text:
28/05/2018
Bordelha l'occitana, de ier e d'auei
Dijuòus 24 de mai, los collegians de La Coquilha visiteren los dos chasteus de Bordelha, nom daus prumiers proprietaris e una de las quatre ancianas baronias dau Perigòrd, coma Biron, Bainac e Maruelh.
D'en prumier, fugueren acompanhats per l'escrivan Joan Ganhaire per la visita de la partida medievala, que monta au segle XII et XIII. Monteren amont naut dau famos chapduelh de 32 m de nautor que lor balhet una vista plan brava sur lo ranvers de queu borg castrau bastit sur una ròcha au pès de la Drona. L'endrech servet longtemps de prison, se pòden enquera veire los grafitis e dessenhs que los prisoniers fagueren. Dins la prumiera sala, jos la trapa de bois, se tròba una oblueda de sieis metres de prigondor, onte l'un daus filhs de Bordelha fuguet embarrat quauque temps. La devisa daus barons de Bordelha era « Cil gal, aimi l'estord », valent a dire « coma lo jau, aimi la barralha » e lor blason, doas pautas de grifon. Dins la cor, los collegians s'aprumeiavan dau potz de benleu 20 m de fond, pas tròp tot parier, en cas que La Vielha los faguesse segre emb son crochet...Urosament, i avia una grasilha de proteccion.
Activitats de sigilografia e partida Reneissença
Pendant queu temps, una partida daus 5esmes fagueren un talhier de fabricacion de sageus, los autres visiteren lo chasteu Reneissença bastit au segle XVI per Jacmeta de Montbron. L'estile, tipique de questa periòda tornava prener daus elements de l'antiquitat grecò-romana, coma las colonas factiças d'estile dorique, ionique e corentian. Dins quela partida mueblada, se pòden trobar de las armas, de las bravas tapissarias e daus braves gabinets de voiatge. Los audiòguides balhan la possibilitat de far la visita 100 % en occitan.
A la descuberta daus trobadors
Apres lo repas sur las permenadas, lo musician Olivier Peirat faguet una p'ita conferença sur los trobadors e trobairitz dins la bela e brava sala de garda dau chasteu medievau. An descubert lo lut, la viela, la chabreta, l'udu, instruments que juguet lo musicaire per interpretar de las òbras daus trobadors lemosins. Los collegians an aprés que los trobadors eran poetas mai musicians, que lor influença fuguet granda dins l'Euròpa tota entiera, mai lo monde que son aura estudiats au Japon, en Angleterra, en Alemanha, aus Estats-Units. An descubert tanben que i avia totplen de trobadors en Lemosin et en Perigòrd, Bertran de Born, Giraut de Bornelh, Arnaut Daniel, Peire de Brageirac, Guilhem de La Tor (Blancha) e lo quite Jaubert de Pueicibòt, de Sent-Prich Las Faugieras, autres còps conegut jurcinc'en Espanha, mas pas mai dins son quite pais.
Una visita de Bordelha moderna
Los eslevas an pogut veire que l'occitan es enquera un afar plan viu dins lo borg, onte los noms de ruas son marquats en francés mai en occitan. An vist lo pont vielh mai lo molin banau. Aqui, l'occitan es un biais de far veire sa diferença per far venir los toristes ; las associacions coma Pampaligòssa, l'aperò-trad e lo talhier de lenga de Joan Ganhaire son daus endrechs onte lo monde pòden continuar de parlar e d'aprener la lenga.
Denis Gilabert.
12:31 Publié dans Actualitats, actualité, Ensanhament de la lenga, enseignement de l'occitan | Lien permanent | Commentaires (0)
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Nicolau Puech nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 3 de junh 2018 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera l'escriveire Jan-Peire Reidi per parlar de son libre e CD "Per ma fe, cronicas dau pais dins sa linga".
Jan-Peire Reidi fara una dedicaça chas Marbòt a Perigüers dimecres 6 de junh apres-mieijorn, partir de 14 oras.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Per escotar l'emission en directe o en redifusion, clicar sur lo ligam: França Blu Perigòrd
Veiqui lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
e los ligams vers lo sites de Nicolas Puech: www.nicolaspeuch.com e facebook.com/nicolaspeuch
12:31 Publié dans Actualitats, actualité, Jan-Peire Reidi, Literatura en òc | Lien permanent | Commentaires (0)
Cronica de toponimia, per Joan-Claudi Dugros
Le Luc au Bugue, à Campsegret, à Douville, à Liorac-sur -Louyre (lo Luc en 1454), à Manzac (al Luc en 1537), à Montagnac-la-Crempse (1758), etc. L'occitan luc (du latin lucus, « bois sacré ») désigne un bois.
Avec le diminutif – et : Le Luquet, à Eymet, à Fouleix, à Issac, à Monfaucon, à Saint-Laurent-des-Bâtons (Mota del Luquet, en 1459).
On note dans les Landes : Lucbon (bon bois », Luglon (bois long), Lugaut (bois haut), en Gironde : Lucmau (mauvais bois), dans les Pyrénées-Atlantiques : Lucarré (bois carré).
Il est possible que le lieu-dit Les Lucaux à Bars, fasse référence au nom propre Luc, diminutif Lucòt.
Joan-Claudi Dugros
"Mas zo farai", chant à la mémoire des résistants périgourdins
Dimanche 27 mai, Journée Nationale de la Résistance, était un moment d'émotion à Saint-Etienne de Puycorbier. En effet, à 16 h étaient inaugurés le Mémorial de la Résistance et le circuit vélo « Sur la trace des Résistants », en présence notamment d'Anne-Gaëlle Baudouin-Clerc, la préfète et de du résistant Albert Laborie dit Théo. A cette occasion Bruno Rossignol et Jean-Yves Agard de l'association "Musica au Molin" ont composé musique et texte en occitan de "Mas zon farai" ( Mais je le ferai), choeur à quatre voix interprété par les trente chanteurs du Cœur PaRatge de Saint-Etienne de Puycorbier.
DG : Pourquoi avez-vous décidé d'écrire sur cette période noire de l'histoire de France?
Bruno Rossignol : Les secteurs de la Double et de Mussidan, très actifs du point de vue de la résistance ont été le théâtre d'actes héroïques, d'arrestations, de fusillades, de la prise de maquis par les allemands.Nous avons été contactés par notre maire Daniel Tournier pour participer à notre manière à l'inauguration du mémorial et rendre hommage à ces maquisards, ces résistants. Le résultats est un chant d'une durée de 5 mn, canon à quatre voix, «Mas zo farai », dont le texte fait écho au fameux « Chant des partisans » de Druon/Kessel.
SO : Pourquoi écrire le texte en occitan ?
Joan-Ive Agard : M'avian damandat de far una apròpcha antropologica de la resistença dins lo ranvers de la Dobla. A questa epòca, dins los bòscs, utilizavan plan sovent l'occitan, quò era la lenga naturala per comunicar e tanben per eschivar que los nazis los comprenguessen. Laidonc, ai escrich en occitan.
SO : Le texte parle d'un homme face au choix difficile de partir pour le STO ou de rejoindre le maquis...
JYA : A l'epòca dau STO, los òmes avian una chausida importanta a far. De segur, i avia daus resistents per conviccion, mas d'autres eran daus òmes jòunes qu'eran pas segur, qu'avian paur per ilhs, per lor familha, se pausavan de la questions...fin finala fagueren la bona chausida e son venguts daus eròs exemplaris. Lo texte es una discutida entre un de quilhs jòunes e un partisan.
DG : Vous n'en êtes pas à votre premier essai en occitan...
BR : Oui, en 2013, j'ai composé un oratorio « La fin dau monde » sur un texte de Jean-Yves traduit en occitan limousin par Patric Ratineaud et puis un recueil de poèmes « Paisatges doblauds » en français traduits en occitan. Pour « Mas zo farai » ai même trouvé un éditeur parisien les Editions Musicales Fortin-Armiane, ce qui n'était pas gagné au départ. L'oeuvre est donc disponible pour tous ceux qui veulent l'interpréter. De son côté, cette fois-ci, Jean-Yves a écrit directement le texte en occitan limousin.
JYA : Oc-plan, dempuei queu temps ai trabalhat un pauc ! Vene de far una conferença a Nimes sur la lenga coma vector dau desvelopament economic . Ai fach una intervista que vai passar sur octele.com. La lenga occitana es una de mas passions, dau punt de vista personau e professionau ».
Denis Gilabert.
Cronica de toponimia, per Joan-Claudi Dugros
Dans les registres consulaires du moyen-âge (14ème s.), à Bergerac, on trouve le nom de personne Auseranh (Naudonet d'). Il s'agit de l'occitan auseran(h), variante de l’un des noms de l’érable champêtre aserau / auseral / auseran (du latin acer). On le retrouve dans les nombreux noms de lieu L'Auseral, Lauzeraie, Lauzeral, Lauzeraud, , les Auzerais, les Auzerals, Lauzereau… et dans les noms de personnes Auzeral, Auzereau, Auzerol, Azeroual, Lauzerat, Lauzerand….
Joan-Claudi Dugros


c: text/html

text:
-314
Aquesta pagina concernís l'an -314 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Republica Romana[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Segonda Guèrra Samnita après la desfacha de Lautalae amb una tièra de còntra-ofensivas romanas per s'assegurar de la fidelitat dei pòbles vesins e reprimir lei revòutas. Lei vilas de Sora e de Lucracia foguèron reconquistadas. Dins la segonda, la garnison samnita e leis abitants, qu'avián chaplat una garnison romana au començament de l'annada, foguèron exterminats. Una colonia romana foguèt fondada en plaça de la vila. Puei, a la fin de l'annada, lei cònsols Caius Sulpicius Longus e Marcus Poetelius Libo averèron una batalha importanta a la frontiera dau territòri samnita (30 000 Samnitas e aliats tuats ò capturats).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Semola
La semola es un produch de molinariá, obtengut per una mòltas grossa, de las granas umidificadas de cerealas (come lo blat dur), seguit d'un secatge e d'un sedaçatge. La semola, d'un biais, lo produch intermediari entre la grana e la farina.
Somari
Caracteristicas[modificar | modificar la font]
Ric en glutèn, la semola de blat dur es emplegada en cosina per de preparacions coma la còca de semola, las sopas e lo coscós, e servis a la fabricacion de las pastas alimentàrias. L'emplec de semola de blat dur per la fabricacion de las pastas es obligatòri dins de païses coma en França e en Itàlia.
La semola pòt tanben se realizat amb d'autras cerealas, coma la semola de milh, qu'es a la basa de preparacions alimentàrias, coma polenta, o la semola de maniòc, qu'es a la basa de la préparation de l'attiéké en Còsta d'Ivòri. En Africa del Nòrd, se prepara tanben de semola d'òrdi.
Cosesons[modificar | modificar la font]
Los procediements de cosesons de las semolas evoluèron fòrça a cause de la modificacion del produch commercializat; ara se vend subretot de versions precuèchas.
Cosesons de las semolas industrialas precuècha[modificar | modificar la font]
Una simpla idratacion a freg o a caud e calvatge sufison plan sovent..
Cosesons de basa de las semolas tradicionalas (non precuèchas)[modificar | modificar la font]
Lo liquid idratant es l'aiga, un bolhon, un compausat de lach, espècia, salat o sucrat, sovent amb un pauc de burre o d'òli.
Coma pel ris, exemple emblematic, la semola es un aliment que las formas finalas son plan variablas. Las qualitats gustativas obtengudas son tanben plan variablas segon lo procediment de coseson. Las cosesons lentas, per exemple a la vapor, permeton de fòrça bons resultats per l'usatge granulós: coscosièr, cosedor de ris. Aquels dos aparelhs modèrnes mestrejan plan presisament la temperatura e la durada automaticament.
Per la coseson mai correnta, al contrari del ris qu'es plan sovent cuèch dins una quantitat plan superiora d'aiga a aquela necessària a l'idratacion, la semola es cuècha e idratada sempre amb una quantitat pròche de l'exacte necessari. Pendent aquela primièra coseson de la semola se cal susvelhar e prestidas amb atencion per evitar que rume al fond de l'aisina.
Fasas secondàrias de coseson[modificar | modificar la font]
Coma totas las granas e feculents, de tradicions de segonda coseson existisson, de fregiduras per exemple.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- Le Blé. Éléments fondamentaux et transformation, publié par Armand Boudreau et Germain Ménard, Université Laval, 1992.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
- Bolgor


