text:
31/12/2015
En 2015…
Avèm ajut los calucs de Dius de la secta Boko Haram qu'an massacrat 2000 personas dins de vilatges al Nigeria, los calucs de Dius que son venguts far un chaple dins la redaccion de Charlie Hebdo, qu'an tuat de policièrs e de Josieus dins una espiçaria (17 mòrts), la reaccion del pòble francés que se vòl pas far emmerdar per de calucs de Dius (gaireben 4 milions de personas dins las carrièiras), de coratjoses que contunhan de far de caricaturas e a se trufar dels calucs de Dius, la coratjosa mas necessària una de Charlie Hebdo (Mahomet que plora amb, al-dessús, “Tot es perdonat”) e òsca a gaireben totes los jornals franceses que l'an facha veire, un salari minimum en Alemanha, la descobèrta de la tomba d'una reina d'Egipte, Khentkaous III, pels arqueològs, la demission del president italian, Giorgio Napolitano, 89 ans, los còps de gimbla balhats, en Arabia Saodita, a Raif Badaoui, jove blogaire condamnat per renèc a 10 ans de preson e 1000 còps de gimbla, Aléxis Tsípras del partit Syriza elegit en Grèça, portaire d'espèr per Euròpa, que, pel premièr còp, refusa de prestar serment sus la biblia e presta serment pas que davant d'autoritats laïcas, los Kurdes qu'an fach recuolar los calucs de Dius a Kobane en Siria, la decapitacion de dos japoneses pels calucs de Dius en Siria, los calucs de Dius qu'an fach cremar viu un militari jordanian engabiat en Siria, Poutine que fa mina de calmar lo jòc en Ukraine, la mòrt de Kayla Mueller, umanitària americana, en Siria, los calucs de Dius qu'an assajat de far un chaple a Copenhague dins una conferéncia sus la libertat d'expression e davant una sinagòga (3 mòrts), lo procès del Carlton e de D.S.K., lo procès Bettencourt, los calucs de Dius qu'an decapitat, al còp, 21 crestians còptes egipcians en Libia, los calucs de Dius que se'n prenon ara a las glèisas, als libres de las bibliotècas e a las òbras assirianas e ellenistas dins los musèus, l'assassinat de Boris Nemtsov a Moscou, principal opausaire a Poutine, de drònes dins lo cèl de París, la vertadièira-falsa mòrt de Martin Bouygues anonciada per l’A.F.P., l’Islanda que vòl pas pus dintrar dins l’Euròpa, de bòrias de 1000 vacas, 100.000 anhèls, 200.000 polets, la descobèrta d'un complèxe funerari de l'Atge del Fèrre a Lavau (10), los calucs de Dius qu'an davaladas al bulldozer las roinas de Nimroud, capitala d’Assiria entre 879 e 613 dav. J.-C., e las roinas anticas d'Hatra, lo torn del monde de l'avion Solar Impulse 2, la telerealitat de TF1 qu'a fach 10 mòrts (3 esportius franceses) en Argentina, las quatre annadas de guèrra qu'an fach 220.000 mòrts en Siria, Sarkozy que jòga amb lo fuòc al sicut del FN, la levada de l'immunitat parlementària de Patrick Balkany (a l'unanimitat), Netanyahu encara prumièr ministre d'Israël, los calucs de Dius que se'n son preses als toristas dins lo musèu Bardo de Tunis (22 mòrts), l’escrash-suicidi d’un avion alemand en França, lo suicidi del senator e l’ancian conse de Tours, lo piratatge de TV5 Monde pels calucs de Dieu, lo revelh del volcan Calbuco al Chili, lo tèrratremol al Nepal, los calucs de Dius qu'an fach 152 mòrts (catolics) dins una universitat del Kenya, un milieirat de refugiats negats en Mediteranèa en fàcia de l'Italia, lo rescontra Obama-Castro, la Turquia que vòl totjorn pas reconéisser lo genocidi armenian, cent ans après, e lo papa que, el, lo reconeis, los calucs de Dius qu'an decapitat 28 crestians d'Etiopia, Le Pen-lo-vièlh qu’amaga un molon d'argent en Suissa, mai de 150 escrivans coniflas que vòlon pas remetre lo prèmi del Pen en America a Charlie Hebdo (Salman Rushdie, Paul Auster e Art Spigelman an urosament reguitnat), de soldats franceses qu'aurián violat d'enfants en Centrafrica, la naissença de la princessa anglesa, Robert Ménard, lo cònse FN de Besièrs, que se fa picar suls dets per çò qu'estima lo nombre d'enfants musulmans de sa vila en fonccion dels pichons noms dels escolans, la condamnacion a mòrt de Morsi en Egipta, la visita de Hollande a Fidèl Castro mas pas a cap d'opausaire cuban, los guirguilhs dins la familha Le Pen e vergonha a los que daissan creire que la filha o la pichòta-filha serián melhoras que lo vièlh, la Glèisa igonauda qu'a decidit de benesir de cobles omosexuals, los calucs de Dius qu'an presa la vila-musèu arqueologic de Palmyre en Libia, los Irlandeses que se son prononciats, per referendum, pel maridatge omosexual a 62 %, le Pen qu’amaga son argent en Suissa, la dintrada al Panthéon de Geneviève de Gaulle-Anthonioz, Germaine Tillion, Pierre Brossolette e Jean Zay, lo Nebraska, lo partit d’esquèrra Podemos qu'a ganhat las vilas de Madrid e Barcelona, 19en Estats dels USA a suprimir la pena capitala, la poiridura del monde del football (FIFA), l’UMP que deven Les Républicains, l'enciclica Laudato si’ del papa Francés sus l'environament e l'ecologia umana, l'idèia d'organizar los JO a París en 2024, los calucs de Dius qu'an tuat 120 civils kurdes a Kobané en Siria, un caluc de Dius qu'a massacrat 39 toristas sus una plaja de Sousse en Tunisia, los calucs de Dius qu'an tuat 27 personas dins una mosquèa al Koweït, un caluc de Dius francés que descapitèt son patron dabans d'assajar de far petar una usina de gas dins l'Isèra, los crimis racistas en America, los Estats-Units qu'an legalizat lo maridatge omosexual pertot dins lo país, la fin de l’ultimatum balhat a la Grècia per pagar sos deutes al FMI, lo pòble grèc qu'a votat "non" a l'austeritat e "òc" a una autra Euròpa, la Grèça que va demorar dins la zòna eurò, l'Alemanha qu'a la memòria corta, lo coratge d’Alexis Tsipras, los USA e Cuba que tòrnan avure de relacions diplomaticas, l'idèia de bastir una paret entre la Ongria e la Serbia, la dubèrtura del procès d'Hissène Habré (Tchad), los calucs de Dius que contunhan de far de mòrts un pauc pertot dins lo monde (Egipta, Turquia…), los calucs de Dius que contunhan de far de chaples e d'afrabar lo patrimòni istoric mondial, de paises qu'an decidit d'aculhir la misèra que nos ven de Siria e de paises, coma la Ongria sustot, que son pas dignes d'èsser Europencs, la possibilitat de daissar partir Martin Winterkorn, lo pdg de Wolkswagen demissionari, amb de milions d'euròs, los Catalans qu'an organizat un referendum (defendut per Madrid) per saupre de qué volián devenir, los medias franceses (es a dire parisencs) que n'estrementisson, l'Arabia Saodita qu'es nominada al Conselh dels dreches de l'òme a l'ONU, lo drapèu palestinian montat amb los autres drapèus dabans lo bastiment de l'ONU, lo polit espectacle de l'eclipsi totala de luna, los calucs de Dius qu'an davalat l'Arc de triomf de Palmyre en Siria, los calucs de Dius qu'an tuat 102 personas davant la gara d'Ankara en Turquia, la cinquena eleccion del dictator Alexandre Loukachenko en Bielorussia, lo Nobèl de la Patz balhat al monde qu'òbran per la democracia en Tunisia, los calucs de Dius qu'an revendicat lo crash d'un avion de linha rus en Egipte (224 mòrts), los senators franceses qu'an refusat la ratificacion de la Carta europenca de las lengas regionalas, los calucs de Dius qu'an tuat 42 personas a Beyrouth, la victòria d'Aung San Suu Kyi en Birmania, los calucs de Dius qu'an tuat 130 personas a París, los calucs de Dius qu'an tuat 22 personas dins un òtel de Bamako, los Catalans que capitaràn benlèu a èsser independents, los ricasses del monde qu'an decidit de metre d'argent dins la recèrca sus las energias renovelablas (COP 21), la Gambia qu'a renduda l'excision illegala, la condamnacion de Claude Guéant, la fin d'Ebola en Africa, los calucs de Dius qu'an tuat 14 personas en California, la capitada dels nacionalistas còrses a las regionalas e l’estrangolament de París.
Son defuntats : Marcel Esquieu, René Vautier, Yves Rouquette, Jean-Pierre Beltoise, Stéphane Charbonnier (Charb), Jean Cabut (Cabu), Georges Wolinski, Bernard Verlhac (Tignous), Philippe Honoré, Elsa Cayat, Bernard Maris, Francesco Rosi, Anita Ekberg, lo rei Abdallah ben Abdelaziz al-Saoud d'Arabia Saodita, José Artur, Demis Roussos, Boris Nemtsov, Pierre Pasqua, Corinne Le Poulain, Roger Hanin, Leonard Nimoy, Talus Taylor, Pascal Brunner, Florence Arthaud, Camille Muffat, Alexis Vastine, Richard Glatzer, Manoel de Oliveira, Francesco Smalto, Patrice Dominguez, Günter Grass, Richard Anthony, François Michelin, Patachou, Tarek Aziz, Richard Johnson, Christopher Lee, Ornette Coleman, Michel Lis, James Salter, Patrick Macnee, Charles Pasqua, Alain De Greef, Laurent Bourgnon, Omar Sharif, Jean Lacouture, Jules Bianchi, Samuel Pisar, Coyote, Guy Ligier, Claude Canabes, Sylvie Joly, Guy Béart, Chantal Akerman, Leny Escudero, Danièle Delorme, Mike Davis, René Girard, André Glucksmann, Jonah Lomu, Jean Joubert, Luc Bondy, Madame Claude, Jean-Marie Pelt, Lemmy Kilmister, Lilian Camberabero e Nathalie Cole.
Decembre de 2015
• Òsca a la fin d'Ebola en Africa.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an tuat 14 personas en California.
• Òsca a la capitada dels nacionalistas còrses a las regionalas e vergonha a París que s'estrangola.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Jean-Marie Pelt, Lemmy Kilmister, Lilian Camberabero e Nathalie Cole.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an tuat 14 personas en California.
• Òsca a la capitada dels nacionalistas còrses a las regionalas e vergonha a París que s'estrangola.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Jean-Marie Pelt, Lemmy Kilmister, Lilian Camberabero e Nathalie Cole.
13/12/2015
06/12/2015
30/11/2015
Novembre de 2015
• Vergonha als calucs de Dius qu'an tuat 42 personas a Beyrouth.
• Òsca a la victòria d'Aung San Suu Kyi en Birmania.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an tuat 130 personas a París.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an tuat 22 personas dins un òtel de Bamako.
• Òsca als Catalans que capitaràn benlèu a èsser independents.
• Òsca als ricasses del monde qu'an decidit de metre d'argent dins la recèrca sus las energias renovelablas (COP 21).
• Òsca a la Gambia qu'a renduda l'excision illegala.
• Òsca a la condamnacion de Claude Guéant.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Mike Davis, René Girard, André Glucksmann, Jonah Lomu, Jean Joubert e Luc Bondy.
• Òsca a la victòria d'Aung San Suu Kyi en Birmania.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an tuat 130 personas a París.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an tuat 22 personas dins un òtel de Bamako.
• Òsca als Catalans que capitaràn benlèu a èsser independents.
• Òsca als ricasses del monde qu'an decidit de metre d'argent dins la recèrca sus las energias renovelablas (COP 21).
• Òsca a la Gambia qu'a renduda l'excision illegala.
• Òsca a la condamnacion de Claude Guéant.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Mike Davis, René Girard, André Glucksmann, Jonah Lomu, Jean Joubert e Luc Bondy.
28/11/2015
22/11/2015
16/11/2015
La mòrt a gratis
31/10/2015
Octobre de 2015
• Vergonha als calucs de Dius qu'an davalat l'Arc de triomf de Palmyre en Siria.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an tuat 102 personas davant la gara d'Ankara en Turquia.
• Vergonha a la cinquena eleccion del dictator Alexandre Loukachenko en Bielorussia.
• Òsca al Nobèl de la Patz balhat al monde qu'òbran per la democracia en Tunisia.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an revendicat lo crash d'un avion de linha rus en Egipte (224 mòrts).
• Vergonha als senators franceses qu'an refusat la ratificacion de la Carta europenca de las lengas regionalas, vergonha sustot als nòstres qu'an renegada lor cultura.
• Vergonha als senators franceses qu'an refusat la ratificacion de la Carta europenca de las lengas regionalas, vergonha sustot als nòstres qu'an renegada lor cultura.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Chantal Akerman, Leny Escudero e Danièle Delorme.
28/10/2015
26/10/2015
Al Clapàs i ère e serai a las que vendràn
Divendres a ser a Milhau
19/10/2015
05/10/2015
Vacanças dins mon país
15 jorns a se levar a 7 oras del matin. 15 jorns de polit temps.
15 jorns de plaser a l'ostal. Vacanças vertadièiras.
30/09/2015
Setembre de 2015
• Òsca als paises qu'an decidit d'aculhir la misèra que nos ven de Siria e vergonha als paises, La Ongria sustot, que son pas dignes d'èsser Europencs.
• Vergonha a la possibilitat de daissar partir Martin Winterkorn, lo pdg de Wolkswagen demissionari, amb de milions d'euròs.
• Òsca als Catalans qu'an organizat un referendum (defendut per Madrid) per saupre de qué volián devenir : Vòlon sortir de la monarquia espanhòla e viure dins la Republica catalana. E vergonha als medias franceses (es a dire parisencs) que n'estrementisson.
• Vergonha a l'Arabia Saodita qu'es nominada al Conselh dels dreches de l'òme a l'ONU.
• Òsca al drapèu palestinian montat amb los autres drapèus davant lo bastiment de l'ONU.
• Vergonha a l'Arabia Saodita qu'es nominada al Conselh dels dreches de l'òme a l'ONU.
• Òsca al drapèu palestinian montat amb los autres drapèus davant lo bastiment de l'ONU.
• Òsca al polit espectacle de l'eclipsi totala de luna.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Sylvie Joly e Guy Béart.
22/09/2015
Vergonha mondiala
07/09/2015
Pas de creire mas vertat
davant
après
Ièr, èra la sortida annadièira de la Societat de las Letras, Sciénças e Arts d'Avairon, una societat que data del mièg del sègle XIX e qu'es emplida de monde gaireben totes centenaris, sovent sabents e plan nascuts totjorn. De que far un estudi etnologic. Soi pas centenària, ni mai pro sabenta e encara mens plan nascuda mas i soi. E aquò m'agrada. Ièr, doncas, la jornada se debanava a Bornasèl, pas luènh de Rinhac, pas luènh de Montbasens, en Roergue.
Bornasèl, coneisse per çò que ma grand-tanta Leontina i moriguèt en 2008. Lo castèl èra a l'epòca una mena d'ostal de retirada. Quand l'anave veire, me carrave d'agachar çò que demorava del castèl Renaissença : l'escalièr, l'enfilada de pèças, la chiminèia que li servissiá de cap de lièch… Quand èra en bas, li mancava totjorn quicòm qu'èra dins sa cambra, en naut, alara me fasiái un plaser de vistalhar aquel polit endrech. Ère doncas curiosa de veire cossí avián poscut tornar metre lo castèl en castèl.
Lo castèl se vendèt en 2008, sai que, a un coble de Versalhas, M. e Mma Harlin, que decidiguèt de tornar veire lo castèl coma èra al sègle XVI. Bon coratge.
Per far un pauc d'istòria, los senhors de Bornasèl èran de Mancip puèi lo nom cambièt per maridatge e los Buisson (de Tolosa) arribèron a Bornasèl. Jean de Buisson e Charlotte de Mancip decidiguèron de bastir un polit castèl a Bornasèl en 1542. Lo projècte èra de far un qüadrilatèr mas lo filh de Jean e Charlotte, Antoine, volguèt pas anar pus luènh que las doas alas que se veson encara duèi : estimava mai anar far la guèrra que de bastir de castèls polits. Faguèron doncas çò prumièr l'ala qu'es a l'esquèrra sus las fòtòs, puèi la del fons. A la Revolucion, en 1790, lo castèl foguèt evidentament afrabat, coma los autres.
Quand anave veire Leontina, l'ala del fons aviá pas pus que la faciada. Los novèls proprietaris an avalida tota traça de l'ostal de retirada dins l'ala d'esquèrra e an tornat far pasiments, tometas, plancats, parets, cròta dins l'escalièr principal… E lo caufatge jols pès pertot. Cal viure amb son temps e res se vei pas. Totes los mòbles e los tablèus son tanben dels sègles XVI e XVII. Per la lectura de las pèças d'en defòra es simple. Una fenèstra crosièira dobla : cambra bèla amb polida chiminèia. Una fenèstra crosièira simpla : cambreta amb chiminièa mens polida. E cal dire qu'i se poiriá passar una mièja-jornada per "legir" totas las esculturas de las faciadas. Aquí an fach esclutar, tornar, çò qu'èra macat o perdut.
Puèi an montat tot lo darrièr e la teulada de l'ala del fons (amb fenèstras crosièiras, evidentament), que vira l'esquina al fièiral del vilatge. Solament, cossí far per avure un polit trabalh ? Faguèron de reunions amb lo monde del vilatge e demandèron als vièlhs se, dins lo canton, i aviá pas de peirièiras vièlhas. E òc, n'i aviá doas, de peirièiras vièlhas. Las tornèron dubrir e montèron las parets amb aquelas pèiras, las meteissas que las del sègle XVI.
Ara son a bastir una torre al cap de l'ala del fons e un pichon retorn amb un escalièr per davalar a l'òrt (qu'èra duscas a ara un prat barrat coma los autres amb de vacas dedins). Mas deuriái dire : lo jardin.
Lo jardin... Lo que prenguèt lo prètzfach de lo tornar far sortir de tèrra (un Mossur Verdièr, aquò s'inventa pas, de l'universitat Paul-Valéry de Montpelhièr) aviá pas cap d'archius alara faguèt de calculs sabents. Sabiá que totes los jardins de la Renaissença èran traçats en fonccion de l'escala de las porporcions emplegada per bastir lo castèl. Cerquèt doncas en se fisent a las proporcions de l'ala bastida en prumièr. Quand agèt son jardin de dessenhat, faguèt venir una còla d'arqueològs. Los arqueològs trobèron tot mas... amb 15 cm de desencalatge. Lo cercaire se'n contentèt pas, tornèt far sos calculs mas en partiguent del jòc de proporcions de l'ala del fons, la segonda bastida. Aquí tot tombèt plan : l'estanh (60 m x 10 m), la fònt, lo laberint vegetal, la manhanariá, los bornhons, l'òrt de las plantas medicinalas, lo potz, las parets de boisses… Lo trabalh sul jardin podiá començar. Pr'aquò, quicòm tarrabustava nòstre cercaire : i deviá avure doas rengadas de cerièises sauvatges. Calculèt e tornèt calcular puèi faguèt plantar las doas rengadas de cerièises sauvatges.
D'aquel temps, los peirièrs de l'entrepresa Vermorel (capèl bas a totes) curavan per començar de montar la torre. Aquí trobèron totas las pèiras de l'escalièr d'un còp èra e una genta pòrta... perfiechament alinhada amb l'alèa de cerièises sauvatges ! Los calculs del cercaire èran mai que bons !
Normalament, la comission nacionala que seg totes aquelses afars demanda de s'arrestar al moment que comença l'ipotèsi. Aquí los an daissats contunhar. E an avut rason.
