text:
XXVIIau CONCORS LITERARI MN CONDÒ SAMBEAT
- Categoria Narracion
Nivèu A:
Entà estudiants de 5au e 6au de primària.
Minim 2 huelhes DIN A-4, sonque per ua cara.
Prumèr prèmi 100 € e diplòma.
Finalista 75 € e diplòma.
Dus accèssits de 50 € cada un damb diplòma.
Nivèu B:
Entà estudiants de 1èr e 2au d’ESO.
Minim 3 huelhes DIN A-4, sonque per ua cara.
Prumèr prèmi 125 € e diplòma.
Finalista 100 € e diplòma.
Dus accèssits de 75 € cada un damb diplòma.
Nivèu C:
Entà estudiants de 3au e 4au d’ESO.
Minim 6 huelhes DIN A-4, sonque per ua cara.
Prumèr prèmi 175€ e diplòma.
Finalista 125€ e diplòma.
Dus accèssits de 100€ cada un damb diplòma.
- Categoria Poesia
Nivèu A:
Entà estudiants de 5au e 6au de primària.
Minim 12 vèrsi.
Prumèr prèmi 100 € e diplòma.
Finalista 75 € e diplòma.
Dus accèssits de 50 € cada un damb diplòma.
Nivèu B:
Entà estudiants de 1èr e 2au d’ESO.
Minim 16 vèrsi.
Prumèr prèmi 125 € e diplòma.
Finalista 100 € e diplòma.
Dus accèssits de 75 € cada un damb diplòma.
Nivèu C:
Entà estudiants de 3au e 4au d’ESO.
Minim 25 vèrsi.
Prumèr prèmi 175 € e diplòma.
Finalista 125 € e diplòma.
Dus accèssits de 100 € cada un damb diplòma.
BASES
1. Presentacion dera òbra:
a) Cau que signetz era òbra que presentatz damb un lèma o subernòm vedible.
b) Presentaratz era òbra adjunhent damb un clip ua petita envelòpa. En exterior d’aguesta envelòpa i auratz de méter eth lèma e subernòm e era categoria e nivèu a qué correspon. Laguens dera envelòpa introdusiratz un papèr damb es vòstes donades: nòm e cognòms, adreça, edat, categoria, nivèu e- plan important- un o mès numeròs de telefòn de contacte. Se vos platz non presentetz es òbres separades des envelòpes en cas que portetz amassa totes es d’un cors o classa.
c) Non s’acceptaràn es trabalhs a on a simpla vista s’i veigue eth nòm der autor.
d) Presentatz es vòsti trabalhs mecanografiats.
e) Ei obligatòri de presentar es òbres en supòrt informatic ath delà d’en supòrt papèr. Mesura dera hònt: 12, interlinhat 1,5. Eth supòrt informatic des trabalhs serà der entorn windows (preferentament word).
f) Sonque s’acceptaràn trabalhs a man se son de Nivèu A.
2. Presentacion dera òbra: Sonque s’acceptarà ua òbra per nivèu, mès podetz presentar-vos enes disparières categories.
3. Era òbra a d’èster inedita.
4. Es trabalhs an d’èster redigits en aranés o en quinsevolh des auti dialèctes o variantes der occitan.
5. Es trabalhs s’auràn de presentar en Departament de Cultura e Lengua deth Conselh Generau d’Aran abans deth 21 d’abriu de 2017.
6. Era composicion deth jurat e eth sòn veredicte se haràn a conéisher en ua serada de liurament de prèmis enes dies propèrs ara Hèsta d’Aran, laguens des actes corresponents ara sua celebracion. En cas qu’es guanhadors des prèmis non poguen assistir tad aguesta serada de liurament de prèmis, auràn de cercar a quauquarrés (amic o familiar) que pogue representar-les e recuélher eth prèmi.
7. Es òbres presentades demoraràn en proprietat deth Conselh Generau d’Aran.
Xau CONCORS DE DIBOISH ENA ESCÒLA – Vau CONCORS DE COMIC
– Categories concors de diboish:
- 1èr e 2au. primària
- 3au e 4au. primària
- 5au e 6au. primària
– Categories concors de comic:
- 1èr e 2au. ESO.
- 3au e 4au. ESO.
- Bachelierat e Formacion Professionau.
Tecnica: Liura (aquarèlles, gredons de colors, ceres, tempères, etc…), eth supòrt tanben ei liure. Non a d’èster presentadi emmarcadi. Non s’acceptaràn òbres presentades en 3 dimensions.
Tèma concors de diboish e comic: Es mestièrs.
Tèma concors de comic: Liure
Presentacion: Es diboishi e comics se presentaràn signadi per un subernòm ath pè deth diboish e tanben damb era categoria ara quau apertien. Ena part de darrèr deth diboish s’i meterà eth nòm dera escòla o centre. En ua envelòpa a part, damb eth subernòm dehòra, s’i meteràn laguens, es donades der autor/autora: nòm e cognòms, edat, categoria, telefòn o telefòns de contacte e adreça postau. Aguesta envelòpa se junherà damb un clip ath diboish o comic.
Eth diboish s’aurà de hèr ena escòla, laguens dera activitat de plastica, jos era supervision deth professor-a d’aguesta matèria. Non se pòt hèr en casa. Es categories que corresponen a 1èr, 2au, 3au, 4au d’ESO e ath Bachelierat e Formacion Professionau òc que pòden trabalhar en casa. Sonque se poderà presentar un diboish o comic per mainatge/mainada. E en çò que hè as comics s’avalorarà tanben eth tèxte qu’aurà de redigir-se en lengua occitana, o en quinsevolh des dialèctes o variantes d’aguesta.
Plaç de presentacion: 20 d’abriu de 2017
Prèmis concors de diboish:
- 1èr- 2au. e 3au-4au de primària: Estug complèt de diboish tàs premiadi (1èr. prèmi, Finalista e accèssit).
Prèmis per categoria
- Era categoria de 5au, 6au, de primària:
1èr. Prèmi de cada categoria: 150 €
Finalista de cada categoria: 100 €
2 accèssits de cada categoria de 50 €
Prèmis concors de comic:
- Es dues categories de 1èr-2au. e 3au.-4au. ESO
Prèmis per categoria
1èr. Prèmi de cada categoria: 150 €
Finalista de cada categoria: 100 €
2 accèssits de cada categoria de 50 €
- Categoria de Bachelierat e Formacion Professionau
1èr. Prèmi: 200 €
Finalista: 150 €
2 accèssits de cada categoria de 100 €
- Es prèmis s’entregaràn enes dies propèrs ara Hèsta d’Aran, laguens des actes corresponents ara sua celebracion. En guanhadors des prèmis enes diuèrses categories auràn d’assistir tara serada de liurament de prèmis e, en cas de non poder-i assistir, auràn d’enviar a quauquarrés (amic o familiar) que les represente e remasse eth prèmi.
Xau FESTIVAU DE TEATRE ENA ESCÒLA
Cada escòla o centre escolar poderà representar ua òbra.
Era representacion des òbres se harà en ua des dues sales disponibles:
Sala d’actes dera Escòla Garona de Vielha e Sala d’actes der Ajuntament de Les.
Eth Conselh Generau d’Aran meterà autocars a disposicion des escòles tath desplaçament de toti es sòns escolans.
Es òbres se representaràn pendent era primauera deth 2017.
Tèma, preparacion e presentacion:
Es òbres representades pòden èster originaus e inedites, adaptacions o non d’òbres existentes, e en aranés (occitan d’Aran).
Eth tèma e eth genre dramatic ei liure.
Era durada dera òbra virarà ath torn des 30 minutes.
Se facilitaràn, en cas que se demanen, es mesures exactes der scenari, mès non se poderà ensajar in situ.
Es escòles an de dar prioritat ara interpretacion sus es decorats e vestiari tà agilizar tant coma se pogue era representacion.
Eth Conselh Generau d’Aran participarà enes despenes que se poguen originar ara ora dera representacion des òbres damb un totau de 240 € per escòla o grop d’escòles participantes (cada centre aurà de gestionar aguesta quantitat e presentar ena Tresaureria deth Conselh Generau, era relacion de factures qu’acrediten es despenes hètes, amassa damb un ofici signat pera secretària o secretari deth Centre).
Eth Conselh editarà tanben es trabalhs de man damb eth resum des òbres, es actors e es diferenti personatges, donades qu’enviaràn es escòles damb auança tath Departament de Cultura e Lengua. Tanben s’entregarà un CD de fòtos e un video dera òbra a cadua des escòles e se balharà un diplòma as participants despús dera representacion.
Se convidarà ara direccion de cada escòla participanta entà assistir tara Serada d’entrèga des prèmis enes dies propèrs ara Hèsta d’Aran, laguens des actes corresponents ara sua celebracion.
Mès informacion des concorsi:
Vielha, 25 de gèr de 2017
Conselh Generau d’Aran: Núria Sanjuan


c: text/html

text:
Anuèch es cauma dels taxistas, aprèp la cauma dels foncionaris d'Estat e Estudiants contra la Lei El Khomri de dijòus passat.
La companhiá dels manifestants de la setmana passada èran, en resumit, mai o mens 9.000 e foncionaris d'Estat (cal pas creire las chifras dels mèdias d'Estat), e salariats de las gròssas entrepresas e estudiants d'universitat e collègis (mai o mens tocat per d'influents sindicats anarquistas dins las universitats de letras tolzanas) ; un public que de costuma sortís unicament quand lo govèrn es de dreita a París. donc ne podèm conclòure que la lei El khomri es de ... dreita ? benlèu ? O que lo concènsus es pas brica lo plan plolitic d'aquel grope politic omogenèu, parla gaire a la ierarquia, se parla gaire dins aquelas estructuras jacobinas francesas, nimai ambe los quadres de las gròssas entrepresas (parachutat directament de las grandas escòlas), ni dans las universitats car lo personals es causit al cap per una partidocracia jacobina francesa e sovent d'esquèrra, tota reforma es alara impossible per els.
Aquel public es vengut manifestar gràcia al mètro ; una gestion de servici public de la Métropole de Toulouse que l'occitan s'i emplega gaire de manièra normala, encara.
Anuèch diluns son los taxistas tolzans en cauma, los professionals independents, taxistas, qu'an agut per pagar la carga reiala (perdon republicana) a l'Estat jacobin per poder exercir. Aquelas cargas son per pagar los manifestants de dijòus passats. Aital vesèm que la fiscalitat de l'Estat jacobin francés es un grèu problèma epr l'economia occitana e de mantunas manièras un problèma per Occitània ; farai pas la seria dels problèmas, mas son grèus : quí protesta ?
Los taxistas ambe una vision jacobina del problèma vòlon eliminar la concurréncia, servar la situacion del mercat-Estat-ncion organizat pels Jacobins, d'aquesta manièra de foncionar contra la modernitat, vòlon ni d'UBER, ni del mètro, ni las anèrgia neta per circular melhor epr la sentat de totes, donc vòlon la pollucion a las particulas de sénher Diesel ! (encara la legislacion sul Diesel es un problèma fiscal jacobin) ; quines son los taxitas tolzans qu'an demandat a las autoritats politicas localas de los ajudar per aver taxis ambe enèrgia neta ? Quines son los taxistas que fan la pròva de l'utilitat complementària dels taxistas ambe l'unic servici public tolzan, TISSEO ? Los taxistas fan la cauma al entorn de l'aeropòrt, benlèu que son per minjar mal e aver una aeropòrt a 20 km de Tolosa per destrusir camps agrestes que, ambe un aeropòrt nòu, auràn lo minjar encara mai luènh de capitòli ? Quin son los poders locals, legal, legislatiu, per s'adaptar a la situacion tolzana ? Cap, n'avèm pas, cal sempre parlar ambe un delegat parisenc, la préfecture, que transmetrà l'informacion als Jacobins, al legal parisenc, e la leis l'organizacion collectiva arribarà .... aprèp 2017 ! Quin tempses perduts ambe lo centralisme francés, non ?
Sembla que la discussion politica, entre los seus foncionaris e los seus trabalhadors independents foncionèsse mal ? La delegacion de poder, o decentralizacion ajuda pas car los poders legals i son pas, ni la fiscalitat tanpauc ; La prefectorala ajuda ? NON, al contrari, empiejora lo problèma jacobin.
Lo sistèma jacobin es pas lo bon sistèma pels Occitans, trabalhadors de servici public e de las grandas entrepresas (que fan succès tolzans sul mercat mondial), e dels independents (que fan l'activitat suava en Occitània), dins la novèla region, Sud-Occitània-Catalonha. Las caumas ne son l'illustracion de cada jorn e pertot en Occitània. Quin partit politic antijacobin o explica cada jorn ?
Coma lo sistèma jacobin nos daissa fabricar una gestion a la pichona setmana, caldrà trobar solucions logisticas que lo jacobinisme a jamai sabut trobar, es un pauc coma los bastiments de l'Éducation dita Nationale ! Donc la cauma dels taxistas a un avantatge : lo mètro en occitan entre Colomièrs-Blanhac-Tolosa/Matabuòu-Balmars-Labèja es devengut una urgéncia logistica ; èra esperat ? Pensi que los taxistas, ni los coorporatisme dels foncionaris d'Estat, n'an cap vision globala, occitana per Tolosa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Cars amics, caras amigas,
Los catalans del CAOC sèm presents un autre còp a l’EOE e soi vengut cada an dempuèi 1978 aquò fa 29 ans. En aqueste moment a l’Escòla sèm presents aicí 32 catalans amb los musicians.
L’an passat vos ai dich que l’occitan èra declarat lenga oficiala de tota Catalonha amb lo novèl Estatut d’Autonomia. Mas èra pas sufisent una declaracion, lo caliá metre a la practica.
Sembla qu’aquò se farà rapidament perquè la setmana passada lo govèrn catalan a aprovat la creacion de l’Oficina “Occitan en Catalonha” que promourà e coordinarà projectes e mesuras de desplegament de la lenga occitana en Catalonha.
Lo director del programa e de l’Oficina es Josèp-Loís Sans-Socasau, un aranès que foguèt fins ara director de normalizacion de l’aranès en Val d’Aran. Es un amic del CAOC e montèt al Pòrt de Salau lo 5 d’agost per la XX Pujada. Es una bona novèla.
Coma d’abitud lo CAOC vos ofrís uèi un concèrt mas aqueste es plan diferent d’autres annadas.
Lo grop “Ensemble Vint Cordes” es un quintet de la familha catalana Friedhoff-Calvo de cinc musicians, amb dos violons e tres violoncèls que balhan una espessor de son que se rescontra pas en un quintet convencional. Aquò fa que s’aprocha mai a la sonoritat d’una orquèstra de cambra.
La Núria Calvo es professora de l’Orquestra Simfònica de Barcelona. Lo Mark Friedhoff, master de la Universitat d’Indiana, es professor del Conservatori de Badalona. Lo Mark-Antoni es musician, pintre e estudiant d’arquitectura. L’Artur es luthier e estudiant d’engenhariá. L’Isaac estudiant de bachelierat, fa los estudis de piano e de violoncèl.
Lo trio dels tres fraires foguèt recompensat amb lo Primièr Prèmi de Música de Cambra de l’an 2001.
Cal dire tanben que lo grop a fait concerts a gratis en Barcelona per ajudar al sostenement de la Calandreta d’Orlhac a l’Auvèrnha que pairina lo CAOC catalan.
Lo programa, fòrça interessant, es de musica classica e tanben catalana e occitana. La pastorala de Deodat de Severac, que foguèt un gran musician occitan e grand amic de Catalonha, a estat adaptada pel grop “Ensemble 20 Cordes” per aquesta escasença d’uèi a l’EOE.
Ne gardarètz un grand sovenir.
Visca l’amistat occitano-catalana.
Visca Occitania.
Visca Catalonha.
Coralament,
Enric Garriga Trullols
President del CAOC


