventuras de Pèir e lo lop...


text:
Chauchat
Lo Chauchat (nom complèt : fusiu mitralhaire Mle 1915 CSRG) èra un fusiu mitralhaire francés desvolopat durant la Premiera Guèrra Mondiala e intrat en servici en 1916. Èra una arma leugiera d'encombrament relativament limitat. Permetiá d'aumentar la poissança de l'infantariá durant leis assauts mai en causa d'una concepcion tròp simplificada per favorizar una produccion rapida e aisada, l'arma èra gaire fisabla e foguèt pauc apreciada. Pasmens, coma aviá pas d'equivalents, foguèt adoptada per mai d'una armada aliada (França, Estats Units, Belgica, Russia... etc.). En causa de l'importància deis estòcs (262 000 unitats produchas entre 1915 e 1918), lo Chauchat foguèt encara utilizat per totei lei camps durant la Segonda Guèrra Mondiala.


text:
Urtaca
Urtaca es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega e la region de Corsega.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Urtaca #En es amb Lama, Novella, Palasca e Pietralba, la una de las cinc comunas de la vallée de la Ostriconi, territòri tanben nomenat Paesi de Ostriconi, situat a l'èst de la Balagne.
Urtaca est avec Lama, Novella, Palasca et Pietralba, l'une des cinq communes de la vallée de l'Ostriconi, territoire aussi nommé Paesi d'Ostriconi, situé à l'est de la Balagne.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Vida Vidanta
Estil : Teatre
Sector : Teatre
Lenga : Occitan
Airal lingüistic : Lengadòc
Annada de parucion : 2016
Creator: La Rampe-TIO
Un encaminament teatral contemporanèu
Dins son encaminament de cap a un teatre d’escritura contemporanèa, la companhiá La Rampe TIO prenguèt lenga amb Joan Claudi Forêt, universitari, escrivan, e mai apassionat de teatre e d’escritura teatrala.
Vida Vidanta o la vida de cada jorn
Aquesta creacion mòstra de scènas de vida que los òmes e las femnas i son confrontats, que sian joves, estudiants, adultes : interrogacions sus l’èsser, l’identitat, l’amor, la relacion a se, la relacion als autres … dins una societat que trantalha entre patrimòni e modernitat, entre caricatura e autenticitat. Vida vidanta es un cabaret de situacions concrètas, contemporanèas, crudèlas de còps, comicas d’autres còps, mas que totjorn parlan de « nosautres ».
Vida Vidanta : viventa, la vida evidenta…
Dins Vida Vidanta, l’umor, l’absurde, l’emocion assasonan de sequéncias pontualas, fòrça realistas, amb la fòrma de peçòtas coma : Carta d’identitat, Mond invèrs, L’amor, çò que ne sòbra, Vidassa Vidanta … e mai d’autras tematicas que son a espelir.
« Una creacion 2017. Un novèl cabaret de la companhiá La Rampe TIO, qu’alanda las pòrtas a l’enòrma normalitat dels umans que sèm. »
TEASER 1 par LaRampeTIO


text:
-227
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -227 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Còp d'estat dau rèi Cleomenes III — qu'èra partisan dei projèctes de reformas d'Agis IV (→ -241) — que faguèt assassinar Archidamus V e lo remplacèt per lo sieu fraire, Eucleidas. Lo poder novèu ordonèt rapidament una tiera de reformas majoras deis institucions espartencas. L'eforat foguèt suprimit e mai d'un èfor executat. Lei lèis de Licurg foguèt oficialament restablidas, lei deutes abolits, 4 000 Perioeci recebèron la ciutadanetat e l'armada adoptèt l'armament macedonian. Ansin, après de decennis de declin, la poissança militara espartenca conoguèt una renaissença importanta per venir tornarmai un actor important de Peloponès (→ -222).
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Lepidoptera
Monarca (Danaus plexippus) e Parpalhòl luna (Actias luna).
Los lepidoptèrs (Lepidoptera) son un òrdre d'insèctes tanben apelats parpalhòls o parpalhons.
Se caracterizan per tres parelhs de patas (coma totes los insèctes) e per dos parelhs d'alas recobèrtas d'escatas de colors fòrt variadas segon las espècias (d'ont lor nom : lepidoptèr del latin lepidoptera, el meteis del grèc λeπίς « escata » e πtepόv « ala »). Los lepidoptèrs pondon d'uòus que donan naissença a de larvas apeladas canilhas o erugas o tòras. Aquestas darrièras fabrican de seda, e forman puèi sovent un cocon ont se transforman en adulte.
Somari
- 1 Caracteristicas
- 2 Classificacion
- 3 Los parpalhòls d'Euròpa
- 4 Parpalhòls del mond
- 5 Annèxes
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
Los lepidoptèrs se caracterizan per:
- de pèças bucalas transformadas en trompa, enrotlada en espirala per aspirar lo nectar ;
- dos parelhs d'alas membranosas recobèrtas d'escatas coloradas, que son de sedas aplatidas; lo mot de lepidoptèrs ven d'aquesta caracteristica: lepidos vòl dire « escatas » en grèc.
- un còrs gaireben totjorn amagat per revestiment de fanèrs espés ;
- la larva, o canilha, es de tipe trissador amb doas glandas labialas sericigèns es a dire fabricant un fial de seda ;
- una transformacion en babòt sovent dins un cocon.
99 % de las espècias conegudas son fitofagas[1], es a dire que se noirisson de plantas. Los adultes se noirisson per la màger part de nectar de plantas de flors.
Classificacion[modificar | modificar la font]
La taxinomia dels insèctes es en plena evolucion, e las diferentas classificacions son fòrt despariats particularament en çò que concernís las seccions situadas entre los òrdres e los genres.
Classificacion I[modificar | modificar la font]
- La màger part dels lepidoptèrs, mai comunament apelats parpalhòls o parpalhons, se recampan en la division dels Ditrysia, que representa 99% dels lepidoptèrs, ela-meteissa devesida en dos sosòrdres :
- Los ropalocèrs son d'insèctes de las colors vivas, lors antenas s'acaban generalament en maçugas plan distintas (parpalhòls de jorn). Aqueste sosòrdre compren tanben qualques superfamilhas (SF) e familhas (fam.) :
- Lo 1 % demorant es constituit per la division dels Monotrysia que compren doas superfamilhas caracterizadas per de larvas minosas :
Aquestas distincions basadas essencialament sus la morfologia son practicament abandonadas al profit d'analisis filogeneticas.
Classificacion II[modificar | modificar la font]
Los lepidoptèrs son devesits en quatre sosòrdres :
- Frenatae - frenatas
- Jugatae
- Macrolepidoptera
- Microlepidoptera
Los parpalhòls d'Euròpa[modificar | modificar la font]
Classificacion adoptada per Fauna Europae[modificar | modificar la font]
Fauna Europaea es la banca de donadas de l'Union Europèa sus la fauna d'Euròpa. Mantenguda per l'Universitat d'Amsterdam, l'Universitat de Copenaga e lo Museum Nacional d'Istòria Naturala de París, es accessibla a totes sus Internet.
Qualques espècias comunas en Euròpa[modificar | modificar la font]
- Aglais urticae — Pichona tortuga
- Aporia crataegi — Gazé
- Argynnis paphia — Tabat d'Espanha
- Euplagia quadripunctaria — Escata chinada
- Fabriciana niobe — Chifra
- Gonepteryx rhamni — Limona
- Gonepteryx cleopatra - Limona de Provença
- Hipparchia fagi — Silvandre
- Hipparchia alcyone - Pichon silvandre
- Inachis io — Pavon de jorn
- Limenitis camilla — Pichon silvenc
- Lycaena alciphron — Bronzat
- Macroglossum stellatarum — Moro sphinx
- Melanargia galathea — Mièg-dòl
- Papilio machaon — Macaon o Grand pòrta-coa
- Pyronia tithonus — Amaryllis
- Vanessa atalanta — Vulcan
- Acherontia atropos — Esfinx cap de mòrt
Parpalhòls del mond[modificar | modificar la font]
Qualques espècias[modificar | modificar la font]
- Urania : Grand parpalhòl de Madagascar, de colors vivas (Familha dels uranids).
- Monarca : Parpalhòl diürne d'America del Nòrd que sa particularitat es de migrar.
- Parpalhòl de cendre : parpalhòl nocturne urticant responsable de la parpalholiti.
Lista de familhas actualament acceptadas[modificar | modificar la font]
Annèxes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia Fauna Europaea : Lepidoptera (en)
- Referéncia ITIS : Lepidoptera (fr) (+ version anglesa (en))
- Referéncia Animal Diversity Web : Lepidoptera (en)
- Referéncia NCBI : Lepidoptera (en)
- (fr) European Butterflies and Moths European Butterflies and Moths
- (fr) Los lepidoptèrs sus galariá-insècte
- (fr) Atiratz los parpalhòls dins vòstre jardin
- (fr) Encyclopédie visuelle des Insectes de France
- (en) Papillons d'Europe et d'Afrique du nord
- (fr) Les Carnets du Lépidoptériste Français
- (fr) Les Lépidoptéristes Parisiens
- (fr) (en) Fondation Papiliorama
- (fr) Papillon monarque du Parc National de la Pointe Pelée