Tot serà acabat en 2017 o 2018. Languisse de veire aquò.
05/09/2015
Subreviure
Acabe la lectura de las 500 paginas sens capítols de Un diamant brut, autobiografia d'Yvette Szczupak-Thomas, lectura conselhada per un amic artista umanista que me faguèt aquí un polit present.
Yvette Thomas, nascuda en 1929, perdèt sos parents jove e los enfants de la familha (mai d'una clocada) foguèron escampilhats dins de familhas per l'Assitància publica de l'Yonne. Pichona, foguèt plaçada a cò de païsans. D'unses èran braves, d'autres missants coma de Tenardièrs. La descripcion de sa vida a trabalhar dins las bòrias fa estrementir. Tant tustada coma lo paure bestial, un còp demorèt tot un jorn estacada per una cadena de vedèl a la grépia de las vacas. Li calguèt trobar lo coratge de viure.
Un jorn de 1942, un coble de Parisencs, Christian e Yvonne Zervos, l'adoptèron e prenguèron lo "diamant brut" a París. Èra de monde que trabalhavan dins lo mitan de l'art e que costejavan los artistas d'alara : Eluard, Char, Picasso, Miró, Bataille, Prévert… Mas lèu, lo paire adoptiu demandèt a Yvette de lo “mecar”. Emplegava aquel mot de “mecar” per çò que preniá un mocador per far rajar lo tudèl a pissar. E lèu lo paire adoptiu se contentèt pas del mercar. Yvonne o sabiá. René Char, lo poèta, viviá amb elses, carrièira del Bac. Yvette l'aimava pas, aquel que li chucava los dets. Eluard, el, demandava a sa femna d'anar amb d'autres òmes per çò qu'aimava quand dintrava trempa. Dins tot aquel monde de porcasses (perdon al monde porcin), Yvette costegèt sustot Picasso (que la toquèt pas jamai, el) e Miró qu'èra son amic. Picasso li ensenhèt bravament de causas mas aquí encara li calguèt trobar lo coratge de viure. Fugiguèt quauques temps davant sos 21 ans.
Los Zervos moriguèron en 1970. Yvette, ela, moriguèt en 2003 e son libre sortiguèt en 2008. Una fondacion Christian e Yvonne Zervos existissiá e un prèmi èra balhat cada annada a un artista. Aprene la vertat sus Christian Zervos duguèt fotre un brave pic dins lo mitan de l'art. Aquí, se tròba la reaccion de M. Limousin qu'èra alara director de la fondacion, lo paure el.
Los Zervos moriguèron en 1970. Yvette, ela, moriguèt en 2003 e son libre sortiguèt en 2008. Una fondacion Christian e Yvonne Zervos existissiá e un prèmi èra balhat cada annada a un artista. Aprene la vertat sus Christian Zervos duguèt fotre un brave pic dins lo mitan de l'art. Aquí, se tròba la reaccion de M. Limousin qu'èra alara director de la fondacion, lo paure el.
Lo caminament d'aquela dròlla, de son jove temps ducas a sa majoritat, balha a veire la natura umana, tant dins son falsum coma dins sas capacitats a subreviure. Li'n calguèt de coratge...
Miró per Yvette
04/09/2015
31/08/2015
Agòst de 2015
• Vergonha als calucs de Dius que contunhan de far de chaples e d'afrabar lo patrimòni istoric mondial.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Coyote, Guy Ligier e Claude Canabes.
24 d'octobre : contra los elegits complicis
26/08/2015
Soi contristada
Claude Cabanes es mòrt duèi. Tre que l'ai sachut, sa votz m'es venguda dins las aurelhas. Una votz qu'òm emblida pas, un biais de parlar dapasset, sillaba per sillaba, un accent. Coma soi nostalgica d'aquelas emissions de discutidas politicas a la television ! De discutidas amb de monde coma el, de monde que vos balhavan a soscar, de monde que vos fasián venir melhors. Me'n sovene d'una qu'èra menada per Ivan Levaï, crese, sus la Cadena Parlementària. Cabanes i èra sovent amb un autre que se sonava Paul Giesbert (sai pas s'èra lo paire de Franz-Olivier) e qu'èra de drecha. Sai pas pus lo nom de l'emission.
25/08/2015
Per de qué pas ne prene un a l'ostal ?
Seriái pas sola en França, benlèu, s'èra possible.
Sus l'estatua de La Libertat : « Donnez-moi vos pauvres, vos exténués, qui en rangs pressés aspirent à vivre libres. (…) Envoyez-les moi, les déshérités, que la tempête m’apporte. J’élève ma lumière et j’éclaire la porte d’or ! » (poèma escrich en 1883 per Emma Lazarus, filha d'una familha josieva portuguesa venguda a New York)
18/08/2015
13/08/2015
40 ans de lucha
11/08/2015
Trombinoscòpi
03/08/2015
Lo 7 d'agòst, omenatge a Joan Bodon a Crespinh
La Sant-Justin es la data tradicionala de la fèsta del Grelh roergàs (Justin èra lo pichon nom de l'abat Besson), associacion montada en 1921 per, entre autres Enric Molin. Lo Grelh roergàs es un pichon ostal d'edicion qu'agèt lo bon gost de mesclar, tre la debuta, felibres e occitanistas.
L'annada 2015 marca lo 40en anniversari de la mòrt de Joan Bodon (1920-1975).
31/07/2015
Julhet de 2015
• Òsca al pòble grèc qu'a votat "non" a l'austeritat e "òc" a una autra Euròpa.
• Òsca a la Grèça que va demorar dins la zòna eurò e vergonha a l'Alemanha qu'a la memòria corta.
• Òsca al coratjós Alexis Tsipras.
• Òsca als USA e Cuba que tòrnan avure de relacions diplomaticas.
• Vergonha a l'idèia de bastir una paret entre la Ongria e la Serbia.
• Òsca a la dubèrtura del procès d'Hissène Habré (Tchad).
• Vergonha als calucs de Dius que contunhan de far de mòrts un pauc pertot dins lo monde : Egipta, Turquia…
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Omar Sharif, Jean Lacouture, Jules Bianchi e Samuel Pisar.
15/07/2015
11/07/2015
10/07/2015
La beutat
07/07/2015
06/07/2015
02/07/2015
01/07/2015
De mots
L'Euròpa dels poètas es nascuda occitana.
Un Catalan es un Occitan qu'a capitat.
En tota causa cal amaginar la fin.
Sèm pas la meteissa persona tot lo long de la vida.
Quand soi urosa n'aprofièche per èsser contenta.
L'esperit vei venir de pus luènh que los uèlhs.
En patz amb se, en patz amb lo monde tot.
Èsser son sol mèstre.
La pus polida lenga del monde es aquela de las breçairòlas que vos cantava la vòstra memina.
...prene la causa damnada,
De nòstra lenga mespresada, (…)
Al luòc de lanças ponchudas,
Armem-nos de plumas agudas.
La vida pren de temps.
Lo cuèr se fa pas tot sol.
Soi pas mèstra dins ieu.
Garirai de tot, amai del pus missant.
E s'òm assajava d'èsser urós, pas que per donar l'exemple.
L'aiga calda emblidarà pas jamai qu'es estada freja.
Al mièg de tant de dangièrs, me demòra : ieu.
Un libre fa tant de besonh coma un laguiòla.
30/06/2015
Junh de 2015
• Òsca a l'enciclica Laudato si’ del papa Francés sus l'environament e l'ecologia umana.
• Vergonha a l'idèia d'organizar los JO a París en 2024.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an tuat 120 civils kurdes a Kobané en Siria.
• Vergonha al caluc de Dius qu'a massacrat 39 toristas sus una plaja de Sousse en Tunisia.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an tuat 27 personas dins una mosquèa al Koweït.
• Vergonha al caluc de Dius que descapitèt son patron dabans d'assajar de far petar una usina de gas dins l'Isèra.
• Òsca als Estats-Units qu'an legalizat lo maridatge omosexual pertot dins lo país.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Richard Johnson, Christopher Lee, Ornette Coleman, Michel Lis, James Salter, Patrick Macnee, Alain De Greef e Laurent Bourgnon.
29/06/2015
E pas una quita nuèch en preson dins sa vida
26/06/2015
25/06/2015
Immersion
Aquesta passa, passe bravament de temps sus Aubrac per aprestar un libre suls montanhièrs. Aquò m'encanissa de veire totas aquelas polidas publicacions sus Aubrac que fan pas cas de la lenga d'aquel país. Las polidas fòtos fan pas tot. Se'n manca. Per dintrar dins l'arma d'un país, cal la clau de sa lenga. Tant fotografs que son, tant escriveires que son, per ignorància, per fenhantum o per mesprètz, lor mancarà totjorn aquò. Sans comptar totas las conariás que son estadas escrichas sul trabalh dins los masucs.
Prumièr avantatge per ieu per far aquel trabalh : parle la lenga. Segond avantatge : un ancian montanhièr mai que brave me fa sègre pertot amont. Tresen avantatge : mon rèire-pepè èra cantalés dins un masuc de Gavaldan, al Puèg de La Trelha. Fa que las pòrtas me son totas dubèrtas. Los que coneisson lo país sabon, qu'amont, las pòrtas se dubrisson pas coma aquò. Aquí, cadun sap pas cossí far per m'adujar. Un me dubrís un masuc vièlh que totes los apleches i son encara dedins, un autre me convida per anar plantar l'aure de Sent-Joan, un autre me fa veire las plantas d'Aubrac dins la lenga del país, totes me convidan per lor fèsta de Sent-Joan puèi per lor maja fèsta del 3 d'octobre...
Soi acostumada a èsser amb de monde que parlan la lenga nòstra mas, amont, es quicòm mai. Ja, degús o remarca pas. Aquò lor sembla natural de me parlar en occitan e que lor responde en occitan. Lo mai susprenent es amb las femnas. Elas tanben me parlan normalament en occitan. Endacòm mai, las femnas an de mal a parlar en occitan amb de monde d'endefòra. Me carre e me sentisse viva al mièg de tot aquel brave monde. La vida es polida.
Prumièr avantatge per ieu per far aquel trabalh : parle la lenga. Segond avantatge : un ancian montanhièr mai que brave me fa sègre pertot amont. Tresen avantatge : mon rèire-pepè èra cantalés dins un masuc de Gavaldan, al Puèg de La Trelha. Fa que las pòrtas me son totas dubèrtas. Los que coneisson lo país sabon, qu'amont, las pòrtas se dubrisson pas coma aquò. Aquí, cadun sap pas cossí far per m'adujar. Un me dubrís un masuc vièlh que totes los apleches i son encara dedins, un autre me convida per anar plantar l'aure de Sent-Joan, un autre me fa veire las plantas d'Aubrac dins la lenga del país, totes me convidan per lor fèsta de Sent-Joan puèi per lor maja fèsta del 3 d'octobre...
Soi acostumada a èsser amb de monde que parlan la lenga nòstra mas, amont, es quicòm mai. Ja, degús o remarca pas. Aquò lor sembla natural de me parlar en occitan e que lor responde en occitan. Lo mai susprenent es amb las femnas. Elas tanben me parlan normalament en occitan. Endacòm mai, las femnas an de mal a parlar en occitan amb de monde d'endefòra. Me carre e me sentisse viva al mièg de tot aquel brave monde. La vida es polida.
20/06/2015
30/05/2015
David Grosclaude en cauma de la fam
Mai de 2015
• Vergonha als soldats franceses qu'aurián violat d'enfants en Centrafrica.
• Òsca a Robert Ménard, lo cònse FN de Besièrs, que se fa picar suls dets per çò qu'estima lo nombre d'enfants musulmans de sa vila en fonccion dels pichons noms dels escolans.
• Vergonha a la condamnacion a mòrt de Morsi en Egipta.
• Òsca als guirguilhs dins la familha Le Pen e vergonha a los que daissan creire que la filha o la pichòta-filha serián melhoras que lo vièlh.
• Òsca a la Glèisa igonauda qu'a decidit de benesir de cobles omosexuals.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an presa la vila-musèu arqueologic de Palmyre en Libia.
• Òsca als Irlandeses que se son prononciats, per referendum, pel maridatge omosexual a 62 %.
• Òsca a la dintrada al Panthéon de Geneviève de Gaulle-Anthonioz, Germaine Tillion, Pierre Brossolette e Jean Zay.
• Òsca al Nebraska, 19en estat dels USA a suprimir la pena capitala.
• Òsca a Podemos qu'a ganhat Madrid e Barcelona.
• Òsca a Podemos qu'a ganhat Madrid e Barcelona.
• Vergonha a la poiridura del monde del football (FIFA).
• Òsca a David Grosclaude, coratjós Occitan, que fa una cauma de la fam per causa del mesprètz de la Republica parisenca.
• Òsca a David Grosclaude, coratjós Occitan, que fa una cauma de la fam per causa del mesprètz de la Republica parisenca.
29/05/2015
08/05/2015
Avèm perdut un umanista
Aviá 84 ans. Èra lo fraire de mon amic Privat defuntat en 2011. Es estat entarrat lo 2 de mai a Paulhan (34). Una polida persona.
01/05/2015
30/04/2015
Abrial de 2015
• Vergonha als calucs de Dius qu'an fach 152 mòrts dins una universitat del Kenya, los catolics èran visats.
• Vergonha pel milieirat de refugiats negats en Mediteranèa en fàcia de l'Italia.
• Òsca al rescontra Obama-Castro.
• Vergonha a la Turquia que vòl totjorn pas reconéisser lo genocidi armenian, cent ans après, e òsca al papa que, el, lo reconeis.
• Òsca als jornalistas qu'an sortit que Le Pen-lo vièlh amagava un molon d'argent en Suissa.
• Òsca als jornalistas qu'an sortit que Le Pen-lo vièlh amagava un molon d'argent en Suissa.
• Vergonha als calucs de Dius qu'an decapitat 28 crestians d'Etiopia.
• Vergonha a mai de 150 escrivans coniflas que volguèron pas remetre lo prèmi del Pen en America a Charlie Hebdo e òsca a Salman Rushdie, Paul Auster e Art Spigelman qu'an repotegat.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Manoel de Oliveira, Francesco Smalto, Patrice Dominguez, Günter Grass, Richard Anthony, François Michelin e Patachou.
• Vergonha a la mòrt qu'a pres Manoel de Oliveira, Francesco Smalto, Patrice Dominguez, Günter Grass, Richard Anthony, François Michelin e Patachou.
28/04/2015
22/04/2015
Gaireben 1000 mòrts dins la setmana en Mediterranèa
18/04/2015
L'accent del cocut
Sèm amb la Polideta a assajar d'escotar lo prumièr cocut de la prima. Un colomb se fa ausir.
La Polideta : “Ten, escota, n'es un mas aquel a un accent !”
06/04/2015
01/04/2015
Patologia de trucaluna
Benlèu qu'aquò existís dempuèi bèl briu mas descobriguère aquò recentament. Compreniái pas per de qué fasián de publicitat per un carton. Ara, ai compres : lo monde, coma son tròp sadols, que cròmpan de causas tota la jornada, vòlon pas pus veire çò que cròmpan, per tornar trobar de plaser dins l'acte comercial. Òm cròmpa pas pus de causas que nos fan besonh, òm cròmpa pas pus de causas que trobam polidas, òm cròmpa una suspresa. Es a dire que de monde pagan cada mes per se far mandar de causas que lor fan pas besonh, qu'an pas causidas e que lor agradaràn benlèu pas. Aquò se sonha ?
31/03/2015
Març de 2015
• Òsca a la descobèrta d'un complèxe funerari de l'Atge del Fèrre a Lavau (10).
• Vergonha als calucs de Dius qu'an davaladas al bulldozer las roinas de Nimroud, capitala d’Assiria entre 879 e 613 dav. J.-C., e las roinas anticas d'Hatra.
• Òsca al torn del monde de l'avion solar Solar Impulse 2.
• Vergonha a la telerealitat de TF1 qu'a fach 10 mòrts (3 esportius franceses) en Argentina.
• Vergonha a las quatre annadas de guèrra qu'an fach 220.000 mòrts en Siria.
• Vergonha a Sarkozy que jòga amb lo fuòc al sicut del FN e vergonha a los que lo daissan dire.
• Òsca a la levada de l'immunitat parlementària de Patrick Balkany (a l'unanimitat).
• Vergonha a Netanyahu que demòra prumièr ministre d'Israël.
• Vergonha als calucs de Dius que se'n son preses als toristas dins lo musèu Bardo de Tunis (22 mòrts).
• Vergonha a la mòrt a qu'a pres Florence Arthaud, Camille Muffat, Alexis Vastine e Richard Glatzer.
27/03/2015
25/03/2015
Pèça autobiografica de Maurici Andrieu
Maurici Andrieu (1933-2011), comedian, òme de ràdio e de television montèt la Comedia occitana tolzana e presentèt Viure al país sus F3. Dins aquel Sol en scèna autobiografic, tòrna sus dos moments importants de sa vida : sa joinessa e son amor del teatre. Conta son jove temps a Tolosa, la mòrt de sa maire e la Segonda Guèrra mondiala amb qualques sejorns en Roergue. Puèi parla de sa passion per la scèna que lo butarà a arrestar la medecina. Es aquel amor del teatre que li valdrà l'escaïs d'Estar latina. Prefaci de Beneset Roux.
Grelh roergàs - CCOR
Place Foch - 12000 Rodez
05-65-68-18-75 - 8 €
23/03/2015
22/03/2015
18/03/2015
Musèu Bardo de Tunis
16/03/2015
Coma un nos al ventre
Aqueste matin, la matinala de France Inter èra en dirècte de l'Acadèmia francesa per començar de la setmana de la lenga francesa. Èra fòrça dolorós per ieu d'ausir aquò :
« Nous avons un trésor que nous ignorons. (…) La langue n'est pas seulement une communication. La langue, c'est aussi une manière de penser, de découper le monde, d'organiser les interactions entre les différentes réalités du monde. C'est ça une langue, c'est un regard. Une langue qui s'arrête c'est un regard qui s'éteint. Quand on a forgé [une langue], depuis 1200 ans, ensemble (…), c'est merveilleux ça. Et on s'en fiche, on s'en moque, on le dédaigne, on l'oublie. » (Erik Orsenna)
« La langue, c'est un trésor qui ne coûte rien, qui est à portée de chacun et c'est aussi une certaine approche jouissive, vivante, de ce que nous sommes. » (Marc Lambron)
« La langue, c'est notre République. La langue, c'est ce que nous avons forgé depuis 12 siècles. La langue, c'est ce qui nous unit. (…) Il y a un certain nombre de gens qui sont là depuis longtemps, en France, et notamment des femmes à qui on refuse, d'une certaine manière, de parler la langue française. Comme cela, on restreint leur liberté. Ces questions-là sont absolument clé. Donc [la langue française n'est] pas seulement un trésor qu'on ignore, mais, en ignorant ce trésor, on détruit et on distend la République. » (Erik Orsenna)
« Je crois qu'il y a une disposition de l'être qui est la gratitude. (…) Le monde, il nous a été donné, il nous a été offert par nos prédécesseurs et je crois que, la moindre des choses, c'est de le transmettre aussi beau que nous l'avons reçu. Et ça vaut de la langue aussi. » (Marc Lambron)
« La langue est une architecture, c'est pas seulement la communication. La langue est une vision du monde. (…) Grâce à la culture, on est plus grand. C'est pour ça qu'il faut plus de culture [gause pas metre una “s”] à la France pour être plus grande qu'elle n'est. Et elle n'a jamais été elle-même que quand elle était plus grande qu'elle n'est. Et maintenant, elle n'est pas elle-même parce que qu'elle est plus petite qu'elle n'est. » (Erik Orsenna)
Cossí prononciar aquelses mots e, al còp, chaupir las autras lengas de França ? Es un pauc coma se la França aviá organizat, en çò nòstre e al fial de las annadas, lo desrocament de nòstras capèlas e glèisas romanas, dapasseton, sens bruch, una pèira après l'autra duscas a la darrièira. Quand quicòm vos apareis màger e que lo vòstre país l'avalit volontarament, qué volètz sentir mai qu'un grand tristum e una injustícia prigonda ? Es un defèci intellectual. E, en mai d'aquò, an capitat a far trabalhar lo monde d'aicí contra la lenga de lors ancians. Sai que, jamai perdonarai pas aquò a la França.
Inscription à : Articles (Atom)


