text:
Tokelau
Lo territòri de Tokelau o Toquelau (en toquelauenc e en anglés Tokelau) son tres atòls polinesians que dependon de Nòva Zelanda.
Geografia[modificar | modificar la font]
Las illas Toquelau son dins l'ocean pacific, a mièg camin entre Hawaii e Nòva Zelanda. Los tres atòls que compausan Tokelau son:
Un quatren atòl es jos administracion americana.
Istòria[modificar | modificar la font]
Las rèstas arqueologicas mòstran una preséncia umana dempuèi gaireben 10000 ans. Toquelau foguèt demèst las primièras illas pobladas de Polinesians, amb lor dieu tradicional Tui Tokelau.
Lo primièr contacte amb los europèus data de 1765, que l'amiral anglés John Byron (lo grand del poèta) "descobriguèt" Atafu que sonèt "illa del Duc d'York". En junh de 1791, lo capitani anglés Edward Edwards tornèt a Atafu, que trobèt sens abitat permanent, puèi "descobriguèt" Nukunonu, que sonèt "illa del Duc de Clarence".
Lo tresen atòl, Fakaofo, lo "descobriguèron" los americans en 1835, e lo sonèron "illa de D'Wolf". En 1841, lo nomenèron "illa Bowditch".
A partir de 1845 arribèron los missionaris, catolics e protestants, qu'evangelizèron las illas.
Pasmens en 1863 de caçaires d'esclaus venduts de Peró prenguèron e deportèron 47% de la populacion (censat totes los òmes). Las illas deguèron èsser repobladas per immigrants venguts de Polinesia mas tanben d'Euròpa.
En 1877, l'administracion coloniala britanica de Fiji prenguèt oficialament possession de las illas. En 1916, foguèron annexadas a la colonia de Gilbert e Ellice. En 1925, foguèron transferadas a las Samoa, d'aquel temps colonia de Nòva Zelanda. En 1948, Nòva Zelanda ne faguèt un territòri a despart, sonat primièr "Illas Toquelau" puèi, mai recentament, "Toquelau" per sotalinhar la revindicacion sus l'illa Swains (administrada pels Estats Units).
Dempuèi 1992, lo govèrn de Nòva Zelanda ensaja de descolonizar Toquelau per dire de se conformar a la demanda de las Nacions Unidas. Pasmens los dos referèndums tenguts en 2006 e 2007 capitèron mal a cambiar l'estatut que manquèron cada còp los dos tèrç de majoritat necites.
En 2005, las illas foguèron devastadas pel ciclòn Percy, que los vilatges demorèron de temps amb 1 m d'aiga de mar. La pujada del nivèl de las mars es una risca de las grandas per l'avenidor de las illas.


c: text/html

text:
Greenwich Village
Greenwich Village, o simplament The Village coma l'apelan la màger part dels nòvayorkeses, es un quartièr de Nòva York, mai que mai residencial, situat dins lo sud oèst del borough de Manhattan.
Localizacion[modificar | modificar la font]
The Village es enrodat per Broadway a l'èst, lo fluvi Hudson a l'oèst, Houston Street al sud, e la carrièra 14 al nòrd. Los quartièrs qu'o enrodan son East Village a l'èst, SoHo al sud, e Chelsea al nòrd. East Village, qu'èra autrescòps conegut jol nom de Bowery o Lower East Side, es de còps que i a mencionat coma fasent partit de Greenwich Village. Es pasmens considerat coma un quartièr vesin. Los noms dels luòcs a Nòva York càmbian, a causa de l'influéncia dels promotors imobilièrs, de las autoritats localas, o tot simplament per que lo nom agrada pas pus als abitants.
Plan de la vila[modificar | modificar la font]
Greenwich Village èra autrescòps un vilatge rural pichon abans d'èsser inclús dins Nòva York. Per aquò, la disposicion de sas carrièras es diferenta de la màger part del plan cadastral en forma de grasilha de Manhattan (establit d'après lo Commissioners' Plan de 1811). Greenwich Village foguèt autorizat a manténer lo modèl del sieu traçat de carrièras quand lo plan foguèt mes en aplicacion, çò qu'a per efièch una disposicion que trenca amb l'estructura ordenada d'autras parts de la vila. Mantuna carrièras son estrechas e presentan de viradas en luòc dels caireforcs d'angles dreches. En mai, las carrièras del Vilatge pòrtan de noms puslèu que de numèros.
Greenwich Village acuèlh lo campús principal de l'Universitat de Nòva York.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
blau
Somari
- 1 Occitan
- 2 Alemand
- 3 Catalan
- 4 Frison
Occitan
Etimologia
- (Adjectiu, Nom) De l’ancian alemand naut blao (« blau »). Es etimologicament ligat a « blanc » e « blond ».
- Lo mot es eissit de l’indo-europèu comun *bhleg- (« brilhar », que lo *bh a de còps evoluat en f e es a l’origina de mots coma « fólzer » (del latin fulgur) o « flama » (del latin flamma - de flag-ma).[1]
Adjectiu
blau masculin (femenin: blava)
- De la color del cèl en plen jorn quand es desgatjat, e que correspond a una longor d’onda d’aperaqui 470 nm.
- Lo cèl es blau, mas pòt virar al roge quand ven lo ser.
- De la color que cèrtas sangfoison o cèrtas contusions fan prendre a la pèl.
- Quand la sang li pòrta al cap, se fa tot blau.
- L’endrech de la contusion es encara blau.
- (Per metonimia) Pauc cuèch, en parlant de carn.
- Se m’a servit un estèc blau.
- Vivament suspres de quicòm.
- N'èri complètament blau.
- Nòble (dins la locucion aver la sang blava).
- Tot lo monde pòt pas aver de sang blava.
Sinonims
Color (1) :
Leugièrament cuèch (2) :
Mots aparentats
Derivats
Reviradas
Color (1) :
Leugièrament cuèch (2) :
Iponimes
Color (1) :
Nom comun
blau masculin
- Color blava (vejatz l’adjectiu).
- Dins aquesta òbra, a utilizat un blau dels mai agradables.
- Aquesta dròlla a los uèlhs d’un blau fòrt pregond.
- Blau clar o blau escur.
- Ténher de blau.
-
- (Per metonimia) Famille de formatges que la pasta conten de campairòls formant de venas de color blava.
- Lo blau sembla al ròcafòrt.
- Persona vestida d'un unifòrm blau, vestida de blau.
- Equipa nacionala de fotbòl francesa.
- Anatz los Blaus !
- Equipa nacionala de fotbòl francesa.
- Persona sens experiéncia, novici.
- Als ancians lor agrada picanhar los blaus.
- (Militar) (Familiar) Jove soldat sens experiéncia.
- Aqueste soldat èra un vertadièr blau.
- (Per metonimia) Equimòsi, resultat d’un tust sus una region del còs uman, condusent a l’aparicion d’una color blavenca.
- Es tombat, e ara a un blau.
Sinonims
Novici (4) :
Soldat sens experiéncia (4.1) :
Reviradas
Color (1) :
Soldat sens experiéncia (4.1.) :
- neerlandés : groentje (nl) neutre ; blauwe plek (nl) femenin
- chèc : bažant (cs) masculin
- anglés : rookie (en)
- francés : bleu (fr)
Equimòsi (6) :
Iperonims
Color (1) :
Iponimes
Formatge (2) :
Prononciacion
Paronimes
Vejatz tanben
Alemand
Adjectiu
blau
- Blau.
Prononciacion
Catalan
Etimologia
- Veire #oc.
Adjectiu
blau
- Blau.
Frison
Etimologia
- → Etimologia de completar. (Ajustar)
Adjectiu
blau
- Blau.


text:
Arès
Dins la mitologia grèga, Arès (en grèc ancian: Apnς) es un dels enfants de Zèus e d'Èra e lo dieu de la guèrra,. Los romans l'identifican coma Mart.
Son origina es pas ellèna, mas ven de la region salvatja de Tràcia. Los grècs avián ja d'autres dieus guerrièrs, coma Atena, mas Arès es diferent: es capriciós, brutal e sanguinari. Atal pels grècs, que veneravan l'equilibri e l'intelligéncia li donèron pas gaire d'importància. Dins totes los combats que fa amb Atena, o quitament amb los mortals com Eracles o Diomèdes, es totjorn en fracàs. Aquò mòstra cossí los grècs preferissián una combinason de fòrça e d'intelligéncia fàcia a la fòrça bruta d'Arès.
Dins sos amors, al contrari, aguèt un grand succès. S'aparièt amb de divessas (coma Afrodita), de ninfas (Armonia) e de mortalas (coma Aglaura) e aguèt fòrça enfants. Los mai celèbres son Èros, Deimos, Antèros e las Amazonas.
Es abitualament representat montat sus un carri de guèrra. Pòrta l'Èlme d'aur, l'escut, es cobèrt d'una armadura de bronze e son braç es poderós e intrencable. D'abituda es acompanhat de Deimos (La terror), Fòbos (la panica) e Erida (la discòrdia).


text:
Armanhac
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Aquesta pagina d'omonimia repertòria los diferents subjèctes e articles del nom identic.
- L’armanhac es un aigardent occitan
- Armanhac es una anciana província al còr de Gasconha.
- Armanhac es lo nom d'una celèbra e poderosa familha nòbla d'ascendéncia gascona : l'Ostal d'Armanhac
- Los Armanhacs èra un partit pendent la guèrra civila entre Armanhacs e Borguinhons
- L'Armanhac es lo nom d'un avion (SE 2010) construch per la SNCASE en 1949.


text: En aquela meteissa epòca Maeterlinck estúdia a Ruysbroeck la Admirable, un mistic flamenc del sègle XIV del que tradusiguèt lo 1891, "Ornement des noces spirituelles", lo que lo portèt a descobrir las riquesas intuitivas del mond germanic fòrça aluenhadas del racionalisme predominant en la literatura francesa. Amb aquel esperit, e notablament influit per Novalis, dintrèt en contacte amb lo romantisme de Jena (Alemanha1787-1831), a l'entorn de August e Friedrich Schlegel e de la revista "la Atthenäum", precursor, en linha dirècta, del simbolisme. En las òbras que Maeterlinck publiquèt entre 1889 e 1896, se rebat aquela influéncia germànica. Lo 1920 foguèt escuelhut membre de l'Académie royale de langue et de littérature françaises de Belgique e al meteis an escriu "Monna Vanna," òbra teatrala qu'interpretarà Georgette Leblanc, actritz a quala coneguèt l'an 1895 e que serà la siá companha fins al 1919, an que contracta matrimòni amb la jove Renée Dahon.


text:
Unicode, qu'es aquò?
Unicode provedís un nombre unic per cada caractèr,
pauc impòrta la plata-forma,
pauc impòrta lo programa,
pauc impòrta la lenga.
Fondamentalament, los ordinators an de far qu'ambe los nombres.
Emmagazínan las letras e autres caractèrs jos la forma de nombres.
Denant l'invencion d'Unicode, i aguèt de centanas de sistèmas de codificacion de
caractèrs per assignar aquestes nombres.
Minga d'ell podiá conténer pro de caractèrs:
per exemple, res que l'Union Europenca a besonh de mantun
sistèmas de codificacion per cobrir totas las siás lengas d'usatge.
Res que per una soleta lenga coma l'occitan, nat sistèma de codificacion
cobrava pas totas las letras, los signes de ponctuacion e los
simbòls tecnics d'usatge corrent.
Aquestes sistèmas de codificacion son fòrça sovent
en contradiccion entre ells.
Atal, dos sistèmas pòdon utilizar un nombre parier per dos caractèrs diferents
o utilizar de nombres diferents per lo meteis caractèr.
Los ordinators, e mai especialament los servidors,
dèvon suportar mantun sistèmas de codificacion de caractèrs,
adonc quora las donadas van passar d'una codificacion
o d'una platafòma a una autra,
aquellas donadas córron totjorn un risc de corrompement.
Unicode càmbia tot aquò!
Unicode provedís un nombre unic per cada caractèr,
qual que siá la plata-forma, qual que siá lo logicial
e quala que siá la lenga.
L'estandard Unicode a estat adoptat per de caps de rengueta
de l'informatica coma Apple, HP, IBM, JustSystem, Microsoft,
Oracle, SAP, Sun, Sybase, Unisys e
fòrça autres.
Unicode es requist per de nombrós estandards moderns
coma XML, Java, ECMAScript (JavaScript), LDAP, CORBA 3.0, WML, etc.
e es lo biais oficial per implementar la nòrma ISO/CÉI 10646.
Unicode es utilizat dins de nombrós sistèmas d'expleitament,
dins tots los navigators moderns,
e dins de
nombrós autres produchs. L'aparicion del estandard Unicode,
e la disponibilitat d'espleches que lo van suportar,
son las tendencias tecnologicas las mai significativas
dels logicials moderns.
L'incorporacion d'Unicode dins las aplicacions client-servidor,
las aplicacions multi-nivels e los sitis web permés una
reduccion dels costs en relacion a l'emplec dels sistèmas de codificacion traditionnals.
Unicode rende un solet logicial o un solet siti web capable de mirar
mantunas plata-fòrmas, lengas et país.
Unicode permés a de donadas d'ésser trasportadas sobre diferents sistemas
sensa corrupcion.
A prepaus del Consòrci Unicode
Lo Consòrci Unicode
es una organisacion sensa profiech, fondada per desfolopar, estendre et promòure
l'us de l'estandard Unicode que definís la representacion dels texts
dins los produchs logicials e los estandards moderns.
Los membres del consòrci represéntan una larga gama d'entrepresas
e d'organisacions dins lo domeni dels ordinators e de l'informatica.
Le consòrci es solament finançat
per las cotisacions dels sieus membres.
L'adesion al consòrci Unicode
es duberta a totas las organisacions e
personas que sostégan l'estandard Unicode e desíran
favorizar la siá extension e lo sieu emplec.
Se trobarà mai d'entresenhas dins lo
glossari,
l'introduccion tecnica
e las
ressorças utilas [ligams en Englès].
Occitan translation by Miquèl Botin