text:
Alain Maury m’explica : Una rima ambé trobador? - Trobador, je t'adore. o Trobador, es Amor
Lo problèma dels Franceses : es que sábon pas que O se pronóncia [u] en occitan e an un problèma ambe aiçò ; es aital que se podrà reconéisser los Franchimands. Lo problèma l’an dempuèi la nòrma francesa novèla, aquela qu’a plaçat un ph a la plaça d’un F, un th anluòc del T, ou un ou a la plaça d’un O ; ex : Rohan es devengut Rouen, mas Johan es pas devengut Jouan… la paradòxa de la nòrma francesa deslogada de las parladoiras dialectalas es un problèma encara uèi ; un problèma per la redaccio nde L’Express culturé, encara.
S’i a plan un mot que la civilizacion occitana podrà revendicar es plan TROBADOR. Quina parmazii podèm bailar als Franceses per explicar que la nòrma francesa los engana dempuèi sègles ?
Cal felicitar Hugues Aufray per aquesta visibilitat pel mot occitan.
-°-


text:
dimarts, 9 d’abril de 2013
Publicacion de pas mancar! (en mòde fan )
Crebèt l'uòu la setmana passada! Es lo darrièr libre de Florian Vernet.
E l'avètz pas encara? Mas de qu'esperatz?!?
La cubèrta m'agraaaaaaaaaaada!
Ieu l'aurai dimenge. E me trigan las vacanças per i cabussar dedins!
4 comentaris:
- 賈尼 ha dit...
-
Ara qu'i a pas mai de librariá occitana a París sabi pas mai cossí crompar los libres occitans.
- 9/4/13 9:57
- Mela ha dit...
-
Mas t'o diguèri ja;)
Per aqueste d'aquí, l'IEO Lengadòc a Besièrs que n'es l'editor
Sequenon:
- librariá Sauramps a Montpelhièr (possibilitat de crompa en linha , coma per Amazòn)
- librariá Occitania a Tolosa
- librariá occitana de Lemòtges , telefona a la librària,Magalí, que se farà un plaser de te lo mandar.
- la Tuta d'Òc a Tolosa, telefona a la librària, Peirina, que se farà un plaser de te lo mandar.
- 9/4/13 10:01
- 賈尼 ha dit...
-
Cal que m'estampe lo tieu messatge...
- 9/4/13 15:41
- manjacostel ha dit...
-
pel còp l'ai crompat a la tuta ... per veire...
- 18/4/13 22:11


text:
Recenze doplňku Correcteur Occitan-Languedocien
2 recenze tohoto doplňku
Ohodnoceno 1 z 5 hvězdiček
E perqué Occitan-Lengadocian ? véser www.panoccitan.org per se far una idèa de l'occitan de comunicason
Corregidor non vesible Ohodnoceno 4 z 5 hvězdiček
Siáu sota MacOS X 10.9 e utilizi Thunderbird 24.1.1. Malastrosament non vedhi lo Corregidor quora cliqui sobre lo boton "Ortograf". Es normal? Se non d'ont es l'error?
Me sembla qu'aparecia ámbe las precedentas versions de MacOS-Thunderbird.
Corregidor non visible
bonjorn,
Ai fach aquel version novèla per resòlvre lo problèma qu'avètz.Ai pogut faire de tests sus Windows/Linux mas pas per Mac mas normalament fa pas de diferéncia.
Calria dins u primièr temps, desinstallar lo corregidor occitan lengadocian, desinstallar aprèp thunderbird, escafar los fichièrs tots de thunderbird sus vòstra maquina e torna installar tot. I a benlèu un fichièr vièlh qu'es actiu que calriá pas.
Domatge, ai pas de Mac donc vos pòdi pas ajudar pus. Aimariai plan testar tot aquò per veire lo problèma. M'en vau veire quauqu'un qu'a un Mac se a lo meteis problèma.
A lèu,
Brunon
Pro založení své vlastní sbírky musíte mít účet na serveru Doplňky Mozilly.


