text:
Marange-Zondrange
Marange-Zondrange es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat compren çò cap de-luòc Marange, lo masatge caseriu Zondrange e la granja de Henning. Lo territòri de Marange-Zondrange presenta un relief vallonné caractéristique dels Païses de la Nied, amb dos cors d'aiga (Perdsbach a Marange, Hesselterbach a Zondrange), e dos bòsques. Lo vilatge de Marange a implantat ne fond de vallée. Lo nuclèu originel del vilatge a format d'un vast luòc central al mièg #que flueix lo ruisseau, e #que n'èra antany gaireben totalament barrada per ostals mitoyennes. La glèisa, lo cementèri e lo anciana métairie de la abbaye de Longeville #que lududes fasiá cara (fòrça fòrtament transformada e partiellement démolie) ocupen lo flanc de serral en gardant lo Sud. Lo pòble de Zondrange es un pòbli-carrièra de typologie lorraine en s'estendent sul marge drech d'un pichon ruisseau. La part superiora del pòble a completat per una segonda carrièra en fasent lo torn de la capèla. La granja de Henning a establit sus un scenari entre los pòbles de Zondrange, Brouck e Narbéfontaine.
La commune comprend le chef-lieu Marange, le hameau Zondrange et la ferme de Henning. Le territoire de Marange-Zondrange présente un relief vallonné caractéristique des Pays de la Nied, avec deux cours d'eau (Perdsbach à Marange, Hesselterbach à Zondrange), et deux forêts. Le village de Marange est implanté en fond de vallée. Le noyau originel du village est formé par une vaste place centrale au milieu de laquelle coule le ruisseau, et qui était autrefois presque totalement fermée par des maisons mitoyennes. L'église, le cimetière et l'ancienne métairie de l'abbaye de Longeville qui lui faisait face (très fortement transformée et partiellement démolie) occupent le flanc de coteau regardant le Sud. Le village de Zondrange est un village-rue de typologie lorraine s'étendant sur la rive droite d'un petit ruisseau. La partie supérieure du village est complétée par une seconde rue faisant le tour de la chapelle. La ferme de Henning est établie sur un plateau entre les villages de Zondrange, Brouck et Narbéfontaine.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Marange Es un ancian domeni del abbaye Sant-Martin-de-Glandières, tèrra lorraine fins en 1766 de contunh francesa en lo moment del rattachement del duché a la França a aquela data. Zondrange, Fasiá partida en un primièr temps per mitat de las possessions lorraines de la abbaye de Longeville, e per mitat de la distincion de Raville, ligat al duché de Luxemborg. Henning, fief lorrain, I aviá #èsser concédé dempuèi la XVIen sègle als Navier, familha al servici dels ducs de Lorraine. Per aquela concession, Etienne de Navier i aguèt creat baron, e la familha #prene lo nom francisé de Hennin, abans d'èsser elevada a la dignitat de comte a la XVIIIen sègle. Los Hennin èran n'efièch vengut de poderoses senhors locales, e avián elegida abitança en çò de mès de polit otèl de la vila de Sant-Avold (actual otèl de vila). François de Hennin #èsser inhumé en lo chœur de la glèisa de Marange. La parròquia de Marange, fòrça anciana, en essent la siá juridiction sus la municipalitat vesina, Hallering. De la XVIen sègle a la fin de la XVIIIen sègle, compreniá egalament lo pòble de Fouligny, #que #trobar la siá independéncia paroissiale après la Revolucion. A la XIXen sègle, la parròquia de Marange-Zondrange-Hallering #comptar fins a près de 800 abitants, en entrenant lo besonh de engrandir considerablament la glèisa Santa-Martin[1].
Marange est un ancien domaine de l'abbaye Saint-Martin-de-Glandières, terre lorraine jusqu'en 1766 puis française lors du rattachement du duché à la France à cette date. Zondrange, faisait partie dans un premier temps pour moitié des possessions lorraines de l'abbaye de Longeville, et pour moitié de la seigneurie de Raville, rattaché au duché de Luxembourg. Henning, fief lorrain, avait été concédé dès le XVIen siècle aux Navier, famille au service des ducs de Lorraine. Par cette concession, Etienne de Navier fut créé baron, et la famille prit le nom francisé de Hennin, avant d'être élevée à la dignité de comte au XVIIIen siècle. Les Hennin étaient en effet devenus de puissants seigneurs locaux, et avaient élu domicile dans le plus bel hôtel de la ville de Saint-Avold (actuel hôtel de ville). François de Hennin fut inhumé dans le chœur de l'église de Marange. La paroisse de Marange, très ancienne, étant sa juridiction sur la commune voisine, Hallering. Du XVIen siècle à la fin du XVIIIen siècle, elle comprenait également le village de Fouligny, qui retrouva son indépendance paroissiale après la Révolution. Au XIXen siècle, la paroisse de Marange-Zondrange-Hallering compta jusqu'à près de 800 habitants, entraînant la nécessité d'agrandir considérablement l'église Saint-Martin[1].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 1,1 Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
burtard.


c: text/html

text:
Bureau of Indian Affairs
Lo Burèu dels Afars Indians foguèt creat en 1819 e es una oficina de l'Interior Department. Sa tòca es d'evitar l'extincion dels amerindians. A una division de dètz zonas:
- Minneapolis, pels amerindians de Minnesòta, Wisconsin, Michigan e la resèrva de Tama (Iowa)
- Aberdeen, per las doas Dakota (Dakota del Nòrd e Dakota del Sud) e Nebraska
- Billings, per Wyoming e Montana.
- Muskoge, per las Cinc Tribús Civilizadas d'Oklahoma (creek, choctaw, chickasaw, cherokee e seminola)
- Anadarko, per las autras tribús d'Oklahoma, Kansas e los choctaw de Mississipí.
- Alburquerque, pels indians de Nòu Mexic (apache, navaho e pueblo).
- Phoenix, pels d'Arizòna, Utah e Nevada, levat dels navaho.
- Sacramento, pels indians de Califòrnia.
- Portlandper pels indians de Washington, Oregon e Idaho
- Juneau pels indians inuit d'Alaska
- Washington DC pels indians de l'Est de Mississippí, coma los seminola de Florida e l'Easter Band Cherokee de Carolina del Nòrd.
I a de tribús que dependon pas del BIA, siquenon dels Estats ont demòran, coma los tigua d'El Paso, adscriches a l'Estat de Tèxas, e las tribús de la Confederacion Iroquesa, que dependon de l'estat de Nòva York.
Las zonas foncionan coma intercessors entre l'indian e la BIA, mas sovent i manca la cooperacion e l'argent. Cada zona se dividís en agéncias, una per cada granda tribú, e las pichòtas s'amasson en una generala, coma l'Agéncia Everret pels Puget Sound Salish. L'agéncia s'encarga de distribuir las racions, nomenar d'interlocutors e la policia indigèna, e de provesir totes los servicis levat los medicals.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
-201
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -201 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Esparta[modificar | modificar la font]
Tiera de batalhas a l'entorn de Messenia còntra la Liga Aquèa. S'acabèron per una desfacha espartenca a Tegèa. Après aquela revirada, Nabis foguèt obligat de marcar una pausa dins sei projèctes de conquista en Peloponès.
Africa[modificar | modificar la font]
Egipte[modificar | modificar la font]
Acomençament de la Cinquena guèrra de Siria. Foguèt entraïnat per la volontat dei Seleucids d'aprofichar l'afebliment dau poder egipcian per conquistar lei possessions dei Lagides en Asia e en Mediterranèa. S'acabèt en 195 av. J.C. amb una desfacha egipciana.
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
En despiech de la fin de la guèrra civila, la situacion de China demorèt trebolada car lo país, afeblit, èra una buta temptativa per lei nomadas Xiongnus que menèron divèrseis incursions còntra lo territòri de l' Empèri. Una armada chinesa assaiant de s'i opausar foguèt durament desfacha e obligada de capitular (→ 200 av. J.C.).


text:
Comunisme
Al nivèl teoric lo comunisme es una concepcion d'una societat sens classas ni Estat, amb una proprietat comuna dels mejans de produccion, que se pòt classificar coma una branca del socialisme.
Al nivèl politic, lo comunisme designa un ensems de movements que cèrcan d'establir aquela societat egalitària. Demest los comunistas, se trapa una varietat considerabla d'interpretacions, principalament portadas per de corrents marxistas, mas tanben anarquistas e crestianas. La primièra division foguèt entre l'anarquisme e lo marxisme pendent la Primièra Internacionala. Ça que la, los corrents comunistas pus distinguits per lor influéncia sus l'òrdre politic mondial a partir del començament del sègle XX son d'inspiracion marxista, dirèctament (Manifèst del Partit Comunista) o indirèctament (leninisme). La lucha de las classas ten un ròtle central dins la teoria marxista (e atanben dins d'autras tendéncias comunistas). L'establiment del comunisme correspond dins aquesta teoria a la fin de tota lucha de las classas (per lor supression e pel compliment de l'egalitat sociala).
Lo comunisme marxista se basa principalament sus las idèas de Karl Marx e Friedrich Engels, expausadas dins lo Manifèst Comunista. Lo leninisme es construch sul marxisme e es una ramificacion d'aquel.


text:
Bosguérard-de-Marcouville
Bosguérard-de-Marcouville en normand (Bosguérard-de-Marcouville en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Sembla que lo castèl fòrt de Marcouville aperteniá als poderoses senhors del Thymerais. D'après los tèxtes[1], la fortalesa aperteniá a Gervais E, senhor de Châteauneuf-en-Thymerais. Los sieus fils Hugues II, #que i aviá épousé Abérée, filha de Robert, comte de Meulant i aviá abraçat los interèsses de Guillaume Cliton. I aguèt de faches presoèrs en lo moment de la batalha de Bourgtheroude en 1124.
Comuna formada l'an 1844 de la reünion de Marcouville e de Sant-Denis-de detlo-Boscguérard.
Il semble que le château fort de Marcouville appartenait aux puissants seigneurs du Thymerais. D'après les textes[2], la forteresse appartenait à Gervais I, seigneur de Châteauneuf-en-Thymerais. Son fils Hugues II, qui avait épousé Abérée, fille de Robert, comte de Meulant avait embrassé les intérêts de Guillaume Cliton. Il fut fait prisonniers lors de la bataille de Bourgtheroude en 1124.
Commune formée en 1844 par la réunion de Marcouville et de Saint-Denis-du-Boscguérard.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Memòrias istoricas sus la vila de Alençon e sus los sieus senhors, Volum E, pàg. 167 per Pierre Joseph Olodant-Desnot
- ↑ Mémoires historiques sur la ville d'Alençon et sur ses seigneurs, Volume I, p. 167 par Pierre Joseph Olodant-Desnot


text:
Villampuy
Villampuy es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure et Loir e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
- La Baujum a situat sus la RD 955 (ex RN 155) #que connècta Châteaudun a Orléans.
- Pareau Es un masatge caseriu situat sus la rota de Varize.
- Dessainville Es un caseriu situat sus la rota de Bazoches-en-Dunois.
- Juvrainville Es un caseriu situat sus la rota de Membrolles.
- La Folie est située sur la RD 955 (ex RN 155) qui relie Châteaudun à Orléans.
- Pareau est un hameau situé sur la route de Varize.
- Dessainville est un hameau situé sur la route de Bazoches-en-Dunois.
- Juvrainville est un hameau situé sur la route de Membrolles.