text:
Abarrez
Abarrez en breton ( Abbaretz en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Abarrez a situat a unitat|50|km}} al nòrd de Nantas e 80 km al sud de Roazhon ; se tròba sus la rota départementale D2, a unitat|7.5|km {{}} a l'èst de Nozay, e a una desena de quilomètres a l'oèst de La Meilleraye-de-Bretanha.
Las municipalitats limitrophes son Nozay, Puceul, Saffré, Jogat-sus-Erdre, La Meilleraye-de-Bretanha, Issé e Treffieux.
La commune d'Abarrez est située à 50 km au nord de Nantes et 80 km au sud de Rennes ; elle se trouve sur la route départementale D2, à 7,5 km à l'est de Nozay, et à une dizaine de kilomètres à l'ouest de La Meilleraye-de-Bretagne.
Les communes limitrophes sont Nozay, Puceul, Saffré, Joué-sur-Erdre, La Meilleraye-de-Bretagne, Issé et Treffieux.
Istòria[modificar | modificar la font]
Cap a la Sègle VIII, la parròquia d'Abbaretiacum a per senhor l'avesque ludut-meteis e dépendt dels régaires de las avesques de Nantas. Al continuament de las d'invasions normandès e de las guèrras civilas de Bretanha, a Modèl:La s2, Abarrez cessa de lududes aperténer féodalement. Cap al Sègle X, los senhors de Châteaubriant prengan n'efièch possession del territòri de Abarrez : fan dintrar Abarrez en lo apanage #que constituisson per un de los sieus puînés (fils cadet), conegut jol nom de La Bœuf e primièr senhor de Nozay e de Issé. En 1123, malgrat aiçò, lo pòrti Conan confirma al glèisa de Nantas la possession de la glèisa de Abbaretz.
Al mes de junh 1230, Brient La Bœuf, dicha « Lo Vièlh », senhor de Issé, fa don al abbaye cistercienpas La nòstra-Madama de Melleray, per la salvacion de la siá arma, d'una tèrra #que possedís en Abbaretz. Los religioses d'aquel monastèri i bastisson una grange e una capèla, dédiée a santa Marguerite. Cap al meteis temps, Geoffroy de Trent abandona, de lo sieu costat al abbaye de Melleray, los dos tèrces de totas las #dire de la siá tèrra de la bòsc de Abarrez (« decimas tèrra sabuda de foresta de Abbaret »). En 1242, Guégon Lo Gruc e Agathe de Trent, la siá esposa (filha d'Olivier e nièce de Geoffroy de Trent) confirmen aquela donation pieuse. Los paroissiens de Abarrez pròvan de s'opausar a aquela levada de las siás dîmes pels religioses de Melleray. Per las pèças del procès, s'apren que la region trucada Bòsc de Abbaretz i aviá viscut, en 1235, per Daniel e Bernard de Rozé, Guy Lague, Panen Daniel, Guillaume Panen, Riwallon Lo Pòrti, Guillaume Robert, Pierre Constanz, Geffroy Grimaut, Guillaume Raffrey e Judicaël Troynel, totes vassaux de Geoffroy de Trent.
Quand çò diocèse de Nantas a dividit en archidiaconés e doyennés, la parròquia de Abarrez a comprés en lo doyenné de Châteaubriant, membre del archidiaconé de la Mée.
Los fiefs en compausant la distincion de Abarrez apertenián a divèrsas châtellenies :
- la châtellenie de Nozay (fiefs de Fief-Racaud o Fief-Rouzay, la Hardière, la Gueffraye, la Houssaye, la Rouaudière, los Anautits-Camins, Galhard, la Pèira, la Cauçada, la Rabardière, Montbaron, Coulouine, la Guilminière, la Bonnaudière, los Rius, Maffay, la Belaudaye, la Chevrollière, la Pommeraye, la Mollière, la Vennerie, la Placière, la Pourprise, Guillote-Ouairie, la Fouaye, la Forest, Pillet-Morel, Bouzay, Bourdon, Chesne-Trouit, la Chesnaye, la Raimbaudière, la Rabaudière, Rebuffé, Tournel de Hameline, Helland, lo bourg de Abarrez, ...) ;
- La châtellenie de Issé (fiefs de la Minèra, del Houx, de la Trahannière, de la Herminière e de la Torraye, ...) ;
- La châtellenie de Vioreau (fiefs de la Liraye, de Estival e de la Bouchetière, ...) ;
- La baronnie de Derval,
- la abbaye de Melleray (la Grange de Abarrez, las métairies de Santa-Marguerite e de la Féchetaye, la Guichardaye, la Rouaudière, la Herminière...) ;
Lo banc de la mai importanta distincion se tròba dins lo castèl del Riu #qu'aperten a l'origina a la familha Briant (o Brient) e #que passa de contunh a las mans dels senhors de Châteaubriant, de la Ostal de Montmorency, de contunh del prince de Condé.
Vers le Sègle VIII, la paroisse d'Abbaretiacum a pour seigneur l'évêque lui-même et dépendt des régaires des évêques de Nantes. À la suite des invasions normandes et des guerres civiles de Bretagne, aux Modèl:S2, Abarrez cesse de lui appartenir féodalement. Vers le Sègle X, les seigneurs de Châteaubriant prennent en effet possession du territoire d'Abarrez : ils font entrer Abarrez dans l'apanage qu'ils constituent pour un de leurs puînés (fils cadet), connu sous le nom de Le Bœuf et premier seigneur de Nozay et d'Issé. En 1123, cependant, le duc Conan confirme à l'église de Nantes la possession de l'église d'Abbaretz.
Au mois de juin 1230, Brient Le Bœuf, dit « Le Vieux », seigneur d'Issé, fait don à l'abbaye cistercienne Notre-Dame de Melleray, pour le salut de son âme, d'une terre qu'il possède en Abbaretz. Les religieux de ce monastère y construisent une grange et une chapelle, dédiée à sainte Marguerite. Vers le même temps, Geoffroy de Trent abandonne, de son côté à l'abbaye de Melleray, les deux tiers de toutes les dîmes de sa terre de la forêt d'Abarrez (« decimas terre sue de foresta de Abbaret »). En 1242, Guégon Le Gruc et Agathe de Trent, son épouse (fille d'Olivier et nièce de Geoffroy de Trent) confirment cette donation pieuse. Les paroissiens d'Abarrez essayent de s'opposer à cette levée de leurs dîmes par les religieux de Melleray. Par les pièces du procès, on apprend que la région appelée Forêt d'Abbaretz était habitée, en 1235, par Daniel et Bernard de Rozé, Guy Lague, Robin Daniel, Guillaume Robin, Riwallon Le Duc, Guillaume Robert, Pierre Constanz, Geffroy Grimaut, Guillaume Raffrey et Judicaël Troynel, tous vassaux de Geoffroy de Trent.
Lorsque le diocèse de Nantes est divisé en archidiaconés et doyennés, la paroisse d'Abarrez est comprise dans le doyenné de Châteaubriant, membre de l'archidiaconé de la Mée.
Les fiefs composant la seigneurie d'Abarrez appartenaient à plusieurs châtellenies :
- la châtellenie de Nozay (fiefs de Fief-Racaud ou Fief-Rouzay, la Hardière, la Gueffraye, la Houssaye, la Rouaudière, les Hauts-Chemins, Galhard, la Pierre, la Chaussée, la Rabardière, Montbaron, Coulouine, la Guilminière, la Bonnaudière, les Rivières, Maffay, la Belaudaye, la Chevrollière, la Pommeraye, la Mollière, la Vennerie, la Placière, la Pourprise, Guillote-Ouairie, la Fouaye, la Forest, Pillet-Morel, Bouzay, Bourdon, Chesne-Trouit, la Chesnaye, la Raimbaudière, la Rabaudière, Rebuffé, Tournel de Hameline, Helland, le bourg d'Abarrez, ...) ;
- la châtellenie d'Issé (fiefs de la Minière, du Houx, de la Trahannière, de la Herminière et de la Torraye, ...) ;
- la châtellenie de Vioreau (fiefs de la Liraye, d'Estival et de la Bouchetière, ...) ;
- la baronnie de Derval,
- l'abbaye de Melleray (la Grange d'Abarrez, les métairies de Sainte-Marguerite et de la Féchetaye, la Guichardaye, la Rouaudière, la Herminière...) ;
Le siège de la plus importante seigneurie se trouve au château de La Rivière qui appartient à l'origine à la famille Briant (ou Brient) et qui passe ensuite aux mains des seigneurs de Châteaubriant, de la Maison de Montmorency, puis du prince de Condé.


text:
Chevaigné-du-Maine
Chevaigné-du-Maine es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1919, Chevaigné ven Chevaigné-de detlo-Maine[3].
En 1919, Chevaigné devient Chevaigné-du-Maine[4].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ {{{Títol}}}
- ↑ Géoportail (IGN), couche « Limites Administratives » activée
- ↑ Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « {{{titre}}} », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 20 de junh 2010
- ↑ Font : Des villages de Cassini aux communes d'aujourd'hui, « Notice communale - Chevaigné-du-Maine », {{{annada}}}, Escòla des las Hautas Estudis en Sciéncias Socialas (EHESS). Consultat lo 20 juin 2010


text:
Ébersviller
Ébersviller es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat se situa en lo luòc inscrich de la vallée de la Canner[1]. A constituit del vilatge de Ébersviller, de l'ensems Férange, Ising, Labruck e de l'ancian molin de la Kreschmuhle.
La commune se situe dans le site inscrit de la vallée de la Canner[2]. Elle est constituée du village d’Ébersviller, de l’ensemble Férange, Ising, Labruck et de l’ancien moulin de la Kreschmuhle.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo vilatge a citat l'an 960 jol nom de Everonisvilla en significant la localité de Eber o de Eburo e pas Eber lo senglar coma supausat pels héraldistes modèrns #qu'an escuelhut lo blason communal.
Ébersviller A sustot #èsser possession de desparièras abbayes coma aquelas de Villers-Bettnach, Rettel o Bouzonville e quitament aquela de Sant-Pierre de Mètz #que #escambiar los sieus bens a Ébersviller amb bens a Arriance al benefici de Faust de Stromberg.
Progressivament las causas se son complicadas : dels bourgeois messins en venent de proprietaris, lo pòrti de Lorraine en essent anautit justicier e en confiant un fief a la familha von Blumenau a Modèl:La s-. La familha de Eltz de Freistroff se #implantar alavetz pichon a pichon dirèctament o per l'intermediari de la distincion de Castèl-Roge al cors de la Modèl:S- e en 1660, lo baron de Koenigsfeld, autre senhor de Freistroff, i aviá tanben bens a Ébersviller. En 1708, l'anautita justícia èra lorraine, lo fonzièr i aviá partejat entre los barons de Eltz, de Metternich e de Zandt del temps que los #dire èran als chartreux de Rettel.
La parròquia existissiá ja en 1221 e lo drech de collation i aviá atribuit al abbaye de Wadgassen. A la Revolucion, lo curé Klein refusa lo serment constitucional e #emigrar ; i aguèt remplaçat pel curé Henry, fervent republican, #que signava los sieus actes de naissença « oficiar public » e #venir cònsol de Ébersviller en 1793 ; acusat pel continuament de conspiracion, i aguèt condemnat a mòrt e guillotiné a París. Cal reténer tanben lo curé Dominique Pendent (1851-1875) #que i aguèt lo pesat prètzfach d'assegurar lo seguit del projècte de bastiment d'una notícia la glèisa jos tres cònsols successius #qu'almens dos n'avián opausat a aquel bastiment aital coma a aquela d'una escòla per las filhas.
La glèisa actuala data de 1879 e #remplaçar un bastiment de 1736. Lo projècte #trobar fòrça dificultats per èsser meses en marcha e pel continuament la realizacion se #revelar désastreuse a causa de multiplas malfaçons en entrenant d'accions judicialas contra l'entrepreneire e contra lo architecte. Aquel #èsser lo nòu curé, lo abbé Kremer, #qu'amb un nòu cònsol #portar a plan l'ambiciós rèpte. Las grandas orgues datan de 1896 e son la œuvre de la manufacture Dalstein-Haerpfer de Boulay, es un instrument excepcional de 25 jòcs.
A Modèl:La s-, lo ban cobrissiá 1 407 ectaras #que 622 de tèrras labourables, 634 de bòsques e 3,4 de vinhas. Cossí en fòrça comunas, un remembrement de las tèrras i n'aguèt efectuat après la guèrra de Trenta Ans l'an 1691.
Manca tanben remembrar l'impacte de la linha Maginot sus la municipalitat de Ébersviller amb divèrsas implantacions coma l'intrada del Michelberg, l'abric Bilmette, los casemates del Hubnerbusch, la casemate de Ising e l'abric del bòsc de Férange sens desbrembar lo camp installat a Férange.
Le village est cité en 960 sous le nom d’Everonisvilla signifiant la localité d’Eber ou d’Eburo et non Eber le sanglier comme supposé par les héraldistes modernes qui ont choisi le blason communal.
Ébersviller a surtout été possession de différentes abbayes comme celles de Villers-Bettnach, Rettel ou Bouzonville et même celle de Saint-Pierre de Metz qui échangea ses biens à Ébersviller avec des biens à Arriance au bénéfice de Faust de Stromberg.
Progressivement les choses se sont compliquées : des bourgeois messins devenant propriétaires, le duc de Lorraine étant haut justicier et confiant un fief à la famille von Blumenau au Modèl:S-. La famille d’Eltz de Freistroff s’implanta alors petit à petit directement ou par l’intermédiaire de la seigneurie de Château-Rouge au cours du Modèl:S- et en 1660, le baron de Koenigsfeld, autre seigneur de Freistroff, avait aussi des biens à Ébersviller. En 1708, la haute justice était lorraine, le foncier était partagé entre les barons d’Eltz, de Metternich et de Zandt alors que les dîmes étaient aux chartreux de Rettel.
La paroisse existait déjà en 1221 et le droit de collation était attribué à l’abbaye de Wadgassen. À la Révolution, le curé Klein refusa le serment constitutionnel et émigra ; il fut remplacé par le curé Henry, fervent républicain, qui signait ses actes de naissance « officier public » et devint maire d’Ébersviller en 1793 ; accusé par la suite de conspiration, il fut condamné à mort et guillotiné à Paris. Il faut retenir aussi le curé Dominique Durant (1851-1875) qui eut la lourde tâche d’assurer le suivi du projet de construction d’une nouvelle l’église sous trois maires successifs dont au moins deux étaient opposés à cette construction ainsi qu’à celle d’une école pour les filles.
L’église actuelle date de 1879 et remplaça une construction de 1736. Le projet rencontra beaucoup de difficultés pour être mis en place et par la suite la réalisation se révéla désastreuse à cause de multiples malfaçons entraînant des actions judiciaires contre l’entrepreneur et contre l’architecte. Ce fut le nouveau curé, l’abbé Kremer, qui avec un nouveau maire mena à bien l’ambitieux défi. Les grandes orgues datent de 1896 et sont l’œuvre de la manufacture Dalstein-Haerpfer de Boulay, c’est un instrument exceptionnel de 25 jeux.
Au Modèl:S-, le ban couvrait 1 407 hectares dont 622 de terres labourables, 634 de forêts et 3,4 de vignes. Comme dans beaucoup de communes, un remembrement des terres fut effectué après la guerre de Trente Ans en 1691.
Il faut aussi rappeler l’impact de la ligne Maginot sur la commune d’Ébersviller avec diverses implantations comme l’entrée du Michelberg, l’abri Bilmette, les casemates du Hubnerbusch, la casemate d’Ising et l’abri du bois de Férange sans oublier le camp installé à Férange.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ http://www.lorraine.ecologie.gouv.fr/liens_carmen/paysage/sitei/Se57331a.pdf
- ↑ http://www.lorraine.ecologie.gouv.fr/Liens_CARMEN/Paysage/SITEI/SI57331A.PDF