c: text/html

text:
DMOO, Dimècres 4 de decembre de 2013 – 18:30, Ostal d’Occitània
Joan THOMAS (Universitat de Tolosa II-Lo Miralh, ESPE)
A la descobèrta d’un tresaur ! Un misteriós diccionari occitan del sègle XVIII
Vos convidam a venir descobrir un vertadièr tresaur que demorava jos la posca d’un granièr. Es un vertadièr tresaur linguistic aquel diccionari del sègle XVIII de mai de 2000 paginas e qualque 34 000 dintradas. Anonim, jamai copiat pels autres lexicografes occitans, l’obratge, bastit amb rigor, nos balha a legir la vida vidanta del mond entre Provença e Lengadòc abans la Revolucion. Una òbra que despassa la de Boissier de Sauvages. Es un diccionari entre doas lengas que vos presentarem ont las illustracions dels ensages de definicion son d’una granda riquesa, faitas de provèrbis o d’exemples preses dins la literatura que durbisson una fenèstra novèla sus l’istòria literària del sègle XVIII.
Lo diccionari se pòt consultar sus :
http://tolosana.univ-toulouse.fr/notice/165803770
*
Joan THOMAS, doctor en sciéncias del lengatge e en estudis romanics, ensenha la lenga e la literatura occitanas dins l’ensenhament segondari e a l’ESPE (Universitat de Tolosa II-Lo Miralh). Son trabalh de recerca es centrat principalament sus l’istòria de la linguistica occitana (Linguistica e renaissentisme occitan, IEO, 2006).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
.
Montguyon (1493 habitants), chef lieu d’un canton de 14 communes de la Haute Saintonge, au sud de la Charente-Maritime, aux confins de la forêt de la Double saintongeaise, situé à la confluence des départements de la Charente, de la Gironde et de la Dordogne, dépend de l’arrondissement de Jonzac. Une commune située à : 55 Km de Bordeaux (aéroport international, gare TGV) 55 Km d’Angoulême (aéroport, gare TGV) 40 Km de Libourne (gare TGV) 20 Km de Coutras, de St Aigulin, de Montendre (gares SNCF)


