text:
Blicourt
Blicourt es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
[[Fila:Debray-Bollez - Blicourt - La Halte.JPG|thumb|left|Un tren de la linha Beauvais - Amians a l'estancada de Blicourt]]
La municipalitat dispausava d'una halte de camin de fèrre sus la linha Beauvais - Amians, #que #èsser en foncion de 1876 a 1939.
La commune disposait d'une halte de chemin de fer sur la ligne Beauvais - Amiens, qui fut en fonction de 1876 à 1939.


c: text/html

text:
Nombre de Mach
Lo nombre de Mach es un nombre sens dimension, notat Ma, qu'exprimís lo rapòrt de la velocitat locala d'un fluid a la velocitat del son dins lo quite fluid. La velocitat del son dins un gas variant amb sa natura e sa temperatura, lo nombre de Mach correspond pas a una velocitat fixe, depend de las condicions localas. Es nomenat en l'onor del fisician e filosòf autriac Ernst Mach.
Somari
Defincion del nombre de Mach[modificar | modificar la font]
A las temperaturas abitualas, val apr'aquí 340 m⋅s-1 o 1 224 km⋅h-1.
Mesura lo rapòrt entre las fòrças ligadas al movement e la compressibilitat del fluid.
ont
- es lo nombre de Mach
- es la velocitat de l'objècte (al repècte del seu environament)
- es la velocitat de propagacion o celeritat del son dins l'environament considerat.
Representa la velocitat de propagacion de tota estremendida producha dins lo mitan.
La velocitat del son dins l'aire, considerat coma un gas perfècte, s'exprimís per
p essent la pression e la massa volumica
amb
- cp e cv essent las capacitats termicas massicas isobaricas e isocoricas. Aquel nombre depend sonque del nombre d'atòms dins la molecula e val 1,4 per l'aire.
L'equacion d'estat permet de la tornar escriure en foncion de la constanta especifica del gas Rs (287 J⋅kg-1⋅K-1 per l'aire) e de la temperatura T en kelvins :
Depend doncas sonque de la temperatura.
Tipes d'escorriments a l'entorn d'un objècte volant[modificar | modificar la font]
D'un biais general, levat obstacle, aquela estrementida se propaga del meteis biais dins totas las direccions. Atal, se retròba al tèrme d'una segonda repartida sus una esfèra de 340 mètres de rai. La superfícia d'una esfèra essent proporcionala au carrat del seu rai, l'intensitat de la perturbacion merma fòrça leu amb la distància : es la causa principala de l'atenuacion d'un son, fòrça mai importanta que la viscositat.
Dins çò que ven, un objècte volant en movement uniforme a la velocitat V será assimilat un punt.
Escorriment subsonic[modificar | modificar la font]
Se (), l'objècte volant, qu'a una velocitat inferiora a aquel creisement de las esfèras de perturbaxion que crèa a cada instant, se trapa en permanéncia a l'interior d'aquelas que s'èran creadas de per abans. Es lo fenomèn que totas aver fach l'experiéncia: l'observator fixe ausís lo son fòrça flac de las primièras esfèras plan dilatadas, puèi l'intensitat aumenta fins a qu'aquel objècte volant siá al mai pròche e merma fins à l'atudament.
E mai, l'escorriment d'un punt d'emission de las esfèras de perturbacion dona naissença a l’Efècte Doppler.
Escorriment sonic[modificar | modificar la font]
Se , l'objecte volant coïncida de contunh a l'avant de totas las esfèras creadas per abans que se trapan doncas a totas la tangentas a un plan perpendicular al movement de l'objècte volant. La superposicion d'una multitud de pichonas perturbacions crèa una grossa perturbacion qu'augmenta considerablament la resisténcia de l'aire: es la paret del son.
Escorriment supersonic[modificar | modificar la font]
Quand , l'objècte volant daissa al contrari totas las esfèras de perturbacion derrèr el. Un rasonament simple mòstra que son totas tangentas a un còn nomenat çò de Mach.
Fòra del còn de Mach, davant de l'objècte volant, es lo silenci absolut perque cap de perturbacion encara a atengut l'observator. L'observator situat dins lo còn ausís un son que descreis coma en subsonic. Sul còn, lo bang correspond a la superposicion de pichonas perturbacions.
Donadas practicas[modificar | modificar la font]
Las consideracions que precedisson donan una idèa de l'importança del nombre de Mach mas la realitat es plan mai complicada. Se distinga mai sovent las plajas de velocitats venentas:
- Ma < 0,94 : se dich d'escorriment subsonic,
- 0,94 < Ma < 1,2 : se dich d'escorriment transsonic,
- 1,2 < Ma < 5 : se dich d'escorriment supersonic,
- Ma > 5 : se dich d'escorriment ipersonic.
Se pòt negar la compressibilitat de l'aire pels nombres de Mach inferiors a 0,3 gaireben. Lo cas sonic definís per abans coma frontièra entre lo subsonic e lo supersonic a pas de realitat fisic: es remplaçat per una zona de transicion pron larga, dicha transsonica, en que los fenomèns son plan complicats. En supersonica, lo còn de Mach, obtengut en considerant un obstacle pontual, es pas qu'un imatge simplificat de l'onda de tust (o de doas ondas de tust que crean lo doble bang) a la proximitat d'un obstacle vertadièr. Lo regim ipersonic es lo domèni ont apareisson de fenomèns fisicoquimics.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Nombre de Reynolds (intervenent dins la classificacion ds regims d'escorriments)
- Paret del son
- Singularitat de Prandtl-Glauert
- Efècte Vavilov-Čerenkov (analogia amb las particulas)
- Felix Baumgartner

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lengas nostraticas
Las lengas nostraticas serián una superfamilha de lengas que recamparián mantuna familha de lengas d'Eurasia : las lengas indoeuropèas, oralicas, altaïcas, dravidas, sud-caucasencas (georgian, esvan, laz, etc.) e afroasiaticas. La validitat d'aqueste recampament es contestada per una partida dels lingüistas. Aquelas lengas serián totas de descendentas d'una lenga non-atestada que li dison lo protonostratic.
Dos eveniments marquèron l'estudi del nostratic en 2008: la mesa en linha del Nostratic dictionary de Dolgopovsky[1] e la publicacion per Allan Bomhard deus dus volumes de Reconstructing Proto-Nostratic[2]
- (pl) Stachowski, Marek, "Teoria nostratyczna i szkoła moskiewska".(pdf) – LingVaria 6/1 (2011): 241-274.


text:
Navegador web
Un navegador web es una aplicacion que permet a l'utilizaire de recuperar e reproduire de documents d'ipertèxte, generalament escrits en HTML, dempuèi un servidor web situat dins quin luòc del mond que siá. Aqueste malhum es conegut coma Telaranha mondiala o World Wide Web (WWW). Los navegadors actuals permeton de mostrar de grafics, sequéncias de vidèo, sons, animacions e programas divèrs a mai de tèxtes e ligams.
La foncion basica d'un navegador web es de mostrar de documents de tèxt, segurament amb ressorsas multimèdia incrustadas. Los documents pòdon èsser situats dins l'ordenador de l'utilizaire, mas tanben podon èsser dins quin que siá autre dispositiu que i siá connectat (a travèrs d'Internet, per exemple) e que tenga las ressorsas necessàrias per lo transmetre (un logicial de servidor web). Aquestes documents, abitualament nomenats paginas web, an de ligams amb d'autres documents, porcion de tèxt o imatge.


text:
Acre (Brasil)
Acre es un estat de la Region Nòrd de Brasil, qu'a pas cap de frontièra maritima. Confronta l'estat de Amazonas al nòrd, Rondônia a l'èst, la Bolívia al sud-èst, e Peró al sud e a l'oèst. Sa capitala es Rio Branco.
Istòria[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Grand part de l'estat es format per un altiplan amb altitud mièja de 200 mètres. Los rius principals de l'estat d'Acre son Juruá, Purus, Acre, Tarauacá, Muru, Embirá e Xapuri. Lo punt mai naut de l'estat està a 609 mètres d'altitud, en la Sèrra do Divisor.
Economia[modificar | modificar la font]
Las principalas activitats economicas de l'estat son l'extraccion del cauchó e de castanha de Brasil, l'elevatge e l'agricultura.


text:
Silves (Portugal)
Silves es una vila e una municipalitat portuguesa situada dins lo districte de Faro.
Somari
Etimologia[modificar | modificar la font]
La vila romana se nomenava Silbis. Los arabs la nomenavan Xelb[1].
Geografia[modificar | modificar la font]
Silves es limitròfa:
- al nòrd, d'Ourique,
- au nòrd-èst, d'Almodôvar,
- a l'èst, de Loulé,
- al sud-èst, d'Albufeira,
- au sud-oést, de Lagoa,
- a l'oèst, de Portimão e Monchique,
- al nòrd-oèst, de Odemira.
Silves a tanben al sud una pichona dubertura sus l'ocean Atlantic.
Istòria[modificar | modificar la font]
Silves foguèt establit coma basa de comèrci feniciana. Aquela colonia venguèt en grandissent la vila romana de Silbis. Èra mai tard la capitala del pichon reialme musulman d'Algarve, amb al sègle XII un castèl, un pòrt, de talhièrs de construccion navala e un comèrci prospèr amb los pòrts de Mediterranèa e d'Africa. es tanben a l'epòca un fogal cultural e artistic important ligat a Andalosia e l'Africa del Nòrd e conegut pels seus poètas e savis. Reconquerits psr Sanche Ièr de Portugal aprèp un sèti de tres meses en 1189, puèi de nòu presa en 1191 pels Almoads (Abu Yusuf Yaqub al-Mansur), e fin finala restacada a Portugal amb l'Algarve en 1242, jos l'accion de Dom Paio Peres Correia al servici de Ferand III de Castelha. Lo Tèrratrem de Lisbona de 1755 deroïguèt una granda partida de l'arquitectura mora[2].
Èra pendent longtemps un pòrt important abans de declinar amb lo lent ensablament du flum Arade.
Demografia[modificar | modificar la font]
Subdivisions[modificar | modificar la font]
La municipalité de Silves groupe 8 freguesias :
Patrimòni[modificar | modificar la font]
Fortalesa de Silves[modificar | modificar la font]
La Fortalesa de Silves, Castelo de Silves, o castèl Al Hamra (lo roge), es constituida d'un barri merletat, de gres roge, occupant una superfícia de 12 ectars.
Bastida pels Moros entre lo sègle VIII e X, la fortalesa patiguèt de las divèrsas conquèstas e reconquèstas. Foguèt espandida al sègle XV. Foguèt damatjada pel Tèrratrem de Lisbona de 1755. Foguèt restaurada en 1835. La granda citèrna d'aiga arcada es encara utilizada per la vila.
Se debana una fèsta de la bièrra cada julhet[3].
Catedrala[modificar | modificar la font]
La construccion de la catedrala, Sé de Silves, comencèt al sègle XIII sul site de la mosqueta mora[4]. Foguèt transformada al sègle XV dins l'estil gotic, e de nòu bastida aprèp lo tèrratrem de 1755 dins l'estil barròc. De l'estil gotic, demòra la dintada, las colomnas de granit ròse, las vòltas e las gargolhas
A lo plan de crotz latina amb una nauta nau de 18 mètres.
Lo rei Joan II de Portugal es enterrat dans la catedrala depuèi 1495.
Crotz de pelegrinatge[modificar | modificar la font]
Sul camin quitant la vila pel nòrd-èst i a una Crotz de Portugal del sègle XVI, autrecòps fòrça erigidas coma senhalizacion de pelegrinatge. Raras aquelas que demòra e es considerada coma una mai bèla de Portugal.
Pilòri[modificar | modificar la font]
Sus la plaça màger, Praça do Município, i a l'ostal devila, de cafès e lo darrièr pilòri ancian en Algarve, restaurat a partir dels rèstes del sègle XVI.
Autres punts d'interès[modificar | modificar la font]
Lo musèu municipal d'arqueologia expausa de traças d'occupacion venent de la preistòria, e de ceramicas morescas. Al darrièr estatge un accès a une seccion de barri restaurat va vista sul vièlh centre vila arab (almedina).
Una usina de siure al bòrd del riu bord foguèt transformada en unitats touristicas (restaurants, musica e obratges d'aiga) e un musèu del siure.
Environament[modificar | modificar la font]
La praséncia de qualques parelhs de cigonha blanca nisant sus las chimenèias de la vila es condicionat per la permanéncia de zonas umidas de las bòcas dels flums Odelouca e Arade.
Pel respècte de l'environament, la melhoracion del mitan dels abitants, la vila obtenguèt lo labèl Cittaslow.
Los camps a l'entorn son plantats de fòrça olivièrs e figuièrs.
Personnalitats ligadas a la comuna[modificar | modificar la font]
Lo poèta arab Ibn Ammar nascut en 1031.
Galaria[modificar | modificar la font]
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Monument en omenatge al rei poète Al Mutamid


text:
Cnidaria
Los Cnidaris (del latin cnida, aquel del grèc kvιδn, "ortiga", "anemona de mar") son un embrancament que conten aperaquí 9000 espècias d'animals presents exclusivament en mitan aqüatic, mai que mai marin. Malgrat son aparicion primairenca dins l'istòria de l'evolucion, e sa morfologia simpla, las formas modèrnas son geneticament sofisticadas e bioquimicament complèxas. Los coralhs, que son d'importants bastissèire d'escuèlhs, mas tanben las anemonas de mar e las medusas fan partida d'aquel embrancament.


