text:
Ce texte fut conçu en octobre 2003 pour la Linha Imaginòt, à l’incitation d’Eric Fraj, que je remercie chaleureusement pour sa lecture et ses corrections. Mais la « direction » de la revue n’en voulut pas, sans doute parce qu’écrit en occitan, d’après ce que j’ai cru comprendre. La Linha est une revue occitaniste formidable, où l’on publie plein de choses dignes d’intérêt, mais dans laquelle on ne lit presque plus jamais d’occitan, soi-disant pour ne pas décourager les lecteurs. Un beau paradoxe à méditer !
Le texte est cependant paru dans la revue gasconne Reclams, n° 793, 2004, p. 7-11. Merci à Sergi Javaloyes.
La vida clandestina de l’occitan
Aquò es la soscadissa de qualqu’un qu’es arribat dins lo mitan occitanista complètament d’en defòra, i a pauc de temps. Una soscadissa del tot empegada dins aquela experiéncia corteta, estrecha e intermitenta de la vida culturala en occitan. Un agach al fenestron. Benlèu un pauc mai qu’aquò : perque un qu’es arribat fa pas gaire, e que vòl parlar, escriure, defendre l’occitan, aquel d’aquí plan segur es pres, empegat en fach dins aquela istòria, pegat e plegat dins la lenga e sa misèria. Pel fenestron, es el que se vei virar e bolegar amb qualques autras petetas, d’un biais puslèu comic. Soi arribat d’en defòra, mas cossí e d’ont ? D’ont soi arribat ?
En fach, d’empr’aquí, mas empr’aquí es vengut un autre monde ; dintrar dins l’occitan en Occitània, es pr’aquò cambiar de monde ; pel simple fach de parlar e escriure una lenga que s’ausís pas mai per las carrièras, una lenga que quand la parlas sabes que i a pas cap d’autre país ont la parlar, que se n’i aviá un, seriá aquel ; per aqueste simple fach, o vòlgas o pas, venes estrangièr dins ton quite país, e ciutadan d’un país secrèt, amagat, non pas tant perque s’amaga mas perque es amagat, refusat, abandonat dels òmes e dels dieus. Es aquel secrèt de l’abandon, de la denegacion e de l’oblit, aquela clandestinitat forçada qu’aquí voldriái ensajar de veire e de comprene.
Primièra causa, fòrça simpla, tròp simpla. Dins aqueste monde, m’i es calgut anar perque la lenga, e tot çò que se pòt far amb ela (e tot se pòt far dins una lenga), s’encontra pas mai dins las carrièras de la vila granda, e aquò dempuèi tant de temps que me rapeli pas de l’i aver pas jamai ausida. Mas pel campestre e las vilòtas, e mai los jorns de fièira, s’ausís pas brica tanpauc. Tot aquò se sap, se sap plan, se sap tròp.
I a dos ans, un dimècres, tornèri sul mercat de Realmont, dins Tarn, ont anavi ambe lo paire, quand èri pichon, vendre de lapinalha. Tota la matinada rebalèri d’un costat e de l’autre, de la plaça al fieiral, del fieiral a la plaça e, fasent aquel qu’espèra se sap pas qué, o qu’es piòt, escotavi los vièlhs que parlavan entre elis. Tot en lenga. D’oradas. Tota la lenga. Entre elis. Totis vièlhs, mai de seissanta, septanta. D’oras, un monde de lenga, coma darrièr un veiral, un autre monde. Èri tan pròche, que podiái comprene tot, e mai lo demai, almens me semblèt, dins una piòta illusion d’empatia que me prenguèt. Alara ensajèri de far de signes, es a dire de dire quicòm ieu tanben, un quicomet : « ieu tanben… » L’encant se brigalhèt. Me respondèron en francés, puslèu emmerdats de l’intrusion d’un jovent de quaranta ans dins lor monde privat, protegit per la quita lenga. A l’ostal, ambe lo paire, es parièr. Lo patoès, me l’a pas volgut aprene : me vòl pas tanpauc respondre. Es logic. Vòl pas èsser emmerdat amb aquela istòria. Tot aquò se sap. Es una istòria vièlha, qu’es a s’acabar docetament ambe los òmes.
Alara, perque tot aquò me tafurava, perque me voliái pas far a l’idèia d’aquèla mòrt volontada, que me regardava pas - mas me voliái pas far a l’idèia que me regardava pas -, m’i calguèt anar.
E aquò foguèt pas aisit : te cal rencontrar per astre qualqu’un dins un canton de sufisentament fòl per gausar t’abordar en òc, te cal tombar sus qualque luòc rescondut, o cercar un bel briu per descobrir que quicòm s’escriu e se fa encara dins aquesta lenga, e mai que i a d’escòlas ont es vertadièrament parlada. Donca qu’es pas solament un daquòs d’un passat avalit, una vaga referéncia folclorica sens mai de realitat sociala e d’existéncia culturala, coma son tant a o creire, e de bona fe.
Es vertat qu’a Tolosa, coma endacòm mai en Occitània, vivèm dins un monde ont l’occitan, de fach, a pas cap de vida publica, en defòra de qualques noms de carrièras (encara qu’aquò es pas vièlh, e quasi totis te dison qu’es un escandalós degalhadís de l’argent public), de cinc minutas de television cada setmana, d’una radiò ont tròp sovent lo nivel de lenga fa pietat, de qualques bandièrassas (aborrissi las bandièras, que pudòn totas la sang e la colhardisa dels òmes)… una misèria. De micas. De micas, e tanben de ressons, de rebats totjorn mai escafats dins la lenga de cada jorn, dins l’accent, e benlèu un quicòm mai, un sabi pas qué, que galeja dins l’air a la fin del mes de junh. De còps que i a, tanben, o cal dire, un pauc d’occitan trauca lo francés o s’i acranca dins las radiòs las mai escotadas : Fabulos, Massilia… O cal dire : qué seriam venguts sens lo Claudi Sicre e los autres ? Totis los cantaires que, dempuèi quasi quaranta ans, continuèron a far sonar la lenga quand lo silenci a l’entorn s’espessissiá.
Mas la tièira de çò que se vei pas es longa, tròp : cap de libres en occitan dins las librariás, foguèsson las melhoras (coma Ombras Blancas a Tolosa per exemple) ; cap de filmes en occitan al cinemà ; cap d’occitan dins los programas dels teatres ; cap de prensa visibla en occitan (demandatz la Setmana e veiretz) ; cap d’occitan dins las mòstras d’art ; seriá quitament pas pensabla una declaracion d’un òme politic en lenga d’òc ; s’es ensenhat a l’Universitat del Miralh, l’occitan es rescondut dins lo departament de Letras, filosofia e musica, etc., etc.
Tot aquò o sabèm, mas o cal tornar dire encara e encara per se far pas d’illusions, per prene la mesura de tot çò que demòra de fargar, dempuèi l’ombra prigonda dels traucs nòstres. Es aquò que vòli dire, non per se plorar e encara mens per se’n creire e ne tirar un contentament suspècte : sèm, de fach, e dempuèi longtemps, de clandestins, ciutadins d’un monde amagat. E aquò es fòrça estranh, perque avèm pas la polícia al cuol, nòstres amics son pas en preson (al mens pas per aquò), digus, en principi, nos interditz pas de parlar, escriure, publicar, filmar, etc., en occitan. Mas, pr’aquò, la resulta es la mèma : sèm a calòs al secrèt, confinats a l’escurina, acantonats a viure dins l’air rarificat del grop redusit. Es benlèu per aquò que nos manjam aital lo morre, condemnats que sèm a viure en cercles clauses. E puèi es fòrça mai malaisit de demorar solidaris e vigilants dins una lucha ont l’enemic se vei pas, ont se risca pas la vida, dins un combat ont lo primièr enemic es tu meteis, l’enemic del dedins que te mormolha de daissar tombar, que lo jòc ne val pas la pena, que cal daissar los mòrts sebelir los mòrts.
Es pas susprenent que la literatura occitana contemporanèa fague una plaça bèla a la vida clandestina, del Libre de Catòia duscas a l’Antonio Vidal, e se rodassejan dins l’imaginari istoric de l’occitanisme los grands afars dels Catars, dels Valdeses, dels Cagòts, dels Marranes, dels Camisards, de las Domaisèlas, dels resistents e puèi dels dissidents. Mas cap d’aqueles modèls de dissidéncia e de persecucion fa pas per la situacion nòstra. Sèm pas d’enfarinats, sèm pas aquela microsocietat de familhas ligadas per una diferéncia de cresença, per minima que siá, capvirada en una marca de discriminacion sociala. Sèm pas d’enfarinats, perque en çò nòstre las familhas son espetadas : lo paire, lo filh, lo felen, de còps que i a, pòdon coneisse la lenga, e mai la parlar ambe d’autres sens poder (voler seriá pas lo bon mot) parlar amassa una autra lenga que la de l’oblit. Sèm pas d’enfarinats, sèm pas de cagòts perque se o disèm pas, se o cridam pas suls teulats, digus sap pas e vòl pas saupre de la taca nòstra. Es aital que sèm, coma o disiá Joan Larzac, « d’estrangiers del dedins », e benlèu, per la sola rason de s’acrancar a la lenga que quasi totis vòlon e pòdon pas mai parlar, estrangièrs al dedins. Al dedins de nos autres. Sèm pas d’enfarinats, sèm pas de camisards perque, subretot, çò que nos liga es pas una religion, es quitament pas una ideologia. Son las leis de França, las leis de la religion unenca d’una sola lenga publica, que fan la confusion entre las religions e las lengas per justificar lo confinhament de totas las autras dins l’espaci privat. Mas de qu’es aquò, una lenga fòrabandida del domeni public ? Una lenga privada de public ? Una lenga privada ? Redusida al privat ? Mas qual privat, quand la lenga publica, ambe lo monopòli de l’escòla, del libre, de las radiòs e de la television, s’es impausada al privat, lo privat del privat, las bocas e los caps, e separa lo reire del pichon, la maire de la filha, la boca del cap ? Disi plan, la religion unenca de la lenga unenca, que son primièr comendament es : « Parlaràs pas que lo Francés, que totis los autres parlars son d’idòlas que conspiran la mòrt de la Sacrosanta Republica ».
Es aquò lo privat de la clandestinat. Lo del dròlle de Calandreta quand torna a l’ostal. Lo del vièlh quand de la fieira de Realmont se’n torna dins sa bòria. Lo de l’occitanista quand se’n va passejar pels camps e per las carrièras. Cadun de son costat, sens se coneisse, ambe dins la tèsta la lenga que se morís. E se morís perque justament es una lenga e pas una religion, es pas una cresença, es pas una filosofia, es pas una ideologia. Una lenga es fòrça mens, fòrça mai que tot aquò. Es un esplech ; un esplech per far de religion e combatre la religion, per far de politica e mai de filosofia, e mai lo demai, tot lo demai. Mas un esplech quand digus se’n servís pus, es bon pel trast. I a benlèu encara una vida dins lo trast, quand i passa qualque bricolejaire desobrat. Aquí sèm, a bricolejar dins lo trast. Es pas una clandestinitat gloriosa, eroïca, non, mas una clandestinitat ont benlèu se pòt inventar quicòm, quand defòra lo monde corrisson passar lo sanclame del jorn al supermercat.
Atencion : disi pas aquò per justificar la resignacion al trast, lo renonciament a la lucha politica e culturala, que sola pòt tirar la lenga del refús, de l’indiferéncia e de l’oblit. Mas aquela conciéncia de la clandestinitat, benlèu, nos pòt estalviar de tombar dins las trapèlas que nos esperan uèi. Una d’aquestas es la fonccionarisacion de l’occitan : s’as de competéncias dins la lenga, ne pòdes venir lo prepausat. Es a dire l’ensenhar coma s’ensenha lo grèc ancian e lo latin, coma una lenga mòrta, una lenga de bibliotècas, videotècas, sonotècas, amb collòquis, publicacions pels collègas del monde entièr… e la benediccion dels politics de tota mena. Una renda modèsta, mas sufisenta, e l’espèr d’una polida capitada dins la carrièra. Que crebe la lenga es pas alara un problema gròs : i aurà totjorn un biais per organisar entre nosautres de jornadas suls Trobadors, sus Godolin o Bodon, coma n’i a per estudiar la poësia bucolica latina o l’art epigramatica dels Grècs.
Una autra trapèla, mai insidiosa benlèu es la del discors de valorisacion de las lengas e culturas de França. Me rapèli d’una enfatica sortida de Bernard Cerquiglini, fonccionari prepausat a las lengas de França, a Ombras Blancas, a l’escasença del Forum de las Lengas, sus l’occitan coma « lenga moderna, europèa », coma « lenga per deman », laboratòri per l’espandiment de las autras… Me pecigavi lo cuol per èsser segur de dormir pas. Cossí èra possible, una lenga de boès aital ? Dins una librariá ont i a quitament pas un sol libre en occitan, un que vos ditz : « Lo monde, l’avenidor son vòstres »… Quand sètz redusits aital a maufinar dins un trauc de talpa, quand sètz redusits al trast. Mas ont es la dubertura legala, ont son las mesuras per l’educacion, los sòuses per las iniciativas culturalas ?
Foguèt encara mai enòrme, lo mes passat, a las Assisas de las Lengas de França, que lo ministre i venguèt dire, en substància : « Vos aimam, mas auretz res de res, que siá al nivel constitucional, juridic, educatiu o financièr ». Es a dire : nos aiman perque un bocin de cultura patrimoniala fa plan, subretot per un govèrn de dreita, e nos aiman perque sèm flacs, perque sèm per crebar. Se volèm pas crebar, cal que nos revirem dins l’ombra nòstra per i fargar una cultura del refús e non del consensus (perque aquò pòt pas èsser que consentir a nòstra mòrt), una cultura de resisténcia critica a la lenga de boès que nos vòl balhar amorosament lo poton de Judàs. La cultura de la clandestinitat es una cultura de la desfisança e de l’atissament.
Jean-Pierre Cavaillé


