text:
Banc En Bois De Jardinsponsored links
cool banc dextrieur salon de jardin banc en bois blanc arcadia with banc en bois de jardin.
best banc de jardin blanc en bois massif xcm with banc en bois de jardin.
great banc banc banc banc banc with banc en bois de jardin.
good beautiful banc bois pour entourage duarbres with banc en bois de palette with banc en bois de jardin.
best banc exterieur de jardin coffre design bois leroy merlin with banc en bois de jardin.
free banc de palette youtube dcortonnant fabriquer un banc de jardin en bois with banc en bois de jardin.
gallery of table de jardin en bois avec banc integre plan table de jardin en with banc en bois de jardin.
great beautiful banc bois pour entourage duarbres with banc en bois de palette with banc en bois de jardin.
amazing table de jardin en bois avec banc integre plan table de jardin en with banc en bois de jardin.
awesome coffre banc exterieur lgant coffre banc de jardin beau construire banc bois maison design sibfa photos with banc en bois de jardin.
elegant banc en bois pour dco dextrieur de jardins with banc en bois de jardin.
download banc en bois de jardin dans le jardin anglais photo stock image du jour with banc en bois de jardin.
banc en palette places avec accoudoirs ours petit banc bois de fabriquer un palette with banc en bois de jardin.
banc exterieur de jardin coffre design bois leroy merlin with banc en bois de jardin.
top banc en bois de teck midland cm with banc en bois de jardin.
awesome banc en bois de jardin with banc en bois de jardin.
beautiful fabriquer son banc de jardin mon projet bricolage comment fabriquer un banc en bois flott comment faire un banc en bois avec dossier with banc en bois de jardin.
superb table de jardin en bois avec banc integre cliquez sur la photo with banc en bois de jardin.
affordable miadomdodo banc de jardin avec coffre de rangement en bois de sapin with banc en bois de jardin.
gallery of table en bois avec banc exterieur with banc en bois de jardin.
bancs en bois longueur with banc en bois de jardin.
great table de jardin en bois avec banc integre table de jardin bois rallonge jsscene des ides pour la conception de des with banc en bois de jardin.
nos produits ornements de jardin with banc en bois de jardin.
stunning ikea banc de jardin frais banc bois exterieur ikea mzaol with banc en bois de jardin.
cheap ensemble table et bancs en bois extrieur de jardin with banc en bois de jardin.
interesting banc de jardin vigne en fonte et bois with banc en bois de jardin.
great grand coffre rangement amazing coffre alu pour vhicule remorque en with banc en bois de jardin.
best banquette de jardin banc de jardin en bois de palette with banc en bois de jardin.
table banc rondins with banc en bois de jardin.
finest ajouter une galerie photo lattes bois pour banc de jardin lattes bois pour banc de jardin with banc en bois de jardin.
great ikea banc de jardin frais banc bois exterieur ikea mzaol with banc en bois de jardin.
great zoom sur les palettes de bois with banc en bois de jardin.
banc de jardin design public en bois aria larus design with banc en bois de jardin.
elegant banc bois jardin with banc en bois de jardin.
comment fabriquer un banc de jardin banc bois exterieur ikea tous les with banc en bois de jardin.
cool table basse tagre salon de jardin ou canap les meubles en banc en bois with banc en bois de jardin.
fabulous banc de jardin bois mtal with banc en bois de jardin.
best banquette bois exterieur banc bois exterieur nouveau awesome table de jardin avec bancs en bois gallery with banc en bois de jardin.
interesting construire banc bois avec fabriquer un banc en bois idees et avec construire banc bois avec fabriquer un banc en bois idees et fabriquer salon de jardin with banc en bois de jardin.
top banc bois trait l cm banc de jardin with banc en bois de jardin.
banc de jardin forum bois banc bois exterieur plan banc bois exterieur plan banc de jardin with banc en bois de jardin.
beautiful banc dextrieur banc dangle de jardin en bois with banc en bois de jardin.
great banc de jardin en fonte new banc en bois jardin awesome banc exterieur leroy merlin banc bois with banc en bois de jardin.
best fabriquer un banc bon sang de bois with banc en bois de jardin.
amazing coffre jardin castorama lovely banc en bois jardin awesome banc exterieur leroy merlin banc bois with banc en bois de jardin.
top banc en bois design lattes cm disponible en coloris with banc en bois de jardin.
fabriquer son banc de jardin mon projet bricolage comment fabriquer un banc en bois flott comment faire un banc en bois avec dossier with banc en bois de jardin.
banc de jardin bois mtal with banc en bois de jardin.
best banc bois pour enfants tutoriel with banc en bois de jardin.
amazing banc de jardin en bois faro with plan de banc de jardin en bois with banc en bois de jardin.
excellent banc en bois de jardin with banc en bois de jardin.
fabulous superb table de jardin en bois avec banc integre cliquez sur la photo with banc en bois de jardin.
cheap banc dextrieur salon de jardin banc en bois blanc arcadia with banc en bois de jardin.
jardins banc de jardin sans dossier new banc bois exterieur sans banc de jardin sans dossier with banc en bois de jardin.
simple fabriquer un banc de jardin dcorgratuit banc de jardin sans dossier oregistro fabriquer terrasse jardin with banc en bois de jardin.
table de jardin et banc en bois de palettes backyard pinterest with banc en bois de jardin.
gallery of incroyable banc en bois jardin fabriquer un banc en bois de jardin avec fabriquer banc bois with banc en bois de jardin.
excellent mobilier exterieur bois with banc en bois de jardin.
trendy banc de jardin forum jardin juste fabriquer un banc de jardin with banc en bois de jardin.
good mobilier exterieur bois with banc en bois de jardin.
trendy banc de jardin design public en bois aria larus design with banc en bois de jardin.
banc en bois design lattes cm disponible en coloris with banc en bois de jardin.
banc palette bois banc de jardin en palette diy coussins fabriquer with fabriquer un banc en bois de palette with banc en bois de jardin.
with banc en bois de jardin.
best banc de jardin en teck places cm achat vente banc d ext rieur b with banc en bois de jardin.
elegant banc de jardin vigne en fonte et bois with banc en bois de jardin.
vidaxl banc de jardin en bois pin imprgn with banc en bois de jardin.
latest comment fabriquer un banc de jardin banc bois exterieur ikea tous les with banc en bois de jardin.
fabulous crez un banc en palette avec une table intgre with banc en bois de palette with banc en bois de jardin.
gallery of banc en bois de jardin with banc en bois de jardin.
affordable banc en bois de jardin with banc en bois de jardin.
fabriquer un banc en bois fabriquer un banc en bois voici fabriquer un banc de jardin en bois with banc en bois de jardin.
affordable banc de jardin pin du nord with banc en bois de jardin.
trendy banc bois terrasse essenc with banc en bois de jardin.
good banc de jardin blanc en bois massif xcm with banc en bois de jardin.
table banc bois stunning salon de jardin bois naturel ideas amazing house design table et banc en bois de jardin with banc en bois de jardin.
finest bancs bois excellent basic banc bois de concept urbain bancs with banc en bois de jardin.
trendy des bancs et des siges with banc en bois de jardin.
plan table de jardin bois plan table exterieur bois banc en bois scandinavia plan fabrication table with banc en bois de jardin.
best bancs en bois longueur with banc en bois de jardin.
beautiful banc bois et mtal with banc en bois de jardin.
trendy desserte bois exterieur trendy bar with desserte bois exterieur avec banc bois jardin banc bois jardin fabriquer un banc de jardin en bois luxe banc en with banc en bois de jardin.
finest quoi de plus agrable que davoir un joli banc en bois dans le jardin pour se poser tranquille et profiter du grand air il nest pas si difficile de with banc en bois de jardin.
elegant download banc en bois de jardin dans le jardin anglais photo stock image du jour with banc en bois de jardin.
confortable banc de jardin bois et fer forg banc bois fer forg belle table de jardin avec bancs en bois with banc en bois de jardin.
interesting zoom sur les palettes de bois with banc en bois de jardin.
fabriquer un banc en bois de palette construire palette full size with banc en bois de jardin.
trendy banc en bois de teck huil banc de jardin cm with banc en bois de jardin.
banc en palette projets diy pour une dco colo et charmante with banc en bois de jardin.
gallery of banc bois jardin inspirant frais stock banc bois exterieur almawsil almawsil stock of banc with banc en bois jardin with banc en bois de jardin with banc en bois de jardin.
banc de jardin en bois pin impregne pas cher longeur with banc exterieur design with banc en bois de jardin.
interesting miadomdodo banc de jardin avec coffre de rangement en bois de sapin with banc en bois de jardin.
cool banc de jardin phil fer forg et bois brun with banc en bois de jardin.
perfect banc de jardin en teck places cm achat vente banc d ext rieur b with banc en bois de jardin.
banc bois jardin luxury chaise jardin pas cher luxe meilleur de image table de jardin with banc en bois de jardin.
banc de jardin forum bois banc bois exterieur plan banc bois exterieur plan banc de jardin with banc en bois de jardin.
grand coffre rangement amazing coffre alu pour vhicule remorque en with banc en bois de jardin.
fabulous table et banc en bois de jardin with banc en bois de jardin.
cool banc en bois de jardin with banc en bois de jardin.
trendy banc palette bois banc de jardin en palette diy coussins fabriquer with fabriquer un banc en bois de palette with banc en bois de jardin.
trendy banc en bois pour dco dextrieur de jardins with banc en bois de jardin.
cheap banc bois jardin luxury chaise jardin pas cher luxe meilleur de image table de jardin with banc en bois de jardin.
trendy ensemble table et bancs en bois extrieur de jardin with banc en bois de jardin.
perfect bancs bois excellent basic banc bois de concept urbain bancs with banc en bois de jardin.
plan de banc en bois plan banc bois sur plan de banc de jardin with banc en bois de jardin.
banc en bois de rcupration massif banc de jardin terrasse mobilier de salon with banc en bois de jardin.
finest top table de jardin avec banc bois meilleur id es de conception de with banc en bois de jardin with plan de banc en bois with banc en bois de jardin.
best fabriquer un banc de jardin en bois mega tuto tous les tutoriels vidos pour conomiser with banc en bois de jardin.
banc en bois interieur banc de jardin photo banc de jardin en with banc en bois de jardin.
good bricolage rapide comment fabriquer un banc en bois et m tal de jardin with banc en bois de jardin.
stunning with banc en bois de jardin.
stunning banc de jardin cordoba places eucalyptus massif banc de jardin cordoba with banc en bois de jardin.
quoi de plus agrable que davoir un joli banc en bois dans le jardin pour se poser tranquille et profiter du grand air il nest pas si difficile de with banc en bois de jardin.
best banc en palette projets diy pour une dco colo et charmante with banc en bois de jardin.
great table de jardin et banc en bois de palettes backyard pinterest with banc en bois de jardin.
banc jardin bois unique frais stock banc bois exterieur vers esthtique extrieur ides de with banc en bois de jardin.
beautiful desserte bois exterieur trendy bar with desserte bois exterieur avec banc bois jardin banc bois jardin fabriquer un banc de jardin en bois luxe banc en with banc en bois de jardin.
banc en bois de jardin ainsi que beau banc bois jardin awesome plan banc en bois nouveau fabriquer table with banc en bois de jardin.
finest banc en bois interieur banc de jardin photo banc de jardin en with banc en bois de jardin.
free banc en bois de teck midland cm with banc en bois de jardin.
banc en bois de jardin ainsi que beau banc bois jardin awesome plan banc en bois nouveau fabriquer table with banc en bois de jardin.
beautiful sarl with banc en bois de jardin.
fabulous comment construire un banc en bois with banc de jardin en bois de palette with banc en bois de jardin.
interesting banc jardin bois unique frais stock banc bois exterieur vers esthtique extrieur ides de with banc en bois de jardin.
elegant cozy design banc jardin bois with banc en bois de jardin.
gallery of fabulous comment construire un banc en bois with banc de jardin en bois de palette with banc en bois de jardin.
fabulous amazing banc de jardin en bois faro with plan de banc de jardin en bois with banc en bois de jardin.
cheap banc de jardin phil fer forg et bois brun with banc en bois de jardin.
banc en bois de rcupration massif banc de jardin terrasse mobilier de salon with banc en bois de jardin.
great coffre banc exterieur lgant coffre banc de jardin beau construire banc bois maison design sibfa photos with banc en bois de jardin.
simple plan de banc en bois plan banc bois sur plan de banc de jardin with banc en bois de jardin.
sduisante faire un banc fabriquer un banc en bois avec des palettes mzaol faire with banc en bois de jardin.
stunning confortable banc de jardin bois et fer forg banc bois fer forg belle table de jardin avec bancs en bois with banc en bois de jardin.
good banc en bois de jardin with banc en bois de jardin.
stunning banc bois et mtal with banc en bois de jardin.
perfect banc de palette youtube dcortonnant fabriquer un banc de jardin en bois with banc en bois de jardin.
elegant table de jardin en bois avec banc integre table de jardin bois rallonge jsscene des ides pour la conception de des with banc en bois de jardin.
sduisante faire un banc fabriquer un banc en bois avec des palettes mzaol faire with banc en bois de jardin.
beautiful fabriquer un banc en bois de palette construire palette full size with banc en bois de jardin.
perfect banc bois terrasse essenc with banc en bois de jardin.
banc en palette places avec accoudoirs ours petit banc bois de fabriquer un palette with banc en bois de jardin.
banc bois fonte aj with banc en bois de jardin.
banc exterieur banc dextarieur clp banc de jardin en bois de teck robuste havana banc exterieur banc exterieur banc de jardin with banc en bois de jardin.
fabulous banc bois jardin with banc en bois de jardin.
free table en bois avec banc exterieur with banc en bois de jardin.
gallery of banc exterieur banc dextarieur clp banc de jardin en bois de teck robuste havana banc exterieur banc exterieur banc de jardin with banc en bois de jardin.
cool jardins banc de jardin sans dossier new banc bois exterieur sans banc de jardin sans dossier with banc en bois de jardin.
cool download plan rapproch de banc en bois de jardin photo stock image du sige with banc en bois de jardin.
vidaxl banc de jardin en bois pin imprgn with banc en bois de jardin.
cheap banc de jardin en bois pin impregne pas cher longeur with banc exterieur design with banc en bois de jardin.
gallery of banc bois pour enfants tutoriel with banc en bois de jardin.
beautiful sarl with banc en bois de jardin.
best table et banc en bois de jardin with banc en bois de jardin.
fabulous banc de jardin pin du nord with banc en bois de jardin.
trendy banc en bois de jardin with banc en bois de jardin.
cool incroyable banc en bois jardin fabriquer un banc en bois de jardin avec fabriquer banc bois with banc en bois de jardin.
fabulous fabriquer un banc en bois fabriquer un banc en bois voici fabriquer un banc de jardin en bois with banc en bois de jardin.
excellent mendler banc de jardin tolve banquette en bois banc massif de parc with banc en bois de jardin.
simple un banc ray dans le jardin with banc en bois de jardin.
finest coffre jardin castorama lovely banc en bois jardin awesome banc exterieur leroy merlin banc bois with banc en bois de jardin.
banc dextrieur banc dangle de jardin en bois with banc en bois de jardin.
interesting ensemble table et bancs en bois extrieur de jardin with banc en bois de jardin.
ajouter une galerie photo lattes bois pour banc de jardin lattes bois pour banc de jardin with banc en bois de jardin.
elegant fabulous crez un banc en palette avec une table intgre with banc en bois de palette with banc en bois de jardin.
fabriquer un banc de jardin en bois mega tuto tous les tutoriels vidos pour conomiser with banc en bois de jardin.
bricolage rapide comment fabriquer un banc en bois et m tal de jardin with banc en bois de jardin.
great ensemble table et bancs en bois extrieur de jardin with banc en bois de jardin.
affordable table basse tagre salon de jardin ou canap les meubles en banc en bois with banc en bois de jardin.
great banc bois trait l cm banc de jardin with banc en bois de jardin.
beautiful table banc rondins with banc en bois de jardin.
vidaxl banc de jardin avec cadre en fer et lattes bois with banc en bois de jardin.
best banc bois jardin inspirant frais stock banc bois exterieur almawsil almawsil stock of banc with banc en bois jardin with banc en bois de jardin with banc en bois de jardin.
affordable banc en bois de teck huil banc de jardin cm with banc en bois de jardin.
download plan rapproch de banc en bois de jardin photo stock image du sige with banc en bois de jardin.
trendy table banc bois stunning salon de jardin bois naturel ideas amazing house design table et banc en bois de jardin with banc en bois de jardin.
amazing banc de jardin forum jardin juste fabriquer un banc de jardin with banc en bois de jardin.
good cozy design banc jardin bois with banc en bois de jardin.
trendy vidaxl banc de jardin avec cadre en fer et lattes bois with banc en bois de jardin.
interesting plan table de jardin bois plan table exterieur bois banc en bois scandinavia plan fabrication table with banc en bois de jardin.
banc de jardin en fonte new banc en bois jardin awesome banc exterieur leroy merlin banc bois with banc en bois de jardin.
cheap banc de jardin cordoba places eucalyptus massif banc de jardin cordoba with banc en bois de jardin.
latest mendler banc de jardin tolve banquette en bois banc massif de parc with banc en bois de jardin.
elegant nos produits ornements de jardin with banc en bois de jardin.
amazing fabriquer sa table de jardin en bois banc en bois brut de fabrication artisanale daspect tras fabriquer sa table de jardin en bois with banc en bois de jardin.
cheap des bancs et des siges with banc en bois de jardin.
stunning finest top table de jardin avec banc bois meilleur id es de conception de with banc en bois de jardin with plan de banc en bois with banc en bois de jardin.
elegant banc bois fonte aj with banc en bois de jardin.
construire banc bois avec fabriquer un banc en bois idees et avec construire banc bois avec fabriquer un banc en bois idees et fabriquer salon de jardin with banc en bois de jardin.
banc banc banc banc banc with banc en bois de jardin.
good banc teck modesto with banc en bois de jardin.
elegant banquette bois exterieur banc bois exterieur nouveau awesome table de jardin avec bancs en bois gallery with banc en bois de jardin.
good fabriquer un banc de jardin dcorgratuit banc de jardin sans dossier oregistro fabriquer terrasse jardin with banc en bois de jardin.
banc teck modesto with banc en bois de jardin.
top fabriquer sa table de jardin en bois banc en bois brut de fabrication artisanale daspect tras fabriquer sa table de jardin en bois with banc en bois de jardin.
free fabriquer un banc bon sang de bois with banc en bois de jardin.
affordable banquette de jardin banc de jardin en bois de palette with banc en bois de jardin.
un banc ray dans le jardin with banc en bois de jardin.