text:
Wattrelos
Wattrelos es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Aquela tèrra #èsser la proprietat de la abbaye de St-Bavon, a Gand, en vertu de títols de 1030 e 1123. Los protestants, trucats los Gueux, après i aver #èsser batuts pels Lillois, se #refugiar a Wattrelos, en lo campanal de la glèisa, ont se #defendre amb opiniâtreté. La siá resisténcia #èsser tala que, per far cessar lo sieu fuòc , s'i aguèt obligat de incendiar lo campanal, que # #perir. (E) Borís, a* la Comm. hisL, T E,pàg. 216. Lo 6 d'agost de 1412, lo Conselh de Flandre #prononciar una sentence de bannissement , considerabla jos aquel informe #que condemnava lo banni a far pintar , per la glèisa de Wattrelos, l'image de St-Bavon , que # se li caliá davant el o representar agenouillé e en avent un cartouche amb una inscripcion en verificant qu'aquel quadre i aviá #èsser executat per multa onorabla , perque lo colpable i aviá liurat de preson los sieus fils e los sieus complices , convencuts de agravies cap al bailli de Wattrelos. Un acte del 16 d'octòbre de 1536 fa conéisser/conéisser que, cap a aquela epòca, se conreava la vinha als environs de Lille e sustot a Watlrelos, doncas que lo tenancier del fief de la Bouteillerie, dins aquel vilatge , i aviá agut de far lo mestièr de bouteiller pendent lo sojorn de las abbés en aquela distincion, e de los ofrir, a la siá arribada, sièis botelhas de vin del crus d'un vignoble #qu'en dépendoit. E al nomentament dels nòus abbés, lo tenancier d'un autre fief de Wattrelos i aviá tanben a los presentar un barril de vin recollé en lo meteis domeni.
Lo nom de Waterloz apareis per las primièras fes a Modèl:La s. En principi proprietat d'un ric e poderós senhor nomenat Allowin, Wattrelos i aguèt cedit per aquel darrièr al abbaye gantoise de Sant Bavon, apertendrà de contunh al évêché de Gand fins a la Revolucion francesa. dins lo XII sègle Watrelos vei aparéisser/aparéisser sus las siás tèrras las artisanats del texil #que se desvoloparàn rapidament mercés a la fòrta demanda de Lille.
Pendent divèrses sègles Lille a #èsser disputada per divèrses reialmes entrainant amb ela las municipalitats de Tourcoing , Roubaix, Wattrelos ... En 1477, los soldats del rei Louis XI, saquegen los solares, lo castèl e los récoltes. La vila comença fin finala a prospérer, mas en 1488 la batalha de la Espierre se desenrotllarà a la cœur meteis de la vila.
Los Wattrelosiens escaparàn pas pas als guèrras de Religion ; en 1556 dins la siá pròpria glèisa, i aurà o massacre de 150 protestants per l'Inquisicion lançada per Charles Quint.
En 1667, jos òrdre de Louis XIV, la vila de Lille a capturat e la region ven francesa, al meteis temps Wattrelos aurà 12 km de frontièra a susvelhar.
Pendent la Revolucion, Wattrelos patiguèt de divèrses atacs dels monarchies europèas en volent metre Louis XVI sul tròn mas Wattrelos va se'n sortir victorieuse, malgrat de pesats dégâts.
dins lo XIX sègle la vila coneguèt/conéisser un essor considerable. Mercés al texil, de nombrosas fabricas s'installèron e la populacion coneguèt/conéisser un fòrt aument. Divèrsas fabricas del sector apertenián a Alfred Motte.
Cette terre fut la propriété de l'abbaye de St-Bavon, à Gand, en vertu de titres de 1030 et 1123. Les protestants, appelés les Gueux, après avoir été battus par les Lillois, se réfugièrent à Wattrelos, dans le clocher de l'église, où ils se défendirent avec opiniâtreté. Leur résistance fut telle que, pour faire cesser leur feu , on fut obligé d'incendier le clocher, dans lequel ils périrent. (i) Bull, à* la Comm. hisL, t I,p. 216. Le 6 août 1412, le Conseil de Flandre prononça une sentence de bannissement , remarquable sous ce rapport qu'elle condamnait le banni à faire peindre , pour l'église de Wattrelos, l'image de St-Bavon , devant laquelle on devait le représenter agenouillé et tenant un cartouche avec une inscription constatant que ce tableau avait été exécuté pour amende honorable , parce que le coupable avait délivré de prison son fils et ses complices , convaincus d'offenses envers le bailli de Wattrelos. Un acte du 16 octobre 1536 nous fait connaître que, vers cette époque, on cultivait la vigne aux environs de Lille et notamment à Watlrelos, puisque le tenancier du fief de la Bouteillerie, en ce village , était tenu de faire l'office de bouteiller durant le séjour des abbés en cette seigneurie, et de leur offrir, à leur arrivée, six bouteilles de vin du cru d'un vignoble qui en dépendoit. Et à la nomination des nouveaux abbés, le tenancier d'un autre fief de Wattrelos avait aussi à leur présenter un tonneau de vin recollé dans le même domaine.
Le nom de Waterloz apparaît pour la première fois au Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle. D'abord propriété d'un riche et puissant seigneur nommé Allowin, Wattrelos fut cédée par ce dernier à l'abbaye gantoise de Saint Bavon, puis appartiendra à l'évêché de Gand jusqu'à la Révolution française. Au XIIème siècle Watrelos voit apparaître sur ses terres les artisanats du textile qui se développeront rapidement grâce à la forte demande de Lille.
Pendant plusieurs siècles Lille a été disputée par plusieurs royaumes entrainant avec elle les communes de Tourcoing , Roubaix, Wattrelos ... En 1477, les soldats du roi Louis XI, pillent les manoirs, le château et les récoltes. La ville commence enfin à prospérer, mais en 1488 la bataille de l'Espierre se déroulera au cœur même de la ville.
Les Wattrelosiens n'échapperont pas aux guerres de Religion ; en 1556 dans sa propre église, il y aura le massacre de 150 protestants par l'Inquisition lancé par Charles Quint.
En 1667, sous ordre de Louis XIV, la ville de Lille est capturée et la région devient française, en même temps Wattrelos aura 12 km de frontière à surveiller.
Pendant la Révolution, Wattrelos va subir plusieurs attaques des monarchies européennes voulant remettre Louis XVI sur le trône mais Wattrelos va s'en sortir victorieuse, malgré de lourds dégâts.
Au XIXème siècle la ville va connaître un essor considérable. Grâce au textile, de nombreuses usines vont s'installer et la population va connaître une forte augmentation. Plusieurs usines du secteur appartenaient à Alfred Motte.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Er aranés, Alex Puente Tasias, membre dera equipa dera Reau Federacion Espanhòla d’Espòrts d’Iuèrn (RFEDI) a obtengut es sòns prumèrs pòdiums dera sason ena carrèra FIS d’esquí aupin de Gressoney (Itàlia) ena modalitat d’eslalom.
Ager, dijaus 26 de gèr, Álex se hec damb era tresau posicion e aué diuendres, a pujat ara dusau plaça deth pòdium.
Eth Conselh Generau d’Aran e Torisme Val d’Aran signèren un convèni de patrocini damb er esquiador professionau aranés, Álex Puente Tasias, entà promòir era destinacion toristica esportiua Val d’Aran peth mon, representada ena imatge e enes valors der esportista, e dera equipa que hè part.
Hònt: C.G.A.


text:
Er Ajuntament de Vielha e Mijaran a daurit eth procés de convocatòria de tres plaçes publiques:
- Ua plaça de socorrista aquatic entàs installacions deth Palai de Gèu, en regim de personau laborau temporau peth sistèma de concors-oposicion.
- Ua plaça de tecnic esportiu entàs installacions deth Palai de Gèu, en regim de personau laborau temporau peth sistèma de concors-oposicion.
- Ua plaça d’ajudant de secretaria entà corbir ua plaça vacanta de foncionari interin.
Eth termini de presentacion d’aufèrtes serà enquia eth 14 d’ agost de 2017 entàs dus prumères e enquia eth 16 d’agost entara tresaua, dempús deth dia dera publicacion d’aguesta anonci de convocatòria en Tauler d’Anoncis e era pàgina Web der Ajuntament de Vielha e Mijaran. Es successius anóncis d’aguesta convocatòrìa, quan provenguen de conformitat damb es bases, se publicaràn en Pannèu d’Anóncis der Ajuntament e er era pagina Web.