text:
Jardin de las Plantas (Tolosa)
43° 35′ 34″ N 1° 27′ 04″ E / 43.5929, 1.4511
Lo Jardin de las Plantas de Tolosa es un jardin public, ancian jardin botanic que amb lo Bolingrin e lo Jardin Reial, fa partida d'un ensemble de tres jardins situats au sud-èst del centre de la vila.
S'espandís sus sèt ectaras entre l'andana Jules Guesde, l'andana Frederic Mistral, la carrièra Alfred Duméril e la carrièra Lamarck.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo premièr Jardin de las Plantas de Tolosa foguèt creat en 1730 per la Societat de las Sciéncias de Tolosa. Mas èra pas al luòc actual; se situava dins lo quartièr de Sant Sarnin, prèp de la pòrta Matabuòu.
La qualitat del sol essent pas pro bona, la colleccion se deguèt desplaçar en 1756 prèp de la carrièra de la Senescauciá (carrièra de las Flors d'uèi).
Aquel jardin èra pas encara dins l'encastre ideal: tròp pichon, enrodat de parets, eca. Foguèt en 1794 per la volontat de Filip Picòt de La Peirosa, naturalista, que los Capitols decidiguèron que lo Jardin de las Plantas seriá situat dins l'encastre gaireben identic a aquel qu'ocupa uèi. Se situa sus una partida de l'ancian claus dels Carmes. Amb una colleccion de 1 300 espècias, localas o en aclimatacion, lo Jardin de las Plantas venguèt un grand Jardin Botanic mas tanben un luòc ont los mai paures podián culhir de plantas medicinalas.
Per decrèt del 27 de julhet de 1808, Napoleon donèt a la vila los terrens e los bastiments del jardin (amb doncas lo cabinet d'istòria naturala).
Pendent la batalha de Tolosa (abril de 1814), lo jardin foguèt utilizat coma punt d'artilhariá dempuèi un de sos taps.
En 1817 foguèt creada una pèça d'aiga, alimentada pel canal de la doas mars escavat a costat.
Puèi lo perimètre del Jardin foguèt leugièrament modificat: s'espandiguèt fins a la Granda Andana (ièu andana Frederic Mistral) mas perdèt de superfícia vèrs l'andana Jules Guesde quand se bastiguèt la Facultat de Medecina (1885).
Lo jardin foguèt transformat a l'ocasion de l'Exposicion Internacionala de 1887: venguèt alara un jardin public.
Actualament[modificar | modificar la font]
Lo Jardin de las Plantas se tròba al sud-èst del centre vila, dins lo quartièr del Busca e prèp del quartièr de las Domaisèlas ribejant lo Canal de las Doas Mars.
Quand foguèt desplaçat al luòc actual èra fòra dels barris, uèi es al centre dins une zona fòrça abitatada mesclant de construccions ancianas (Carrièra Ozenne, Andana J. Guesde) e los immòbles pus recents (Pòrt de Sant Salvador).
Es desservit per
- Las linhas de bus 1|2|10|78|80
- Lo mètro: l'estacion "Palais de Justícia" de la linha B es a cinc minutas.
- Lo tram: la linha T1 a son cap de linha sus las andanas Jules Guesde près de l'estacion de la linha B "Palais de Justícia.
Es bordat per l'Escòla de Medecina, lo Museum d'Istòria Naturala, lo teatre Daniel Sorano e la glèisa de Sant Exupèri.
Una planca de metal permet als pedons de jónher lo Bolingrin alara que son separats per una avenguda.
Dins lo jardin se pòt veire d'ancians bastiments o rèstas. Lo bastiment del Museum, per exemple, data de la fin del sègle XVI. La pòrta de dintrada èst del jardin es une reconstitucion de 1886 d'una de las pòrtas de l'ancian Capitòli. La pòrta Nòrd se dobrissent sus la carrièra Ozenne foguèt dessenhada per Virebent e la decision de sa construccion data de 15 ventòse de l'an XIII.
Pasmens se abans se podiá veire de fòcs, orses, monins, eca, fins a 1976, se tròba uèi pas que de polas d'aiga, guits, aucas o pavons
Font[modificar | modificar la font]
(fr)Jean-Marie Granier, Toulouse côté jardins, Daniel Briand, Dremil e La Faja, 2005.
Vejats tanben[modificar | modificar la font]
Galariá[modificar | modificar la font]
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
Jardins ligats:


text:
Buironfosse
Buironfosse es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Buironfosse Se tròba a una pichona desena de quilomètres a l'oèst-sud-oèst de La Capelle, sus la rota N 29 / D 1029 / E 44, en direccion de Guise.
Buironfosse se trouve à une petite dizaine de kilomètres à l'ouest-sud-ouest de La Capelle, sur la route N 29 / D 1029 / E 44, en direction de Guise.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Buironfosse Es un toponyme #que l'origina ne poiriá provenir de la paraula germanique « bur » o « burg » en significant castèl fòrt. Situada sul territòri de la tribu gauloise de las Éburons, la paraula latina fòssa en designant un luòc fortificat ; la vila significariá "la fortalesa de las Éburons". La paraula celtique eburos designa la if del temps que la paraula germanique ebura designa lo senglar. Se pòt doncas prepausar una traduccion de la vila per la fortalesa de la if (o del senglar. Los Éburons, peuplade venguts bòrds de la Meuse trabalhavan lo bòsc de if de manièra considerabla, #çò qu'explicariá l'origina del nom e sustot la continuitat a travèrs de las edats del trabalh del bòsc.
Aquel luòc i aguèt mencionat successivament jos las formas Buironfossa a la XIIen, Birenfosse en 1223, Buronfosse en 1339 e Buyronfosse en 1541.
Los princes-avesques de Suro n'èran los Senhors e se tròba en 1187 un vassal, Gilles de Ròchafòrt, #qu'a autoritat sus la vila.
Lo luòc li a calgut èsser ocupat dempuèi longtemps per l'òme doncas que s'i es descobèrt d'esturments préhistoriques en silex aital coma dels vestigis gallo-romains. Cap a laModèl:X e sègle, Buironfosse, equipat d'un fòrt bastit en bòsc sus una motte féodale e environat d'un fossé, èra un fief seigneurial #que las proprietats se n'estendián al nòrd de la Thiérache, de Ribemont a Avesnes.
Lo castèl fòrt initialement en bòsc, refortilhat en pèira a la XIen e XIIen de sègles, i aguèt rasat l'an 1423 per Texans de Luxemborg, aliat dels Bourguignons. Una glèisa o #remplaçar, #que #èsser a lo sieu torn divèrs fes saquejada, incendiada, fortificada e reconstruite. En 1868, la motte quitament-#èsser arasée per permetre l'edificacion de l'actuala glèisa d'inspiracion romane.
A la XIIen Sègle, Buironfosse i aviá una cèrta importància, al ponch #qu'en 1175, Jacques de Avesnes lududes #concedir una charte, en donant als sieus abitants la libertat d'administrar los bens de la municipalitat, d'elegir un cònsol e los sieus échevins. Los recorses produsits pel bòsc communale telefonada Los Usatges #permetre a la populacion de subsistir e de se desvolopar.
Una anecdote locala informa #qu'en 1339 una lèbe, aparegut sul camp de batalha ont se afanyaven a s'afrontar Francés e Anglés, #ocasionar un parrabastatge tal que lo combat i i aguèt pas pas luòc.
Buironfosse est un toponyme dont l'origine pourrait provenir du mot germanique « bur » ou « burg » signifiant château fort. située sur le territoire de la tribu gauloise des Éburons, le mot latin fossa désignant une place fortifiée ; la ville signifierait "la forteresse des Éburons". Le mot celtique eburos désigne l'if tandis que le mot germanique ebura désigne le sanglier. On peut donc proposer une traduction de la ville par la forteresse de l'if (ou du sanglier. Les Éburons, peuplade venue des bords de la Meuse travaillaient le bois d'if de façon remarquable, ce qui expliquerait l'origine du nom et surtout la continuité à travers les âges du travail du bois.
Ce lieu fut mentionné successivement sous les formes Buironfossa au XIIen, Birenfosse en 1223, Buronfosse en 1339 et Buyronfosse en 1541.
Les princes-évêques de Liège en étaient les Seigneurs et on retrouve en 1187 un vassal, Gilles de Rochefort, qui a autorité sur la ville.
Le site a dû être occupé depuis longtemps par l'homme puisqu'on y a découvert des outils préhistoriques en silex ainsi que des vestiges gallo-romains. Vers le Xen siècle, Buironfosse, équipé d'un fort construit en bois sur une motte féodale et entouré d'un fossé, était un fief seigneurial dont les propriétés s'étendaient au nord de la Thiérache, de Ribemont à Avesnes.
Le château fort initialement en bois, renforcé en pierre au XIen et XIIen siècles, fut rasé en 1423 par Jean de Luxembourg, allié des Bourguignons. Une église le remplaça, qui fut à son tour plusieurs fois pillée, incendiée, fortifiée et reconstruite. En 1868, la motte elle-même fut arasée pour permettre l'édification de l'actuelle église d'inspiration romane.
Au XIIen Siècle, Buironfosse avait une certaine importance, au point qu'en 1175, Jacques d'Avesnes lui accorda une charte, donnant à ses habitants la liberté d'administrer les biens de la commune, d'élire un maire et ses échevins. Les ressources produites par la forêt communale appelée Les Usages permirent à la population de subsister et de se développer.
Une anecdote locale rapporte qu'en 1339 un lièvre, apparu sur le champ de bataille où s'apprêtaient à s'affronter Français et Anglais, occasionna un désordre tel que le combat n'y eut pas lieu.


text:
Partit Socialista (França)
Lo Partit Socialista (en francés Parti socialiste) es un partit politic francés generalament classat a l'esquèrra. Es dels partits politics francés màgers amb l'Union per un Movement Popular. Lo PS aviá mai de 230 000 membres en genièr de 2007. Le PS es membre del Partit Socialista Europèu e de l'Internacionala Socialista.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo Partit Socialista foguèt fondat en 1905 jol nom de Seccion Francesa de l'Internacionala Obrièra (Section française de l'Internationale ouvrière en francés). La SFIO foguèt lo resultat de l'unificacion dels divèrses partits, en particular lo Partit Socialista de França de Jules Guesde e Édouard Vaillant, e lo Partit Socialista Francés, dirigit per Joan Jaurés. Aquela nòva organization aviá una doctrina marxista. En 1914, lo reformista Joan Jaurés es assassinat.
La Revolucion Russa provòca la scission del partit al Congrès de Tors en 1920 amb la creacion del Partit Comunista Francés. En 1936, lo SFIO s'aliga amb los radicals e los comunistas per formar lo Front Popular menat per Léon Blum. En 1940, la majoritat dels deputats socialistas vòtan los plens poders al marescal Pétain. Aprèp la fin de la Guèrra, lo partit coneis una crisi longa. En 1969, al Congrès d'Epinay, van fusionar la SFIO amb divèrs gropes socialistas. François Mitterrand deven lo primièr secretari del Partit Socialista renovat. A las eleccions presidencialas de 1974, François Mitterrand obten 49% dels votas. En 1981, François Mitterrand deven lo primièr socialista President de la Republica. Es President pendent 14 ans.
En 1995, los socialistas pèrdon las eleccions presidencialas, mas en 1997 ganhan los eleccions legislativas e Lionel Jospin deven Primièr Ministre. En 2002, Jospin pèrd al primièr torn de las eleccions presidencialas. Dempuèi las eleccions legislativas de 2002, lo Partit Socialista es dins l'oposicion al nivèl nacional.
A l'eleccion presidenciala de 2007, Ségolène Royal designada candidata del Partit Socialista a l'eleccion presidenciala de 2007, obtenguèt 46,94 % de las voses al segond torn.
Las eleccions legislativas de 2007 foguèron una autra desfacha del Partit Socialista.
En 2008, se ganhèt las eleccions municipalas e dels conselhs generals, e renforcèt sa predominància, en particular dins los departaments occitans.
Las grandas personalitats[modificar | modificar la font]
- Léon Blum
- Gaston Defferre
- Jules Guesde
- Joan Jaurés
- Paul Lafargue
- Léo Lagrange
- François Mitterrand
- Daniel Mayer
- Guy Mollet
- Alain Savary
- Jean-Pierre Chevènement
- Michel Rocard


text:
Michael Collins
Michael John ("Mick") Collins (en irlandés: Mícheál Seán Ó Coileáin; nascut lo 16 d'octobre de 1890 – mòrt lo 22 d'agost de 1922) foguèt un menaire revolucionari irlandés, Ministre de las Finanças de la Republica Irlandesa, Director dels servicis d'intelligéncia per l'IRA, membre de la delegacion irlandesa pendent las negociacions del Tractat Angloirlandés, coma cap del govèrn provisòri e a l'encòp comandant de l'armada nacionala irlandesa.
Foguèt assassinat per balas en agost de 1922, pendent la Guèrra Civila Irlandesa. La part màger dels partits politics irlandeses reconeis sa contribucion a la fondacion de l'Estat irlandés modèrne, mas los membres e suportaires del partit politic Fine Gael manifèstan una admiracion particularament fòrta per sa memòria ja que lo considèran lo paire fondaire d'aqueste movement; lo partit se sonava a la debuta Cumann na nGaedhael.


