text:
Nòva Orleans
La Nòva Orleans (New Orleans en anglés, La Nouvelle-Orléans en Francés) es la vila mai granda de l'Estat de Loïsiana, als Estats Units d'America, comptant 343 829 abitants e 1 167 764 dins l'aglomeracion (cens federal de 2010). Las limitas de la parròquia d'Orleans, una de las 64 parròquias divisant l'Estat de Loïsiana, correspondon a las de la vila de La Nòva Orleans.
Es un centre industrial e de distribucion, un pòrt de mar important e una vila de vida culturala rica, anciana e vibranta (que lo chafre de Big Easy, la « gròssa aisida »), subretot per sa musica, lo jazz, e sa cosina a basa de cauquilhum e crustacèus (cambaròts, ustras, escaravissas). La vila es situada sus las ribas de Mississipí, près de la boca, sus las broas sud del lac Pontchartrain.
Somari
- 1 Istòria
- 2 Geografia
- 3 Populacion
- 4 Economia
- 5 Cultura
- 6 La Francofonia
- 7 Transpòrts
- 8 Administracion
- 9 Fèstas
- 10 Personalitats ligadas à la vila
- 11 Espòrts
- 12 Arquevescat
- 13 Embessonatges
- 14 Vejatz tanben
Istòria[modificar | modificar la font]
Periòde colonial[modificar | modificar la font]
En 1691, los explorators franceses percorrèron la region del delta del riu Mississipí. Los coureurs des bois (correires dels bòsques) e trappeurs (tendeires) franceses e canadians percorrèron lo territòri e escambièron la forradura amb los amerindians. En 1701, un primièr establiment de comèrci de la fin del sègle XVII foguèt fortificat jol nom de Fort Saint-Jean a la confluéncia del bayou Saint-Jean e del lac Pontchartrain just al nòrd de la futura ciutat de La Nòva Orleans.
La vila foguèt fondada pels Franceses capitanejats pel Canadian Jean-Baptiste Le Moyne, Sieur de Bienville, en 1718. Lo nom de la vila foguèt causit en onor del regent, Felip, duc d'Orleans. Al començament simple establiment de la Companhiá del Mississipí, venguèt la capitala de Loïsiana francesa en 1722[1](la capitala fuguèt transferida de Biloxi cap a La Novèla Orleans).
Lo site retengut foguèt aquel d'una corba del Mississipí, que la forma en creissent de la vila: es chafrada Crescent City, la vila en forma de creissent. De barris la deurián encerrar, mas foguèron pas jamai realizats. Es solament en 1760 qu'una palancada de fusta foguèt levada en urgéncia.
Los plans de La Nòva Orleans foguèron dessenhats per Adrien de Pauger e Le Blond de la Tour sul modèl tradicional de las vilas novèlas, es a dire un damièr simetric, que la talha maximala deuriá èsser de 88 ectaras divisadas en 66 illòtas[2], amb una plaça ont i a la glèisa (la futura catedrala Sant Loís), l'ostal del governador e de casèrnas. Suls cais foguèron bastits des magazins, un espital e lo convent de las Ursulinas. Foguèt Adrien de Pauger que dessenèt los plans del Vieux Carré amb sas carrièras d'angle drech. La construccion venguèt fòrça dificil a causa del clima mas tanben dels bosques denses qu'ocupavan lo site: l'auragan de 1722 causa de grands damatges[3]. La manca de man d'òbra, las epidamias e los moissals alentisson tanben los trabalhs. L'escavament del grau comencèt en 1723. La levada lo long del Mississipí foguèt acabada en 1724.
Lo fach que la Loïsiana foguèt desprovesida d'estructuras socialas, politicas e religiosas rigidas donavan e totes le sentiment d'una libertat aumentada. Segon los registres parroquial de l'epòca, la mitat dels catolics de La Nòva Orleans fasián pas lors pascas e entrèron sonque rarament dins la glèisa Sant Loís. La frequentacion dels Amerindians de mors mai liuras, coma en matèria sexuala, deguèt contribuir a l'evolucion de las mentalitats. Mas subretot la manca de la femnas èra un problèma màger. Lo Reialme de França envièt de contingents de femnas per la Nòva França e tanben per la Loïsiana francesa. De Filhas del Rei foguèron enviadas a la fin del sègle XVII. Al sègle XVIII arribèron las Filhas de la caisseta, provesidas d'un trocèl constituit suls fond de la caisseta reiala. En qualques ans, arribèron de França mai de 1 300 femnas, que 160 prostituidas. Los cas de bigamia èran pas rares e fòrça colons franceses prenián de joves amerindianas e subretot de joves femnas negras coma calinhairas, qu'installavan dins lor proprietat mercé al sistèma del plaçatge, lo Còdi negre empachant tot maridatge interracial. Brèu, la vila de La Nòva Orleans abrigava una comunautat cosmopolita, multiraciala e quitament equivòca.
En 1733, quand Jean-Baptiste Le Moyne de Bienville tornèt èsser governador de Loïsiana, La Nòva Orleans aviá ja la reputacion d'una vila liura e alègra, amb de fèstas, bonas taulas e danças. Pendent tot aquel periòde, lo francés de França demorèt la lenga oficiala de la colonia: èra la sola lenga dels Blancs, mas los Negres parlavan lo creòl (de basa de francesa) e los amerindians, lors lengas ancestralas.
La Nòva Orleans venguèt la capitala economica de la Loïsiana. Exportavan de pèls vengudas de l'interior e tanben des produchs de las plantacions (indigòt, tabat…).
En 1762, la colonia foguèt daissada a l'Empèri espanhòl per un acòrdi secret: lo tractat de Fontainebleau, que foguèt confirmat pel tractat de París, mas cap governador espanhòl (Antonio de Ulloa) venguèt per prene lo contraròtle de la vila abans de 1766. Tanpauc, pauc d'ispanofòns venguèron s'installar dins la capitala loïsianesa. Uns dels primièrs colons franceses jamai foguèron satisfachs del regime espanhòl e faguèron fòrças peticions per tornar jol precedent. Lo 28 d'octobre de 1768, un grop de colons creòls ensagèron de caçar los Espanhòls de la vila a la seguida de l'establiment de l'exclusiu. Lo retorn a l'òrdre se faguèt per una tropa enviada en julhèt de 1769. Los menaires foguèron arrestats e nòu d'entre eles foguèron condamnats a mòrt[4]. Un conselh municipal foguèt instaurat per satisfar las revendicacions localas.
Un incendi destruiguèt 856 immòbles de La Nòva Orleans lo 21 de març de 1788 e un autre 212 en decembre de 1794. En consequéncia, un reglament d'urbanisme impausèt la brica en remplaçament de fusta pels ostals a estatges, e las teules per las coberturas.
La populacion de la vila se limita a 4 985 abitants en 1785, amb un total de 32 000 abitants per tota la Loïsiana, alara espanhòla e comprenent la partida occidentala de Florida, subretot vèrs Biloxi[5].
En 1791, lo nòu governador de la Loïsiana, Carondelet, comencèt una politica culturala tot en desvelopant l'amelioracion e lo confòrt dels loïsianeses, coma l'installacion de l'esclairatge de las carrièras. Un teatre foguèt bastit carrièra Saint-Pierre, qu'es un bastit de fusta dins lo centre vila de la Nòva Orleans, situada dins lo quartièr del Vieux carré.
En 1795, Espanha autorisèt los Estats Units d'America a utilizar lo pòrt. La vila tornèt jol contraròtle francés en 1800 mas en 1803 Napoleon Bonaparte vendèt la Loïsiana (que compreniá un territòri fòrça mai espandida) als Estats Units d'America per 800 000 000 francs. A l'epòca, la vila comptava pès de uèit mila abitants. Lo mèsme an, lo primièr cónsol de la via, Étienne de Boré, nomenat pel governador William C. C. Claiborne, instituiguèt una fòrça de polícia, capitanejada per Pierre Achille Rivery, al cap de vint e cinc òmes.
La populacion patiguèt d'epidemias de fèbre jauna, malària e vairòla, eradicadas après 1905.
Lo sègle XIX[modificar | modificar la font]
La Loïsiana venguèt un dels Estats dels Estats Units d'America en 1803. La Nòva Orleans, en 1805, comptavan al total 8 475 abitants. Recebèt de 1806 fins a decembre 1809 un total de 9 059 refugiats franceses de Sant Domingo en America, que 2 731 Blancs, 3 102 Negres liures e 3 326 eslaus, çò que faguèt mai que doblar sa populacion. En 1810, la vila comptava 24 552 abitants que sonque 3 200 anglofòns[6].
La populacion de la vila doblèt encara amb l’arribada de creòls franceses que daissèron Sant Domingo a la fin de la coloniá en 1802 e 1803 puèi, amb una segonda èrsa en 1809, per aqueles que foguèron expulsats pels Espanhòls de l'illa de Cuba ont fòrça s'èran refugiats a l'entorn de Santiago; unes cultivèron lo coton dins los quatre Estats du Sud dels Estats Units d'America que representèron 80 % de la cultura du coton en 1860 (Loïsiana, Alabama, Mississipí e Georgia). Pendent la Guèrra angloamericana de 1812 los Britanics envièron una fòrça per ensajar de conquerir la vila mas foguèron vençuts per las tropas comandadas per Andrew Jackson a qualques quilomètres en aval, a Chalmette, l'8 de genièr de 1815 (batalha de La Nòva Orleans).
La populacion de la vila doblèt dins los ans 1830. Vèrs 1840, atengava 100 000 abitants, ne fasent la quatrena vila dels Estats Units d'America.
La vila foguèt capitala de l’Estat de Loïsiana fins a 1849, puèi de 1865 a 1880. A l'epòca, Baton Rouge prenguèt lo relai. Son pòrt aviá un ròtle màger dins lo comèrci dels esclaus, alara qu'aviá la mai granda comunautat d'origina servila.
L'istòria de Delphine Lalaurie es benlèu la mai coneguda dels afars macabres del Vieux carré. Madama Lalaurie, mondana respectada, aculhissiá fòrça grands eveniments dins son opulent ostal, 1140 carrièra Royale. Son estil de vida somptuós èra servit per fòrça esclaus. Pr'amor, lo mal tractament dels esclaus èra illegal, la societat començava a evitar LaLaurie après qu'un vesin aviá susprés aquela femna eleganta perceguent una filha d'esclau amb un foet. La filha sautèt del teulat dins un esfòrç desesperat per fugir LaLaurie que se tuèt. Lo vesin avertiguèt las autoritats. Atal s'acabèt la carrièra sociala de Lalaurie, forgetada per la bona societat.
Pendent la guèrra de Secession, La Nòva Orleans foguèt presa per l’Union (los Nordistas) sens combat lo 1èr de mai de 1862[7]. Coma garda urbana, las milícias dels ciutadans europèus e subretot franceses empachèron la destruccion de la vila desirada pels insurgents [8].
Demòra un caractèr istoric amb la riquesa del sègle XIX al delà del Vieux Carré o carrat francés. La vila aculhiguèt l’Exposicion universala dicha del centenari del coton.
La vila prenguèt una reputacion vila del vicis e de jòcs a la fin del sègle XIX e lo començament del sègle XX coma amb lo quartièr dobtós de Storyville.
Lo sègle XX[modificar | modificar la font]
Una granda partida de la vila es situada jos lo nivèl del mar. De l'autre costat, es bordada pel riu Mississipí e lo lac Pontchartrain. Fin finala, la ciutat es confortada e cenchada de levadas. Fins al començament del sègle XX, las construccions s'arrestavan a la partida un pauc suslevada naturalament e los bayous perque lo rèste de la region èra constituida de paluns somes a de frequentas aigadas. Aquó fa de la vila, a sègle XIX, la forma d’un creissent. Dins los ans 1910, l'engenhaire A. Baldwin Wood prepausèt un plan ambiciós d'assecament amb de pompas de sa concepcion que son encara utilizada fins ara.
Dins los ans 1920, dins un esfòrç de modernizacion de l’aspècte de la vila, fòrça de barandas dels balets de la carrièra del Canal, la carrièra comerçanta, foguèron levadas. Dins los ans 1960, los streetcars foguèron remplaçats per d'autobuses. Aquelas decisions foguèron enseguida consideradas coma d'errors e ara la carrièra tornèt a l'aspècte inicial, pel plaser dels toristas.
Sègle XXI[modificar | modificar la font]
Après lo passatge de l'auragan Katrina lo 29 d'agost de 2005, sa populacion foguèt, en granda partida, desplaçada cap a de vilas de Loïsiana, de Tèxas e d'autres Estats dels Estats Units d'America americana. Ara la vila se torna bastir pauc a pauc, mas una partida dels abitants desplaçats tornèt pas, La Novèla Orleans a de fach perdut 30% de sa populacion.
Los 30 e 31 d'agost de 2008, la vila tornèt èsser evacuada, a l'anóncia de l'arribada de l'auragan Gustav, que contornèt fin finala vila l'endeman.
Geografia[modificar | modificar la font]
Site[modificar | modificar la font]
La vila s'espandís 907 km², que 48,45 % de paluns e aigas. La Nòva Orleans seguís una corba del Mississipí, que son chafre The Crescent City (la vila creissent). La vila es clavada entre lo lac Pontchartrain al nòrd, lo Mississipí que passa per la vila al sud, la parròquia de Jefferson al sud oèst e la parròquia Plaquemine al sud èst. La mai granda partida de son territòri es situada jos lo nivèl del mar (uns 60 cm). De zònas se trapant ja a 5 m en dejós del nivèl del mar contunhan a s'enfonsar en mejana de 6 mm e fins a 2,5 cm per an dins uns quartièrs. Las restancas e las levadas bastidas per arrestar las aigadas del Mississipí e facilitar lo trafec fluvial avent privat la boca de las lisas e alluvions, las zònas umidas qu'aparavan la vila de las aigas desfrenadas son ara jos las èrsas.
Clima[modificar | modificar la font]
La Nòva Orleans es somesa a un clima subtropical umid, caracterizat per d'ivèrns pauc umids (16 a 25 °C) en mejana la jornada. La prima es un dels periòdes melhor per visitar la vila a causa de las bonas temperaturas e son pauc d'umiditat. L'estiu, las temperaturas son plan nautas (35 °C), los matins e los començaments d'après dinada son solelhadas e de periòdes auratjoses se fan sentir en fin de jornada. L'umiditat del clima es dificil a viure en estiu, a la fin de que la vila pòt èsser tocada per des auragans venent del golf de Mexic. Las davaladas son cauds e secs.
Pendent son istòria, la vila foguèt devastada vint e set còps per d'auragans o d'aigadas, es a dire un còp cada onze ans.
Populacion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- En 1725, La Nòva Orleans comptava 1 000 abitants[10].
- En 1752, 3 200 abitants[11].
- En 1803, a la venda de la Loïsiana, la vila comptava entre 12 000 e 15 000 abitants[12].
- En 1812, la populacion aumentèt fòrça, fins a 25 000 abitants a causa de l'arribada massissa de Franceses e Creòls fugissent l'illa de Sant Domingo, (l'anciana colonia de Sant Domingo vengut la Republica d'Aïtí)[13].
- En 1815 : 33 000 abitants.
- En 1820 : 41 000 abitants[14].
- En 1860, pendent la guèrra de Secession, La Nòva Orleans èra la seisena vila per importança dels Estats Units d'America. Amb 169 000 abitants èra la sola vila del Sud de mai de 100 000 abitants.
- En 2010, segon l'Ofici del recensament dels Estats Units d'America, la populacion de La Nòva Orleans èra de 343 829 abitants. Abans l'auragan Katrina (29 d'agost de 2005), èra gaireben de 454 000.
Segon lo cens american de 2000[15], La Nòva Orleans es compausada de:
- Blancs : 28,05 %
- Afroamericans : 67,25 %
- Ispanics e latinoamericans : 3,06 %
- Asioamericans : 2,26 %
- Amerindians e Inuits : 0,2 %
- Autres : 1,30 %
Sociologia[modificar | modificar la font]
La Nòva Orleans es una de las vilas mens ricas dels Estats Units d'America. Compta una de las mai importantas populacions negras de país (67 % dels abitants de la vila).
Quand lo taus nacional de la criminalitat mermèt, aquel dels omicidis aumentèt de biais significatiu a La Nòva Orleans. Atal, una persona demorant a La Novèla Orleans a dètz còps mai de risc de se far assassinar que l'American mejan. Lo taus d'omicidis i es superior a aquel de las autras vilas grandas coma Nòva York, Los Angeles o Chicago.