text:
Huns Blancs
Lei Huns Blancs fuguèron un pòble nomada que formèt una confederacion en Asia Centrala a la fin dau periòde antic. Conquistèron Sogdiana en 479, una partida dau nòrd de la China modèrna en 493 e, après una tièra de guèrras, destruguèron l'Empèri Gupta e conquistèron una partida de l'Índia septentrionala e centrala. Impausèron tanben lo pagament d'un tribút important ai Sassanidas. Lo declin acomencèt au sègle VI ambé la pèrda d'Índia e, finalament, la destruccion de l'Empèri dei Huns Blancs per una coalicion formada dei Sassanidas e dei Tujues.


text:
Streptococcus
Los Streptococcus son un genre de bactèris Gram positivas, esfericas pertenecientes al fil Firmicutes e al grop de las bactèris acidas lacticas. Aquestas bactèris creishen en de cadenas o parelhs, a on cada division cellular arriba al cors d'un ais. D'ailà que lo sieu nom, del Grèc streptos, significa que se dobla retuerce amb facilidad, coma una cadena. En contrast, los Gram positius estafilococs, que se dividisson en usant de divèrses aisses, forman d'agropacions raimosas de cellulas. Los estreptococs son oxidassa– e catalassa–negatius.
Las espècias d'estreptococus que produsisson de malautiás son:
- Estreptococs Del grop A: Streptococcus pyogenes produsisson amigdalitis e impetig.
- Estreptococs Del grop B: Streptococcus agalactiae produsisson meningitis en neonatos e de parrabastatges de l'embarassi en la femna.
- Neumococ: Streptococcus pneumoniae Es la principala causa de neumonía aquerida en la comunitat.
- Streptococcus viridans Es una causa importanta d'endocarditis e d'abscesas dentalas.
- Streptococcus mutans Causa importanta de caries dentala. Aperten al grop d'estreptococs viridans.


text:
Compartir tu Busqueda
Videos Relacionados
Florencia Bertotti-Niní [Que sensacion]-CANCION COMPLETO
Zhang, el chino de 3 años que ha revolucionado un programa de talentos
Apertura de Niní
Tu y Yo - Landa La Sensación de La Salsa Urbana [Canción Oficial]
Nyno Ft. Scorpion - Mi Mundo Es Asi (+ Letra )
Vas a ver que sensación - Niní
Escucha y Descarga la mejor Musica de Musica De Nini Que Sensacion mp3 Gratis en Linea, Musica Musica De Nini Que Sensacion MP3 Online Free
Download Musica De Nini Que Sensacion xd, atau dengar mp3 Musica De Nini Que Sensacion online sebelum download mp3 tersebut. (Musica De Nini Que Sensacion.mp3) Musica De Nini Que Sensacion download, Musica De Nini Que Sensacion mp3 percuma, carian Musica De Nini Que Sensacion mp3 download, Musica De Nini Que Sensacion music download, free mp3 Musica De Nini Que Sensacion.


text:
Tempera
La tempera (tempera all'uovo) es la principala tecnica de pintura d'art utilizada de memòria perduda, en particular en Egipte, e pels pintres d'icònas bizantinas, e finalament en Euròpa pendent l'Edat Mejana. Es un procediment de pintura utilizant lo rosset coma medium per ligar los pigments. S'utiliza sus de gèis o sus de panèls de fusta cobèrts de jaces nombrós de « levkas » (rebatedís blanc compausat de blanc de Meudon, de Tròias o d'Espanha mesclat amb de pega). De còp que i a d'autras substàncias coma la lach, lo mèl o de gomas vegetalas s'utilizèron tanben coma medium.
Quand la pintura a l'òli foguèt inventada vèrs la fin de l'Edat Mejana, la tempera continuèt encara de s'utilizar durant un certan temps coma sosjaç cobèrt per un vernís d'òli translucid o transparent.
Aquela tecnica transitòria mixta foguèt seguida per una tecnica de pintura a l'òli pur, que remplacèt gaireben totalament la tempera al sègle XVI.
Le tèrme de tempera s'emplega tanben uèi per de fabricants per designar la pintura ordinària utilizada per las afichas e qu'es una forma a bon mercat de goacha (pintura a l'aiga opaca) qu'a pas res de veire amb la vertadièra tempera a l'uòu.


text:
Agent immobiliari
L'agent immobiliari (tanben agent d'afars o mèstre d'afars) es l'intervenent que òbra coma intermediari / acordaire entre vendeires e crompaires d'un ben immobiliari. Lo tèrme s'utiliza mai que mai per designar lo detentor d'una carta professionala e/o lo proprietari de l'agéncia immobiliària, per oposicion amb los negociadors immobiliaris, siá emplegats de l'agent, siá agents comercials.
Lo tèrme se pòt referir tanben a l'intermediari entre proprietaris e logataris d'un ben immobiliari, o administrator de ben. Se sovent s'agís del meteis professional, se pòt distinguir entre l'agent immobiliari, que son ròtle es de:
- trobar un logatari
- eventualament, redigir un contracte d'arrendament
E l'administrator de ben (tanben regidor o mèstre d'afars), que son ròtle es de:
- trobar un logatari
- eventualament, redigir un contracte d'arrendament
- establir l'estat dels luòcs
- collectar los loguièrs / la renda
- seguir las òbras per lo proprietari, se mainar del manteniment del ben, verificar las obligacions contractualas e legalas tant del logatari coma del proprietari
- revisar la renda
- donar comjat als logataris
Lo ròtle de l'agent immobiliari als Estats Units[modificar | modificar la font]
Lo marge d'acccion de l'agent immobiliari varia segon los estats, mas son ròtle es mai que mai establit per la relacion dicha en Common Law d'agency. La relacion d'agency determina precisament los devers e obligacions del mandatari (en anglés: agent) envèrs son mandant (en anglés: principal). Aqueles devers an lo nom generic de fiduciary duty o pus simplament fiduciary. Es lo nivèl mai naut de suènh en drech anglosaxon.
Per tal de defugir conflicte d'interès, nocion clau del drech anglosaxon, dins la màger part dels Estats, un agent pòt pas representar a l'encòp lo vendeire e lo crompaire. S'interven, çaquelà, deu informar las doas partidas que representarà, al sens juridic, pas cap d'elas. Se limitarà a la mesa en relacion de las doas partidas.
Comparason entre lo ròtle de l'agent immobiliari en França e als Estats Units[modificar | modificar la font]
Per comparason, en França, la nocion de conflicte d'interès es encara lonh de se far sentir dins la legislacion, emai la profession immobiliària comencèsse de ne percebre la portada, notadament al contacte de la practica estrangièra . La legislacion, coma o rapèlan de decisions recentas de jurisprudéncia, espèra de l'agent immobiliari que represente las doas partidas amb neutralitat. Se pòt comprene de las informacions màgers que se devon comunicar al crompaire (seguretat del bastiment, evolucion del vesinatge, còsts del manteniment, etc.), mas qué dire d'informacions coma lo darrièr prètz del vendeire, son eventual besonh urgent d'argent, etc. Lo sistèma american de representacion, e la reconeissença evidenta del conflicte d'interès entre las partidas, permet al crompaire de se far representar per un professional que negocie al melhor del seus interèsses. L'agent immobiliari es pas un simple intermediari, es un professional de la negociacion, e un practician del cada jorn de la legislacion immobiliària. Se la lei americana defend a l'agent immobiliari de se mainar de drech, doncas de redigir de contractes coma en França) es l'adjuvant inevitable de cada venda o locacion als Estats Units.
Lo punt pus evident ont, per ara, la legislacion francesa ten de se raprochar de las abituds anglosaxonas, consistís en los certificats totjorn mai nombroses (amiant, plomb, energia, catastròfas naturalas, gas, metratge, etc.) que devon èsser produchas per la bona informacion del crompaire. Aquela tendéncia correspond a una de las obligacions fiduciàrias als Estats Units, lo dever de "disclosure" d'unas informacions.


text:
Estève de Vinhòlas
Estève de Vinhòlas, mei conegut deu son chafre La Hira (Vinhòlas o Preishac[1], 1390 - Montalban, 11 de gener de 1443) que ho un òmi de guèrra gascon qui pelegè deu costat francés durant la Guèrra de Cent Ans. Que ho companhon d'armas de Joana d'Arc e qu'ensagè de la liberar arron que hosse presa per las òsts borguinhonas. A l'escadença d'aquesta operacion que ho pres peus anglés abans de s'escapar entà perseguir la guèrra.
Que ho nomat sénher de Montmorilhon.
A despart deu son hèit de guèrra e de la soa amistat dab Joana d'Arc e Joan Poton de Sentrailhas qu'ei destacat per la posteritat per duas autas causas : per aver pregat Diu de har per eth çò qu'avore hèit per Diu se hosse estat La Hira e se La Hira e hosse estat Diu, e tanben per'mor d'estar lo Vailet de còr dens lo jòc de cartas francés.