text:
443
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 443 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman d'Orient[modificar | modificar la font]
Perseguida e fin de la guèrra acomençada en 440 còntra lei Huns dau rèi Bleda. D'efèct, dins lo corrent de l'annada, doas armadas romanas foguèron durament desfachas per lei Huns. Constantinòple foguèt donc obligada de negociar lo retirament dei Huns. En particular, lo tribut pagat per lei Romans foguèt restaurat e aumentat a 2 100 liuras d'aur.
Huns[modificar | modificar la font]
Perseguida e fin de la guèrra acomençada en 440 còntra l'Empèri Roman d'Orient gràcias a divèrsei victòrias còntra doas armadas romanas que subiguèron de pèrdas importantas. Lo rèi Bleda poguèt impausar una gròssa aumentacion dau tribut pagat per Constantinòple que foguèt portat a 2 100 liuras d'aur.


text:
Vath d'Aspa
Era Vath d'Aspa (var. non locau la Vau d'Aspa, la Val d'Aspa) o simplament Aspa qu'ei ua deras tres vaths bearnesas (Eras autas que son era vath d'Aussau e era vath de Varetons).
Geografia[modificar | modificar la font]
Era vath d'Aspa que's tròba en Haut Bearn. Que comunica dab Aragon peth pòrt deth Sompòrt. D'un punt de vista administratiu, uei eth dia, que hè partida deth departament deths Pirenèus Atlantics dera region d'Aquitània dera Republica Francesa. Qu'ei traucada peth gave d'Aspa. Qu'acèssa ua partida deth Parc Nacionau deths Pirenèus, terrador deths ors bearnés.
Qu'ei partatjada enter eras 13 comunas seguentas (de capvath a capsús) : Escòt, Ardiòs e Ishèra, Sarrança, Bedós, Òussa, Aidius, Acós, Les e Atàs, Lescun, Cèta e Eigun, Eth Saut, Bòrça e Urdòs. Eras vaths d'Aspa e d'Aussau que comunican peth còth de Maria Blanca. De cap tà Espanha : camins de montanha, camin de cap tà Compostèla, camin de hèr, rota... un laç qui a tostemps ligat tau un vertadèr pas. Era termièra d'Aspa e de Campfranc, luenh d'estar ermetica, qu'èra un lòc d'escambi, de comèrci. Que s'i parlava biarnés en Aspa e en Campfranc, eths archius que'n son eth testimòni.
Istòria[modificar | modificar la font]
Era vath d'Aspa que ho despuish l'Atge Mejan un camin romieu de cap tà Espanha e tà Sant Jacmes de Compostèla. Ath sègle XIX que conegó ua activitat industriau mercés aras hargas bastidas a Urdòs per Frédéric d'Abel. Enas annadas navanta deth sègle XX, era vath d'Aspa que ho er'enjòc d'ua grana peleja ecologica contra era traucada deth tunèl deth Sompòrt.
Patrimòni[modificar | modificar la font]
- Hortalessa deth Portalet
- Lacs dera vath d'Aspa
- Animaus de Bòrça
- Santuari de Sarrança
- Circ de Lescun
Letras e arreproèrs[modificar | modificar la font]
Eth poèta emblematic dera vath d'Aspa qu'ei de segur Ciprian Desporrins, originari d'Acós. Vastin Lespin, que nse bremba qu'en parlant d'eth, Xavièr Navarròt qu'escrivó :
Los aspés en corrent a l'armada
Se brombén de ton pair i de sa tripla espada
Aquesta citacion, autant com l'arreproèr : Aspés, cadun vau mei que tres, que bremban un duel deth sègle XVII on Pèir Desporrins, pair de Ciprian, vençó tres adversaris espanhòus.


