text:
Niça, lo 7 de janvier dau 2009
Sénher Comissari,
Despí ja d’annadas, siéu policier à la Ciutat dei Molins.
Policier de proximitat, per repilhar una expression bessai passada de mòda...
Mi díon Matieu SAMPEYRE.
Per lo moment, siéu en vacanças e, vist que siéu partit
avant la dubertura dau noveu Comissariat, ai pas’ncara augut lo temps de li
venir faire un torn. Finda, mi faríon mestier quauqui informacions
per lo mieu retorn. Dont es lo voastre bureu? Dont es lo mieu? Coma son repartits
lu servicis dins lu diferents plans? E lo sotasoal? N’i a un? À que
sièrve?
Non es tant per ieu que vos demandi aquò, es sobretot per lo mieu
autor, qu’aquel arlèri non a lo sens de l’orientacion e risqueria de
mi faire barrutlar d’un caire e de l’autre per pas ren, en foncion de la
sieu imaginacion! Non mi vorrii perdre!
Cau finda dire, à la descarga d’aqueu manejaire de pluma, que lo
Comissariat es bastit pròpi dont si quilhava la maion que son paigrand
avia bastit m’ai sieu mans, e aquò li a segurament un pauc virat la
tèsta... D’aitant mai que, en sovenir de la sieu enfança passada
dins aqueu luèc, non a ben digerit de non èstre estat convidat
à l’inauguracion...
Cau ben reconóisser qu’aquò es una vergonha! E ieu li doni
rason! Pensatz un pauc! Un qu’a viugut aquí tant d’annadas de la sieu
vida, que n’es estat caçat per una pretenduda utilitat publica, e aüra
lo destin fa que li torna per personatge de roman interpauat! Seria estat
normal, mi sembla, de lo convidar à l’inauguracion, eu que, en mi
donant vida, es estat premiat à Niça e fins en Calàbria!
Enfin, anam pas revenir sobre cen qu’es pas estat, qu’aquò sièrve
de ren! Ma podètz faire quauqua ren: li dire un pauc coma es agençat
lo voastre Comissariat, per que ieu non mi perdi dins un corridor, per que
non passi d’oras e d’oras à cercar un bureu ò un autre. Vos
laissi imaginar, s’un jorn vèni travalhar e, lo sera, au moment de
m’en tornar au mieu, non tròvi plus la sortida!
En esperant qu’aurètz capit la situacion, vos pregui de crèire,
Sénher Comissari, à l’expression dei mieu saludacions respiechoï,
Matieu SAMPEYRE


c: text/html

text:
Manhac e Vilars
Manhac e Vilars, oficialament en francés Magnac-Lavalette-Villars, es una comuna occitana, situada dins lo departament de Charanta e la region d'Aquitània Lemosin Peitau e Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat era abans la Revolucion Francesa lo feu de la familha Rousseau de Manhac, senhor de Manhac e de la Merceriá.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ròcafòrt de las Corbièras
Ròcafòrt de las Corbièras (Roquefort-des-Corbières en francés) es una comuna occitana de Lengadòc administrada pel departament d'Aude de la region d'Occitània, ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Perimètre del territòri[modificar | modificar la font]
Toponimia[modificar | modificar la font]
Ròcafòrt es atestat en 1141, Rocafort. Lo mot ròca ven de *rocca, un mot prelatin, absent dau latin classic. Ròca prenguèt lo sens de « puèg, tuca, mont rocassós », puèi de « castèl fòrt, fortalesa » [1]. Lo nom es completat es l'adjectiu fòrt, vengut del latin fortis, « fortificat », çò qu'afortís qu'un castèl i èra bastit [2],[3]. Lo determinant, necessari pr'amor dels nombroses omonimes, e oficial en francés dempuèi, çò pus mens, 1801 [4] fa referéncia a las Corbièras coma airal geografic puslèu que coma apellacion contarotlada per de rasons de data (amai lo vin es classat Vin de pays des Coteaux du Littoral Audois, Vin de País dels Tuquets del Litoral Audenc).
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
- Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Sijan; lo canton es vengut canton de las Corbièras Mediterranèa, sense cambiar de composicion e Sijan n'es lo burèu centralizator.
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 569 e 571
- ↑ Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 571
- ↑ Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 301
- ↑ http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=29630


text:
CHRONIQUE PROVENCE : SOUS LE BEAU CIEL DE NOTRE PROVENCE
Patrice Vernet
12 avril 2018
NOMBRE TOTAL D'ARTICLE
SOUTO LOU BÈU CÈU DE NOSTO PROUVÈNÇO
Uno cigalo ? d’ivèr ? Lou 24 de febrié, à Fourcauquié, la cigalo de Zani se pausè sus lou pitre de nost’ami Reinié Martel. Noun, acò èro pas un efèt dóu rescaufage climati nimai la descuberto d’uno nouvello espèci de l’inseite emblemati de l’estiéu dins nosto Prouvènço. Mai, alor, que se debanavo en aquéu jour ? Au tèms de l’acamp annau de la Santo-Estello, à la Pandecousto 2017, à Bagniero-en-Bigorro, Reinié fugué estima, pèr lou Counsistòri dóu Felibrige, digne de deveni « Majourau », e dounc de faire partido d’aquéu coulège academi que mestrejo la grando assouciacioun coungreiado pèr Frederi Mistral e sis ami en 1854 « pèr apara, manteni e enaura la lengo, la culturo, la civilisacioun e l’identita di païs d’O ».
CHRONIQUE PROVENÇALE DANS LE SISTERON JOURNAL DU VENDREDI 13 AVRIL 2018


text:
Livry-sur-Seine
Livry-sur-Seine es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat es desservie per una estacion de la linha Melun - Héricy - Montereau. A situat sul serral Es de la seine, al Sud de Melun. Lo jos-sòl es argileux.
La commune est desservie par une gare de la ligne Melun - Héricy - Montereau. Elle est située sur le coteau Est de la seine, au Sud de Melun. Le sous-sol est argileux.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
04/06/2018
Passion occitana
Auei, Rubrica en òc rencontra Tomas Irondèla, professor d'istòria geografia mai d'occitan
SO : Tomas, podetz vos présenter en quauques mots ?
TI : Vene de Tarn, dau ranvers de Castres, ai 38 ans e demòre a Perigüers. Sei professor d'istòria geografia au liceu Laure Gatet. Tene l'occitan de familha, de mon pair e mos grand-parents ; aime bien la musicalitat de la lenga, legisse daus autors come Roger Tenèze dau Carcin, Cecila Chapduelh, los trobadors... Ai passat la certificacion complementaria a Bordeu en 2016, quò fai que aura pòde far professor d'occitan. Ai après lo lemosin dempuei que sei aqui en Perigòrd.
SO : Parlem de l'ensanhament de l'occitan...
TI : Au liceu Laure Gatet, anime, per la segonda annada, un talhier de conversacion coma daus eslevas mai daus professors, quò-qui per mon plaser, que sei professor d'istòria geografia dins queu establiment. En mai de quò, queste annada, vene de començar un trabalh de regent a l'escòla bilinga Jules Ferry de Rabeirac , en remplaçament dau regent en comget malaudia. Fau l'escòla a 14 CE1 e 23 CP/CE2. Per io, qu'es une experiença novela.
SO : Daus prefatz per la rentrada ?
Òc- plan, una plan bona novela. Lo collegi Montaigne de Perigüers vai drubir l'opcion en occitan en classa de siesiema e ne'n serai lo professor, doas oras per setmana per començar. Espere que los eslevas van se marquar au cors. Lo collegi fai desjà de las activitats per l'occitan, coma lo programa « Dancem au collegi », que aparentament marcha plan ben. Quò sira lo segond collegi a Perigüers, en mai de Bertran de Born.
SO : D'autras idèias par alhors ?
TI : Sei a preparar un libreton de conversacion en occitan lemosin « Parler comme un troubadour, comme une troubaïritz », mots e expressions correntas, emb de las aisinas de prononciacion, per los debutants, collegians, liceans o adultes, que deuria èsser editat en fin d'annada.
En mai de quò sei charjat d'animar lo facebook de l'associacion Novelum: https://www.facebook.com/Novelum-IEO-24-421163168345899/.
Zo vesetz, l'occitan es ma granda passion !
Òc-plan, podem parlar d'une vertadiera passion occitana !
Denis Gilabert.
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Nicolau Puech nos informan que los convidats de l'emission dau diumenc 10 de junh 2018 a 11 oras sur França Blu Perigòrd seran Didier Dupont, president dau Bornat dau Perigòrd, Christel Grégoire mai Eliette Donnat, presidenta del comitat d'organisacion de la felibrejada de Sent-Cibran, que se debanara du 29 de junh au 1er julhet 2018.
De veire, lo facebook de la felibrejada a Sent-Cibran: https://fr-fr.facebook.com/felibreedupaysdesaintcyprien/
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Per escotar l'emission en directe o en redifusion, clicar sur lo ligam: França Blu Perigòrd
Veiqui lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
e los ligams vers lo sites de Nicolas Puech: www.nicolaspeuch.com e facebook.com/nicolaspeuch
13:22 Publié dans Actualitats, actualité, Associacions, Musica, chants e dança | Lien permanent | Commentaires (0)
Repas de fin d'année pour le TCO de Périgueux
Jeudi 7 juin, le TCOP fera son repas de fin d'année au café associatif les Thétards, 7 rue de la Bride à partir de 20 h 30, sous forme d'auberge espagnole.
Les invités seront les musiciens et danseurs du groupe "Los menestriers de la comba" pour mettre l'ambiance. Entrée libre.
28/05/2018
"Mas zo farai", chant à la mémoire des résistants périgourdins
Dimanche 27 mai, Journée Nationale de la Résistance, était un moment d'émotion à Saint-Etienne de Puycorbier. En effet, à 16 h étaient inaugurés le Mémorial de la Résistance et le circuit vélo « Sur la trace des Résistants », en présence notamment d'Anne-Gaëlle Baudouin-Clerc, la préfète et de du résistant Albert Laborie dit Théo. A cette occasion Bruno Rossignol et Jean-Yves Agard de l'association "Musica au Molin" ont composé musique et texte en occitan de "Mas zon farai" ( Mais je le ferai), choeur à quatre voix interprété par les trente chanteurs du Cœur PaRatge de Saint-Etienne de Puycorbier.
DG : Pourquoi avez-vous décidé d'écrire sur cette période noire de l'histoire de France?
Bruno Rossignol : Les secteurs de la Double et de Mussidan, très actifs du point de vue de la résistance ont été le théâtre d'actes héroïques, d'arrestations, de fusillades, de la prise de maquis par les allemands.Nous avons été contactés par notre maire Daniel Tournier pour participer à notre manière à l'inauguration du mémorial et rendre hommage à ces maquisards, ces résistants. Le résultats est un chant d'une durée de 5 mn, canon à quatre voix, «Mas zo farai », dont le texte fait écho au fameux « Chant des partisans » de Druon/Kessel.
SO : Pourquoi écrire le texte en occitan ?
Joan-Ive Agard : M'avian damandat de far una apròpcha antropologica de la resistença dins lo ranvers de la Dobla. A questa epòca, dins los bòscs, utilizavan plan sovent l'occitan, quò era la lenga naturala per comunicar e tanben per eschivar que los nazis los comprenguessen. Laidonc, ai escrich en occitan.
SO : Le texte parle d'un homme face au choix difficile de partir pour le STO ou de rejoindre le maquis...
JYA : A l'epòca dau STO, los òmes avian una chausida importanta a far. De segur, i avia daus resistents per conviccion, mas d'autres eran daus òmes jòunes qu'eran pas segur, qu'avian paur per ilhs, per lor familha, se pausavan de la questions...fin finala fagueren la bona chausida e son venguts daus eròs exemplaris. Lo texte es una discutida entre un de quilhs jòunes e un partisan.
DG : Vous n'en êtes pas à votre premier essai en occitan...
BR : Oui, en 2013, j'ai composé un oratorio « La fin dau monde » sur un texte de Jean-Yves traduit en occitan limousin par Patric Ratineaud et puis un recueil de poèmes « Paisatges doblauds » en français traduits en occitan. Pour « Mas zo farai » ai même trouvé un éditeur parisien les Editions Musicales Fortin-Armiane, ce qui n'était pas gagné au départ. L'oeuvre est donc disponible pour tous ceux qui veulent l'interpréter. De son côté, cette fois-ci, Jean-Yves a écrit directement le texte en occitan limousin.
JYA : Oc-plan, dempuei queu temps ai trabalhat un pauc ! Vene de far una conferença a Nimes sur la lenga coma vector dau desvelopament economic . Ai fach una intervista que vai passar sur octele.com. La lenga occitana es una de mas passions, dau punt de vista personau e professionau ».
Denis Gilabert.
16/05/2018
La Ringueta fait son retour
La Ringueta, célèbre fête sarladaise des jeux traditionnels qui existe depuis 1985 se tiendra les 19 et 20 mai prochains place de la Grande Rigaudie à Sarlat. Populaire, gratuite pour l'essentiel, elle est un moment de partage et montre que l'on peut créer, s'amuser ensemble, faire preuve d'agilité physique et intellectuelle sans forcément dépenser . C'est également une bonne façon de transmettre des jeux faciles à réaliser soi-même et des activités de toujours en Périgord.
Monique Roulland, présidente de La Ringueta nous en présente les principales animations.
« Començarem dissabde 19 a 6 oras de l'enser emb l'iniciacion a las danças tradicionalas coma los goiassons de l'escòla bilinga de Sarlat, plaça de la Granda Rigaudia. A 20 oras 30, la corala de l'ASCO mai los musicians faran una grande velhada occitana a gratis, emb possibilitat de buveta e de crespas sur plaça.
Diumenc 20 a partir de 10 oras e tota la jornada, quò's la vertadiera debuta dels juòcs : dos albres de cocanha, las famosas perinquetas ( toupies), los desquilhadors, cassa-topinas, cassa-cacals, lèva-bòtas, paraplueja, las aucas, tusta-puntas...mai d'una seissantena de juòcs a gratis. Cal pas oblidar las corsas en sac, d'escassas, à l'uòu, a la granolha et lo juòc del bolet per adultes. L'animacion musicala sera faita per « Les sous-fifres de Saint-Pierre » partir de 14 oras, avant lo famos « Tir a la còrda », per las femnas e los òmes a 18 oras. Partir de 19 oras se debanara la granda Taulada, repas tipique del sarladés ( 17€ sur reservacion au 0688967384 o sur laringueta@gmail.com). La serada se vai contunhar emb un grand bal a gratis coma lo grope « Lézamidal ».
Un bon moment de transmission culturelle et de plaisir à passer en famille.Voir le site bilingue : http://ringueta-sarlat.fr/index.php/accueil/
Denis Gilabert.


