text:
Quauqu'un sap ?
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
Trivial Pursuit e autes...
1 Trivial Pursuit e autes... le Ven 26 Nov - 22:44
admin
Trobador !!
Quauqu'un sap ?
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
2 Re: Trivial Pursuit e autes... le Ven 26 Nov - 23:13
maime
Lemosin de prumiera !
3 Re: Trivial Pursuit e autes... le Sam 27 Nov - 3:28
admin
Trobador !!
_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !
Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
4 Re: Trivial Pursuit e autes... le Ven 10 Déc - 9:10
Alh Òli
Occitan Warrior
5 Re: Trivial Pursuit e autes... le Ven 10 Déc - 9:28
maime
Lemosin de prumiera !
Aquò pausa la question de çò qu'es la normalitat. Siriá normau un Trivial en occitan que parla nonmas de literatura en francés ? Perque me sembla que lo Trivial en francés parla pas de literatura americana, non ?Alh Òli a écrit:Sariá mai interessant encara d'aguer un Trivial Pursuit normau en occitan.
6 Re: Trivial Pursuit e autes... le Ven 10 Déc - 9:50
Alh Òli
Occitan Warrior
7 Re: Trivial Pursuit e autes... le Ven 10 Déc - 9:51
sebastian
Gacha Empega !
Lei questions son mai per lei parisencs que per lei provençaus.
Adonc una vision ben colonialista de la region e segur ren sus la lenga e la cultura d'Oc.
8 Re: Trivial Pursuit e autes... le Ven 10 Déc - 9:53
Alh Òli
Occitan Warrior
9 Re: Trivial Pursuit e autes... le Ven 10 Déc - 10:25
maime
Lemosin de prumiera !
Monopoly Montpellier ? Vese pas coma un Monopoly pòt èsser per los indigenas o los toristas... Qu'es totjorn parier, un otis pedoagogic per aprener lo capitalisme quitament si los noms de las ruas chamnhen.Alh Òli a écrit:Lo Monopoly Montpellier, sus la mema ideia, era un pauc mai mitat mitat: un pauc per l'indigene, un pauc per lo torista.
10 Re: Trivial Pursuit e autes... le Ven 10 Déc - 12:10
Alh Òli
Occitan Warrior
Es a dire que l'aviá dedins d'endrechs conoissuts de per lo monde entier, la Comedia e tot, e puèi de cavas un pauc mai reservadas ai que sabon.
11 Re: Trivial Pursuit e autes... le Ven 10 Déc - 12:36
maime
Lemosin de prumiera !
Començar, non. Contunhar, pusleu. Sei un anticapitalista primari.Alh Òli a écrit:Vas pas commençar tu tanben emé lo capitalisme!
Alh Òli a écrit:Es a dire que l'aviá dedins d'endrechs conoissuts de per lo monde entier, la Comedia e tot, e puèi de cavas un pauc mai reservadas ai que sabon.
Avant de 'nar a Montpelhier per la licéncia, coneissia quitament pas la Comedia (qu'es ben la granda plaça emb lo teatre ?). Coneissia nonmàs la gara mai lo bus per 'nar a Carnon-Plage.
12 Re: Trivial Pursuit e autes... le Ven 10 Déc - 15:21
Alh Òli
Occitan Warrior
maime a écrit:Començar, non. Contunhar, pusleu. Sei un anticapitalista primari.Alh Òli a écrit:Vas pas commençar tu tanben emé lo capitalisme!
Ieu ne pensi ren. Siam dedins, fau jugar emé, veirèm aprèp coma si passa.
Alh Òli a écrit:Es a dire que l'aviá dedins d'endrechs conoissuts de per lo monde entier, la Comedia e tot, e puèi de cavas un pauc mai reservadas ai que sabon.
Avant de 'nar a Montpelhier per la licéncia, coneissia quitament pas la Comedia (qu'es ben la granda plaça emb lo teatre ?). Coneissia nonmàs la gara mai lo bus per 'nar a Carnon-Plage. [/quote]
Lei cavas utilas qué
13 Re: Trivial Pursuit e autes... Aujourd'hui à 4:58
Contenu sponsorisé
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


c: text/html

text:
Rambaud de Vaqueiràs
Rambaud de Vaqueiràs (en occitan ancian Raimbaut de Vaqueiras) que ho un trobador occitan de Provença qui espelí a la fin deu sègle XII e a la debuta deu sègle XIII. Qu'èra tanben cavalièr e que viscó ua grana partida de la soa vita en Itàlia au servici de Bonifaci I de Montferrat. Per aquesta rason, que participè a la 4au crotzada gavidada per aqueth darrèr.
Ua de las soas cançons, Kalenda maia, que ns'ei pervenguda dinc au temps presents dab la soa musica e qu'ei ua de las composicions musicau mei famosas deu corpus trobadorenc.
Lo son sejorn en Itàlia que's hè arresentir dens la soa Domna, tant vos ai preiada on la votz poetica de lenga provençau de Rambaut e devisa dab ua dauna qu'arrespón en genovés, çò qui hè d'aqueth text de la fin deu sègle XII, un exemple ancian d'ua lenga populara italiana en literatura.
A maugrat d'estar provençau, Rambaut de Vaqueiràs qu'ei d'ua certa importància dens l'istòria de las letras gascoas, per'mor de la soa cançon Eras quan vey verdeyar on cinc estròfas e son escrivudas en lengas diferentas: en provençau, puish en italian, en francés, en gascon e, fin finau, en galègoportugués. Pèire Bèc que soslinha qu'ei ua de las purmèras mencions literàrias deu gascon activament desseparat de la resta de l'occitan.
En gascon, Rambaut de Vaqueiràs que canta :
Dauna, io mi rent a bos,
coar sotz la mes bon'e bera
q'anc fos, e gaillard'e pros,
ab que no•m hossetz tan hera.
Mout abetz beras haisos
e color hresc'e noera.
Boste son, e si•bs agos
no• destrengora hiera.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Bèc, Pèire. Le siècle d'or de la poésie gasconne.
- Riquer, Martín de. Los trovadores, historia lietaria y textos. Planeta : Barcelona, 1975.
Ligam extèrne[modificar | modificar la font]
Las soas òbras

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Saint-Contest
Saint-Contest es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat se dividís en caserius :
- lo Bourg (ont se tròban la majoritat de las equipas communaux (comuna, escòla, garderie) aital coma la glèisa).
- Buron (Aquel masatge caseriu es mai estendut e mai poblat que lo bourg mas a repartit sus tres comunas (Sant-Contest, Cairon e Rosel).
- Malon
- Galmanche
- Bitot
- La Baujum (estenduda del quartièr de Can La Baujum Couvrechef sul territòri de Sant-Contest, es ailà #qu'a implantat l'escòla de équitation de Can).
Sant-Contest es una municipalitat limitrophe al nòrd-oèst de Can. Amb una altitud #qu'oscilla entre 54 e 77 mètres, Sant-Contest se tròba en la plana de Can, una tèrra consagrada principalament a l'agricultura (essencialament céréalière). Aperten a la Comunitat d'aglomeracion Can la Mar.
Los parcs terciaris (Parc Athéna e de l'Espaci Emprés) de Sant-Contest son lo prolongement d'aquel de Can (Parc Unicité). En 2006 la municipalitat totalisait 814 trabalhs repartits sus 190 establiments.
La commune se divise en hameaux :
- le Bourg (où se trouvent la plupart des équipements communaux (mairie, école, garderie) ainsi que l'église).
- Buron (ce hameau est plus étendu et plus peuplé que le bourg mais il est réparti sur trois communes (Saint-Contest, Cairon et Rosel).
- Malon
- Galmanche
- Bitot
- La Folie (extension du quartier de Caen La Folie Couvrechef sur le territoire de Saint-Contest, c'est là qu'est implantée l'école d'équitation de Caen).
Saint-Contest est une commune limitrophe au nord-ouest de Caen. Avec une altitude qui oscille entre 54 et 77 mètres, Saint-Contest se trouve dans la plaine de Caen, une terre vouée principalement à l'agriculture (essentiellement céréalière). Elle appartient à la Communauté d'agglomération Caen la Mer.
Les parcs tertiaires (Parc Athéna et de l'Espace Entreprise) de Saint-Contest sont le prolongement de celui de Caen (Parc Unicité). En 2006 la commune totalisait 814 emplois répartis sur 190 établissements.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La descobèrta de ceramicas del periòde de la Tène III (120-51 av. J.-C.), En lo moment de registres archéologiques portadas en lo caseriu de Bitot pel Musèu de Normandie en 1984, an permeses de demostrar qu'aquel territòri i aguèt ocupat per gaulois. Qualques traces d'aucupacion gallo-romaine an egalament #èsser mesas a jorn.
Sant Contest #èsser avesque de Bayeux dintre 480 e 513, a donat lo sieu nom a la parròquia dempuèi lo Modèl:VIIe sègle, de contunh a la comuna. Los abitants se nomenan lo Sant-Contestois. La glèisa a bastit del Sègle XI al Sègle XIV. Gautier De Aignaux, senhor de Sant-Contest, fa don de la glèisa a la abbaye de Ardenne en 1207.
Lo operacion Charnwood es l'ofensiva aliada a l'oèst de Can #que li caliá liberar la vila. La Mois invalide (de julhet)M, los Alemands resistisson malgrat los nombroses bombardements. La 59en division Staffordshire e los carris del 1st East Riding Yeomanry pòrten l'ofensiva al sòl. Los soldats canadiens afrontan la SS de la 12en SS Panzerdivision en Buron. Lo renfort d'una companhiá del 5th Battaillon East Lancashire Fusiliers pas basta passatge. L'endeman, 8 de julhet, lo assaut repren amb lo supòrt dels Sherman lança-de flamas. Lo 9 de julhet, la vila a liberat après sagnants combats. Lo vilatge e la glèisa son fòrça deteriorats. Dels stèles remembran aqueles combats, sustot aquela del luòc dels Canadiens a Buron ont se desenrotlla una ceremònia cada 9 de julhet en preséncia de vétérans canadiens.
En 1949, la municipalitat a decòr de la Crotz de guèrra 1939-1945, amb cita per lo sieu pesat tribut pagat a la siá desliurança e a la batalha de Can.
La découverte de céramiques de la période de la Tène III (120-51 av. J.-C.), lors de fouilles archéologiques menées dans le hameau de Bitot par le Musée de Normandie en 1984, ont permis de démontrer que ce territoire fut occupé par des gaulois. Des traces d'occupation gallo-romaine ont également été mises au jour.
Saint Contest fut évêque de Bayeux entre 480 et 513, il a donné son nom à la paroisse dès le Modèl:VIIe siècle, puis à la commune. Les habitants se nomment les Saint-Contestois. La glèisa est bâtie du Sègle XI au Sègle XIV. Gautier d'Aignaux, seigneur de Saint-Contest, fait don de l'église à l'abbaye d'Ardenne en 1207.
L’opération Charnwood est l'offensive alliée à l’ouest de Caen qui devait libérer la ville. Le Mois invalide (juillet)M, les Allemands résistent malgré les nombreux bombardements. La 59en division Staffordshire et les chars du 1st East Riding Yeomanry mènent l'offensive au sol. Les soldats canadiens affrontent la SS de la 12en SS Panzerdivision dans Buron. Le renfort d’une compagnie du 5th Battaillon East Lancashire Fusiliers ne suffit pas. Le lendemain, 8 juillet, l’assaut reprend avec l’appui des Sherman lance-flammes. Le 9 juillet, la ville est libérée après de sanglants combats. Le village et l'église sont très endommagés. Des stèles rappellent ces combats, notamment celle de la place des Canadiens à Buron où se déroule une cérémonie chaque 9 juillet en présence de vétérans canadiens.
En 1949, la commune est décorée de la Croix de guerre 1939-1945, avec citation pour son lourd tribut payé à sa libération et à la bataille de Caen.


text:
Virus H1N1
Los Influenzavirus A jos-tipe H1N1 designan los virus de la gripa apartenent al sostipe H1N1 de la linhada d'Influenzavirus A. Se caracterizan per un poder patogèn elevat per l'èsser uman, que son responsables de gaireben la mitat de totas las infeccions de gripa umana e especialament d'una granda part dels cases de gripa sasonièra.
D'unas socas de H1N1 son endemicas als umans, d'autras son endemicas dins los aucèls (gripa aviària) e los pòrcs (gripa porcina).
De virus del sostipe H1N1 son responsables de las pandemias de gripa de 1918 e de 2009 e mai d'una part de las gripas pandemicas sasonièras.
Lo nom H1N1 indica que lo virus presenta a sa superfícia la combinason de doas moleculas-antigènas :
- l’emaglutinina de tipe 1 ;
- la neuraminidasa de tipe 1.
Istòria[modificar | modificar la font]
Gripa de 1918[modificar | modificar la font]
Un virus presentant la combinason antigenica H1N1 foguèt responsable de la pandemia de gripa dicha espanhòla de 1918-1919, que tuèt gaireben trenta milions de personas. Lo pauc de coneissença sus la vida dels virus permet pas de saber cossí aquel virus apareguèt puèi desapareguèt en 1919 e tornèt aparéisser d'un biais fòrça mens virulent.
Gripa de 1977-1978[modificar | modificar la font]
De mai, un virus H1N1 foguèt tanben responsable de la pandemia de 1977-1978 amb una mortalitat relativament bassa. Se trobèt dins d'autres epidemias localas, coma als Estats Units e en Espanha dempuèi 2007.
Gripa de 2009[modificar | modificar la font]
Al mes de març de 2009, un virus H1N1 a fach son aparicion en Mexic jos un biais genetic inedit, e se propaga rapidament a l'entorn del mond. Segon un rapòrt de l'OMS al mes de junh de 2009, la mortalitat es flaca e tòca principalament de personas ja afeblidas mas que 30% a 50% dels cas arriban dins de personas joves e en bona santat. Dins la majoritat dels cas, los malauts an presentat que de simptòmas benignes e lor garison foguèt rapida e completa.
Las personas presentant los simptòmas de la gripa A(H1N1) son tractadas amb de paracetamol e per los cas pus sevèrs amb d'inibitors de la neuraminidase dels virus gripals coma l’oseltamivir o lo zanamivir
L'11 de junh de 2009, l’OMS a passat l'epidemia dins la fasa 6; la gripa A (H1N1) de 2009 es considerada doncas coma una pandemia.


text:
1722
Aquesta pagina concernís l'an 1722 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Etiopia[modificar | modificar la font]
Maridatge dau negus Bakaffa (1721-1730) ambé Mentewab qu'anava tenir un ròtle major dins la direccion d'Etiopia fins au Temps dei Princes.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Mòrt de l'emperaire Kangxi (1661-1722) lo 20 de decembre. Son quatren fiu Yongzheng (1722-1735) li succediguèt. Contunièt la politica de son paire en favor dei païsans.
Empèri Safavida[modificar | modificar la font]
Campanha afgana en direccion de la capitala Isfahan. Lo 8 de març, l'armada reiala assaièt de menar una sortida onte foguèt anientada a Golnabad. Après aqueu succès, leis Afgans poguèron menar lo sètge d'Isfahan que deguèt capitular en octòbre. Chah Sultan Husain foguèt obligat de coronar son advèrsari Mir Mahmoud Hotaki coma rèi de Pèrsia. Pasmens, son fiu Tahmasp II s'enfugiguèt per contuniar la lucha còntra leis Afgans a partir d'autrei províncias. Aquò marquèt lo començament d'un periòde de trobols sus lo plan iranian e es generalament considerat coma la fin de l'Empèri Safavida.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 22 de febrièr - Teofil de Bordèu, mètge e escrivan bearnés (m. 1776)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 11 de març - John Toland, filosòf irlandés (n. 1670)


text:
Genèva
Genèva (en arpitan Geneva, en francés Genève) es la segonda vila de Soïssa e lo capluòc del canton de Genèva. La vila compta 185 524 abitants al començament de l'annada 2007. Son airal urban forma una aglomeracion transfrontalièra, lo bacin francovaudogenevés, que s'alarga sus lo canton de Vaud e los departaments franceses d'Ain e de l'Auta Savòia, per un total de 760 000 abitants.
Lo canton de Genèva compta 445 000 abitants. Genèva es la segonda plaça financièra de Soïssa.
Lo gentilici es genevés -esa.
Geografia[modificar | modificar la font]
Centre comercial, bancari, intellectual e universitari, la vila se desvolopa a l'endrech ont Ròse quita lo lac Leman e a la jonhença del flume amb Arva. Se tròba dins una conca, encastrada per los Voirons, lo Salèvi, lo Mont de Sion, lo Vuache (departament de l'Auta Savòia) e Jura (departament d'Ain), montanhas que se tròban totas sul territòri francés (parcialament per Jura qu'es en granda part en Soïssa).
Istòria[modificar | modificar la font]
Dins l'Antiquitat, la somission romana del país dels Allobròges interven en 121 avans J.-C. Genèva deven alara una avançada al nòrd de la província de la Gàllia transalpina. L'amainatjament d'un pòrt interven en 123-105 av. J.-C. La vila es alara constituida d'una pichoneta aglomeracion ont las demoranças son bastidas en fustas e en bardís. Genèva entra dins l'istòria en 52 av. J.-C., quand Juli Cesar menciona son passatge dins aquela ciutat (Genua) dins sos Comentaris sus la Guèrra de las Gàllias (De Bello Gallico). Volent empachar lo passatge dels Helvetes, Cesar copa lo pont sus Ròse. Quand Cesar s'aisa provisòriament amb sas tropas en 58 av. J.-C., l'opidum s'agrandiguèt encara devenent tre aquel moment una vila romana (vicus puèi civitas).
Per un diplòma de 1162, l'emperaire Frederic Barbarossa establiguèt l'independéncia dels evesques de Genèva coneguts coma princes de l'Empèri. Al començament del sègle XIII intervenguèt un tresen poder : l'Ostal de Savòia. Lo comte de Savòia s'apodera en 1250 del castèl del Borg de Forn.
Engatjada per son evesque als costats del duc de Borgonha dins la guèrra de Borgonha, Genèva es menaçada per los Soïsses après lor victòria e condamnada en 1475 a pagar une emenda importanta. Un tractat de 1526 entre Genèva, Bèrna e Friborg anonça la fin del poder de l'evesque e l'emergéncia d'una senhoriá autonòma. Los "Eidguenots", partisans dels Confederats, fan aprovar lo tractat per lo Conselh General lo 25 de febrièr.
A partir de 1526, de mercants alemands abrandan a Genèva las idèas de la Refòrma luteriana demest los comerçants geneveses que s'espandisson dins la populacion sos l'influéncia de predicadors coma Guilhèm Farèl.
La Refòrma es adoptada lo 21 de mai de 1536 en meteis temps que l'obligacion de mandar sos enfants a l'escòla. Genèva deven tre aquel moment lo centre del calvinisme e se tròba subrenomada la « Roma protestanta ». Arribat a Genèva en julhet de 1536, Joan Calvin aurà una granda influéncia, coma president de la Companhiá dels Pastors, sus tots los aspèctes de la vida genevesa. La republica proclamada sos lo nom de « Sobeiranetat de Genèva », ne redigís las Ordenanças de la Glèisa en 1541 puèi en 1543 los Edictes civils que serviràn de constitucion a la nòva republica.
Tre son aveniment en 1580, las atacas del duc Carles Emanuèl I de Savòia se multiplican. Genèva estend alara son aligança amb Solothurn, Zuric e França.
L'11 de decembre de 1602, l'ataca de nuèch dels Savoiards es desfacha per los geneveses e es demorada dins l'istòria sos lo nom d'« Escalade », e compelís lo duc a acceptar una patz duradora sagelada per lo tractat de Sant Julian lo 12 de julhet de 1603 que reconeis l'independéncia de la ciutat. Sus lo plan economic, de nombrós protestants italians mas subretot franceses doblan la populacion durant las annadas 1550 e donan un nòu dinamisme a la vila.
Lo sègle XVIII, economicament e culturalament florissent, es bolegat per de trebols politics que los contemporanèus li dison las « revolucions de Genèva ». Foguèron de rebellions entre los ciutadans (aristocratas e borgés) e lo pòble sens dreches.
Lo 15 d'abril de 1798, lo Tractat de Reünion intègra Genèva al territòri de França. A la fin d'agost, après èsser estada desvoluda a sa sobeiranetat e a sas aliganças, Genèva es causida per prefectura e capluòc del departament de Leman. Genèva deven alòr una vila francesa entre d'autras e sos abitants fan l'experiéncia del centralisme napoleonian. Mas la desfacha de l'armada napoleoniana li rend son independéncia.
Malgrat la crenta dels catolics soïsses adrech la « Roma protestanta » e als trebols qu'a conegut al sègle XVIII, l'estacament es sinhat lo 19 de mai de 1815.
La mission internacionala de la vila s'afortís particularament amb la fauriá del Comitat Internacional de la Crotz Roja en 1863 per Guilhèm Henri Dufour e après la Primièra Guèrra Mondiala : deven — en particular per l'accion de Gustau Ador e William Rappard — lo sèti de la Societat de las Nacions en 1919. Après la Segonda Guèrra Mondiala, lo sèti europèu de l'Organizacion de las Nacions Unidas mai los de desenas d'organizacions internacionalas s'installan a Genèva, çò que serà profitable al desvolopament del torisme de lésers e d'afars. Amb l'arribada de las annadas 1960, Genèva es una de las premièras regions soïssas ont los movements xenofòbs e comunistas coneisson una certa escasuda, mas tanben lo tresen canton a acordar lo drech de vòte cantonal e comunal a las femnas.


text:
Montfaucon
Montfaucon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Montfaucon Deu lo sieu nom e las siás originas a la poderosa familha seigneuriale de las Montfaucon, #que, cap a 1050, an bastit un castèl fòrt a las pòrtas de Besançon : per endavant, lo vilatge existissiá pas pas. A mesura que la fortalesa pren de l'importància, dels ostals s'implantan als sieus pès e donan naissença a un caseriu, a lo sieu torn fortificada e trucat lo Bourg de Montfaucon. La fondacion d'una glèisa paroissiale l'an 1311 consagra lo succès d'aquel conjonch castèl-bourg, #que lo apogée se'n situa als XIVe-XVe sègles.
Lo desvolopament del artillerie e la réorganisation dels poders politics e economics entre las mans dels reis e de qualques princes, #que los Chalon-Arlay eretièrs dels Montfaucon, ne modifican l'estrategia féodale : lo castèl pèrd progressivament las siás foncions militaras (finala XVe s.) Per pas èsser mai #qu'un centre domanial de gestion, abans d'èsser totalament délaissé (XVIIe s.). Aquela llémena mutation rejaillit sul Bourg #que vei al començament del XVIe s., Qualqu'uns-unes de los sieus abitants s'establir a la localizacion de l'actual vilatge : aqueles primièrs ostals, trucadas granjas, donan lo sieu nom al nòu masatge caseriu (Montfaucon-las-Granjas), melhor situat e en dispausant de mai d'espaci agricòla, e amorcent un traslat progressiu dels abitants a lo sieu profit.
Quand al mièg del XVIIIe s. Se met la question de la restauracion de la glèisa primitive, los dos caserius (Bourg e de Granjas) s'afrontan pendent una trentena d'ans sus la localizacion de la nòva bastissa. Fin finala los abitants de las Granjas, mai nombroses, l'empòrtan e la consécration de l'actuala glèisa l'an 1785 sona lo glas del Bourg, buidat pauc a pauc de los sieus ocupants : en 1834 i existisson pas mai que 5 ostals, la darrièra en essent abandonada cap a 1880.
Aquela desaparicion es totun compensada al XIXe s. Pel desvolopament de la Malate, #que, après aver-i protegit una léproserie (o maladrerie), de contunh de las cabordes ligadas a la essor del vignoble, vei s'implantar la longitud del Doubs qualques granjas e quitament una faïencerie. Après 1870 lo bastiment dels fòrts, #que protegisson una garnison, redonnent momentanément a Montfaucon una vocacion militar, mas aquela resistís pas pas longtemps a l'evolucion estrategica, doncas qu'abans 1906, data de l'explosion del fòrt, la garnison a #èsser transferida a Besançon.
Es après la segonda guèrra mondiala #que s'opèra la mai prigonda mutation de Montfaucon : del temps que la revolucion agricòla fa desaparéisser/desaparéisser progressivament la populacion paysanne, la essor economica de Besançon provòca un afflux démographique e dona a Montfaucon una nòva vocacion, aquela de pòble residencial de la banlèga bisontine.
Montfaucon doit son nom et ses origines à la puissante famille seigneuriale des Montfaucon, qui, vers 1050, ont construit un château fort aux portes de Besançon : auparavant, le village n’existait pas. A mesure que la forteresse prend de l’importance, des maisons s’implantent à ses pieds et donnent naissance à un hameau, à son tour fortifié et appelé le Bourg de Montfaucon. La fondation d’une église paroissiale en 1311 consacre la réussite de cet ensemble château-bourg, dont l’apogée se situe aux XIVe-XVe siècles.
Le développement de l’artillerie et la réorganisation des pouvoirs politiques et économiques entre les mains des rois et de quelques princes, dont les Chalon-Arlay héritiers des Montfaucon, modifient la stratégie féodale : le château perd progressivement ses fonctions militaires (fin XVe s.) pour n’être plus qu’un centre domanial de gestion, avant d’être totalement délaissé (XVIIe s.). Cette lente mutation rejaillit sur le Bourg qui voit au début du XVIe s., quelques-uns de ses habitants s’établir à l’emplacement de l’actuel village : ces premières maisons, appelées granges, donnent leur nom au nouvel hameau (Montfaucon-les-Granges), mieux situé et disposant de plus d’espace agricole, et amorcent un transfert progressif des habitants à leur profit.
Quand au milieu du XVIIIe s. se pose la question de la restauration de l’église primitive, les deux hameaux (Bourg et Granges) s’affrontent durant une trentaine d’années sur l’emplacement du nouvel édifice. Finalement les habitants des Granges, plus nombreux, l’emportent et la consécration de l’actuelle église en 1785 sonne le glas du Bourg, vidé peu à peu de ses occupants : en 1834 n’y existent plus que 5 maisons, la dernière étant abandonnée vers 1880.
Cette disparition est cependant compensée au XIXe s. par le développement de La Malate, qui, après avoir abrité une léproserie (ou maladrerie), puis des cabordes liées à l’essor du vignoble, voit s’implanter le long du Doubs quelques fermes et même une faïencerie. Après 1870 la construction des forts, qui abritent une garnison, redonnent momentanément à Montfaucon une vocation militaire, mais celle-ci ne résiste pas longtemps à l’évolution stratégique, puisqu’avant 1906, date de l’explosion du fort, la garnison a été transférée à Besançon.
C’est après la seconde guerre mondiale que s’opère la plus profonde mutation de Montfaucon : tandis que la révolution agricole fait disparaître progressivement la population paysanne, l’essor économique de Besançon provoque un afflux démographique et donne à Montfaucon une nouvelle vocation, celle de village résidentiel de la banlieue bisontine.


text:
Lutzelbourg
Lutzelbourg es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- A Modèl:La s, la distincion levava de l'avesque de Mètz.
- L'ostal fòrt #èsser assiégée e destruida pel pòrti de Lorraine en 1151.
- A Modèl:La s, lo castèl i èra vengut un repaire de bandolers ; #èsser definitivament destruit al cors dels combats entre lo comte de Hanau e Franz von Sickingen, en 1523.
- Au XIIen, la seigneurie relevait de l'évêque de Metz.
- La maison forte fut assiégée et détruite par le duc de Lorraine en 1151.
- Au XVIen, le château était devenu un repaire de brigands ; il fut définitivement détruit au cours des combats entre le comte de Hanau et Franz von Sickingen, en 1523.


text:
Aschelminthe
A la manièra dels acelomats, los aschelmints son un acampament de phylum basat sus de critèris morfologics mas que s'es revelat artificial pels estudis genetics recents. Aqueste grop es tanben apelat pseudocelomat o nematelmints. Lor principala caracteristica es la preséncia d'una cavitat intèrna, autra que lo tube digestiu, mas que pòt èsser assimilada a un celòm vertadièr, perque es pas cavada dins l'espessor del mesodèrma coma es lo cas pels animals celomats.
Aquestes animals son fòrt diversificats, l'embrancament dels nematòdes constituissent lo segond grop aprèp los artropòdes per òrdre d'importància. Recampan divèrses embrancaments constituits d'animals de talha pichona :
- los acantocefals
- los chaetognats
- los cicliofòrs
- los gastrotriches
- los quinorinches
- los loricifèrs
- los nematòdes
- los nematomòrfs
- los priapulids
- los rotifèrs


text:
Tux
Tux es lo nom de la mascòta oficiala del nuclèu Linux. Creat per Larry Ewing en 1996, es un pichon pingoïn d'aspècte risolet e comic. L'idèa que la mascòta de Linux siaga un pingoïn ven del meteis Linus Torvalds, creator de Linux. Segon çò que se conta, quand èra mainatge un pingoïn lo mosseguèt, e ne'n resultèt l'idèa simpatica d'associar aqueste animal al seu projècte.
Existisson doas versions sobre l'origina de son nom. La primièra suggeris que lo nom ven del fach de que los pingoïns semblan èsser vestits d'un esmoquin (que en anglés es tuxedo max, abreviat tux). La segonda es que las letras que compausan Tux venon del nom de Torvalds e Linus.


text:
Euskadi ta Askatasuna
Euskadi[1] ta Askatasuna (sigla ETA per "País Basc e libertat" en basco) es una organizacion armada (classificada coma terrorista)[2] que sa tòca es l'independéncia del Bascoat.
Istòria[modificar | modificar la font]
Sa creacion remonta au 31 de julhet de 1959. Se lo nom es restat incambiat, lo contengut de l'organizacion a rapidament evoluit. Creada per unes joves nacionalistas, ETA es rejoncha a partir deis ans 1960 per una movença revolucionària. Au començament gausiguèt de popularitat, non solament au País Basc, mai tanben dins la rèsta d'Espanha, per son oposicion frontala au Franquisme.
Al moment de la transicion democratica espanhòla, refusa de reconéisser la constitucion e perseguís la lucha armada contra los govèrns democratics. Es marginalizat que la màger part de sos sòcis s'estiman melhor de menar un combat politic.
En genier de 2011 proclama l'arrèst de la lucha armada.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Lo tèrme Euzkadi, que ne deriva Euskadi, es de creacion recenta; foguèt inventat per Sabino Arana a partir dau basc eguzki 'sol' (se basant sus lo mite solar d'Agosti Xaho) per fin de remplaçar lo nom tradicionau basc dau país (Euskal Herria).
- ↑ Organizacions terroristas segon l'Union Europèa


text:
Ausiàs March
Filh de Pere March qu'èra tanben cavalièr e poèta, Ausiàs March nasquèt probablament, segon divèrses cercaires, a Gandia en 1397 (o a Valéncia en 1400). Plan jove partiguèt dins las expedicions que Alfons lo Magnanim realizèt per la Mediterranèa.
Tre que passèt los vint-e-sèt ans sortiguèt pas mai de sa tèrra. D'en primièr demorèt a Gandia, ont administrava sos bens e mai tard a Valéncia, ont visquèt una vida plan bolegadissa e trebolada.
Quand aviá quaranta ans se maridèt amb Isabel Martorell, la sòrre de Joanot Martorell, e ne venguèt veuse dos ans mai tard. D'Isabel eiretèt los llocs del Ràfol de Famut, Benibéder, Cuta, Traella e el Ràfol de Xaló. En 1443 se tornèt maridar, aqueste còp amb Joana Escorna, que tanben se moriguèt jove. Ausiàs March moriguèt lo 3 de març de 1459 a Valéncia. Cinc filhs bastards e pas cap de legitim li foguèron atribuits.
Un bèl nombre de sos poèmas son estats bèlament musicats per Raimon. Entre eles trobam la pèrla Veles e vents, de particion grandiosa, que s'impausa.
Somari
- 1 Antecedents
- 2 L'importància d'Ausiàs March
- 3 Modernitat de l'òbra ausiasmarquiana
- 4 Son òbra
- 5 L'estil
- 6 Ligams extèrnes
- 7 Vejatz tanben
Antecedents[modificar | modificar la font]
Se sap que la poesia trobadoresca exprimissiá de sentiments en seguir las nòrmas de "l'amor cortés" per çò qu'es del contengut, e per una retorica brilhanta pasmens pro falsa, vuèja e distanta per çò qu'es de la forma: lo fach d'escriure en occitan n'es un indici e lo fach de signar las poesias amb un pseudonim, un autre. S'arriba doncas a Ausiàs March (que signa sos poèmas per "Jo sóc aquell que em dic Ausiàs March"), qu'escriviá ja en catalan, per se desfar dels motles de la poesia trobadoresca amb l'expression de l'intima meditacion personala d'un òme-poèta que apareis, despolhat de tota ficcion, dispausat a nos parlar de çò que l'obsedís: l'amor, las relacions de l'òme amb Dieu, la mòrt e l'etica. Aquestes problèmas son de problèmas de la vida vidanta, personals, coma tanben las femnas que i apareisson (pas mai de "midons") que son pas mai de Beatritz ni de Lauras, distantas e platonicas - d'idèas puras amb un nom pròpri- mas al contrari de femnas de carn e òsses que aiman o pas e que son aimadas o odiadas per de rasons concrètas e non pas per tòca d'idealizacion.
L'importància d'Ausiàs March[modificar | modificar la font]
Ausiàs March es un òme de letras plan presat dins la literatura catalana medievala. Sens emetre cap d'objeccion a sa qualitat literària, aqueste critèri es apiejat pels arguments seguents:
- Pel fach que foguèt un poèta fòrça legit, e l'influéncia que portèt en çò de poètas espanhòls coma Garcilaso de la Vega, Diego Hurtado de Mendoza, e d'autres... A mai, se considèra que tota la poesia en catalan del sègle XVI es una mena d'ensag d'imitar son òbra.
- La quantitat de manuscriches que nos son arribats, e tanben las nombrosas traduccions que son estadas fachas de sas òbras.
- Que son òbra se dissepara de totas las òbras anterioras, e ven una poesia plan personala e sincèra.
Modernitat de l'òbra ausiasmarquiana[modificar | modificar la font]
Lo perqué de sa modernitat:
- Utiliza per primièr còp lo valencian dins sos poèmas.
- S'alunha de la poetica trobadoresca mai per çò qu'es de la tematica que non de la forma, ja que sèrva lo vèrs decasillabic amb la forma 4+6, coma sèrva tanben l'usatge del senhal, encara que ne fa servir cinc, çò qu'èra insolit dins la poesia trobadoresca que ne fasiá pas servir qu'un.
- Tractament novèl de la femna, diferent de l'idealizacion que foguèt tractada pels trobadors e a la sublimacion espirituala de la femna dels poètas italians Dante e Petrarca. La femna per Ausiàs March es un èsser uman amb totas sas qualitats e sos defauts o vicis. Las descripcions psicologicas remplaçan las exageracions de la belor.
- L'òbra d'Ausiàs March es una reflexion constanta de totes los aspèctes de la condicion umana, quand part de son òbra vira a l'entorn de sa vida personala e, a mai, o fa amb una granda prigondor.
- Pren la mòrt de son esposa Joana Escorna, coma tèma d'unas de sas cançons, una pròva de mai de sa sinceritat.
- Sa poesia ven un jòc complèxe e cambiadís, pr'aquò i sèrva una unitat, es escricha a partir d'un ieu concrèt, e a partir de las quitas experiéncias e circonstàncias realas d'aqueste ieu.
Son òbra[modificar | modificar la font]
L'òbra ausiasmarquiana es constituida de cent vint-e-uèch poesias. La part màger dels estudioses an decidit de classificar son òbra segon de cicles tematics. De fet, cada cicle forma una unitat de sens, tal coma se pòt observar una evolucion formala e conceptuala dins los diferents cicles, per la qual cosa s'es arribat a considerar el còmput total de son òbra coma un poèma immens.
Els cants d'amor[modificar | modificar la font]
Dins sa produccion l'amor es un tèma tant important qu'arriba a ne generar d'autres amb una entitat pròpria, pasmens de contunh coma una causa o efièch del primièr. Dins l'òbra de March la femna es una persona vertadièra, umana e individuala e, en consequéncia la relacion òme-femna serà el compost de l'amor sensual (senses) e l'amor intellectual (contemplacion e pensada). Nòstre autor gardèt sonque de la poesia trobadoresca lo fach de dedicar sos poèmas a una femna, que s'i referís amb un "senhal" per tal d'amagar aital son nom. Se pòt devesir aqueles cants en cinc senyals que correspondon a cinc etapas dins la vida de l'autor.
Plena de Seny[modificar | modificar la font]
Aqueste primièr cicle se compausa de dètz-e-nòu poèmas. Son una mena de dialòg entre l'autor e una dama, "aimia". Lo poèta prepausa a son aimada una relacion mai madura tant fisica coma intellectuala, per tal de superar los desirs de la carn e los problèmas esperitals. La dama segueix son caractèr passiu e tradicional i no li respon. Lo poèta se sent fracassat, e presenta una actitud agressiva, però contunha de luchar e com escriu per resoldre los problèmas que l'assecutan, comença un cicle novèl.
Llir entre Cards[modificar | modificar la font]
Aqueste cicle novèl ten trenta-cinc poèmas, que sembla èran dirigits a una autra femna "dona Teresa". Ara lo poèta s'alunha dels aspèctes fisics de la femna e considèra l'amor coma una contemplacion absoluda coma possibilitat unica d'ajar l'amor pur e aquò lo dissepara del demai dels òmes. Confrontat al refúes de la dòna, March pren una activitat violenta e se sent a mai colpable pr'amor que la dama a causit d'aimar "l'òme pec", l'impur, el comú. Tot açò lo mena cap a una obsession per la mòrt, que ven un tèma constant dins aqueste cicle.
Amor, amor[modificar | modificar la font]
Dotze poèmas son part d'aqueste nòu cicle. Desenganyat e vièlh, reconeis que lo plaser intellectual basta pas per aténher lo plaser complet, l'amor pur. Un dels tèmas mai frequents es l'enyorança dels tempses passats en les quals ell amava desesperadament. S'adreça pas dirèctament a la dòna, quan increpa o dialoga, o fa amb "Amor" personificat.
Mon darrer bé[modificar | modificar la font]
Sonque compren doas poesias adreçadas, segon sembla a una sola dama, que se n'enamorèt quand aqueste autor èra ja vièlh. Aqueste amor novèl fa doblidar los mals passats.
Oh, foll amor[modificar | modificar la font]
Es format de dètz poèmas. Lo poèta se sent pecaire, malonèst e vil e, a mai, avergonhat, d'ací el senyal "foll", que s'opausa a l'amor pur, cantat o desitjat de las poesias anterioras. Demanda lo perdon de Dieu.
Els cants de mort[modificar | modificar la font]
Lo tèma de la mòrt es pas exclusiu d'aqueste cicle, format sonque per sièis poesias dedicades a plànyer la mòrt d'una sola femna e sens senyal. La destinatària sembla d'èsser sa segonda esposa, Joana Escorna. Lo poèta, amb una sinceritat plan umana reflexiona suls tèmas mai comuns que la mort d'una dona estimada hi pot ocasionar: lo destin de l'arma, la dolor per encausa de l'absència, lo remembre del temps passat. Lo poèta fins i tot, se sent colpable de la mòrt de sa molher.
"La gran dolor que llengua no pot dir
del qui.s veu mort e no sap on irà
(no sab sson Déu si per a si el volrà
o si.n infern lo volrà sebollir)[...]"
"[...]O cruel mal qui tols la joventut
e fas podrir les carns dins en lo vas!
l'esperit, ple de paor, volant va
a l'incert loch, tement l'eternal dan;[...]"
El cant espiritual[modificar | modificar la font]
Aqueste cant, que se dirigís a Dieu, es una longa oració (224 vèrses), escrits en segonda persona e es considerat coma un dels poèmas mai importants de la literatura en catalan. Lo poèta se mòstra preocupat per tal d'aconseguir lo camin de Dieu e a paur d'èsser condamnat per haver tombat dins lo "foll amor" de la qual cosa es penedeix, fins i tot li demanda a Dieu que acorche sa vida per no incórrer en mai de pecats.
Es aicí que se pòt observar lo poèta mai preocupat per exprimir son pensar e sas reflexions mai intimas que per seguir los precèptes de la poetica tradicionala. Per això hi utiliza los vèrses sens rima (estramps), amb la qual cosa son expression se fa plan mai naturala que lo demai de las composicions feta a basa de vèrses pro durs e aspres, çò que n'entrepacha la lectura.
"Si com los rius que a la mar tots acoren,
Així les fins totes en tu se n'entren.
Puix te conec, esforça'm que jo t'ame:
Vença l'amor a la por que jo et porte."
L'estil[modificar | modificar la font]
La poesia ausiasmarquiana se mòstra d'un costat culta:
- Perqué eireta dels trobadors "l'expression formala" de l'amor: "senhal".
- Per son estil ric, elegant e exacte, liure de tota servitud lingüistica provençala.
E d'un autre costat desinvòlta subretot per son utilizacion del lexic e la sintaxi populars. Los elements que contribuisson a donar aquesta sensacion son:
- Preséncia constanta d'objèctes de cada jorn (pan, pòrtas, forn...):
"Plena de seny, donau-me una crosta del vostre pa."
- Paisatges ont se situa l'accion son del mond medieval/feudal (castells, hostals, ciutats en festes, mar amb vent...):
"Llir entre cards, passions d'Amor fan
Tembre i Fiar estar dins un hostal."
- Personatges qu'i apareisson (tanben del mond feudal: soldats, vilets, paures, raubaires, camperols, malauts...).
- Sovent lo poèma es lo desvolopament d'una comparason iniciala entre lo poèta d'un costat e algun tèrme militar, maritim, medical, etc. d'autra.
- Sòl emplegar increpacions e d'interrogacions per obtenir l'aproximació entre l'autor e lo lector:
"Hajau dolor de la dolor de mi!"
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- "Òbra completa d'Ausiàs March".
- "Ausiàs March, material pedagogic e òbra completa".
- "Espaci virtual de la literatura catalana".
- Auca d'Ausiàs March


text:
Tetrarquia
La Tetrarquia foguèt lo sistèma politic creat per l'emperaire Diocletian per dirigir l'Empèri Roman a la fin dau sègle III e faciar leis invasions barbaras. L'autoritat èra devesida entre dos emperaires dichs August e dos emperaires adjonch dichs Cesar. Lei foncions d'August e de Cesar venián de mandats de vingt ans e non plus de cargas ereditàrias. Après vingt ans, lei dos August èran cargats de nomar dos Cesar novèus e èran remplaçats per lei dos Cesar existent. Aqueu sistèma fonciona corrèctament sota Diocletian de 285 a 305 mai sei successors se devesiguèron rapidament a partir de 306 entraïnant una tièra de guèrras civilas fins a 324 e la victòria finala de Constantin Ièr.


text:
Retorica
La retorica (del grèc ancian ῥntopιkὴ tέxvn, rhêtorikê tekhnê, "tecnica oratòria" via lo latin rhetorica) designa l'art de ben parlar e l'ensemble de las tecnicas ligadas a aquest art.
Somari
- 1 Retorica e estilistica
- 2 Dobla definicion istorica de la retorica
- 3 Retorica e argumentacion
- 4 Lista de figuras de retorica
- 5 Istòria de la retorica occidentala
- 6 Nòtas e referéncias
Retorica e estilistica[modificar | modificar la font]
L'estilistica es plan vesina de la retorica mas es diferent per çò qu'es de las tòcas e del public.
La retorica es mai que mai centrada sus la volontat de persuadir, convéncer. En general i a un public e es una activitat que se manifèsta oralament (discors, plag...).
L'estilistica es mai que mai centrada subre lo tèxte e vòl estudiar los biaisses e las tecnicas utilizadas dins los tèxtes.
Las doas nocions son pasmens plan vesinas pr'amor que l'estilistica ven de la confluéncia de la retorica antica e dels apòrts de la lingüistica modèrna. Per aquesta rason, las figuras d'estil e las figuras de retorica son doas expressions sinonimas, tot ben que se pòdon destriar per quant a la finalitat.
De consultar tanben: estilistica.
Dobla definicion istorica de la retorica[modificar | modificar la font]
Del temps dels Ancians[modificar | modificar la font]
Per Platon, los sofistas o Aristòtel la retorica aparten a l'art de la persuasion. Platon i vei una fallàcia que la tòca es la persuasion destacada de la nocion d'onestetat.
Pels stoïcians grècs, o encara per Quintilian o Ciceron, la retorica es subretot l'art de ben parlar (ars bene dicendi) e necessita al contrari moralitat e sapiéncia.
A l'epòca modèrna[modificar | modificar la font]
La dobla percepcion de la retorica, entre fallàcia e vertut, explica las divergéncias epistemologicas e axiologicas dins la definicions de la retorica a l'epòca modèrna.
Per Roland Barthes, es una ajuda-memòria[1].
Per Schopenhauer, es mai que mai una tecnica per parlar en public.
Per Francis Bacon, es puslèu una tecnica de persuasion e de manipulacion mentala.
Çaquelà, se las finalitats de la retorica son variadas e discutidas, i a accòrdi per çò qu'es de reconéisser la retorica coma un ensemble de tecnicas.
Retorica e argumentacion[modificar | modificar la font]
Ambdoas nocions son vesinas mas son pas identicas.
L'argumentacion èra considerada pels Ancians coma una partida de la retorica. Es per aquesta rason que Zenon d'Elea comparava l'argumentacion a un ponh sarrat e la retorica a una man dobèrta.
L'argumentacion, stricto sensu, met en situacion un rasonament dins l'encastre d'una communicacion orala o escricha, segon[2] Philippe Breton.
L'argumentacion onèsta cèrca la manifestacion de la vertat, mentre que la retorica cèrca principalament lo versemblable pr'amor que lo versemblable es plan util per convéncer. Es pas necessari qu'una causa siá vera en retorica, sufís que siá cresebla e cresuda per convéncer.
Quand la retorica cèrca solament de convéncer, s'aparenta a la fallàcia. (ex. publicitats messorguièras).
Quand la retorica es simplament utilizada per "ben parlar" es completament diferenta de l'argumentacion.
De consultar tanben: argumentacion.
Lista de figuras de retorica[modificar | modificar la font]
Las figuras de retoricas se comptan per centenas e tenon de definicion de còps divergentas segon los autors.
Per mai de detalh, consultar: figura de retorica.
Istòria de la retorica occidentala[modificar | modificar la font]
La retorica grèga[modificar | modificar la font]
Polimnia[modificar | modificar la font]
Polimnia (Πoλuuvίa) es la musa de la retorica, de la poesia sacrada e dels imnes. Simbolisa l'eloquéncia e inspira los aedes.
Los sofistas[modificar | modificar la font]
Platon[modificar | modificar la font]
Aristòtel[modificar | modificar la font]
La retorica romana[modificar | modificar la font]
La retorica medievala[modificar | modificar la font]
La retorica a l'epòca modèrna[modificar | modificar la font]
La retorica contemporanèa[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Roland Barthes, « L'ancienne rhétorique : aide mémoire », in L'aventure sémiologique, Points Essais, Seuil, Paris, 1985.
- ↑ Philippe Breton, in L’argumentation dans la communication, 1996, p. 16..


text:
Château de Cornillon
Un article de Wikipédia, l'encyclopédie libre.
Cette page d’homonymie répertorie les différents lieux partageant un même toponyme.
Pour les articles homonymes, voir Cornillon (homonymie).
- Château de Cornillon (XIIe siècle), situé à la limite des communes de Césarches et de Queige, dans le département de la Savoie en région Rhône-Alpes.
- Château de Cornillon (début du XIe siècle), situé sur la commune de Saint-Laurent, dans le département de la Haute-Savoie en région Rhône-Alpes.
- Château de Cornillon (XIIe siècle), situé sur la commune Saint-Rambert-en-Bugey dans le département de l'Ain en région Rhône-Alpes.
- Château de Cornillon, situé sur la commune de Cornillon dans le département du Gard.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Alissas (Alissas en francés) es una comuna occitana de Vivarés, situada dins lo departament d'Ardecha e la region de Ròse-Aups.
Alissas es situat a Unitat|30|km}} de Montélimar e 5 km de #Privar. Los abitants son los Alissains (engonals).
Alissas est situé à 30 km de Montélimar et 5 km de Privas. Les abitants sont les Alissains (aines).
Alissas
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !


text:
Cazacstan
Cazacstan (en cazac ҚaзaқcTaH = Qazaqstan, en rus KaзaxcTaH = Kazakhstan) es un país d'Asia Centrala mai que tòca tanben lei confinhas orientalas d'Euròpa. Forma un Estat independent ont lo pòble cazac e la lenga cazaca son preeminents (amb la preséncia d'una fòrta minoritat d'origina russa).
Faguèt partida de l'Union Sovietica fins en 1991. Confronta Russia, China, Quirguizstan, Ozbequistan e Turcmenistan e ten una còsta subre la mar Caspiana. A una populacion de 15 185 844 abitants (2005) e una superfícia de 2 717 300 km2.
La capitala es Astana.
Lo gentilici es cazac -a.
Somari
- 1 Istòria
- 2 Politica
- 3 Geografia
- 4 Economia
- 5 Cultura
- 6 Bibliografia
- 7 Vejatz tanben
- 8 Ligams extèrnes
- 9 Nòtas & referéncias
Istòria[modificar | modificar la font]
De la Preïstòria a la dominacion russa[modificar | modificar la font]
Leis originas ancianas dau poblament uman dau Cazacstan actuau son mau conegudas. Au millenari V av. JC, èra poblat per de pòbles nomadas que prefiguravan lei futurs nomadas de l'estèpa. En particular, la cultura de Botaï (millenari IV av. JC), installada dins lo nòrd dau territòri, foguèron probablament leis iniciators de la domesticacion dau cavau per l'òme. Dins lo corrent dei sègles seguents, Cazacstan passèt sota lo contraròtle d'una succession d'empèris nomadas coma leis Escites (sègles VIII-III av. JC) ò lei Huns (sègles I-VI ap. JC).
Au sègle VII, passèt sota la dominacion dei Tujue e la region integrèt lo mond turc. Se lo nomadisme demorèt la nòrma dins l'estèpa, una civilizacion urbana se desvolopèt dins leis oasís situadas lòng de la Rota de la Seda. Au sègle XIII, aquelei vilas subiguèron leis invasions mongòlas e foguèron integradas dins l'Empèri Mongòl. Pasmens, aquel empèri se fragmentèt tre la fin dau sègle e son territòri passèt sota lo contraròtle de khanats pus pichons.
Lo pòble cazac se formèt a partir dau sègle XV a partir de l'union de plusors tribüs turcas dins la region dau Lac Balqash. Dins lo corrent dau sègle XVI, formèron tres òrdas dirigidas per un khan : la Granda Òrda èra installada dins la region de Semirechye (sud-èst), la « Mejana » entre lo Lac Balqash e la Mar d'Aral e la « Pichona » entre la Mar d'Aral e lo riu Oral.
Lei periòdes rus e sovietic[modificar | modificar la font]
La conquista russa[modificar | modificar la font]
Au començament dau sègle XVIII, lei Cazacs foguèron atacats per lei Jungars e certanei caps demandèron una ajuda militara ai Rus. En 1731, la Pichona Òrda passèt sota protectorat rus en 1731. La Mejana e una partida de la Granda Òrda l'imitèron au començament dau decenni seguent. Pasmens, aquela proteccion venguèt rapidament una tutèla pesanta.
D'efèct, a la fin dau sègle XVIII, lo poder rus acomencèt de favorizar la colonizacion de l'estèpa cazaca per de populacions russas e tataras (de Vòlga). Lei Tatars, principalament de marchands, prenguèron rapidament una plaça importanta dins l'economia dau país e favorizèron la conversion de la populacion a l'islam. Sa lenga venguèt tanben la lingua franca de l'Asia Centrala. Lei Rus se concentrèron sus lo contraròtle politic ambé lo reversament dau khan de l'Òrda Mejana en 1822, d'aqueu de la Pichona en 1824 e d'aqueu de la Granda en 1848. Aquò entraïnèt de revòutas que foguèron reprimidas.
La colonizacion russa[modificar | modificar la font]
En despiech de la politica russa de somission deis autoritats localas, lei relacions entre Rus e Cazacs se melhorèron après la darriera insureccion cazaca importanta en 1868. D'efèct, l'aristocracia cazaca èra fòrça ostila a l'influéncia dei Tatars e se acceptèt aisament la cultura russa a partir de la fin dau sègle XIX. Aquò permetèt de restablir l'òrdre e la patz dins la region.
En revènge, empachèt pas la colonizacion massiva dei tèrras agricòlas per de populacions russas ò ucraïnianas. La creacion d'una agéncia dedicada a l'installacion de colons rus en 1896 accelerèt lo movement. Ansin, en 1912, lei Rus e leis Ucraïnians representavan 40% de la populacion e lei Cazacs èran sovent obligats de viure dins lei regions aridas dau sud e de l'oèst. Deguèron tanben abandonar lo nomdisme, çò qu'entraïnèt la disparicion deis institucions tradicionalas.
En 1905, aqueleis evolucions nefastas e la penetracion deis idèas modèrnas foguèron a l'origina de la fondacion dau movement nacionalista Alach Orda, inspirat per lo poèta modernizator Abai Qunanbaiuli (1845-1904). Opausat au colonialisme e a la russificacion de la societat, èra en favor d'un programa de reformas socialas. En 1916, la decision de mobilizar 240 000 musulmans d'Asia — normalament excluchs dau servici militar — au sen de « batalhons de trabalh » foguèt fòrça mau acceptada e entraïnèt una revòuta importanta. La repression foguèt saunosa e causèt de desenaus de miliers de victimas. Plusors miliers de Cazacs s'enfugiguèron tanben en China ont una minoritat cazaca importanta existís totjorn dins lei províncias dau nòrd-oèst.
Lo Cazacstan Sovietic[modificar | modificar la font]
L'afondrament de l'Empèri Rus foguèt aprofichat per lei nacionalistas cazacs de l’Alach Orda per proclamar la formacion d'una region autonòma lo 13 de decembre de 1917. Pasmens, trobèron ges d'aliat e foguèron atacats tant per lei Roges que per lei Blancs. En 1920, foguèron definitivament vencuts per lei Bolchevics e Cazacstan foguèt alora integrat au sen de la Republica Socialista Sovietica Autonòma Quirguiza — lei Cazacs èran alora dichs « Quirguizs » per lei Rus — creada lo 26 d'aost de 1924. Fins a 1936, la Republica subiguèt divèrsei cambiaments territòrias e transferiments de capitala que li donèron pauc a pauc son aspèct actuau. Son estatut evolucionèt tanben mai d'un còp per li donar mai d'autonòmia e, en 1936, venguèt una republica constitutiva de l'URSS.
La colonizacion foguèt enebida dins lo corrent deis annadas 1920 avans de tornar prendre durant lo decenni seguent. L'agricultura foguèt collectivizada a partir de 1928 en despiech de l'oposicion dei païsans. Coma en Ucraïna, aquò entraïnèt una repression d'amplor ambé de miliers de desportacions e una desorganizacion de la produccion que causèt de faminas grèvas. De desenaus de miliers d'abitants quitèron tornarmai lo país per s'installar en China. Ansin, avans la Segonda Guèrra Mondiala, lei Cazacs representavan solament 30% de la populacion de la Republica e l'arribada de « pòbles punits » (Alemands de Vòlga... etc.) agravèt lo desequilibri.
Aquò contunièt fins ais annadas 1950 ambé la decision de Nikita Khrushchov de desvolopar lei « tèrras verges » de Cazacstan. De mai, lo govèrn centrau decidèt de desvolopar l'industria, çò que renforcèt l'integracion dei regions septentrionalas ambé lei territòris rus de Siberia. L'alunchament de Cazacstan a respèct dei frontieras sovieticas foguèt tanben utilizat per i installar de basas estrategicas e de centres scientifics coma lo cosmodròme de Baikonur. Ansin, la russificacion agantèt un nivèu fòrça important dins lei regions dau nòrd e, en 1960, un novèu decopatge dau territòri cazac foguèt estudiat. En revènge, lo sud dau país gardèt una cultura pus pròcha deis autrei republicas sovieticas d'Asia Centrala.
Dins lo corrent deis annadas 1980, Cazacstan foguèt un centre important dau nacionalisme dei pòbles d'Asia Centrala mai assaièt en parallèl de mantenir l'URSS en causa de sa dependéncia economica. En 1986, Almaty foguèt ansin tocada per de manifestacions fòrça violentas que s'opausavan a la nominacion d'un Rus a la tèsta dau PC Cazac. Pasmens, en 1991, Cazacstan foguèt un dei darrierei republicas que proclamèt son independéncia (lo 16 de decembre de 1991).
Lo Cazacstan independent[modificar | modificar la font]
Dempuei son independéncia, Cazacstan es dirigit per Nursultan Nazarbayev. D'efèct, nomat cap dau PC Cazac en 1989, foguèt elegit president en decembre de 1991. Modifiquèt mai d'un còp la constitucion per poder contuniar de se presentar e es regularament tornat elegir gràcias a d'eleccions trucadas (95,5% dei votz en 2011, 97% en 2015... etc.) e a un regime fòrça autoritari qu'empacha l'emergéncia d'una oposicion politica vertadiera.
Pasmens, en despiech de la natura dictatiorala de son regime, Nazarbayev capitèt d'amaisar lei tensions intèrnas entre comunautats cazaca e russa. D'un caire, lei trachs culturaus dei Cazacs (lenga, istòria... etc.) son ansin venguts leis atributs oficiaus de l'Estat mai d'autre caire, leis interès dei populacions russas son respectats. En particular, lo rus es reconegut coma lenga cooficiala e la capitala foguèt transferida en 1997 a Astana dins una region russofòna. Gràcias a aquela estabilitat, Cazacstan assaia donc de s'afirmar coma poissança regionala tot en gardant de relacions privilegiadas ambé Russia. Son esfòrç es donc subretot diplomatic ambé l'afirmacion de l'identitat « europèa » dau país e lo desvolopament dei relacions ambé l'Union Europèa, leis Estats Units d'America e China.
Politica[modificar | modificar la font]
Geografia[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Cultura[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Trimbach (Bas Ren)
Trimbach en alemannisch (Trimbach en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Trimbach Es un vilatge del Bas-Rhin situat en lo costat de Seltz e en lo arrondissement de Wissembourg.
La municipalitat a situat a aperaquí una desena de quilomètres de la frontièra alemanda.
Los ciutadans de Trimbach an nomenat los Trimbachois e los Trimbachoises.
L'altitud mièja #que li a situat a el Trimbach es d'aperaquí 145 mètres. L'altitud minima es de 138 mètres e lo maximal es de 179 mètres.
Trimbach est un village du Bas-Rhin situé dans le canton de Seltz et dans l'arrondissement de Wissembourg.
La commune est située à environ une dizaine de kilomètres de la frontière allemande.
Les citoyens de Trimbach sont nommés les Trimbachois et les Trimbachoises.
L'altitude moyenne à laquelle est située Trimbach est d'environ 145 mètres. L'altitude minimum est de 138 mètres et le maximum est de 179 mètres.


text:
Bèumont de Valença
Bèumont de Valença (Beaumont-lès-Valence en francés) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament de Droma e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Beaumont-lès-Valéncia es limitrophe dins la vila de Valéncia, prefectura de la Drôme, en se situant al sud-es d'aquela.
Beaumont-lès-Valéncia se situa a una altitud compresa entre 135 m e 185 m (lo serral), sus una superficie d'unitat|1761|a {{}}.
La commune de Bèumont de Valença est limitrophe à la ville de Valence, préfecture de la Drôme, se situant au sud-est de celle-ci.
Beaumont-lès-Valence se situe à une altitude comprise entre 135 m et 185 m (le coteau), sur une superficie de 1 761 ha.
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat èra antany telefonada Villa Bellimontis (1226), Castrum Bellimontis a partir de 1397, Belli Puja cap a 1450, Beaulmont de contunh Beaulmont en Valentinoys cap a 1550 e fin finala Beaumont-lès-Valéncia.
E mai se de las rèstas d'una villa romaine del Modèl:IIe sègle dins lo quartièr de Laye pòsca daissar presagiar una aucupacion romaine, cap de inscripcion anciana ven pas confirmar aquela ipotèsi.
La commune était autrefois appelée Villa Bellimontis (1226), Castrum Bellimontis à partir de 1397, Belli Monte vers 1450, Beaulmont puis Beaulmont en Valentinoys vers 1550 et enfin Beaumont-lès-Valence.
Bien que des restes d'une villa romaine du Modèl:IIe siècle au quartier de Laye puisse laisser présager une occupation romaine, aucune inscription antique ne vient confirmer cette hypothèse.


text:
Trizay-lès-Bonneval
Trizay-lès-Bonneval es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure et Loir e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Los 15 caserius de Trizay-lès-Bonneval : La Bardillère, Vilteigneux, La Bouquerie, Vilquoy, Bòsc Rouy, Lo Breuil, Prémotteux, Los Ostals, Frécot, Milsey, Patry, Rosay, La Salva, Girault, La Tuilerie.
Les 15 hameaux de Trizay-lès-Bonneval : La Bardillère, Vilteigneux, La Bouquerie, Vilquoy, Bois Rouy, Le Breuil, Prémotteux, Les Maisons, Frécot, Milsey, Patry, Rosay, La Salva, Girault, La Tuilerie.


text:
Crimèa
Crimèa (en ucraïnian: KpиM - Krym, en rus: KpыM, en Tatar: Qırım) es una peninsula dau sud d'Ucraïna lòng de la Mar Negra.
Correspondent a l'antica Taurica, apertenguèt successivament, dempuèi lo sègle XVen, a l'Empèri Otoman, a l'Empèri rus e a l'URSS, d'en primièr dins la Republica socialista federativa sovietica de Russia, puèi, en 1954, dins la Republica socialista sovietica d'Ucraïna. En 1991, demorèt estacada a l'Ucraïna independenta, en tot essent de majoritat russofòna.
Levat la vila de Sebastòple, de l'estatut especial, Crimèa foguèt una republica autonòma que la capitala n'es Simferopol coma una partida d'Ucraïna, mas en març de 2014 la peninsula de Crimèa foguèt ocupada per Russia.


text:
Vous avez envie de...
Notre sélectionChâteau de Chapeau Cornu 38890 VIGNIEU A 18 km de Bourgoin La Bastide de Grignan 26230 GRIGNAN A 30 km de Montélimar Hôtel Domaine de Moresville 28800 FLACEY Hôtel Villa Borghèse 04800 GREOUX LES BAINS A 50 km d’Aix en Provence Le Clos Champel 35510 CESSON SEVIGNE A 8 km de Rennes Château de l'Isle 37150 CIVRAY DE TOURAINE A 28 km de Tours et 12 km d’Amboise
Offres spéciales
Inscription à la newsletter
Inscrivez-vous et soyez informé(e)
de nos meilleures offres


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
James Batcheller Sumner (n. en 1887, m.1955) foguèt un quimista american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1946 amb Wendell Meredith Stanley e John Howard Northrop.
Nasquèt lo 9 de novembre de 1887 dins la vila de Canton, situada a l'estat de Massachusetts. Estudièt quimia a l'Universitat de Harvard, ont se licencièt lo 1910. Lo 1912 inicièt los sieus estudis de bioquimia a Harvard, ont se licencièt lo 1914. Entre 1914 e 1929 foguèt professor de bioquimia a Harvard, e entre 1929 e 1955 foguèt catedratic a l'Universitat de Cornell.
Sumner moriguèt de càncer lo 12 d'agost de 1955 a la siá residéncia de Buffalo, situada a la estat de Nòva York.
Inicièt la siá recèrca en l'isolament dels enzims en la siá forma pura, un fach qu'èra jamai estat atengut, e que realizèt pendent los sieus sojorns a Brussèlas (1921 e 1922), Estocòlme (1929) e Uppsala (1937-1938), dins aquela darrièra vila suedesa al bòrd del Prèmi Nobel Theodor Svedberg. Après se trobar amb fòrça fracàses, l'an 1926 atenguèt isolar e cristalizar las enzims mercés a l'ureasa.
Lo 1946 foguèt premiat amb la mitat del Prèmi Nobel de Quimia per la descobèrta de la cristalizacion d'enzimas. L'autra mitat del prèmi foguèt partejada pels quimics nòrd-americanes John Howard Northrop e Wendell Meredith Stanley.


text:
Josep Tarradellas
Josep Tarradellas i Joan (Cervelló, 19 de genoièr de 1899 – Barcelona, 10 de mag de 1988), marqués de Tarradellas, siaguèt un politician catalan, qu'aguèt lo cargue de president de la Generalitat de Catalonha a l'exili durant la dictatura franquista, dempuèis 1954 entrò la restauracion de la Generalitat de Catalonha en 1980.
Siaguèt conselhièr de la Generalitat republicana. S'exilièt en febrièr de 1939 e residiguèt en França, entrò que tornèt a Barcelona lo 23 d'ochoire de 1977. Es demorat celèbre dins l'esperit collectiu catalan per sa frasa d'arribada "Ja sóc aquí".


text:
Capitòli (Roma)
41° 53′ 27″ N 12° 29′ 02″ E / 41.8909, 12.484
Lo Capitòli (Capitolinus Mons, ara : Campidoglio) es un dels sèt puèges de Roma. Èra lo centre religiós e de poder de la vila. Per modèl cada ciutat romana se deviá d'aver lo seu Capitòli.
Somari
- 1 Lo Capitòli de Roma
- 2 Los capitòlis romans
- 3 Los capitlis posteriors a l'epòca romana
- 4 Referéncias
- 5 Ligams extèrnes
Lo Capitòli de Roma[modificar | modificar la font]
Lo Capitòli es la mai pichona dels sèt puèges de Roma, amb una longor de 460 mètres per una largor mejana de 180 mètres, e se trapant entre lo Forum Romanum e lo Camp de Mart. La còla èra bordada per de bauces escalabroses de totes costats levat al sud-èst, qu'èra accessibla de la val del Forum Romanum.
Lo Capitòli èra forterelesa naturala de Roma. La posicion estrategica al còr de las viás de las comunicacions terrèstras e fluvialas, dominant d'un costat lo flum Tibre e de l'autre costat la val del Forum (Velia), permetavan als Romans de contrarotlar la traversada e la ciculacion del flum.
Es en fach constituit de doas còlas ligadas per une depression:
- Al nòrd, la còla de l'Arx, 49 mètres de naut, fortificada dempuèi l'origina de Roma e qu'èra la ciutadèla (en latin, Arx significa « citadèla », « fortalesa ».
- Al sud, lo Capitolium (lo quita Capitòli), 46 mètres de nator, que se trapava un complèxe religiós. Son nom ven del latin, caput que significa « cap », o « principal », perque lo Capitòli èra lo Caput Urbis es a dire literalament lo « luòc principal de la vila » o mai simplament lo « cap luòc », perqu'èra lo centre religiós de Roma.
- Entre los dos, l'Asylum o l'Intermontium, une depression de 36 mètres de nator, actualament occupada per la plaça del Capitòli. Dempuèi lo Forum, s'elèva la pujada del Capitòli.
Èra tanben lo centre religiós de l’anciana Roma amb lo temple consacrat a Jupitèr, Junon e Minèrva. Èra tanben lo luòc de la Roma Republicana e imperiala que tenián sessilha la poténcia que dirigissiá l’Empèri. Dins la zona del temple èran bastits fòrça pichons temples, d'ediculs, de portics e d'arcs de trionf qu'aquel de Scipion l'African, descorat de sèt estatuas de bronze daurat. I aviá tanben fòrça estatuas e bustes d'emperaires e de generals, que se sap pas ara las posicions exactas de totes. Jos August, n'èran tants que l'emperaire ne faguèt transferir dins lo nòu quartièr del Camp de Mart.
Del costat del Tibre se trapa tanben la celèbra ròca Tarpeiana, del naut qu'èran precipitats, jos la Roma antica, los traïdos a la patria. Èran tanben lo centre religiós de l'anciana Roma, amb lo temple de Jupitèr Capitolin consacrat a Jupitèr, Junon e Minèrva.
Istòria del Capitòli[modificar | modificar la font]
Pendent la Roma antica[modificar | modificar la font]
Lo Barri servian foguèt agrandit per inclure la còla entièra.
Lo temple primitiu, Temple de Jupiter Capitolin seriá estat bastit per Tarquin l'Ancian e acabat per Tarquin lo Supèrb, mas segon Titus Livius foguèt consacrat mai tard en 509 AbC alara que la primièra annada de la Republica romana.
En 390 AbC, pendent d'una invasion dels Gauleses, la crida dels aucas del Capitòli, consacradas a Junon, aurián, sedon la legenda, alertat la garnison, salvant atal la majestuosa vila de l'invasion. La vertadièra version d'aquel gloriós fach attribuit als aucèls es mai prosaïc. D'esclaraires galleses pujats sul bastion lancèron de pan als cans per los empachar de ladrar. Las aucas, atalentadas coma totes los autres assetjats, disputèron als destinataris aquel manjar inesperat. Lo bruch que seguèt avertiguèt los Romans.
Lo 23 d'abril de 215 AbC, un temple foguèt dedicat a Vènus Ericina (Venus Erycina) per remembrar la desfacha romana a l'eissida de la batalha du lac Trasimèn.
En 244 AbC, foguèt bastir lo Temple de Junon Moneta que foguèt a l'origina de la moneda romana.
En 83 AbC, nòva construccion del Temple de Jupitèr sus òrdre del dictator Silla.
En 26 AbC, nòva construccion del Temple de Jupitèr par August.
Juli Cesar auriá fach levar 3 000 libras d'aur per los vendre, aur que remplacèt per de coire daurat.
En 69 AbC, l’annada dels quatre emperaires, lo Capitòli patiguèt d'un sètge e foguèt encendiat pels partisans de Vitellius : vejatz l'encendi del Capitòli.
En 75 AbC, nòva construccion del Temple de Jupitèr per Vespasian.
En 83 AbC, nòva construccion del Temple de Jupitèr par Domician. Foguèt en totalitat cobèrts de marbre, çò que l'aparava desl encendis venets.
Pendet la Roma modèrne[modificar | modificar la font]
Lo Capitòli d'ara es bastit amb de rèstes mercé al engèni de Miquèl Àngel e los successors. S'i trapa, lo Musèu del Capitòli, mai ancian musèu del mond, creat en 1471 pel papa Sixt IV, per tornar al pòble Roman d'exemplars excepcionals d'estatuas de bronze, coma la "Lova capitolina", lo "Camille", lo "Tiraire d'espina" e la "tèsta de Domician" ara reconeguda coma aquela de Constanci II.
En 1538, i foguèt transferir l'estatua equèstra de Marc Aurèli, abans installada al Latran.
Dels dos costats al suc del penjal foguèron plaçats los grops dels Dioscuris d'epòca imperiala tardièra.
A l'ora d'ara, lo Capitòli acculhís los Musèus capitolins. Lo Palais del Senat abriga lo sèti de l'ostal de vila de Roma.
Ancians monuments del Capitòli de Roma[modificar | modificar la font]
Lo Tabularium[modificar | modificar la font]
Lo Tabularium foguèt bastit a la demanda de Silla en 78 AbC, per Q. Lutatius Catulus. Es lo sol rèste de l’antic Capitòli que demòra ara d'elements significatius. Assamblava los archius de l’Estat Roman. Las ancians leis de la Roma Antica i èran gravadas sus de taulas de bronze.
Lo Temple de Jupitèr Capitolin[modificar | modificar la font]
Foguèt bastit a l’iniciativa del Rei Tarquin l’Ancian per remplaçar de temples mai ancians bastits pels Sabins. Èra acabat a la fin del sègle VI AbC per Tarquin lo Supèrb puèi dedicat en 509 AbC, la primièra annada de la Republica. Aquel temple èra lo mai grand de la Roma Republicana, simbolisaca la poténcia de la vila e n'èra lo centre religiós.
Lo Temple de Junon[modificar | modificar la font]
Aquel temple foguèt bastit per L. Camille en 343 AbC sus la segonda nautor del Capitòli (l’Arx). Èra dedicat a Junon Moneta. Desapareguèt gaireben tot amb lo temps.
Los capitòlis romans[modificar | modificar la font]
Cada colonia possedava un capitòli: amb lo seu temple dedicat a Jupitèr, Junon e Minèrve (temple de la triada capitolina) e lo seu tresaur.
Los capitlis posteriors a l'epòca romana[modificar | modificar la font]
Lo nom de « capitòli » foguèt donat a diferents monuments servissent de centre a la vida municipala o nacionala coma per exemple pel Capitòli de Tolosa qu'abriga l'ostal de vila.
Als Estats Units d'America:
- lo Congrès american (Senat e Chambra dels representants) tenon sessilha al Capitòli dels Estats Units d'America a Washington, D.C.
- Dins cada capitala dels cinquante Estats dels Estats Units i atanben un capitòli qu'abriga la Legislatura de l'Estat.


text:
Abraham Cresques
Abraham Cresques (vèrs 1325 - vèrs 1387) foguèt un cartograf jusieu dau sègle XIV. Originari de Malhòrca, es considerat coma l'autor de l'Atlas catalan ambé son fiu Jafudà. Estudièt e fabriquèt tanben de relòtges e d'instruments de navigacion.
En causa de la manca de documents, sa vida es mau coneguda. Foguèt protegit per lei rèis Pèire IV (1336-1387) e Joan Ièr (1387-1396). Venguèt mèstre dei cartas dau Reiaume d'Aragon mai sembla tanben trabalhar de còps per lei rèis de Castelha e de França. Son fiu Jafudà se convertiguèt au cristianisme vèrs 1391 e venguèt tanben mèstre dei cartas d'Aragon.


text:
Ròcalaura (Gers)
Ròcalaura [1] (Roquelaure en francés) qu'ei ua comuna francesa d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de Gers e la region de Mieidia-Pirenèus .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de Gasconha situada dans la zona urbana d'Aush suus Gers e Arçon.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Capèra de Sent Blasi (Sègle XIII) de l'anciana comuna d'Arcamont dens Ròcalaura desempueish 1950.
- Castèth deu Riutòrt
Economia[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas dab la comuna[modificar | modificar la font]
- Antoine de Ròcalaura
- Guillaume Dubarry, Comte de Ròcalaura, ancien propriétaire deu castèth deu Reutòrt.


text:
Dimenge, 15 de genièr de 2017, 03h00
L’an 1962, lo cineasta John Frankenheimer realizèt Lo candidat de Manchoria, un filme d’intriga qu'imaginava una politica tòrta centrada suls Estats Units e la Corèa ... +
Dijòus, 12 de genièr de 2017, 03h00
L’actritz Meryl Streep recebèt diluns passat lo Glòbe d’Aur (Golden Globe) d’onor per sa carrièra e sa contribucion al mond del cinèma. Dins son discors Streep ... +
Dijòus, 5 de genièr de 2017, 03h00
Lengadòc > Lengadòc Bas > Costiera de Nimes
La 7a edicion del festenal Rescontre, de vidèo e cinèma, se tendrà a Sant Gervasi (Costièra de Nimes) los 4 e 5 de febrièr que venon, amb l’amira de sosténer ... +
Divendres, 30 de decembre de 2016, 03h00
L’actritz Debbie Reynolds, coneguda pel filme Singin’ in the Rain, moriguèt dins la nuèch de dimècres a dijòus a Los Angeles a causa d’un accident vascular ... +
Dimècres, 28 de decembre de 2016, 03h00
L’actritz Carrie Fisher, coneguda per son ròtle coma princessa Leia dins Star Wars, moriguèt ièr a causa d’una crisi cardiaca qu’aviá patida divendres dins ... +
Dimècres, 28 de decembre de 2016, 03h00
L’actritz francesa Claude Gensac, que joguèt dins mai d’un centenat de filmes, moriguèt dins la nuèch de diluns a dimars a 89 ans, çò anoncièt son ... +
Dimenge, 11 de decembre de 2016, 03h00
Lo vidèo entitolat Evan, es vengut la publicitat virala de l’annada. Conta l’istòria d’un licean estatsunidenc, apelat Evan, que comença una istòria d’amor ... +
Dissabte, 10 de decembre de 2016, 03h00
Lo documentari novèl de l’Ostau Comengés, entitolat Era Hèsta deth Pòrc, se projectarà per lo primièr còp dijòus que ven, 15 de decembre a ... +
Dimècres, 16 de novembre de 2016, 03h00
Dins l’encastre de la IXa edicion de la Mòstra de Cinèma Occitan, l’Universitat de Baecelona presenta aquesta dijòus 17 de novembre la projeccion del filme Cathare de Michel ... +
Dissabte, 5 de novembre de 2016, 03h00
Se ten a Arudi (Bearn) lo festenal de cinèma en occitan Clap de Lenga, coma ben o raportava La Setmana. L’eveniment, que comencèt ièr, se tendrà durant tota la dimenjada ... +
Dimenge, 30 d'octòbre de 2016, 03h00
Lo constructor automobil BMW presenta son nòu Serie 5 amb un cortmetratge nomenat The Escape, que son protagonista principal es l’actor Clive Owen. E mai s’es un cort metratge, ... +
Dimècres, 12 d'octòbre de 2016, 03h00
Se tendrà dissabte que ven a Pau (Bearn), una serada de sosten als sens-papièrs de l’estat francés amb la projeccion de Shens Papèrs, un cort metratge musical de granda ... +
Dijòus, 18 d'agost de 2016, 03h00
Gasconha > Armanhac > País d'Aush
L’associacion Art’Òc ven de nàisser amb lo filme Shens papèrs, un cort metratge musical de granda qualitat ont se mescla la vida vidanta d’una familha sens papièrs, ... +
Dimècres, 6 de julhet de 2016, 03h00
Lo realizaire iranian Abbas Kiarostami moriguèt diluns passat a París a l’edat de 76 ans, après luchar contra un cancèr. Demièg sos filmes mai remarcats i a Zir-e ... +
Diluns, 4 de julhet de 2016, 03h00
Michael Cimino, director de cinèma, scenarista e realizaire estatsunidenc, es mòrt a 77 ans. Cimino es conegut mai que mai per doas òbras genialas coma The Deer Hunter (Lo caçaire ... +
Dimècres, 29 de junh de 2016, 03h00
Los escolans del Licèu Paul Cézanne d’Ais de Provença an fach un filme d’animacion 3D entitolat Lo dire dau papagai, segon çò que publica La Setmana. Lo filme ... +


text:
-253
Aquesta pagina concernís l'an -253 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Premiera Guèrra Punica còntra lei Romans amb una temptativa novèla dei Romans de desbarcar sus lo continent african dins la region dau golf de Gabès. Pasmens, aquò mau capitèt en causa dei condicions climaticas e lei Romans perdiguèron unei naviris en causa d'una tempèsta.


text:
Villers-sous-Foucarmont
Villers-sous-Foucarmont es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat se tròba dins lo país del Talou, #que reven als vallées situadas entre lo Scenari picard e lo Scenari cauchois.
La commune se trouve dans le pays du Talou, qui correspond aux vallées situées entre le Plateau picard et le Plateau cauchois.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo bourg a #èsser desservi per la linha de camin de fèrre secondaire Amians - Aumale - Envermeu de 1906 a 1947.
Le bourg a été desservi par la ligne de chemin de fer secondaire Amiens - Aumale - Envermeu de 1906 à 1947.


text:
Era setmana passada i auec ua revindicacion aranesa en Parlament catalan. Àlex Moga, deputat de CiU, sollicitèc ath govèrn catalan encetar era tramitacion dera naua Lei d’Aran, entà renauir era anterior de 1991. Aguesta propòsta compdèc damb eth supòrt dera vicepresidenta Joana Ortega en tot assegurar qu’era Generalitat “defenerà era identitat nacionau d’Aran e lengua aranesa dauant dera intransigéncia deth govèrn d’Espanha”.
Era naua Lei d’Aran a de permete ath territòri gaudir de mès autonomia a nivèu competenciau, en tot soslinhar lengua e economia. Es paraules dehòra de lòc dera presidenta d’Òmnium Cultural, Muriel Casals, hè pòqui dies, a on defensaue qu’eth catalan aurie d’èster...
Ver más


text:
Acipenseriformes
Los acipenserifòrmes son un òrdre d'Actinopterygii primitius que comprenon l'esturjon e mai qualques espècias desaparegudas.
L'esqueleta dels acipenserifòrmes es en granda partida cartilaginós.
Lista de las familhas[modificar | modificar la font]
- sosòrdre Acipenseroidei
- familha Acipenseridae (esturjons)
- familha Polyodontidae
- familha Chondrosteidae espècias atudas
- familha Errolichthyidae espècias atudadas
- familha Peipiaosteidae espècias atudadas
Referéncias[modificar | modificar la font]
- Martin Hochleithner e Joern Gessner, The Sturgeons and Paddlefishes of the World: Biology and Aquaculture
- Martin Hochleithner, Joern Gessner e Sergej Podushka, The Bibliography of Acipenseriformes
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia FishBase : òrdre Acipenseriformes (en) (+traduction (fr))
- Referéncia Fauna Europaea : Acipenseriformes (en)
- Referéncia ITIS : TSN 161063 Acipenseriformes (en)
- Referéncia AnimalDiversityWeb : Acipenseriformes (en)
- Referéncia NCBI : Acipenseriformes (en)
- Revista de la literatura