c: text/html

text:
Francis Wayland Thurston ereta de son grand oncle una boitia ente tròba un estranh bas releu mai de las nòtas sens chap ni centena. L’enquesta que decidís de menar li farà descubrir un terrible secret.
Vos prepausam lo chap d’òbra de H.P. Lovecraft lo texte que fonda lo mite de Cthulhu, un dau mai important de la literature fantastica dau segle XX, per son influéncia. Aquí, rentram dins lo Panteon Negre de quel autor qu’i desveloparà una brava partida de sas òbras.
Las primieras linhas: "La (...)
Caillon Dorriotz
L’apèl de Cthulhu
Francis Wayland Thurston ereta de son grand oncle una boitia ente tròba un estranh bas releu mai de las nòtas sens chap ni centena. L’enquesta que decidís de menar li farà descubrir un terrible secret.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
22/03/2017
Particulas finas ( seguida e fin), de Jan-Peire Reidi
Seconde partie de la chronique de Jan-Peire Reidi sur les fameuses particules fines (voir 1ère partie lundi 13 mars 2017)
°°
Aguí la curiositat de ’visar la carta que mostrava l’espandida d’aer chaulhat sus la França e l’Occitània. Suspresa ! Lo quite Perigòrd Verd, que es pertant pas rasis la grandas metropòlis, era cubert per la nivol. Segur, era pas tant espessa coma sus París e Bordeu, mas totparier ! Degun era a l’acelat ! Creguí tombar de cuu quante auví un especialista dire a la radiò que, en una jornada, lo fuòc dins lo fogier emetiá dins l’atmosfera mai de particulas finas que un motor diesel de camion sus mila quilòmetres. Nòstre fuòc, que dançava dins lo fornet e dins nòstre eime, fasiá malaudes daus millions de personas dins las grandas vilas, fasiá poschar los mainatges que suerten s’amusar dins la cort de l’escòla, fasiá morir los vielhs gaire drucauds e redusiá nòstre temps de vita de quauques mes. ’Chabada, la bona conscéncia !
Puei venguet un moment de revòlta. Se foten de nautres ! Quo es pas nautres que ne’n som causa ! Van pas nos far creire que quo es nòstre fuòc que… Que dire dau carburant besilhat per lo camions que circulen voides, de l’electricitat degalhada per esclairar las reclamas… Quo es coma los que nos dònen meschanta consciéncia per quò-’quí o per quò-’lai. Vòlen nos far barrar lo robinet quand nos netiem las dents per mainatjar l’aiga, mas disen ren de las piscinas, daus terrens de gòlfe, daus arrosadors de bigarroelh que asaiguen las rotas e los plais… Nos fan ’chaptar de las ampolas electricas que còsten los uelhs de la testa e de las alarmas d’incendi que marchen pas… e ch. a. Som esmalits.
Çò que nos ditz la colera es benleu verai en granda partida, mas quò nos empaicha pas d’isolar las maisons, de ’chaptar daus fornets « flamba verda » quand los devem remplaçar e de mainatjar lo carburant, perque, en atendent, contunhem de poschar, poscha-poscharas-tu. La nivol de las particulas finas, coma la de Chernobil, coneis pas de frontieras.
Jan-Peire Reidi
M'an dit, Martin, borrèia per Cocanha
Vos perpause d'escotar e d'espiar quela videò d'un noveu grope de goiatas, Cocanha.
Son convidadas a l'Enchantada de Nontron lo 7 e 8 d'abriu. Si aimatz La Mal Coiffée, aimaretz de segur Cocanha.
mai una autra videò, tant que l'i sem.
L'invité, lo convidat de Meitat-chen, meitat-pòrc dau 26 de març 2017
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 26 de març 2017 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Estève Cros, director de l'OPLO ( Ofici Public per la Lenga Occitana).
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
19:03 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Chronique de toponymie, par Jean-Claude Dugros
Pompeyrie (Bergerac), en occitan Pont Peirin [pũn pɛjʼri] (prononcer /poun peyri/) : pont et peira + suffixe –in. C’est le pont en pierre. Même toponyme à Saint-Antoine-de-Breuilh Pompeyrat (Pompeyret en 1494). Les suffixes occitans -in, -at, -et, marquent la richesse de la langue occitane.
Un autre toponyme, disparu, Pont Peyrat, en 1403, sur le Vern.
Jean-Claude Dugros
Piaron l'acordeonista, per Nicolas Peuch
L'accordéoniste Nicolas Peuch a réalisé un remarquable petit film de collecte sur Pierre Fouillaret, musicien du groupe Las belutas dau Cantou à Mussidan. L'accordéoniste y parle avec émotion de sa jeunesse, de sa passion pour la danse, de sa rencontre et de son apprentissage avec Marcel Piaud, des instruments du bal traditionnel.
Un moment riche et émouvant à voir et écouter sur youtube: Pierrot Fouillaret - Musicien du Périgord, https://youtu.be/_D9H19pnJ10