text:
Setmana Calabresa « Arc Nòrd Mediterranèa »
Coma cada annada, la Setmana Calabresa fa escala al CIRDOC per un rendètz-vos festiu de dialòg entre las culturas d’Occitània, de Catalonha, de las Illas Balearas e de Calàbria. Una jornada per far descobrir als publics de la Mediatèca occitana, lo patrimòni musical e dançat mercés al projècte Arc Nòrd Mediterranèa.
Programa del 6 decembre 2017 :
Acuèlh en residéncia del projècte Arc Nòrd Mediterranèa – creacion a l’entorn dels instruments tradicionals de l’Euroregion e de Calàbria que jogan en parelh amb las cabretas e bodegas de nòrd de Mediterranèa.
Exposicion de fòtos de Francesco Delia.
20:00 – Presentacion del projècte ANM e concèrt
Restitucion publica dels primièrs temps del projècte Arc Nòrd Mediterranèa.
21:00 – Grand Balèti Mesclum ANM
Venètz participar al balèti grand dins la Mediatèca e vos iniciar a las danças tradicionalas de las diferentas regions del projècte Arc Nòrd Mediterranèa : Occitània, Malhòrca, Catalonha e Calàbria.
Informacions e inscripcions a la jornada del 06/12
Contacte: Lo CIRDÒC / 04.67.11.85.10. / secretariat@cirdoc.fr
Tèxt tirat de: Lo CIRDÒC


text:
907
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 907 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Tièra d'atacas còntra Constantinòple menadas per lo pirata grèc musulman Leon de Trípols e per lei Rus' de Kiev. Lei segonds obtenguèron lo pagament d'un tribut important.
Ongria[modificar | modificar la font]
Dins la region de Brezalauspurc (probablament Bratislava[1]), lei tropas de Francia Orientala menada per l'arquevesque Theotmar de Salzborg e lo duc Leopold de Bavièra subiguèron lo 4 de julhet una desfacha grèva[2] en fàcia d'una armada ongresa dirigida per un cap desconegut (Arpad ?). L'arquevesque e lo duc i foguèron tuats e l'expansion de Francia Orientala en direccion de l'èst foguèt arrestada fins ais annadas 950-960. De mai, permetèt ais Ongrés d'organizar liurament seis expedicions destinadas a pilhar lo territòri franc[1].
Dins lo corrent d'aqueu periòde, mòrt d'Arpad (893-907). Foguèt remplaçat per son quatren fiu dich Zolta (907-948).
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Anientament de l'armada dau cap carmata Zikrawayh que pilhava la region de Bagdad dempuei 905. Zikrawayh foguèt capturat e executat e lei subrevivents de sei tropas anientats durant sa retirada en direccion de Siria.


text:
OCFUTURA (julhet) — Lo vòte en país d'òc
Despuish las originas de la Republica, qu'assisteishem a ua diferenciacion regionau de las coloracions politicas en França. Ua França deu nòrd e ua França deu sud que's son dessenhadas mei o mensh netament au briu de las annadas.
Au moment de las legislativas de 1962 a 1967, la carta electorau de l'esquèrra francesa qu'ei la de l'Occitania, lhevat lo Massís centrau, Aups-Maritimes e Pirenèus-Atlantics.
Pendent las eleccions cantonaus de 1967, quan dens la màger part deus país occitans, la presidéncia deu Conselh Generau estó atribuida a un representant de l'esquèrra (FGDS, PSU o PC), dens los deu nòrd, mantuns partits qu'estón representats dab presidéncias de dreta, centre-democratas, centre esquèrra, FGDS, PSU e PC. Mes quin Occitania ei vaduda lo bastion de l'esquèrra dinc ad aquestas darrèras annadas ?
Segon « Le Sud et le Nord, dialectique de la France », libe dens lo quau Michel Grosclaude analisa la bipolarizacion Nòrd-Sud de la carta politica en França, dinc a 1890, l'Èst qu'èra ua ciutadèla deu conservatisme quan l'esquèrra ne's trobava partisans que dens los bacins minèrs e los centres industriaus. A partir de la liberacion, la region Èst deu país qu'ei vaduda lo fiu deu MRP, puish de RPF e de l'UDR. Qu'ei cap a 1914 que Lengadòc pren las soas colors socialistas.
Eveniments màgers e crisis sociaus e economicas que's debanèn au començar deu sègle XXau (proletarizacion deus agricultors, crisi de 1907 e susmauta deus vinhairons) que joguèn un ròtle dens la causida d'aqueth vòte.
Lo socialisme que s'implantè dens lo nòrd d'Occitania chic de temps abans la Purmèra Guèrra Mondiau. A las tres regions meriodionaus que son lo departament sud-rodanenc, l'arc lengadocian dinc a Tolosa e l'ensemble deus departaments nòrd-occitans, que s'ajusta lo nòrd d'Occitania on Dordonha ei l'un deus mei ancians fius deu Parti Radical. Despuish la liberacion, aqueths ensembles qu'an enqüèra mei afirmats la lor coloracion d'esquèrra. Gèrs qu'èra vadut l'un deus departaments mei contestataris de França (qu'a lo recòrd deus « Non » aus referéndum despuish 1946).
Lo socialisme qu'arribè peu purmèr còp au poder dens la 3au Republica dab un govèrn deu Front Popular (coalicion de partits d'esquèrra) de 1936 a 1938.
La fin de las annadas 50 que vedó nèisher lo purmèr partit nacionalista occitan : lo Partit de la Nacion Occitana (PNO) qui milita a favor de l'independéncia d'Occitania. D'autes que seguiràn com Anaram Au Pataca (vadut Libertat en 2009), lo Partit Occitan (coalicion de movements occitanistas dont Volem Viure al País), Iniciativa per Occitània, Bastir, etc.
Lo movement de desobediéncia civila « Gardarem lo Larzac » que contribuí a mantiéner lo vòte socialista dens la màger part deus país occitans. Qu'estó l'emblèma d'ua decennia de luta entà guardar la tèrra a la soa vocacion agricòla.
Aqueth movement que's formè de 1971 a 1981 entà lutar contra l'extension d'un camp militar suu causse deu Larzac, tà passar de 3 000 a 17 000 ectaras. Que s'acabè per ua victòria deus paisans quan Mitterrand arribè au poder e decidí de deishar lo projècte.
Robert Lafont qu'èra l'un deus teoricians de çò qu'aperava « lo colonialisme interior ». En 1974, que temptè de presentà's a l'eleccion presidenciau mes la soa candidatura qu'estó regetada peu Conselh Constitucionau, per manca d'un nombre sufisent d'elegits validat. Que sortirà d'aquestes comitats de sostien, « Volem Viure al País ». Lo movement qu'ensaja de pesar sus las fòrças d'esquèrra. Aus intellectuaus occitanistas que's rejonherà sindicalistas agricòlas e paisans, mantuns centenats de militants e lo jornau « Lutte occitane » que serà creat. Totun, la soa candidatura a la Presidenciau regetada, Lafont qu'aperè a votar tà François Mitterrand, çò qui'u való ua marginalizacion au demiei deus quites movements qu'avè contribuit a crear.
Arron la victòria deu candidat d'esquèrra en 1981, lo militant occitanista que rejonhó los decebuts de l'esquèrra en julhet de 1983.
D'aqueth sentit de decepcion que s'amorsè arron lo son mandat, un periòde long d'alternança dab ua succession de govèrns d'esquèrra e de dreta. La partida oèst deu Mieidia que demora fidèla au vòste d'esquèrra au briu de las divèrsas eleccions, totun, que's constata l'aparicion progressiva d'un vòte taus extrèmes com ei lo cas a l'èst d'Occitania qui hè mei anar mei hidança a l'Extrèma-dreta per rasons economicas enter autas.
La vila de Besièrs en Eraut, per exemple, qu'ei passada de municipalitats e elegits d'esquèrra a elegits de dreta e d'extrèma-dreta aquestas darrèras annadas.
Lo paisatge politic dens los país occitans que cambiè radicaument au moment de las darrèras eleccions quan ua andada blua e balegè mei que mei lo sud-èst d'Occitania, e que l'Esquèrra explosè dab mèrcas hèra baishas.
Despuish 2002, lo Front National qu'ei arribat au mensh un còp au cap dens 17 deus 35 departaments occitans. A las eleccions de 2017, la candidata frontista Marine Le Pen qu'arribè en cap dens 5 deus 6 departaments de la Region Occitania/Pirenèus-Mediterranèa.
Mantuas municipalitats qu'estón e que son enqüèra gavidadas per elegits d'extrèma-dreta quitament se vedom aparéisher l'andada de Macron dab lo son movement En Marche ! Los país occitans que començan a alinhà's suu climat nacionau au briu de las eleccions.
- Publicat dens Dossiers