text:
Primièra Crosada
La primièra crosada (var. primiera crosada, primèira crosada, primèra crosada, purmèra crotzada) es una crosada que se debanèt de 1096 a 1099 après, entre autres, lo refús intervengut en 1078 dels turcs seleucidas de daissar liure lo passatge als pelegrins crestians cap a Jerusalèm.
Somari
- 1 Premicis
- 2 La crosada populara
- 3 La crosada dels barons
- 4 Nòtas e referéncias
- 5 Vejatz tanben
Premicis[modificar | modificar la font]
En 1078, los Turcs seldjokidas delòtjan de Jerusalèm los Arabis abbassidas qu'i èran installats dempuèi 637[1]. Un periòde d'accès liure a Jerusalèm pels pelegrins crestians s'acaba alara. Dins lo meteis temps, vençuts a la batalha de Manzikert en 1071[2], los Bizantins pòdon pas empachar los Turcs de s'establir a Nicèa en 1078 e d'i fondar un reialme en 1081.
A la fin del sègle XI, l'emperaire Alèxis Ièr Comnèn, que son Empèri Crestian d'Orient es menaçat pels Turcs, demanda mantun còp lo secors de Roma contra los Seldjokidas. En 1095 al moment d'un sejorn en França, lo papa Urban II pren acte de la furor dels cavalièrs a qui los Turcs barran d'ara enlà lo camin de Jerusalèm (que los Arabis avián totjorn daissat liure) e respond a la demanda d'Alèxis Ièr. Atal, lo 27 de novembre de 1095, al cors del concili de Clarmont que faguèt acampar, lo papa fa una crida a la crosada[3], e predica per secórrer l'emperaire bizantin e la liberacion de la Tèrra Santa a Jerusalèm. En escambi de lor participacion a la crosada, promet lo perdon de lors pecats als cavalièrs qu'anarián portar secors als crestians d'Orient[4].
Designa Ademar de Montelh, evesque del Puèi de Velai, per dirigir aquesta crosada[5].
La crosada populara[modificar | modificar la font]
Lo pichon pòble reagís en grand nombre, en particular a l'apèl de Pèire l'Ermita que l'a presicada en Berric e ont cridèt lo famós « Dieu o vòl », en Orleanés, a Poissy ont Gautier Sans-Avoir lo rejonh, en Champanha e en Lorena.
Lo 12 d'abril de 1096 es amb aperaquí 15 000 pelegrins que Pèire l'Ermita e Gautier Sans-Avoir pervenon a Colonha. Aquestas crosadas popularas s'acompanhan de persecucions contra los josieus.
Gautièr, menant una majoritat de Franceses, quita primièr Colonha e ganha Ongria ont lo rei Coloman li acòrda lo liure passatge. A Semlin, darrièra plaça ongresa abans lo territòri bizantin, d'incidents amb los Ongreses se sòldan per l'escòrgament de setze rebalaires. Arribant a Niš lo 18 d'agost, Gautier contunha sa rota via Sòfia, Philippopoli e Andrinòple fins a Constantinòple qu'atenh lo 20 de julhet jos escòrta bizantina.
Las tropas de Pèire l'Ermita atenhon a lor torn Semlin, prenon la vila d'assaut e i chaplan 4000 Ongreses. D'aprèp lo cronicaire Albèrt d'Ais, aurián agit atal aprèp aver vist suspenduts a las muralhas las armas e los vestits apartenent a de pelegrins que fasián partida de la còla de Gautièr e qu'èran estats tuats.
Per far bona mesura, investisson puèi e pilhan Belgrad, desertada de sos abitants qu'avián trobat refugi en territòri bizantin sus l'autra riba de Sava. Temptant de renovelar lors proesas a Niš, las tropas de Pèire son mesas al pas pel governador Nicetas que lor permet de contunhar lor camin sonque a la condicion exprèssa de s'arrestar pas mai de tres jorns davant una vila.
Aquela tropa se presenta fin finala davant Constantinòple lo 1 d'agost de 1096. Lai, l'emperaire Alèxis Ièr lor conselha, dins un primièr temps, d'esperar la crosada menada pels barons, mas davant lors excèsses, lor fa traversar lo Bosfòr lo 6 d'agost e lor assigna la plaça fòrta de Kibotos (Civitot).
En setembre, rasian los environs de Nicèa e una banda, dirigida per un nòble italian del nom de Renaud s'apodera del castèl de Xerigordon. Lo 29 de setembre, un contingent d'òmes armats mandat pel sultan Kilij Arslan repren la plaça fòrta.
Lo 21 d'octobre de 1096, lasses d'esperar, se remeton en movement cap a Nicèa, mas son exterminats tot escàs sortits del camp de Civitot. Gautier-sans-Avoir, lo comte d'Uc de Tubinga e Gautier de Teck pèrdon la vida dins aquel combat. Sus 25 000 òmes, sols 3000 pervenon a rejónher l'Empèri Bizantin. S'amalgaman a la crosada dels barons, donant los terribles tafurs.
Las crosadas « alemandas »[modificar | modificar la font]
Parallèlament a la crosada de Pèire l'Ermita, d’autras bandas s’illustran per de desòrdres encara mai grands. Son las bandas de Volkmar/Folkmar, de Gottschalk, d’Emich de Flonheim e d'Emich de Leisingen.
- Folkmar amb environ 12 000 òmes passan per Saxònia e Boèmia, massacrant de josieus a Ratisbona e a Praga abans d'èsser dispersats en Ongria.
- Lo prèire alemand Gottschalk recampa una banda de 15 000 òmes e va en Ongria ont sos crosats cometon mantuna malafacha abans d’èsser massacrats o capturats pels Ongreses.
- Emich de Leisingen, enfin, cavalièr-brigand de Ren, se dona a de vertadièrs pogròms dins las vilas que travèrsa pendent lo mes de mai : Mètz, Spira, Trevèri, Worms, Maiança e Colonha. A Maiança, ont se tròba un centre d’estudi talmudic, 90% de la comunautat es chaplada, çò qu'afectèt prigondament lo talmudista Rachi. Luènh d’èsser desorganizada, la tropa d'Emich de Leisingen, ont figuran de senhors nombroses (Guillaume Charpentier, vescomte de Melun e Gâtinais, Clarembaud de Vendeuil, Tomàs de Marle, Drogon de Nesles) complís sos mesfaches per pur antijudaïsme. Coma se son vist refusar l’entrada en Ongria, la chomalha entrepren lo sètge de Wieselburg ont es espotida pels Ongreses. Emich capita de fugir e tornar dins son son país mentre que Tomàs, Clarembaud e Guillaume le Charpentier rejonhon Uc de Vermandés.
La crosada dels barons[modificar | modificar la font]
Se los sobeirans respondon pas a l'apèl del papa, de grands feudals o fan :
- Raimon de Sant Gèli, comte de Tolosa, que, en 1087 a participat a la Reconquista ;
- Guilhèm dels Bauç e son filh Raimon dels Bauç ;
- Boemond de Tarent e son nebot Tancrèd de Hautavila de la familha dels princes normands d'Itàlia ;
- Uc lo Grand, comte de Vermandés, fraire del rei de França Felip Ièr ;
- Robèrt Courteheuse , duc de Normandia, filh de Guilhèm lo Conquistaire, son cavalièr bandairièr Joan de Lanas.
- Robèrt, comte de Flandra ;
- Godofred de Bouillon, duc de Bassa Lotaringia, son fraire Baudoïn de Bolonha e lor cosin Baudoïn del Borg ;
- Estève II, comte de Bles ;
- Enguerrand Ièr, comte d'Amians e son filh Tomàs ;
- Uc II, comte de Sant Pol e son filh Enguerrand.
Quatre armadas se constituisson per de regropaments regionals :
- los lorencs, menats per Godofred de Bouillon e Baudoïn de Bolonha, que travèrsan Alemanha e los Balcans ;
- los normands d'Itàlia, conduches per Boemond de Tarent e Tancrèd de Hautavila, desbarcant en Epir ;
- los occitans a l'entorn de Raimon de Sant Gèli, que passan per l'Itàlia del Nòrd, Serbia e Macedònia ;
- los franceses amb Uc lo Grand, Robèrt Courteheuse e Robèrt de Flandra.
Lo primièr que partiguèt foguèt Uc de Vermandés, comte de Vermandés e fraire cabdèt del rei de França Felip Ièr. Quitèt França cap al mitan del mes d'agost de 1096 amb una seguida respectabla e passant per Itàlia, recebèt l'estendard de Sant Pèire a Roma. Godofred de Bouillon, senhor de Bouillon e duc de Bassa Lotaringia, que financèt son expedicion per la venda o en ipotecant d'unas de sas possessions, partiguèt tanben al mes d'agost de 1096. Boemond de Tarent decidiguèt de se crosar quand las primièras tropas francesas traversèron Itàlia, e abandonant lo sètge d'Amalfi qu'èra a entreprendre, levèt una armada normanda e partiguèt per Constantinòple, amb son nebot Tancrèd. Lo comte de Tolosa, Raimon de Sant Gèli, acampèt, quant a el, amb lo legat del papa Ademar de Montelh, la màger de las armadas dels crosats, que traversèt Dalmàcia, non pas sens dificultats, durant l'ivèrn e pervenguèt a Tessalonica al començament d'abril de 1097 e Constantinòple lo 21 del meteis mes.
L'arribada a Constantinòple[modificar | modificar la font]
Un dels primièrs que respond a l'apèl d'Urban II en 1095, Jaufré de Bolhon, ven tanben un dels principals caps de la primièra crosada. Partit de Verzelai amb una seguida nombrosa, passa per Ratisbona, Viena, Belgrad e Sòfia, arriba a Constantinòple lo 23 de decembre de 1096, e se tusta tanlèu a Alèxis Ièr Comnèn. Los Meridionals se presentan davant Constantinòple en abril de 1097. D'incidents surgisson amb l’arribada de tropas pus importantas, entre Raimon de Tolosa e los mercenaris pechenègas, entre Boemond e los abitants de Castoria que li refusan lo ravitalhament.
Alèxis Ièr se mespren sus las intencions dels crosats, que los crei venguts ofrir lors servicis a son Empèri per recuperar sas tèrras - a l'instar d'aquelas tropas escandinavas que dempuèi mantun sègles se metián a son servici. Exigís doncas un jurament de fiseltat e la promessa de restituir a l'Empèri Bizantin las tèrras que li an apartengut abans la conquista turca e de tenir en fèu de l’emperaire totas las autras tèrras conqueridas.
Uc de Vermandés, arribat primièr a Constantinòple aprèp un naufragi al moment de la traversada de l’Adriatica, prèsta sens dificultat a Alèxis lo jurament. S'estimant fisèl subjècte e òme vassal del sol emperaire germanic, Jaufré de Bolhon refusa d'en primièr de prestar lo jurament d'aleujança exigit pel basileus de totes los caps crosats. Li cal copar los viures per lo far cedir. Sacrifica enfin sos principis a l'esperit de crosada e prèsta a contracòr lo jurament requerit. S'engatja atal a remetre al basileus totes los territòris qu'an apartengut a l'Empèri Bizantin que poiriá levar a l'Islam. Trionfant e magnanim, Alèxis Comnèn testimònia de sa satisfaccion en lo comolant de presents somptuoses : cavals de prètz e vestits de parada, teissuts precioses e cofrets emplenats de besants d'aur. Raimon de Sant Gèli, pretextant que podiá pas servir d’autre sobeiran que lo Crist, se'n ten a jurar de respectar la vida e l’onor de l’emperaire. Boemond de Tarent prestariá volontièr jurament, s'òm lo nomenava grand domestic de l’Orient, carga que li balhariá lo comandament de las fòrças imperialas en Asia Menora, per consequent lo comandament de l’expedicion. Çaquelà, Tancrèd de Hautavila se sostrai al jurament en passant sus la riba asiatica.
La traversada d'Anatolia[modificar | modificar la font]
Aprèp l'acampament de las quatre armadas, los crosats amb de tropas bizantinas se dirigisson cap a Nicèa qu'es assietada a partir de mai 1097. Çaquelà, quand la vila es a mand d'èsser presa, lo 16 de junh, los Turcs causisson de se rendre als Bizantins e los crosats son suspreses, siquenon decebuts, de veire d'un còp la bandièra bizantina flotar sus la vila que s'aprestavan a atacar.
Los crosats se tòrnan encaminar cap a la Tèrra santa. De son costat Qilij Arslan Ièr, sultan de Rom, bat lo rapèl dels Turcs seldjokidas e ataca per suspresa los crosats a la batalha de Dorilèa, lo 1èr de julhet de 1097. La victòria dels crosats lor dobrís la via d'Anatolia.
L’armada progrèssa dificilament, endurant lo talent e la set, perdent sos cavals en grand nombre e rendent los guidas grècs responsables de sos mals. Venceires dels Danichmendidas e de l’emir de Capadòcia a Eraclèa, los crosats travèrsan Taurus e son aculhits favorablament en Cilicia pels Armènis installats lai dempuèi lo mitan del sègle XI.
Lo sètge e la presa d'Antiòquia[modificar | modificar la font]
Lo 20 d'octobre, los crosats arriban davant Antiòquia. Lo nebot de Boemond, Tancrèd, e Baudoïn de Bolonha s’emparan de las plaças cilicianas de Tarsa e de Mamistra, qu’abandonan après de dissensions. Baudoïn va apuèi dins lo Naut Eufrates, ont pren Ravendel e Turbessel, que daissa en fèu als companhons armènis que l’an guidat. Apelat a Edessa per l’armèni Thoros, desirós de saquejar la tutèla turca, ven son filh adoptiu e eiretièr.
Lo blocatge d'Antiòquia comença en novembre, amb de material aportat per una flaüta genovesa. Mas l’ivèrn rend lo ravitalhament dificil. Malgrat las victòrias ganhadas sus las armadas de Damasc (decembre), puèi d’Alèp (febrièr de 1098), lo moral dels assietants es fòrt bas. Las defeccions son nombrosas (Pèire l'Ermita, Estève II de Bles, e lo cap del contingent bizantin sospechat d’intrigar amb los Turcs). Boemond capita de se far prometre la vila al detriment de l’emperaire de Bizanci s’i entrava primièr.
Un soslèvament desbarrassa Baudoïn de Bolonha de Thoros d’Edessa en març de 1098. Baudoïn, son eretièr, fonda lo comtat d'Edessa. Boemond capita d'entrar dins Antiòquia amb la complicitat d’un dels desfenseires (3 de junh de 1098). Los crosats, entrats dins la vila, se tròban en situacion d’assietats, entre la garnison turca demorada dins la ciutadèla, e los prodèls conduches per l’atabey de Mòssol, Kerbogha. Una seria de visions e la descobèrta de la santa Lança lor permeton de gardar lo moral. Mas de fugitius, persuadits de la casuda imminenta de la vila, an rejunt Alèxis Comnèn qu'a atench Philomelium al cap d’una armada de secors. Alèxis, que vòl gardar las conquistas fachas per la crosada (Esmirna, Efès, Sardas), e ten pas a se mesurar a Kerbogha, se revira. Boemond de Tarent, victoriós de Kerbogha (28 de junh), mestreja Antiòquia. Sol Raimon de Sant Gèli pretend de far respectar los dreches de l’emperaire sus la vila. Mas coma Alèxis a pas portat assisténcia a sos vassals, aqueles se considèran deligats de lor engatjament. La crosada a romput amb Bizanci.
Durant l’estiu, mentre qu’una epidemia regna a Antiòquia e empòrta lo legat Ademar de Montelh, los crosats s'espandisson dins las regions vesinas, s’emparan al sud de Lattaquié e de Ma`arrat, ont consolidan lors posicions en Cilicia. Las esitacions del conselh dels barons al subjècte d'Antiòquia e del comandament irritan la rèsta de l’armada, que destrusís las fortificacions de Maarrat, conquerida per Sant Gèli per lo fòrçar de partir.
Aprèp la presa d'Antiòquia, lassat de la pelejada interminabla qu'opausa Boemond de Tarent e Raimon de Sant Gèli, Jaufré se retira temporàriament çò de son fraire Baudoïn a Edessa, d'ont rejunhís los crosats quand tòrnan prene enfin la rota per Jerusalèm. Qualques cronicaires evòcan la preséncia de practicas antropofagas al cors del sètge d'Antiòquia. Atal, aprèp la conquista de Palestina, Raol de Can, cronicaire de la primièra crosada escriviá : « A Maarat, les nôtres firent cuire les païens adultes dans des marmites e embrochèrent les enfants pour les manger rôtis. »
S'agís çaquelà aicí d'una legenda nascuda de rumors entretengudas per Boemond de Tarent al començament del sètge d'Antiòquia. Aqueste sap que i a d'espions turcs dins los environs alara met en scèna de marmitas ont fa bolhir de còsses per propagar la terror en çò de l'enemic en se fasent passar per d'antropofags. Eventualament, es possible que d'unes crosats butats dins los retrancaments ultimes de la subrevida ajan pogut tombar dins aquelas practicas mas s'agissiá segurament pas alara de practicas fachas amb plaser al grand jorn dins de marmitas. Boemond de Tarent va doncas inspirar la paur als musulmans que van far resson d'aquela descobèrta.
Lo sac de Jerusalèm[modificar | modificar la font]
L’armada crosada pren lo camin de Jerusalèm (13 de genièr de 1099), remontant la valada d’Orontes, sens èsser inquietada pels emirs arabis de la region. Rejonhent la còsta, s’empara de Tortòsa e de Maraclèa. Jos la pression de sos soldats, Raimon de Tolosa deu abandonar lo sètge d’Arqa que ne comptava far lo centre de sas possessions venentas. Seguissent la còsta fins a Jaffa, los crosats entran a Betelèm lo 6 de junh e meton lo sètge davant Jerusalèm l'endeman.
La vila, fortificada e enrodada de vabres, levat al nòrd, espèra de secorses d’Egipte. Los assietants mancan d’aiga, de lenha e d’armas e son pas pro nombroses per l’investir. Una expedicion en Samària e l’arribada d’una flaüta genovesa a Jaffa provesisson lo material necessari a la construccion de maquinas de sètge. Una seria de junes purificators, una procession a l'entorn de la vila rend son sens de pelegrinatge a la crosada. Aprèp un assaut dificil de dos jorns, la vila es presa lo 15 de julhet. « Entrats dins la vila, los pelegrins perseguissián, chaplavan los Sarrasins fins al Temple de Salomon… ont i aguèt un tel carnalatge que los nòstres chauchavan dins lo sang fins a las cavilhas ». La vila es pilhada, sa populacion musulmana, josieva e de crestians grècs, còptes, sirians, armènis es chaplada. Lo sac de Jerusalèm foguèt espaventable, mas benlèu amplificat per de cronicaires e de clercs per ne far un recit d'apocalipsi e demostrar que la purificacion rituala de la vila qu'espèra lo retorn gloriós del Crist èra a aquel prètz.
Dins los meses que seguisson, un cèrt nombre de pelegrins, que creson d'aver complit lor vòt, tòrnan en Occident e i pòrtan la novèla del trionf de la crestiantat. Coma a refusat dignament la corona de Jerusalèm, Jaufré de Bolhon pren lo títol d’avoat del Sant Sepulcre, atal resèrva los dreches de la Glèisa sus l'estat novèl. Doncas es son fraire que ven rei jol nom de Baudoïn Ièr de Jerusalèm. En julhet, amb los autres princes, suspren l’armada egipciana de secors a Ascalon, assegurant la subrevida de son Estat. Çaquelà, los Fatimids tòrnan prene lo contraròtle d'Ascalon aprèp una revòlta populara. En setembre, Jaufré de Bolhon demòra sol amb tres cents cavalièrs e dos mila pietons per defendre sas conquistas (Jerusalèm, Jaffa, Lydda, Ramla, Betelèm, Ebron) a las qualas s’apondon lèu Galilèa. Afronta tres còps los Fatimids, al moment de las batalhas de Rama (1101, 1102 e 1105).
Coma se voliá reservar un fèu, Raimon de Sant Gèli comença lo long sètge de Trípol en 1102. Dos ans mai tard, Baudoïn Ièr decidís de profiechar d'un conflicte intèrne dels Seldjokids, qu'opausa lo shah seldjokid Barkyaruq a son fraire, per temptar de prene Harran, que dobririá la via sus Mòssol e Bagdad. E mai, l'emir de Mòssol, Jekermish, s'afronta amb son vesin Il Ghazi ibn Ortoq, senhor de Mardin e d'Alèp.
Pr'aquò, lo fraire d'Il Ghazi, Soqman ibn Ortoq, se reconcilia amb Jekermish, batent Baudoïn Ièr e sas tropas. L’armada d’Edessa es entièrament destrucha o capturada e sos caps, Baudoïn e son vassal, Josselin de Courtenay, son capturats. L'avançada dels Crosats cap a Pèrsia es atal blocada. Pauc de temps aprèp, profiechant de l'afebliment dels Crosats, los Turcs d’Alep tòrnan prene Artâh e los Bizantins s'emparan de Cilicia e de Lattakié [6].
En 1105, Raimon de Sant Gèli morís al moment del sètge de Trípol. aqueste se perseguís, jos la direccion de son cosin, Guilhèm Jordan, sostengut per Bizanci. L'emir de Trípol tempta d'obténer l'ajuda de Soqman ibn Ortoq, venceire de la batalha d'Harran, mas aquel morís en camin. Lo blocatge de Trípol se fa pus intens, e en 1108 Bertrand de Sant Gèli, lo filh de Raimon IV, arriba amb de tropas. Per arbitrar entre la rivalitat d'aquel darrièr e de Guilhèm Jordan, lo rei de Jerusalèm Baudoïn Ièr marcha tanben sus Trípol, rejunt pel prince d'Antiòquia, Tancrèd de Hautevila. Baudoïn Ièr decidís de devesir lo futur comtat de Trípol en doas partidas, e accèpta la reddicion de Trípol. Pauc de temps aprèp la presa de la vila, Guilhèm Jordan morís assassinat, lo comtat de Trípol tòrna doncas a Bertrand de Sant Gèli.
En Occident, la crosada contunha d'èsser predicada. Lo papa Pascal II pronóncia l’excomunicacion contra los qu’an pas complit lors vòts, remanda a Jerusalèm los desertors, coma Estève de Bles e Uc de Vermandés.
Consequéncias[modificar | modificar la font]
Un cèrt nombre de pelegrins aprèp aver complit lors devocions reprenon lo camin del retorn. An desliurat Jerusalèm e per la meteissa ocasion complit lors vòts. D'autres crosats s'aprestan a demorar en Orient. Jaufré de Bolhon es causit per sos pars coma prince de Jerusalèm. Refusa d'èsser nomenat rei del Reialme de Jerusalèm. Ditz : « Portarai pas una corona d'aur, lai ont lo Crist portèt una corona d'espinas ». Pren alara lo nom d'Avoat del Sant Sepulcre, siá advocatus Sancti Sepulchri, reservant los dreches eminents de l'estat novèl a la Glèisa. En setembre demòra sol dins sas possessions novèlas amb sonque 300 cavalièrs e 2000 pietons. Los establiments francs son fòrça isolats los uns dels autres e mal religats a la mar[7].
En Occident, la novèla de la presa de Jerusalèm provòca lo despart d'armadas novèlas que despassan de còps lo milierat d'òmes. Mas fauta d'entendas, aquelas "rèiras" crosadas fracassan totas en Anatolia davant los Turcs qu'an refach provisòriament lor unitat. La mar ven alara lo sol mejan de comunicacion amb l'Occident. L'arquevesque Daimbert de Pisa, arribat a Jaffa amb 120 vaissèls, se fa nomenar patriarca latin de Jerusalèm e sobeiran de la principautat d'Antiòqua e del reialme de Jerusalèm, se fa donar un quart de Jerusalèm e la totalitat de Jaffa. Jaufré, de son costat promet als Venicians que venon de prene Aifa, lo terç de totas las vilas qu'ajudarián a conquistar[8]. Qualques meses pus tard aprèp la mòrt de Jaufré, son fraire Baudoïn, Comtat d'Edessa, se fa coronar Rei de Jerusalèm pel patriarca latin de la vila. Espandís lo reialme de Jerusalèm per las conquistas d'Arsof, de Cesarèa, de Beirot e de Sidon. De son costat, Raimon de Tolosa fa la conquista amb l'ajuda de Gènoa del comtat de Trípol[9]. Los mercands italians d'en primièr reticents a l'idèa d'una aventura guerrièra que risca de deteriorar lors relacions comercialas amb l'Orient, començan de veire dins las crosadas un mejan d'alargar lo camp de lors activitats e de crompar los produches d'Orient a lor font quitament sens passar per l'intermediari dels musulmans o dels bizantins[10].
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Ivan Gobry La civilizacion medievale 1999, p. 133
- ↑ Alexandre Del Valle La Turquia dins Euròpa 2004, p. 21
- ↑ Joan Flori La guèrra santa 2001, p. 310
- ↑ Yves Celanire Raconter l'histoire 1999, p. 209
- ↑ René Grousset Histoire dels croisades et du royaume franc de Jérusalem 1948, p. 4
- ↑ Modèl:Ref-Grousset-Croisades
- ↑ Cécile Morrisson, Les Croisades, PUF, 1969, nouvelle édition : 2006, p 32
- ↑ Cécile Morrisson Les Croisades 1998, p. 33
- ↑ Cécile Morrisson, p. 34
- ↑ Michel Balard, Jean-Felip Genêt, Michel Rouche, Des Barbares a la Renaissance, Hachette, 1973, p. 180
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams connèxes[modificar | modificar la font]
- Alèxis Ièr
- Anna Comnèn, l'Alexiada
- Persecucion dels Josieus pendent la primièra crosada
- Antijudaïsme
- Barkyaruq
- Concili de Clarmont
- Cronologia de la primièra crosada
- Fonts aràbias sus las crosadas
- Lista dels principals caps crosats
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr) Jean Flori, La Première Croisade. L'occident chrétien contre l'Islam, Bruxelles, (éd. Complexe), 1997. (ISBN 2-87027-436-X)
- (fr) Amin Maalouf, Les croisades vues par les Arabes, Paris : J.-C. Lattes, 1983
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Los documents sonòres de Canal Académie[modificar | modificar la font]
- (fr) Article de presentacion sul sit de Canal Acadèmia
- Expausat del professor Jacques Heers, director del departament d’estudis medievals de la Sorbona e autor de La première Croisade , Perrin, 2002 - L'appel de Clermont du pape Urbain II (58 min - Mp3 - 80 Mo)