text:
L’òmi de 81 ans n’a pas briga cambiat los sons gosts despuish la soa campanha dab lo RPR de 1995 simbolizada per ua poma. Mes adara que s’i hè shens caishaus e que minja e beu tot a la palha. Çò qui n’ei pas shens risca.
La retirada qu’auhereish, a còps, maishantas suspresas aus e a las qui ne deishan pas de víver dens lo lor passat estosse plapat d’aur o de pèth de castanha. L’ancian President de la Republica Francesa que’n sap quauquarren adara. Per manca de dents qu’ei obligat de deishar las pomas au profieit de la pomada e qu’estó estat intoxicat ger mentre que’s shuquèsse un pinton de pomada fresca originària de la Pomaderia Janty (Coresa).
N’avem pas enqüèra nat detalh sus la natura deu poson qui provoquè un esvaniment deu vielh òmi. Dens lo son malur que hasó un culhevet sus l’acobdader dret deu son fautulh e que cadó cap en dabant dens ua montanha de pèças jauna de 20 centimes.
Urosament, alertada peus crits deus guits qui seguivan l’ahar dab engüeish, Bernadeta que trobè lo son marit pro vist entà desgatjar las raras pèças de 10c qui èran blocadas dens lo nas de l’ex-President. Puish qu’aperè los pompiers.
Ua òra arron l’accident, Manuel Valls que convoquè la premsa entà condamnar un acte terroriste a l’encontre de la Republica Francesa e qu’arcastè los hèits a la pomaderia basca “qui ei tostemps aus mans de l’organizacion ETA. […] qu’ac sabem, qu’an deishat las armas mes pas l’alcòl.”çò digó lo purmèr ministre esmaliciat.
Duas òra après qu’aprenevam l’arestacion de 13 productors de pomada basca e un Breton qui tirava au fusilh de caça sus las pomas de la soa pomèra entà’n tirar lo shuc.
Aqueth matin la lutz qu’estó hèita sus l’origina de la pomada autant com deu malaisèr deu Jacques Chirac: Lo contraròtle a l’alcotest qu’amuishè un tau d’alcolemia de 2,4g/L de sang. La pomeria Janty ne deisha pas de costat la possibilitat de portar lo clam per maishanta publicitat.
Ahar de seguir.


text:
Sigloy
Sigloy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat sul marge esquèrre de la Loire, al sud de Châteauneuf-sus-Loire e a l'èst de Orléans.
La commune est située sur la rive gauche de la Loire, au sud de Châteauneuf-sur-Loire et à l'est d'Orléans.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Activitat viticole fins a la Primièra Guèrra mondiala.
Activité viticole jusqu'à la Première Guerre mondiale.


text:
Mércuer
Mércuer, oficialament en francés Mercœur, es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom ven dau diu Mercŭrĭus, « Mercuri », o d'un òme d'aqueu nom [2]. ŭ brèu ven o, mas lo iòd passa a la sillaba precedenta (anteposicion) e provòca la formacion d'un triftongue en posicion tonica, que se simplifica en uè, d'aquí Mercuèr e, emb reculament de l'accent, plan frequent en lemosin, Mércuer.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Mércuer; es aura dau canton d'Argentat.
Demografia[modificar | modificar la font]
- Las donadas de 1806, 1016 abitants, 1821, 1030 abitants, e 1831, 1035 abitants, empacharián lo grafic de foncionar
Luecs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas emb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://www.xaintrie-val-dordogne.fr/actualites/communaute-de-communes-xaintrie-valdordogne
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 434


text:
Autariba (Alèir)
Autariba (oficialament en francés Hauterive) es una comuna occitana de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Noms des abitants de Hauterive sur le site Habitants.fr


text:
Polifonias/còrs - Marsilha (13)
Lo Còr de la Plana, còr de Marselha, son sièis cantaires trepidants acompanhats de percussions e de batecs de pès e de mans. S'adonan a la re-creacion sistematica del patrimòni popular occitan, en cantar dins una fèbre inegalada totes los repertòris, del mai religiós al mai debridat, del mai repetitiu al mai ocasional, e tot aquò, plan sovent, dins lo meteis temps!
Vos cal connectar per poder postar de comentaris.
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text:
Es l’estiu que ven que la comuna de Perigüers dobrirà lo musèu Pèire Sancris dins l’ostal Meredieu en plen centre de la ciutat.
Aquel pintre mondialament conegut ven de faire una donacion de cinquanta telas seunas eissudas de sa colleccion dita « pincèl sec ». Nos’n explica lo concèpte.
Manaset : Cossí definir aquela forma picturala ?
P.S. : Ai començat coma totes per faire de pintura figurativa. Puèi ai explorat l’univers del monocròme : jaune, verd, blu e enfin blanc. Mas tot èra estat dit dins aquestes domenis. Un jorn, ai aguda l’idèa de pintrar amb un pincèl sec. A la vista del resultat, ai comprés qu’aviái trapada ma via.
Manaset : Sus qui supòrt ?
P.S. : soi un pintre mai que tradicionaliste. Ai plan faitas unas recèrcas sus pel de lèbre, pel de lapin e quitament papièr plastic. Mas fin finala, es sus tela que lo rendut final me sembla melhor.
Manaset : Mas cossí veire quicòm sus una tela ont i a res dessús ?
P.S. : detrompatz-vos ! Aquelas telas son pas verges ! Lo pincèl sec, en passant dessús , i a daissat la memòria del traçat, e se dintratz dins mon univèrs, veiretz la tela s’animar. Es fòrça mai viu qu’una pintura tradicionala que la forma n’es fixada un còp per totes.
Manaset : Avètz ja expausat ?
P.S. : Òc, de segur, dins mai d’un musèa en França, Georges Pompidor, Musèu de Ceret, Musèa d’Art modèrne de Labastida Esparbairenca. Mas tanben a l’estrangièr, Nòva Iòrc, Beijin, Pragas …
Manaset : Avètz faita una donacion a la vòstra vila de naissença de cinquanta telas. Aquò representa una soma bèla ?
P.S. : Òc, representa a la valor del mercat mai que mai 2 500 000 euros. Mas per ieu, l’essencial es de permetre a la vila de Perigüers de se posicionar coma una dels luòcs màgers de l’art contemporanèu.
Manaset : Pensatz que lo public local vendràn ?
P.S. : Òc, que los Peiregordins son a la punta de l’actualitat artistica dempuèi Cros Manhon, e mai abans benlèu. Farem pas que perpetuar la tradicion. Amai farem venir dins la nòstra vila d’amators d’art del mond entièr.
Manaset : Avètz pas paur que d’autres vos imitèsson ?
P.S. : A non pas ! Soi sol a mestrejar perfietament la tecnica del pincèl sec. Una tela al pincèl sec qu’es pas mieuna abusarà pas una seconda un expèrt. Amb un pauc de costuma, lo quite grand public s’enganarà pas tanpauc a condicion de verificar menimosament.
Manaset : Quora es prevista la dobertura?
P.S. : Normalament, lo 21 d’agost de 2015, se las òbras son acabadas.
Fòto : Kandance