text:
Teofil de Bordèu
Teofil de Bordèu (en francés Theophile de Bordeu, Isesta, lo 22 de heurèr de 1722 - Banhèras de Bigòrra, 1776), lo que ho un mètge e un escrivan bearnés de lengas francesa e occitana.
Somari
Vida[modificar | modificar la font]
Qu'èra hilh d'un aute famós mètge bearnés, Antòni de Bordèu e qu'estudiè la medecina a Montpelhièr, que ho lo mètge deu rei Loís XV e un amic de Denis Diderot ; per aquesta rason que participè a la redaccion de L'Enciclopedia e Diderot que'u mentau dens los son Saunei de Dalembert. Qu'ei conegut per aver encoratjat au desvolopament deu termalisme.
Composicions en occitan[modificar | modificar la font]
Hèra estacat a la soa Vath d'Aussau nadau, que compausè en bearnés ua dedicaça hornida en cap deu son libe : Recherches sur les maladies chroniques. Miquèu de Camelat qu'ac editore au sègle XX.
Son poema Aumatgee qu'ei tanben inclús dehens l'antologia de poesia bearnersa de Vignancour
Recherches sur les maladies chroniques[modificar | modificar la font]
Pro longtemps i a (benaja Diu !) qu'aqueras hautas montinas ombratjan noste val e la brava gen qui l'abita... Crestians non èran aqueths antics montanhars e de la Geantaria bèth drin, si no'm trompi, tienèn : raça vienguda, en quauques sauts, de las planas de Sennaar.
Las ribèras en aqueth temps e las planas, qui ara tan braguen, non èran que mars, pesquèrs e gaves.
Mès quan las mars se hon retiradas e las planas eishucadas, los Ossalés, seguint lo cors de l'aiga a los debrís de las montanhas, descendón abitar lo plat país e mèstes que'n hon junqu'au pont long, qui engüèra tienen.
Atau vivèn de lèit e de bròja de milh nostes pairbons. Las loas molhèr que'us hielavan lan e que'us sabén téisher capas e dehauts e davaths e bragas e porpoèns e berrets. Tela de lin non se'n i caneja que longtemps après...
Aumatge[modificar | modificar la font]
Aumatge[modificar | modificar la font]
Pro b'an cantat, shens dobte, e pro canteran
Lo tendre amor, la guerra e tot çòque de gran
Per lo monde se hè, despuish que, d'ua alenada
Drin de probe en Adam per Diu estó cambiada.
Los membres be 'u me possen, deu cap dinc aus talons,
Com aus arbes se hèn, e brancas e botons;
E son sang que cola, peu miei de sas artèras,
Com l'aigueta qui court capvath las arribèras;
E com los rais deu só se'n van tot escauhant,
La calor que s'esten, hens sas carns en baran.
Que's devèilhe, que's lhève e sons membres qu'agite ;
Sons uelhs e son plantats, cadun dens sa guerita ;
Son nas se'n va sentir; sa man que sap tastar;
Sa lenga dens son clòt, que s'apresta a gostar;
Per l'aurelha qu'enten, quan non l'a pas tròp dura :
Aqueths utís que son los cinc sens de natura.
E malaia la sèrp, dont lo beròi accent,
A l'òmi he sentir qu'avè un aute sens !
Tot lo monde be sap, qu'Eve la vesiada,
Be pergó son aunor dens aquèra vagada,
E que tròp malament he créder a son marit,
Çò qui la sèrp, cap a cap, tantòst l'avè dit.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Claver, Pau. Prosateurs Béarnais. Pau : Per Noste - Marrimpoei, 1980.
- Clavé, Paul. Littérature gasconne: prosateurs béarnais. Orthez : Per Noste, 1980.(edicion sus google book).
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Vignancour, 1860, pagina VI.
Autors
Bearn : Pèir d'Esbarrebaca • Ciprian Desporrins • Teofil de Bordèu
Lengadòc : Mondonvila • Abat Fabre• Fabre d'Olivet
Roergue : Peiròt
Provença : Còia • d'Agevila • Germain • Gròs • Pelabon
Velai : Clet
Obras
Roman : Istòria de Joan-l’an-pres
Opèra : Dafnís e Alcimadura
Teatre : Lo Nòvi parat • Manicla
Sermon Burlesque : Lo Sermon deu Curé de Vidèren
Antologia e critica
J.F. Achard : Lo Boquet provençau


text:
1861
Aquesta pagina concernís l'an 1861 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Prússia[modificar | modificar la font]
Mòrt de Frederic Guilhèm IV que foguèt remplaçat per Guilhèm Ièr.
Africa[modificar | modificar la font]
Reiaume Merina[modificar | modificar la font]
Mòrt de la rèina Ranavalona Ièra que foguèt remplaçada per son fiu Radama II. Abandonèt la politica conservatritz de sa maire au profiech d'una politica de modernizacion e de dubertura de l'illa ais influéncias estrangieras.
America[modificar | modificar la font]
Mexic[modificar | modificar la font]
En fàcia dei dificultats financieras de l'Estat mexican, lo govèrn liberau de Benito Juárez, totjorn menaçat per l'insureccion conservatritz acomençada en 1858, deguèt arrestar son remborsament dau deute public dau país. A la fin de l'annada, aquò entraïnèt una intervencion militara dau Reiaume Unit, d'Espanha e de França que decidèron de faire pression sus lo govèrn per l'obligir de contuniar sei pagaments. Lo pòrt estrategic de Veracruz foguèt ansin aisament ocupat per leis Europèus. Pasmens, la França de Napoleon III aviá tanben una autra idèa : formar un Empèri de Mexic estable, conservador e catolic per equilibrar la poissança estatsunidenca sus lo continent. Aquò marquèt lo començament de la Guèrra de Mexic (1861-1867).
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Mòrt de l'emperaire Xianfeng lo 22 d'aost. Foguèt remplaçat lo 11 de novembre per Tongzhi. A la fin de l'annada, lei fòrças Qing averèron una batalha importanta a Anqing (5 de setembre) onte lei Taiping deguèron faciar de pèrdas importantas.
Japon[modificar | modificar la font]
Multiplicacion deis incidents entre Japonés e estrangiers. D'efèct, la dubertura dau país au comèrci internacionau aviá entraïnat una crisi amb una aumentacion dau caumatge, de l'inflacion e la falhida de plusors marchands. En particular, una delegacion britanica foguèt atacada a Edo entraïnant la mòrt de dos diplomatas (→ 1862).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Fotografia[modificar | modificar la font]
Realizacion de la premiera fotografia color permanenta. Pasmens, fins au començament dau sègle XX, la fotografia color necessitèt d'equipaments e de tractaments especiaus que ne limitèron l'utilizacion. Lo temps de pausa demorèt pereu un problema car d'exposicions lòngas contunièron d'èsser necessàrias. Ansin, sera necessite d'esparar fins a 1907 per trobar un progrès decisiu dins aqueu domeni.
Quimia[modificar | modificar la font]
Desvolopament d'un procès novèu de sintèsi de soda per lo quimista bèlga Ernest Solvay (1838-1922) que remplacèt pauc a pauc lo procès Leblanc.
Transpòrt[modificar | modificar la font]
Ambé lo desvolopament progressiu dau mercat dau petròli — que son usatge principau e quasi unic d'aqueu temps èra l'esclairatge — de marchands acomencèron de s'interessar a la possibilitat d'exportar lo petròli estatsunidenc en Euròpa. Pasmens, lo transpòrt de barrius èra pas practic car la durada de cargament e de descargament dau naviri èra tròp lònga. Per resòuvre aqueu problema, se desvolopèt donc lo premier petrolier, lo naviri britanic Elizabeth Watts. De sèrvas intèrnas permetián de melhorar la durada deis operacions portuàrias e de cargar ò descargament lo cargament per pompatge. Pasmens, aqueu premier tipe de petrolier èra fòrça perilhós car de vapors explosivas podián s'acampar entre lei sèrvas e la còca. Ansin, en 1885, solament 10 petroliers èran en servici e serà necessari d'esperar la construccion dau Gluckhauf per veire lo premier petrolier d'arquitectura modèrna (→ 1886).
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 15 de febrièr - Charles Edouard Guillaume, fisician francés, Prèmi Nobel de Fisica (m.1938)
- 7 de mai - Rabindranath Tagore, escrivan indian, Prèmi Nobel de Literatura (m.1941)
- 24 de novembre - Cruz e Sousa, poèta brasilièr (m.1898)
- 10 de decembre - Fridtjof Nansen, explorator polar norvegian, Prèmi Nobel de la Patz (m.1930)
- 19 de decembre - Italo Svevo, escrivan italian (m.1928)
- Antonin Perbosc, escrivan occitan (m.1944)
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
1552
Aquesta pagina concernís l'an 1552 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Medecina[modificar | modificar la font]
Introduccion en Euròpa dei trabalhs dau mètge arabi Ibn al-Nafis (1213-1288), especialament son estudi e sa premiera descripcion de la circulacion dau sang dins lo còrs uman (1242), per lo mètge espanhòu Miguel Servet (1511-1553).
A Venècia, publicacion de Tabulae anatomicae dau mètge Bartolomeo Eustachi (vèrs 1510-1574). Son trabalh conteniá plusors descubèrtas regardant leis òs, lei muscles, lei nèrvis, lei venas e la foncionament de l'aurelha. Ansin, un canau intèrne de l'aurelha es uei dich trompa d'Eustachi.


