text:
Astrologia
L'astrologia (del grèc aσtpoλoYίa = άσtpov, astron, “astre, estela” + λόYoς, logos, “mot”) es la doctrina e l'estudi especulatiu de las influéncias dels astres sul mond soslunar, particularament sul destin dels òmes e suls fenomèns meteorologics segon los concèptes predominants abans la naissença de la sciéncia modèrna; es un dels nombroses sistèmas o tradicions que se fa servir la coneissença de las posicions aparentas dels astres per comprendre, interpretar e organizar la coneissença sus la realitat e l'existéncia umana sus la Tèrra.
Totas las tradicions astrologicas se fondamentan sus las posicions relativas e los movements de diferents còsses celèstes vertadièrs o sortits de l'imaginacion umana, tal com se veson al moment e al lòc de naissença o d'autres faches que son estudiats. Se prenon en compte subretot lo Solelh, la Luna e las planetas.
D'autres elements importants son l'ascendent (gra del signe que apareis al levant a un moment donat), lo descendent (ponch opausat a l'anterior), lo Medium Coeli o Mièg Cèl (ponch que l'ecliptica e lo meridian del lòc de naissença se copan); l'Imum Coeli (lo ponch opausat al Mièg Cèl); e los nòdes lunars.
Tipes d'astrologia[modificar | modificar la font]
Existisson divèrsas astrologias plan ligadas a la cultura que las a desvolopadas:
- Astrologia occidentala
- Astrologia chinesa
- Astrologia vedica
- Astrologia d'America Centrala
- Astrologia cabalistica
Istòria de l'astrologia[modificar | modificar la font]
Los primièrs escriches coneguts que se referisson als astres an mai de 5000 ans. Son de tabletas d'argila que consignan totes los movements planetaris observats pels religioses erudits de Mesopotamia. Lo movement dels astres èra interpretat coma una volontat divina e los religioses o los astrològs servissián de traductors. Se considèra que se ten aquí l'origina de l'astronomia.
A partir de Caldèa, aquesta astronomia e astrologia s'espandiguèt per Grècia tot bèl just aprèp las conquestas d'Alexandre lo Grand. Se propaguèt puèi dins tot l'empèri grèc, en Índia, en Egipte fins qu'arribèt a la Roma antica en venir a flor e mesura mai e mai estructurada, mens religiosa e doncas mai populara. La division del cèl en dotze signes zodiacals e lo primièr oroscòp conegut datan del Vn sègle AbC. En Grècia, Ipocrates e Galen (en seguir probable l'exemple dels prèstres egipcians) faguèron de l'astrologia una de las fondamentas de la medecina, ligada a la teoria dels quatre elements.
Parallèlament a aquesta astrologia, de sistèmas diferents se formèron en China, dins l'America precolombina e sens dobte dins d'autras civilizacions. Pasmens l'astrologia chinesa e l'astrologia caldèa son los sols sistèmas qu'an subreviscut d'un biais continu fins a uèi. Totes los sistèmas que se coneisson actualament coneguts d'astrologia derivan d'un d'aqueles dos sistèmas (o dels dos, coma dins lo cas de l'astrologia tibetana). L'astrologia caldèa es pr'aquò la qu'a agut la difusion mai importanta e l'influéncia mai bèla.
La primièra sintèsi magistrala de l'astrologia, lo Tetrabiblos, foguèt escricha per Ptolemèu d'Alexàndria en 140, en pausar aital l'ossamenta e los principis de çò que vendriá mai tard l'astrologia occidentala.
Los signes del zodiac[modificar | modificar la font]
Dins l'astrologia occidentala, una de les aisinas mai emplegadas e conegudas son los signes del zodiac que son dotze:
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- (ca) Astrologia


c: text/html

text:
Diagrama de Gantt
Lo diagrama de Gantt es una aisina utilizada (sovent en complement d'un malhum PERT) en ordenançament e gestion de projècte e permetent de visualizar dins lo temps las divèrsas tascas ligadas compausant un projècte (s'agís d'una representacion d'un graf connèxe, valuat e orientat). Permet de representar graficament l'avançament del projècte...
Lo concèpte foguèt desvolopat per Henry Laurence Gantt, engenhaire estatsunian, vèrs 1910.
Somari
Enjòcs del diagrama de Gantt[modificar | modificar la font]
Aquela aisina respond a dos objectius: planificar d'un biais optimal e tanben comunicar sus la planificacion establida e las causidas qu'impausa. Lo diagrama permet:
- de determinar las datas de realizacion d'un projècte,
- d'identificar los marges existissent sus qualques tascas,
- de visualizar d'un sol còp d'uèlh lo retard o l'avançament dels trabalhs.
Lo diagrama de Gantt resòlv pas totes los problèmas, en particular se cal planificar de fabricacions que venon en concurréncia per l'utilizacion de cèrtas ressorsas de l'entrepresa. Dins aquel cas, es necessari d'utilizar d'algoritmes pus complèxes eissits de la recèrca operacionala e de la teoria de l'ordenançament. Pasmens, es sovent possible de trobar de solucions satisfasentas en aplicant simplament de règlas de prioritat euristicas. Lo metòde consistís a plaçar las tascas a efectuar dins lo diagrama de Gantt dins l'òrdre definit per la prioritat e prenent en compte de ressorsas encara disponiblas. Las règlas mai correntas son:
- prioritat a la realizacion de las fabricacions que lor data de liurason es pus prèpa,
- prioritat a la primièra comanda arribada,
- prioritat a las fabricacions que lor durada totala es pus corta,
- prioritat a las fabricacions qu'utilizan mens de ressorsa critica,
- prioritat a las fabricacions que dispausan del minimum de marge global.
Biais d'utilizacion del diagrama de Gantt[modificar | modificar la font]
Dins un diagrama de Gantt se representa:
- en abscissa las unitats de temps (exprimidas en mes, en setmana o en jorn)
- en ordenada los diferents pòstes de trabalh (o las diferentas tascas)
La durada d'utilizacion d'un pòste de trabalh (o la durada d'execucion d'una tasca) es materializada per una barra orizontala. Es tanben frequent de materializar, per de flèchas, los ligams de dependéncia entre las tascas (la flècha liga la tasca precedenta a la tasca seguenta). Dins la practica, e a la diferéncia del PERT, lo diagrama de basa es sovent completat en linha per la lista de las ressorsas affectadas a cada tasca e mai indicators, foncion de la carga o del delai, permetent de ne seguir l'avançament.
Las datas al mai leu e al mai tard[modificar | modificar la font]
Concernissent los delais, GANTT permet de determinar las datas al mai leu, que se pòt començar una operacion, e al mai tard, data mai desfavorabla mas que metrà pas lo projècte en perilh. Las datas al mai tard son las datas de vigilar dins un projècte.
Logicials informatics pels diagramas de Gantt[modificar | modificar la font]
- Asta Powerproject
- GanttProject (logicial liure)
- Genius Planner inclusís dins (Genius Project)
- Microsoft Project
- Planner (logicial liure)
- Smart Draw
- VisualProjet

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dolving
Dolving es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Çò Pòble se situa aperaquí cinc quilomètres de Sarrebourg.
Le village se situe environ cinq kilomètres de Sarrebourg.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Vilatge de la distincion de Sarreck.
- Lo concile de Bâle en 1437 jonh la parròquia a Sants-Texans-de-Bassel (augustins).
Lo pòble a amassat a la França dempuèi 1766. Lo nom alemand de la localité es Dolvingen fins en 1940, data #que l'administracion nazie lo li transforma a el en Dolfingen, toponyme en vigor fins en 1944.
- Village de la seigneurie de Sarreck.
- Le concile de Bâle en 1437 unit la paroisse à Saint-Jean-de-Bassel (augustins).
Le village est réuni à la France depuis 1766. Le nom allemand de la localité est Dolvingen jusqu'en 1940, date à laquelle l'administration nazie le transforme en Dolfingen, toponyme en vigueur jusqu'en 1944.


text:
Khasekhem
Khasekhem (après Khasekhemoi - dab l'emplec deu duau egipcian - ) que ho lo darrèr faraon de la IIau dinastia.
Qu'aurè reünificat Egipte après la ua temptativa de secession ; los sons predecessors que semblen aver perduda ua partida de la la autoritat au punt que Peribsen escambiè suu son nom lo títol de hilh deu diu Her per hilh deu diu Seth (lo son rivau mitologic e geografic). Après aver tornat unificar Egipte Khasekhem qu'orstendè peu purmèr còp dens l'istòria egpciana ambs dius (simbolizats peu can entà Seth e peu haucon entà Her) au som deu son serekh. Dilhèu per las medishas rasons que passè d'un nom singular a un nom duau : Khasekhemoi (l'egipcian antic que coneish aqueth nombre de 2 a despart deu singular e deu plurau) e atau muisha que ambs dius que regnavan amassas sus un sol país.
Que ho sepelit dens la necropòli reiau d'Umm el-Qa'ab (tombèu V).
La division de l'istòria egipciana en dinastia qu'ei a còps convencionau e ereta de l'istorian Maneton e non refleta sovent pas nada realitat genealogica. Dens lo cas de Khasekhem aquò qu'ei particularament vertadèr puish qu'aqueth b'ei l'ajòu deus faraons seguents tanhents de la IIIau dinastia.
Noms[modificar | modificar la font]
- Dens la Lista Reiau d'Abidòs lo son nom de Nisot-Biti qu'ei Djadjai :
- Dens la Lista Reiau de Saqqara lo son nom de Nisot-Biti qu'ei bebi :
Peribsen
Khasekhem
Nebka
Hont[modificar | modificar la font]
- Grimal, Nicolas. Histoire de l'Egypte ancienne. París : Fayard, 1988.
- Shaw, Ian. The Oxford History of Ancient Egypte. Oxford : Oxford University Press, 2000.
Istòria | Geografia | Organizacion politica | Faraon | Art | Mitologia | Dius | Vida vidanta | Bibliografia | Egiptològs | Lexic


text:
Mikolaj Radomski
Mikolaj Radomski (en polonés : Mikołaj Radomski ò Mikołaj z Radomia) foguèt un musician polonés dau sègle XV. Liat a la Cort dei rèis de Polonha, realizèt uneis òbras de musica religiosa. Es lo musician polonés pus ancian que son nom es enregistrat dins un document escrich. Pasmens, la màger part de seis òbras son perdudas e sa vida es quasi totalament desconeguda.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (pl) Henri Musielak, W poszukiwaniu materiałów do biografii Mikołaja z Radomia, Muzyka, XVIII, 1973.
- (pl) Mirosław Perz, Mikołaj Radomski, Polski Słownik Biograficzny, XXIX, 1986.


text:
L'an passat, aviam mai o mens plan organisat lo campatge (enfin, per n'autres 'quò 'nava, per lo responsable, un pauc mens, avem tots creguts qu'anava perdre son suau avant la fin, per los que s'en sovenen... ), 'quò seria benleu 'n'ideia de zo tornar far ujan.
Alara, au mai leu, se podetz me dire se venetz (quora, se 'quò es pas tota la setmana), a quant, etc... io me charjarai en segre de reservar un emplaçament au nom dau forum.
Atencion, per sontre, sembla que los tarius ajen (fòrça) augmentat. Passats de 3 a 4 € l'an passat, desjà, aqui son a 6€ la nuech per una tenta de una o doas personas... (en mai, fau totjorn ajustar la taxa de 0.50 € per persona/jorn).
Per vos marcar, respondetz a queu messatge, o mandatz-me un pitit quauquarren en MP, a io o a L'Òmi.