text:
Saul Bellow
Saul Bellow (nascut Solomon Bellows en 10 de junh de 1915 e mòrt en 5 d'abril de 2005) foguèt un escrivan e professor universitari nòrd-american, d'origina canadiana, premiat amb lo Prèmi Nobel de Literatura l'an 1976.
Es conegut fondamentalament per las siás romans, que tracta los tèmas de l'isolament, la dissociacion esperitala e las possibilitats d'un desvelhar de l'umanitat, influit per lo sieu eiretatge josieu. Mentre gaudissiá d'una Borsa Guggenheim a París, escriguèt lo sieu roman mai conegut, The Adventures of Augie March.
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Portal:Literatura/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Escrivan american
- Escrivan de lenga anglesa
- Laureat del Prèmi Nobel de Literatura
- Prèmi Nobel american
- Prèmi Nobel canadian
- Laureat del Prèmi Pulitzer
- Naissença en 1915
- Decès en 2005


text:
Savenneg
Savenay en francés, que seriá Savenaè en galò segon l'article francés, bretonizat en Savenneg, es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Savenay es atestat Savannacum en 848, Saviniacum en 1060, Seguignac en 1278, Saint Vingnac en 1280. Savenay sembla format del nom latin d'òme Sabinus e del suffixe -acum [1], latinizacion del sufixe gallés -aco(n). Savenay èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre Sabinus. Lo breton i foguèt parlat fins al sègle IX, sense daissar d'atestacion escrita del nom, çò que fa que Savenneg, de l'Ofis Publik ar Brezhoneg (Ofici Public de la Lenga Bretona) es una simpla bretonizacion.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 647


text:
Sent Aunís e Lengròs
Sent Aunís e Lengròs[1] (oficialament en francés Saint-Aunix-Lengros) qu'ei ua comuna gascona, situada dens lo departament de Gers e la region d'Occitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de Gasconha situada a 38 km au Nòrd-Oèst de Tarba.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Viticultura : Costalats de Sent Mont (AOVDQS)
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas dab la comuna[modificar | modificar la font]
Véder tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Sit oficiau
- Sent Aunís e Lengròs sus lo sit de l'Institut Geografic Nacionau
- Sent Aunís e Lengròs sus lo sit de l'Insee


text:
L'Isla de Haut
L'Isla de Haut (en francés L'Isle-en-Dodon) es ua comuna de Comenge en Gasconha situada dens lo parçan de Savés e traucada justament per l'arriu Sava ; es administrada peu departament de Hauta Garona, dens la region francesa de Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus.
Somari
Heraudica[modificar | modificar la font]
L'escut de L'isla de haut que's blasona atau : de gules au castèth d'aur dab ua tor portau au bèth miei caperada e auberta de sable, ua tor caperada a senèxtre e ua escargaita caperada a dèxtre, tot aquò ajornat de sable pausat sus ua terrassa ondada d'argent cargarda de doas ondadas de sinòple, deu cap cosut d'azur e cargat de quate otelas d'argent adossadas e pausadas en sautadèr.
Geografia[modificar | modificar la font]
La vila que's situa a un quaranteat de quilomètres de Sent Gaudenç (on passan las vias deu tren e l'A64) capvath deu paltèu de Lanamesa. Es traucada per l'arriu Sava.
Istòria[modificar | modificar la font]
Restas protoistoricas e romanas que hon mantuns còps trobadas suu territòri de l'Isla de Haut. Que sembla qui aja avut ua villa romana e que's mentau sustot un orador vodat au semidiu Ercules, bastit au long d'ua via romana suu lòc on uei e's quilha la capèra de Sent Ròc. Un altar marcat d'inscripcions latinas, ara plaça a l'esterior deu còr de la glèisa de Santa Adrian, que mentau un cèrte Philetus qui merceja Ercules e lo son mèste Pompeius qui l'aurè aquitat.
Un cartulari de 987 que mentau un l'existéncia d'un borg a l'emplaçament de L'Isla de Haut (aquesta qu'ei donc la data mei anciana dens l'istòria coneguda de la vila). A la neishença deu Comtat de Comenge, L'Isla de Hauta qu'existiva ja e que hore ua hortalessa deus comtes de Comenge. Un d'eths, Dodon, que dè lo son nom a la vila. Lo còr de la glèisa de Sent Adrian que s'estau au bèth miei de çò qui demòra d'ua de las duas pòrtas principaus de la fortificacion. Las muralhas de la fortificacions deu castèth qu'èran entornejadas per un gran varat au ras de la Sava, formant atau (com dens lo cas de mantuas ciutat hortificadas) ua mena d'isla qui dè lo son nom a la ciutat.
Un islenc aperat De Bon e partit en crozada qu'aurè portat relíquias de Sant Adrian a qui la glèisa b'ei vodada. Sant Adrian que ho tanben atau lo nom d'un barri de la vila.
Lo comte Bernad IV, dit Dodon, qu'autrejè ua carta a L'Isla de Haut en 1266. En 1299 que's fondè un espitau suu lòc on uei e's tròba la maison de retreta. En 1372 que's fondè un convent jacobin.
En 1454 L'Isla de Haut, atau com la resta de Comenge que ho restacada a la corona de França.
Durant las guèrras de religion la ciutat que ho esparnhada a maugrat de la presença pròcha d'ua posicion protestanta a Poimaurin qui sacamandejava la region.
Ua grana partida deu castèth que tombè en roeina au sègle XVII mentre que la vila e's modernizava dab ostaus borgés au sègle XVIII.
Durant la Revolucion Francesa la vila que vadó caplòc. Wellington que passè dab las soas òsts per L'Isla de Haut suu son camin de cap a Tolosa.
La mairia que ho bastida au bèth miei deu sègle XIX. En 1860 lo varat de "l'isla" que ho pleat en bèth vàder baloard.
En 1897 la ciutat que conegó ua creishuda catastrofica qui tuè e sacamadegè avalí mantuns ostaus.
Enter 1901 e 1950 la vila qu'avó ua linha de camin de hèr entà Tolosa.
La vila que ho marcada per l'execucion crudèla deus martirs de Melhan qui comptavan enter eths 24 maquisards islencs per la 2au panzerdivision SS Das Reich. Après la Segonda Guèrra Mondiau, lo salon principau de la mairia que ho ondrat de frescas deu pintre locau René Gaston-Lagorre e ua d'eras qu'aunoreish los fusilhats.
En 1977 las aigas de la Sava que creishón un còp mei e lo cors que ho amenatjat entà emparar la vila. L'Isla de Haut que causí l'annada 1987 entà hestejar los sons mila ans.
Administracion[modificar | modificar la font]
Luòcs e Monuments[modificar | modificar la font]
- Ostaus deu sègle XVIIIau sus la plaça de la mairia.
- Glèisa classificada, fortificada dab vitraus deu famós mèste gascon Arnaud de Moles.
- Capèra de Sent Ròc sus la rota de cap a Anan
- Mairia, bastida au bèth miei deu sègle XIX e ondrada de frescas de René Gaston-Lagorre.
Educacion[modificar | modificar la font]
L'Isla de Haut possedeish ua escòla primària e un collègi. Que compta tanben dab ua escòla de musica.
Equipament[modificar | modificar la font]
La vila que compta dab un terrenh de rugbi e un estanc d'aiga. Entau torisme, i a un vilatge de vacanças.
Transpòrts[modificar | modificar la font]
L'Isla de Haut es desservida de cap a Tolosa e Sent Gaudenç per autocars de la Companhia Arc-en-ciel de Hauta Garona.
Galeria[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- [1] Site oficiau.


text:
Villes et mairies de l'Arrondissement d'Unstrut-Hainich (064)
Liste des communes
Mühlhausen
Ville de Mühlhausen, localité de l'Allemagne de 35 000 habitants.
La mairie de Mühlhausen a un site Internet.
Bad Langensalza
Ville de Bad Langensalza, localité de l'Allemagne de 17 000 habitants.
La mairie de Bad Langensalza a un site Internet.
Schlotheim
Ville de Schlotheim, localité de l'Allemagne de 3 900 habitants.
La mairie de Schlotheim a un site Internet.
Anrode
Ville d'Anrode, localité de l'Allemagne de 3 300 habitants.
La mairie d'Anrode dispose d'une adresse postale.
Unstruttal
Ville d'Unstruttal, localité de l'Allemagne de 3 300 habitants.
La mairie d'Unstruttal a un site Internet.
Weinbergen
Ville de Weinbergen, localité de l'Allemagne de 3 100 habitants.
La mairie de Weinbergen a un site Internet.
Herbsleben
Ville d'Herbsleben, localité de l'Allemagne de 3 000 habitants.
La mairie d'Herbsleben a un site Internet.
Katharinenberg
Ville de Katharinenberg, localité de l'Allemagne de 2 900 habitants.
La mairie de Katharinenberg a un site Internet.
Bad Tennstedt
Ville de Bad Tennstedt, localité de l'Allemagne de 2 500 habitants.
La mairie de Bad Tennstedt a un site Internet.
Dünwald
Ville de Dünwald, localité de l'Allemagne de 2 300 habitants.
La mairie de Dünwald a un site Internet.
Heyerode
Ville d'Heyerode, localité de l'Allemagne de 2 200 habitants.
La mairie d'Heyerode est joignable par téléphone.
Großengottern
Ville de Großengottern, localité de l'Allemagne de 2 200 habitants.
La mairie de Großengottern a un site Internet.
Menteroda
Ville de Menteroda, localité de l'Allemagne de 2 100 habitants.
La mairie de Menteroda a un site Internet.
Rodeberg
Ville de Rodeberg, localité de l'Allemagne de 2 100 habitants.
La mairie de Rodeberg a un site Internet.
Oberdorla
Ville d'Oberdorla, localité de l'Allemagne de 2 100 habitants.
La mairie d'Oberdorla a un site Internet.
Körner
Village de Körner, localité de l'Allemagne de 1 700 habitants.
La mairie de Körner a un site Internet.
Schönstedt
Village de Schönstedt, localité de l'Allemagne de 1 400 habitants.
La mairie de Schönstedt a un site Internet.
Niederdorla
Village de Niederdorla, localité de l'Allemagne de 1 300 habitants.
La mairie de Niederdorla a un site Internet.


text:
En 1980, uèit ans après la publicacion de son lexic occitan-francés, Rodgièr Barta ne fa paréisser una seconda edicion. Modificada. Après una vida de fidelitat a l’òbra d’Alibèrt, aquel òme disciplinat aviá manjat son capèl coma li èra recomandat, e ara se torna arborar. La publicacion recenta del « Pichon diccionari » de Jacme Taupiac i es de segur per quicòm. Mas coma aqueste, paradoxalament, aviá causit la fòrma fach al lòc de fait, lo seguís sus aquela posicion que sembla far l’unanimitat - sol Andrieu Lagarda non a falhit - e se n’explica sul ton gata-suau que li coneissèm de còps : « Ne resulta per ieu l’obligacion de rectificar quauques solucions preconisadas [preconizadas] dins l’avantprepaus de mos lexics, de modificar, prumièrament lo caractèr tipologic preferencial de fait al profit de fach, d’ara enlà majoritari… ». Barta vòl dire que son passats d’una vision panoccitana a una vision lengadociana de la lenga. O mòstra tanben aquí dins la causida de son vocabulari.
Mas, a part aquela funèsta contradiccion qu’accèpta de racacòr, la lectura de Taupiac l’a encoratjat a tornar als « fondamentals », de n’acabar dins son obratge amb las farlabicas dels « *renovadors ». Dins l’edicion de 1972, s’èra daissat anar a preconizar *prosador, *ordenador, *numerador, *commutador, *expedidor, etc. mas es tornat aquí a la realitat e a la règla dels mots sabents d’Alibèrt : prosator, ordinator, organizator, tritz, numerator, commutator, expeditor, tritz…
Corregís tanben los castelhanismes de mòda que descaran la lenga e rendon de còps lo mot imprononciable. Escriviá en 1972 pels noms de païses : *Austràlia, *Bulgària, *Iogoslàvia, *Polònia, *Romània, mas *Occitània e Occitania. En 1980, retròba las fòrmas condreitas : Albania, Australia, Bulgaria, Iogoslavia, Polonha, Romania e Occitania. Disiá *Mèssias, e ditz ara Messias. Per Occitania, es un crit de revòlta, e merita una definicion : « Occitania, Occitanie : territoire où l’occitan est la langue historique et naturelle » (p. 362). Non es pas mai question per el de tolerar « *Occitània ». Felix Castan partejava sa colèra en paraulas mens causidas.
Un darrièr remòrs : « Cresi qu’una normalisacion [normalizacion] estricta (per exemple nuèch sul modèl de fach), qu’impausa la dignitat de la lenga, enebís pas l’emplec d’autras fòrmas (nuèit, nuòch) dins una practica liberala » p. 16. Es evident que dins son esperit « nuèit » demorava la solucion per un occitan estandard destinat a totes los Occitans.
… e de paraulas profeticas : « L’occitan general unitari de nòstre temps se pòt pas concebre dins l’artifici, la farlabica ». p. 16.
Rodgièr Barta, filh de l’escrivan occitan Emili Barta, el-meteis escrivan e lexicografe occitan, agregat de letras, moriguèt en 1981, pauc après la parucion de son lexic occitan-francés « revist e aumentat ». Redigit dins la fe de l’avenir de nòstra lenga, aqueste obratge es tanben, sus mai d’un punt, un preciós testimoniatge.
J.P.