c: text/html

text:
Nigel Farage
Nigel Paul Farage (Farnborough, comtat de Hampshire, Anglatèrra, 3 d'abril de 1964) es un politician anglés conservador e antieuropèu. Foguèt lo menaire, de 2010 a 2016, del Partit per l'Independéncia del Reialme Unit (UKIP), una entitat politica favorabla a la sortida dels britanics de l'Union Europèa.
Dins un ambient d'euroscepticisme en bèla creissença, al cap de son partit antieuropèu es un dels candidats que deuriá conéisser un net progrès, amb mantuna formacion xenofòba europèa coma lo Front Nacional francés, lo Jobbik ongrés, o los grècs d'Auba Daurada, aprèp las eleccions europèas del 25 de mai de 2014.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Guida de Subrevida
Avètz estat mandat al còr d’Avairon d’ont nos venon d’estranhs ressons…
Desiràvem dempuèi d’annadas permetre una apròcha de la lenga occitana, la basa de sos perpaus, pels non-iniciats. E èra fòra de question de far un cors magistral ! Una solucion mai ludica, adaptada al temps estival es nascuda : lo Guida de Subrevida en Mitan Occitan !
Fòrça informacions, jòcs, lexics e de second graMAI QUE MAI de second gra, d'après d'unes..., es un supòrt ludic, òc, mas podrètz vertadièrament vos en servir per comunicar en occitan amb qualqu’un. Bon, per contra, negam pas lo fach que balham pas EXACTAMENT la revirada exacta dels mots… mas anatz-i e veirètzQual ensaja pas, sap pas ! !
Lo Guida de Subrevida en Mitan Occitan es destinat a evoluir, s’enriquir, cada an, e integraram tant que se pòt vòstras suggestions, trantalhatz pas de nos en parlar !
Seguissètz lo Guida en picar dessus !
O descargatz lo >AQUI<
Lo Guida de Subrevida en Mitan Occitan es mes a dispausicion segon los tèrmis de la licénca Creative Commons Attribution – Pas d’Utilizacion Comerciala – Partatge a l’Identica non transpausat. Aquò vòl dire que podètz lo recuperar e vos en inspirar per fargar vòstre document. Tot son contengut es liure, e damandam pas que doas causas : l’utilizacion dèu pas èstre comerciala e lo supòrt que farètz deurà èstre el tanben dobèrt al partatge. Mercés tanben de nos damandar l’autorizacion avant.
Adaptatz, enriquissètz e fasètz virar, l’occitan es a totes !


text:
Basc
Lo basc o basco[1], en estil erudit euscar (euskara en basc), es una lenga d'Euròpa Occidentala; se parla dins la region apelada País Basc o Bascoat que se situa per una part en França e per una autra part, la màger, en Espanha. En França lo País Basc cobrís una part del departament dels Pirenèus Atlantics.
Somari
Classificacion e istòria[modificar | modificar la font]
Lo basc fa pas partida del grop indoeuropèu. S'es fach plan ipotèsis per lo restacar a d'autres grops lingüistics d'Asia coma d'Africa. Una de las mai recentas d'aquelas ipotèsis fasiá del basc un parent del berbèr.
Una autra ipotèsi recenta, que comença de recebre una cèrta audiéncia dins la recèrca internacionala (J.D. Bengtson, Meritt Ruhlen), prepausa de far del basc una branca de la superfamilha de las lengas dené-caucasencas (las autras brancas del dené-caucasenc, aparentadas al basc, serián lo nòrd-caucasenc en Caucàs, l'ienisseian en Siberia, lo burushaski en Cashmir, lo nahali en Índia, lo sinotibetan en Extrèm Orient e lo na-dené en America del Nòrd).
Lo lingüista Michel Morvan, el, a temptat recentament de mostrar de ligams ancians e concrets entre lo basco e divèrsas familhas non-indoeuropèas d'Eurasia, coma l'oralic o l'altaïc, e mai s'interèssa a l'ipotèsi dené-caucasenca, mas el prepausa pas de fixar una familha de lengas precisa[2].
Gramatica[modificar | modificar la font]
Lo basc presenta d'estructuras plan diferentas de las autras lengas d'Euròpa, mai que mai dins son sistèma verbal: lo vèrbe basc càmbia pas de forma solament segon lo subjècte coma dins las lengas indoeuropèas mas tanben segon çò que correspond, en occitan per ex., a de complements: etxe bat dut, ai un ostal, vs.etxeak ditut, ai d'ostals. Per contra, al nivèl lexical lo basc a manlevat fòrça mots al latin e a las lengas amb las qualas es o foguèt en contacte, l'espanhòl, l'occitan gascon, e lo francés.
Espandiment e estatut del basc[modificar | modificar la font]
- En Espanha, lo basc se parla dins los territòris d'Araba, Bizcaia, Gipuzkoa e Nafarroa.
Dins los tres primièrs, que forman la Comunitat Autonòma basca, es a se menar aprèp de sègles de recul un procèssus rapid de recuperacion lingüistica (un 23 % de bascofònes vèrs 1980, un 30 % ara). Lo basc es ensenhat mas es tanben la lenga de l'ensenhament dins la mieitat de las escòlas primàrias e mai del 40 % de las escòlas segondàrias (chifras 2003). Lo basc es fòrça present dins la vida vidanta gràcias a la senhalizacion (bilingüa e sovent monolingüa basca fòra de las mai grandas vilas), una cadena de television publica unicament bascoparlanta, un diari... Pasmens, la recuperacion lingüistica avança mai viste en Gipuzkoa, qu'èra ja la província mai bascoparlanta en 1980, qu'en Biscaia e subretot Alaba, gaireben complètament desbasquizada a aquela data. En Navarra, lo govèrn regional es pas favorable a la normalizacion de l'usatge del basc e se se manten dins lo nòrd de la província, a pas recuperat cap d'anciana posicion dins la region de la capitala Pampalona. I podriá a tèrme recular.
- En França, la situacion del basc es a pauc près la de las autras lengas regionalas.
Los poders publics menan una politica en favor de la lenga basca dins l'ensenhament (bilingüisme dins d'unas escòlas) e la cultura (Institut Cultural Basc), mas l'abséncia del basc dins los mèdias e la vida publica a pas sufit fins ara a enraiar son aflaquiment.
Dialèctes (segon la classificacion tradicionala)[modificar | modificar la font]
Aezkoan, bas-navarrés (oriental e occidental), biscaïn, guipuscoan, naut-navarrés (septentrional e meridional), labordin, roncalés, salacenc, soletin.