Economia[modificar | modificar la font]
Donadas generalas[modificar | modificar la font]
L'economia de La Nòva Orléans es en declin dempuèi de generacions. Pendent de temps èra un grand pòrt internacional que profeitava de sa situacion privilegiada a la boca de las Grandas Planas: lo pòrt exportava de cerealas (12 500 000 tonas en 1996). Viviá tanben mercé un rèirepaís espandit asaigat pels 23 000 km del malhum fluvenc del Mississipí e afluents.
Al sègle XIX, La Nòva Orleans èra le site d'un ostal de las Monedas. Ara, lo bastiment es un musèu de l'Estat de la Loïsiana.
Al sègle XX, jos l'administracion autoritària del governador Huey Long, l'Estat de Loïsiana desvelopèt sas installacions portuàrias e l'industria ligada a l'activitat petrolièra, fasent que fòrça abitants integrar la classa obrièra o mejana. Lo talhièr naval Avondale es le principal site industrial de Loïsiana pels emplecs.
Mas enseguida, lo desvelopament de l'economia productiva o dels sectors coma l'energia o lo comèrci, donant de salaris nauts, foguèron abandonats al benefici de las arts, de la cultura e subretot del torisme.
Lo torisme venguèt l'activitat principala de basa de La Nòva Orleans. Mas es una activitat de salaris pauc nauts, sovent de 50 % mendre de la mejana nacionala permetent a gaireben de la mitat dels emplegats, subretot negres, de mantenir lor familha en dessús del lindal de pauretat.
Lo pòrt[modificar | modificar la font]
Lo pòrt de La Nòva Orleans es lo cinquen pòrt dels Estats Units d'America en volum de merças, en valor de merças transportadas, lo pòrt de La Nòva Orleans se situa a la dotzena posicion. Dispausa tanben de la mai granda logor de cai amb 3,1 quilomètres de long e s'i pòdon acostar 13 naus al meteis temps.
Aquela installacion portuària tracta un volum de 84 000 000 tonas de fret per an. Lo pòrt del sud de Loïsiana situat entre La Nòva Orleans e Baton Rouge, tracta 199 000 000 tonas de fret. Ambedós combinats forman lo mai grand pòrt del mond, pel gròs tonatge e lo quatren en volum anadièr tractat.
La Nòva Orleans es un dels principals pòrts del mond per le transbòrdament d'acièr, de cauchó e de cafè. Aculhís mai de 6000 naus par an e 700 000 passatgièrs en transit pels Caribas, Mexic e Bahamas.
Las exportacions del pòrt de La Nòva Orleans se concentran subretot sus las produccions del sud dels Estats Units d'America: las cerealas e los produchs petrolièrs.
Lo pòrt aculhís dins sos terminals « Erato street », « Julia street 1 » e « Julia street 2 » siá près de 700 000 passatgièrs de diferentas companhiás coma: Carnival Cruise Lines, Royal Caribbean Cruise Line, Norwegian Cruise Line e ACCL
Cultura[modificar | modificar la font]
Eretatge cultural de La Nòva Orleans[modificar | modificar la font]
La vila es al còr de la cultura de las Caribas e tanben culta del Vodó. Fòrça de visitors adoptan l'eslogan cadian « Laissez les bons temps rouler » [16], coma en landrant dins lo Vieux Carré) (quartièr francés) qu'es bordat pel riu e las carrièras Rempart, Canal e Esplanade. Una de las especialitats localas a beure al Café du Monde (près del French Market) : le café al lach amb de bonhetas. Lo Natchez, una nau de palas, fach cada jorn un torn sul riu Mississipí.
Ara i a doas linhas de streetcars (un biais de tramvai) amb la linha roja parallelament a la carrièra Canal pel Vieux Carré e la verda le long de la carrièra Saint-Charles. Una passejada nostalgica immortalizar dins la celèbra pèça de Tennessee Williams Un tramvai nomenat desir.
A cause de la nautor de la jaça freatica, los cementèris utilizan de cròtas. Dempuèi de temps, de ceremonias funèbras son acompanhadas per de musicians de jazz..
Gastronomia[modificar | modificar la font]
D'entre la especialitats culinàrias: las bonhetas, las mongetas rojas amb du ris, lo Po'boy e los (entrepans) Muffaletta; las ustras del golf e las Crawfish (escaravissas) ; l'Étouffée, lo Jambalaià, lo Gumbo e la cosina creòla
Ensenhament[modificar | modificar la font]
- L'Universitat Tulane, establiment privat, prestigiós e fòrça selectiu.
- Loyola University New Orleans, establiment privat.
- L'Universitat de La Nòva Orleans, establiment public gerit per l'Estat de Loïsiana dins l'encastre de l'Universitat d'Estat de Loïsiana.
La Francofonia[modificar | modificar la font]
Istoric[modificar | modificar la font]
A la venta de la Loïsiana per Napoleon Bonaparte als Estats Units en 1803, lo territòri loïsianés èra subretot poblats de colons d'origina francesa, d'Acadians, de Canadians franceses, de creòls e d'esclaus. Vengut l'Estat de Loïsiana, lo pòrt de La Nòva Orleans recebèt fòrça e de contunh d'imigrants fins a la guèrra de Secession. Los primièrs de s'installar entre 1804 e 1810 foguèron de milierats de Franceses venent de la colonia de Sant Domingo fugissent amb lors esclaus la revolucion haitiana. Puèi arribèron quatre fluxes continús d'immigrants venguts del rèsta dels Estats Units d'America, de França, d'Irlanda e d'Alemanha.
Vila francofòna[modificar | modificar la font]
Alexis de Tocqueville en 1832 encontrèt lo procurador general de la Loïsiana, Étienne Mazureau qu'aviá de donadas sociologicas, demograficas e linguisticas sus la Loïsiana tanben sus La Nòva Orleans. La vila portuària èra alara divisada en tres municipalitats; doas son francofònas e una anglofòna[17].
Declin del francés[modificar | modificar la font]
Fins a la guèrra de Secession, la lenga francesa èra preponderanta a La Nòva Orleans, mas la division entre Francofòns Blancs e Francofòns Negres e Creòls apareguèron pendent lo conflicte armat entre Confederats e Unionistas. Los Francofòns Blancs, majoritàriament esclavagistas faguèron causas comunas amb los Confederats majoritàriament favorables al sistèma esclavagista. Preferiguèron abandonar una partida de lor identitat per s'integrar melhor als Confederats anglofòns. Los Creòls, mestisses, mulastres e esclaus negres demorèron fidèls a la lenga francesa.
Après los trebolums de la guèrra civila en rason de la desfacha dels Confederats, lo païsatge linguistic de la Loïsiana aviá cambiat. Los Francofòns son pas mai majoritaris e s'intègran a la societat americana. Quitament se se continua a parlar francés a l'ostal, la majoritat de las escolas utilizan pas que l'anglés coma lenga d'instruccion. Quant als Creòls, mulastres, mestisses e ancians esclaus francofòns, pòdon pas constituir d'escòlas francofònas a causa de lor pauretat. La lenga francesa mermèt alara fins a la Primièra Guèrra Mondiala e foguèt pas mai oficiala a partir 1921.
Reviscol de la lenga e de la cultura francesa[modificar | modificar la font]
Calguèt esperar 1968 pel retorn oficial de la lenga francesa en Loïsiana. Segon l'Associacion americana de lengas viventas (Modern Language Association), en 2010 lo francés èra la quatrena lenga mai parlada dins La Nòva Orleans : 90,31 % dels abitants de la vila parlan l'anglés a l'ostal, 4,84 % parlan l'espanhòl, 1,87 % parlan lo vietnamian e 1,20 % parlan lo francés (que 0,15 % un parlar creòl)[18].
Transpòrts[modificar | modificar la font]
En Vila[modificar | modificar la font]
Un malhum pro dens gerit per la RTA (Regional Transit Authority) cobrís l’aglomeracion. Vint e uèit linhas de bus passan per la vila de La Nòva Oleans (coma dins los quartièrs d'Algier, Garden District, Mid-City, New-Orleans East e lo Quartièr francés) e tanben la partida èst de la comuna independanta de Metairie (à l'oèst de la vila) e la vila de Gretna (situada sus la riba sud del Mississipí). 3 linhas de tramvai (streetcar) percorron los quartièrs de Mid-City, Garden District, e lo Vieux carré (French Quarter)[19].
Trains[modificar | modificar la font]
La Nòva Orleans possedís una gara Amtrak : la New Orleans Union Passenger Terminal. La vila es atal ligada dirèctament a Chicago. La linha « Crescent » liga Nòva York e La Nòva Orleans desservent doas autras vilas: Washington, DC e Atlanta. La linha « Sunset Limited » liga Los Angeles e La Nòva Orleans.
Aeropòrt[modificar | modificar la font]
La vila es desservida per l'aeropòrt internacional Louis Armstrong de La Nòva Orléans, situat a Kenner a vint minutas de la vila e sos quartièrs del Business District.
Administracion[modificar | modificar la font]
L'ancian cònsol de La Nòva Orleans, remplaçat en mai de 2010 pel democrata Mitch Landrieu, èra lo democrata afroamerican Ray Nagin, elegit un primièr còp a la prima de 2002 puèi de nòu justesa lo 22 d'abril de 2006, mens de uèit mes après lo passatge de Katrina. A la seguida de que, fòrça policièrs demissionèron del New Orleans Police Department, que s'èra compromes per de violéncias pendent Katrina.
Fèstas[modificar | modificar la font]
- La Nòva Orleans es la vila qu'organisa lo mai de festenals del mond: cada an, près de 500 manifestacions[20] son organizadas dins diferents quartièrs.
- Las mai celèbras fèstas son a la sason del carnaval (Dimarç gras), amb de paradas e decòrs flotants. S'amassèron près de 700 000 personas en febrièr de 2007[21].
- Le Festenal de Jazz ( New Orleans Jazz & Heritage Festival o « Jazz Fest »), organizat dempuèi 1969,
Personalitats ligadas à la vila[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- Phil Anselmo (1968-), cantaire de metal
- Louis Armstrong (1901-1971), musician de jazz
- Sidney Bechet (1897-1959), musician de jazz
- Terence Blanchard (1962- ), musician de jazz
- Buddy Bolden (1870-1931), musician de jazz
- Poppy Z. Brite (1967- ), escrivana
- Roy Brown (1925-1981), cantaire de blues
- Truman Capote (1924-1984), escrivan
- Harry Connick, Jr. (1967- ), musician etactor
- Fred Crane (1918-2008), actor e animator de ràdio
- Wallace Davenport (1925-2004) trompetista de jazz
- Fats Domino (1928- ), cantaire de rhythm and blues
- Clyde Drexler (1962- ), jogaire de basquet
- Frank Ocean (1987- ), Rapaire e cantaire
- Champion Jack Dupree (1910-1992), cantaire de blues
- Snooks Eaglin (1936-2009), cantaire de blues
- Marshall Faulk (1973- ), jogaire de fotbòl american
- Louis Moreau Gottschalk (1829-1869), pianista e compositor
- Angela Gregory (1903-1990), escultritz escolana d'Antoine Bourdelle
- Stuart Hamm (1960- ), bassista
- Alice Heine (1858-1925), Princessa de Mónegue, esposa del prince Albert I de Mònegue
- George Herriman (1880-1944), autor de banda dessenhada
- Jeffrey Hunter (1926-1969), actor
- Linda Hopkins (1925), cantaira de rhythm and blues
- Mahalia Jackson (1911-1972), cantaira de negro spiritual e de gospel
- Dr. John (1940- ), musician
- Lonnie Johnson (1894-1970), cantaire blues
- Dorothy Lamour (1914-1996), actritz
- Elmore Leonard (1925-), escrivan
- Peyton (1976- ) e Eli Manning (1981-), jogaires de fotbal american
- Branford Marsalis (1960- ), musician de jazz
- Wynton Marsalis (1961- ), musician de jazz e fraire del precedent
- Percy Romeo Miller (1989), cantaire, actor, jogaire de basquet
- Paul Morphy (1837-1884), jogaire d'escacs
- John Allen Muhammad (1960-2009), criminal
- Ray Nagin (1956- ), cònsol de la vila
- Lee Harvey Oswald (1939-1963), criminal
- Pauley Perrette (1969- ), actritz
- Louis Prima (1910-1978), musician
- Anne Rice (1941- ), escrivana
- John Kennedy Toole (1937-1969), escrivan
- Lil Wayne (1982-), rapaire
- Carl Weathers (1947- ), jogaire de fotbòl american e actor
- Stanley Williams (1953-2005), fondator dels Crips
- Reese Witherspoon (1976- ), actritz
- Birdman, Turk, Juvenile, … e totes los rapaires del labèl Cash Money Records
- Grandpa Elliott, caire
- Percy Robert Miller dit « Master P » (1967-), rapaire
- Curren$y, rapaire
I moriguèron[modificar | modificar la font]
- Antoine Rigau (1758-1820) general d'Empèri de Napoleon Ièr
- Jefferson Finis Davis (1808-1889) unic president dels Estats confederats d'America
Espòrts[modificar | modificar la font]
Clubs professionals :
- de fotbòl american – Saints NFL
- de basquet – Pelicans, NBA (Jazz 1974-1979 ; Hornets 2002-2005 puèi 2008-2013)
- de basebal – Zephyrs, Liga minora de basebal
La mai granda infrastructura esportiva de la vila es l'estadi "Superdome".
Arquevescat[modificar | modificar la font]
Embessonatges[modificar | modificar la font]
La Nòva Orleans es embessonada amb onze vilas [22]:
- Joan dei Pins (comuna d'Antíbol) Occitània
- Caracas Veneçuèla
- Maracaibo Veneçuèla
- Matsue Japon
- Mérida Mexic
- Innsbruck Àustria
- Pointe-Noire (Còngo) Republica de Còngo
- San Miguel de Tucuman Argentina
- Tegucigalpa Honduras
- Glenelg Austràlia
- Belém Brasil
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Havard Gilles, Vidal Cécile, Histoire de l'Amérique française, Flammarion, 2003, p. 393
- ↑ (fr)Havard Gilles, Vidal Cécile, Histoire de l'Amérique française, Flammarion, 2003, p. 402.
- ↑ (fr)Havard Gilles, Vidal Cécile, Histoire de l'Amérique française, Flammarion, 2003, p. 403.
- ↑ (fr)Philippe Jacquin, Daniel Royot, Go West ! Histoire de l'Ouest américain d'hier à aujourd'hui, Paris, Flammarion, 2002, page 59
- ↑ http://books.google.fr/books?id=jq_9Hq8rnlMC&pg=PA20&dq=%22Louis+Duclot%22+Louisiane&ei=k2GBS9qZMZfCM7iE1ecP&cd=7#v=onepage&q=%22Louis%20Duclot%22%20Louisiane&f=false
- ↑ (en) William C. Davis The Pirates Laffite, The Treacherous World of the Corsairs of the Gulf, ed:Houghton Mifflin Harcourt, 2005, pp: 45, 52, 56, ISBN 978-0151004034
- ↑ (fr)Stève Sainlaude, La France et la Confédération sudiste (1861-1865): La question de la reconnaissance diplomatique pendant la guerre de Sécession, éditions L'Harmattan, 2011.
- ↑ (fr) « Au nom de la France, restons unis ! » Les milices françaises de La Nouvelle-Orléans pendant la guerre de Sécession, Farid Ameur, 14 d'octobre de 2008, ed:Institut Pierre Renouvin, site: ipr.univ-paris1.fr
- ↑ Font: donadas del Burèl del cens
- ↑ (fr)J. Meyer, J. Tarrade, A. Rey-Godlzeiguer, Histoire de la France coloniale, tome 1, Paris, Colin, édition de poche, 1991, page 188.
- ↑ (fr)Havard Gilles, Vidal Cécile, Histoire de l'Amérique française, Flammarion, 2003, page 388
- ↑ (fr)La Nouvelle-Orléans sous le mandat de John Watkins
- ↑ (fr)La Nouvelle-Orléans sous le mandat de James Mather
- ↑ (fr)La Nouvelle-Orléans entre 1815 et 1820
- ↑ Recensament de l'an 2000
- ↑ Daissatz los bons temps rodar
- ↑ (fr)Alain Saussol, Joseph Zitomersky, Colonies, territoires, sociétés, éditions La'Harmattan, 1996
- ↑ [www.mla.org/cgi-shl/docstudio/docs.pl?ma]
- ↑ http://www.norta.com/
- ↑ (fr)Bruno Lesprit, Jazz Fest à New Orleans, dans Le Monde web du 6 mai 2006
- ↑ (fr)Eric Leser « Nouvelle-Orléans : le Mardi Gras de la renaissance ? », dins Le Monde ligam
- ↑ Sister Cities designated by Sister Cities International, Inc. (SCI). Consultat lo 8 de junh de 2006.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr) Rodolphe De Koninck, « Le Delta du Mississippi : une lutte à finir entre l’homme et la nature », Hérodote, Paris, La Découverte, Modèl:Numéro, Modèl:2e trimestre 2006, 19-41, (ISBN 2707149519).
- (fr) Ranka Bijeljac e Roland Breton, Du langage aux langues, Gallimard « Découvertes ».