text:
9 janvier 2015
Manaset a mandat un enviat especial al Paradís. Aquí per los nòstres legeires son compte-rendut.
Ives Courette, enviat especial de Manaset al Paradís, a seguit per nos un acamp secret que i assitissiá en exclusivitat. Dieus e Allah, aprèp s’èsser vistes en privat, an demandat a Guilhèm Belibaste de los venir rejónher secretament.
(suite…)
25 juin 2014
Un an a arron las inondacions en Sud-Gasconha, lo creator deu monde qu’ei tornat sus l’ahar de l’inondacion deu clòt de Lorda en 2013. Un mea culpa inedit.
Manaset : Quin explicatz los incidents de l’an passat dens aqueth siti hautament espirituau ?
Diu : Sabetz, ne podem pas estar a la produccion e au servici après-venta a l’encòp. Jo qu’èi creat totas aqueras bestias qui etz. Mes ne’v poish pas susvelhar tostemps. Qu’ei com un tipe qui espia ua partida de fotbòl a la TV e qui s’escapa 30s entà anar cercar ua bièra.
(suite…)


text:
31/12/2016
D'Oc show a Bordelha, en tornar veire sur octele.com
Veiqui lo ligam vers l'emission sur octele.com que fuguet virada lo 15 de decembre 2016 au chasteu de Bordelha en Dordonha coma daus nombros convidats.
Emission botada en musica per Dolàn Xako e LoClapat.
De veire en clicar aqui : http://www.octele.com/video-oc/doc-show.html
L'aprep, per Marisa Lasjuillarias
Marisa Lasjuillarias livre une histoire qui évoque la vie après une catastrophe de grande ampleur. Première partie : juste après « l'incident »...
Quò petet. Fòrt, plan fòrt. Un còp, dos còps. Puei, ren pus. Era a far còser la sopa de legumas dau vergier. Surtí sus la terrassa. Una fumada espessa e negra s'enautava au loenh dins lo ciau. Las sirenas unlavan. Quò era pas bon signe. Una votz credava dins un micrò en dire : « Entratz chas v'autres, migretz pas, ren de greu mas barratz las pòrtas e las fenestras. Esperatz suasament los noveus messatges. Vos tendrem informats ! »
Que se passet ? De segur, demorava a proximitat de la centrala nucleara. Mas quò podiá pas aver de rapòrt. Quilhs afars son pas fachs per petar ; son quí per fabricar de l'electricitat, d'apres. Drubí la radiò. Pas de musica. Nonmàs de las informacions : « un accident nucleari se produset eimatin dins la vila de Chantapola. Lo quartier es embarrat. La populacion es convidada de demorar a l'acialat, barrada dins los bastiments jusc'a novel òrdre ! » E lo messatge tornet començar.
Tras la fenestra de la cosina, podí veire la fumada negra. Fòrça veituras de pompiers e de polícia trauchavan las rotas. Quò era una petaudiera vertadiera. Un sinhau a la radiò : « Mesfiatz, mesfiatz, lo monde son convidats a quitar lors maisons, per de las rasons sanitarias. Prenetz nonmàs quauques afars personaus. La mairariá a fach estallar daus prefabricats a dietz quilometres. Tot es previst. Migretz pas. Seguetz la direccion de Las Mòtas onte seretz aculhits e pres en charja ! »
Leu, leu, faliá 'nar viste, quauques papiers, los medicaments, daus 'bilhaments, l'ordenador e la television, tot quò-quí conhat dins las doas veituras, plan pigonhat, sens obludar lo chat que compreniá pas çò que se debanava. Io tanpauc.( de segre).
Marisa Lasjuillarias
La filha dau pair nadau, per Gilbert Borgés
Quo era un dimecres matin au mes de decembre. Lo ceu era blu. Lo temps era freg. Un brave temps de decembre. De queste temps, i aviá pas escòla lo dimecres matin. Ma filha deviá aver quauquaren coma cinc ans.
Aviá promés d’anar contar per la fin de las sonalhas. Las sonalhas, quó dura dempuei lo moien atge : pendent la periòda de l’avent, lo monde dau vilatge s’amassan a la ‘gleisa, a jorn falit, per sonar las campanas. Lo divendres o lo dissades ‘vancès la Nadau, fan venir quauques musicaires e daus contaires per passar la serenada ensemble. Questa annada, justament, m’avián damandat d’i ‘nar contar. Z’aviá desjà fach pendent dos ans. Trobava ren de noveu a contar. Testa voida. Pana d’inspiracion. ‘Laidonc, direccion los chamins de Sent-Perdol.
Aviá chaudament vestit ma filha. Malinas de velors e gilet de lana. Manteu d’esqui. Bonet sus la testa. Las mans au chaud dins las mitas. Centura de seguretat bien boclada e en rota. Direccion Sent-Perdol.
Sabe pas si coneissetz Sent-Perdol. Quo es rasis Maruelh. La rota seg un rigalhon. Quo es tot plat. De chasque costat, i a de las p’itat crestas emb daus vestigis de maisons chavadas dins la ròcha. Lo vilatge es pincat sus un terme sus la drecha, darier sa ‘gleisa. Au-dessus de l’ancian vilatge troglodite e dau cementari merovengian.
Parquí ma vielha Peugeot roja davant l’egleisa. Destachí ma filha. Me pausí lo chapeu sus la testa e en rota ! Per començar, un brave chamin blanc. Ma filha coriá davant. De temps en temps, se’n tornava devers io. Preniá ma man. E puei se’n tornava corer davant. Coneissiá los chamins de Sent-Perdol per còr. Quo es aquí qu’aviá apres a marchar.
Venián d’entrar dins lo bòsc. Nonmas apres lo chasteu. Totjorn pas trobat d’istòria a contar divendres. Maria se’n era tornada un còp de mai. Los uelhs petilhants. Me ‘trapet la man e me tiret.
- L’as vist, papá ?
- De que ?
- Lo Pair Nadau !
E tornet partir en corer. Dispareguet dins un viratge. Tornet. Me ‘trapet lo manteu. Tiret.
- Despaicha-te !
E tornet partir.
Eslongí lo pas. Era pas ‘ribat au viratge qu’era tornada.
- Mas despescha-te !
E me tiret, me forçant a corer.
Comprenguí quante surtiguerem dau viratge : a quauquas centenas de metres davant, un vielh tipe. Longs piaus blancs surtant d’un bonet roge. Long manteu roge bordat de forradura blancha. Bòtas de cuèr.
Maria aviá enquera pres lo corer darrier lo vielh bonòme. L’aviá presque junt quante lo vielh se botet de corer a son torn. Per pas perdre tot queu monde, faguí parier.
Ma filha era pas bien granda mas aviá de las melhoras chambas que lo Pair Nadau. Era per lo ‘trapar quand lo vielh viret a drecha e s’enquilhet dins lo bòsc. En profitet per prener un pauc d’avança. Maria perdet un pauc de terrenh mas lo seguet. Entrí dins lo bòsc a mon torn.
- Papá ! Lo tene !
Quo era vrai. Teniá fermament lo manteu teu roge e las chambas dau Pair Nadau. Lo vielh òme se viret quante ‘ribí.
Parlas d’un vielh òme ! Quo era una filha ! Pas mai de vint-e-cinc ans. Daus uelhs blus coma un lac de montanha. De longs piaus tant blonds que semblavan blancs, un brave manteu roge que deviá valer mai cher que ma veitura, una brava rauba roja que se ‘restava au-dessus dau januelh, daus bas roges, de las bòtas negras e un chapeu que, de loenh, fasiá pensar ad un bonet.
- Fasetz excusa, vos am presa per lo Pair Nadau.
Me rendiá compte de çò que disiá en mesme temps que zo disiá.
- Quo es pas greu, çò-ditz la filha. Ai la ‘bituda. Per vos provar que vos en vòle pas, podetz far un vot, lo complirai. Mas calculatz-vos bien : podetz ne’n far nonmas un.
Auriá bien agut mestier d’una novela veitura. La Peugeot aviá desjà dietz-ueit ans. Me seriá bien vut dins una veitura alemanda. En mesma temps, quand ai ‘chaptat la maison, pensava tot adobar e ne’n far quauquaren de plasent e fonccionau en dos o tres ans. Quò fasiá sieis ans qu’i eram e aviá pas fach lo diesesme de çò qu’aviá previst.
- Pòde vos dire mon vot doman ?
- Si voletz, çò-disset.
- A cinc oras davant la ‘gleisa ?
- I serai.
Au sopar, contí tot a ma femna. Li diguí coma balançava entre una novela veitura e una maison ‘chabada.
Parlerem longtemps. Ma femna era mai per damandar un voiatge autorn dau monde e ma filha un magasin de joguets.
La nuech, aguí dau mau per trobar lo durmir. Balançava entre tota las perpausicions. En mesme temps, me disiá que i aviá plen de chausas mai importantas. La patz dins lo monde, per exemple…
A la cliqueta, aviá trobat la solucion.
La jornada fuguet lonja au trabalh. A quatre oras demiá, montí dins la peugeot roja e en rota per Sent-Perdol.
Degun davant la ‘gleisa. Esperí au portau. Cinc minutas. Dietz minutas. Degun. Auriá degut me’n dobtar. Quo era pus de mon atge de creire a quelas faribòlas.
Era per me’n anar quand es ‘ribada. Totjorn bilhada de roge. Io era daborau.
- Mon vot es d’aver pro d’argent per ‘chaptar una novela veitura, un magasin de joguets, far un voiatge autorn dau monde, far ‘chabar ma maison e obrar per la patz dins lo monde.
- Quo es pas possible.
- Me’n dobtava. Setz pas la filha dau Pair Nadau. Avetz pas lo poder de complir un vot. Vos setz mocada de me.
- Pas dau tot. Mas vos vos podietz far nonmas un vot. Avetz damandat un jorn per vos calcular e vos l’ai acordat.
Gilbert Borgés
Daus òmes que tomban, episòde 23, per Joan Ganhaire
Prenem lo solelh de miegjorn a la terrassa dau Ramuntchò, faciá a l’ Ocean, lai ente lo cafe vau quatre còps mai que de l’autre costat de la plaça de las Arenas. Dempuei la mòrt de Natalena, a un pitit rison dau genre fau pas me prener per un con, e lo Matin de Grieg a remplaçat Wagner, signe d’una reflexion apasimada. Se lança dins una operacion totjorn un pauc malaisada, se conhar sas gotas dins los cròs de nas, sabetz las que l’empaischan de beure e de pissar. Quò comença totjorn per un long firgonament de las nasieras emb un de quilhs vastes mochenas daus carreus blues que a dins sa pòcha de pantalon. Un beu rison li fend lo chais. De sa pòcha, quo es pas un mochenas que trais, mas un bocin de papier plejat en quatre que secod delicatament per nos lo bien far veire emb un aer de te z’aviá ben dich. Me lo para, que sei lo sol a puescher legir, que Franciscò a pas tròp seguit las escòlas.
“Messurs, vos deve los mai grands mercejaments per m’aver menada jurcinc’aqui, ente ai pogut acomplir la mission que m’era assignada, e comprendretz que las circonstancias son pas de las melhor per mielhs far coneissença. Ai ‘gut de la chança dins quela chercha que ai començat i a pas talament de temps, fin finala. Io era pas bien vielha quante fugui abandonada per ma mair, z’avetz plan comprès que vene de tuar ma mair, juste aprep la mòrt de mon pair. I a quauquas annadas, au surtir d’una enfància barutelada, d’una adolescença catastrofica, ente justicia e psiquiatria se son partajats çò que demorava de io, aprep dietz ans de depression e quauquas temptativas de suicide, ai rencontrat un òme que m’a sauvat la vita, o çò que ne’n demòra. L’avetz benleu entrevist dins lo poton passionat de la terrassa. M’a acompanhat tot au long de quela chercha. Quo es eu que m’a donat l’ideia de tornar trobar quela mair per li demandar rason de quel abandon. L’assistança, d’en prumier vouguet ren saber per me donar quauques rensenhaments, nom, adreça d’autres còps. Puei la lei chamget e quo es entau qu’aprengui que s’apelava Natalena Daumonteil, nascuda Barbier, io quo es Elena. Ai cherchat de las annadas de temps. Trobí quauques rensenhaments sus mon pair, tombat dins un vaure pendant una permenada en montanha. Quo es pas malaisat de comprener çò que s’es passat, quò pas ? Torni trobar entau ‘na granda mair que me donet quauques vielhs afars de mon pair. E quo es en farfolhant quí dedins per lo centieme còp, que i a dietz jorns, trobi un pitit carnet passat dins una doblura de vesta. Quauques noms d’òmes, quauquas adreças, e quo es entau que nòstre chamins se son crosats. Fernand Galichet era lo darrier , a la data dau 14 de març 1957, emb un punt d’interrogacion, quò ‘viá pas l’aer bien seriós. Boterem pas longtemps, Frederic e io per lo trobar sus internet.( de segre)
Joan Ganhaire
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que l'emission de diumenc 1er de genier 2017 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera consacrada a daus contes de Guilhaneu escrichs e dichs per Gilbert Borgés.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
10:01 Publié dans Actualitats, La Vita en òc ( archivas DL papier) | Lien permanent | Commentaires (0)
23/12/2016
Dictons de Noël par Michel Chadeuil
Michel Chadeuil évoque les proverbes de Noël dans son dernier livre « Des mois et des jours »
« Per Nadau Los jorns creissen D’un pè de jau ».
Pour Noël, les jours croissent d’un pied de coq. D’autres disent d’un saut. C’est peu encore, mais c’est un début. « Nuech de nadau sens luna, Prunier sens pruna ».
Nuit de Noël sans lune, prunier sans prune. Ne pensez pas forcément à un mauvais présage : il manque quelque chose à la nuit de Noël – surtout lorsque l’on se rend à pied à la masse de minuit – s’il n’y a pas de lune. Comme il manque quelque chose à un arbre fruitier stérile.
« Quand nadau velha sens luna, De tres auvelhas Ne’n demòra una ». Quand Noël veille sans lune, de trois brebis il n’en reste qu’une. « Nadau sens luna, De doàs vachas ne’n minjas una.
Noël sans lune, de deux vaches tu en manges (perds) une.
On pourrait croire, à la lecture des trois proverbes qui précèdent, que tout va bien quand la nuit de Noël est claire. Il y a cependant un proverbe en français, fort connu parce que toujours répété dans les anciens almanachs de colporteurs, qui affirme que « Claire nuit de Noël, claire javelle. » On retrouve la même idée dans le proverbe suivant qui, lui, est bien de chez nous :
« Nadau dins l’escur, Tot-plen de blat segur ; Nadau en clartat Mai de palha que de blat. »
Noël obscur, beaucoup de blé pour sûr ; Noël en clarté, plus de paille que de blé.
« Que Nadau fase flic-flac, O fase cric-crac, Parier farán la jarbas ». Que Noël fasse flic-flac ou cric-crac, ainsi feront les gerbes. Si Noël est humide, les gerbes connaîtrons le même sort. Si Noël est sec, le temps sera sec aussi au temps des moissons.
Michel Chadeuil
16:31 Publié dans Cultura e literatura en òc, La Vita en òc ( archivas DL papier) | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
Lo Nadal, una festa que l’òm troba pertot, qual que sia lo nom, per festar l’arribada d’una novèla annada e lo passent de la vielha. Naissença de l’enfant de la maire. En lo festant, pagam omatge a un poder mai grand que nosautres.
L’antiquitat greco-romana coneissiá aquela festa de l’ivern jos lo nom de la “Saturnalia.” Saturn, lo dieu de la vielhesa en çò dels romans, e que presidís dins nòstras lengas d’uèi a la fin de cada cicle de set jorns, èra entronat, ab Ianus – lo deiu de dos còps – dessus l’arribada de l’an novèl e los adieus del vielh.
Lo libertinatge e la descabeça sens fren marcavan la Saturnalia, que durava un nombre de setmanas. La classa renhanta abdicariá sa posicion sociala pendent la durada de la festa, e los esclaus renhariàn. Los aristocratas de la Roma anciana devenián los servants e los servants devenián los mèstres. (Una tradicion que contunhariá en Anglatèrra a travèrs los sègles per una jornada, lo 26 de decembre, la festa de S. Esteve).
Lo vesc e lo grifol èran las plantas de preferéncia per garnir l’ostal e la vila, e los paleses, balhats als esclaus per se festar a la despensa de lors mèstres.
Una nòva religion
Los caps de la novela religion dels galileans, qu’apelam los crestians, deploravan la festa com un autre simptoma de la decadencia de l’atge e un autre erald de l’apocalipsi. Los paires de la Glèisa proibiguèron lo vesc e lo grifol e tota participacion a la festa. Lo dieu dels crestians, Jesus, aviá son anniversari al mes de mars. Los crestians èran resolguts de se dissociar de las festas e las celebracions de la populacion generala – coma, los sègles aprèp, aprèp lo scisma de l’èst e de l’oèst, las doas glèisas aurián lors festas separadament, per se dissociar l’una de l’autra.
Quand l’empèri adoptet lo cristianisme coma religion d’estat al sègle IVen, la festa de la naissença del Crist foguèt movada de mars a janvier, e finalament al 25 de decembre, e la naissença del Creator de l’èstre creat foguèt situada dins la vila de Betlem, afin de la balhar l’istoricitat. Atal foguèt combinat lo Nadal ab la Saturnalia, e lo 25 de decembre acceptat per la Glèisa orthodoxa.
Atal, lo Sant Jerom, reviraire del Novèl Testament, causiguèt Betlem per la residéncia d’el-meteis e de son fidel companhon, un leon amansit. E aquel nos pòrta als nonumans dins lo fable de Nadal.
Cadun los coneis. Del teatre d’ escèla a las cartas de Nadal e los libres pels mainatges balhats com cadeus. Amam aquesta tradicion. Lo nenet dins lo berceu, los ases e los buous l’esgardant. Aquò parla per nosautres. Exprimís la natura prefonda que nos manca, qu’avèm , nosautres los adultes, perduda. Sèm totes animals, totes mamifèrs. Los mamifèrs coma nosautres desvolopan los enfants dins lo ventre. Los norrisem de nòstre lach.
Los crestians e los jusieus ellenizats vivián dins un temps que vesiá la naissença d’una novèla sensibilitat. Aquesta foguet representada pels escrivans neo-pytagoreans coma Porfiri e lo “Jesus” pagan Appollonius, e mesme los seculars dins la tradicion de Plutarc. Foguèt una sensibilitat vegetariana e simpatica als animals nonumans.
Mas sos campions se trobavan ab los adversaris del cristianisme, e lo trionf dels crestians metèt fin a tot aquò. Quand los concilis de la Glèisa, ordonats pels emperaires, rejetavan totes los Evangelis, solament quatre exceptats, los nonumans se trobavan absents de l’istòria de la nativitat. (Om suposa que lo mangièr los indica, mas es pas lo cas. Èra normal en çò dels jusieus a l’epòca d’utilizar los mangièrs coma berceus). Lo cristianisme del chauvinista-umanista S. Pau devenguèt alara la règla.
Los animals auprep del Nenet Sant pareisson de novèl dins un tèxte medieval, “L’Evangeli del Pseudo-Matieu”. Es aquest obratge pauc conegut uèi que nos a nonpercan donada la scèna benaimada de la Nativitat que reconeissem e aimem tan. Perqué aquò es tan durable? Pr’amor que ne’n avèm besonh.
Un nombre dels Evangelis rejetats pels concilis eclesiastics gardan una nativitat, ansin que d’autras scènas, ont los animals nonumans an un ròtle important coma companhons del Crist. Los crestians d’Egipte e d’Etiòpia onoran encar aquestes Evangelis e los legisson dins lors glèisas. Nosautres tanben sem abituats de veire los animals auprep del mangièr del Crist, e sèm sosprés e decebuts d’entender qu’aquò es ges trobat dins la nòstra Bíblia.
Mai directament devem la scèna que coneissèm e aimam a Sant. Francés d’Asis, patron dels nonumans e aimat dins lo mond entièr mai que tot autre Sant, e benlèu mai que Jesus se-meteis pr’amor de sa vida e personalitat. Quand Francés viviá, l’Evangeli del Pseudo-Matieu èra lo “best-seller” de la crestianitat. Atal inspirat, Francés nos balhèt lo tableu que reprodusem cada decembre, en las escòlas, dins las glèisas e dins la nòstra cultura populara. Francés representa la compassion universala e lo messatge de Nadal es vertadièr aquel del “Santon” d’Asis.
Lo mot anglés per Nadal es Christmas. Abans la conversion dels Angleses lo nom d’aquesta festa èra la Festa o Nuech de las Maires (Modresnacht). Èra tanben coneguda pel nom nordic, Yule – aprep la granda bucha, o “yule log”, brutlada dins l’ostal pendent la festa.
Christmas en Anglatèrra aviá son atge d’aur a l’edat mejana. Pendent aquest epòca caleidoscopica l’importància del Nadal s’augmentava e la festa èra religiosament mantenguda per sa durada de 12 jornadas e tot trabalh interdich.
La revolucion anglesa de las annadas 1640
Tre la revolucion puritana anglesa de las annadas 1640, la pichota-borgesia victoriosa de las ciutats e las vilas, calvinistas, ordonèt l’abolicion de Nadal, que condamnèron coma una festa “papista” e pagana.
Lo puritanisme anglés lavetz rescontrèt lo Sègle de Lumieras al segle XVIIIen, e lo Nadal es invisibla pendent aquel sègle de sciència e d’industria. Fin finala, la renha de Victoria al XIXen marca la renaissença de la festa ab totes sos aspectes modèrns. D’a fons transformada e renovelada, la festa victoriana e anglo-americana nos presenta lo Paire Nadal (Saturn benlèu?) alias Santa Claus, alias Kris Kringle, ab sos servs, son carras, eca. I a las gents que veson aquò coma una novèla paganisacion de la festa, mas aquò es de separar ab tort la festa en pagan vèrs crestian.
La vertat es qu’es una combinacion inseparabla, ab los elements divèrses. Los mites de la concepcion virginala, dels anges, de Jesus mesme, son egalament crestians e pagans, ab lors racinas dins l’antiquitat, ab lo vesc, lo grifol, los nens dins los mangièrs, e totes.
Benlèu la causa la mai crestiana es lo Paire Nadal se-meteis – car s’es pas lo diu Saturn, es una version amicala als enfants de l’evesque ortodoxe, Sant Nicolas. … Mai exacte: Saturn metamorfosat.
Article e illustracions d‘Anthony Walker* que vòl desirar un plan bon Nadal a totes e totas los legeires de Sapiéncia ( e amb el tota la còla de la revista )
*Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm.