text:
Aurelha
L'aurelha es l'organ que permet d'ausir los sons e bruches. Es ligada al sens de l'ausida. Aqueste nom se pòt referir a la partida exteriora sonque o a l'ensems del sistèma de l'ausida.
Dins lo regne animal sonque los vertebrats tenon d'aurelhas. Pasmens fòrça invertebrats pòdon ausir o almens detectar de sons gràcias a d'autras organs sensitius. Los insèctes, per exemple an d'organs timpanals que lor servisson per ausir de sons distants. Son pas per fòrça localizats sul cap mas se pòdon trobar sus divèrsas partidas del còrs (pòdon èsser de pels per exemple).
Somari
L'estructura de l'aurelha[modificar | modificar la font]
Pels mamifèrs, l'aparelh auditiu compren tres partidas.
L'aurelha extèrna[modificar | modificar la font]
Las ondas sonòras arriban al pavalhon auricular, que las dirigís cap al conducte auditiu extèrne, ont son amplificadas a cèrtas frequéncias. Finalament, lo son arriba a la membrana timpanica, ont las vibracions se transmeton per un mejan solid.
L'aurelha mejana[modificar | modificar la font]
L'aurelha mejana compren la trompa d'Eustaqui, un conducte que la fa comunicar dirèctament amb la faringe, egalant la pression entre los dos costats del timpan. D'autra part i trobam tanben la cadena ossiculara constituida pel martèl, l'enclutge e l'estriu, qu'es lo camin de las vibracions mecanicas vèrs la fenèstra ovala, una autra membrana, la quala provòca una vibracion dins lo liquid qu'emplís lo cagaròl.
L'aurelha intèrna[modificar | modificar la font]
La coclèa conten la membrana basilara, ont se trapa l'organ de Corti, un ensems de cellulas ciliadas (entre 24 000 e 30 000) que vibran a de frequéncias especificas. La localizacion dels cilis long de la membrana basilara es en foncion de la longor d'onda que i son sensibles.
Finalament, l'informacion nervosa arriba al cervèl (cada aurelha separadament).
L'estructura de l'aurelha[modificar | modificar la font]
1-Ausida/aurelha extèrna
2-Conducte auditiu
3-Pavalhon auditiu (aurelha)
4-Timpan
5-Ausida/aurelha intèrna
6-Martèl
7-Enclutge
8-Estriu
9-Canals semicirculars
10-Coclèa
11-Nèrvi auditiu
12-Trompa d'Eustaqui


text:
Elsenheim
Elsenheim en alemannisch (Elsenheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Vilatge en fasent part del costat de Marckolsheim e del arrondissement de Sélestat-Erstein. Los abitants de Elsenheim an conegut jol nom de Elsenheimois.
Village faisant partie du canton de Marckolsheim et de l'arrondissement de Sélestat-Erstein. Les habitants d'Elsenheim sont connus sous le nom de Elsenheimois.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo sieu nom provendriá d'un passatge de St Eloi en la region
Son nom proviendrait d'un passage de St Eloi dans la région


text:
71
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 71 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman[modificar | modificar la font]
Dins l'encastre de son plan de reconstruccion dei quartiers de Roma destruchs per l'incendi de 64, l'emperaire Vespasian ordonèt l'acomençament d'una tiera de grands trabalhs coma la bastida dau Forum de la Patz que foguèt acabat en 75.


text:
Illas Marshall
Las Illas Marshall son un país format per d'archipèlas, d'atòls e d'illas pichonas situats dins lo sud de l'Ocean Pacific.
Istòria[modificar | modificar la font]
L'explorador espanhòl Álvaro de Saavedra Cerón las descobriguèt e i desbarquèt en 1529, ne'n prenent possession al nom del Rei d'Espanha. Se sap pauc de causas de la preïstòria de las Illas Marshall. Pasmens, d'ondas migratòrias successivas venentas del sud-èst asiatic arribèron dins lo Pacific Occidental fa a l'entorn de 3000 ans e atenguèron aquestas illas. Los angleses las nomenèron "Marshall" en las sieunas mapas, en omenatge a un explorator del meteis nom que las visitèt en 1799, mas foguèron reclamadas per Espanha en 1874 e foguèt reconeguda la siá sobeiranetat per la diplomacia internacionala. Part de l'Oceania espanhòla, foguèron vendudas a Alemanha en 1884 après la mediacion papala.
Alemanha establiguèt un protectorat en 1885 e d'estacions de comèrci dins las illas de Jaluit e Ebon per menar a tèrme lo comèrci florescent de la còpra (carn seca de coco). Los Iroij (nauts caps locals) marshalleses contunhèron de governar jos una administracion alemanda indirecta.
Durant lo començament de la Primièra Guèrra Mondiala, Japon prenguèt lo contraròtle de las illas Marshall. Las siás casèrnas demorèron dins lo centre alemand d'administracion, Jaluit. Lo 31 de genièr de 1944, las tropas nòrd-americanas desbarquèron en l'atòl de Kwajalein e prenguèron lo contraròtle de las illas dels japoneses lo 3 de febrièr, seguit d'intensas luchas dins los atòls de Kwajalein e Enewetak. En 1947, los Estats Units, coma la poténcia ocupanta, arribèron a un acòrd amb lo Conselh de Seguretat de l'ONU per administrar Micronesia, inclusas las Illas Marshall, coma lo Territòri Fiduciari de las illas del Pacific. De 1946 fins a 1958 i aguèt 67 ensages nuclears dins divèrses atòls. Un important radar foguèt bastit en l'atòl de Kwajalein.
Lo 1 de mai de 1979, en reconeissença de l'evolucion de l'estatut politic de las illas Marshall, los Estats Units admetèron la constitucion de las illas e l'establiment del govèrn de la Republica de las Illas Marshall. La constitucion incorpòra de concèptes nòrd-americans e britanics.
L'independéncia complèta en acòrd amb la legalitat internacionala arribèt en 1990, quand las Nacions Unidas donèron oficialament per acabar lo "fideicomis" per lo territòri.
Politica[modificar | modificar la font]
Lo president de Illas Marshall es cap d'Estat e cap de govèrn. Lo president, qu'es elegit pels membres del Nitijela (Parlament) entre los sieus integrants, nomena lo sieu pròpri gabinet.
Las eleccions pel parlament, qu'a 33 deputats, son cada quatre ans.
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo clima de las illas es caud e umid, amb un periòde sec entre mai e novembre. Ocasionalament sofrís de tifons.
Economia[modificar | modificar la font]
- De veire: Economia de las Illas Marshall.


text:
Index Translationum
L'Index Translationum es un indèx gerit per l'UNESCO que comptabiliza las traduccions accessiblas segon divèrses critèris (autor, editor, país, lengua, etc.).
Durant fòrça temps, los libres foguèron revirats segon lo vejaire de diferents editors e libraris, sens que cap d'enregistrament centralizat de las traduccions s'efectuèsse. Las bibliotècas dels estats se trachavan, en general, de far un inventari dels libres traduches dins sa lenga. Long del temps una gestion centralizada e un enregistrament sistematic de las reviradas son apareguts coma necites e foguèt alara demandat l'Index Tranlationum a la Societat de las Nacions e aital foguèt creat en 1932. En 1946, l'UNESCO recuperèt aquel prètzfach e plan mai tard, en 1979, lo sistèma coneguèt una informatizacion, çò que permetèt de generar una vertadièra basa de donadas cumulativa que contunhava de créisser. Cada an, las bibliotècas nacionalas de cada estat mandan als trabalhadors de l'Index Translationum la lista de las òbras que son estat revirats dins son airal durant l'annada. Puèi l'Index Translationum es actualizat amb aquelas novèlas donadas.
Aqueste repertòri central se fa plan util tre que se vòl conéisser l'existéncia de las traduccions actualas e evitar un trabalh de revirada que seriá inutil. A l'encòp servís per avalorar los escambis culturels entre lengas e estats. E finalament es tanben una font per poder determinar la popularitat d'un autor. Pr'aquò l'Index Translationum determina pas se l'escrivan se ven fòrça o pas.
En novembre de 2011, los 10 autors mai traduches dins lo mond entièr amb mai de 2.500 traduccions cadun èran en òrdre descreissent:
- Agatha Christie
- Jules Verne
- William Shakespeare
- Enid Blyton
- Lenin
- Barbara Cartland
- Danielle Steel
- Hans Christian Andersen
- Stephen King
- Jacob Grimm


text:
1329
Aquesta pagina concernís l'an 1329 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Bizantin[modificar | modificar la font]
En Anatolia, l'emperaire Andronic III Paleòleg (1328-1341) e lo futur emperaire Joan VI Cantacuzèn organizèron una ataca per sostenir e desgatjar lei plaças bizantinas menaçadas per lei Turcs Otomans. Pasmens, se turtèron a una viva reaccion otomana que menèt a la batalha de Pelekanon. Numericament inferiors, lei Bizantins i foguèron vencuts. Aquò foguèt la darriera ofensiva bizantina per reconquistar seis ancianei províncias asiaticas. Au contrari, Andronic III concentrèt seis esfòrçs militars en Euròpa e acomencèt de negociar lo pagament d'un tribut ais Otomans per gardar lo contraròtle de Bitínia (→ 1333).
En revènge, en Mar Egèa, una insureccion foguèt vencuda dins l'illa de Quios. Aquò permetèt a l'emperaire d'integrar l'illa dirèctament dins lo domeni imperiau.
Regardant la gestion deis afaires intèrnes de l'Empèri, l'emperaire se preocupèt de reglar lo caòs judiciari entraïnant per leis annadas de conflicte ambé l'ancian emperaire Andronic II Paleòleg (1282-1328). S'inspirèt ansin dei principis de la reforma de la justícia de son grand per crear una cort suprèma de quatre jutges (lei « Jutges Universaus dei Romans »). Son objectiu èra de redurre la corupcion (→ 1337).


text:
Petauridae
Aquesta familha de marsupials compren tres genres e 10 espècias :
- Dactylopsila (4 espècias)
- Gymnobelideus (1 espècia)
- Petaurus (5 espècias)
Recampa d'animals qu'an una membrana que religa las patas anteriora e posteriora de cada costat del còrs, del punhet a la cavilha, çò que lor permet de planar d'un arbre a l'autre. Lor coa, preensila, es cobèrta de longs pels. Los Petaurids son pas presents qu'en Austràlia e en Nòva Guinèa. Existís un autre grop de Petaurs, los Acrobatids, que son apelats los « petaurs nans ».
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia ITIS : TSN 609787 Petauridae Bonaparte, 1838 (en)
- Referéncia AnimalDiversityWeb : Petauridae (en)
- Referéncia NCBI : Petauridae (en)