text:
Lo plaser de perpensar e d'escríver en lenga gascona. Aquiu qu'avetz lo men caièr aubrit.
dilluns, 28 d’abril de 2008
El poeta i el soldat
Cantava l’amor a la seva dona, a les seves filles, a la seva ciutat de Cracòvia. Cantava no sols el retorn de la primavera sinó també la difícil condició dels treballadors a la fàbrica, i la, encara més difícil, dels que no tenien cap treball. Més tard, al ghetto, cantà els patiments de la fam, les vexacions i la crueltat dels ocupants …En les cançons de Gebirtig, és tota l'alma del petit poble jiddisch que s’hi retrobava. Gebirtig era també un militant per la causa obrera i ens ha deixat algunes cançons avui dia incorporades al repertori revolucionari.
Un dia, allà, hi va venir un Alemany, un soldat, a qui no li agradaven els jueus. I encara menys els que eren poetes. Era tan fàcil de matar jueus, oi ? Costava algunes bales i res més. Sense dubte, en assassinant l’ebenista al carrer, no lluny del seu taller, el soldat pensava fer callar definitivament el poeta. Peró va equivocar-se. Clar que havia aconseguit matar l’ebenista. Però fer callar un poeta és una cosa molt més complicada. Com tothom ho sap o hauria de saber, l’alma dels poetes es immortal. Es perpetua a través dels recitants del poema i acaba sempre per reencarnar-se.
Aleshores l’alma òrfena del petit ebenista de Cracòvia es posà a buscar una persona per poder reencarnar-se. I finalment l'alma decidí que, com que la persona que l’havia alliberada era un Alemany que no era jueu, la persona en qui ella anirá a instal.lar-se hauria de ser un altre Alemany que tampoc no fos jueu. I va anar a escollir-ne un. No serà de la casta soldatesca, aquest, clar que no, sinó ben bé de la casta dels poetes.
Els Alemanys que van invair Polònia, havien decidit que un poble sense estat, un poble sense armada, sense policia per defendre’ls, un poble amb una llengua pròpia, tan semblant a la seva però al mateix temps tan diferent , no mereixia res més que ser anihilat. Calia matar-los tots, homes, dones, nens, bebes, tots. Dels six milions de jueus que van ser exterminats pels nazis i els seus còmplices, quasi la mietat eren de Polònia o sigui la quasi totalitat dels jueus qui vivien en aquest país.
Manfred Lemm és un amant de la llengua i de la literatura jiddisch, i un profund coneixedor de l’obra de Mordekhai Gebirtig. Manfred és alemany, de la regió de la Selva Negra. Està dedicant la seva vida a difondre l’obra del petit ebenista de Cracòvia en publicant l’integralitat de les cançons en letres ben jiddisch amb transliteració i traducció alemanyes. Va terminar l'obra del poeta en posant en música els versos que no en tenien encara i en les interpretant totes, en jiddisch, amb el seu grup Manfred Lemm & Ensemble . No tinc cap de dubte que l’alma del poeta l’habita. Basta sentir el trosset que Manfred Lemm va compondre en homenatge al poeta de Cracòvia per estar-ne segur. Manfred l'ha titulat א נדבה (A Nedove : Una Ofrena).
I heus aquí quatre entre totes les cançons del poeta de Cracovia interpretades per Manfred Lemm & Ensemble. La veu del poeta segueix sonant encara en la vella llengua !
מײַן יוװל (mayn iovl, el meu joiell, escrit a l'ocasió del casament d'una de les seves tres filles)) :
רי זון איז פארגאנגען (Di zun iz fargangen/ el sol se'n ha anat, escrit a la debuta de l'ocupació)
איך האָב דיר ליב (Ikh hob dir lib / t'estimo, un tango escrit per a la seva muller):
הײ קלעזמאָרים גוטע ברידער (Hei klezmorim gute brider/ Ei, músics, bons germans)
I per cert Manfred ha contribuït a popularitzar l'obra de Gebirtig en donant-li una dimensió universal. Com a prova, vegeu el vídeo que segueix, on podeu sentir un dels cants del poeta, אַרבעטעלאָזער מאַרש (Arbeteloser marsh, la marxa dels parats), aquí interpretada per la banda Bassotti, acompanyant de manera improbable una certa manifestació que tingué lloc a Barcelona en desembre passat. No tinc cap de dubte que la Banda Bassotti han heretat aquesta versió de Manfred mateix, la transliteració de les paraules en lletres latines proposada pels músics italians ho revela: no és l'oficial de l'Institut d'Estudis Jiddisch, és identica a la escollida per Manfred.
dissabte, 26 d’abril de 2008
Saüc: un grop folk de Castelló de La Plana
Saüc qu'ei un grop deus bons que'ns vien de Castelló de la Plana, en lo nòrd deu país valencian. Ja sabetz que m'agrada fòrça la musica valenciana !
Los musicaires de Saüc son:
Pau Valls (guitarron, laüt, baisha, percussions); Ayo Peiró (hlabuta travessera, votz); Mireia Andrés (bodhram, castanhetas, panderetas, cimbalas berbèras, percussions menors, votz); Jordi Fabregat (caishon flamenc, derboka, bendir, riqq, cimbalas berbèras, percussions menors); Lluís Cabedo (votz, guitarra, bandórria, laüt); Daniel Andrés (votz, hlabutas, cornamusas, laüt, xaphoon, guitarra).
Qué ei "Saüc" exactament? Tà nse'n assabentar mes, que vau mes deishà'us parlar. En la video qui segueish, que'ns balhan explics sus las originas deu grop e sus çò qui hèn.
E aquí, qu'avetz ua cançon titolada Treballant camps que són d'altres. Que'n poderatz escotar d'autas sus la lor pagina Myspace.
Tanben sus myspace, trobaratz ua auta video deu grop, on los vedem interpretar "però encara la mar".
A jo, que m'agrada hèra çò qui hèn. Òsca!
divendres, 25 d’abril de 2008
En la vita , n' i a pas sonque la Cumbia...
Bona dimenjada!! Bon cap de setmana!
Hoje, o 25 de abril, é também um dia muito especial
Blas, muito oubrigado por fazer lembrar-nos deste dia tão importante não só para o país vezinho senão também pará Europa enteira. Uma revolucão tranquila e pacífica, um exemplo para o mundo enteiro!
La democracia a totjamei en Euròpa e en totas las autas parts deu mond!!!
A democracia para sempre na Europa e em todas as outras partes do mundo!!! Oxalá!
dijous, 24 d’abril de 2008
Sant Fidèu : que soi tornat deu bar
לילי, איך האָב דיר ליב!!!
dimecres, 23 d’abril de 2008
Sant Jòrdi: que soi partit tau bar
Però van oblidar d'ajuntar-hi el bitllet d'avió, ni tan sols l'anada simple. Quina llàstima! Tanmateix, una sortida de Tolosa o Carcassona o Girona m'hauria anat bé, no sóc gaire difícil, jo.
L'altra invitació, la vaig rebre d'en Pere Gamisans, president del Casal Català de Tolosa (els meus respectes, Senyor President).
Al casal català de Tolosa són...tolosans, és a dir que tenen una noció un xic relativa del temps que passa. Normalment, a la meva ciutat, les reunions solen començar amb un poc de retard respecte a l'horari previst, és el famós quart d'hora tolosà. Ara bé, amb els Catalans de Tolosa, el quart d'hora s'ha transformat en un mes sencer:
"Celebrarem Sant Jordi aquest any amb un poc de retard, aplegant-nos al voltant d'un àpat i d'una animació musical: divendres 23 de maig a les 7 del vespre a la Sala de l'Ostal al costat de l'Ajuntament d'Escalquens (31750).
- Àpat (amanida catalana, paella, crostada de pomes)
- Animació amenitzada pel grup musical del Cercle Occità Comengès amb també sardanes i altre balls dels Països Catalans"
Un aplec de Sant Jordi animat per un grup occità de Comenge (Països Gascons), això sí que m'agrada! Doncs, esperarem un mes més.
Suposo que avui, el 23 de abril, deuen ésser-hi tots, a Alger... L'única opció que em queda és celebrar la diada tot solet a un bar de la plaça Sant Jòrdi (amb l'accent sobre la o, que som a Tolosa, vaja!) i negar-hi la meva soledat.
Em sento un poc abandonat a vegades...
Afortunadament, demà serà un altre dia.
dimarts, 22 d’abril de 2008
El silenci d'una blogaire
Ara ens quedem només amb hipotesis. No serà el convidat especial del sopar, en David Madí, el que l’haurà segrestada ? O pitjor encara, no seria que la sopa de mariscs fos enverinada? Aquesta idea em deixa espantat amb més raó: la Cru m’havia promès d’atorgar-me el premi de la moral de l’Alcoià. Llavors, com d’altres que estan a esperar el Sant, jo estic encara a esperar de poder veure a què s'assembla aquest premi de la Moral de l'Alcoià (missatge personal: no pateixis, Crucrú, no tinc pressa quant al premi).
Un dubte atroç i una inquietud inaguantable van acabar per rosegar-me fins al més profund de l’ànima - com hom podria trobar el son sense saber res del destí, potser fatal, de la Crucrú?
No podia seguir malvivint d’aquesta manera, deguí resoldre’m de demanar consell al marabut del nostre barri.
El sant home té una qualitat innegable: accepta la Visa sense cap dificultat. Bé, en fí, la dificultat seria més aviat per al client que volgués absolutament que li fos tornada la seua targeta. Aquest marabut parlava un occità perfecte– era ja alguna cosa – i m’hi va deixar explicar el cas. M’escoltà amb una paciència admirable i una commiseració evident. A mesura que el meu relat s'anava prosseguint, jo veia el meu marabut posant-se més i més nervós i agitant-se de manera inquietant. A la fi, el savi s’havia ficat en un estat d’excitació tan extrema que jo vaig començar a reperar de reüll les sortides d'emergència. Finalment, es posà a parlar-me d’una veu sentenciosa.
- "Escota-me de plan, mon filh. Vaquí çò que te cal far."
(Vaig pensar: Mon filh? No havia notat que era tan vell, l’home).
"En primièr, te cal far cent còps la volta del lac de l’Arramet. En corrent."
Després, mirant-me més detengudament, va corregir-se :
-"Bon, val miélher que corriscas pas. Podràs caminar a ton ritme. Mas te cal far los cents torns. As plan entendut ? As comprés?
- Cent torns, òc-ben, òc. E es tot?
- Non. Se vòls far tornar aparéisser la dòna, te li cal donar un present.
- Un present? Ah? Mas quin tipe de present?
- Qué’n sabi, ieu! Dels que se donan als blogaires!
- Ah!!! Un prèmi, per exemple? Coma l’Artipicu? Enfin, non, pas l’Artipicu, per çò que l’a dejà, aqueste, la Crucrú. De mai, l'artipicu li agradèt pas tròp. Èra gaireben prèsta a nos far una ataca quand lo magnific Jacob lo li balhèt. Ah, n'ai un autre recebut de l'amic Mon de sota lo seu garrofièr : lo prèmi Dardo. Tè, li'n vau donar un a la Crucrú.
- E de qué's aquò lo prèmi Dardo?"
Li vaig llegir la definició d'aquest premi prestigiós.
"La I Entrega de Premis Dardo 2008 s’obre pas entre un gran elenc de premis de reconegut prestigi en el món de la literatura, i amb ell reconeix els valors que cada blocaire mostra cada dia en el seu esforç per transmetre valors culturals, ètics, literaris, personals, etc.., que demostra la seva creativitat a través del seu pensament viu que està i roman, innat entre les seves lletres, entre les seves paraules trencades”.
"Me sembla plan", va consentir el marabut.
Que bé, que bé!!! De fet, aquest premi em semblava particularment ben adaptat per la Crucrú que, des de quasi ja dos mesos, ens estava mostrant cada dia el valor del SILENCI. I el silenci ÉS creativitat, com tothom ho sap.
A més, amb l'esperança de poder fer sortir la Crucrú Paloma de la seua cova, li faré tocar la cançoneta ben coneguda, amb accent ben "ranchero", ándale!
A més a més, a la Crucrú, li he penjat el remei universal contra tot tipus de mals : una CUMBIA !!!!
Amb tot això, si la Crucrú no torna a aparèixer, serà ben bé la prova definitiva de l'existència del reescalfament global amb les seues conseqüències dramàtiques i imprevisibles.
Ara escoltem un altre trosset de música (de Lapònia, aquesta, si no vaig errat):
I per acabar, tornem-nos-en a la Civilització:
dilluns, 21 d’abril de 2008
De retorn de dimenjada !!!
Aquèra dimenjada, qu'èri en Cantàbria, o meslèu en "Autrigònia", lo país deus Autrigons, que cobreish la part orientau de Cantàbria (a l'èste deu riu Asón), las encartacions de Biscàia (Euskadi) e la part nòrd-oèste de Burgos (Castelha-Leon). Que'vs contarèi.
Deu temps deus Romans, qu'èra l'arriu Asón qui delimitava lo territòri deus Cantabres, a l'oèste de l'arriu. Castro Urdiales (Portus Amanus), ara en la Cantàbria actuau, èra un pòrt autrigon. La foto que'ns mòstra la ria de l'Asón, enter Colindres e Santoña . Que's pòt véder las colinas de Noja. La plaja qu'ei la "del Regatón"- qu'èra autes còps de Colindres e ara qu'ei de Laredo:
La vath de Soba (Cantàbria), las encartacions (Biscàia) e la còsta de la mar de Gasconha vistas de l'Alto de los Tornos (905 m). Au hons, se pòt véder lo monte Buciero (el Peñón de Santoña). Un cop passat lo còth, de l'aute costat, qu'ei a díser au darrèr men, que'ns trobam en la "província de Burgos":
La "bolera" de Lanostera (Encartacions):
divendres, 18 d’abril de 2008
Shi fou ta zài ge chàng
D'acòrdi, d'acòrdi, sabètz pas legir lo chinés. Mas coma soi plan brave, vos balhi la transliteracion.
Shi fou ta zài ge chàng
Bu shì wèi wo chàng
Ta wéi wo ài rén chàng
Aì rén zài yuan fang
Xiao niao ta fei guo le
Wo de chuang qián
Ta chàng le yi zheng yè
Ge sheng liú liàn.
E mai encara, vos ne doni la version tolosana, d'escotar religiosament (malgrat l'accent picard dels cantaires):
Podètz signar la peticion per demandar que l'imne siá cantat dins los estadis tolosans a la debuta de cada partida de la copa del mond de rugbí...Aquò se passa aquí. Mercés a en Jacme per l'informacion.
Ah, per acabar, la version originala, l'anciana, aquesta en gascon, plan segur.
Per los que son concernits, vos desiri un bon dissabte e una bona fèsta de Pasca. Per los autres, una bona dimenjada/ un bon cap de setmana!
dijous, 17 d’abril de 2008
Pòts, punons e autes potons
Un pòt o un punar que's ditz en lengadocian un poton , un petó en catalan (dialectaument potó). Se pòt tanben díser un bais (oc.) o un bes (cat.) (deu vèrbe baisar / besar). Lo mot bais qu'ei totaument desconegut en gascon e lo vèrbe baisar (dab lo son derivat un baisar) qu'ei vielh e pas mes emplegat en gascon corrent.
Un poton gascon qu'ei un potonet lengadocian e un petonet catalan. En gascon, que's pòt díser tanben un potet, un punat, un punet, o un punon.
Un poteriquèr poteriqueja o potiqueja en gascon, potoneja en lengadocian (qu’ei un “potonejaire”) e petoneja en catalan.
Atencion que har/hèr lo pòt non vòu pas díser har/hèr un pòt !!! Har lo pòt qu'ei far lo pòt, qu'ei a díser en catalan fer morro. Lo pòt (en lengadocian com en gascon) que's ditz el llavi en catalan.
E en yiddish, quin se ditz: un pòt (un poton, un petó)? Qu'ei a kish. Gib mir a kish: hè'm un pòt! / fai-me un poton!/ fes-me un petò! ! O, se voletz insistir un shinhalon: gib-zhe mir a kish!
E un potet, poton, ponet, eca qu'ei un kishkele (diminutiu de kish).
Un potet, poton, punat, punet e punon a tots !!!!
PS. Segon lo diccionari de l'I.E.C., lo catalan petó deriva plan de poto(n), e en catalan antic, pot èra sinonime de llavi:
[s. XVII; dissimilació del cat. ant. i dial. potó, de creació expressiva, com altres mots semblants en altres parlars, com el mateix pot 'llavi' en oc. i en cat. ant., d'una arrel pott- que significà bàsicament 'llavi']
dimarts, 15 d’abril de 2008
Juny / Junh
Au mes de junh qui vien, que's passarà un eveniment important en China.
Escotem çò que nse'n ditz Shi Tao 師濤. Escrivan, poèta e jornalista, Shi Tao qu'estó condemnat en 2005 a dètz ans de preson per aver revelat sus l'internet que lo govern chinés avèva enviat ua letra a tots los jornaus deu país tà'us prohibir tota mencion deu 15au aniversari de la tuadera de Tanianmen.
En catalan (gravat per David Figueres, del club pen catalan):
Mai de la vida
aconseguiré esquivar el "juny".
Juny: se m'hi va morir el cor
i se m'hi va morir el poema,
també l'estimada
hi va morir en un romàntic bassal de sang.
Juny: un sol abrusador m'esqueixa la pell
i revela l'abast veritable de la ferida.
Juny: el peix se'n va del mar de sang,
neda cap a un altre lloc on hivernar.
Juny: la terra es deforma i els rius baixen en silenci,
munts de cartes ja no troben per manera
d'arribar a mans dels morts.
Shi Tao
(Traducció del xinès de Manel Ollé / Traduccion deu chinés de Manel Ollé)
En gascon:
Jamès de la vita
arribarèi a esquivar lo « junh ».
Junh: se m’i morí lo còr
e se m’i morí lo poèma,
Tanben l’aimada
i morí en un lagòt romantic de sang.
Junh: un sorelh brutlant m’esquiça la pèth
E revela l’ataca vertadèra de la herida.
Junh: lo peish se’n va de la mar de sang,
que nada de cap tà un aute lòc on ivernar.
Junh : la tèrra se defòrma e los arrius baishan en silenci,
Arramats de cartas ja non tròban quin har
entà arribar en mans deus morts.
Shi Tao
En amazight (virat e gravat per Salem Zenia, refugiat lingüistic au club pen catalan):
Tameddurt-iw s timmad-is
Ur trennu s nnig “Yunyu”
Yunyu, asmi yemmut wul-inu
Asmi temmut tmedyatz-inu
Asmi amdam riY
Yemmut deg izli n tebrunt n idammen
Yunyu, aYamac yesferkekkin taglimt-inu
lsekel-d tifidi-mus s wuden-is tidet
Yunyu, aslem yeffey i yillell zeggayen am idammen
Yer tmura meden ad yidir
Mayyu, akal yules talYa, Yef yeYzer teYli-dtsusmi
Iwalen yemnennin d awezYi ad awden wid yemmuten
Aqueth pòst que compleish ua iniciativa deu club pen internacionau tà la libertat d'expression en China. Que soi fièr e urós d'i participar. Vosautes tanben que podetz exprimir la vòsta solidaritat dab tots los presoèrs politics de China. Libertat!
divendres, 11 d’abril de 2008
A L'Espuga, en Comenge, qu'avem tanben ua dauna de prepausar tau drapèu
Que hè un chic mens intellectuau que la de Brassempoi. Totun, non manca pas d'arguments, ce'm sembla. Qu'estó mutilada accidentaument au moment de la soa descoberta, praubeta. Mès bon, qu'an podut tornar ac hicar tot en plaça, gràcias a un pòc de cirurgia estetica.
Constataratz, en mirant lo darrèr de la dauna - enfin, voi díser l'esquia e lo cap, la meitat hauta, qué!- que los peluquèrs e sabèvan tribalhar coma cau, tant a l'epoca de L'Espuga com a la de Brassempoi:
Bon, tau drapèu, qué hèm, finaument ? E'ns cau organizar ua votacion navèra?
Pensi que demoraram dab la dauna de Brassempoi suu drapèu. Totun, la de L'Espuga que m'agrada tanben. 27 000 ans a, que n'i avèva dejà artistas deus bons per nostas tèrras.
dijous, 10 d’abril de 2008
País Gascons, ua lenga, un drapèu !
Coma drapèu taus país gascons, qu'avèvam dejà adoptat lo doble triangle roge e blanc bèth temps a, gessit de las reflexions deus Gascons de la web Gasconha.com e causit per ua votacion a la majoritat. La part roja que representa lo territòri de lenga gascona, de fòrma triangulara com ac sabetz. Ara lo Conservatòri deu Patrimòni de Gasconha que'ns prepausa d'i hicar la dauna de Brassempoi. A jo, aquera escultura que m'agrada hèra e qu'èi adoptat aquera version deu drapèu sens esitar ua segonda.
Brassempoi qu'ei un vilatge de Chalòssa (Lanas) on e's hasó la descoberta d'aquesta escultura de cara de dauna, un cap d'òbra d'ivòri qui data de 23 000 ans, haut o baish. Las dimensions de l'òbra son petitonas (sonque 3,5 cm de hautor) e la dauna devèva estar muda, ja que la mancava la boca...Totun, n'ei pas ua rason tà non pas parlar la lenga nosta!!!
dimarts, 8 d’abril de 2008
Castellnou dels Aspres : un poc d'història
Vet aquí una vista general de Castellnou amb el Canigó al fons.
El vescomtat de Vallespir fou creat al segle X amb l'ajut del Comte de Besalú Oliba (el segon, Oliba Cabreta). Castellnou fou edificat el 988 a la porta nord del vescomtat, a prop de Tuïr, a uns 20 quilòmetres de Perpinyà. Guillem I, primer vescomte de Vallespir, s'hi fixà el 1003. Fou el seu fill, Guillem II, el que canvià el títol de Vescomte de Vallespir per el de Castellnou. Els vescomtes de Castellnou eren vassalls dels comtes de Besalú i, quan el comtat de Besalú fou annexionat per el de Barcelona (1111), passaren a ser vassals dels Comtes de Barcelona.
Al segle XIII, Jaume primer el conqueridor repartí el seu territòri entre els seus dos fills, Pere i Jaume.
El segon fill de Jaume el conqueridor, Jaume II, heretà el regne de Mallorca, els comtats catalans del nord, la senyoria de Montpeller i d'altres possessions occitanes, mentre que l'ainat, Pere el Gran, heretà la resta, és a dir l'essencial: el regne d'Aragó allargat de les conquestes meridionals de València i de Múrcia. Perpinyà era la capital continental del regne de Mallorca. La partició de les possessions de Jaume el Conqueridor entre els seus dos fills féu que el vescomtat de Castellnou es va trobar en plen territòri del rei de Mallorca encara que el vescomte Jaspert V de Castellnou fos vassal de Pere el Gran. De fet, el vescomte Jaspert prengué partit pel seu senyor contra Jaume II durant el conflicte que oposà els dos germans. En represàlies, Castellnou fou assetjat i ferotjament bombardejat per Jaume II des d'un puig a dalt del castell (el 1276). Jaspert V de Castellnou fou bandejat i les seves possessions al nord de l'Albera, Castellnou inclós, foren confiscades. Anys més tard (1284), Jacme II, aleshores vassal del rei de França Felip l'Ardit (Felip III), va participar amb els Francesos i els Genovesos a la croada decidida pel calamitós papa francés Martí IV contra Pere el Gran per tal d'imposar Carles d'Anjou com a rei d'Aragó. Jaspert V de Castellnou participà al combat al costat de Pere el Gran. L'armada dels croats que havia ja invaït i ocupat una gran part de l'Empordà fou decimada per la pesta. La malaltia provocà la retirada dels invasors i la victoria dels catalano-aragonesos. Felip l'Ardit morí de malaltia a Perpinyà el 1285. Pere el Gran confiscà els Balears al seu germà fins a la signatura del tractat d'Anagni (1298) pel qual Jaume II degué sotmetre's a Pere i pogué recuperar les illes. En 1298, Castellnou i les seves altres possessions foren restituïts a en Jaspert . Però Jaspert morí el 1321, totalement arruïnat després d'una guerra costosa que avia emprès contra Pere de Fenolhet, vescomte d'Illa. Deixà només una filla anomenada Sibil·la que morí soltera. El viscomtat de Castellnou fou finalment remidit per Jaume III de Mallorca el 1336.
diumenge, 6 d’abril de 2008
Cerisèrs au Voló
PS Per a Novesflors, després del seu comentari en aquest post, una interpretació de Muntanyes del Canigó per la coral del col.legi d'advocats de Barcelona; perdó, volia dir " la coral de l'il.lustre col.legi d'advocats de Barcelona". Ah, notareu tanmateix que Canigó es pronúncia Canigú en el català de la Catalunya del Nord (on es troba el Canigó)...i el Voló es pronúncia "al Bulú".
dissabte, 5 d’abril de 2008
Dimenjada/ Cap de Setmana
A Eus (Conflent) hi ha els vívers Bachès especialitzats en cítrics. En tenen un nombre increïble d'espècies i llur col.lecció és una referència oficial al nivell nacional francès. Michel i Bénédicte Bachès, a més de ser molt savis i competents, són molt simpàtics...Van escriure un llibre on trobem tot el que ens cal saber per cultivar cítrics, molt recomanable.
Pépinières Bachès
Traverse de los Masos 66500 Eus
Tél : 04 68 96 42 91
A Eus hi ha cact'eus, també molt recomanable.
A Eus hi viu Na Ursula Vian Kübler, viuda de Boris Vian, i la fundació Boris Vian hi té la seva seu.
A Eus, a prop de Prada de Conflent, hi ha tot simplament un poble magnífic.
Doncs hi anem ara mateix! Salut!
divendres, 4 d’abril de 2008
Era lengua de Max Roqueta
Aitor, ja ei era fauta tua ja! As trigat massa !!! En tot cas, gràcies per aguesta gramatica, sajaram d'utilizar-la tà hèr es.hlorir era lengua...Hèr víuer era lengua que cau.
Gràcies a En Yuji pes videos, coma d'abitud.
(Messatge tà Yuji: qu'as hèt deth tòn blòg, gojat? Non n'as un nauèth, esconut en quauque lòc dera blogosfèra?)
E ua pensadeta tà Na Montse de Talh d'Aran, que mos penje fòtos des polides comentades totes en Occitan oficiau. Òsca!
Nham, era reconquèsta a començat, daunes e senhors! Si, si, es Aranesi an començat d'invadir França!!!...Mès, ailàs, era lengua non n'aprofita cap, es envadidors benvengudi semblen ignorar qu'avem ua lengua en comun :(( , o mes simplament, non saben parlar-la...Tot s'ac hè en espanhòu...quina misèria!!!
(Dit en passant, era idea de quitar era val enta anar tà "Boig" pr'amor deth sòn "climat mes benigne", acrò me hè arrir !!! Ei ben un argument d'agent immobiliari. Parentèsi barrada, perdonatz-me.)
Aquiu avetz dues canconetes, era prumèra ei ena lengua tau coma la parlèc era Mare de Déu ara petita Bernadeta de Lorda, l'auta en parlar deth Naut Comenge (bearnesejant un shinhau, totun). Preguem toti aplegadi tà que Mela e Jacme e toti es auti blogaires concernidi abandonen en fin eth lor dialècte provinciau tà escríuer sonque ena bona Lengua Occitana tau coma mos ac ensenhèc Nòsta Dauna de Lorda. Amen.
Pastors deths Malhs (cantat per Nadeta e Ivon Carita, Joan-Loís Lavit, CD Polifonia Pirenèus gascons, Bearn, Bigòrra e Baish Ador, coproduit peth conservatòri occitan, Tolosa e l'Institut Occitan, Aquitània )
Cantatz dab alegria
Braves pastors deths Malhs
Vòste sòrt que’s cambia
Hètz-ne tombar barralhs!
Davaratz-ne tò a Gésias
Tot darrèr de barralhs
E mèma tò ara glésia
E mes baish si vos platz
Tò ath castanhèr de Cemas
E non passar un peu
E puish arretrobatz-ve
Cadun a son cugeu.
En arribant a Largona
Estanquèn los motons
Hasèn tirar ua tassa
A Sofia de Canon
Bevèn-la sus la plaça
Malgrès lo defensor.
Adara gent arriba,
Bèth diable tot montat,
Dab era quessa d’estopa,
Lo chapèu espelat.
Plan las n’airàn ganhadas,
Pelahiga e Moncaut,
Eras òlhas penheradas
Qu’an a anar pèisher a Pau
Eth car de Sent Gaudenç (Nadau)
Que sòi en lheit aqueth dimenge ser,
Non pòdi dromir, non sabi perque,
Deman maitin que m’aurèi a lhevar,
Non sabi a quina ora,
Tròp d’ora, tròp d’ora.
Era nhèu que caj per darrèr eth carrèu,
Si podiá càger tot çò qui a en cèu,
Que seriam totis ací en preson,
Dinca ‘ra fin deth monde,
Quin conde, quin conde.
Maman, tien-me era man,
Tostemps, tostemps,
Jo n’èi pas que dètz ans,
Eth còr un shinhau gran,
Non vòli pujar laguens
Eth car de Sent Gaudenç.
Hens era valisa que i a pantelons,
Qu ’èi camas tròp primas, que son bien tròp corts,
Mos semblam totis de tota faiçon,
Damb era blosa grisa,
Tan grisa, tan grisa.
Que i a castanhas laguens eth carton,
Que las minjarèi a la recreacion,
Si n’èi pas tròp d’amics que’m van durar
Dilhèu un o dus dias,
Dus dias, dus dias.
Maman, tien me era man,
Tostemps, tostemps,
Jo n’èi pas que dètz ans,
Eth còr un shinhau gran,
Non vòli pujar laguens
Eth car de Sent Gaudenç.
Qu’ensajarèi de bien tribalhar,
Que sòi borsièr, no’m cau redoblar,
Qu’aprenguerèi tot çò qui ne sòi pas,
Era vita hens eth líber,
Pas libre, pas libre.
Hens quinze dias que serèi tornat,
Oc, quinze dias, qu’ei viste passat,
Segur, n’aurèi cap de paur a’ra net,
Qu’èi ua cançon petita,
Magica, magica.
Din,Dan,
Din, Dan,
Campaneta de Guran,
Qui la tòca,
Maria Pòca
Que le’n dan
Un pan,
Ua coqueta ath cap deth an.
Trente ans après aqueth dimenge ser
Non pòdi dromir, non sabi perque...
________________________
Bon, eth hèt d'auer toti es blogaires occitans escriuent en gascon, acrò n'ei cap encara guanhat!!! Jo auria degut escríuer aguest messatge eth prumèr d'abriu :))...
dimarts, 1 d’abril de 2008
David e lo bueu ucraïnian
Mantuns musicians klezmorim deus Estats-Units de la navèra generacion qu'an començat per jogar de musica d'estile completament diferent deu klezmer, en generau deu genre folk, country o bluegrass. Tau klezmzer, que i son vienguts après, assajant d'arrecuperar ua tradicion guaireben perduda. David Krakauer que hè un pòc figura d'excepcion pr'amor que vien deu monde de la musica classica. Coma plan d'autes aus Estats-Units, qu' a descobèrt la musica klezmer "per escàs". A la debuta que va juntà's au grop Klezmatics puish que fondè lo son pròpi grop, klezmer madness. Ara David Krakauer qu'ei un deus clarinetaires klezmer mei apreciats. Com ac explica eth medish, lo son chepic qu'èra la musica klezmer e podosse estar considerada sonque coma ua musica de conservatòri o de musèu, eth que la volèva hèr evoluar, en acòrd dab lo sègle. Doncas, dab lo son grop Klezmer Madness, qu'a desvolopat lo son pròpi estile musicau au carrehorc deu klezmer, deu folk, deu jazz e de la musica electronica.
Despuish l'arribada de George W. Bush au poder, David Krakauer qu'edita tots los sons CDs de musica klezmer directament en França (edicions Label bleu). Ara dab aquera vergonha de Sarkozy au poder, espèri que non va pas cambiar d'idea...Musica electronica o pas, David n'a pas per tant deishat la "musica grana", enqüèra que plan marcada klezmer. Per exemple, que joguè, au centre culturau de Sant Cugat lo concerto K'li Zemer escrivut peu compositor american Robert Starer, qu'èra acompanhat per l'orquestra sinfònica de Barcelona devath la direccion de Gerard Schwartz (publicat per Naxos). K'li zemer, en ebrèu que vòu diser instruments (o votz) de musica, aquera expression ebraica qu'ei a l'origina deu mot yiddish klezmer.
L'acordeonista que l'acompanha au David qu'ei lo musician montrealés Josh Dolgin "so called" DJ (o simplament socalled). Aqueth Canadian qu'èra sustot coneishut coma rapaire e fan d'electronics, abans de se juntar au grop Klezmer Madness. Si no'm trompi, lo tròç qui jògan sus la video qui segueish qu'ei eretat deu clarinetaire american d'origina ucraïnana Naftule Brandwein (1878-1963) (qui signava modestament "The King of the Jewish Music" sus los sons 78 torns), mès no'm brembi pas mes deu títol. L'aute "rei" de la musica yiddish de l'epòca e gran rivau de Brandwein qu'èra Dave Tarras, neishut Dovid Tarraschuk tanben d'origina yiddish ucraïniana. Après la segonda guèrra mondiau, la musica klezmer que cadó en desbromb quasi totau, los musicians klezmer qu'avèvan cambiat lo lor repertòri deu yiddishland per se hicar, dab succès, au swing e au jazz.
La renavida de la musica klemzer aus Estats-Units, que la devem au moviment folk de las annadas 60. Son de joens apassionats qu'an començat tot simplament per copiar, imitar, los enregistraments d'abans guèrra deus klezmorim neo-americans, ja qu'en las annadas 60 non i avèva guaireben pas mes musicians jogant musica klezmer aus Estats-Units, lo repertòri qu'èra quasi mòrt acerà. Que cau totun mencionar, en dehòra deus Estats-Units, lo gran clarinetaire argentin Giora Feidman. Qu'estó eth lo prumèr qui popularizè la musica klezmer pertot arreu dens lo monde. A la diferéncia deus klezmorim (musicaires de klezmer) americans, jamès n'i a avut nada ruptura de la tradicion musicau a casa deus Feidmans, familha de klezmorim d'origina belarussa. L'estile de Giora Feidman que s'aparta pro de l'estile american eretat deus clarinetaires ucraïnians d'abans-guerra.