text:
Tamborin de còrdas
Lo tamborin de còrdas qu'ei un instrument de musica de còrdas picadas tradicionau de Bearn e d'autes país occitan, deu Bascoat e d'Aragon. Qu'ei constituit d'ua caisha de resonància, de còrdas bèras e tienudas sus un pontet e acordadas au mejan de cavilhas bèras plantadas suu costat deu som de l'instrument. Las còrdas que son trucadas au mejan d'ua bagueta mentre que l'instrument ei sostienut dab un braç en bèth deishar l'auta man libra entà jogar d'ua flabuta de tres horats qui lo tamborin e deu justament acompanhar.


text:
Diapason
Un diapason qu'ei ua horca metallica qui, quan òm la truca, e produseish ua nòta referenciau dab un son natre.
Qu'ei tradicionaument utilizat peus musicians entà acordar los instruments de còrdas e peus cantaires entà poder començar las loas interpretacion dab la nòta justa.
Uei lo dia los diapasons de metau que son concurrenciats peus diapasons electronics e peus acordadors electronics (qui muishan la frequéncia de las nòtas qu'òm los hè audir).
Los diapasons ancians que dan ua idèa deus biais d'acordatge deus instrument de musica deu temps d'autes còps.


text:
Pinophyta
Pinophyta
Araucaria heterophylla (Araucariaceae)
Coniferophyta
La division o embrancament dels pinofites (o conifèrs, ancianament Coniferophyta), conten pas qu'una sola classa : Pinopsida. Son de plantas vascularas de granas en còns aparegudas sus Tèrra fa 150 milions d'ans, ben abans los ramuts (o fulhats). Totes los conifèrs existents son de plantas linhosas que la màger part son d'arbres, los autres essent d'arbrilhons. Los exemples de conifères pus espandits son los cèdres, cipressièrs, douglas, avets, genibrièrs, agathis, mèlzes, pins, sequòias, piceas e tuèisses.
Las espècias de conifèrs pòdon butar naturalament gaireben de pertot dins lo mond, e son sovent las plantas dominantas de son abitat. Aqueste embrancament es pasmens a declinar e solas 650 espècias environ de conifèrs demòran a l'ora d'ara.


text:
Fernando de Noronha
Fernando de Noronha es un archipèla brasilièr format per 21 illas e ròcas, situadas a la latitud 3° 51’ S e la longitud 32° 25’ O, amb una superfícia totala de 21 km².
Solament l'illa principala, Fernando de Noronha, amb 17 km², es abitada. Sa populacion totala èra 2051 abitants en 2000. Es situada a 360 km a l'èst de la vila de Natal, al Rio Grande do Norte.
Constituís una municipalitat especiala de l'estat brasilièr de Pernambuco (e mai s'es mai pròcha del Rio Grande do Norte).


text:
Penicillina
Penicillina es lo nom d'antibiotics del grop betalactaminas utilizats dins lo tractament de las infeccions causadas pels bactèris de gram-positius .
Istòria[modificar | modificar la font]
La penicillina foguèt descobèrta per lo biologista escocés Alexander Fleming en 1928 quand èra a estudiar de culturas bacterianas de Staphylococcus aureus. Observèt que quand las boitas de cultura se contaminavan amb un campairòl microscòpic del genre Penicillium (Penicillum notatum) aqueste darrièr inibissiá la creissença dels bactèris, a causa de la produccion d'una substància que sonarà penicillina.
Estructura quimica[modificar | modificar la font]
Las penicillinas apertenon al grop beta-lactamina amb un cicle tiazidic acolat al nuclèu beta-lactam e que presenta una foncion acid carboxilic portada pel carbòni vesin de l'azòt comun als dos cicles. Existisson divèrsas penicillinas, en foncion de la natura de l'acid que va amidificar lo grop NH2. Cèrtas penicillinas son naturalas, eissidas de Penicilllium notatum o Penicillium chrisogenum, per exemple la penicillina G e la penicillina V. An una accion suls germes Gram positiu e los cocci de gram negatiu e tanben sul spiroquèts. D'autras son emisinteticas, coma las penicillinas de tipe M (per meticillina) e las de tipe A (A per Ampicillina) qu'an tanben una accion suls cocci de gram negatius.
Mòde d'accion[modificar | modificar la font]
Los antibiotics B-lactams an una accion inibitritz de la polimerizacion dels peptidoglicans de la paret cellulara bacteriana. Lo grop foncional B-lactam de las penicillinas se fixa a l'enzim DD-tanspeptidasa que deu ligar las moleculas de peptidoglican dels bactèris , e aquò va destruire la paret cellulara del bactèri (en d'autres tèrmes l'antibiotic provòca la mòrt de la cellula per citolisi).
Los bactèris Gram-positiu son apelats protoplasts quand pèrdon lor paret cellulara. Los gram-negatius pèrdon pas completament lor paret cellulara e son sonats sferoplasts après tractament per la penicillina.