text:
Manaset publica la lista dels subjèctes de blasfèmia a evitar impausada a sos jornalistas.
Per fin d’assegurar lor seguretat, los jornalistas de Manaset son estats pregats de plan voler evitar tot subjècte considerat coma blasfematòri dins los mitans occitanistas. Un jornalista, atencionat de la libertat de la premsa, publica lo contengut de la lista.
Lenga : la lingüistica, los lingüistes, mòrts coma vius, l’òbra d’Alibèrt, la de Mistral. Panoccitan. La e de sosten. Los limits dialectals, los atlàs lingüistics. La prononciacion. L’auvernhat. Lo mot « patoés ». Lo mot « Vira l’ase ».
Ensenhament : la Felco , Calandreta, los centres de formacions occitans, l’EOE, l’EOI, La Guèpia. Òm se poirà trufar d’un biais neutre e pauc frequent de l’ensenhament de las autras lengas regionalas (fòra lo Còrse, lo Basc, lo Breton, l’Alsacian e lo Catalan).
Occitanisme : Lafont, Rouquette (quin que siá lo pichòt nom), Marti, Mans de Breish, Boris Caldeuil.
Medias : FR3, Viure al País, Vaquí, Òc-tele.
Cinema : l’Orsalhièr, Malatèrra.
Istòria : la presa de Besièrs, lo Larzac, mai de 68, los Comitats d’Accion Viticòls, las manisfestacions de Carcassona, Besièrs, Tolosa, lo Lengadòc, lo Teatre de la Carrièra, Marilis Orionaa.
Cultura : lo Teatre de la Rampa, la Nòva Cançon Occitana, Ventadorn, Nadau.
Politica : lo PS, l’UMP (los autres pagan pas e son pas dangieroses).
Personalitats : lo quite jornaliste que publica aquesta lista, malgrat son coratge, son abnegacion e la garantida de son anonimat, pòt pas prene lo risc de divulgar de noms.
Fòto : Dasemarcalvarez


text:
Regentas de calandreta en estagi informatica
10 mars 2005 14:29 0 messages
Diluns lo 28/02
Diluns de matin, esté un moment de plaser deus grans d’arcuélher los dus formators matematicians tolosans, lo Andriu Connes e lo Jan-Lois Sendral.
- diluns de matin dens la classa d’Elòdia
Diluns de vrespe, pauperjèm dab los logiciaus deu "Terrier" e fallèva escriure ficas claras.
- "associacions" dab lo Andriu
- cargar cartas de geografia
Lo ser, Mòni arribè de Besièrs e hòp au tribalh, shens pausà’s.
- Jornau lo diluns de ser dab spip
Dimars lo 01/03
Dimars de matin, aprestèm lo programa de la jornada en aténer l’arribada de Marilís de Lescar, e en rota per lo punt-cib, on Andriu nos amuishè los logiciaus "Mulot", "Associations" e "Chemins".
- Admin dab lo portàble deu Estève
- Cargar categorias navèras
Dimars de vrespe, Jan-Lois nos amuishè "Labyrinthes".
- Un logiciau d’aprentissatge
- Laberints e grasilha dab lo Jan-Lois
- Hons d’escran navèth en partir de la fica
- Fica per "associacions"
Après lo despart d’Andriu e Jan-Lois per Montalban e Caurs, Eric nos amuishè lo "wiki", "wikipedia" e lo logiciau de bibliotèca PMB.
- Internet peus regents
- wikipedia
- lo logiciau PMB
- Adrèças internet
- Intranet deu siti d’Aprene
- redigir un "how to" en partir de sas nòtas
dimècres lo 02/03
Lo lendoman, los calandrons estèn hèra contents de tornar véder Marilís de Lescar e d’encontrar Mòni de Besièrs : ne profieitèn per passejà’s sus la carta d’Occitània de la Mar Gran dinc a la "Mare Nostrum".
Puish Eric amuishè aus dròlles lo contengut deu vente d’un ordinator e los hius qu’arreligan los pòstes au servidor.
- la classa
- Los hius
- Pauperjar dab laberints shens regent
- Un picador occitan
dimècres de vrespe, fin d’estagi
- Bilan e projèctes
- A la mairau, en grana seccion
Dans la même rubrique
3 mars 2015 – Twhaïku kezako ? en cycle 3 et en cycle 2
21 décembre 2014 – Recettes du monde, recettes de nos origines
17 mai 2014 – Twitteurs d’un jour, twitteurs toujours
3 avril 2014 – OpenStreetMap à Floirac - 5
28 mars 2014 – OpenStreetMap à Floirac - 4


text:
536
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 536 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Reiaume Ostrogòt[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Guèrra dei Gòts còntra l'Empèri Bizantin. Incapable de faciar l'invasion, Teòdat foguèt reversat e tuat per son aristocracia. Foguèt remplaçat per Vitigès chausit per lei nobles. Lo rèi novèu s'assegurèt de la fidelitat de Roma gràcias a d'ostatges e i laissèt una garnison importanta. Puei, anèt dins la capitala, Ravena, onte la filha segonda de l'anciana rèina Amalasonta deguèt l'esposar per fòrça.
Pasmens, aqueu maridatge mau capitèt de legitimar son poder sus totei leis Ostrogòts e sa garnison de Roma capitulèt sensa combat lo 9 de decembre. Aguèt tanben de dificultats sus sa frontiera occidentala onte chausiguèt a la fin de l'annada de vendre Provença ai rèis francs.


text:
Pignols
}} Pignols (Pignols en francés) z-es 'na comuna occitana dau departament dau Puèi Domat e la region de la region d'Auvèrnhe..
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Site de la préfecture du Puy-de-Dôme, consulté le 24 mars 2009
- ↑ Site de la préfecture du Puy-de-Dôme, consulté le 24 mars 2009
- Paginas utilizant d'arguments duplicats dins los apèls de modèl
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Pàgines que usen Timeline
- Paginas amb ligams de fichièrs copats
- Portal:Auvèrnhe/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)
- Comuna dau Puèi Domat


text:
976
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 976 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Mòrt de l'emperaire Joan Tzimiskes lo 10 de genier. Es belèu un assassinat mai aquò foguèt jamai demostrat. Basil II li succediguèt ambé Constantin VIII coma coemperaire.


text:
Carrèra Florida
La carrèra Florida qu'ei la purmèra, la màger e la mei famosa carrèra pietonièra de Buenos Aires. que s'esten enter l'avienguda Rivadavia (enlà de la quau es perlongada per la carrèraPerú, era tanben piertonièra sus quauques mètres) e la plaça San Martín.
Que vadó parciaument pietonièra (segon las òras deu dia) en 1971 abans d'ac váder sancerament en 1971 (a despart deu tròç qui's perlonga sus la plaça San Martín.
Noms[modificar | modificar la font]
Au sègle XVIII qu'èra aperada carrèra San José. Apèrs que l'aperèn mens oficiosament carrèra Del Correo per'mor de la sede deu corrièr qui's trobava a l'interseccion de las presentas carrèras Perú (continuacion de Florida) e Hipólito Yrigoyen ; per'mor d'estar, a partir de 1789, la purmèra carrèra pavada, que ho tanben designada com la carrèra Del Empedrado. En 1808 que ho batejada carrèra Baltasar Unquera en aunor d'un marin espanhòu mort en bèth pelejar contre l'invasor anglés. En 1821 que ho tornada batejar Florida en memòria de la batalha deu medish nom liurada durant la Guèrra d'Independéncia dens lo Haut Peró. Devath lo govèrn de Juan Manuel de Rosas, en 1837, lo nom que ho cambiat per Perú abans que la carrèra crubesse lo definitivament lo nom de Florida en 1857.
Ocupacion e emplec[modificar | modificar la font]
Qu'èra a l'origina ua carrèra elitista pròcha deu center ; la famosa Mariquita Sánchez de Thompson y Mendeville qu'i avèva lo son ostau tan cossirat que l'Imne Nacionau Argentin i ho interpretat per purmèra vegada.
L'ocupacion sociau de Buenos Aires que ho totun capvirada per l'epidemia de hrebe jauna de 1971 qui mudè l'oligarquia de cap au nòrd de la ciutat (qui demòra dinc au dia de uei lo quartièr oligarquic e ric). Florida que vadó mei que mei marcadièra.
A la fin deu sègle XIX lo tram qu'i comencè a rollar.
En 2001 que peteishè hèra de la crisi economica abans de reviscolar dab lo retorn de la creishença.
Uas de las soas botigas màger tostemps en activitat que son de segur las Galerías Pacífico, Harrods, la Galeria General Güemes, la Galeria Jardín.