text:
Mitologia chinesa
La mitologia chinesa es l'ensems dels relats fantastics eissits de la cultura de la China anciana. Fòrça de las siás legendas an luòc pendent lo periòde dels tres augusts e cinc emperaires. Malgrat l'influéncia de la civilizacion japonesa anciana, una granda part de la mitologia chinesa es unica. La mitologia chinesa se coneis mercé a de tèxtes que datan essencialament de la dinastia An. E mai qu'ajan mai de 2000 ans d'antiquitat, aqueles escrits se classifican coma "recents". De mai, foguèron redigits per de dòctes que reïnterpretèron de còps la mitologia d'acòrd amb las siás concepcions filosoficas. D'aquela manièra transformèron los dieus mai importants en sobeirans vertuoses, que regnavan en los temps ancians. Associèron tanben los sieus dieus amb las cinc direccions (los quatre ponches cardinals e lo centre) segon una cosmologia elaborada pendent l'Antiquitat primairenca. Se pòt aver una idèa de çò qu'èra la mitologia chinesa "originala" en la comparant amb los relats d'autres pòbles de l'Extrèm Orient. En espandir aquela comparason a tota Eurasia, se pòt apreciar qu'una granda part d'aquela mitologia es d'origina indoeuropèa. Aital doncas, possedís de semblanças totalament estonantas amb las mitologias germanica, grèga e eslava. Aiçò es degut a l'invasion de China per un pòble indoeuropèu, los tocaris, fa mai de 3000 ans.
Somari
De Mites e de legendas[modificar | modificar la font]
La Creacion[modificar | modificar la font]
Una caracteristica unica de la cultura chinesa es la relativament tardiva aparicion dins la literatura dels mites sus la Creacion, qu'o fan après la fondacion del confucianisme, lo daoisme e las religions popularas. Las istòrias an divèrsas versions, de còps contradictòrias dintras se. Per exemple, la creacion dels primièrs èssers es atribuida a Shangdi,Tian(lo cèl), Nüwa,Pangu o l´Emperaire de Jade. A tot l´Extrèm Orient e Oceania, existissiá un dualisme cosmològic, en s'opausant dos principis, per una part la lutz, lo sòl e lo fuòc, per l´autra la obscuritat, la luna e l´d'aiga. Generalament, un ausèl representava al primièr principi. A China, se tractava d´un corb. L´ausèl solar es un dels tèmas priviliegiats de la dinastia Shang, la primièra dinastia chinesa, l´existéncia que se'n certifica mejançant l´arqueologia. Una serp, como un animal aquatic, representava al segond principi. La maire de Shun, un dels sobirans mitics de China, aperteniá al clan de la serp, e lo sieu paire al de l´ausèl. Doncas, Shun èra lo en resultant de l'union dels dos de principis. Aquel mite, illustra tanben lo totemisme de l´anciana societat chinesa, que cada clan aviá segon el un animal ancessor, aital coma l´exogamia, qu'exigissiá als esposes que foguèsson provenentes de clans diferents. Xie Èra l´ancessor de Shang e la siá maire s´nomenava Jiandi. Un jorn, anèt se banhar amb los sieus servents al riu del tuc escur. Un ausèl negre(probablament una oreneta o un corb) passèt per ailà, en portant un uòu multicolor a lo sieu bèc. Lo daissèt quèir, e Jiandi lo prenguèt e s´lo metèt a la boca, en lo s'empassant sens se n'avisar. Après aiçò, concebèt a Xie. En aquel relat, se tracta d'una forma particulara l'union dels dos de principis còsmics, doncas fa intervenir per una part l´d'aiga e l´obscuritat, e per l´autra un ausèl. Shangdi (上帝), Apareis a la literatura cap 700 aC o abans (la data depend de la datacion del Shujing, lo "Classic de l'Istòria"). Shangdi Sembla aver los atributs d´una persona, mas pas se l´identifica coma creador fins a la dinastia An. L´aparicion de Tian (天), lo Cèl, a la literatura presenta lo meteis problèma que Shangdi, en dependent tanben de la data del Shujing. Las qualitats del Cèl e de Shangdi semblan se jónher a la literatura posteriora fins a èsser adorats coma una sola entitat (皇天上帝), per exemple al Temple del Cèl de Beijing. L'identificacion dels limits entre l´un e l´autra, es estat pas encara resolguda. Nüwa Apareis entorn a l´an 350 aC. Lo sieu companh se Fuxi e de còps se´ls adora coma ancèstres darrièrs de l'umanitat.
Lo Solelh[modificar | modificar la font]
Çò Sòl residissiá sus un arbre, nomenat Fusang o Kongsang. Pel matin, s´levava d´aquel arbre per possar-s'e dormir sus un autre arbre, situat a l'oèst. A l´antiquitat i aviá deu sonque. Un jorn, aqueles se levèron al meteis temps, infligint als òmes una calor insuportabla. Yi Desroquèt a nòu d'eles amb las siás fletxes, pel que ne demorèt sonque un. Segon la majoritat dels tèxtes, lo meteis Yao demandèt a l´arquer Yi que talhèsse los solelhs alloc de lo desrocar, mas aquel es lo resultat de la barreja de las mitologias chinesas e indoeuropees, doncas que Yi s'un eròi indoeuropeu. Aquel mite dels sonque multiplas existís dins d'autres pòbles de l´Extrèm Orient, a Sibèria, e comprés en qualques relats amerindis.
La Granda Inundació[modificar | modificar la font]
La mitologia chinesa parteja amb las tradicions sumèries, grèga, maies, judaïca e de nautas originas lo mite del Diluvi Universal o grand inundació. En aquel cas, Yu, lo Grand, amb ajuda de Nüwa, bastiguèt los canals qu'atenguèron controtlar l'inundació, e que permetèron a las gents cultivar las siás culhitas.