text:
23/04/2017
Gaspard, per Joan Ganhaire, episòde 8
Era pas sies oras de l’enser quante la pita tropa montet de pè l’aleia daus Ombradors. Avián laissat la veitura que los ‘viá menats a l’entrada, e seriá benleu mai prudent de ‘nar l’escondre dins quauque conh vancès que los gendarmas la trobessen.
Bertrand ‘viá sautat de jòia davant nòstra perpausicion, sola dificultat, Wenceslas podriá pas venir que l’ avián trobat un brave matin dins lo retrum dau Merchat de Briena, mai mòrt que las sòbras de tripas e de testa de vedeu. Mas, rai, i auriá un remplaçant, un nommat Bixente, un tipe seriós , cherchat au còp per la policia espanhòla, la d’Euskadi, la nòstra e la francesa, quo es nonmàs per dire. Franciscò ‘net s’ocupar de la veitura, e tau que lo coneisse, lo proprietari pòt ‘nar se’n chaptar una autra d’abòrd. L’avant disnada se passet dins la cosina de Ròsa a prener de las novelas de nòstras vielhas coneissanças bordelesas que avián un pauc laissadas dins las mans de la policiá. L’inspector Lalanna a chabat per trobar la cencena de quel afar e Sergi Casau e Geòf Faufingue degueren s’explicar e fugueren condamnats a cinc ans de gabia per complicitat de murtre. Max Bordanava es totjorn dins lo còma, e Darriu se familiariza emb lo manejament d’un brave rodilhon a la Torn de Gassias ‘vancès de ‘nar passar una dietzena d’ans a Nuòvic. Bertrand, eu, ganha sa vita coma jamai, en secodre sa mancha voida a las marchas de Sent Micheu, Esteban es totjorn clafit de telefones tombats dau camion, l’Afrós a pas tròp chamjat, esbertalhada en plen chais e uelh que ne’n vesem nonmàs lo blanc, Bixente, noveu vengut, pitit large d’espantlas, testa redonda, dents de davant escartadas, uelhs sornes que per l’ora bisclan sus lo parpalh de Ròsa que sembla se’n acomodar. Retrobalhas bien arrosadas, nonmàs interrompudas per la visita de Caüsac vengut far la revuda de las tropas e s’assegurar que la sòlda seriá pas tròp costosa.(de segre)
Joan Ganhaire
Les commentaires sont fermés.


text:
Un article de Oisquipedia.
Pas de resolucion mai nauta de disponibla.
Aqueste fichièr proven de un depaus partejat e pòt èsser utilizat per d'autres projèctes. La descripcion de sa pagina de descripcion es afichada çaijós.
Hebrew Uncyclopedia organic egg logo - לוגו הביצה האורגנית של איןצילופדיה העברית
Istoric del fichièr
Clicar sus una data e una ora per veire lo fichièr tal coma èra a aqueste moment
Paginas que contenon lo fichièr
Lo fichièr seguent es un duplicata d'aqueste fichièr (mai de detalhs):
- Fichièr:HeLogo.jpg de un depaus partejat
Las paginas çaijós compòrtan aqueste imatge :


text:
Sus un long camin
« Aquel recuèlh de poèmas cortets de l’amic Aimat Tastaire tòca per sa jovença d’inspiracion, sa sinceritat e mai sa candidesa. [...]
Sa lenga es justa, e s’endevina plan que lo sovenir dels vièlhs qu’ausiguèt dins son enfança òbra mai que l’estudi dins aquela escritura fòrça colorada. Lo lector fulhetarà aquel obratge amb plaser car i trobarà lo resson de sa joventut pròpria. » Extrait del prefaci.
Sus un long camin...
Aimat Tastaire
IEO Òlt Edicions
172 paginas, 16x24cm
9,90 €


text:
Campatge
Lo campatge (en anglés camping), es una activitat comunament a l'aire libre ont se passa una nuèch o mai dins una tenda o caravana, generalament amb la finalitat de s'alunhar de la civilizacion e gausir de la natura. Pasmens existisson de campatges amb d'autras fins, per abrigar de personas al mitan de la civilizacion per exemple al moment de catastròfas naturalas o de manifestacions.
Campar es una activitat que venguèt populara a la començança del sègle XX. Los campaires s'installan prèp dels pargues nacionals o d'autres luòcs d'interès natural.
Lo campatge es tanben un autre tipe pas car de lotjament l'estiu suls luòcs de vacanças o pels assistents a d'eveniments que duran qualques jorns, coma festivals de musica o encontres esportius.
Definicion[modificar | modificar la font]
Lo tèrme "campar" inclutz tota una gama de biaisses de passar la nuèch defòra de l'ostal. Dempuèi campaires equipats al minimum fins a las familhas que dispausan d'una caravana amb sa pròpria electricitat, calfatge e mòbles. Campar s'acompanha sovent d'autras activitats coma l'escorreguda, l'escalada, lo canoè, la bicicleta, la pesca o lo torisme alternatiu en general.
Es possible de dormir en campaments permanents amb de restaurants, banhs, dochas e d'autres servicis, se pòt tanben trobar d'ostalets de fusta e se parla puslèu d'ostalariá d'aire libre.


text:
Mòl (unitat)
Lo mòl (simbol mol) es una de las unitats de basa del Sistèma Internacional. Se definís coma la quantitat d'una substància que conten un nombre de particulas o entitats elementàrias egal al nombre d'atòms contengut en 0,012 kg de carbòni-12. S'utiliza principalament per comptar atòms e moleculas, mas tanben electrons, ions o d'autres tipes de particulas.
Lo nombre de particulas en un mòl es gaireben 6,022·1023, e se coneis coma nombre d'Avogadro.
- 1 mol ≈ 6,022·1023
Podèm calcular quina massa d'un element quimic correspond a un mòl de l'element. Per o far avèm besonh de la massa atomica de l'element. Per exemple, lo fèrre a per massa atomica relativa 55,845 DA; coma un dA es 1/NA gramas avèm:
- 1 atòm de fèrre = 55,845 Da
- 1 mòl de fèrre = 55,845 gramas
Se volèm calcular la massa d'una molecula, nos cal emplegar sa massa moleculara;
- 1 molecula de clorur de sòdi= 35,453 Da (massa atomica relativa del clòr)
- 22,989770 Da (massa atomica relativa del sòdi) = 58,44277 Da
- 1 mòl de clorur de sòdi= 58,44277 gramas
La molaritat es un concèpte que s'utiliza en quimia per mesurar las concentracions de substàncias. Aital, après dissolucion d'un mòl de clorur de sòdi e apondre d'aiga fins obténer un litre de solucion, poirem dire qu'avèm una solucion de clorur de sòdi a un molar.
- 1 mol/L = 1 molar = 1 M


text:
dilluns, 17 de setembre de 2012
Passam ronda ena Còpa de Midi damb ua victòria cuerta
Victòria cuerta en un partit dominat per equip aranés e que non podec profitar totes es bones ocasions entà marcar mès gols. As 10 menutes, Pèir dempús d’un passe de Paba, remataue a prop dera porteria e marcaue eth 1-0. Eth madeish Pèir auec dues bones ocasions entà marcar mès en ua eth sòn shut anec entà dehòra e ena auta, driblèc ath portèr mès eth balon se n´anec massa fort dehòra deth terren de jòc. Er Etoile du Cagire responèc damb ua bona ocasion de Boue que Kike desvièc entath cornèr. En un bon passe d’Antonio, Paba encaraue ath darrèr defensa e dempús de driblar, shutaue damb era cama esquerra marcant un polit gol. Ère eth 2-0, resultat damb eth que s’arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat, tot parièr, damb domini aranés e sense apropà-se en àrea er equip francés. Ignasi auec ua molt bona ocasion mès se trapèc damb eth garròt dera porteria de Domench. S’ ère molt a prop d’ arténher eth 3-0, mès eth marcador ja non se botjarie.
Ath finau passam ronda ena Copa de Midi e ara, a demorar contra qui jogaram era dimenjada deth 28-29 de seteme.
Eth plòplèu partit derbi deth Portillon en Luchon, dissabte 22 de seteme tàs 20:00 ores.
U.E. Bossòst : Kike, Marc, Chapo, Antonio, Jaime, Alex, Luis, Popes, Paba, Ignasi , Pèir. Remplaçants : Paul, Abraham, Pipe.
Tarjetes auriòles : Chapo.
Trainer : Jordi.
Etoile du Cagire : Domench, Martin, Bousquet, Bento, Souquet I, Souquet II, Boue, Daffos, Embialet, Sarradet, Verney. Remplaçants : Martins, Ferrer.
Tarjetes auriòles : Daffos, Embialet, Martins.
Trainer : Laplagne J. Michel.
Gol : 1-0 Pèir (10’), 2-0 Paba (30’).
Arbitre : Ferran David.
Cap comentari:
Publica un comentari a l'entrada


text:
Dorsièr – L’occitan dins de l’estrangièr / Critica literaria
La literatura d’òc a sempre agut lo gost dau viatge, ben avant l’efièch de mòda : lo mitic Portulan de Roland Pecout o encara lo bèu libre collectiu Trobar doç around the world de Andrieu Abbe, Joan-Pèire Belmon e Tèiriç Òfre ne son la pròva. Aquelei Cronicas de Viatge de Sèrgi Labatut contunhan, a son biais, lo camin… Siam dins una mema vibracion primièra : aquela d’una pròsa clara e calorosa que s’arrèsta mai sus leis òmes que sus lo decòr dei païsatges. Luènh dau caminament iniciatic de Pecout, Sèrgi Labatut es dins un vai e vèni professionau que lo fa varalhar a l’azard dei contractes ai quatre cantons dau monde. Vaquí donc lei cronicas d’un emplegat de multinacionala, a l’encòp exoticas e rebats d’una rotina professionala : çò que, a primièra vista, nos càmbia dei bestsellers costumièrs dau genre.
Lo libre se dobrís sus Euròpa. Lei tèxtes son cortets, una pagina o doas, pas mai. Avèm l’impression de passar d’una fòto a l’autra, dins un album, de partejar de momenets simples, çò qu’es un biais de viure au mai pròche l’experiéncia de l’autor emai fuguèsse dei mai anecdotics. Leis evocacions d’Africa nos pòrtan mai luènh e pintran, coma un tablèu trocejat, lo puzzle d’un continent pivelant, multiple e pasmens enfrentat, de lònga, a sei problematicas economicas e socialas. La frasa, sovent corta tanben, esposa lo ritme de l’endrech, se carga dei perfums e dei sonoritats localas, embarca quauquei mòts en italian, en arab, en anglés, en lingalà e desplega un lengadocian blos e carnal. Maugrat la quantitat e la diversitat de luècs traversats, una unitat se tèis, pauc a cha pauc. L’autor, va comprenèm au fiu de la legida, trabalha dins una entrepresa de cervesa : es adonc au contacte, au còr de la vida-vidanta dei bars e deis espeçariás. La « bièrra » se beu dins lo mond entièr, e quin que siágue lo sieu nom, Primus, Béninoise… acompanha lo quotidian deis òmes sus una planeta aclapada de problèmas. Ansin, de nòva en nòva, passam d’un comptador a l’autre, d’una amistat a l’autra e siam pres au ritme dei rescòntres. Au Burundi o en Sardenha, a Sidi Bouzid o Cotonou, la paraula es onèsta, pas de postura o de sembla-poesia : lo testimoniatge sol e franc d’un occidental que se saup « estrangièr » mai que capita d’anar en delai deis aparéncias e pòt tocar una vibracion fonza, una lutz particulara. Es l’agach dau fotograf qu’es a l’òbra, o de l’amator d’art que cèrca dins totei sei viradas leis artistas dau canton. E oblidarem pas la literatura, sempre presenta, en rèirefons : Marcèla Delpastre legida dins un restaurant de Bujumbura, lo mite de Rimbaud au destorn d’una carrièra etiopiana e L’Arbatach de Joan Bodon a quauquei quilomètres de Bomerdès.
Sèrgi Labatut nos parla, vèrs la fin, de sa tissa de fotografiar de « tòlas ondadas » : « lo simbòl vertadièr de l’Africa. N’i a pertot. Lo material de basa ». Tòlas fotografiadas o pichons tèxtes raubats au temps que fila : es lo meme trabalh, l’atencion au detalh, l’escota de l’autre, la simplicitat, que permeton de tocar l’universalitat.
Sèrgi Labatut
Cronicas de viatge
IEO edicions, A tots n°209
13.5 x 18 / 104 pages
15.00€