text:
Eivissa
Eivissa es la mai granda de las Illas Pitiüses e la pus occidentala de las illas de l'archipèla Balear, al centre oèst de la Mediterranèa occidentala.
Lo gentilici es eivissenc -a.
Amb una longor de còsta de 210 km, ont altèrnan pichonas rancaredas e calancas de sable, las dimensions maximalas de l'illa son de 41 quilomètres del nòrd al sud e de 15 quilomètres de l'èst a l'oèst, i a una morfologia fòrça irregulara, formada per una multitud de pichons puèges, que lo pus naut es sa Talaia (Sant Josep de sa Talaia) amb 475 mètres d'altitud. Amb un naut gra d'urbanizacion (sovent incontraròtlada), consèrva qualques zònas de nauta valor naturala coma son lo Pargue Natural de ses Salines, Cala d'Hort o los paluns de ses Feixes. Son economia depend majoritàriament del sector toristic, l'activitat que se concentra en la sason d'estiu.
En 1999 foguèt inscricha al Patrimòni Mondial de l'Umanitat per l'UNESCO.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Coma per las autras Illas Balearas levat Menòrca, l'illa d'Eivissa es lo resultat del plegament de materials dispausats dins la mar al segondari, que se passèt pendent lo plegament alpin, al terciari. Es una continuacion de las serradas Beticas. Es formada per dos ensembles, un al sud-oèst, format per las montanhas de Sant Josèp (on i a Sa Talaia) e al nòrd-èst l'ensemble format per es Amunts e los puèges de Santa Eulària. Entre eles demòran doas baias, la baia de Portmany e aquela d'Eivissa. Unas pichonas elevacions a l'extrèm sud de l'illa a per consequéncia l'aparicion d'un autre plan sedimentari pas colomat que fa una zòna de paluns transformats per l'òme en Salinas e qu'es en contacte amb lo Pla de Vila per la zòna de Platja d'en Bossa.
Lo relèu resultant d'aquela origina es traversut. Es una illa de relèu montanhós, e mai los penjals sián doces. Aquò obliguèt l'òme a construire en laissas. La còsta es tanben traversuda, alternant rancaredas e calancas de sable e mai i a de grandas plajas dins las zònas que tòcan los plans o las salinas.
Los monts eivissencs son formats a la basa per de ròca calcària, que dòtan l'illa d'aqüifèrs importants, uèi subrexpleitats. L'illa compòrta l'unic riu de las Balearas, lo riu de Santa Eulària, mas de cors intermediari que corrís solament aprèp la pluèja. Fins al mitan del sègle XX lo riu corriá tot l'an, s'alimentant amb las aigas sosterranhas.
La vegetacion de l'illa es aquela de la selva mediterranèa. Es formada gaireben exclusivament per de pins blancs; lo sotabòsc es espés, format de plantas arbustivas de boisseda coma lo bruc, lo romanin o la garrolha. Per la fauna, se trapa conilhs, rats e eriçons qu'an coma predators lo falcon, lo chòt e gaireben desapareguda janeta. I a fòrça aucèls. Dins la mar, se tròba posidonia oceanica, actualament menaçada per la pollucion e presenta una granda biodiversitat.
Istòria[modificar | modificar la font]
En 654 ab. C., los fenicians fondèron un pòrt dins aquela illa de l'archipèla de las Balearas, que nomenèron Ibossim, per las necessitats del comèrci del vin, del marbre e del plomb. Aquel nom venguèt Ebusus pels Romans[1]. De Grècs s'installèron tanben a Eivissa, a la meteissa epòca que los fenicians; nomenèron Pityûssai - (cobèrtas de pins) - las illas del sud de l'archipèla, Eivissa e Formentera. Aprèp la casuda de la metropòli feniciana, vencida pels Assirians, Eivissa passèt jos la dependéncia de Cartage, mai granda coloniala feniciana de la Mediterranèa.
Aprèp un periòde de dominacion pels vandals Justinian conqueriguèt las Balearas a la mitat del sègle VI.
Las illas foguèron aprèp envasidas pels musulmans a la fin del sègle VIII. Daissèron qualques traças arquitecturalas uèi vesiblas[2]. L'illa d'Eivisssa designada pels Romans coma Ebusus foguèt nomenada pels arabis jos la forma derivada Yebisah[3]
Aprèp tres sègles de dominacion musulmana pendent que las balearas dependián del califat de Còrdoa puèi de la Taïfa de Denia abans de venir un emirat independent, Eivissa, Formentera e Menòrca foguèron envasidas pel rei de Norvègia Sigurd Ier de Norvègia dich lo crosat a la prima de 1110 sul camin de sa crosada cap a Jerusalèm, aprèp que liberèt Sintra, Lisbona e Alcácer do Sal e las placèron jos la dominacion crestiana.
La reconquista crestiana foguèt aprèp menada per Jaume lo Conquistaire, rei d'Aragon, que s'emparèt de Palma de Malhòrca en 1229 e organizèt la presa d'Eivissa en 1235. En 1343, las illas foguèron unidas a la corona d'Aragon.
Al sègle seguent, alara que Palma de Malhòrca foguèt quasi anantida pels Turcs, la vila d'Eivissa bastiguèt una cencha fortificada. De nombrosas torres de gaita foguèron bastidas per aparar l'archipèla. Jamai foguèron armadas. Foguèron desmilitarizadas a l'entorn del sègle XIX.
Las glèisas foguèron edificadas amb un tipe defensiu per aparar los païsans (glèisa de Santa Eulàlia o de Sant Carles). L'abitat es dispersat e sovent alunhat de las còstas.
En 1715, victoriosa aprèp la Guèrra de Succession d'Espanha, la dinastia dels Borbons s'emparèt de Malhòrca e Eivissa, que foguèron aliadas als Habsborg. La dominacion britanica durèt fins a 1802.
Las Balearas sortiguèron d'un marasme cronic amb l'arribada del torisme, dins los ans 1950. Constituisson una de las dètz-e-sèt comunautats autonòmas espanhòlas instituidas en 1978.
Los ans 1970 lo movement hippie pren la plaça del torisme de massa e Eivissa vegèt un cambi substancial, e foguèt la fin del biais de viure tradicional per la majoritat dels eivissencs. Aquel cambi arribèt amb los ans 1970. E mai, se produguèt un vam migratòri. En pauc temps fòrça gents venguèron del sud d'Espanha e d'Euròpa per viure a Eivissa, fasent que lo eivissencs son actualament minoritaris dins l'illa.
Torisme[modificar | modificar la font]
A la fin del sègle XX e al començament del sègle XXI Eivissa es reputada per sas fèstas d'estiu amb la musica electronica, aprèp èsser estada lo naut luòc de la cultura hippies e underground dels ans 1960 als ans 1980.
Municipis d'Eivissa[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Michael Dietler, Carolina Lopez-Ruiz,Colonial Encounters in Ancient Iberia: Phoenician, Greek, and Indigenous relations, University Of Chicago Press, 2009, page 80 : The Phoenician town of Ibosim, later to become Roman Ebusus and modern Ibiza (or Eivissa), was founded by 600 BC.
- ↑ http://www.illesbalears.es/fra/ilesbalears/histoire-archeologie2.jsp?SEC=HIS&id=00000138&lang=0003
- ↑ These are the names: studies in Jewish onomastics, Bar-Ilan University Press, 1997, page 81, Eivissa(Catalan and used alongside today's Castilian version);Ibosim (Carthage-Phenician);Ebisos(Greek);Yebisah(Arab, Ibiza town known at this period as Madina Iabisa), ISBN 9652261920


text:
Wikipèdia:Modèls
Aquesta pagina presenta los diferents modèls utilizats sus Wikipèdia oc, repartits dins divèrsas sospaginas en foncion de lor usatge.
Aquestas sospaginas mòstran lo modèl e sa sintaxi (prèsta a èsser copiada-empegada) e mai un exemple d'utilizacion. Son en construccion, la Lista dels modèls demòra pel moment mai completa.
Sospaginas en cors d'escritura :
- /Arborescéncia (per la categorizacion dels modèls)
Per una ajuda generala suls modèls, la sintaxi e las possibilitats, vejatz Ajuda:Modèl.
Somari
Articles[modificar la font]
- Avertiments permanents
- Títol incorrècte
Unicòde
Contengut ofensant
Desvelament de l'intriga
Cas d'omonimia / omofonia
- Bendèls temporaris
- Article protegit
Esbòs
Article prepausat de qualitat, de la setmana
- Desacòrdis e problèmas
- Desacòrdis de neutralitat / de pertinéncia
Proposicions de supression
Supression d'imatges
Problèmas de copyright
- Mantenença
- Modificacions en cors
Tascas d'efectuar (traduccion, relectura, proteccion...)
- Ligams entre projèctes
- Commons, Wikiccionari, Wikiquote, Wikifont, Wikinews, Wikilibres
Wikipèdia dins una autra lenga
- Fonts
- Pels articles copiats de fonts liuras
- Mèdia
- Insercion de fichièrs àudio
Ajudas a la redaccion[modificar la font]
- Ajudas generalas a la redaccion
- Nòtas de bas de pagina e bibliograficas
Formatatge del tèxt
Simbòls
Tèxt en colors
Escritura dels noms pròpris
- Datas
- Escritura facilitada pels sègles, millenaris, 1èr del mes...
- Païses
- Per inclure la bandièra d'un país e son nom. Creat a l'origina per l'espòrt.
- Indicacion de lenga
- Icòna amb lo còde d'una lenga, util pels ligams extèrnes o las traduccions.
- Coordenadas sus una mapa
- Afichatge d'una mapa amb las coordenadas d'un luòc
Tablèus[modificar la font]
- Tablèus
- ajuda a la creacion de tablèu predefinit e de quadre per incorporar de sospaginas (ex:pels portals).
- InfoBox
- per inclure de Tablèus de donadas amb paramètres amb una forma e una posicion predefinidas en completant de variablas una lista completa existís.
- Taxobox
- Tablèu recampant las informacions filogeneticas per totes los articles del domeni del vivent. Es un cas particular d'infobox. Vejatz Wikipèdia:Projècte/Carta grafica/Utilizacion de las taxobox.
Paginas d'utilizaire[modificar la font]
- Espaci d'utilizaire
- Se presentar
Utilizar los modèls Babel
Jónher una categoria d'utilizaires
Utilizar las boitas d'utilizaire
- Espaci Discussion Utilizaire
- Far la benvenguda
Avertir un vandal
Donar de conselhs a un començaire
Festejar un anniversari...
Autras paginas[modificar la font]
- Categorias
- Modèls per las paginas de categoria
Modèls per categorizar aisidament cèrts articles (coma per exemple vida e mòrt d'una persona)
- Imatges
- Licéncias dels imatges
Avertiments
Listas completas[modificar la font]
Doas listas relativament completas son disponiblas :
- Lista completa
- Aquesta lista intègra totas las sospaginas de la pagina actuala. Pòt èsser utila amb la foncion Seguit dels ligams per seguir las modificacions suls modèls. Aquesta pagina es fòrça longa de cargar !
- Special:Allpages
- Lista exaustiva de totas las paginas dins l'espaci Modèl:
Vejatz tanben[modificar la font]
- Messatge de benvenguda
- Messatge a un anonim
- Categorias d'esbòsses
- Autorizacion d'autor
- Alèrta de copyright
- Messatge de descripcion dels imatges
- Modèl fair use
- Desvela l'intriga del recit
- Messatge estandard de violacion de la GFDL
- Ajuda:Paletas de navigacion
- Ajuda:Modèl
- Messatges predefinits de Wikipèdia
- Lista dels modèls e Modèls/lista


text:
Sesam
Lo sesam (Sesamum indicum) es una planta de la familha de las Pedaliacèas e un produch agricòla cultivat en granda partida per sas granas.
Lo sesam es en fòrt desvolopament dins los païses subsaharians perque es de bon cultivar e amb un còst mendre. La produccion de varietats de color blanca e blanc crèma conéis un fòrt taus de creissença a causa de lor emplec tradicional en Asia e de la creissença de la populacion dins aqueles païses, en mai de l'utilizacion totjorn mai importanta en Euròpa en pastissariá e pels pans especials.
En Índia, las granas de sesam sont consideradas coma un simbòl d'immortalitat.
Utilizacion[modificar | modificar la font]
La pichona grana de color blanca, blanc crèma cap a bruna o negra (Vietnam, China, Corèa) es utilizada en cosina per sa sabor doça que sembla a aquela de las avelanas aprèp torrefaccion. Las granas de sesam permeton la produccion de l'òli de sesam qu'es subretot utilizada dins las saladas o plats freds, coma per exemple al centre de China o en Corèa, mas tanben dins de sopas, fondudas o d'autres plats cauds. Son tanben utilizadas dins de pastissariás en Vietnam, mena de nogats mols mesclant sucre, cacauètas e granas de sesams.
Son tanben utilizadas aprèp espelofatge en pastissariá (pan e crocants de sesam) e per la fabricacion de la pasta de sesam. Aquela pasta, nomenada tahine en Sirian e libanés o zhima jiang (芝麻酱, « Sauça sesam ») en China, se fa per trissatge amb la mòla e utilizada en Asia, del Mejan, a l'Extrèm Orient. Aquela pasta dintra dins la recèta dels tradicionals tehina (crèma salgada de sesam amb òli d'oliva) e halva, pastissariá compacta de sesam e de sucre. Es tanben utilizada dins de fondudas de Sichuan o dans los reganmian (热干面 pastas caudas e secas)d'Hubei.
Proprietats alimentàrias[modificar | modificar la font]
La grana de sesam es subretot rica en calci, amb un taus podent aténher 1 gram per 100 grams de granas[1].


text:
Dança macabra
La Dança macabra es una allegoria medievala religiosa e satirica d'origina francesa, que sos personatges, lo Papa, l'Avesque, l'Emperaire, lo Sacristan, lo Païsan..., i son convocats per la Mòrt a una dança, ont lor remembra la fugacitat dels plasers mondans e fin finala cason sus sos braces, independentament de lor edat o de lor posicion sociala.
L'espectacle macabre se desvolopèt dins tota la literatura europèa. Lo tèma de la mòrt mestregèt la Bassa Edat Mejana, per la terror davant la pèrda dels plasers mondans. Aguèt tanben una expression picturala, coma las gravaduras de Hans Holbein lo Vièlh.