text:
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
- How To Do A Headstand - PART 1 - Preparation Poses & Sequences
- How to Get 15 Points in BJJ Competition
- Importer des produits d'Angleterre
- How To Do A Headstand - PART 1 - Preparation Poses & Sequences
- Porcelain Fused to Metal - Maxillary Cuspid Preparation
- AMC 12 Preparation
- DR. GERARD CUOMO - Molar Porcelain Cosmetic Crown Procedure - Boca Raton - Florida
- Preparation for Lotus - David Keil Yoga Anatomy
How to Prepare Your Samples for DNA Sequencing
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
Art of Problem Solving: 2015 AMC 10 A #21 / AMC 12 A #16
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
2. Post Preparation
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
How to Prepare Your Samples for DNA Sequencing
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
How to Get 15 Points in BJJ Competition
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
Preparation for Lotus - David Keil Yoga Anatomy
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
Importer des produits d'Angleterre
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
IMIYA Backbend Prep: The Lower Body
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
How to Get 15 Points in BJJ Competition
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
Handstand Yoga Flow Workout with Ali Owens
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
Preparation for Crow Yoga Pose - Bakasana
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.
DR. GERARD CUOMO - Molar Porcelain Cosmetic Crown Procedure - Boca Raton - Florida
GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat. GLOSSARI OCCITAN FRANCES. segon lo lengadocian idiomatic parlat et escrich a Montpelhièr (reprenent lo pichon lexic de Pèire Azemà reescrich en occitan normalizat.


text:
Enviado el: lunes, 23 de mayo de 2011 12:21
Para:
Asunto: Eleccion del Conselh Generau de la Val d'Aran
MESSATGE DEL CAOC ALS OCCITANS
Cars amics occitans,
Ièr i aguèt un càmbiament fòrça important a la Val d'Aran en l'escasença de las eleccions municipalas e del Conselh Generau. Ara lo novèl Sindic es Carles Barrera.
Amb Paco Boya s'acaba la demagogia, la megalomania e lo secessionisme e las malas relacions entre lo Conselh Generau e la Generalitat e las pus marridas relacions entre lo Conselh Generau e lo CAOC.
L'obstruccionisme e la tergiversacion de la Lei de l'Occitan s'es acabat.
Ara comença una novèla etapa de relacions occitano-catalanas de la Generalitat, del CAOC e del Conselh Generau d'Aran amb una tòca mai clara de trabalhar per l'unitat de la lenga e la cultura occitana, que pels catalans fa partida fòrça importanta del nòstre patrimòni cultural e lingüistic.
Tot çò qu'èra arrestat, ara se metrà en marcha, e sonque se pòt alentir per la crisi o per la manca de sòus, mas lo procès a començat e degun l'arrestarà.
Lo CAOC es fòrça content perqúé lo trabalh da 40 ans a estat pas en de badas e ara trabalharà amb mai de mejans oficials.
Coralament,
Enric Garriga Trullols
President CAOC
CAOC - Cercle d'Agermanament Occitano Català
Hotel d'Entitats. Providència, 42
08024 BARCELONA
Telf. 93.284.36.34
www.caoc.cat


text:
Somari
Engatjament dins la renaissença d’òc
Oficièr de marina, òme politic e erudit, Henri de Pascal de Rochegude es un dels precursors de l'estudi scientific de la lirica dels trobadors al sègle XIX.
Rochegude, Henri-Pascal de (forma referenciala francesa)
< Paschal de Rochegude, Henri de (1741-1834) (forma completa d'estat-civil)
< Rochegude, Henri-Paschal de (1741-1834)
< Pascal de Rochegude, Henri (1741-1834)
< Pascal de Ròcaguda, Enric (1741-1834)
Henri-Pascal de Rochegude nais a Albi lo 18 de decembre de 1741. A 16 ans dintra a l’Escòla dels gardas de la marina a Rochefort. Devengut oficièr de marina, participa a diferentas missions, notamment en Índia de 1768 a 1769 e dins las isclas Kerguelen en 1773. Nommat luòctenent de nau en 1778, participa a la guèrra d'Independéncia americana. Apuèi se vei fisar una mission de contraròtle a Sant-Domingo de 1785 a 1787.
Es elegit deputat suplent de la noblesa als Estats generals de 1789 per la senescalciá de Carcassona. A partir del 10 de febrièr de 1790, sèi a la Constituenta puèi a la Convencion en 1792.
Es nommat contra-amiral en 1793, encargat de mission dins los pòrts franceses. Aprèp lo còp d’estat del 18 brumari an VIII (1799), se retira a Albi a l'atge de 60 ans per se consacrar a la redaccion de sos obratges e als estudis sus la lenga d’òc que perseguirà fins a son darrièr jorn.
Se constituís una importanta bibliotèca ont los trobadors, la literatura romana e los tèxtes ancians prenon una plaça importanta. Morís a Albi lo 16 de març de 1834 e lèga a sa vila natala aquela bibliotèca (12 400 volums conservats a l'ora d'ara) que constituís la basa del fons ancian de la bibliotèca municipala.
Henri Pascal de Rochegude es un erudit plurilingue que mestreja lo latin, l’espanhòl, l’italian e lo catalan en mai del francés e de l’occitan. Es sus la basa d'aquel multilinguisme que fonda son estudi critic dels tèxtes dels trobadors, dobrissent la via al novelum de l’estudi scientific de l’occitan al sègle XIX.
Es del temps de sa retirada a Albi en 1819 que publica, jos l’anonimat, lo Parnasse occitanien e l’Essai de Glossaire occitanien pour servir à l'intelligence des poésies des troubadours, dos obratges fondamentals.
Lo Parnasse occitanien es una antologia dels tèxtes dels trobadors que conten las pèças en vèrses pacientament reculhidas e copiadas dins las bibliotècas al cors de sos sejorns parisencs. Se l’obratge se presenta coma una antologia de tèxtes ancians, se caracterisa mai que mai per un apròchi novèl, rigorós, metodic e subretot critic de cara a de compilacions anterioras.
Es dins la drecha linhada d'aquel trabalh que se plaça son Glossaire occitanien, lexic occitan-francés ont expausa sa teoria de l’origina de las lengas romanas, mai que mai de la lenga d’òc, sa vision de l’evolucion de las lengas e sas remarcas sus l’etimologia.
L’ensemble de son òbra publicada, que cobrís pas qu’una part de son trabalh de collectatge, dobrís la via a l’estudi dels tèxtes e a la sciéncia naissenta que prendrà lo nom de filologia romana e que François Just Marie Raynouard, l’un de sos correspondents, ne devendrà lo cap de fila.
Véser las publicacions de Henri-Pascal de Rochegude referenciadas dins
Lo Trobador, catalòg internacional de la documentacion occitana
- THOMAS, Antoine. « Les papiers de Rochegude à Albi ». Romania, 17, 1888, p. 74-88.
- SALVAT, Joseph. Discours sur l'amiral de Rochegude, maître ès-Jeux Floraux, à l'occasion du centenaire de sa mort, Toulouse : Douladoure, 1935
- BOUSSAC, André-Jacques. « Un amic de Rochegude : Raynouard », L'Effort, n. 4, mai 1937, p. 221-226
- MASSON, Paule. Prosper Masson, Henry Paschal de Rochegude, [Albi] : [Société des Amis de la bibliothèque d'Albi], 1941
- GOURC, Jacques. « Rochegude et l’Occitanie retrouvée » in L'Occitanie romantique : actes du colloque de Pau (22, 23 et 24 septembre 1994) / [organisé par le] Centre d'étude de la littérature occitane ; rassemblés et [préfacés] par Claire Torreilles. Bordes : Centre d'étude de la littérature occitane ; [Bordeaux] : William Blake & Co, Impr. 1997, p. 15-23
- GINOUILLAC, Raymond. Henri Paschal de Rochegude : fragments d'universel = Enric Pascal de Ròcaguda : Òme d'òc e ciutadan del monde / Centre Occitan Rochegude, Albi ; [coordination Raymond Ginouillac], préface de Philippe Bonnecarrère,.... Albi : Centre Occitan Rochegude, [2012]