text:
Allosaurus
Er Allosaurus siguec un dinosaure dera familha des carnosaures. Es sues trobalhes sigueren trapades en Nòrd-America. Era sua longada era de 12 m e eth sòn cran era eth més gran de toti es Teropòdes coneguts. Quauques crans hen de 60 a 90 cm de longada e es dintadures tanben son plan longes e damb moltes dents ponchadisses. Eth cran, tot e que long ei tanben plan leugèr.
Deuant der uelh i auien grans horats lasals. Atau er cran qu'erá més leugèr e era tanben més aisit peth cap de mòver-se. Es soletes parts deth cran que podien pas éster més leugères son es dintadures qu'an d'éster ancorades as dents e era zona de darrièr der uelh damb muscles que tanben ancorauen era dintadura. Enter aguesti dus zones ua barra d'òs trasmetia era fòrça sus es ossi deth cran pendent eth mastegatge.
Atau i a quauques grans crans de dinosaures predadòrs qu'an mens os que beri uns teropòdes. Totun, qu'aguesti eren tanben plan pesats. Eth cran d'Allosaurus qu'auia tanben un pont d'òs sus es sòns uelhs. Non se sap pas tà què servia. Probaubaments qu'auia ua glandula de sau que permetia qu'es Allosaurus s'arreconeishessen es uns as autes.
Un còs de carnosaure[modificar | modificar la font]
Es pates hortes coma colones suportauen eth còs e s'ajudauen tà caminar damb era longa coa. Eth còth, tot i que cuert, era plan redond , de forma qu'eth cran demoraua més sus es espatles que no pas estengut tà deuant. Es costilhes longes ancorades damb espines ath còth arremerquen qu'aciu i auien uns muscles plan poderosi tà minjar. Era esquina era cuerta mès poderosa e es espines e muscles que ligauen cada vertebra auien uns ligament plan horts. Es pates deth dauant eren més cuertes qu'es de darrèr, damb grapes.
Allosaurus siguec un dinosaure carnivòr plan ben equipat. Era dintadura qu'auia ues dents hetes tà tuar e esquinçar es sues victimes. Un còth tant poderós era ajudat pes grapes en esquinçar grans trossi de carn. Es pates de dauant eren tà sosmetre era victima.
Eth sòn comportament predatori ei enqüera un misteri. Non podia pas córrer plan pr'amor qu'eren més grani qu'era marjoria de coleosaures. Minjauen grans ornitisquis coma eth Camptosaurus e eth Stegosaurus e tanben sauropòdes coma eth Diplodòcus e eth Apatosaurus. Totun, se cre qu'atacaua més soent victimes joenes. S'a descurvit adara qu'es sauropòdes an ua certa tendencia tà demorar en manades. Açò qu'ei més ua espelha d'atacs coma eth Allosaurus.
Coma es grans gats d'aué, allosaurus era més ben un oportunista devorador de carn mòrta - qu'auiá mòrt heia plan de temps o atacant petits sauropòdes lonh des sues manades.
Hont: The Illustrated Directory of Dinosaurs and Other Prehistoric Creatures, Greenwich Editions, 2005.


text:
Peire Godelin (Tolosa 1580 – id. 1649)
Le Ramelet Mondin – 1617
Filh de « Raymond Goudelin », lo poèta se fa conéisser en 1610 amb sas « stansos (…) a l’hurouso mémorio d’Henric le Gran », signadas « Goudelin ». En 1617 publica sa primièra edicion del Ramelet mondin, dont la dedicaça a Adrian de Monluc es signada tanben « Goudelin ». Totas las edicions novèlas que seguiràn durant sa vida, puèi fins a 1831 portaràn aquel meteis nom d’autor. Es en 1831 que trobam pel primièr còp la fòrma « Goudouli ». En 1843 serà « Godolin ». Per aquò, en 1862 e 1887, tornarà èsser « Goudelin ». Lo 8 d’agost 1647 lo poèta aviá signat « Goudelin » un document manuscrit pel clavaire de la vila de Tolosa. E es tanben a aquesta epòca que se met en scèna dins una pèça mandada a Pèire de Saportà : « Se tout ouèy moun humou s’amuso / A l’exercici de la Muso / Que d’Arnau-Bernat al Sali, / Porto le noum de Goudeli… ».
Aprèp sa mòrt, lo remembre del poèta mondin se mantendrà dins lo pòble a travèrs un personatge de contes facecioses, sense cap de ligam amb sa realitat istorica, « Godolin » o « Bodolin ».
A TOTS
Siam quitis damb les que donan del nas a la lenga mondina, tant per non se poder pas emprigondir dedins la coneissença de sa grácia, coma per nos far creire qu’eles an trobat la fava a la còca de la sufisença. Acampèm le mesprètz damb lo mesprètz, e de totas lors paraulas ufladas e trufandièras fasam autant de mòbles de bodofla : ren. Vèrament òc, coma se la ròsa muscadèla rèsta de nos fiuletar le nas e les uèlhs encara que lo tabar a cabussets rebonda le fisson dins sas estatjas [extasis] amorosas. Noirigat de Tolosa, me plai de mantenir son lengatge bèl, e capable de desrambulhar tota sòrta de concepcions ; e per aquò digne de se carrar dambe un plumachon de prètz e d’estima. Aqueste repròchi li podèm mandar, que devèrs qualque mot se tanh e s’encadena damb le latin : amor, cèl, tèrra, mar, tanbens au fa le blos francés, l’italièn e l’espanhòl, que dignament se vantan de tocar le pus naut escalon de la perfeccion. Tal parentatge ven de l’estudi o de la frequentacion de l’un pòble damb l’autre. Garatz ací de mots del païs que viven de lors rendas : gòf, pèc, lec, crauc, ranc, brusc, ganguièr, peròt, ranguilh, ròire, chichiu, folsinar, rampòina, requincar, chambotar, chapotar, carrincar, miracocar, ajoatar, chotum-botum, espalabissar, a tustas e bustas, a malas endeveras, part milanta d’autres que dejà se son enginats dins nòstre petit passatemps. Per fèt de lor antiquitat : quand del mandament de Dieu las lengas se trobèguen a la sepultura de la temeritat del gigant Nembròd, qui dirà que la nòstra non forèssa pas de l’asempre ? Segon l’opinion comuna, Tòlus, petit nebot de Noè, fondèc Tolosa ; l’aparença ditz doncas per nos que ben portava qualque lengatge particulièr, d’aqueles qu’avián servit a la confusion del bastiment dont las giroetas divián fregar le cèl e despitar le majenc de tot autre delutge [deluvi]. Açò siá dit de fregada contra les trufandièrs, en favor de la lenga mondina, tolosana, tolosenca, que nos a fornit de sas floretas per far le ramelet que cèrca qui, per destric, e fòra d’afars, le vòlga véser de bon uèlh.


text:
De rerum natura
De rerum natura (en arpetan : De la natura de les chouses), quâsi tot lo temps apelâ De natura rerum, est un grant poèmo en lengoua latina du poèto filosofo latin Lucrècio, que vivéve u premiér siècllo devant noutron èra. Composâ de siéx lévros qu’ant dedens 7 400 hègzamètros dactilicos, mètro cllassico empleyê tradicionalament por lo genro èpico, constitue na traduccion de la doctrina d’Èpicuro.
Lo poèmo sè presente coment una tentativa d’« ècllapar los fôrts vèrrolys de les pôrtes de la natura », cen vôt dére de fâre vêre u liésor la natura du mondo et des fenomènos naturèls. D’aprés Lucrècio, que s’enscrit dedens la tradicion èpicurièna, cela cognessence du mondo dêt pèrmetre a l’homo de sè libèrar du fèx de les supèrsticions, notament religioses, que constituont tant d’encoblos qu’empachont châcun d’avengiér l’ataraxia, cen vôt dére la tranquilitât de l’ârma. « Y at de sûr gins de ples brâvo poèmo scientifico que lo De Natura Rerum. » cen deséve Bayet.
L’èpicurismo dens la Roma antica[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Ben que cognéssont pou de chouses sur la via de Lucrècio et pués mémo se des dôbtos réstont por cen qu’est lo temps uquint vivéve, pôvont comprendre qu’o ére una pèrioda de troblos politicos, marcâye per des massacros (massacros de Marius), des dictatures (Silâ, dês -82 tant qu’a -79), des rebênes d’èscllâvos durament rèprimâyes (rebêna de Spartacus, dês -73 tant qu’a -71), ou ben adés tot plen de guèrres violentes.
L’histouère de Roma est marcâye a cél temps per una crise de les valors tradicionâles, coment cela de la grant-idê de virtus prônont lo corâjo, la loyôtât et la moderacion, que sè trôve sovent mèprisiêe et dèdéta. Portant cela grant-idê, sotegnua per los stôiciens, avéve tant qu’ique cimentâye la sociètât.
D’alyor, l’enfluence de la cultura grèca sur la cultura romêna est des côps vivua coment un revenjo des vencus (Grècos) sur los vencors (Romens), cen qu’èxplique la rèsistence rencontrâye per celos qu’èprovéront d’èpatar la doctrina èpicurièna a Roma. Mas celes rèsistences ant pas empachiê la doctrina èpicurièna de s’èpatar, notament dedens lo mondo nôblo, et ples particuliérement dedens la règ·ion de la Campania. Lo novél de Lucrècio, coment lo bete en valor Cicèron, est d’èpatar cela doctrina desot la fôrma d’una brâva poèsia, et pas, d’aprés los tèrmos de Cicèron, « sen gins d’ârt », « sen prècision, sen ôrdre et pués sen ornament », coment l’avévont fêt tant qu’ique los prèdècèssors de Lucrècio.
D’Èpicuro a Lucrècio : la nocion de traduccion[changiér | changiér lo tèxto sôrsa]
Lucrècio at pas la prètencion de lanciér de novéls concèpts, mas de traduire Èpicuro, cen vôt dére, d’aprés la vielye dèfinicion du mot traducere, de balyér lo sistèmo èpicurien, adonc viely per-que doux siècllos. O est notâblo qu’u moment des troblos politicos, o est la doctrina de l’èpicurismo, que prône un replê avouéc sè por èchapar a les pèrturbacions de la politica, que sè bete a prèvalêr sur cela du stôicismo, qu’en apelâve arriér-més a la participacion (meserâye et a bon èscient) du sâjo a les afâres de la citât.
L’originalitât subvèrsiva d’Èpicuro, de son temps, ére de glorifiar l’endividualismo drêt que les ôtres doctrines èlevâvont la « vèrtu » — que passâve per les afâres publiques, ou ben du muens los lims avouéc los ôtros citoyens — en qualitât morâla endispensâbla. Èpicuro refuse cél idèalismo morâl, en afirment que lo bonhor est fêt ren que d’absence de dolor et de troblos. « Cracho sur la moralitât et pués sur les carcanes admiracions que lyé balyont, quand fât gins de plèsir » cen dècllâre-t-il. Lo principâl critèro de veretât de sa doctrina est vêre la sensacion, et la morâla at por fin de dèfenir los moyens d’arrevar durâblament u plèsir. Por cen qu’est la fesica, dêt dissipar los « tèrrors et la nuet nêre de l’èsprit ».
Lo stilo d’Èpicuro ére d’una tècnicitât qu’en rendéve la lèctura mâlésiêe. Dens sa traduccion de cen qu’il apèle lui-mémo un « sujèt obscur », Lucrècio rèstitue desot una fôrma poètica cen qu’il at possu teriér de tèxtos de son mêtro : o est un imitator originâl, sen loquint la doctrina èpicurièna serêt pôt-étre pas étâye promêsa a l’avegnir qu’ele at cognu.
Lo rolo de Lucrècio dens la difusion de la doctrina èpicurièna est d’atant ples grant que quârques pouents de la doctrina d’Èpicuro figurâvont pas dedens los tèxtos de ceti qu’ant possu étre consèrvâs : d’ense lo concèpt de cllinamen ou ben « dècllinèson », dèviacion minimon des atomos qu’èxplique la formacion du mondo et de la matiére, sè trôve ren que dedens lo De natura rerum. Et ben sûr, cél concèpt est particuliérement important puésque, pas content de formular la constitucion d’un mondo feni dedens l’univèrs enfeni, garantét la libèrtât de l’homo, son èlan vitâl, ben que la dèviacion minimon et spontanâye que subéssont los atomos est règiêe per l’hasârd, et pas per un sé-quint dètèrmenismo.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Àustria se dividís en nòu Estats Federats (Bundesländer), cadun d'els amb son pròpri govèrn. La capitala, Viena, constituissi un estat que compren unicament la municipalitat.
L'organizacion politica-administrativa del país subiguèt de grandas modificacions al cors del sègle XX. Primierament a causa de la desintegracion de l'Empèri Austroongrés, pus tard a causa de l'Anschluss e fin finala après los eveniments que seguiguèron a la fin de la Segonda Guèrra Mondiala.