text:
Grafia classica
La grafia classica es lo sistèma d'escritura de l'occitan qu'es lo mai ancian, lo mai tradicional e lo mai utilizat dins l'ensems d'Occitània, uèi lo jorn. La grafia classica, qu'a mai de mila ans, servís de basa a la nòrma classica apareguda en 1935.
Somari
Tèrmes[modificar | modificar la font]
La nocion de grafia classica se distinguís d'autras "grafias" concurrentas que tanben servisson a notar l'occitan, coma la grafia mistralenca, la grafia de l'Escòla dau Pò e la grafia bonaudiana. Las autras grafias reprenon sovent las règlas graficas del francés, mentre que la grafia classica es autonòma e autoctòna.
La grafia classica englòba un ensems de practicas d'escritura que son relativament convergentas dins lo temps. Dins aquela nebulosa dels usatges de la grafia classica, i cal distinguir:
- La grafia istorica, tradicionala e autoctòna de l'occitan, dempuèi los primièrs escriches de la lenga (vèrs l'an Mila) e abans la codificacion de 1935.
- La forma codificada de la grafia, o ortografia, apareguda dempuèi 1935 amb la Gramatica occitana segon los parlars lengadocians de Loís Alibèrt, puèi gerida per l'Institut d'Estudis Occitans (de 1945 enlà) e enfin pel Conselh de la Lenga Occitana (dempuèi 1996-1997).
- Remarca - Aquela ortografia classica es una partida de la nòrma classica (l'autra partida de es la nòrma orala).
- Divèrsas formas non codificadas, o cacografias, distintas de l'ortografia. Las cacografias pòdon venir siá de las errors involontàrias dels usatgièrs (terrenh* en luòc de terren), siá de certanas practicas en rompedura volontària amb l'ortografia (càntan* o cànton* en luòc de cantan), siá de formas ortograficas abandonadas (realizar, passat a realisar* puèi tornarmai a realizar, consí* passat uèi a cossí).
Per designar la grafia classica, s'es prepausat d'autres sinonims, que son mens exactes ça que la:
- Grafia alibertina se referís a l'òbra de codificacion d'Alibèrt, mas la grafia classica existissiá longtemps abans Alibèrt.
- Grafia occitana implica que la grafia classica seriá mai "occitana" que d'autras grafias de l'occitan, pasmens las autras grafias tanben servisson per notar l'occitan e doncas son tanben, en absolut, de "grafias occitanas".
- Grafia normalizada es un tèrme plan inadeqüat, ja que la grafia classica, a costat de l'usança normalizada (l'ortografia), coneis tanben d'usanças non normalizadas (non codificadas). En mai d'aquò, las grafias concurrentas (mistralenca, bonaudiana, de l'Escòla dau Pò) totparièr coneisson d'usanças normalizadas e non normalizadas.
A l'origina, la grafia de l'edat mejana[modificar | modificar la font]
Los primièrs ensages: Onorat e Ros[modificar | modificar la font]
La grafia Perbòsc/ Estieu[modificar | modificar la font]
Antonin Perbòsc e Prospèr Estiu prepausèron de restaurar la grafia trobarenca e comencèron un trabalh d'epuracion de la lenga.
Alibèrt e l'espandiment de la grafia classica[modificar | modificar la font]
Lo lingüista Loís Alibèrt contunhèt lo trabalh de normalizacion que se concretizèt per la publicacion en 1935-1937 de la Gramatica occitana segon los parlars lengadocians. L'Institut d'Estudis Occitans, fondat a Tolosa en 1945 perseguís son òbra aprèp sa mòrt.
Debat e practicas[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- Occitan
- Lingüistica


text:
Puebla
Mostrando resultados 1 a 9 de 9
Frajoce Hamburguesas
6 Oriente No. 1811 S/n, 72377
Puebla, Puebla
Italia No. 2232 2, 72070
Puebla, Puebla
Pizzeria Y Cafeteria Il Forno
3 Sur No. 4312 S/n, 72534
Puebla, Puebla
Diag. Defensores De La Republica No. 785, 72240
Puebla, Puebla
Clemente Hot Pizza
Blvd Valsequillo No. 115 Loc No. 11-d, 72440
Puebla, Puebla
Il Mondo Pizza
Prol. 11 Sur D No. 13, 72456
Puebla, Puebla
Gino´s Pizza Jazz
Blvd Norte No. 2210 Loc No. 5, 72100
Puebla, Puebla
Pizza Hut K.f.c. servicio a domicilio
Juan De Palafox Y Mendoza No. 209 5, 72000
Puebla, Puebla
18 Ote No. 205 No. L, 72000
Puebla, Puebla
Restablecer
Restablecer
Pizzas elaboracion en Culiacan | Pizzas elaboracion en Queretaro | Pizzas elaboracion en Xalapa | Pizzas elaboracion en Leon | Pizzas elaboracion en Hermosillo | Pizzas elaboracion en Uruapan | Pizzas elaboracion en Ahome | Pizzas elaboracion en La Paz | Pizzas elaboracion en Oaxaca | Pizzas elaboracion en Aguascalientes | Pizzas elaboracion en Pachuca | Pizzas elaboracion en Mazatlan | Pizzas elaboracion en Celaya | Pizzas elaboracion en Veracruz | Pizzas elaboracion en Morelia | Pizzas elaboracion en Cabo San Lucas | Pizzas elaboracion en Ensenada | Pizzas elaboracion en San Jose Del Cabo | Pizzas elaboracion en Tehuacan | Pizzas elaboracion en Tepic | Pizzas elaboracion en Puerto Vallarta | Pizzas elaboracion en Cuernavaca | Pizzas elaboracion en Mexicali | Pizzas elaboracion en Boca Del Rio
Pizzas elaboracion en AguascalientesPizzas elaboracion en Aguascalientes | Pizzas elaboracion en Baja California | Pizzas elaboracion en Baja California | Pizzas elaboracion en Baja California Sur | Pizzas elaboracion en Baja California Sur | Pizzas elaboracion en Campeche | Pizzas elaboracion en Campeche | Pizzas elaboracion en Chiapas | Pizzas elaboracion en Chiapas | Pizzas elaboracion en Chihuahua | Pizzas elaboracion en Colima | Pizzas elaboracion en Colima | Pizzas elaboracion en Distrito Federal | Pizzas elaboracion en Distrito Federal | Pizzas elaboracion en Durango | Pizzas elaboracion en Durango | Pizzas elaboracion en Estado De Mexico | Pizzas elaboracion en Guanajuato | Pizzas elaboracion en Guanajuato | Pizzas elaboracion en Guerrero | Pizzas elaboracion en Guerrero | Pizzas elaboracion en Hidalgo | Pizzas elaboracion en Jalisco | Pizzas elaboracion en Jalisco | Pizzas elaboracion en Michoacan | Pizzas elaboracion en Michoacan | Pizzas elaboracion en Morelos | Pizzas elaboracion en Nayarit | Pizzas elaboracion en Nayarit | Pizzas elaboracion en Nuevo Leon | Pizzas elaboracion en Nuevo Leon | Pizzas elaboracion en Oaxaca | Pizzas elaboracion en Oaxaca | Pizzas elaboracion en Puebla | Pizzas elaboracion en Queretaro | Pizzas elaboracion en Queretaro | Pizzas elaboracion en Quintana Roo | Pizzas elaboracion en Quintana Roo | Pizzas elaboracion en San Luis Potosi | Pizzas elaboracion en San Luis Potosi | Pizzas elaboracion en Sinaloa | Pizzas elaboracion en Sonora | Pizzas elaboracion en Tabasco | Pizzas elaboracion en Tabasco | Pizzas elaboracion en Tamaulipas | Pizzas elaboracion en Tamaulipas | Pizzas elaboracion en Veracruz | Pizzas elaboracion en Veracruz | Pizzas elaboracion en Yucatan | Pizzas elaboracion en Yucatan | Pizzas elaboracion en Zacatecas | Pizzas elaboracion en Zacatecas


text:
Crisi economica de 1929
La Crisi economica de 1929 tanben coneguda coma la Granda depression comencèt en 1929 amb la recession economica mondiala màger de l'istòria modèrna, tant en prigondor coma en durada. La manca de planificacion del sistèma capitalista menèt a l'aparicion de crisis ciclicas: a una fasa de pujadas del prèses, beneficis e produccion, ne succedissiá una autra de depression, amb casuda dels prèses e de la produccion, qu'ocasionava lo caumatge forçat. Al cors del sègle XIX aquelas crisis anèron en se succedir, mas la de 1929 foguèt quicòm de mai qu'una frenada del sistèma, l'impacte foguèt tant prigond qu'arribèt a cambiar la situacion economica mondiala, que repausava sus la fisança illimitada dins lo capitalisme liberal.
I a pas un consens sus las causas de la crisa, mas la majoritat dels autors pensan qu' aguèt las siás originas dins la subreproduccion de merças e la fòrta especulacion de capitals que caracterizavan l'economia mondiala après la Primièra Guèrra Mondiala. Comencèt inicialament als Estats Units d'America, a comptar del crac de la borsa de Nòva York lo 24 d'octòbre de 1929 (lo famós "Dijòus Negre") de Wall Street.
A partir dels Estats Units s'estendèt a la rèsta del mond capitalista. La crisi provoquèt un creis mondial del caumatge: catorze milions de personas als Estats Units, sièis milions en Alemanha e tres milions al Reialme Unit. En Austràlia, l'aumentacion del caumatge foguèt quitament mai granda que las dels Estats Units e del Reialme Unit amassa. S'estima que la cinquena part de la populacion britanica viviá jol lindal de pauretat a la mitat del decenni de 1930.
L'eleccion del president Franklin Delano Roosevelt e l'establiment del New Deal en 1932 marquèron la debuta de la fin de la Granda Depression als Estats Units. Pasmens, en Alemanha, la desaparicion del finançament exterior, a la debuta del decenni de 1930, e l'aumentacion de las dificultats economicas, favorizèron l'aparicion del nacional-socialisme e a l'arribada al poder d'Adolf Hitler.
Los signes precursors de la depression[modificar | modificar la font]
A comptar de 1925 l'economia mondiala visquèt dins un ambient d'optimisme, malgrat los problèmas grèus de subreproduccion e d'especulacion .
La subrerproduccion es considerada unanimement coma la causa de la depression que comencèt en 1929. Durant la Primièra Guèrra Mondiala los estats d'Otramar avián desvolopat d'unes sectors industrials determinats amb la tòca de remplaçar las importacions europèas. Acabada la guèrra, la produccion industriala europèa e extraeuropèa s'adicionèron, sens que parallèlament aumentèsse la consomacion; aquel estat de subreproduccion general provòquèt una aumentacion continua dels stocks de produches. En 1925 d'unes produches basics son pas obtenguts en quantitats fòrça superioras las de l'epòca d'abans guèrra; per contra d'unes autres, coma lo petròli, los instruments electrics, la seda artificiala, soslinhan d'indèxes fòrça pus elevats. De las estatisticas se dedusís que l'aumentacion de produccion europèa fins a 1925 manten un ritme regular; per contra a comptar de 1925, amb una Euròpa ja recuperada, s'aumenta la siá produccion dins un contèxte mondial de creissença continua.[1]
En mai de la superproduccion industriala cal apondre las recòltas agricòlas excepcionalas. Los prèses se poguèren manténer mercé als acòrdis internacionals, mas la crisi financièra metèt fina aqueles acòrdis e apareguèron sul mercat subtament los excedents acomolats, çò que menèt a un enfonzament catastrofic dels prèses. Jacques Neré[2] parteja pas aquelas tèsis e documenta que qualques stocks foguèron aumentats, es lo cas del coton, mas que la crisi es puslèu deguda a una sosconsomacion relativa que non pas auna subreproduccion: las siás originas serián mai socialas qu'economicas. En quin cas que siá, siá que la produccion agricòla foguèsse excessiva, siá que la capacitat aquerida foguèsse flaca e la consomacion bassa, los excedents agricòlas se venguèron apondre als excedents de produches industrials.
Malgrat lo defasament entre produccion e vendas las cotizacions de las valors en borsa daissèron pas de pujar mercé a l'inflacion del crèdit. Se repartisson de grands beneficis perque las despensas de produccion s'afrontan mercé a prèstes bancaris; mas èra una situacion artificiala que se podiá pas manténer totjorn.
L'ondada d'especulacion comencèt amb sòls e terrens que permetián de plusvaluas dins zònas de vacanças e de sol: lo boom especulatiu de Florida n'es un clar exemple doncas que l'aument de negocis de crompa e vendas de solares e de bastissas foguèt notablas durant los ans 1925 e 1926. Los investisseires, obcecats pels ganhs a tèrme cort, investissèron sieus recòrses en sectors abans deprimits - camins de fèrre e de servicis publics -, ont espèran un periòde d'expansion de beneficis anautits. Bona part de las crompas se fan a tèrmes, es a dire, amb sòus a prèst. Capitals flotants, a la recèrca del ganh maximal, passan de Londres a Nòva York. L'interès puja del 3,32 al 8,62 durant lo periòde 1925 a 1929; fach que faguèt malaisits d'autres prèstes productius e, doncas, drena recorses de capital pas cap a inversions mas cap a prèstes especulatius. La moneda dels bancs sosten de forma preferent als brokers, als corredors de borsa. En consequéncia se culpa a la depression a un sistèma bancari qu'orientava los sieus fons per sosténer los especuladors enlòc d'investir en sectors vertadièrament productius[3].
Lo "crac" de la borsa de 1929[modificar | modificar la font]
De forma progressiua, los Estats pus importants fixèron la paritat de la siá moneda amb la aur. Mas fòrça, acostumadas a lo sieu prestigi monetari del passat, sobrevaluaren las siás respectivas monedas. Aquel cas èra principalament notori amb la liura esterlina, degut principalament a las pressions de Winston Churchill. Amb unas monedas europèas sobrevaloradas, s'aumentèt lo flux d'aur cap als Estats Units.
De mai, los importants ganhs que l'especulacion a la Borsa generava portèt a fòrça personas amb deutes per crompar accions, de forma que pauc a pugèron pauc los tipes d'interès e s'aumentèt encara mai lo flux d'aur. Aquela creissenta inversion en Borsa anèt regatge sens financiacion ni consumidors als sectors productius (mai que mai los europèus) que li èran a el ligadas las accions. La borsa seguissiá amb la siá tendéncia d'aument, en aumentant aital la ja estonanta nauta sobrevaloracion de las accions.
Totun, dempuèi 1928, l'indústria del bastiment experimenta una cèrta contraccion, en alarmant pas, mas supausa ja lo primièr signe de la recession. Totun l'euforia d'aument de la borsa contunha de manièra generala. Lo mes de setembre de 1929 la tendéncia generala de la Borsa de Nòva York, orientada fins aquel moment a l'ascens, s'estabiliza: Èra un reflèxe de la descenuda de qualques prèses, coma los de l'acièr e lo coire, e la reduccion del benefici de qualques entrepresas. Se comença a vendre, mas los especuladors crompan encara. La darrièra setmana d'octobre, inesperadament, esclata. Dempuèi lo jorn 21 l'acumulacion d'òrdres de venta fan davalar las valors, mas aquela tendéncia es encara mantenuda per las òrdres de crompa de la Banc Morgan. Lo 24 d'octobre ("dijòus negre"), 13 milions de títols son lançats al mercat a bas prètz e tròban pas crompador; aital, dins paucas oras, milièrs d'accions se convertiguèron en papièr chaupat, per causa de l'avalanca de vendeires que volián se desprene de las valors e davant la inexistencia de crompadors. Lo jorn 29 son 16 milions de valors los qu'apareisson dins lo mercat; lo panic a provocat una fèbre vendeira; dins fòrça paucs jorns, segon l'indèx de valors industrialas del «New York Times», las cotizacions pèrdon 43 ponches, anullant los ganhs dels dotze meses precedents.
La prima de 1930 lo Banc Morgan decidís vendre las accions qu'a acumulat e se produsís un excès d'ofèrta que genèra un nòu panic. L'enfonzament de la Borsa provòca la ruïna de milièrs de modèstes accionaris. Las grandas entrepresas contemplan impotentas coma davalan de forma contunhada la cotizacion de las siás valors, fins l'an 1932 las accions de la United States Steel sufriguèron una caiguda de 250 a 22, la Chrysler de 135 a 5.[4] La consequéncia: milièrs de pichons estalvis destruits e milièrs de personas endeutadas sens possibilitat de tornar los credits.
L'esbaussament de la Borsa foguèt lo primièr simptoma d'una crisi prigonda, la de tot lo sistèma economic. Lo sistèma bancari foguèt lo primièr afectat, doncas que davant l'inseguretat generala, los clients retiravan los sieus depauses massivament e los deutors qu'avián demandat un prèst se declaravan insolvents e quitèron de pagar. Los bancs comencèron a aver de problèmas de liquiditat e contribuiguèron a l'enfosament de la borsa amb la venta de los sieus títols per aténher la liquilitat. Lo resultat foguèt la suspension de pagaments e la falhida de fòrça bancs, que lor calguèt barrar las siás pòrtas.[5] La falhida del 29 es una demostracion que l'economia pòt pas se fondamentar preferentament en monedas en desbrembant los mecanismes de produccion e de consomacion.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Fernández, Antonio (1984): Historia del mundo contemporáneo. Barcelona: Vicens Vives, pàgina 367.
- ↑ Neré, Jacques (1970): 1929: anàlisis y estructura de una crisis. Madrid: Guadiana
- ↑ Fernández, Antonio (1984): Historia del mundo contemporáneo. Barcelona: Vicens Vives, pàgina 368.
- ↑ Fernández, Antonio (1984): Historia del mundo contemporáneo. Barcelona: Vicens Vives, pàgina 369.
- ↑ Non solament los bancs son colpables del tèrratrem economic: o foguèt tanben la dinamica de la borsa doncas que quand las valors pujavan de prètz, los dividends podián pas seguir l'ascens; la disparitat entre la cotizacion de la valor e los beneficis que produsissiá l'accion crompada fasiá qu'es donèsse lo procès contrari, lo de se desempegar de las accions pauc rendablas.