text:
Soabes de Banat
Los Soabes de Banat constituisson una de las minoritats de lenga alemanda en Romania. Present dins la region banatenca ( Banat ongrés, romanés e sèrb) dempuèi 1718, son a l'ora d'ara una minoritat en regression demografica massissa per encausa de l'emigracion.
Istòria[modificar | modificar la font]
Arribada dels immigrants[modificar | modificar la font]
La conquista de Banat en 1718 pels Austriacs foguèt seguida per d'ondadas d'immigracion dins aquela region, despoblada e estrategica.
Sègles 19 e 20[modificar | modificar la font]
Après un periòde d'expansion demografic (237 000 Soabes en 1930 en Romania[1]), la Segonda Guèrra mondiala aguèt per consequéncia lo despart d'una partida dels Soabes. Après la casuda del communisme en 1989, l'emigracion massissa redusèt drasticament lo nombre dels Soabes en Romania ( mens de 10 000 uèi).
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Recensament de 1930 de Romania


text:
Enzimologia
L'enzimologia qu'ei la disciplina qui estúdia los enzims e las reaccions quimicas que catalisan. Los dus pretzhèits principaus de l'enzimologia que son l'estudi (aperat cinetica enzimatica) de la vitessa de desenvolopament de las reaccions quimicas e l'estudi de l'estructura deus enzims e la classificacion de las moleculas enzimaticas segon ua nomenclatura EC.
La cinetica enzimatica que's basa sus la vitessa d'aparicion e de desaparicion deus substrats e de produt. Aqueths que pòden estar quantificats mercés a la colorimetria (en tot calcular la densitat de produt mercés a la densitat de la soa color o de la color d'un produt quimic qui reageish dab eth).
La cinetica enzimatica qu'estúdia l'interferéncia deus inibitors, elements qui pòden ralentir la reaccion quimica catalizada per tau o tau enzim.
Per un enzim simple òm pòt apitar un grafic de reaccion establir l'equacion de Michaelis-Menten :
on qu'ei la vitessa iniciau, la vitessa maximau (dab ua quantitat maximau de substrat) e la constanta de Michaelis-Menten especifica d'un enzim particular.


text:
Mar lunara
Lei mars lunaras, oficialament dichas maria (mare au singular), son de plans basaltics. Lor temps es estimat entre 3,12 e 4,2 miliards d'annadas segon de mesuras radiometricas[1] e 1,2 miliards d'annadas segon l'estudi dei cratèrs[2]. La màger part dei maria an emplit de bacins situats a bassa altitud principalament sus la fàcia visibla. Dins aquò, i a pas de relacion entre lei bombardaments d'asteroïdes dau començament dau Sistèma Solar e leis erupcions a l'origina dei mars. D'efèct, leis erupcions aguèron luòc 500 milions d'annadas après la formacion dei bacins. De mai, certanei mars, coma Oceanus Procellarum, correspondon pas amb un bacin conegut. La rason supausada de la preséncia pus importanta sus la fàcia visibla es que la crosta i seriá mens espessa.
Segon sa talha, la mar tèn un nom diferent :
- Oceanus (ocean), solament per Oceanus Procellarum.
- Maria (mar).
- Lacus (lac).
- Palus (palun).
- Sinus (gof).
Maria e oceanus[modificar | modificar la font]
Lacus[modificar | modificar la font]
Sinus e Paludes[modificar | modificar la font]
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ James Papike, Grahm Ryder, and Charles Shearer (1998). "Lunar Samples". Reviews in Mineralogy and Geochemistry 36: 5.1–5.234.
- ↑ H. Hiesinger, J. W. Head, U. Wolf, R. Jaumanm, and G. Neukum, H. (2003). "Ages and stratigraphy of mare basalts in Oceanus Procellarum, Mare Numbium, Mare Cognitum, and Mare Insularum". J. Geophys. Res. 108: 5065.


text:
Quimia organica
La quimia organica qu'ei la branca de la quimia qui s'interèssa a l'estudi de las moleculas mei o mens complèxas derivadas deu carbòni ; qu'estúdia la loa composicion, proprietats quimicas, estructura geometrica (aquò qu'ei lo ròtle mei especific de l'estereoquimia), sintèsi eca. Aquestas moleculas que contienen en purmèr carbòni e idrogèn, mes tanben d'autes elements com l'oxigèn, l'azòt o lo fluòr. Lo nom de quimia organica que vien deu hèit qu'au XIXau sègle que's credèva qu'aquestas moleculas que provienevan deu monde viu, çò qui ei faus, e, au contra, los experiments deu quimista sovietic Aleksandr Oparin que muishèn que la quimia minerala que pòt prodúser las moleculas de basa de la vita, com, per exemple, los aminoacids. Los camps d'aplicacion de la quimia organica que van de la petroquimia (pintruras, plastics, carburants enter autas causas) a l'industria alimentària (aromatic, conservators) en passant per las potingas (perhums, medicaments) e los explosius.
Somari
Composicion de las moleculas organicas[modificar | modificar la font]
Los compausats quimics organics que contienen de segur atòms de carbòni (C), mes tanben, en òrdi descreishent : idrogèn (H), oxigèn (o), azòt (N) puish en mendra quantitat, clòr (Cl), bròme (Br), iòde (I), sofre (S), fosfòr (P), As e, fin finau, metaus com lo sòdi (Na), lo liti (Li), lo magnèsi (Mg), lo zinc (Zn), lo cadmi (Cd), lo plomb (Pb) e d'autes.
Formulas[modificar | modificar la font]
La composicion d'ua molecula qu'ei dada per la soa formula bruta qui mentau la qualitat e la quantitats deus son elements. Per exemple, la formula bruta de l'urèa, CH4N2O que nse dit que la molecula que possedeish un atòm de carbòni, 4 d'idrogèn, dus d'azòt e un d'oxigèn, mes que'ns dit pas quin e s'amassan, quina mena de ligason b'estableishen enter eths (çò qui condiciona la reactivitat e las proprietats fisicas de la molecula).
Com la quimia organica que s'interèssa a la reactivitat de las divèrsas moleculas enter eras, la formula bruta b'ei pas sufisenta e qu'ei desenvolopada en formula desenvolopada plana. Per la medisha molecula d'urèa aquesta formula desenvolopada qu'ei :
Atau, que's coneish de tira que lo carbòni tetravalent (qui pòt establir quate ligams dab d'autes atòms) que partatja un ligam doble dab l'atòm d'oxigèm.
La formula desenvolopada plan que permet donc de solucionar los problèmas estereoquimics e isomerics de l'isomeria de constitucion, de l'isomeria de posicion e de la tautomeria. La tetravaléncia deu carbòni que pòt totun pausar un aute problèma d'isomeria e d'estereoquimia dab la preséncia d'un carbòni assimetric (un carbòni ligat dab quate grops diferents). Dens aqueth cas, òm a besonh d'ua mena de representacion aperada projeccion de Fisher qui representa los ligams deu carbòni dens l'espaci en admetant que dus ligams representats be son hicats suu plan de la huelha e en indicant que los dus autes que son orientats un en davant e l'aute en darrèr.
Classificacion deus compausats organics[modificar | modificar la font]
Idrocarburs[modificar | modificar la font]
Lo idrocarburs que's compausan sonque de carbòni e d'idrogèn.
- Idrocarburs saturats: lo carbòni estant tetravalent (que's pòt ligar dab 4 atòms), cada carbòni d'un idrocarbur saturat qu'ei ligat a 4 autes atòms.
- Idrocarburs insaturats: dens un idrocarbur insaturat, dus atòms de carbòni, au mens, que forman un doble ligam en lòc d'estar ligats a autan d'atòms d'idrogèn qui poscan. Aqueth doble ligam qu'ei inestable e reactiu. En lòc d'un doble ligam, los atòms que poden formar un triple ligam. Qu'ei enqüera mei reactiu.
- Idrocarburs ciclics
- Idrocarburs ciclics nafatalenics
- Idrocarburs ciclics aromatics


text:
Lengas austricas
La superfamilha de las lengas austricas es una construccion teorica recampant de lengas d'Asia del Sud-Èst, del Pacific e del soscontinent indian. Aquesta superfamilha recampa las familhas austronesiana (Asia del Sud-Èst insular, Oceania e Madagascar) e austroasiatica (Asia del Sud-Èst continentala, èst d'Índia e Bangladèsh). L'ipotèsi d'una relacion genetica entre las doas familhas es pas acceptada per totes los lingüistas.
L'idèa d'una superfamilha austrica foguèt emesa pel primièr còp en 1906 pel missionari alemand Wilhelm Schmidt. Schmidt avancèt d'arguments fonologics, morfologics e lexicals per demostrar l'existéncia d'aquesta superfamilha, mas los elements lexicals foguèron regetats per la comunautat dels lingüistas. L'ipotèsi austrica es doncas generalament pas acceptada.
En 1942, lo lingüista Paul K. Benedict prepausèt una superfamilha qu'incluissiá non solament las lengas austronesianas e austroasiaticas, mas tanben tai-kadai e hmong-mien (o miao-yao). Aquesta ipotèsi es gaireben universalament regetada uèi.
D'autres lingüistas pensan que de similituds morfologicas recentament descobèrtas entre las lengas de las illas Nicobar (que son de la familha de las lengas môn-khmer, doncas austroasiaticas) e l'austronesian demòstra una relacion genetica entre l'austronesian e l'austroasiatic.


text:
Puput
La puput (var. peput, pepuda, aucèl de Sant Martin, pupa, gaje-pube[1]) o en latin Upupa epops es un aucèl de la familha dels upupids.
Es de color marron rosat amb las alas e la coa raiada de blanc e negre.
Lo bèc es prim, corbat e long. Ten una cresta que se pòt dobrir e tancar, amb las puntas negras. Sovent après d'aterrar la dobrís e la torna tancar de seguida.
Lo seu cant es fòrça facil d'identificar, fa "pu-pu-put" e o repetís fòrça vegadas.
Alimentacion[modificar | modificar la font]
Manja sautarèlas, formigas, grelhs, erugas, aranhas, vèrmes e larvas d'insèctes.
Reproduccion[modificar | modificar la font]
Fa lo nis dins de traucs d'arbres vièlhs o de murs o d'ostals arroïnats. Lo nis es fòrça simple, fach amb sonque qualques èrbas o branquetas. La feme pond entre 5-7 uòus e los coa durant 16 a 19 jorns. Los puputons començan de volar al cap de 4 setmanas.
Viu en zonas dobèrtas, òrts e bòsques.
Abituds[modificar | modificar la font]
A costuma de manjar pel sòl, caminant dapasset d'un luòc a l'autre tot en picotejant. A la tardor migra cap a Africa, e torna en febrièr seguent.
Galariá de fòtos[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Upupa epops dins Upupiformes dins la Lista d'Alan P Peterson (en)
- Upupa epops dIns Avibase (fr) (Vejatz mapa de reparticion)
- Referéncia Fauna Europaea : Upupa epops (en)
- Referéncia ITIS : TSN 178136 famille Upupidae (en)
- Referéncia ITIS : TSN 178116 genre Upupa Linnaeus, 1758 (en)
- Referéncia ITIS : TSN 178117 espèce Upupa epops Linnaeus, 1758 (en)
- Referéncia AnimalDiversityWeb : Upupa epops (en)
- Referéncia NCBI : Upupa epops (en)
- Referéncia IUCN : espècia Upupa epops Linnaeus, 1758 (en)


text:
Club Atlético Independiente
Lo Club Atlético Independiente qu'ei ua equipa de fotbòl de la ciutat d'Avellaneda considerat com un deus 5 grans de la purmèra division en Argentina. Qu'ei mei que mei fier deu son palmarés en particular de las soas 7 copas remportadas dens lo campionat d'America de clubs : la Copa Libertadores. Per aquesta rason qu'ei chafrat enter autes lo "Rei de Copas" (en referéncia au jòc de cartas de la baraja espanhòla).
Que ho creat en 1905 dens lo quartièr de Montserrat.
Lo son estadi qu'ei l'Estadi Libertadores de America que's troba cap e cap dab l'estadi deu son rivau : lo Racing Club d'Avellaneda.
La rescontra enter ambs equipas qu'arrecep l'epitèt de "Classic d'Avellaneda".
Independiente qu'ei un deus 5 Grans deu fotbòl argentin.