text:
Ventenac Cabardés
Ventenac Cabardés (Ventenac-Cabardès en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom es atestat en 932, Venteniacum. Ventenac vendriá d'un nom latin d'òme *Ventinus, derivat de Ventinius, amb lo sufixe -acum [1] , latinizacion del sufixe gallés -āco(n). Mas justament, la fòrma de 932 mena a Ventinius, puslèu qu'a *Ventinus. Benlèu que l'influéncia de Ventenac (Menerbés) modifiquèt lo nom dins la lenga escrita e après eventualament dins la lenga orala. Ventenac èra donc una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre *Ventinus o pus probablament Ventinius.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Alzona; es ara del canton de La Vallée de l'Orbiel (en francés), donc de la Val d'Orbiel.
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 705
- ↑ http://www.annuaire-mairie.fr/ancien-maire-ventenac-cabardes.html


text:
Dimars, 17 de mai de 2016, 03h00 Societat,Politica,Economia
Lengadòc > Lengadòc Naut > Tolosan
Dissabte passat a Tolosa, Nuèit de Pè, l’Associacion Dreit al Lotjament, la Coordinacion dels Intermitents e Precaris a los liceans e estudiants, recampats dins lo collectiu nomenat I a pas d’arrenjament, organizèron la dita “Operacion Champanha”. Aquela accion, “pacifista mas ofensiva” amassa los protestaires ben abilhats amb de vin de Champanha e de copas per lo beure, “en daissant planar lo mistèri sus la natura de l’accion”, çò especifica lo collectiu sus sa pagina Facebook.
Aquela accion foguèt la quatrena, après l’ocupacion de la banca BNP PARIBAS lo 20 d’abril, l’ocupacion del McDonald’s lo 3 de mai e l’ocupacion de “la Maison de la citoyenneté” (Ostal del ciutadanatge) lo 12 de mai.
Aqueste còp, se debanèt a la FNAC de Joan Jaurès; coma per las accions precedentas, lo luòc d’ocupacion foguèt conegut al darrièr moment e i aguèt 3 endreits de recampament, Joan Jaurés, François Verdier e Sant Miquèl, per que las fòrças de l’ordre foguèsson repartidas sus 3 luòcs.
Denoncièron la precarietat e los possibles licenciaments dins l’encastre de la crompa de Darty per la FNAC. L’accion se debanèt pacificament mas la direccion de la FNAC empediguèt los emplegats de discutir amb los protestaires.
Dijòus que ven es prevista l’”Operacion Palma d’Aur”.
Sebastian Denux
Ara que degun perseguis lo moviment de la nuech quilhada podem soscar a totas las rasons d'aquesta perta de temps. De passatge en commenges, un defensor de la causa me parlet d'au drech de far lo casau a l'ostal. Li ai respondut que pensi pas que lo probleme es l'ort mas una question d'emplec concomitanta a la decentralisacion. Ai un fum de mestiers que podon pas trapar en Francia en defora de la capitala.
Los "indignados" an capitat de far una força politica en favor del regionalisme qu'es la... Legir mai
brave munde !
Heyyyy...
Awesome article !!
That's hot ;-)


text:
E l’Euròpa que ditz ? Que deu parlar !
Jordi Sànchez e Jordi Cuixart que son en preson desempuish ger
Quau que sia la nosta opinion sus la question de l’independéncia non podem pas deishar shens reaccion un govèrn d’Euròpa méter en preson personas per un delicte qui ei prumèr un delicte d’opinion. De tota faiçon l’empresonament d’aqueras duas personas no’s pòt pas justificar. Lo perilh qui representarén los dus presidents n’existeish pas, o alavetz sonque deu punt de vista d’aqueths qui vòlen empachar la difusion d’un messatge qui, solide, non correspon pas a la letra de la constitucion espanhòla, mes qui n’ei pas un messatge qui crida a la violéncia.
Jordi Sànchez e Jordi Cuixart que son los presidents de l’Omnium Cultural e de l’Assemblea Nacional Catalana. Que son duas organizacions ciutadanas hòrt importantas. Que son acusats de « sedicion » entà aver organizat manifestacions autanlèu lo 21 de seteme mentre que la polícia arrestava responsables catalans entà essajar d’empachar lo referèndum deu 1èr d’octobre.
Los dus presidents non son pas poduts sortir libres aqueste diluns de l’Audiéncia Nacional e son estats enviats dirèctament en preson. La « sedicion » de qui son acusats que sembla sustot un pretèxte entà méter hòra-jòc duas personalitats qui son estadas en capacitat de mobilizar centenats de milierats de personas en mantuas manifestacions. Que sembla tanben un pretèxte entà méter hòra-jòc duas personas qui an pres posicions clarament independentistas. Que prengón la paraula lo ser deu referèndum sus la plaça de Catalonha entà díser que volèvan la Republica catalana. Que i estón aplaudits per milierats de personas. N’èi pas entenut ua sola paraula qui aperava a la revòlta o a quauque susmauta violenta.
Vertat ei qu’an evocat la creacion de la Republica catalana e qu’an confirmat atau la lors posicions independentistas. E alavetz ? Ei aquò ua rason entà’us enviar en preson ? Non, que s’ageish d’ua opinion.
Aquera decision de la justícia espanhòla qu’ei un messatge hòrt inquitetant per las libertats en Euròpa. Non i avó pas nada violéncia en las manifestacions organizadas per aqueras duas entitats qui representan los dus òmis. Los centenats de milierats de catalans qui son devarats per carrèras au moment quan l’ANC e Omnium Cultural aperavan a manifestar que i son anadas librament, shens que i estossen obligadas o constrenhtas. Que son donc centenats de milierats de sediciós qui cau jutjar e méter en preson.
L’Union europèa que deu reagir.
Se l’UE non hè pas arren centenats de milierats de catalans que perderàn tota fe en aquera Euròpa qui s’ei bastida sus granas esparanças e suus grans principis qui son los de l’unitat dens la diversitat, de la libertat de pensar e de parlar. Se l’UE non ditz pas arren que son centenats de ciutadans de Catalonha e d’endacòm mei qui consideraràn que los grans principis aficats per l’Euròpa non son pas arren mei que « papèr molhat ».


text:
Cercar :
Darrièrs artistas ajustats
Darrièrs vinils ajustats
Darrièras cançons ajustadas
Esta
Nòva cançon/cançon - Laruns (64)
Jean Lagueyte, Jean-luc Mongaugé e Sylvain Latry
Esta canta sas creacions en bearnés, la lenga del país. Lors creacions abòrdan nombroses tèmas qu'alternan l'universal e lo local.
De la balada als ritmes new-folk o latins en passar per la polifonia tradicionala, lors melodias encantan l'assabentat coma lo curiós. Lors voses balharàn a cadun l'escasença d'apreciar e de pertejar un moment plen d'emocion e de sinceritat.
http://www.esta-bearn.fr - esta.bearn[aro]yahoo[punt]fr - 06 83 09 82 21 / 06 70 27 46 50
Cançons de Esta
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text:
Un projècte integrador sus era basa deth respècte as persones. Atau plantege Unitat d’Aran eth sòn orizon entà governar Aran enes pròplèus ans. Atau se despren non sonque deth sòn lidèr e responsables, senon tanben des ciutadans que balhen supòrt ath cambi. Ac comprovè personaument en acte de presentacion dera candidatura de Paco Boya. N’un excès verbau contra er adversari. Era justa critica, ponderada, òc, coma non, qu’atau ei era democràcia e atau ua oposicion responsabla, mès tostemp des dera propòsta en positiu, des dera moderacion e equilibri qu’adòpte ua fòrça qu’ei alternativa e que pòt governar.
Era màger part des ciutadans, de CDA, UA, PP o çò que volgatz, desiren uns governants que lidèren, que dialòguen e que gestionen damb eficàcia e proximitat, entà toti e peth ben de toti. E sincèrament, des deth mèn possibilisme, des deth mèn reformisme sociau, aué, qui mès s’aprèsse ad aguest ideau, ei era candidatura que represente Boya. Dilhèu sò trompat, mès es autes opcions s’aluenhen der Aran que m’agradarie veir bastit.
Like this:
Like Cargament...