text:
Ciceron
Ciceron (en latin Marcus Tullius Cicero), nascut lo 3 de genièr 106 ab. C., a Arpino en Itàlia e mòrt lo 7 de decembre de 43 ab. C. a Formia, es un òme d’Estat roman e un autor latin.
Ciceron es conegut coma un dels esperits pus versadís de la Roma antica. Foguèt aquel que presentèt als Romans las escòlas de la filosofia grèga e desvolopèt un vocabulari filosofic en latin, se distinguissent coma un lingüista, traductor, e filosòf. Un orador remirable e un avocat de primièra, Ciceron pensava probablament que sa carrièra politica èra sa realizacion majora. Uèi, es apreciat dempuèi per son umanisme e sos trabalhs filosofics e politics. Sa correspondéncia abondanta, subretot adreiçada al seu amic Titus Pomponius Atticus, aguèt fòrça influéncia, e foguèt a l'origina de l'art epistolar rafinat dins la cultura Europèa. Cornelius Nepos, lo biograf de Titus Pomponius Atticus al sègle I ab.C., comentèt que las letras de Ciceron contenguèron tant de riquesa e de detalhs "sus las inclinasons dels òmes importants, las flaquesas dels generals, e las revolucions dins lo govèrn"[1] qu'assabentavan son lector subre l'istòria del periòde.
Pendent la segonda mitat bassacada del sègle I ab.C., marcada per las guèrras civilas e per la dictatura de Juli Cesar, Ciceron sostenguèt un retorn al govèrn republican tradicional. Pasmens, sa carrièra coma òme d'Estat foguèt marcada per d'inconsisténcias e una tendéncia a cambiar de posicion en responsa a las mudanças del clima politic. Son indecision se pòt atribuir a sa personalitat sensibla e impressionabla: tenhiá aclinament a reagir d'un biais exagerat quand aviá mudanças politicas e privadas. "Pro que poda aumentar la seuna prosperitat amb mai d'autocontraròtle e la seuna adversitat amb mai d'afirmacion!" escriguèt Caio Asinio Polio, un òme d'Estat e istorian roman son contemporanèu[2][3].
Somari
Vida privada[modificar | modificar la font]
Primièrs ans[modificar | modificar la font]
Ciceron nasquèt e 106 ab.C. a Arpino, una vila sus una colina, a cent quilomètres al sud de Roma. Per aquò, pr'aquò foguèsse un grand mèstre de retorica e composicion latina, Ciceron foguèt pas "Roman" dins lo sens tradicional, e totjorn se sentiguèt envergonhat pendent tota sa vida.
Durant aquel periòde de l'istòria romana, s'òm voliá èsser considerat coma una persona de cultura, èra necessari de parlar grèc e latin. La nauta classa romana atal preferissiá utilizar la lenga grèga dins la correspondéncia privada, sabent que tendèt expressions pus rafinadas e precisas, pus subtil, e en partida per causa de la granda varietat de mots abstraches. Ciceron, coma la majoritat de sos contemporanèus, foguèt educat amb los ensenhaments dels antics filosòfs, poètas e istorians grècs. Los professors pus eminents de l'art oratòri dins la nauta classa tanben foguèron Grècs[4]. Ciceron utilizèt sa coneissença de la lenga grèga per traduire fòrça concèptes teorics de la filosofia grèga en latin, presentant aqueles atal a una granda audiéncia. Foguèt la seuna educacion que lo liguèt amb l'elèit roman tradicional[5].
Lo seu paire foguèt un ric Equites (cavalièr roman) amb bons contactes a Roma. Mas aguèt de problèmas de santat que li permetèron pas de dintrar dins la vida publica; per aquò estudièt fòrça. Se sap pauc sus la seuna maire, Hélvia, foguèt una molhèr coma las autras femnas d'importants ciutadans romans responsabla de l'ostal. Lo seu fraire, Quinto, escriguèt una letra per dire que foguèt una femna d'ostal prudenta[6].
L'escais-nom: Ciceron, en latin, significa « céser ». Los Romans tenguèron costuma causir escais-noms vertadièrs. Plutarc expliquèt que lo nom foguèt originalament donat a un del seu aujòl perque tenguèt uma croseta sus la punta del nas que semblèt un céser. Plutarc diguèt tanben que se prepausèt a Ciceron de cambiar aquel nom pejoratiu quand decidiguèt de dintrar en politica, mas refusèt, disent que el, Ciceron serà pus gloriós que Marc Aurèli Escauro ("amb cavilhas cofladas") e Caius Valerius Catullus ("Canhòt")[7].
Segon Plutarc, Ciceron foguèt un estudiant fòrt talentò, que formacion atraguèt l'atencion de tota Roma[8], aquò li donèt l'oportunitat d'estudiar la lei Romana jos Quinto Mucio Cevola[9]. D'autres estudiants foguèron Servius Sulpicius Rufus (que venguèt avocat, un dels rars que Ciceron considerava èsser superiors a el meteis dins lo domeni legal), e Tito Pomponio Atico. Venguèron amics de Ciceron per la vida, e Pomponio (que pus tard recebèt lo nom d'"Atico" per causa de son amor per la cultura ellenica) venguèt lo principal conselhièr e sosten emocional de Ciceron.
Ciceron volguèt seguir una carrièra al servici public civil passant los Cursus honorum. En 90 ab.C.–88 ab.C., Ciceron serviguèt Gnaeus Pompeius Strabo e Lucius Cornelius Sulla durant la Guèrra Sociala (91–88 a.C.), semblèt aver pas gaire d'interès per la vida militar. Ciceron foguèt, abans tot, un intellectual. Ciceron debutèt sa carrièra d'avocat vèrs 83-81 ab.C.. Son primièr plaid important conegut en 80 a.C., foguèt la defensa de Sexto Roscio, acusat de parricidi[10]. D'acceptar aquel plaid foguèt un acte coratjós: lo parricidi èra considerat coma un crime orrible, e las personas acusadas pe]] e las personas acusadas per Ciceron, foguèron favorits del dictator Sula. La defensa de Ciceron foguèt un acte desfisança indirècte al dictator, e lo seu plaid foguèt fòrt o sufisent per que siá absolgut Roscio.
En 79 ab.C., Ciceron partiguèt en Grècia, Anatolia e Ròdes, benlèu per fugir la colèra de Sula[11]. Ciceron viatgèt a Atenas, ont tornèt encontrar Tito Pomponio Atico, qu'èra vengut ciutadan onorari d'Atenas e presentèt Ciceron a d'Atenencs importants. A Atenas, Ciceron visitèt los luòcs sagrats dels filosòfs. Lo seu major ensenhant en retorica foguèt Apolonio Molon de Ròdes. Ensenhèt a Ciceron una forma d'oratòria pus extensa e mens intensa que vendrà caracterizar l'estil individual de Ciceron.
A la fin dels ans 90 e lo començament dels 80 ab.C., Ciceron se passionèt per la filosofia, çò qu'aguèt una granda importància dins sa vida. Introduguèt la filosofia grèga a çò dels romans e desvolopèt un vocabulari filosofic latin. En 87 ab.C., lo cap de l'Acadèmia fondada per Platon a Atenas tres cents ans abans, arribèt a Roma. Ciceron "inspirat per un extraordinari zèl per la filosofia"[12], s'assetèt entosiasta a sos pès e beguèt la filosofia de Platon, arribant a dire que Platon èra son dieu. Admirava subretot lo seriós moral e politic de Platon, mas tanben respectava son imaginacion. Pr'amor, Ciceron refusèt la teoria de las Idèas d'aquel.
La seuna familha[modificar | modificar la font]
Ciceron se maridèt benlèu amb Teréncia a 27 ans, en 79 ab.C. Segon las costumas de la nauta classa de l'epòca, foguèt un maridatge de convenéncia, mas perdurèt armoniosament aperaquí trenta ans. La familha de Teréncia èra rica, pr'amor aguèsse origina nòbla, aviá de ligams familials amb la plebs, los Terenti Varrones, e correspondent a las ambicions politicas de Ciceron tan sul plan economic coma social. Teréncia aviá una mièja sòrre (o benlèu cosina) nomenada Fabia, que venguèt Verge Vestal, çò que foguèt un grand onor. Teréncia foguèt una femna independenta e (citant Plutarc) "tenguèt mas interès dins la carrièra politica de son espós al punt que daissèt los afars de l'ostal"[13]. Foguèt una femna piosa e benlèu amb pès sus tèrra.
Dins los ans 40 ab.C., las letras de Ciceron a Teréncia venguèron pus cortas e frejas. Se planguèt a sos amics que Teréncia lo aguèt traït, mas expliquèt pas en quin sens. Benlèu lo maridatge simplament podèt pas s'arrengar amb la pression del tumulte politic de Roma. Se divorcièron en 45 ab.C. A la fin de 46 ab.C., Ciceron se maridèt amb una jove patriciana, Publilia. Se ditz que Ciceron aviá besonh del sieu argent, especialament puèi tornar pagar la dòt de Teréncia[14]. Aquel maridatge durèt fòrça pauc temps.
Pasmens son maridatge amb Teréncia siá de convenéncia, Ciceron aguèt una granda afeccion per la seuna filha Tulia[15]. Quand s'amalautiguèt subran en febrièr de 45 a.C. e moriguèt, Ciceron demorèt abatut. "Perdèri la unica causa que me ligava a la vida" escriguèt a Ático[16]. Ático lo propausèt de venga lo visitar las primièras setmanas dempuèi aquel eveniment, per que lo consòle. Dins la granda bibliotèca d'Atico, Ciceron legiguèt tot çò que los filosofs grècs avián escrit sobre per vencre la tristesa, "mas la meuna dolor desrota tot consolament"[17]. Juli Cesar, Brutus e Servius Sulpicius Rufus li envièron letras de condolenças[18][19].
Cicero esperava que lo seu filh Marcus Tullius Cicero Minor venguèsse filosòf coma el, mas Marcus volguèt èsser militar. Rejuntèt l'armada de Pompèu em 49 ab.C. e dempuèi la desrota de Pompèu a Farsalia em 48 ab.C., foguèt perdonat per Juli Cesar. Ciceron l'envièt cap a Atenas per estudiar coma un discípol del filosòf peripatetician Cratipus en 48 ab.C., mas lo jove aprofechèt l'abséncia "de l'uèlh vigilant de lo seu paire" per "manjar, beure e èsser astruc"[20].
Òbras[modificar | modificar la font]
Ciceron foguèt declarat un pagan juste per la Glèisa Catolica, e per aquò fòrça de sas òbras foguèron preservadas. Sant Agustin e d'autres faguèron de citacions de "La republica" e "Las Leis", e li devèm que podèm recrear fòrça de sos trabalhs. Ciceron tanben creèt un concèpte abstrach de dreches, se basant sus la lei antica e costuma. Dels libres de Ciceron, sièis sus la retorica demòran, tanben, en partida, uèit libres sus la filosofia. De sos discorses, oitanta uèit foguèron transcriches, mas a pena cinquanta uèit sobrevisquèron.
Carrièra publica[modificar | modificar la font]
Questor[modificar | modificar la font]
Sa primièra carga foguèt aquela de Questor, un trabalh d'administracion publica dins diferents domenis. Ciceron serviguèt coma questor en Sicília Ocidentala en 75 ab.C. e mostrèt una granda onestat e integritat. Amb resultat, los benaüroses Sicilians demandèron a Ciceron que procedisca contra Verres, un governador de Sicília, que pilhèt l'illa. L'acusacion contra Verres foguèt un grand succès juridic per Ciceron. Dempuèi lo procès, Ciceron venguèt a la plaça de Hortensius, avocat de Verres, lo melhor orador de Roma. Son art oratòri foguèt considerat un grand art dins la Roma antica, e una esplech important per espalhar la coneissença e se far conéisser, perque aviá fòrça pauc de mejans de comunicacion regulars dins la nauta.
Ciceron se formèt dins un temps de confusion civil e de guèrra. La victòria de Sula (primièra de fòrça guèrras civilas) donèt luòc a uma enfraestructura constitucionala que sabotèt la libertat, o la valor fondamentala de la Republica Romana. Las reformas de Sula esforcèron la posicion dels Equites, aquò argumentèt lo poder politic d'aquela classa. Ciceron foguèt un eques Italian e un novus homo, mas subretot foguèt un constitucionalista roman. Mas lo optimates jamai lo acceptèron realamente, portèron tort a sos esfòrces per reformar a la Republica al meteis temps que preservèt la constituicion. Foguèt pasmens capable de reüssir lo cursus honorum, ocupant cadun postes exactament a l'atge pus jove possible: Questor en 75 ab.C. (31 ans), Edil en 69 ab.C. (37 ans), e Praetor en 66 ab.C. (40 ans), ont serviguèt coma president del Tribunal de las Reclamacions. Foguèt dempuèi elegit Cònsol a 43 ans.
Ciceron e Pompèu[modificar | modificar la font]
Cònsol[modificar | modificar la font]
Ciceron foguèt elegit Cònsol en 63 ab.C. Son cocònsol aquela annada, Caius Antonius Hibrida, aguèt un ròtle minor. Desjoguèt una conspiracion per tombar la Republica, capitada per Catilina. Lo Senat balhèt a Ciceron lo drech d'utilizar lo Senatus Consultum Ultimum (declaracion de lei marciala), e faguèt per l'ocasion faguèt quatre discors (las famosas Catilinárias), que fin a uèi son exemples de primièra do son estil retoric.
Catilina fugit e daissèt en plaça d'autres conspirators per empurar la revolucion de dedins, al meteis temps que Catilina auriá atacat la vila amb una armada de "descaigut e fanatics onèstes"[21].
Puèi lo Senat decidiguèt lo castig de los conspirators. Coma lo país estava jos la lei marciala, e aviá paur que las opcions normalas (assignacion a domicili o exili), foguèron pas sufisentas per reprovar la menaça contra l'Estat. La majoritat dels Senators volèron la "pena extrèma", mas fòrça foguèron dissuadits per Juli Cesar. Marcus Porcius Cato Uticensis (Caton lo jove) defendèt la pena de mòrt e tot lo Senat d'acòrdi. Ciceron ordenèt que los conspirators foguèsson empreisonats a Tullianum, ont foguèron estranglats. Ciceron el meteis acompanhèt l'ancian cònsol Publius Cornelius Lentulus Sura, un dels conspirators, a Tullianum. Ciceron recebèt lo titre onorific "Pater Patriae" per aver reprimit la conspiracion, mas dempuèi visquèt amb la paur d'èsser jutjat o exiliat per aver condemnat ciutadans Romans a mòrt sens jutjament.
Exili e retorn[modificar | modificar la font]
En 60 ab.C., Juli Cesar convincèt Ciceron per èsser membre del grop format per el meteis, Pompèu e Crassus, çò que pus tard foguèt nomenat lo Primièr Trionvirat. Ciceron refusèt perque suspectava qu'aquò aguèt nogut la Republica[22].
En 58 ab.C., Publius Clodius Pulcher, tribun dels plebèus, introduguèt una lei (Leges Clodiae) que amenacèt d'exili a qual que faguèt executat un ciutadan Roman sens jutjament. Ciceron, qu'executèt membres de la conspiracion de Catilina sens un jutjament, e que atraguèt la colèra de Clódius per avar desjogat son alibí dins un procès, tombèt jos la nòva lei. E foguèt exiliat. Arribèt a Tessalonica, en Grècia, lo 23 de Mai de 58 ab.C[23][24][25]. L'exili lo faguèt caire en depression, coma se pòt veire dins una letra a Aticus que pensava se suicidar[26]. Dempuèi lo nòu Tribun Titus Anius Papianus Milan votèt en favor del retorn de Ciceron. Tornèt en Itàlia lo 5 d'agost de 57 ab.C., a Brundisium[27]. Foguèt acolhit per una multitud e per la seuna querida filha Tulia[28].
Ciceron tornèt integrar la politica, mas perdèt dins una ataca contra una lei de Cesar. La conferéncia en Luca, en 56 ab.C., forcèt Ciceron a cambiar la seuna posicion e a suportar lo Trionvirat. Amb aquò, Ciceron tornèt a sos trabalhs literaris e daissèt la politica pels ans seguents [29].
La Guèrra Civila de Juli Cesar[modificar | modificar la font]
La luta entre Pompèu e Juli Cesar venguèt pus intensa en 50 ab.C. Ciceron causiguèt lo costat de Pompèu. Quand Cesar invasiguèt Itàlia en 49 ab.C., Ciceron fugiguèt de Roma. Cesar temptèt d'atraire la favor de Ciceron, mas aquel sortiguèt d'Itàlia e viatgèt a (Dyrrachium), na Illíria ont Pompèu estava[30]. Ciceron dempuèi viatgèt com las fòrças de Pompèu fins a Farsalia en 48 ab.C.[31]. Perdèt a fe dins la competéncia e intencions del grop de Pompèu. Aprèp la victòria de Cesar a Farsalia, Ciceron tornèt a Roma, mas amb prudéncia. Cesar perdonèt e Ciceron temptèt de mantenir son trabalh politic, esperant que Cesar ressusite la Republica e sas institucions.
Dins una letra a Varrus lo 20 d'abril de 46 ab.C., Ciceron empurèt una estrategia jos la dictatura de Cesar. Pasmens, foguèt completament susprés per l'accion dels Liberatores, qu'assassinèron Cesar en 44 ab.C.. Ciceron foguèt pas dins la conspiracion, mas los conspirators foguèron certan que auriá simpatizat amb eles. Marcus Junius Brutus nomenèt Ciceron e li demandèt que restaure la Republica quand levèt lo punhal ensangnosit aprèp l'assassinat[32]. Dins una letra escrita en febrièr de 43 ab.C. a Trebonium, un dels conspirators, Ciceron, diguèt que desegèt aver èsser convidat a "aquel gloriós branquet de las Ides de Març"[33]! Ciceron venguèt un cap popular pendent lo periòde d'instabilitat aprèp l'assassinat. Aviá pas gaire de respècte per Marc Antòni, que se voliá vengar dels assassins de Cesar. En cambi de l'amnistia dels assassins, Ciceron faguèt que lo Senat que considère pas César coma un tiran.
Oposicion amb Marc Antòni, e mòrt[modificar | modificar la font]
Ciceron e Marc Antòni venguèron dos òmes pus importants de Roma: Ciceron foguèt lo pòrtavotz del Senat, e Marc Antòni lo cònsol, cap de la faccion Cesariana, e executor oficial del testament de Cesar. Los dos òmes jamai foguèron en amistat. Quand Octavian, l'eretièr e filh adoptiu de Cesar, arribèt en Itàlia en abril, Ciceron empurèt un plan contra Marc Antònia. En setembre, Ciceron comencèt a atacar Marc Antònio dins una seria de discors nomenat Filipicas[34].
Ciceron apuièt Decimus Junius Brutus Albinus per èsser governador de la Gàllia Cisalpina e influencièt lo Senat per que declare Marc Antòni coma un enemic de l'Estat. Mas lo plan de Ciceron manquèt. Marco Antòni e Octavianus se reconcilièron e venguèron aliats, amb Lepidus, formant lo Segond Triunvirat dempuèi las batalhas del Forum Gallorum e de Mutina[35].
Ciceron foguèt atacat en justícia viciosament. Se sorprenguèt lo 7 de decembre de 43 ab.C. Abandonant sa vila, Formias dins una litièra anant sus còsta, ont esperava de s'embarcar cap a Macedònia [36], quand los assassins, Herenius (un centurion) e Popilium (un tribun), arribèron[36].
Aprèp que foguèt descobèrt, los darrièrs mots de Ciceron serián estats: "I a pas res que dega èsser mal fat, soldat, mas tempta de me tuar corrèctament." Faguèt la colada la tèsta fòra de la litièra mostrant que voliá pas resistir. Segon Plutarc, Herenius lo matèt primièr, e puèi li copèt la tèsta. Segon los òrdres de Marc Antòni, las mans, qu'escriguèron las Filipicas, foguèron tanben cortadas e nemadas amb la tèsta al Forum Roman[37]
Lèg[modificar | modificar la font]
Ciceron foguèt un escrivan talentós e energic, amb un interès dins una granda varietat de tèmas en acòrdi amb las tradicions filosoficas e ellenisticas. La qualitat e accessibilitat de sus tèxtes favorizèron la grand distribucion e inclusion dins los programes escolars. Son trabalhs es pus influent de la cultura Europèa, e fins a uèi constituisson un còrpus pus importants del material primari per escriure e revisar l'istòria romana.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Saylor, Steven. Sangue romano. Roman istoric sus lo quotidian e lo trabalh de Ciceron, quand èra avogat, al comença de sa carrièra.
- Caldwell, Taylor. Um pilar de ferro. 5.ed., Rio de Janeiro: Record, 2006. ISBN 85-01-01661-6
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]