c: text/html

text:
Ribonucleasa
Las ribonucleasas, o RNasas, son d'enzims (nucleasa) que catalizan l'idrolisi de l'ARN dins de compausats mai pichons. Se pòdon dividir en endonucleasas e exonucleasas, e comprenon divèrsas sosclassas dins las classas d'enzims EC 3.1.
Las ribonucleasas son extrèmament comunas, çò que resulta que los ARN an de periòdes de vida fòrça corts dins un mitan non protegit. Un mecanisme de proteccion, per l'ARN, es l'inibidor de la ribonucleasa (ANAR), lo quau abasta una fraccion relativament granda de las proteïnas cellularas (0.1%) e se jonh a cèrtas ribonucleasas (RNAsas) amb una afinitat màger que quina que siá autra interaccion proteïna-proteïna; la constanta de dissociacion (Kd) pel complèxe ANAR-RNasa A es 20 fM jos las condicions fisiologicas. L'ANAR s'utiliza dins la majoritat dels laboratòris qu'estúdian l'ARN per protegir las mòstras de la degradacion de la part de las RNasas del mitan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Illas Kuriles
Las illas Kuriles (o illas Coriles o illas Koriles) (en rus : Kypи́лbckиe ocTpoBa, Kurilskie ostrova), son un archipèla d'illas en majoritat volcanicas, que s'estend en direccion nòrd-èst sus 1 300 km de long dempuei Hokkaidō, au Japon, juscant'a la peninsula de Kamchatka que separa la mar d'Okhotsk (Rus OxóTckoe Mópe ; Jap. オホーツク海 Ohōtsuku-kai) de l'ocean Pacific Nòrd.
Administrativament, l'archipèla fai partit de l'oblast de Sakhalin de la Federacion de Russia.
Las illas son conegudas en japonés coma 千島列島 - Chishima rettō (que vòu dire, archipèla de las Milas Illas) o クリル列島 - Kuriru rettō (archipèla Kuril). Lo nom ven de la lenga daus aborigens aino, dins la quala kur signifia òme.
Las illas[modificar | modificar la font]
L'archipèla de las Kuriles compta un trentenat d'illas e de nombros rochiers per 'na superfícia d'entorn 10 600 km2. Solas 4 de quelas illas son abitadas. Distinguem tradicionelament las Kuriles meridionalas, o Minami-chishima (南千島, lit. « Chishima dau sud »), pròchas dau Japon que las revindicadas sos lo nom de territoris dau nòrd (北方領土, hoppō ryōdo), de las Kuriles septentrionalas, o Kita-chishima (北千島, lit. « Chishima dau nòrd »).