text:
Los de Nadau
De jamei en tostemps
E d'ivern en printemps
Se n'i a qui an çò qui an
Qu'em ço qui em!
Aimar sa térra dinc'au mau d'amor,
I créder enquèra dinc'a la dolor
Espiar cada matin com si èra lo purmèr matin.
Esperar, esperar,
O cridar, o cridar
Se n'i a qui an çò qui an
Qu'em ço qui em !
Vielh monde qui portam de ger en uei,
Non seras pas jamei un monde vielh
Tostemps recommençat,
Lo conte n'ei pas acabat.
Pè deu cèu, tot qu'ei blos,
Han'se nueit, tot qu'ei doç,
Se n'i a qui an çò qui an,
Qu'em ço qui em!
Tà casa adara que ns'en vam tornar,
Cap a nhaute sorelh que'ns vam virar
Doman si s'escap plan, a contre briu, que seram vius !
Fermer


text:
Aqueste dissabte maitin aprenèm que annular las eleccions pel contengut dels debats pendent las eleccions es anticonstitucional espanhòl ; es plan la pròba que lo franquisme es pas acabat ambe l’arribada d’una constitucion dicha democratica (perqué se vòta per saber quí comanda a Madrid).
Mas coneissètz la cara d’aquel novèl franquisme ? Es etiquetat PP, es de dire PPE, es de dire per l’Estat francés, UMP.
Dins aquesta batèsta politica, lo PSC-PSOE, a decidit de prendre la via del debat, el del costat antiindependentista, lo fantasme del federalisme, qu’a jamai foncionat en Espanha. Lo PP es alara l’exemple tipic de bonpartisme, lo militar decidat pel cerntralisme, lo jacobinisme pòt far calar las nacions que se despertan, o le mentida bonapartista coma aisina de poder, de poder gerir e donc mentir.
La cara d’aquel novèl franquisme es çaquelà pron simpatic, polidòt, e donc capita d’èstre plan mai intelligent que lo militarisme de F.Franco… sul modèl francés ? Lo PP parla catalan al Principat de Catalonha, escriure en catalan lo seu nom. Un pauc coma lo discors de Joan Jaurès abans d’èstre matat per un integrista de dreita francesa, e que lo seu discors en occitan fosquèsse abandonat dels archius… per èstre tornamai reviscolat pels esquerristas pendent una manifestacion del 31 de març, per la meteissa tòca ? Picar lo pòble occitan a la dicha tolerança cap al poder colonial francés ? Del meteis biais que Jean Jaurès entre als doás guèrras de 14/18 e 39/45 ? A la guèrra de 1939, Paul Ricard se passejava en Camarga. Cal prendre aquel camin ? O protestar contra las manipulacions francesas o espanhòlas contra la democracia.
Cal notar que normalament lo Parlament catalan es majoritariament independentista, ara ; que farà aquel novèl franquisme quora lo parlament votarà per l’independéncia del Principat de Catalonha.
Car per aquel franquisme l’enjuòc es clar, es la vida d’Espanha qu’es enjuòc, clarament, ni mai ni mans… e aprèp Espanha, devinatz de qué vendrà ?
Se cal remembrar que los camps contra los republicans catalans e bascos, puèi contra los josius e autres e «autres extremistas» contra lo sistèma colonial republican francés, son estats bastits pels republicans francesas e puèi gardat pels gendarmes franceses, non cal oblidar.
Lèu tornarèm far la batalha de Murèth ? O quines seràn los borgeses tolzans que seràn lo fren per engatjar lo debat democratic sul dreit a l’autodeterminacion dels pòbles – carta de l’ONU de 1947, W.Wilson ne faguèt lo desvolopament, una plaça de Tolosa ne daissa la traça, pron famosa la plaça, mens per las idèas qu’i aviá darrièr al moment del cambiament de nom, de Napoleon III e W.Wilson en 1918, un mes abans la fin de la guèrra de 14/18 ?
Apondon d’un amic internauta :
Que son aquestas gents que vòlon interdire la democracia, senon franquistas ?