text:
Roussines (Indre)
Roussines es una comuna francesa administrada per lo departament d'Indre de la region dau Centre. .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a situat en lo sud-oèst del departament, en la region naturala del Boischaut Sud.
Se situa a : 52 km de Châteauroux, 37 km del Blanc e 3 km de Sant-Benoît-de detlo-Sault.
Las municipalitats limitrophes son : Sacierges-Sant-Martin, Sant-Civran, Sant-Gilles, Parnac, Sant-Benoît-de detlo-Sault, La Châtre-Langlin e Chaillac.
Lo territòri communal a adaigat pel ruisseau Chinan.
Lo territòri communal es desservi per las rotas départementales : 10, 36, 46, 46b e 54h.
Los estacions ferroviaires las mai prèpas son las estacions : de Éguzon a unitat|17|km {{}}, de Argenton-sus-Creuse a unitat|20|km {{}} e de Sant Sebastian a unitat|20|km {{}}. La municipalitat es desservie per la linha L de la ret L'Ala Bleue. L'aeropòrt mai prèp es çò aeropòrt de Châteauroux-Centre, situat a aperaquí 57 km.
Lo territòri communal a traversat pel sentier de grand randonnée de país : Vallée de la Creuse e de la Anglin.
La municipalitat possedís un plaça font[1] Sus lo sieu territòri #qu'a situat près del luòc-dich La Frisonnette.
La commune est située dans le sud-ouest du département, dans la région naturelle du Boischaut Sud.
Elle se situe à : 52 km de Châteauroux, 37 km du Blanc et 3 km de Saint-Benoît-du-Sault.
Les communes limitrophes sont : Sacierges-Saint-Martin, Saint-Civran, Saint-Gilles, Parnac, Saint-Benoît-du-Sault, La Châtre-Langlin et Chaillac.
Le territoire communal est arrosé par le ruisseau Chinan.
Le territoire communal est desservi par les routes départementales : 10, 36, 46, 46b et 54h.
Les gares ferroviaires les plus proches sont les gares : d'Éguzon à 17 km, d'Argenton-sur-Creuse à 20 km et de Saint-Sébastien à 20 km. La commune est desservie par la ligne L du réseau L'Aile Bleue. L'aéroport le plus proche est l'aéroport de Châteauroux-Centre, situé à environ 57 km.
Le territoire communal est traversé par le sentier de grande randonnée de pays : Vallée de la Creuse et de l'Anglin.
La commune possède un poste source[2] sur son territoire qui est situé à proximité du lieu-dit La Frisonnette.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ La Nòva Republica del Centri-Oèst, edicion de l'Indre del 28 d'octòbre de 2009.
- ↑ La Nouvelle République du Centre-Ouest, édition de l'Indre du 28 octobre 2009.


text:
Alsàcia
Alsàcia (Alsace en francés, Elsass en alemand) es una anciana region de França a l'èst del país, a la frontièra amb Alemanha. Èra la pus pichona region de la França metropolitana. Son còde INSEE èra 42. Dins l'encastre de la reforma territoriala, la region Champanha-Ardena fusionèt lo 1èr de genièr de 2016 amb las regions Alsàcia e Lorena per formar una region administrativa nomenada provisòriament dins un primièr temps Alsàcia Champanha Ardena Lorena, puèi definitivament region Grand Èst.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
La region Alsàcia es creada coma circonscripcion d'accion regionala lo 2 de junh de 1960. Ven un establiment public regional lo 5 de julhet de 1972. La « lei Deferre » (lei n°82-213 del 2 de març de 1982) ne fa una collectivitat territoriala de l'executiu elegit e parteja las competéncias entre l'Estat e las regions. Ven una collectivitat territoriala après las eleccions del 16 de març de 1986.
Conselh regional[modificar | modificar la font]
Lo conselh regional a 47 conselhièrs (27 pel Bas Ren, 20 per l'Aut Ren).
Presidents[modificar | modificar la font]
- 1973 - 1977 : André Bord (UDR)
- 1977 - 1980 : Pierre Schiélé (UDF)
- 1980 - 1996 : Marcel Rudloff (UDF)
- 1996 - 2009 : Adrien Zeller (UDF-UMP)
- 2009 - 2010 : André Reichardt (UMP)
- 2010 - : Philippe Richert (UMP)


text:
Boisson Divine que vadó en 2005 de l’encontre enter lo Baptiste Labenne (Guitaras, baisha, cant, boha…) e l’Adrian Gilles (bateria, cant), repectivament atjats de 14 e 15 ans a Riscla, sus las tèrras hautas deu Gèrs.
D’aqueth moment ençà, la volontat de crear composicions personaus qu’i ei. L’estile musicau qu’ei lèu e normaument trobat. Que serà ua mesclanha enter identitat gascona e Heavy Metal. Ua fusion enter tradicion e modernitat, cantada sia en francés sia en lenga nosta.
Las influéncias reivindicadas que remandan au Heavy Metal de las annadas ueitantas (Accept, Iron Maiden, Saxon…), au Folk-Metal (Finntroll, Eluveitie, Dropkick Murphys…) e aus grops regionaus (Nadau, Los de L’Ouzom, Los Pagalhos…) dab en mei ua personalitat pròpia.
Los textes que son lo rebat de la vita vitanta deus musicians : rugbí, legendas vielhas, òda a la tèrra, solidaritat paisana, timponas, cants tradicionaus, sauv deu patrimòni, aumenatge aus qui hasón l’istòria.
Après quauques clars concèrts amators (lo nombre de musicians limitant l’adaptacion scenica), un exili deu batedor de cap tà la capitau pr’amor deu tribalh e un còp pro de composicions hèitas, l’enregistrament de l’album purmèr que comencè en aost de 2012. Mesclatge e mastering que s’acabèn en heurèr de 2013. Alavetz, Enradigats que punteja.
Boisson Divine que’s gaha lo son camin pròpi, lo d’un estile rock folk metal, solide enradigat, mes dab l’espiar puntat de cap tau pè deu cèu !
Arren non creish shens arraditz !


text:
Courson (Calvados)
Courson es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Courson A situat a l'oèst del Bocage virois e es limitrophe del departament de la Manja (comunas de Beslon, Montbray e Morigny). Lo sieu bourg es Modèl:A Unitat al nòrd-oèst de Sant-Sever-Calvados e a Unitat|12|km {{}} a l'èst de Villedieu-las-Padenas.
Courson est située à l'ouest du Bocage virois et est limitrophe du département de la Manche (communes de Beslon, Montbray et Morigny). Son bourg est à 3 km au nord-ouest de Saint-Sever-Calvados et à 12 km à l'est de Villedieu-les-Poêles.


text:
Elicoptèr
L'elicoptèr es una aeronau propulsada per un motor, en la qual la sustentacion, contràriament als avions, non proven pas d'alas fixas, mas d'un ensemble d'alas giratòrias dichas rotor principal, situat en la part superiora de l'aparelh. Aquesta configuracion li permet d'aterrar e de s'enlairar verticalament, de se mantenir quiet en l'aire e subretot de volar en direccion laterala o marcha enrere. Aquò li permet de realizar mai d'una tascas impossiblas pels avions d'ala fixa.
Lo mot 'elicoptèr' ven del francés. Foguèt inventat per Gustave de Ponton d'Amecourt en l'an 1861 a partir dels mots en grèc helix/helik- (ἕλιk-) que vòl dire 'espirala' o 'virar' e pteron (πtepόv) que vòl dire 'ala'.[1][2]
Los elicoptèrs foguèron desvolopats durant la primièra mitat del sègle XX amb de dessenhs produïts d'un biais limitat. Mas foguèt pas abans l'an 1942 que un elicoptèr dessenhat per Igor Sikorsky arribèt a èsser produit en seria[3] amb 131 aparells construïts.[4] E mai que los primièrs dessenhs aguèsson mai d'un rotor, foguèt lo dessenh amb un rotor principal e un rotor de coa lo que se generalizèt e que totòm reconeis uèi coma un elicoptèr.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ "helicopter". Online Etymology Dictionary. Retrieved: 28-11-2007
- ↑ Cottez 1980, p. 181.
- ↑ Munson 1968
- ↑ Hirschberg, Michael J. and David K. Dailey, "Sikorsky." US and Russian Helicopter Development In the 20th Century. American Helicopter Society, International. 7 July 2000.


text:
Er heired comence a arribar, pensi ath temps que passegi per Les e nòti er aire fresquet peth dejós deth tricòt. No sai se sò mès apròp der estiu que sauvi recent ena retina o der iuèrn que començarà laguens de pòc. Aguesta ei ua epòca de transicion entà es toristes e es otèls tà premanir era sason d’iuèrn. Qui non tornarà a aufrir lhets ei era residéncia deth poble. Non serà pera prauba activitat. En estiu, Les ei plen de vida e joenessa. Ei estranh, hè cinc menutes que non me crotzi damb arrés. E açò qu’era Resi encara non a barrat. Ac harà era setmana que ven.
Eth secretari deth Departament d’Empresa e Ocupacion dera Generalitat, Enric Colet, hec ua visita eth passat diuendres ath personau d’aguesta Ciutat de Vacances entà anonciar eth sòn barrament. Es autes dues que i a, Tarragona e Llançà, tanben les barren. Aguestes residéncies son propietat deth govern. Segons hònts deth departament, se clausuren es centres perquè son deficitaris.
Es trabalhadors dera residéncia de Les auien premanit ua manifestacion a rason dera demorada visita de Colet. Eth secretari s’auancèc ara hora prevista entara sua arribada en pòble aranés e era protesta ne s’inicièc. Aguesti politics se les coneishen totes. Eth responsable d’Empresa e Ocupacion prometec as empleats, igual que en Llançà, que sajarà ua recolocacion.
Era crisi continue eth sòn camin. Es retalhades corren ath sòn darrer sense resultats positius visibles. Es negatius les viuem cada dia. Colet s’a pujat ath coche oficiau e a abandonat es montanhes araneses entà tostemp. Es sues paraules se les emporte un aire cada còp mès heired. Un sentiment de tristesa invaís er ambient de tardor.


text:
Conde era legenda que i auie ua vielha en Es Bòrdes de qui tot eth pòble didie qu’ère ua bruisha. Hege encantèris, moiguie objectes des cases des vesins ara sua, parlaue damb es mòrts sus es secrèts qu’amagauen e tanben se convertie en bèth animau.
Un dia soleiat de cuelheta, en vilatge neishèc un mainatge damb eth nòm de Jaime. Eth petit ère arridolent e a toti se les queiguie era bauassa sonque damb véder-lo. Ath complir un an, comencèc a plorar fòrça. Arrés sabie çò que le shordaue. Mès tostemp bramaue ara madeisha ora: quan es sòns pairs se trapauen ena codina.
Es pairs descurbiren que un gat nère entraue ena cramba cada còp qu’aguesti premanien eth dinar. Andús se carcanheren, ja qu’eth petit jogaue damb d’auti gats e jamès s’espantaue. Damb açò, arribèren ara conclusion qu’aqueth animau de sèt vides ère eth tòrt. Un gat que non coneishien, ne sabien d’on auie gessut.
Un mieidia, eth pair s’amaguèc apròp de Jaime damb un garròt ben gròs enes mans. Ath temps, era mair talhaue tavelhes ena codina. Coma cada dia, eth gat sautèc pera hièstra laguens dera casa e eth mainatge comencèc a lermejar. Quan er animau s’encuedèc d’ua preséncia indemorada, eth pair ja l’auie clauat ua cistelhada de fòrtes garrotades. Damb es quate pautes peth deuant, gessèc ara pressada dehòra dera bastissa en tot sorrisclar de dolor.
D’alavetz qu’eth petit non bramèc mès. Londeman, tot eth pòble parlaue sense relambi qu’era bruisha se trapaue mau: jaçada en lhet, non se podie mòir de patacs e morats dibuishadi ena pèth. Era, esdegada coma ère, sostienie qu’auie queigut. Mès ua auta istòria passejaue pes cases d’Es Bòrdes: aqueri trucs èren era signatura des garrotades deth pare de Jaime ath gat nère.