text:
Monoïde
En matematicas, e pus particularament en algèbra, un monoïde es una estructura algebrica que consistís en un ensemble provesit d'una lèi de composicion intèrna associativa e d'un element neutre. Autrament dich, es un magma associatiu e unitari.
Somari
- 1 Definicion
- 2 Sosmonoïde
- 3 Elements simetrizables d'un monoïde
- 4 Iteracion de la lèi de composicion intèrna d'un monoïde
- 5 Morfisme de monoïdes
- 6 Monoïde quocient per una congruéncia
- 7 Vejatz tanben
Definicion[modificar | modificar la font]
Pus explicitament, un monoïde es un pareu , onte E es un ensemble, e " " es una lèi (de composicion intèrna) dins E, associativa e admetent un element neutre :
- (lèi de composicion intèrna)
- (associativitat)
- (existéncia d'un element neutre e ; se saup qu'es necessariament unic)
Lo monoïde es dich commutatiu (o abelian) se, de mai, la lèi dins E es commutativa, valent a dire se :
- (commutativitat)
Notacions[modificar | modificar la font]
La notacion multiplicativa e la notacion additiva son particularament frequentas.
Monoïde multiplicatiu[modificar | modificar la font]
Quand la lèi dins E se nòta multiplicativament, lo monoïde es dich multiplicatiu :
- s'escriu : x · y o x y en plaça de :
L'element neutre se nòta "1E" o simplament "1" (element unitat de E).
Monoïde additiu[modificar | modificar la font]
Quand la lèi dins E se nòta additivament, lo monoïde es dich additiu :
- s'escriu : x + y en plaça de :
L'element neutre se nòta "0E" o simplament "0" (element nul, o zèro de E).
Se convèn qu'un monoïde additiu es totjorn commutatiu (s'emplega jamai la notacion additiva per un monoïde non commutatiu).
Exemples[modificar | modificar la font]
- Lo magma es un monoïde commutatiu que son element neutre es 0.
- Lo magma es un monoïde commutatiu que son element neutre es 1.
- Siá A un ensemble finit (e qu'a aumens dos elements) : serà convencionalament sonat alfabet e seis elements letras de l'alfabet A. Per tot entier naturau non nul n, se sòna mot de longor n subre l'alfabet A un n-uplet d'elements de A, element de An (poténcia cartesiana) : es constituit de n letras ; de mai, se definís lo mot vuege, notat "1", que sa longor es 0, e l'ensemble A0 = {1} . Ansin, l'ensemble :
es l'ensemble de totei lei mots subre l'alfabet A. La juxtaposicion (o concatenacion) es una lèi dins : estent dos mots x, y, se s'escriu x seguit de y, se definís un tresen mot que se pòt notar x y. Ansin, provesit d'aquela lèi manifestament associativa, es un monoïde, non commutatiu, qu'a 1 (lo mot vuege) per element neutre : se ditz qu'es lo monoïde libre engendrat per l'alfabet A.
- Siá l'ensemble dei partidas d'un ensemble .
- Lo magma es un monoïde commutatiu qu'a per element neutre l'ensemble vuege .
- Lo magma es un monoïde commutatiu qu'a per element neutre l'ensemble .
- Sián A un ensemble non vuege, e l'ensemble deis aplicacions . La composicion deis aplicacions es una lèi dins . Lo magma es un monoïde qu'a per element neutre l'aplicacion identica de A. Es pas commutatiu, levat lo cas que A a ren qu'un element (valent a dire qu'es un singleton).
Sosmonoïde[modificar | modificar la font]
Sián un monoïde d'element neutre e, e A una partida de E tala que :
-
- , valent a dire que A es establa per la lèi de E
Alora, la lèi " " inducha sus A es associativa, e lo pareu es un monoïde, qu'es sonat sosmonoïde de .
Exemples[modificar | modificar la font]
- L'ensemble , provesit de la lèi inducha, es un sosmonoïde de .
- L'ensemble A deis entiers naturaus pars, provesit de l'addicion, es un sosmonoïde dau monoïde .
- L'ensemble dei foncions afinas es un sosmonoïde dau monoïde , onte es l'ensemble dei foncions : se saup que es estable per composicion, e de mai l'element neutre, çò es la foncion identica de , es una foncion afina.
Elements simetrizables d'un monoïde[modificar | modificar la font]
Un element x de E es dich simetrizable s'existís un element x' de E tau que :
Dins aqueu cas, l'element x' (que son unicitat serà provada infra) es sonat element simetric de x, o simetric de x.
Notacions
- dins lo cas d'una lèi notada multiplicativament, se ditz generalament invertible per simetrizable ; lo simetric d'un element invertible x es sonat invèrs de x e es generalament notat ; per tot element invertible x de E :
- x x' = , e x' x =
- dins lo cas d'una lèi notada additivament, lo simetric d'un element simetrizable x es sonat opausat de x e x' es generalament notat −x ;
- per tot element simetrizable x de E :
- x + x' = , e x' + x =
Exemples[modificar | modificar la font]
- dins lo monoïde , lo solet element simetrizable es 0, qu'es son pròpri opausat
- dins lo monoïde , lo solet element invertible es 1, qu'es son pròpri invèrs
- dins lo monoïde , leis elements simetrizables son leis aplicacions bijectivas ; lo simetric d'una bijeccion f es la bijeccion recipròca .
Unicitat de l'element simetric[modificar | modificar la font]
Per tot element simetrizable d'un monoïde, l'element simetric es unic.
D'efècte, sián x un element simetrizable de E, e x' , x" de simetrics de x :
Se considèra alora l'element de E ; per associativitat :
- coma ,
- coma ,
- en conclusion, y = x' e y = x" . Se'n dedutz l'egalitat x' = x ", valent a dire l'unicitat de l'element simetric de x.
Ensemble deis elements simetrizables d'un monoïde[modificar | modificar la font]
Siá G l'ensemble deis elements simetrizables d'un monoïde .
- l'element neutre e apartèn a G e coïncidís amb son simetric : e' = e ; ansin G es non vuege
- se x, y apartènon a G, alora apartèn a G e son simetric es :
- se x apartèn a G, x' apartèn tanben a G e cadun d'elei es lo simetric de l'autre.
Aquelei proprietats fan de G, provesit de la lèi inducha, un grop qu'es un sosmonoïde de .
Iteracion de la lèi de composicion intèrna d'un monoïde[modificar | modificar la font]
Siá un monoïde d'element neutre e. Còmpte tengut de l'associativitat de la lèi de E, se pòt definir sens ambigüitat un element de E notat , onte , , ... , son d'elements de E, quin que siá lo nombre n :
- se n = 1 o n = 2, la definicion pausa ges de problèma
- se generaliza per recurréncia subre n :
- estent n + 1 elements , ... , de E, se definís ansin l'element :
L'associativitat permete de plaçar lei parentèsis coma se vòu. Per exemple, se n = 4,
- per definicion :
- mai tanben : , etc.
Iterats d'un element per la lèi dau monoïde[modificar | modificar la font]
Siá x un element de E. Per tot entier naturau n diferent de 0, se definís :
- , onte
Autrament dich :
- (onte lo nombre d'operands, toteis egaus, es n )
Se completa la definicion en pausant :
- (l'element neutre)
Per exemple :
- , , .
L'aplicacion es un exemple de lèi de composicion extèrna dins E.
Per tot pareu (n, p ) d'entiers naturaus :
Cas deis elements simetrizables[modificar | modificar la font]
Coma supra, se nòta G l'ensemble deis elements simetrizables dau monoïde, e x' lo simetric d'un element x de G.
Se x apartèn a G, alora per tot entier naturau m :
- apartèn tanben a G e :
Se definís alora en pausant :
En particular, .
L'aplicacion es un exemple de lèi de composicion extèrna dins G.
Se x es simetrizable, alora per tot pareu (n, p ) d'entiers :
Per exemple :
Notacions[modificar | modificar la font]
Monoïde multiplicatiu[modificar | modificar la font]
Dins lo cas d'un monoïde multiplicatiu :
- l'element es sonat produch de e se nòta :
- o ben
- per tot pareu (x, n), ont x es dins E e n es un entier naturau, s'escriu en luòga de ; se ditz qu'es la poténcia d'exponent n de x.
- (l'element neutre), ; = es lo carrat de x ...
- = per tot pareu (n, p ) d'entiers naturaus
- per tot pareu (x, n), ont x es un element invertible de E e n es un entier, s'escriu tanben en luòga de
- per exemple, l'invèrs de x es , çò que justifica aquesta notacion usuala de l'invèrs
- se m es un entier naturau :
- = per tot pareu (n, p ) d'entiers
Monoïde additiu[modificar | modificar la font]
Dins lo cas d'un monoïde additiu :
- l'element es sonat soma de e se nòta :
- o ben
- per tot pareu (x, n), ont x es dins E e n es un entier naturau, s'escriu n x en luòga de ; se ditz qu'es lo multiple de coefficient n de x.
- 0 x = (l'element neutre), 1 x = x ; 2 x = x + x es lo doble de x ...
- n x + p x = (n + p) x per tot pareu (n, p ) d'entiers naturaus
- per tot pareu (x, n), ont x es un element simetrizable de E e n es un entier, s'escriu tanben n x en luòga de
- per exemple, l'opausat de x es x' = (−1) x, notat : −x
- se m es un entier naturau : (−m) x = m (−x) = − (m x)
- n x + p x = (n + p) x per tot pareu (n, p ) d'entiers
Morfisme de monoïdes[modificar | modificar la font]
Un morfisme de monoïdes es una aplicacion compatibla amb l'estructura algebrica.
Definicions[modificar | modificar la font]
- Sián dos monoïdes (d'element neutre e) e (d'element neutre f) . Un morfisme de vèrs es per definicion una aplicacion tala que
- (leis elements neutres se correspòndon per )
- Lo nuclèu dau morfisme , notat , es lo sosensemble de E ansin definit :
- Un isomorfisme de monoïdes es un morfisme bijectiu.
- Se ditz que dos monoïdes son isomòrfs s'existís un isomorfisme d'un vèrs l'autre (aiçò significa qu'an exactament lei meteissei proprietats algebricas : per exemple, s'un dei dos es commutatiu, ansin es de l'autre) ; dau ponch de vista de l'algèbra, dos monoïdes isomòrfs son indestriables.
Proprietats[modificar | modificar la font]
- Siá un morfisme de vèrs . Alora :
- Per tot pareu (x, n) onte x es dins E e n es un entier naturau :
- Se x es un element simetrizable de E, es un element simetrizable de F, e
- La relacion () supra se generaliza au cas que x es un element simetrizable de E e n es un entier.
- L'aplicacion identica de E es un morfisme de vèrs .
- La compausada de dos morfismes de monoïdes es un morfisme de monoïdes :
estent tres monoïdes , , e dos morfismes de vèrs , de vèrs , l'aplicacion compausada es un morfisme de vèrs .
En particular, la compausada de dos isomorfismes de monoïdes es un isomorfisme de monoïdes.
- L'imatge d'un morfisme de monoïdes es un sosmonoïde. Pus generalament, l'imatge d'un sosmonoïde per un morfisme de monoïdes es un sosmonoïde.
- L'imatge invèrs d'un sosmonoïde per un morfisme de monoïdes es un sosmonoïde. En particular, lo nuclèu es un sosmonoïde.
- La bijeccion recipròca d'un isomorfisme de vèrs es un isomorfisme de vèrs .
Exemples e còntraexemple[modificar | modificar la font]
- L'aplicacion es un isomorfisme dau monoïde (N, +) vèrs lo monoïde (A, +) deis entiers naturaus pars.
- Siá (cf. supra). Lei monoïdes , son isomòrfs. D'efècte, per tot sosensemble A de , notem lo complementari de A (dins ) : . L'aplicacion es un isomorfisme de monoïdes :
- Es bijectiva.
- Per tot pareu (A, B) d'elements de , (formula de De Morgan), çò es : .
- , autrament dich : (lei dos elements neutres se correspòndon).
- Lei dos monoïdes e (onte ) son pas isomòrfs. Se demòstra per reduccion a l'absurde, en supausant l'existéncia d'un isomorfisme :
- Es una bijeccion .
- Per tot pareu (n, p) d'entiers naturaus, .
- (leis elements neutres se correspòndon)
- Pausem ; e (per injectivitat de ), , donc .
- Per tot entier naturau n, (demostracion dirècta per recurréncia subre n, o utilizacion de proprietats enonciadas supra). Coma es bijectiva, per tot element m de existís un entier naturau (unic) n tau que
- .
- En particular (en chausissent l'element m = g +1), existís un entier naturau n tau que ;
- necessariament, n ≠ 0, donc g es un divisor de , a fortiori de ; es absurde, car g es estrictament superior a 1.
Monoïde quocient per una congruéncia[modificar | modificar la font]
Una congruéncia dins un monoïde (d'element neutre e) es una relacion d'equivaléncia "" compatibla amb l'estructura algebrica.
Aiçò significa que :
- La relacion binària "" es una relacion d'equivaléncia dins E ; la classa (d'equivaléncia) de tot element x de E se notarà : [x].
- Per tot triplet (x, x' , y) d'elements de E : implica e
Se'n dedutz que per tota lista (x, x' , y, y' ) d'elements de E :
- e implican : ;
Autrament dich, la classa de l'element depende unicament de la classa de x e de la classa de y : ansin, se pòt definir sens ambigüitat una lèi de composicion intèrna dins l'ensemble dei classas, çò es l'ensemble quocient , en pausant :
Es de bòn verificar que lo magma es un monoïde qu'a per element neutre la classa [e] de l'element neutre de E. Se sòna monoïde quocient de per la congruéncia "" .
L'aplicacion canonica : es un morfisme subrejectiu de monoïdes ; son nuclèu es la classa de l'element neutre de E, considerada aicí coma un sosensemble de E (e en fach n'es un sosmonoïde).


text:
1347
Aquesta pagina concernís l'an 1347 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Comtat de Provença[modificar | modificar la font]
Aparicion de la Pèsta Negra dins lo pòrt de Marselha après l'arribada d'un naviri genoés vengut de Crimèa. La malautiá s'estendèt rapidament sus tot lo continent europèu. Entre 1347 e 1352, anava entraïnar la mòrt d'un tèrç de la populacion.
França[modificar | modificar la font]
- 3 d'aost - Presa de Calais per l'armada anglesa d'Edoard III.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Mond[modificar | modificar la font]
Arts[modificar | modificar la font]
Arquitectura[modificar | modificar la font]
Fin de la bastida de la Basilica Santa Maria de Cracòvia. D'estile gotic, lo bastiment venguèt la glèisa principala de la capitala polonesa e foguèt a cha pauc completat per d'ajusts d'estiles gotic e Renaissença fins ai sègles XV-XVI.


text:
Mollans-sur-Ouvèze
Mollans-sur-Ouvèze (Mollans-sur-Ouvèze en francés) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament de Droma e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Pòrta de las Baronnies, aquela pichona vila #jogar longtemps lo papièr de vila frontièra.
Mollans-Sus-Ouvèze a bastit sus un rocher al pè del tuc de Chatelard a l'intrada d'una gargamèla considerada antany coma la clau de las Baronnies. En ocupant lo centre d'un hémicycle cobèrt de oliviers, forma lo fons d'una rica e fèrtil vallée.
La municipalitat a situat a 10 km al sud-oèst de Buis-los-Baronnies #qu'es çò cap de-luòc de costat e a 20 km al sud de Niom.
Las municipalitats de la Drôme los mai prèps son Pierrelongue, La Penne-sobratz-la Ouvèze, Propiac e Mérindol-las-Oliviers.
Porte des Baronnies, cette petite ville joua longtemps le rôle de ville frontière.
Mollans-sur-Ouvèze est bâtie sur un rocher au pied de la colline de Chatelard à l'entrée d'une gorge considérée autrefois comme la clef des Baronnies. Occupant le centre d'un hémicycle couvert d'oliviers, elle forme le fond d'une riche et fertile vallée.
La commune est située à 10 km au sud-ouest de Buis-les-Baronnies qui est le chef-lieu de canton et à 20 km au sud de Niom.
Les communes de la Drôme les plus proches sont Pierrelongue, La Penne-sur-l'Ouvèze, Propiac et Mérindol-les-Oliviers.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
D'origina fòrça ancian Modèl:Quand, Mollans #far partida de la baronnie de Mévouillon. Lo baron Raymond V #cedir la distincion, lo 7 de novembre 1293 a Albert de Médicis #que la familha ne deviá pel continuament jogar un papièr considerable a França. Mai tard la distincion i aguèt dividit en doas parts ; d'ailà, lo fòrt superior e lo fòrt inferior #que las ruïnes, encara imponents, ne dominan lo bourg.
Als Modèl:XIIe e Sègle XIII, lo abbaye Sant-André de Villeneuve-lès-Avignon i possedissiá un prieuré e tres glèisas, #que la glèisa paroissiale, e ne requectava totas las intradas ligats a aqueles establiments[1].
En 1560, Montbrun i i aguèt batut pel comte de Suze e aguèt dempuèi enfuir a Genève. Ocupat alternativement pels catòlicos e los huguenots, Mollans #èsser presa per Lesdiguières, lo 18 de febrièr 1589.
Mollans, #Èsser, jos l'Ancian Regim, lo banc del officialité en Dauphiné de l'avesque de Vaison.
D’origine très ancienne Modèl:Quand, Mollans fit partie de la baronnie de Mévouillon. Le baron Raymond V céda la seigneurie, le 7 novembre 1293 à Albert de Médicis dont la famille devait par la suite jouer un rôle considérable en France. Plus tard la seigneurie fut divisée en deux parties ; de là, le fort supérieur et le fort inférieur dont les ruines, encore imposantes, dominent le bourg.
Aux Modèl:XIIe et Sègle XIII, l’abbaye Saint-André de Villeneuve-lès-Avignon y possédait un prieuré et trois églises, dont l’église paroissiale, et percevait tous les revenus attachés à ces établissements[2].
En 1560, Montbrun y fut battu par le comte de Suze et dut s’enfuir à Genève. Occupé alternativement par les catholiques et les huguenots, Mollans fut prise par Lesdiguières, le 18 février 1589.
Mollans, fut, sous l’Ancien Régime, le siège de l’officialité en Dauphiné de l’évêque de Vaison.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Guy Barruol, Michèle Bòsques, Yann Codou, Ostal-Pierre Estienne, Élizabeth Sauze, « Lista dels establiments religioses en levant del abbaye Sant-André del Modèl:Xe al Modèl:XIIIe sègle », in Guy Barruol, Roseline Bacon e Alain Gérard (directors de publicacion), La abbaye de Sant-André de Villeneuve-lès-Avignon, istòria, arqueologia, rayonnement, Actes del colloque interrégional agut l'an 1999 a l'escasença del millenari de la fondacion de la abbaye Sant-André de Villeneuve-lès-Avignon, Éd. Alpes De Lums, Quasèrns de Salagon pas 4, Comandi, 2001, 448 pàg. (ISSN 1254-9371), (ISBN 2-906162-54-X), p 222
- ↑ Guy Barruol, Michèle Bois, Yann Codou, Marie-Pierre Estienne, Élizabeth Sauze, « Liste des établissements religieux relevant de l’abbaye Saint-André du Modèl:Xe au Modèl:XIIIe siècle », in Guy Barruol, Roseline Bacon et Alain Gérard (directeurs de publication), L’abbaye de Saint-André de Villeneuve-lès-Avignon, histoire, archéologie, rayonnement, Actes du colloque interrégional tenu en 1999 à l'occasion du millénaire de la fondation de l'abbaye Saint-André de Villeneuve-lès-Avignon, Éd. Alpes de Lumières, Cahiers de Salagon no 4, Mane, 2001, 448 p. (ISSN 1254-9371), (ISBN 2-906162-54-X), p 222