text:
Illustracion de Jan-Marc Simeonin, Auseus, La Edicions dau Chamin de Sent Jaume, 2006
Seminari Lengas e poders 2015-2016
Compte rendut sesilha n. 4
20 de genièr 2016, Ostal d’Occitania, Tolosa
Retorn de Patric Sauzet sus son tèxte : « Delai de la diglossia. Per un modèl mimetic del contacte de lengas » (lo tèxte es estacat aquí en format pdf : Sauzet diglossia)
Patric nos a presentat lo model mimetic de l’antropològ René Girard (defuntat i a gaire) e l’usatge que, a son vejaire, se ne pòt far en sociòlingüistica per pensar la diglossia d’un biais novel.
Patric se’n serviguèt per far sa sintesi sus l’occitan dins lo libre Vingt-cinq communautés linguistiques de la France, editat per G. Vermès a cò de l’Harmattan en 1988. Dins aquel temps s’impausava en sociolingüistica occitana lo model catalan del conflicte lingüistic. Aqueste model anava contra la sociolingüistica descriptiva americana que manteniá l’idèia de la fonccionalitat de las diferentas lengas en contacte (diglossia de Fergusson come usatges fòrça diferenciats d’una meteissa lenga : allemand estandard / Schwyzerdütsch, etc. diglossia de Fishman, quora i a tanben de lengas diferentas en contact, per ex. basca / castilhan o occitan / francés). Lo model catalan es lo del conflicte, amb doas sortidas : substitucion quora la lenga mai fòrta pren la plaça de la mai flaca o normalizacion (de pas confondre amb la normatizacion) quora se capita a inversar lo procès de substitucion. Patric, en agachant l’istòria de la relacion occitan / francés èra pas satisfach pel aqueste concepte de conflicte. Exemple dels quaserns de doléncias pendent la Revolucion francesa ; i trobèm pas cap de reivéndicacion lingüistica. E puèi cossí se fa aprèp tant de sègles de contactes amb lo francés dempuèi l’annexion, que se parla (se parlava i a gaire) encara occitan ? I agèt certa, al sègle XVI, una francisacion de las elitas mas amb un efeit de pompidor, d’estabilitat relativa : lo pòble demora occitanofòn dusca a la guèrra de 14 sens evidéncia de conflicte. Avèm una diglossia inegalitaria de longa durada. Podèm parlar de resisténcia ? Es çò que fasiá Louis-Jean Calvet, abans de venir un francofonista acarnassit : la lenga coma refugi, « maquis del pòble » (Linguistique et colonialisme, 1974).
En mai d’aquò, Patric èra deja chomskian (Noam Chomsky), se reconessiá dins una lingüistica mentalista (la lenga resulta de las proprietats dels cervel umans, ara se diriá une linguïstica cognitiva). Aquesta posicion èra criticada al nom d’una concepcion sociala de la lenga (ara se diriá que la lenga es una capacitat biologica socialament utilizada), e la tendéncia èra de fa de la lenga quicòm d’en defòra dels parlaires, una mena de persona (aital de lengas, coma de personas, podon èsser en conflicte).
D’aquí l’idèia d’expleitar la nocion d’imitacion, de mimesis, que joga un ròtle fondamental dins l’aprendissatge de la lenga, coma capacitat biologica mas corregida socialament (a la diferéncia de nòstre sistema de vision per exemple). Patric fa tanben referéncia a la descoberta recenta dels neurònas miralhs que demostran biologicament la capacitat d’imitacion. Coma disiá deja Aristòt, tot aprendissatge se fa per imitacion.
De que pòrta Girard a la nocion d’imitacion que pòt èsser utile a la sociolingüistica ? Es la teoria del desir mimetic. Per el lo desir es mimetic : se desira totjorn çò que desira l’autre (rivalitat mimetica : cf. Mensorga romantica e vertat romanesca). I a aquí una enigma perqué aqueste modèl es lo de l’amor cortés, amai Girard ne’n ditz pas res : la dòna es d’autant mai desirabla qu’es maridada amb un òme poderos. Lo triangle de l’amor cortés es girardian. En cò de Girard : exemple de Dom Quixote que vòl totjorn imitar sos modèls, de Madama Bovary, etc. Lo desir mimetic mena al conflicte d’apoderament que pels umans, vist qu’an inventat las armas, pòt fòrça aisidament menar a la mòrt : crisi mimetica, guèrra de totes contra totes. Per sortir de la crisi mimetica, fa mestièr la victima sacralizada ; la violéncia converja mimeticament sus una victima (perqué mostruosa, diferenta…) : la victima emissari, que sa mòrt restituís la patz. E aquò es per Girard l’origina de la religion et del poder politic. La societat inventa de dius quora a tuat de victimas (divinizacion a posteriori) e pren de reis que son tanben de victimas en subre-seit (cf. lo film : Como Era Gostoso o Meu Francês). Ambigüitat de l’homo sacer latin, à l’encòp enauçat, sacralizat e condamnat a mòrt.
La crisi mimetica e sa resolucion menan a dos tipes d’institucion : los interdiches (se sovenir de la crisi e evitar çò qu’i pòt menar, interdire las imitacions, etc.) e lo scacrifici : repeticion contrarotlada de la crisi mimetica. Cf. la tuada del pòrc dins la cultura occitana (lo « vestit de seda » o « lo monsur » e al contrari los nòbles coma « pòrcs », cf. A. Corbin, Le Village des cannibales) coma sacrifici. Lo farmacos en Grèça, lo carnaval (qu’es un rei sacrificat), etc…
Dificultat de la recepcion de Girard, pensaire cristian : la revelacion fa comprene que la victima es una victima e pas una divinitat esconduda venguda per portar lo mal e puèi lo ben ; per comprendre que la victima es arbitraria e non pas un dieu cal una revelacion subrenaturala. Mena d’argument ontòlogic : la societat pòt pas pensar çò que la forma, es òrba, a besonh d’una revelacion (Ancient e Novel Testament) que fa apareisser que la victima es inocenta (Jesus !). Patric fa un usatge laïcizat d’aquesta « revelacion » de l’inocéncia de la victima.
Aplicat a la lenga, òm pòt considerar que la societat occitana tradicionala d’ancian regim es estructurada per d’inibicions antimemiticas. Se pòt considerar que la diglossia inegalitaria de longa durada es lo fach de la proibicion de l’imitacion dels comportaments prestigioses (cadun dèu demorar a sa plaça). Existís pel pòble una inibicion de parlar la lenga prestigosa : lo francés. Cf. Francés de Corteta de Pradas que fa parlar lo primièr « franchimand » (Ramonet), al sens d’un occitan que parla francés e que deuriá pas zo far, e per aquò es ridicul e censurat. Tipicament es un soldat, de tot biais qualcun de condicion sociala bassa. I a tanben lo fach curios, reportat maites còps, del monde que parlan francés sonque quora son bandats, quora an tròp begut. [cf. per ex. Daniel Fabre et Jacques Lacroix, « Langue, texte, société: Le plurilinguisme dans la littérature ethnique occitane », Ethnologie française, 1/1/1972, vol. 2, 1/2, p. 43-66, p. 59].
Lo passatge a la modernitat es lo del deslargament mimetic : l’imitacion es encoratjada (e fa paur : per exemple, crenta de l’abat Grégoire, que dintrant dins lo francés lo pòble podriá perdre tanben sa bona moralitat. Urosament la Republica es vertuosa !). L’occitan pren un estatut sacrificial dins l’institucion del francés (es pas solament una autra lenga, mas es l’autra lenga). Grégoire : la lenga literaria del sud dèu èsser sacrificada sus l’autar de la patria. L’abat J. B. Fabre (Istòria de Joan l’an pres), per exemple, escriviá per l’aristocracia montpelhièrenca, que l’occitan èra sa lenga bassa.
Conclusion : nos cal prepausar de models de pratica. Pel passat i ajèt plan segur fòrça lingüistica occitana, l’invencion de l’enquesta de terren per Tortolon e Bringuier, etc.), mas que se faguèt mai que mai en francés. Cal pensar a bastir un modèl e un fonccionament cultural lo mai pertinent possible ; pensar quicòm de fòrt per la societat occitana, aver una politica d’oferta de lenga e dins la lenga. Aquò per veire se podèm provocar mimeticament quicòm de positiu.
Discussion :
- J. P. Cavalièr : 1- Cossi explicar amb lo model mimetic girardian perqué i ajèt tant de cambiaments de lengas dins la quitas societats tradicionalas ? 2- Lo problema de fons es cossí Girard pensa lo desir mimetic – desir del desir de l’autre sens subjècte e sens objècte. Se tracha per ièu d’un principi metafisic o benlèu teologic que me fa pensar al pecat original. Es important de tornar balhar una plaça al subjècte e a sos objèctes dins la quita mimesis, entremièj per exemple la nocion de poder simbolic e pausar la question de la ierarquisacion, variabla dels modèls simbolics pels individús (perqué botar lo modèl cultura de l’anglés dels Beatles davant o aprèp – los cases existisson – lo del patés ?)
- Patric relativiza la radicalitat de mon interpretacion sus la nuditat del desir ; que seriá sonque desir del desir, sens subjècte ni mai objècte. Girard nega pas que lo desir (per exemple sexual) aja d’objèctes, nega pas tanpauc l’interes (economic per exemple) pels objèctes, mas i a quicòm mai, de mai prigond (cas dels dròlles amb las meteissas joguinas : la joguina desirabla es la de l’autre !).
- Alem Surre-Garcia remarca que l’oferta mimetica de modèls culturals e lingüistics es ara demultiplicada. Lo desir mimetic generalizat, globalizat crea de conflictes dins los quites individús entre diferents modèls (l’anglo-saxon, mas n’i a fòrça d’autres) : la situacion es bolegadissa e pas clavada coma podiá zo èsser autres còps.
- Patric : la lenga se pòt partejar sens problema, es pas una jogina que quora l’un l’a, l’autre pas ; aprene una lenga leva pas res a digus, pòt èsser una escasença de mimetisme sens conflicte. Vertat qu’es l’inibicion mimetica que, d’un biais, nos salvèt la lenga [çò ditz en risent], mas cal tanben prene en compta los efèctes d’imitacion e de competicion politicas, intellectualas, lingüisticas al moment de la bastison dels Estats europencs (que se son totis fargats dins una relacion mimetica, amb França, mas pas solament). Lo Felibritge, a son nivel, faguèt un pauc la meteissa causa (fargar una granda lenga e una granda literatura, que se gausava pas pr’aquò dire nacionala). Mas la valorisacion de la lenga del papeta es la nostalgia d’una lenga sens competicion, en defòra del mercat simbolic. Es çò que Bourdieu sona lo « franc parlar » : lo patés se parla o se parla pas, sens cap de competicion (nostalgia d’un paradis perdut, d’una Arcadia).
Compte rendut de J.-P. Cavaillé


text:
Lido (Venècia)
Lo Lido de Venècia es un fin cordon litoral que s’espandís sus una dotzena de quilomètres entre la lòna de Venècia e la mar Adriatica dins la region de Venèt en Itàlia del nòrd.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo Lido s’espandís entre lo pòrt de San Nicolò e le pòrt de Malamocco, ligada a la ciutat de Venècia e la tèrra fèrma per de ligams fluvials ferry-boat e vaporetti. Es una de las raras illas de la laguna que de carrièras carretalas son presentas.
Lo cordon litoral[modificar | modificar la font]
La lòna de Venècia comprend, del nòrd al sud, lo Lido de Jesolo, Cavallino-Treporti, lo Lido de Venècia, Pellestrina, Sottomarina e Isola Verde.
Istòria, art e cultura[modificar | modificar la font]
L’illa es caracterizada per de construccions del sègle XVIII, coma los « murazzi », òbras de defensa de la laguna contra la mer, que s’espandís garreben fins a l’esplanada del Casino e del Palais del Cinèma, bastits dins los ans 1930, e lo site que la Bienala de Venècia organiza, entre autres d'eveniments culturals, lo concors internacional d’art cinematografic de Venècia.
Dins le centre de l’illa, l’arquitectura s’enrequit d’edificis d'estil « liberty » e de zonas de verdas coma lo Granviale, la carrièra larga e bordada d'arbres qui travèrsa l’illa perpendicularament e que possedís d'edificis e ostals del sègle XIX.
De l’esplanada, dempuèi lo monuments als mòrts de la Primièra Guèrra mondiala, la Ribièra San Nicolò es una longa passejada lo long la laguna e mena fins a San Nicolò, que se trapa la mai granda fortificacion de l’illa e la glèisa bastida nòvament al sègle XVII. Es aquí que lo Dijòus de l'Ascension se celèbre la « fèsta de la Sensa » (maridatge de la mar).
Se l'autre costat de la Glèisa, le cementèri israelita de 1389, restaurat, se visita. Sus la partida oposada, una autra larga passejada lontja la mar sus tota la longor de l’illa.
La plaja[modificar | modificar la font]
La plaja del Lido qu'es renomada per las montilhas naturalas d'arena fina e daurada, e per l'aiga clara e calma, es aparada per las doas levadas de San Nicolò al nòrd e d’Alberoni al sud, e d'autras levadas intermediàrias perpendicularas al cordon litoral.
Lo pòrt[modificar | modificar la font]
Al nòrd se trapa lo pòrt del Lido, larg de 800 m e prigond de 12, separa la quita illa d'aquela de Cavallino-Treporti. Lo canal, viá d’accès al pòrt de Venècia, es en cors d'òbra de defensa contras las marèas dins l'ecastre del Projècte Mose.
Al sud se trapa lo pòrt de Malamocco, via d’accès de las naus grossas e petrolièrs cap a pòrt de Marghera e Mestre (Venècia).
Centres abitars[modificar | modificar la font]
- San Nicolò, pòrt de partença/arribada dels ferry-boat per/de la tèrra fèrma
- S.Maria Elisabetta, pòrt de partença/arribada de las naus per/de Venècia e la tèrra fèrma
- Città Giardino
- Ca’Bianca
- Malamocco
- Isola degli Alberoni
- Faro Rocchetta, pòrt de partença/arribada de las naus de ligam per l'illa de Pellestrina e Chioggia
Esports[modificar | modificar la font]
A Città Giardino son presents un estadi de rugbi e una patinadoira (concors internacionals) e a Alberoni i a un grand terren de gòlf. A Ca’Bianca se trapa una piscina olimpica. En mai, coma dins las autras localitats de la laguna son presentas de societats de navigacion per practica la rama, lo canoè. Son tanben praticticadas la pèsca esportiva e le sotada.
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (it)Vista aeriana de l’intrada del Pòrt del Lido
- (it)Site de la laguna e del projècte Mose
- (it)ACTV : Site dels ligams per nau e servicis publics
- (en)Organizacion NO MOSE
- (it)Municipalitat de Lido-Pellestrina