text:
Titre de film : Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo
details :
Genre : Documentaire
plateforme : multimedia
Date de sortie : 2010
Réalisé par : Kevin Richardson
Avec : Jamie Bartlett, John Kani
Genre : Documentaire
detaille :
Selon la légende DE Shangaan, les lions blancs sont les messagers des dieux, mais cela fait des années que l’on nut a pas vu dans la vallée africaine du Crocodile River. Quand world organization lion blanc, Letsatsi, naît miraculeusement dans la vallée, lupus jeune Gisani fait alors tout pour protéger cette créa…
Mot Clé : download film Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo vf youtube, download Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo, film Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo bande annonce vf gratuit, film Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo complet vf, film Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo complet vf gratuit telecharger, film Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo complet vk, film Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo en ligne, Film Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo Fr en streaming complet, film Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo french youwatch vf, film Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo vf, film Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo vostfr, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo bande annonce fr, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo en streaming vf, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo en vf gratuit, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo Film Complet en hd, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo french vk, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo french vostfr, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo Full Movie Online, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo gratuit en francais, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo gratuit hd, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo streaming gratuit, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo streaming mobile gratuit, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo streaming vf, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo streaming vf gratuit, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo streaming youwatch vf, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo torrent Gratuit, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo torrent vf, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo torrent vf Gratuit, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo vf, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo vf dvdrip, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo vk vf, Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo vostfr vf, regarder film Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo en ligne youwatch complet, regarder Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo en streaming vo, voir film Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo, voir film Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo vk en streaming youwatch vf, voir Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo, voir Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo complet vk hd, voir Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo en vf, voir Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo gratuit, voir Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo youwatch gratuit vf, Watch Le Lion Blanc De La Vallée De Limpopo online,


text:
Jòcs Olimpics d'ivèrn de 1994
Los Jòcs Olimpics d'ivèrn de 1994 (Jòcs de la 19ena Olimpiada) se debanèron a Lillehammer Norvègia ( 12 - 27 de febrièr de 1994 ).
Somari
- 1 Genèsi
- 2 Delegacions
- 3 Debanar
- 4 Espets e endevenenças
- 5 Programa
- 6 Medalhièr general
- 7 Bibliografia
- 8 Vejatz tanben
- 9 Ligams extèrnes
- 10 Ligams videografics
- 11 Nòtas & referéncias
Genèsi[modificar | modificar la font]
Delegacions[modificar | modificar la font]
67 equipas e 1741 atlètas participèron a aicestes segonds jòcs ivernencs norvegians.
Debanar[modificar | modificar la font]
Espets e endevenenças[modificar | modificar la font]
Programa[modificar | modificar la font]
Espòrts e espròvas[modificar | modificar la font]
Biatlon[modificar | modificar la font]
Bobsleigh[modificar | modificar la font]
Esqui acrobatic[modificar | modificar la font]
Esqui alpenc[modificar | modificar la font]
Esqui nordic ( Combinat nordic / Esqui de fons / Saut amb esquis )[modificar | modificar la font]
Lièja[modificar | modificar la font]
Oquei gèl[modificar | modificar la font]
Patinatge artistic[modificar | modificar la font]
Patinatge de velocitat[modificar | modificar la font]
Patinatge de pista corta[modificar | modificar la font]
Medalhièr general[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Ligams videografics[modificar | modificar la font]
-
- sus YouTube... mai de 791 documents subre Lillehammer 1994 en picar coma clau Winter Olympic Games 1994
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


text:
-394
Aquesta pagina concernís l'an -394 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Atenas[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Guèrra de Corint còntra Esparta. Atenas participèt ais operacions terrèstras ambé Tebas, Corint e Argos e navalas ambé leis Aquemenidas. Esparta aguèt l'avantatge sus la tèrra ambé doas victòrias a Nemea e a Coronèa. En revènge sus la mar, leis Atenencs capitèron d'anientar la flòta de Lacedemònia a Cnide.
Au contrari de la Guèrra de Peloponès qu'Esparta i èra sostenguda per leis Aquemenidas per tornar bastir lei flòtas destruchas per leis Atenencs, aquela victòria permetèt a Atenas de s'assegurar la supremàcia navala.
Esparta[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Guèrra de Corint. La coalicion enemiga de Lacedemònia (Atenas, Tebas, Corint, Argos e Empèri Aquemenida) reüniguèt una armada terrèstra importanta dins la region de Corint e una gròssa flòta en Mar Egèa.
Leis Espartencs foguèron obligats de reagir per protegir seis aliats de la Liga de Peloponès. Ataquèron lei coalizats que sei tropas terrèstras foguèron vencudas ai batalhas de Nemèa e de Coronèa. Aquò permetèt d'alunchar lei menaças terrèstras còntra Peloponès. En revènge, sus la mar, la flòta espartenca foguèt anientada a la batalha de Cnide per leis Atenencs de l'amirau Conon, renfòrçats per de naviris aquemenidas. Après aquela desfacha, Lacedemònia perdiguèt lo contraròtle de la Mar Egèa e, franc d'Abidos e de Sestos, sei basas dins lo sector, foguèron a cha ocupadas per leis Atenencs e leis Aquemenidas.
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Aquemenida[modificar | modificar la font]
Après la capitada de sa manòbra diplomatica de l'annada precedenta que li aviá permes d'obligar Lacedemònia de retirar sei tropas d'Anatolia, l'Empèri Aquemenida participèt dirèctament ais operacions còntra la flòta espartenca en Mar Egèa ambé lei naviris atenencs. Aguèron un ròtle important dins la victòria atenenca de Cnide qu'entraïnèt la destruccion de la màger part de la flòta advèrsa. Aquò permetèt ansin d'alunchar la menaça espartenca d'Anatolia d'un biais definitiu.


text:
Hada
Es hades (var. hadas, fadas, faas), deth latin fata, son esperidi dera natura que trabalhen entà protegir lor equilibri. Lor mot en latin significa « destin », pr'amor qu'es hades provien des moires grègues, ues creatures qu'aparéishen eth tresau dia dera naishença d'un mainatge tà predíder-ne eth futur.
Des deth romanticisme son representades coma jovenes gojates damb ales. Aparéishen sovent en condes populars, e tostemp coma gent pichona, de grand atractiu e damb fòrça bon còr. Totun, ara Edat Mieja son pintades coma un esperit protector o, sovent, maliciós. Tà protegir-se'n, era gent portaue ath dessús un benastrador de hèrre negre. Es hades vestíssen damb petales de flors o damb teles de color blu, verd o auriòu. Pòden esdevier invisibles a volontat. Les agrada fòrça era musica, especiaument era tradicionau, es sòns estrumenti preferidi son es flaütes e era arpa. Tanben les agrada fòrça barar ara lutz dera lua, ac hèn sovent: es sues dances ensisadores son d'ua granda beresa artistica. Pòrten ua vida idillica e de léser. An era avedada d'èster fòrça delicades, mausapioses, netes e geloses. Es hades non son cap dolentes, mès tanpòc bones, car son autant petites que non les caben pas dus sentiments ath madeish viatge. Hèn partida dera mitologia de fòrça cultures coma era britanica, era sueca, era chinesa, era iraniana, era catalana e era occitana.
Somari
Povàs de hada[modificar | modificar la font]
Es hades non shurmen pas, mès desprénen un povàs pes ales : aguest ei eth povàs de hada. Se ditz que se s'escampilhe per dessús deth còs, se pensa en causes polides e se pren confidança d'un madeish, da eth poderatge de volar. Coma Peter Pan, eth personatge der escrivan anglés Sir James Mattew Barrie, que vola gràcies ath povàs de Campaneta e ath sòn grand optimisme e imaginacion.
Condes de hades[modificar | modificar la font]
Es condes de hades son aqueri que conténen d'elements fantastics, pr'amor qu'es hades pòden hèr fòrça menes d'encantaments. Era sua estructura ei normaument simpla (començament, desvolopament e finau) e i aparéishen personatges tipics des condes (un dolent, un eròi, etc). Abituaument, er argument ei sus ua situacion complexa qu'en fòrça casi acaba damb un finau erós. En aguesti condes, que hèn partida dera nòstra cultura des de tempsi immemoriaus, i aparéishen diuèrses sòrtes de hades: hades bones, hades que demòren as bòsqui, hades voladores...
Caletres de hades[modificar | modificar la font]
Non i a pas ua classificacion unenca des hades, pr'amor que se pòden seguir diuèrsi critèris. Fòrça autors prepausen aguesta que vos presentam de tira:
- Hades blanques : segontes es legendes les agrade víuer pròp des castèths ancians e rondejades d'arbes des bòsqui que se trapen prèp de poblacions plan petites. Se ditz que possedissen grandes qualitats.
- Hades verdes : coneishudes coma es hades fisicament mès fòrtes. Aguestes an mès contacte damb es fenomèns naturaus, coma per exemple eth vent. A banda dera color verda que les identifica, podèm reconéisher-les per lors desplaçaments estremadament leugèrs, coma se flotèssen ara aira.
- Hades drianes: son es hades cantaires. Se ditz que sovent es sòns momolhs se pòden confóner damb eth bronit que produsís eth vent quand bohe entre es huèlhes des arbes ont estatgen.
- Hades de man blanca : son es hades mès polides, mès tanben son mès dificils de veire. Segontes es legendes, es persones que les an vistes an tombat hòles encausa dera sua beresa.
Creatures classificades coma hades[modificar | modificar la font]
Hada ei un tèrme generic usat entà classificar bères creatures que compartissen quauques caracteristiques. Es serenes son es hades dera mar, es làmies son es des caunes, es ninfes víuen en arrius e lacs, es driades e es naiades son es hades des bòsqui. Molti elfes son nomentadi hades, atau coma esperidi invisibles o plan pichons que s'amaguen as vilatges. Bèths gènis des obratges de Shakespeare son hades.
Es hades dera mitologia catalana[modificar | modificar la font]
Ena mitologia catalana es hades semblen èster ua reminiscéncia precristiana d'esperidi aquatics dera natura, aguest concèpte esvoludèc ath de bruèisha pr'amor dera persecucion dera Glèisa ena Edat Mieja. Se caracterizen normauament per èster emparentades damb era aigua, en tot abitar en lacs e estanhs. Enes legendes an sovent un ròtle neutre coma fòrça dera natura e enes rondalhes an era avedada d'ajudar er eròi dera istòria damb pistes e encantaments. Enes mès antiques, son sovent aparicions dera verja es que hèn aguesta foncion. En un pilèr d'istòries es hades s'aparelhen damb òmes e hèn çò possible tà que non se descobrisca. S'an hèt plan celèbres era hada Flor de Neu e es aloges deth poèma Canigó de Jacint Verdaguer, ua des òbres clau deth romanticisme catalan e tanben Liliana, creada per Apel·les Mestres. Es legendes catalanes sus es hades, coma en d'autes cultures, son autan diuèrses que receben autanplan nòms diferenti: aloja, goja, dona d'aigua, paitida, encantada, encantaria,...
Tanben i a d'autres personatges coma era hada mairia.
Es anèths de fada[modificar | modificar la font]
Es anèths de hada, segontes eth folclòre britanic, son zònes circulares qu'aparéishen mercades as clarulhes des bòsqui per ua èrba mès espessa e d'un verd mès entens qu'era rèsta. Aguesti anèths pòden hèr enquia a 60 mètres de diamètre e son es tralhs que dèishen es hades dempús des sues hèstes nocturnes. Òm a dit tostemp qu'aqueth que formula un desir justament ath cèntre d'un anèth de hada en ua net de lua plea, se le harà realitat. Mès s'un èster uman i dintra quan es hades encara son laguens, restarà obligat a dançar damb eres tota era net sense arturar-se enquia er esquintament mès prigond. Era unica faiçon de gésser-ne ei qu'ua autra persona estire er arretengut damb fortetat en tot mantier assolidadament un pè dehòra deth cercle. Mès se, malerosament, aquera persona eslingue e entre completament dins eth cercle, tanben demorarà arretenguda.
Era hada des dents[modificar | modificar la font]
Era hada mès aimada per toti es mainatges ei, plan qu'òc, era hada des dents. Era escàmbie es dents de lèit que quèn as dròlles per sòs e/o un petit present. Açò passe as Estats Units, ath Canadà e a determinadi parçans deth Reiaume Unit. Non se sap certanament quina ei era sua origina perque ei ua tradicion plan antica : s'a podut saber que hè mès de mil ans es mainatges vikings recebien dejà un present quan les quèie un dent. En fòrça luòcs d'Euròpa, coma Espanha, existís era madeisha tradicion mès damb un arratet, e as Païsi Catalans e en d'auti luòcs tanhents i a er angelet e eth gripet des dents (en catalan Angelet de les dents e follet de les dents).
Era hada mairia[modificar | modificar la font]
Era hada mairia ei un personatge tipic des condes tradicionaus que hè magia entà cambiar era fortuna des èrois e ajudar-los enes moments mès dificils. Ei ua descendenta des parques romanes e des gènis islamics. Apareish tà revelar ua realitat oculta, autrejar un don o un desir o transformar bèths objèctes o personatges. Normaument era sua preséncia ei esporadica, molti viatges era sua foncion ei desboçar era trama e alara desapareish. Quauques des istòries on apareish ua hada mairia son era Cendroseta o era Bèra Dorment.
Eth País des Hades[modificar | modificar la font]
Eth País des Hades ei un reiaume ont es hades condusissen es umans que son enluadi per lor musica. Aqueri qu'an estat sedusidi tà accedir-i, generaument, se pèrden en temps, e quan retornen, es ans an passat rapidament. Se quauquarrés ges damb eth pervoler de trapar-lo, malaisidament ac artenherà, pr'amor que, segontes era legenda, sonque se pot trobar per edart.
Es hades de Cottingley, ua estafalaria que revolucionèc era societat[modificar | modificar la font]
En junhsèga de 1918, dues gojates obtengueren ua fotografia ont apareishie un grop de hades. Elsie Wright, de dètz-e-sèt ans, hec ua fotografia ont se vedie era sua cosia, Frances Griffths, ath bòsc rondejada d'ues petites cretures alades. La ensenhèren ara sua familha en tot assegurar que non ère cap de montatge e qu'èren hades reaus. Ben qu'es paires d'Elsie se mostrassen esceptics damb eth tèma, era maire passèc era fotografia a quauques amistats interessades en mond paranormau. Un mes après, es gojates artenhèren ua fotografia ont apareishie Elsie acompanhada d'un holet. Era nòva se difonec lèu e apareishec en nombroses publicacions, que creeren fòrça tarrambòri. Pòc temps dempús, fòrça gent ère interessada en tèma, entre d'autres eth celèbre romancier Sir Arthur Conan Doyle. Òm encomandèc a uns saberuts que examinessen es imatges, mès no artenhèren espròves concludentes d'enganh. Se publiquèren nombrosi articles sus era question, coma «Hades fotografiades, un eveniment que hè epòca» de Conan Doyle (1919). Er an 1920 es mainades hèren tres fotografies mès de hades, es quaus gesseren lèu ara premsa. Eth debat sus era autenticitat des hades contunhèc intensament es següenti decènis. Finaument, ath cap de mès de seishanta ans, Elsie e Frances admeteren que tot auie estat ua farsa.