text:
Vielha acuelh era “II Hèsta dera Lan” pendent es pròplèus 7, 8 e 9 de deseme. Aguesta ei ua iniciatiua de Carmen Bonifaci, fondadora deth talhèr textil de Bausen e professionau deth mon dera lan des de hè mès de quaranta ans.
Er objectiu d’aguesta hèsta ei era revaloracion dera lan des races d’oelhes autoctònes deth Pirenèus damb era intencion d’apuar e fomentar era ramaderia locau e conservar era diuersitat ovina enes Pirenèus.
Era Hèsta dera Lan preten amassar artesans que trabalhen era lan de diferentes formes damb er objectiu de compartir experiéncies e mostrar ath public es diferentes creacions artesanaus deth mon dera lan de lòcs coma Catalonha, França, Aragon, Madrid, Cantàbria e per descompdat, era Val d’Aran.
Era hèsta se desvoloparà en Palai d’Espòrts de Vielha, de 15h a 22h, damb un mercat e demostracion de productes artesanaus de lan. Eth dia 7 ara 19h s’amiarà a tèrme era inauguracion oficiau qu’anarà seguida d’ua desfilada de mòda. Eth dia 8 peth maitin, de 9h a 13h se realizarà ua amassada d’artesans damb er objectiu de méter eth comun es sòns objectius e experiéncies.
Maria Vergés, còsso de cultura soslinhe que “aguesta hèsta preten hèr conéisher d’ua banda, eth trabalh des artesans e per un aute vò méter en valor un producte autoctòn d’Aran com ei era lan”.
Hònt: Ajuntament de Vielha e Mijaran


text:
Batalha de Normandia
La Batalha de Normandia siguèt una dei grandei batalhas de la Segonda Guèrra Mondiala sus lo teatre europèu. Si debanèt entre junh e aost de 1944 en Normandia, e permetèt ai fòrças aliadas de si durbir un frònt nòu en Euròpa, fàcia ai tropas alemandas. Començèt lo 6 de junh de 1944 - si ditz Jorn J o Operacion Overlord (Suzerain en anglés) - per lo desbarcament e lo paracasudatge dei premierei tropas aliadas sus e a l'entorn dei plaias de l'oèst de Calvadòs e de l'èst de Cotentin per finir entre lo 19 (premiereis unitats aliadas que travèrsan Sèina) e lo 21 d'aost (sarradura de la Pòcha de Falaise), e desboca a la Liberacion de París lo 25 d'aost. Certans istorians considèran que la Batalha de Normandia s'acaba lo 12 de setembre ambé la liberacion de l'Havre.
Aperaquí 65 ans après, aquela batalha rèsta l'operacion logistica de desbarcament mai gròssa : 3 milions de soudats principalament americans, britanics, canadians mai tanben d'autrei fòrças aliadas (Fòrças Francesas Libras, tropas polonesas, bèlgas, checoslovacas, neerlandesas e norvegianas que travèrsan la Marga per desbarcar en Normandia, ambé 130 000 lo Jorn J).


text:
Valés Occidental
Lo Valés Occidental (Vallès Occidental en catalan) es una comarca de Catalonha que limita amb lo Bages (al nòrd), lo Valés Oriental (al nòrd e a l'èst), lo Bas Llobregat (a l'oèst) e lo Barcelonès (al sud). Partejan la capitalitat de la comarca las vilas de Sabadell e Terrassa. Amb lo Valés Oriental fòrma la granda comarca naturala del Valés. Geograficament, lo Valés e lo Penedès fòrman la Fòssa tectonica del Valés-Penedès, dintre la Depression Prelitorala Catalana.
Geografia fisica[modificar | modificar la font]
S'agís d'una part de la Depression Prelitorala Catalana, limitada a l'oèst pel Llobregat e a l'èst per la riera de Caldes. Lo nòrd de la comarca es ocupat per divèrsas sèrras de la Sarrada Prelitorala. Qualques unas d'aquelas fòrman lo tet de la comarca. D'oèst a èst, ne fan partida la sèrra de l'Obac (924 m d'altitud al Castellsapera), lo massís de Sant Llorenç del Munt (1095 a la Mola e 1053 al Montcau), Al sud de la comarca ne trobam la sèrra de Collserola (512 m d'altitud), que fa partida de la Sarrada Litorala Catalana.
La zòna centrala del Valés es ocupada per la val que dona son nom a la comarca. S'agís, en realitat, de doas unitats idrograficas coïncidentas amb las concas del riu Llobregat e lo Besòs.
Las tèrras situadas a l'oèst de l'ais que va dempuèi l'Obac fins al Tibidabo (ponch culminant de la sèrra de Collserola), en passant per Matadepera, Sant Quirze del Vallès, Bellaterra e Sant Cugat del Vallès, son tributàrias del Llobregat. La part orientala de la depression a coma principala receptritz de las aigas d'aquela zòna la de Besòs, a travèrs d'afluents multiples, que se destaca demest eles lo riu Ripoll.
Geografia umana e economica[modificar | modificar la font]
L'indústria del Valés, fòrça importanta, se concentra dins la zòna sud de la comarca, coïncident amb la zòna mai plana. Las principalas vilas industrialas son Sabadell e Terrassa, que ne partejan la capitalitat, Rubí e Cerdanyola del Vallès.
Las indústrias mai importantas dins la comarca son las texilas, mecanica, metallurgica, de maquinària, de material electric, del bastiment, quimia, panassièra, d'arts grafics e alimentaris. De mai, dins las darrièras annadas, coma consequéncia de la crisi industriala de la fin de las annadas 70 e de la debuta de las 80 s'es produsit un important desvolopament del sector comercial e dels servicis (informatica). Dins la zòna nòrd l'economia es predominantament rurala, en albergant a de mai un grand nombre d'urbanizacions de residéncias segondàrias.


text:
Nous vous proposons une soirée Oèst còsta à la Tor deu Borrèu (hédas, Pau), le samedi 28 février à partir de 19h30.
Que'vs perpausam ua serada Oèst còsta a la tor deu borrèu (hédas, Pau), lo dissabte 28 de hèurer a partir de 19h30.
Nous vous proposons une soirée ouest-cost à la Tor deu Borrèu (hédas, Pau), le samedi 28 février à partir de 19h30.
Au programa panetòts populars garnits/pintxos e concerts a partir de 21h30 dab Black Fooks e Msima (hip hop).
Au programme tapas/assiette et concerts à partir de 21h30 avec dab Black Fooks e Msima (hip hop)
2 rue de la fontaine 64000 Pau


text:
Unitat d’Aran demane era convocatòria d’un plen extraordinari tà debàter e avalorar es 25 ans deth Conselh Generau d’Aran
Eth partit aranés a instat a realizar un Plen Extraordinari dera maxima institucion aranesa tà avalorar es 25 ans dera reinstauracion deth Conselh Generau que se celèbren enguan, e tà debàter e plantejar es rèptes e objectius des pròplèu annades deth govèrn d’Aran.
Eth 17 de junh d’enguan se celèbren es vint e cinc ans dera reinstauracion deth Conselh Generau d’Aran, eth quau se recuperèc en junh de 1991.
Enquia aqueth moment, era volentat d’Aran d’exercir er autogovèrn e era gestion des ahèrs publics auie demorat clarament evidenciada quan, eth 26 de junhsèga de 1979, damb era democràcia recent estreada, toti es alcaldes aranesi s’amassèren ena glèisa de Cap d’Aran, tà crear era Comission Gestora Intermunicipau tara Reinstauracion des Institucions araneses. Eth 2 de seteme de 1979, ena madeisha glèisa, demorèc constituït eth Conselh Generau Provisionau d’Aran.
Passat aguest temps, UA considère qu’a arribat eth moment tà hèr un balanç de çò qu’an significat aguesti 25 ans. Francés Boya, Conselhèr pòrtaveu d’UA, manifestaue que “es rèptes ena gestion dera sanitat, benèster e educacion miaçadi pes retalhades, o eth futur tàs joeni en un contèxte de precarietat e de dificultats laboraus, son elements sus es quaus Unitat d’Aran considère qu’era politica aranesa a de reflexionar e acordar proposicions tà gestionar eth melhor pervier possible tara ciutadania d’Aran”. Atau madeish, Boya tanben a insistit en que “ahèrs coma era situacion dera lengua e deth sòn devier, o eth futur de elements com eth paisatge, es activitats agràries e ramadères e es efèctes que provòquen sus activitats economiques coma eth torisme, an d’èster abordadi damb urgéncia”.
Aran, 4 de mai de 2016


text:
Un gropament d'entrepresas e d'universitats europèas trabalhan sul desvolopament d'un abitat per d'environaments extrèms : lo projècte SHEE (Self-deployable Habitat for Extreme Environments).
La tòca primièra èra d'obténer un modul tèst per far d'experiéncias sus Tèrra. Es ara disponible. Aquel primièr abitat permetrà d'obténer d'informacions per preparar los desvolopaments e las evolucions futuras del modul, evolucions necitas per realizar d'estructuras abitablas extraterrèstras.
16/06/15 - La sonda Philae mandada pel pichon vaissèl Rosetta sus la cometa Tchouri (67P/Churymov-Gerasimenko) ven de se desrevelhar.
Philae, al mes d'agost de 2014, puslèu que de s'acrancar al sol rebombiguèt e s'anèt estremar dins una posicion malcomòda, posicion que limitava son esplechacion.
03/2015 - Airbus ven de desvelar son novèl elicoptèr lo H160, remplaçarà lo Dauphin en fin de vida.
Lo modèle nòu conservarà lo famós fenestron. Lo mot d'origina occitana designa lo rotor de darrièr carenat, una tala configuracion melhora las performanças de l'aparelh en vòl estacionari.
Lo mercat de las veituras electricas dempuèi 2011 es a créisser. En 2010, annada zèro, las vendas en França èran encara anecdoticas amb mens de 200 veïculs venduts.
11/02/15 - Lo lançament e la recuperacion del pichon vaissèl espacial europèu l'IXV (Intermediate eXperimental Vehicul) se son plan passats e dubrisson la via a de futurs veïculs que permetrián de diversificar las possibilitats de transpòrt entre la Tèrra e l'espaci.
29/09/14 - Lo Conselh Europèu per la Recèrca Nucleara, sovent nommat Laboratòri Europèu per la Fisica de las Particulas, a 60 ans.
Es estat fondat lo 29 de septembre de 1954. Dotze estats participèran a sa creacion. L'objectiu èra, après los deganàcis de la segonda guèrra mondiala, de reorganizar la recerca europèa sus de basas non militaras.
La tòca primièra del centre es de persegre de recèrcas en sciéncia fisica, mas tanben de propausar al mond un lòc e de mejans per trabalhar en collaboracion, e aquò independement de lor nacion d'origina.
Los dos darrièrs satellits Galileo (lo 5 e lo 6) lançats lo 22 d'agost de 2014 son sus una orbita incorrècta.
Son operacionals mas sus una orbita eliptica e non pas circulara ; son pas pro nauts per assegurar lor foncion correctament.
Las còlas que bailejan lo programa trabalhan actualament (septembre de 2014) sul problèma. Debrián poder èsser esplechats mas diferentament.
06/08/14 - La sonda europèa Rosetta es arribada lo 6 d'agost de 2014 al prèp de la cometa Tchourioumov-Guerassimenko. Es pel moment a aproximativament 100 quilomètres.
Demorarà còsta un an, lo temps d'estudiar pel menut lo còrs celèst, massa de glaç e de polsa de 4 quilomètres sus 3,5.
Lo telescòpi espacial Gaia de l'ESA (European Space Agency) es estat mandat en orbit lo dijòus 19 de decembre de 2013 amb per mission de cartografiar en tres dimencions la galaxia nòstra (Via Lactèa).
Es estat assemblat a Tolosa per Astrium. L'universitat de Montpelhièr II - Laboratòri univers et particules - a participat a l'eleboracion de l'espectromètre embarcat. Lo centre tolosenc del CNES participarà a l'explechacion de las donadas reculhidas que seràn puèi centralizadas a Madrid.
Lo 4 de julh de 2012 al CERN, los cercaires encargats de las experiéncias ATLAS e CMS presentèron lors resultats. Las doas còlas avián detectat vèrs los 126 gigaelectronvolts (GeV) la preséncia de çò que podiá èsser lo boson de Higgs.
Page 6 of 7