text:
Er estil Colomines
comence a crear escòla en Govèrn d’Aran. Ja sabetz: especulacions, judicis de valor, arguments ad hominem
, eca. Eth conselhèr de Torisme e vocau ena Comission d’Urbanisme, Víctor León
, gran avalador dera macrourbanizacion de Ruda e frair deth responsable dera agéncia immobiliària mès potent dera zòna (er ahèr deth conselhèr Llena hè arrir ath costat des pelotazos
de Convergéncia), a publicat un article en Segre
a on cargue contra Unitat d’Aran per proposar, e sonque proposar (imaginatz-vos ce qué non haràn eth dia qu’UA comence a hèr ua analisi critica dera accion de govèrn) era creacion d’ua Agéncia Aranesa de Torisme.
Mès enlà dera defensa deth periclitat modèl de patronat ena gestion deth torisme, León hè un saut argumentau de vertigen en tot mòir er hantauma de que vien es socialistes e vos treiràn eth lòc de trebalh laguens dera administracion. « Propòstes que sagen de hèr taula rasa deth capitau uman », assegure textuament en milhor estil Colomines.
Çò que seguís ei coneishut per toti: que s’era oposicion ei desleiau e desinformada, que s’era oposicion vò desprestigiar ath Govèrn, eca. Sonque ère ua propòsta: era melhor propòsta entara gestion deth torisme deth sègle XXI, atau coma ac avalen es experiéncies enes païsi mès auançadi e competitius.
Mentretant, eth Govèrn d’Aran, impertorbable, en segle passat, infonde pòur mancat coma ei de projècte de país e d’arguments entà rebàter çò qu’ei evident. Ua pena, ua pena de govèrn, qu’ena sua decadéncia, a de gésser a remòlc tà contrarestar es propòstes dera oposicion.
Like this:
Like Cargament...


text:
Garona enjós se forme er hiu que teishís ua tèrra comuna, despartida en termières d’artifici, mès damb era flaira inconfundibla d’aquerò qu’a estat e qu’encara demore a còp d’alendades ena mèrca d’ua pòrta, en libre d’ua botiga toristica, en pannèu deth carrèr escrit ena lengua d’alavetz. Quan baisham mès enlà e seguim eth camin (tanben camin compostellan) es arrius e es vals se honen e er arriu d’arrius mos semble fauçament tranquilàs, de guitèra ampla perque li güege vuedar era vida en aigües atlantiques, e deth sòn pas pera Val, punt de partida, que ja n’auíem un rebrembe chocant e digne, mos apareish alavetz en instant d’ua pensada coma er arriu joviau, agrèst e alègre que banhe e da vida as occitanes tèrres, que de tant baishar, s’estanque e les acabe amarant totes tà que non i age dubte possible sus er espaci mutuau qu’era istòria a jargat. Der Albi sauvat dera eretgia catara, recatolizat de forma espectacular damb era sua catedrau arròia, enquiath Bordèu senhoriau que sauve un immens Garona e le liure tara mar, auem passat per aqueth lòc qu’a de besonh ua guardada retrospectiva entà sajar de compréner mès enlà dera pompa francesa. Còrdas, Ròca Amador, Caors, Sarlat, Periguers… son coma es estances deth pelegrin qu’intuís eth lòc determinat, encara amagat, e sap qu’era modernitat se li escape des mans se non se consèrve era memòria antiga, laguens deth sòn orizon actuau. Mentretant, descurbim parçans impensables: glèises medievaus ara mòda bizantina, per exemple. Coma er aigua de Garona, mos deisham emportar e alavetz, e sonque alavetz, era tèrra se mos aufrís dubèrta, esperançada, mos artenh e delimite e mos libère de tot, ua tèrra qu’acuelh quauquarren que ja non vedem, mès que, totun, se mos hè present ena memòria talament com se l’auessem vescut.
(Diari Segre, 27 d’agost de 2011)


text:
Vinhal de Marcilhac
Lo vinhal de Marcilhac es un vinhal de 161 ha situat dins lo departament d'Avairon que benefícia d'una AOC dempuèi 1990[1]; es l'unic vinhal del departament d'Avairon que benefícia d'una AOC. La produccion de vin roge es de 7000 hl per an, la produccion de vin rosat es de 400 hl per an.
Lo vitatge principal es lo Fer servador, qu'es present almens a 90% dins lo vin; los autres vitatges son lo Merlòt e lo Cabernet[2].
Situacion[modificar | modificar la font]
Lo rasim ven d'11 comunas : Balsac, Claravals, Gotrens, Marcilhac, Moret, Nòuviala, Prunas, Sent Cristòfa, Sent Cebrian, Salas Comtals, Valadin[3].


text:
O L'ALMANAC DE LA ROQUETIA.
Per dire tot çò de mancar pas dins lo rèire país clapassièr e endacòm mai, una pagina occitana que serà çò que ne faretz.
Nòvas de segur, mas tanben contes de ma grand-la-bòrnia, sornetas de ma tanta Nina de Niana, galejadas e bajocadas, pròsas e poesias, opinion, fòtos o vidèos,...
Acabatz de mandar.
cercle.occitan.max.roqueta@gmail.com
mercredi 8 octobre 2014
Cants a Sant-Guilhem d'Erau
"Amen, amen, sèm pro per manjar çò qu'avèm,
Mas pas per cantar !
Se quauqu'un mai vòl venir,
Almens que se cope pas la camba en camin ! »
dins lo rescontre dau giscle de la fòrça brutala de las voses e de l'espetament gaujós dau cant popular occitan,
dins lo plaser renovelat de la galejada sautaròca e l'afrairament,
mas tanben dins la calama,
quand s'apasima la brofoniá e que cantorleja l'oscillacion de l'amna enlairada sus las alas de l'autbòi felipadocian,
que lo còr dau Janòt, petaçat coma un relòtge vièlh, pica tornarmai sa tifa-tafa desmargada,
plan luònh de l'escura lirica o de la frasa de rap raspada et afrosament americanizada dau disc de vinil que zin-zoneja a la revèrs en caïnejant son planhum mortejat,
quand los mots, pastats per de generacions e de generacions de davancièrs, son molinetejats per de còrdas vocalas primitivas non jamai adomergidas, sauvatjas,
e que, descabestrats venon, dins un bufal espectaclós, prene son vam vital,
expulsats de grandas maissas, negrassas, coma un coloriatge de Soulatge pichotet,
quand lo vesin dau dessús, revolumant de longa dins son lièch coma una baudufa agent trapat lo moviment perpetual, barrarà pas l'uòlh de la nuòch,...
...resclantís al pus fons de las garrigas nautas, dins lo prigond de la gòrjas d'Erau, la clamadissa de la
Corala de Sant-Guilhem
Primièrs clams lo 14 d'octòbre, per la Sant-Just, (lo sant patron de la corala)
sala Govèrna, 20H45
Novelairas e novelaires benvenguts e mai los pairòls traucats!
Repertòri tradicional occitan, cants polifonics personalizats (aquò vòl dire que cadun canta a son biais) acompanhats per lo subre-bèl Mèstre Albareda -Carcassés!
S'apargar dins los en-basses e montar d'a pè la carrièira principala dau vilatge, a la crosada prene a l'esquèrra, la sala es a trenta mètres a gaucha.
Entresenhas per mèl cercle.occitan.max.roqueta@
gmail.com
Inscription à : Publier les commentaires (Atom)