text:
Les communes du Parc naturel régional des Vosges du Nord
Liste des communes
Bousseviller
Village de Bousseviller, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Bousseviller a une adresse e-mail.
Liederschiedt
Village de Liederschiedt, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Liederschiedt a une adresse e-mail.
Niedersteinbach
Village de Niedersteinbach, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Niedersteinbach a une adresse e-mail.
Présence de monuments historiques sur le village.
Roppeviller
Village de Roppeviller, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Roppeviller a une adresse e-mail.
Hinsbourg
Village de Hinsbourg, commune de France de -500 habitants.
La mairie de Hinsbourg a une adresse e-mail.


text:
Athée (Mayenne)
Athée es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mayenne e la region dels Païses de Léger.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat es situada en lo sud-Mayenne
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
A l'Edat Mejana de contunh jos lo Regim Ancian, la municipalitat fasiá partida del fief de la baronnie angevine de Craon que dependava de la Senescalciá d'Angieus e del país d'eleccion de Château-Gontier.
Au Moyen Âge puis sous l'Ancien Régime, la commune faisait partie du fief de la baronnie angevine de Craon dépendait de la sénéchaussée principale d'Angers et du pays d'élection de Château-Gontier.


text:
Lanwezoù
Lanwezoù en breton ( Saint-Benoît-des-Ondes en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat de Sant-Benoît-de detlas-Ondas cobrís 292 ectaras en près de mar a una altitud mièja de dos mètres a lo-dessus del nivèl de la mar.
Sant-Benoît es issu de pòbles de pescadors #que se #installar, al fur e a mesura que la tèrra ganhava sus la mar, sus iles formadas de bancs de sables coquilliers isolats a marée anautita fins a aquel #qu'a Modèl:La s- çò pòrti de Bretanha Alain #far bastir un disi #que protegissiá lo vilatge de las ondadas, aital coma los sieus vesins nascuts en las meteissas condicions, Hirel e Vildé-la-Marina. Es lo disi totjorn actual, en efièch moult fes remaniée : la « disi de la Duchesse-Anne ». Lo vilatge demorava environat de marais #que lo assèchement pas #èsser complet #qu'a Modèl:La s-, d'importants trabalhs de drainage a las XVIIIen e XIXen de sègles #estendre la zòna cultivable sustot per polders sus la baia.
Fins al començament de la Modèl:S-, la populacion #viure d'una barreja entre los recorses de l'agricultura, facilitada per un sòl de alluvions marinas ricas e facilas a trabalhar, e lo trabalh de la mar (se'n tròba traça de pêcheries dempuèi 1181). Longtemps l'agricultura #èsser principalament vivrière mas los pomers a cidre son ancians en lo païsatge e an pas desaparegut qu'en la segonda mitat de la Modèl:S- quand la Bretanha #cedir al mythe de l'agricultura industriala e que los camps de céréales en païsatges victimas del remembrement #environar Sant-Benoît, las tèrras agricòlas son de mai destruidas per la ponduda en bastiment de lotissements pavillonnaires.
A partir de l'epòca modèrna, coma totes los Bretons de la còsta, los abitants servissián en la marina de comèrci e de guèrra. Lo persec demorava totun una dels recorses principals e abans la Granda guèrra es 40 % dels òmes de la municipalitat #que partissián cada an suls bancs de Tèrra-Nòva.
En los ans 1970, la vila #cercar aprofechar del desvolopament del torisme a Bretanha e de la proximitat de Sant-Malo per diversifier las siás activitats. Se çò ostréiculture e la mytiliculture demòren d'activitats importantas, tres terrens d'acampada son d'ara endavant installats en près de mar.
La commune de Saint-Benoît-des-Ondes couvre 292 hectares en bord de mer à une altitude moyenne de deux mètres au-dessus du niveau de la mer.
Saint-Benoît est issu de villages de pêcheurs qui s'installèrent, au fur et à mesure que la terre gagnait sur la mer, sur des iles formées par des bancs de sables coquilliers isolés à marée haute jusqu'à ce qu'au Modèl:S- le duc de Bretagne Alain fit construire une digue qui protégeait le village des flots, ainsi que ses voisins nés dans les mêmes conditions, Hirel et Vildé-la-Marine. C'est toujours la digue actuelle, certes moult fois remaniée : la « digue de la Duchesse-Anne ». Le village restait entouré de marais dont l'assèchement ne fut complet qu'au Modèl:S-, d'importants travaux de drainage aux XVIIIen et XIXen siècles étendirent la zone cultivable notamment par des polders sur la baie.
Jusqu'au début du Modèl:S-, la population vécut d'un mélange entre les ressources de l'agriculture, facilitée par un sol d'alluvions marines riche et facile à travailler, et le travail de la mer (on trouve trace de pêcheries dès 1181). Longtemps l'agriculture fut principalement vivrière mais les pommiers à cidre sont anciens dans le paysage et n'ont disparu que dans la seconde moitié du Modèl:S- quand la Bretagne céda au mythe de l'agriculture industrielle et que les champs de céréales dans des paysages victimes du remembrement entourèrent Saint-Benoît, les terres agricoles sont de plus détruites par la mise en construction de lotissements pavillonnaires.
À partir de l'époque moderne, comme tous les Bretons de la côte, les habitants servaient dans la marine de commerce et de guerre. La pêche restait néanmoins une des ressources principales et avant la Grande guerre c'est 40 % des hommes de la commune qui partaient chaque année sur les bancs de Terre-Neuve.
Dans les années 1970, la ville chercha à profiter du développement du tourisme en Bretagne et de la proximité de Saint-Malo pour diversifier ses activités. Si l'ostréiculture et la mytiliculture restent des activités importantes, trois terrains de campement sont désormais installés en bord de mer.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo nom de la municipalitat ven de l'installacion sus aquela tèrra d'un prieuré bénédictin en dependent del abbaye del Mont Sant-Michel, lo monastèri de Sant-Benoît-de detlo-Blanc-Essay.
Lo pòble de pescador de las originas i aguèt erigit en parròquia a Modèl:La s- jol nom de Sant Benoît de la Marina abans de venir a Modèl:La s- Santa Benoît de las Ondas.
Los dos faches marquants de l'istòria de la municipalitat son l'aucupacion de la parròquia pels Angleses en lo moment de lo sieu atac contra Sant Malo lo 7 de junh 1758 e lo bastiment pels Alemands pendent la Segonda Guèrra mondiala d'un fossé anti-carris de Châteauneuf a Sant-Benoît-de detlas-Ondas destinadas a isolar Sant-Malo, après la guèrra aquela labor a #èsser reconverti en "biez" mas rèsta coneguda jol nom de "canal dels Alemands".
Le nom de la commune vient de l'installation sur cette terre d'un prieuré bénédictin dépendant de l'abbaye du Mont Saint-Michel, le monastère de Saint-Benoît-du-Blanc-Essay.
Le village de pêcheur des origines fut érigé en paroisse au Modèl:S- sous le nom de Saint Benoît de la Marine avant de devenir au Modèl:S- Saint Benoît des Ondes.
Les deux faits marquants de l'histoire de la commune sont l'occupation de la paroisse par les Anglais lors de leur attaque contre Saint Malo le 7 juin 1758 et la construction par les Allemands pendant la Seconde Guerre mondiale d'un fossé anti-chars de Châteauneuf à Saint-Benoît-des-Ondes destiné à isoler Saint-Malo, après la guerre cet ouvrage a été reconverti en "biez" mais reste connu sous le nom de "canal des Allemands".


text:
Sainte-Soline
Sainte-Soline es una comuna peitavina, situada dins lo departament de las Doas Sèvras e la region de Peitau-Charantas.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La Dive del Sud travèrsa la comuna.
La Dive du Sud traverse la commune.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Aquela municipalitat situada al sud dels Dos-Sèvres es al còr d'un país Huguenot #que caracteriza lo Bas Peitau. De nombroses cementèris familiaux son parsemés en aquela region[1].
Cette commune située au sud des Deux-Sèvres est au coeur d'un pays Huguenot qui caractérise le Bas Poitou. De nombreux cimetières familiaux sont parsemés dans cette région[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ lo-chevet-de detlos-cimetieres-protestants-sant-soline-dos-sevres-1998-57339529.html Istòria e Legendas de França, Al chevet dels cementèris protestants (Santa-Soline Doas Sèvres 1998)
- ↑ Histoire et Légendes de France, Au chevet des cimetières protestants (Sainte-Soline Deux Sèvres 1998)