text:
Un moment , lo lençòl mostrèt la causa levada coma la tèsta d'una sèrp.
Bèla colòbra atalentada per ren de solide levat las fruches de son fantasme, polida colòbra reganhaira, per tal dire , al caumatge , e que servissia pas qu'a espaurugar las joinessas.
Alicia s'esclafèt e prenguèt la pòrta. Baste qu'aja pas vist. Senon seria pas pus nebot aimable mas brau turgescent. Pas gaire possible de me tornar far a « sauta bedèls » suls genolhs...
Eran nòu oras donc e Joana m'esperava ? Era pas de creire! Me sentiguèt la gargolha empegada. Mas me podiai pas levar encara. Un rai de solèlh passèt pel fenèstron de la cambra e faguèt dansar uns molons de poscas menudas que vironavan sens fin. Me tornèt d'envèjas de vomir. Ren a far. Lo fètge volia pas se la passar la monina. Eri tardièr. Una campana tindèt, sai que la mièja de las nòu.
Ausissia parlar, sens devinhar de que parlavan. Alicia e Joana e benlèu qualqu'un mai. Fintèt lo fenestron de la cambra que mostrava un carrat de cèl blau. Una jornada de calorassa? Trapèt la mòstra entre las caucaduras. Marquava plan la mièja. Tornamai la campana tindèt. Me semblèt qu'o fasia dins lo cap.
La serada me tornèt per tròçes. Prumièr, per qué se trufèt de ièu? Per qué m'abraçèt a la fèsta? Per milhor me renegar aprèp? Me sovenguèt consi Girard la tenia sarrada, l' imatge clara d'elses, jaguts dins l'escuresina, entre qu'ausissiai son planh, d'unes còps son cridal de gauch subte, que treblava pas sonque una segonda lo crainament de las cigalas . Se remembrar. Un sanglòt que nos lo còl. Coma se li furgava lo còr d'un quicòm de brutlant. Sanglòt ridicul d'amoros perdut dins una vinha , coma un naufrajat. Joana la crudèla que semblèt de lo tener per la man, per li mostrar un camin.
Joana sonque dins las sias pensadas, entre que se revirava de longa , jagut al lièch de sa solèsa.
Ela que devia de li mostrar lo camin , qu'avia prometuda dins son raisve , de marchar de compas, ela que se desvelava son còs, sonque per el, al cap de son cèl estelat , que li disia los mots de l'amor , que los inventava per li far descubrir lo miratge inausit del plaser de l'òme e de la femna, que l'alisava , l'ensenhava per que matèsse un jorn d'el, la fòrça druda d'un brau que baneja sa bestialitat e, qu'enfin, domdèsse amassa son instint. El que la vesia, al clarebrun, ame sa cabeladura bruna li gratinhar las espatlas , entre que las popèlas rojinosas fasian de ceucles de fuòc sus son pitre engalinat, e prenia las retnas d'un joir prigond , que monta del ventre dusca'l cap , escambarlhada , divenca, alenant a l'aurèlha , a la boca sa nolor salada de las pots ufladas de desirença.
Joana sonque dins sas pensadas que per el.
Alara a flor e a mesura , faria coma una espasa , una man , una boca, un chuc , un cabuç, un vertolhon, falorditge creissent devinhant la mòrt pichona, la set , la pèrda, l'oblid, lo crid, que monta entre las dents, cap en re , l'esquina arquebotada, las onglas a las carns dintradas, que sautan d'un vam, que monta lo gauch . Ela que joga de son arquet . D'un margue despolhat . Sòrt e dintra , estrangièr, fòl e roge de sa sang, tal un drèlh enganat dins son plèc de pèl, vièch caluc esclau que polsa suaudament.
Que Joana endeven de gemegar doçament , entre la montada escalabrosa, ont ten en ela lo brandon que dèu mestrejar.
Alara pareisson d'alenar ensems. La tressusor gota a l'un del cunh dels pòts , a l'autre de sas parpèlhas, lagremas de sal e de jòia , tant que los còs alisan de lor va e ven dansaire . La voluptat plega tot dins sa rauba de seda. Sab qu'anem galopar totes dos , que soi caval e tu amasona e enauçarem nos dusca Dius.
Puèi subte, s'arresta a l'òrle e teni son buf, coma un caçaire qu'escota l'escorsa d'una salvatgina, o lo jaupadis dels cans, o coma lo que tremola dabant l'auratge . Tinda l'ora de la pichona mòrt, dels mots descabestrats , dels mormolhs, de las paraulas eternas: soi tu e sias ièu, me negarai en tu , m'endevenirai tu . Vòli èstre ton ombra, ta penche, ton solèlh...
E tomba lo liam que nos tenia, lo liaç que nos clavelèt un temps l'un e l'autre, e s'atuda lo tron poderos que nos empeguèt del ventre a la boca. Sanglòt escanat a mièg d'aver cridar puèi silenci sens se sompartir....
D'escotar espaurugats los còrs s'apasimar e la sang se perdre dins lo còs, asaigar la tèsta ... E de rotlar sul costat entre que las flors penecan d'una menuta d'eternitat.
Aital de Joana e de ièu, mantuns còps en raisva que uèi vira cachavièlha....Joanan pas que per el al cap de son cèl de lièch.


text:
Écorches
Écorches es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1813, Escorxes #que comptava 391 abitants a absorbit Ligneries e los sieus 241 abitants aital coma Varry e los sieus 220 abitants.
En 1813, Écorches qui comptait 391 habitants a absorbé Ligneries et ses 241 habitants ainsi que Varry et ses 220 habitants.


text:
Aqueste vrespe, un programa de France Culture a clarament explicat que los escolans de las escòlas de Mayotte an de suportar la règla del signal, de l’interdiccion lingüistica, per fauta clara de formacion dels regents al respecte de la lenga del país ; aquestas règlas que los franceses an abandonat de pensar coma l’unica mejan qu’an agut per imposar la lenga del rei-president dins totes los territòris fòra Iscla-de-França e val de l’Edge, aquestas règlas son emplegada uèi a Mayotte, e digun protesta dins las ONGs dichas francesas.
La jornalista en plaça pel reportatge, un viatge a Mayotte (m’agradariá, dela tanben segurament li agradar en estiu, ailà), mas pas dins Les Comores per aver lo punt de vista del pòble liberat, sabiá pas la diferéncia entre cultura e lenga, e li es jamai vengut a l’esperit de veire in situ que las leis de l’ONU sobre las lengas matèrnas èran pas respectadas, jamai. Las questions èran inocentassas, de tal biais que geinóvan pas res dins lo sistèma imperial e collaboracionista francés.
Jà la particion de Mayotte de las autras isclas èra un còp d’Estat republican, un imperialisme francés, mas ara aprèp lo còp militar e prefectoralista (per la mafià blanca de Mayotte), avèm los metòdes de sancions lingüisticas que tòrna a Mayotte. Lo sistèma electoral emplegat semblava fòrça al sistèma emplegat per assimilar Niça a França en 1860… Coma que res a cambiat en França.
Legissètz lo tèxte de presentacion de France Culture. Un tèxte que sentís bon la propaganda colonialista republicana francesa : les biens fait du colonialisme dins la dreita linha de çò qu’es estat votat per l’UMP-NC. «Mayotte deviendra le 11 ième département français fin mars, après les élections cantonales. l’un des enjeux majeurs de la départementalisation, c’est l’éducation, dans une île où la moitié de la population a moins de 17 ans, et ou la pratique du français est largement minoritaire dans les famille. Nous nous sommes rendus dans unes école primaire de Petite-Terre, quartier de l’abattoir.» escriu la redaccion parisenca de France Culture, una estacion del grope radio France qu’es pas geinat per promòure l’anglés sobre las antenas de Radio France Toulouse….
Tot aiçò malgrat totas las protestacions internacionalas, Mayotte es estada annexada a França («référendum incontestable» que díson coma a Niça en 1860), e França ara respecta pas las convencions internacionalas sobre las lengas indigènas.
Lo sistèma administratiu territorialanzant e jà vièlh, aurà pas permetut una alfabetizacion ; de mai, al moment del reportatge lo modèl d’imposicion lingüistic es clarament declarat per la regenta, enregistrada sobre per la jornalista sense comentari, sense vergonha, mas ambe una pichona eisitacion que ne parla long sul sistèma colonialista republican francés.
L’objectiu es «l’éducation» qu’escívon, mas es pas brica aiçò ; l’objectiu màger es la francizacion (zo díson pus luènh dins l ometeis tèxte, mas la jornalista de Frnace Culture sap pas la diferéncia entre una lenga e una cultura), per assegurar una diferenciacion dedins lo pòble que viu indistinctament sobre l’arquipèl maorè abans l’arribada de la decision separatista francesa.
De mai, la practica de la desnaturalizacion lingüistica a debutat ambe l’imposicion d’un sistèma de notacion dels nom de las personas, per èstre en seguida del modèl francés e europèu ; se cal recordar que sèm en Africa, e donc la desnaturalisacion de l’Iscla de Mayotte aurà coma consequéncia l’impossibilitat d’escambis entre las Isclas e donc los naturals escambis economics, la creacion de frontièras naturalas (coma aquelas qu’an volgut nos far creire ambe los Pirinèus). Lo deputat ancian explica qu’es la cultura, la cultura es la fusion e l’assimilacion per el. Aquò se sona collaboracion, coma Pétain ambe loa Alemand-Nazis.
França debuta lo processús de destruccion de la diversitat lingüistica d’una iscla que se departamentaliza. «vous les autorisez à parler le maoré ? – NON» la responsa es categorica e los escolans pòdon pas comprendre, es esplicat mantunas segondas abans. I a una repression lingüistica a Mayotte. (reportatge sonòre a partir de la 2:40 dinca 3:40). E la regenta es competenta en matematica e dins la lenga de Mayotte.
Quí podrà protestar ?
Segurament pas lo MoDem qu’a un deputat elegit sobre l’Iscla, e que n’a mestièr per poder aver tres deputats a París. François Bayrou que crida a l’occitan en Occitània, refusa de parlar del problèma sobre Mayotte.
Sèm realament dins un Estat republican poirrit.
Qui cridarà al nivèl europèu ?
(per totas las demandas europèas, ai a posite lo reportatge de France Culture e las visitas d’inspectors de l’Union Europèa, o de l’ONU –França respecta pas encara las Cartas qu’a signat a l’ONU sul tèma- e d’ONG sobre los dreits lingüistics es urgent a Mayotte)
L’istòria es pas novèla, França serà sempre colonialista, es ontologic. Veire Corsega, document disponible sobre You Tube.


text:
Le vilatge d’Alet s’es establit de memòria perduda dins un endrèit plan causit pels Romans a l’entrada de la Vallada Nauta d’Aude. L’abadiá-catedrala, que punteja del vilatge, captiva le barrutlaire. Le pais de Rasès, ont se trapa, ten son nom de Rhedae (Rennas del Castelh) fondada pels visigòts al sègle VII, a qualques quilomètres…
L’abadiá d’Alet, un monument immemorial tanbens, per çò que le primièr document que le menciona -en 813- es suspiciós. Benlèu que le fondator supausat, le comte visigòt Berà de Barcelona e de Rasès (benlèu filh de Sant Guilhèm del Desert), a volgut s’apropriar una realisacion ja prestigiosa. Pauc temps abans, les reis visigòts avián de domènis importants dins le parçan. Duscas al segle XI, la lei visigòta reglava la vida dels descendents d’aquelis -ben pauc- barbaris.
Las ruinas, per tant als tres quarts caigudas, daissan le visitor tot petit. Sentissèm que l’Istòria trapèc aqui un encastre digne de sas frascas. Pòdi pas gardar le silenci sus un episòdi fòrt pauc catolic.
En 1197, l’abat d’Alet, Pons Amiel, morriguèc. Bernat de Sant Ferreòl es causit per li succedir. Aquò agrada pas a Bertran de Saissac, chivalièr catàr e tutor del comte Raimond Roger Trencavel, vicomte de Carcassona e de Rasès. Alavètz, nòstre Bertran fa desenterrar le còs del paure Pons Amiel, e fa elegir -jos la presidència del mòrt- un abat que li agrada mai, un cèrt Boson. Pagarà tanbens una polida soma al arquevesque de Narbona, d’ont dependia l’abadiá, per clavar l’afar…
L’abadiá devenguèc catedrala Santa-Maria, e Alet evescat en 1317, per lutar per la « fe » contra les darrièr catars. Es d’aquela epòca que tenèm les rics elements gòtics apondats a l’estructura romanica.
L’abadià foguèt destrusida a la fin del segle XVI pels Uguenòts (qu’èran per mantuns originaris de la region). Al segle XVII, l’evesque Nicolas Pavillon, fòrça ric e òme influent, aurià pogut, benlèu, reparar le monument mas bastiguèt puslèu un pont, dins un pais que jamés avia retrobat sa riquesa antica.
Per acabar amb qualquas curiositats de l’istòria d’aquela ciutat que se meritarià mai d’una pagina : demorèc a Alet a l’Atge Mejan una bèla comunitat josiva qu’a daissat qualquas estellas de David sus d’ostals ancians. Vos i caldrà anar verificar perqu’ai pas fait de fotòs.