text:
Romantisme
Lo romantisme es un movement artistic d'Euròpa occidentala, qu'espeliguèt tre lo sègle XVII en Anglatèrra e en Alemanha. A la debuta del sègle XIX, aquesta mòda s'implantèt tanben en França, Itàlia e en Espanha. Se desvolopèt jos la restauracion e la Monarquia de julhet en reaccion a las regularitats classicas qu'èran jutjadas tròp rigidas e lo racionalisme filosofic dels sègles anteriors.
Lo romantisme se fa per mejan de las revendicacions dels poètas amb lo "ieu". Lor agrada de parlar d'experiéncias personalas e arrestan de tractar l'aspècte fictiu dins los romans e los poèmas. Se caracteriza per una volontat d'explorar totas las possibilitats de l'art per exprimir las extasis e los problèmas de còr e d'arma: es una reaccion de sentiment contra la rason, exalta lo mistèri e çò fantastic en cercar l'evasion e lo plaser dins los sòmis, çò morbid e çò sublim, l'exotisme e lo passat. Es un ideal o una cachavièlha de sensibilitat e de melancolia. Sas valors esteticas e moralas, sas idèas e tematicas nòvas tardèron pas gaire a influenciar d'autres domenis coma la musica o la pintura. Lo romantisme pòt èsser present dins los romans del sègle XIX coma en cò dels escrivans franceses coma Victor Hugo, Chateaubriand, Stendhal, o dels alemands del sègle XVIII coma Eichendorff, Goethe, Hoffmann...


text:
Oscar Palavecino
Oscar Palavecino (Rancho El Ñato, departament Rivadavia, província de Salta, lo 18 de deceme de 1959) conegut deu son nom d'empont El Chaqueño Palavecino qu'ei un cantaire de folclòre argentin originari d'ua region argentina coneguda com lo Chaco salteño (qui ei en vertat la region deu Chaco pertanhent a la província de Salta).
Que comencè com musician amator en tot har lo cauhaire de colectivo dinc a que hosse descobèrt en 1992 a l'escadença de la hestejada de Coquín (amassa annau màger deus musicians de folclòre argentin). En 1993 que vadó unicament musician professionau.
Com lo Chaco b'ei ua region partatjada dab Paraguai e que, en mei d'aquò, Salta que costeja tanben Bolívia, la musica deu Chaqueño qu'ei marcada peus ritmes e per las orquestracions deu nòrd d'Argentina, de Bolívia e de Paraguai. Qu'ei dens l'encastre d'aquesta tripla influéncia que la soa musica e la deus sons musicians qu'a dat un vam navèth a la chacarera, la grana dança de Salta de de Santiago del Estero.
Discografia[modificar | modificar la font]
- Pa' Mis Abuelos Esta Zamba (1987)
- Pa'l Tío Pala (1989)
- El Alma De Filipito (1995)
- 20 Éxitos Del Zorzal Chacosalteño (1996)
- Salteño Viejo (1997)
- Apenas Cantor (1998)
- Chaqueñadas (1999)
- La Ley Y La Trampa (2001)
- La Pura Verdad (2003)
- Juan De La Calle (2004)
- 20 Grandes Éxitos (2005
- En Vivo Buenos Aires (2005, viu)
- El Gusto Es Mío (2006)
- Chaco Escondido (2007)
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- ChaquenoPalavecino.com.ar (sit oficiau).


text:
966
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 966 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Perseguida e fin deis operacions bizantinas centradas sus Cilícia. Permetèron ai Bizantins d'i assegurar son contraròtle. L'objectiu seguent foguèt la vila d'Antiòquia que foguèt blocada dins lo corrent de l'annada.
Escòcia[modificar | modificar la font]
Mòrt dau rèi Dubh d'Escòcia dins lo corrent d'una batalha desconeguda dins la region de Moray. Culen d'Escòcia, fiu d'Indulf e autor d'una insureccion en 965, li succediguèt.
Polans[modificar | modificar la font]
Conversion dau prince Mieszko Ièr de la tribú dei Polans au cristianisme. Aquò li permetèt de normalizar sei relacions ambé lo Sant Empèri Roman Germanic e de renfòrçars son autoritat.
Mond[modificar | modificar la font]
- Abu al-Misk Kâfûr qu'ei nomat governador d'Egipte.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- Fujiwara no Michinaga, òmi d'Estat japonés.


text:
Bruce Willis
Walter Bruce Willis (Idar-Oberstein, Alemanha de l'oèst, 19 de març de 1955) es un actor, cantaire, scenarista e producteur de cinèma american. Willis foguèt revelat per la sèria Moonlighting, e venguèt lèu una dels actors mai apreciats del cinéma d'accion gràcias a son ròtle de John McClane dins lo film Die Hard. D'autres films coma 12 Monkeys, The Fifth element, Armaggeddon, The Sixth Sense o Unbreakable li portèron la consecracion.
Bruce Willis foguèt maridat amb l'actritz Demi Moore en 1987. Divorcièt en 2002 e es actualament amb la modèla Emma Heming.


text:
Naut Aran
Naut Aran ei un municipi dera Val d'Aran. Constituït en 1968 damb era fusion des tèrmes d'Arties, Salardú, Gessa, Tredòs e Bagergue ei eth municipi mès vast dera val[2].
Glèisa de St Andrieu (Salardú)
Administracion[modificar | modificar la font]
Eth caplòc ei era vila de Salardú. Eth municipi compren cinc entitats municipaus descentralizades:
Demografia[modificar | modificar la font]
Era poblacion ei de 1 782 abitants (2014).
Poblacion des vilatges:
- Arties : 476
- Bagergue : 88
- Garòs : 158
- Gessa : 137
- Montgarri : 3
- Salardú : 452
- Tredòs : 154
- Unha : 96
- Baquèira : 149
Politica[modificar | modificar la font]
Eleccions de 2011:
Referéncies[modificar | modificar la font]
- ↑ Lista des alcades suth site Municat
- ↑ Ministerio de Administraciones Públicas. Secretaría General Técnica, Variaciones de los municipios de España desde 1842, 2008
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Siti oficiau deth municipi en catalan o en castelhan unicament


text:
Vermandovillers
Vermandovillers es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Vermandovillers Es un vilatge rural picard del Santerre situat a 15 km al sud-es de Péronne, facilament accessible pels autoroutes A1 e A29, aital coma per la anciana rota nacionala 29 (actuala RD 1029)
Vermandovillers est un village rural picard du Santerre situé à 15 km au sud-est de Péronne, aisément accessible par les autoroutes A1 et A29, ainsi que par l'ancienne route nationale 29 (actuelle RD 1029)
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
De las traces d'una villa gallo-romaine an #èsser d'amassadas en la municipalitat[1]
Des traces d'une villa gallo-romaine ont été retrouvées dans la commune[2]


text:
Tritteling-Redlach
Tritteling-Redlach es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat fa partida de la conca de vida de la Moselle-es.
La commune fait partie du bassin de vie de la Moselle-est.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Dépendait De l'anciana província de Lorraine, en lo marquisat de Faulquemont.
- La municipalitat de Redlach a #èsser ligat l'an 1818 a Tritteling, èra précédemment ligada a Flétrange dempuèi 1810.
- Abans lo decrèt del 21 de decembre 1999, la municipalitat se trucava Tritteling.
- Dépendait de l'ancienne province de Lorraine, dans le marquisat de Faulquemont.
- La commune de Redlach a été rattaché en 1818 a Tritteling, elle était précédemment rattachée a Flétrange depuis 1810.
- Avant le décret du 21 décembre 1999, la commune s'appelait Tritteling.


text:
Resisténcia electrica (compausant)
Una resisténcia electrica es un compausant electric que la caracteristica principala es d'opausar una resisténcia mai o mens fòrta au passatge d'un corrent electric.
Aquesta resisténcia s'opera segon la lei d'Ohm que liga l'intensitat del corrent a la valor de la resisténcia e a la tension entre sas bòrnas per la relacion
Las resisténcias son de compausants fòrça comuns dins tot circuit electric e per aquò se tròban dins gaireben totes los aparelhs electronics. Las resisténcias pòdon èsser fachas de diferentas substàncias, mas tanben de fial metallic especial, en aliatge de niquèl-cròme, amb un granda resistència electrica.


text:
Ébersviller
Ébersviller es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat se situa en lo luòc inscrich de la vallée de la Canner[1]. A constituit del vilatge de Ébersviller, de l'ensems Férange, Ising, Labruck e de l'ancian molin de la Kreschmuhle.
La commune se situe dans le site inscrit de la vallée de la Canner[2]. Elle est constituée du village d’Ébersviller, de l’ensemble Férange, Ising, Labruck et de l’ancien moulin de la Kreschmuhle.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo vilatge a citat l'an 960 jol nom de Everonisvilla en significant la localité de Eber o de Eburo e pas Eber lo senglar coma supausat pels héraldistes modèrns #qu'an escuelhut lo blason communal.
Ébersviller A sustot #èsser possession de desparièras abbayes coma aquelas de Villers-Bettnach, Rettel o Bouzonville e quitament aquela de Sant-Pierre de Mètz #que #escambiar los sieus bens a Ébersviller amb bens a Arriance al benefici de Faust de Stromberg.
Progressivament las causas se son complicadas : dels bourgeois messins en venent de proprietaris, lo pòrti de Lorraine en essent anautit justicier e en confiant un fief a la familha von Blumenau a Modèl:La s-. La familha de Eltz de Freistroff se #implantar alavetz pichon a pichon dirèctament o per l'intermediari de la distincion de Castèl-Roge al cors de la Modèl:S- e en 1660, lo baron de Koenigsfeld, autre senhor de Freistroff, i aviá tanben bens a Ébersviller. En 1708, l'anautita justícia èra lorraine, lo fonzièr i aviá partejat entre los barons de Eltz, de Metternich e de Zandt del temps que los #dire èran als chartreux de Rettel.
La parròquia existissiá ja en 1221 e lo drech de collation i aviá atribuit al abbaye de Wadgassen. A la Revolucion, lo curé Klein refusa lo serment constitucional e #emigrar ; i aguèt remplaçat pel curé Henry, fervent republican, #que signava los sieus actes de naissença « oficiar public » e #venir cònsol de Ébersviller en 1793 ; acusat pel continuament de conspiracion, i aguèt condemnat a mòrt e guillotiné a París. Cal reténer tanben lo curé Dominique Pendent (1851-1875) #que i aguèt lo pesat prètzfach d'assegurar lo seguit del projècte de bastiment d'una notícia la glèisa jos tres cònsols successius #qu'almens dos n'avián opausat a aquel bastiment aital coma a aquela d'una escòla per las filhas.
La glèisa actuala data de 1879 e #remplaçar un bastiment de 1736. Lo projècte #trobar fòrça dificultats per èsser meses en marcha e pel continuament la realizacion se #revelar désastreuse a causa de multiplas malfaçons en entrenant d'accions judicialas contra l'entrepreneire e contra lo architecte. Aquel #èsser lo nòu curé, lo abbé Kremer, #qu'amb un nòu cònsol #portar a plan l'ambiciós rèpte. Las grandas orgues datan de 1896 e son la œuvre de la manufacture Dalstein-Haerpfer de Boulay, es un instrument excepcional de 25 jòcs.
A Modèl:La s-, lo ban cobrissiá 1 407 ectaras #que 622 de tèrras labourables, 634 de bòsques e 3,4 de vinhas. Cossí en fòrça comunas, un remembrement de las tèrras i n'aguèt efectuat après la guèrra de Trenta Ans l'an 1691.
Manca tanben remembrar l'impacte de la linha Maginot sus la municipalitat de Ébersviller amb divèrsas implantacions coma l'intrada del Michelberg, l'abric Bilmette, los casemates del Hubnerbusch, la casemate de Ising e l'abric del bòsc de Férange sens desbrembar lo camp installat a Férange.
Le village est cité en 960 sous le nom d’Everonisvilla signifiant la localité d’Eber ou d’Eburo et non Eber le sanglier comme supposé par les héraldistes modernes qui ont choisi le blason communal.
Ébersviller a surtout été possession de différentes abbayes comme celles de Villers-Bettnach, Rettel ou Bouzonville et même celle de Saint-Pierre de Metz qui échangea ses biens à Ébersviller avec des biens à Arriance au bénéfice de Faust de Stromberg.
Progressivement les choses se sont compliquées : des bourgeois messins devenant propriétaires, le duc de Lorraine étant haut justicier et confiant un fief à la famille von Blumenau au Modèl:S-. La famille d’Eltz de Freistroff s’implanta alors petit à petit directement ou par l’intermédiaire de la seigneurie de Château-Rouge au cours du Modèl:S- et en 1660, le baron de Koenigsfeld, autre seigneur de Freistroff, avait aussi des biens à Ébersviller. En 1708, la haute justice était lorraine, le foncier était partagé entre les barons d’Eltz, de Metternich et de Zandt alors que les dîmes étaient aux chartreux de Rettel.
La paroisse existait déjà en 1221 et le droit de collation était attribué à l’abbaye de Wadgassen. À la Révolution, le curé Klein refusa le serment constitutionnel et émigra ; il fut remplacé par le curé Henry, fervent républicain, qui signait ses actes de naissance « officier public » et devint maire d’Ébersviller en 1793 ; accusé par la suite de conspiration, il fut condamné à mort et guillotiné à Paris. Il faut retenir aussi le curé Dominique Durant (1851-1875) qui eut la lourde tâche d’assurer le suivi du projet de construction d’une nouvelle l’église sous trois maires successifs dont au moins deux étaient opposés à cette construction ainsi qu’à celle d’une école pour les filles.
L’église actuelle date de 1879 et remplaça une construction de 1736. Le projet rencontra beaucoup de difficultés pour être mis en place et par la suite la réalisation se révéla désastreuse à cause de multiples malfaçons entraînant des actions judiciaires contre l’entrepreneur et contre l’architecte. Ce fut le nouveau curé, l’abbé Kremer, qui avec un nouveau maire mena à bien l’ambitieux défi. Les grandes orgues datent de 1896 et sont l’œuvre de la manufacture Dalstein-Haerpfer de Boulay, c’est un instrument exceptionnel de 25 jeux.
Au Modèl:S-, le ban couvrait 1 407 hectares dont 622 de terres labourables, 634 de forêts et 3,4 de vignes. Comme dans beaucoup de communes, un remembrement des terres fut effectué après la guerre de Trente Ans en 1691.
Il faut aussi rappeler l’impact de la ligne Maginot sur la commune d’Ébersviller avec diverses implantations comme l’entrée du Michelberg, l’abri Bilmette, les casemates du Hubnerbusch, la casemate d’Ising et l’abri du bois de Férange sans oublier le camp installé à Férange.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://www.lorraine.ecologie.gouv.fr/liens_carmen/paysage/sitei/Se57331a.pdf
- ↑ http://www.lorraine.ecologie.gouv.fr/Liens_CARMEN/Paysage/SITEI/SI57331A.PDF