text:
Dijòus, 1.6.2017 03h00
A l’escòla mos professors —qu’èran subretot de professoras— m’an agut explicat que França aviá de frontieras naturalas: un flume coma Ren nos separava d'Alemanha, de montanhas coma los Pirenèus e los Alps nos separavan d'Espanha e d'Itàlia. Amb lo temps me sio avisat que tot aquò èra ben inexacte: sus las doas ribas de Ren se tròba la meteissa cultura renana e alemanica, per exemple, sensa parlar dal fach que foguèc un temps que la frontiera "naturala" entre l'influéncia francesa e la germanica èra en realitat marcaa per los Vòges.
Nòstre imne Se chanta sembla de dire el tanben que las montanhas son de frontieras: obstacles a la realizacion d'un amor, se presentan amb una clara foncion separaoira. Totun, las culturas basca e catalana travèrsan los Pirenèus e una lenga coma l'aragonés es, coma o ditz amb rason lo lingüista Domergue Sumien, per la nòstra una sòrre. E sabèm ben que la cultura occitana se prolònja entrò a nòstras Valadas alpencas.
Al fons, los occitans avèm sovent de montanhas a nòstre orizont. Per los unes, son los Pirenèus o las Corbieras, per d'autres lo Massís Central, per d'autres enfin son los Alps. Penso que ieu, qu'ai pas solament viscut en Occitània, ai totjorn agut de montanhas per orizont. Las de Grenòble que me vegèron nàisser o las dal Dalfinat de mos ancessors mairenals, e nieus las de la Corsega de mon enfança e de mon adolescéncia. Tanben i a de montanhas dins mon orizont mental: la vila de mon paire, Blida, se situa al pè de l'Atlàs argerian.
Se me i chal pensar un pauc, creo que son als Alps que sio mai pregondament estachat. Chasque còp que i passo, me i sento a la maison, dal temps que los Pirenèus me rèstan un pauc misterioses. De ma plana rodanenca estant, constato que regardo mai vèrs lo levant alpenc que vèrs lo ponent vivarés.
De voses pirenencas o d'a l'entorn n'i a una molonaa aicí, a Jornalet, mas aüra me sembla que las alpencas se fan tròp discretas. Mos chars Alps que non sai, vos vòlo escotar.
#6 "e dal sieu airal" (e non "airal" solet)
#3 ajusto que sèm al mens dos de far la promocion de l'occitan vivaroalpenc airal sus Jornalet... Felip e ieu.
N'i a ren aitan per Alvèrnhe.
Es un problèma ja ancian dins l'occitanisme, un desequilibri desfavorable al nòrd occitan en general.
#4 No problemo : 1531 e lo 14 de febrier/Slavanchà la gleiso".
La reviraa proposaa per lo paure Paul Meyer en 1905 es "s'est écroulée" (los Maurinencs serian puèi pas estats tant coljhons que de betre lor gleisa dins una chalancha per lo plaser de se pagar una lavancha). Dos problèmas amb aquesta inscripcion :lo premier es pas grèu, es la finala -o aqui ont encuèi es un - finau que s'auve. Lo segond, mai grèu : la fonccion gramaticala de la finala "slavanchà". Meyer pensa qu'es un part... Legir la seguida
Tot aquò me rapèla de vielhs sovenirs qu'avian fach vibrar mon eime de neò-occitanista, bel temps fa d'aquò.
Apassionat d'escorreguda en montanha, aviai decidit de traversar los Alps de Briançon a Menton. S'ausissia encara occitan demest los pastres e abitants; quina emocion, per ieu qu'aviai, d'aquel temps, se pòt dire, sustot una coneissença empirica de la lenga de mon pichon canton d'Albigés, qu'aquela confrontacion amb de monde de tant luenh que compreniai tan plan!. Una amiga que... Legir la seguida
Mercés, Gerard Joan, per aquest omenatge a las Aups que reschauda mon vièlh cuer. Bon, l'i deu puèi ben aguer un aupenc o l'autre que de quora en quora ven escriure suu Jornalet ; lo problèma vertadier es benlèu pas que pauc d'aupencs escrivon suu Jornalet. Lo problème es que d'aupencs qu'escriven dins l'absolut, n'i a puèi pas tant qu'aquò.
#1 Vertat que n’en caldria eissir de l’arescle dels arlèris del clapàs e dels agremolits mondins…
(Te vas far pielhar dròlle) desconi un brigailh…. Bodíuuu !
Aquí òi ! Ne'n manca de votz, de testimoniatges, d'articles pertocant lo Naut País d'Òc (Daufinat, Auvèrnha, Limosin). Jornalet, recercatz lo monde d'amont que poiriáun adurre lur pèira : siái segur que n'i a, benlèu mens, non sai, mès n'i a.
Lo Naut País Occitan deu venir una de las prioritats de l'occitanisme, culturalament e linguisticament !


text:
Aqueste mot - o meilèu fòrma deu mot- shamborlar (autanplan grafiat dab ch-) que'm sembla poder proviéner deu fr chambouler=hicar en desòrdre, mesclar en har devath-dessús, (cat. capgirar, mesclar en capgirar), o sia que, en aquesta ipotèsi deu dia, la significacion deu mot en gascon contemporanèu que s'ei desviada de la significacion originau possiblament per atraccion onomatopeica e/o confusion dab un aute mot foneticament pròishe, de la familha de shapar, shaparra, "shaparòt" en armanhaqués que vòu díser "shòpa", fr. petite mare cat. bassalet, cf. lhèu lo mot basco xafarratu: refresquir o sia en fr. rincer, cat. esbandir ), d'aquiu possiblament l'auta fòrma "shaporlar" (autanplan grafiat "chaporlar"), per crotzament de chamborlar e de shapar. Lo mot chambouler qu'ei lorenc, deu lorenc qu'ei passat tau francés, puish, segon jo, possiblament deu francés tau gascon "shamborlar" e "shaporlar", puish, enqüèra possiblament, deu gascon tau catalan (xampurrar, xapurrar) e tà l'espanhòu colloquiau (champurrar, chapurrar). L'etimologia de chambouler qu'ei discutida, possiblament de bola, se non de camba (gasc. cama) (la significacion titubear, vacilar deu mot chambouler qu'ei atestada en francés d'autescòps). Totun, lo candidat camba que suposaré ua formacion non lorenca entau mot chambouler, possiblament francomtesa, borgonhona o francoprovençau , adonc un manlhèu en lorenc. Per aquesta rason restrictiva, bola qu'ei l'etimon preferit, çò qui pausa la question subsidària de l'origina de la prumèra sillaba "cham", dilhèu cant, lo deu 'au cant deu huec".
La "r" intèrna qui trobam hens "shamborlar" ,absenta en "chambouler", que rapèra lo cas d'un aute mot gascon:"destimborlar". Aqueste darrèr (qui significa 1- des·har, desmontar, 2- har pèrder lo cap, destroblar), que deriva d'un mot occitan, non gascon e mei "corrècte" etimologicament: destimbolar (har pèrder lo cap, destroblar) (ved. Alibèrt), en gascon "destemblar", id.. A l'origina, lo mot "destemblar "(com en oc. destimbolar) qu'èra deu lexic tecnic deus tisnèrs (des·har lo temble, ved. Palay), d'aquí la significacion prumèra de "des·har", "desmontar", conservada en gascon. Aquesta "r" intèrna qu'ei possiblament devuda a l'influéncia de "borla", varianta de "borra" influenciada peu mot deu francés vielh borrel, d'on deriva bourrelet (Coromines, DECat). "Borletar" en gascon qu'ei assimilable a "borrar" e que significa "possar", "har rotlar". Lo quite mot borrada (cat. xàfec, fr. averse) que vien de "borrar" qui significa "bàter", "trucar", "possar" e lo son equivalent catalan xàfec (gasc. eishagat, fr.averse) que vien de xafar, castelhanisme per esclafar, gasc. "esglachar", fr. écraser.
Quant a l'arradic de shapar, shaparra, que i podem arreconéisher la de shòpa e de sapo, onomatopèia ligada a la hanha e a l'aiga. Aquesta valor expressiva, onomatopeica, deu mot sapo (= harri, chirpo etc), viengut deus pòrts enlà, qu'ei probablament a l'origina deu son succès en gascon. En gascon, shapar qu'a gahat lo camin invèrse de barbotar, que s'a prengut la significacion antiga e caduca d'aqueste darrèr mot: parlar indistinctament, de manèira pòc comprensibla, "parler dans sa barbe" (Palay). Qu'èra precisament la significacion originau de barbotar, mot derivat de barba, uei caduda en desús en gascon, totun conservada en catalan (gasc: shapar = cat. barbotejar). En gascon contemporanèu, barbotar qu'ei sinonime de patolhar, shaupatejar (fr. barboter), que non de shapar. Dit autament, barbotar que s'a perdut ua significacion "ortofonista" tà gahar ua significacion "clapautejaira", mentre shapar qu'a hèit lo camin exactament invèrse. Que podem díser qu'en gascon, los dus mots "shapar"e "barbotar" qu'an escambiat las soas significacions respectivas. La grafia sh- qu'emplegui entà "shapar" qu'ei justificada au mensh foneticament en bèth perméter la distincion shapar (en gràfia de l'IBG: chapà) e chapar (en grafia de l'IBG: tchapà, tyapà) (chapar qu'ei sinonime de galfar, galafar o sia minjar hèra e un chap qu'ei un repèish abondós, ua hartèra cf. Palay e TeG), d'aquiu tanben la mea causida grafica entà shaporlar, a maudespieit de l'auta causida possibla chaporlar qui ei la de Per Noste e deu TeG. La mea causida qu'ei tanben la deu mèste Yan Lafitte qui transcriu lo mot atau: shaporlar e xaporlar, hens la soa reedicion deu diccionari Lespy-Raymond. L'IBG que conserva la causida grafica de l'Escole Gastoû Febus cf. Palay: "chapourlà".
En catalan, xampurrar, var. xapurrar, que i significa "parlar incorrèctament en mesclant mots de diferentas lengas", significacion qu'arretrobam haut o baish dab l'espanhòu chapurrar (parlar ua lenga dab dificultat e en hent pecas). Que i arretrobam au còp lo concèpte de parlar de manèira maishanta, pòc comprensibla deu mot shapar e, aumensh en catalan, lo concèpte de mescladis, de desòrdre, deu mot francés chambouler. En espanhòu, champurrar que significa "mesclar liquors enter si". Las significacions especializadas de "mesclar" qu'a variantas deu mot en catalan e en espanhòu que nse suggereishen lo prèst gascon tà las lengas vesias deu sud que's degó har abans la pèrda totau de la significacion originau deu manlhèu de lenga d'òil en lenga nosta au profieit de la significacion mei "molhada " actuau eretada de l'etimon onomatopeic de shapar.
Aquiu qu'avetz ua navèra ipotèsi etimologica entà sajar d' explicar ua seria de mots qui s'assemblan enter si shens presentar las medishas significacions. Que la cau considerar per çò qui ei: ua ipotèsi de tribalh de mei e en demiei de hèra d'autas, arren de mei. Non la consideri pas briga com a segura ni tan solament com la mei probabla o l'unica valedera. Tà jo, qu'ei sustot l'escadença d'enriquir lo men lexic e de'm har content en partatjar las meas reflexions.


text:
Camping
Le camping les coques d’or, camping GENETS, vous accueille pour vos vacances ou week-end, en famille ou entre amis, dans un cadre verdoyant.
Venez vous reposer dans un paysage exceptionnel sur l’un de nos 65 emplacements accueillant tentes, mobil home et caravanes, mais encore dans nos 34 locatifs regroupant cottages et chalets de caractère où vous serez totalement dépaysé.
Dans ce camping GENETS, profitez de la grande piscine couverte avec pataugeoire mais aussi du jacuzzi. Vos enfants seront ravis de profiter de l’espace aquatique avec ses 3 toboggans qui s’offrent à eux.
Ce camping vous propose de nombreux services qui permettront d’égayer votre séjour. Nous mettons à votre disposition le wifi sur tout le camping, nous proposons également des journaux, un espace laverie, une bibliothèque, une salle télé, une salle de jeux, une salle de fitness, un espace bien être avec son sauna et son hammam, une épicerie.
Par ailleurs, un marché au cœur du camping a lieu une fois par semaine l’été. Vous profiterez également des animations organisées dans le camping, pour les petits comme pour les grands !
Vous cherchez un camping GENETS, venez au camping les coques d’or : le cocktail idéal pour passer des vacances parfaites !Camping GENETS - Camping près d'Anctoville-sur-Boscq - Camping près d'Angey - Camping près d'Argouges - Camping près d'Aucey-la-Plaine - Camping près d'Équilly - Camping près d'Isigny-le-Buat - Camping près d'Yquelon - Camping près de Bacilly - Camping près de Beauchamps - Camping près de Beauvoir - Camping près de Bourguenolles - Camping près de Braffais - Camping près de Brécey - Camping près de Bréhal - Camping près de Bréville-sur-Mer - Camping près de Bricqueville-sur-Mer - Camping près de Buais - Camping près de Carnet - Camping près de Carolles - Camping près de Céaux - Camping près de Cérences - Camping près de Champcervon - Camping près de Champcey - Camping près de Champeaux - Camping près de Champrepus - Camping près de Chanteloup - Camping près de Chavoy - Camping près de Chérencé-le-Héron - Camping près de Chèvreville - Camping près de Coudeville-sur-Mer - Camping près de Courtils - Camping près de Crollon - Camping près de Cuves - Camping près de Donville-les-Bains - Camping près de Dragey-Ronthon - Camping près de Ducey - Camping près de Ferrières - Camping près de Fleury - Camping près de Folligny - Camping près de Hamelin - Camping près de Heussé - Camping près de Hocquigny - Camping près de Hudimesnil - Camping près de Huisnes-sur-Mer - Camping près de Husson - Camping près de Juilley - Camping près de Jullouville - Camping près de La Bloutière - Camping près de La Chaise-Baudouin - Camping près de La Chapelle-Urée - Camping près de La Croix-Avranchin - Camping près de La Godefroy - Camping près de La Gohannière - Camping près de La Haye-Pesnel - Camping près de La Lande-d'Airou - Camping près de La Lucerne-d'Outremer - Camping près de La Meurdraquière - Camping près de La Mouche - Camping près de La Rochelle-Normande - Camping près de La Trinité - Camping près de Lapenty - Camping près de Lolif - Camping près de Longueville - Camping près de Macey - Camping près de Marcey-les-Grèves - Camping près de Marcilly - Camping près de Martigny - Camping près de Milly - Camping près de Montanel - Camping près de Montjoie-Saint-Martin - Camping près de Montviron - Camping près de Moulines - Camping près de Muneville-sur-Mer - Camping près de Notre-Dame-de-Livoye - Camping près de Parigny - Camping près de Plomb - Camping près de Poilley - Camping près de Pontaubault - Camping près de Pontorson - Camping près de Ponts - Camping près de Précey - Camping près de Rouffigny - Camping près de Sacey - Camping près de Saint-Aubin-de-Terregatte - Camping près de Saint-Aubin-des-Préaux - Camping près de Saint-Brice - Camping près de Saint-Brice-de-Landelles - Camping près de Saint-Georges-de-Livoye - Camping près de Saint-Hilaire-du-Harcouët - Camping près de Saint-James - Camping près de Saint-Jean-de-la-Haize - Camping près de Saint-Jean-des-Champs - Camping près de Saint-Jean-du-Corail-des-Bois - Camping près de Saint-Jean-le-Thomas - Camping près de Saint-Laurent-de-Terregatte - Camping près de Saint-Loup - Camping près de Saint-Martin-de-Landelles - Camping près de Saint-Martin-des-Champs - Camping près de Saint-Nicolas-des-Bois - Camping près de Saint-Ovin - Camping près de Saint-Pair-sur-Mer - Camping près de Saint-Pierre-Langers - Camping près de Saint-Planchers - Camping près de Saint-Quentin-sur-le-Homme - Camping près de Saint-Sauveur-la-Pommeraye - Camping près de Saint-Senier-de-Beuvron - Camping près de Saint-Senier-sous-Avranches - Camping près de Saint-Symphorien-des-Monts - Camping près de Sainte-Cécile - Camping près de Sainte-Marie-du-Bois - Camping près de Sainte-Pience - Camping près de Sartilly - Camping près de Savigny-le-Vieux - Camping près de Servon - Camping près de Subligny - Camping près de Tanis - Camping près de Tirepied - Camping près de Vains - Camping près de Vergoncey - Camping près de Vernix - Camping près de Vessey - Camping près de Villedieu-les-Poêles - Camping près de Villiers-le-Pré - Camping près de Virey - Camping près des Chambres - Camping près des Chéris - Camping près des Cresnays - Camping près des Loges-Marchis - Camping près des Loges-sur-Brécey - Camping près du Grand-Celland - Camping près du Loreur - Camping près du Luot - Camping près du Mesnil-Aubert - Camping près du Mesnil-Ozenne - Camping près du Mesnillard - Camping près du Mont-Saint-Michel - Camping près du Petit-Celland - Camping près du Tanu - Camping près du Teilleul - Camping près du Val-Saint-Père - Camping a Genêts