text:
Estadi (bastiment)
Un estadi es un òbra urbanistica que sa tòça es d'aculir d'espòrts.
Istòria[modificar | modificar la font]
Sota l'Antiquitat grèca, s'agis bèu promier d'una pista de córrer basada sus la mesura omonima.
Encuei, es mai que mai un ròdol que reçaup d'eveniments dedicats ais espòrts totes, individuaus coma collectius.
Estadis en Occitània[modificar | modificar la font]
Au còntra d'una idèia espandida, l'espòrt lo mai popular en Occitània tota es lo fotbòl, que lei quatres premiers estadis màgers dins lo país son d'estadis dedicats bèu premier au fotbòl amb un capacitat totala de 161000 plaças, emai pòscon reçaupre un parèu de còps l'an de partidas de rugbi. Emai a Tolosa, capitala mondiala dau rugbi de club, lo Tolosa FC capita d'aguer a l'encòp un estadi que fa quasi lo doble de l'equip de rugbi e una mejana d'espectators de mai de 20 000 personas[1], superiora a n'aquela de l'Estadi Tolosenc que recampa aperaquí 19000 personas a la partida[2], ben luench dei 50000 personas de mejana per partida au Velodròme de Marselha.
Tièra per capacitat deis estadis en Occitània :
- Estadi-Velodròme, de Marselha. 67 000 plaças e dedicat ai partidas de fotbòl de l'Olimpic amb quauquei partidas de rugbi dau RC Tolon dins l'annada.
- Novèl estadi de Bordèu (nom provisòri). 42 115 plaças e dedicat ai partidas de fotbòl dei Girondins.
- Allianz Riviera, de Niça. 36 000 plaças e dedicat ai partidas de fotbòl de l'OGC Niça amb quauquei partidas de rugbi dau RC Tolon dins l'annada.
- Stadium de Tolosa, 35 000 plaças e dedicat ai partidas de fotbòl dau Tolosa FC amb quauquei partidas de rugbi de l'Estadi Tolosenc dins l'annada.
- Estadi Jacques Chaban-Delmas, de Bordèu, popularament conoissut coma Lescura. 34 000 plaças e dedicat ai partidas de rugbi de l'Union Bèglas-Bordèu.
- Estadi de la Mosson, de Montpelhier. 32 500 plaças e dedicat ai partidas de fotbòl dau Montpelhier HSC amb quauquei partidas de rugbi dau Montpelhier RC dins l'annada.
- Estadi Guy Boniface, dau Mònt. 22 000 plaças, reçaup lei partidas de rugbi l'Estadi Montés.
- Estadi Ernest Wallon, a Tolosa. 19 500 plaças e dedicat ai partidas de rugbi de l'Estadi Tolosenc
- Estadi de la Mediterranèa, a Besièrs. 18 500 plaças e dedicat ai partidas de rugbi de l'AS Besièrs
- Estadi dei Costièras, a Nimes. 18 800 plaças e dedicat ai partidas de fotbòl dau Nimes Olimpic.
- Estadi Loís-II, a Mónegue. 18 500 plaças e dedicat ai partidas de fotbòl de l'AS Mónegue.
- Estadi Marcel-Michelin, a Clarmont. 18 000 plaças e dedicat ai partidas de rugbi de l'ASM Clarmont..
- Estadi dau Ralh, a Niça. 17 500 plaças.
- Pargue deis Espòrts, a Avinhon. 17 500 plaças e dedicat ai partidas de fotbòl de l'AC Arles-Avinhon.
- Estadi Parsemain, a Fòs. 17 000 plaças e dedicat ai partidas de fotbòl dau FC Istres.
- Estadi Jean Dauger, a Baiona. 17 000 plaças e dedicat ai partidas de rugbi de l'Aviron Baionés.
- Pargue deis Espòrts d'Aguilera, a Biàrritz. 15 000 plaças e dedicat ai partidas de rugbi dau Biàrritz Olimpic.
- Estadi Yves du Manoir, a Montpelhier. 15 000 plaças e dedicat ai partidas de rugbi dau [[Montpelhièr Erau Rugbi Club|Montpelhier RC].
- Estadi Amédée Domenech, a Briva. 15 000 plaças e dedicat ai partidas de rugbi dau CA Briva].
- Estadi Maurice Trelut, a Tarbas. 15 000 plaças e dedicat ai partidas de rugbi dau Tarbas Pirinèus RC.
- Estadi dau Amèu, a Pau. 13 900 plaças e dedicat ai partidas de rugbi de la Seccion Palesa ai partidas de fotbòl dau Pau FC.
- Estadi Malhòu, a Tolon. 13 500 plaças e dedicat ai partidas de rugbi dau RC Tolon, amb quauquei partidas de l'Sporting Tolon en fotbòl
- Estadi Pierre de Coubertin, a Canas. 12 800 plaças e dedicat ai partidas de fotbòl de l'AS Canas.


text:
Saint-Martin-le-Vinoux
Nom desconegut en arpitan (Saint-Martin-le-Vinoux en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Viscut dempuèi lo mejan age Un document testifica en 1044 de l'existéncia de Sant Martin lo Vinoux lo nom vinoux es caractéristique d'un terren ric en vignobles[1].
Habité dès le moyen age Un document atteste en 1044 de l'existence de Saint Martin le Vinoux le nom vinoux est caractéristique d'un terrain riche en vignobles[2].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Istòria de las municipalitats del Isère 1988 Reboul impremta E S B N 2-7171-0945.X
- ↑ Histoire des communes de l'Isère 1988 Reboul imprimerie I S B N 2-7171-0945.X


text:
"Meddia aranés": Eth trenet dera Artiga de Lin artenh aguest ostiu 20.000 usatgèrs
Eth CGA e es Ajuntaments e pedanies propietàries des terrens dera Artiga de Lin valoren positiuament era pròva d'aguest estiu d'accés as tres darrèri quilomètres damb un trenet qu'an utilizat 20.000 persones. Ne parlam, deth projècte de milhora tar endret, damb eth Sindic d'Aran, Carlos Barrera, que detalhe tanben es demandes que ven de hèr ath conseller de Sanitat dera Generalitat. Eth programa repasse tanben era cartelèra de cine e estrees tara dimenjada. El CGA i els Ajuntaments i pedanies propietàries dels terrenys de l'Artiga de Lin valoren positivament la prova d'aquest estiu d'accés als tres últims quilòmetres amb un trenet que han utilitzat 20.000 persones. En parlem, del projecte de millora del paratge, amb el Síndic d'Aran, Carlos Barrera, que detalla també les demandes que acaba de fer al conseller de Sanitat de la Generalitat. El programa repassa també la cartellera de cine i les estrenes del cap de setmana.


text:
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Offendorf en alemannisch (Offendorf en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Offendorf Es un vilatge situat al bòrd del Rhin, a una vintena de quilomètres al nòrd de Estrasburg.
Offendorf est un village situé au bord du Rhin, à une vingtaine de kilomètres au nord de Strasbourg.
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !
Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. Vòstra ajuda
es benvenguda !


text:
687
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 687 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Wessex[modificar | modificar la font]
En Kent, una revòuta de la populacion s'acabèt ambé la mòrt de Mul que foguèt cremat per un grop d'insurgents (→ 686, 694). En repòsta, lo rèi Caedwalla (685-688) ataquèt tornarmai la region e la ravatjèt. Puei, la dirigiguèt personalament fins a son abdicacion (→ 688).


text:
Union Europèa
L’Union Europèa es una organizacion internacionala que recampa la majoritat dels estats del continent europèu. Aquela organizacion al còp supranacionala e intergovernamentala es estada establida amb aquela denominacion per 12 estats amb lo Tractat de Maastricht en 1993. L’Union Europèa completa compren la Comunautat Europèa, precedentament nomenada Comunautat Economica Europèa, dicha tanben Mercat Comun, tant coma doas formas de cooperacions institucionalizadas, la Politica Estrangièra e de Seguretat Comuna (PESC) e la cooperacion en matèria de justícia e d'afars interiors.
L’Union recampa vint e uèch estats europèus dempuèi lo 1èr de julhet de 2013 : Alemanha, Àustria, Belgica, Bulgaria, Chequia, Chipre, Croàcia, Danemarc, Eslovaquia, Eslovènia, Espanha, Estònia, Finlàndia, França, Grècia, Irlanda, Itàlia, Letònia, Lituània, Luxemborg, Malta, Ongria, los Païses Basses, Polonha, Portugal, lo Reialme Unit, Romania e Suècia.
Somari
- 1 Pilars
- 2 Estatut
- 3 Istòria
- 4 Territòri
- 5 Institucions
- 6 Simbòls
- 7 Lengas oficialas
- 8 Economia
- 9 Budgèt e Programas d'accions
- 10 Tractats e actes
- 11 Presa de decision dins l'Union Europèa
- 12 Las relacions amb los païses europèus non membres
- 13 Referéncias
- 14 Per anar pus luènh
Pilars[modificar | modificar la font]
Estatut[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Impulsions de França e Alemanha[modificar | modificar la font]
Territòri[modificar | modificar la font]
Institucions[modificar | modificar la font]
Las institucions de l'Union Europèa son las institutions que regisson l'Union Europèas. Essent venguda una figura politica, economica e monetari, aquela a besonh d'institucions que lo ròtle es de defendre las seunas valors, los seus objectius, los seus interesses, e aqueles dels ciutadans e dels Estats membres[1], e que foncionan en collaboracion prima amb los govèrns e las administracions d'aqueles.
Segon l'article 13 del Tractat de Maastricht, aquelas institucions son las seguentas: lo Parlament Europèu, lo Conselh Europèu, lo Conselh de l'Union Europèa, la Comission Europèa, la Cort de Justícia de l'Union Europèa, la Banca Centrala Europèa e la Cort dels Comptes Europèa.
En mai d'aquelas institucions primárias foguèron creadas d'organs s'ocupan de domènis especifics (Mediator europèu), d'organs financièrs (BCE, BEI), consultatius (CESE, CDR) , interinstitucionals (JOUE) o decentralizats (las agéncias).
Simbòls[modificar | modificar la font]
Lengas oficialas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Budgèt e Programas d'accions[modificar | modificar la font]
Tractats e actes[modificar | modificar la font]
Tractats[modificar | modificar la font]
Tractats Constitutius[modificar | modificar la font]
Los tractats constitutius que menèron a l'Union Europèa sont dins l'òrdre cronologic:
- Tractat de París de 1951, (CECA)
- Tractats de Roma del 25 de març de 1957, (Tractat instituent la CEE e Tractat instituent la CEEA)
- Tractat de fusion de las Comunautats Europèas del 8 d'abril de 1965, (s'uniguèron las estructuras de las tres Comunautats Europèas: (CECA), (CEE) e (CEEA, Euratom)
- Tractat de Maastricht o tractat sus l'Union Europèa del 7 de febrièr de 1992
- Tractat d'Amsterdam del 2 d'octobre de 1997, en vigor lo 1èr de mai de 1999. (ojectiu « espaci de libertat, de securitat e de justícia », esbòç del principi d'una cooperacion judiciara
- Tractat de Niça del 26 de febrièr de 2001, en vigor lo 1èr de febrièr de 2003 (evolucion de las institucions en prevision de l'alarguiment)
- Tractat de Lisbona del 19 d'octobre de 2007 o Tractat de reforma institucionala de la Union Europèa, Tractat de Reforma que se substuís a l'escac de la Constitucion Europèa de 2004
Tractats non ratificats[modificar | modificar la font]
- Tractat instituent una Comunautat Europèa de defensa (CED)
- Tractat de Roma de 2004 o tractat establissent una Constitucion per Euròpa
Actes e tractats d'adesion[modificar | modificar la font]
- Adesion del Reialme Unit, de Danemarc e d'Irlanda (27 de març de 1972 e 1èr de genièr de 1973)
- Adesion de Grècia (19 de novembre de 1979)
- Adesion d'Espanha e de Portugal (15 de novembre de 1985)
- Tractat d'Atenas del 16 d'abril de 2003: adesion de Chequia, d'Estònia, de Chipre, de Letònia, de Lituània, d'Ongria, de Malta, de Polonha, d'Eslovènia e d'Eslovaquia
- Tractat de Corfo del 24 de junh de 1994: adesion d'Àustria, de Finlàndia e de Suècia
- Adesion de Bulgaria e de Romania (21 de junh de 2005)
- Adesion de Croàcia (9 de decembre de 2011)
Presa de decision dins l'Union Europèa[modificar | modificar la font]
Istoric del modèl[modificar | modificar la font]
Evolucions probablas[modificar | modificar la font]
Las relacions amb los païses europèus non membres[modificar | modificar la font]
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Version consolidé du traité sur l'Union européenne, Jornal oficial de l'Union Europèa, p. 10-15.
Per anar pus luènh[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Las institucions de l'Union Europèa
- Conselh de l'Union Europèa
- Comission Europèa
- Parlament Europèu
- Cort de Justícia Europèa
- Cort dels Comptes Europèa
- Banca Europèa d'Investiment (BEI)
- Budgèt de l'Union Europèa
Autras institucions activas en Euròpa
- Conselh d'Euròpa (N.B. : Es pas una institucion de l'Union Europèa)
- Partenariat Oriental
- Union de l'Euròpa Occidentala (es una organizacion a despart que s'es fonduda, progressivament, dins l'Union)
Articles ligats
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- European Union - Wikivoyage
- Robert Schuman, paire d'Euròpa
- www.info-europe.fr
- Lo portal oficial de l'Union Europèa
- European NAvigator - Tot sus l'istòria e las institucions de l'Union Europèa
- Naissença de l'Union Europèa
- Lo Taurillon, magazin eurocitadan - Webzine dels Joves Europèus França
- Los "Èuros del Vilatge", sit pedagogic d'informacion e de debat sus l'Union Europèa
- Tèxtes sus un projècte d'union federala europèa (1929-1930)
- Sit d'informacion sus Euròpa pròche dels Verds
- La categoria Union europèa de l'annuari dmoz.