text:
L'Escura (Albigés)
L'Escura (oficialament en francés Lescure, e oficialament dempuèi 1941 Lescure-d'Albigeois) es una comuna occitana de Lengadòc en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e la region d'Occitània.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
A 6 km d’Albi, la comuna de L'Escura s’espandís sus 1 418 ha a 168 m d'altitud.
Entre Tarn e puèges vesins, L'Escura barreja los avantatges del campèstres e los de la vila vesina. Son evolucion demografiaca seguís la de l’aglomeracion albigesa.
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom de L'Escura vendriá del germanic skur, "granja" [1].
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Monuments[modificar | modificar la font]
La glèisa de Sant Miquèl[modificar | modificar la font]
La Glèisa de Sant Miquèl de L'Escura foguèt fondada al fin del sègle XI - començament del sègle XII, per monges benedictins de l'abadiá de St Miquèl de Galhac. La glèisa foguèt bastida per formar un priorat, e aqueste prosperèt fins al mièg del sègle XVII.
L'edifici es en forma de crotz, amb una torre carrada e es compausat de pèira calcària. Las esculturas romanicas de la glèisa St Miquèl repesentan lo mai grand ensemble d'esculturas romanicas de l'Albigés.
En 1812 la decision foguèt presa d'utilizar la glèisa pel servici dels mòrts. Foguèt apondut a la lista dels Monuments Hstorics en 1883. En 1993-1994 d'òbras de restauracion reviscolèron lo bastiment e permetèron de descobrir pinturas sus la vòuta e l'absida.
Ara, la glèisa de Sant Miquèl abriga una autre vida; es desafectada mas animada per visitas e exposicions de totas menas pendent l'estiu.
La glèisa de Sant Pèire[modificar | modificar la font]
La glèisa de Sant Pèire de L'Escura es un vestigi del castèl del marqués de L'Escura. Foguèt bastit al sègle XIV e era la capèla dels senhors de L'Escura. Lo bastiment, fach de bricas, es compausat d'una nau rectangulara e de cinc capèlas. Es inspirat del estile ogival.
En 1607, lo baron Loís 1èr faguèt don de la glèisa a la populacion e aquesta devenguèt una glèisa parroquiala. Foguèt renovada en 1736.
L'estatua de Santa Catarina trona dessus lo portal. Santa Catarina èra venerada a L'Escura per sa lucha contra lo 'Grand Schisme d'Occident'* del sègle XIV.
En 2011, lo Comitat Economic Parroquial de L'Escura d'Albigés lancèt un apèl al don per renovar lo bastiment e las pinturas, en particular la fresca de Nicolaî Greschny, realizadas en 1957. Aquestes sofrisson de l'umiditat e del salpètre e amenaçan bravament lo devenir de la glèisa. En 2012, una convencion entre lo diocèsi e la comnuna, amb la recepcion de dons, permeton d'anonciar la debuta de las òbras.
La torre del relòtge[modificar | modificar la font]
La torre del relòtge es lo principal vestigi de las fortificacions del vilatge. Foguèt bastida de brica, al sègle XIV. Èra tempada per un rastèl. Foguèt adobada a la Renaissanca en 1563, epòca de prosperitat per la vila de L'Escura. Ara, la natura defensiva de la torre es encara vesedoira. La torre a conservat sas machacoladuras, sas balestièras e sos merlets.
En 1911, la torre foguèt classada coma Monument Istoric.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr) Bénédicte et Jean-Jacques Fénié, 1997, Toponymie occitane}}


text:
Originari d’Arièja, Raoul Lafagette es un òme de letras fòrça estacat a sas rasigas, n’atèsta sa bibliografia : Chants d’un montagnard (1869), Pics et vallées (1885), Symphonies pyrénéennes (1897). S’interèssa donc tot naturalament a la question regionalista e per consequent al Felibritge : La Renaissance romane (1890), Les visées du Félibrige (1896), et La Grande Lorraine (1908), pèça de teatre istorica. Es l’amic d’un grand nombre de personatges importants de l’epòca : Victor Hugo, Leconte de l'Isle, Émile Pouvillon, Alphonse Daudet, Frederic Mistral, Augusta Forès e Prosper Estieu. Aquelas amistats nombrosas son de còps abordadas dins sa correspondéncia amb Frederic Mistral.
La letra del 11 de junh de 1886 met en abans mai d’un aspècte interessant de la vision de la poesia de Mistral mas es egalament fòrça representativa de la mena de rapòrt qu’entretendràn Frederic Mistral e Raol Lafageta. Aquí, Mistral comença per felicitar Lafageta per son Pics et vallées : “vos vers nerveux et colorés ne sauraient être mieux frappés, ni plus sonores”, mas lèu lors diferéncias d’opinions politicas e poeticas subrevenon : “la politique n’a rien à voir avec la poésie”. En efièch, aquelas divergéncias d’opinions sus l’apòrt del politic dins lo poetic tòrnan sovent al dintre de lor correspondéncia. Remarcam tanben dins aquesta letra l’opinion sus la lenga que cal emplegar en poesia per Mistral : “or la nature du midi ne chantera jamais, libre et naïve, que dans la langue qu’elle s’est faite. Une poésie arabe, une poésie indienne, m’en dira toujours plus sur l’Inde ou l’Arabie que les plus purs chefs-d’œuvres de Hugo ou de Leconte de l’Isle”. Mistral se vòl en permanéncia centrat a l’entorn d’ambicions simplas e refuta encara un còp tota pretencion politica que li poiriá èsser acordada : “Que vient-on nous parler révolution, évolution, et avatar etc! Est-ce que ça nous regarde, nous paysans et pâtres”. Enfin, aquesta letra conten tanben una evocacion interessanta d’Émile Zola : “mais Zola, le grand apôtre du réalisme, pousse inconsciemment la roue du Félibrige : car faire parler son monde comme dans la vie réelle, c’est la visée du naturalisme, et le Félibrige ne fait pas autre chose.” Cal pas oblidar que Mistral es estat retengut coma un autor aparentat al romantisme, es donc interessant de veire que mancava pas de se raprochar d’un autor naturalista.
La letra del 28 d’octòbre de 1902, nos permet d’observar una part dels rapòrts entre Frederic Mistral e lo mitan del teatre. Aquí, Lafageta assaja de faire jogar sa recenta pèça La Grande Lorraine, al teatre d’Aurenja e demanda a Mistral son pairinatge. Aquel refusa, qu’es “absolument étranger à la direction et à l’organisation du théâtre d’Orange”, puèi que reven a Paul Marieton. De mai, Mistral a pas cap d’influéncia sus sas causidas de programacion : “trois ou quatre dramaturges m’attribuant une influence particulière, m’ont déjà prié de les présenter à Mariéton et ma présentation n’a pas réussi du tout.” Parlan tanben de faire jogar La Rèino Jano a Aurenja, idèa que Mistral sosten pas : “je n’y tiens pas du tout, il faudrait, pour avoir chance de réussite, des conditions de décor et d’acteurs fort difficiles à rencontrer”. Es egalament interessant de relevar que, dins una letra a Prosper Estieu del 12 de genièr de 1903, Mistral ditz qu’a “pas la pretencioun d’èstre critico teatrau”.


text:
Dimars, 26 de setembre de 2017, 03h00 Espòrt
Al tèrme de las 80 minutas de la partida de dissabte, a Leigh, qual serà en Superliga l’an que ven: los Dragons Catalans o los Centurions locals?
Las fins de sason se sarran en Euròpa e en Austràlia. Novèla partida aqueste còp definitivament decisiva pels Dragons, una finala per Tolosa, la finala de NRL e las mièjas finalas de Superliga: aquí un programa de tria per aquesta dimenjada.
Dragons: mas cossí arrestar la davalada?
Aqueste dissabte, a Brutus, la mission dels Dragons èra d’una simplicitat bèla: ganhar per demorar en Superliga. A la pausa, Dragons e Vikings de Widnes avián passat doas penalitats de cada costat 4-4, mas los catalans avián pas mes a profièit dètz minutas en superioritat numerica. Los Sang e Aur reprenguèron lor jòc estequit sens imaginacion e sens sosten, amb un jòc de pè defalhent. En fàcia, Widnes jogava tanben simple: 5 tenguts e una granda candela, mas amb mai de vam. Talament que los angleses marquèron dos ensages, lo primièr sus l’ala esquèrra e lo segond sus l’ala dreita: 12-4. Los Dragons se lancèron dins lor operacion remontada e envièron – enfin - de jòc: Bosquet marquèt entre los pals e Walsh transformèt. Los Dragons tornavan a 10-12. Mas las fautas de man e la defensa anglesa empachèron los catalans de tornar marcar.
Tant qu’a i èsser, ensagèron pas d’ensacar la penalitat que lor auriá permés de reçaupre Leigh la setmana venenta. Serà doncas cò dels Centurions dissabte de vèspre qu’aniràn jogar la partida “a la vida, a la mòrt”: lo venceire jogarà en Superliga en 2018, lo perdent en Championship. Una setmana per se remotivar e trapar un pauc de vam, se que non serà una catastròfa non solament pels Dragons mas tanben pel XIII d’Occitània e de Catalonha.
La Superliga aurà un campion novèl
Èra la darnièra jornada de la fasa regulara de Superliga. Dijòus, St Helens assegurèt sa plaça en mièja finala amb una victòria a Salford: 30-4. Divendres, Hull FC anèt batre Castleford, qu’aviá daissat de jogaires clau al repaus en vista de la mièja finala: 48-16 e confirmava atal sa qualificacion. Dissabte, lo campion 2016 Wigan aviá pas res mai a jogar a Wakefield: la qualificacion per las mièjas finalas s’èra ja enaurada (desfaita de Wigan: 32-0).
En mièja finala, lo cap de fila Castleford reçauprà Sant Helens dijòus e Leeds reçauprà Hull FC divendres. L’avantatge del terren serà sufisent per Castleford e Leeds? Qui sap…
Tolosa en finala
En dominant Dewsbury 36-22, lo Tolosa Olimpic jogarà la finala de son Bloquièr de Championship aqueste dissabte de vèspre a Blanhac amb la recepcion de las Aglas de Sheffield qu’an ganhat 28-26 a Batley.
NRL: Los Vaquièrs se convidan a la finala.
Divendres, en mièja finala d’NRL, la Tempèsta de Melbourne recebiá los Bròncos de Brisbane. Lo primièr temps foguèt equilibrat, puèi Melbourne s’enaurèt: 30-0.
Los Vaquièrs son los convidats miraculats de las fasas finalas. Calguèt una improbabla desfaita dels Dragons de Sant Jòrdi dins las darrièras dètz minutas de la darnièra partida de classament per los mandar en pelhòfas. Per las mièjas finalas, los jogaires de Townsville, anavan desfisar los Polets de Sydney. A la pausa, los Vaquièrs menavan 8-6. A la represa, los Polets dintrèron amb mai de vam e marquèron dos ensages per menar 16-8. Los Vaquièrs tornèron metre la man sus la partida per menar 22-16, passar un tombat (23-16) e acabar de faire virar los Polets a l’ast sus la darrièra accion (29-16).
La finala de dimenge 1r d’octòbre opausarà doncas la Tempèsta de Melbourne que senhoreja sus la sason e los Vaquièrs que son sus una dinamica de victòrias. Aquò promet!
Alan Roch


text:
Mollusca
Exemples des diferentas classas de mollusques.
Classas de reng inferior
- sosembrancament Aplacophora
- sosembrancament Eumollusca
- Polyplacophora
- infraembrancament Conchifera
Los mollusques (Mollusca, del latin molluscus, "mòl") forman un dels grands embrancament del règne animal. Son d'invertebrats protostòm celomats, triblastics amb simetria bilaterala (e mai se qualqu'uns pòdon aver una asimetría segondària) e pas segmentats, de còs mòl, nus o protegit per una clòsca. Los mollusques son los invertebrats mai nombroses après los artropòdes, e incluson de formas tan conegudas coma las ustras, los calamars, los pofres, las limaucas e una granda diversitat de formas, tant marinas coma terrèstras.
Se calcula que pòt existir apròp 100.000 espècias viventas, e 35.000 espècias extintas, doncas que los mollusques an una longa istòria geologica, que se remonta al Precambrian fins al recent. Los mollusques colonizan practicament totes los mitans naturals, dempuèi las grandas nautors a mai de 3.000 m sobratz lo nivèl de la mar fins a de prigondors oceanicas de mai de 5.000 m de prigondor, en las aigas polaras o tropicalas e son d'elements comuns dels litorals del mond entièr.
Son d'animals de còs mòl (devesits en cap, massa viscerala e pè) amb tres caracteristicas unicas en lo règne animal que s'identifican per el:
- Un pè muscular.
- Una clòsca calcarea secretada per un integument sosjacent sonat saile, de còps que i a absent.
- Un organ d'alimentacion cridada radula (formada de de filas de dents quitinosos curvos).
L'interès de l'òme en los mollusc es enòrme. Los mollusques son una importanta font d'alimentacion per l'espècia umana. En mai, de nombrosas malautiás parasitàrias tant umanas coma veterinarias son transmesas pels mollusques, qu'agisson coma òste intermediari, sustot de platelmints trematodes.