text:
1394
Aquesta pagina concernís l'an 1394 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Au començament de l'annada, Bayezid decidiguèt de reünir sei vassaus per una demonstracion de fòrça. I critiquèt la politica bizantina e l'emperaire Manual II refusèt de respòndre a una convocacion novèla dins lo corrent de l'annada. Aquò entraïnèt una repòsta militara deis Otomans que comencèron lo sètge de Constantinòple en setembre. La vila foguèt blocada mai ges d'assaut foguèron organizats còntra sei barris.


text:
Lazare Carnot
Lazare Nicolas Marguerite Carnot (13 de mai de 1753 - 2 d'aost de 1823) foguèt un matematician, un fisician, un generau e un òme politic francés de la Revolucion Francesa. Elegit de la Convencion Nacionala, venguèt delegat ais Armadas e organizèt l'armada revolucionària francesa. Opausat a la politica de Maximilien de Robespierre, foguèt menaçat avans e après la Terror. Après quauqueis annadas de retirada, venguèt Ministre de la Guèrra durant lo Consulat mai s'opausèt a la creacion de l'Empèri e conoguèt tornarmai un periòde d'inactivitat politica. Après la campanha de Russia (1812), venguèt ofrir sei servicis a Napoleon Ièr. Foguèt cargat de la defensa dau pòrt d'Anvèrs onte resistiguèt fins a l'abdicacion de l'emperaire en 1814.
Lo 4 d'aost de 1889, sei cendres foguèron transferidas au Panteon. Son fiu Sadi Carnot (1796-1832) es considerat coma lo fondator de la termodinamica.


text:
Berkut
La "Berkut" (en ucraïnian: БépkyT e oficialament Пiдpoздiл Miлiцiï CпeцiaлbHoro ПpизHaчeHHя «БepkyT») es una unitat especiala de la polícia ucraïniana. Aqueste còs, que ten son nom familièr de l'agla daurada que n'es son emblèma, es lo successor de l'OMON que foncionava del temps de l'Union Sovietica. D'estructura pro semblanta als CRS franceses, depen en part del Ministèri dels Afars Intèrns ucraïnian malgrat sa gestion semiautonòma que fa que siá utilizat tanben pels govèrns regionals o locals. L'emplec d'aquesta formacion es generalament dins lo contraròtle de las manifestacions mas la Berkut es sovent criticada qu'es associada amb lo raquetatge, las intimidacions politicas e sa violéncia excessiva coma dins lo cas de las manifestacions EuroMaidan de novembre a decembre de 2013 e mai tard amb la repression de febrièr que faguèt mai de 70 mòrts sus la plaça Maidan Nezalezhnosti. Aprèp lo succès de l'oposicion e la defeccion de Víktor Ianokòvych, lo govèrn novèl dirigit per Oleksandr Torchýnov prenguèt de mesuras fòrtas contra aquestas unitats. Lo 25 de febrièr lo ministre de l'Interior interin, Arsen Azakov signèt lo 25 de setembre lo decret 144 que anonciava la dissolucion de la Berkut. L'endeman aquel còs policièr existissiá pas mai.


text:
1014
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1014 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
Represa (ò perseguida) de la guèrra entre Bizantins e Bulgars amb una campanha militara bizantina còntra la region dau riu Estrimó. Lei Bulgars assaièron d'i utilizar lo relèu per blocar l'avançada bizantina. Pasmens, aquela temptativa mau capitèt e lei Bulgars foguèron enceuclats per lei Bizantins a Kleidion (29 de julhet). De milièrs de Bulgars i foguèron tuats ò capturats.
Segon la legenda, 15 000 presoniers foguèron emborniats entraïnant la mòrt dau tsar Samuel Ièr a la vista dei mutilats. Gabrièu Radomir li succediguèt. Pasmens, en causa de la continuacion de la guèrra fins a 1018, la victòria bizantina foguèt probablament pas tant totala.
Après aquela victòria, lei Bizantins ataquèron lei darrierei regions contrarotladas per lei Bulgars en direccion de la Macedònia actuala.


text:
Carta 08
La Carta 08 (Língbā Xiànzhāng) es un manifèst signat a la fin de 2008 per mai de 350 intellectuals e promotors dels dreches de l'òme chinés per promòure las refòrmas politicas en Republica Populara de China.
Un dels autors de la carta, Liu Xiaobo, a recebut en 2010 lo Prèmi Nobel de la Patz.
Demandas[modificar | modificar la font]
- Modificacion de la constitucion
- Separacion dels poders
- Democracia legislativa
- Independéncia del poder judiciari
- Contaròtle public dels foncionaris
- Eleccion dels oficièrs publics
- Egalitat vila-campèstre
- Libertat d'associacion
- Libertat d'amassada
- Libertat d'expression
- Libertat de religion
- Educacion civica
- Proteccion de la proprietat privada
- Reforma de las talhas
- Securitat sociala
- Proteccion de l'environament
- Mesa en plaça d'un Estat federal
- Creacion d'una comission de justícia transitòria


text:
Premiera guèrra de l'òpi
La Premiera guèrra de l'òpi se debanèt d'aost de 1839 a aost de 1842 entre lo Reiaume Unit e l'Empèri chinés de la dinastia Qing. Foguèt causada per la volontat britanica de durbir lo territòri chinés au comèrci internacionau, especialament au comèrci de l'òpi qu'èra enebit per leis autoritats chinesas en causa dei problemas entraïnats per la dependéncia a aquela dròga. Lei fòrças chinesas foguèron aisament batudas per la flòta britanica qu'èra pus modèrna. En 1842, lei Chinés deguèron acceptar de signar lo tractat de Nankin marcant la dubèrtura dau país au comèrci mondiau.


text:
Bosguérard-de-Marcouville
Bosguérard-de-Marcouville en normand (Bosguérard-de-Marcouville en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Sembla que lo castèl fòrt de Marcouville aperteniá als poderoses senhors del Thymerais. D'après los tèxtes[1], la fortalesa aperteniá a Gervais E, senhor de Châteauneuf-en-Thymerais. Los sieus fils Hugues II, #que i aviá épousé Abérée, filha de Robert, comte de Meulant i aviá abraçat los interèsses de Guillaume Cliton. I aguèt de faches presoèrs en lo moment de la batalha de Bourgtheroude en 1124.
Comuna formada l'an 1844 de la reünion de Marcouville e de Sant-Denis-de detlo-Boscguérard.
Il semble que le château fort de Marcouville appartenait aux puissants seigneurs du Thymerais. D'après les textes[2], la forteresse appartenait à Gervais I, seigneur de Châteauneuf-en-Thymerais. Son fils Hugues II, qui avait épousé Abérée, fille de Robert, comte de Meulant avait embrassé les intérêts de Guillaume Cliton. Il fut fait prisonniers lors de la bataille de Bourgtheroude en 1124.
Commune formée en 1844 par la réunion de Marcouville et de Saint-Denis-du-Boscguérard.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Memòrias istoricas sus la vila de Alençon e sus los sieus senhors, Volum E, pàg. 167 per Pierre Joseph Olodant-Desnot
- ↑ Mémoires historiques sur la ville d'Alençon et sur ses seigneurs, Volume I, p. 167 par Pierre Joseph Olodant-Desnot


text:
Sofia Rotaru
Sofia Rotaru (en ucraïnian: Coфiя MиxaйлiBHa PoTapy) es una de las cantairas mai famosas d'Ucraïna). Nasquèt a Marshyntsi, Chernivtsi Oblast, lo 7 d'agost de 1947) es d'origina moldava. A cantat fòrça cançons en ucraïnian, mas tanben en rus e en Lenga moldava. Foguèt una de las cantairas mai famosas de l'anciana URSS amb de cançons coma ЧepBoHa pyTa ("ruda roja" en ucraïnian) o "PoMaHTиkэ" (Romantică) (en moldau).
Sas cançons son vengudas las cançons classicas de l'èra sovietica e pòstsovietica. Sofia participèt a sèt filmes musicals e comencèt en 1971 dins "ЧepBoHa pyTa". Joguèt lo ròtle principal dins de filmes coma "Гдe Tы, любoBb?" (Ont sès, amor?, 1980) e "Дyшa" ("arma" en 1981). A fach de viradas dins lo mond entièr amb de concèrts als Estats Units, en Asia, enEuròpa e en Austràlia. Sofia a recebut de dotzenas de prèmis, recompensas de tota mena e tanben de medalhas.
En 1986, foguèt la primièra cantaira de musica pòp que li foguèt autrejat lo títol prestigiós d'"Artista del Pòble de l'URSS". Lo qu'èra President d' Ucraïna Leonid Kuchma e lo President de Russia Vladimir Putin recompensèron Sofia Rotaru en agost de 2002 (quand fasiá 55 ans), bestowing upon her the high rank of the Hero of Ukraine for her "outstanding personal merits in the sphere of art", and the Russian order "For merits before the Nation", respectively.
While Sofia Rotaru commonly goes by this last name, son nom oficial es Yevdokymenko-Rotaru (en ucraïnian: ЄBдokиMeHko-PoTapy. Lo nom Yevdokymenko èra lo nom de son marit defuntat. Following several meses de mourning, Rotaru resumed her feverish concert and recording activity and again topped the Russian e Ukrainian charts.


text:
Wikipèdia:Citacion e reütilizacion del contengut de Wikipèdia
Wikipèdia es concebuda per èsser reütilizada e difusada : es çò que ne fa una enciclopèdia « liura ». Mas aquesta reütilizacion se deu far en seguissent las règlas de la licéncia GFDL. Aquesta pagina descriu los divèrses biaisses de reütilizar lo contengut de Wikipèdia.
Remarca preliminara importanta Wikimedia Foundation, albergaire de Wikipèdia, deten pas de dreches suls tèxtes e imatges enciclopedics qu'albèrga (a l'excepcion de sos lògos pròpris). En consequéncia, pòt pas balhar d'autorizacion de reproduccion. Es doncas inutil d'escriure a las adreças de contacte de Wikipèdia per demandar una autorizacion de reproduccion (en defòra de cases fòrça particulars, coma lo lògo Wikipèdia, protegit pel drech d'autor e lo drech de las marcas).
Somari
- 1 Bibliografia
- 2 Citacion corta
- 3 Reütilizacion del contengut de Wikipèdia en defòra de la citacion corta autorizada per la lei
- 4 Cossí establir la lista dels autors d'un article
- 5 Lista de sites utilizant de ressorsas wikipèdia
- 6 Cossí senhalar un cas de non respècte de las informacions de licéncia de Wikipèdia
- 7 Demandas per reütilizacion del contengut del sit
- 8 Contactes
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Per una simpla referéncia a un article de Wikipèdia dins una bibliografia, vos podètz inspirar dels modèls que trobaretz en clicant sul ligam « citar aqueste article » dins la boita d'espleches (se trobant dins lo marge esquèrre de cada article, s'avètz pas modificat l'aparéncia de la pagina).
Citacion corta[modificar | modificar la font]
Dins lo quadre del drech de citacion corta, sètz pas obligat de vos sometre a totas las obligacions de la licéncia GFDL : vos sufís de mencionar l'autor e la font.
Las obligacions de la licéncia GFDL son en revenge de rigor per
- las còpias integralas ;
- las citacions longas ;
- las citacions que son pas fachas (França : Còde de la proprietat Intellectuala article 122-5).
Reütilizacion del contengut de Wikipèdia en defòra de la citacion corta autorizada per la lei[modificar | modificar la font]
Nòta : Wikipèdia dona pas de conselh legal. Formalament, cada article aparten a son o sos autors e es mes a disposicion del public segon las condicions de la licéncia GNU FDL. La màger part dels images e autres mèdia son tanben cobèrts per una o mantuna licéncia mencionadas sus la pagina de descripcion del medium. Vejatz tanben Wikipèdia:copyright.
Las modalitats practicas de respectar son las seguentas ; vos conselham de vos reportar al tèxte de la GFDL e a las convencions bibliograficas en vigor dins vòstre país per reütilizar lo contengut de Wikipèdia :
Reütilizar de tèxte[modificar | modificar la font]
Lo contengut textual de Wikipèdia es jos GNU FDL, licéncia liura que permet una reütilizacion gratuita d'aqueste, en respectant las condicions seguentas :
Avertiment[modificar | modificar la font]
Avís ! Los articles 1, 4 e 7 de la GFDL se devon estudiar de prèp per tota reütilizacion del contengut de Wikipèdia. Conven d'establir abans tota reproduccion d'una partida de Wikipèdia s'aquesta reproduccion constituís un document (article 4) que la reproduccion del contengut de Wikipèdia i es integrada, o un agregat (article 7). Dins lo primièr cas, la totalitat de vòstre obratge/publicacion/sit Web se deurà plaçar jos GFDL. Dins lo segond, se poirà plaçar en partida jos GFDL, tre que la partida jos GFDL es identificada e constituís una partida independenta de l'obratge, de la publicacion o del sit.
Sus un sit Web[modificar | modificar la font]
Se desiratz utilizar tot o partida d'un article de Wikipèdia sus vòstre sit Web, devètz :
- mencionar sos autors, per exemple en donant un iperligam sus l'istoric de l'article dins Wikipèdia ;
- mencionar e donar accès a la licéncia de documentacion liura GNU, per exemple amb un ligam cap al tèxte d'aquesta http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html ;
- se modificatz l'article, podètz vos ajustar a la lista dels autors, mas l'ensemble deu demorar disponible jos la licéncia de documentacion liura GNU.
Exemple :
Sus un supòrt papièr[modificar | modificar la font]
Se volètz utilizar tot o partida d'un article de Wikipèdia sus un supòrt papièr, devètz :
- mencionar sos autors ; se deu mencionar los autors principals; aquò se pòt far en annèxe, o en pè de pagina sus de tèxtes amb pauc d'autors ;
- Donar l'URL de l'article s'aquò es necessari per obténer la lista complèta dels autors.
- mencionar lo fach que lo tèxte reütilizat es jos GFDL (Licéncia de documentacion liura GNU) e reproduire lo tèxte d'aquesta en entièr dins vòstra publicacion (en annèxa per exemple).
Exemple
Reütilizar un imatge o un fichièr multimèdia[modificar | modificar la font]
Los fichièrs multimèdia disponibles sus Wikipèdia son publicats jos de licéncias que son pròprias a cada fichièr. Per una reütilizacion d'aquestes, reportatz-vos a las informacions de licéncia detalhadas sus cada fichièr. Las informacions de licéncia son disponiblas sus la pagina de descripcion de cada fichièr. Cèrts fichièrs multimèdia son dirèctament importats de nòstra banca de donadas comuna Wikimèdia Commons. Aqueste estat de fach es indicat sus la pagina d'informacion del fichièr concernit ; un ligam vèrs las informacions de licéncia es provesit per cada fichièr.
Cada licéncia possedís sas pròprias condicions de reütilizacion : mercé de seguir los ligams indicats sus la pagina d'informacion per saber cossí reütilizar los fichièrs.
Demest las licéncias utilizadas pels fichièrs multimèdia, se tròba en particular :
- GFDL (las modalitats de reütilizacion son las meteissas que pel tèxte)
- Licéncias Creative Commons (vejatz lo sit oficial de Creative Commons per las informacions de reütilizacion)
- Domeni public : los fichièrs dins lo domeni public se pòdon reütilizar sens condicion.
Aquesta lista es pas exaustiva. Per veire mai de licéncias, vejatz aquesta pagina.
Es possible que las condicions de licéncia aplicablas a un imatge (o autre contengut multimèdia) vos convengan pas. Per realizar pas de contrafaiçon, vos caldrà eventualament obténer una autorizacion personalizada de l'autor del contengut, qu'es normalament indicat jos l'imatge. Aqueste pòt fòrça plan vos monedar una tala autorizacion.
Cossí establir la lista dels autors d'un article[modificar | modificar la font]
Sufís de clicar sus l'onglet "Istoric" en naut de cada pagina, puèi de seguir lo ligam "Obténer la lista dels autors" que dona una lista alfabetica de totes los autors d’aquesta pagina.
L'esplech Contributors permet d'obténer la lista dels autors, classats per nombre de contribucions.
Lista de sites utilizant de ressorsas wikipèdia[modificar | modificar la font]
Cossí senhalar un cas de non respècte de las informacions de licéncia de Wikipèdia[modificar | modificar la font]
Pòt èsser que de sites reprengan lo contengut de Wikipèdia sens precisar lor font. Dins aquestes cases, conven de portar a l'atencion de lor webmèstre las informacions de far figurar sus lors sites per respondre a las exigéncias de la GFDL e de las licéncias apropriadas.
Se trobatz un sit que se confòrma pas a las informacions de licéncia, podètz avertir los autors principals de l'article de Wikipèdia en consultant l'istoric, o escriure vos-meteis als proprietaris del sit en question.
Trobaretz sus aquesta pagina : Wikipèdia:Messatge estandard de violacion de la GFDL un modèl de corrièr de mandar als sites utilizant de contengut de l'enciclopèdia Wikipèdia, e que respèctan pas las règlas de la GFDL.
Demandas per reütilizacion del contengut del sit[modificar | modificar la font]
Se respectatz las indicacions provesidas çai sus, avètz pas besonh d'autorizacion especifica per reütilizar lo contengut de Wikipèdia.
Contactes[modificar | modificar la font]
Consultatz la pagina Contacte.


text:
Ipotèsi
Una ipotèsi (del grèc ancian ὑπόϑeσις hypothesis, compausat de hypo, "sota" e thesis, "posicion") es la premissa sostenguda a un rasonament o una demostracion.
Lo sens del mot a l'origina èra una idèa intelligenta o un metòde matematic capable de simplificar los calculs, mas qu'èran pas necessariament reals. Amb aqueste sens lo cardenal Bellarmine usèt lo mot quand avertiguèt Galileo Galilei de pas tractar lo movement de la Tèrra coma real.
Dins l'usança comuna, una ipotèsi es una idèa provisòria que la siá valor a d'èsser assolidada.
L'ipotèsi exigís aital un esfòrç de la part dels investigadors per la confirmar o la negar. Dins lo metòde ipotetico-deductiu, una ipotèsi i aviá d'èsser falsificabla, amai i aviá la posibilitat de la se declarar falsa, usualament a travèrs l'observacion e per consequéncia la formulacion d'una autra ipotèsi logica.
Lo mot "ipotèsi" es estat utilizat d'un mòde incorrècte per l'ipotèsi de Riemann, que n' aviá d'èsser pus pròpriament apelada conjectura.
Per exemple, una persona qu'arriba dins un país e que vei una feda blanca, poiriá formular l'ipotèsi que totas las fedas d' aquel país seràn blancas.
Aquesta pòt èsser considerada coma una ipotèsi per çò qu' es falsificabla, valent a dire, que ne pòt èsser ensajat lo contrari: ne sufís de veire una sola feda d'una autra color.
De còps las demostracions matematicas son enonciadas en tres parts: ipotèsi, tèsi e demostracion, ont l'enonciat per demostrar es pas l'ipotèsi mas la tèsi, las ipotèsis son en cambi las condicions dins las que s'operan, que son emplegadas ensemble amb los axiòmas de la teoria onte s'opera per obténer la demostracion, per exemple:
- Ipotèsi: siá un triangle rectangle
- Tèsi: Teorèma de Pitagòras
- Demostracion: veire las divèrsas demostracions a l'encòp Teorèma de Pitagòras.
La tèsi es la proposicion d'aquel que ne desira s'abastar vertat. Lo rasonament que vòl far per arribar a una tala vertat s'apèla demostracion.
Vocables o concèptes relacionats[modificar | modificar la font]
- Tèsi
- Teorèma
- Teoria
- Philosophiae Naturalis Principia Mathematica... per la posicion d'Isaac Newton en consideracion amb las ipotèsis... "Hypotheses non fingo".


text:
Rhinolophidae
Lo caractèr pus marcant dels quiroptèrs de la familha dels rinolofids (Rhinolophidae) — es la forma de lor nas. Es enrodat d'excrescéncias que lors noms son revelators de lor forma: una « lanceta » al som, una « sèla » al centre e un « fèrre de caval » renversat (U) a la basa. Es per aqueste apendici qu'aquestas ratapenadas emeton los ultrasons per se localizar.
Lors aurelhas son ponchudas e desprovesidas de tragus. Lors alas son largas; los rinolòfs s'emmantèlan entièrament dedins pendent l'ivernacion daissant alara despassar quitament pas la poncha de lors aurelhas. L'uropatagium dels rinolòfs es desvolopat mas lor servís pas a atrapar los insèctes que caçan.
Taxinomia[modificar | modificar la font]
La familha dels Rhinolophidae foguèt creada per John Edward Gray en 1825.
La familha dels rhinolofids compta environ seissanta cinc espècias repartidas en doas sosfamilhas.
- Hipposiderinae Gray, 1825.
- Rhinolophinae Lydekker, 1891 — los rinolòfs.
- per exemple :
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia ITIS : TSN 631242 Rhinolophidae Gray, 1825 (en)


text:
Val Maira
La Val Maira (var. non localas: Vau Maira, Vath Maira) es una de las Valadas Occitanas e un parçan d'Occitània (una comunautat montanhòla), dins la província de Coni (estat italian). Lo riu de Maira li dona son nom.
Sa capitala es Sant Damian e sas vilas principalas son Buscha e Draonier.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
En montant al lòng de l'as central de la Valada s'arriba a la Clapiera (1614 m), ai pès de la Provençala.
Estòria[modificar | modificar la font]
Viòls e vias militaras pòrton ai còls de las vielhas vias de l'emigracion d'ente se calava en França, dins Ubaia e Ubaieta. La Valada presenta un bòn numre d'òbras d'art: gleisas romànicas-gòticas, frescs d'escòla prestigiosa (H. Clemer, Baleison), pònts merlats, fònts, maisons bo fenèstras bessonaas e testas talhaas.
Economia[modificar | modificar la font]
La richessa estòrica-artística e naturalística e la presença d'estructuras per las excursions (G.T.A., Percors Occitans) an permés lo desvolopament d'un torisme cultural qu'a ben de succès dins lhi país de lenga tedesca, bo un moviment d'excursionistas d'Alemanha, Soïssa e Àustria. Ent'aquesti ans, an començaas a retornar en valada de fòrças joves: filhs d'emigrats o joves de la vila que, chausit un autre estil de vita, an enchaminaas d'activitats agrícolas, artisanalas, torísticas.
Torisme[modificar | modificar la font]
Los Camins Occitans (it. Percorsi Occitani) son un camin toristic, divisat en las tretze estapas, que passa de long de tota Val Maira.


text:
Capèl
Lo capèl (var. capèth, capèu, chapèl, chapèu, chapeu) es un accessòri de vestiment que se pòrta sul cap. Los noms donats a qualques modèls que son pas mai emplegats sovent son emplegats tornarmai per tal de designar d'autras formas (bibi o capelina per exemple).
Los modistas crean de modèls unics de capèls.
Los capelièrs fabrican de capèls en serias pichonas, e a mai vendon d'unes modèls mai industrials.
Lo formièr es l'artesan fustièr que escalpra de blòcs de fusta de telh per los donar de formas diferentas, en foncion de la demanda dels modistas o dels capelièrs, per la mesa en forma dels capèls de feutre o de palha.
Tipes de capèls[modificar | modificar la font]
Capèls tradicionals d'Occitània[modificar | modificar la font]
Son emplec[modificar | modificar la font]
Concebut a l'origina pr'amor de se protegir lo cap de las incleméncias de tota mena, lo capèl venguèt lèu un accessòri de mòda. Aquela vestimenta segon las epòcas permetiá a mai d'exibir sa posicion sociala.


text:
Gueisèr
Un gueisèr es un tipe de font cauda que dintra en erupcion periodicament, en ejectar una colomna d'aiga cauda e vapor dins l'aire. Lo nom de gueisèr ven de Geysir, nom d'una font gisclaira situada a Haukadalur en Islàndia; aquel nom ven del vèrb islandés gjósa, que significa "gisclar".
Per la formacion de gueisèr cal una idrogeologia favorabla qu'existís sonque dins unes endreches sus tèrra, e qu'es doncas un fenomèn pro rare. A pauc près 1000 existisson dins lo mond, que la mitat se trapan dins lo Pargue Nacional de Yellowstone, als EUA.[1] L'activitat eruptiva dels gueisèrs pòt cambiar o s'arrestar amb los depaus minerals, l'escambi de foncions amb las fonts caudas mai pròchas, l'influéncia d'un tèrratremol, o una intervencion umana.[2]
De fonts eruptivas d'azòt liquefiat foguèron observadas sus Triton, una luna de Neptun. Aquestes fenomèns son tanben sovent atestats coma gueisèrs. Sus Triton, los gueisèrs semblan provocats mailèu per la calor del solelh que non pas per l'energia geotermica. L'azòt, liquefiat per una mena d'efièch de vitratge, pòt gisclar a una nautor de 8 km.
Erupcions[modificar | modificar la font]
L'activitat d'un gueisèr, coma la de totas las font caudas, es provocada per l'infiltracion d'aiga de superficia dins lo sòl fins qu'encontre de ròcas calfadas pel magma. L'aiga calfada geotermicament torna montar a la superficia per conveccion a travèrs de la ròca porosa e fracturada. Los gueisèrs diferisson de las fonts caudas non eruptivas dins lor estructura sosterranha; fòrça son formats d'un tudèl de superficia religat a un o mantun tudèls estreches que menan a un restanc sosterranh.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- 2-Bryan, T. Scott (1995). The geysers of Yellowstone. Niwot, Colorado: University Press of Colorado. ISBN 0-87081-365-X
- 1-Glennon, J.A., Pfaff, R.M. (2003). The extraordinary thermal activity of El Tatio Geyser Field, Antofagasta Region, Chile, Geyser Observation and Study Association (GOSA) Transactions, vol 8. pp. 31-78.
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Glennon, J.A. 2005
- ↑ Bryan, T.S. 1995


text:
Adrar des Ifoghas
Er Adrar des Ifoghas (tamben Adrar des Iforas) ei ua cadia de montanhes ena region de Kidal, en Mali, e artenh 250.000 quilometres carrats.
Era area a coma caracteristiques es vals ombrenques e amples e i a plan de monts de blòcs de barena creulats. Es vals d'aguesta cadia se daurissen tara eth planèr de Tamesna, en er èst , tath fossat de Telemsi en er oèst e tara vath d'Azaouak en eth sud atau coma tara Tanezrouft en eth nòrd. Es viles dera zona includissen Kidal, Aguel'hor, Boghassa, Essouk e Tesselit.
Er Adras des Ifoghas ei conegut en eth lòc coma Adagh . Er Adrar qu'ei era paraula berbèr tas montanhes mentre que Ifogha ei eth nom d'un clan aristocratic toareg, "Kel Ifoghas", qu'an dominat era region pendent generacions.
Er area ei rica en traçes arqueologiques, particularments pintures enes arrocs a on se poden véder encara d'òmes que caçen, animaus de bòries e barraments de bestiar (1). Era esqueleta d'Asselar ei un òme que siguec trapat ena area per Wladimir Besnard e Theódore Monod. Hé quauques annnades er Adrar des Ifoghas a esdevengut plan conegut tà hér trekking.
En 2013 aguesta area de males terres siguec refugi pes lutadors islamistes que hugien des francesi ena sua intervencion ena guerra civiu de Mali (2). Eth 22 de hereuèr i aguec ua batalha en aguest Adrar. I aué 25 chadians morti, includit Abdel Aziz Hassane Adam, eth capmestre des horces especiaus chadianes en Mali atau coma 93 islamistes. En eth 12 de març tanben i aué ua auta batalha prep deth vilatge de Tigharghar. Sigueren morti un soldat chadian e 6 islamistes. Era batalha acabec quan es chadians prengueren eth vilatge.
Referencies[modificar | modificar la font]
1.- ^ Velton, Ross (2000). Mali: The Bradt Travel Guide. London: Bradt Publications. p. 169.
2.- ^ Adam Nossiter; Peter Tinti (9 February 2013). "Mali War Shifts as Rebels Hide in High Sahara". The New York Times. Retrieved 10 February 2013.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
º Karpoff, R.; Chavaillon, N.; Alimen, H. (1963), "Nouveaux gisements paléolithiques dans l'Adrar des Iforas (Sahara)", Bulletin de la Société préhistorique de France (in French) 60 (5-6): 352–363 .
º This article was begun from a translation from the corresponding French article, accessed 17 December 2005.


text:
Louis Althusser
Louis Althusser, nascut lo 16 d'octobre de 1918 a Birmandreis (Departament d'Argièr), mòrt lo 22 d'octobre de 1990 a La Verrière (Yvelines), es un filosòf francés, membre del Partit comunista, a l'origina d'un important novelum de la pensada marxista dins una perspectiva sovent associada a l'estructuralisme, teoria caracteristica del Zeitgeist dels ans 1960, amb Roland Barthes e Claude Lévi-Strauss[1].
Somari
Vida [2][modificar | modificar la font]
Nasquèt en Argèria e estudièt a l'Escòla Normala Superiora de París, onte mai tard ne venguèt professor de filosofia. Foguèt un dels principals representant dels intellectals del Partit Comunista Francés e las seunas teorias podon èsser consideradas coma responsas a las menaças que s'opausavan de contunh als fondaments ideologics del projècte socialista. Entre aqueles i aviá en mai dels tenents de l'empirisme (que començava a envasir la sociologia e l'economia marxistas e la menaça de las orientacions umanistas [3]), los reformistas (cap onte de partits comunistas europèus s'orientavan, i que posteriorament denèt l'eurocomunisme). Moriguèt en 1990 internat dins un espital psiquiatric aprèp lo murtre a la seuna femna.
Pensada[4][modificar | modificar la font]
La linha de trabalh mai coneguda d'Althusser concernís los seus estudis de l'ideologia, coma dins Ideologia e aparelhs ideologics d'Estat son òbra mai coneguda dins aquel camp. Aquel ensag establís lo concèpte d'ideologia, lo metent en relacion amb lo concèpte gramscian d'egemonia. Alara que l'egemonia en Gramsci es en darrièra instància determinada per de fòrças politicas, lo concèpte althusserian d'ideologia repausa suls trabalhs de Sigmund Freud e Jacques Lacan sus l'inconscient e l'estadi del miralh, e descriu las estructuras e los sistèmas que nos permeton d'obtenir un concèpte significatiu del ièu.
Aquelas estructuras, segon Althusser, son agents repressius inevitables. D'entres los trabalhs d'Althusser i a lo volum collectiu Cossí legir Lo Capital (en francés: Lire le capital, 1965), qu'es un intens trabalh de relectura, al mòde estructuralista, de Lo Capital, l'òbra mai importanta de Karl Marx.
Dins lo recuelh d'ensages Per Marx (en frances: Pour Marx 1965), Althusser tentèt d'establir un decopatge en periòde estricta de l'òbra de Marx, separant lo Marx madur, "marxista", del Marx jove, encara jos la fòrta influéncia idealista d'Hegel e Feuerbach. Aquela periodizacion foguèt fòrça criticada per la pensada marxista posteriora, que tentava de revalorizar la pensada politica e democratica del primièr Marx.
Segon Althusser l'istòria es un procesus sens objectes ni fins, lo motor d'aquela es la lucha de las classas. L'istòria es pas predeterminada. Atal considerava que l'economia seriá lo factor predominant dins la política d'aprèp la Revolucion Industriala, alara que dins d'autres moments istorics èran d'autres elements (coma la religion dins l'Edat Mejana).
Los seus trabalhs sus Maquiavèl, Spinoza, Montesquieu e Rousseau son mens coneguts. Uns dels seus estudiants e collègas d'Althusser venguèron mai tard intellectuals eminents: Etienne Balibar, Alain Badiou, Marta Harnecker, Jacques Rancière e Pierre Macherey.
La ruptura epistemologica[modificar | modificar la font]
Althusser pensava que las idèas de Marx serián estat fonamentalament imcompresas e sosestimadas. Condemnèt fortament divèrsas interpretacions dels seus trabalhs (l'istoricisme, l'idealisme, l'economicisme, l'umanisme, eca.), argumentant qu'aqueles avián pas realizat que amb lo materialisme istòric (la sciéncia de l'istòria), Marx aviá bastit una perspectiva revolucionària mejans la transformacion sociala.
Pasmens que los primièrs trabalhs de Marx èran ligats a las categorias filosoficas hegelianas e a l'economia politica classica, amb L'ideologia alemanda (escricha en 1845) se sriá produch una ruptura subta e sens precedents que prepará lo camin pels seus trabalhs posteriors. Lo problèma se complica pel fach que Marx donèt gaire d'importància del seu pròpi trabalh. Aquel retornament pòt èsser apreciat sonque mejans una lectura atentiva e sensibla. De tal biais que lo projècte d'Althusser es d'ajudar a comprendre la poténcia e l'originalitat de la teoria de Marx.
Lo Murtre d'Hélène Rytmann (1980) [5][modificar | modificar la font]
Lo 16 de novembre de 1980, escanèt la seuna eposa, Hélène Rytmann, dins lor apartament de l'Escòla normala superiora; anoncièt alu mètge de l'ENS que contacte las autoritatss psiquiatricas. Althusser foguèt enviat a l'espital psiquiatric de Sainte-Anne (París) e designa lo filosòf Dominique Lecourt coma son representant legal.
La justícia lo declarèt dement al moment dels fachs en febrièr de 1981 en vertut de l'article 64 del còdi penal francés de l'epòca: « I a nimai crime nimai delicte quand l’accusat èra en estat de deméncia al moment dels fachs ».
Una pèça de teatre intitolada Le caïman (2006) met en scèna le murtre apondent un chic d'ambiguïtat a las rasons d'aquel.
Louis Althusser moriguèt en 1990 a l'espital de La Verrière e es inumat al cemetèri de Viroflay;
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Òbras d'Althusser (fr)[modificar | modificar la font]
- Montesquieu, la politique et l'histoire, PUF, 1959.
- Pour Marx, Maspero, coll. « Théorie », 1965; nov. ed. aumentada (pemicis d'Étienne Balibar, postfàcia de Louis Althusser), La Découverte, coll. « La Découverte / Poche », 1996.
- Lire le Capital (en collaboracion amb Étienne Balibar, Roger Establet, Pierre Macherey e Jacques Rancière), Maspero, coll. « Théorie », 2 vol., 1965;
- Lénine et la philosophie, Maspero, coll. « Théorie » 1969 ; nov. ed. augmentada (seguit de Marx et Lénine devant Hegel), coll. « PCM », 1972.
- Réponse à John Lewis, Maspero, coll. « Théorie », 1973.
- Philosophie et philosophie spontanée des savants (1967), Maspero, coll. « Théorie », 1974.
- Éléments d'autocritique, Hachette, coll. « Analyse », 1974.
- Positions, Éditions Sociales, 1976;
- XXIIème Congrès, Maspero, coll. « Théorie », 1977.
- Ce qui ne peut plus durer dans le parti communiste, Maspero, coll. « Théorie », 1978.
- L'avenir dure longtemps (seguit de Les faits)], Stock / IMEC, 1992; no. ed. aumentada e presentada per Olivier Corpet e Yann Moulier Boutang, Le Livre de Poche n° 9785, 1994.
- Journal de captivité (Stalag #4 1940-1945), Stock / IMEC, 1992.
- Écrits sur la psychanalyse. Freud et Lacan, Stock / IMEC, 1993;
- Sur la philosophie, Gallimard, coll. « L'infini », 1994.
- Philosophie et marxisme : entretiens avec Fernanda Navarro (1984-1987)
- La Transformation de la philosophie : conférence de Grenade (1976).
- Écrits philosophiques et politiques 1, textes réunis par François Matheron, Stock / IMEC, 1994. - 588 p.
- L'Internationale des bons sentiments (1946)
- Le Retour à Hegel (1950)
- Sur l'obscénité conjugale (1951)
- Marx dans ses limites (1978)
- Sur la reproduction, PUF, coll. « Actuel Marx Confrontations », 1995.
- Écrits philosophiques et politiques 2, textes réunis par François Matheron, Stock / Imec, 1995. - 606 p.
- Machiavel et nous (1962-1986), Stock/Imec 1994; Tallandier 2009.
- Sur Lévi Strauss (1966)
- Sur Feuerbach (1967)
- Sur Brecht et Marx (1968)
- Cremonini, peintre de l'abstrait (1977)
- Lam (1977)
- Solitude de Machiavel, présentation par Yves Sintomer, PUF, coll. « Actuel Marx Confrontations », 1998.
- Lettres à Franca (1961-1973), Stock/Imec 1998.
- Penser Louis Althusser, recueil d'articles, introduction par Yves Vargas, Le Temps des Cerises, 2006
- Politique et Histoire de Machiavel à Marx - Cours à l'École normale supérieure 1955-1972, Seuil, coll. « Traces écrites », 2006
- Lettres à Hélène, préface de Bernard-Henri Lévy, Grasset/IMEC, 2011
- « Repères biographiques, avertissement aux lecteurs du livre I du Capital et rudiments de bibliographie critique », prefàcia per Karl Marx, Le Capital (livre I), París, Garnier-Flammarion, 1969, p. 5-30.
Sus l'òbra d'Althusser[modificar | modificar la font]
- Warren Montag, comentator american d'Althusser
Sus la vida d'Althusser (fr)[modificar | modificar la font]
- German Arce Ross, L’Homicide altruiste de Louis Althusser, Cliniques méditerranéennes, 67, Erès, Ramonville Saint Agne, 2003, pp. 222-238
- Gérard Pommier, Louis du néant. La mélancolie d’Althusser. Aubier, Paris, 1998
- Jean Guitton, Veire lo capítol sus Althusser in Un siècle une vie ed. Robert Laffont 1991 de Jean Guitton.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes (fr)[modificar | modificar la font]
- Althusser, Idéologie et Appareils idéologiques d'Etat (or. publié dans La Pensée, n° 151, juin 1970. Repris in ouvrage de Louis Althusser, Positions (1964-1975), pp. 67-125. Paris : Les Éditions sociales, 1976, 172 pp.)
- Mineure de la revue Multitudes sur le dernier Althusser et le matérialisme aléatoire
- Avril 1997 : Lire Althusser aujourd’hui, Futur Antérieur (articles de Toni Negri, Yann Moulier-Boutang, etc.)
- IMEC Archives (en charge de l'édition de l'œuvre d'Althusser)
- [1] textes sur Althusser sur le site du séminaire Marx de la Sorbonne
- Ernest Mandel, Althusser corrige Marx
- Site du Groupe de Recherches Matérialistes (GRM)
- Louis Althusser et les coulisses du stalinisme
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ L'estructuralisme es d'en primièr una teoria linguistica (Roman Jakobson) que de proceduras foguèron mai tard utilizadas dins lo domèni de l'antropologia (Lévi-Strauss) e de la literatura (Barthes e alii). Lo discors mediatic de l'epòca qualifica d'« estructuralista » fòrça personalitats e de teorias que ne son pas ou pas entièrament: Lacan, Foucault. L'apartenéncia d'Althusser al corrent estructuralista se deu doncas èsser analizada puslèu que postulada.
- ↑
- (ca) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en catalan intitolat « Louis Althusser ».
- ↑ Althusser assegurava que lo marxisme èra un antiumanisme teoric
- ↑
- (ca) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en catalan intitolat « Louis Althusser ».
- ↑
- (fr) Aqueste article es parcialament o en totalitat eissit d’una traduccion de l’article de Wikipèdia en francés intitolat « Louis Althusser ».


text:
Economia d'Oman
L'economia d'Oman es basada en la produccion de petròli e gas natural. Lo país a un fòrt surplus comercial e una bassa inflacion. A causa de la diminucion de las resèrvas, lo país a desvolopat de plans que cercan diversificar la siá economia, atraire d'indústrias e privatizar d'activitats, amb vista a amendrir la siá dependéncia del petròli a solament 9% del PIB l'an 2020[1].
Lo torisme e las indústrias alimentadas pel gas natural son los compausants principals de l'estrategia de diversificacion del govèrn. En adoptar de tecnicianas d'aument de la productivitat en l'extraccion, lo país atenguèt aumentar la siá produccion en 2009, en ganhant mai temps per las siás estrategias de diversificacion[1].
Lo sistèma economic es estat controtlat per la monarquia e per membres del govèrn. A comptar de l'an 2000 se produsiguèt un procès de liberalizacion en un doble sens: d'una banda, s'agiguèt de desligar l'activitat economica e comerciala del poder politic, pròpri de un sistèma absolutista, e per un autre se facilitèt la privatizacion ordenada de las espleitacions minaires. Los grèus desequilibris socials que mantenon encara un nivèl de caumatge entre los abitants del país de 15%, se son anats en redusint al cors dels darrièrs ans amb una diminucion progressiua de la man d'òbra provenenta de païses coma Paquistan, Afganistan o l'Índia. Al meteis temps, s'es aumentat la indústria pesada destinada a la transformacion de produchs, en diversificant l'economia.


text:
Gregor Mendel
Gregor Johann Mendel (Àustria, 22 de julhet de 1821 - Brno, 6 de genièr de 1884) foguèt un religiós augustin e naturalista. Realizèt las primièras experiéncias d'ibridacion en cultivant de peses e aital bastiguèt las fondamentas de la genetica. Formulèt las leis que pòrtan son nom e que son los pilars de la genetica modèrna.
Moriguèt a Brno, Empèri austroongarés en 1884, vila que ara es part de la Republica Chèca.
Las leis de Mendel:
- La lei de la dominància
- La lei de la segregacion
- La lei de l'independéncia


text:
Istòria de Belgica
Los primièrs abitants coneguts del territòri de l'actuala Belgica foguèron los òmes de Neandertal, 400 000 ans abC., dins la region de Mòsa. Dempuèi 30 000 ans abC. l'Homo sapiens abita la region.
Lo nom de Belgica ven del latin Belgica, de Belgæ, los bèlgas antics, nom d'un pòble indoeuropèu (bensai germanic o pus probablament italic[1]) qu'abitèt la region. Tanben los cèltas abitèron dins la region.
Los romans, comandats per Juli Cesar, ocupèron la region en l'an 54 abC..
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Bernard Sergent (1995) Les Indo-Européens, histoire, langues, mythes, París: Payot, p. 84-85.


text:
Rire
Lo rire es un comportament reflèxe, exprimissent generalament un sentiment de jòia, que se manifèsta per una succession de pichonas expiracions en sacada acompanhada d'una vocalizacion pas articulada mai o mens sonòra. Aqueles movements concernent en primièr lo muscle respiratòri e lo laringe e son acompanhats d'una mimica provocada par la contraccion dels muscles facials, provocant la dubertura de la boca. D'autres movements mai o mens contrarotlats pòdon acompanhar lo rire.
Lo rire es subretot causat par l'umor, lo gratilh o lo rire d'autrú. Paradoxalament, lo rire es estrechament ligat amb son contrari emocional, la plorada, amb que pòt a vegadas se veire mesclat[1].
Contrariament a çò dich per Rabelais, lo rire es pas lo pròpri de l'Òme e existís per d'autres animals (per exemple lo chimpanzés). Per l'Òme, pareis vèrs lo quatren o cinquen mes[2].
Somari
Causas[modificar | modificar la font]
Generalament, lo rire es causat per çò comic en general e per l'umor en particular. Lo rire es reputat per èsser contagiós: una persona que ritz provòca lo rire.
Lo rire pòt tanben èsser provocat pel gratilh. L'estress, la consomacion d'alcòl o de drògas pòdon tanben conduire cap al rire, quite en l'abséncia d'estimulus extèrne. Lo protoxid d'azòt es nomenat gas ilarant perque provòca tanben lo rire.
Significacions[modificar | modificar la font]
Totes los umans sabon rire dempuèi la naissença. De rire s'apren pas, contrariament a las lengas, es innat.
Lo rire es dich « comunicatiu ». Los cercaires en psicologia cognitiva trobèron que las meteissas partidas del cervèl son activadas quand se nos conta un istòria comica o quand s'ausís un rire. Un subjècte qu'entend un rire aprèp una craca e que vendrà a rire atribuirà a la craca perque riguèt. Aquela experiéncia justifica l'utilizacion de rires enregistrats dins las emissions de television.
Quand lo rire es estat provocat un còp, serà pus facil de provocar un autre juste aprèp. Dins un espectacle comic, los actors patisson a provocar los primièrs rires, mas los rires venents son pus facils d'obtenir.
Lo rire es en general provocat quand s'acumula una tension o una paur, e que d'un còp se pren consciéncia qu'en realitat i aviá pas cap de dangièr.
Dins qualques païses, coma Japon, las gents se fòrçan de rire qaud son somés a una paur qu'es pas racionala[3] o quand acaban d'aver paur.
Lo ròtle del rire seriá doble :
- Per aquel que ritz, lo cervèl relarga d'ormonas destinadas a contrariar los efèits de l'estress que se revelèt fals. Lo rire exprimís pas la jòia, mas lo rire provòca la jòia.
- Per aqueles qu'ausisson lo rire, aquò mòstra l'abséncia de dangièr. Aqueles qu'ausisson lo rire pòdon a lor torn provocar un rire e relargar aquelas meteissas ormonas dins lo cervèl.
Lo ròtle del rire per un animal social coma l'òme es doncas fòrça important. Permet de far saber quand e ont i a pas mai de dangièr pel grope per poder s'amusar e se daissar anar.
Un que ritz sens rason o quand cal pas, es a dire en preséncia d'un dangièr real, serà vist coma un fòl.
Se trufar de qualqu'un en risent consistís a comunicar que presenta pas cap de dangièr.
Tipes de rires[modificar | modificar la font]
Lo rire nerviós es una acumulacion de tensions que se relarga per evitar la panica. Lo rire pòt venir pas contrarotlat, pas apropriat e contunhar plan al delà del rire classic. Existís una forma patologica de rire associat a plusors sindròmes neuropsiciatrics, descrich pel primièr còp per Féré [4]. Aquel rire patologic s'encontra aprèp de feridas de certanas partidas del cervèl, en particular l'ipotalamus, lo girus cortical anterior o lo lobe temporal. L'acid valproïc en injeccion pòt tanben provocar aquel estat de rire prodromic.
Existís un rire forçat o un rire fals, que s'utiliza quand se vòl far ben veire, alara que se a pas lo gost de rire.
Lo rire dins los autres animals[modificar | modificar la font]
Malgrat l'observacion de Rabelais segon que « lo rire es lo pròpri de l'Òme », las observacions scientificas recentas mòstran que qualques animals (primates, rats[5],[6]) coneisson tanben lo rire.
Qualques psicològs comportamentals objèctan que lo vertadièr rire demanda de condicions prealablas coma la consciéncia de se o la capacitat a s'identificar a autrú, e qu'en consequéncia los animals rison pas vertadièrament del meteis biais que nosautres. Se pòt dire qu'aquela concepcion del rire se rapòrta pus particularament a l'umor qu'al rire en general, e que es doncas l'umor qu'es lo pròpri de l'Òme, e pas lo rire el meteis.
Los estudis mòstran lo similar del rire pels divèrs primatas (l'òme, le gorilla, l'orangotan, lo Chimpanzé...) seriá la pròva que lor rire ven d'una meteissa origina, e qu'auriá apuèi evoluat diferentament segon las espècias.[7]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Anne Bourgain, Christophe Chaperot et Christian Pisani, Le rire à l'épreuve de l'inconscient, Éditions Hermann, 2010.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ C. W. Hess, Neurologie du rire, Revista Medicala Soïssa, n°179, 12 de novembre de 2008.
- ↑ id C. W. Hess
- ↑ vejatz lo filme Tonari no Totoro de Hayao Miyazaki
- ↑ (fr) Féré C. Le fou rire prodromique. Rev Neurol 1903; 11:353-358.
- ↑ (en) "Laughing" rats and the evolutionary antecedents of human joy?, Panksepp J, Burgdorf J, Department of Psychology
- ↑ (fr)L'article rire
- ↑ (en) "Tickled apes yield laughter clue", BBC, 4 juin 2009


text:
Provèrbi
Un provèrbi (o encara repervèri, arrepervèri, revitèri, arreproèr) es una formula brèva que conten un ensenhament moral o una vertat d'experiéncia que se considèra bona de remembrar. La maxima, la senténcia, l'aforisme, lo dich, la paremia e l'apoftègma son de concèptes pròches del provèrbi. Miguel de Cervantes ne fa aquela definicion: (...) son de senténcias brèvas, tiradas de l'experiéncia e de l'especulacion de nòstres sabents ancians (Don Quichòte: segonda partida, capítol LXVII).
Son de senténcias abitualament anonimas. Ça que la, fòrça expressions literàrias e d'autras culturas son tanben vengudas far partida del recuèlh popular. I a de provèrbis venent de l'experiéncia collectiva coma espècia al long del temps, amb de tèmas coma la meteorologia o lo destin invariable e fatalista de l'existéncia.
Lor estructura es generalament rimada e se servisson de figuras literàrias (antitèsi, ellipsi o parallelisme) per facilitar lor continuitat orala. L'estudi dels provèrbis s'apèla paremiologia.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- La bugada provençala, onte cadun i a panochon  . J. Roize, Ais, 1649. [recuèlh de provèrbis]


text:
Sètge de Severac
Lo sètge de Severac se debanèt en 1214 durant la Crosada deis Albigés entre l'armada crosada dirigida per Simon IV de Montfòrt e son fraire Gui e la garnison dau castèu comandada per Deodat III de Severac. S'acabèt per una victòria crosada negociada — Deodat acceptèt pas de laissar son castèu ai Crosats que deguèron ne'n donar lo contraròtle a l'evesque de Rodés — que marquèt la fin de la conquista militara de la màger part dau Comtat de Tolosa e de sei possessions indirèctas per Simon de Montfòrt. Per la seguida, Deodat contunièt de negociar ambé Simon de Montfòrt e reprenguèt rapidament lo contraròtle de son castèu en cambi d'un omatge au cap crosat per sei fèus.