text:
17/05/2013
Questa dimenjada sur "Meitat chen, meitat pòrc" ...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que los convidats de l'emission dau diumenc 19 de mai seran :
Didier Cassier et Thierry Parsat dau grope Igor per la surtida de lor nouveu album,
...Tot quò-qui sur :
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Igor
08:04 Publié dans Actualitats, Musica e chançon | Tags : meitat-chen meitat-pòrc | Lien permanent | Commentaires (0)
06/03/2013
Questa setmana sur "Meitat chen, Meitat pòrc"...
Joan-Pau Verdier nos informa que lo convidat de l'emission dau diumenc 10 de març sera
Philippe Corbière ,
de la novela botica Adishatz que ven nonmas de drubir a Perigüers ...Tot quò-qui sur :
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
18:59 Publié dans Actualitats, Musica e chançon, Promòven la lenga occitana | Tags : joan-pau verdier, martial peyrouny, meitat-chen meitat-pòrc, adishatz périgueux | Lien permanent | Commentaires (0)
13/02/2013
Questa setmana sur "Meitat chen, Meitat pòrc"...
Joan-Pau Verdier nos informa que lo convidat de l'emission dau diumenc 17 de feurier sera
Joan Ganhaire,
Conselhier Generau de Brantosme, Delegat a la lenga e a la cultura occitanas, escrivaire occitan que nos parlara de la segonda amassada publica sur l'evolucion de la politica despartamentala en favor de la lenga e de la cultura occitana prevista per lo 28 de feurier ...Tot quò-qui sur :
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers l'IEO França Blu Perigòrd
e vers lo site de Joan Ganhaire:
09:12 Publié dans Actualitats, Promòven la lenga occitana | Tags : jean ganiayre, meitat-chen meitat-pòrc, france bleu périgord, émission occitane, jean-paul verdier | Lien permanent | Commentaires (0)
31/01/2013
Questa setmana sur "Meitat chen, Meitat pòrc"...
Joan-Pau Verdier nos informa que lo convidat de l'emission dau 3 de feurier sera
Jean-François Vigaud de l'IEO-Lemosin
que nos parlara de totas las activitats de l'IEO que son força nombrosas : la Biaça, las videòs, la libraria occitana...Tot quò-qui sur ...
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras 30 sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers l'IEO Lemosin :
E vers França Blu Perigòrd :
17:20 Publié dans Actualitats, Promòven la lenga occitana | Tags : france bleu périgord, meitat-chen meitat-pòrc, jean-paul verdier, martial peyrouny, jean-françois vigaud, ieo limousin | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
Bailly (Yvelines)
Bailly es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Yvelines e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Bailly a situat en la plana de Versailles en bordure de la bòsc de Marly a 2 km per la rota del centre de Versailles.
Es limitrophe de las municipalitats de Marly-lo-Rei al nòrd, Rocquencourt a l'èst, Versailles al sud-es, Sant-Cyr-l'Escòla al sud, Fontenay-lo-Fleury al sud-oèst, Noisy-lo-Rei a l'oèst e La Étang-la-Vila al nòrd-oèst sus aperaquí 200 m.
Bailly A connectat als jardins del castèl de Versailles al sud-es de la vila. Es una vila bourgeoise de l'Oèst parisenc ont se reagrupaven fòrça d'ancianas familhas nòblas e #qu'amb las generacions son per la majoritat demorada.
Bailly est située dans la plaine de Versailles en bordure de la forêt de Marly à 2 km par la route du centre de Versailles.
Elle est limitrophe des communes de Marly-le-Roi au nord, Rocquencourt à l'est, Versailles au sud-est, Saint-Cyr-l'École au sud, Fontenay-le-Fleury au sud-ouest, Noisy-le-Roi à l'ouest et L'Étang-la-Ville au nord-ouest sur environ 200 m.
Bailly est relié aux jardins du château de Versailles au sud-est de la ville. C'est une ville bourgeoise de l'Ouest parisien où se regroupaient beaucoup d'anciennes familles nobles et qui avec les générations sont pour la plupart restées.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo nom mai ancian de Bailly es Baaliacum.
I a agut pendent longtemps un castèl seigneurial #qu'es ara destruit.
Lo 20 d'agost de 1944, los guardians de la patz de la prefectura de polícia de París, Louis Huet e Raymond Rodon, disfressats en sapeurs-pompièrs e en venent a bicicleta a l'amassada de las tropas americanas soslinhadas en la region, an capturat e executats a l'intrada del vilatge pels nazis.
Lo 21 d'agost de 1944, Georges Blandon vengut désamorcer las pompas destinadas a far sautar lo Fort del Trauc-de Lunfèrn es fusillé pels SS.
Le nom le plus ancien de Bailly est Baaliacum.
Il y a eu pendant longtemps un château seigneurial qui est maintenant détruit.
Le 20 août 1944, les gardiens de la paix de la préfecture de police de Paris, Louis Huet et Raymond Rodon, déguisés en sapeurs-pompiers et venant à bicyclette à la rencontre des troupes américaines signalées dans la région, sont capturés et exécutés à l'entrée du village par les nazis.
Le 21 août 1944, Georges Blandon venu désamorcer les bombes destinées à faire sauter le Fort du Trou-d'Enfer est fusillé par les SS.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Eth passat mes de junh se celebrèc eth 25au aniversari dera Escòla Aranesa, un aniversari qu’a coincidit en temps damb era aprovacion per part deth Parlament de Catalonha dera Lei d’Educacion de Catalonha. Dus hèts de grana trascendéncia entara nòsta societat e entara lengua pròpria d’Aran.
Eth Conselh Generau d’Aran organizèc eth dia 19 de junh un acte de celebracion d’aguest 25au aniversari entà manifestar, a tot eth sector educatiu aranés e ara societat en generau, eth supòrt, reconeishement e arregraïment dera maxima institucion aranesa a toti es mèstres dera Val d’Aran, que sense cap de dubte an estat eth motor mès important damb eth qu’a compdat er aranés entà arribar enquiath moment present. Mèstres que pendent vint-e-cinc ans an dedicat desinteressadament ores deth sòn temps liure, damb esfòrç e massa soent damb dificultats, sustot pr’amor dera manca de recorsi economics, a ellaborar tot tipe de materiaus pedagogics en aranés, entà qu’es escolans dera Val d’Aran podéssen tanben apréner ena sua lengua pròpria, atau coma ac hèn es mainatges e mainades de d’auti endrets. Ua escòla qu’a lutat de forma unitària pes sòns drets sociolingüistics e que gràcies ara sua coesion a artenhut grani prètzhèts.
Aguest acte de celebracion compdèc tanben damb era preséncia deth Conselhèr d’Educacion dera Generalitat de Catalonha, qu’ena sua visita entà Aran formalizèc eth supòrt dera pròpria Generalitat ara Escòla Aranesa damb era signatura d’un convèni damb eth Conselh Generau. Un supòrt que se veirà materializat a trauèrs deth madeish Conselh Generau damb eth desplegament d’un projècte d’innovacion educativa basat enes naues tecnologies.
Per un aute costat voleria tanben remercar era importància qu’a entà Aran, e entar aranés, era aprobacion eth passat 1 de junhsèga dera Lei d’Educacion de Catalonha. Aguesta lei, emparada pes grops deth PSC, CiU e ERC, e parciaument per ICV, e que nèish deth compliment d’un des compromesi deth “Pacte d’Entesa”, ei era prumèra lei que remasse era identitat lingüistica pròpria deth sistèma educatiu aranés e que reconeish e consolide es competéncies deth Conselh Generau d’Aran en matèria d’ensenhament dera lengua. Un pas mès, qu’amassa damb era naua Lei de Regim Especiau dera Val d’Aran qu’es grops politics deth Conselh Generau an consensuat, a de balhar a Aran de mès nautes còtes d’autogovèrn e gestion pr’amor qu’èm conscients qu’es membres dera futura societat aranesa an de besonh e meriten ua educacion de qualitat tanben ena sua lengua.
Maria Vergés, Cap de Cultura e Politica Lingüistica deth Conselh Generau d’Aran
Diari Segre (27/07/09)


text:
Epopèia
Una epopèia (del grèc epopoïa, de ἔπoς, « paraulas d'un cant », mas sustot « la paraula en çò qu'a d'eminentament vibratòria ») es un long poèma narratiu que descriu las accions guerrièras (gèsta) e eroïcas. Los rapòrts de l'epopèia amb la realitat istorica vàrian. Mai que mai las epopèias pintran lo passat d'un pòble d'un biais mai o mens mitic. Se parla de "tonalitat epica" per las òbras non poeticas, o poèmas que l'estil o la tematica son pròches de l'epopèia.
En rason de la definicion del rapòrt entre un buf poetic e lo raconte fondator d'un pòble, foguèt defendut que Las Tragicas d'Agrippa d'Aubigné podián èsser tengudas per una epopèia pels uganauds. La Legenda dels sègles de Victor Hugo es tanben considerada coma una epopèia contemporanèa.
Somari
Contenguts, caracteristicas e foncions[modificar | modificar la font]
Evolucion[modificar | modificar la font]
D'unas epopèias famosas[modificar | modificar la font]
- epopèias babilonianas:
- l'epopèia de Gilgamesh
- epopèias europèas:
- epopèias indianas
L'epopèia a Roma[modificar | modificar la font]
L'istòria a retengut 3 tipes d'epopèia


