text:
En tot cas, uei lo dia en gascon, lenga de gran precision com ac digom mei d'un còp, lo shibit-shibit qu’ei lo hèit deus òmis, mentre lo shibiu-shibiu qu’ei lo hèit deus ausèths. Ua auta forma deu mot shibiu-shibiu qu’ei lo shiu-shiu qui’s ditz parièr en catalan : (el) xiu-xiu. En catalan, xiu-xiu qu’a plan lo sens deus mots gascons shiu-shiu e shibiu-shibiu; totun, qu’a tanben lo de shibit-shibit. Qu’ei a díser xiu-xiu que's pòt aplicar indiferentament aus ausèths (en gascon: shibiu-shibiu, shiu-shiu) e aus òmis (en gascon: shibit-shibit, shebit). Lo mot fraire de shibitejar / shebitejar qu’ei xiuxiuejar en catalan. Xiuxiuejar qu’a exactament lo medish sens que shibitejar /shebitejar, qu'ei a díser que contràriament au mot xiu-xiu, lo vèrbe qui’n deriva no's pòt aplicar aus ausèths, que concerneish sonque los òmis e, per extension e de manèra figurada, los arrius, los torrents..., exactament com shibitejar /shebitejar en gascon.
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dimarts, 27 de setembre de 2011
Shebit, shibit-shibit, shibiu-shibiu, shiu-shiu, xiu-xiu: shebitejar, xiuxiuejar.
En tot cas, uei lo dia en gascon, lenga de gran precision com ac digom mei d'un còp, lo shibit-shibit qu’ei lo hèit deus òmis, mentre lo shibiu-shibiu qu’ei lo hèit deus ausèths. Ua auta forma deu mot shibiu-shibiu qu’ei lo shiu-shiu qui’s ditz parièr en catalan : (el) xiu-xiu. En catalan, xiu-xiu qu’a plan lo sens deus mots gascons shiu-shiu e shibiu-shibiu; totun, qu’a tanben lo de shibit-shibit. Qu’ei a díser xiu-xiu que's pòt aplicar indiferentament aus ausèths (en gascon: shibiu-shibiu, shiu-shiu) e aus òmis (en gascon: shibit-shibit, shebit). Lo mot fraire de shibitejar / shebitejar qu’ei xiuxiuejar en catalan. Xiuxiuejar qu’a exactament lo medish sens que shibitejar /shebitejar, qu'ei a díser que contràriament au mot xiu-xiu, lo vèrbe qui’n deriva no's pòt aplicar aus ausèths, que concerneish sonque los òmis e, per extension e de manèra figurada, los arrius, los torrents..., exactament com shibitejar /shebitejar en gascon.
diumenge, 25 de setembre de 2011
Doblons qui no'n son pas
La pèrta de la n intervocalica qu'ei tanben drin anarquica en gascon: ua, garia, haria, vesia, cosia, totun hagina, cosina / codina, gascona -autes còps gascoa, corona/coroa, cadena/cadia/cadea etc...
E çò de geniau: d'aqueth anarquisme morfologic, lo gascon que te n'a sabut tirar subtilitats qui 'u son pròpias. Per exemple, en gascon, que podem de tira distinguir cosia de cosina, com en catalan cosina de cuina. Las autas modalitats occitanas n'ac saben pas har, ce'm sembla. La cosina de la cosia que vad: la cosina de la cosina (en cat.: la cuina de la cosina)...Aquiu l'occitan non gascon que manca de mots.
Un aute exemple: la forma antiga e plan gascona d'abandonar, abandoar, qu'a subreviscut dinca uei lo dia. La generalizacion de la forma en -onar, abandonar, dab lo sens de deishar, n'a pas sancerament acaçat la forma antiga. Abandoar e abandonar n'estant generaument pas sinonims, la convivéncia deu doblon que's podó hèr locaument. Abandoar que pòt voler díser breçar, breçolar (Lavedan), soar las campanas a bran (Luishon) e l'abandoadèr qu'ei un apèr deu dalhaire a Gèdra. D'aqueras definicions, que podem dedusir qu'autes còps abandoar non significava deishar. Que significava meslèu provocar un moviment continu d'oscillacion. En breçant lo nenet, en hèr soar las campanas com en dalhar, lo gascon qu'abandoava. Que supausi bandon que devè aver, en gascon d'autes còps, lo sens de costat, d'estrem. En catalan, banda qu'a enqüèra aqueth sens, enter autes.
La mutation f>h qu'ei tanben anarquica en gascon, qu'ac sabem plan. Enqüèra que plan generau, ne concerneish pas tostemps los medishs mots pertot. Aufrir/auherir, huelha/fuelha, confóner-con.hóner, que trobam un chic de tot dab la f gascona. E enqüèra un còp, lo gascon que sap aprofieitar d'aquera diversitat de formas tà i aportar nuanças de las subtilas.
Per exemple, au mot florir de l'occitan, lo gascon que hè correspóner lo doblon eslorir e florir. Eslorir e eslor qu'an plan totas las acceptations deus mots occitans corresponents florir e flor, mentre florir e flor qu'an prengut ua acceptacion mes restrictiva en çò nòste. La confitura guardada a temperatura ambienta en condicions non esterlas qu'ei rapidament guastada per l'eslor (e non pas flor en gascon d'uei), que's vad eslorida, e non pas florida, que s'esloreish, no's floreish pas. De la pradèra au mes de mai, que's pòt díser indiferentament qu'ei eslorida o florida. Totun, l'usatge literari contemporanèu qu'a tendéncia d'emplegar flor e florir en aqueth cas. En gascon, un manuscrit eslorit n'ei pas necessàriament un manuscrit florit, ni vice versa. Un manuscrit eslorit qu'ei un manuscrit minjat per l'eslor, mentre díser d'un manuscrit qu'ei florit, qu'aludeish a la qualitat deu contiengut.
Notaratz en passar que l'amudiment de la f deu grop fl (flor >lor, elor, eslor, flama>eslama) e de fr (fred> red notat hred , arred notat ahred, erred notat ehred) en gascon non devó pas passar per ua etapa d'aspiracion de la f. Sajatz d'aspirar la f de flor e compreneratz çò qui voi díser. Mès aquò qu'ei unha auta istuèra.
Tà clavar, que voi mentàver lo doblon blu e blau, tots dus derivats deu germanisme francic blao. Blau qu'ei la forma mes anciana, mentre blu qu'ei un gallicisme. Totun, aquiu tanben, blau e blu qu'an significacions ben distintas en gascon d'uei lo dia. Blu qu'ei la color, blau qu'ei lo mac. Aqueth blu que non t'està plan e aqueth blau que non t'està plan non vòlen pas díser çò parièr. L'adopcion de blu qu'a ua utilitat evidenta dens la lengua, n'i ei pas demorat ni per escàs ni tà har francés.
.
dijous, 22 de setembre de 2011
Guardar e güeitar...nham!
De tot biaish, la correspondéncia enter los mots gascons e los de l’occitan deus linguistas n’ei pas tostemps evidenta.
Espiar que correspón plan a espiar en lengadocian e en catalan septentrionau, o sia agachar en la lengua occitana deus linguistas.
Quan l'espiar ei insistaire o a cercar detalhs, qu'emplegam mirar. Tanben que’ns miram quan e’ns contemplam en miralh.
Lo sens mes corrent de güeitar qu'ei susvelhar (lo tropèth, los nens), hèr atencion, e qu'a tanben lo sens d’espiar a l’esconut. L'expression occitana mèfi! que pòt èster arrevirada en gascon per güeità't! var. guaita-te!!
dimarts, 20 de setembre de 2011
Un shinhau de consideracion tà un shinhau.
L'expression un senyal que s'emplega tanben en Aragon tà díser un pòc (o sia: ua traça), segon Coromines.
Lo regent comengés Duplech, autor d'un lexic gascon (comengés) - francés adobat tà ensenhar lo francés aus sons escolans gasconofòn(e)s (editat en 1843), qu'arrevirava "chignaou" per ...nombril. Lo melic qu'ei plan la marca o la traça deu cordon qui t'arreligava dab la mair, vertat? Qu'ei hòrt probable lo mot gascon shinhau qu'avèva a l'origina exactament la medisha significacion que l'aragonés sinyal, qu'ei a díser traça, marca. En gascon, lo mot qu'ei cadut completament en desús. Que demora, uei lo dia, sonque fossilizat en aquesta expression un shinhau.
En son obratge consacrat a l'aranés, Coromines que'ns precisa aquesta medisha expression s'arretròba conservada en daubuns parlars d'Itàlia, çò qui deisha pensar qu'en los Pirenèus, l'expression poiré remontar a la colonizacion romana a l'origina deu vascoroman.
PS: Puishqu'èm a parlar d'ua expression tipica deu gascon orientau, anatz escotar "Era votz dera Montanha", las emissions en gascon de Ràdio-Coserans, aquò que'vs cambiarà un shinhau de las vòstas emissions acostumèras. Que hèn gòi, los de Ràdio-Coserans. Qu'an un parlar naturau dab l'accent deu país. Picatz aciu.
dissabte, 17 de setembre de 2011
Diccionari ortografic, gramatical e morfologic de l'occitan
Enquèra que la consultacion d'aqueth obratge e posca indusir pècas d'ortografia en gascon pr'amor de las particularitats deu lengadocian (prene per préner, chuc per suc/shuc, etc...), lo beròi òmi que i trobarà un gran interès en consultà'u, estosse gascon o non, lexicograf(e) o non. Totun, n'esperetz pas las indicas sus la significacion deus mots. Que'vs calerà acontentar de la lista, e punt. La rèsta serà per mes tard, supausi.
Aqueth diccionari estant lengadocian, lo títol principau de l'obratge, Diccionari ortografic, gramatical e morfologic de l'occitan qu'ei pro inexacte e enganaire: qu'ei un diccionari d'UN occitan: lo lengadocian, e non pas de l'occitan. Qu'ei ja enòrme, puish que contien haut o baish cent mila entradas (enfin, potenciaus, las entradas, que m'avetz comprés. Lo tribalh mes gran que demora tà hèr). En comparar ua lista lexicografica de mots gascons començant per la letra a dab la lista corresponenta de dauna Josiana, que hèi l'estima, a vista de nas, que i caleré hornir dilhèu vint o trenta mila entradas mes s'i volossem aplegar tots los mots deus dus maines lingüistics lengadocian e gascon. Non soi pas a parlar de doblons evidents com abadial / abadiau, segur, senon de mots com, per exemple: abaishalenga, abalot, abalotà's, abalut, abalutar, abambar, abanderar, abandoar, abarcalh, abarquèr, abarreis, abarrir, abarroar, abarrotar, abastoar, etc, etc, e tots los sons derivats en -aire, -at, -ada, -adís-, -ader; etc, etc, e ua montanha d'autes mots gascons qui son logicament tots absents d'aqueth diccionari.
L'utilitat practica d'aqueth diccionari peus gasconofòn(e)s qu'ei particularament evidenta per çò qui tanh aus tèrmis scientifics e aus neologismes en generau. Totun, las entradas toponimicas que seràn mensh convienentas per duas arrasons. La prumèra qu'ei los toponims gascons n'i son pas tròp plan arrepresentats. Que n'i a, clar. Totun que n'i mancan quauques-uns qui m'aurén agradat d'i véder. Notatz plan que soi hòrt content d'i apréner que Palaiseau e's ditz Palaiseau e qu'Orsay s'arrevira per Orsay. Totun, que'm seré estat plan mes utile de saber, per exemple, quin e cau escríver "Pays de Buch" en la lengua pròpia d'aqueth país: País de Bug, Buig, Bush (non, pas lo Jòrdi, hilh de pica), Buish, o Buch? En tot cas pas País de Buc com ac estó prepausat erronèament per l'equipa deu diccionari de Per Noste. La segonda rason: los noms de vila gascons, contràriament aus lemosins, que i pareishen en generau devath ua forma mes "lengadocianizada", perdon peu neologisme, que non pas gascona : Sant Gaudenç, Sant Guironç i remplaçan Sent Gaudenç, Sent Guironç... La vila basca de Sent Sebastian, a l'edat miejana, que's disèva plan viele de Sent Sebastian (que non de Sant Sebastian), en bon gascon, segon los archius guipuscoans de l'epòca (tots en gascon, per exemple, aqueth de 1304). Dens lo diccionari de dauna Josiana, Banhères de Luishon que vad Banhèras de Luishon. Aquò rai, los lengadocians qu'an perfeitament lo dret de "lengadocianizar" los toponim(e)s gascons e l'obratge qu'ei un diccionari de lengadocian. Totun, las formas pròpias deus lòcs gascons que i aurén podut èster ahijudas aquiu tanben, a costat de l'adaptacion lengadociana.
Qu'èi avut lo plaser de constatar Maremne que i ei estat correctament ortografiat dab ua e finau e non pas dab ua a. Qu'a deishat d'èster transsexuau, per fin. Òsca! Totun, Coserans que s'i a perdut la s finau, malaja! Aquesta pèca que's tròba dejà dens lo diccionari de Per Noste. B'ei vertat lo mot Coserans que presenta un tracanard : la s finau no's pronóncia generaument pas en gascon contemporanèu! Coserans que's pronóncia popularament /Coserann/, mes soent que non pas /Coseranns/ ( /-ns/ com dens la forma plurau de joen: joens). Totun la s que demora tostemps notada, segon la tradicion e l'etimologia (Conserannes), qu'ei atau. Qu'ei un cas hòrt semblant au de tostemps qui, en gascon contemporanèu, e's pronóncia /tostemm/, exactament com la forma verbau tostem! (de tostar). Brembatz-vos de "Tostem, tostem, tostem, gascooooooons!" qui ei la frasa consacrada en hèr las tostadas de l'esdejuar.
Dauna Josiana qu'ei mes arreputada per los sons tribalhs lexicografics e etnobotanics que non pas per la soa vision geopolitica. Que'u perdonaram donc de situar Betleèm en Jordània.
Qu'èi avut ua gran suspresa en liéger que h n'ei jamés emplegat...(que citi:) "a l'iniciala en lengadocian, levats noms estrangièrs". Efectivament, n'èi pas trobat en aqueth diccionari toponim(e)s gascons com Hagetmau, Sent Helix, Herran o La Hitèra...totun, dauna Josiana no'ns ditz pas quin e cau díser, en occitan, aqueths mots "estrangièrs". Qu'ac demandarèi au Yann Lafita, lol.
En realitat, l'òbra qu'ei enòrma, que hè gòi e qu'a trobat la soa plaça dens la mea bibliotèca. L'unica causa que m'a reaument tahurquejat qu'ei la partida introductiva longassa, pesuga, e escriuta...en francés. Perqué en francés e non en lengua d'òc? L'autora l'agosse escriuta en occitan, e, perqué non, en la modalitat oficiau de l'occitan, se non en nòste gascon, qu'auré evitat d'emplegar aqueth mot òrre de "francisme". Remplaçar "gallicisme" per "francisme" en francés, qu'ei com emplegar lo mot "condrechador" per "corrector" en occitan, enqüèra que l'autora hè ua distincion plan personau enter gallicisme e francisme. Tà hè'c brac e s'èi plan comprés, un "francisme", segon dauna Josiana, qu'ei un gallicisme qui l'autora tròba desagradable e inutile. Per exemple, blu o blue que't hè un gallicisme hòrt digne en italian o en anglés, mentre en occitan, praubòt, que cad dens la categoria maudita deus "francismes", qu'ei a díser, en nhirgo emplegat per l'autora, la deus gallicismes indignes e inacceptables. Totun blu en gascon n'ei pas briga arressentit com un gallicisme peus locutors, pas mes qu'en anglés o en italian. Au sègle 21, la filiacion de blu dab lo mot francés non sembla pas sautar a l'uelh deu pacan. Blu que hè plan partida deu lexic de la lengua occitana oficiau, qu'ensenhan lo mot en las escòlas aranesas. Escrivans de nòste com Lapassada, Manciet e hèra d'autes que l'emplegan. A mes, blu que i conviu hèra plan dab blau, cadun dab ua significacion distinta de l'auta. Alavetz, non soi pas convençut que la lengua i ganharé en claretat e riquessa de nuanças dab la disparicion de blu au profieit de blau. En tot cas, lo mot "francisme", en lengua francesa, n'a pas briga la significacion qui'u prèsta l'autora. Per sòrta, aqueth mot francisme non figura pas dens la lista deus mots occitans d'aqueth obratge. Totun, n'i son pas tanpòc los mots gallicisme e francesisme, e aquò b'ei pecat! Arrai! Qu'esperaram dab impaciéncia la segonda edicion ...o melhor enqüèra tà nosautes, la version gascona.
Per quan un diccionari ortografic, gramaticau e morfologic deu gascon? Ja seré òra, ja!
Josiana Ubaud, Diccionari ortografic, gramatical e morfologic de l'occitan Dictionnaire orthographique, gramatical et morphologique de l'occitan. Casa editoriau "Trabucaires" (Canet de Rosselhon, 2011). En venta en totas las librerias deu país, e en las librerias granas de venta online de França e d'Espanha.
PS1. Un legedor anonim que m'entressenha e que'm corrigeish sus la grafia de País de Buc dens un comentari ací-dejós. Mila excusas tà l'equipa deu diccionari de Per Noste. En tot cas, qu'ei pecat que lo mot non sia dens la lista de dauna Josiana.
PS2 (escrit lo 24 de seteme). Un auta legedora, pas briga anonima aquera, e drin mosquilhosa, que m'enviè un mèl hòrt aimable, enqüèra qu'un shinhau gasconofòb(e), tà'm díser, enter autas causas, que lo mot gallicisme i èra plan en la soa lista. E que n'aprofieita tà m'ensenhar un mot qui'm sembla plan beròi: asenada. Totun, asenada, aquò n'ei pas gascon. Qu'èi cercat en tots los mens diccionaris gascons, n'apareish pas dens nat. Qu'endevini que serà ua especialitat culinària regionau, ua sòrta de tapenada provençau de puç d'aso dab plantas mediterranèas. Enfin, qu'ac supausi. En tot cas, qu'èi verificat dens lo diccionari de madama Ubaud, lo mot asenada que i ei plan present e madama Ubaud que'u m'escrivó plan com cau. Well done, madama Ubaud! Mercès hèra per la vòsta contribucion ad aqueste blòg !
PS3 (escrit lo 2 d'octobre). Dens un messatge deishat suu sit Gasconha.com, Domergue Sumien que i escriu: "... Lo centralisme francés que tua drin a drin las personalitats culturaus de las regions e deus parçans qui hèn l'arquitectura territoriau d'Occitània en generau e de Gasconha en particular. Lo País de Bug qu'ei un parçan hèra ancian. Qu'ei de dòu har de véder l'incultura e l'alienacion pregona deus nòstes elegits. "
La grafia "País de Bug" emplegada per Domergue Sumien que'm sembla la mes bona. Qu'ei compatibla dab las duas pronóncias conflictivas Bu(t)sh e Buc. Qu'ei susquetot la mes coherenta au còp dab lo gentilici bogés e dab l'etimologia deu mot Bug. Los Boii que son la nacion cèlta a l'origina deu País de Bug. La prumèra letra i deu mot boii que devèva èster un iòd, qu'ei a díser un glide, que non ua vocau. En latin, i que pòt servir tà notar j, Boii = Boji. Bojes (->bogés) qu'ei la forma de l'accusatiu plurau de la declinason latina de Boius/Bojus. De Boju(m) , o de Bojes, que devó venir lo nom deu País de *Bog (dab la g finau soant a sh o ch com dens passeg -de passejar -e com dens estug - de estujar. Aquera -g qu'ei l'equivalent grafic de -ig finau en catalan: puig cf. pujar , passeig etc, autes còps emplegat en bearnés tanben, cf. Beigbeder per Bèthvéder). E puish *Bog que's vadó Bug, ua mutacion comparabla a la de potz tà putz, un trèit tipicament gascon, fin finala . Jan Lafitta qu' afirma, dab arguments solides, que la pronóncia deu mot ei plan bush despuish sègles. Que prepausa la grafia lafittana Bux (o sia Bush). Totun, que horneish lo mot qu'ei trobat grafiat Bug dens un manuscrit bearnés. B'ei clar que l'argument de Jan Lafitta non pleiteja guaire per la grafia Buc! La pronóncia buc /byk/ qui trobam dens lo diccionari de Mistral, que podó èster provocada per ua mala interpretacion de la grafia Bug deu manuscrit bearnés. La pronóncia bush que devó èster percebuda, a tòrt, com un gallicisme. E la faussa correccion buc que's podó espandir peu monde deu felibrige bogés pr'amor deu gran prestigi de Mistral. Que's cau brembar deu felibre bogés Emilien Barreyre qui èra un contemporanèu e un gran admirador de Mistral. Que'ns deishó quauques poèmas escriuts en provençau, o mes exactament en pseudoprovençau, cas excepcionau en Gasconha, en demiei d'un pialat de poèmas en gascon.
Adonc, jo que m'estau dab lo País de Bug o lo Captalat de Bug, gentilici: bogés.
divendres, 16 de setembre de 2011
De crums, d'agrums e d'agrumes.
dimarts, 13 de setembre de 2011
Avalotar o abalotar, avesque o abesque.
Un problèma que's pausa dab lo mot avesque qui n'ei pas jamés prononciat auesque enlòc. Aquí l'explicacion que n'ei tanben simpla: aqueth mot -deu grec latinizat episcopus-, n'ei pas d'origina gascona, qu'ei un manlhèu ancian deu francés, qui suplantè lo mot genuinament occitan bisbe (tanben d'episcopus). Lo cas d'avesque s'aparenta au de chivau (meslèu grafiat shivau en occitan oficiau), tanben d'origina non gascona. Lo mot genuinament gascon qu'ei cavath / cauath, enqüèra viu locaument mès pòc utilizat uei lo dia.
dilluns, 12 de setembre de 2011
Aqueth pan qu'ei eth mès "vèth"
Lo gascon qu'ei tanben aquerò: lo parlar de Harrèra en Varossa.
Tà assabentà'vs mes suu gascon de Varossa, que podetz liéger lo glossari de Harrèra de Jean Soulé-Venture, pareishut en 1907, reeditat e anotat per Louis Rouch en 1924 (Aush).
Qu'arremercii Joan Pau Ferré per m'aver hèit passar aqueth obratge, enter autas causas.
diumenge, 11 de setembre de 2011
mots, mots e enqüèra mots!
Que soi a apréner tot plen de mots en hèr la sasida.
N'i a qui'm fascinan. Per exemple: adorgar. A l'origina, aqueth mot, compartit dab las lengas romanas ibericas (atorgar, otorgar) que volèva díser quaucòm com autrejar. Adorgar que vien supausadament d'un mot latin auctoricare mentre autrejar que vieneré meslèu d'auctoridiare. Segon los indics de Palai, lo sens primitiu d'adorgar (autrejar, concedir) qu'ei conservat en parlar lavedanés. Aulhors, ADORgar qu'a crotzat...Ador. Alavetz, adorgar qu'a prengut lo sens... d'adaigar! (en lengadocian: asagar, irrigar; en catalan: regar).
dijous, 8 de setembre de 2011
Pausa utila
Que cau arrestar la peleja ideologica esterila sus la classificacion deu gascon. N'ei pas la classificacion çò qui impòrta. Lo reng deu gascon n'a pas de depéner d'ua classificacion quina que sia. Prengam lo cas deu francés. Que lo francés sia considerat o non com un dialècte de la lengua d'oil o com ua lengua a despart, quina importància aquò pòt aver? Tot lo monde se'n fot! Dab rason.
Hicar lo gascon a un medish nivèu que lo deu francés qu'ei l'objectiu.
N'i a qui disen lo gascon qu'ei ua lengua mòrta pr'amor que n'ei pas mes transmés. Jo que tròbi aqueth brave monde qu'entèrran lo gascon un pòc viste. Que soi segur que moriram, eths com jo, abans que non pas lo gascon. E aquò n'ei pas ua rason entà díser qu'èm dejà mòrts. Non soi pas pressat. Lo gascon tanpòc.
En tot cas, botar la mia energia e lo men léser au servici de la lengua qu'ei quauquarren qui'm platz. Que sajarèi de contunhar d' i botar quauques linhas, en aqueth blòg, totun que sapiatz que soi a tribalhar tà la collectivitat e aquò que's harà au despens deu blòg.
Adonc, dinc a las purmèras!