text:
Limeux (Somme)
Limeu (Sonme) en picard ( Limeux en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Implantada a l'Oèst del departament, al encreuament de l'ais Nòrd-Sud en connectant Huchenneville a Frucourt e de l'ais Es-Oèst en connectant virtuellement Bailleul e Huppy.
Implantée à l'Ouest du département, au croisement de l'axe Nord-Sud reliant Huchenneville à Frucourt et de l'axe Est-Ouest reliant virtuellement Bailleul et Huppy.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
La municipalitat lèva las armas de la familha de Limeux (13e -16e sègles, senhors del luòc a la 13e sègle) Mas los angels son de cara, e pas de perfil coma representats aicí (referéncia : Belleval, Nobiliaire, tome E, 1862, p 221). Amistats Jacques Dulphy Los angels son de cara Cordialement Jacques Dulphy
La commune relève les armes de la famille de Limeux (13e -16e siècles, seigneurs du lieu au 13e siècle) Mais les anges sont de face, et non de profil comme représentés ici (référence : Belleval, Nobiliaire, tome I, 1862, p 221). Amitiés Jacques Dulphy Les anges sont de face Cordialement Jacques Dulphy


text:
Catedrau Metropolitana de Buenos Aires
La Catedrau Metropolitana de Buenos Aires qu'ei lo màger lòc de culte catolic d'Argentina. Que's tròba suber la plaça de Mayo (qui ei tanben costejada peu cabildo de l'Ostau Arroset). Qu'ei tanben lo lòc on ei sepelit lo generau José de San Martín, liberator deu país durant la Guèrra d'Independéncia.
Desempuish lo sègle XVII, cinc lòcs de culte que hon bastit au medish endret shens demorar per'mor de la mala qualitat de las òbras. Que ho consacrada en 1791 a maugrat qui no hosse pas acabada. Lo son davant neoclassic realizat en 1822 qu'ei l'òbra de l'arquitècte francés Prosper Catelin. Ua rica ondradura que'i ho hornida enter 1860 e 1863.
En 1880, lo mausolèu deu generau San Martin, òbra de l'escultor picard Carrier Belleuse que ho installat entà arcuélher lo còs deu liberator qui repausava dens la cripta de la catedrau de Bolònha de Mar, ciutat on èra mort en exili.


text:
De qu'es? De que significa? Mon cinisme naturau mi possa de pausar la questien: en aquestei temps de questionnament sus l'identtitat nacionala francésa, es-ti ben urosa aquela iniciativa? E subretot, a de que serve?
Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous
La carta nacionala d'identitat
Aller à la page : 1, 2
1 La carta nacionala d'identitat le Jeu 19 Nov - 7:52
Alh Òli
Occitan Warrior
De qu'es? De que significa? Mon cinisme naturau mi possa de pausar la questien: en aquestei temps de questionnament sus l'identtitat nacionala francésa, es-ti ben urosa aquela iniciativa? E subretot, a de que serve?
2 Re: La carta nacionala d'identitat le Jeu 19 Nov - 9:19
Danís
Adjudant
D'alhors me sembla que los frances son un daus sols a pas far la diferencia dins lo vocabulari : quand anatz en Espanha per exemple, ilhs parlen de DNI per lur carta quo es a dire "Documento Nacional de Identificación" e pas identitat.
Un document podrà jamai montrar vòstra identitat...
Apres, se los occitans vòlen esser tant colhons coma los frances...
A una espòca, quo era lo PNO que editava las cartas entau, mas eran mens belas, e subretot falia acceptar d'aver efectivament son nom e sa fòto davant, mas las coordonadas dau PNO darrier... coma se, sus las cartas francesas, i avia lo numerò de la permanencia de l'UMP emb lo pretexte que son ilhs que tenen lo governament...
3 Re: La carta nacionala d'identitat le Jeu 19 Nov - 9:32
Zengi
Trobador !!
Au dia de uei tot qu'ei question de simbèus.
M'agradaré mei d'anar votar dab aquera carta, quan i vau .. (los bascos qu'an editat la lor carta e n'i a tant que son obligats de l'acceptar quan vòten).
4 Re: La carta nacionala d'identitat le Jeu 19 Nov - 21:59
Cerièra de Mai
Trobador !!
Çò qu'ensajèri de far la nèit passada. Crear lo filigrane, la carta d'òc, trobar una topigrafia del país, etc…
Aprés, soi estonada de veire qu'es pas possible de far quicòm de risolièr sens ausir « qui financi amb aquò ? » (digus, sonque la copia color e la plastificacion), « l'identitat es pas l'identificacion » (mas macarèl, es una galejada Danís !)
Pel moment, ai pas que de demandas de… catalans ! Cal creire que l'idèa es mens estranha de l'autre costat dels pirenèus… avèm un problèma los occitans amb l'idèa d'independéncia e d'oficialitat ?
Per contre, m'es estat dit que seriá melhor en mantunes dialectes. Se n'i a qu'an enveja de m'ajudar a revirar les informacions estampadas en roge dessus, sètz planvenguts !
5 Re: La carta nacionala d'identitat le Jeu 19 Nov - 23:39
maime
Lemosin de prumiera !
E quantben de demandas per lo moment ?
La version lemosina (los autres lemosins, podetz far de las correccions) :
Pitit nom
Nom d'ostau (mas sei pas segur que quò se ditz, qu'es benleu 'mas Nom)
Adreça
Sexe
Signatura dau titulari
Sageu
Per lo demai, qu'es parier.
6 Re: La carta nacionala d'identitat le Jeu 19 Nov - 23:43
Zengi
Trobador !!
La vau crompar tanben !
7 Re: La carta nacionala d'identitat le Jeu 19 Nov - 23:58
maime
Lemosin de prumiera !
8 Re: La carta nacionala d'identitat le Ven 20 Nov - 0:34
Gavach
Occitan Warrior
Bon, alara me lançi: Qué son aqueles païses occitans??? Dempuèi quora Orlhac es en Guiana e Losera en Auvernha! Orlhac es en Auvernha e Losera en Lengadòc (coma Vivarés).
Calriá lançar un sondatge sul decopatge en grandas regions d'occitània, perqué aquí soi trucat...
E si que non trobavi la del PNO plan mai polida
9 Re: La carta nacionala d'identitat le Ven 20 Nov - 4:34
Cerièra de Mai
Trobador !!
Lança-lo se vòls… quand se parla de descopatges de territòris occitans, digus es pas jamai d'acòrdi. Se tròbas una solucion qu'agrada a cadun e que me fa pas un fum de variantas (un nombre rasonable de regions), cambii la carta, promés !Gavach a écrit:Bon, alara me lançi: Qué son aqueles païses occitans??? Dempuèi quora Orlhac es en Guiana e Losera en Auvernha! Orlhac es en Auvernha e Losera en Lengadòc (coma Vivarés). Calriá lançar un sondatge sul decopatge en grandas regions d'occitània, perqué aquí soi trucat...
E ben… per aquò, pòdi pas res per tu !E si que non trobavi la del PNO plan mai polida
Dire que se prepausiá per la PAO del paperòt…
Maime, pòdes ajudar a revirar aquí (los autres tanben)
>> http://estamparianacionala.wordpress.com/2009/11/20/la-carta-se-melhorara-merces-a-vosautres
10 Re: La carta nacionala d'identitat le Ven 20 Nov - 10:40
fredoc
Occitan Warrior
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
11 Re: La carta nacionala d'identitat le Ven 20 Nov - 10:55
Arf
Occitan Warrior
Je ne suis pas français ou gascon, mais j’appartiens aux groupes de ceux qui portent dans leur poche une carte rédigée dans la même langue que la mienne et de ceux qui, parfois, rêvent en occitan.
je suis aussi la somme de mes appartenances que je ne connaîtrai qu’à ma mort, car tout progrès consiste à entrer dans un nouveau groupe
12 Re: La carta nacionala d'identitat le Ven 20 Nov - 11:56
maime
Lemosin de prumiera !
Mandar cinc euros a Lutz e balhar la version gascona de la carta !!!fredoc a écrit:jo tanben que la voi la mea carta. Ei possible ? Quin cau har ?
13 Re: La carta nacionala d'identitat le Ven 20 Nov - 13:02
Sokolovic
Trobador !!
Ti mandarai lei 5 euros lèu mai la vòli en provençau hè !
5se que non auriau botat carta INTERnacionala d'identitat
14 Re: La carta nacionala d'identitat le Ven 20 Nov - 13:32
maime
Lemosin de prumiera !
Lo problema finalament per me, que quò siria 'na revirada perque mon nom es pas occitan. Enfin, exista en Occitània, pòt esser occitan mas son origina, per me, es pas l'Occitània.
15 Re: La carta nacionala d'identitat le Ven 20 Nov - 13:45
Sokolovic
Trobador !!
maime a écrit:Ai 'na p'ita question, perque sabe pas de que far... Anetz fotre dessus vòstre nom oficiau (lo de l'acte de naissença) o 'na version en grafia classica ? çò que podem 'pelar la recuperacion de l'ortografia normala de son nom. Exemple : Jean-Pierre Coudert o Joan-Peire Coderc ?
Lo problema finalament per me, que quò siria 'na revirada perque mon nom es pas occitan. Enfin, exista en Occitània, pòt esser occitan mas son origina, per me, es pas l'Occitània.
Be a ieu que mi dién Castel pausa pas problèma E porriau apondre aqueu de ma maire que faria Castel Salat donc passa ben encara. Revirarai sonque lo pichòt nom.
Per quant ai noms estrangiers, viéu pas l'interés de lei revirar en occitan.
16 Re: La carta nacionala d'identitat le Ven 20 Nov - 15:04
fredoc
Occitan Warrior
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
17 Re: La carta nacionala d'identitat le Ven 20 Nov - 17:03
Sokolovic
Trobador !!
Arf a écrit:En ligam dab eth subjecte, er edito de Libération deth 19 de noveme, per Michel Serres, qui ditz de pas con.honer identitat i apartiença.Je ne suis pas français ou gascon, mais j’appartiens aux groupes de ceux qui portent dans leur poche une carte rédigée dans la même langue que la mienne et de ceux qui, parfois, rêvent en occitan.je suis aussi la somme de mes appartenances que je ne connaîtrai qu’à ma mort, car tout progrès consiste à entrer dans un nouveau groupe
Fòrça bòn tèxte. De difusir de pertot.
18 Re: La carta nacionala d'identitat le Ven 20 Nov - 23:12
Cerièra de Mai
Trobador !!
Donar tas informacions per mail a l'adreça del siti ( estamparianacionala(arobase)gmail.com ). E esparar la reponsa per la seguida !fredoc a écrit:jo tanben que la voi la mea carta. Ei possible ? Quin cau har ?
Matieu, mercés per la version provençala.
Maime, a tu de veire, fai coma vòls, podèm pas dire a ta plaça quala version de ton nom t'agrada milhor ! ;)
19 Re: La carta nacionala d'identitat le Ven 20 Nov - 23:35
Einucent
Occitan Warrior
Ai tamben un nom que pausa pas de probleme. Queraque quò es pas totjorn estat lo cas : avèm n'ortografia que respecta l'occitanitat dau nom dempuèi mon paire, mon grand paire s'escrivia Champeaud, mon reire grand paire Champeaux e se trapa daus Champeau tamben dins las generacion de davant. Lo nom era escrit segon la fantasiat dau secretari de la comuna, que tot lo biais parlava « patois » coma lo declarant (que 'pelava per son chaffre.)Matieu C. a écrit:maime a écrit:Ai 'na p'ita question, perque sabe pas de que far... Anetz fotre dessus vòstre nom oficiau (lo de l'acte de naissença) o 'na version en grafia classica ? çò que podem 'pelar la recuperacion de l'ortografia normala de son nom. Exemple : Jean-Pierre Coudert o Joan-Peire Coderc ?
Lo problema finalament per me, que quò siria 'na revirada perque mon nom es pas occitan. Enfin, exista en Occitània, pòt esser occitan mas son origina, per me, es pas l'Occitània.
Be a ieu que mi dién Castel pausa pas problèma
Auriam degut gardar un eaux que lo corrigiria per volontat de recuperar l'ortografia occitana normala coma dís Maime. Per te respondre Maime, siès tu lo sol de poder chausir d'aver quela volontat ò pas.
dempuèi que suèi a Tolosa, prenguèi la costuma de me presentar amb lo pitit nom dins sa fòrma occitana, aus quites francoparlants.Revirarai sonque lo pichòt nom.
+1 ieu tampauc, coneisse pas d'usatge que justifiariá Hamborg, Hanòi, ò b'etot Domenge de Vilepí qu'es tot-bonament colhon.Per quant ai noms estrangiers, viéu pas l'interés de lei revirar en occitan.
20 Re: La carta nacionala d'identitat le Sam 21 Nov - 1:00
maime
Lemosin de prumiera !
Einucent a écrit:+1 ieu tampauc, coneisse pas d'usatge que justifiariá Hamborg, Hanòi, ò b'etot Domenge de Vilepí qu'es tot-bonament colhon.Per quant ai noms estrangiers, viéu pas l'interés de lei revirar en occitan.
Quo me geina pas quand s'agis d'un nom de luec. Quo se fai dins tota las lengas. E me, escrive pas jamai Hamburg o Hà Nội ! Per los noms de persona, qu'es diferent. Manca per daus personatges istoriques, pense que fau pas revirar, ni chamnhar per lo nom "recuperat" si la persona zo fai pas (pense a Bayrou per exemple). Alaidonc, coma mon nom es frances, l'occitanizarai pas.
21 Re: La carta nacionala d'identitat le Sam 21 Nov - 4:18
Einucent
Occitan Warrior
Trapar tots los noms occitanisats coma dins l'Istòria d'Occitània de Laffont (sabe pas a quin los devèm) quò me sadola (au punt qu'aviá besunh de querre dins lo lexic per entendre que Blès era Blois, de las chausas einucentas entau)
Dins lo mesme temps, ieu crotze daus occitanistes que se gargalhan d'afar de lenga mas que fan quela recuperacion e insistan per daissar lor nom (totparrièr occitan queste còp) « à la » francisada, que lo farai pas per ilhs, mas quò me daissa pensar que lo formatatge faguèt son effiech.
22 Re: La carta nacionala d'identitat le Sam 21 Nov - 4:41
Mertyl
Occitan Warrior
23 Re: La carta nacionala d'identitat le Sam 21 Nov - 5:51
Cerièra de Mai
Trobador !!
24 Re: La carta nacionala d'identitat le Dim 22 Nov - 18:26
Zengi
Trobador !!
Jo tanben me'n foti, matieu qu'ei mon nom oficiauAi 'na p'ita question, perque sabe pas de que far... Anetz fotre dessus
vòstre nom oficiau (lo de l'acte de naissença) o 'na version en grafia
classica ? çò que podem 'pelar la recuperacion de l'ortografia normala
de son nom. Exemple : Jean-Pierre Coudert o Joan-Peire Coderc ?
Segur qu'ei a cadun de decidir. Jo per exemple per la ràdio, tròbi un pau colhon de tot revirar. Disi François Bayrou, pas francés per exemple. Jaucme Chirac francament qu'ei ridicule
25 Re: La carta nacionala d'identitat le Dim 22 Nov - 22:36
Cerièra de Mai
Trobador !!
Après, es pas que mon vejaire, que regarda pas que ieu !
26 Re: La carta nacionala d'identitat le Dim 22 Nov - 22:43
Einucent
Occitan Warrior
+1Segur qu'ei a cadun de decidir. Jo per exemple per la ràdio, tròbi un pau colhon de tot revirar. Disi François Bayrou, pas francés per exemple. Jaucme Chirac francament qu'ei ridicule
27 Re: La carta nacionala d'identitat le Lun 23 Nov - 5:44
Alh Òli
Occitan Warrior
28 Re: La carta nacionala d'identitat le Lun 23 Nov - 7:33
Cerièra de Mai
Trobador !!
29 Re: La carta nacionala d'identitat le Lun 23 Nov - 9:07
fredoc
Occitan Warrior
Alh Òli a écrit:A ieu mon nom es Bernard-Henry Lévy, de que donaria occitanisat?
Bernat Enric Losviets ?
Ne soi pas segur peus prenoms
_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
30 Re: La carta nacionala d'identitat le Lun 23 Nov - 9:57
Alh Òli
Occitan Warrior
31 Re: La carta nacionala d'identitat Aujourd'hui à 12:08
Contenu sponsorisé
Aller à la page : 1, 2
Sujets similaires
Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum


text:
Bedarrida
Bedarrida (Bédarrides en francés e Bedarrido en grafia mistralenca) es una comuna situada dins lo departament de Vauclusa e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. Se situa au confluent de 7 ribieras dau bassin dau Ròse, amb dei ribieras coma Ovesa o Sòrga. Sei abitants s'apelan lei bedarridencs / bedarridencas.
Geografia[modificar | modificar la font]
La vila de Bedarrida es situat a una dotzena de quilomètres d'Avinhon, de Carpentràs e d'Aurenja, a l'est de la nationala 7 e de l'autorota A7, au nòrd de Sòrga. I accedissèm per la « rota d'Entraigas ».


text:
1691
Aquesta pagina concernís l'an 1691 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
America[modificar | modificar la font]
Tayasal[modificar | modificar la font]
Novèla expedicion espanhòla còntra la ciutat e revirada novèla de l'ofensiva (après 1685 e 1687).
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 1 de febrièr - Papa Alexandre VIII (n. 1610)
- 22 de junh - Sultan Soliman II de l'Empèri Otoman (n. 1642)
- 16 de julhet - François Michel Le Tellier de Louvois, politician francés (n. 1641)
- 15 de novembre - Aelbert Cuyp, pintor neerlandés (n. 1620)
- 31 de decembre - Robert Boyle, quimista anglés (n. 1627)


text:
Republica de Macedònia
La Republica de Macedònia (en macedonian Peпyблиka MakeдoHиja = Republika Makedonija, en albanés Republika e Maqedonisë) es un estat situat en Euròpa del Sud-Èst, dins los Balcans. Es environat per Grècia, Bulgaria, Serbia, Kosova e Albania. A una superfícia de 25 713 km² e una populacion de 2 100 000 estatjants (2001).
La capitala es Skopje.
Lo gentilici es macedonian -a.
En rason d'un desacòrdi de Grècia sus sa denominacion (una de las provincias grègas pòrta tanben lo nom de Macedònia), la màger part de las organizacions internacionalas (coma l'OTAN e l'Union Europèa) e dels Estats estrangièrs apèlan oficialament aqueste país l'Anciana Republica Iogoslava de Macedònia, o en forma abreujada, la FYRÒM (de l'anglés FYROM = Former Yugoslav Republic of Macedonia). Pasmens s'utilizan largament, per rason de comoditat, dins los tèxtes mens oficials (comunicats, telegramas, ligams de navegacion dels sites dels ministèris dels Afars Estrangièrs) los tèrmes de Macedònia e de Republica de Macedònia. Certans estats an reconegut unilateralament lo nom constitucional de « Republica de Macedònia », utilizat per aquel estat. Es lo cas dels Estats Units d’America, de Russia e de China. Los Estats Units adoptèron aquel nom en novembre de 2004 per mercejar lo FYRÒM del sosten balhat per la guèrra en Iraq.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
Un territòri disputat[modificar | modificar la font]
Nom dau reiaume antic dau nòrd de Grècia que foguèt a l'origina de l'empèri d'Alexandre lo Grand, lo tèrme « Macedònia » designava au sègle XIX la region dei fluvis Vardar e Struma. Un pòble eslau, lingüisticament pròche dei Bulgars, i èra installat. Foguèt pauc a pauc dich Macedonians segon lo nom dau territòri.
L'installacion deis Eslaus dins la region sembla datar dau sègle VII car de tèxtes dei periòdes precedents la depintan coma un país grèc. Son evangelizacion definitiva se debanèt dins lo corrent dau sègle IX. Integrada au sen de l'Empèri Bulgar, la region foguèt conquistada per lei Bizantins au començament dau sègle XI. Pasmens, après lo desastre de Manzikert, Constantinòble conoguèt tornarmai un periòde de declin e un segond Empèri Bulgar se formèt a la fin dau sègle XII en Bulgaria e en Macedònia. Grèvament afeblit per una incursion mongòla en 1242, aquel empèri deguèt faciar l'emergéncia dau reiaume sèrbe de Stefan Dusan (1331-1355) que conquistèt Macedònia e installèt sa capitala a Skopje.
Dins lo corrent deis annadas 1380, lei Turcs Otomans conquistèron Macedònia. La gardèron fins a 1912 e ne'n faguèron un pielon de son implantacion europèa. Ansin, i installèron de populacions turcas que venguèron se subrepausar a una trama forma de pòbles eslaus, albanés, grècs e valacs.
Entre Sèrbes e Bulgars[modificar | modificar la font]
La question de l'identitat dei populacions de Macedònia (la « question macedoniana ») apareguèt dins lo corrent deis annadas ambé la creacion d'una glèisa autocefala bulgara. Opausèt principalament Sèrbes e Bulgars que comencèron de fondar d'escòlas dins la region per i instaurar son influéncia. Aquò favorizèt l'emergéncia de movements nacionalistas macedonians e partir de 1893, l'Organizacion Revolucionària Interiora Macedoniana (ORIM) comencèt una campanha d'atemptats còntra lei Turcs. Puei, en 1903, foguèt organizada una insureccion populara durament reprimida per leis Otomans.
La multiplicacion dei destruccions e dei chaples entraïnèt una intervencion dei poissanças crestianas. Afeblit per de decennis de crisi, l'Empèri Otoman deguèt acceptar la creacion d'una polícia internacionala per restablir l'òrdre en Macedònia. Aquò entraïnèt la formacion d'una societat secrèta d'oficiers turcs que prenguèron lo poder en 1908 (movement dei Jovei Turcs). Pasmens, d'inspiracion nacionalista, la politica dei Jovei Turcs entraïnèt rapidament d'insureccions novèlas dins totei lei regions crestianas de l'Empèri.
En 1912, la multiplicacion dei trèbols dins lo territòri otoman encoratjèt la formacion d'una aliança ofensiva antiturca gropant Serbia, Bulgaria, Grècia e Montenegro. Lo pretèxte de la guèrra foguèt lo refús de Constantinòble d'un ultimatum demandant de reformas fòrça importantas en Macedònia. Lo conflicte (Premiera Guèrra Balcanica) durèt d'octòbre de 1912 a març de 1913 e s'acabèt per una desfacha turca. La màger part de Macedònia foguèt conquistada per Serbia, çò que maucontentèt Bulgaria. Ansin, Sofia foguèt a l'iniciativa d'una guèrra suplementària (Segonda Guèrra Balcanica) perduda per lei Bulgars. En aost de 1913, lo Tractat de Bucarèst definiguèt lo traçat novèu dei frontieras dei Balcans. Macedònia i foguèt principalament partejada entre Grècia (la region de Salonica) e Serbia (la quasi totalitat de la Macedònia actuala). Bulgaria obtenguèt la region de la vila de Strumica.
Après aquela revirada, lei Bulgars assaièron de conquistar Macedònia durant lei dos conflictes mondiaus. En octòbre de 1915, jonhèron lo camp deis Empèris Centraus e participèron a la conquista de Serbia. Pasmens, en 1918, lei còntra-ofensivas de l'Entenduda entraïnèron la rompedura dau frònt bulgar e la liberacion dau territòri sèrbe. En 1941, l'armada bulgara participèt a l'invasion de Iogoslavia e lo govèrn de Sofia organizèt una campanha massiva d'assimilacion dei populacions macedonianas. Dins aquò, en 1944, lei soudats bulgars deguèron se retirar sota la pression dei partisans de Tito.
La Republica Socialista de Macedònia[modificar | modificar la font]
Tito foguèt a l'origina de la Macedònia modèrna en 1946. D'efèct, durant lo periòde dau Reiaume de Iogoslavia (1918-1941), lei Macedonians fasián partida de Serbia e avián ges d'estatut particular. Au contrari, au sen de la Federacion de Iogoslavia, formèron una republica constituva dicha Republica Socialista de Macedònia. Una lenga macedoniana oficiala, diferenta dau bulgar, foguèt creada a partir de dialèctes locaus. Aquò permetèt de reglar la « question macedoniana » mai de dificultats novèlas apareguèron rapidament, especialament en causa de la preséncia de minoritats albanesas e turcas importantas.
La Macedònia independenta[modificar | modificar la font]
Republica paura de la Federacion de Iogoslavia, la RS de Macedònia aviá ges d'interès dins la division dau país. Lei Macedonians adoptèron donc una politica prudenta e leis eleccions de 1990 permetèron pas de desgatjar una majoritat politica clara. En genier de 1991, Kiro Gligorov (èx-comunista) foguèt elegit a la presidéncia. L'armada federala quitèt rapidament lo país ambé l'intensificacion dei combats en Croàcia e lo país votèt en favor de son independéncia en setembre de 1991.
L'independéncia entraïnèt un conflicte quasi immediat ambé Grècia quant au nom dau país e sei simbòls. D'efèct, Atenas s'opausèt a l'utilizacion de Macedònia — reiaume important de son istòria — per un estat non grèc. En 1992, una segonda controvèrsia regardèt l'adopcion d'un drapèu amb un simbòl macedonian antic (lo soleu de 16 rais). Grècia s'opausèt a l'integracion dau país novèu au sen deis institucions internacionalas principalas e Skopje foguèt obligat de negociar. En 1993, un compromés permetèt au país de venir sòci d'organizacions internacionalas sota lo nom de « Former Yugoslav Republica of Macedonia » (FYROM). Puei, en 1995, un cambiament de drapèu permetèt de destendre lei relacions mai Grècia demora inflexibla sus la question dau nom oficiau de Macedònia.
Pasmens, la question pus malaisada es aquela de l'importanta minoritat albanesa dau nòrd-oèst. En despiech d'una participacion regulara d'òmes politics albanés ai govèrns successius, de violéncias toquèron la region en 1994 e en 1997. Puei, en 2001, una guèrra civila opausèt de març a junh l'armada regulara a una guerilha liada a l'UCK de Kosova. Un acòrd signat en aost permetèt de contentar mai d'una revendicacion albanesa (oficialitat de l'albanés, aumentacion de la proporcion d'Albanés dins la foncion publica, drech de vetò dei deputats albanés sus lei decisions regardant la minoritat... etc.) en cambi d'un desarmament de la branca macedoniana de l'UCK. Aqueleis acòrds permetèron d'estabilizar la vida politica de l'estat. De 2002 a 2007, lo país conoguèt ansin un periòde de creissença economica. Pasmens, foguèt durament tocat per la crisi economica de 2008.
Politica[modificar | modificar la font]
Article detalhat : Politica de la Republica de Macedònia
Una brèva guèrra civila en 2001, que i prenguèron part de rebèls albaneses a l'oest del país, s'acabèt per l'intervencion d'una pichona fòrça de l'OTAN que deviá susvelhar la fin de las ostilitats tant coma la concession pel govèrn de dreches alargats a la minoritat albanesa.
Subdivisions[modificar | modificar la font]
Article detalhat : Subdivisions de la Republica de Macedònia
Los Albaneses de la Republica de Macedònia se son revoltats per tal d'obténer mai de dreches : coma l'ensenhament, l'utilizacion de la lenga albanesa dins l'administracion...
Geografia[modificar | modificar la font]
Articles detalhats : Geografia de la Republica de Macedònia ~ Vilas de la Republica de Macedònia
Economia[modificar | modificar la font]
Article detalhat : Economia de la Republica de Macedònia
Demografia[modificar | modificar la font]
Article detalhat : Demografia de la Republica de Macedònia
Cultura[modificar | modificar la font]
Article detalhat : Cultura de la Republica de Macedònia
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas & referéncias[modificar | modificar la font]