text:
Dins una refòrma de l’audiovisual per France Télévision es vengut a l’idèa dels jacobins socialistas que la refòrma deviá donar enfin la plena programacion a las regions, e elevar a París lo poder de decidir, un monopòl d’usança de la redevença.
Sul pic, lo sindicat CGT protesta, coma protestava quora lo recrutament se fasiá per aver un jornalista bilingüe occitan francés en Aquitània, a la demanda dels elegits locals, qu’an çaquelà pagat sense verificar se la subvencion accordada l’èra ambe los novèls jornalistas de faiçon demandada; la CGT es un sindicat jacobin e centralista, e refusa lo modernisme audiovisual (pertot que se devolopa).
N’avèm encara la confirmacion dins lo jornal parisenc, aquel qu’es obligatòria de crompa, mas que cal legir entre las linhas, coma la pravda.
Amics e amigas occitanistas se cal recordar que la FSU es una branca de la CGT ! Alara quora se sap que la FSU es per l’ensenhament de las lengas ditas regionalas, nos podèm questionar, quitament se crídan a l’autonomia de la FSU.
Aquí ambe la CGT, es clar, malgrat que mantunes militants localament posquèssen aver en Aquitània sostenguts prepausicions claras, sobre l’occitan, al Conselh Economiuc e Social ; sembla qu’aquestas prepausicions aguèssen pas capitat de pujar cap a la santa capitala, coma pels partits nacionalistas franceses (NPA, LO, FN, Ligues, PCF, PSf, PRG, UMP, FdG, PdG) de pujar dins los burèus parisencs, per las idèas novèlas.
Es plan clar que una television en region es una television mai creativa qu’a París, e sobretot mai de diversitat, e aquò frenarà pas los escambis entre regions (nos podèm passar de París, ne cal èstre segur) ! Mas aquò la CGT n’a cura, e protegís una casta de jornalistas per èstre segur que 85 % de la produccion audiovisuala francesa damorèsse per las decisions e las produccions en region parisenca, quitament s’es de mèrda (informativa o divertiva).
La CGT es pas pel desvolopament de l’activitat audiovisuala en region, es per l’engraissament mediatic parisenc ambe la redevença de las populacions en region occitana, qu’ela aurà de suportar, mai que l’accent, la faiçon de pensar los mèdias pòst-stalinians de dreita o d’esquèrra a France Télévision París estant.
Cal recordar que dins aquesta batalha per aver una television regionala, los Occitans (los elegits occitans, se venon plan se passejar a Tolosa en març 2012, se sonèt una manifestacion, per non pas dire manipulacion), aquestes elegits e aquestas elegidas son pauc actius o activas ; per oposicion a l’amorfisme dels Occitans (elegits e elegidas), los Bretons an sortit una peticion per demandar la creacion d’una television en lenga bretona ; segur que la prepausicion agradarà pas a la CGT jacobina.
Pel moment en Occitània, nos questionam : quí lançarà la peticion per aver una television que se podriá sonar France Télévision Occitània ? Quí dels elegits occitans e las elegidas occitanas ? Quí ?
Se caldrà estonar se la refòrma en Occitània es lentassa … aprèp ! Quora las manifestacions son sempre emplegadas per l’ègo de mantunes e non pas per desvolopar projectes concrets, e non pas per Occitània.
Los nòstres elegits son mai rapids per protestar contra lo colonialisme al Malí ! O sosténer la CGT-FSU per aver l’occitan dins un sistèma educatiu que n’en vòl pas brica !! que non pas per pensar a l’ensemble de las populacions e al desvolopament economic (audiovisual comprès) en region occitana, Occitània. Es luènh lo temps que portar bandièra occitana dins las manifestacions CGTistas semblava èstre un simbòl prigond, ara es oblidat per la practica de terrenh del desvolopament economic.


text:
Actualité occitane : esperar, de Jan-Peire Reidi
L’écrivain nontronnais invite à espérer… et à agir sans plus attendre.
En ce début d’année, l’écrivain nontronnais Jan-Peire Reidi nous invite à espérer… et à agir sans plus attendre. « Rubrica en òc » en profite pour vous souhaiter « una bona annada 2018, plan granada e acompanhada » et une longue vie à la langue et à la culture occitanes.
En Lemosin, lo mes de novembre se ditz sovent « lo mes mòrt ». Decembre es lo mes de l’avent. Aprep la mòrt seguda d’un temps d’espera e d’esperança vendrá una novela naissença, una promessa de sauvacion per l’umanitat. Fau esperar, atendre.
Deuran esperar enquera las que voldrian sanar lurs pitits dròlles mai la linga francesa per se far respectar. E Diu mercés, los que vòlen vertadierament oprimir las femnas, los monards barbuts, an pas enquera ganhat la guerra. Quò prendrá dau temps per oblijar las grandas firmas multinacionalas de paiar los sòus que nos deven. Quò será benleu pas d’abòrd que los que vòlen dire merda a lurs vesins podran boinar las terras de lur vilatge. E nautres, Occitans, que volem sauvar nòstra linga, deuram enquera nos batre.
Quantben de temps deuran enquera esperar los que ne’n an lur aise de minjar e de beure de la besunha empoisonada ? Tres ans ? Cinc ans ? Quoras los que trabalhen la terra auran-t-ilhs chamjat lurs abitudas e veiran-t-ilhs que ne’n son pas pus maluros ? Quoras veiram-nos pus nòstras ’belhas morir, mai crebar los autres insectes e los auseus que se’n nurissen ?
Esperaran gaire mai de temps los que cugen pus alenar dins las grandas vilas, los que vesen la mar nejar lurs islas o la sechiera far crebar las béstias mai la gent sus lurs terras. Pòden pus esperar los que son forçats de laissar lur país en guerra. La Terra que s’eschaura e los millions d’estres umans que ne’n suefren pòden pus esperar.
Per ne’n saber mai, de veire : occitan.blogs. sudouest.fr
En bref
Noms de lieux occitans, par Jean-Claude Dugros
À Tamarat à Cénac-et-Saint-Julien, (prononcer / lu tomora/ ) : ce lieu-dit, aujourd’hui disparu, vient de l’occitan tamarat (rangée de ceps, d’arbres, espalier). Plus utilisé aujourd’hui, on le trouve dans les poèmes de Pierre Boissel dans « Lo Ser al Canton » comme par exemple Al País de Sarlat : « Ont, los braces estacats, Tot’espeça de vinha, Lo lonh dels tamarats, Sus los fials de fèr s’alinha… »
Le TCO Périgueux fait sa rentrée
Dijuòus 4 de genier, a 20 oras 30, a l’occasion de son amassada annuala, lo TCOP convida Joan Champigneul que vendra amb son òrgue de maneta (orgue de Barbarie). Musica, istorias e chançons son previsdas. Ne’n profietarem per festejar los reis amb una bona galeta. La serada, a gratis, se debanara au cafe associatiu los Thetards, 7 charriera de la Brida (rasis la tor Mataguerra) a Perigüers.
Nadau e Peiraguda a Oxford
L’emission Viure al Pais de França 3 a fach le 10 de decembre un reportatge en occitan sur la vesita e lo concert de Peiraguda e de Nadau a Oxford, emb de las intervistas e daus extrachs dau concert. Eran convidat per los Oxford Trobadors de Denis Noble. De veire sur: https://france3-regions.francetvinfo.fr/occitanie/emissions/viure-al-pais-0.
Meitat-chen, meitat-pòrc
Joan-Pau Verdier e Nicolau Puech nos informan que lo convidat de l’emission dau diumenc 7 de genier sur França Blu Perigòrd sera Joan-Claudi Dugros, que parlara daus libres de Claude Seignolle qu’a revirat en occitan.


text:
Ipocamp
Hippocampus
Hippocampus
Rafinesque, 1810
Leis ipocamps ò chivaus marins (var. chivalet de mar) (Hippocampus) son un genre de peis d'aletas raionadas de la familia dei Syngnathidae. N'existís un cinquantenau d'espècias que vivon dins leis aigas temperadas e tropicalas.
Leis ipocamps an una forma fòrça caracteristica que sembla an aquela d'un chivau. Segon leis espècias, sa talha varia entre 22 mm e 36 cm e sa durada de vida de 2 a 4 ans. Son còrs es cuirassat e protegit per una tiera d'anèus ossós que li permet de nadar verticalament. Generalament, vivon estacat a una alga e caçan de crustacèus pichons. Per aquò, an d'uelhs ben desvolopats, una boca que permet d'aspirar rapidament sa preda e pòdon s'amagar entre leis algas.
La reproduccion es particulara qu'es lo mascle qu'assegura la gestacion deis uòus que son ponduts dins sa pòchi ventrala per la femèla. Lo periòde de gestacion dura de 2 a 3 setmanas e un segond cicle de reproduccion pòu començar immediatament après lo premier.
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
- Peis.


text:
U.E. Bossòst 0 – B. Luchon 1
Partit igualat eth d’aguest
dissabte en Bossòst en derby deth Portilhon que se decidic en ua accion de
pilota arturada. Ena prumèra mietat pòques ocasions entàs dus equips, es
defenses s’imposèren as atacants e es dus portèrs non aueren d’arturar cap de
pilota. Damb eth 0-0
s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat auérem era ocasion mès clara ena que Javi
tot solet dauant deth portèr shutaue era pilota dehòra dera porteria. Eth
Luchon anaue a respóner damb accions a pilota arturada: Yago auie de desviar a
cornèr ua rematada deth delantèr francés en ua fauta laterau; en ua auta fauta,
era pilota gesquec apròp dera porteria aranesa e ena tercera fauta, eth Luchon
artenhie eth 0-1 dempús de qu’ eth sòn delanter shutèsse tot solet des de
laguens der àrea un shut ras que Yago non podec arturar. Encara quedauen 10
menutes e era U.E. Bossòst sajè d’empatar eth partit e auec dues bones ocasions
en rematades de Miguel e Kike que gesseren entà dehòra dera porteria.
Ath finau, prumèra derròta dera sason e eliminadi dera Copa
de Midi que non ère un des objectius dera sason. Er equip joguèc contra un
equip de categoria superior e estèc en tot moment damb possibilitats de
classificacion. Ara mos toque eth prumèr desplaçament deth campionat de liga e
serie molt bon continuar damb es victòries des dus prumèrs partits.
Eth pròplèu partit deth
campionat de liga dissabte 4 d’octobre tàs 20 :00 ores en Labarthe de Rivière
contra er equip locau.
U.E. Bossòst: Yago, Salva, Chapo, Miquel, Álex, Luis,
Abraham, Miguel, Pipe, Kike e Héctor. Remplaçants: Castet, Felipe,
Marcos.
Tarjetes auriòles: Àlex, Luis,
Héctor.
Trainer: Xavi.
B. Luchon: Cazes, Van Mo, Cavallero, Coutinho, Da Costa, El
Mahraoui I, El Mahraoui II, Boy, Berges, Laporte, Couillard. Remplaçants:
De Abreu, Sales.
Tarjetes auriòles: El Mahraoui
I, Boy, Berges.
Trainer : Revertegat
Philippe.
Gols: 0-1 De Abreu (80’).
Arbitre: Venant Maxime.