c: text/html

text:
Operon lac
L'Operon lac qu'ei un operon (lo purmèr estudiat istoricament) descobèrt en çò deu bactèri Escherichia coli qui còda e qui regula la sintèsi de tres enzims implicats dens lo metabolisme de la lactòsa. Aqueste operon qu'ei regulat, enter autas causas, per la concentracion en glucòsa e en lactòsa.
L'operon lac qu'ei compausat de :
- 3 gèns estructuraus : lac z (qui còda per la sintèsi de la B-galactosidasa), lac y (qui còda per la sintèsi de la galactósido permeasa) e lac a (qui còda per la sintèsi de la tiogalactósido transferasa).
- Lo gèn promotor.
- Lo gèn operator.
- Lo gèn repressor qui còda per la proteïna Lac I qui's fixa sus l'operator en bèth empachar l'ARN polimerasa de s'i hicar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Se cal pausar la question de saber perqué los mèdias internacionals s’interessan sonque al monde arab, alara que lo chòc bancari a debutat ambe l’Irlanda, e que lo còst pel pòble irlandés es estat pron grand. L’objecte d’aquestas eleccions es de saber quin es lo responsable politic, es lo tèma del debat de TG4.
Uèi sembla que los unrests del monde arabe son descributs coma la consequéncia del liberalisme sistemic dels regimes en plaça ; la casta araba en plaça, o sortida, a causit lo liberalisme coma en Irlanda, non ?
Cal notar qu’es estat lo primièr debat televisual fòra de Bailà Àtha Cliath (Dublin pels colonialistas ontologics)… dins una cadena de lenga gaelica (per la cadena en occitan serà dins 50 annadas ?). Es aiçò lo mai estranh, Irlanda es independenta dempuèi 1921, e sonque una television en gaelic es arribat en fin de sègle XIXen, e lo primièr debat es en 2011 ! Avèm un camin de far per Occitània, pel moment avèm pas de television que pensa en Occitània, nimai dins la lenga del país… E lo personal politic es pel moment preste de parlar de l’occitan mas de faiçon compassionala, la pietat lingüistica es actualament la vision politica dels nòstre dirigent de la decentralizacion, senon auriá pas mestièr de dire «volèm veire un sol cap per bastir una politica de subvencions a las associacions», senon la lenga l’emplegariá jà dins totes los servicis al nivèls de las competéncias potencialas, senon … seriàn pas en un sistèma de decentrlaizacion, sistèma autrejat per pietat politica pel jacobinisme sense rason democratica al sistèma.
Sabi pas se lo debat se debanèt en gaelic, sembla la causa clara… car degun n’escriu quicòm. L’escrich sul tèma es dins The Irish Times en lenga originala del debat ? Zo sabi pas donc, mas vaquí l’article en gaelic, al mièg de l’anglés del jornal ; se cal recordar, remembrar que l’anglés es la lenga coloniala, coma lo francés en Occitània.
Cap jornal occitan, es de dire francofòne o francés difusat en Occitània, es uèi capable d’aver un article en occitan d’aqueste escantilh dins sas paginas.
Segon punt, lo debat es pas estat sobre lo cas de la lenga gaelica, mas suls problèmas de la societat sancièra de Éireann. Es plan una lenga collectiva, lo gaelic d’Irlanda, quitament los que párlan anglés sempre tota la jornada.
D’aquel debat, ne podèm mesurar lo camin que damora de far per Occitània, per arribar a la dignitat d’Éireann, e los d’Irlanda nos donaràn una dignitat elonhada, encara, dins mantunes meses, quora fan pujar las demandas pendent las campanhas electorals. Alara Occitània serà encara e encara laissada sul costat del passat gloriós, mas s’esperarà la dignitat. Los Irlandeses an pas esperat que Londres lor donèsse aquesta dignitat, l’an presa. E la prendre, assegura pas tanpauc una dignitat lingüistica normala.
Se d’unes vòlon pas far parallèls entre lo gaelic e l’occitan, zo farai per mantunas rasons :
- a Bordèu, independenta, las poësias europèas se desvolopèt en latin e gaelic, quora l’occitan (a l’epòca disián gascon per una lenga parlada de Lemòtges-Perigòrd al Medòc-Bordèu, dinca Roergue, Gasconha èra pas que territòris dels reis gascons, res de veire ambe los poders ducals d’Aquitània) èra just normalizat, per demanda politica clara.
- en Irlanda, lo gaelic èra la lenga clau de la poetica europèa, a Bordèu, mas per tota l’Euròpa ; çò que serà lo latin vulgar d’Aquitània ambe los Trobadors un sègle aprèp.
- l’occitan èra lenga de comèrç, coma lo gaelic a travèrs de dos sègles de comèrç atlantic.
- lo sistèma politic semblava una democracia grèga del nòrd, coma la vida publica al entorn del Parlament de Bordèu…
- los gascons d’Aquitània sabián aplicar las leis e lo dreits, quora a Lutècia los poders francs existávan pas bric.
Éireann ara
Es per aiçò que ièu de l’Irlanda ne vòli saber mai. E coma los fenestrons regionals fan de localismes teleguidats per la pensada parisenca audiovisuala, podèm pas aver una equipa de television per donar lo punt de vista occitan (avèm pas d’Al Jazeera occitan, ni pel net ni pel satellit), de l’occitan de l’oèst, sobre l’arribada del gaelic dins los debats electorals en Irlanda, Irlanda de uèi, Éireann ara.
La paradòxa es que los Irlandeses an seguit aital una installacion de l’occitan dins los debats politics en Occitània, e nosautres sèm pas capables de seguir çò que fan per desvolopar la dignitat de la diversitat lingüistica en Euròpa, car avèm pas los mèdias que cal per poder expleitar la paraula occitana del sistèma politic de uèi.
Uèi aprenèm que lo grope socialista, lo senador Courteau, es ufanós d’aver fait passar una lei al senat sobre los panèus en occitan. Midi Libre zo escriu en lenga francesa dins sas paginas. En Irlanda, los panèus son en irlandés-gaelic, TheIrishTimes escriu en gaelic per parlar d’un debat ciutadan e public sobre TG4 ; e çaquelà lo public toristic francés i passa vacanças sense èstre desrengat per las localitats escrichas dins la lenga del territòri, nimai pels avions privats de la ministra cargada d’afar de familha ; puèi ailà, es lenga oficiala dempuèi 1921… E çaquelà, la baissa de l’emplec de la lenga, fa pensar que lo gaelic es tanben en dangièr coma l’occitan.
S’una pichonèla lei se dona en orgasme per un senador, sèm bravament mai luènh de las necessitats politicas per l’occitan. Irlanda ne dona lo camin, mas an debutat l’afar del reviscòl lingüistic en 1921 ! Podèm ratrapar lo subjecte politic sobre l’occitan ?


text:
La Mòta (Vilasiscle)
La Mòta (Vilasiscle) (oficialament en francés Villesiscle) es una comuna occitana de Lauragués (Lengadòc, situada administrativament dins lo departament d'Aude e la region de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna situada en Lauragués, al ras de Carcassés e de Rasés e al pè de la Mala Pèira.
Economia[modificar | modificar la font]
Agricultura e viticultura son la principala economia de la comuna amb la produccion de cerealas, e de vinha, AOC "Mala Pèira".


text:
Autor, compositor e interprèt, creator dau Carnavau Indépendant de Nissa e tanben cantaire e menaire dau grop de reggae Nux Vomica, Louis Pastorelli prospecta una facieta novèla, mai intima, mai individuala de son repertòri cantat.
Per esta sortida, auretz tamben l'escasença de poder veire l'espectacle
lo 6 de mai a Tolosa – Ostal d'Occitània – 11 carrièra Malcousinat
lo 7 de mai a Marselha
aperò-escota: Ostau dau pais marselhés – 5 carrièra dei reis matges
concèrt: La Maison du Chant – 57 carrièra Jan de Bernardy
lo 8 de mai a Niça – Ma Cave – 25 baloard San Ròch


text:
Front de l'Èst
Lo Front de l'Èst de la Segonda Guèrra Mondiala referís al conflicte entre l'Axe e l'URSS e sos aligats en Euròpa Centrala e Orientala entre lo 22 de junh de 1941 e lo 9 de mai de 1945. Tan las pèrdas umanas (civilas e militaras) coma sa violéncia sens relambi ne fan un conflicte a despart dins l'istòria de l'umanitat.
L'istoriografia russa e sovietica parla de Granda Guèrra Patriotica (Beлиkaя OTeчecTBeHHaя BoйHa) per parlar del conflicte, en referéncia a la Guèrra Patriotica entre Russia e l'Empèri Francés de Napoleon, que los dos conflictes aguèron un bona part de lors combats sul sòl rus. Lo tèrme Granda Guèrra Patriotica apareis tre lo 23 de junh de 1941 dins un article de la Pravda "La Granda Guèrra Patriotica del Pòble Sovietic" (Beлиkaя OTeчecTBeHHaя BoйHa coBeTckoro Hapoдa).


text:
Argantreg-ar-Genkiz
Argantred-ar-Genkiz en breton ( Argentré-du-Plessis en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situat los Caminas Dessús de Bretanha a ieu-camin entre Roazhon (país gallo) e Laval (territòri francés).
Situé sur les Marches de Bretagne à mi-chemin entre Rennes (pays gallo) et Laval (territoire français).
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Argentré-de detlo-Plessis a viscut pendent cinc sègles a l'ombra del castèl de la Familha del Plessis. Lo bastiment d'aquel castèl remonta a la Mièja Edat per la siá part la mai anciana. A de contunh #èsser modificat a divèrsas recuperacions al fil dels sègles. Los del Plessis an atengut a conservar aquel ben a la Revolucion del temps que los proprietaris avián fug a Alemanha prene la comunitat dicha dels "immigrats". Aquela familha es demorada proprietària de la gaireben totalitat del territòri communal fins al començament de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle e Alain de Argentré #èsser cònsol fins en 1983. La populacion de la municipalitat es favorabla als cambiaments aportats per la Revolucion francesa, sustot après la fin de la Terror. La principala celèbra revolucionària es aquela en celebrant l'anniversari del execucion de Louis XVI, acompanhada d'un serment d'òdi a la royauté e a la anarchie, celebrada a partir de 1795[1].
En 1889, lo nom de la municipalitat de Argentré a #èsser modificat en Argentré-de detlo-Plessis.
La commune d'Argentré-du-Plessis a vécu pendant cinq siècles à l'ombre du château de la Famille du Plessis. La construction de ce château remonte au Moyen Âge pour sa partie la plus ancienne. Il a ensuite été modifié à plusieurs reprises au fil des siècles. Les du Plessis ont réussi à conserver ce bien à la Révolution tandis que les propriétaires avaient fuit en Allemagne rejoindre la communauté dite des "immigrés". Cette famille est restée propriétaire de la quasi totalité du territoire communal jusqu'au début du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle et Alain d'Argentré fut maire jusqu'en 1983. La population de la commune est favorable aux changements apportés par la Révolution française, surtout après la fin de la Terreur. La principale fête révolutionnaire est celle célébrant l’anniversaire de l’exécution de Louis XVI, accompagnée d’un serment de haine à la royauté et à l’anarchie, fêtée à partir de 1795[2].
En 1889, le nom de la commune d'Argentré a été modifié en Argentré-du-Plessis.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Louis Dubreuil, « Fèstas revolucionàrias en Ille-e-Vilaine », in Anals de Bretanha, volum 21, tome 4, 1905, pàg. 398-399
- ↑ Louis Dubreuil, « Fêtes révolutionnaires en Ille-et-Vilaine », in Annales de Bretagne, volume 21, tome 4, 1905, p. 398-399


text:
Èra conegut dempuèi 1849 que jos Hawaii i avián de falhas mas èra pas estat possible de o confirmar geologicament fins ara. Un nòu estudi geologic a permés d’identificar las doas falhas jos Hawaii e son estadas nomenadas Falha de Loa e Falha de Kea. L’estudi es estat realizat per una còla internacionala de geològs de divèrsas universitats estatunidencas, australianas, britanicas e danesas.
L’estudi, publicat dins la revista Nature, confirma que los dotze volcans jos las illas Hawaii se formèron amb las falhas geologicas pr’amor d’un cambiament de direccion de la placa tectonica del Pacific fa mai de 3 milions d’ans. E malgrat que foguèsse ja coneguda una d’elas dempuèi lo sègle XIX, lo mistèri volcanic de Hawaii èra pas estat resolgut fins uèi lo jorn.
“Es una granda descobèrta al nivèl geologic, çò diguèt Tim Jones, de l’Universitat Nacionala Australiana. Amb ela poirem comprene plan melhor l’istòria de la planeta e cossí aqueste mistèri a captivat l’imaginacion de plusors generacions. L’analisi facha revèla que i aguèt un cambiament de direccion de la placa pacifica fa 3 milions d’ans e qu’aquò foguèt l’origina dels volcans hawaiians”.
Un cambiament de direccion tectonic
L’analisi geologica realizada per aquesta còla geologica internacionala a pogut confirmar aital quala foguèt l’origina de divèrses luòcs dins la placa tectonica pacifica, entre elas la formacion dels volcans hawaiians o dels de Samoa, que tanben se constituiguèron per la meteissa rason fa 3 milions d’ans. “Es una trobalha estonanta pr’amor que los volcans d’aquela mena se formèron a las frontièras de la placa tectonica pacifica”, çò diguèt Jones.
En otra, l’estudi a confirmat que la calor de la crosta terrèstra produtz de colomnas de pèira caudas que se soslèvan e son a l’origina de l’activitat volcanica a la superfícia. “Los volcans nasquèron pr’amor qu’aquestas colomnas de pèira van pas en la meteissa direccion que la placa tectonica, çò confirmèt Rhodri Davies, de l’Escòla australiana de Recèrca de Sciéncias de la Tèrra. Avèm fach una ipotèsi que preditz quora se trobaràn tornarmai dins lo futur totas doas per constituir un solet alinhament”.
Aquel tipe de movement geologic s’es totjorn debanat pendent l’istòria tectonica de la planeta. Pasmens, Davies diguèt que l’origina de los volcans hawaiians es un fach fòrça abitual. E aquel archipèla es pas lo sol qu’aja patit aquela sòrta de movements geologics durant l’istòria de la planeta.
La Redaccion
Aqueste article serà tanben publicat dins Jornalet , lo primièr quotidian en linha de lenga occitana, amb lo qual Sapiéncia a un acòrdi de cooperacion.


text:
James Tobin
James Tobin (Champaign, Illinois, 5 de març de 1918 - New Haven, Connecticut, 11 de març de 2002) foguèt un economista american. Aquel keynesian contribuiguèt a la sciéncia economica en particular, dins los domenis de l’investiment, dels mercats financièrs e de las politica budgetària e monetària. Es subretot celèbre per aver donat son nom a la taxa que propausèt la creacion. Lo Prèmi de la Banca de Suècia d'Economia en Memòria d'Alfred Nobel (dich Prèmi Nobel d'Economia) li foguèt autrejat en 1981.
Foguèt tanben a l’origina del modèl Tobit utilizat en econometria e de la nocion del ratio « Q de Tobin ».
En 1956, participèt al desvolopament del modèl Baumol-Tobin que descriu la demanda de moneda d'un menatge.
Biografia[modificar | modificar la font]
James Tobin faguèt sos estudis a l'Universitat de Harvard. Foguèt conselhièr economic de 1961 a 1962 del govèrn dels Estats Units d'America de John Fitzgerald Kennedy e professor a l'Universitat de Yale, de 1955 a 1988[1]. En 1981, foguèt laureat del Prèmi Nobel d'Economia.
James Tobin èra un economista keynesian, es a dire, entre autres, favorable a l'intervencion governamentala coma estabilizador de la produccion, avent per tòca de favorizar lo plen emplec e d'evitar las recessions. Batalhegèt amb Jacques Rueff en 1948 dins The Quarterly Journal of Economics sus un article titulat Las errors de la teoria generala de Lord Keynes que Rueff aviá escrich l'an precedent. Alara que Keynes pensava que la preferéncia per la liquiditat determina lo taus d'interès, James Tobin defendava l'idèa contrari, segon que lo nivèl dels tauses d'interèsses influisson aquela preferéncia per la liquiditat[2].
James Tobin venguèt celèbre en prepausant una taxacion sus de movements de capitals (transaccions de cambi). L'objectiu d'aquela taxacion èra de reduire l'especulacion de cort tèrme sus las plaças financièras, que jutjava contraproductiva. Suggeriguèt atal que los revenguts d'aquela taxa foguèsson fisats al FMI[3].
L'idèa de la taxa Tobin dicha « de sable dins los engranatges » o encara la « taxa Robin del Bòsc », es sostenguda per fòrça personalitats, organizacions de l'altermondialisme e associacions, coma ATTAC. Es denonciada pasmens per Robert Mundell. James Tobin declarèt el, que s'èra totjorn favorable a aquela taxa, èra d'en primièr partisan del liure escambi e considerava lo produch de la taxa coma segondari e que podiá doncas pas sostenir lo movement altermondialista[4].
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)Histoire vivante de la pensée économique: Des crises et des hommes; Jean-Marc Daniel; ed:Pearson Education; París
- ↑ (fr)L'indispensabla de la pensada economica Christophe Bormans, 2003 Studyrama, ISBN 2-84472-262-8
- ↑ (fr)Taxe Tobin : far nòu amb una idèa vielha La Croix, 9 de genièr de 2012
- ↑ Articles del jornal Le Monde http://www.lemonde.fr/web/recherche_breve/1,13-0,37-720331,0.html http://www.fsa.ulaval.ca/personnel/VernaG/REF/Textes/james_tobin.htm