text:
Sant Martin de Vercòrs
Sant Martin de Vercòrs (Saint-Martin-en-Vercors en francés) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament de Droma e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sant-Martin-en-Vercors es un polit vilatge de 360 abitants, niché a 750 m d'altitud, en plena cœur del Parc natural regional del Vercors, a 45 km de Grenòble e a 60 km de Valéncia. Lo climat i es mai doç qu'en tota autra part del Vercors.
Las municipalitats limitrophes son Sant-Julien-en-Vercors, La Capèla-en-Vercors, Corrençon-en-Vercors e Échevis.
Sant Martin de Vercòrs est un beau village de 360 habitants, niché à 750 m d'altitude, en plein cœur du Parc naturel régional du Vercors, à 45 km de Grenoble et à 60 km de Valence. Le climat y est plus doux que dans toute autre partie du Vercors.
Les communes limitrophes sont Saint-Julien-en-Vercors, La Chapelle-en-Vercors, Corrençon-en-Vercors et Échevis.


text:
Mandarina
La mandarina es un agrum. Es lo fruch del mandarinièr, un arbre de la familha dels Rutacèas.
Lo fruch d’un diamètre de 5 a 8 cm es esferica e un pauc plana. Sa popa, sucrada e perfumada, es una de las mens acidas d'entre los agrums, mas conten fòrça granas. Sa rusca es fina, d’una color roge-iranjada.
Una mandarina se divisís sovent en una desena de quartièrs nomenat « perna » en Perigòrd.
Somari
Varietats e caracteristicas[modificar | modificar la font]
La mandarina se pòt aisidament triar sens aisina. Los quartièrs se separant sens perdre de chuc. Aquelas qualitats ne fan un fruch aisit de consomir.
Valor energetica: 40 kcal/100g.
Utilizacion[modificar | modificar la font]
Las utilizacions de la mandarina son las meteissas qu'aquela de l’Irange. Es subretot consomida coma fruch de taula. La rusca s'utiliza per far de licors.
La rusca de la mandarina tanben se pòt utilizar per de preparacions medicalas, subretot en medecina tradicionala chinesa.
Cultura[modificar | modificar la font]
Lo mandarinièr (Citrus reticulata) es un pichon arbre de fuèlhas simplas verdas escuras lusentas. Es originari de l'Asia del Sud-Èst (China e Vietnam). Es conegut en Euròpa sonque dempuèi lo començament del sègle XIX.
Es cultivat en Espanha, en Argeria, Tunisia, Marròc e als Estats Units d'America. Dins las zonas tròp frejas, s'empeuta sus Poncirus per suportar los ivèrns mai sevèrs.
Produccion[modificar | modificar la font]
La mandarina comuna es pauc a pauc remplaçada per d'ibrids sens grana, coma la clementina (ibrid de l’irange doç e de la mandarina)
Lo autres ibrids son la clemenvilla (crosament del tangelo e de clementina) e las ortanicas (ibrides de tangerina e d’irange).
Composition[modificar | modificar la font]
Galerie d'images[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]

Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Catégorie:Flore (nom vernaculaire) Catégorie:Rutaceae Catégorie:Agrume


text:
Institut d'Estudis Occitans
11, carrièra Malcosinat
31000 Tolosa
Tél.: 09.62.56.09.91
- 2007-2017 : 10 ans de la Comission Toponimica Occitana
- Jornada d'InFormacion : 18/11/2017 - Mèfi : ANNULADA
- N'i a pro d'èsser mespresats !
- Las ajustas lengadocianas
- Bonas vacanças d'estiu de 2017 !
- Lo n°160 d'Anem Occitans es sortit !
- Novèla edicion actualizada del diccionari Francés-Occitan de Cristian Laus en çò de IEO Edicions
Du 29 janvier 08:55 au 23 février 09:55 - Luòc: Bordeaux
Le DU Occitan spécialité Culture, patrimoine et spectacle vivant est ouvert en formation continue. Les cours auront lieu entre mars et juillet 2018. Ne saber mai
Jeudi 1er février 09:37-10:37 - Luòc: Anglet
La commune d’Anglet propose un CDD de trois mois afin de réaliser le contenu d’une exposicion permanent e dédiée à spécifiquement à la langue et à la culture occitane-gascone. Ne saber mai
Jeudi 1er février 10:47-11:47 - Luòc: Pau
La FIMOC propose une mission de service civique afin de mener une enquête sociolinguistique relative à la place des médias occitans dans la société. Ne saber mai
Lo primièr servici que bòta en relacion emplegaires e demandaires d’emplecs a l’entorn de lor competéncia en occitan, mas pas solament.
Lo Servici de l'emplec conten las meteissas ressorsas que tota agéncia per l'emplec a saber d'aisinas a destinacion dels que cèrquan un emplec amb :
- Totas las ofèrtas d'emplec ont l'occitan fa mestièr (recèrca per tipe d'emplec, zòna geografica..)
- De ficas explicativas : coma bastir un curriculum vitae, coma aprestar una intrevista d'embaucha, coma mandar una candidatura espontanèa...
- Un agendà de formacions ponctualas a l'entorn de la lenga occitana.
- De paginas descriptivas e recapitulativas de las autras formacions permanentas en occitan o sus la lenga occitana.
- La possibilitat d'enregistrar son perfil de demandaire accessible als emplegaires.
- La possibilitat de postular en linha a una ofèrta d'emplec
- La possibilitat d'enregistrar de critèris de recèrca e de se crear un alèrta mail per èsser tengut al fial de las novèlas parucions.
Mas tanben per facilitar lo trabalh d'emplegaires amb :
- La posibilitat de segur de postar sas ofèrtas d'emplec
- L'accès per login als demandaires d'emplec que auràn sasit un perfil
- De ficas practicas per facilitar lo trabalh ligat a l'emplec o a la creacion de l'emplec (coma trobar d'ajudas per un novèl emplec, coma fargar un contracte de trabalh dins las règlas, un butletin de salari...).
Al delà d'aquel portalh internet, lo Servici de l'emplec rensenha sos utilizators per telefona, publica las ofèrtas d'emplec dins de facultats, ostals dels joves, centres d'informacions. Un vertadièr relai de l'activitat culturala e economica en occitan e un trempolin per l'embaucha de novèlas personas o per trobar sa dralha dins un trabalh en occitan.
Lo Servici de l'Emplec es estat realizat amb l'ajuda del Conselh Regional Miègjorn-Pirenèus, del Conselh Regional d'Aquitània, del Conselh Regional Provença-Alps-Còsta d'Asulh e del Ministèri de la cultura e de la comunicacion (Direccion Generala a la Lenga Francesa e las Lengas de França)


text:
Le livre du lapiaz le fumer
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
- Arreter de fumer avec la cigarette électronique ?
- Alex qui fume
- La P'tite Fumée - Fusible -
- La P'tite Fumée - Le Bikini - Toulouse (Official Teaser)
- La methode simple pour en finir avec la cigarette ! Allen Carr ! Chapitre 3 " Résumé "
- Alex qui fume
- serre de canabis
- La P'tite Fumée - Premier Album - Triboux -
Arreter de fumer avec la methode de Christophe Tixier
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
Kaamelott Book I - Volume 2
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
Arreter de fumer avec la methode de Christophe Tixier
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
serre de canabis
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
Cigarette électronique, appel à témoins et étude bidon - Oneshot s03e12
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
La méthode simple pour en finir avec la cigarette ! Allen Carr Chapitre 2 " Résumé "
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
serre de canabis
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
Arreter de fumer avec la cigarette électronique ?
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
Quelle cigarette électronique conseiller aux fumeurs ?
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
LE CRACK: LES CAILLOUX DE L'ENFER
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
La methode simple pour en finir avec la cigarette ! Allen Carr ! Chapitre 3 " Résumé "
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
La P'tite Fumée - Le Bikini - Toulouse (Official Teaser)
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.


text:
Beaucroissant
Beaucroissant en arpitan ( Beaucroissant en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat es celèbra per la siá fièra annala existenta dempuèi 1219, a causa del pelegrinatge de La nòstra-Madama de Parménie[1].
La commune est célèbre pour sa foire annuelle existant depuis 1219, due au pèlerinage de Notre-Dame de Parménie[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- Paginas utilizant d'arguments duplicats dins los apèls de modèl
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Ortografia de verificar
- Paginas amb ligams de fichièrs copats
- Portal:Daufinat/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Portal:Arpitània/Articles ligats
- Comuna arpitana dau Daufinat
- Comuna d'Isèra