text:
Somençac
Somensac o puslèu Somençac [1], oficialament en francés Soumensac, es una comuna occitana d'Agenés, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo planòl que va de Lobèrs a Somençac e qu'es a una altitud de 170-175 m es sul calcari blanc de l'Agenés [2], absent dels puègs situats pus a l'oèst e que culminan a 120-125 m. Se vei a 15 km de luènh.
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
- Lo nom de Somençac vendriá del nom d'òme latin *Summentius, o *Sumentius, de Summius, derivat benlèu de summus o de Sumen, per Delamarre, lo nom gallés *Sumentis, Sumantis, « bona pensada », emb lo sufixe -acum [3],[4],[5], latinizacion del sufixe celtic *-acon. Mès aquels noms son pas atestats (maugrat lo caractèr suggestiu de la proposicion de Delamarre). La parentat emb lo latin summum, « som, cima », per un vilatge situat en situacion dominanta, fai pensar que dempuèi la tèsi de Michel Roblin, se crei pas necessàriament que lo sufixe -ac es associat a un nom de persona. Compte tengut del fach que l'explicacion per un nom d'òme es pas assegurada, se poiriá pensar a un derivat de summus emb una connotacion de « lo vilatge/la fortalesa a la cima del planòl » o se se vòl un equivalent de Bèlvéser...
- Lo nom de Gassac, parròquia dispareguda, fai pensar a Agaçac (Roergue) o a Agaçac (Gasconha, Garona Nauta), e tanben al castèl d'Agassac (Ludon de Medòc) : l'aferèsi es frequenta dins los noms que començan per -a; l'origina seriá Acatiacum, del nom d'òme latin Acatius (o Acaciacum, de sa varianta Acacius), emb lo sufixe -acum [6]. La bona grafia seriá donc Gaçac.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Duràs; es adara del canton des Côteaux de Guyenne (nom francés).
Demografia[modificar | modificar la font]
- La populacion de 1793, 1399 abitants, empachariá de far foncionar lo grafic (a l'epòca la municipalitat èra Soumenzac et Saint Jean (en francés), donc Somençac e Sent Joan de Duràs [7],[8]; coma Sent Joan de Duràs aviá 709 abitants en 1800, las donadas juntan plan e se cal gardar d'imaginar una baissa catastrofica de la populacion de Somençac).
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012
- ↑ http://webetab.ac-bordeaux.fr/Pedagogie/SVT/Res-Local/A-Voir/Sorties/En_47/trilogie/Images/cblg.jpg
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 663
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, P 277-278
- ↑ Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 244, 307, 366
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, a Aguessac, p. 4
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=36727
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=32421


text:
Chastinhas jos las cendres : una enfància urosa pendent la guèrra…
Edition Letras d’òc , 2017
Collection Camins
21 x 15 cm – 80 paginas
Òm l’escota, la Monica Sarrasin, sufís de l’entendre parlar, parlar, dire sos sovenirs coma s’èra ièr. Capabla d’anar quèrre lo detalh qu’o ditz tot, capabla d’exprimir un sentit fòrt mas totjorn amb una granda pudor…
L’occitan, l’aguèt dins sas aurelhas d’enfant, e mai se « nosautres los pitits aviam pas lo drech de la parlar ‘quela linga, perque qu’eria defendut a l’escòla ». Sul tard prendrà de corses a Limòtges, farà (a setanta ans) cinc ans d’estudis a l’universitat de Montpelhièr, escriurà La Lison del Peirat ; La setmana de La Lison ; D’autres tantes qualques unes… e Chastinhas jos las cendres (edicions Camins, novembre de 2017, 80 paginas).
I es encara, la Monica, dins son enfància a Estivaus, la bòria de sos grands en Lemosin, un « paradís », e mai s’èra del temps de la guèrra de 39-45…
« La vesiam pas, la guerra, mas ne’n aviam l’abituda, nosautres los pitits ». Semblava londanha la guèrra… E guèrra o pas guèrra, Monica « s’espetava de bonur a Estivaus » ; èra « la drolleta la mai urosa de la terra ». Li mancava pas res : « I aviá totjorn per minjar » ; de tot biais aimava mai las trufas pels pòrcs que non pas lo chocolat. E se regalava dels pastissons, d’aqueles que cal saber esperar amb paciéncia… E puèi quin plaser de « varrolhar » (barrutlar) amb la mameta, jogar… e mai respectar l’autoritat, qu’èra aital l’epòca : los enfants pausavan pas de questions, escotavan…
E tot aquò dins l’abséncia del paire presonièr…
Lo títol (que pòt semblar banal) ne ditz fòrça : Chastinhas jos las cendres. Castanhas del bonur, cuèchas a l’ostal o rostidas defòra. Abondància e fèsta. Mas « jos las cendres » d’una dolor que se ditz pas benlèu, d’una manca, d’un patiment, d’una abséncia…
Un jorn, pus tard, Monica Sarrasin trobèt dins lo granièr « un pitit carnet ». E un pauc mai l’escampava… Mas èra talament usat, sa cobèrta èra rosegada, saique per un rat. Aviá benlèu quicòm a contar…
Aviá quicòm a contar… Èra escrich en francés, de « l’escritura de son pair »…
En primièr gausèt pas Monica Sarrasin legir aquel carnet, puèi comencèt per la fin, puèi… o engolèt tot, mai d’un còp en plorant.
Cal dire que la Monica e son paire es tota una istòria ; aviá pas qu’un an, ela, quand son paire foguèt presonièr pendent cinc ans : lo temps d’un « fossat » entre eles dos…
En legissent, lo passat tornava montar a la mementa… mas, plan segur, un enfant vei pas las causas coma un adult…
Per exemple, Orador, per la pichona Monica, es Roger que s’èra enfugit pels camps quand arribèron los alemands, e que perdèt un solièr e « s’espinet »…
Lo pòste « ràdio Londres » èra maudit que parlava totjorn quand òm es a jogar… E cossí s’imaginar un país que s’apelava « Là-bas-en-Prusse-Orientale » ? Cossí reconéisser son paire dins aquel òme espalhandrat, magre (« tant magre qu’auriá segur bruslat sens pudir »), que semblava « un espauridor » ?…
Aquí s’arrèsta lo libre.
Las relacions amb lo paire demoraràn malaisidas. Un paire sevèr, sovent absent per causa de son trabalh e que parlèt pas jamai de sa guèrra.
Jamai nos trobèrem, ditz Monica Sarrasin, a la fin un pauc…
Demòra lo libre qu’es ben d’un biais un encontre amb lo paire : un dialòg se nosa entre lo paire e los tròces de son carnet en francés e la filha en lemosin. Un libre que parla de la vida d’una drolleta de l’epòca e d’una abséncia…
P.S.
De tota manièra, seriá pecat de s’arrestar a de questions de lenga, lo lemosin, o cal dire, se compren plan (lo prononciar coma los lemosins o la quita autora es una autra istòria)…


text:
Niederhausbergen
Niederhausbergen en alemannisch (Niederhausbergen en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Niederhausbergen Es una pichona municipalitat residenciala de la banlèga strasbourgeoise, situada a 6km al Nòrd-Oèst d'aquela darrièra. Ela jouxte lo tuc de Hausbergen, #que representa los primièrs contreforts dels Vòges del Nòrd amb la region del Kochersberg.
Niederhausbergen est une petite commune résidentielle de la banlieue strasbourgeoise, située à 6km au Nord-Ouest de cette dernière. Elle jouxte la colline de Hausbergen, qui représente les premiers contreforts des Vosges du Nord avec la région du Kochersberg.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
La Setmana n° 1104 del 13/06/2018 Calandreta ua peticion tà de Nimes en dangièr l’ensenhament bilingüe Creada en 2007, la Calandreta Jòrgi Gròs travèrsa una marrida passa. Tocada per de baissas importantas de sas subvencions, son en bigòrra obertura es...
More
La Setmana n° 1104 del 13/06/2018 Calandreta ua peticion tà de Nimes en dangièr l’ensenhament bilingüe Creada en 2007, la Calandreta Jòrgi Gròs travèrsa una marrida passa. Tocada per de baissas importantas de sas subvencions, son en bigòrra obertura es menaçada per la dintrada de 2018. Lança un finançament participatiu. (p. 9) L’UOE de La Guépia Del 23 al 27 de julhet se debanarà la novèla edicion de l’Universitat Occitana d’Estiu de La Guépia (82). Una setmana en immersion completa amb de corses dispensats per de professionals, mas tanben de moments de destenda e de léser amb concèrts e projeccions de films. (p. 10) Occitan a la Despuish 3 ans, los parents d’escolans que’s baten entà obrir ua cordèra bilingua a Aussun en las Hautas-Pirenèas. (DR) television L os parents d’escolans qu’an discutidas que demoran esterilas. Aumage, que’s ditz favorable a lançat ua peticion entà Costat academic de las Hautas- un projècte d’obertura de classas demandar l’obertura de Pirenèas, la manca de me
Less


text:
Batalha dei País Bas
La batalha dei País Bas se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 10 au 14 de mai de 1940 dins la màger part dau país e dau 10 au 17 de mai de 1940 en Zelanda. Foguèt la consequéncia de l'ataca generala dei País Bas, ajudats per França en Zelanda, per Alemanha. En causa de sa manca de preparacion (abséncia d'armaments modèrnes, manca generala d'armaments, artilhariá limitada... etc.) e de son inferioritat numerica, l'armada neerlandesa foguèt rapidament obligada de capitular. Pasmens, la rèina Wilhelmina e son govèrn s'exilèron au Reiaume Unit per perseguir lo combat. En Zelanda, l'arribada de tropas francesas permetèt d'alentir la progression alemanda. Dins aquò, l'afondrament generau dei frònts bèlga e francés dins leis Ardenas entraïnèron la retirada generala dei soudats francés lo 17.