text:
Lo fadet.
Sergí Irondèla
Coma m’arriba sovent, fasiâi una escoreguda pels travèrses de Maurimont. Un côp de mai, en passant per las Garenas, agachavi aquela paret de pèiras quilhadas, ara afrabada e descrabassada. Aquelas pèiras m’an totjom pivelat. Per ieu es pas una paret ordenària.
Los Causses de Gramat en Naut Carcin, un pais salvatge ont l’empèri de la pèira non quita de ganhar sul pais dels ornes.
Oc ! la pèira senhoreja, es pertot e servis a tôt : a bastir los ostals, las glèisas, los castèls e las casèlas, a sompartir las pèças, mas tanben a maitas fonccions : quilhada al cimèl dels teulats, sus un pas, enairada en pèira levada, o plantada en pèira ficada, nos rampèla quauque vièlh mite o religion pagana. I a pas plan temps enquèra que lo mond se signavan quand passavan davant una pèira levada e que ondravan de flors las pèiras ficadas a l’equinoxi d’auton. La glèisa ne faguèt desrabar un tropèl ; pel segur, aquestas, en lor temps, avién los mejans de desrengar lo poder en plaça. La pèira congrea totjom un esmeravilhament, que siaga bmta al mièg d’un camp, talhada en cantonada, lisa per un pisat
I a maites endreches de mistèri coma Las Garenas : la Pèira Martina de Livemon ont se trôba la carrièra d’ont ne sortiân las taulas, diriatz que ven d’èstre abandonada fa pauc de temps, la pèira levada de Planagresa ont s’enaira una paret de rocs quilhats que revèrta un magasin de pèiras ficadas se me pôdi permetre un anacronism sus aquela curiositat arqueologica, e la Braunhiâ, un èrm de peirugal, ont la pèira nusa, bruta, naturala e salvatja tôma a l’ome la seuna umilitat.
Quantas de pèiras los vièlhs an tiradas de pels camps per las amontairar en cairons, o las bastir en parets...
Los vièlhs sabon lo secret de las pèiras, se’n van e los secrets amb elses, los joves atalentats de vida quitan aquel renvèrs de desolacion. De nonent, l’èime del pais serà rebondut pel campèstre enrandalhat. Quai saurà lo ne’n traire per li tomar vida ?
Ôc ! Los Causses de Naut Carcin : pais de la pèira !...
Me passejavi donc davant la paret de las Garenas. Era lo vèspre, lo solelh sul trescol esclairava las pèiras en lum rasant, aital ne fasiâ ressortir totes los defauts, quand subran, sus una d’aquelas pèiras, quilhada enquèra, remarquèri très punts, o très traucs, mal marcats, acatats pel liquen e per la mofa, romputs per la tièra d’annadas que i èran passadas dessus. Mas pel segur, aquelses très punts èran pas naturals, èran estats picats per la man de l’ome.
Qu’una es lor significacion ? Es que quitament n’an una ? Qué représenta aquela figura ? Tantas de questions sens responsa que me faguèron soscar.
18


text:
Pañchatantra
Lo Pañchatantra[1] (del sanscrit पंचतंत्र Paṃchataṃtra significant « Lo Libre d’instruccion en cinc partidas ») es un ancian recuèlh de contes e de fablas (benlèu lo mai ancian que demòra). Aquel libre escrich jos forma d’apològs contant l’istòria dels chacals Karataka (करतक) e Damanaka (दमनक).
Sa compilacion es tradicionalament atribuida a un brahman nomenat Vishnusharman (विष्णुषर्मन), qu l'auriá escrich al sègle V o VI, a la demanda d’un rajá, coma un guide de govèrn a destinacion dels princes.
Somari
- 1 Estructura de l'òbra
- 2 Originas
- 3 Difusion de l'òbra e seguida
- 4 Nòtas e referéncias
- 5 Bibliografia
- 6 Edicions e traduccions
- 7 Articles connèxes
- 8 Ligams extèrnes
Estructura de l'òbra[modificar | modificar la font]
L’obratge, coma son nom l’indica, es compausat de cinc partidas tematics gropant los tèxtes:
- Mitrabhedha (मित्रभेध) , « La Pèrda dels amics » (22 istòrias)
- Mitralābha (मित्रलाभ), « L’Aquisicion dels amics » (7 istòrias)
- Suhṛda-bheda (सुह्ड़द- भेद), « Lo Conflicte dels amics » (17 istòrias)
- Vigraha (विग्रह), « La Separacion » (12 istòrias)
- Sandhi (सन्धि), « L’Union » (15 istòrias)
L'organizacion en cinc libres sembla indicar una causida conscienta puslèu qu’un compilacion de tèxtes amb lo temps, al contrari dels Jâtaka (जातक), reculhís de fablas bodistas mai ancians e mai nombroses. Abedos comportan de fablas metent en scèna d'animals de comportament antropomòrf. A vegadas foguèt vist coma lo remanejament d’un tèxte del Cachemire, ara perdut, lo Tantrâkyayikâ (तन्त्राक्ययिका), que datariá del sègle IV o V. Una traduccion en persan se faguèt amb apond d’una prefàcia d’Ali Ben Ach Chah al Farsi.
Extrach: L.X-F.02 - La Tartuga e los dos Gits:
- Per un an de granda secada, de gits abandonèron un estanc que demoravan e s'anèron donar l'adieusiatz a una tartuga de lor amiga.
- — Es pas sens pena qu nos alunham de vos, mas i siam obligats, e per çò qu'es de que nos prepausatz de vos menar, avèm una tròp loga tirada de far e podètz pas nos seguir perque que sabiatz pas volar; pasmens, se nos prometiatz de dire cap de mot en camin, vos portaram; mas encontraram de gents que vos parlaran e aquò será causa de vostra pèrda.
- — Non, repondèt la tartuga, farai tot çò que vos plairà.
- Alara los gits faguèron prendre a la tartuga un pichon pal pel mejan, que serrèt plan fòrt entre las seunas dents e, li recomandant enseguit de tenir fèrm, lo dos gits prenguèron lo pal cadun per un bot e levèron la tartuda d'aquela mena. Quand èran al dessús d'un vilatge, los abitants que los vegèron, espantats de la noveltat d'aquel espectacle, comencèron a cridar totes a l'encòp, çò que fasiá un carivari que la tartuga escotava amb impaciéncia. A la fin, podent pas mai gardar lo silenci, volguèt dire:
- — Que los envejoses ajan los uèlhs crebats se pòdon pas regardar
- Mas, del moment que dubriguèt la bòca, tombèt a tèrra e se tuèt.
Originas[modificar | modificar la font]
Difusion de l'òbra e seguida[modificar | modificar la font]
Dempuèi 570, l’emperaire persan Khosro Ièr envièt en Índia son primièr mètge Borzoyeh amb per mission de ne tornar une copia. Lo Pañchatantra foguèt alara tradusit en pehlvî, una lenga iraniana (avec apond d’una prefàcia d’Ali Ben Ach Chah al Farsi), puèi en arabi per l’escrivan persan Ibn al-Muqaffa vèrs 750 a partir d’una version en pehlvî uèi perduda jol nom de Kalîla wa Dimna, en Grèc medieval al sègle XI, en ebrieu per Rabbi Joël al sègle XII, en latin, vèrs 1263
Los contes s'espandiguèron tanben en China e dins l’Asia del Sud-Èst suls camins dels pelegrins bodhistas. Lo Pañchatantra coneguèt tanben d'adaptacions en la quite Índia, coma lo fòrt popular Itopadesha (हितोपदेष) e lo Pañchâkhyânoddhâra (पंचाख्ह्यानोद्धार), redigit al Goujerat pel monge jaina Meghavijaya vèrs 1660.
La version arabopersana: Lo Libre de Kalîla e Dimna[modificar | modificar la font]
Los dos chacals, Kalîla e Dimna (derivé del sanscrit Karataka e Damanaka), eroís del promièr conte del primier libre, son a l’origina del titòl de la version arabopersana, Kalîla wa Dimna. Coma lo mòstra André Miquel, especialista e traductor de l'òbra en francés, foguèt un rei iranian del sègle VI qui envièt son mètge cercar lo libre en Índia. Aquela demanda mòsta lo succès ja important de recuèlh dins lo monde antic. La version Pelhvi es de segur compausada de fablas del recuèlh indian traducha mas tanben d'una prefàcia e de quelquas fablas qu'apareisson pas dins l'òbra originala. Es aquela version qu'Ibn al-Muqaffa, iranian nòble convertit tardièrament a l’Islam, utilisèt per sa version arabia. Aquí encara l'òbra es mai qu'una simpla traduccion. Atal l'autor o apond una novèla prefàcia e un capítol entièr e una fabla. Aquela version arabia foguèt lo passtge de l'òbra al monde occidental. Leu coneguèt un grand vam dins un monde arabi grandissenta e ferit de cultura antica..
Lo Kalîla wa Dimna foguèt de fòrt bèla mena enluminat. La primièra traduccion en francés es de abat Dubois.
Se dins sa prefàcia del segon libre de Jean de La Fontaine fa referéncia a la fablas de Bidpai, los obratges qu'utilizèt èran en fach eissits de la version arabia.
Una font d'inspiracion per la literatura europèa mediévala e del sègle XVIII[modificar | modificar la font]
Una version en castelhan (Calila y Dimna) se faguèt en 1251 jos la demanda d'Alphonse X lo Savi. Tradusit en 1278, per Joan de Capoá jol titre de Directorium Humanae Vitae, ragèt alara dins tot le monde occidental. Une traduccion latina se faguèt per Raimond de Besièrs e donada en 1313 a Felip IV de França per la dintrada en cavaleriá de son filh Loís, rei de Navara, que venguèt Loís X de França. Une version persana foguèt tradusida en francés per Gilbert Gaulmin sous un pseudonyme, en 1644. Lo Paire Poussines ne faguèt una autra traduccion en 1666. Pilpaï es sovent l’autor que s'atrubuís l'òbra en Euròpa a l'epòca de La Fontaine[2], alara que son existéncia ne soit pas avérée.
Lo Pañchatantra atal vertadièrament inspirèt de fòra autors coma Jean de La Fontaine, Marie de France o Grimm. Se pòt tanben sentir une filiacion amb le Roman de Rainal coma los fabliòts de l'Edat Majana.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Edicions e traduccions[modificar | modificar la font]
Tèxtes en sanscrit[modificar | modificar la font]
Edicions criticas[modificar | modificar la font]
- (en) The Panchatantra: a collection of ancient Hindu tales, in the recension called Panchakhyanaka, and dated 1199 A.D., of the Jaina monk, Pūrṇabhadra, critically edited in the original Sanskrit (in Nâgarî letters, and, for the sake of beginners, with word-division); Johannes Hertel; 1908; ed: Harvard Oriental Series Vol. 11 en linha
- (fr) The Panchatantra-text of Pūrṇabhadra : critical introduction and list of variantsouvrage; Johannes Hertel; 1912; ed: Harvard Oriental Series Vol. 12 en linha
- (en) The Panchatantra-text of Pūrṇabhadra and its relation to texts of allied recensions as shown in parallel specimensouvrage; Johannes Hertel; 1912; ed: Harvard Oriental Series Vol. 13 en linha
- (en) The Panchatantra: a collection of ancient Hindu tales in its oldest recension, the Kashmirian, entitled Tantrakhyayikaouvrage; Johannes Hertel; 1915; ed: Harvard Oriental Series Volume 14; en linha
- (en) The Panchatantra Reconstructed (Vol.1: Text and Critical Apparatus, Vol.2: Introduction and Translation);Franklin Edgerton; 1924; ed: American Oriental Series Volumes 2–3ouvrage; New Haven, Connecticut
Autras[modificar | modificar la font]
- (en)The Pañchatantraka of Vishṇusarman; Jâvjî Tukârâm; en linha; ed: Kāśīnātha Pāṇḍuraṅga Paraba; Google Books
- (en)Panchatantra with the commentary Abhinavarajalaxmi; Pandit Guru Prasad Shastri; 1935; ed: Bhargava Pustakalaya; Benares; Tèxte amb comentaris en Sanscrit
Traduccions en francés[modificar | modificar la font]
- (fr) Pancatantra, traduit du sanskrit, introduction Louis Renou; Édouard Lancereau; 1965; col:Connaissance de l'orient; ed:Gallimard\Unesco
- (fr) Pantcha Tantraouvrage; abbé J-A Dubois; 1995; ed:Imprimerie Nationale
- (fr)Les Cinq Livres de la Sagesse - Pancatantra; Alain Porte; 2000; ed: Éditions Philippe Picquier
Traduccions en anglés[modificar | modificar la font]
- (en)Kalila and Dimna or The Fables of Bidpai; Rev Wyndham Knatchbull; 1819; [1] Google BooksGoogle Books
- (en)The Anvari Suhaili; or the Lights of Canopus Being the Persian version of the Fables of Pilpay; or the Book Kalílah and Damnah rendered into Persian by Husain Vá'iz U'L-Káshifíouvrage; Edward B (transl.) Eastwick; 1854; ed: Stephen Austin, Bookseller to the East-India College [2]en linha
- (fr)The Anwar-I-Suhaili Or Lights of Canopus Commonly Known As Kalilah And Damnah Being An Adaptation By Mulla Husain Bin Ali Waiz-Al-Kashifi of The Fables of Bidapaiouvrage; Arthur N. (transl.) Wollaston;ed: W H Allen; London
- (fr)Kalilah and Dimnah or The Fables of Bidpai; Ion Keith Falconer; ed:Cambridge University Press; [3], reprinted by Philo Press, Amsterdam 1970
- (fr)The earliest English version of the Fables of Bidpai; Joseph Jacobs; 1888; Londres; [4] Google Books
- Tales Within Tales - adapted from the fables of Pilpai, Sir Arthur N Wollaston, John Murray, London 1909
- (en) The Lights of Canopus described by J V S Wilkinson; Wilkinson; 1930; ed: The Studio Limited; Londres
- (en)The Panchatantra; Arthur W. Ryder; 1925; ed: University of Chicago Press
- (en) Viṣṇu Śarma: The Panchatantra; Chandra Rajanouvrage; 1993; ed:Penguin Books; Londres
- (en)The Pancatantra: The Book of India's Folk Wisdom; Patrick Olivelle; 1997; ed:Oxford University Press
- (en) Panchatantra - A vivid retelling of India's most famous collection of fablesouvrage; Krishna Dharma; 2004; ed:Torchlight Publishing; Badger CA, USA
- (en)The Five Discourses on Worldly Wisdomouvrage; Patrick Olivelle; 2006; ed: Clay Sanskrit Library [5]
- (en) Kalila and Dimna, Fables of Friendship and Betrayal, Introduction by Doris Lessing, Postscript by Dr Christine van Ruymbeke; Ramsay Wood; 2008; ed:Saqi Books
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Tèxte integral[modificar | modificar la font]
- (ar) Calila e Dimna, o fablas de Bidpai en arabi, precedadas d'un memòri sus l'origina d'aquel libre e sus las divèrsas traduccions que se fagaron en Orient, per Silvestre de Sacy, París, estampariá reiala 1816.
- (fr) Los contes e fablas indiana de Bidpai e de Lokman, traduchas d'Ali Tchelibi-Ben-Saleh, autor turc, per Antoine Galland, París, 1724
- (fr) Doas versions ebraïcas del libre de Kalilâh e Dimnâh, la primièra accompanhada d'una traduccion francesa, per Joseph Derenbourg, París, 1881
- (la) Directorium vitae humanae, alias Parabola antiquorum sapientum version latina de Joan de Capoa, París, 1887.


text:
Counvida à n’en parla davans un publi noumbrous, Felipe Martel soutolignara que « Mistral, davans uno soucieta qu’avanço, mai dins l’anticlericalisme, trovo sousto dins l’idèio d’uno Prouvenço pantaiado, ounte mesclo Giptis, li castèu e li glòri de soun païs. L’obro literàri sara per éu la clau de la verita, au mens per aquéli que podon n’en veire la bèuta, coumo l’escriéu soun ami e counseié William Bonaparte-Wyse. »
Acusa de separatisme, navegant d’un cousta à l’autre de l’escaquié pèr amour dóu federalisme, deçaupu pèr tout acò, Mistral abandouno lou terren pouliti à Ventabren.
Avant de dévoiler la plaque, le public s'est intéressé à cette fameuse Santo-Estelo de Ventabren, avec l'historien Felip Martel (photo MN)


text:
16/12/2015
Concert de Noël en occitan à Excideuil
Le groupe vocal occitan d'Excideuil de Yannick Guédec reçoit en l'église d'Excideuil dimanche 20 décembre 2015 à 17 heures:
La Tireta Duberta,
groupe vocal spécialisé dans le répertoire de chansons traditionnelles en occitan limousin.
Le groupe, adhérent à l'Union Occitane Camille Chabaneau (UOCC) interprétera pour l'occasion des chants de Noël puisés dans le répertoire occitan ( tous dialectes)
L'entrée est libre. Renseignements au 0553625269
Un spectacle réalisé avec l'aide du Conservatoire Départemental et de la mairie d'Excideuil.
17:25 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
L'invité, lo convidat de Meitat-chen, meitat-pòrc dau diumenc 20 de decembre 2015
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo tema de l'emission de diumenc 20 de decembre a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera los contes de Nadau e la legida d'un conte de Roland Berland dich per l'autor se-mesme, seguit d'un omenatge a quel fin contaire que dispareguet i a pas gaire.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
07:24 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
07/12/2015
La Tireta Duberta enchante le café òc de Périgueux
Venus de Nontron, le groupe vocal La Tireta Duberta ( en français, « le tiroir ouvert ») et Patrick Ratineaud de l'Union Occitane Camille Chabaneau avaient répondu présent à l'invitation du TCO (Talhier Culturau Occitan) pour son souper annuel jeudi 3 décembre à Périgueux. Ils ont interprété des chants de Noël venus de tout le domaine occitan.
« Le grope fuguet fondat i a quatre ans de quò, sem aura una dietzenada a l'entorn de Micheu Perthuis e Annie Brouillet. Nos companham las armonias vocalas de arpa. Queste ser, chantam una dietzenada de chants de mai d'un dialectes o parlars occitans : provençau, gascon, lengadocian, lemosin...Essaiam de respectar au pus près la pitas diferencias de vocabulari e de prononciacion. Patric fai la partida « istòrias dau país », nhòrlas e fauletas ». Le public s'est rapidement pris au jeu, se laissant à la fois gagner par l'émotion ou chantant à l'unisson du groupe. Dans la salle, Mathieu Pragout, le nouveau directeur de la Calandreta Pergosina de Périgueux, le chanteur et musicien Paul Jochmans et leurs amis ont également poussé la chansonnette en oc avec de très belles harmonies. Les sonorités du fameux parler en « ê » typique du nord du Périgord se faisaient entendre autour de la table alors que « lo pastis de pòrc », « lo bulit » et la « mica » ravissaient les papilles. Le Café des Thétards, rue de la Bride, résonnait d'une ambiance de fête entre amis, lorsque le public reprit les chansons à l'unisson.« Quo es nòstra prumiera visita a Perigüers, viram sur tota la Dordonha mai lo territori dau PNR Perigòrd-Lemosin, quasiment tota l'annada. Diumenc 20 de decembre a 17 oras, fasem una serenada chants de Nadau a l'eigleisa d'Eissiduelh, per lo talhier de chant occitan de Yannick Guédec dau Conservatòri Departamentau », ço-ditz Annie Brouillet.
L'année s'achève donc en beauté pour le Talhier Culturau Occitan de Périgueux qui prévoit dans ses programmations de début d'année une visite du conteur Daniel Chavaroche le 6 janvier prochain. L'adhésion annuelle au TCO de Périgueux coûte 5€ , avec une conférence chaque mois sauf l'été au Café des Thétards. Renseignements Philippe Corbière au 0644214738 ou Christian Lafaye au 0553091337.
Denis Gilabert.
18:11 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
06/12/2015
Parlem nòstra lenga en decembre sur Bergerac 95
L'emission occitane del mès de decembre animada per Jean-Pierre Drillol e Jean-Claude Dugros es consacrada als contes de Nadal, ancians e modernes de Joan Bodon, Sergi Lespinassa e Daniel Lhomond mai un omenatge a l'escrivan lemosin Roland Berland, que nos quitèt al mes de novembre passat.
De escotar sur: http://www.bergerac95.fr/index.php?category/Emissions/Parlem-Nostra-Lenga
18:42 Publié dans Actualitats, actualité, Literatura en òc, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
01/12/2015
L'invité, lo convidat de Meitat-chen, meitat-pòrc dau diumenc 6 de decembre 2015
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que l'emission de diumenc 6 de decembre a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera consacrada a daus libres dau Cap'Oc, subretot lo libre « Antòni e la resistancia » sur la guerra d'Espanha, revirat en lemosin per Domenja Descamps, mai un conte dich per Patric Ratineaud.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
France-Bleu Périgord
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier.
21:21 Publié dans Actualitats, actualité, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
Ieras
Ieras (en francés Hyères) es una comuna d'Occitània, en Provença dins lo sud dau departament de Var e la region administrativa de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Toponimia[modificar | modificar la font]
Lo nom de la vila sembla de venir dei paluns que s'estendián a proximitat, benlèu despuei l'Antiquitat tardiva, après afolament de la diccion latina areae designant de salins. Ieras es nommada per lo premier cop en 963 sos la forma Eyras o Eras e apareis la forma Ieyras o Yeyras en lo Cronicó de Perpinyà al segle XIII e dins lo Pichòt Talamus de Montpelhièr.
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Mortagne
Mortagne es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge de Mortagne ocupa un contrefort vallonnée del massís dels Vòges. L'abitat i es fòrça escampilhat. Los lieudits principals son Lo Orme, l'Extrèm del Dessus, l'Extrèm del Mièg e l'Extrèm del Dessous. La vallée del Mossoux, afluent drech de la Mortagne #que voreja la municipalitat al nòrd, es demorat fòrça sauvatge : la darrièra granja en amont a @dénommer L'extrèm del mond.
Le village de Mortagne occupe un contrefort vallonnée du massif des Vosges. L'habitat y est très dispersé. Les lieudits principaux sont L'Orme, le Bout du Dessus, le Bout du Milieu et le Bout du Dessous. La vallée du Mossoux, affluent droit de la Mortagne qui borde la commune au nord, est restée très sauvage : la dernière ferme en amont est dénommée Le bout du monde.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Mortagne Es aparentament sens informe étymologique amb los autres pòbles nomenats Mortagne, #que venon de Mauritania en referéncia a una station de soldats maures de l'armada romaine al Bas Empèri. Las formas ancianas son del tipe Mortesna, Mortennam, en patois « Moutone » o « Moutwn », issu del nom celtique #que significa motte, cantierada de tèrra, éminence, donat tanben al riu coma es lo cas freqüentment (existís d'unes autres rius Mortagne a França). Malgrat aiçò en 1823, dels enregistres an revelat l'existéncia d'un camp romain stationnaire.
De 1831 a 1836, la municipalitat dels Rojas-Aigas a #èsser ligada a aquela de Mortagne.
Mortagne est apparemment sans rapport étymologique avec les autres villages nommés Mortagne, qui viennent de Mauritania en référence à une station de soldats maures de l'armée romaine au Bas Empire. Les formes anciennes sont du type Mortesna, Mortennam, en patois « Moutone » ou « Moutwn », issu du nom celtique qui signifie motte, amas de terre, éminence, donné aussi à la rivière comme c'est le cas fréquemment (il existe d'autres rivières Mortagne en France). Cependant en 1823, des fouilles ont révélé l'existence d'un camp romain stationnaire.
De 1831 à 1836, la commune des Rouges-Eaux a été rattachée à celle de Mortagne.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
L’aficha serà bèla lo 30 d’abriu a l’Espaci Julien, au cors dau meme nom, a Marselha : Sam Karpienia, Papet J, (aqueu dau Massilia) Lo Còr de la Plana que seràn sus lo pontin
tre uech oras dau sera ; e faudrà li ajustar encara Jack de Marselha, DJ Kafra et DJ Ckel… Que polit panorama de la nòva musica occitana de Marselha ! Segur vaquí una nuech fantastica que s’alestís.
Tot aquò per ajudar l’Associacien dau Cors Julian
, que rema despuei de mes per pas s’aprefondar. « Dejà avèm plus d’emplegats despuei dos ans, e fa quauquei mes qu’avèm fa Sant-Micheu, o puslèu qu’avèm abandonat nòstre locau per plus pagar la renda
»
que nos ditz Marianne Doullay, la presidenta de l’associacien.
Es que s’espotís a cha pauc
, l’associacien de reviscolament dau quartier, maugrat un brave trabalh que fa despuei vinta-tres ans. Lo marcat païsan chasca setmana amé ren que de productors, es ela que l’a vòugut. Lei fèstas de quartier coma lo Rendètz-Vos dau Plan, lei taulejadas a l’anciana, sus de plaças publicas, sensa parlar dei vuege-galatàs.
Adonc, au començament de nòstre sègle, d’abitants que volián reviscolar la vida de quartier, siguèron empachats d’aderir per lo Comitat d’Interès de Quartier. Intrèron alòr dins aquela associacien.


text:
nuancier la seigneurie top chromatic nuancier la seigneurie photoshop.
fabulous perfect nuancier la seigneurie gautier comptoir gauthier 2015,couurs la nuancier seigneurie gauthier ral peinture,nuancier la seigneurie 2015 chromatic gauthier ral id es,nuancier la seigneurie 2015 2017 stucco evolution le chromatic,nuancier ral la seigneurie photoshop gauthier gallery,fiche pas nuancier comptoir seigneurie gauthier chromatic la 2016,taupe d 9 instinct id z nuancier comptoir seigneurie gauthier la 2018 ral,on decoration d nuancier ral la seigneurie gautier 2017,nuancier la seigneurie 2016 chromatic peinture gauthier,nos nuancier la seigneurie chromatic 2018 ral.


text:
Alentejo
La Region d'Alentejo es una region portuguesa, que compren integralament los districtes de Portalegre, Évora e Beja, e la mitat sul del districte de Setúbal. Limitada al nòrd amb la Region Centre al nòrd-oèst amb la Region de Lisbona, a l'èst amb Espanha, al sud amb Algarve e a l'oèst amb l'Ocean Atlantic.
Superfícia: 31 551,2 km². Populacion (2007): 760 933, (estimacions de (2009), 820 000). Compren 5 sosregions:
Alentejo compren 59 concelhos e 376 freguesias.
Las vilas pus grandas d'Alentejo son: Beja, Elvas, Évora, Portalegre, Sines, Vila Nova de Santo André e Montemor-o-Novo.
Aquela division coïncidís pas amb l'anciana region tradicionala d'Alentejo que se constituiguèt per la reünion de las províncias de l'Alto Alentejo e Baixo Alentejo (un pauc mens granda que l'actuala: amb los districtes de Évora e Beja, practicament tot lo districte de Portalegre e la mitat sud d'aquel de Setúbal : Alcácer do Sal, Grândola, Santiago do Cacém e Sines).
Question d'Olivença[modificar | modificar la font]
Olivença, municipalitat apertenent de facto a la comunitat espanhòla d'Extremadura, es revendicada per Portugal dempuèi lo sègle XIX.


text:
Aguest mes de mai harà un an des eleccions municipaus e ath
Conselh Generau d’Aran enes que CDA passèc a governar ena maxima institucion
aranesa. Cèrtament a estat un an complicat pr’amor dera crisi economica e sociau
que patim e qu’a condicionat en bona mesura es accions des administracions
estataus e autonomiques, e tanben dera administracion aranesa. Totun, dempús
des mesi passadi me resulte inevitable plantejar era qüestion de s’era crisi
economica ei finaument eth motiu o comence a èster dejà era excusa entara
inaccion e eth desinterés.
En moments de restriccions economiques es prumèrs airaus que
se’n resenten son es dera cultura, ei eth prumèr lòc a on es recorsi se
retalhen. Ei atau. Mès, se quauquarren a de bon eth mon dera cultura e dera
creacion, ei que, a manca de sòs, era imaginacion resulte eth melhor aliat. Crear
hilat, prebotjar era participacion ciutadana e der associacionisme culturau pòt
èster ua bona medecina entà contrarrestar era manca de recorsi e poder amiar
entà deuant ua politica culturau solida e definida. Totun, malurosament de tot açò,
dempús d’un an, non n’i a ne rastre: ne imaginacion, ne creativitat, ne
projècte. Se me hè fòrça trist e sorprenent que, en un an de govèrn convergent
en Conselh Generau d’Aran era produccion culturau e literària per part dera
maxima institucion a estat nula. Arren. Ne tansevolh s’a organizat cap
activitat entà celebrar eth dia deth libre aguest 23 d’abriu, ua celebracion
que sonque se harà visible gràcies ath trabalh de Lengua Viua. A on ei eth projècte culturau e lingüistic
der actuau govèrn deth Conselh Generau? Quini objectius an? Per qué non
se visualizen?
Aumens a jo me desconcèrte fòrça qu’era cultura e era lengua,
que son era rason d’èster des nòstes institucions e dera nòsta identitat coma
pòble, age un papèr tant e tant praube laguens d’aguest govèrn que tanti
viatges s’a autodefinit coma nacionalista. E era manca de sòs non acabe d’èster
ua rason massa convincenta.
Des d’aciu les encoratgi entà qu’ac sagen, entà que placen
ara cultura, en sòn significat mès ampli, e ara lengua pròpria d’Aran en lòc
que meriten e acaben per hèr aunor ath trabalh e esfòrç de tantes e tantes
persones d’aguest país que trabalhen desinterassadament entà mantier-les viues.
Pr’amor que meritam un govèrn motivat, valent e actiu, e non pas un govèrn gris
e amortat.


text:
Article heit per la classa de 5 aus
Per héstejar la quatau hèsta deus 10 ans deu Collègi qu'avem preparat brownies dab Gilles Narbèburu e la soa cosina mobila.
Tà aquò qu'avem hicat un calot e un devantau. Ensegui qu'avem preparat los ingredients: 8 ueus, 400g de sucre, 400g de chocolat, 400g de haria e 400g de burre.
Qu'avem copat los ueus dens un salader que s'apèra "un cul de poule", qu'avem ajustat lo sucre. Dens un aute salader qu'avem hicat lo chocolat e lo burre qu'avem hicat au bain-maria.
Qu'avem mesclat los dus tà har l'aparelh finau. Qu'avem burrat e hariat los mostles puish qu'avem hicat la preparacion dehens.
Adara 15 minutas au horn e qu'èi prèst.
Gilles qu'aveva heit galetas , la serrada organizada per cap d'an nos a permetut de desgustar las còcas nostas e las galetas!!
Qu'era un bona experencia!!


text:
Eth 29 de gèr s’amassèc eth prumèr Conselh de Terçon en Irissa d’ençà dera sua recuperacion. Aguest ei un conselh especiau qu’istoricament a format part der entramat institucionau deth Conselh Generau d’Aran e qu’aué se materialize coma espaci de trobada enter era administracion deth Conselh damb es administracions locaus deth terçon (ajuntaments e pedanies) entà abordar de mès apròp es ahèrs qu’afècten mès dirèctament as ciutadans (lordères, accèssi as nuclèus, eca.)
Era prumèra amassada a suposat era constitucion d’aguesta figura institucionau en sègle XXI e a servit entà veir es possibilitats que mos pòt balhar en benefici dera governança deth país. Era atenta participacion de fòrça ciutadans qu’i an assistit a despièch dera ora (dètz deth maitin) e eth sincèr dialòg public enter eth sindic Francés Boya e eth conselhèr de terçon e alcalde de Es Bòrdes, Francés Medan, a exemplificat era volentat deth Govèrn d’apropar-se as ciutadans atau coma deth món locau entà hèr arribar es sues demanes e inquietuds ara maxima institucion mejançant un esturment permanent, qu’en sòn prumèr pas mos a aufrit ua interessanta inspiracion entath rebastiment der espaci public pr’amor que centralize en eth ciutadan era dimension dera vida collectiva e dera sua expression mès cabau: era politica.


text:
Pedagogia
La pedagogia es la sciéncia de l'educacion.
Somari
Etimologia del tèrme[modificar | modificar la font]
Pedagogia vien del grèc, paidagogos (πaιδaYwYίa), que èra l'esclav que acompanhava los ninhs al escòla. Lo mot paida o paidos fa referéncia a chics, aqueste es lo motiu pel aquel alguns distinguisson entre "Pedagogia" (ensenhar a chics) e andragogia (ensenhar a adultes). Lo mot latina per far referéncia a la pedagogia, educacion, es fòrça mai utilizada e, de còps, ambas s'utilizan de biais indistint.
Istoria de la pedagogía[modificar | modificar la font]
La pedagogia exist despuèi que l'educacion pasèt a èsser considerada un asunt social e pas sol familiar. Per este los primièrs escrits teorics aparecen a Grècia, a las polis democraticas ont l'ensenhanza facilitava l'acces a la politica. Roma eredèt aquesta preocupacion.
A l'Etat Mièja, l'educacion èra fòrça atada a l'iglèsia, post que l'unica educacion que se considerava de provech èra la religiosa que permitia lograr la salvacion. Además, la cultura èra als monasteris e après a las universitats, dominadas pels teologians. Lo Renacimient, amb son afán de recuperacion dels clasics e l'ansia de saber e d'aver cultura, di un novèl impuls a la pedagogia. Amb l'Ilustracion s'atèt definitivament a l'idèa de progres, post que sens educacion un pobl pòt pas adelantar (d'aquí las campanhas d'alfabetizacion).
La pedagogia a l'actualitat[modificar | modificar la font]
Actualament, la pedagogia a evolucionat fòrça despuèi lo suyo origen etimologic. Uèy en dia, la pedagogia es pas la sciéncia que s'ocupa dei tecnicas de l'ensenhanza, este es tarea d'otra sciéncia pedagogica denominada Didactica. La pedagogia es un ensems de sabers que s'ocupan de l'educacion coma un fenomèn tipicament social i especificament uman. Es, pel tan, una sciéncia de caracter psicosocial que a per objècte l'estudi de l'educacion amb lo fin de conocerla y perfeccionarla. Tanben es una sciéncia de carácter normatiu perque se dedica pas a describir lo fenómen educacional mas a establecer las pautas o normas que devèm seguir per llevar a bon tèrme aqueste fenómen.
Pedagogia tanben fa referéncia al correcte us d'estratègias d'ensenhanza (véase teoria instruccionala). Per exemple, lo brasilenh Paulo Freire, un dels educadores mai significatius del sègle XX, fa referéncia a son métode d'ensenhanza per adultes coma "pedagogia critica".
L'Escòla Catalana de Pedagogia aguèt son máxim ressò als añs 30 del sègle XX, dins la época de la Republica.
Pedagogs famoss[modificar | modificar la font]
- Paulo Freire
- Erasme
- Célestin Freinet
- Comenius
- Joan Bardina i Castarà
- Maria Montessori
- Jean Piaget
- John Dewey
- Rosa Sensat
- Francesc Ferrer i Guàrdia
- Adolphe Ferrière
- Victorino de Feltre
- Pierre Bovet
- Giuseppe Lombardo-Radice
- Alexander Neill
- John Haden Badley
- Johann Bernhard Basedow
- Johann Friedrich Herbart
- Joan Puig i Elias
- Cecil Reddie
- Pere Roselló i Blanch
- Ramon Ruiz Amado
- Edward Lee Thorndike
- Carleton Wolsey Washburne
- Juan Pablo Bonet
- Roger Cousinet
- Jean-Joseph Jacotot
- Nadezda Konstantinovna Krupskaja
- Joseph Lancaster
- Georg Kerschensteiner
- Lourenço Filho
- Lorenzo Luzuriaga Medina
- Anton Makarenko
- Andrés Manjón
- Paul Oestreich
- Helen Parkhurst
- Peter Petersen
- Wolfgang Ratke
- Eduard Spranger
- Francesco Tonucci
- Stanislaw Konarski


text:
Seta
Seta[1] (Sète en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada administrativament dins lo departament d'Erau e la region d'Occitània. Es una vila de 44 136 estajants situada a la broa de la Mar Mediterranèa e de l'Estanh de Taur, al ras dau Puòg de Sant Clar.
Lo gentilici es setòri, -òria o setòi, -òia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Seta es un pòrt de pesca e de comèrci pro important en Mediterranèa, uòi administrat per la Cambra de Comèrci e d'Industria de Seta-Mesa-Frontinhan per la region de Lengadòc-Rosselhon. Es lo segond pòrt mediterranèu d'Occitània aprèp Marselha. Lo pòrt genèra per Seta e las comunas vesinas d'activitats dins los sectors industrial, quimic, metallurgic, agricòla e dau bastiment. Mantuna linha maritima assegura lo transpòrt de passatgièrs cap a Magrèb. L'espòrt local son las ajustas. La competicion mai importanta se debana a la fin dau mes d'agost sul canal reial, es Lo Grand Prèmi de la Sant Loís (mena de campionat dau mond de las ajustas).
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats setòrias[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (oc) Seta : a l'origina èra un pòrt - Occitanica eAnem / CIRDOC
- (oc) Seta : Las Ajustas setòrias - Occitanica-eAnem / CIRDÒC
- (oc) Seta : L'istòria d'un tipe - Occitanica-eAnem / CIRDÒC
- (fr) Sit oficial
- (fr) Sit de l'Ofici de Torisme
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ La fonologia francesa. qu’impausa una [e] larga e enebís una [e] estrecha en sillaba barrada (Mèze, Sète, Rodez, Rouergue), entraïna en occitan una dobertura erronèa : Mèsa*. Sèta*, Rodès* e mai benlèu la forma Roèrgue (Alibèrt 1935. 471 ; Vaissièr 1879) en fàcia dei formas normalas que son, segon lo TDF, Mesa, Seta, Rodés e probablament Roergue (TDF :  5, Cantalausa escriguèt dins L’occitan que la forma usuala en roergat es ben Roergue, aquesta forma es estada chausida tanben per leis Edicions de Roergue). Per Rodés e Roergue, la barradura de e es naturala a respiech dan latin que ten una ē lònga dins leis etims Rutēnos e Rufēnicum., L’occitan, lenga fantasmada : l’exemple de la toponimia, Domergue Sumien http://books.openedition.org/pulm/1024


text:
TèVéÒC : Setmana occitana de Gard : Clamenç, umorista :
Dins l'encastre de la Setmana Occitana 2018 dins Gard, organizada per l'IEO e la Marpoc, lo Cafè Òc de Somèire convidèt Clamenç. André Clément, de son nom vertadièr, es un ancian conselhièr pedagogic de Losèra. Una reconversion, venguda d'una enveja prigonda, lo metèt sus lo camin de la comèdia. E mai particularament dins la creacion d'esquèchs umoristics. Vos presentam una entrevista de l'umorista, acompanhada de tròç tirats de mai d'un espectacle. Quora nòstra lenga d'amor ven lenga... d'umor !


text:
Guipuscoan
Eth guipuscoan (gipuzkera en basc) ei un dialècte deth basc, coneishut tanben coma basc centrau, que se parle ena partida centrau de Guipuscoa e ena vath de Sakana (Navarra).
Extension[modificar | modificar la font]
Eth guipuscoan non se parle en Guipuscoa tota. Ena vath der arriu de Deba, des de Leintz Gatzaga denquia Elgoibar se parle biscaïn, e en Oiartzun e ena vath der arriu de Bidassoa se parle naut-navarrés. Totun era frontèra entre eth guipuscoan e eth naut-navarrés ei a cambiar en favor des trèits guipuscoans, segur en consequéncia deth prestigi qu’a tengut eth guipuscoan pendant molt de temps e era influéncia des miejans de comunicacion en Guipuscoa.
Variantes deth guipuscoan[modificar | modificar la font]
Eth guipuscoan actuau qu’a quate variantes principaus:
- Variante de Beterri (des dera zòna de Tolosa denquia Sant Sebastian).
- Variante de Goiherri.
- Variante dera zòna de Urola (des de Zarautz a Mutriku).
- Guipuscoan de Navarra (vath de Burunda, Etxarri Aranatz).
Importància[modificar | modificar la font]
Eth guipuscoan a estat un des dialèctes principaus istorics deth basc, e a estat lengua literària des del sègle XVIII en dauant. En eth se base en bona part eth basc unificat qu’ei eth emplegat majoritariaments ena educacion, era literatura e es miejans de comunicacion.
Uei dia eth guipuscoan, coma es auti dialèctes deth basc, e en generau eth basc que parlen es guipuscoans, qu’ei de mès en mès remplaçat peth basc unificat (euskara batua), en tot seguir atau es miejans de comunicacion e era literatura redigits ena lengua estandard .


text:
Lo sabiavatz pas que la literatura nissarda avia una lònga tradicion teatrala ?
Emb un molonàs d'autors ancians e actuals (Rancher, Mossa, Gag, Sauvaigo, Toscano...) e de chormas famoï (Francís Gag, lo Ròdol Nissart, lu Bastian-Contraris, lu Tridentins, la chorma Nissa Pantai...) !
Regularament li pèças de teatre en nissart son jugadi au teatre Francís Gag e dins d'autres luecs a l'escadença de festins e representacions divèrsi !
Podètz retrobar e audir toti aqueli pèças sus de Ràdio Nissa Pantai gràcia a l'emission Teatralement Nissa, difusada cada jorn de la setmana a 14:00 !


text:
-
Ofensiva fascista en BearnPar movoc dans [Archives] LIBERTAT le 14 Juin 2012 à 13:29
Que pensavam que lo Bearn estosse a l’endòst de las derivas fascisantas e xenofòbas. Mes despuish quauques mes que constatam dens la region paulina ua campanha d’afficatge intensiu signada peu “Blòc Identitari”. Aqueste movement qu’ei la navèra cara de l’estrèma dreta la mei pudenta e perilhosa.
Dab la crisi generau deu capitalisme e lo son seguici de misèria economica e sociau, l’estrèma dreta radicau que tròba un terralhèr graniu entà desvolopar la lors tèsis. De mei, qu’an miat un tribalh de reflexion au nivèu politic e ideologic dab com èish màger ua comunicacion actiu. Dab aquesta navèra estrategia de l’imatgee de la respectabilitat, aqueste movement qu’espèra enganar lo monde e passar per ua organisacion politica lambda. Acabada la grandor de la Patria, las colonias e l’antisemitisme redondant. Plaça a las identitats locaus, a la pseudo luta contra lo mondialisme e a la defensa d’ua ipotetica civilizacion europeana crestiana e blanca. Mes aqueths lèds creats ne borraràn arrens. Lo Bearn qu’a sabut tostemps acuélher las personas desirosas d’i víver. Despuish generacions de Francés, Italians, Portugués, Espanhòus, Magrebins que son vaduts ua part integranta deu pòple Bearnés. L’estrèma dreta qu’ensaja tanben de’s ganhar las nostas culturas istoricas. Que sia dit e entenut, l’Occitan e la cultura Bearnesa ne seràn pas jamei un utís d’exclusion mes tostemps la melhora faiçon de díser “planvengut”.
Uei lo dia, qu’ei deu noste deber de’ns opausar au desvolopar d’aquesta fòrça en Bearn e partot en Occitània e aulhors. Subertot que despuis quauques temps la Tor deu Borrèu (lo locau politic de Libertat! En Bearn) qu’ei victima d’attacas mesquinas. Crotz gamadas sus la pòrta, desarrigada sistematic deus nostes pegasolets e afficatges. Mei recentament qu’eston dessarigats e esperrecats drapèus antifascistes e bearnés.
La luta contra l’estrèma dreta que passerà per la conquista de las classas popularas peu movement revolucionària, entad aquò que debem soscar amassa lo contengut e la fòrma d’aqueste movement. Entà Libertat! L’antifascisme ne’s pòt pas tirar de la luta contra lo capitalisme e tau cambiament de societat. Aquesta ofensiva fascista qu’ei tanben lo parat tà nosautes de hicar en plaça navèths utís independents en mesclar luta politica e vita. Qu’ei çò qu’aperam l’autonomia populara, utís ont poderàn cristalisà’s las resisténcias.
Bearn, Occitània antifascista!
Tòca-i se gausas!
Offensive fasciste en Béarn.
Nous pensions que le Béarn était à l’abri des dérives fascisantes et xénophobes. Or depuis quelques mois nous constatons dans la région paloise une campagne d’affichage intensif de la part du « Bloc Identitaire ». Ce mouvement est le nouveau visage de l’extrême droite la plus puante et dangereuse.
Avec la crise générale du capitalisme et son cortège de misère économique et sociale, l’extrême droite radicale trouve un terreau fertile pour développer leurs thèses. De plus, ils ont mené un travail de réflexion au niveau politique et idéologique avec comme axe majeur une communication active. Avec cette nouvelle stratégie basée sur l’image et la respectabilité, ce mouvement espère tromper son monde et passer pour une organisation politique lambda. Finie la grandeur de la Patrie, les colonies et l’antisémitisme redondant. Place aux identités locales, à la pseudo lutte contre le mondialisme et à la défense d’une hypothétique civilisation européenne chrétienne et blanche. Mais ces tristes sires ne tromperont personne. Le Béarn a toujours su accueillir les personnes désireuses de vivre ici, depuis des générations Français, Italiens, Portugais, Espagnols, Maghrébins sont devenus une partie intégrante du peuple Béarnais. Cette extrême droite tente aussi de s’accaparer nos cultures historiques, que cela soit dit, l’Occitan ou la culture béarnaise ne sera jamais un outil d’exclusion mais toujours le meilleurs moyen de dire « planvengut »*.
Il est, aujourd’hui, de notre devoir de nous opposer au développement de cette force en Béarn et partout en Occitanie et ailleurs. Surtout que depuis quelques temps, la Tor deu Borrèu (le local politique de Libertat ! en Béarn) est victime d’attaques mesquines. Croix gammées sur la porte, arrachage systématique de nos autocollants et affiches. Plus récemment ce sont les drapeaux antifasciste et Béarnais qui ont été arrachés et déchirés.
La lutte contre l’extrême droite passera par la reconquête des classes populaires par le mouvement révolutionnaire, pour cela nous devons ensemble réfléchir au contenu et à la forme de celui-ci. Pour Libertat! l’antifascisme ne peut être sorti de la lutte contre le capitalisme et pour le changement de société. Cette offensive fasciste est aussi l’occasion pour nous de mettre en place de nouveaux outils indépendants combinant lutte politique et vie. C’est ce que nous appelons l’autonomie populaire, outils où pourront se cristalliser les résistances.
Biarn, Occitània antifascista !
Tòca-i se gausas !
*bienvenue »
-
CommentairesAucun commentaire pour le moment
Suivre le flux RSS des commentaires
Ajouter un commentaire


text:
Lo thaler es una moneda d'argent apareguda dins lo corrent dau sègle XV e demorada en circulacion en Euròpa fins au començament dau sègle XX. Èra una moneda d'argent. Aguèt una influéncia importanta sus l'economia mondiala entre lei sègles XVII e XVIII. En particular, demorèt l'unitat de còmpte dei país germanics fins au sègle XIX e foguèt a l'origina dau dolar estatsunidenc.
La creacion dau thaler èra una respònsa au besonh deis estats e dei marchands de la fin de l'Edat Mejana e dau començament de la Renaissença de tenir una moneda establa e largament reconeguda. Foguèt permesa per lo desvolopament de la produccion dei minas d'argent dau Sant Empèri Roman Germanic, especialament aquela de Jáchymov en Boèmia. Lo premier thaler i foguèt batut en 1518. Per la seguida, aquela pèça evolucionèt gaire e gardèt una meteissa talha e una massa d'argent constanta (entre 28 e 32 g), çò que li donèt una gròssa popularitat dins lo mond germanic, lei domenis dei Habsborg (Àustria, Espanha, Portugau, America dau Sud...), dins lo nòrd d'Itàlia e en Anglatèrra. Puei, ambé lo desvolopament deis empèris coloniaus anglés e olandés, lo thaler agantèt Africa, l'America dau Nòrd, Russia e la màger part d'Asia. Enfin, plusors país (França, Espanha, Anglatèrra...) creèron de pèças de moneda pròprias qu'èran fòrça similaras au thaler coma l'escut d'argent francés de sièis liuras qu'aviá una massa d'argent de 29,3 g.
L'usatge dau thaler comencèt de declinar ambé l'abandon progressiu dau bimetallisme en Euròpa. Dins lo corrent de la segonda mitat dau sègle XIX, de pèças novèlas foguèron creadas per lo remplaçar e la fabricacion foguèt arrestada au començament deis ans 1870. Lei darrierei pèças europèas en circulacion foguèron retiradas en 1908. Pasmens, de thalers contunièron d'èsser utilizats dins d'autrei regions dau mond (Etiopia durant leis ans 1930, nòrd de Cameron fins a 2012). En America dau Nòrd, lei thalers olandés, dichs daalders, foguèron a l'origina dau dolar estatsunidenc.


text:
LO
CASTETH DE COARASA
Coarasa
hasè partida de las 4 mei importantas baronias de Biarn. Deu castèth
medievau, edificat de cap a 1350 peu Ramon Arnaut IV, senhor de
Coarasa, ne demora pas mei que la tor màger pentagonau.
Lo vescomte
deu Biarn incendia lo castèth en 1508 tad en punir lo son
proprietari, lo Comte Gaston de Foish, copable de mauheits
numerós. Lo son cosin, Ramon de Coarasa que'u hè tornar
construsir en 1515.
Enric
IV qu'ei eslhevat en aquestes lòcs, au miei de las annadas 1550
per la Susana de Borbon-Busset. Lo castèth qu'ei de navèth desruit
peu huec en 1684, puish rebastit tau com ei uei, en 1755.
Lo
portau d'entrada qu'ei un obratge de estile Renaishença, susmontat
d'ua inscripcion en castilhan : "Lo que a de ser no puede
faltar" (Çò qui deu arribar, ne mancarà pas d'arribar).
Un senhor espanhòu que l'auré enonciada abant de tornar partir en
Espanha on esté arestat e executat.


text:
Ponhet
En anatomia umana, lo ponhet es la connexion flexible e estrecha entre l'avantbraç e la man. Esquematicament, lo ponhet es una doble seguida de pichons òsses corts nomenats carpians que s'organisan per formar una connexion mobila.
L'articulacion del ponhet (articulatio radiocarpea) es una articulacion condilia que permet tres plans de moviment.
Estructura de l'articulacion[modificar | modificar la font]
Las partidas que forman lo ponhet son l'extremitat inferiora del radi e la superfícia inferiora del disc articular en dejós; e los òsses escafoïde, semilunar e piramidal en dessús.
La superfícia articulara del radi e la superfícia inferiora del disc articular forman una superfícia concava transversalament elliptica, la cavitat receptritz.
Las superfícias articularas superioras de l'escafoïde, semilunar e piramidal forman una superfícia convexa lisa, lo condíl, qu'es aculhit per la superfícia concava.
Los òsses del ponhet son:
Ligaments[modificar | modificar la font]
L'articulacion en envolopada per una capsula, reforçada pels seguents ligaments:
- ligament radiocarpian palmar
- ligament radiocarpian dorsal
- ligament collateral cubital
- ligament radial collateral
La membrana sinoviala limita amb la superfícia interna d'aqueles ligaments e s'espand dempuèi lo marge de l'extrèm inferior del radi e lo disc articular fins als marges de las superfícias articularas dels òsses carpians. Es laxa e presenta fòrça plecs, subretot al revèrs.
Moviments[modificar | modificar la font]
Aquesta articulacion permet d'efectuar los moviments de flexion, extension, abduccion, adduccion e circumduccion. Se combinan exactament amb aqueles del carp.


text:
Jusqu’au 17 de decembre es poussible de vesita la mostro que fa vèire lou Licèu sestian Cezanne. Dis ço que represento Frederic Mistral a soun epoco.
Nous parlo d'un Mistral pas tant couneissu, aquéu qu'a oubra dins l'amiro d'uno Europo "re-equilibrado" entre Europo dóu nord et dóu sud. Qu'a oubra en esperant faire crèisse lis escàmbi culturau entre païs de culturo greco-latine, pèr ana vers uno meno de pacificacioun d'Europo, qu'au siegle 19n èro un pàti di gros, tan èro lèst per la guerro lou countinènt.
E « es justament acò qu’atrivo ém’aquelo mostro dóu Cirdoc. Parla d'autro causo que dis oulivo, di grihet, di prego-diéu, di cigalo e patin coufin... » nous dis Daidié Maurel, lou proufessour de lengo d’O que beilèjo aqueu proujè de licean.
Voulié « faire travaiai lis escoulan en autounoumio. Li ai douna un gros questiounàri de 50 questioun apreaqui e soun en trin de n'en faire uno nouvelo mostro ».


text:
Bourg e Comin
Bourg e Comin (Bourg-et-Comin) es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La vila a situat en bordure de la Aisne e a la confluence de las canaux del Canal lateral a l'Aisne e del Canal de l'Oise a l'Aisne. Es en bordure de las regions Picardie e Champagne-Ardenne e se tròba en lo Conca de la Seine al nivèl idrografic #qu'es una part del Conca parisenc e patit un climat océanique degradat. La vallée alluviale ret lo païsatge ric en étangs.
- Fila:Aisnekanaalbrug.jpg
Vista dempuèi lo Canal de l'Oise a l'Aisne
- Fila:Bourg-e-Comin (Aisne) Canal de l'Oise a l'Aisne.JPG
Canal de l'Oise a l'Aisne
La ville est situé en bordure de l'Aisne et à la confluence des canaux du Canal latéral à l'Aisne et du Canal de l'Oise à l'Aisne. Elle est en bordure des régions Picardie et Champagne-Ardenne et se trouve dans le Bassin de la Seine au niveau hydrographique qui est une partie du Bassin parisien et subi un climat océanique dégradé. La vallée alluviale rend le paysage riche en étangs.
vue depuis le Canal de l'Oise à l'Aisne
===Comunas vesinas===
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo luòc de Bourg e Comin a ocupat dempuèi lo Neolític en bordure de l'Aisne. Lo villatge a longtemps #èsser un luòc fortificat sus la rota dintre Laon e Fismes. Los abitants son los Bourcominois e los Bourcominoises.
Le site de Bourg et Comin est occupé depuis le Néolithique en bordure de l'Aisne. Le village a longtemps été une place fortifiée sur la route entre Laon et Fismes. Les habitants sont les Bourcominois et les Bourcominoises.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
-129
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -129 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Egipte[modificar | modificar la font]
Perseguida dei trèbols intèrnes entraïnats per lei guèrras civilas entre Ptolemèu VIII, Cleopatra II e Cleopatra III per lo contraròtle dau país. Refugiats dins l'illa de Chipre après la conquista de la capitala en 130 av. J.C. per Cleopatra II, sostenguda per lei Grècs, Ptolemèu VIII e Cleopatra III, sostenguts per leis indigèns, capitèron de reconquistar Alexàndria. Pasmens, Cleopatra II capitèt de s'enfugir en Siria e lo conflicte contunièt fins a 124 av. J.C..
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Part[modificar | modificar la font]
En despiech dei dificultats entraïnadas per lei desfachas de l'annada precedenta (→ 130 av. JC), la guèrra contunièt còntra lei Seleucidas. Pasmens, la situacion èra d'ara endavant a l'avantatge dei Parts. D'efèct, après un ivèrn malaisat a Ectabana, lei soudats seleucidas deguèron faciar una revòuta de la populacion. Aprofichant la situacion, lo rèi Phraates II (132-126 av. JC) anientèt lei fòrças seleucidas. Lo rèi Antiochus VII Sidetes foguèt tuat dins de circonstàncias mau conegudas entraïnant la fin definitiva de la preséncia seleucida a l'èst d'Eufrates.
Après aquela victòria, Phraates II voliá atacar Siria per i destrure lei rèstas de l'Empèri Seleucida. Pasmens, una ataca deis Escites sus sa frontiera orientala necessitèt d'i desplaçar rapidament lei fòrças partas. Aquò foguèt lo començament d'un lòng conflicte fòrça malaisat per lei Parts (→ 126 av. JC, 122 av. JC).


text:
Prumèrs punts que perdem en casa en un partit que semblaue ben encarrilat e qu’ath començament dera dusaua mietat se mos compliquèc.
Ena prumèra mietat bones ocasions des d’ un començament: Javi Iglesias des de laguens der àrea shutaue enes mans deth portèr. Moha auèc dues bones ocasions entà poder marcar. Eth St. Martory sonque s’apropèc ena prumèra mietat ena porteria de Marcos en un shut de Candani qu’eth portèr aranés desviaue a cornèr. Responèc era U.E. Bossòst: Felipe en un bon cop de cap enviaue era pilota en garròt. Ena menuta 35’, Alex de fauta tirada ràpidament susprenie ara defensa e ath portèr deth St.Martory e marcaue eth 1-0. Ena menuta 40’ , Madrid profitaue ua pilota laguens der àrea entà marcar eth 2-0. Tamb aguest resultat s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat, un inici dolent dera U.E. Bossòst siguèc aprofitat peth St. Martory entà empatar eth partit en dues jogades fòrça semblantes, dempús de shutar ues fautes en qu’era defensa e portèr non estèrem acertadi. Quedàuen 30 menutes entà acabar eth partit e tot podie passar. Eth St. Martory auèc ua bona ocasion en un shut de Khan en que Marcos arturaue molt ben era pilota. D’ aguesta ocasion enquiath finau , domini dera U.E. Bossòst. En un shut de luenh, Javi tocaue eth garròt dera porteria deth St. Martory. Enes menutes finaus Paba e Javi Castet portaren fòrça perilh en àrea deth St. Martory sense poder marcar cap de gol. Ena darrèra menuta, Marc en un shut des de dehòra der àrea podie auer marcat, mès eth portèr Delhaye desviaue era pilota a cornèr.
Ath finau , 2-2 e repartiment de punts en un partit estonant. Açò mos distancie un sinhau des líders dera categoria.
Classificacion: ClaracPointis e SaliesMane 31, B.Luchon 29, U.E. Bossòst 27.
Eth pròplèu partit jogam es 1/16 Copa de Comminges en Bossòst, dissabte 18 de deseme tàs 20 :00 contra eth Miramont.
U.E. Bossòst: Marcos, Marc , Juanka, Viló (20’ Madrid) , Felipe, Javi , Liaño, Alex, Gachi (65’ Paba), Sergio, Moha (65’ Javi Castet).
Tarjetes auriòles: Marc (50’).
Trainer: Adrian.
Et. Canton St. Martory: Delhaye, Rey, Dauban. Benac, Salles, Couderc I, Fourronx, Candani, Khan, Doyen, Couderc II. Remplaçants : Fumery, Piovan.
Trainer : Loncan Fabian.
Gols: 1-0 Alex (35’), 2-0 Madrid (40’), 2-1 Fourronx (55’), 2-2 Khan (60’).
Arbitre: Duprat Philippe.


text:
Etalons
Clash du ruisseau de Montbrun
TR. Diwan du ruisseau de Montbrun
CH. TR. Duc du ruisseau de Montbrun
Einstein du ruisseau de Montbrun
Elvys du ruisseau de Montbrun
CH. TR. Farak du ruisseau de Montbrun
Fausty du ruisseau de Montbrun
Folk du ruisseau de Montbrun
Gibus du ruisseau de Montbrun
CH. TR. Green du ruisseau de Montbrun
Hermes dit hussard du ruisseau de Montbrun
CH. TR. Hunik du ruisseau de Montbrun
Imac du ruisseau de Montbrun
Irouk du ruisseau de Montbrun
Isard du ruisseau de Montbrun
CH. TR. Ithus du ruisseau de Montbrun
Jitan du ruisseau de Montbrun
CH. Jude du ruisseau de Montbrun
Largo du ruisseau de Montbrun
Life du ruisseau de Montbrun
Mambo du ruisseau de Montbrun
Mambo du ruisseau de Montbrun
CH. Marquis du ruisseau de Montbrun


text:
Dimenge, 23 de setembre de 2018, 03h00 Economia,Internacional
Coca-Cola estúdia d’intrar dins lo mercat de las bevendas de cannabis. Segon Bloomberg, la societat estatsunidenca a contactat Aurora Cannabis Inc. per veire la viabilitat del produch. Aurora es una societat canadiana amb licéncia de produire de marihuana a Edmonton. La bevenda contendriá de cannabinòl (CBD), qu’es un dels compausants del cannabis, mas qu’es pas psicoactiu coma lo THC, de sòrta que lo produch seriá legal dins fòrça païses.
Coca-Cola a pensat a una estrategia comerciala de diversificar sa produccion de bevendas. En març passat, signèt un acòrdi amb una societat japonesa per produire una bevenda alcolica e crompèt una part de la companhiá Bodyarmor per se consolidar dins lo mercat de las bevendas isotonicas.
Aurora Cannabis e Coca-Cola an pas res concretizat mas, dempuèi que son publicas las convèrsas, las accions en borsa de la societat canadiana an pujat d’un 22%.
M'enfoti ! que li posen lo que volgan, que jo non prendre mai, me fa mal de panxa.
Ja qu'i a la cannabièrra a Marselha!


text:
Appelé également Yuko system, le lissage japonais est LA solution si vos cheveux restent malgré toutes vos tentatives crépus et bouclés. Nous vous proposons de vous mettre en relation avec les coiffeuses à domicile spécialisés en lissage japonais à domicile à frenelle la petite et ses alentours.
Autres villes proches de FRENELLE LA PETITE : Mirecourt, Mattaincourt, Poussay, Diarville, Baudricourt, Oëlleville, Rouvres en xaintois, Ambacourt, Saint firmin, Praye, Villers, Mazirot, Vandeléville, Vicherey, Juvaincourt, Housséville, Ramecourt, Gircourt lès viéville, Puzieux, Pont sur madon, Offroicourt, Ménil en xaintois, Totainville, Frenelle la grande, Domvallier, Chaouilley, Aboncourt, Dombasle en xaintois, Beuvezin, Fécocourt, Thiraucourt, Saint menge, Maconcourt, Fraisnes en saintois, Bettoncourt, Biécourt, Forcelles sous gugney, Estrennes, Courcelles, Marainville sur madon, Grimonviller, Xaronval, Gugney, Vaudémont, Tramont lassus, Remicourt, Dommarie eulmont, Saint prancher, Vomécourt sur madon, Saxon sion, Pulney, Bouzanville, Boulaincourt, Repel, Chef haut, Chauffecourt, Viviers lès offroicourt, Battexey, Blémerey, They sous vaudemont,
Malheureusement aucune coiffeuse à domicile ne semble proposer
Lissage japonais à domicile sur Frenelle la Petite 88500...
Vous trouverez néanmoins ci-dessous la liste des coiffeuses à domicile qui proposent d'autres prestations !


text:
10/10/2015
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission de diumenc 11 d'octòbre a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Cyrille Veyssière, professor d'occitan au collegi Alienor d'Aquitania a Brantòsme.
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
07:37 Publié dans Actualitats, Onte aprener, parlar, escriure la lenga | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
Grandir
Estil : Jove public
Sector : Literatura
Domeni d'activitat : Editor
Lenga : Bilingue Occitan-Français
Airal lingüistic : Lengadòc
Papiers coupés, estructura adossada a Grandir, publica e fabrica a Nimes dempuèi 2013 libres e leporellos en papièrs talhats al lasèr. Lor catalòg compta uèi 7 títols en occitan (gaireben totes revirats per Clara Toreilles) :
- Hassan Mussa, La ièna e la feda
- Hassan Mussa, La ièna e l'aulha (en gascon)
- Hassan Mussa, Lo partimen d'Hodja
- Ali Boozari, Sinbad
- Grazia Restelli, La manofla
- Grazia Restelli, La mita
- Jean Joubert, Aucèls
« Entre le plein et le vide,
le discontinu et la ligne,
la lumière et l'ombre,
le dévoilé et le caché,
des jeux subtils
et toujours renouvelés
qui fascinent les lecteurs
et stimulent les créateurs »
Extrach del catalòg Découpe laser


text:
Lo premier Euròstar Marselha-Londres religarà lei doas ciutats tre lo premier de mai 2015.
Farà fins qu’a cinc servicis per setmana en auta sason, que li faudrà (teoricament) 6h27.
Mai serà pas dirècte, bòrd que lei viatjaires deuran sortir dau tren a Lilla per de rasons doanièras e de contraròltes d’immigracien.
Lo bilhet despuei Marselha e Avinhon serà vendut a 123€.
Coma chasque còup que lo viatge ven facil, serà interessant de veire se lo prètz de l’immobilier creisserà encara am’una clientèla britanica que li agrada de viure au solèu la dimenjada…e de trabalhar en Anglatèrra la setmana.


text:
Quim Torra
Joaquim Torra Pla, coneishut coma Quim Torra, (Blanes, 28 de deseme de 1962) ei un avocat, editor, escrivan e òme polític catalan. Eth 2015 siguec president d'Òmnium Cultural en substitucion de Muriel Casals, cargue que traspassèc a Jordi Cuixart a fins deth madeish an. Eth 2017 siguec elegit deputat en Parlament de Catalonha per Amassa per Catalonha. Eth 10 de mai de 2018 siguec suggerit coma candidat tara Presidéncia dera Generalitat de Catalonha per Carles Puigdemont. Siguec investit coma president eth 14 de mai de 2018.


text:
Sinòple en representacion policròma (a esquèrra) e monocròma (a dreta)
Lo sinòple qu'ei un esmalh heraudic de colors verta (dens totas las soas variantas). Dens las representacions monocròmas (impression o pèira talhada) qu'ei simbolizat per ua succession de linhas diagolanas inclinadas a 45° e inclinada d'esquèrra a dreta.
Los autes esmalhs que son : lo gules (arroi), l'azur (blau), lo sable (negre) (e tanben la porpra (vriolet) e l'iranjat (irange) d'un emplec mei recent e heraudica) combinats dab los metaus aur e l'agent.
Véder l'article principau : Heraudica