text:
17/12/2015
Raibe negre 9 per Gilbert Borgés
Nuech autorn de la gara. Daus pilòts de fuelhas esperen l'eslapiada d'un qu'auriá pas fach atencion. Nonmas un paubre lampiron que vai passar la nuech tot solet dins la ploia. Bistròts barrats. Guichon barrat. Merchand de jornaus barrat. Sala d'espera. Voida. Radiators copats. Lo freg tomba. Sembla me venir dau dedins. Me recroquilhe sus la chadiera metalica. Monte lo còu de la vesta. Baisse la testa. Enquera un quart d'ora.
Quò vai estre temps. Suerte sus lo quai. Tant freg coma dedins. Lo tren vai 'ribar : un signau roge ditz de pas traversar. Vira d'uelh a mança. Vira d'uelh a drecha. Ren. Traverse.
'Ribada dau tren. La pòrta dau prumier vagon 'restada bien davant me. Leve los uelhs. La coneisse còp-sec. Aliça. Trenta-dos ans que nos som pas vusts. A pas talament chamjat. Mens que me. A totjorn sas p'itas ridas au cuenh daus uelhs que s'era 'trapadas a fòrça de rire. Los piaus un pauc mens longs. Un pauc mai gris.
Aliça. Trenta-dos ans que nos som desseparats. Per ma fauta. O la siá. O la nòstra. Sabe pus. Trenta-dos ans que la rencure. Trenta-dos ans que la gaite. Que fot dins queu tren que deu me tornar ma filha de l'internat ? La vese tant surpresa coma me. Era per davalar. Apoia sus lo boton. La pòrta se drueba pas. Vire la ponhada de mon costat. La pòrta demòra barrada. Pause ma man sus la vitra. Pausa la siá de l'autre costat. Exactament au mesme endrech.
Desjá lo tren tòrna partir. Lo seg sus quauques pas. Mos uelhs dins sos uelhs. Sos uelhs dins los meus. E puei tire ma man e la laisse se'n anar. Me revire. Sus lo quai, ma filha m'espiá bizardement.
Gilbert Borgés
06:55 Publié dans Raibes negres e Istòrias minuta de Gilbert Borgés | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Dimenge, 7 de genièr de 2018, 03h00
L'Inquisicion se creèt en 1184 en Occitània per combatre los catars e justificar la colonizacion francesa d'una bona partida del país nòstre. Qualques sègles pus tard, en 1478, la reina Isabèl de Castelha creèt lo dich Tribunal del Sant Ofici de l’Inquisicion, sus suggestion de son confessor, lo prior de l'òrdre dels Domenicans Tomás de Torquemada. La tòca èra de combatre los mal nomenats "marranos", çò es los josieus e los musulmans convertits al catolicisme per obligacion estatala, mas qu'en secret contunhavan de practicar lors religions. Aquel tribunal de l’Inquisicion espanhòla menaçava e punissiá los ciutadans qu'obesissián pas a la doctrina del poder religiós e civil, e o fasiá amb de jutges nomenats dirèctament per l'estat. Los jutjaments se debanavan generalament amb de torturas fisicas e se forçava los acusats de confessar e reconéisser lors èrrors. Puèi, qualques unes podián tornar al "camin corrècte", del temps que d'autres èran dirèctament encarcerats o cremats sul lenhièr.
L'afar dels presonièrs politics catalans ramenta fòrça aquelas practicas inquisitorialas. D'un caire, lo govèrn espanhòl menaça totes los independentistas catalans, e s'es quitament dich que totes los qu'an participat a qualque manifestacion independentista pòdon èsser jutjats per rebellion. E de l'autre, vesèm de jutges nomenats pel poder politic prene de decisions ordenadas pel govèrn de l'estat.
De fach, en plen sègle XXI, avèm vist renàisser totas las practicas inquisitorialas. Dins los jutjaments se demanda als acusats s'accèptan la Constitucion espanhòla e s’accèptan l'aplicacion de l'article 155. E lor o fan reconéisser jos tota mena de pressions. De mèdias e de partits politics espanholistas promòvon constantament l'òdi devèrs Catalonha, de grops violents ultradrechistas agarrison lo pòble amb totala impunitat dins totes los Païses Catalans, e los politicians independentistas catalans son meses en preson preventivament, en tot esperar d'èsser jutjats. Tant los que son en preson coma los que son en libertat jos caucion son acusats de sedicion e rebellion e riscan una pena de fins a 30 ans de preson. Segon la lei espanhòla son tractats coma de terroristas e pòdon demorar en preson preventiva fins a 10 ans abans d'èsser jutjats, e tot aquò solament per aver defendut pacificament d'idèas politicas que contravenon a la Constitucion espanhòla, una Constitucion que lo partit qu'ara es al govèrn de l'estat refusèt al moment de son aprovacion.
Un dels quatre independentistas catalans que rèstan en preson es lo vicepresident de la Generalitat de Catalonha, Oriol Junqueras. El, après èsser reelegit a las eleccions regionalas del 21 de decembre passat, convocadas excepcionalament pel poder de l'estat, demandèt, una revision de sa preson preventiva, per poder exercir son cargue public. Dijòus passat, foguèt entendut pels jutges de la Cort suprèma espanhòla e se declarèt un òme de patz que respectava la lei. Mas los tres jutges decidiguèron a l'unanimitat de lo manténer en preson. L'acusan de defendre publicament l'independéncia e lo drech de vòte. Dins lor rasonament, los tres jutges an acusat Junqueras d’èsser responsable de la violéncia de l'estat contra los catalans en tot justificar las violéncias policièras del 1r d'octòbre passat contra lo mond que volián votar.
Aquò passa totas las òscas possiblas. D'un latz, l'estat espanhòl respond amb violéncia a la question independentista catalana, e de l'autre la justícia espanhòla atribuís aquela violéncia al vicepresident de la Generalitat de Catalonha. Es delirant, es escandalós.
#4 E ben aquela, empèga, tè ! Los Josièus son responsables dels camps de la mòrt ? Los Palestinians son responsables del secutiment qu'exercís l'estat integrista israelian ? Los catars son responsables dels brutladors qu'abrandèt la santa puta inquisicion ? Donc, se vòli préner tot çò tieu per ne jausir a ta plaça, me basta de te maselar a còps de destral, per o te préner tot, e tu, ma victima, ne seràs responsabla ? Caucanha ! Ont ai fotut lo flingue ? M'en vau far las crompas... Legir mai
Es evidentament escandalòs, mès es possible perque l'opinion generala espanhòla o accepta o sosten.
Consi s'explica aquò? S'agís d'indignacion o d'escandalizacion selectiva, se non que d'òdi simple, e cal luitar contra l'incoerencia de las consciéncias e le racisme.
En defòra d'Espanha, cal menar una campanha d'escandalizacion tanben.
lo que passa als vehins afecta directa o indirectament a tothom.
interessant.
pasmens perdon si me tòrni díder, mès lo problèma de passar lo temps a parlar deus vesins, es qu'end'evocar Occitània los mediàs occitans deishan la plaça a aquera mena d'analisis :
https://www.youtube.com/watch?v=TP7wQeJmM7M
a quand un Jornalet ende bastir Occitània, e pas ende satis·héser sons redactors dens sas passions particularas ?
Son els los jutges, los responsables de la violéncia que finirà per arribar... Mas es pas la tòca de Madrid? Se trobar l'occasion de dintrar d'a fons dins l' Inquisicion... Los vièlhs imperialismes tenon un molon d'enganas per mestrejar los pòbles que volontan la libertat.
les victimes son les responsables de la violéncia.
Lo franquisme, adara l'inquisicion, banlèu la colonizacion de las Americas? Qu'èm au sècle XXI b'ei temps de deishar los anachronismes e d'analizar l'arrepression espanhòla dab lo son contexte vertadèr non ? Aqueths esbariments istorics b'an aflaquit lo sostien estrangèr a Catalonha, arrés ne creit qu'Espanha e sii ua dictatura o la man d'ua inquisicion navèra. E'vs esmaginatz lo quite Puigdemont tractar Espanha d'inquisicion? E l'atz déjà entenut a dìser que Rajoy ei Franco? Nani p... Legir mai
"avèm vist renàisser totas las practicas inquisitorialas", non, pas encara totas! Junqueras es pas encara estat estirat, tustat, flagelat, bastonat ni cremat en plaça publica. Lo PP a encara de ressorças!
Dau moment que l'inquisicion siaja una pratica espanhòla e pas francesa, l'òm pòd durmir tranquile.
Segur en Franca i a pas enguera de tribunaus inquisitòris mas renha la democracia e lo respect dau pòple, daus regionalisme e de la reconaisença de las lengas non oficialas.


text:
Olibrius
Flauius Anicius Olybrius (mòrt en 472), mai conoissut coma Olibrius[Olibri?], fuguèt un emperaire roman d'Occident que reinèt quauquei mes en 472 a la fin de l'Empèri Roman d'Occident. Succediguèt a Anthemius e fuguèt remplaçat per Gliceri. Obtenguèt rapidament lo sostèn dei Borgondas qu'ocupavan la màger part d'Itàlia mai moriguèt d'idropisia a la fin de 472, après solament quauquei mes de rèine. Après sa mòrt, lei senhors borgondas, mèstres vertadiers de la peninsula, podián pas venir emperaires e quatre mes fuguèron necessaris per trobar un successor.


text:
Événements contenant la ou les locutions cherchées
2 événements affichés, le premier en 1190 - le dernier en 1190
Mariage de Guillaume-Raymond Ier de Moncade avec Guillemette de Castelviel
Guillaume-Raymond Ier de Moncade épouse en 1190 ou 1193 Guillemette de Castelviel, sa cousine, fille de Guilhem IV de Castelviel et de Balasqueta de Vilademuls. Leurs enfants sont :
Guillemette de Castelviel lui apporte en dot la baronnie de Rosanes et la ville de Martorell.
Naissance de Guillaume-Raymond II de Béarn
Guillaume-Raymond II de Béarn ou de Moncade naît en 1190, fils de Guillaume-Raymond Ier de Moncade et de Guillemette de Castelviel.


text:
Istambol
Istambol (en turc: İstanbul, en grèc: Kwvσtavtιvoύπoλις = Kōnstantinoúpolis, e en turc d'abans 1930 Konstantinopolis, Konstantiniyye) es la vila pus granda de Turquia. Es escambarlada sus l'estrech del Bosfòr, amb una riba europèa e una riba asiatica (Escutari). Sa superfícia totala es de 1538,77 km².
Lo gentilici es istamboliòta.
Abans l'an 330 lo nom de la ciutat èra Bizanci. Entre 330 e 1930 ap. JC se disiá Constantinòble. En 1930, dins lo contèxt general d'una reforma de la lenga e de l'escritura turcas, Atatürk donèt a l'aglomeracion de la vila lo nom popular d'Istambol (en turc İstanbul, que podriá venir del grèc eἰς tὴv πόλιv [is tim ˈbɔlin] “a la vila”).
Embessonatges[modificar | modificar la font]
- Barcelona (Espanha)
- Berlin (Alemanha)
- Buenos Aires (Argentina)
- Budapèst (Ongria)
- Busan (Corèa del Sud)
- Caracas (Veneçuèla)
- Venèsia (Itàlia)


text:
01
set
Festenal Trad'Azun - Jornada del 1èr de setembre
Del : 01 setembre 2017 21:00
Al : 01 setembre 2017 23:59
Luòc : 4 Place de la Mairie, 65400 Arrens-Marsous, France
Tipe : Balèti
Airal lingüistic : Gasconha
i
Programacion del 1èr de julhet
21 h : dobertura del festenal
21 h à 2h : balètis amb Cocanha e Trencadit (Occitània)
Pendent tota la durada del festenal
SALON DE LUTERIA d'instruments tradicionals
RESTAURACION amb platèus repais confeccionats per los nòstres benevòls. La carn ven de la bocariá d'Arrens, o de la bòria. Las verduras d'un productor local de la plana. lo pan del fornièr. Lo fromatge del còl del Soulor. Los iogorts de la bòria locala.
ESTANQUET cat 2. Entrepans e pastissariás tota la jornada.
CANTERAS dobèrtas a totes amb libretons de cants a disposicion.
Informacions practicasTarifas :
- Balèti: 8€ / gratuit pels mens de 16ans
Contactes :
Site del festenal : Associacion Encadence - http://en-cadence.jimdo.com/
Clément (estagis, laütièrs, musicians) : 06.52.82.30.11 / Robert (organizacion): 06.30.70.65.46
Inscriptions en ligne


text:
occitan. Lo BLOG TOT EN OC du pays Occitan.Langue occitana.Occitan occitanie, occitanesque. Diversite de l'Occitanie culturelle. Differentes formes dialectales.Peintures logiciels informatiques, nouvelles. Commentaires de la mode de l'actualite defini par les mass medias dominants.Poesie. coups de coeur. Politique et diversite. l'unesco e la diversite en France. Hypocrisie de droite et de gauche. Le cancer jacobin. croisade e cathare. Grands massacres.
mercredi 27 juillet 2011
sylvia a toi
dimanche 17 juillet 2011
Se dius o vòl
Acabat lo temps....
A la mòrt venguda
A la meuna filha.
Acabats los mots.
Que dison pas ren.
Pausa farem,
Per plorar
pornografia e enganas flicardas
Desencusatz me . Aquò's pas de ieu.
M'es arribat qualques còps de veire çò meteis sus un siti occitan coma mescladis e còps de gula . E tanben el qu' o sabia pas. Milanta còps mercès...
Me pensi que son los flics françès especialisats dins lo net, que trabalhan a la françèsa, finaudament per descorar los moviments "regionalistas" , quitament siai pas qu'un blog trassonèl e ridicul sai que . Un blòg juste per de dire, amb los autres, que sem encara occitans.
Lo meu blòg es quitament un blòg trassonèl qu'amenaça pas degun. Coma la majoritat dels autres blogs occitans .
Per dire que cal pas oblidar que foguèt França qu'ensenhèt la metòda als Pinochet , Videla e autres . França demòra universalista.
E dire que la pornografia me dona l'enveja de vomir....
Levat que sabi pas consi m'en desempegar .
samedi 16 juillet 2011
libertat de legir , de dire , e de pensar
Cresiai qu'èra totjorn possible de citar un extrach d'un libre, a las condicions de donar totas las entresenhas, autor editor ece....
M Eygun ditz que se pòt pas...o sabiai pas...
Adishatz,
Ne'vs coneishi pas e ne sèi pas lo vòste nom.
Totun, qu'èi podut véder sus un blòg ont escrivètz tròç de libes publicats per Letras d'òc (extrèits escriuts e oraus).
Per exemple, la cubèrta deu libe de Micheu Chapduèlh titolat La Fada multicarta, dab extrèits en seguida.
Be sembla que ne coneishetz pas briga las leis qui emparan los drets deus creators, sian autors (dens aqueth cas Micheu Chapduelh) sian illustrators (dens aqueth cas Frederic Fijac) sian editors : ací Letras d'òc qui ei proprietària deus drets pertocant aqueste libe.
Dilhèu que credetz que los libes son fabricats a gratis… E totun, publicar un libe occitan qu'ei hèra mei mauaisit que de publicar en francés o dens ua auta lenga.
La mendra de las causas que seré estada de'ns demandar l'autorisacion de citacion…
Donc, duas possiblitats :
– Que'ns demandatz adara l'autorisacion de publicar extrèits deus libes qui publicam. Que seré çò de miélher tà tots e tà la cultura occitana tot prumèr.
– Mes, se ne volètz pas demandar la nosta autorisacion (per rasons ideologicas o autas…), que serem obligats de demandar a l'aubergaire deu vòste blòg d'arrespectar las leis suus drets d'autor e d'editor.
En tot esperar la vòsta responsa
Lo Director de Letras d'òc
Joan Eygun