text:
Paucas notícias positivas pòdon èsser balhadas uèi lo jorn sus l’estat de la fauna mondiala. E mens encara quora plusors scientifics an avisat ja que sèm en las pòrtas d’una nòva extincion de flora e fauna a nivèl mondial. Pr’aquò saber que lo tigre de Sumatra tòrna créisser amb santat en aquela illa es un fach mai que planvengut.
E mai se la populacion mondiala de tigres de Sumatra foguèt compresa en la lista d’espècias criticas de l’UNESCO en l’an 2008. Aquel an lo tigre de Sumatra aviá solament una populacion critica d’entre 440 e 680 especimèns. E la tendéncia èra marrida pr’amor qu’en 1978 n’i avián 1.000, l’an 1985 800 especimèns e l’an 1992 solament 500.
Totun, que la Societat de Conservacion de la Fauna Sauvatge (WCS) e las autoritats del Pargue Nacional Bukit Barisan d’aquela illa an confirmat que la populacion de tigres es a mand de se recuperar pauc cha pauc: la densitat d’especimèns es màger ara qu’abans e aquò maugrat las menaças contunhas de braconaires e paisans que i vivon prèp.
E mai quand l’espècia de tigre de Sumatra (Panthera tigris sumatrae) es una espècia de tigre en situacion critica que demora solament en aquela illa indonesiana. Es tanben la soleta espècia de tigre que demora en una illa e pas al continent pr’amor que d’autras espècias que tanben i demoravan, coma lo tigre de Java e de Bali son ja desaparegudas.
Plusors menaças meton en dangièr aquela espècia de tigre actualament: a de besonh mai de 25.000 ectaras per viure plan e es encara persecutat per de braconeires per la sieuna pèl, òsses e d’autres partides del còrs. De mai, los conflictes amb los paisans se debanan sovent e i a una constanta pèrda de predas e abitat.
Maugrat aquò, l’autoritat del Pargue Nacional Bukit Barisan en Sumatra, un pargue situat prèp de la còsta, situèt mai de 120 camèras dins 1000 Km2 de bòsc e sèuva per los estudiar e aguèt una resultas que balhan un pauc d’espèr per lo futur de l’espècia.
L’estudi scientific mostrèt que la densitat de la sieuna populacion es crescuda d’1,6 tigres/100 Km2 en 2002 a 2,8 tigres/100 Km2 en 2015. E mai, la proporcion de mascles es femelhas es d’1 a 3, una situacion ideala segons los recercaires per una lèu recuperacion de la populacion de tigres dins lo pargue.
“Aquela proporcion de tigres dins lo pargue mòstra las bonas condicions de santat e reproduccion del tigre de Sumatra dins plan airals estudiats, çò diguèt Wulan Pusparini, recercaire del WCS. Amb l’estudi, apondèt, avèm pogut confirmar la bona situacion de la populacion de tigres e cossí dintran al pargue los braconaires”.
Per Timbul Batubara, cap de la direccion del pargue Bukit Barisan, “la nòva situacion amb mai de tigres es la resulta de l’esfòrç fach per las patrolhas de policièrs rurals que, amb l’ajuda d’organizacions coma WCS, a pogut liurar fòrça trapas e arrestar una pèrda d’abitat”.
“Es un sòmi fach realitat per totes los conservacionistas d’Indonesia – çò diguèt Noviar Andayani, director de WCS en Indonesia-. Las autoritats del pargue an trabalhat plan amassa amb los nòstres recercaires e avèm pogut protegir l’abitat del tigre e iniciar una nòva tendéncia positiva que poiriá quitar aquela espècia de la lista d’espècias en situacion critica de l’UNESCO en un futur pròche”.
Una tendéncia generala
Lo tigre de Sumatra es la soleta espècia de tigre insular que demora uèi lo jorn en Asia pr’amor que n’i a pas pus en Bali o Java. De mai, es una espècia geneticament desparièra d’autras espècias de tigre continental en Asia pr’amor que se desseparèt d’aqueles fa entre 12.000 e 6.000 ans, pendent lo Pleistocèn, quand lo nivèl de la mar separèt Sumatra del continent asiatic.
Las sieunas caracteristicas geneticas e morfologicas son doncas especialas. La sieuna pèl es diferenta de la del tigre de Bengala pr’amor qu’es mai escura e las franjas son mai amplas. Los mascles fan entre 100 e 140 Kg e entre 2,2 e 2,5 mètres de longor. Las femelhas, totun, son un pauc mai pichonas e lo sieu pes vària entre los 75 e 100 Kg. Aquò fa de l’espècia de Sumatra una de las sosespècias mai pichonas de tigre. Las sieuna talha es mai prèp d’un leopard o un jaguar que non d’un tigre siberian.
Tradicionalament demoran en tota sòrta d’abitats: prèp de la còsta (ont i a lo pargue e Bukit Barisan Seletan ) e tanben en nautas montanhas (ont i a la Pargue Nacional de Gunung Leuser, a 3.200 mètres).
Pendent las annadas 90 la populacion de l’espècia èra pas encara marrida pr’amor que solament al Pargue Nacional de Kerinci Seblat i avián mai especimèns qu’en tot Nepal, China, Laos, Cambòtja e Vietnam. Totun, los prèp de 200 tigres que i demoravan ja èran una populacion en declin.
Fa prèp de dètz annadas, en 2008, la densitat de tigres de Sumatra dins lo Pargue Nacional de Tesso Nilo ja mostrèt una tendéncia positiva amb 1,70 tigres/100 Km2 restacat amb 0,90 tigres/100 Km2 en 2005. Per ansin, aquela recuperacion restaria associada amb la granda riquesa de fauna de l’airal. Aital, lo tigre de Sumatra manja de monards, de tapirs, de pòrcs, de cèrvis nans, cèrvis de Sambar e cèrvis indians e lo sieu bon nombre a ajudat lo tigre de Sumatra se recuperar e cambiar la tendéncia. Esperam qu’aquò siá pas una flor d’estiu e pro.
Christian Andreu*
*Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm.


text:
Trompa naturau
La trompa naturau o còrn naturau qu'ei l'ajòu deu còrn d'armonia de las orquèstras sinfonicas modèrnas. Qu'ei un instrument de coire naturau com la trompeta barròca (instrument dab loquau e jogavan amassas dens las orquèstras sinfonicas dinc a lfin de l'epòca classica mercés a l'invencion deu piston) o lo claron mes a la diferéncia deus autes coires naturaus, que pòt anar mei luenh que la simpla realizacion de serias armonicas mercés au jòc de la man deu musician dens lo son pabalhon. Dens lo repertòri de la musica anciana, qu'èra donc un instrument mens limitat que non pas la trompeta e lo son repertòtri classic qu'ei mei ric e autentic. Wolfgang Amadeus Mozart, per exemple que compausè concertos per trompa quan be n'escrivó pas nat per la trompeta qui, alavetz, non podeva pas seguir l'orquèstra dens las subtilitats estilisticas de la musica classica.
La trompa naturau classica, qu'èra totun enqüèra un pauc limitada en comparason dab lo còrn d'armonia modèrna e que devèva cambiar de colissa segon la tonalitat d'interpretar.
La trompa de caça qu'ei tanben ua trompa naturau mes jogada la man en dehòra deu pabalhon e donc shens possibilitat cromatica e donc en interpretar pas sonque armonicas com la trompeta naturau. Aqueths limits similars deus dus instruments que son soslinhats dens la Water Music de Georg Frederich Händel qui jòga sus l'oposicion enter ambs.


text:
Liverieg
Liverieg en breton ( Liffré en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Liffré A situat a 17 km de Roazhon, a 28 km de Fougères, a 20 km de l'estacion TGV de Roazhon, e a 30 km de l'aeropòrt de Roazhon. Una connexion de transpòrt en comun per beguts a assegurat totes los jorns en direccion de Roazhon e de Fougères. La municipalitat a traversat pel autoroute dels Estuaires A84 (échangeurs 26 Liffré-centre e 27 Liffré-Beaugé).
La municipalitat s'estend sus 6 686 a, #que 3 985 li cal de bòsques (bòsc domaniale de Roazhon e bòsc domaniale de Liffré). Del punt d'enguarda de la riquesa de la flore, Liffré fa de partidas municipalitats del departament en possedint en los sieus desparièrs biotopes un nombre important de taxons (espècias), siatz 510 per una mejana communale de 348 taxem e un total départemental de 1 373 taxem (118 familhas). Mai qu'aquel nombre, cal considerar 48 taxem a fòrta valor patrimoniala (totala de 207) ; 18 taxem protegits e 36 apertenent a la lista roja del Massís armoricain (total départemental de 237) [1].
La municipalitat compòrta 2 431 lotjaments #que 147 en immeubles collectius e 219 lotjaments locatifs socials.
Liffré est située à 17 km de Rennes, à 28 km de Felger, à 20 km de la gare TGV de Rennes, et à 30 km de l'aéroport de Rennes. Une liaison de transport en commun par bus est assurée tous les jours en direction de Rennes et de Fougères. La commune est traversée par l'autoroute des Estuaires A84 (échangeurs 26 Liffré-centre et 27 Liffré-Beaugé).
La commune s'étend sur 6 686 ha, dont 3 985 ha de forêts (forêt domaniale de Rennes et forêt domaniale de Liffré). Du point de vue de la richesse de la flore, Liffré fait partie des communes du département possédant dans leurs différents biotopes un nombre important de taxons (espèces), soit 510 pour une moyenne communale de 348 taxons et un total départemental de 1 373 taxons (118 familles). Plus que ce nombre, il faut considérer 48 taxons à forte valeur patrimoniale (total de 207) ; 18 taxons protégés et 36 appartenant à la liste rouge du Massif armoricain (total départemental de 237) [2].
La commune comporte 2 431 logements dont 147 en immeubles collectifs et 219 logements locatifs sociaux.
Istòria[modificar | modificar la font]
La descobèrta de pèças de monedas ancianas sul territòri testifica de l'aucupacion gallo-romaine. La parròquia ne nais al continuament de la ponduda en valor del bòsc de Roazhon. Coma La Bouëxière e Sant-Sulpice-lo-Bòsc al Modèl:XIIe sègle, Liffré, Sérigné e Sant-Aubin-de detlo-Cormier se son constituits mercés als défrichements del Modèl:XIIIe sègle. Terren de caça de predileccion dels comtes de Roazhon e dels ducs de Bretanha, la parròquia se situa sus lo sieu domeni ducal. La parròquia de Sérigné es rapidament ligada al territòri de Liffré ; divèrses prieurés s'i installan jos la proteccion dels ducs. En beneficiant d'una situacion privilegiada sus l'ais de comunicacion Roazhon - Fougères, lo sieu desvolopament apareis lent mas contunh. Liffré A ocupat, coma lo abbaye de Sant-Sulpice, per las tropas francesas #que menaçan Roazhon en 1491, per obligar la duchesse Anne al matrimòni amb lo rei de França. A la Revolucion, Liffré ven çò cap de-luòc de costat e lo sieu desvolopament se prossegueix, sustot mercés a l'espleitacion de las forges de Sérigné, de las carrièras de pèira e a la populacion obrièra del bòsc.
En 1691, lo recteur de Liffré, Thomas Constance, #retre confession al rei per nòu molzuts de dîme #qu'el jouissait en la siá parròquia, saber : lo Bourg, lo Breil, Launay, la Martouais, Colleray, Mordrée, la Plardaye, Fouillard e Champgiron. Lo sieu successor, lo Sr. Bazin, #Declarar que los sieus #dire ne valián 1 590 libres de renda e #qu'el jouissait en mai de la chapellenie de la Benazerie, en valent 80 libres[3].
La populacion de la municipalitat es favorabla als cambiaments aportats per la Revolucion francesa, sustot après la fin de la Terror. La principala celèbra revolucionària es aquela en celebrant l'anniversari del execucion de Louis XVI, acompanhada d'un serment d'òdi a la royauté e a la anarchie, celebrada a partir de 1795[4].
En 1794, pendent la guèrra de Vendée, lo compte Joseph de Puisaye alavetz en clandestinité continuament a la Revolucion, es en rota per Vitré e la Gravelle e #arribar al bourg de Liffré al cap de 6 a 700 royalistes. Aquela tropa royaliste i aguèt desfach lo 5 de junh de 1794 a Liffré per las companhiás republicanas, Puisaye se #escapar a caval[5],[6].
Al XIXena sègle, los transpòrts ferroviaires secondaires aparescan ; Liffré coneis pas #qu'un fòrça leugièr fléchissement de la siá populacion al en virant del sègle. A partir d'ans 1970, la municipalitat coneis una explosion démographique importanta amb l'estenduda de l'aglomeracion de Roazhon sus la primièra corona.
Lo masatge caseriu de Fouillard dépendait antany de la parròquia de Liffré. Mas dempuèi 1866, los abitants del caseriu demandan lo sieu rattachement a Thorigné, #çò que los a concedits per decrèt de la . La municipalitat pren alavetz lo nom de Thorigné-Fouillard.
Lo nom de la vila vendriá del nom germanique Liutfred.
La découverte de pièces de monnaies anciennes sur le territoire témoigne de l'occupation gallo-romaine. La paroisse naît à la suite de la mise en valeur de la forêt de Rennes. Comme La Bouëxière et Saint-Sulpice-la-Forêt au Modèl:XIIe siècle, Liffré, Sérigné et Saint-Aubin-du-Cormier se sont constituées grâce aux défrichements du Modèl:XIIIe siècle. Terrain de chasse de prédilection des comtes de Rennes et des ducs de Bretagne, la paroisse se situe sur leur domaine ducal. La paroisse de Sérigné est rapidement rattachée au territoire de Liffré ; plusieurs prieurés s'y installent sous la protection des ducs. Bénéficiant d'une situation privilégiée sur l'axe de communication Rennes - Fougères, son développement paraît lent mais continu. Liffré est occupé, comme l'abbaye de Saint-Sulpice, par les troupes françaises qui menacent Rennes en 1491, pour obliger la duchesse Anne au mariage avec le roi de France. À la Révolution, Liffré devient le chef-lieu de canton et son développement se poursuit, notamment grâce à l'exploitation des forges de Sérigné, des carrières de pierre et à la population ouvrière de la forêt.
En 1691, le recteur de Liffré, Thomas Constance, rendit aveu au roi pour neuf traits de dîme dont il jouissait en sa paroisse, savoir : le Bourg, le Breil, Launay, la Martouais, Colleray, Mordrée, la Plardaye, Fouillard et Champgiron. Son successeur, M. Bazin, déclara que ses dîmes valaient 1 590 livres de rente et qu'il jouissait en plus de la chapellenie de la Benazerie, valant 80 livres[7].
La population de la commune est favorable aux changements apportés par la Révolution française, surtout après la fin de la Terreur. La principale fête révolutionnaire est celle célébrant l'anniversaire de l'exécution de Louis XVI, accompagnée d'un serment de haine à la royauté et à l'anarchie, fêtée à partir de 1795[8].
En 1794, pendant la guerre de Vendée, le compte Joseph de Puisaye alors en clandestinité suite à la Révolution, est en route pour Vitré et la Gravelle et arriva au bourg de Liffré à la tête de 6 à 700 royalistes. Cette troupe royaliste fut défaite le 5 juin 1794 à Liffré par les compagnies républicaines, Puisaye s'échappa à cheval[9],[10].
Au XIXena siècle, les transports ferroviaires secondaires apparaissent ; Liffré ne connaît qu'un très léger fléchissement de sa population au tournant du siècle. À partir des années 1970, la commune connaît une explosion démographique importante avec l'extension de l'agglomération de Rennes sur la première couronne.
Le hameau de Fouillard dépendait autrefois de la paroisse de Liffré. Mais dès 1866, les habitants du hameau demandent leur rattachement à Thorigné, ce qui leur est accordé par décret du . La commune prend alors le nom de Thorigné-Fouillard.
Le nom de la ville viendrait du nom germanique Liutfred.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Louis Diard, La flore de Ille-e-Vilaine, Atlàs floristique de Bretanha, Roazhon, Siloë, 2005, mapa pàg. 170.
- ↑ Louis Diard, La flore d'Ille-et-Vilaine, Atlas floristique de Bretagne, Rennes, Siloë, 2005, carte p. 170.
- ↑ Archiu départementales de Ille-e-Vilaine e de la Loire-Inferiora.
- ↑ Louis Dubreuil, « Fèstas revolucionàrias en Ille-e-Vilaine », in Anals de Bretanha, volum 21, tome 4, 1905, pàg. 398-399
- ↑ Alphonse Beauchamp, Istòria de la guèrra de Vendée e de las Chouans, Tome tresena, París, Giguet e Michaud, 1806, pàg. 70. [1]
- ↑ França militar, Istòria de las armadas francesas de tèrra e de mar de 1792 a 1837, Tome segonda, París, Delloye, 1838, pàg. 2, [2].
- ↑ Archives départementales d'Ille-et-Vilaine et de la Loire-Inférieure.
- ↑ Louis Dubreuil, « Fêtes révolutionnaires en Ille-et-Vilaine », in Annales de Bretagne, volume 21, tome 4, 1905, p. 398-399
- ↑ Alphonse Beauchamp, Histoire de la guerre de Vendée et des Chouans, Tome troisième, Paris, Giguet et Michaud, 1806, p. 70. [3]
- ↑ France militaire, Histoire des armées françaises de terre et de mer de 1792 à 1837, Tome deuxième, Paris, Delloye, 1838, p. 2, [4].