- ↑ Cornelius Nepos, Atticus 16, trans. John Selby Watson
- ↑ Haskell, H.J.:"This was Cicero" (1964) p.296
- ↑ Castren and Pietilä-Castren: "Antiikin käsikirja" /"Handbook of antiquity" (2000) p. 237
- ↑ Rawson, E.:"Cicero, a portrait" (1975) p.8
- ↑ Everitt, A.:"Cicero: The Life and Times of Rome's Greatest Politician" (2001) p.35
- ↑ Rawson, E.: Cicero, a portrait (1975) p.5-6; Cicero, Ad Familiares 16.26.2 (Quintus to Cicero)
- ↑ Plutarco, Cicero 1.3–5
- ↑ Plutarch, Cicero 2.2
- ↑ Plutarco, Cicero 3.2
- ↑ Rawson, E.: "Cicero, a portrait" (1975) p.22
- ↑ Haskell, H.J.: "This was Cicero" (1940) p.83
- ↑ Rawson:"Cicero, a portrait" (1975) p. 18
- ↑ Rawson, E.: "Cicero, a portrait" (1975) p.25
- ↑ Rawson, E.: Cicero p.225
- ↑ Haskell H.J.: This was Cicero, p.95
- ↑ Haskell, H.J.:"This was Cicero" (1964) p.249
- ↑ Cicero, letras a Ático, 12.14. Rawson, E.: Cicero p. 225
- ↑ Rawson, E.:Cicero p. 226
- ↑ Cicero, Samtliga brev/Collected letters
- ↑ Haskell, H.J.: This was Cicero (1964) p.103- 104
- ↑ Cicero, In Catilinam 3.2; Sallust, Bellum Catilinae 40-45; Plutarch, Cicero 18.4
- ↑ Rawson, E.: Cicero, 1984 106
- ↑ Haskell, H.J.: This was Cicero, 1964 200
- ↑ Haskell, H.J.: This was Cicero, 1964 p. 201
- ↑ Plutarch. Cicero 32
- ↑ Haskell, H.J.: "This was Cicero" (1964) p. 201
- ↑ Cicero, Samtliga brev/Collected letters (in a Swedish translation)
- ↑ Haskell. H.J.: This was Cicero, p. 204
- ↑ Grant, M: "Cicero: Selected Works", p67
- ↑ Everitt, Anthony: Cicero pp. 215.
- ↑ Plutarch, Cicero 38.1
- ↑ Cicero, Second Philippic Against Antony
- ↑ Cicero, Ad Familiares 10.28
- ↑ Appian, Civil Wars 4.19
- ↑ Plutarch, Cicero 46.3–5
- ↑ 36,0 et 36,1 Haskell, H.J.: This was Cicero (1964) p.293
- ↑ Dião Cássio, Roman History 47.8.4
- Ortografia de verificar
- Bendèl de mantenença sens paramètre data/Lista completa
- Article de qualitat en limborgés
- Article de qualitat en italian
- Bon article en polonés
- Article de qualitat dins una autra lenga
- Bon article en alemand
- Article de qualitat en finés
- Article de qualitat en afrikaans
- Article de qualitat en bosniac
- Portal:Literatura/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Filosòf italian
- Mòrt assassinat
- Optimates
- Escrivan de la Roma Antica


text:
La dimenchado venènto lou Musèu Arlaten durbira si porto is afouga que volon i’ adurre
soun gàubi
. « Saupriéu pas bèn vous dire quant d’obro counservan sènso detai sus soun lue d’óurigino o lou biais de se n’en servi, mai coumtan emé lou publi pèr nous i’ajuda »
que dis Celino Salvetat, uno di beilesso de l’óuperacioun « Journado de la Countribucioun ».
Lou biais es forço simple : lou mounde vèn au Cerco
(l’ourganisme de reviscoulamen di musèu, en Arle), li 8 e 9 de jun, per d’atalié o de vesito, e pòu i’adurrre siegue soun saber, siegue soun envejo. « D’un cousta avèn besoun de coumpetènci particuliero, ansin per saupre mai sus lo biais d’utilisa li vèsti especiau dóu culte judeo-coumtadin. Avèn li tartan
de preguiero mai coneissèn pas tóuti li pratico. Aven peréu forço particioun de musico en caièr de tambourinaire, mai sabèn pas quino musico farié… »
Adounc lou publi dóu Museon Arlaten es counvida à dire, un segoun soun saber o la tradicioun familialo, e à faire coneisse l’autro au galoubet o a l’acourdeoun…
En mai d’acò, lou publi poudra parla dis óutis o de touto meno d’óujèt, que mai que d’un cop auran vist sei grand se n’en servi… Sènso coumta que podon tambèn mena au musèu li foutougrafìo de si rèire quouro venien vesita l’Arlaten d’a passa tèms…
Aquelo iniciativo es estado labelisado pèr l’Unioun Euroupenco au titre de « 2018 annado éuroupenco de la culturo ». Li resultat deurien èstre restitui dins de journado au publi a l’autouno.
Lou Museon Arlaten aro encaro es barra
au publi. Despièi 2009
. Lo lentas e impourtant trabai de reabilitacioun deurié s’acaba à la touto fin de 2019. Em’uno museografìo touto renouvelado.


text:
Que serèi a Montpelhièr dissabte/ je serai à Montpellier samedi
Qu’anarèi a Montpelhièr dissabte entà díser un còp de mei çò que son los nostes drets en ua democracia qui ganharé en dignitat e en luciditat politica se reconéishèva la diversitat lingüistica.
J’irai a Montepllier samedi parce que je suis conviancu qu’une démocratie moderne ne peut se passer de reconnaitre la diversité linguistique et culturelle. Si elle ne le fait pas elle n’est pas une vraie démocratie. C’est pour dire cela que je serai présent à Montpellier
Aquesta diversitat qu’ei la clau d’ua democracia modèrna.
Lo men combat en favor de la lenga occitana, ancian e capborrut, qu’ei bastit a l’entorn de l’idea que la diversitat de las lengas ei ligada a la sauvaguarda de la vita en la soa diversitat biologica.
Deu men punt de vista, la sauvaguarda de la diversitat culturau qu’ei lo sol biais d’aver armas entà inventar un aviéner diferent, entà trobar las solucions a las crisis qui nos tòcan au dia de uei.
La crisi politica prumèr, qu’ei pregonda en Occitania. Que sufeish de préner consciéncia deu perilh politic occitan. Uas ideas negras, de replec, simplistas, perilhosas que temptan ua proporcion de mei anar mei grana deus electors occitans, de las vilas e de la campanha. N’ei pas un bon signe per la nosta lenga pr’amor los qui pòrtan aqueras ideas denegan l’identitat occitana.
La crise politique qui touche le territoire occitan est grave. De plus en plus des habitants de nos territoires sont tentés par les idées simplistes, extrémistes par les idées de ceux qui ne parlent que de repli. Ils nient de façon répétée notre identité et notre langue. Il n’y a rien à attendre de ces gens là, ni en ce domaine ni dans aucun autre
La crisi que tòca tanben lo monde associatiu, e pas sonque lo monde occitanista. La societat sancèra que va mau. Que mancan projèctes, ideas, dinamisme.
L’occitanisme que pòt portar ua partida de las solucions. En tot cas que dèu estar un deus actors qui ajudarà a sortir de las crisis, sociau, economica, culturau, ecologica, politica au sens larg.
L’occitanisme peut apporter une partie des solutions. En tous cas il doit être présent, être un des acteurs qui aidera à sortir des crises, sociale, economique, culturelle, écologique, politique au sens large. Être absent du débat public en ces temps de crise c’est capituler et laisser à d’autres le soin de dessiner l’avenir pour nous.
Estar absent deu debat public per la temporada actuau que seré ua error. Alavetz coratge ! Esperar la fin de la crisi shens har arren que seré capitular e deishar a d’autes la carga de gerir l’aviéner.
Solide a Montpelhièr que i aurà monde. Los convençuts, los militants, e puish los autes, tots los autes, los qui an lo sentiment simple que pèrder la lenga e la cultura que seré ua pèrta de las granas per lo noste territòri mes tanben per l’umanitat sancèra. Non pas que la lenga occitana sia ua lenga superiora a las autas, mes justament pr’amor qu’ei ua lenga au miei de las autas. Quan ua lenga e desapareish que manca a tot l’edifici. En demandar que sia reconeguda, respectada que prepausam a l’umanitat la nosta pèira, ua de las pèiras de l’edifici comun.
Cada persona presenta a Montpelhièr que serà ua fòrça suplementària entà portar aquera pèira .
Que i aurà tanben a Montpelhièr los qui seràn los nostes amics per la jornada e qui non mancaràn pas de díser que’n son tostemps estats. Las eleccions que s’aprèssan…
Il y aura du monde à Montpellier. les militants convaincus il y aura aussi ceux qui sentent de façon très profonde que la perte de la langue serait une perte gravissime pour toute l’humanité ; non pas que la langue occitane soit plus grande et plus belle que les autres mais justement parce qu’elle est une langue parmi les autres. Elle est une partie de l’édifice.
Que i aurà tanben los qui diseràn qu’ac an tot hèit entà har avançar los drets de la lenga occitana, los qui vòlen la ratificacion de la Carta mes non pòden pas, los qui volerén mes pas adara…los qui s’esconen darrèr los qui non vòlen pas… Qu’auram hòrt d’amics ençò de’us qui an lo poder mes qui disen non pas poder arren tà la lenga occitana. Voler e non pas poder ! Per monde qui pretenden d’aver lo poder qu’ei juste ua pròva que las nostas demandas non son pas en las lors prioritats.
Il y aura aussi ceux qui nous diront qu’ils auraient bien voulu ratifier la Charte mais qu’ils ne peuvent pas…Il y aura aussi ceux qui veulent bien la ratifier mais cette fois ci…Ils sont nombreux à dire qu’ils veulent mais ne peuvent pas. Mais quand on en est là, cela veut dire que ces gens ne mettent pas nos demandes et nos revendications dans leurs priorités. Il n’ont qu’à le dire…
Que pensi de poder díser shens faussa modestia que, quan èri president de l’IEO, qu’estoi un pauc per quauquarren en l’organizacion de la prumèra manifestacion de Carcassona en 2005 e dens las seguentas de 2007 e 2009. La prumèra manifestacion de Carcassona qu’estó lo començament d’un occitanisme mei dinamic, mei ofensiu.
Qu’èi podut recentament, a ua auta plaça, espravar la capacitat de l’occitanisme a’s mobilizar e a s’indignar. Que digom amassa « Que n’i a pro d’estar mespresats ! ».
Après l’indignacion e la denonciacion deu mesprètz que devem passar a la dignitat. Qu’ei quauquarren qui’s pren, qui’s ganha. Que demanda temps, energia, paciéncia.
La paciéncia mesclada a l’energia e a la consciéncia que lo temps jòga lo son ròtle que s’apèra la determinacion.
Que serèi a Montpelhièr, dab tots los autes manifestants qui, com jo, son determinats.


text:
Pòrta-avions
Un pòrta-avions o pòrta-aeronaus es un naviri de guèrra que permet l'enaurament e l'aterratge d'un avion a partir de son pònt. Permet de desplaçar una fòrça aeriana autonòma onte que siegue sus lo glòbe e es generalament lo centre d'un grop aeronavau pus important e compausat d'unei naviris destinats a sa proteccion e a son avitalhament. Aparegut entre 1910 e 1918, lo pòrta-avions venguèt lo naviri pus important dei flòtas de superficia pendent la Segonda Guèrra Mondiala. Dempuei, es demorat lo naviri de superficia pus poderós. Pasmens, en causa de sei còsts de construccion e d'entretenença importants, son utilizacion es reservat ai marinas pus importantas.
N'existís divèrsei tipes diferents :
- lo transpòrt d'idravions qu'es plus utilizat.
- lo pòrta-avions de propulsion classica que designa un pòrta-avions amb una propulsion non nucleara.
- lo pòrta-avions leugier que foguèt utilizat durant la Segonda Guèrra Mondiala.
- lo pòrta-avions d'escòrta que foguèt tanben utilizat durant la Segonda Guèrra Mondiala.
- lo pòrta-elicoptèrs que pòu solament permetre l'utilizacion d'aeronaus amb un enaurament verticau.
- lo pòrta-avions de propulsion nucleara que son a l'ora d'ara lei pòrta-avions pus poderós en servici.


text:
La Setmana que pareish uei !
- Escriut per Setmana
- Publicat dens La semaine en videos
Adishatz monde ! Lo navèth numèro de La Setmana que pareish uei. Au somari : Reaccion del Collectiu Périgord Occitan aprèp la declaracion d'una deputada sus l'ensenhament immersiu, #CulturaVivaBCO, lo CIRDOC lança una campanha de partatge cultural, la mort de las abelhas, la navèra cronica d'André Clamenç La Beluga « Irmà », e nombrosas cronicas. Lo pertrèit de La Setmana qu'ei consacrat a la trobairitz Beatriz de Dia. Bona lectura


text:
Una ipotèsi (del
Lo sens del mot a l'origina èra una idèa intelligenta o un metòde matematic capable de simplificar los calculs, mas qu'èran pas necessariament reals. Amb aqueste sens lo cardenal Bellarmine usèt lo mot quand avertiguèt
Dins l'usança comuna, una ipotèsi es una idèa provisòria que la siá valor a d'èsser assolidada.
L'ipotèsi exigís aital un esfòrç de la part dels investigadors per la confirmar o la negar. Dins lo
Lo mot "ipotèsi" es estat utilizat d'un mòde incorrècte per l'ipotèsi de Riemann, que n' aviá d'èsser pus pròpriament apelada conjectura.
Per exemple, una persona qu'arriba dins un país e que vei una feda blanca, poiriá formular l'ipotèsi que totas las fedas d' aquel país seràn blancas.
Aquesta pòt èsser considerada coma una ipotèsi per çò qu' es falsificabla, valent a dire, que ne pòt èsser ensajat lo contrari: ne sufís de veire una sola feda d'una autra color.
De còps las demostracions matematicas son enonciadas en tres parts: ipotèsi, tèsi e demostracion, ont l'enonciat per demostrar es pas l'ipotèsi mas la tèsi, las ipotèsis son en cambi las condicions dins las que s'operan, que son emplegadas ensemble amb los axiòmas de la teoria onte s'opera per obténer la demostracion, per exemple:
La tèsi es la proposicion d'aquel que ne desira s'abastar vertat. Lo rasonament que vòl far per arribar a una tala vertat s'apèla demostracion.


text:
El Dorado
El Dorado es un endrech mitic d'America dau Sud, generalament situat dins la Seuva Amazonica, qu'es supausat regorgar d'aur e de richessas. Son origina es probablament eissida dau racònte d'un viatge de Francisco de Orellana (mòrt en 1545) realizat per Gaspar de Carvajal. L'explorator èra estat fòrça impressionat per lei richessas dei Muiscas, un pòble de la region de Bogotà. Puei, la legenda foguèt amplificada e difusada per de conquistadors ambé la descubèrta dei tesaurs pilhats en Mesoamerica e dins leis Andes. Fins au començament dau sègle XX, entraïnèt l'organizacion de mai d'una expedicion que permetèron de reconóisser lei seuvas e lei montanhas sud-americanas.
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
- Ciutats d'aur, mite similar.
- Conquistador.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (en) Charles Nicholl, The Creature in the Map: A Journey to El Dorado, 1995.


text:
Iéééé, vèni de publicar mon primièr article dins lo Jornalet ! Lo Jornalet, per los que coneisson pas, es lo jornal occitan qu’es a mand de concurrençar La Setmana, vist qu’es gratuit e participatiu. S’i parla de linguistica, d’espòrt, de linguistica, de literatura, de linguistica, de cultura, de linguistica, de politica, de linguistica, de las relacions occitanò-catalanas…
E un pauc de linguistica, tanben, mas sonque un briconèl, è, pas de que far paur als alergics de l’occitanonanisme.
[Nòta : l’occitanonanisme designa pas lo fach d’aver de relacions sexualas amb d’occitanòfones de pichona talha, mas plan lo fach de se brandar sus la lenga. Pas sus SA lenga, banda de porcasses, sus la lenga d’òc !]
Doncas, per i tornar, lo Jornalet es un siti d’actualitats e de blogging, un pauc a la Rue89 e ieu sòmi, evidentament, d’un Rue69 a l’occitana… ont degun a pas res a fotre de l’actualitat importanta, mas ont tot lo monde reagís sus de sicuts inutils escrichs per de tipes que se fan sonar « opinaire ». Cercatz pas, ai despausat totas las galejadas calhòlas que se podián far sus aquel mot.
Tant val dire que me sentissiái obligat d’anar i escriure, vist que tot çò qu’es inutil m’es indispensable e que soi naturalament un gròs, gròs opinaire.
Sabi pas quala serà ma regularitat, que lo concèpte m’es un pauc estrangièr, mas podètz tre ara vos botar en cap que me cal seguir alai tanben, en mai d’aquí. E es pas domatge perque mon esquizofrenia començava de se sentir a l’estrech sus mon tròç d’arcolan polit. Alara m’ubique. E ai pas dich « me bique », pichons obsedats !
Aquí se passa : http://opinion.jornalet.com/tristan-gahus
WordPress:
J'aime chargement…


text:
Épron
Épron es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Épron Se situa en la banlèga nòrd de Can al limit de la vila. Aperten a la comunitat d'aglomeracion Can la Mar.
Épron se situe dans la banlieue nord de Caen à la limite de la ville. Elle appartient à la communauté d'agglomération Caen la Mer.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Épron A trucat « lo vilatge de la ràdio » perque la siá reconstruction après la guèrra a #èsser apadrinada per la Radiodiffusion francesa, ne Mes invalid (en novembre). Ne remembrar d'aquela cooperacion, la municipalitat a donat lo nom de Jean Nohain a un square, lo luòc de la Comuna a #èsser cristianada met Francis Bernard (cap del servici de las relacions amb la premsa a la RTF, a l'origina del parrainage[3]) E una carrièra del nom de la RTF.
Épron est appelé « le village de la radio » car sa reconstruction après la guerre a été parrainée par la Radiodiffusion française, en . En souvenir de ce partenariat, la commune a donné le nom de Jean Nohain à un square, la place de la Mairie a été baptisée place Francis Bernard (chef du service des relations avec la presse à la RTF, à l'origine du parrainage[4]) et une rue du nom de la RTF.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://www.geoportail.fr/visu2d.Don?ter=metropole modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant
- ↑ « Géoportail (IGN), couche « Limites Administratives » activée »
- ↑ http://www.mairie-epron.fr/pageLibre00010093.html modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant (consultat en 19 de mai de 2009), sul luòc de la comuna.
- ↑ « Epron - Village de la radio » (consultat lo 19 mai 2009), sur le site de la commune.
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Pàgines que usen Timeline
- Pagina del modèl Ligam web comportant una error
- Ortografia de verificar
- Pagina utilizant lo modèl data amb una sintaxi erronèa
- Portal:Normandia/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Comuna de Normandia
- Comuna de Calvadòs


text:
Fourchambault
Fourchambault es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Fourchambault a situat al confluisson del Riau e de la Loire.
La commune de Fourchambault est située au confluent du Riau et de la Loire.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La vila dètz la siá origina a la creacion, en 1821 d'una fabrica métallurgique per Louis Boigues e lo sieu fraire Guillaume sul luòc de Fourchambault. Prospérant Mercés a lo sieu director, Jean-Georges Dufaud, l'entrepresa vendrà la Societat Boigues & Cie.
Seguent l'installacion de nombroses obrièrs, la municipalitat de Fourchambault a oficialament #èsser creada lo 3 de mai 1855.
La ville doit son origine à la création, en 1821 d'une usine métallurgique par Louis Boigues et son frère Guillaume sur le site de Fourchambault. Prospérant grâce à son directeur, Jean-Georges Dufaud, l'entreprise deviendra la Société Boigues & Cie.
Suivant l'installation de nombreux ouvriers, la commune de Fourchambault a officiellement été créée le 3 mai 1855.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Coma cada an se farà la pujada al Pòrt de Salau.
Ongan es lo dimenge 5 d'agost que se debanarà aquel eveniment organizat pel CAOC e l'association ASPIC.
Al naut del Pòrt se festejarà l'amistat entre occitans e catalans.
Dos itnieraris son prevists. Se poirà montar al Pòrt pel costat occitan o pel costat catalan.
Lo Pòrt de Salau se situís dins los pirenèus a 2 100 mètres d'altitud entre Catalonha e Occitània.
Aquel eveniment simboliza l'amistat qu'unís los occitans e los catalans dempuèi de sègles. Rapèla los combats menats o que menan encara per aparar, cadun, lor lenga e lor cultura, al còrs d'entitats administrativas sovent ostilas.
Aquò serà la 31ena edicion.
Sorsas dels documents : caoc.cat


text:
Caça
La caça es l'activitat que consistís a cercar e perseguir d'animals salvatges per fin de los tuar dins la tòca de los utilizar coma matèria primièra per lo manjar o lo negòci. Uèi lo tèrme se refererís sovent a la practica esportiva, qu'es regulada, sinon se parla braconatge o caça illegala.
Istòria[modificar | modificar la font]
Se supausa que al començament, la caça servissiá per complementar l'alimentacion en proteïnas animalas e l'utilizacion de las ressorsas animalas que son la pèl o lo cuèr o los òsses. Dins las regions articas, pels inuits la caça èra, fins qualques decenias enrè, l'unica font d'alimentacion amb la pesca. La caça tanben a per foncion d'alunhar o d'eliminar los predadors perilhoses per l'òme. E mai aviá dins fòrça culturas una importància rituala, per exemple amb l'iniciacion dels joves adultes.
Amb la revolucion neolitica e l'aveniment de l'elevatge e la domesticacion dels animals, la caça perdèt de son importància per la subsisténcia; e mai que demòre encara dins los airals de bòsques tropicals e las regions polaras ont constituís totjorn (amb la pesca) la font primièra de proteïnas.
Dins las civilizacions e nacions posterioras la caça dels grands mamifèrs venguèt una activitat reservada de las classas dominantas. Dins l'Euròpa feudala per exemple dins fòrça païses los nòbles e reis avián de resèrvas exclusivas de caça o pel mens èran los unics qu'aviá lo drech de caçar d'unes animals.
Las armas utilizadas abitualament per la caça pendent tota la preïstòria e gaireben fins a l'edat modèrna èran: la lança, l'arc e las flèchas, la fronda, e tanben los cans de caça. D'autras menas de caça èra las trapadèlas.
Uèi se practica encara la caça dins tot lo monde, abitualament en utilizant d'armas modèrnas coma los fusilhs o totjorn en utilizant de tecnicas ancestralas, coma a l'espèra, l'usatge de pistaires o de cans per que tròben las presas. Sovent los païses an aplicat una legislacion e uèi cal èsser licenciat per practicar la caça.
Tecnicas[modificar | modificar la font]
Se pòt caçar amb divèrsas tecnicas, coma:


text:
Dijaus primauerau; diuendres tarde tamb precipitacions.
Temperatures nautes entara epòca (4ºC/22°C en hons de val).
Eth diuendres peth maitin serà embromat, encara qu'apareisheràn quauqui clari. A compdar de meddia se desvoloparàn bromes convectiues que poderien deishar es prumères tronades dera sason. Pera tarde e net se produsiràn precipitacions moderades damb còta de nhèu ath torn des 2000 m e acumulacions d'uns 15 cm en còtes nautes. Vents moderadi deth nòrd e nord-oèst en zònes nautes.
Descenuda de temperatures (8ºC/18ºC en hons de val).
Eth dissabte seguiram tamb nivolositat abondiua alternades tamb quauqui moments de solei, sustot ath torn deth meddia. Precipitacions entre fèbles e moderades pendent era maitiada e pera tarde tamb còta de nhèu entre es 1600 e es 1300 m. Acumulacions d'entre 5 e 10 centimètres en còtes nautes. Vents moderadi de direccion nord-oèst.
Temperatures fresques (3ºC/11°C).


text:
1118
Aquesta pagina concernís l'an 1118 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Perseguida dei combats acomençats en 1116 còntra Anglatèrra amb una victòria francesa — provisòria — dins lo corrent de febrier. Puei, l'armada reiala se dirigiguèt — per lo tresen còp — còntra lei tèrras dau senhor bregand Uc III de Puiset. Loís VI i obtenguèt un succès major dins sa politica de lucha còntra lei senhors pilhards de son reiaume ambé la presa dau castèu e la mòrt d'Uc. Enfin, en setembre, lei tropas reialas ocupèron Laigle que fasiá partida dei fèus d'un aliat dau rèi anglés (→ 1119).
Euròpa[modificar | modificar la font]
Venècia[modificar | modificar la font]
Mòrt dau dòge Ordelafo Faliero dins lo corrent d'una expedicion còntra leis Ongrés dins la region de Zadar. Domenico Michele foguèt elegit per lo remplaçar. Capitèt de restablir lo poder absolut dau dòge dins lo corrent de l'annada gràcias ai nominacions de son fiu e de son felen coma representents dau govèrn venecian per leis afaires economics e estrangiers.
Africa[modificar | modificar la font]
Almoravides[modificar | modificar la font]
Sostenguts per un important còrs de chivaliers francs, leis Aragonés capitèron de conquistar Saragossa (→ 1110). Après aquela victòria, lei crestians assaièron de perseguir son avançada en direccion dau sud. Pasmens, s'i turtèron a de fòrças importantas que bloquèron lo movement (→ 1120).
Califat Fatimida[modificar | modificar la font]
Ofensiva dei Crosats dau Reiaume de Jerusalèm còntra Egipte. Agantèron Tinnis mai deguèron se retirar en causa de la mòrt dau rèi Baudoïn.
Asia[modificar | modificar la font]
Reiaume de Jerusalèm[modificar | modificar la font]
Mòrt de Baudoïn Ièr sensa eiretier dirèct e invasions quasi simultanèas deis armadas fatimidas e seldjokidas. Baudoïn II i succediguèt lo 14 d'abriu ambé lo sostèn de la màger part de l'aristocràcia dau reiaume. Capitèt d'obligir lei doas armadas musulmanas de se retirar sensa combat important avans la fin de l'annada.
Comtat de Trípol[modificar | modificar la font]
L'annada veguèt la formacion d'una aliança entre lo Comtat de Trípol e lo Reiaume de Jerusalèm. Ponç de Trípol acceptèt de venir lo vassau dau rèi Baudoïn II de Jerusalèm.


text:
Pels articles omonims, vejatz Zolo
.
Los Zolos son un pòble banto d'Africa, en partida sedentarizat, que se trapa subretot en Africa del Sud.
Lo pòble zolo (son nom ven de l’expression ama zolo: lo pòble del cèl) foguèt unifica pel rei Chaka Zulu, que faguèt de son clan de 1500 personas una nacion redobtabla per la conquista e l'assimilacion. L'unificacion zoloa es en partit responsabla du mfecane, l'èrsa caotica d'emigracion de clans al delà dels rius Tugela e Pongola, novèlas limitas del KwaZulu.
Reconegut per lor armada formidabla (l'impi), los Zolos butan al colons boers e a l'armada britanica al sègle XIX amb un acarniment e de tacticas que prenguèt mai d'un còp lo contrapés dels Europèus (de notar la victòria zoloas a la batalha d'Isandhlwana pendent la guèrra anglozoloa de 1879). La majora partida dels Zolos uèi son cultivaires, mas l'urbanizacion n'atrai un grand nombre pendent lo sègle XX. Los Zolos urbans se trapan subretot al Witwatersrand, zona minièra dins la província de Gauteng comprenent Johannesburg; e a Durban (que lo nom zolo es eThekwini), pòrt important del KwaZulu-Natal. La banastariá, la garnitura de pèrlas, e ls cants zolos sont celèbres.
Sul plan politic, los Zolos son ara plan divizats entre partisans del Congrès national africain (ANC) e aquestes de Partit de la Libertat Inkatha (IFP). De violentas susmautas esclatavan entre aquestes partits abans la primièra election del pòstapartheid. L'IFP l'emportèt al KwaZulu-Natal, mas son vòte es un pauc en recul a las eleccions recentas. Dempèi unas annadas l'IFP se jonguèt a una coalicion d'unitat amb l'ANC.


text:
Manaset a capitat d’obténer en exclusivitat la una del Journal de Béziers del mes venent
Après un numèro de setembre sus la menaça migranta titolat « Ils arrivent ! », lo jornal de Besièrs denóncia encara un còp los dangièrs als quals los estatjants de la vila son expausats e torna afirmar la volontat de la municipalitat de los protegir.
Se ne cresèm nòstras sorsas, la Comuna ven d’efièit d’aquesir qualques milierats de combinasons de proteccion per distribuir a sos estatjants al moment de las tradicionalas epidèmias.
D’unes jutjan aquelas mesuras un pauc extrèmas, mas la municipalitat afirma que son de manipulators, e qu’es la sola a aver pres la justa mesura del dangièr.
En mai, petita tòca personala, sus las combinasons pels enfants serián dessenhadas de polidas blòdas, per las far mai atractivas.
Fòto : Ethbaal


text:
Una lenga disapareis totas las doas setmanas sus la planeta. Sus las 6000 enquera vivas sus nòstra terra mai de 4000 seràn mòrtas dins cinquanta ans. Per las lengas coma per la biòdiversitat, la globalisacion dau monde las roina, las eisserguelha sus l’autar dau productivisme. Pareis que totas quelas lengas son condamnadas per’mor son pas pro profiechosas. Mas tot parier tota lenga ten en se-mesma sa part de realitat dau monde. Chaduna balha un esper de veire autrament la vita.
En Perigòrd, parlem una lenga vielha coma chamins. Una e diversa en l’encòp, que siá dicha lenga d’òc, lemosin, nontronés, sarladés, o ben tot maladrechament « patoes », es la lenga occitana. Desjà a l’Edat-Mejan, faguet l’educacion sentimentala de l’Euròpa tota. Lenga dau pòple jurcau segle XX, forabandicha de l’escòla e lontemps chaçada de la societat civila, fuguet tot parier recompensada dau pretz Nòbel de literatura en 1904 emb l’epopeia « Miréia » de Frederic Mistral.
Uei, los mainatges son mai en mai nombrós a trapar l’enchaison que lor es enfin donada de s’aprendre l’occitan. Mas apres dos segles de renejaments coma se pòt explicar quela reverdida ?
Au jorn d’auei, emb l’aprendissatge de la lenga e de la cultura occitanas, que siá d’aqui o ‘riebada d’en autre luec nòstra jòunessa descreub las raiças de queu país en se farjar una cultura e un avenidor de banas. En aprener l’occitan, s’integra dins un project collectiu e balha sens au territòri onte resta e frotja. L’occitan ven entau levam de coesion sociala dins un monde en mutacion e en manca de marcas e referencias.
© 2011 Conseil départemental de la Dordogne.
Tous droits réservés.


text:
Dimars, 20 de febrièr de 2018, 03h00 Espòrt
Melbourne èra tròp fòrt per Leeds
Melbourne, campion del Mond
A Melbourne, la Tempèsta (campiona 2017 d’NRL) recebiá Leeds (venceire de la Superliga 2017) pel campionat del Mond dels clubs. Se los angleses marquèron los primièrs, deguèron plegar fàcia al ritme impausat pels australians: 38-4.
Las autras doas oposicions interemisfèris èran plan amicalas. Atal, Wigan aviá marcat 26 jogaires sul fuèlh de la partida. Los dos afrontaments virèron a l’avantage de las formacions australianas: 18-8 pels Rabbitohs fàcia a Wigan e 24-18 per Saint George-Illawara fàcia a Hull FC.
Los Dragons mancan de fuòc
Aqueste dijòus, los Dragons catalans èran en desplaçament cò d’Hull KR. Practiquèron un jòc estequit que permetèt a l’adversari de menar 16-0 a la pausa e de ganhar 23-4. Los Dragons se trapan atal en darrièra posicion de la competicion. Dissabte de vèspre, ensajaràn d’arrestar l’espirala de la desfaita amb la recepcion de Wakefield a Brutus.
Warrington es anat ganhar a Widnes: 18-10. Aquestas doas partidas èran avançadas de la dotzena jornada de la competicion.
En Championship, Tolosa domina las Aglas de Sheffield. Dimenge que ven, jogarà cò d’una esquipa que davala de Superliga: Leigh.
Copa: l’espleit per Vilagalhenc-Argon
Carcassona ten a sa Copa e, al tèrme d’una partida indecisa fins a la còrna, pren la victòria 26-17 sul Tolosa Olimpic pel compte dels 1/8ns de finala.
L’espleit escai a la formacion d’Elèit 2 Vilagalhenc-Argon que ganha fàcia a un grop de l’escalon superior: los Orses de Sent Gaudenç: 16-12.
Los autres sièis rescontres coneisson de conclusions logicas amb las qualificacions de las formacions d’Elèit 1: : qualificacion de Lesinhan (a Salsas: 54-8); Avinhon a Ferrals: (68-10); Palau a Selon: 60-36); St Estève-XIII Catalan (fàcia a Illa, 59 a 8); Limós a Caumont (70-4).
Lo tiratge pels quarts de finala (31 de març e 1r d’abril) se farà la primièra dimenjada de març.
Lo campionat repren
Aquesta dimenjada, se jogarà la darrièra jornada de la fasa anar del campionat d’Elèit 1: Carcassona e Tolosa se tornaràn trapar a Domèc; las autras partidas: Lesinhan-Palau, Dragonets-Albi, Vilanòva-Sent Gaudenç e un bèl afrontament a l’Agulha: Limós-Avinhon.
Alan Roch


text:
Dent
La Dent es una estructura dura, salhenta compausada de pulpa, de dentina e d'esmalt e que la rasic es implantada dins l'òs maxilar de la maissa d'unes vertebrats. Lo sieu ròtle essencial es la digestion mecanica de bocins de mangisca, en las preparar per èsser puèi deglutits.
A mai, las dents servísson tanben d'instruments de defensa o d'ataca per fòrça animals.
Los mamifèrs an de dents plan diferenciadas adaptadas a de formas diferentas d'alimentacion.
Classificacion[modificar | modificar la font]
Las dents umanas:


text:
Prèire e felibre dromenc, Loís Motièr s’illustra per son ròtle essencial dins la renaissença de la literatura d’òc en Droma, son engenh de contaire e poèta e sa remarcabla contribucion a la coneissença de la lenga.
L’abbé L. Moutier, M. l’aébbé L. Moutier, L’abè L. Moutier, L.M.
Cachaniu de dètz enfants, Loís Motièr nais a Loriòu lo 15 de febrièr de 1831. Sa maire es catolica e son paire, modèste mestieral-rodièr, protestant (o eiganaud coma o escriurà a Mistral). Sai que remarcat pro d’ora e ajudat pel curat de sa parròquia, seguís d’estudis coma borsièr al seminari de Valença ont rascla qualques accèssits de retorica, d’istòria e de matematicas. Es bachelièr ès sciéncias en 1853 e ordenat prèire lo 19 de julhet de 1857.
Sas afectacions successivas (dins la Droma del Sud, provençala fins a 1870, puèi dins lo Roianés, nòrd-occitan) li permetèron de sa familiarizar ambe la varietat dels parlars locals quand es nommat curat archiprèire de Marsanne en 1877. Es a aquela data que publica sos primièrs obratges. D’ara enlà e fins a sa mòrt lo 31 d’octobre de 1903, aprèp una darrièra nominacion en 1886, coma curat d’Estela ont serà fach canonge, Loís Motièr s’avoda sens relambi a sas activitats de recèrca lingüistica e de creacion literària. Çaquelà, oblida pas sos parroquians, son compatiment davant lor situacion penibla lo mena quitament a renonciar a un aument. Tant i a que, dins lo rapòrt confidencial qu’escriu en 1886 lo sosprefècte de Monteleimar conclutz que « aquel òme que sa vida privada foguèt totjorn irreprochabla, gausís de l’estima de totes ».
En genièr de 1859, tot escàs cinc ans aprèp la fondacion del Felibritge, lo jove vicari de Taulinhan – Loís Motièr a just 28 ans – contacta l’editor Josèp Romanilha a Avinhon per li demandar quora pareisserà la Mirèio de Mistral e, qualques meses mai tard, li manda sa poesia del títol profetic « Les Deux Muses ou le réveil de la litterature provençale ». Se presenta coma un amic dels felibres e malgrat las tensions e los mescòrdis, aquela amistat se desmentirà pas e son admiracion per Mistral demorarà sencera.
A costat de sos obratges de lingüista, Motièr s’avoda, per l’escritura, a una vertadièra « defensa e illustracion » de son parlar dromenc. Plan abans Carles Joisten e lo collectatge d’etnotèxtes, fa reviure los vièlhs contes populars (Mythologie dauphinoise). E, per tocar un public que legís pas dins sa lenga, sacrifica al genre de la pròsa d’almanac (Armagna doufinen).
Mas es la poesia que s’avera son mejan d’expression privilegiat. Primièr, d’inspiracion religiosa ambe son Brounché de nouvèus doufinens, dins la tradicion dels « novès provençals », sos tèxtes, trabalhats finament, esparpalhats puèi dins de revistas divèrsas, se faràn mai intimistas (La Crous, Toussant, 1880). Posa, de còps, dins lo meravilhós o lo fantastic (La Bouama / Les Sorcières, 1880) abans d’evoluir pus tard cap a una tematica mai classica (Lou Tiatre d’Aurenjo, Eirodiado / Hérodiade). Entretant espelís son long poèma epic, Lou Rose (1896) e es plan ufanós de ne mandar un exemplar a son « char mestre » Mistral, qualques meses abans la publicacion de Lou Poèmo dóu Rose. Tota sa vida, Mostièr obrèt per la promocion dels « dialèctes dalfineses » coma disiá. Es a l’origina de la creacion a Valença, lo 10 de junh de 1879, de l’Escolo dóufinala dóu Felibrige que, a son entorn, permetrà, ambe Ròch Grivèl, Ernèst Chalamèl, Maurici Vièl e plan d’autres, l’emergéncia d’una vertadièra literatura d’òc en Droma. Aquela escòla dromenca s’inscriu, a la debuta, dins la movéncia del Felibritge, emai de mescòrdis aparescan, mai que mai al subjècte de la grafia.
Loís Motièr es pas brica un felibre incondicional. Dins sas letras a son amic Chalamèl, denóncia a l’encòp lo compòrtament senhorejaire de los que vòlon vestir « a la mòda provençala » son parlar dalfinés, atal coma la cròia dels Cigalièrs e felibres parisencs que, de passatge a Valença, an jutjat inutil de convidar a lor fèsta los sòcis de l’Escòla dalfinesa, o encara lo cambiament d’orientacion del Felibritge al moment de l’eleccion de Fèlix Gras (« lo felibre roge ») coma capolièr.
Mas tostemps preocupat de promòure los parlars dalfineses, trantalha pas a prepausar, de badas, vertat, a l’abat Pascal de Gap, la creacion d’una mantenença dalfinesa del Felibritge, en tot contunhar a participar al culte mistralenc, mantuna annada aprèp la disparicion de son escòla dalfinesa. Atal, en 1896, manca pas de convidar lo « Mèstre » a presidir las fèstas d’Estela, ont, coma l’annada seguenta a Valença, en preséncia del President Fèlix Faure, trionfa Lou Nouananta-nòu de Gacian Almoric. Mas a dire lo verai, mai que l’esperit d’escòla o las mondanitats, es sa passion per la lenga qu’anima Motièr e motivarà sas recèrcas lingüisticas.
Sos primièrs obratges coneguts, Grammaire dauphinoise et Glossaire du sous-dialecte de Loriol, son coronats d’una medalha d’òr per l’Acadèmia dalfinala de Gernòble al concors de 1877. E se pòt notar qu’es certanament dins aquel glossari que manda a Mistral en 1879 – e que sembla disparegut uèi – que l’autor del Tresor dóu Felibrige posèt una brava partida de sas entradas notadas « d. » per dalfinés.
S’es pas un teorician de la lingüistica, Motièr bota ambe abeluc sas competéncias de saberut conscienciós al servici d’una coneissença aprigondida dels parlars de sa region : etimologia e filologia (Les noms de rivières du Dauphiné, Analyse philologique du Mystère de saint Antoine) o edicion de tèxtes ancians que los manuscriches li son, probable, comunicats per l’archivista Andrieu Lacroix : Mens d’airança, sirventés inedich d’un trobador del sègle XII, publicat en 1884 – Carta de Diá (1325), en 1885, eca... Sosca tanben als problèmas de grafia (Orthographe des dialectes de la Drôme). Sa contribucion dins aquel domeni, ont se destria de l’ortodoxia felibrenca, lo situa demest los precursors d’una ortografia modèrna de l’occitan.
Mas es sustot per son Dictionnaire des dialectes dauphinois, editat sonque en 2007, que la comunitat dels lingüistas demorarà reconeissenta a Loís Motièr. Ric de mai de 37 000 fòrmas per mai de 25 000 articles, es, çò ditz lo romanista soís Wartburg, « un dels obratges mai remarcable que i aja dins aquel domeni ». Las entradas, que fòrça son pas dins cap d’autre diccionari, son acompanhadas de lor localizacion e d’una notacion fonetica que ne fan un otís irremplaçable. Es tanben la pèça màger d’una òbra que permet de situar Loís Motièr demest los davantièrs de la lingüistica de l’occitan.
Sorgas
Bibliografia


text:
Description:
Published: 5 años ago
Etiquetas:canal plus accion, canal plus accion en directo, canal plus accion gratis, canal plus accion online, canal canal plus accion blog, Canal canal plus accion directo, canal canal plus accion en directo, Canal canal plus accion en vivo, Canal canal plus accion gratis, Canal canal plus accion hd, canal canal plus accion hq, canal canal plus accion justin tv, canal canal plus accion on-line, canal canal plus accion online, Canal canal plus accion por internet, canal canal plus accion programacion, TV online Canal canal plus accion, ver Canal canal plus accion, ver canal canal plus accion en Directo, ver Canal canal plus accion online, ver Canal canal plus accion gratis , ver Canal canal plus accion por internet, ver Canal canal plus accion en vivo,


text:
Erupcion estromboliana
Leis erupcions estrombolianas son un tipe d'erupcion volcanica. Son caracterizadas per una lava que sa fluiditat es mejana e que van entraïnar d'explosions dins lo cratèr e l'emission de tefras coma de lapilis o de bombas volcanicas. Un plumacho de cendres de quauquei centenaus de mètres d'autor pòu tanben se formar. La longor dei coladas de lavas aganta rarament lo desenau de quilomètres. Lei pendas de l'edifici volcanic son generalament sobdas. L'activitat d'Estrombòli es un exemple d'aqueu tipe d'erupcion.
Lo risc es generalament limitat per lei populacions es despend subretot de la distància entre lo cratèr e lei centres urbans. L'Indici d'Explosivitat Volcanica d'aqueu tipe d'erupcion se situa entre 1 e 2.


text:
Nanclars
Nanclars es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Peitau-Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Çò tumulus Dels Terrières testifica d'una aucupacion fòrça anciana.
Un prieuré a #èsser fondat pel abbaye Sant-Cybard a l'epòca de Charlemagne e la glèisa Santa-Michel i auriá #èsser a partir del Sègle IX la glèisa prieurale[1].
Aiçò èra un vilatge de colporteurs #çò que #portar una cèrta riquesa Modèl:Pas clara.
Le tumulus des Terrières atteste d'une occupation très ancienne.
Un prieuré a été fondé par l'abbaye Saint-Cybard à l'époque de Charlemagne et l'église Saint-Michel aurait été à partir du Modèl:IXe siècle l'église prieurale[2].
C'était un village de colporteurs ce qui amena une certaine richesse Modèl:Pas clair.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Valèri Bernard
Valèri Bernard (en francés: Valère Bernard; Marselha, 10 de febrièr de 1860 - Marselha, 6 d'octobre de 1936) foguèt un pintor, gravador e escrivan occitan de Provença.
Biografia[modificar | modificar la font]
Sa familha èra sortida d'Avinhon. A 15 ans, s'inscriguèt a l'Escòla de las Bèlas Arts a Marselha, abans de contunhar a estudiar la pintura a París amb Alexandre Cabanèl e Pierre Puvis de Chavannes. Dins la capitala francesa venguèt amic de mantun felibre occitan coma Pau Arena, Raols Ginèsta e Maurici Faure entre d'autres e collaborèt a la Revue Félibréenne qu'aviá fondada Pau Marieton.
Venguèt Majoral del Felibritge en 1894, e ne foguèt puèi Capolièr de 1909 a 1919. Pauc a cha pauc, se virèt cap a una concepcion globala de la lenga occitana (que per el inclusiá lo catalan), e compausèt alara La legenda d'Esclarmonda dins aquel parlar mixte, que voliá unificador per totes. De 1930 a sa mòrt, foguèt president de la Societat d'Estudis Occitans.
Òbras paregudas[modificar | modificar la font]
- Li Balado d'Aram, 1883.
- Li Cadarau, 1884
- Guerro, ambe 11 gravaduras de l'autor, 1893
- Bagatóuni, roman, 1894
- La Pauriho, poèmas, 1899
- Long la Mar Latino, poèma, 1908
- L'Aubre en Flour, poèmas, 1913
- La Legenda d'Esclarmonda, poèma en dotze cants, 1925
- Lugar, 1925
Òbras postumas[modificar | modificar la font]
Ligams[modificar | modificar la font]


text:
Guébling
Guébling es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Vilatge de Lorraine en la distincion de Bourgaltroff, dévasté pels Espanhòls l'an 1606 e al cors de la guèrra de Trenta ans.
- Village de Lorraine dans la seigneurie de Bourgaltroff, dévasté par les Espagnols en 1606 et au cours de la guerre de Trente ans.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]