text:
A Criçol en Val Pò, lo 14 aost 1961, en ocasion dal «Concorso di Poesia Monviso '61» venià fondaa l'associasion provençalista de l'Escolo dou Po, dal temp que dins los jorns 12 e 13 a Coni s'era tengut lo 1er Rescountre Piemount Prouvenço.
Aub costas manifestacions, convergentas mas gropàas a de procés diferents, a començat de cest caire de las Alpas lo moviment de Renaissença culturala, etnìca e politìca de cesta brancha de puèple occitan que vìu entre los confins administratìus italians. De una partià d'ans travalhava en Piemont la «Compania dij Brandé», gropament de Piemontés mogut per l'amor de sa lenga, que per meian dal jornal I Brandé - Arvista ëd poesia piemonteisa (1927), qu'a pas durat gaire e puèi, dal 1945, bisemanier dal mesme titol, nen alimentava la producion literaria.
Pinin Pacòt (Giuseppe Pacotto, 1899-1965) es istat lo primier mas pas lo solet entre los piemontesistas qu'a rortiat de bones liams aub lo Felibritge de Provença, aub los occitanistas de la Revista Oc drant coma cultor e admirator de la poesiá trobadorencha e puèi de l'òbra de Mistral.
Aiquò al es testimoniat per la colaboracion donàa aub una poesiá "Stèila Matinera" a la revista còrsa "U Lariciu", estampàa a Marselha, que ilh avià publiat dins lou 1930 una culhiá de poesias dediàas a Mistral. Totjorn dins lo 1930 Pacòt al a agut realizat aub l'ajuà de Andrea Viglongo un volum de poesias piemontesas "A Mistral, omagi di poeta piemontèis" restampat l'an après aub lo titol de "Diciassette poeti piemontesi" adont la li eran dequò un parelh de poesias en occitan de E. Odiard des Ambrois de Ols.
Pas mens pas tuts los piemontesistas avián sas ideas. N'es una bona pròva la faquèta que un poeta piemontés li a juat dins l'ocasion de la publicacion dal libre dediat a Mistral. Un parelh de poemas enviats per un certen Tommaso Grosso, personatge puèi sobrat desconoissut, aquintats en maniera critica, an donat a Pinin Pacòt un pauc de amarum. En efet en lient las primieras letras de chasque cap-vers, s'oteniá cestas frasas: balin provenssal e al e na montatura. Aprés Pinin Pacòt es vengut colaborator de la revista Marsyas: amic de Suli Andrieu Peyre es puèi stat nominat Soci d'ounour dal Felibritge. Cesta colaboracion s'es puèi encara mai esvilupàa entre los ans '50 mas es merito d'un autre Brandé, Gustavo Buratti (Tavo Burat) se cest travalh s'es concretisat aub la fondacion de l'Escolo dou Po. Tavo Burat, já eleve dal lengüista Clemente Merlo, es istat 'quel e lo 17 de mai dal 1959 per la Santa Estela d'Arles a lançat l'idea de la creacion d'una escolo en Piemont aub l'entencion de: "riunire tutti i cultori piemontesi del Provenzale e di questa letteratura farne conoscere il valore a moltissimi ancora ignoti; rendere sempre più stretti e frequenti gli incontri ed i contatti con i Felibri; nobilitare e salvaguardare per quanto ancora sarà possibile il misconosciuto patrimonio linguistico delle vallate piemontesi provenzaleggianti, incoraggiando i poetici sentimenti dei valligiani... Con l'esempio dei discepoli di Mistral, anche da noi si potrà nobilitare la parlata occitanica, dando ai nostri valligiani la coscienza di appartenere ad un ceppo linguistico degno di interesse e di rispetto. A tal fine è innanzi tutto necessario organizzare convegni nelle nostre valli, invitandovi gli amici del Felibrige, che ci mostreranno di quanto amore sia meritevole la lingua materna; si restituirà poi la visita inviando nostre delegazioni alle feste che si tengono in Provenza, la prima di queste "giornate del Provenzale" potrebbe svolgersi a Crissolo, dove molto significativamente "l'Escolo dou Po" avrebbe il suo battesimo" (1959).
Dins lo 1960, sus lo primier Armanach dij Brandé la li a agut una primiera presença organíca que se poeriá definir occitana. Una poesiá de E. Caballo, la chançon de Barba Batisto Paschier, de R.Bermond l'article en piemontés Folclàr dal val ëd Pragelà e sa poesiá EI Clison, sensa eissubliar l'article de T. Burat Parlade 'd Piemont.
Mas chaliá trobar d'autras personas que donessan una man per cesta inissiativa que riscava de sobrar una chausa episodíca. Per parelh Tavo Burat a començat de virar las valadas dins lo tentatìu, com m'a dit el personalment, de boliversar la situacion que se trobava nòstra cultura e denonciàa per Corrado Grassi dins son estudi sus la lenga de las valadas dal 1958.
Cest tralh a donat son frut; en efet entre 'quelos qu'an fondat l'Escolo dou Po trobem ja bien d'Occitans que puèi, dins los ans aprés, an obrat per la Renaissença de nòstre puèple. Chal pas mens signalar que entre 27 personas qu'an partecipat a la fondacion mesquè 15 eran d'Occitans.
Dins cesta ocasion venían perparelh sejonher de diferents fielons d'un mesme fenomène cultural.
De cestes, lo monde Vaudès rapresentat per Teofile Pons, originari de Massel en Val S. Martin que al aviá agut já dins los ans drant de la guerra de rapàrts aub lo moviment occitan, entrenats per un de sa valada e Vaudés com el: Jean Jalla (1868-1938), drant de tuts los autre. Cest já environ dal 1929 a agut fait sas esperienças al puèple vaudés deu aguer juat un rôle emportant a sa presa de consiença etníco-culturala. Jean Jalla entre lo 1930-1935 era vengut en contacte aub M. Carrieres, M. Provence, P. Azema, E. Leiutand e tot aiçò a favorisat un baron de rescontre, viatges d'estudi entre delegacions de vaudés d'aici e protestants dal costat occitan de França com es ben documentat sus la revista Occitania -Organ mesadier de la joventut occitanista, mestrejaa per C. Camproux e R. Barthe adont Jean Jalla nen era istat, per una certena periòda, membre de redaccion.
Ja dins lo 1935 se pensava de crear un Istitut d'Estudis Occitans a La Tor (Torre Pellice). Pas mens lo temps eran pas encara maürs per un esperiment de cest genre decò per la situaçion politica italiana, tota orientaa vers un nacionalisme fascista que chastrava los dreits de las minoranças. Aub la mort de J. Jalla, aub la guerra que aprés qualque an doviá betar un contra l'autre los dos caires de las Alpas, tot cest travalh a agut fenit. Teofile Pons que dins 'quela epòca aviá travalhat aub J. Jalla, a ereitat e trasmes cest messatge a una partiá de sos eleves dal Liceu de La Tor. Es un pauc per aiçò que dins cesta valada s'es creat 'quel esprit federalista e autonomista que dins los ans de la resistenza a donat vam a la «Carta di Chivasso - 1943» pròpi perquò qualques joves de la Resistença - Coïsson, Malan, Peyronel e Rollier - consients de sa cultura e de son ereitatge an près en charja la paternitat e la responsabilitat d'un acte dausaüra consinhat a l'istòria. Pas mens l'envencion dals Rescontre Piemonte Provença ilh es pas doguá a l'òbra de un grop o de un moviment, mas al travalh d'una persona soleta.
Escrivaire, poeta, membre de l'Accademia Pontificia, Gaetano di Sales al es istat 'quel que los a pensats e volguts.
Marselha entre lo 1923 e lo 1934, al a agut la chança de conoisser e d'esser en amistat aub lo "Capouliè" dal Felibritge Marius Jouveau e perparelh de comprener en plen la cultura provençala. Dins un de sos darrieres articles, Gaetano di Sales al escriviá:
"Come i miei mestri dell'Accademia di Francia, ero stato conquistato anch'io da Mistral per il suo cuore esaltatore dei semplici, degli umili, dei depressi, degli emarginati; per il suo gran cuore da gigante paladino della gente dei pascoli e dei campi e della loro lingua tanto nobile per tradizione antica, ridotta a Cenerentola. Ed ero ancor più infiammato da quel calore per essere uscito da poco da una crisi tremenda di scetticismo ed essere stato accolto in Provenza come fratello ("lou fraire d'Itali") e tratto alla luce dopo un accorato isolamento sofferto, da uomo coerente di dovere". E ancora: "Marius Jouveau mi aveva spontaneamente presentato a Aix, in tutta la Provenza ed a Parigi (a Joseph Loubet), dove mi ero trasferito nel frattempo".
Gaetano di Sales que passàa la guerra al aviá arprès sos rapòrts aub lo Felibritge e Jouveau, en complèta autonomiá al a sonjat perparelh de crear los Rescontre Piemont Provença e al es istat lo cas, dins la persona de Gino Giordanengo, Diretor Responsable de la revista "Cuneo Provincia
Granda", que zo a butat en rapòrt dins lo març dal 1960 aub Tavo Burat que, de son caire, al era entren d'organizar 'quela que sarè puèi la fondacion de l'Escolo dòu Po.
(Contunia)
Franco Bronzat


text:
La circonscription meurthoise
La 5ème circonscription du département de la Meurthe-et-Moselle est composée de 181 communes meurthoises (Aboncourt, Affracourt, Aingeray, Allain, Allamps, Andilly, Ansauville, Autrey-sur-Madon, Avrainville, Bagneux, Bainville-aux-Miroirs, Bainville-sur-Madon, Barisey-au-Plain, Barisey-la-Côte, Battigny, Beaumont, Benney, Bernécourt, Beuvezin, Bicqueley, Blénod-lès-Toul, Boucq, Bouillonville, Bouvron, Bouzanville, Bralleville, Bruley, Bulligny, Ceintrey, Chaligny, Chaouilley, Charey, Charmes-la-Côte, Chaudeney-sur-Moselle, Chavigny, Choloy-Ménillot, Clérey-sur-Brenon, Colombey-les-Belles, Courcelles, Crantenoy, Crépey, Crévéchamps, Crézilles, Diarville, Dolcourt, Domèvre-en-Haye, Domgermain, Dommarie-Eulmont, Dommartin-la-Chaussée, Dommartin-lès-Toul, Ecrouves, Essey-et-Maizerais, Etreval, Euvezin, Favières, Fécocourt, Flirey, Fontenoy-sur-Moselle, Forcelles-Saint-Gorgon, Forcelles-sous-Gugney, Foug, Fraisnes-en-Saintois, Francheville, Frolois, Gélaucourt, Gémonville, Gerbécourt-et-Haplemont, Germiny, Germonville, Gézoncourt, Gibeaumeix, Gondreville, ...) réparties sur 4 cantons pour les élections législatives de 2017 qui sont : Meine au Saintois, Le Nord-Toulois, Neuves-Maisons, Toul.
Les candidats officiellement déclarés aux législatives de la 5ème circonscription sont au nombre de 12 candidats ( 3 femmes et 9 hommes). Le nombre des Meurthe-et-Mosellans de la 5ème circonscription inscrits sur les listes électorales s'élève à 78749 inscrits.
Le premier tour des élections législatives 2017 dans la 5ème circonscription a enregistré un taux d'abstention important : 49.50 %. Le second tour a connu un taux d'abstention élevé de 54.97 %.
Liste des candidats de la 5ème circonscription - Meurthe-et-Moselle
Les communes meurthoises appartenant à la 5ème circonscription
Aboncourt , Affracourt , Aingeray , Allain , Allamps , Andilly , Ansauville , Autrey-sur-Madon , Avrainville , Bagneux , Bainville-aux-Miroirs , Bainville-sur-Madon , Barisey-au-Plain , Barisey-la-Côte , Battigny , Beaumont , Benney , Bernécourt , Beuvezin , Bicqueley , Blénod-lès-Toul , Boucq , Bouillonville , Bouvron , Bouzanville , Bralleville , Bruley , Bulligny , Ceintrey , Chaligny , Chaouilley , Charey , Charmes-la-Côte , Chaudeney-sur-Moselle , Chavigny , Choloy-Ménillot , Clérey-sur-Brenon , Colombey-les-Belles , Courcelles , Crantenoy , Crépey , Crévéchamps , Crézilles , Diarville , Dolcourt , Domèvre-en-Haye , Domgermain , Dommarie-Eulmont , Dommartin-la-Chaussée , Dommartin-lès-Toul , Ecrouves , Essey-et-Maizerais , Etreval , Euvezin , Favières , Fécocourt , Flirey , Fontenoy-sur-Moselle , Forcelles-Saint-Gorgon , Forcelles-sous-Gugney , Foug , Fraisnes-en-Saintois , Francheville , Frolois , Gélaucourt , Gémonville , Gerbécourt-et-Haplemont , Germiny , Germonville , Gézoncourt , Gibeaumeix , Gondreville , Goviller , Grimonviller , Gripport , Griscourt , Grosrouvres , Gugney , Gye , Hammeville , Hamonville , Haroué , Houdelmont , Houdreville , Housséville , Jaillon , Jaulny , Jevoncourt , Lagney , Laloeuf , Laneuveville-derrière-Foug , Laneuveville-devant-Bayon , Lay-Saint-Remy , Lebeuville , Lemainville , Leménil-Mitry , Limey-Remenauville , Lironville , Liverdun , Lucey , Maizières , Mamey , Mandres-aux-Quatre-Tours , Mangonville , Manoncourt-en-Woëvre , Manonville , Maron , Marthemont , Martincourt , Ménil-la-Tour , Méréville , Messein , Minorville , Mont-l'Etroit , Mont-le-Vignoble , Moutrot , Neuves-Maisons , Neuviller-sur-Moselle , Noviant-aux-Prés , Ochey , Ognéville , Omelmont , Ormes-et-Ville , Pagney-derrière-Barine , Pannes , Parey-Saint-Césaire , Pierre-la-Treiche , Pierreville , Pont-Saint-Vincent , Praye , Pulligny , Pulney , Quevilloncourt , Rembercourt-sur-Mad , Rogéville , Rosières-en-Haye , Roville-devant-Bayon , Royaumeix , Saint-Baussant , Saint-Firmin , Saint-Remimont , Sanzey , Saulxerotte , Saulxures-lès-Vannes , Saxon-Sion , Seicheprey , Selaincourt , Sexey-aux-Forges , Sexey-les-Bois , Tantonville , Thélod , They-sous-Vaudemont , Thiaucourt-Regniéville , Thorey-Lyautey , Thuilley-aux-Groseilles , Toul , Tramont-Emy , Tramont-Lassus , Tramont-Saint-André , Tremblecourt , Trondes , Uruffe , Vandeléville , Vannes-le-Châtel , Vaudémont , Vaudeville , Vaudigny , Velaine-en-Haye , Vézelise , Viéville-en-Haye , Vilcey-sur-Trey , Villers-en-Haye , Villey-le-Sec , Villey-Saint-Etienne , Viterne , Vitrey , Voinémont , Vroncourt , Xammes , Xeuilley . Xirocourt ,
Tous les résultats des élections législatives 2017 du premier tour


text:
Uluru
Uluru, tanben conegut jos lo nom d'Ayers Rock, es un grand rocàs del centre d'Austràlia dins lo Territòri del Nòrd. Es lo segond mai grand monolit del mond (aprèp lo mont Augustus, situat tanben en Austràlia) e representa lo monument nacional dels australians.
Aquel monolit es vièlh de mai de 400 milions d'annadas. Es un rocàs sacrat per los aborigèns australians.
- Ayers Rock es lo nom donat al rocàs per los colons europèus en omenatge a Henry Ayers, Primièr ministre d'Austràlia Meridionala al sègle XIX.
- Uluru es lo nom dins una lenga australiana dels aborigèns, devengut nom oficial dins las annadas 1980.


text:
SAPS qu’ei un trio qui perpausa un bal-concert gascon de créations originaus de ua à dus òras : rondeus, branles, scottishs, mazurkas, polkas, valses, sauts biarnès….
Un dia, un ventolat qu’escobè los tsunamiformizators e lo monde que gahèn l’aviada peus camins de libertat,
dinc a l’encontre armonic de tres musicians a la crotzada deus camins.
E desempuish, SAPS, que’t prepausan de dançar e viatjar dens un bal enlobataire au ritme deu son de las lors creacions.
Los musicians
Sandrina CLAVERIE
Acordeon diatonic
Accordéon diatonique
Patrici NAUDY
Boha, bohassa, clarineta
Cornemuses landaises, clarinette
Lionèl LABORDE
Flabutas, tamborin de cordas, votz, tèxtes
Flutes, tambourins à cordes, voix, textes
Roman COLAUTTI (Pairbon)
Son