text:
René Merle - Utilisacion pedagogica dei Noms dei luecs : Toponimia - Accentuacion
Cronicas - Mesclum La Marseillaise 1993
NOMS DEI LUECS - 1 - (4-11-93)
Ensenhaire d’istòria - geografia ... e tanben d’occitan, me permeti de prepausar ai legeires de Mesclum un pichon rebat d’experiéncia. Per sensibilisar lo monde a l’occitan, aprendre la lenga dins leis escòlas, lei cors per adultas, ajudan fòrça lei noms dei luècs (la toponimia). Parli pas aicí dei noms de vilatges o de vilas que son origina es sovent fòrça anciana, son evolucion complicada : s’escriu un fube de bestiesas sus l’etimòlogia e lo sens d’aquelei noms, e de tot biais pòdon gaire servir per nòstra tòca de sensibilisacion. Parli de qué coma li digueron leis ancians, a çò que vesián, quand aicí si parlava qu’occitan. La grand part dei noms dei luecs an gardat l’occitan o un occitan a pena francisat. Veirem un pauc lei còps que venon çò que podem faire ambe tot aquò. De seguir ...
Renat MERLE
NOMS DEI LUECS - 2 (11-11-93)
Leis ancians, pas complicats, donèron au païsatge que vesián de noms simples. Amusatz-vos ambe leis escolans o lei collègas a lei classar. Per exemple (doni aquò sensa traduccion, farà cercar) : - formas : lo bauç, la bauma, lo calanc, la còla, la lèca, mont redon, lo morre, lo puget, roca traucada, val cròs ... - “micrò-climat” (exposicion, preséncia o abséncia de l’aiga ...) e sòu : l’adrech, lo caume, la crau, fònt freja, la fos, la lòna, lo lauron, lei molièras, lei paluns, lo riu, lei robinas, la sòrga, l’ubac, val bòna, val escura, lo vallat ... - matèria e color : baus rotge, cap negre, la codoliera, font blanca, verdon... - vegetacion : lo baguier, l’euse, la figuiera, la roviera, la selve, lo suve, lo sambuc, la verna... - impression bòna o marrida : l’amirador (amiradou), còsta bèla, l’infernet, lo trauc dei mascas... - utilisacion, activitats : la beguda, fabrègas, lo jaç, leis essarts, la madraga, leis òrts, lo parador (paradou)... De que remplir de paginas. Una utilisacion estatica (e estatistica) ansin fa comprendre son endrech. E, se regardatz d’autrei endrechs, d’autrei cartas, rescontratz l’unitat de nòstra lenga, de la montanha a la mar, de levant a ponent.Seriá bessai una tòca per lei amics de Mesclum d’alestir un pichòt guide d’aquelei mòts-claus.
Renat MERLE
NOMS DEI LUECS - 3 (18-11-93)
Avèm vist l’utilisacion descriptiva que podem faire dei noms de nòstre endrech. Dona un sentit nòu e positiu de possedir lo païsatge, lo sieu ... Es interessant tanben de faire ambé leis escolans e lei collègas una "topologia" mai dinamica que descriptiva. Per exèmple : - De que si fabrega ara dins d’endrechs que li dison "Fabrègas" o “Lo Parador" (paradou) = moulin à foulons) ? Si bèu totjorn a “La Beguda" ? Son encara bònas lei "Ferrages" (terras ricas e bassas) dau vilatge ? - Coma vai que en riba de mar i a d’endrechs que li dison "Lei Lònas" e que son plens d’ostaus ? Perque lei "Plajas" son a 3 kms de la mar ? Ont’es l’aiga dei "Paluns" ? Coma vai que d’endrechs que li dison "La Crau" son plus secs ? I a encara d’aiga ais "Aigaladas", de codols a "La Codoliera", de sanhas a "La Sanha" ? Ansin, dins un monde onte lo païsatge ancian es estat de còps que i a d’a fons transformat, o prefondat, podetz chifrar sus lei cambiaments, bòns e marrits, e bessai chifrar a l’avenir. Autre biais de possedir lo païsatge, en responsabilitat.
Renat MERLE
NOMS DEI LUECS - 4 (2-12-93)
Avèm vist qu’ambé lei noms vièlhs podèm legir de còps que i a l’evolucion, bòna o marrida, de nòstre païsatge umanisat. D’aquí podem passar ambe leis escolans (e meme leis escolans adultas ! ) a una utilisacion creatritz de la "toponimia", qu’ajudarà a tornar faire de l’occitan una lenga viva. Coma nomar lo nòu ? Quand leis gens sonan (en francés) "la banane", "la carte postale", etc. de barras grandassas d’H.L.M, fan de "toponimia" selvatge ! Tanben, ambé una poncha d’esnobisme californian, quand de joves sònan "brutal beach" una plaja que bolega sei "planches". Perque si botariá pas l’occitan dins aquesta creacion viva ? E vos juri d’una que, s’es pas fach d’un biais artificial e directiu, aquò donariá de causas que marcarián ...
Renat MERLE
NOMS DEI LUECS - 5 (9-12-93)
Francisation
L’estudi dei noms de luecs farà mielhs comprendre coma lei cartografas francés an ignorat o mespresat l’occitan. De segur rescontraretz un pauc de’n pertot de noms que lei cartografes francés an prefondats, perque se son meme pas donat la pena de comprendre. I a d’exemples famós. "Le Pas des Lanciers", pròchi Marselha, es "Lo Pas de l’enciá" (encisa > enciá, que si prononça : pa dé lancié), valènt-a-dire "le défilé, la tranchée dans un col". "Le Baou de quatre heures", pròchi Tolon, es "Lo Bau dei 4 auras" ("des quatre vents"). Etc. Lo pus beu, que me ramentava l’autre còp l’amíc Barsotti, es aqueu : "Sabipas", que de segur sigèt respondu au cartograf quand demandèt lo nom de l’endrec. Mai veirem lo còp que vèn que l’efèct mai pervèrs de la francisacion s’atròba quand lo nom occitan, sembla qu’es estat respectat !
Renat MERLE
NOMS DEI LUECS - 6 (16-12-93)
Accentuacion
Paradòxe : quand an gardat lei cartografes francés un nom occitan, aqueste nom es traït perque, dins un sistèma de lectura francesa, es accentuat a la francesa. Ansin, en cò mieu, s’escriu totjorn : "Mar Vivo", "Fabregas", "Sanari", mai si pronónçian ambé l’accent sur lo vo, lo gas, lo ri. Çò que vòu plus ren dire en occitan. Dins lei regions de lenga francòprovençala coma la Savòia, onte un fum d’endrechs an gardat son nom originau, son en trin de se demandar se fau pas escriure a la francesa per gardar l’accent normau. Es clar que s’escrivètz "La Cluse”, tot lo monde quicharà sus lo Clu, coma o fau faire en francòprovençau. S’escrivetz "La Clusa", la grand part dei gens quicharan sus lo sa. Avètz remarcat que de gens qu’an gardat un bòn accent miegjornau, e de còps que i a parlan l’occitan, quicharàn a la francesa sus lei mòts occitans mesclats au francés. Quand de còps ai entendut : "j’ai vu le théâtre de la Carriera" (accent sur ra), "J’ai entendu Miquela" (accent sus la). Sembla que seriá bòn, quand tornatz donar a d’endrechs son nom occitan, de totjorn marcar tanben la prononciacion, en remplaçant lo o o lo a finau per lo e dau français. Ansin i aurà pas d’enganas, e gardarem la tonica de nòstra lenga.
Renat MERLE


text:
Franpetan
Somèro
Dèfinicion[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Lo franpitan ou ben franpetan, a pas confondre avouéc lo francês local, est la lengoua arpetana qu’at prês lo defôr du francês : d’arpetan francèyê, per ègzemplo en remplacient les voyèles finales coment lo « -å », sovent quâsi muètes dens cèrtins patouès, per un « e muèt » ou la tèrminèson « -atze » per son èquivalent en francês estandârd « -asse ». Ceta lista est pas complèta.
O est una fôrma francèyê de la lengoua arpetana, lengoua que côvre tota la surface dens laquinta l’arpetan est la lengoua tradicionâla.
Yona de les caractèristiques du franpitan est qu’il est considèrâ coment local un pou pertot dens la zona arpetana. L’apèlont « savoyârd » en Savouè ou « vôdouès » dens lo canton de Vôd, pendent que los mots sont praticament los mémos. O est sovent a travèrs lo franpitan que los locutors de l’èspâço arpetan pregnont conscience de prègiér la méma lengoua, desot la fôrma franpitana ou ben tradicionâla (patouesanta).
Franpitan vèrsus francês local[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
La confusion est frèquenta dens los esprits entre franpitan et francês local. Cen que distengue lo franpitan du francês local est l'usâjo d'un vocabulèro propro et de tornures de frasa que n'ègzistont pas en francês estandard, per ègzempllo l'usâjo de temps surcomposâs.
Mèlodia du franpitan[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Tôt coment l'arpitan, lo franpitan fât usâjo de la mèlodia, cen qu'est perciu per de nan-locutors coment de « l'accent suisso », de « l'accent savoyard » ou de « l'accent liyonês ».
Cela mèlodia est suscèptîbla de modifiér, ou mèmo d'envèrsar totâlament lo sens de la frasa. L'ècritura ne pèrmet malèsament pas de rendre cèl aspect de la lengoua franpitana ou arpitana.
Empronts per lo francês estandard[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Lo francês estandard empronte règulièrament des mots u franpitan, loquint est sovent dècrit coment local et pronto a un endrêt donâ. Cela manièra de vêre, qu'est justifiâbla se l'on s'intèrèsse a la manièra de quê est pronunciê un vocâblo dens un endrêt donâ, est rèductriça, câr la lengoua arpitana n'est ni unifiêe ni codifiêe.
L'ècritura du franpitan[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Lo franpitan s'écrit g.ènèrâlament avouèc les mèmes règlles que lo francês, perfês de manièra fonètica, perfês en enventant una ortografa hypercorrècta. El ègziste una tendence de ples en ples forta a ècrire lo franpitan de manièra fonètica.


text:
paja en preparacion
L'associacion culturala "Renaissença Occitana" l'ei naissuà dins l'an 2011, sus las cenras de la velha associacion "Renaissenço Ouccitano de Chaumount" que l'avià operat dins le vilatge de Chaumont jusque a una vintena d'ans derant (dins la seconda partià daus ans '80 fin aus prumiers ans '90).
L'associacion culturala "Renaissença Occitana", que i l'a seti a Chaumont, travalha per promòure la coneissença de l'istòria, de la lenga e de la cultura dau Briançonés (en particulier de l'Auta Valeia de la Dueira), coneissença utìla per far reviòure e renaisser las comunautats de montanha que son après a morir.
L'associacion culturala "Renaissença Occitana" publìa la revista "La Rafanhauda".


text:
Aeropòrt
En arquitectura, en urbanisme e en aeronautica, un aeropòrt es una infrastructura pensada e adaptada pel despegatge (o enlairament) e l'atterratge dels avions, pel transit dels passatgièrs e de sos bagatges entre d'autras foncions coma lo fret.
Normalamente los aeropòrts civils internacionals gròsses son situats a ras de las vilas grandas e ligats al centre d'aquelas per de rotas o d'autorotas. Sa posicion, subretot uèi, es plan complèxa que las populacions vesinas ne vòlon essencialament per encausa del bruch que pòt èsser bravament fòrt e repetitiu.


text:
Iowa
Iowa es un estat dels Estats Units d'America. Confronta al nòrd Minnesòta, Wisconsin e Illinois a l'èst, Missorí al sud e Nebraska e Dakota del Sud a l'oèst[1]. Sas frontièras a l'èst e l'oèst son formadas per de rius, respectivament Mississipí, d'una part, e Missorí e la Big Sioux, de l'autre. Son escai oficial es The Hawkeye State dempuèi 1838, siá 8 ans abans que venguèsse oficielament un Estat de l'Union.
A l'epòca coloniala, Iowa faguèt partit de la Loisiana francesa e de la Loisiana espanhòla. Son drapèu es inspirat directament d'aquel de França. Après la venda de Loisiana per Napoleon, los colons fondèron l'economia de l'Estat sus l'agricultura.
Durant la segonda mitat del sègle XX, l'economia d'Iowa se diversifiguèt amb l'arribada de las industrias technicament avançadas, dels servicis financièrs, de la biotechnologia e de la produccion d'energias renovelablas. Iowa es lo 20en Estat pus estendut del país e lo 30en pus poblat. Sa capitala, qu'es tanben la mai granda vila de l'Estat en tèrmes de populacion, es Des Moines.
Istòria[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Mapa de l'Estat d'Iowa sus Carto-mondo.fr.


text:
Saint-Phal
Saint-Phal es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Vilatge del departament del Alba situat a 24 quilomètres al sud-oèst de TRÒIAS.
Village du département de l'Aube situé à 24 kilomètres au sud-ouest de TROYES.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Es un Sant fòrça local #qu'a celebrat en lo nom d'aquel vilatge e lo vocable de la siá glèisa ; Sant Phal, presoèr de l'armada de Clovis, a vendut coma esclau e racheté per Sant Aventin, alavetz avesque de Tròias, #que lo fach abbé. Morís al mièg de la Modèl:Vida sègle. La glèisa de las Modèl:XVe e Modèl:XVIe sègle presente dos supèrbas portails lateralas. Lo un d'eles pòrta una escultura polychrome de Sant-Denis décaptité e un Crist de pitié, dos polits exemples de l'escòla Troyenne.Al dedins de la glèisa una estatua de Sant Roch e una autra de Santa Syre vestida en pelegrina. Es de Sant Phal #que Jeanne d'Arc #escriure una carta a las Troyens per las siás demandar de dobrir las pòrtas de la vila a l'"amable Roy de França".
C'est un Saint très local qui est célébré dans le nom de ce village et le vocable de son église ; Saint Phal, prisonnier de l'armée de Clovis, est vendu comme esclave et racheté par Saint Aventin, alors évêque de Troyes, qui le fait abbé. Il meurt au milieu du Modèl:VIe siècle. La glèisa des Modèl:XVe et Modèl:XVIe siècle présente deux superbes portails latéraux. L'un d'eux porte une sculpture polychrome de Saint-Denis décaptité et un Christ de pitié, deux beaux exemples de l'école Troyenne.À l'intérieur de l'église une statue de Saint Roch et une autre de Sainte Syre vêtue en pèlerine. C'est de Saint Phal que Jeanne d'Arc écrivit une lettre aux Troyens pour leurs demander d'ouvrir les portes de la ville au "gentil Roy de France".


text:
Reina del mond al volant de ma SiáOrs de locacion, viri tant e mai dins l'Alguer per trobar
M'agradan aquelas perspectivas caladas. N'ai fach tot plen de fòtos. Tot lo centre son de caladas amb l'èrba que buta. Deu pas èsser confortable en bicicleta mas es plan mai agradiu a l'uèlh que non pas lo quitran.
Ai caçat de l'uèlh e de l'ausidor lo catalan. N'ai pas ausit gaire, o alara, l'ai pas sachut reconéisser, çò qu'es ben possible, qu'an un catalan amb una prosodia ben particulara aquí. Legir, vegèri pas grand causa d'escrich en catalan a despart de la senhaletica del centre istoric que podèm pas qualificar de binlingue que lo mot en catalan ditz pas çò mème qu'en italian.
Soi venguda a l'Alguer per n'ausir lo catalan. Mission pas encara complida.
Quand èri a me passejar a daissar rabalar las aurelhas, a gaitar tot, aguèri l'impression de far coma o fan los estudiants d'occitan : cercar la lenga o çò que ne demòra. Un parlar diferent, quatre panèus... e tot en italian. Es tan diferent de la situacion que coneissi al Principat o a las Isclas Balearas....
Per çò qu'es dels comerçants, sabiái pas quina lenga parlar, alara pensi qu'ai parlat una lingua franca gestuala...
Soi venguda tanben far un bocin de torisme gastronomic. Aquí sota, una focaccia. Puta qu'èra bona.
Per sopar, passèri davant una botigòta de fruchas, "ten, te vas crompar de pomas e d'iranges", bim, la femna atudèt lo lum, tancava. Alara, me diguèri qu'anavi anar al supermercat que i aviá en fàcia. Èri pas arribada davant que baissèron la cortina de fèrre. Rai, puèi que m'i obliguèron me mangèri una pizza.
Deman, que farà jorn, ensajarai de parlar catalan al mond.
Deman, que farà jorn, tornarai a Fertilia per ne far de fòtos e ne vos explicar l'istòria, que val lo detorn.
Deman, que farà jorn, anarai o a Bosa, o a Sassari o far un torn al pargue naturale que i a pròche de l'Alguer.
Al volant de ma SiáOrs, serai la reina del mond.