text:
Miravi lo cèl e l' estelada ,
De liaçes de lums, que rajavan,
Dins l'escurina, de nuèch clavada.
Traucada, de crids amudits ,
Desiranças d'òmes , de femnas ,
per de paraulas desliuradas.
Per ne poder cridar son crid .
Enfants melhors venguèsson,
Que parlan, que s'ofegesson
De l'ausir d'avenir inausit ;
Per donar sa lenga al cèl.
Al cridal, se jutja la vida
Al resson, se vei l' espelida .
De nòstre lenga sebelida.
Que la nos tornen renadiva.
Ja la relòtge pica l'ora .
Per cadun , tre sortit del brèç
Consí se jaire al plond
Qu'un dieu poderós nos alise.
Un brava camin bartassièr ,
Ont caminan los davancièrs .
Unes que parlarián que mondin,
Amb son rire trufaire.
Qu'un orgasme bèl nos bolega
Un frenís de rebrossa pèl
Una aurassa desconeguda
Nos venga reversinar la pèl,
Per que la rosal se plorèsse .
Lagremas de sang e de mèl.
E que tindan los sons novèls.
AF


text:
Miracle. Ièr dimècres, lo governament a anonciat una lei per la
signatura de la Charte des langues Regionalas . Dison
ren sus la seguida dins la Depêche. Quand? Ont ? Cal recampar lo Senat e la Cambra a
Versailles?
Espèram sonque qu'aurem la resulta pron lèu , que tot aquò poirà
s'endevenir abans abrial 2014.
Dins la meteissa dralha pareis que França va se remembrar de la RETIRADA dels paures catalans e espanhòls.
Espèram qu' an pas dins l'idèa d' encavar Catalonha qu'es a l'abroa de
l'independéncia.
Per soscar mai aqui çò que se pòt legir dins lo Matin.
Que
d'aquel temps M Vals s'espaventa que i aja una autra lenga oficiala
dins Corsa : lo còrse !!!
Espantant non?
Causissètz la vòstra patruòla .


text:
Legir en occitan : divèrsLexics de terminologia
L’institut d’Estudis Occitans a menat dempuèi 2007 un trabalh de terminologia qu’a per tòca de porgir al public lexiques tematics a prepaus d’un vocabulari tecnic en occitan, per poder utilizar cada jorn una lenga moderna.
Escrich lo 20-09-2010 par Valentin
Es a l’Estivada que se remetèron los prèmis als dos ganhants del concors de literatura pels adolescents organizat per l’IEO en debuta de 2009.
Escrich lo 16-07-2010 par Valentin
Lo divendres 30 de julhet a 18 oras sus l’espaci de l’IEO a l’Estivada de Rodés, seràn remeses los prèmis als dos ganhants del concors de literatura per adolescents.
Escrich lo 27-04-2010 par Valentin
Un quinzenat d’òbras concorran pel concors d’escritura que l’Insitut d’Estudis Occitans inicièt per tal de remediar a una manca dins la literatura per adolescents. Compte tengut de la talha d’aquelas òbras, podèm dire qu’es una capitada al nivèl de la participacion.
Escrich lo 26-11-2009 par Valentin
L’IEO lançèt doncas un prèmi literari per desvelopar lo nombre de novèlas o romans virats cap al public de 10 a 16 ans. Es dubèrt a totes. Se pòt escriure dins totes los dialèctes de l’occitan. Los escriches son de mandar a l’IEO avans lo 28 de febrièr de 2010.


text:
Goliat
Goliat (en ebrèu: גָּלְיָת) es un personatge biblic, conegut per son afrontament amb lo futur rei d'Israèl, Dàvid. Es descrich coma un gigant de Gat, amb una auçada de sièis coides e un pam (siá gaireben 2,90 m) amb sièis dets a cada man e a cada pè. Goliat es anat desfiar los israelitas e es entrat en combat singular amb Dàvid que foguèt lo sol a gausar luchar contra el. Dàvid botèt un calhau dins sa fonda e tirèt sus Goliat. La pèira se clavelèt al bèl mitan del front del gigant, que tombèt al sòl. Dàvid correguèt cap a Goliat, li prenguèt l'espasa e amb l'arma li talhèt lo cap.
La frasa "Dàvid contra Goliat" exprimís l'idèa d'un combat inegal mas valent.


text:
Institut d'Estudis Occitans
11, carrièra Malcosinat
31000 Tolosa
Tél.: 09.62.56.09.91
- 2007-2017 : 10 ans de la Comission Toponimica Occitana
- Jornada d'InFormacion : 18/11/2017 - Mèfi : ANNULADA
- N'i a pro d'èsser mespresats !
- Las ajustas lengadocianas
- Bonas vacanças d'estiu de 2017 !
- Lo n°160 d'Anem Occitans es sortit !
- Novèla edicion actualizada del diccionari Francés-Occitan de Cristian Laus en çò de IEO Edicions
Jeudi 1er février 09:37-10:37 - Luòc: Anglet
La commune d’Anglet propose un CDD de trois mois afin de réaliser le contenu d’une exposicion permanent e dédiée à spécifiquement à la langue et à la culture occitane-gascone. Ne saber mai
Jeudi 1er février 10:47-11:47 - Luòc: Pau
La FIMOC propose une mission de service civique afin de mener une enquête sociolinguistique relative à la place des médias occitans dans la société. Ne saber mai
Au parat d’ua entrevista d’emplec, las negociacions qu’arrepresentan lo cap deu procèssus : qu’avetz responut a ua auhèrta o mandat ua candidatura espontanèa, l’entrepresa que’vs seleccionè entà passar l’entrevista. Adara arriba la fin de l’entrevista e podetz parlar de las condicions.
La règla màger qu’ei de ne pas jamei aviar las negociacions abans la fin de l’entrevista. Se’n parlatz pendent ua sonada o dens la letra de motivacion, l’emplegaire que’s va pensar que cercatz mei un salari que non pas un tribalh e se parlatz d’aquò entà aviar l’entrevista d’emplec que vatz dar l’impression de pensar que lo recrutament qu’ei hèit, e consideratz qu’ei ganhat e donc qu’ei a l’emplegaire de s’adaptar a las vòstas exigéncias.
Abans de negociar qué que sia, que’vs calerà pensar a la question seguenta :
- quau ei lo vòste poder de negociacion ?
Atau com dens cada negociacion, la resulta que depen deus poders de negociacion de las duas partidas.
Prumèr, que vam véger los factors que van influar la negociacion e dens quin sens.
L’auhèrta d’emplec :
- L’auhèrta dona un escart possible atau com "de 1500 a 1750 € mesadèrs”. Qu’apareish alavetz plan evident qu’auretz de negociar tot en demorant dens lo limit. Que’vs calerà tanben pensar que l’entrepresa va hèr la sua causida en foncion d’un bon rapòrt qualitat-prètz entremiei los candidats, donc mei e demandatz mei e’vs calerà poder justificar d’un perhiu ideau. Ne serveish pas ad arren de’s presentar a ua auhèrta dab ua remuneracion hèra mei baisha que çò que voletz.
- L’entrepresa anóncia un prètz hèra mei baish qu’aqueste deu mercat e precisa sonque "de negociar”. Aquiu que serà a vos de’vs posicionar, de’vs véner tot en pensant que jamei un emplegaire ne paga pas en foncion d’ua persona mes deu pòste a tiéner. Qu’auretz donc de plan pensar de ne pas estar desconectat deus imperatius deu mercat (avetz de conéisher los salaris en vigor dens lo sector d’activitat en question).
Lo mercat de l’emplec :
Plan segur que cau analisar la vòsta situacion en tiéner compte deu segment deu mercat de l’emplec.
- S’ètz dens ua profession on la demanda de tribalh (entrepresas qui recrutan) qu’ei hèra mensh hòrta que l’auhèrta de tribalh, ne poderatz pas ensajar de negociar. Senon, l’emplegaire que prenerà lo segond de la lista.
- Au contrari, dens ua situacion dab ua demanda de tribalh hèra mei importanta que l’auhèrta, qu’auretz normaument la possibilitat de profieitar de condicions de las bonas suu mercat. Quan seré gràcias a condicions particularas ne’vs cau pas abusar deu vòste poder de negociacion, senon a tèrmi la vòsta situacion serà tancada per manca de hidança. E entà las possibilitats de progressar, l’emplegaire cercarà quauqu’un que ne’u dona pas l’impression de hèr un chantatge gràcias a la sua posicion favorabla.
Considerar l’ensem de la vòsta remuneracion :
Abans de negociar vos cau plan pensar a çò que representa l’ensem de la vòsta remuneracion : tretzau mes, prevedença, participacion, interessament a la chifra d’ahar, tiquets restaurant...


text:
La circonscription isarienne
La 2ème circonscription du département de l' Oise est composée de 173 communes isariennes (Abancourt, Abbecourt, Allonne, Auneuil, Auteuil, Bachivillers, Bazancourt, Beaudéduit, Beaumont-les-Nonains, Beauvais, Berneuil-en-Bray, Berthecourt, Blacourt, Blargies, Boissy-le-Bois, Boubiers, Bouconvillers, Boury-en-Vexin, Boutavent, Boutencourt, Bouvresse, Briot, Brombos, Broquiers, Buicourt, Campeaux, Canny-sur-Thérain, Cauvigny, Cempuis, Chambors, Chaumont-en-Vexin, Le Coudray-Saint-Germer, Le Coudray-sur-Thelle, Courcelles-lès-Gisors, Crillon, Cuigy-en-Bray, Daméraucourt, Dargies, Delincourt, La Drenne, Elencourt, Enencourt-Léage, Enencourt-le-Sec, Eragny-sur-Epte, Ernemont-Boutavent, Escames, Escles-Saint-Pierre, Espaubourg, Fay-les-Etangs, Feuquières, Flavacourt, Fleury, Fontenay-Torcy, Formerie, Fouilloy, Fresne-Léguillon, Frocourt, Gerberoy, Glatigny, Goincourt, Gourchelles, Grandvilliers, Grémévillers, Grez, Hadancourt-le-Haut-Clocher, Halloy, Hannaches, Le Hamel, Hanvoile, Hardivillers-en-Vexin, Haucourt, Hautbos, Hécourt, Héricourt-sur-Thérain, ...) réparties sur 5 cantons pour les élections législatives de 2017 qui sont : Grandvilliers, Chaumont-en-Vexin, Beauvais-2, Mouy, Beauvais-1.
Les candidats officiellement déclarés aux législatives de la 2ème circonscription sont au nombre de 11 candidats ( 5 femmes et 6 hommes). Le nombre des Oisiens de la 2ème circonscription inscrits sur les listes électorales s'élève à 88732 inscrits.
Le premier tour des élections législatives 2017 dans la 2ème circonscription a enregistré un taux d'abstention important : 51.51 %. Le second tour a connu un taux d'abstention élevé de 56.48 %.
Liste des candidats de la 2ème circonscription - Oise
Les communes isariennes appartenant à la 2ème circonscription
Abancourt , Abbecourt , Allonne , Auneuil , Auteuil , Bachivillers , Bazancourt , Beaudéduit , Beaumont-les-Nonains , Beauvais , Berneuil-en-Bray , Berthecourt , Blacourt , Blargies , Boissy-le-Bois , Boubiers , Bouconvillers , Boury-en-Vexin , Boutavent , Boutencourt , Bouvresse , Briot , Brombos , Broquiers , Buicourt , Campeaux , Canny-sur-Thérain , Cauvigny , Cempuis , Chambors , Chaumont-en-Vexin , Le Coudray-Saint-Germer , Le Coudray-sur-Thelle , Courcelles-lès-Gisors , Crillon , Cuigy-en-Bray , Daméraucourt , Dargies , Delincourt , La Drenne , Elencourt , Enencourt-Léage , Enencourt-le-Sec , Eragny-sur-Epte , Ernemont-Boutavent , Escames , Escles-Saint-Pierre , Espaubourg , Fay-les-Etangs , Feuquières , Flavacourt , Fleury , Fontenay-Torcy , Formerie , Fouilloy , Fresne-Léguillon , Frocourt , Gerberoy , Glatigny , Goincourt , Gourchelles , Grandvilliers , Grémévillers , Grez , Hadancourt-le-Haut-Clocher , Halloy , Hannaches , Le Hamel , Hanvoile , Hardivillers-en-Vexin , Haucourt , Hautbos , Hécourt , Héricourt-sur-Thérain , Hermes , Hodenc-en-Bray , Hodenc-l'Evêque , La Houssoye , Jaméricourt , Jouy-sous-Thelle , Laboissière-en-Thelle , Labosse , Lachapelle-aux-Pots , Lachapelle-Saint-Pierre , Lachapelle-sous-Gerberoy , Lalande-en-Son , Lalandelle , Lannoy-Cuillère , Lattainville , Lavacquerie , Laverrière , Lavilletertre , Lhéraule , Liancourt-Saint-Pierre , Lierville , Loconville , Loueuse , Martincourt , Le Mesnil-Conteville , Le Mesnil-Théribus , Moliens , Monceaux-l'Abbaye , Monneville , Montagny-en-Vexin , Montjavoult , Montreuil-sur-Thérain , Le Mont-Saint-Adrien , Mortefontaine-en-Thelle , Morvillers , Mouchy-le-Châtel , Mureaumont , La Neuville-Garnier , Noailles , Novillers , Offoy , Omécourt , Ons-en-Bray , Parnes , Ponchon , Porcheux , Puiseux-en-Bray , Quincampoix-Fleuzy , Rainvillers , Reilly , Romescamps , Saint-Arnoult , Saint-Aubin-en-Bray , Saint-Deniscourt , Sainte-Geneviève , Saint-Germain-la-Poterie , Saint-Germer-de-Fly , Saint-Léger-en-Bray , Saint-Martin-le-Noeud , Saint-Maur , Saint-Paul , Saint-Pierre-es-Champs , Saint-Quentin-des-Prés , Saint-Samson-la-Poterie , Saint-Sulpice , Saint-Thibault , Saint-Valery , Sarcus , Sarnois , Senantes , Senots , Serans , Sérifontaine , Silly-Tillard , Sommereux , Songeons , Sully , Talmontiers , Thérines , Thibivillers , Thieuloy-Saint-Antoine , Tourly , Trie-Château , Trie-la-Ville , Valdampierre , Vaudancourt , Le Vaumain , Le Vauroux , Villembray , Villers-Saint-Barthélemy , Villers-Saint-Sépulcre , Villers-sur-Auchy , Villers-sur-Trie , Villers-Vermont , Villotran , Vrocourt , Wambez , Warluis . Aux Marais ,
Tous les résultats des élections législatives 2017 du premier tour