text:
Letra d’informacion nº 15 - Febrièr de 2012
Aquesta letra presenta los darrièrs articles pareguts sul site internet de l’IEO. S’i apondon las nòvas ligadas a la lenga occitana e a la vida federativa de l’IEO. Bona lectura a totes !
Letra a l’Inspector de l’Academia de Tolosa - 25 de genièr de 2012 "Nous apprenons avec émotion que vous envisagez de supprimer le poste d’intervenant en langue occitane". La seguida aicí.
Amassada Generala 2012 : organizatz vòstre sojorn a Niça Coma va sabètz, Niça es una vila tant toristica que leis ostalariás e autreis aubergaments l’i son reservats de mes e de mes a l’avança. Mai d’infòs.
L’occitan, convidat al Salon del tourisme Lo Conselh general del Tarn e lo Conselh regional de Miègjorn Pirenèus convidavan totes Miègjorn Pirenencs per una animacion sul platèu de TV CT2E. La seguida aicí.
Anem Occitans en linha A partir de març, a la sortida de l’edicion 139, los numeròs precedents seràn disponibles pauc a cha pauc sul site de l’IEO. Per conéisser aquela publicacion trimestriala, clicatz aicí.
Occitan, qu’es aquò 2012 La novèla version sortirà lèu e las versions en castelhan e en francés seràn accessiblas sul site de l’IEO per de flashcòdis. Per ne saber mai, clicatz aicí.


text:
Hildegard de Bingen
Hildegard de Bingen (en alemand: Hildegard von Bingen, en latin: Hildegardis Bingensis ; 1098 – 17 de seteme de 1179) que ho ua sabenta, ua mistica crestiana e ua compositora germanica de l'Etat Mejana.
Vaduda dens ua familha nòbla, que ho vodada mainada au convent. Que vadore abadessa dab lo temps e que fondore autas abadias. Mistica, que ho consultada durant la soa vita per'mor de las soas visions.
La soa òbra musicau mei coneguda qu'ei l'Ordo Virtutum (ua descripcion de 16 virtuts pelejant contra las poténcias deu mau).
La màger part de las soas composicions musicaus que son liturgicas, escrivudas en alemand e marcadas musicaument au mejan de neumes. Un gran nombre d'aqueras que son amassadas dens Symphonia armonie celestiun revelationum.
- Article de qualitat en finés
- Article de qualitat en portugués
- Article de qualitat en espanhòl
- Portal:Musica/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Personalitat alemanda del sègle XII
- Religiosa de l'Edat Mejana
- Religiosa alemanda
- Religiosa catolica
- Abadessa
- Benedictin
- Mistic crestian
- Sant catolic
- Compositor medievau
- Compositor alemand
- Compositritz
- Femna de letras
- Personalitat femenina alemanda
- Personalitat femenina del sègle XII
- Naissença en 1098
- Decès en 1179


text:
Rennes
Rennes (en galò Resnn, en breton Roazhon) es una vila de Bretanha. Es lo capluòc de la region administrativa francesa de Bretanha e del departament d'Ille et Vilaine. Sa populacion èra estimada a 209 900 en 2005.
Es una de las ancianas capitalas del ducat de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Ensenhament superior e recèrca[modificar | modificar la font]
Los 2 pòls universitaris son :
- L'Universitat de Rennes I: medecina, farmacia, sciéncias duras, lo drech e l'economia.
- L'Universitat de Rennes II - Nauta Bretanha (UHB) : sciéncias socialas, sciéncias umanas, disciplinas artisticas e literàrias.
L'importància de la vida universitària a Rennes se manifèsta tanben per la riquessa e la diversitat dels laboratòris de recèrca presents suls campus universitaris e dels centres espitalo-universitaris.
Las grandas escòlas principalas :
- L'Institut d'Estudis Politics de Rennes (IEP Rennes)
- L'Escòla Superiora de Comèrci de Rennes (ESC Rennes)


text:
Date: from Mar 19, 2007 to Jun 22, 2007
Surf trip description:
Segonda part de mon viatge, aqueste còp après lo Pacific Nòrd, lo Pacific Sud. Lo Japon èra fòrt frèg e planet, flat que non sai, mas gardarai tota ma vida los conselhs de Eugene Teal. Foguèt meravilhós de poder començar lo surf amb un tal personatge. Onjuku es un bon espòt, e i agèt quitament de polidas èrsas del temps que i èri, una mièja jornada sonca mas deu èsser un espòt plan decent la màger part del temps. Cossí que siá esitetz pas d'anar trobar l'Eugene de ma part.
Modified: Sunday June 10 2007 10:23:14 PM
Hits: 15457
This is an interactive map! Use controls to pan and zoom this map.
Wannasurf.com on your mobile
RSS All the RSS feeds of Wannasurf.com
Newsletter All news by email


text:
Riaillé
Riaillé en francés (Rialeg en breton) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Riaillé (Rialleium, en 1141) vendriá del nom d'òme gallo-roman *Rialus, del gallés rialo-, « aimable », ambe'l sufixe -acum[1], latinizacion del sufixe celtic -*ako-. Seriá donc una anciana propietat gallo-romana.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
- 2011 : 2176; 2013 : 2239 abitants (45 ab/km²)
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984.


text:
Vistedit sus Ràdio Lenga d'Òc
Le 17/05/2018 par Setmana
L'equipa de Vistedit es passada dins l'emission « Miegjornau » sus Ràdio Lenga d'Òc dimars passat, presentada per la jornalista Gisèla Naconaski. Èrem acompanhadas de Bruno Cecillon per parlar de...
Lo navèth numèro de La Setmana qu'ei sor…
Le 15/05/2018 par Setmana
Lo navèth numèro de La Setmana qu'ei sortit divés passat. Au somari : la cronica ESPIAR d'Alan Sibé sus la vita deu filosòfe e sociològue alemand Carles Marx, a dus...
Vistedit qu'apèra l'Ofici Public de la L…
Le 02/05/2018 par Setmana
Duas setmanas a, la societat Vistedit que recebó ua maishanta novèla. Qu'aperam l'Ofici Public de la Lenga Occitana a tornar sus la soa decision de non pas acordà'u nada ajuda...


text:
Salhens (Droma)
Salhens [1](oficialament en francés Saillans) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament de Droma e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situat entre Vercors e Drôme Provençale, implantat al pè del massís dels "Tres Bècs" (naut.1589 m), Salhans (Droma), es la pòrta d'en primièr del Diois, préalpes drômoises al sud del Vercors. Aquel vilatge se situa al centre del departament de la Drôme, a 45 km al sud-es de Valéncia, a 22 km al sud-oèst de Die e a 15 km a l'èst de Crest. Lo riu Drôme travèrsa aquela localité.
Las municipalitats limitrophes son Chastel-Arnaud, Véronne, Espenel e Sant-Salvador-en-Diois.
Los 11 unas autras municipalitats del costat de Salhans son :
- Aubenasson
- Aurel
- Chastel-Arnaud
- Espenel
- Eygluy-lo Escoulin
- La Chaudière
- Rimon e Savel
- St-Benoit-en-Diois
- St-Salvador-en-Diois
- Vercheny
- Vérone
Situé entre Vercors et Drôme Provençale, implanté au pied du massif des "Trois Becs" (alt.1589 m), Salhans (Droma), est la porte d'entrée du Diois, préalpes drômoises au sud du Vercors. Ce village se situe au centre du département de la Drôme, à 45 km au sud-est de Valence, à 22 km au sud-ouest de Die et à 15 km à l'est de Crest. La rivière Drôme traverse cette localité.
Les communes limitrophes sont Chastel-Arnaud, Véronne, Espenel et Saint-Sauveur-en-Diois.
Les 11 autres communes du canton de Salhans sont :
- Aubenasson
- Aurel
- Chastel-Arnaud
- Espenel
- Eygluy-l'Escoulin
- La Chaudière
- Rimon et Savel
- St-Benoit-en-Diois
- St-Sauveur-en-Diois
- Vercheny
- Vérone


text:
18/04/17 - Comunicat del Partit Occitan :
La preséncia de 11 candidats a l’eleccion presidenciau que poderé deishar créder que l’auhèrta de causida ei rica. Que consideram que n’ei pas lo cas.
Lo centralisme mediatic s’ei apoderat aquera eleccion e l’aparenta diversitat de las candidaturas masca ua cèrta uniformitat.
12/04/17 - La societat occitana Smoove basada a Sant Gèli del Fesc al raz de Montpelhièr ven d'èsser causida per remplaçar JCDecaux per gerir los Velibs de París. La gestion se farà al dintre del gropament Smoovengo en collaboracion amb Indigo.
05/04/17 - En seguida d'una procedura iniciada per de la societat roergata "Forge de Laguiole", la cort de justícia de l'Union Europèa ven d'anular al nivèl de l'Union la marca "Laguiole" depausada per l'entreprenaire de la region parisenca Gilbert Szajner en 1993.
Aquò val sonque pels produches ligats a la cotelariá e a las arts de la taula.
02/04/17 - Lo Partit de la Nacion Occitana comunica :
Lo Partit de la Nacion Occitana apèla pas a votar per cap dels 11 candidats al primièr torn perque reconeis pas sas reivindicacions màgers dins lors orientacions.
29/03/17 - L'Union s'estrechonís un briat. Lo dimecres 29 de març de 2017 lo govèrn del Reialme Unit via son ambassador Tim Barrow, a notificat oficialment a Donald Tusk, president del Conselh Europèu, la siá volontat de sortir de l'Union Europèa.
Se dubrís ara un periòde de negociacions que pòt durar fins a dos ans. Aquelas negociacions auràn per tòca de precisar las condicions de sortida.
Lo collectiu 2017OC questiona los candidats a l'eleccion presidenciala francesa.
De seguir aquí [site] e [twitter]
30/03/17 - L'ELEN (European Language Equality Network) e l'IEO (Institut d'Estudi Occitan) an adreçat als candidats a l'eleccion presidenciala una letra.
La tòca es d'aver lo posicionament de cadun rapòrt a las lengas minorizadas en França metropolitana e d'otramar.
19/02/17 - La presidenta de la region Occitània, Carole Delga, e lo president de la Generalitat de Catalonha, Carles Puigdemont, an signats lo 19 de febrièr de 2017 a Narbona, a una letra d'intencion entre las doas institucions.
Aquela letra prefigura un accòrd que debriá èsser signat dins l'estiu.
La region Occitània ganhèt entre 2008 e 2013, segon l'INSEE, mai de 50 000 estajants per ans.
Lo creis se concentre en zona urbana : Tolosa, Montpelhièr, Perpinhan, Nimes. Las zonas de montanha veson lor population demesir un bricon : Pirenèus, Massís Central, Montanha Negra.
26/01/17 - Signatura a Tolosa per la ministra de l’Educacion Nacionala, Najat Vallaud-Belkacem, de la convencion cadre per l’ensenhament de l’occitan.
Aquela convencion establida per l'Ofici Public per la Lenga Occitana (OPLO) s'aplicarà a las doas regions membres d'aquel ofici : la region Nòva Aquitània e la region Occitània. S'aplicarà dins cinc acadèmias.
Page 5 of 12


text:
Bahia
Bahia es lo cinquen estat de Brasil per la superfícia e lo pus grand de la Region Nòrd-Èst.
Istòria[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Sa superfícia totala, 564 692 km², es un pauc mai granda que la d'Espanha. Es a 68,7% dins la region del sertão, de clima semiarid. Son litoral es lo pus long de Brasil, amb 1183 km d'extension, e albèrga fòrça tipes d'ecosistèmas, en tot afavorir l'activitat toristica per sa rara beutat.
Clima[modificar | modificar la font]
Lo clima tropical predomina dins tot l'estat, amb de variacions de precipitacions dins caduna de las diferentas regions. Dins la region del sertão i a un clima semiarid. Sus lo litoral e dins la region de la vila d'Ilhéus, l'umiditat es pus intensa, e lo nivèl de las pluèjas pòt despassar los 1500 mm annals.
Relèu[modificar | modificar la font]
Amb 561 026 km² situats sus lo litoral de Brasil, lo relèu de Bahia se caracteriza per la preséncia de planas, altiplans e depressions. Marcat per bassas altituds, lo punt culminant de Bahia es representat per la montanha Pico das Almas, amb 1958 m.
Los altiplans presents dins lo relèu mòstran que l'erosion a trabalhat en cèrca de fòrmas planas. Los altiplans ocupan gaireben tot l'estat, e presentan una seria de nivèls, traversats per de rius venguts de la Chapada Diamantina, de la Serra do Espinhaço e del centre de Minas Gerais, en direccion del nòrd de l'estat e tanben a la pròpria Chapada Diamantina, de format plan, marcant sos limits al nòrd e a l'èst. L'altiplan semiarid, localizat dins lo sertão brasilièr, se caracteriza per d'altituds bassas.
Economia[modificar | modificar la font]
Torisme[modificar | modificar la font]
Las principalas vilas toristicas de l'estat son Salvador, Porto Seguro e Ilhéus, situadas sus lo litoral de l'estat e conegudas tanben dins d'autres païses.


text:
Airbus A330
Airbus A330 es un avion de linha long-corrièr de capacitat mejana bastit per l'avionaire europèu Airbus.
Parteja son programa de desvolopament amb lo quadrireactor A340 a la diferéncia près que l'A330 s'ataca directament al mercat ETOPS dels avions bireactors gròs portaires.
L'A330 parteja amb l'A340 lo fuselatge e las alas (levat A340-500 e A340-600), fuselatge qu'es el meteis per una part importanta manlevat a l'Airbus A300, tot coma lo cockpit que sa concepcion es partejada amb l'A320.


text:
Separats en lo 1860 en seguida de la nòstra annexion per França, La Briga, Sant Darmatz e Tenda, e mai lu vilatges de Libri e La Pena qu’abans èran ligats a Auriveta, foguèron annexats segon lo mesme procediment: un plebiscit organizat per una armada d’ocupacion en lo 1947. La linha Niça-Ventemilha-Coni que fa lo servici per la Vau de Ròia, una dei primieri linhas de traccion electrica que la sieu energia èra fornida per d’obratges locaus, si construiguèt dau 1883 au 1928. Lu sieus obratges d’art foguèron fòrtament damnejats durant la Segonda Guèrra Mondiala (per lo gèni francés en lo 1940 pi per l’armada alemanda en lo 1945). La tornèron construir dau 1973 au 1979.
Ailàs, non la tornèron electrificar e si contentèron d’utilizar de vielhi motritz diesèl. La màger part dei òbras, tant coma l’entretenement, es Itàlia que se n’es encargada fins aüra. La crisi en Itàlia fa qu’encuei la region de Piemont tende, coma o faguèt França fa vint ans, de suprimir cen que considèra coma una linha segondària pauc rendabla.
Ensinda es question sus aquela linha de suprimir un cèrt nombre d’arrèsts e de trens. Cau dire que dau costat francés, la linha s’arrestava a Brelh de Ròia e que de correspondéncias italiani s’encargavan dei trens vèrs Tenda e La Briga.
Au govèrn francés, coma au govèrn italian, li agrada mai d’investir dins la linha de granda velocitat (LGV Lion-Turin, LGV Provença, etc.) que de si preocupar d’un servici public dins la Vau de Ròia que representa, encuei, qu’una pichona importància militara e estrategica e que lu sieus abitants, destacats e annexats mai d’un còp, non pean gaire sus l’escaquier economic en fàcia de Turin o de la Còsta d’Azur.
Aquela linha es l’espina dorsala que nos religa a Piemont, es per nautres un objectiu essenciau de la servar, a l’encòp per de rasons economiqui mas tanben istoriqui e culturali.
Adoncas serem presents lo diménegue 25 de mai, a Brelh de Ròia, au costat dei piemontés e dei nòstres amics ligurs (que li sieus valadas de l’oèst faguèron partida durant de sègles de la Comtat de Niça), coma de toti li bòni volontats, per fin de sostenir lo mantenement de la linha Niça-Coni.
Joan-Marc Fonseca
Movement Ciutadan dau País Niçard


text:
En rota per Rodés !
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Rodés
Aller à la page : 1, 2, 3, 4
31 Re: Rodés le Jeu 5 Aoû - 1:28
Pelharòt
Rata-Pinhata
32 Re: Rodés le Jeu 5 Aoû - 10:28
Sokolovic
Trobador !!
Pelharòt a écrit:Quauqu'un sauriá se se podrà agachar endacòm les filmes dals concerts de l'empont bèl, sus internet p'exemple ?
http://www.detz.tv/estv2010
33 Re: Rodés le Jeu 5 Aoû - 10:29
Sokolovic
Trobador !!
joan_cavalier a écrit:Tustar sus l'ambulança... es aisit
O alavetz es jove (ieu perdoni lo fasia parier, se voletz amb l'Einucent vos podem balhar la recepta per faire espetar un cable als felibres amb la "Copa Santa")
Aprep caldria soscar de faire cagar ço parier lo PNO e lo POC..............e d'autres
subretot que siam nautres après que si prenem sei renarias.
D'efiech, es pas tròp finocho.
34 Re: Rodés le Jeu 5 Aoû - 10:50
Alh Òli
Occitan Warrior
joan_cavalier a écrit:Tustar sus l'ambulança... es aisit
O alavetz es jove (ieu perdoni lo fasia parier, se voletz amb l'Einucent vos podem balhar la recepta per faire espetar un cable als felibres amb la "Copa Santa")
Aprep caldria soscar de faire cagar ço parier lo PNO e lo POC..............e d'autres
Vòs bensai parlar dei crypto-ethnistas-nacionalistas de Libertat?
Tròbi pas que siegue tròp mechant, son sketch es perqué pas inutile, viau pas tòp mont'es lo problema.
35 Re: Rodés le Jeu 5 Aoû - 14:51
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
36 Re: Rodés le Jeu 5 Aoû - 15:20
Zengi
Trobador !!
Tròbi pas tanpòc aquò maishant, se trufa deus felibres com de tot, ei lo concèpte de la cronica, la derision.Vòs bensai parlar dei crypto-ethnistas-nacionalistas de Libertat?
Tròbi pas que siegue tròp mechant, son sketch es perqué pas inutile, viau pas tòp mont'es lo problema.
Per contra, arrèsta dab las conerias d'etnistas e autes. Repepias, e n'ei quitament pas aridolent.
En dus mots, fous la paix a Libertat soi segur qu'as d'autas causas mei interessantas de har.
37 Re: Rodés le Jeu 5 Aoû - 16:47
Sokolovic
Trobador !!
Hakan Kas a écrit:Tròbi pas tanpòc aquò maishant, se trufa deus felibres com de tot, ei lo concèpte de la cronica, la derision.Vòs bensai parlar dei crypto-ethnistas-nacionalistas de Libertat?
Tròbi pas que siegue tròp mechant, son sketch es perqué pas inutile, viau pas tòp mont'es lo problema.
Per contra, arrèsta dab las conerias d'etnistas e autes. Repepias, e n'ei quitament pas aridolent.
En dus mots, fous la paix a Libertat soi segur qu'as d'autas causas mei interessantas de har.
Aquò depen se lo vièlh n'a consciéncia que si trumfa d'eu.
38 Re: Rodés le Jeu 5 Aoû - 18:01
fredoc
Occitan Warrior
Hakan Kas a écrit:Tròbi pas tanpòc aquò maishant, se trufa deus felibres com de tot, ei lo concèpte de la cronica, la derision.Vòs bensai parlar dei crypto-ethnistas-nacionalistas de Libertat?
Tròbi pas que siegue tròp mechant, son sketch es perqué pas inutile, viau pas tòp mont'es lo problema.
Per contra, arrèsta dab las conerias d'etnistas e autes. Repepias, e n'ei quitament pas aridolent.
En dus mots, fous la paix a Libertat soi segur qu'as d'autas causas mei interessantas de har.
Matieu...ehhhh, perdon, Hakan, que'm hès arrider.
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
39 Re: Rodés le Jeu 5 Aoû - 18:57
joan_cavalier
Trobador !!
Hakan Kas a écrit:Tròbi pas tanpòc aquò maishant, se trufa deus felibres com de tot, ei lo concèpte de la cronica, la derision.Vòs bensai parlar dei crypto-ethnistas-nacionalistas de Libertat?
Tròbi pas que siegue tròp mechant, son sketch es perqué pas inutile, viau pas tòp mont'es lo problema.
Per contra, arrèsta dab las conerias d'etnistas e autes. Repepias, e n'ei quitament pas aridolent.
En dus mots, fous la paix a Libertat soi segur qu'as d'autas causas mei interessantas de har.
Cresi que fa pas de mau de còps que i'a de se faire fotre lo nas dins la sua problematica, de vertat qu'es pas aisit de s'assumir, mas Alh Oli es un jornaliste de trilha, pausa la question que totun se podria pausar, al monde de Libertat de poder respondre e argumantar si de non cal arrestar la politica e passar al macrame.
E a mai, trapi la pausicion d'Alh Oli vertadierament ironica e dins la derision, pr'amor que trapi que Merguez l'occitanista far dins l'aisit, per esser ironic o practicar la derision cal esser dos, e per faire una metafora radiofonica (que benleu d'unes aici que sabon que i'a una vida fora de l'occitanISME) tant trapi que l'Alh Oli (e disi pas aquo per de que es un amic) ten un nivel "Maurice Radio Libre" tant classarai l'autre dins de "Difool", inventa pas, ensaja de repapiar un estile ja tornat fach 20 cops, ço que far l'originalitat dins aquela mena de media es la personalitat si de non, coma se diria dins South Park "Les Simpsons l'ont deja fait"
40 Re: Rodés le Jeu 5 Aoû - 19:37
Zengi
Trobador !!
Tractar monde de criptò etnho nacionalista, ei ua question, un argumentari ?Cresi que fa pas de mau de còps que i'a de se
faire fotre lo nas dins la sua problematica, de vertat qu'es pas aisit
de s'assumir, mas Alh Oli es un jornaliste de trilha, pausa la question
que totun se podria pausar, al monde de Libertat de poder respondre e
argumantar si de non cal arrestar la politica e passar al macrame.
Argumentam tnat que voletz, mes peu moment i a pas que de provocacion puerila e caganta.
Se Yellow en volè saber mei sus Libertat, avè pas qu'a passat a l'estand e discutir dab los militants. Se ne'n vòu pas saber mei, pòt arrestar la provocacion e nos deishar militar en patz.
(Ne li parli pas directament puish a que semblas estar lo son avocat designat )
41 Re: Rodés le Ven 6 Aoû - 3:43
joan_cavalier
Trobador !!
Aprep sabi qu'es pas aisit d'assumir de se diser etniste, fagueri lo meteis camin far 10 ans abanç de me gausar diser nacionaliste
42 Re: Rodés le Ven 6 Aoû - 7:18
Zengi
Trobador !!
E explica me en qué hè avançar las causas de tractar un movement de criptò etnò nacionalista, soi curios.
N'èi pas arren contra tu Yellow, mes briga. Sonque qu'aquera provocacion ei nècia.
43 Re: Rodés le Ven 6 Aoû - 8:04
Alh Òli
Occitan Warrior
Aprèp, poiriam discutir d'oras de l'etnisme e dau nacionalisme que s'amaga sota lei pausiciens oficialas de la mager part deis organisaciens occitanistas, dont Libertat (m'excusi mai es ce que d'unei l'i vian). L'i siau passat a l'estand, ai discutit emé d'unei militants, a un moment m'a semblat mai interessant de parlar de cavas utilas (coma de nòstrei vidas, de musica, de mangisca,...) que non pas de cavas tant fumosas (amai coma siam pas d'acòrdi, virèt en redond, d'aqui lo chanjament de sujets).
Mai clavi aqui lo sujet, per pas que si partesse en colhas mai.
Mai es verai que per ara ai de cavas mai interessantas de far que de m'escarnir sus leis uns e leis autrei :no:...
44 Re: Rodés le Ven 6 Aoû - 8:19
joan_cavalier
Trobador !!
Hakan Kas a écrit:Mes hilh de puta, Libertat ei pas etnista,se posicionam clarament en oposicion a l'etnisme. Libertat ei quitament pas nacionalista. Aquò tanben ei hòrt clar.
E explica me en qué hè avançar las causas de tractar un movement de criptò etnò nacionalista, soi curios.
N'èi pas arren contra tu Yellow, mes briga. Sonque qu'aquera provocacion ei nècia.
1/ Libertat reconeis l'eisistança d'Occitania non ? Del moment que reconeisser qu'eisista un espandi occitan que ten una istoria, una lenga, una cultura en comun, reconeis una nacion occitana, doncas de fach es nacionaliste.
2/ Segon Libertat sus qu'una basa s'apiegja l'apartenança a l'occitan ; una liura causida culturala (ço qu'es la meuna pausicion personalament), una basa de mena "nascut al pais doncas occitan" ? (ço que me semblaria dangeros), un fenomene de "parlas la lenga doncas sias occitan" ? (ço que seria pas vertadierament verai, parli ingles per tant soi pas ingles)....
Se vos, podem cambiar de topic ta charrar d'aquò, mas balha me responsa a tot aquo e veirem onte se situa Libertat, aprep quitament se teni d'ideas prochas de la de Libertat (fogueri al CROC pendant d'annadas) voli juntiament que lo monde que desfendon una part de las meunas ideas siaguesson fotuts de lo faire amb d'arguments, quitament cap a de marrida fé (provocatritza de la part de Yellow, mas que se pot trapar en ço de monde "lambda" (me far pensar a una engrunada qu'ai aguda l'an passat amb un collegue d'una autra radio occitana, amb lo qual entrevistarem lo monde de la Calandreta de Sitjan, lo companh commençet sul teme de "La comuna es marrida, vol tirar Calandreta" (per l'ausitor lambda discors partesan, subretot de la part d'una radio de lenga occitana) e ieu sul teme de "I'a ja una escola publica a Sitjan, ont es la necessitat d'aver una calandreta a mai d'aquò?" (question que l'ausitor lambda se pot pausar)
Aprep demori sus ço que t'ai dit, pensi que se dins una organisacion politica om es pas fotut de respondre a de provocacion de la mena de ço que far Yellow amb d'arguments (demora la pausicion qu'agrada lo mai al mitan occitanISTE la politica de l'estruc o lo desnigrament de l'autre qu'es mal aisit que lo contrar via arguments) val mielh cambiar l'associacion en club de Macramé.
Aquo dit, aquo m'empachara pas d'anar beure (mant)un(s) còps a la Torn del Borrèu per Estivada (subretot que lo primier ser va caler beure ta desbrembar "les Bombes a 2 Balles" e lo lor "Bal Indigeste"
@mistats
45 Re: Rodés le Ven 6 Aoû - 8:28
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
46 Re: Rodés le Ven 6 Aoû - 8:42
Alh Òli
Occitan Warrior
Òmi a écrit:Sabi pas s'avetz legits la pitchona brocadura hèita per Libertat Gasconha Nòrd e que se sona A huèc! #30 Amainatjament deu territòri, normaument qu'èra sus l'estand a l'Estivada, dedins se parla pas d'etnisme, pas mei de nacionalisme, sonque d'una mei bona utilizacion deu territòri.
Non pas, ai liegit la revista Libertat! sonque, es interessant, amai es bèu, ben fach. Siau pas forçadament d'acòrdi emé lo prepaus (que mi sembla qu'esta revista constitua mai una compilacien de manifestes politics qu'un otis de reflexien vertadierament utile e tròp portat sus l'actualitat), devi reconoisser qu'es d'un autre nivèu que la prensa propagandista classica ja vista dins lo mitan.
47 Re: Rodés le Ven 6 Aoû - 8:51
Zengi
Trobador !!
Compreni que t'agrada mei de parlar d'autas causas, alavetz perqué aquera provocacion recurenta ?L'i siau passat a l'estand, ai discutit emé d'unei militants, a un
moment m'a semblat mai interessant de parlar de cavas utilas (coma de
nòstrei vidas, de musica, de mangisca,...) que non pas de cavas tant
fumosas (amai coma siam pas d'acòrdi, virèt en redond, d'aqui lo
chanjament de sujets).
Non pas, ai liegit la revista Libertat! sonque,
es interessant, amai es bèu, ben fach. Siau pas forçadament d'acòrdi
emé lo prepaus (que mi sembla qu'esta revista constitua mai una
compilacien de manifestes politics qu'un otis de reflexien
vertadierament utile e tròp portat sus l'actualitat),
Mercés, l'utis ei peu moment en rodatge e pensam efectivament de s'ubrir sus ua reflexion mei pregonda.
Pas d'acòrd per duas rasons :1/ Libertat reconeis l'eisistança d'Occitania
non ? Del moment que reconeisser qu'eisista un espandi occitan que ten
una istoria, una lenga, una cultura en comun, reconeis una nacion
occitana, doncas de fach es nacionaliste.
- Arreconéisher l'existéncia d'ua lenga, d'un pòble, non significa pas forçadament arréconéisher l'existéncia d'ua nacion. Lo debat ei tostemps en cors a Libertat mes la màger part pesam que la nacion occitana demora de bastir. Aquò serà hèit dab la conscientizacion de la societat occitana.
- Arréconéisher l'existéncia d'ua nacion non significa pas forçadament estar nacionalista. Los nacionalistas que son per l'union de totas las classas per l'espandida d'ua nacion (com ac hè lo PNO per exemple).
Atau se sostienem la luta de las classas (com tu, non ?), podem pas estar nacionalista. Libertat ne l'ei pas.
Discuti quan serveish a quauquarren e se las questions pausadas (quan e'n i a ..) soslhèvan vertadèrs debats. Si que non, vòli pas pèrder lo temps a virar en redon com lo ditz Yellow. Yellow serà pas jamèi revolucionari, seram pas jamèi apoliticò-sociau democrate, qu'ei la vita e qu'ei atau com disè lo poèta.Aprep demori sus ço que t'ai dit, pensi que se
dins una organisacion politica om es pas fotut de respondre a de
provocacion de la mena de ço que far Yellow amb d'arguments (demora la
pausicion qu'agrada lo mai al mitan occitanISTE la politica de l'estruc
o lo desnigrament de l'autre qu'es mal aisit que lo contrar via
arguments) val mielh cambiar l'associacion en club de Macramé.
Aquò ne n'èi pas jamèi dobtat !Aquo dit, aquo m'empachara pas d'anar beure
(mant)un(s) còps a la Torn del Borrèu per Estivada (subretot que lo
primier ser va caler beure ta desbrembar "les Bombes a 2 Balles" e lo
lor "Bal Indigeste"
48 Re: Rodés le Ven 6 Aoû - 9:40
Alh Òli
Occitan Warrior
Hakan Kas a écrit:Compreni que t'agrada mei de parlar d'autas causas, alavetz perqué aquera provocacion recurenta ?L'i siau passat a l'estand, ai discutit emé d'unei militants, a un
moment m'a semblat mai interessant de parlar de cavas utilas (coma de
nòstrei vidas, de musica, de mangisca,...) que non pas de cavas tant
fumosas (amai coma siam pas d'acòrdi, virèt en redond, d'aqui lo
chanjament de sujets).
Bòna questien. Lo plasir de far lo malin sus lo net bensai (mai en de que serviria internet si si l'i podia plus faire lo malin?), que bensai l'as vist, de visu la discucien s'eleva (un pauc) dau nivèu dei paqueretas...
Hakan Kas a écrit:Non pas, ai liegit la revista Libertat! sonque,
es interessant, amai es bèu, ben fach. Siau pas forçadament d'acòrdi
emé lo prepaus (que mi sembla qu'esta revista constitua mai una
compilacien de manifestes politics qu'un otis de reflexien
vertadierament utile e tròp portat sus l'actualitat),
Mercés, l'utis ei peu moment en rodatge e pensam efectivament de s'ubrir sus ua reflexion mei pregonda.
M'en dobtavi , que lo problema saria justament de repapiar de revista en revista, pasmens es normau per un moviment politic de vendre la sopa.
Hakan Kas a écrit:Pas d'acòrd per duas rasons :1/ Libertat reconeis l'eisistança d'Occitania
non ? Del moment que reconeisser qu'eisista un espandi occitan que ten
una istoria, una lenga, una cultura en comun, reconeis una nacion
occitana, doncas de fach es nacionaliste.
-
Arreconéisher l'existéncia d'ua lenga, d'un pòble, non significa pas
forçadament arréconéisher l'existéncia d'ua nacion. Lo debat ei tostemps
en cors a Libertat mes la màger part pesam que la nacion occitana
demora de bastir. Aquò serà hèit dab la conscientizacion de la societat
occitana.
- Arréconéisher l'existéncia d'ua nacion non significa
pas forçadament estar nacionalista. Los nacionalistas que son per
l'union de totas las classas per l'espandida d'ua nacion (com ac hè lo
PNO per exemple).
Atau se sostienem la luta de las classas (com tu, non ?), podem pas estar nacionalista. Libertat ne l'ei pas.
Per ieu lo simple fach de reconoisser una societat occitana es ja un pas devers lo nacionalisme (encara un còp, per ieu es pas grèu de v'estre, l'avian de gents fòrça ben qu'eran nacionalistas), ò tot dau mens en direccien d 'un ideau que l'i sembla: n'avèm ja parlat, l'ai pron dich, conoisses meis argumentas, ti lei ressortirai pas. Tròbi tanben que lo radicalisme de Libertat l'i mena (la simpla terminologia causida per commençar, lo pasicionament individuau "siau pas francés, lo vòli pas estre" qu'ai auvit en cò de militant vòstrei... encara un còp repapii)
E pensi pas que la lucha dei classas siegue una empacha per v'estre (URSS si bastiguèt sus aquò per exemple, e son nacionalisme era fòrt). Amai mi sembla que la lucha dei classas es un concepte un pauc anacronic a l'ora d'ara, vist coma si pòrtan Catarina e la societat.
Mèfi pasmens, que lo dangier, la tentacien dau nacionalisme occitan son latents. Lo problema es que s'amaga un pauc d'en pertot, que tot si pren un pauc tròp au serios per estre sanh (siau ieu dei que si dian que l'occitan pòu pas estre una cava seriosa, es una lenga punt. Quora si levan lei drapèus, que lei simbèus si l'utilisan au premièr gras, ja commençan leis embrolhas (siam quauqueis uns de pensar ansin))... Ce que mi geina tanben es la retorica victimaria que liegi, que vieu, la logica de l'oprecien permanenta, que mi fan pensar qu'un ipotetic pòble occitan saria fin finala ren qu'un pòple de victimas, de plorosas e de loosers...
Es pas pròpri a Libertat é, es un sentiment que viau espelir d'en pertot, de Macarel a RLO, de l'òme de la rue au POC...
49 Re: Rodés le Ven 6 Aoû - 11:40
maime
Lemosin de prumiera !
Per çò qu'es de la lucha de classa, qu'es verai, per tot lo monde qu'es 'chabat. Me sembla qu'auei en França, n'i mas doas organizacions que son vertadierament dins la lucha de classa : l'UMP e lo MEDEF. Iò van pas dire. Manca quand parlen de la France d'en haut (ilhs) e la France d'en bas (n'autres). Iò disen pas, mas iò fan. E ganhen.
50 Re: Rodés le Ven 6 Aoû - 13:36
Zengi
Trobador !!
Aquiu t'enganas. Me brembi aver entenut quauquas annadas a responsables deu MEDEF parlar de luta de classas. E me brembi que m'èri hèit la reflexion que i avè pas que lo patronat qui parlava enqüèra d'aquera problematica.Me sembla qu'auei en França, n'i mas doas organizacions que son
vertadierament dins la lucha de classa : l'UMP e lo MEDEF. Iò van pas
dire.
51 Re: Rodés le Ven 6 Aoû - 15:08
Sokolovic
Trobador !!
joan_cavalier a écrit:Aquo dit, aquo m'empachara pas d'anar beure (mant)un(s) còps a la Torn del Borrèu per Estivada (subretot que lo primier ser va caler beure ta desbrembar "les Bombes a 2 Balles" e lo lor "Bal Indigeste"
@mistats
Es lo concèpte de l'Hestivòc aqyuò ? Faire juegar de grpes que conoisson pas una briga d'occitan ?
Va faler cargar lo fregidor de la Tor çò mi sembla.
52 Re: Rodés le Ven 6 Aoû - 21:10
Marxelin
Occitan Warrior
Enfin se me rapèli plan lo subjècte inicial èra just un messatge per dire que partissiá cap a Rodés... La discutida virèt.
53 Re: Rodés le Ven 6 Aoû - 23:10
fredoc
Occitan Warrior
Marxelin a écrit:
Enfin se me rapèli plan lo subjècte inicial èra just un messatge per dire que partissiá cap a Rodés... La discutida virèt.
Que m'estona !
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
54 Re: Rodés le Sam 7 Aoû - 2:18
Pelharòt
Rata-Pinhata
Parlavi de las videos dals quites concèrts.
La camèra bèla que se passejava en-dessús dal public.
55 Re: Rodés le Sam 7 Aoû - 9:16
Sokolovic
Trobador !!
Pelharòt a écrit:
Parlavi de las videos dals quites concèrts.
La camèra bèla que se passejava en-dessús dal public.
Sias caluc ò qué ? T'imaginas ben qu'ambé lo materiau en question ti la van pas botar sus you-de-tube una setmana après.
Ti ne'n van faire un DVD, que pagaràs ambé lei tripons e puei, bessai, l'atrovaràs en p2p.
56 Re: Rodés le Sam 7 Aoû - 12:04
Zengi
Trobador !!
57 Re: Rodés le Dim 8 Aoû - 0:15
Pelharòt
Rata-Pinhata
FenhantsT'imaginas ben qu'ambé lo materiau en question ti la van pas botar sus you-de-tube una setmana après.
GromandsTi ne'n van faire un DVD, que pagaràs ambé lei tripons
58 Re: Rodés le Dim 8 Aoû - 11:15
Sokolovic
Trobador !!
Pelharòt a écrit:FenhantsT'imaginas ben qu'ambé lo materiau en question ti la van pas botar sus you-de-tube una setmana après.GromandsTi ne'n van faire un DVD, que pagaràs ambé lei tripons
Qu'un tròn de dieu lei cure !
59 Re: Rodés le Lun 9 Aoû - 9:16
Alh Òli
Occitan Warrior
Marxelin a écrit:Per respondre d'un biais cortet, soi militant de Libertat e pensi que la posicion del movement es clara, sèm contra la teoria etnista del PNO qu'es dangierosa mai se Fontan diguèt pas que de conariás. Sèm pas nacionalistas tanpauc, sèm autonomistas e volèm faire créisser la consciéncia de s'afirmir occitan per qu'un jorn los occitans pòscan causir de venir independents. D'unes diràn qu'aquò es de nacionalism mas es pas tant aisit, volèm d'un estat-nacion a la francesa amb frontièras, drapèu e autras bestiesas. Libertat se pòt dificilament metre dins un casièr.
Mouais. Totjorn es que, de ce que ne viau, lei pausiciens son jamai claras. Amai si l'i devina una inhorancia certa; quora doei tipes de RLO Montpellier diferents demandèran a doei militants de Libertat (en passant au stand de Libertat per li demandar una entrevista, doncas pas en demandant au militant lambda) coma si destriavan lei concepts d'autonomia, d'independencia, etc... sei responsas fuguèran jamai pron claras, coma si elei podian pas destriar estei conceptes. L'a un moment que fau estre serios cinc minutas e evitar de donar la paraula a de gents que sabon pas de que si parla, vò significa que la pausicien officiala de Libertat es pas sincera... E sente sovent a nacionalisme simplàs ce que liegi de Libertat... Pasmens es pas pròpri au vòstre moviment, es una tendencia generala a l'occitanisme (bensai ai moviments "regionalistas" de França), una consequencia de sai pas tròp que...
60 Re: Rodés le Lun 9 Aoû - 10:22
Zengi
Trobador !!
T'inquiètas pas, semblas tanben a un franchimand simplàs.E sente sovent a nacionalisme simplàs ce que liegi de Libertat...
Vòs concretizar las teorias deu monde, mes que son, las toas teorias, despart de tribalhar en òc per poder minjar, espiar la tv e crompar de vestits ?
Suu hons deu subjècte, Libertat despuish qu'ei creat ei tostemps estat clar sus l'autonomia : autonomia administrativa òc, mes pas sonque.
Independéncia : pas lo pb de uei, los occitans poderàn causit mei tard quina fòrma d'independéncia o non.
61 Re: Rodés
Contenu sponsorisé
Aller à la page : 1, 2, 3, 4
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Cobde
L'articulacion deu cobde (var. coide) es format per 3 diferentas articulacions dens la medisha capsula articulara
Somari
òs[modificar | modificar la font]
En haut, trobam l'umèrus qu'es l'òs deu braç e baish, lo radius e l'ulna qui son los de l'avant-braç
articulacion[modificar | modificar la font]
Que son unidas dens ua sola capsula articulara per deus ligaments collateraus suus costats e dus qui tenguen l'ulna dab lo radius, un petit es lo ligament carrat endevath deu cap deu radius entà'u bòrd inferior de l'incisura radiau de l'ulna, l'aute es lo ligament anular radiau, inseris de cada costat de l'incisura radiau de l'ulna e qu'entorn lo cap deu radius com un anèth
articulacion umero-radiau[modificar | modificar la font]
articulacion umero-ulnara[modificar | modificar la font]
articulacion radio-ulnara proximala[modificar | modificar la font]
tishuts[modificar | modificar la font]
muscles[modificar | modificar la font]
los flexors
l'extensor
plan superficiau[modificar | modificar la font]
aqueth plan en superficia deus muscles presenta, la transformacion de las veas, mediau, mediana e laterau de l'avant-braç en veas basilica e cefalica. Trobam tanben deus nèrvis superfiiaus sensitius com los nèrvis cutanèus median e laterau de l'avant-braç.
plan honsut[modificar | modificar la font]
l'arrega mediau deu bicèps: nèrvi median e artèra braquiau
l'arrega laterau deu bicèps: nèrvi radiau qui divisa's en un nèrvi superficiau sensitiue en un nèrvi honsut
region de l'olecrani[modificar | modificar la font]
Qu'es endarrèr deu cobde on trobam lo tendon deu tricèps braquiau. En mediau se troba la lòtja posteriora deu braç on passa lo nèrvi ulnar.