text:
Bagatèla (mètro de Tolosa)
L'estacion de Bagatela es una estacion de la Linha A del mètro de Tolosa.
Somari
Situacion[modificar | modificar la font]
Presentacion[modificar | modificar la font]
L'estacion es equipada de cais laterals a uèit pòrtas permetent de recebre de ramas de 26 m a doas veitures.
Arquitectura[modificar | modificar la font]
L'òbra d'art associada a l'estacion es una « creacion de parets fictius per l’utilizacion de la luminariá amb au sol un sistèma geometric compausat de dotze drechas luminosas e al plafon, a la verticala exacta d'aquelas drechas, de bendas de miralh ». Foguèt realizada per Dimitry Orlac
Correspondéncias[modificar | modificar la font]
- Bus: Linha Tisséo |3}}
A l'entorn[modificar | modificar la font]
- Estacions de velò VélôToulouse n° 186 (Desbals – Boualam) e n° 143 (Desbals – Saintonge)
Articles ligats[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (fr) Présentation de l'estacion de Bagatela e de son òbra d'art par Tisséo
- (oc) site sus l'occitan dins lo Mètro de Tolosa


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Pagina utila : Wikipèdia:Modèls/Espaci Discussion Utilizaire.
Aquesta categoria recampa de messatges qu'an vocacion d'èsser remplaçats dins la pagina dels modèls (ex:messatge utilizaire). Mercé de seguir la procedura seguenta per las categorizar.
Copiar-empegar aqueste còde en naut de la pagina de discussion del modèl en indicant lo nom de classament:
-  [[Categoria:Modèl messatge utilizaire|Nom jol qual lo model serà classat (sens accent)]]
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa pas que de la soscategoria seguenta.
Articles dins la categoria « Modèl messatge utilizaire »
Aquesta categoria conten los 16 articles seguents.


text:
Lemuridae
La familha dels lemurids (Lemiridae) es una de las cinc familhas actualas de primats lemurifòrmes. Son los « lemurians vertadièrs », los lemurs o los makis. Lors caps presentan un morre alongat. Las femèlas an pas qu'un parelh de mamèlas pectoralas fòra pels Varecia. Compren dètz espècias repartidas en quatre genres. Totes aquestes lemurids tanben son coneguts jol nom de « makis ». Per exemple, Lemur catta tanben es apelat « maki catta ».
Las mans dels lemurians son pròchas de las de l'òme. Tot coma los pès compòrtan cinc dets fòrt prims, qu'un es opausable als autres, alargats a lor extremitat e provesits d'onglas, en defòra del segond, que possedís una àrpia lor permetent de grafinhar lor forradura o la de lors congenères.
Lor nom ven de las Lemuras, perque son tant esquius e pauc visibles qu'an fach pensar a de fantaumas.
Classificacion[modificar | modificar la font]
- Genre Lemur, amb una sola espècia:
- Lemur catta, lo lemur catta de la coa anelada
- Genre Hapalemur amb tres espècias:
- Hapalemur aureus, l’apalemur daurat o lemur bambó daurat, descobèrt en 1987
- Hapalemur griseus, l’apalemur gris o pichon apalemur o lemur bambó gris
- Hapalemur simus, lo grand apalemur o apalemur simian o grand lemur bambó
- Genre Varecia amb una sola espècia:
- Genre Eulemur amb cinc espècias:
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- Referéncia AnimalDiversityWeb : Lemuridae (en)
- Referéncia ITIS : TSN 572767 Lemuridae Gray, 1821 (en)
- Referéncia NCBI : Lemuridae (en)


text:
Autovia deth Nòrd-èst
Era Autovia deth Nòrd-èst (A-2) ei ua des sies autovies radials d'Espanha e era unica autovia radial de Catalonha, comunique Madrid damb Barcelona en tot passar per Guadalajara, Saragossa e Lhèida enter fòrça autes localitats. Aguesta via canalize, en tot servir-se deth tram La Jonquera - Barcelona dera Autovia deth Mediterrani, damb grana mesura eth trafic procedent des punts d'Euròpa que se placen ar èst des Pirenèus e que se dirigís principaument ath centre dera Peninsula Iberica en tot includir-i Portugau.


text:
Libertats publicas
Las libertats publicas son de permissions de nivèl legislatiu atribuidas a de categorias generalas de beneficiaris e ligadas amb la possibilitat d'un contraròtle jurisdiccional de nòrmas infra legislativas fautivas (professor Louis Favoreu).
La nocion de libertats publicas pòt èsser definida en referéncia a aquela dels Dreches de l'Òme : contrariament a aquels, que relèven del mond de la filosofia e indiquen lo que deuriá èsser, las libertats publicas apartenguèron en pròpri a l'esfèra del drech, e se limitan a dire çò qu'es. (professor Lebreton).
Se pòt pas definir las "libertats" defòra de l'Estat. Las libertats ne son dichas publicas solament a respècte de l'Estat (dels poders publics). Doncas tota definicion que pren pas en compte lo caractèr limitatiu e negatiu de las libertats dins l'Estat es una definicion incompleta !
Somari
- 1 Los tèxtes franceses fondamentals
- 2 La dignitat de la persona umana
- 2.1 Lo drech a la vida
- 2.2 L'enebiment de la tortura e de las penas o tractaments crudèls, inumans o desagradants
- 2.3 L'enebiment de l'esclavatge, de la servitud et del trabalh forcat obligatòri
- 3 La legalitat de l'incriminacion penala
Los tèxtes franceses fondamentals[modificar | modificar la font]
En França[modificar | modificar la font]
Per descriure lor contengut se pòt pas utilizar ni sus la Constitucion ni sus la Declaracion dels Dreches de l'Òme de 1789 ni sul preambul de la Constitucion de 1958 per que aqueles tèxtes que constituisson lo comunament nomenat « blòt de constitucionalitat » establissent una lista de dreches fondamentals que tenon valor constitucionala a la diferéncia de las libertats publicas que tenon solament una valor legislativa. Lo quadre de las libertats publicas es unicament legislatiu doncas per conéisser lo contengut d'aquelas, i a que se referir als tèxtes legislatius. Aquí es lo problèma màger que pausan las libertats publicas puèi que lor caractèr legislatiu fa que son multiples.
Una libertat publica es pas un drech fondamental e viceversa. I a una distincion neta entre las doas nocions, tot coma i a une diferéncia entre dreches de l'Òme e dreches fondamentals.
En França per definir çò que son las libertats publicas, se pòt s'ajudar de
- la Declaracion dels Dreches de l'Òme e del Ciutadan del 26 agost de 1789,
- lo preambul de la constitucion de la Quatrena Republica («principis economics e socials, politics particularament necessari a nòstre temps»),
- lo preambul de la constitucion de la Cinquena Republica de 1958,
- los articles 1; 2; 3 e 66 de la Constitucion de 1958.
La dignitat de la persona umana[modificar | modificar la font]
Los dreches intangibles : sòcle de proteccion absoluda ?
Los dreches intangibles son considerats coma lo nuclèu dels dreches fondamentals, tan importants que los Estats pòdon pas derogar qual que sià las circonstàncias (aital en cas de conflictes armats). Aquel nuclèu es fòrça reduch dins las convencions internacionalas ont se tròba pas mai de 4 dreches intangibles:
- lo drech a la vida,
- lo drech a èsser pas torturat,
- lo drech a èsser pas tengut dins l'esclavatge
- lo drech de la non retroactivitat de la lei penala.
Es l'estandard minimum dels dreches fondamentals s'aplicant a totes, aital se pòt veire la portada concrèta dels dreches de l'Òme e forman un patrimòni comun de l'umanitat ; son reconeguts a l'encòp per
- lo Pache Internacional Relatiu als Drechs Civils e Politics,
- la Convencion Americana Relativa als Dreches de l'Òme,
- la Convencion Europèa dels Dreches de l'Òme.
Lo drech a la vida[modificar | modificar la font]
Es lo primièr dels dreches fondamentals. Segon lo Comitat dels Dreches de l'Òme de l'ONU, lo drech a la vida es lo drech suprèm de l'èsser uman. Lo seu respècte es la condicion necessari a l'exercici de totes los autres dreches. Mas si aquel es un drech que se pòt pas derogar, i a pasmens de limits.
Una nocion de mal definir[modificar | modificar la font]
Lo Pache Internacional Relatiu als Dreches Civils e Politics enóncia dins l'article 6§1 : le drech a la vida es inerent a la persona umana. La Convencion Europèa dels Dreches de l'Òme apond dins son article 2 : "lo drech de tota persona a la vida es aparat per la lei". Mas pas cap de definicion de ço qu'es la vida dins aqueles tèxtes, ni quand aquel drech a la vida comença. Aquela question remanda a de concepcions filosoficas o religiosas a vegadas fòrça antagonistas. Per la Glèisa Catolica, la vida se deu aparar tre la concepcion (oposicion a l'avòrtament). La dificultat d'aquela definicion pausa la question de la lei 75-17, del 17 de genièr de 1975, relativea a l'interrupcion volontari de grossesa. Pel Conselh d'Estat, aquela lei IVG es compatibla amb lo drech a la vida figurant a las disposicions de l'article 2 de la Convencion Europèa dels Dreches de l'Òme.
La pena capitala es tanben un subjècte fòrça controversiat : d'unes considèran que tot lo mond merita pas lo drech a la vida. Aquò pausa de problèmas vertadièrs per çò que la vida es « lo primièr dels dreches fondamentals. »
Las condicions d'exercici[modificar | modificar la font]
L'efectivitat del drech supausa de la part de l'Estat d'obligacions positivas : non i a pas solament de s'abstenir de donar la mòrt, ten tanben prendre las mesuras necessàrias a la proteccion de la vida. La dificultat ven dels limits al drech a la vida autorizats per las convencions internacionalas e de l'existéncia de recors a la pena de mòrt. Aital, l'article 6 del Pache Internacional Relatiu als Dreches Civils e Politics autoriza la pena capitala, tot en precisant que pòt èsser impausada pas que per los crimes pus grèus. L'article 2 de la Convencion Europèa dels Dreches de l'Òme, enebís pas la pena de mòrt puèi que ne prevei la possibilitat ; mas un protocòl additional 6 prevei dins son article 1 que la pena de mòrt es abolida, pas cap de resèrva o de derogacion es autorizada quand los Estats accèptan de ratificar aquel protocòl. Turquia e Russia ratifiquèron mas votèron un moratòri que suspend las execucions capitalas prononciadas.
L'enebiment de la tortura e de las penas o tractaments crudèls, inumans o desagradants[modificar | modificar la font]
Se lo drech a la vida endura qualques excepcions, per contra l'enebiment de la tortura e de las penas o dels tractaments crudèls es considerat coma un enebiment absolut que, segon la Cort Europèa dels Dreches de l'Òme, consacra una de las valors fondamentalas de las societats democraticas en temps de patz coma de guèrra. Los articles 7 del Pache Internacional Relatifu als Dreches Civils e Politics, 3 de la Convencion Europèa dels Dreches de l'Òme, 2 de la Convencion Americana Relativa als Dreches de l'Òme lo prevei ; Existís doas convencions que concernisson especificament la prevencion de la tortura : Son la Convencion sus la tortura e autres tractaments crudèls, inumans o degradants que foguèt adoptada sens vòta per l'Assemblada generala de las Nacions Unidas lo 3 de decembre de 1984, dintrada en vigor lo 26 de junh de 1987, e de la Convencion europèa per la prevencion de la tortura e de las penas o tractaments inumans o degradants, del 26 de novembre de 1987.
Definicions[modificar | modificar la font]
I a mai d'una definicion dels tèrmes d'aquel enebiment. Primièr, aquela de la « Convencion contra la tortura » de las Nacions Unidas : la tortura i es definida coma un acte per lo qual de sofrenças agudas fisicas o mentalas son amb intencion infligidas per un agent de la foncion publica, o a son instigacion, dins una finalitat determinada, per exemple per obtenir una avoacion, o coma punicion o intimidacion. Aquela definicion fa referéncia a la practica de la tortura dins lo quadre estatic e considèra pas las autres tractaments crudèls e inumans.
Es del costat de la Cort Europèa dels Dreches de l'Òme que se trapa de definicions pus precisas : l'ensemble dels tèrmes tradutz una gradacion dins las violéncias que pòdon èsser exercidas en contra d'un èsser uman :
- lo tractament inuman (arrèst Irlanda contra Reialme Unit, lo 18 de genièr de 1978) es aquel que provòca volontàriament des sofriments mentals o fisics d'una intensitat particularia. Lo tractament marrit deu aténher un minimum de gravitat, es a dire que se pòt regardar la duretat del tractament e l'efiech sus la victima. Aital, dins un arrèst Soering del 7 de julhet de 1989, la Cort jutgèt que la longa espèra dins lo corredor de la mòrt per un condemnat a mòrt èra un tractament inuman.
- lo tractament degradant supausa de mesuras de natura a crear a çò dels individús de sentiments de paur, d'ànsia e d'inferioritat que pòdon umiliar, avilir e bresar eventualament lor resisténcia fisica o morala. Arrèst del 25 d'abril de 1978 a prepaus de castigaments corporals judiciaris practicats dins l'illa de Man.
- lo tèrme de torturas es reservat a de tractaments inumans deliberats provocant de graves e crudèlas sofrenças ; es doncas una forma agravada d'un tractament inuman. Dins l'arrèst Selmouni contra França, del 28 de julhet de 1999, ont França foguèt condemnada per torturas dins lo quadre d'una garda a vista.
L'enebiment de l'esclavatge, de la servitud et del trabalh forcat obligatòri[modificar | modificar la font]
Pendent lo sègle XX|, la volontat d'eliminacion de l'esclavatge venguèt una preocupacion universala màger, que se tradusiguèt per de fòrça nombroses tèxtes internacionals e nacionals ; una convencion de Genèva relativa a l'esclavatge foguèt signada tre lo 25 de setembre de 1926, que definit l'esclavatge coma la condicion de l'individú sus lo qual s'exercisson los efièches del drech de proprietat, una convencion de l'OIT del 28 de junh 1930 definís tre aquesta epòca lo trabalh forçat.
L'esclavatge[modificar | modificar la font]
L'article 4 de la Declaracion Universala dels Dreches de l'Òme del 10 de decembre de 1948 o indica amb fòrça fermetat : «Degun non serà tengut en esclavatge ni en servitud ; l'esclavatge e lo comèrci dels esclaus son enebits jos totas las seunas formas». Uèi, totes los Estats del mond an abolit l'esclavatge, lo darrièr Estat es Mauritània en 1980. Al plan regional, l'article 4 de la Convencion Europèa dels Dreches de l'Òme enebís l'esclavatge e la servitud, l'article 6 de la Convencion Americana Relativa als Dreches de l'Òme pòrta lo meteis enebiment, fins al comèrci de las femnas del trabalh forçat e obligatòri. Los Estats son tenguts de prendre de disposicions al plan intèrne per far aplicar aquel enebiment.
Lo trabalh forcat e obligatòri[modificar | modificar la font]
Non i es pas evident de distinguir dins de nombrós cas las situacions d'esclavatge e aquela del trabalh forçat. La definicion del trabalh forçat retenguda es generalament aquela de las convencions de l'OIT, la convencion 29 de 1930. Es tot trabalh o servici exigit d'un individú jos la menaça d'una pena calquièra e per lo qual l'individú non s'ofriguèt pas al seu agrat : lo trabalh forçat e obligatòri supausa doncas una constrencha fisica o morala. L'OIT elaborèt lo 17 de junh de 1999 una convencion sus las pus malas formas de trabalh dels mainatges, valables per totes. Aquela convencion, visa totas las formas d'esclavatge, que la servitud per deutes.
Los tèxtes internacionals precisan que la nocion de trabalh forcat e obligatòri non cobrís pas uns nombre de cas limitativament enumerats, coma lo servici militar, lo trabalh dels presonièrs o lo trabalh resultant de las obligacions civicas normalas (exemple los avocats comés d'ofici).
La legalitat de l'incriminacion penala[modificar | modificar la font]
L'adatge « Nullum crimen, nulla poena sine lege » foguèt afirmat amb fòrça per l'article 7 de la Declaracion dels Dreches de l'Òme et dels Ciutadans que fa referéncia al principi de la non retroactivitat d'una legislacion penala mai sevèra ; veire article 11 de la Declaracion dels Dreches de l'Òme de 1948, 15 del Pache internacional relatiu als dreches civils e politics e 7 de la Convencion europèa dels dreches de l'òme, degun pòt èsser condemnat per una accion que al moment ont foguèt perpetrada constituit pas una infraccion.