text:
La Barta (Tarn e Garona)
La Barta [1][2] (Labarthe en francés) es una comuna carcinòla, situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d'Occitània, ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Molièras; es ara del canton de ' (en francés), donc del Canton del País de Sèrras Sud Carcin.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas ambe la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana
- ↑ La Despacha del 7 de novembre 2017 https://www.ladepeche.fr/article/2017/11/07/2679903-le-maire-de-labarthe-est-decede.html


text:
Lo Cercle occitan Pèire Lagarda de Foish
Alman'òc 2017
Faguèt miranda ongan la presentacion de l’Alman’òc edicion 2017 que se debanèt le 23 de decembre passat al fogal "Le Léo" a Foish tant per la preséncia nombrosa dels sòcis e dels convidats coma pel fum d’exemplars venduts. Un moment dels bons de convivialitat e d’escambis.
Estagi de cants d'Arièja
Le dimenge 22 de mai, le cercle occitan"Peire Largarda" de Foish, organizava a l'ostal de las associacions, un estagi de cants d'Arièja, per totis.
La menaira n'èra la Pascala Respaud del grop "Revelhet" plan conegut en çò nòstre.
Èrem fòrça cantaires per venir trabalhar les cants de las nòstras montanhas. Una descobèrta per mai d'unes que coneissián pas cap le trabalh de "J. POUEIGH", recampaire de cants pirenencs. Totes poguèron constatar la riquesa del nòstre patrimoni local.
Una polida jornada dedins que le temps, defòra, èra a la pluèja. Per bon astre, i aguèt las pausas e le repais tirat de la saqueta per regaudir e tornar vam a totes les participants.
Tot lo jorn, la lenga nòstra sonèt amb estrambòrd.
Tornarem amb plaser, ac sabètz plan:" le que canta son mal espanta!"
Estagi de branle bearnés
Le dissabte 21 de mai se debanèt a Foish un estagi de branle bearnés, organizat pel cercle occitan "Pèire Lagarda" ,de la vila.
L'escasença per totes les dançaires de bolegar sus aqueles ritmes sautarèls e tanben d'aprene cançons per dançar dins aquela lenga polida, l'occitan. Tot aquò jol govèrn manhac e determinat de Sidonie Landrin.
La jornada se passèt plan, dins un ambient fòrça agradiu mas tanben estudiós. E cal pas desbrembar de parlar del repais fargat per la còla del "LEO" de Foish que recampèt , a miègjorn, una polida taulejada d'estagiaris, atalentats per d'esfòrces dels bèls.
Una capitada pel cercle de Foish, de tornar fèr.
Exposicion Gaston Fèbus
Le cercle Pèire Lagarda de Foish organiza una exposicion sus Gaston Fèbus, comte de Foish.
Del 10 al 16 de Març a l'Estiva.
Lo Cercle occitan Pèire Lagarda de Foish
Dictada occitana
28 de genièr de 2017, Foish
Foguèron pas mens de 39 participants a la dictada occitana que se debanèt al Fogal "Le Léo" a Foish dissabte passat. Annia Wolf aviá causit un tèxt de l'Andrieu Lagarda "Josepon" tirat de son libre "Lo regentòt d'Artigas. Après la dictada, Gui Reilhes nos faguèt una presentacion de jòcs tradicionals fòrt interessanta ; la vesprada s'acabèt per la remesa dels prèmis e un vespralh plan gostós coma de costuma.
Los ganhants de la dictada son :
Escolans : 1- Naís Lagarde ; 2- Vitalis Desvenain ; 3- Emilie Thimister
Collegians : 1- Esteban Saint-Michel ; 2- Malys'Ann Saint-Michel
Liceans : 1- Pèire Pojada ; 2- Caroline Guerfi
Debutants : 1- Dominique Marty ; 2- Robert Fernandez ; 3- Nicole Fernandez
Confirmats : 1- Pèire Cortinas ; 2- Clamença Pojada ; 3- Nicòla Lehmann
Professionals : 1- Patrici Pojada ex aequo amb Camilha Bilhac ; 3- Elena Laffont
Mercé al Cercle occitan Pèire Lagarda per aquela vesprada agradiva.


text:
Lenga oficiala
Una lenga oficiala es una lenga qu'es especificament designada atal, dins la lei e eventualament dins la constitucion d'un país, d'un Estat o d'un autre territòri (Los Estats o territòris qu'an pas de constitucion ni de poder legislatiu an pas, per definicion, de lenga oficiala). La lenga oficiala de São Tomé e Príncipe es lo portugués.
La mitat dels païses del mond an una lenga oficiala. Certans d'entre eles reconeisson una sola lenga oficiala, es lo cas en Albania, en França (mentre que i a d'autras lengas territorialas en França, veire : Lengas minorizadas de França) o en Alemanha. Certans an maitas lengas oficialas, coma Afganistan, Canadà, Finlàndia o Soïssa. Dins maites païses, coma Iraq, Itàlia o Espanha, i a una lenga oficiala pel país, mas d'autras lengas son cooficialas dins certanas regions. Certans païses an pas definit clarament ges de lenga oficiala, mas tenon pasmens una "lenga oficiala de fach" coma Eritrèa, Suècia o lo Reialme Unit. Enfin, qualques païses, coma los Estats Units, an pas de lenga oficiala clarament definida, mas existisson de lengas oficialas definidas per certans Estats que los compausan.
Una consequéncia del colonialisme o del neocolonialisme es que, dins certans païses d'Africa e a las Filipinas, las lengas oficialas e d'ensenhament (francés o anglés) son pas las lengas autoctònas o las mai parladas. En revenge, per nacionalisme, la Republica d'Irlanda a adoptat lo gaelic coma lenga nacionala oficiala, mentre qu'es en realitat parlat per una proporcion febla de la populacion, e que la lenga qu'a un estatut legal segondari (l'anglés) es la lenga parlada per la majoritat.
Una lenga oficiala dins un Estat pòt èstre classada non oficiala dins la region limitròfa d'un Estat vesin. Per exemple, l'occitan es lenga oficiala en Espanha, dins la Val d'Aran, mas pas dins las regions occitanas limitròfas de França.
Occitan e reconoissença oficiala[modificar | modificar la font]
L'occitan conois d'estatuts diferents segon los estats.
- En Espanha, es reconegut coma lenga oficiala dins la Val d'Aran gràcias a de leis de la region autonòma de Catalonha e gràcias a l'estatut d'autonomia locala d'Aran dempuèi 1990. Aital l'occitan benefícia d'un ensenhament sistematic e obligatòri a l'escòla e d'un usatge regular dins l'administracion. Ça que la, l'occitan es cooficial amb lo catalan (lenga oficiala de la region) e amb l'espanhòl (lenga oficiala de l'estat). Malgrat aquela oficialitat, l'occitan subís encara a Aran una diglossia al profièch de l'espanhòl que rèsta la lenga mai poderosa.
- En Itàlia, l'occitan es reconegut coma lenga protegida, pas verament coma "lenga oficiala", gràcias a la lei 482 de 1999. Aquela permet l'us de l'occitan dins l'ensenhament e la vida publica, mas solament dins las comunas que o desiran, sens caractèr obligatòri ni sistematic. La diglossia al profièch de l'italian rèsta fòrta.
- En França e a Mónegue, l'occitan a pas lo mendre estatut oficial. La possibilitat d'ensenhar l'occitan dins l'escòla publica francesa existís, coma opcion, e i a doas tres emissions pichonetas en occitan a la television publica (France 3) mas aquò equival pas a un estatut oficial. La diglossia al profièch del francés es constanta.


text:
Launaguet
Launaguet[1][2] ( Launaguet en francés) es una comuna d'Occitània (Lengadòc) del departament francés de la Nauta Garona (Lengadòc Rosselhon Miègjorn Pirenèus).
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada dins son pòl urban en banlèga Nòrd de Tolosa, sus las ribas de l'Èrs Mòrt. Prèp del periferic de Tolosa.
Accès[modificar | modificar la font]
- Pel periferic Èst de Tolosa, sortidas 13, 14.
- En transpòrts collectius: mantuna linha de buses religan la comuna al mètro de Tolosa (le 26 e le 61).
Istòria[modificar | modificar la font]
Los escavaments efectuats en 1968 metèron al jorn d'instruments d'industria litica e de ceramicas provant que d'umans foguèron presents dins l'airal fa 7000 ans.
Se trobèt pas de traças d'implantacion romana, mas es probable que tota una part de l'actuala comuna foguèt inclusa dins las tèrras d'una vasta villa galloromana que de vestigis ne foguèron descobèrts entre Lalanda e Aucamvila.
Aprèp las grandas invasions, quand Tolosa foguèt capitala del reialme visigòt, Launaguet foguèt partejada en dos par l'Èrs Mòrt, riu capriciós. Un sol pont, pont Anet o d'Annot, situat prèp de l'actual pont de l'Èrs permetiá d'anar cap al nòrd pel camin de Frontonh.
Sus la riba drecha de l'Èrs, i aguèt lo territòri de Launac, probable un fèu senhoral concadat pels comtes de Tolosa, que contrarotlavan la rota, lo pont e un masatge nomenat Launaguet, diminutiu de Launac. Sus la riba esquèrra, l'abadiá de Sant Sarnin fondèt la salvetat de Matapesolh, masatge bastit prèp de l'actual quartièr del pont.
Al sègle XIII, los fidèls de Simon de Montfòrt campèron al nòrd de Tolosa e n'estralhèron la salvetat. Matapesolh dispareguèt, mas Launaguet subrevisquèt. Venguèt una granda parròquia rurala que tanben ne dependèron Fontboscat e Crotz Senhada. A la dintrada de Tolosa, es un vilatge ont coabitan los rurals, trabalhadors de la tèrra, e los rics borgeses tolosenc tenant de demoranças campèstras.
Las òbras sus l'Èrs foguèron menadas de 1745 a 1755 dessenhèron al site son aspècte actual.
En 1789, la parròquia es devesida en tres comunitats (Launaguet, Fontboscat e Aucamvila) mas es lo cònsol de Launaguet que foguèt cargat per administrar lo tot.
Per favorizar las relacions amb lo quartièr dels Sables, lo pont de la Palanca foguèt bastit. Launaguet demorèt un vilatge rural mentretant l'installacion en 1830 d'una fabrica de tèrra cuèita e de ceramica sul domeni de Miramont pels fraires Virebent.
Aprèp la Segonda Guèrra Mondiala los païsans desapareguèron e Launaguet se transformèt en vilatge de banlèga.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Lo castèl de Launaguet
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Patrici Pojada, Repertòri toponimic de las comunas de la region Miègjorn-Pirenèus, Nouvelles Éditions Loubatières, 2009, ISBN 978-2-86266-573-3
- ↑ Sit Toponimia occitana