text:
Primièra victòria pel onze occitan
L’equipa d’Occitània a ganhat sa primièra partida de l’istòria (per F. Grialou, vici-president de l’A.O.F).
Lo rescontre Occitània vs Monegue del 12 de febrièr de 2005, ben que ponctuat d’una resulta nula e verge, aviá daissat augurat un avenidor prometor per la jove Seleccion occitana. Dabans un pertèrra important d’espectadors, la seleccion occitana confirmèt aqueste dissabte 3 de setembre tot lo ben que se pensava d’ela en emportant aisidament fàcia a Chechenia.
Una bandièra occitana giganta desplegada pels Ultras d’Òc
Lo public murethin non s’èra enganat e venguèt nonbrós assitir a l’un dels rares rescontres internacionals jamai jogats a Clement Ader, aqueste estadi estimat per Enric Carrièra. Fòrça avián causit de perseguir lor serada fotbòl, ja entamenada per « un levar de ridèl » del campionat de Division d’Onor Miègjorn Pirenèus, Murèth vs Tarbes, concluit per un 0-0, per aquela atasenta e inedita aficha Occitània vs Chechenia.
Signe de respècte: las doas equipas se sarran la man
L’equipa d’Occitània, portada pel primièr còp per son novèl seleccionaire, Nadèva Robinson, auborava per l’escasença una tenguda roja tota nòva, trocant aquí sas « abitualas » colors blancas. De precisar que, causa gaire comuna, Nadèva Robinson es una femnas, çò que ne fa, aquò segur, l’un dels primièrs seleccionaires internacionals de l’istòria del fotbòl de sexe feminin.
L’espectacle èra tant sul pelenc que dins las tribunas
Òsca per l’ambient!
L’engajament èra donat pauc après 21o00, puèi un calimàs, per un triò arbitral sortit de la Liga Miègjorn Pirenèus que s’anava mostrar impecable de la debuta fins a la fin. L’imne oficial « Se Canta » entonat pels jogaires occitans acompanhats d’enfants de l’escòla Calandreta de Murèth e de nombroses suportaires lançava la serada.
Los de Calandreta nos faguèron lo plaser de cantar lo Se Canta
Las doas equipas s’observavan al cors de las primièras minutas del rescontre, cap d’entre elas gausavan pas se liurar tròp d’ora. Mai los Chechenas non faguèron ilusion longtemps. De fach, los Occitans prenián progressivament l’ascendent sul rescontre mercé notadament a una circulacion de bala mai fluida e mai rapida. Los Chechenas èran privats de balon pauc a cha pauc., s’aganissián a lo recuperar e es tot logicament que los Occitans dobrissián la marca 20 mn puèi l’engajament sus un còp de pè de canton jogat en 2 temps. Los Occitans doblavan la mesa qualques minutas mai tad totjorn sus un còp de pè de canton.
Los Ultras d’Òc metèron vertadierament lo fuòc dins l’estadi
Lo second periòde demarava tant lèu coma lo primièr s’acabèt ja que l’equipa d’Occitània apondiá tornamai qualques gòls dins l’escasèla dels Chechenas plan maluroses que capitavan pas de convertir las qualques escasenças pasmens francas que se procuravan.
Los Occitans sempre endavant
La resulta finala de 14 a 0 èra sens apèl mai recompensava pas los esfòrces dels valoroses Chechenas.
Al delà de la resulta, retendrem subretot lo brave estat d’esperit dels protagonistas, lo sentit de fraternitat qu’animèt aquela serada-en testimòni l’image dels jogaires occitans e chechenas man dins la man saludant lo public a la fin del rescontre- e lo brave acuèlh del club e de la comuna de Muèth. Sotalinham tanben la qualitat de l’organizacion-cal pas desoblidar que Chechenia remplacèt al darrièr moment Tibet sonque doas setmanas abans la data prevista- e lo trabalh remirable fornit pel President de l’Associacion Occitana de Fotbòl, Pèire Costa
La sola granda victòria d’aqueste rescontre: la fraternitat entre los pòbles
L’equipa d’Occitània, sota las cameràs de França 3, ven de se fargar un nom aqueste 3 de setembre de 2005...


text:
614
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 614 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Avars[modificar | modificar la font]
Aprofichant lei desfachas bizantinas còntra l'Empèri Sassanida, leis Avars e seis aliats ataquèron tornarmai lei regions balcanicas. I menèron una incursion murtriera ambé lo pilhatge de Singidunum, Viminacium, Naissus e Serdica. Pasmens, mau capitèron de prendre lei vilas litorala.
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Après la pèrda de Siria (Damasc, Apamèa, Emesa) l'annada precedenta (→ 613), lei Bizantins contunièron de subir de desfachas grèvas còntra lei Sassanidas. D'efèct, una armada pèrda se dirigiguèt vèrs lo sud e prenguèt Jerusalèm après un sètge que durèt d'abriu a mai. De miliers d'abitants foguèron chaplats e mai d'un objècte sacrat foguèt capturat e menat en Pèrsia. Encara pus grèu, la rota vèrs Egipte, region estrategica car permetiá l'avitalhament de la capitala, èra dubèrta.
Dins lei Balcans, aquelei desfachas entraïnèron una represa deis incursions saunosas deis Avars e deis Eslaus que capturèron e pilhèron plusors ciutats bizantinas coma Singidunum, Viminacium, Naissus e Serdica. En revènge, lei vilas situadas lòng dau litorau capitèron de resistir.
Wessex[modificar | modificar la font]
Victòria de Wessex còntra lei Galés a la batalha de Brampton. Aquò permetèt de protegir la frontiera occidentala dau reiaume (→ 628).
Africa[modificar | modificar la font]
Aksum[modificar | modificar la font]
Començament dau rèine dau rèi Amrah (614-631) que recebiá un reaiume afeblit per lo desplaçament vèrs lo nòrd dei rets marchands qu'avián fondat la poissança dau reiaume dempuei sa formacion.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Sassanida[modificar | modificar la font]
Aprofichant la presa de Damasc l'an precedent (→ 613), l'armada pèrsa dau generau Shahrbaraz prenguèt Jerusalèm après dos mes de sètge (abriu-mai). Lei soudats pilhèron la vila e plusors objèctes sacrats foguèron sasits e mandats a Ctesifont.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Maugrat tot, aqueu projècte de linha ferroviària que sembla pas dever crebar l’uòu
deu pasmens èstre decidit…que senon, lo fonsier entre Marselha e Niça, seriá blocat per d’annadas. « Faire esperar de lònga lei proprietaris pòrta un nom, l’especulacien ! »
sotalinha amé rason lo president de Regien. E es per aquò que vòu, maugrat son incredulitat, « anar lèu
! »,
se pòu pas viatjar lèu...
Oficialament, es a dire segon SNCF Réseau
, la linha fa vèire ren que d’avantatges, coma portar pèira
a l’absorbiment de 30 miliens de desplaçaments de mai, esperats sus la riba de mar fins qu’en 2025, e que senon se farián per rota. Lei viatjaires n’en patirián, bòrd qu’entre Niça e Sofia Antipolis un trabalhaire que rotla perdriá, segon leis estudis SNCF, en 2025, 32 jorns l’an ren que per se desplaçar entre son ostau e son burèu.
Verai qu’en 1860, quand es arribat lo trin en Provença, aquela comptava tres còups mens d’abitants. Mai segur que per respondre au besonh de transpòrts au dintre de la Regien, lo TGV sembla pas tant adaptat. Es per aquò que SNCF Réseau comunica pereu
sus un autre aspècte : lo TGV, rapide, raprochariá lei metropòlas provençalas que son Marselha, Tolon e Niça.
Un raprochament à 20 miliards, valent a dire que benlèu es un pantais
que lei raprocharà per l’esperit, mai segurament que dins la realitat per lo ralh.


text:
Era Oficina de Joenessa deth Conselh Generau d’Aran en collaboracion damb era Direccion Generau de Joenessa dera Generalitat de Catalonha, a aufrit pendent eth mes de mai tres talhèrs participatius entà promòir conductes e estils de vida saludables ena alimentacion a cargue dera dietista e nutricionista Maria Riart.
Un prumèr talhèr sus alimentacion saludable e etiquetatge de productes, d’aute entà apréner a elaborar un menu saludable e eth darrèr, un talhèr practic de nutricion e alimentacion, en centre aucupacionau ADDA (Associacion de Discapacitats d’Aran) a on apreneren qué cau méter en cada plat entà que sigue saludable.
Es talhèrs desvelhèren fòrça interès e compdèren damb ua importanta participacion.
Info: Conselh Generau d’Aran/ Oficina de Joenessa


text:
Villes et mairies du Canton d'Avion
Liste des communes
Avion
HAUTS-DE-FRANCE / PAS-DE-CALAIS / 62210
Ville d'Avion, commune de France de 18 000 habitants.
La mairie d'Avion a une adresse e-mail et un site Internet.
Présence d'activités sur la ville.
Méricourt
HAUTS-DE-FRANCE / PAS-DE-CALAIS / 62680
Ville de Méricourt, commune de France de 11 000 habitants.
La mairie de Méricourt a une adresse e-mail et un site Internet.
Sallaumines
HAUTS-DE-FRANCE / PAS-DE-CALAIS / 62430
Ville de Sallaumines, commune de France de 9 800 habitants.
La mairie de Sallaumines a une adresse e-mail et un site Internet.
Acheville
HAUTS-DE-FRANCE / PAS-DE-CALAIS / 62320
Village d'Acheville, commune de France de -1 000 habitants.
La mairie d'Acheville a une adresse e-mail.