text:
1923
Aquesta pagina concernís l'an 1923 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
- 10 de genièr - Lituània ocupa Memel.
- 11 de genièr - França e Belgica ocupan la region del Ruhr, en Alemanha.
Turquia[modificar | modificar la font]
Proclamacion de la Republica Turca lo 23 d'octòbre. Aquò marquèt la disparicion de l'Empèri Otoman.
America[modificar | modificar la font]
Mexic[modificar | modificar la font]
Assassinat de Pancho Villa per de rasons desconegudas lo 20 de julhet.
Asia[modificar | modificar la font]
Japon[modificar | modificar la font]
Tèrratrem en Tòquio e Yokohama qu'entraïnèt la mòrt d'aperaquí 150 000 abitants (1èr de setembre).
Oceania[modificar | modificar la font]
Austràlia[modificar | modificar la font]
Desmission dau premier ministre Billy Hughes lo 9 de febrier.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Arqueologia[modificar | modificar la font]
Autorizacion donada per lo govèrn mexican de menar de cavaments e de trabalhs de restauracion dins lei vestigis de la ciutat-estat maia de Chichén Itzá.
Astronomia[modificar | modificar la font]
Edwin Hubble (1889-1953) capitèt de demostrar l'existéncia d'estèlas dins la « nebulosa espirala » d'Andromèda (M31). Aquò permetèt de provar l'existéncia de galaxias similaras a la Via Lactèa.
Fisica[modificar | modificar la font]
Demonstracion de l'existéncia dau foton, que son existéncia foguèt conjecturada en 1905 per Albert Einstein (1879-1955), per lo fisician estatsunidenc Arthur Compton (1892-1962).
Medecina[modificar | modificar la font]
Desvolopament per lo mètge danés Thorvald Madsen d'un vaccin còntra la cacalucha.
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 25 de genièr - Arvid Carlsson, bioquimista suedés, Prèmi Nobel
- 31 de genièr - Norman Mailer, escrivan e autor de teatre e cinèma american (m. 2007)
- 2 de febrièr - Joan Vesòla, escrivan occitan
- 12 de febrièr - Franco Zeffirelli, realizator italian
- 23 de febrièr - Rafael Addiego Bruno, president d'Uruguai
- 23 de febrièr - Belisario Betancur Cuartas, president de Colómbia
- 23 de febrièr - Ioannis Grivas, primièr ministre de Grècia
- 27 de febrièr - Dexter Gordon, saxofonista de jazz american (m. 1990)
- 9 de març - Walter Kohn, quimista alemand, Prèmi Nobel
- 9 de març - Andrieu Correjas, sarto bearnés
- 10 de març - Val Logsdon Fitch, Fisician american, Prèmi Nobel
- 11 de març - Agatha Barbara, presidenta de Malta
- 16 de març - Robèrt Lafont, escrivan e intellectual occitan (m. 2009)
- 27 de març - Endò Shusaku, escrivan japonés (m. 1996)
- 3 d'abril - Jozef Lenárt, quimista e president de Checoslovaquia (m. 2004)
- 12 d'abril - André L'Archevêque, pintre quebequés
- 20 d'abril - Tito Puente, musician american (m. 2000)
- 2 de mai - Patrick John Hillery, president d'Irlanda (m. 2008)
- 10 de mai - Heydər Əliyev, president d'Azerbaitjan (m. 2003)
- 16 de mai - Merton Miller, economista american, Prèmi Nobel (m. 2000)
- 18 de mai - Hugh Shearer, primièr ministre de Jamaica (m. 2004)
- 27 de mai - Henry Kissinger, òme politic american, Prèmi Nobel de la Patz
- 31 de mai - Prince Rainier III de Monegue (m. 2005)
- 14 de junh - Gui Denielou, oficial de marina e engenhaire provençal (m. 2008)
- 19 de junh - Andrés Rodríguez Pedotti, president de Paraguai (m. 1997)
- 6 de julhet - Wojciech Jaruzelski, general e president de Polonha
- 2 de julhet - Wisława Szymborska, escrivan polonesa, Prèmi Nobel de Literatura (m. 2012)
- 2 de julhet - Constantin Dăscălescu, primièr ministre de Romania (m. 2003)
- 21 de julhet - Rudolph A. Marcus, quimista canadian, Prèmi Nobel
- 5 d'agost - Devan Nair, president de Singapor (m. 2005)
- 16 d'agost - Pierre Seel, victima de deportacion durant la Segonda Guèrra Mondiala (m. 2005)
- 21 d'agost - Shimon Peres, primièr ministre israelian, Prèmi Nobel de la Patz
- 6 de setembre - Rei Pèire II d'Iogoslavia (m. 1970)
- 9 de setembre - Daniel Carleton Gajdusek, mètge american, Prèmi Nobel (m. 2008)
- 27 de setembre - Bernat Manciet, escrivan occitan (m. 2005)
- 17 d'octobre - Italo Calvino, escrivan italian (m. 1985)
- 8 de novembre - Jack Kilby, engenhaire american, Prèmi Nobel en fisica (m. 2005)
- 13 de novembre - Misael Pastrana Borrero, president de Colómbia (m. 1997)
- 17 de novembre - Aristides Pereira, president de Cap Vèrt (m. 2011)
- 20 de novembre - Nadine Gordimer, escrivana sud-africana, Prèmi Nobel
- 25 de novembre - Mauno Koivisto, president de Finlàndia
- 12 de decembre - Antoni Tàpies, pintre catalan (m. 2012)
- 13 de decembre - Philip Warren Anderson, fisician american, Prèmi Nobel en fisica
- Enric Espieut, escrivan occitan (m. 1971)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 10 de febrièr - Wilhelm Conrad Röntgen, fisician alemand, Prèmi Nobel (n. 1845)
- 8 de març - Johannes Diderik van der Waals, fisician neerlandés, Prèmi Nobel (n. 1837)
- 26 de març - Sarah Bernhardt, actritz francesa (n. 1844)
- 17 de mai - Manuel Allendesalazar Muñoz, primièr ministre d'Espanha (n. 1856)
- 16 de julhet - José Castulo Zeledón, ornitològ còstarican (n. 1846)
- 20 de julhet - Pancho Villa, pseudonim de José Doroteo Arango Arámbula, general mexican (n. 1873)
- 2 d'agost - Warren G. Harding, president dels Estats Units (n. 1865)
- 12 d'octobre - Diego Manuel Chamorro Bolaños, president de Nicaragua (n. 1861)
- 9 de setembre - Hermes da Fonseca, president de Brasil (n. 1855)
- 30 d'octobre - Andrew Bonar Law, primièr ministre del Reialme Unit (n. 1858)
- 27 de decembre - Gustave Eiffel, engenhaire francés (n. 1832)