text:
Alfa Centauri
Alfa Centauri (a Cen / a Centauri) es un sistèma de tres estelas, Alfa Centauri A, Alfa Centauri B e Proxima Centauri. Sens aparelh d'observacion, lo sistèma apareis coma l'estela mai brilhanta de la constellacion del Centaure e la quatrena de tot lo cèl nocturne. Per la majoritat d'observaires de l'emisfèri nòrd se trapa tròp al sud per la poder veire, mas es una de las estelas pus remarcablas pels observaires de l'emisfèri sud, estant que soslinha una de las direccions de la Crotz del Sud. Es lo sistèma estellar mai pròche de nòstre Sistèma Solar, a una distància de sonque 4,2-4,4 ans-lutz. Son nom pròpri es Rigil Kentaurus, derivat de l'arabi al-Rijl al-Kentaurus, que significa « lo pè del centaure », mas es pus abitual de la nomenar amb sa designacion de Bayer.
Compausants del sistèma[modificar | modificar la font]
Alfa Centauri es un sistèma triple. Consistís en doas estelas principalas, Alfa Centauri A e Alfa Centauri B (que forman un sistèma binari) situadas a una distància de 4,36 ans-lutz, e una nana roja nomenada Proxima Centauri situada a 4,22 ans-lutz. Alfa Centauri A es parièra al Solelh, amb lo meteis tipe espectral (G2 V), mas un pauc pus brilhanta e pus granda. Alfa Centauri B es pus febla e de tipe espectral K1 V. Las doas s'orbitan mutualament en una ellipsa d'excentricitat e = 0,52. Proxima Centauri, de son costat, es una nana roja situada a environ 13 000 UA (unitats astronomicas) d'Alfa Centauri (0,21 a.l.) e es possible que siá en orbita al torn del sistèma doble principal amb un periòde d'aperaquí 500 000 ans. Vista de la Tèrra, Proxima es separada d'aperaquí 2° del sistèma principal, qu'A e B i son separadas sonque per un angle de 40".


text:
Republica de Còngo
La Republica de Còngo o correntament lo Còngo de Brazzaville es un Estat d'Africa Centrala. Confronta a l'oèst Gabon, al nòrd Cameron e la Republica Centreafricana, a l'èst e al sud la Republica Democratica de Còngo e al sud-oèst l'enclavament angolés de Cabinda e lo golf de Guinèa. La capitala n'es Brazzaville, seguida en importància pel pòrt maritim de Pointe-Noire.
Una granda part del país es formada pel bacin del riu Còngo e son afluent Obangui, que fan la frontièra amb la Republica Democratica de Còngo.
Somari
- 1 Geografia
- 2 Istòria
- 3 Cultura
- 4 Liames intèrnes
- 5 Bibliografia
- 6 Nòtas e referéncias
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo periòde precoloniau[modificar | modificar la font]
L'istòria dei reiaumes situats au nòrd dau fluvi Còngo avans lo sègle XV e l'arribada dei Portugués es mau coneguda en causa de l'abséncia de documents escrichs. Après la descubèrta de la region per leis Europèus, tres reaiumes i tenguèron un ròtle important :
- lo Reiaume de Còngo, situat au sud dau fluvi, èra la principala poissança regionala a l'arribada dei Portugués. Aguent rapidament adoptat lo catolicisme, s'alièt ambé Portugau au començament dau sègle XVI. A son apogèu, son influéncia s'estendiá sus la partida occidentala dau Bacin de Còngo. Pasmens, sei sobeirans assaièron de s'opausar au comèrci negrier dins lo corrent deis annadas 1520. Aquò entraïnèt una viva reaccion portuguesa que destabilizèt lo reiaume. En 1571, Còngo podiá plus s'opausar ai Portugués après una tiera d'invasions estrangieras. Puei, en 1665, de colons portugués ocupèron sei regions minieras, çò que lo privèt de sei ressorsas.
- au nòrd dau Pool Malebo, lo Reiaume Teke dominava lei rets esclavagistas lòng dau fluvi. Aquò li donèt una gròssa importància comerciala e Portugau l'utilizèron mai d'un còp per afeblir lo Reiaume de Còngo. Au sègle XIX, la venda d'evòri remplacèt pauc a pauc aquela deis esclaus.
- lòng dau litorau, lo Reiaume de Loango participèt activament au comèrci negrier. Aquò li permetèt d'obtenir pauc a pauc lei ressorsas per desvolopar lei regions interioras e conquistar de regions productritz de produchs d'exportacion (evòri, coire... etc.). Pasmens, aquò favorizèt l'emergéncia de clans marchands poderós e reduguèt l'autoritat dau poder centrau.
Lo periòde coloniau[modificar | modificar la font]
La conquista francesa[modificar | modificar la font]
A partir deis annadas 1870, leis Europèus, especialament lei Francés e lei Bèlgas, s'interessèron a la region dei bòcas de Còngo. Dos explorators dominèron aqueu periòde : Henry Morton Stanley que trabalhava per lo rèi Leopold II (1865-1909) e Pierre Savorgnan de Brazza, oficier de l'armada francesa. Entre 1875 e 1880, lei dos òmes menèron d'expedicions dins la vau bassa dau fluvi e i signèron d'acòrds ambé lei caps tradicionaus.
En 1882, Brazza obtenguèt un succès important ambé la signatura d'un tractat ambé lo Reiaume Teke. Aquò suscitèt de tensions ambé Belgica mai permetèt d'establir un partiment de facto car lei Bèlgas laissèron la riba drecha de Còngo ai Francés e concentrèron seis esfòrç sus la riba senèstra. Brazza, vengut comissari de la republica, poguèt alora aisament renfòrçar la preséncia francesa entre l'ocean e lo fluvi (fondacion de Brazzaville, cession dau litorau per Loango) entre 1883 e 1885.
Après 1886, lei Francés contunièron d'estendre sa dominacion vèrs lo nòrd lòng de la riba drecha de Còngo. Fondèron Bangui en 1889. En 1894, dos tractats permetèron de fixar lei limits entre lei territòris francés, bèlgas e alemands. Puei, entre 1896 e 1900, lei darrierei resisténcias militaras foguèron eliminadas.
L'esplecha coloniala dau territòri[modificar | modificar la font]
Reconegut colonia en 1886, lo Còngo Francés patiguèt una colonizacion dura basada sus l'esplechada dei ressorsas localas. D'efèct, en despiech de l'oposicion de Pierre Savorgnan de Brazza, mai d'una companhiá obtenguèt de concessions importantas per desvolopar la produccion de cauchó e utilizar lei populacions indigènas coma man d'òbra. Fòrça limitada, l'administracion coloniala se preocupèt gaire de contraròtlar leis activitats d'aquelei companhiás e leis abús se multipliquèron (trabalh fòrçat, pilhatges... etc.). En 1905, Brazza obtenguèt d'enquistar sus la situacion mai aquò cambièt ren e de revòutas aguèron luòc dins lo corrent deis annadas 1910.
En 1910, la creacion de l'Africa Eqüatoriala Francesa (AEF) permetèt d'annular (ò de tornar negociar) lei concessions a l'origina deis insureccions indigènas mai París contunièt de negligir la region. De mai, lei quauquei projèctes de desvolopament portats per l'administracion utilizèron tanben largament lo trabalh fòrçat. En particular, foguèt lo cas durant la construccion dau camin de fèrre entre Brazzaville e Pointe-Noire (20 000 mòrts entre 1921 e 1934). Lo maucontentament de la populacion locala s'agravèt donc. André Matswa, fondator d'una religion sincretista dicha « matswanisme », ne foguèt la personalitat principala. Arrestat en 1930 e condamnat a mòrt en 1941, foguèt a l'origina de grèvas e de manifestacions violentas de 1926 a 1942.
Durant la Segonda Guèrra Mondiala, l'AEF jonhèt rapidament lo camp dau generau de Gaulle. Pasmens, aquò melhorèt pas la situacion de la populacion indigèna que son esplecha contunièt per sostenir l'esfòrç de guèrra còntra l'Alemanha Nazia.
Lo procès d'independéncia[modificar | modificar la font]
Après 1945, lo Còngo Francés conoguèt una evolucion similara au rèsta dei colonias francesas d'Africa. Divèrsei lèis successivas li donèron mai d'autonòmia e lo país venguèt una republica autonòma au sen de l'Union Francesa en 1958. Una vida politica locala se formèt a l'entorn de Jean-Félix Tchicaya, sostengut per lei Vili, de Jacques Opangault, sostengut per lei populacions dau nòrd e de l'abat Fulbert Youlou, popular dins lei regions centralas.
Vengut premier cònsol de Brazzaville, Youlou venguèt cap dau govèrn provisòri en 1958 dins un contèxte de tensions. En genier de 1959, de combats opausèron sei partisans a aquelei de Jacques Opangault. L'armada francesa intervenguèt dins la capitala per empachar una guèrra civila mai abandonèt rapidament lo país dins l'encastre dau procès de fragmentacion de l'empèri coloniau francés. Ansin, la Republica de Còngo venguèt independenta lo 15 d'aost de 1960.
La Republica de Còngo independenta[modificar | modificar la font]
La Republica Populara[modificar | modificar la font]
En 1959-1960, de negociacions entre Fulbert Youlou e Jacques Opangault permetèron ai dos òmes de trobar un acòrd d'aliança. Lo premier foguèt elegit a la presidéncia e lo segond intrèt au govèrn. Youlou adoptèt una politica liberala que maucontentèt rapidament la populacion. L'ostilitat populara foguèt agravada per la corrupcion dau govèrn. En 1963, lo projècte d'instaurar un regime de partit unic se turtèt a l'ostilitat de la populacion e de manifestacions e de grèvas duras entraïnèron la demission de Fulbert Youlou.
Un Kòngo, Alphonse Massamba-Débat, lo remplacèt coma president. Ambé son Premier Ministre Pascal Lissouba, donèt una orientacion marxista au país mai son regime foguèt rapidament afeblit per de tensions etnics (ostilitat deis abitants dau Pool) e politics (oposicion entre socialistas « moderats » e socialistas « scientifics »). De mai, la violéncia de sei partisans aguèt d'efècts fòrça negatius sus sa popularitat. Ansin, en despiech d'una politica economica relativament eficaças (desvolopament de l'industria, corrupcion febla...), foguèt reversat en 1968 per lo capitani Marien Ngouabi reversèt lo regime en 1968.
Lei caps novèus dau país renforcèron l'orientacion socialista dau país e Còngo venguèt una republica populara en 1970. Pasmens, Ngouabi, assassinat en 1977, mau capitèt d'amaisar lei tensions etnicas per construrre una societat socialista. Au contrari, son regime, dominat per de militars originaris dei regions septentrionalas, organizèt pauc a pauc de milícias popularas per se protegir còntra seis adversaris. Après la disparicion de Ngouabi, lo coronèu Denis Sassou Nguesso prenguèt lo poder[1].
Gràcias a una aumentacion dei prètz de petròli e a la descubèrta de jaciments novèus, la premiera mitat deis annadas 1980 foguèt marcada per una prosperitat economica certana. Pasmens, la demenicion dei cors a partir de 1984 entraïnèt de problemas financiers grèus e d'esmogudas se debanèron dins la capitala en 1985. Sassou Nguesso cambièt l'orientacion dau regime e comencèt de liberalizar l'economia.
La crisi deis annadas 1990[modificar | modificar la font]
Après la fin de la Guèrra Freja, Denis Sassou Nguesso deguèt acceptar lo restabliment dau multipartisme e l'adopcion d'una constitucion novèla en 1991. Un an pus tard, perdiguèt leis eleccions còntra Pascal Lissouba. Pasmens, lei tensions e alianças etnicas e politicas bloquèron rapidament lo foncionament normau deis institucions. Tres camps se formèron a cha pauc :
- dins lo nòrd, lei Mbochi e sei milícias « Còbras » sostenguèron Sassou Nguesso.
- entre lo Pool e l'ocean, lo « Nibolek » que gropava lei partisans de Pascal Lissouba.
- dins la region de Brazzaville, lei « Ninjas » de Bernard Kolebas qu'èra arribat segond a l'eleccion presidenciala.
En 1993, lei resultats deis eleccions foguèron contestats e de combats opausèron lo lo « Nibolek » a de partisans de Bernard Kolebas. Aquò marquèt lo començament d'una guèrra civila saunosa e complèxa que durèt fins a 1999. La premiera fasa durèt de junh de 1993 a genier de 1994 e se debanèt principalament a Brazzaville. S'acabèt per un arbitratge internacionau que donèt la victòria electorala au president Lissouba. Pasmens, lei dos autrei camps gardèron sei posicions e seis armas.
En 1997, la fin dau mandat de Pascal Lissouba entraïnèt una represa dei combats per sa succession. Lei « Còbras », sostenguts per una partida de l'armada regulara, s'opausèron au « Nibolek » e ai « Ninjas ». Gràcias au sostèn de fòrças angolesas e chadianas, Denis Sassou Nguesso capitèt de prendre lo contraròtle de la capitala. Pasmens, en 1998, seis adversaris capitèron de menaçar Brazzaville e l'intervencion d'Angòla foguèt tornarmai necessària per mantenir lei « Còbras » en Brazzaville. Puei, lei combats contunièron dins lo sud dau país fins a la signatura d'una alta-au-fuòc generala en 1999.
La Republica de Còngo dempuei 1999[modificar | modificar la font]
Venceire de la guèrra civila, Denis Sassou Nguesso dirigís totjorn lo país e foguèt tornat elegir president a l'eissida d'escrutinh fraudulós en 2002, en 2009 e en 2016. Doas constitucions novèlas, adoptadas en 2002 e en 2015, li donan de poders fòrça importants. Pasmens, gràcias au mantenement de cors petroliers relativament important e au sostèn dei balhaires de fons internacionaus, la Republica de Còngo conoís dempuei la fin de la guèrra civila un redreiçament de son economia e una estabilizacion de sa situacion interiora. Ansin, Sassou Nguesso mena una politica destinada a contentar leis institucions internacionalas que finançan una partida non negligibla de la reconstruccion dau país. Per exemple, en 2005, amnistièt Pascal Lissouba e autorizèt lo retorn de Bernard Kolebas (que moriguèt en 2009). Puei, entre 2006 e 2008, capitèt de neutralizar lei darriers movements rebèls importants (desarmament, integracion dins l'armada, transformacion dei guerilhas en partits politics...).
Cultura[modificar | modificar la font]
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
Bibliografia[modificar | modificar la font]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ De 1977 a 1979, lo partejèt ambé d'autrei personalitats dau regime au sen dau Comitat Militar dau Partit. Lei marginalizèt pauc a pauc e foguèt elegit president en 1979.


text:
Gèissa
Las gèissas (lo genre Lathyrus) apartenon a la familha de las Fabacèas, sosfamilha de las Faboideae, Modèl:B tribú de las Fabeae.
Pròcha dels genres Vicia (las veças) e Pisum (los peses), aqueste genre compren un centenat d'espècias, que qualques unas son cultivadas :
- siá coma pastura o dins las pradas naturalas,
- siá per lor grans o lors tuberculs alimentaris,
- siá coma plantas d'ornament,
- Lathyrus odorata — pese de sentor,
- Lathyrus vernus — gèissa primaverenca,
Son de plantas annalas escalairas de flors papilionacèas.
Lors grans son de còps toxics. La consomacion en granda quantitat de peses del genre Lathyrus provòca una malautiá neurodegenerativa apelada latirisme.


text:
Allenay
Alnay en picard ( Allenay en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Aquel son pas pas las armas de la municipalitat de Allenay. La municipalitat de Allenay pòrta, dempuèi 1975 : Partit: al 1er d'aur al aulne têtard arrancada de sinople , a la 2e de caras a la écusson del camp vorejat de sòus. A pas jamai levat las armas de las Truffier, mostrats en illustration. Amistats. Jacques Dulphy
familha d'Allen==Héraldique==
Ce ne sont pas les armes de la commune d'Allenay. La commune d'Allenay porte, depuis 1975 : Parti: au 1er d'or à l'aulne têtard arraché de sinople , au 2e de gueules à l'écusson du champ bordé d'argent. Elle n'a jamais relevé les armes des Truffier, montrés en illustration. Amitiés. Jacques Dulphy
famille d'Allen==Héraldique==


text:
Galaxia lenticulara
Una galaxia lenticulara es una galaxia formada d'un disc sensa estructura de braç en espirala. Au sen de la sequéncia de Hubble, representa la transicion entre una galaxia ellipitica e una galaxia espirala. Pòu aver unei centenaus de miliards d'estelas. En revènge, la proporcion de matèria interstellara i es sovent febla e la formacion d'estelas novèlas limitada.
Liames intèrnes[modificar | modificar la font]
- Classificacion dei galaxias.
- Galaxia elliptica.
- Galaxia espirala.
- Galaxia espirala barrada.
- Galaxia irregulara.
- Galaxia nana.


text:
Collegiada
'Na collegiada es 'na egleisa non episcopala qu'es estada confiada a un collegi de clergues o chapítol collegiau, es a dire a 'na amassada de chanonges (de nombre variable segon los luecs).
Ròtle[modificar | modificar la font]
Lo chapítol de chanonges (o de chanongessas) era la màger part dau temps creat (fondacion) per 'na familha senhorala, consirosa de reparar 'na fauta lorda o de preparar son salut eternau (sauvacion de l'arma) en s'assegurar la prejària quotidiana de las personas consacradas, en mai d'un luec de sepultura decent (a l'interior de l'egleisa collegiada).
Aitau, Renaud Bisin escriu dins « Lo mestre de Sent Chamant »[1] (dau nom de la collegiada edificada en Auvèrnhe a l'epòca de Charles VIII):
- « S'es dich que [Robert de Balsac] aviá edificat 'questa collegiada en se repentir de totas sas fautas passadas, de totas sas exaccions e ben tot de l'assassinat de Joan V d'Armanhac. Tots 'quilhs "monges" qu'anavan prejar durant daus segles a l'entorn de sa tomba eran aitau la garantida davant Dieu de 'na accion de gràcia per l'eternitat. »
En foncion de la richessa dau donaire e dau nombre de chanonges, lo fondator balha a la collegiada de las ressorsas materialas sufisentas (sensiblament daus bens fonziers) que son distribuidas sos forma de prebendas entre los chanonges; 'quilhs darriers son generalament chausits per lo fondator o sos eretiers.
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ René Visy: "Le maître de Saint-Chamant".


text:
Les établissements Carlier vous proposent un choix important de sables cailloux gravillons graviers galets décoratifs pour tous vos aménagements de jardins-sables Senlis-sables roye-sables ham-sables clermont-sables compiègnes-sables noyon-sables nogent sur oise-sables beauvais-sables montataire-sables peronne-sables montdidier-sables breteuil-sables moreuil-sables albert-sables rosières en santerre-sables nesle-sables chantilly-sables creil-sables pont sainte maxence-sables dammarie en goële-sables beaumont sur oise-sables luzarche-sables goussainville-sables l’isle adam-sables pontoise-sables goussainville-sables meaux-sables château thierry-sable senlis-sable roye-sable ham-sable clermont-sable compiègne-sables nord pas de calais-sables picardie-sables ile de france-sable noyon-sable nogent sur oise-sable beauvais-sable montataire-sable peronne-sable montdidier-sable breteuil-sable moreuil-sable albert-sable rosières en santerre-sable nesle-sable chantilly-sable creil-sable pont sainte maxence-sable dammartin en goële-sable beaumont sur oise-sable luzarches-sable goussainville-sable l’isle-adam-sable pontoise-sable goussainville-sable meaux-sable château thierry-cailloux senlis-sable picardie-sable nord pas de calais-sable ile de france-cailloux roye-cailloux ham-cailloux clermont-cailloux compiègne-cailloux noyon-cailloux nogent sur oise-cailloux beauvais-cailloux montataire-cailloux peronne-cailloux montdidier-cailloux breteuil-cailloux moreuil-cailloux albert-cailloux rosières en santerre-cailloux nesle-cailloux chantilly-cailloux creil-cailloux pont sainte maxence-cailloux dammartin en goële-cailloux beaumont sur oise-cailloux luzarche-cailloux goussainville-cailloux l’isle adam-cailloux pontoise-cailloux goussainville-cailloux meaux-cailloux château thierry-cailloux ile de france-cailloux picardie-cailloux nord pas de calais
Vente et livraison de matériaux décoratifs aux entreprises,collectivités et particuliers.
Centre Commercial Villevert
Rue du poteau
60300 Senlis
Pôle d'activité du Pays Neslois
Route de Rouy
80190 Nesle
CONSTRUCTION - DÉCORATION - JARDIN
Arrivage écorces de pin, terreau, terre de Bruyère
Nous vous proposons une large gamme de matériaux de toutes granulométries, de nombreuses couleurs, pour tous sortes d’usages, décorer vos allées, embellir vos massifs de fleurs, assainissement…Vente et livraison de toute quantité, en vrac ou en big bag (sac de 1m3).
N’hésitez pas à nous demander un conseil personnalisé pour un choix adapté.
En dehors de ces horaires sur rendez-vous
Horaire ÉTÉ (à partir du 15 mars)
Lundi 13h à 17h
Mardi 13h à 17h
Mercredi sur rendez-vous
Jeudi 9h à 12h15 - 13h30 à 17h
Vend 9h à 12h15 - 13h30 à 17h
Samedi 9h à 16h
Horaire Hiver
(du 1er Octobre au 15 mars)
Lundi 14h à 17h
Jeudi 9h à 12h - 14h à 17h
Vend 9h à 12h - 14h à 17h
Samedi 9h à 15h
Livraison en vrac Big Bag


text:
Frejús
Frejús (Fréjus en francés) es una comuna d'Occitània, en Provença, situada dins lo departament de Var.
Lo gentilici es frejulenc -a.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La vila es a l'embocadura d'Argenç e de Reiran, entre lei massís dei Mauras e de l'Esterèu. Es la pus granda vila de l'èst varés, e la quatrena de Var per la populacion.
Istòria[modificar | modificar la font]
Pendent l'Antiquitat, la vila de Frejús se tròba sus la via Aureliana anant de Roma a la Narbonesa. La data exacta de la fondacion de Forum Julii es incèrta, mai la vila existís vèrs 43 avans J.-C. perque apareisse dins la correspondéncia entre Plancus e Ciceron. La data de 49 avans J.-C. rèsta la pus probabla.
Lo 2 de decembre de 1959, la vila foguèt dramaticament tocada per la catastròfa consecutiva a la rompedura de la restanca de Maupasset, que faguèt mai de 400 mòrts. La vila foguèt ajudada per l'emission d'un timbre de subretaxa.
Aglomeracion[modificar | modificar la font]
Frejús es associada a la vila vesina de Sant Rafèu dins una comunautat d'aglomeracion poplada de 82 736 abitants.