text:
Nèrvi
En anatomia, al sen del sistèma nerviós, periferic e central, un nèrvi designa un gropament d'axòns, mielinizat o non, eissit de las cellulas nerviosas.
Se distinguís 12 parelhs de nèrvis cranian al nivèl encefalic, e 31 parelhs de nèrvis espinals al nivèl de la mesolha espinala.
Aqueles nervis transmeton de messatges nervioses sensorials o motors de biais centripèt e centrifug. Los nervis conduson de senhals electrics que correspondon a de movements ionics (ions sòdi e potassi) a travèrs las membranas per de besals ionics encastrats dins la membrana plasmica. Aqueles potencials se desplaçan de contunh suls axòns non mielinizats, o de nos de Ranvier en noses de Ranvier sus las fibras mielinizadas.
Somari
Foncions[modificar | modificar la font]
Los nèrvis son los sols ligams de connexions entre lo cervèl e lo rèsta del còs umain. Per aquò, un vast malhum va del cervèl e baissa dins tot lo còs mercé a la mesolha espinala passant per las vertèbras de la colomna vertebrala, onte se ligan totes los nèrvis. Aqueles nèrvis son apuèi connectats als diferents organs, muscles, glandas e receptors sensorial (pels nèrvis sensitius) e atal pòdon o transmetre d'informacions al cervèl (pels nèrvis sensitius) o al contrari, lo cervèl envia d'informacions (pes nèrvis motors responsables per exemple de la mesa en movement volontaris d'una articulacion coma lo braç).
Nèrvi sensitiu e nèrvi motor[modificar | modificar la font]
Sistèma nerviós autonòm e comanda motritz conscienta[modificar | modificar la font]
Anatomia[modificar | modificar la font]
Rebta d'un nèrvi[modificar | modificar la font]
Aprèp una intervencion cirurgicala, un nèrvi rebuta a la velocitat de 1 milimètre per jorn[1].


text:
Era Comission dera Lengua des Collègis d’Avocats de Catalonha s’amasse damb er Institut d’Estudis Aranesi
Vielha, 19 de juriòl de 2018.- Es integrants dera Comission de Lengua deth Conselh des Illustres Collègis d’Avocats de Catalonha s’amassen deman diuendres 20 de juriòl damb es representants der IEA-Academia aranesa dera lengua occitana.
Era amassada ena Val d’Aran aurà lòc ena sedença der IEA-AALO entàs 12 ores, e compdarà damb era preséncia de Joan Riera e Claret, president dera Comission de Lengua des Illustres Collègis d’Avocats de Catalonha, deth sindic d’Aran, Carlos Barrera, deth vicesindic d’Aran, Luís Carlos Medina e de Jusèp Loís Sans, president der Institut d’Estudis Aranesi, acompanhadi de representants d’ambdues institucions.
Pendent era reünion ena que se presentaràn es prètzhèts qu’amien a tèrme era Comission de Lengua des Collègis d’Avocats e er IEA, tanben s’abordarà era situacion der aranés en àmbit dera Administracion de Justícia, e s’estudiarà e se debaterà sus era senténcia deth TC 11/2018 de 8 de hereuèr de 2018 sus eth recors d’inconstitucionalitat 4.460-2011 interpausat per president deth Govèrn Espanhòu damb relacion a diuèrsi precèptes dera Lei deth Parlament de Catalonha 35/2010 de 1 d’octobre, der occitan, aranés en Aran.


text:
Dorsièr – “L’espaci Nòrd-Occitan” / Cap au nòrd !
Un classic de la literatura russa revirat en lemosin : Lo nas e lo manteu de Nicolai Vassilievich Gògol
D’un septentrion a un autre : coma explicar l’interès dei lemosins per la literatura russa ? Après Danis Ròcha e Josèp Migòt que s’acarèron a la revirada (l’un en francés, l’autre en occitan) de Tchecòv, vaquí que Jan-Pèire Reidi (agregat d’anglés e russofòn) cabussa dins un grand classic de la literatura d’en delai d’Oral : Lo nas e lo manteu, doas novèlas de Sent-Petersborg, en occitan-lemosin, de Nicolai Vassilievich Gògol. Son lei polideis edicions « Lo chamin de Sent Jaume » conegudas per la qualitat de son trabalh, e la beutat de sei libres, que meton l’òbra en lusor. Retrobam lei dessenhs de Jan-Marc Simeonin qu’acompanhèron ja lei Faulas de Jan dau Melhau, entre autre.
Lo quite libre es un objècte singular, ambé sei paginas de desseparar au còpa-papièr, ren que de lo tenir en man, balha un sentiment d’èstre ja embarcat per « l’endacòm mai » dau país dei Letras. Fau tanben dire quauquei mòts de l’exercici de la revirada qu’es una necessitat per la subrevida e l’enriquiment de la lenga nòstra. Capitar de faire passar lo gèni, la fòrça e la musica d’un grand tèxte literari dins una version occitana (coma dins leis autrei lengas) es un mejan de noirir la lenga e de desvelar son arma, de li donar l’escasença de desplegar tota la paleta dei colors, dei sons e deis imatges que son sieus. Fin finala l’art de la revirada es un just retorn dei causas per onorar una lenga que nos pòrta e nos inspira, cada jorn. Jan-Pèire Reidi mena ansin son lemosin dins lei carrièras de Sant Petersborg : sus lei peadas d’un autor màger e universalament reconegut, familièr de l’estranh e dau fantasticocomic, qu’es un chale de tornar legir dins un occitan vivificant e saborós. Se ditz que l’òbra de Gògol es malaisida de revirar en francés tant la lenga russa es aluenchada de la lenga de Malherbes, sens comptar que l’autor emplega un russe sonòr e ric en juèc de mòts e mescla lei tons e lei registres lexicaus dins una escritura inagantabla ! Jan-Pèire Reidi sembla d’aguer trobat dins la soplesa sintaxica, la varietat lexicala e la riquesa musicala dau lemosin una aisina bèla per relevar l’escomesa. Prenèm un plaser vertadièr a se laissar menar dins la capitala de l’Empèri de Russia dau sègle 19, entre satir social e umor descabestrat.
Quina modernitat e quina libertat dins aquelei doas novèlas que tutejan lei confinhas dau lengatge e lei règlas dau racònte ! Es l’edat d’aur de la literatura russa, amb Poshquin e Dostoievsqui, que nos alanda sei pòrtas, e siam urós de veire que la lenga d’òc es en capacitat de se mesurar a aquelei monuments literaris. Un personatge que pèrde lo sieu nas, un autre que se sagna per crompar un manteu nòu : navegam dins la folia, la cèrca d’identitat, la dificultat de se faire una plaça dins una societat rosigada per l’absurditat burocratica e ierarquica. Gògol aviá mes lo det sus leis asclas d’una Russia encara esclavagista e monarquista : la furor comica e la pertinéncia de son òbra gisclan fièrament dins aquesta version lemosina qu’amerita d’èstre coneguda e difusada, largament.
Lo nas e Lo manteu : doas novelas de Sent-Petersborg
Nicolai Vassilievich Gògol
Lo Chamin de Sent Jaume
11.00€


text:
Azay-sur-Cher
Azay-sur-Cher es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Es un vilatge a la cœur de la Touraine, en la region centri, prèp de Chenonceaux e de Amboise. A situat sul Doncas que, en amont de la vila de Tors (16 km, aperaquí 20min en veitura).
C'est un village au cœur de la Touraine, dans la région centre, proche de Chenonceaux et d'Amboise. Il est situé sur le Cher, en amont de la ville de Tours (16 km, environ 20min en voiture).
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Grand Nívol de Magellan
Lo Grand Nívol de Magellan (ò GNM) es una galaxia nana situada a 163 000 ans lutz de la Tèrra dins lei constellacions de la Daurada e de la Taula. Satellit de la Via Lactèa, es la tresena galaxia pus pròcha de la galaxia nòstra e es lo quatren objècte pus massís dau Grop Locau.
A un diamètre d'aperaquí 14 000 ans lutz e de limits pauc clars. Foguèt ansin lòngtemps classada coma galaxia irregulara fins a la descubèrta d'una estructura espirala deformada qu'a entraïnat son classament en galaxia espirala barrada nana. Una partida d'aquela estructura es liada per un corrent de gas e d'estèlas au Pichon Nívol de Magellan.


text:
Sant Pàpol
Sant Pàpol (oficialament en francés Saint-Papoul) es una comuna d'occitana de Lengadòc situada dins lo departament d'Aude e la region Occitània.
Somari
Lo vilatge[modificar | modificar la font]
Suls primièrs contrafòrts de la Montanha Negra, Sant Pàpol se trapa en Lauragués a 7 km de Castèlnòu d'Arri, 35 km de Carcassona, 60 km de Tolosa.
Se dintrava dins l'encencha del vilatge per pòrtas fortificadas. La Pòrta de l'Èst, quadrangulara, traucada per cairelièras foguèt construida per Guilhèm de Cardalhac, avesque tresen de Sant Pàpol.
Servissiá de Tor dels Gardas e tanben de preson avescala. Del costat interior, dins l'arc de plen-cintre, se pòt admirar una verge de fusta del sègle XIV. Lo còr del vilatge compòrta carrièras estreitas amb ostals de corondatges e empreis.
L'abadiá[modificar | modificar la font]
L'abadiá foguèt fondada al sègle VIII. Sa règla èra la benedictina. Sant Pàpol, discípol de Sant Saturnin, primièr avesque de Tolosa (sègle III aprèp J.-C.) foguèt martirizat e descalotat al luòc-dit L'Ermitatge. Segon la legenda, se baissèt e ramassèt lo som de sa clòsca, a aquel endreit gisclèt una font. Un monge conegut per son ascetisme, Sant Berenguièr, i visquèt al sègle XI. Lo mond se venguèron reculhir a l'abadiá sus sa tomba aprèp los miracles que s'i faguèron. En 1317, lo papa Joan XXII creèt l'avescat de Sant Pàpol ; fins a la Revolucion, 34 avesques s'i succediguèron. En 1361, la catedrala foguèt pilhada pels Rotièrs e en 1595 pels protestants. Als sègles XVII e XVIII, l'abadiá foguèt fòrça restaurada e tornèron bastir lo palais avescal. A la Revolucion, se suprimiguèt l'avescat e la catedrala venguèt glèisa parroquiala. Lo còr se compausa de doas travadas de plen cintre amb doble cabrion e tanben un cuol de forn. Es decorat de capitèls preromanics e d'un enfuòc del sègle XIV. Son tet es fait de lausas de pèiras escalpradas (ensems arquitectural unic). La vasta nau de la glèisa se dobrís cap al nòrd sus quatre capèlas del sègle XIV. Dins una d'elas, se pòt remarcar una Pietat del sègle XIV de fusta daurada. La primièra entrada se trapava del costat de l'oèst jos un crisme e un arc de bilhetas. Foguèt emmuralhada al sègle XV.
Las clastras[modificar | modificar la font]
Se dintra dins la glèisa per las clastras realizadas al començament del sègle XIV. Las arcadas de plen-cintre son pausadas sus colomnetas gemeladas per capitèls geminats. Lo repertòri dels capitèls es vegetal o animalièr. Las scenas istoriadas son regropadas contra los pilars (Adoracion del Magues, Eròdes e benlèu Sant Pàpol).
Lo Mèstre[modificar | modificar la font]
Defòra, sul cabeç semicircular, se pòdon admirar los capitèls e modilhons del Mèstre de Cabestany - dos d'entre eles son istoriats, un representa Danièl dins la fòssa dels leons, l'autre lo Castig dels Babilonians - escalpraire remarcable de la fin del sègle XII. Trabalhèt en Espanha (Navarra), en Itàlia (Toscana) e sustot en Catalonha e Lengadòc (departaments actuals dels Pirenèus Orientals e d'Aude). Sos personatges son tipics : caras e caps triangulars, uèlhs ovals, nas dreit, aurelhas largas, despegadas, barbas e pèls de las blestas longas estiradas, las mans amb dets d'una longor que passa l'òsca.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Tel Abadiá : 04.68.94.97.75
- Tel Comuna : 04.68.94.90.92
- e-mèl : mairie.saint-papoul@libertysurf.fr
Lo web en occitan[modificar | modificar la font]
- Cercle occitan de Carcassona. http://perso.wanadoo.fr/ostal.sirventes/
- Tansmediadoc . http://www.oc-tv.net/
- Centre Inter-Régional de Développement de l'OCcitan http://www.LoCIRDOC.fr/
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]


text:
1314
Aquesta pagina concernís l'an 1314 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Principat de Moscòu[modificar | modificar la font]
Formacion d'una aliança entre Moscòu, Novgorod e lo metropolita de Russia. L'objectiu d'aqueu raprochament èra de s'aparar còntra Tver.
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Mòrt dau negus Wedem Arad (1299-1314) que foguèt remplaçat per son nebòt Amda Seyon Ièr (1314-1344).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]


text:
Carbon
Lo carbon es una ròca sedimentària d'origina organica, de color negre o marron escur. Servís subretot coma combustible fossil a causa de son poder calorific enauçat mercé a son contengut majoritari de carbòni. Los carbons se pòdon classificar pel percentatge en carbòni que contenon, segon lo taus d'umiditat e d'impuretats, e atal se distinguís entre torba, lignit, olha e antracita.
Somari
Composicion[modificar | modificar la font]
L'element carbòni apareis dins lo carbon dins un percentatge superior a 50% en pes e 70% en volum. L'aiga que conten (umiditat) es variable e es aquela que demorèt atrapada dempuèi la formacion del carbon.
Los autres constituents del carbon son la matèria minerala (silicats divèrses) e minerals carbonatats (siderita, calcita e aragonita). La pirita es un mineral amb sofre fòrça comun dins los carbons. I a de pichonas quantitats de metals, coma lo fèrre, urani, cadmi e, en quantitats fòrça minimas, aur.
Lo metan es un gas que se tròba dins lo carbon e pòt èsser una de las causas de las dangeirosas explosions dins las minas sosterranhas.
Origina del carbon[modificar | modificar la font]
La majora partida del carbon se seriá formada al Carbonifèr (fa 280 a 345 milions d'annadas). Tanben al Permian, Triasic e Jurassic se faguèt de grands depauses. Al Cretacèu se formèt lo lignit. A l'ora d'ara se continua la formacion de torba.
Lo carbon d'Euròpa, Asia, e de l'America del Nòrd se formèt subretot pendent lo Carbonifèr amb basa de vegetacion tropicala.
Lo carbon de l'emisfèri sud se formèt amb vegetacion de clima fred (tondra). Las plantas anticas a travèrs dels cambiaments geologics demorèron compactadas, enduridas, alteradas quimicament e comencèt un procèssus de metamorfòsi amb la nauta temperatura e la pression.
Lo carbon de l'emisfèri nòrd se formèt dins d'ecosistèmas palunencs nomenats selvas carbonifèras. En mortissent las plantas e amb acumulacion dins un mejan aqüatic amb pauc d'oxigèn (mejan anaeròbis) comencèt un procèssus de degradacion bacteriana. Per la formacion del carbon cal qu'aquelas condicions ajan una durada sufisenta de temps, e sens erosion en condicions sedimentàrias.
Istòria[modificar | modificar la font]
Las Illas Britanicas (especialament ricas en carbon e ont s'inicièt la Revolucion industriala) son lo primièr luòc estudiat ont se constata l'usatge d'aquel coma combustible. Alà, dins lo tresen millenari ab. C se mostrèt qu'èra un compausant de las cremasons funerarias e cap a l'an 200 ab. C existisson de pròvas, dins la meteissa zòna, d'activitat comercialas e de son usatge per dessecar cerealas. Jos la dominacion romana i a de mencions de l'usatge esporadic del carbon, mas fins a l'Edat Mejana aviá pas una importància notable. D'en primièr lo carbon utilizat foguèt simplament recolhit sus la plaja, quand s'esgotèt aquela font se passèt a la carbonièra.
Usatge[modificar | modificar la font]
- Combustible: 75% del carbon mondial s'utiliza per produire d'electricitat en de centralas termicas.
- Còc: es lo residú obtengut del carbon bituminós redusit en cendres e en sofre aprèp la coseson dins un forn a 1 000 °C en condicions anaerobias (sens preséncia d'oxigèn). S'utiliza dins l'obtencion d'acièr e en mai en profeitant dels sosproduits.
- gasificacion del carbon: aquel cambiament d'estat provòca divèrsas reaccions quimicas.
- Liquefaccion del carbon: es una estapa intermediària per obtenir de combustibles sintetics e dins la recèrca scientifica.
Efèctes sus l'environament[modificar | modificar la font]
Coma los autres combustibles fossils, lo carbon, en cremant, produsís dioxid de carbòni (CO2) e oxid d'azòt, en mai dioxid de sofre, que acaba formant acid sulfuric e es una de las encausas de la pluèja acida.
Vegats tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en)World Coal Institute
- (es)El carbón en la vida cotidiana(es)
- (en)Coal: Facts & Figures
- (en)MSNBC report on coal pollution health effects in the United States
- (en)Clean coal technologies
- (en)Advanced methods of using coal (Japanese Coal Energy Center)
- (en)USDOE Hydrogen from Coal Research
- (en)Carbon-14 content of fossil carbon
- (en)Coal Preparation, Journal of;


text:
Au menú d’En Ondas aqueste còp :
Lo somari deu n° 64 de Patrimòni qui sòrt de paréisher, ua ofèrta de l’editor Letras d’Òc e lo començar d’entervista de la persona qui encontram au long de quate emissions. Que s’apèra Yvan Bareyre e qu’ei gascon deu baish ador.
Las musicas d’En ondas :
* Lo Barrut L’ombra de mai
* Tenareze Aral La Velte
* Vaillant Sette Franzin La Bèla naissença Sus Sus Companhons
* Semiac en Bigòrra La plenta deu pastor
* Joan Miquèu & Felip Espinasse Nina
Like this:
Like Loading...


text:
Lo Congrès permanent de la lenga occitana qu'ei gessit d'un long procès arron la question de la creacion d'un organisme qui seré ua referéncia entau maine lingüistic.
En teoria, la nòrma classica que s'apiejava sus l'òbra de Loís Alibèrt a partir de la soa Gramatica occitana segon los parlars lengadocians publicada en 1935, puish per la gestion d'aquera nòrma per l'Institut d'Estudis Occitans de 1945 enlà. L'aparicion de practicas antinormativas e contradictòrias e la demanda fòrta en preconizacions qu'an confortat la necèra d'un organisme de regulacion.
D'en purmèr que's debanèn a l'interior de l'I.E.O. e dab los universitaris e militants culturaus qui avèvan creat lo Conselh de la Lenga Occitana en 1997. Compausat de lingüistas, que hasó preconizacions reconegudas per ua larga part de las associacions istoricas e peu Conselh Generau d'Aran. Mes lo C.L.O. de deishè petit a petit las soas activitats.
De 2004 a 2006, David Grosclaude (I.E.O.), Sèrgi Carles (F.E.L.C.O.) e Patric Sauzet (sòci deu C.L.O.) qu'escrivèn amassa un tèxte comun que fixava los grans principis que devè seguir un futur organisme de regulacion de la lingüistica.
Lo 23 de mai de 2008 que's debanè l'amassada de Vielha en val d'Aran. A l'iniciativa deu Sindic d'Aran e de l'Institut d'Estudis Occitans, qu'amassè representants de collectivitats territoriaus, d'universitats, d'institucions e d'associacions istoricas deus tres Estats de l'Union Europèa on ei parlada la lenga occitana.
En 2009, constitucion de « l'associacion prefigurativa de l'organisme de regulacion de la lenga occitana », e aviada d'un estudi de factabilitat dab embaucha d'un encargat de mission.
En 2010 : vesitas e estudis de l'Institut d'Estudis Catalans, d'Euskaltzaindia - Academia reiau de la lenga vasca e de la Fryske Akademy.
En 2011 : remesa deu rapòrt de l'estudi de factibalitat, aprobacion de las orientacions màgers peu Conselh d'Adminsitracion
Lo 16 de deceme 2011 : creacion oficiau deu Congrès permanent de la lenga occitana a l'Ostau de Region Aquitània a Bordèu, en preséncia de representants deu Ministèri de la Cultura - D.G.L.F.L.F., de las Regions Aquitània, Mieidia-Pirenèus, Lengadòc-Rosselhon e Ròse Aups, e deu President d'Euskaltzaindia - Academia Reiau de la lenga vasca.


text:
Desèrt d'Arabia
Lo desèrt d'Arabia es un desèrt immens que s'espandís del Iemèn cap a Jordania e Iraq. Ocupa la part màger de la peninsula arabica, amb una superfícia de 2 330 000 quilomètres carrats. En son centre es lo Rub al Kali, l'espandi contunhós de sabla mai granda del mond[1].
Gasèlas, òrix, gats dels sables e lausèrt foeta-coa son unas de las espècias deserticas adaptadas que subrevisquèron dins aquel mitan extrèm.
Lo clima es sec, arid amb de precipitacions a l'entorn de 100 mm mas rarament en dejós de 50 mm, e las temperaturas vàrian entre las fòrtas calors estivalas e lo gèl nocturn en sason freja. Aquel desèrt es remarcablament caud en estiu, per exemple dins los luòcs situats al bòrd del golf Persic, golf maritim fòrça caud e salat ont la temperaturas de la mar son de luènh mai nautas del mond e pòdon aténher 38 °C.
Fa partit del biòma, o ecosistèma dels desèrts e bartas xenofitas, e de l'ecozòna palearctica.
Aquela ecoregion a peu de biodiversitat, pasmens se de plantas endemicas i butan. Fòrça espècias, coma l'ièna raiada, lo chacal e lo tais, s'atudèron dins aquela zona a causa de la caça, de l'intrusion umana e de la destruccion dels abitats. D'autras espècias tornèron èsser introduchas amb succès, coma la gasèla dels sables, e son protegidas dins de resèrvas.
Ara, lo subreturatge pel bestial, la conducha fòra carrièras, la destruccion de l'abitat uman son las menaças màgers per aquela ecoregion desertica[2].
Somari
Geografia e geologia[modificar | modificar la font]
Detalh de las caracteristicas geologicas[3] :
- la val sablonosa coneguda coma le desèrt d'ad-Dahna liga lo grand desèrt del Nefod (65 000 km2) dins lo nòrd de l'Arabia saudita al Rub al Kali, dins lo sud èst,
- lo barranc Tuwaiq, region de 800 km2, arc de bauces calcars, de plans e de vabres,
- las salinas saumastras, amb lo sables movants d'Umm al Samim,
- los sables de Wahiba (Oman), una mer de sabla isolada al bòrd de la còsta èst,
- lo Rub al Kali, vast bacin sedimentari, allongat sus un axe nòrd-sud-oèst, contunha lo plan arabica (1 000 mètres), que los païsatges rocasuts fan plaça a una vasta espandida de sable que lo tèrme sud atenh lo centre del Iemèn. Lo sable repausa sus de planas de grava o de gips, e las dunas atenon de nautors maxim de 250 m. Los sables son subretot de silicats, compausats de 80 a 90 % de quartz e, pel rèste, de feldspat, coma l'oxid de fèrre colora los grans de sable en irange, violet o roge.
Populacion umana[modificar | modificar la font]
Lo desèrt d'Arabia es subretot situat en Arabia saudita, mas s'estendís dins los païses vesins, Egipte (Sinai), lo sud d'Iraq e lo sud de Jordania, al nòrd, coma al sud: Qatar, Emirats arabis units (EAU). Lo sol Rub al Kali passa en l'Arabia Saudita, Oman e lo Iemèn oriental.
La region es lo fogal de populacions, de lengas e de culturas diferentas. L'Islam es la religion predominanta. Los Arabs constituisson lo grop etnic màger de la region. L'arabi es la lenga principala,[4].
Idrocarburs[modificar | modificar la font]
Istoricament, dins los ans 1990, aquela ecoregion foguèt victima d'una enòrma escomesa economica environamental, le sabotatge d'installacions petrolièras de Kowait provocant de gigantescs escampaments d'idrocarburs, e l'emanacion de toxinas dins l'atmosfèra.
En genièr de 1991 pendent la Guèrra del Golf, las fòças irakianas larguèron gaireben 1,7 million de m3 (11 milions de barils) de petròli de las sèrvas e de las naus petrolièras directament dins lo golf Persic. En febrièr, aclapèrn 1164 poses de petròli kowaitians. Prenguè nòu meses per atudar los fuòcs d'idrocarburs. Aqueles escampaments de petròli contaminèron 1 000 km de còsta del golf Persic.
Lo resultat de la pollucion foguèt la mòrt de milièrs d'aucèls aquatics e de domatges grèud causats a l'ecosistèma aquatic du golf Persic, subretot las cambaròtas, las tartugas de mar, lps dugongs, las balenas, los daufins e mai d'una varietats de peissons.
Los poses domatjats tanben larguèron 210 millions de m3 (60 milions de barils) de petròli dins lo desèrt e los lacs artificials, çò que contaminèt lo sol e las aigas sosterrenas.
Activitats militaras[modificar | modificar la font]
Las armas utilizadas pels EUA pendent la guèrra del Golf presentan tanben un risc enòrme per l'estabilitat de l'environament de la region.
La circulacion de colomnas de tanks dins las planas deserticas pòt perturbar l'estabilitat fragila qu'existís. En 1991, lo movement dels carris americans dins lo desèrt damatgèron la sisa superiora de proteccion del sol del desèrt. En consequéncia, una duna foguèt liberada, comencèt lentament mòure, e poiriá a tèrme menaçar la vila de Kowait.
L'utilizacion de municions radioactivas, d'urani apaurit, per l'A-10 "Warthog" presentariá un risc de desvelopament de cancèrs dins las populacions e una font de contaminacion de l'aiga. En 1991, los EUA e l'OTAN larguèron près de 300 tonas d'urani apaurit sus de ciblas iraquianas. Las estelas resultant de l'explosion contaminèron los sols a l'entorn
Ecologia & fonts naturalas[modificar | modificar la font]
Las fonts mineralas expleitadas son subretot lo petròli, lo gas natural, los fosphats, lo sofre.
Lo Rub al Kali a una diversitat floristica fòrça limitadas: sonque 37 espècias registradas, 20 dans las zonas de sable e 17 dins las marges exterieoras. Entre aquelas 37 espècias, solas una o dos son endemicas. La vegetacion, fòrça diffusa, demora pro uniformament despartida, amb umas manca venent de la proximitat de dunas esterilas.
Unas plantas son tipicas:
- Crinitum calligonum suls penjals de las dunas,
- Cornulaca arabica (sal de brossa),
- Cyperus conglomeratus.
D'autras espècais son espandidas:
- Dipterygium glaucum,
- Limeum arabe,
- Zygophyllum mandavillei (Mandaville 1986)...
Menaças ecologicas[modificar | modificar la font]
- Lo subrepasturatge dels camèls e cabras, amb sedentarizacion dels Bedoins e aument de la talha dels tropèls,
- la destruccion de l'abitat uman,
- los projèctes agricòls,
- la produccion petrolièra e gasièra,
- las guèrras e lors consequéncias.
Preservacion de l'environament[modificar | modificar la font]
L'estat de conservacion del desèrt es critica / en dangièr:
- las espècias menaçadas: òrix blanc, gasèla dels sables, ièna raiada,
- las espècias ja atudadas : chacal, tais del mèl.
Existís pas formalament de zona protegida (de talha sufisenta). De zonas protegidas sont previstas: Arabia saudita, Abu Dabi...
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ « rare-expedition-dans-le-desert-d-arabie-plus-grande-etendue-de-sable-du-monde », sur L'Express.fr.
- ↑ « 1-255-km-a-pied-dans-le-desert-du-hedjaz », sur National Geographic.
- ↑ « dans-les-oasis-perchees-d-arabie », sur Le Figaro.
- ↑ « caritaspatrum.free.fr », sur Caritaspatrum
Complements[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- « www.cosmovisions.com », sur Cosmovisions.


text:
Pelagi II
Pelagi II (mòrt lo 8 de febrier de 590) foguèt lo 63en papa de la Glèisa Catolica Romana de 579 au 8 de febrier de 590. Succediguèt a Beneset Ièr (574-579) e foguèt remplaçat per Gregòri Ièr.
Coma son predecessor, son pontificat foguèt marcat per lei dificultats entraïnadas per l'invasion d'Itàlia per lei Lombards. De mai, en causa deis destruccions causadas per lei combats, son rèine es fòrça mau documentat. Ansin, son activitat principala semblèt èsser l'ajuda donada ai malauts e ai paures de Roma. Pasmens, lo periòde es tanben endecat per de rumors coma sa tolerància dau maridatge dei prèires a condicion que lei bens eclesiastics demorèsson au sen de la Glèisa.


text:
Eth CEIP Loseron amassa tamb d'auti estudis dera Val d'Aran: Salardú, Es Bòrdes, Bòssost, Les, Canejan, son frut d'un projècte de bastenda de naui estudis, en tota era Val, amiat a tèrme en an 1924, peth deputat dera Val d'Aran, sr. Deò (hilh de Canejan); qu' ei pr'amor d'açò que toti eri responen a un madeish tipe de bastenda.
En un principi, en an 1934,er estudi auie dues sales, ua tàs mainatges e ua auta entàs mainades. Eth pati reflectie tanben aguesta desseparacion. Aguesta bastissa s'a reformat en diuèrses ocasions.Eth remodelament mès important s'a hèt pendent er an escolar 2001-02, en que sonque s'an sauvat es parets exteriores que li dan eth sòn aspecte caracteristic.
DESCRIPCION DERA BASTISSA
Eth CEIP Loseron ei ua bastissa orientada tath Montardo (solana). Aguesta importanta montanha dera Val ei tostemps present se guardam pes hièstres der estudi.
Per aute costat (en ombrèr) mos acompanhe tostemps eth cant des aigües der arriu Garona.
En aguest nau edifici compdam damb toti es equipaments: sala polivalenta, minjador, accès a internet en totes es aules...
Actuaument er estudi compde damb tres professores e ua ajudanta de convèrsa (pendent dus dies ara setmana, sonque pes maitins).


text:
Lo Drac pòt èsser tanben una soca
Format en 2015 per Louis Pezet e Hugo Collin, Feràmia es un grop tolosan de musica actuala occitana. Sas influéncias eclecticas, de l'electro a la cançon en passar pel jazz e qualques excursions etiopianas, dona a ausir una lectura originala de l'occitan e de sos universes.
Feràmia, bèstia fèra e ferotja, salvatja, aquí amb un tèrme de conotacion mitologica, fantastica. Lo mot Feràmia fa referéncia aital an aquestas creaturas que los fantasmas dels òmes an menats a la vida al fial dels atges. Mai qu’una identitat, encara en construccion, es una ambicion que pòrta aquel nom. L’ambicion de tornar trabalhar la literatura occitana, la lenga, son bestiari, e de fach son univèrs, a travèrs una musica vivaça e multipla… Aquí pr'aquò, cap de fossilizacion nostalgica de rasigas perdudas, Feràmia vòl pas tornar constituir un musèu de mai, agent per objectiu de defendre una cultura o un patrimòni, que se substituiriá a la memòria dels òmes. La tòca seriá puslèu de rainalar de nuèch dins aqueles musèus, de ne rompre las veirinas, de raubar tot çò que tenon, de ba s'emportar dins una iscla, e, fisèls als ensenhaments del mètge Monroe, de los tornar bastir, de los ibridar, de lor bufar vida e salvatjariá, per crear de feràmias novèlas, de creaturas fantasticas novèlas.


text:
Saint-Bohaire
Saint-Bohaire es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo nom de la municipalitat remembre Sant Béthaire o Bohaire (en latin Betharius), avesque de Chartres del començament de la Modèl:Vida sègle.
Le nom de la commune rappelle Saint Béthaire ou Bohaire (en latin Betharius), évêque de Chartres du début du Modèl:VIe siècle.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Lac Texcoco
Lo lac Texcoco es un lac salat ancian situada dins la Vau de Mexico. Èra lo centre d'un bacin endoreïca d'aperaquí 2 000 km². Sei ribas foguèron un centre demografic important de Mesoamerica. Après l'afondrament de Teotihuacan e de la civilizacion toltèca, i apareguèt la civilizacion astèca que venguèt la poissança dominanta de la region. Leis Astècs i bastiguèron una tiera de restancas per contrarotlar lo nivèu dau lac e separar l'aiga doça e l'aiga salada. Aqueu sistèma foguèt destruch per leis Espanhòus durant lo sètge de Tenochtitlan. Aquò entraïnèt l'aparicion de vengudas deis aigas fòrça importantas dins la Vau de Mexico que causèron de degalhs importants dins la vila. Dins lo corrent dau sègle XVIII, leis Espanhòus acomencèron donc d'assecar lo lac per assaiar de reglar lo problema dei vengudas deis aigas recurrentas. Ambé d'autrei trabalhs realizats ai sègles XIX e XX, aquò permetèt de defugir de vengudas deis aigas grèvas dins la capitala mexicana. Pasmens, l'amplor d'aquelei trabalhs entraïna d'ara endavant una manca d'aiga e Mexico s'enfonsa pauc a pauc dins lo sòu.


text:
L'artista Laurenç Cavalié au COMDT los 22 e 23 d'abriu
Lo Centre occitan de las Musicas e Danças tradicionaus qu'arculherà a l'artista Laurenç Cavalié la dimenjada deu 22 d'abriu. Lo cantaire deu grop Du Bartàs que perpausarà un estagi a l'entorn de la canta lengadociana e un concèrt.
Dissabte lo 22 d'abriu, Laurenç Cavalié que harà un concèrt en solo, pendent lo quau que s'acompanharà d'instruments deus excepcionaus, com percussions vegetaus, tambors ancians e ua maisherar d'aso. Lo cantaire qu'escriu musica de balèti on se mescla mitologia locau e subjèctes d'actualitat (monde de la finança) tot aquò en lenga nosta e sus ritmes tradicionaus e experimentaus.
Qu'animarà un estagi lo 22 e 23 d'abriu sus la canta lengadociana e que perpausarà un tribalh sus enregistraments de cantas collectadas dens Aude dens las annadas 2000. Cantas de familha, deu vilatge, deu carnaval, de la missa, de las hèstas, subjèctes de canta rics qu'ac averetz comprés, qui permeteràn aus estagiaris de tribalhar sus la musicalitat de la lenga e la soa cadéncia particulara.
Inf. : COMDT, 5 arrua deu Pont de Tounis — 31000 Tolosa — Tarifa concèrt, 13 € (redusit 8 €, a gratis taus mensh de 12 ans) — Tel. : 05 34 51 28 38 — Corric : Diese E-Mail-Adresse ist vor Spambots geschützt! Zur Anzeige muss JavaScript eingeschaltet sein!
- Publicat dens Culture


text:
Bluegrass
Lo bluegrass qu'ei un estil de musica originari deus Estats Units d'America considerat com ua arram de la musica country. Qu'ei estat influenciat per los ritmes de las musicas folcloricas d'Irlanda, d'Escòcia e d'Anglatèrra en mei deu jazz e blues. Lo nom que vien deu grop de Bill Monroe : The Bluegrass Boys e los instruments tipic que son la guitarra, la mandolina (la mandolina bluegrass inventada per Orville Gibson), lo vriulon, lo dobro, lo banjo e la contrabassa ; a còps tanben la autoarpa.
Com dens lo jazz cada instrument qu'interpreta un solo au son torn.


text:
11/12/2017
De rubrica e de rubròc, per Danièl Chavaròcha
La 200 èma macarel ! Qun se seriá anar pensar qu’un jornal regional de la tenguda de Sud-Oest siasque d’accòrd un jorn de daissar escrire una cronica setmanièra en occitan ?Se dobtavan pas lo monde sudoestenc del flume de letras e emèls jornaliers qu’anava sègre l’iniciativa del Denís Gilabert. Emai se dobtavan pas tanpauc lo nombre de legeires qu’avian mal comprés lo titre ! Arribavan cada jorn a la redaccion, de carrioladas de letras de monde enganats sul titre « Rubrica en òc ». De tots que n’arribavan :
« Rebrica en òc » per los que pensavan qu’anavan rebricar e rebricar totjorn las memas causas e que valiá pas lo còp de far una cronica per aquò.
« Lubrica en òc » per los qu’esperavan, la lenga pendolhenta, qualqu’article pornografique ont lo cuol se vend mai leu que la consciença o ben qu’esperavan benlèu qualqua nhòrla pebrada o salada segon lo gost de cadun.
« Publica en òc » per las ventas e las crompas publicas de tots los afogats de brocantas o voide-solièrs del país.
« Relicas en òc » per los religiós iconofilas o los seca-beneitier impenitents amorós de vielhors sentificadas.
« Rugbica en òc” per los fisels del rugbi decebuts del Miègjorn Olimpique qu’esperavan trobar aquí los racontes epiques del dinmenc vesperal.
« Rustica en òc » per los fanatiques novels de la vita bucolica, neò-rurals e paisans del dinmenc de tot pial.
« Suplica en òc » per los nostalgiques de Brassens o de Seta, pareis que n’en demòra enguèra…
I ajèt quite : « Rosicas en òc » per de mangiscaires perduts, rosicaires de pes de tessons-vinagreta o de costilhas grasilhadas…I ajèt de tot !
Endonc, ne’n calguèt al Denís Gilabert de la paciença e de l’abnegacion per far dintrar dins lo cervel deus legeires que « Rubrica en òc » tocariá sa 200 èma edicion.
E ben paures dròlles, capitèt lo Denís ! Danièl Chavaròcha.
Nadau au comissariat de Maraval, per Joan Ganhaire
Un quite comissariat a lo drech d’èsser en festa la velha de Nadau. Mas quo e pas la sapineta tota luquetanta e pilhonanta que l’agent Jarjeta aviá agalhat dins un cuenh que ‘viá botat lo tot comissariat en jòia. Los agents Puegpelut e Rebiera risián a plen parpalh e los inspectors Ange Le Goff e Diagana Traoré, eran secoduts d’espofidadas a ne’n lagremar. Lo quite inspector Ben Ahmrane ‘pelat per quel estrambòrd aviá laissat son ordinador e, aurà risiá tanben de bon cur. Lo comissari Darnaudguilhem que veniá de ‘ribar damandet quauquas explicacions a quela ilaritat inabituala. Agueren tots dau mau a tornar prener alen e quo es Rebiera que fuguet lo prumier a èsser en estat de parlar mai si un lo sentiá preste a se tornar estripar de rire a tot pas moment. Quo era lo servici de seguretat dau Caforcha-Ciutat de la rua Sebastian Girard que los aviá credat i’viá pas una ora. Una vielha femna, plan coneguda dins lo quartier aviá ‘gut un malaise dins la fila que s’era agrumelada a la caissa per causa de pana tecnica, desjà qu’una velha de Nadau…. La paubra s’era esplamida emb son sac plen de la besunha que veniá de chaptar. Los secoristas li ‘vián bombat dessus e quo es laidonc que son brave chapeu aviá rudelat per descrubir un paquet de fritas surgeladas e una bòstia de peisson de l’ Alaska.
Los secoristas avián leu laissat la plaça aus vigiles que per un còp avián una pratica que ne’n fasiá pas tot un planh , mai si avián ‘gut a far coma quauques tesmonhs indignats de lor biais de far e que credavan que faliá un medecin per veire si la paubra vielha aviá pas ‘gut las cervelas tròp jaladas. Mas pas pietós per dos sòus, avián trainat lor preisoniera dins lor gabirandon e avián credat a la polícia, la vertadiera, per que menessan la raubairitz entre las mans de la justícia. E quo es entau que Jargeta e Rebiera eran intervenguts per quela brava velha de Nadau, e avián prengut livrason d’una meme sanglaçada per un tròp long sejorn de surgelats dins lo chapeu. L’inspector principau Le Goff, assabentat de la situacion aviá fait menar la vielha a las urgéncias e era vengut au magasin assuausar los vigiles esmalits e aviá negociat l’abandon de las perseguidas coma la direccion en paiar sus los fons secrets dau comissariat un paquet de fritas e daus filets de colin. L’autre aviá plan romat que lo pitit chapeu ne’n era pas a son prumier còp e que Diu sap quant de saucissons, paquets de nolhas, o bocins de sablon avián eschivat lo passatge en caissa. Le Goff aviá prometut de far la leisson a madama Filhon, qu’ela venguesse sens chapeu, o que ‘la chamnhesse de magasin. Se vesiá pas sonar madama la Jutja d’Instruccion per entau un tot-ren, mas aviá damandat que l’opitau menesse quela dangeirosa delinquenta au comissariat jos pretexte de quauqua despausicion. Quante ‘ribet, garida de son sanglaçat, mas meitat mòrta de paur, quò fuguet per reçaubre de las mans dau comissari se mesma, un paquet de fritas e un de colin sonhosament conservats dins lo refregidor dau comissariat e l’agent Chadorna la tornet menar chas ela ceremoniosament, per la mercejar au nom dau tot comissariat de la brava estripada de rire venguda esclarzir quela velha de Nadau.
Joan Ganhaire
La prumiera neviá, per Micheu Chapduelh
Autres còps, l’ivern, tot durmiá : los aubres, las bèstias mai la gent. Au primtemps s’esvelhavan en plena forma per una autra annada de trabalh. Quo es per quò que disián « la prima » (quo es dire la prumiera) per lo printemps e la darriera (òc, la darriera sason) per l’autona. Entre l’autona e lo primtemps, durmián.
Entau vesián pas la terra gelada, patissián pas de la freg. Se pausavan. Avián ben rason que, en quilhs temps, fasiá una freg a fendre lo cuol d’un merle. La terra gelada era dura a n’i pas far un cròs.
Un jorn, los òmes vougueren veire çò que se passava dau temps que durmián, puei se disseren que si trabalhaven una sason de mai, quo lor fariá mai de sòus. Aneren pus durmir l’ivern, trabalheren.
En anar e venir sus la terra gelada, los fèrs de lors sòcas fasián un bruch d’ifern. Quò esvelhava las bèstias, surtián de lors cròsas au moment de las mai grandas fregs. Las orsas e las marmòtas ne’n creberen. Si fasián res, d’autras ’navan morir.
Urosament lo Bon Diu inventet la neviá e ne’n crubiguet la terra. Entau, las sòcas daus òmes fasián pus de bruch sus la terra gelada e las bèstias s’esvelheren nonmàs a la bona sason.
Quò marchet entau longtemps. Jusc’a l’eschaurament climatic.
Micheu Chapduèlh
Lo Nadau dau pair 'Tiene
Lo Nadau dau pair 'Tiene…, texte perpausat per Patric Ratinòt
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Freja es la bisa de Decembre, freja es la nuech malhada de blanc. Freja es la luna tota ronda que la lumiera esblandurida esclaira los rius, los prats e los champs.
Plan doça es la chalor dau canton 'pres dau quau lo pair 'Tiene, solitari, se chaufa en raibant aus Nadaus qu'avian enchantat son còr de goïat. Coma los drollichons dau vilatge, eu s'en anava los suòcs claquetants jurc'a l'egleisa dont las clòchas lançavan per dessur prats e combas, lo rampau misterios de Nadau.
Au retorn, l'um descrubichia los presents pausats davant la chaminada ; 'na pipa en sucre, un irange, de las nosilhas, de las bilhetas de chocolat ; freule present, qu'es plan vrai, mas presents totjorn esperats.
Ente-t-eu queu temps de l'enfança qu'un ren sufisia au bonur ?. Sai lo vielh e pus degun ne pora me balhar la joia d'ésser uros un ser de Nadau. Sai tot sòu... L'oras s'engrunen, 'laidonc que defòra, lo vent pura jur la forest enlusida de luna, jur las terras e los prats deserts.
Lo pair 'Tiene vai drubir sa pòrta, escruta lo ciau en coneisseire. Tot d'un còp, 'na petada trauca lo silenci, en lai, dau biais de la forest. A ne'n pas dotar, un braconier que chercha a bonifiar l'ordinari, de ser. Mas quò fai frech, eu tòrna cledar sa pòrta.
Rasis dau fuòc que treslusir eu pensa aus Nadaus en familha, pres de sa Marieta que partiguet, veiqui sies ans, per un viatge d'ente jamai l'um ne tòrna. Eu se soven ; "N'obluda pas, meòu, de botar, tu tanben, tos grands suòcs pres dau fogier ; l'um ne sap jamai... !
'Quela chalorosa convidacion tòrna tenaça, e eu aisina, en bona plaça, sos vielhs suòcs, tots dos a s'esbadalhar, tots dos drubits jur un present de pailha... E defòra totjorn lo vent que pura jos la luna argentada. "Mas, qu'es quò donc ? Quauqu'un qu'elulha ? Quò sembla a de las plors de mainajon...
Lo pair 'Tiene entredrueba l'uis e veu, coijats dins la névia, 'na chabra e son chabrit. La mair es endechada a la pauta, 'la sanha, 'l'a ne'n pòt pus. L'òme, suaudament, la pren, la leva e l'apruesma dau fuòc brandejant. Eu lava la plàia e se surpren a ne pas ésser tròp mèrfie per li far un bon pensament. La chabròta que 'leteja de paur e de feure se laissa far e regarda, de sos uelhs amistos, queu vielh secorrable e talament bon. Son chabridon a segut sens crànher e daus tetins apròcha son museu gormand, mas los tetins son boides.
'Laidonc 'Tiene, a sa vacha vai tirar dau lach que lo chabrit afamat vai beure sens 'lenar... Aulhat eu se coija 'pres de sa mair apasada. Tots dos assemblats auran de ser un gitre engardat, loenh de còp de fusilh dau chaçador.
Freja es la bisa de Decembre, freja es la nuech malhada de blanc, quò l'i fai ren, de ser 'Tiene sen la chalor dau fuòc brandejant e profita de quilhs amics que la forest li a balhats coma companhons de Nadau.
Reculit 'pres dau 'Berton Lacomba
La SENDARELA limosina, 4, rue porte des remparts, 87310 – Sent Auvenç
(J. Glaudi Ducourtieux)
La librairie de l'ASCO sur le marché de Noël de Sarlat
La librairie de l'ASCO sera sur le marché, dans le quartier de la Petite Rigaudie,toute la matinée du samedi 16 décembre
Vous pourrez y trouver des livres, des CD, des DVD en occitan pour les enfants et pour les grands!
Vous êtes invités à venir grignoter des gâteaux, vous réchauffer en buvant du vin chaud et bavarder en occitan.
Peut-être trouverez vous le cadeau qui vous manque, le livre écrit dans notre langue ou un CD de plus. C'est vers 11heures que les élèves des classes bilingues et la chorale de l'ASCO viendront chanter!


text:
George Michael
George Michael, nascut Georgios Kyriacos Panayiotou (en grèc: ΓeώpYιoς Kupιάkoς ΠavaYιώtou; Londres, 25 de junh de 1963 - Goring-on-Thames, Oxfordshire, 25 de decembre de 2016), foguèt un cantaire anglés. Comencèt sa carrièra musicala dins lo duo Wham! que coneguèt lo succès dins las annadas 1980. Entamenèt puèi en 1987 una carrièra de solista e son primièr album Faith marquèt una capitada e popularitat encara mai importanta mondialament. Ganhèt dos còps los Prèmis Grammy.
Discografia[modificar | modificar la font]
- Faith (1987)
- Listen Without Prejudice Vol. 1 (1990)
- Older (1996)
- Songs from the Last Century (1999)
- Patience (2004)


text:
Aucun produit
Les prix sont TTC
Diamètre maximum de cerclage : 24 mm, Résistance à la traction 11 Kg, sachet de 100 colliers
Diamètre maximum de cerclage : 36 mm, Résistance à la traction 20 Kg, sachet de 100 colliers
Diamètre maximum de cerclage : 55 mm, Résistance à la traction 11 Kg, sachet de 100 colliers
Diamètre maximum de cerclage : 80 mm, Résistance à la traction 20 Kg, sachet de 100 colliers
Diamètre maximum de cerclage : 51 mm, Résistance à la traction 28 Kg, sachet de 100 colliers
Diamètre maximum de cerclage : 76 mm, Résistance à la traction 28 Kg, sachet de 100 colliers
Diamètre maximum de cerclage : 101 mm, Résistance à la traction 28 Kg, sachet de 100 colliers
Diamètre maximum de cerclage : 123 mm, Résistance à la traction 28 Kg, sachet de 100 colliers
Diamètre max cerclage: 101mm, Résistance traction 65 Kg, sachet de 100 colliers
Diamètre max cerclage : 160 mm, Résistance traction 65 Kg, sachet de 100 colliers


text:
Noyelles-sur-Escaut
Noyelles-sur-Escaut es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Pendent lo periòde gallo-romaine, lo territòri i aviá poblat pels Nerviens, #que los ne cabes-de luòcs #èsser Bavay de contunh Cambrai.
Una prospection efectuada l'an 1986 a revelat al luòc-dich « Lo Quartièr del Rei », al sud del pòble, un luòc gallo-romain en dominant lo Escaut d'una vintena de mètres e en datant de la Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, ocupat fins a Modèl:La s-. La tradicion vòl #que s'i i aja extrach a la s-|XI|s}} la pèira #que #servir al bastiment de la glèisa La nòstra-Madama de Cambrai. Un molin apertenent al abbaye de Sant-Sepulcre a mencionat dempuèi 1064[1].
Al continuament del tractat de Verdun de 843 #que partejava l'empèri de Charlemagne, lo Escaut #venir per uèch sègles la frontièra del reialme de França e del Empèri. La posicion termierèra de Noyelles la #expausar a divèrsas recuperacions a las destruccions e a las pillages de tropas francesas, bourguignonnes o espanhòlas[1].
Noyelles Possedissiá un castèl fòrt #que i aguèt cremat l'an 1153 pel avesque de Cambrai Nicolas de Chièvres.
Lo 9 d'agost de 1533 lo vilatge i aguèt incendiat per las tropas francesas. L'armada espanhòla #installar lo sieu camp a doas recuperacions près de de lo pòble, en 1580 e 1595. En 1649 e en 1677, en lo moment de bancs de la vila de Cambrai, lo vilatge #èsser victima de nòus pillages. En 1711 las tropas del maréchal de Villars aguèron acantonat al luòc #que prendrà lo nom de « Quartièr del Roy »[1].
En lo moment de la creacion dels departaments pendent la Revolucion francesa, Noyelles i aguèt ligat al costat de Ribécourt (de contunh de Marcoing en 1801), en lo district de Cambrai e lo departament del Nòrd.
L'activitat del pòble, sustot agricòla, compreniá tanben dos molins, a farina e a òli, sul Escaut, una cerveseria e un doç[1]. Lo canal de Sant-Quentin #èsser inaugurat per [[Napoleon Ier|Napoleon Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle]] l'an 1810.
Pendent la Primièra Guèrra mondiala, Noyelles a ocupat pels Alemands e se tròba darrièr de la linha Hindenburg. Lo pòble a capturat per las tropas britanicas lo 21 de novembre de 1917, en lo moment de la Batalha de Cambrai. A représ dempuèi lo 29 de novembre al continuament de la contra-ofensiva alemanda, e patís d'importantas destruccions[1].
Pendant la période gallo-romaine, le territoire était peuplé par les Nerviens, dont les chefs-lieux furent Bavay puis Cambrai.
Une prospection effectuée en 1986 a révélé au lieu-dit « Le Quartier du Roi », au sud du village, un site gallo-romain dominant l'Escaut d'un vingtaine de mètres et datant du Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle, occupé jusqu'au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle. La tradition veut qu'on y ait extrait au Sègle Modèl:S mini-Modèl:Verificacion sègle la pierre qui servit à la construction de l'église Notre-Dame de Cambrai. Un moulin appartenant à l'abbaye de Saint-Sépulcre est mentionné dès 1064[1].
À la suite du traité de Verdun de 843 qui partageait l'empire de Charlemagne, l'Escaut devint pour huit siècles la frontière du royaume de France et de l'Empire. La position frontalière de Noyelles l'exposa à plusieurs reprises aux destructions et aux pillages de troupes françaises, bourguignonnes ou espagnoles[1].
Noyelles possédait un château fort qui fut brûlé en 1153 par l'évêque de Cambrai Nicolas de Chièvres.
Le 9 août 1533 le village fut incendié par les troupes françaises. L'armée espagnole installa son camp à deux reprises près du village, en 1580 et 1595. En 1649 et en 1677, lors de sièges de la ville de Cambrai, le village fut victime de nouveaux pillages. En 1711 les troupes du maréchal de Villars furent cantonnées au lieu qui prendra le nom de « Quartier du Roy »[1].
Lors de la création des départements pendant la Révolution française, Noyelles fut rattachée au canton de Ribécourt (puis de Marcoing en 1801), dans le district de Cambrai et le département du Nord.
L'activité du village, surtout agricole, comprenait aussi deux moulins, à farine et à huile, sur l'Escaut, une brasserie et une sucrerie[1]. Le canal de Saint-Quentin fut inauguré par [[Napoléon Ier|Napoléon Modèl:Ligam sègleModèl:Verificacion sègle]] en 1810.
Pendant la Première Guerre mondiale, Noyelles est occupé par les Allemands et se trouve derrière la ligne Hindenburg. Le village est capturé par les troupes britanniques le 21 novembre 1917, lors de la Bataille de Cambrai. Il est repris dès le 29 novembre à la suite de la contre-offensive allemande, et subit d'importantes destructions[1].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0, 1,1, 1,2, 1,3, 1,4, 1,5, 1,6, 1,7, 1,8 et 1,9
http://www.tourisme-cambresis.fr/comuna-77-Noyelles%20sus%20Escaut.html modèl {{Ligam web}} : paramètre «
titre» mancant (consultat en 16 de febrièr de 2012) Error de citacion : Balise
non valide ; le nom « OT-Cambrésis » est défini plusieurs fois avec des contenus différents
- Paginas utilizant d'arguments duplicats dins los apèls de modèl
- Paginas amb de proprietats pas resolgudas
- Paginas amb d'errors de referéncia
- Pàgines que usen Timeline
- Pagina del modèl Ligam web comportant una error
- Ortografia de verificar
- Paginas amb ligams de fichièrs copats
- Portal:Comunas/Articles ligats
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Comuna del Nòrd


text:
Premiera guèrra de l'òpi
La Premiera guèrra de l'òpi se debanèt d'aost de 1839 a aost de 1842 entre lo Reiaume Unit e l'Empèri chinés de la dinastia Qing. Foguèt causada per la volontat britanica de durbir lo territòri chinés au comèrci internacionau, especialament au comèrci de l'òpi qu'èra enebit per leis autoritats chinesas en causa dei problemas entraïnats per la dependéncia a aquela dròga. Lei fòrças chinesas foguèron aisament batudas per la flòta britanica qu'èra pus modèrna. En 1842, lei Chinés deguèron acceptar de signar lo tractat de Nankin marcant la dubèrtura dau país au comèrci mondiau.


text:
Los renaissentistas occitans an totjorn agut (e se compren) una relacion ambigüa amb la lenga oficiala de l’empèri. Al s. XIX, l’occitan provençal èra considerat coma la varietat mai bèla de la lenga nòstra perque semblava mai prèp del francés, tant armoniós coma lo francés. Aital, dins lo filme « Le Schpountz » (1938), lo Provençal Fernandèl se trufa d’un Carcinòl per sas « r » apicalas. Ara, al bèl contrari, es en oposicion al francés que se construtz l’identitat occitana e se vei de francismes pertot : per restaurar çò pensan una autenticitat perduda, l’occitan se deu apiejar sus totas las lengas romanicas levat sa vesina al dintre de l’ensemble linguistic « gallo-romanic ». Lo punt comun entre las doás actituds aparentament contradictòrias se definissiá non fa gaire per un grand mot que non s’emplega pas mai, l’alienacion culturala.
Qualques personalitats lucidas denóncian çaquelà aquela propension ninòia a la « distanciacion maximala » mas sense èsser pro escotats, nimai exemptas elas-meteisses d’aquelas derivas. De diccionaris o d’escrits que i a, claufits de neologismes « populars » (« *plan.heitor », « *organizaire »…) s’aparentan a de musèus de las orrors e lors autors non son totjorn los mens diplomats en lingüistica.
Mas existisson de dependéncias realas, e la paradòxa es que non son senhaladas per degun. Son la consequéncia evidenta de l’abséncia d’un diccionari general redigit en occitan - mas l’Acadèmia i trabalha - e de la plaça ocupada pels lexics francés/occitan amb aquela règla inevitabla d’un mot per un mot. Aquí dos exemples demest plan d’autres : un prenom e una « locucion ».
A la virada dels sègles IV e V, viviá a Gap un sant avesque del nom de Remedius, a l’origina del prenom Remèsi que s’espandiguèt per tot lo país. Un sègle après, un avesque de Rems, que serà reconegut sant tanben, traïguèt lo darrièr representant de Roma en Gàllia del nòrd, lo crestian Siagrius, al profièit del Franc pagan Clodovèu e convencèt aqueste de destruire lo reialme de Tolosa coma eretic. S’apelava Remigius, del nom del pòble celtic dels Rèmes. Mai tard, l’abadiá de Rems dedicada a aqueste personatge prenguèt possession d’una autra abadiá, en Provença, e li donèt son nom que s’adaptèt a la lenga del país : Sant Romieg. Mas se tròba qu’aqueles dos noms de baptisme latins, Remedius e Remigius, abotisson a una sola fòrma en francés : « Rémy ». Contra tota evidéncia, s’admetèt que « Rémy » se disiá Romièg « en provençal » e Remèsi « en lengadocian ». Degun non se trachèt qu’èran de prenoms diferents.
Dins son diccionari, Loís Alibèrt trantalha per destriar per aquò d’una estranha locucion adverbiala *pr’aquò. Mas sos successors non trantalhan pas mai e fan una clara distincion entre per aquò que vòl dire en francés « pour cela » de *pr’aquò que vòl dire « cependant » o « pourtant ». Non solament non an pensat que per aquò voliá dire tot aquò en meteis temps, e benlèu d’autras causas pròpias a l’engèni de la lenga, mas per seguir lo francés an acceptat d’escarraunhar l’occitan per una diferéncia del tot artificiala. E perqué s’arrestar aquí ? Caldriá distinguir encara per amor (« par amour ») de *pr’amor (« afin de » ; « parce que » ; « à cause de »), per aquí (« par ici ») de *pr’aquí o *aperaquí (« environ ») etc. per imitacion del francés !
J.P.


text:
Comunicat · 23.06.2016
En seguida de la publicacion de l’enquèsta publica, lançada per la region administrativa francesa de Tolosa-Montpelhièr, sus la causida del nom de la novèla entitat fusionada, l’ANÒC se felicita de l’iniciativa democratica. La democracia en Occitània serà jamai pus granda que quand se demanda lo vejaire del pòble ciutadan[...]
Comunicat · 20.06.2016
L’Assemblada Nacionala Occitana (ANÒC) entend d’intervenir dins lo debat sus los noms de las novèlas regions per presentar son punt de vista.
Lo debat a l’entorn dau futur nom en realitat es una cortina de fum per eschivar lo vertadèir problèma: la reforma territoriala entamenada per l’estat francés chamja pas fòrça la situacion de las regions que demòran de “regions-quimèras” sens [...]
Comunicat · 14.06.2016
Dins son darrièr comunicat, l’Assemblada Nacionala Occitana considerava que lo debat a l’entorn del futur nom de las nòvas regions èra una tela de fum espandida per escondre los problèmas costumièrs de la gestion de las collectivitats localas pel mercat-Estat-nacion francés: decisions administrativas arbitràrias, mancança de democracia, fauta de fisança en las populacions ciutadanas, abséncia d’autoritat politica amb una granda autonomia, flaquesa economica [...]
Comunicat · 14.04.2016
L’Assemblada Nacionala Occitana entend intervenir dins lo debat sus los noms de las nòvas regions per presentar lo sieu ponch de vista.
Lo debat a l’entorn dels futurs noms de las regions es en realitat una tela de fum per far esquivar lo vertadièr problèma: la reforma territoriala entamenada per l’Estat francés càmbia pas gaire la situacion de las regions que demòran de “regions-quimèras” sens personalitat istorica e eissidas de retalhadas arbitràrias purament tecnocraticas. Las fusions son estadas realizadas del meteis biais sens consultar l’avís de la populacion e de las collectivitats localas. Aquò constituís una mancança de democracia qu’es denonciada per lo Conselh d’Euròpa. Enfin, aquela [...]
Comunicat · 13.04.2016
Comunicat · 17.03.2016
L'Assemblada Nacionala Occitana es una associacion qu'a per tòca d'amassar totas
las fòrças vivas de la societat occitana per restaurar la dignitat nacionala occitana.
Residéncia Bèla Auròra
18 bis Carriera Santa Estela
13090 AIS DE PROVENÇA
Sit: www.assemblada.org
E-mail: info@assemblada.org
Telefòn: +33 6 46 62 74 93


text:
Laître-sous-Amance
Laître-sous-Amance es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Glèisa mencionada l'an 1076.
- Existéncia de 1085 a 1592 d'un prieuré del abbaye bénédictine de Sant-Mihiel.
- Église mentionnée en 1076.
- Existence de 1085 à 1592 d'un prieuré de l'abbaye bénédictine de Saint-Mihiel.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Nom interfàcia dicod'Òc : Rei Bèthvéder (gascon)
Autor : Nicolau Rei Bèthvéder
Annada d'edicion : 2004
ISBN : 2-85910-338-4
Editor : IEO edicions
Remerciaments : Nicolau Rei Bèthvéder, IEO 31
Publicat dab lo sostien de : Departament de Garona Nauta, Departament de Tarn e Garona, vila de l'Isla de Baish, vila de Sent Lis, l’Institut d'Estudis Occitans 31
Version papèr en venta a IEO difusion.
Nom interfàcia dicod'Òc : Laus (Languedocien)
Autor : Cristian Laus
Remerciament : Na Laus, Institut d'Estudis Occitans del Tarn.
Publicat dab l'ajuda de : Region Miègjorn-Pirenèus, Departament del Tarn.
Version papèr en venta a IEO difusion.
Nom interfàcia dicod'Òc : Per Noste (gascon)
Autors : Miquèu Grosclaude, Gilabèrt Nariòo e Patric Guilhemjoan
Annada d’edicion : 2007
ISBN : 978-2-86866-055-8 (volume 1 A-K) et 978-2-86866-056-5 (volume 2 L-Z)
Editor : Per Noste edicions
Remerciaments : Gilabèrt Nariòo, Patric Guilhemjoan, Claudette Grosclaude, Per Noste Edicions.
Publicat dab lo sostien de : la vila d’Ortès, lo Departament de las Lanas, lo Departament deras Hautas Pirenèas, lo Conselh genrau deus Pirenèus Atlantics,lo Conselh Regionau d'Aquitània, lo Conselh Regionau de Miègjorn Pirenèus, lo Centre Nationau deu Libe, la Delegacion generau a la lenga francesa e a las lengas de França.
Version papèr en venta a Per Noste.
Nom interfàcia dicod'Òc : CREO Provença (provençal)
Autors : Elie Lèbre, Guy Martin e Bernard Moulin
Annada d’edicion : 1992
ISBN : 2-909774-00-7
Remerciaments : Bernat Molin, CREO Provença - seccion Frederic Mistral dei Bocas dau Ròse de l'IEO, l'Institut d'Estudis Occitans
Publicat dab lo sostien de : Vila d'Ais, delegacion a la cultura provençau, le Centre d'Estudis Occitans de l'Universitat Pau-Valéry a Montpelhièr e l'Institut d'Estudis Occitans
Version papèr en venta a l'Espaci occitan dels Aups.
Nom interfàcia dicod'Òc : Atau que’s ditz (gascon)
Autors : Bernard Dubarry (Mission « lenga e cultura occitanas » deu Departament deras Hautas Pirenèas) e lo Comitat dera lenga (Bernard Arrous, Francis Beigbeder, Yves Capdetrey, Jean-François Courouau, Jean-Louis Lavit, Pierre Loubère e Gilles Verdier)
Annada d’edicion : 1998
ISBN : 2-9509030-9-6
Editors : Departament deras Hautas Pirenèa, associacion « Parlem ! »
Version papèr en venta a IEO difusion.
Nom interfàcia dicod'Òc : Alpin d’Òc (vivaroaupenc)
Autor : Andrieu Faure
Annada d’edicion : 2009
Remerciaments : Andrieu Faure
Version papèr en venta a l'Espaci occitan dels Aups.
Nom interfàcia dicod'Òc : Omelhièr (auvergnat)
Autor : Cristian Omelhièr
Annada d'edicion : 2004
Edicion Ostal del libre - Colleccion Parlem
Version papèr en venta a Découvertes occitanes
Nom interfàcia dicod'Òc : Lagarde (languedocien)
Autor : André Lagarde
Annada d'edicion : 2012
Editat en version papèr : Tolosa, SCÉREN-CNDP-CRDP Academia de Tolosa, DL 2012, cop. 2012, cop. 1996 (31-Tolosa), ISBN 978-2-86565-465-9.
Comandar la version papèr
Nom interfàcia dicod'Òc : Basic / A-K (comun gasc. leng.)
Direccion scientifica : M. Romieu, vicepresident deu Conselh lingüistic
Equipa scientifica : M. Romieu, vicepresident deu Conselh lingüistic, P. Pojada, membre deu Conselh lingüistic
Coordinacion, referent pedagogic : G. Mercadier, president deu Congrès permanent de la lenga occitana
Lexicografia : V. Rivière, Fl. Marcouyre, C. Chapduelh , membre deu Conselh lingüistic, A. Escudé , D. Fabié, E. Fraj, membre deu Conselh lingüistic, S. Pugin, C. Valmary, P. Sebat, G. Mercadier.
Relectura, correccions : V. Rivière, C. Chapduèlh, M. Romieu
Desvolopament e tractament de las donadas : D. Château-Anaud
Armonizacion de las donadas : Aure Séguier
Dab lo sostien de : Euroregion Aquitània-Euskadi, Université Toulouse Jean Jaurès
Nom interfàcia dicod'Òc : Limousin
Coordinacion : Gilabèrt Mercadièr, President dau Congrès
Lexicografia : Danís Chapduelh
Revisions, correccions : Cecila Chapduelh, Micheu Chapduelh, Joan Cristòu Dordet, Rafèu Sichel-Bazin, membres dau Conselh linguistic.
Desvelopaments, tractament de las donadas : Aura Séguier


text:
-
EYRAGUES samedi 12 septembre 2015Par escandihado84 dans Gazette le 13 Septembre 2015 à 08:00
Les 11 et 12 septembre 2015, l’Association ″ Li Vihado ″ d’Eyragues, gentil village provençal situé au cœur des Alpilles entre Chateaurenard et Saint Rémy de Provence fêtait ses 20 printemps.
Et pour célébrer gaiement cet anniversaire sa présidente, Madame PANCIN a souhaité mettre à l’honneur notre belle Provence autour de la belle fontaine sur la grande place du village.
La fête avait commencé le vendredi soir avec le concert du groupe « LE CONDOR » et la journée du samedi était concentrée sur le marché artisanal qui avait pour thème « Les Vieux Métiers ».
L’Escandihado présente sur cette belle place avec une grande bugado a côtoyé de nombreux vieux métiers : le batteur de faux, le faneur, le sonnailleur qui restaure les cloches, la table avec coutures, tricots et dentelles, le chapelier, le bourrelier, le fabricant de balais, le peintre, le joaillier, les journaux et la mercière, le barbier, le dispensaire, l'école, le vannier, le rempailleur et le sabotier. Tout ce petit monde se côtoyait au rythme des "Cardelin de Maiano", avec les danseuses de "l'Escolo de Tourre" et "Crous e Pielo" qui nous ont offert un beau concert, "li Fouitaire de la Saco", la présentation du costume Arlésien et les lanceurs de drapeaux.
En fin de matinée, notre association a fait une présentation sous forme de scénettes du costume contadin vu en toute saison, le printemps et l’été :
Couneissès-vous lou Coumtat Venessin ? Es un pichot terraire entre Rose e Durènço au pèd dóu Ventour, lou gigant de Prouvènço. Sian à la mita dóu siècle dès-e-nouven, li gènt travaion la terro e vivon au ritme di quatre tempouro de l’an.
La primo es un pau fresco mai se porto lou coustume de sesoun. Quand sian de baile lou moustran : coutihoun pica, caracò flouri, fichu d’indiano, couifo broudado, pichot faudau de sedo, beloio, tout acò pèr faire saupre que lis afaire van bèn. Moussu en braio de lin e gilet clar douno lou bras à sa mouié pèr ana faire si Pasco en famiho.
L’estiéu es aqui. Dins li terro se cavo la garanço que sara secado e menado au moulin. Es Jan ALTEN, óuriginàri de Perso, que l’a ramena em’éu au dès-e-vuechen dins l’encountrado ounte à pau près cènt milo eitaro ié soun cultiva, siegue de mai la mita de la prouducioun moundialo d’aquelo epoco. La poudro de garanço sara vendudo is indianaire d’Avignoun o au marcat de Bèu-Caire. Es un travai afanaire e fau dous ome pèr maneja lou lichet. Meme si la camiso en lin e canebe espoungo la susour e si la taiolo tèn li ren, an forço caud, si moucadou de còu bagna e nousa sus la tèsto lis aparo à peno de la bruladuro dóu soulèu. Urasamen arribon li femo’mé capèu de paio o capelino pausa sus la couifo à la grèco que li veto libro seguisson lou mouvamen de si pas, si panié sus lou bras garni pèr leva la set. Soun vestido lóugeiramen, sus la camiso un courset souple pèr douna lou gàubi dóu pitre e sus un coutihoun fin uno jupo e un large faudau de coulour garanço. Un fru e d’aigo fresco parteja à la sousto d’uno ribo dóu prat e chascun reprendra soun obro.
L’automne et l’hiver :
Li jour coumençon de s’acourchi, li recordo soun rintrado, l’autouno es aqui. Se passo mai de tèms en famiho autour de la taulo. La Grand vestido de negre trasmet à sa fiho lou biais dóu boutis e counto à si felen d’istòri : « A la fin d’un repas de famiho la mameto se sènt mau, es à mand de s’estavani. Sis enfant sonon lèu lou medecin. Aquéu jour lou dóutour fai ribato emé sis ami. Pamens, s’agissènt d’uno vièio e fidèlo pratico, es bèn óublija de i’ana. Arriba au lié de la malauto, moun mège assajo de l’eisamina, mai, de-bado, a talamen fa ounour à la bevèndo que n’en pòu pas pus. N’en fai la refleissioun souto voues en disènt : « i’a pas rèn à faire, quanto ganarro !! ». La bravo vièio, ausissènt acò, ié fai doucatamen à l’auriho : »es verai qu’ai un pau trop begu, mai vous n’en pregue, dóutour, sigués bravet, lou digués pas à mis enfant ! »
Lou vènt-terrau boufo proun fort que lou pastre dèu teni sou capèu, sa lourdo capo l’aparo d’aquest vènt frejas e coume tout lou vilajoun vai à la messo de miejo-niue. La femo dóu baile es bèn au caud souto soun pouncho de cachomire e soun mantèu de merinos negre, couifado de soun capèu berigoulo. Li pacano tremolon un pau meme’mé sis espéssi jupo en « pèco sus pèco », si coutihoun de basin, si casaco en lanage, si pelerino de lano laisson passa lou vènt. Mai la nieu de Nouvè en Prouvènço, lou sabès bèn, fai caud dins li cor que picon à l’unissoun.
Et sans oublier notre hymne "la Coupo Santo" chanté par un public qui se souviendra des 20 ANS de l'association li Vihado.
Nous vous offrons ci-dessous la traduction en français de cette petite scénette imaginée , écrite et mis en scène par des membres de l'Escandihado.
Gramaci.
-
CommentairesAucun commentaire pour le moment
Ajouter un commentaire


text:
Los congiers son l’enchaison de far lu toriste, mesma dins un païs conegut, e ò fase ne’n mesma temps que los portaments que son un afar per ma mair. Mai lu temps passat, mauaürosadament, mai d’una vetz, ‘quò vòu dire anar dins los cementeris.
Vau pas bargassar aquí sus los afars de la familha, queraque, nonmàs sus lu costat toristique dau chause.
Las cliardas per los mòrts
Las cliardas per los mòrts — las lanternas daus mòrts per usar d’un gallicisme — son de las pilas de peiras, dau granit. La pila es cavornada e i a biais per montar ‘na lutz a la cima. ‘Quela lutz deviá aidar las armas daus mòrts sus lu chamin. ‘Las son datadas dau segle XII e erián bastidas mai d’una vetz dins los cementeris.
‘Qu’es un bastit tipique dau monde aquitan, adonc de las Charentas e dau Lemosin de l’Atge-mejan. N’i a 7 dins la Nauta-Vinhana (segond lu despartament, 11 segond d’autras fonts), 6 dins la Cròsa & 3 ne’n Corresa. Dins las doas persentadas aquí, la de St Vertunian es estada desplacada, la de Conhac es fòrt nauta sus son pitit tuquet, çò que pòt far pensar que l’ivern, la lutz podiá beleu estre ‘lumada per guidar lu monde sus daus chamins pauc aisats de particar.
- De legir sus lu site dau despartament (>fr)
- O aquí sus Lemosin de l’atge-mejan (>fr)
Saint-Victurnien — Sent Vertunian
Lu fach d’aver escrich « Sent Vartunian », dins mos bilhets avant, es pas ‘na nastretat, i a màs que lu monde autòrn de me ò ditz entau, mas, deve tornar la grafia e persentar mas escusas.
Dins mon tragier per venir, aiá obludat de fotografiar la cliarda per los mòrts. Vei-la-quí :
- La pajina dau site daus monuments istorics (>fr)
Cognac-la-Forêt — Conhac la Forest
Aviám res de li far, mas passetem davant, aquò auriá estat besta de pas se ‘restar.
- La pajina dau site daus monuments istorics (>fr)
Sus la carta, me songe que manca per eisemple la cliarda de Briguelh, ne’n Charentas, sauv que ‘la ‘guesse estada esbolhada. Vau verifiar aquò dins la setmana entranta que vòle anar i bicicletejar dins lu cuenh.
Sus la carta tirada dau site de l’IGN (>fr-IGN), aquò se montra pauc, mas las visitas se fagueten d’una ribiera l’autra, de segur la pus granda fuguet la Vianhana.
Eissiduelh / Vinhana
Qu’es dins Eissiduelh que la Vinhana comença de se corbar vers lu nòrd, per junher Leire. Dins la visita d’auei, veiquí la ‘gleisa Sent Andreu. ‘La es tipica de l’art roman, sègle XIII, dins lu Lemosin. De segur, i a res de fòrt joiós dedins, qu’es un estile un pauc « sec » :
- La pajina dau site daus monuments istorics (>fr)
EV3 — La Scandiberica
Coma sabe gran d’enquera coma vau rintrar, la balada dau jorn eriá per avieisar lu chamin de l’Eurò-velò3 o Scandiberica. Sus la carta papier de l’IGN, limerò 146, i a de las indicaci’s de balhadas. Sur plaça, aquò me sembla un pauc complicat, que l’EV3 (>fr) encontra un autre torn farjat per dau monde dau cuenh (>fr).
De segre !


text:
Lo sistèma que deu permetre ai AVE espanhòus d’anar en França, eu, e totjorn segon La Clau, coneisseriá pas aqueleis empachas, bòrd que leis assais siguèron satisfasents.
Finalament ara se parla puslèu d’una premiera ligason a la fin de mai de 2013. Li auriá mai que d’un trin per jorn entre lei doas capitalas mediterranencas, e la linha seriá esplechada avant aquela que deu se durbir entre Barcelona e Paris, au començament de julhet.
Lo viatge devriá durar tres oras quarante cinc entre Barcelona e Marselha. Fins qu’ara es l’avion, quasi quotidian, entre leis doas ciutats, que permete d’anar lo mai lèu. Vueling, la companhia espanhòla low coast de Spanair mena de Marselha a Barcelona en mens d’una ora. Mai fau comptar una ora de mai per lei formalitats, avant que de s’envolar, e una bòna miejora per anar de l’aeoropòrt de Barcelona au centre ciutat.
Promessa despuei 1990 e lei premices dau chantier de TGV Mediterranèia entre Paris e Marselha, Marselha Barcelona arriba finalament après quasi un quart de sègle.
Totara leis occitanofònes podràn benlèu cantar : « Provençaus, vaicí la copa que nos vèn dei Catalans…amé lo trin ».