text:
Tinta (color)
Una tinta (var. tencha) es la forma pura d'una color, es a dire sens addicion de blanc o de negre que permeton d'obtenir sas nuanças. Las tintas son visualizadas al bord d'una ròda cromatica.
La tinta foguèt en primièr emplegada pel tinturièr que trempava son teissut dins una composicion de tre las colors primàrias e atat temptava d'obtenir al mai prèp la color desirada.
La tinta es a l'ora d'ara emplegada pels coloristas per designar una tonalitat, es a dire la color compausada d'una quantitat de las tres primàrias, tenent pas compte de la luminositat e de la saturacion.


text:
Categoria:Noms pròpris en occitan
Aquesta categoria recampa los noms pròpris utilizats en occitan. S'agís per la màger part de noms geografics (vilas, païses, rius...) o de noms de personas (Carlesmanhe, Carles Quint...).
Vejatz tanben la categoria Noms comuns en occitan e lo format recomandat pels noms pròpris : Modèl d'article per un nom pròpri.
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 3 soscategorias, sus un total de 3.
N
- ► Noms d'ostal en occitan (1 P)
R
- ► Rius en occitan (20 P)
T
- Toponims en occitan (1 C, 141 P)
Articles dins la categoria « Noms pròpris en occitan »
Las 200 paginas seguentas figuran dins aquesta categoria, sus un total de 519.(200 precedentas) (200 seguentas)(200 precedentas) (200 seguentas)


text:
Campings à la une
- Filtrer par :
- Départements
- AudeGardHéraultLozèrePyrénées-Orientales
- Villes
- AigaliersAigremontAigues mortesAigues vivesAiguezeAimarguesAlesAllegreAlzonAnduzeAramonArgilliersArpaillargues et aureillacArphyArreArrigasAsperesAubaisAubordAubussarguesAujacAujarguesAulasAumessasAvezeBagardBagnols sur cezeBarjacBaronBeaucaireBeauvoisinBellegardeBelvezetBernisBessegesBez et esparonBezouceBlandasBlauzacBoisset et gaujacBoissieresBonnevauxBordezacBoucoiran et nozieresBouillarguesBouquetBourdicBragassarguesBranoux les tailladesBreau et salagosseBrignonBrouzet les alesBrouzet les quissacCabrieresCaissarguesCalvissonCampestre et lucCamprieuCanaules et argentieresCannes et clairanCardetCarnasCarsanCassagnolesCastelnau valenceCastillon du gardCausse begonCaveiracCavillarguesCendrasChambonChamborigaudChusclanClarensacCodognanCodoletColliasCollorguesColognacCombasCompsConcoulesCongeniesConnauxConqueyracCorbesCorconneCornillonCourryCrespianCrosCruviers lascoursDeauxDionsDomazanDomessarguesDourbiesDurfort et st martinEsperouEstezarguesEuzetFlauxFoissacFonsFons sur lussanFontanesFontarechesFournesFourquesFoussignarguesFranquevauxFressacGagnieresGailhanGajanGallargues le montueuxGallicianGaronsGarrigues ste eulalieGaujacGeneracGenerarguesGenolhacGoudarguesIssiracJonquieres st vincentJunasL ardoiseL estrechureLa bastide d'engrasLa bruguiereLa cadiere et camboLa calmetteLa capelle et masmoleneLa grand combeLa levadeLa roque sur cezeLa rouviereLa vernaredeLamelouzeLangladeLanuejolsLasalleLaudunLaval pradelLaval st romainLe cailarLe garnLe grau du roiLe martinetLe pinLe viganLecquesLedenonLedignanLes anglesLes magesLes plansLes plantiersLes salles du gardonLezanLioucLiracLogrian florianLussanMalons et elzeMandagoutManduelMarcouleMarguerittesMarsMartignarguesMaruejols les gardonsMassanesMassillargues attuechMauressarguesMejannes le clapMejannes les alesMeynesMeyrannesMialetMilhaudMolieres cavaillacMolieres sur cezeMonobletMonsMontagnacMontaren et st mediersMontcalmMontclusMontdardierMonteilsMontfauconMontfrinMontignarguesMontmiratMontpezatMoulezanMoussacMusNages et solorguesNavacellesNersNimesNotre dame de la rouviereOrsanOrthoux serignac quilhanParignarguesPeyremalePeyrolesPommiersPompignanPont d'heraultPont d'heraultPont de rastelPont saint espritPonteils et bresisPort camarguePortesPotelieresPougnadoressePoulxPouzilhacPuechredonPujautQuissacRedessanRemoulinsRevensRibaute les tavernesRivieresRobiac-rochessadouleRochefort du gardRochegudeRodilhanRoguesRoquedurRoquemaureRoussonSabranSaint ambroixSaint andre de roquepertuisSaint christol les alesSaint denisSaint gillesSaint hippolyte du fortSaint jean de ceyrarguesSaint jean de maruejols et avejanSaint jean de valeriscleSaint jean du gardSaint julien de la nefSaint julien de peyrolasSaint laurent d'aigouzeSaint nazaireSaint paulet de caissonSaint privat de champclosSaint quentin la poterieSaint victor de malcapSainte cecile d'andorgeSalazacSalindresSalinellesSanilhac sagriesSardanSaumaneSauveSauveterreSauzetSavignarguesSazeSenechasSernhacServasServiers et labaumeSeynesSommieresSoudorguesSoustelleSouvignarguesSt alexandreSt andre d'olerarguesSt andre de majencoulesSt andre de valborgneSt bauzelySt benezetSt bonnet de salendrinqueSt bonnet du gardSt bresSt bressonSt cesaireSt cesaire de gauzignanSt chaptesSt christol de rodieresSt clementSt come et maruejolsSt croix de caderleSt dezerySt dionizySt etienne de l'olmSt etienne des sortsSt felix de pallieresSt florent sur auzonnetSt genies de comolasSt genies de malgoiresSt gervaisSt gervasySt hilaire d'ozilhanSt hilaire de brethmasSt hippolyte de catonSt hippolyte de montaiguSt jean de crieulonSt jean de serresSt jean du pinSt julien de cassagnasSt julien les rosiersSt just et vacquieresSt laurent de carnolsSt laurent des arbresSt laurent la vernedeSt laurent le minierSt mamert du gardSt marcel de careiretSt martialSt martin de valgalguesSt maurice de cazevieilleSt maximinSt michel d'euzetSt nazaire des gardiesSt paul la costeSt paul les fontsSt pons la calmSt privat des vieuxSt roman de codieresSt sauveur camprieuSt sebastien d'aigrefeuilSt siffretSt theodoritSt victor des oulesSt victor la costeSte anastasieSumeneSylverealTavelTharauxTheziersThoirasTornacTresquesTrevesUchaudUzesVabresVallabreguesVallabrixVallerarguesValleraugueValliguieresVauvertVenejanVerfeuilVergezeVers pont du gardVestric et candiacVezenobresVic le fesqVilleneuve les avignonVillevieilleVissec
Filtrer selon les disponibilités :
4 Camping(s) partenaire(s)
Gard
132 emplacements
A deux pas du pont du gard et en bordure de rivière, le camping le barralet*** vous invite a des vacances natures inoubliables au cœur des gorges du...
150 emplacements
Venez découvrir ce magnifique camping familial situé dans un parc arboré de 4 hectares à seulement 1800 m des plages de sable fin. sur place vous...
242 emplacements
Entre cévennes, méditerranée et provence, nîmes fait figure d'exception culturelle, riche de ses nombreuses influences à la fois romaines et...
200 emplacements
Situé au centre d'une région connue, c'est un point de départ pour toutes vos excursions : nîmes, avignon, arles, uzès, la camargue, les...