text:
15/3/10
LO PAÍS EN INFÒC
13/3/10
JON ANZA, MAUAISIT D'IDENTIFICAR?
È dus dies qu'an "identificat" eth còs de Jon Anza en dipòsit de cadavers de Tolosa. Ei extranh no? Un etarra coneishut de pertot e an tardat un an en reconeishé-lo. Ua persona dera qu'an reaprtit fotos en toti es lòcs e arrés a sabut díder se qui ère. Semble fòrça sospitós. Aguesta persona desapareishec è mès o mens un an, quan s'auie de trapar damb era cupula d'ETA, e a on jamès i apareishec.
Pòt èster qu'aguesta desaparicion sigue un cas d'ua naua "guerra sucia" per part d'aguesti dus estats, ei a díder qu'age estat seqüestrat. S'ei atau qu'ei un crim d'estat fòrça grèu. Jamès se demostrarà oficiauments. Ja veiram çò que passe.
Non pogui escriuer mès pr'amor era manca d'informacion qu'è sus eth tèma en concrèt.
2/3/10
NON COMPRENI ARREN
18/2/10
ENTREVISTA A GOULAMAS-K
Aciu va ua entrevista realizada Fred, cantant deth grop musicau Goulamas-k.
Adiu Fred.
- Va plan?
Adiu Miqui, segur que tot va plan, venim de faire un festenal de calucs per la sortida del novèl CD “AVIS DE TEMPESTA”.
- Tu ès eth cantant deth grop musicau Goulamas-k. Que mos pòs dider sus aguest grop?
Sèm un grop de musica Ska-punk-trad ambe una energia subre l’empont que fot fuòc e fa bolegar los vielhs e los joves.
-Quan se formèc? A on? Per qué?
Sem formats en 98/99 dins la garriga de Puechserguier per dire mèrda a lo que nos fa cagar e òsca a lo que nos fa aimar la vida.
-Quines son es influencies que a agut G’K?
Ni a un molhon, las influencies van de los cantaires francés que cantabem la revolucion social e anti-capitalista, en aquesta epòca èra la luta anti-imperialista dels gringos, aprèp la dralha del rock e ska rotge en França e Espanha, Catalonha e Euskadi amb Kortatu, Mano negra, los Bérus, Rickie Amigos, e ara los grops occitans que son mai d’amistat que d’influencia.
- Que represente entà tu G’K?
Per ieu i a dos G’k:
· una revindicacion social, umana, ecologista, internacionala e occitana, ......
· es nòstre biais de viure, sèm intermitents de l'espectacle.
- Quin objectiu o quina finalitat a eth grop? Quina ei era ideologia deth grop?
Sèm musicaires militants per l’internacionala pacifista mas activa.
- Laguens deth grop i a agut fòrça cambis de musics. Quina diferéncia i a entre eth prumèr G’K ath actual?
I a pas de diferencia dins lo Komando, avans i avia los de la primera ora que tot avetz vist e ara los novèls que fan los son de G’K 2010.
· Cantatz en quate lengues: occitan, catalan, francés e castelhan. Per qué?
Per qué en conneissem pas d’autres, mas dins lo navèth CD canti BRAMA LO FORT en CORSE, ALSACIEN, BASCO, BRETON, ARPITAN, CATALAN.
Benlèu qu'un jorn cantarè en araba o chinese???? La renscontra e lo viatge fa cantar novèla istòria.
-De que parlen es vòstes cançons?
De problèmas socials, culturals, çò que passa dins los caps de gens inestables, de revòltas. Pas tròp d’amor, val mai lo faire que lo cantar héhéhé.
- Goulamas-k non sonque ei eth grop de musica. Tanben i a ua fanfara e un espectacle de huec( estil es diables catalans). Explica-mo’s açò.
Per qué nos cal mai d’un espectacle per poder viure amb tota la cola del goulamas, sem 10, coma t'èi dich mai naut nos cal manjar, un militan qua talent avança pas tròp.
La fanfara es mai per los pichons e la gens tranquilòta mas fot un brave rambalh dins las carrièras.
Los diables de la garriga es vrai sembla fòrça als catalans, mas ieu ma maire et mon paire son catalan del sur, comprens a un moment lo sang parla, héhéhé, e dins G’K ara sem 4 de familha catalana es per aquò que avem volgut faire una mèscla amb lo drac occitan e lo fuòc catalan, aquò es fach, aquela draca que fa 10 m de long 5 de naut e 4 d'ample es una dracassas héhéhé e aquèla bèstia fot un rambalh a còps de gralha e guitarra electrica, tekno e artificis de fuòc, una còla de calucs aqueles goulamas.
- Goulamas-k forme part d’ua associacion que se ditz Patatr’oc. Qu’ei Patatr’oc? Com sorgís Patatr’oc?
Patatr’oc a nascut en 1994 quan Claudie e ieu sem revengut de viure de barcelona, avem volut faire dins lo vilatge e la garriga a l’entorn una associacion per faire una radio libre mas aquò era pas facil, avem daissat de costat lo projèct e avem començat a faire de concèrts, avem fach passat grop coma Fermin Muguruza e Obrint Pas, Skunk, Camarada Kalashnikov, Kargol’s,...............
-Goulamas-k organize cada annada un hestivau de musica Fête de la musique prematurée. En aguest hestivau i auem podut veir grops com Obrint Pas, Fermin Muguruza, Camarada kalashnikov, Kroska, Castanha e Vinovèl... Com fasetz per organizar açò?
J'ai respondut a l’autre question, es pas G’K que organisa mas Patatr’oc, G’K ajuda.
Amb fòrça trebalh per qué es pas facil mas avem tanben l’ajuda d’autres associacions de vilatge pròp.
-Goulamas-k a estat convidat a l’Estivada de Rodes, auetz anat ara manifestacion per l’occitan a Besièrs... Quin ei eth vòste compromís damb Occitània?
Totjorn en davant macarèl, benlèu un jorn la gens sul la terra viuràn en patz e nosautres dins una Occitània sens frontèra e sens capitala e nòstra capitala sera l’amor.
- A part de tocar ena Occitània francesa, tanben auetz tocat en es Valadas Occitanas (estat italian), ena Val d’Aran (estat espanhòu) e tanben en Catalunya, e se non s’ò enganhat tanben auetz tocat en París e en Soïssa. Perqué penses que Goulamas-k agrade tan t ara gent.
Benleu la calor de la musica e l’accent de las vacanças o tanben las paraulas duras e lo punh levat per qué de per tot i a gens que sofrin, totjorn la meteissa putaria del capitalisme que fa lo malhor.
- Cambiant de tèma. Quina ei era tua vision sus eth futur d’Occitània. E dera sua joenessa?
Me demani si la gens volem d’una Occitània? Me sembla que cal viure normalament, soi occitan per qué ieu vivi sobre la tèrra occitana e totas las gens que vivan sobre aqueste territori son occitans e que los joven se trompan pas de combat, avem besonh que los jovens parlan amb los vielhs, las femnas, amb los emigrat,...
e fuck a las joenessas identitarias que son fachistas e nazi!
- En vòste escenari i apareishen fòrça drapèus de diuèrses nacions sense estat. Que ei entà tu ua nacion?
Una nacion es pas qu'un territòri on la gens parlan la meteissa lenga. Es mas una amassada de femnas e d’òmes que volem ser ensems per faire lo bon, per totas las/los que vivan sobre lo territòri, nascuts o pas subre lo territòri. Una nacion es tanben un partiment de culturas, saupre e gaitar de las autras culturas e parlar e donar del sèu. Ieu vòli somiar a una nacion sense frontèras duberta sul mond.
Ara fa fòrça temps que las gens d’aquí parlan pas gaire l’occitan, mas me sembla qu'es pas un problema dirèct, quant los qu'en saben pas, voldràn aprene tot solet alavetz aurem ganhat la batalha.
Sabem que la lenga occitana es facha d’un molhon de lengas occitanas e pas sonque del lengadocian, sinon aquò es lo meteis problema que lo franchimand e l’inglés.
Los drapèus su l'escenari son present d’amigas e d’amics, te rapèlas a Brassac per aquel de la Val d’Aran?
-Que en penses tu sus era situacion des nacions sense estat com Irlanda deth nòrd, Occitània, Euskadi...
Benlèu qu'es a l’europa de faire quauques avançadas me semble que serem mas fòrt si sem units dins las culturas. Podrèm mai se comprendre.
Fòrça gracies Fred. Que vage tot fòrça ben.
Mercés Miqui e Lo Pais. Òsca per la Val d’Aran!
16/2/10
8/2/10
AVÍS DE TEMPÈSTA
Salut companhs. dempús de 3 ans (des de 2007) sense hèr cap disc, torne Goulamas-k damb Avis de tempèsta, eth disc gesserà ara venta en març. Era presentacion serà aguest proplèu 13 de Hereuèr en Rojan.
Ja auiem fòrça ganes, es que èm luenh(geograficament) d'on actuen es Goulamas-k d'entener-les damb causes naues. Aguest serà eth quatau disc dera banda, sense compdar Nervios Trobadors (disc de presentacion dera naua formacion dera banda, damb 5 tèmes), e cau díder qu'an hèt un progrès musicau important, segontes era mia opinion. An introdusit naui esturments com son era boha, er "hautbois" deth lengadòc, ua acordion plan mès trebalhada qu'en d'auti discs e era gralha (tanben presenta en discs anteriors, mès de manèra espontània).
31/1/10
MEJANS DE COMUNICACION
14/1/10
ENTREVISTA A GOJATS OF HÉDAS
Aué, entà cambiar un shinhau, vos presenti ua entrevista hèta ath grop de musics Gojats Of Hédas, son uns joeni de Pau. Era entrevista ei a David Ragot, eth cantant d'aguest grop. Jo personaument la tròbi fòrça interessanta.
Adiu David.
Escota, va plan l'amic, urós de poder respóner a las toas questions.
Ben Gojats of Hédas que significa “Les Mecs du Hédas” en francés, lo Hedars qu'ei un quartièr de Pau qui arcuélha la Tor deu Borrèu, un estanquet occitanista e revolucionari, e tanben locau de Libertat. Qu'ei aquiu qu'èm tota setmana a lutar, escambiar, e tanben hestejar.
-Quan se formèc? A on? Per qué?
Lo grop que s'ei format en març de 2009 a Pau. Qu'ei en seguir d'un concèrt de Varlin, Generation Spasfon et De la Cruz per davant la Tor qui s'acabè dab l'intervencion violenta de la policia qu'avem decidit de crear un grop, com ua responsa a d'aquera ataca. Atau qu'i poderè parlar d'aqueth quartier e de la nosta luta de cada dia, aquí en Occitania.
-Qui compause eth vòste grop?
Que i a 4 gaujós gojats en lo grop: Clément e Bastien a la guitarra, Guigui a la guitarra baisha, e jo entà la canta. Pas nada bateria puish a qu'utilizam ua caisha de ritmes.
-Quin estil musicau practicatz?
Ben, vam díser que hèm de punk. Vedi pas çò que poish adobar. Qu'ei tot simplament l'estile de musica qu'escotam mei. Per jo tròbi que n'ia pas pro de grops radicaus en Occitania, qui parlan deu país noste. Atau la causida de har de punk e de cantar en òc qu'estó ua evidéncia per nosauts.
-Quines son es influencies que a agut Gojats?
Purmèr que cau díser que tots qu'avem avut d'autes formacions musicaus abans los Gojats. Atau que segueishem la dralha de çò qui s'ei jà hèit a Pau. Mantuns amics a l'entorn de nosauts qu'an format grops deus bons qui ns'an portat quauquarren, que sia monde vienguts deu mitan punk, hard core, oï o quitament hip hop.
-Que represente entà tu Gojats?
L'enveja de crear un grop qui l'estile musicau ei pauc o pas representat en la musica occitana de uei. Que hè hrèita a la joenessa occitana de's bolegar, e se podem ajudar-la au truvèrs de las nostas cançons e deus nostes tèxtes, tant de bon ! Que volem díser a l'Estat francés que ne volem pas mei d'eth.
-Perqué cantes damb era cara amagada per un passamontanhes?
E perqué pas ? Aquò que hè partida de las mea experiéncia musicau. Que portavi la cagola tanben dans mon ancian grop. Que hè mei radicau, e soi pas aquiu per m'amuishar, soi aquiu entà cantar la ràbia mea cap a cèrtes subjèctes de la vita, tanben entà transméter ideas.
-Quin objectiu o quina finalitat a eth grop? Quina ei era ideologia deth grop?
Se parlas deu pretzhèit deu grop, qu'ei de tocar mei possible de pertot, pas sonque en Occitania, mei longtemps que possible segur.
Se parlas d'Occitania, qu'ac gausam afirmar: qu'èm independentistas. Que volem bastir ua Occitania antifascista, anticapitalista. N'ei pas la pena de tornar crear çò que coneishem uei en França. Qu'èm occitans mes qu'èm tanben militants, aquò n'ac cau pas desbrembar.
-De que parlen es vòstes cançons?
Las cançons nostas que parlan segur deu Hedars, d'Occitania, deu combat noste contra las joenessas identitàrias d'Occitania e d'alhors, deu noste combat entaus presoèrs politics qui ua cançon entà Yvan colonna. Tanben contra la politica deu Sarko e d'autas causas.
-En quines lengües cantatz? Francés e occitan peu moment.
-Quin ei eth vòste compromís damb Occitània?
Que soi sòci de Libertat, los autes que son simpatisants. Qu'ensajam d'estar presents a tots los grans eveniments qui pertòcan Occitania: las estivadas de Rodés, Hestiv'òc, las hèstas de Calandreta, las manifestacions entà la lenga ... Per cada concèrt dehòra Occitania que disem d'on vienem e quau ei la nosta luta. La situacion occitana qu'ei mau coneguda e atau qu'ensajam de l'explicar com ac podem har dab la nosta musica.
-Quina ei era tua vision sus eth futur d’Occitània? E dera sua joenessa?
Qu'ei sus la joenessa que's basteish l'aviéner, com ac ditz lo Louis de l'Arcusgi. Atau qu'esperam que's bolegarà per Occitania, de faiçon politica e pas sonque culturau. N'avem pas arren contra las danças e las cantas tradicionaus, que las cau transméter aquò segur. Mes a un moment dat, que's cau tanben demandar çò que volem entau noste pòble! Arrestam de véder lo pais e la lenga denegats per aqueths jacobins, per l'Estat francés. Que cau lutar tot dia, baishar per carrèra e exigir l'oficialitat de la lenga, e lo “víver e dicidir au país”. Qu'ei dab aquera joenessa qu'Occitania serà reconeguda com ac deveré estar despuish ua pausa. París que ns'a mestrejat peu passat, adara la joenessa occitana qu'a de cridar: Hartèra !
-Que en penses tu sus era situacion des nacions sense estat com Irlanda deth nòrd, Occitània, Euskadi...?
Totas que son diferentas istoricament. Ne's pòt pas comparar las situacions basca e occitana. Los camarades bascos, còrses o catalans per exemple qu'an annadas d'avança que sia au nivèu de la lenga o de la luta. Que ns'en devem inspirar mes shens jamèi desbrembar las especificitats nostas. Segur la solidaritat enter tots qu'a de seguir.
Per çò qui pertòca Irlanda deu Nòrd, qu'ei l'exemple qui amuisha que la luta entà la reconeishença deus pòbles n'ei pas aisida. Que i avó hòrt de morts, ne'us cau pas desbrembar en esperar que n'iaurà lo mensh possible a l'aviéner. Ne podem pas qu'estar respectuós d'aqueths òmis e d'aqueras hemnas qui e's sacrifiquèn entau lor país, que sian irlandés, bascos, còrses ...
-Quauquarren mès a díder?
Mercés hèra a vosauts! En esperar qu'un dia auram lo parat de tocar au ras de vòste.
Visca la Vath d'Aran antifascista ! Visca Occitania !
Plan mercés David. Que vage tot fòrça ben.
5/1/10
PERQUE M'AN PAS DIT?
A part deth tèma dera lengua, auem eth tèma deth territòri. Jo aprení çò qu'ère Occitània enes classes de lengua aranesa, ena quau mos introdusiren un shinhalet ena istòria d'Occitània. Occitània abans ère un parçan.... sense desbrembar jamès er abans. "E ara ja non se parle er occitan?" - Non, sonque se parle ena Val d'Aran, e en sud de França podem trapar encara bèth vielh, mès.... Occitània, non sonque ei passat, Occitània serà futur mentre i age gent que s'en preocupe. Enes classes d'istòria tostemp m¡an explicat causes exatranhes qu'a jo non m'interessauen. M'explicauen causes sus un tal rei d'espanha de hè fòrça temps, mès jamès m'expliquèren çò qu'ère Occitània. Ara darrèrament, me heren un repas general sus es partits politics, dempús dera dictadura de Franco, en Catalonha e Espanha, òc fòrça interessant, mès jamès m'an explicat quini son es partits e moviments, es manifestacions e protèstes que i a agut en Occitània ath long dera istòria e ena actualitat. M'an tanben explicat era dictadura de Franco, de Hitler, de Mussolini, mès jamès m'an explicat çò qu'an hèth es francesi en çò des occitans, e vos asseguri que encara non ac sabi ara.
Qu'ei atau, ei era pura realitat, non m'imagini arren, tot açò ac è viscut jo. Cau díder tanben qu'en frança tot açò ac an fòrça mès complicat pr'amor qu'aquiu, les amaguen enquia era lengua.
Dempús d'auer-vos fotut eth ròlho vos dèishi pensant un shinhalet açò qu'è escrit.
4/1/10
LIBERTAT! - ESQUÈRRA REVOLUCIONÀRIA D'OCCITÀNIA
MORIR, QU'ES AQUÒ?
21/5/09
INICIATIVA INTERNACIONALISTA TÀ EURÒPA
19/5/09
MANIFESTACION EN CARCASSONA
24/4/09
10/2/09
VISCA ERA DEMOCRÀCIA!
22/1/09
FANFARE DES GOULAMAS- LOS DIABLES DE LA GARRIGA
www.goulamas-k.com
3/12/08
RADIO ENA VAL D'ARAN
21/11/08
GAROÑA NO, GRÀCIES
16/11/08
TORNEM-I
15/10/08
MONUMENT EN AUMENATGE ARA LENGUA E CULTURA ARANESA
29/8/08
LO BLOGUITGE. QU'EI AQUERÒ??
- Conselh amistós de lectura
- De causas e d'autras
- Fotografias e mei ...
- Ieu Maitot
- La cabra e lo lop
- Lo blòg deu Joan
- Ma vida amb ieu
- Marçau Peyrouny
- Mescladís e còps de gula
- Lo blòg MXL87
- Sens títol
- TÈRRAS D'ÒC
- Un jorn t'i tornaràs far!
- eth gat-esquirò
- lo parpalhon vagamond
- lo blòg de Faidit
- Paraulas Perdudas
- LO PAÍS
7/8/08
ARAN PER SA LENGUA
23/5/08
NON ATH TRANSVASSAMENT!
4/5/08
OGM
DIA INTERNACIONAU DES TREBALHADORS
Eth passat dia 1 de mai siguec eth dia internacionau des trebalhadors, i aueren fòrça manifestacions per tot eth mon. En estat espanhòu toti es sindicats(cnt, ugt, ccoo...), convoquèren manifestacions aguest dia, entà reclamar es drets des trebalhadors.
CNT (espanha)
CNT ( frança)
UGT
CCOO
20/4/08
ERA TORNERIA
Adiu a toti, ací vos deisham ua petita explicaion sus lo que ei era torneira e que se n'a hèt ara.
-Que ei era Torneria?
-A on ei era torneria?
Eth libre cinquè siguec aprovat peth Parlament de Catalonha eth mes de mai de 2006. Alavetz perderem un des drets mès antics deth nòste pòble. Quauquarres mos aurie d’explicar perque?


text:
Era natura (includida era umana) pòt contribusir ath malur, com ac demòstren es darrèri aiguats deth riu Garona (des quaus non auem de regretar, per fortuna, cap danh personau); mès tanben pòt regalar-mos era beresa paradisiaca e exuberanta, de rius e ribères, de montanhes e vilatges, tan caracteristica deth país. Ath delà, contra era adversitat vescuda, refortim era ajuda mutuau e eth suenh compartit, en comunautat e reciprocitat de toti es que i prenen part (vesins, pompièrs, servicis medicaus, fòrces de seguretat, operaris publics e privats, eca.) entà restablir es condicions en qué desvolopam era vida vidanta. Nòste arriu Garona, que ja vedíem creishut hè quauques setmanes, a mercat era istòria dera Val, a on eth trabalh auançat des prumèri dies aurà de seguir eth camin dera reactivacion integrau per miei des plans d’inversion de besonh, deth supòrt institucionau, dera resolucion e eth pagament agils des pèrtes. Aguesta ei ara era prioritat. Mès tanben serà inevitable un nau debat collectiu sus eth modèl territoriau que volem, entre era desregulacion irresponsabla e er intervencionisme descontextualizat der abitat uman. Eth Plan director urbanistic, victima dera utilizacion politica, sajaue de “planificar aguest risc” a trauèrs deth Parc Territoriau deth riu Garona, coma diderie era ambientològa aranesa Mireia Boya d’acòrd damb era sua analisi recenta. Ei un des esturments qu’auie de servir entà “endreçar era dinamica fluviau e establir es mesures preventives efectives”, segontes eth Collègi d’Ambientològs de Catalonha, restacades, higem, damb era proteccion des airaus urbans, dera activitat economica ar entorn deth riu e, en generau, d’aguest beròi paisatge que mos definís coma destinacion toristica e coma pòble amassat, prèst tara melhora.
(DIARI SEGRE, 29 de junh de 2013)