text:
890
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 890 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
Califat Abbassida[modificar | modificar la font]
Fòrça malaut, lo visir Al-Muwaffaq organizèt una darriera invasion de la region de Fars mai la temptativa s'acabèt per una revirada. Un acòrd permetèt de restaurar rapidament la patz ambé lei Saffaridas.


text:
Charlotte Amalie
Charlotte Amalie es la capitala del territòri de las Illas de las Verges Americanas qu'aperten als Estats Units. En 2004 la populacion estimada èra d'aperaquí 19 000 abitants.
Charlotte Amalie es situada del costat sud de l'illa de Saint Thomas. Dispausa d'un pòrt natural que foguèt un paradís pels piratas e que uèi es una escala importanta per las naus que fan de crosièras per la Mar Cariba.
La vila se nomena Charlotte Amalie en onor de la reina Carlòta Amalia (1650-1714), conjunta del rei Cristian V de Danemarc.
L'illa de Saint Thomas foguèt una possession danesa de 1672 fins a 1917.


text:
Avitus
Avitus[Avit?] (vèrs 395 - 456 ò 457) fuguèt un emperaire roman d'Occident que reinèt dau 9 de julhet de 455 au 17 d'octòbre de 456. Succediguèt a Petronius Maximus (455-456) e fuguèt remplaçat per Majorian (457-461).
Èra un generau roman que menèt divèrsei negociacions diplomaticas ambé lei Wisigòts e ajudèt a la formacion de la coalision d'Aetius còntra lei Huns d'Atila. Fuguèt proclamat emperaire per lei tropas reünidas en Arle après l'execucion de Petronius Maximus per leis abitants de Roma. Capitèt de negociar un tractat de patz e d'aliança ambé leis Ostrogòts qu'acceptèron de protegir la frontiera nòrd de l'Empèri, fuguèt reconegut per l'emperaire d'Orient Marcian (450-457). Pasmens, en causa de seis originas arvernas, fuguèt mau acceptat per lei populacions italianas e Ricimer e Majorian aprofichèron lei dificultats de l'invasion d'Itàlia per lei Vandals per organizar un còp d'estat. Rintrat en Arle, Avitus fuguèt vencut e deguèt abandonar lo tròne e venir evesque. Moriguèt en 456 ò en 457.


text:
Armendaritze
Armendaritze en basco o Armendarits en francés qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Baisha Navarra. Administrativament, que's tròba dens lo departament deus Pirenèus Atlantics.
Lo gentilici qu'ei armendariztar.
Lihurri e autes afluents de l'arriu de Bidosa que travèrsan la vila.
Las comunas tòcatocantas que son Sent Martin d'Arberoa e Meharin au nòrd, Sent Estève au nòrd-oèst, Heleta a l'oèst, Landibarre au sud-èst e Ihòut au sud.
Somari
Demografia[modificar | modificar la font]
Lo recensament de 1791 que i comptava 715 estatjants.
De véder[modificar | modificar la font]
- Los ostaus tradicionaus bascos de Sorogaraia, Urrutia e Uharte (sègle XVII.
- Castèth Jauregia (sègle XVII)
-
Ostau de 1775.
-
.


text:
Nos los arpitans - Pathos et Epos [5]
- Cives romanus sum
- Ma o est pas tant du dèsir des ancians arpitans d'apartenir a la romanitât que nos devens nos ocupar, ma pletout de cen que de ceta idê-fôrce se produét dens la pensâ arpitana. O est a dére la conscience d'apartenir a un ensemblo vâsto et solido.
Bien que un cives
[citoyen
], importe pas loquint, pendent sa via 'l usse pas avu la muendra possibbilitât d'alar vêre Roma la pèrcèpcion de son ègzistence ne 'l arêt pas abandonâ un sol enstant. Los romans érant pèrfètament conscients de ceti problèmo d'identitât entre citoyen et Roma u pouent que construéront, pertot dens l'empiro, una quantitât ènorma de petiôdes roma.
Inque trove sa fondacion la modèrna idê d'ètat et d'icé salyét [sortét
] l'embryion d'una idê ples èlaborâye : l'idê de nacion, que probâblament faséve pas pârt du bagâjo culturèl des ancians romans. Mas de ceti-ce nos parlerens long-temps ples outre.
Nos lo savens, les aventures humènes sont èfimères et a un cèrtin moment la pouessience de Roma comenciét dècllinar. Un bél jorn los Arpitans se rèvelyéront et lo cr de l'empiro ne batéve pas més.
Comenciét alor un'època formidâbla et èxtraordinèra que fit tochiér a l'èsprit humen l'èlèvacion ples hôta dens l'histouère de l'occident. L'època que nos de façon très môvésa apelens âjo du moyen, (mas du moyen de que ?)
Et come nos verrens los Arpitans a ceta època jouyéront una partia grandiosa.
- ... a continuar -


text:
Jutge
Lo jutge (o la jutgessa) es un agent public, lèumens membre d'un còrs judicial, magistrat encargat de trencar los ligòces e doncas de rendre la justícia. Sas foncions, formacion e nomenament pòdon variar segon lo país; per exemple, en Espanha lo jutge d'instruccion dirigís las recèrcas (enquèstas) suls delictes, encara que dins d'autres païses aqueste trabalh correspond als procuradors. Dins los païses regits pel Drech roman, los jutges son generalament d'agents publics de carrièra e dins los païses anglosaxons son de còps causits.


text:
Rwanda
Rwanda es un país d'Africa qu'a pas cap de frontièra maritima. Confronta Oganda al nòrd, Tanzania a l'èst, Burundi al sud, e la Republica Democratica de Còngo a l'oèst. Sa capitala es Kigali.
Lo gentilici es rwandés -esa.
Somari
- 1 Geografia
- 2 Istòria
- 3 Cultura
- 4 Liames intèrnes
- 5 Bibliografia
- 6 Nòtas e referéncias
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Periòde precoloniau[modificar | modificar la font]
Lei migracions a l'origina dau poblament de Rwanda[modificar | modificar la font]
Lei traças pus ancianas de preséncia umana descubèrtas sus lo territòri rwandés per leis arqueològs datan dau sègle XI av. JC. Lei desvolopaments de la metallurgia dau fèrre e de l'agricultura se debanèron dins lo corrent dau millenari I av. JC. Foguèron favorizats per una tiera de migracions de populacions originàrias dau nòrd segon un procès mau conegut que durèt dau sègle VIII av. JC au sègle XIV ap. JC. En Rwanda, lei dos actors principaus ne foguèron lei Hutus e lei Tutsis. Lei premiers arribèron dins la region entre lei sègles V e XI ap. JC. Creèron una societat agricòla e eissartèron pauc a pauc la seuva primitiva. Aquò favorizèt la formacion de pasturgatges qu'atirèron de pòbles de norriguiers coma lei Tutsis que s'intallèron dins la region a partir dau sègle XIV. Gràcias au prestigi liat a la possession de tropèus, lei Tutsis venguèron pauc a pauc lo grop dominant[1].
L'origina dei Hutus pausa pauc de problemas que la màger part dei scientifics lei consideran coma un pòble banto. En revènge, aquela dei Tutsis, que parlan una lenga banto, es mau-segura. Semblan èsser eissits d'un pòble nilotic largament assimilats per lei populacions bantos installadas dins la region a son arribada a partir dau sègle XIV. D'estudis genetics publicats en 2004 semblan lo confiermar[2].
Lo Reiaume de Rwanda[modificar | modificar la font]
A partir dau sègle XVI, un reiaume, dirigit per de sobeirans dichs mwami, comencèt de se formar en Rwanda. Au sègle seguent, Ruganzu II Ndori (vèrs 1600-1623) ne renforcèt lei fondacions e lo transformèt en estat vertadier. A la fin dau sègle XVIII, Cyilima II Rujugira (vèrs 1770-1786) centralizèt lo reiaume e creèt una armada poderosa que li permetèt d'adoptar una politica d'expansion militara. Sei successors contunièron son òbra e Rwanda agantèt sei dimensions actualas dins lo corrent dau sègle XIX.
La monarquia rwandesa agantèt son apogèu durant lo rèine de Kigeli IV Rwabugiri (1853-1895) que menèt una tiera d'operacions militaras còntra sei vesins, reorganizèt l'adminstracion e afebliguèt lo poder dei clans que minava l'autoritat reiala. En 1878, acceptèt una dubertura limitada dau país ai marchands swahilis e recebèt un diplomata alemand a sa cort en 1894. Pasmens, a sa mòrt, un conflicte de succession entraïnèt l'assassinat de son successor, Mibambwe IV (1895-1896, e afebliguèt grèvament lo reiaume.
Periòde coloniau[modificar | modificar la font]
Lo protectorat alemand[modificar | modificar la font]
Afeblit per sei crisis intèrnas, Rwanda poguèt pas s'opausar ais incursions alemandas. En 1896, lo mwami Yuhi V (1896-1931) signèt un acòrd de protectorat e laissèt leis Alemands installar un pòste a Kigali (que venguèt oficialament una vila en 1907). Lei relacions ambé leis Alemands demorèron relativament bònas car lei colons se contentèron de dominar l'economia locala e intervenguèron gaire dins leis afaires intèrnes de Rwanda. En revènge, lei relacions foguèron pus marridas ambé lei missionaris fins a una intervencion deis autoritats colonialas que volián defugir una revòuta rwandesa.
Lo periòde bèlga[modificar | modificar la font]
Lo periòde alemand durèt gaire car après la Premiera Guèrra Mondiala, Berlin perdiguèt totei sei colonias. Rwanda, reünit ambé Burundi, venguèt un mandat de la Societat dei Nacions que foguèt fisat a Belgica. Lei Bèlgas mantenguèron en plaça la monarquia rwandesa mai la privèron de la màger part de sei poders au profiech de l'aristocracia tutsi. Per justificar aquela situacion, lo poder coloniau depintèt lei Tutsis coma un pòble de conquistaires destinats a dirigir la region. Aquela propaganda acipèt la majoritat hutu que se raprochèt dei missionaris bèlgas, relativament autonòms a respèct deis autoritaris colonialas. Aquò accelerèt l'evangelizacion dau país e la Glèisa Catolica de Rwanda venguèt pauc a pauc un sostèn important dei revendicacions hutus.
A partir deis annadas 1950, l'afebliment bèlga liat a la Segonda Guèrra Mondiala entraïnèt de trèbols etnics dins lo país. Sostenguts per lo clergat catolic e per leis autoritats colonialas, lei Hutus poguèron fondar lo Partit de l'Emancipacion dau Pòble Hutu (Paremhutu). En 1959, a la mòrt dau rèi Mutara III (1931-1959), refusèron de reconóisser lo poder de Kigeli V (1959-1961) qu'èra estat impausat per lei clans tutsis. En 1960, d'eleccions permetèron a Grégoire Kayibanda (un Hutu) de venir cap dau govèrn. En genier de l'annada seguenta, proclamèt la Republica de Rwanda que sa creacion foguèt confiermada en setembre per referendum. Pasmens, aquò amaisèt pas lei violéncias entre Hutus e Tutsis e 150 000 Tutsis deguèron s'enfugir en Burundi de 1959 a 1964. Enterin, lo país èra tornat venir independent lo 1èr de julhet de 1962.
Lo Rwanda contemporanèu[modificar | modificar la font]
Lo periòde de Juvénal Habyarimana[modificar | modificar la font]
Après 1964, leis afrontaments entre Hutus e Tutsis demeniguèron fins a la repression saunosa de l'insureccion dei Hutus de Burundi en 1972. Aquò entraïnèt tornarmai de violéncias urbanas còntra lei Tutsis. En 1973, aquelei trèbols entraïnèron un còp d'estat militar organizat per lo generau hutu Juvénal Habyarimana. Restabliguèt l'òrdre e fondèt un regime autoritari basat sus un partit unic dich Movement Revolucionari Nacionau per lo Desvolopament (MRND). Favorizèt lei Hutus e instaurèt de quòtas au sen de l'administracion per limitar l'influéncia dei Tutsis. En parallèl, sostenguèt l'oposicion hutu burundesa fins a sa presa dau poder en 1993.
Pasmens, a partir de 1990, deguèt faciar leis atacas d'una guerilha tutsi (lo Frònt Patriotic Rwandés, FPR) formada per de Tutsis refugiats en Oganda. Dirigida per Paul Kagame, ocupèt una partida dau nòrd dau país. Sostenguda per de tropas francesas e bèlgas, l'armada rwandesa capitèt de blocar lo FPR a l'eissida d'un conflicte saunós marcat per de chaples etnics menats per lei dos camps. En 1993, d'acòrds de patz foguèron signats a Arusha per reglar lo conflicte. Pasmens, foguèron refusats per d'extremistas hutus.
Lo genocidi[modificar | modificar la font]
En abriu de 1994, un atemptat destruguèt l'avion transportant Juvénal Habyarimana e lo president burundés Cyprien Ntaryamira. Aquò entraïnèt un chaple generau dei populacions tutsis per de milícias « popularas » sostengudas e organizadas per una partida de l'elèit militar e politic hutu. D'abriu a julhet, entre 500 000 e 10 000 000 de Tutsis (e de Hutus moderats) foguèron executats entraïnant la fugida de dos milions d'abitants (principalament de Hutus) dins lei país vesins. Una intervencion militara francesa, de junh a aost, agravèt la situacion car alentiguèt l'avançada dau FPR e permetèt ai milícias hutus de contuniar sei chaples fins au mes de julhet[3].
Rwanda dempuei 1994[modificar | modificar la font]
Dempuei la victòria dau FPR, Rwanda es dirigit per Paul Kagame. Son regime, dominat per de Tutsis, capitèt de restablir l'òrdre mai venguèt rapidament fòrça autoritari. En particular, sa temptativa de jutjar eu meteis leis autors dau genocidi entraïnèt una multiplicacion dei violacions dei Drechs de l'Òme e un engorjament dei presons. De mai, la vida politica es totalament contrarotlada per lo FPR e lei reeleccions successivas de Kagame son largament tacadas de fraudas massivas. Dins lo corrent deis annadas 2010, la situacion sembla pas se melhorar ambé l'execucion d'opausants coma lo jornalista André Kagwa Rwisereka assassinat en junh de 2010.
Pasmens, en fòra de sei violéncias politicas, lo govèrn Kagame a capitat de restablir una certana patz dins lo país. Per aquò, en 1996, sostenguèt leis adversaris dei Hutus extremistas que s'èran enfugits en Zaire. Puei, a partir de 1998, l'armada rwandesa intervenguèt dirèctament en Republica Democratica de Còngo onte multipliquèt leis atrocitats e lei pilhatges[4]. Dins aquò, après d'annadas de negociacions, lei grops hutus acceptèron d'arrestar lei combats en 2005. En parallèl d'aquela guèrra, lo sostèn de plusors balhaires de fons internacionaus permetèt au govèrn de restablir la situacion economica. Ansin, de 2001 a 2012, la creissença foguèt superiora a 8% e permetèt una reduccion dau taus de pauretat de 59% a 45% de la populacion. La demenicion deis ajudas internacionalas en 2012 sembla pas aver d'influéncias negativas sus aquela situacion.
Cultura[modificar | modificar la font]
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Au sègle XIX, leis Europèus imaginèron una conquista militara de la region per lei Tutsis per explicar lo primat tutsi sus la societat rwandesa. Aquela ipotèsi es a l'ora d'ara considerada coma erronèa.
- ↑ (en) J.R. Luis et al., "The Levant versus the Horn of Africa: Evidence for Bidirectional Corridors of Human Migrations", American Journal of Human Genetics 74 (3): 532–544.
- ↑ Aquela intervencion francesa (Operacion Turquesa) es totjorn l'objècte de polemicas importantas. Èra destinada a arrestar lei chaples mai mancava d'òmes e son trabalh èra complicat per lei tensions ambé lo FPR. Ansin, d'un caire, permetèt de sauvar de Tutsis (camp de Nyarushishi) mai d'autre caire, mau capitèt d'arrestar lo genocidi, compres dins la zòna tenguda per lei soudats francés, e permetèt a mai d'un autor dau genocidi de s'escapar car lo FPR poguèt pas intrar dins lei regions ocupadas per lei Francés avans lo retirament de la fòrça Turquesa en aost.
- ↑ En fòra de la question deis extremistas hutus a l'origina dau genocidi, la guèrra regardèt sustot lo partiment dei ressorsas naturalas de la Republica Democratica de Còngo. Opausèt una aliança formada d'Oganda e de Rwanda (que se combateguèron brèvament en 2000 a una coalicion gropant lo govèrn de Kinshasa, Angòla, Namibia e Zimbabwe. Entraïnèt la mòrt de 4 a 4,5 milions de personas.