text:
Dimècres, 6 de decembre de 2017, 03h00 Societat,Politica
Gasconha > Val d'Aran > Castièro
Lo contraròtle espanhòl de la Generalitat a empedit la mesa en marcha del servici integral aranés de las urgéncias de pompièrs.
Coma cada 4 de decembre, los pompièrs d’Aran an festejat Santa Barbara, qu’es lor santa patrona. Coma los pompièrs son aimats e presats del pòble e de las institucions, lor fèsta es totjorn un eveniment màger del país de cap de Garona.
La celebracion comencèt, coma d’abitud, amb la passejada dels camions dels pompièrs per las carrièras de vilas e vilatges amb las sirenas que clantisson. En mai de la messa e de l’omenatge als pompièrs mòrts, pompièrs, autoritats e ciutadans festegèron amassa dins lo pargue dels pompièrs de Vielha. Los actes foguèron presidits pel sindic d’Aran, Carlos Barrera, pel director general de la prevencion e de l'extincion d’incendis a la Generalitat de Catalonha, Juli Gendrau, e pel director general de Pompièrs e Emergéncias, Joan Canalias.
L’intervencion espanhòla
Mas lo servici pròpri aranés de Pompièrs e Emergéncias es ara marcat per l’intervencion del govèrn espanhol qu’a pres lo contraròtle de la Generalitat de Catalonha. “Era situacion politica que viu Catalonha, a empedit qu’eth nau modèl de gestion integrau de Pompièrs e Emergéncies dera Val d’Aran age ja entrat en foncionament”, çò soslinhèt Barrera dins son discors, ont remarquèt qu’après dos ans de negociacions per aver una gestion pròpria d’aqueste servici public, ara èra arrestat e contrarotlat per l’estat espanhòl.
Pasmens, lo sindic manifestèt son esperança pels resultats de las eleccions al Parlament de Catalonha del 21 de decembre venent, e qu’un còp nomenat e restaurat lo govèrn de la Generalitat de Catalonha, “eth servici integrau de Pompièrs e Emergéncies dera Val d’Aran [poderie] entrar en foncionament” en tot remarcar “qu’ei un projècte globau e collectiu qu’er aspècte uman ei çò de mès important dera sua estructura”.
Non fer los gens de cas, coma se non existisen.


text:
David Grosclaude : « Ua lenga qu'ei un objècte politic »
Lo son purmèr libe « Los mots e lo baston » que pareishó lo 30 d’octobre passat. L’ancian conselhèr regionau encargat de la lenga occitana, David Grosclaude, que conta lo son caminament personau e professionau.
La Setmana — Perqué aver decidit de sortir un libe adara ? Çò qui’vs motivè ?
David Grosclaude — Escríver aqueth libe qu’èra au començar la volontat de har quauquarren com un compte-rendut de mandat deus mens cinc ans de conselhèr regionau. Puish a fin e a mesura qu’escrivèvi qu’èi ajustat causas, e qu’ei vadut aqueth libe. Mes qu’ei logic pr’amor que volèvi sustot explicar que la question lingüistica ei ua question hautament politica. Qu’explica la dificultat qui avem a har acceptar en França qu’aquera question sia tractada. Prumèr pr’amor la classa politica que la considèra com secondària, contrariament a la majoritat deus país deu monde. Tanben pr’amor la classa politica francesa qu’ei estada educada , formada a l’idea que la question de las lengas ditas minoritàrias ei ua question perilhosa qui risca de reméter en causa l’unitat de la Republica. Donc que vòu díser que la classa politica francesa ei ignoranta d’aqueth problèma e sovent incompetenta. Qu’explica las dificultats qui conti, a cada còp que volem progressar en aqueth domeni.
LS — Qu’avetz emplegat un ton « jornalistic » en descíver la vòsta istòria. Perqué aquesta causida ?
DG — Lo ton jornalistic qu’ei pr’amor que soi jornalista a la basa. Que i a los hèits, e l’analisi que vien après. Mes totun que prepausi ua analisi de la situacion en partir deu constat qui èi explicat abans a saber l’incompeténcia , lo desinterès — qui pòt anar dinc au mesprètz — cap a la question linguistica de las parts de hòrt de responsables politics. Tanben que parli de l’occitanisme qui coneishi plan. Que’m sembla qu’a tribalhat hòrt mes que dèu compréner que la separacion enter çò culturau e çò politic ei un tracanard qui pòt estar mortau. Que’n cau tirar las leçons. Lo monde associatiu qu’a hèit un gran tribalh mes se dèisha la lenga en dehòra de las questions qui dèu préner en compte lo monde institucionau que’s comdamna pauc a pauc a la marginalizacion. En clar la question de la lenga qu’ei tròp seriosa entà la deishar sonque aus politics, sonque aus associatius o sonque aus lingüistas. La lenga qu’ei de tots e qu’ei, segon jo, la clau deu son desvolopament Que’m haci amics o enemics mei dab aqueth libe, aquò rai ! Que disi çò qu’èi a díser e après que debatem. Mes sustot que volèvi explicar que non credi pas a la reflexion pura se non i a pas ua accion concrèta qui segueish. Qu’espèri d’aver hèit atau dinc adara. E puish s’aqueth libe e pòt ajudar a dar arguments a monde qui deven explicar lo lor engatjament a’us qui pausan questions que serà estat utile.
LS — I a passatges deu libe qui estón mei mauaisits a escríver, qui’vs demandén mei de reflexion, que non pas d’autes ?
DG — Que’m sembla que de contar lo men tribalh d’elegit qu’estó pro simple, com de contar l’episòdi de la grèva de la hami. Que son hèits, eveniments. Mei complicat qu’estó de m’arrevirar suu men caminament pr’amor qu’ei ua mescla de hòrt d’elements. Totun qu’èi essajat d’explicar la centralitat de la question lingüistica en amuishar que lo combat per la diversitat culturau e luta per la sauvaguarda deu planeta que son dus combats ligats. La cultura e la lenga son biotòps qui condicionan la nosta faiçon de pensar. Tanben qu’èi volut parlar de la transversalitat de la question de la lenga. Pensar que tot aquò seré copat de las preocupacions economicas, sociaus, ecologicas que seré condamnar l’òmi a víver en lo monde qui descriu Orwell en « 1984 ».
Inf. : http://lasetmana.fr/index.php/oc/oc-boutique — « Los mots e lo baston » de David Grosclaude (2017) — Ed. de l’ADEO Prètz : 12 € (franco de pòrt enviada en França)


text:
Era N-230 ath sòn pas per Aran compdarà damb un estudi de contaminacion acustica.
Aguest estudi se harà en dues fases, era prumèra sense trafic de camions e era dusau damb eth trafic abituau de camions, mejançant un sonomètre plaçat en Aubèrt
Era prumèra fase dejà a començat en tot profitar er hèt de que des deth mes de deseme eth transit de camions ei restringit pes òbres que se hèn ena carretèra francesa ath sòn pas per Saint Béat, e era dusau se realizarà tant lèu se restablisque eth trafic de camions.
Finalizades es dues fases d’aguest estudi realizat peth Conselh Generau d’Aran damb es tecnics dera Direcció General de Qualitat Ambiental i Canvi Climatic dera Generalitat de Catalunya, se compararàn entà poder préner es mesures de besonh.
Foto: Conselh Generau d’Aran