text:
Astronomia
L'astronomia es la sciéncia de l'observacion deis astres, que, per mai d'un biais d'observacions, establís l'origina, l'evolucion, lei proprietats fisicas e quimicas deis astres, la mecanica celèsta. Etimologicament, astronomia vòu dire « lei deis astres » (dau grèc aσtpovouίa = άσtpov + vόuoς).
L'astronomia es considerada coma la pus anciana dei sciéncias de l'umanitat. De nombrosei civilizacions despareissudas avián de bònei conoissenças en astronomia (sovent liadas a l'astrologia), que n'atrobam lei marcas de biais variats. Uei encara aquesta sciéncia existís. Encuei s'es popularizada près dau grand public. Un certan nombre d'astronòms amators juegan un ròtle dins aquesta disciplina, especialament per la descubèrta d'asteroïdes. L'astronomia es una dei rarei sciéncias que leis amators i pòdon encar jugar un ròtle important.
L'astrofisica es la branca de l'astronomia que determina lei fenomèns fisics deduchs de l'observacion deis astres. A l'ora d'ara, leis astronòms an totei une formacion chanuda en astrofisica e seis observacions son gaireben sempre estudiadas dins un contèxte astrofisic. Existís pasmens un cèrt nombre de cercaires e de cercairitz qu'estúdian exclusivament l'astrofisica. L'òbra deis astrofisicians es d'analisar de donadas d'observacions astronomicas e de ne deduire de fenomèns fisics.
Somari
Lei disciplinas de l'astronomia[modificar | modificar la font]
Au començament, dau temps de la Grècia anciana e deis autrei civilizacions ancianas, l'astronomia consistissiá principalament en l'astrometria, valent a dire la mesura de la posicion dins lo cèu deis estèlas e dei planetas. Pus tard, deis òbras de Kepler e de Newton nasquèt la mecanica celèsta que permetèt la prevision matematica dei movements dei còrs celèstes sota l'accion de la gravitacion, en particular leis objèctes dau Sistèma Solar. La màger part dau trabalh dins aquelei doas disciplinas (l'astrometria e la mecanica celèsta), aperavans fach de man, es ara fòrça automatizada gràcias ais ordinators e ai captors CCD, an un ponch que son ara rarament consideradas coma de disciplinas distintas. Desenant, lo movement e la posicion deis objèctes se pòdon conóisser lèu lèu, talament que l'astronomia modèrna es fòrça mai concernida per l'observacion e la compreneson de la natura fisica deis objèctes celèsts.
Despuei lo sègle XX, l'astronomia professionala a tendéncia a se desseparar en doas disciplinas: astronomia d'observacion e astrofisica teorica. Maugrat lo fach que la màger part deis astronòms emplegan lei doas dins sei recèrcas, dau fach dei diferents gaubis necessaris, leis astronòms professionaus tendon a s'especializar dins un o l'autre d'aquelei domenis. L'astronomia d'observacion es concernida principalament per l'aquisicion de donadas, çò qu'inclutz la construccion e la mantenéncia deis instruments e lo tractament dei resultats. L'astrofisica teorica es principalament concernida per la recèrca deis implicacions observacionalas de mai d'un modèl, valent a dire que cèrca de comprendre e de predire lei fenomèns observats.
Lei domenis d'estudis de l'astronomia se classifican tanben en doas autrei categorias :
- Per subjècte, generalament segon la region de l'espaci (per exemple, l'astronomia galactica) o lo tipe de problèma estudiat (formacion deis estèlas, cosmologia).
- Per lo biais d'observacion, segon lo tipe de particulas detectadas (lutz, neutrin) o la longor d'onda (ràdio, lutz visibla, infraroge).
Disciplinas per subjècte[modificar | modificar la font]
Disciplinas per tipe d'observacion[modificar | modificar la font]
- Leis domenis espectraus
- lei rais gammas
- lei rais X
- la lutz ultravioleta
- la lutz visibla
- l'infraroge
- lo submillimetric
- lei radiacions ràdio
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Lua error in Module:Biblio/Comun at line 166: attempt to call field 'separacionJornMesAnnada' (a nil value).
- Lua error in Module:Biblio/Comun at line 166: attempt to call field 'separacionJornMesAnnada' (a nil value).
- Lua error in Module:Biblio/Comun at line 166: attempt to call field 'separacionJornMesAnnada' (a nil value).


text:
7 de junh
Eveniments[modificar | modificar la font]
- 1099 - Primièra Crosada: comença lo sètge de Jerusalèm.
- 1494 - Lo Reialme d'Espanha signa amb lo de Portugal lo Tractat de Tordesillas, pel que se dividisson lo mond.
- 1498 - Cristòl Colomb arpa en lo sieu tresen viatge cap a America.
- 1654 - en França, Loís XIV es coronat rei.
- 1692 - en Jamaica, un tèrratrem destrutz la vila de Pòrt Royal.
- 1808 - en Espanha, l'armada francesa venç las fòrças espanhòlas e dintra dins la Província de Còrdoa ont realiza un sacatge brutal e sanguinari de la vila.
- 1880 - Guèrra del Pacific: Batalha de Arica, entre las armadas de Peró e Chile. La victòria chilena resulta l'ocupacion de la vila de Arica.
- 1905 - Lo riu Paraná inonda e destrutz la vila de Santa Fe, Argentina dempuèi aquela matinada.
- 1905 - Norvègia declara la siá independéncia de Suècia.
- 1914 - Lo transatlantic nòrd-american "Aliance", de 40 000 tonas, inaugura lo Canal de Panamà, en o crosant de l'Ocean Atlantic al Pacific.
- 1917 - San Salvador, capitala del Salvador demòra destruida en la siá màger part per un seïsme de granda intensitat.
- 1929 - La Ciutat de Vatican ven un estat sobiran.
- 1940 - en Norvègia, lo rei Haakon VII e la rèsta del govèrn norvegian fujon de Tromsø e s'exilian a Londres.
- 1942 - Fin de la Batalha de Midway durant la Segonda Guèrra Mondiala, una victòria cruciala dels Estats Units contra l'armada e l'aviacion japonesa
- 1945 - Norvègia: lo rei Haakon VII e la siá familha tòrnan a Òslo.
- 1968 - Espanha: se produsís lo primièr assassinat de la banda terrorista ETA ont morís assassinat lo gàrdia civil José Ángel Pardines Arcay.
- 1982 - Mexic: dos seïsmes amb magnitud de 6,9 e 7º respectivament e amb epicentre en Ometepec, Guerrero son sentits dins la Ciutat de Mexic durant la matinada.
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 1848 - Paul Gauguin, pintor francés (m.1903)
- 1862 - Philipp Lenard, fisician austriac, Prèmi Nobel (m. 1947)
- 1877 - Charles Glover Barkla, fisician anglés, Prèmi Nobel (m. 1944)
- 1896 - Robert S. Mulliken, quimista american, Prèmi Nobel (m. 1986)
- 1929 - John Napier Turner, primièr ministre de Canadà
- 1945 - Wolfgang Schüssel, cancelièr d'Àustria
- 1952 - Orham Pamuk, escrivan turc, Prèmi Nobel de Literatura
- 1957 - Juan Luis Guerra, musician de la Republica Dominicana
- 1970 - Cafu, fotbolaire brasilièr
- 1981 - Anna Kournikova, jogaira de tennis russa
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 1890 - Pedro Joaquín Chamorro y Alfaro, president de Nicaragua (n. 1818)
- 1954 - Alan Turing, matematician britanic (n. 1912)
- 1967 - Dorothy Parker, contaira, autora dramatica, critica, umorista, scenarista e poèta nòrd-americana (n. 1893)
- 1978 - Ronald George Wreyford Norrish, quimista britanic, Prèmi Nobel (n. 1897)
- 2001 - Víctor Paz Estenssoro, president de Bolívia (n. 1907)
Vejatz tanben: