text:
Francesc Macià
Francesc Macià i Llussà (Vilanova i la Geltrú, Catalonha, 21 d'octobre de 1859; Barcelona, Catalonha, 25 de deseme de 1933), siguec un militar, politic e president dera Generalitat de Catalonha, coneishut popularament coma eth pair-sénher (l'Avi, en catalan).
Macià siguec tinent-coronel dera armada espanhòla durant mès de trenta ans. Er any 1905, era armada espanhòla assautèc era redaccion deth diari catalanista "La Veu de Catalunya" e deth setmanèr "El CuCut" e Macià protestèc contra açò.
Dempús çò, era majoria de partits politics de Catalonha s'uniren en ua soleta candidatura (Solidaritat Catalana) entà presentar-se as eleccions deth 21 d'abriu de 1907. Macià se presentèc coma deputat per Barcelona e per Les Borges Blanques (d'a on ère era sua familha), e siguec elegit en es dues ciutats. Dempús se vedec obligat a deishar era armada.
Er any 1922 fondèc eth partit catalanista radicau Estat Català. Eth setème de 1923, damb era dictadura de Primo de Rivera, Macià se refugièc en Perpinhan. En aguesta epòca, se restaquèc damb comunistes e anarquistes e artenhí era ajuda economica des catalans residents a Sud-America.
Eth 1926 sagèc ua accion armada tà desliurar Catalonha des de Prats de Molló (ena Catalonha Nòrd), mès siguec detengut pera polícia francesa. Damb çò, se hec fòrça popular en Catalonha e era notícia dera sua luta arribèc a tota Europa. Dempús demorèc en Belgica, Cuba e Argentina, en tot cercar era ajuda des exiliadi catalans.
Damb era queiguda dera dictadura, Macià retornèc en Catalonha e fonda eth partit politic Esquerra Republicana de Catalunya, er any 1931, tà presentar-se enes eleccions municipaus. Es eleccions dèren era majoria ath sòn partit, e eth 31 d'abriu de 1931, des deth balcon deth palais dera Generalitat, proclame era Republica Catalana, ores abantes que proclamèssen era Republica Espanhòla en Madrid.
Dempús negociacions damb eth govèrn dera Republica Espanhòla, era Republica Catalana se convertís ena Generalitat de Catalonha, anciana institucion de govèrn des catalans. Aguest govèrn provisionau impulse era redaccion d'un estatut d'autonomia, aprovat en referendum per ua grana majoria des catalans e que dempús siguec aprovat peth parlament espanhòu damb granes modificacions.
Macià foguet eth president d'aguest govèrn provisionau e dempús es prumères eleccions siguec elegit nauament president fins era sua mòrt, eth dia de Nadau de 1933.


c: text/html

text:
Categoria:Recèrca scientifica
Aquesta categoria es destinada a recampar totes los articles concernent la recèrca scientifica: organismes de recèrca (CNRS, CERN, Comissariat a l'Energia Atomica, etc.), laboratoris de recèrca, cercaires, sabents, ensenhament scientific (Universitats, Escòla Normala Superiora, Collègi de França, etc.), Recèrca publica, Recèrca privada.
Soscategorias
Aquesta categoria dispausa de 3 soscategorias, sus un total de 3.
A
- ► Analisi matematica (2 C, 1 P)
P
- ► Prèmi scientific (1 C)
S
- ► Subdivisions per disciplina (9 C)
Articles dins la categoria « Recèrca scientifica »
Aquesta categoria conten los 2 articles seguents.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Fonetica e escritura
Alfabet
A l'origina aquesta lenga fasiá servir un sistèma d'escritura runica (rovásírás, székely rovásírás o simplament rovás), pr'aquò
Sant Estève, lo primièr monarca del
Reialme d'Ongria entamenèt una reforma per adoptar l'alfabet latin parallèla a la conversion al cristianisme que se faguèt lo país. Uèi s'emplega una varianta d'aqueste alfabet amb qualques letras particularas, amb d'accents per las vocalas (coma ő i ű), e de combinasons de consonas (digrafs) coma gy, cz o sz que son particularas a aquesta lenga.


text:
Camelus bactrianus
Un Camèl de Bactriana am zoo de Colonha, en Alemanha.
Lo camèl de Bactriana o camèl domestic (Camelus bactrianus) es un artiodactil natiu de las estèpas de l'Asia de l'èst. Lo camèl de Bactriana a doas bòças dorsalas graissosas, alara que lo dromadari n'a pas qu'una.
La populacion de 1 400 000 camèls de Bactriana es gaireben entièrament domesticada, mas en octobre de 2002, los 950 individús encara a l'estat salvatge al nòrd-oèst de la China e en Mongolia son estats plaçats sus la lista de las espècias menaçadas.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Lista de discussion e de difusion suls camèls e dromadaris
- Sit del Cirad subre los grands camelids
Referéncias[modificar | modificar la font]
- Referéncia ITIS : Camelus bactrianus Linnaeus, 1758 (fr) (+ version anglesa (en))
- Referéncia UICN : espècia Camelus bactrianus Linnaeus, 1758 (en)
- Referéncia CITES : espècia Camelus bactrianus Linnaeus, 1758 (+ répartition) (sul site de l’UNEP-WCMC) (fr+en)


text:
Vigariá
Una vigariá es una jurisdiccion administrativa medievala en Occitània e en Catalonha. Lo nom ven del luòc que i se teniá lo vicus, es a dire lo borg, d'una granda importància, pasmens sens èsser obligatòriament un cap luòc de ciutat.
Apareguda a l'epòca carolingiana, la vigariá èra d'en primièr lo sèti d'una jurisdiccion civila e criminala facha al nom del comte o del vescomte. Pasmens, amb lo declin del poder local e l'aumentacion del poder de las jurisdiccions reialas, la vigariá venguèt la juridisccion mai pichona, s'ocupant dels afars corrents. Foguèt administrada per un viguièr, es a dire un jutge que sas competéncias variavan, segon las regions e las epòcas, de jutge de cort d'assisas a aquel del jutge de patz rural.
Las vigariás desapareguèron en granda majoritat jos Loís XV en 1749, aprèp un edicte suprimissent las jurisdiccions pichonas.
Pasmens, dins fòrça regions coma en Provença, demorèron entrò la Revolucion. En Lengadòc, Roergue e Carladés, venguèron de tribunals de primièr gra d'apèl.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
- castelaniá
- prebostat
- vescomtat
- Senescauciá e bailiatge
- vegueria en catalan


text:
Maime lancèt un concors de biblioteca, gelós de la de la Mela.
Ben ieu tanben Maime, soi intelligenta ! 😀 (enfin, es pas evident encara, mais i trabalhi…)
Vaquí lo contengut de la meuna, a la debuta aviái pas qu’un trocinon d’estatgièra (coma la negre seguenta, en quitament pas plena) e mai vira, mai pren de plaça ! Ara ai un canton « lenga » (metòdes, diccionaris) e un canton « cultura » (qu’a de libres tanben en francés).
LENGA
Lo classador violet son los exericicis del libre de pòcha « L’occitan tout de suite » (8€, una mesa en boca simpla, agradiva, recomandi) e del « Parli occitan » (que teniái de la maire, aviái ja ensajat mantunes còps de m’i metre abans que me pique, dus ans fa). Malgrat aquò, lo besunh de corses se faguèt lèu sentir.
L’istòria d’Occitània de Lafont (lo rotge a costat del classador) a pas res a fotre aquí, deuriá èsser dins « Cultura ». Puèi venon Los Vèrbs Conjugats de Poujade, la Gramatica Occitana de Salvat (lo Sant òme !), la gramatica d’Alibert (lo… pas sant), Vocabulari occitan edicion 70’s de Lagarde (lo brave òme), La Palanqueta, diccionari del meteis autor, que completa plan lo Tot en un a costat perque Lagarde a un parlar mai localizat sud-lengadocian, çò que cerqui, ma lenga, qué ! Après, i a « L’occitan parlé en Ariège » de Poujade e un que ne me soveni pas lo nom, plan tanben per ma recerca. Seguisson una gramatica a 3€, l’Assimil edicion 70’s (psiquedelic !), lo famós pòcha que va lèu, « Le languedocien de poche » d’Assimil, risolièr, e « Le catalan de poche » per curiositat. Puèi « Anthologie occitane du pays de Montségur » qu’a sa plaça dins « Lenga » alavetz qu’es un recuèlh de tèxtes pr’amor que tot o gaireben i es redigit en parlar d’Arièja (Arièja mon país, ò tèrra tant aimada… ok, quiti aquí !). Lo « Parli occitan », lo vocabulari de Vernet, la « Toponimie de Midi-Pyrénées » blablà… qu’es aquí tanben mai pels noms de lòcs que per la cultura (m’es estat ofert amb mon diplòma B2 del CFPO que se vei a dreita, a, es vertat que vos avái pas contat aquò, vist qu’ai pas noirit lo blòg dempuèi bel temps !). Godolin ! Godolin, mon aimat, mon adorat, sas òbras complètas edicion Privat, sortit recentament, en grafia classica, aquí tanben per l’amor de la lenga mondina, la vertadièra ! 🙂
Pfioooooo ! Qualques cançons qu’an pas res a fotre aquí tanpauc, e mons caserns de presa de nòtas en cors de l’IEO. Acabat per aquí.
CULTURA
Una estatgièra mai un tròç : de BDs en occitan, « Le musée du catharisme », libre que panèri als parents (^^), « Fêtes pyrénéennes » manièra de ne saber mai sus mas montanhas, « Dictionnaire de magie et de sorcellerie dans les Pyrénnées », avètz comprés, ja, que lo subjècte m’interressava (se cal pas estonar qu’escotèssi Hantaoma après ! Sorcelum mai Pirenèus…)
« La cuisine occitane » (an pas oblidadas las aurelhetas !), « Occitanie » de las edicions Autrement (vièlh libre, cagant…), e… « La chirurgie d’Albucasis », comandat a las premsas universitàrias de Pau Valerí (e ne demorava pas qu’un !). Libre genièc : data del sègle XIV se me remembri ben, pòrta lo sagèl de l’ostal de Foish (las armas de Gaton Febús) e es un traitat de cirurgia tradusit dempuèi l’arabi. A l’epòca, foguèt pas revirat qu’en latin, e occitan per aquel misteriós scribe de Foish. La traduccion francesa… esperèt ! Dins aquel monde crestian occidental, la mestresa de la cirurgia èra pas tant desvelopada que la dels arabis. Mas en Occitània, e aquò malgrat la crozada, la recerca del saber demorava encara importanta. Es meravilhós d’ensajar de legir aquò (lo medieval es malaisit).
« Écritures cathares » del Nelli, pr’amor que se volètz saber quicòm dels catars, tant val legir lors tèxtes qu’escotar lo fum de conariás que se dison dessús (gardians del Graal, templièrs… tsss…). Avián, segurament, espiritualament parlant, mes lo det sus quicòm que soi a començar de compene ara, alavetz que m’interessi als catars dempuèi l’adolescença ! A l’epòca portavi una colomba al còl, trapada un jorn que me passejavi dins Foish, e la colomba portava mas inicialas coma sagèl, foguèt un signe per ieu ! Bon, tot aquò per dire que se volètz comprene lo catarisme d’un uèlh nòu, legissètz Castaneda. Mas bon, fin de FS (fòra-subjècte) ! 😉
Seguís « Le petit livre aventureux des prénoms occitans » o quicòm atal, de la Brenon, que m’ofigurèt a l’epòca mon amorós del moment, que me sabiá interessada per la cultura occitana via lo catarisme, e que li agradava a el los pichons noms occitans (sustot quand avián un esperit medieval, lo jòc de ròtle te fa virar fòl, es ben çò que disiá M6 non ?). Lutz ! Fas encara de FS, es lo maaaaaal ! 😀
« Dictionnaire des dictons occitans » (que ne farai quicòm un jorn, mèfi !) e un fum de pichos libres pas forçadament de comentar fins a « Histoire de France, l’imposture » de Labouysse, plan bon libre per realizar a quin punt la França mespresèt sas colonias (nosaus qué, e nos amics bretons, alsacians, còrsas…) anant duscas a far de categorias de cartas d’identitat als alsacians tornat conquists segon lor grat de « francitude ». A costat, la cançon de la crozada en pòcha bilinga (occitan medieval/francés), amagat darrièr (se vei a pena) « Belibaste » de Henri Gaud, roman en francés sus la vida del darrièr catar, autor de la profecia « al cap de 700 ans lo laurèl revedejarà ». Profecia de comprene espiritualament tanben, pas d’un vejaire occitanista, de segur (èra pas l’idèia, a l’epòca !). Oblidètz pas « sètz pas d’aquel monde, e aquel monde es pas de vosaus » coma disiá lo comunista mòrt sus una crotz. Lo pòcha negra es lo roman « Labyrinthe » d’una anglesa que se sona Kate Mosse (amb una E a la fin, pas la top-model !). Viu entre lo Sussex e Carcassona, e escriguèt un roman sus la crozada, fòrça plan fait, mas mal revirat. Mas malgrat aquò demòra de bon legir. O vau enviar a Mel Gibson per que ne faguèsse un film : es lo sol tipe que fa parlar sos eròis segon la lenga de l’epòca, aramean dins « La passion du Christ » e sabi pas quala lenga precolombiana dins « Apocalypto ». A aquel estadi de presa de cap, far un fim en occitan medieval, los dets dins lo nas per el ! 😀
Segonda estatgièra : « Histoire secrète du languedoc », tot çò que se ditz pas sul país, en passar pels alquimistas ! Puèi « La sorcellerie en Limousin » (es risolièr, las montanhas aparentament sons propiças als breishes) e « Croyances populaires en Pays d’Oc » (limitat a Miègjorn-Pirenèus/Lengadòc, mas bon, per els coma per d’autres, es pas qu’aquò lo País d’Òc…) que s’i tròba de causas comunas amb lo precedent. Lo libre « Saint-Lys » parla d’aquela viloneta, lo ganhèri a la dictada que se debanava ailà.
Vaaaaaaquí ! Pensavi pas far tant de comentaris, mas bon, me cal pas lançar, ieu, senon m’arrèst pas mai !
(PS : « L’Évangile de Marie » es pausat aquí per error, mas òc, èra una discipla del Crist, e benlèu la melhora, çò que calguèt amagar, rendètz-vos compte ! Una femna…) 😉


text:
Gòrjas de Tarn
Las gòrjas de Tarn son una clusa cavada per Tarn entre lo Causse Mejan e lo Causse de Sauvatèrra. Aquelas clusas se tròban subretot dins lo departament francés de Losera, e un pauc dins Avairon.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Geologia[modificar | modificar la font]
Tarn a sa font sul Mont Losera e tot sortissent d'aquel massís granitic lo riu abòrda los Grands Causses. La traversada d'aquela zona calcària se fa per una clusa fòrça prigonda (entre 400 e 600 m) que lo riu a cavada amb lo temps entre Quesac e Lo Rosièr sus una longor de 53 km. Las gòrjas son cavadas dins de calcaris de l'èra segondària e segon las estapas d'aquela edat: a la basa de barras dolomiticas, seguent en dessús un tèrme clinat, e fin finala se per de grands bauces verticals. Aquela arquitectura relativament simpla caracteriza la partida aval de las gòrjas (entre las Vinhas e lo Rosièr) mas en amont, la preséncia de falhas (falha de Nautariba, accident submeridian de Santa Enimia que travèrsa tanben tot lo Causse Mejan) ne fa la geologia pus complèxa. Aquelas falhas son a l'origina de doas resurgéncias de debit fòrça important dins la region de Santa Enimia : la font de Burla e la font de Cossac, aquela tombant en cascada dins Tarn[1]. Las aigas d'aquelas fonts venon d'una partida importanta del Causse de Sauvatèrra e que de l'autre costat del la riu venon, amb la resurgéncia de Castelboc, tanben fòrta, del Causse Mejan (fins a l'aven d'Ures).
Curiositats e sites naturals remarcables[modificar | modificar la font]
D'amont cap aval, las gòrjas de Tarn :
- Circ de Ponhadoiras
- Circ de Sant Èli de Tarn
- Los Estreches (luòc pus estrech de las gòrjas, accessible en barca o en canoè; la clusa aicí es prigonda de 500 m e solament 1200 m separan los rebords superiors dels dos causses)
- Circ de las Balmas (aquel circ estonant es situat jol punt sublime e al nivèl d'una corba de Tarn amb particularitat d'èsser eriçat de ròcs en forma de torre, ...)
- Punt sublime (melhor punt de vista sus la clusa, nomenat atal en referéncia al punt semblable sul Colorado)
- Pas del Socit (enòrme esbudèl benlèu resultat d'un tèrratrem qu'obstruís la val e jos que despareis Tarn per ressortir un pauc pus luènh)
- Cingle del causse Mejan. Entre lo Rosièr e las Vinhas, s'agís d'una seria de ròcs e d'arcas dolomitics susplombant Tarn de granda nautor e accessiblas per un camin vertiginós. Las curiositats pus marcantas d'aquel cingle son lo ròc de Capluc, lo ròc de Cinglegros, lo Bauç del buòu (arca nauta de 40 m) e lo pas de l'Arc (autra arca).
Las gòrjas de Tarn son un site classat per França coma site naturel classé[2].
Clima[modificar | modificar la font]
Lo clima es fòrça mens rude que suls planòls que las enròdan, a causa subretot de la diferéncia d'altitud. L'ensolelhament es fòrça important, lo clima de tipe mediterranèu.
Arquitectura[modificar | modificar la font]
Se tròba de long de Tarn una seria de castèls situats prèp lo uns dels autres. E mai d'un sus la comuna de Santa Enimia : Castelboc, La Casa, Nautarivas, ... E tanben a La Malena e pus en amont, coma a Sent Roma de Dolanh.
Activitats[modificar | modificar la font]
Lo principal axe de desvolopament d'aquela region es lo torisme amb las activitats coma:
- las passejadas
- lo canoè caiac
- los batelièrs
- l'espeleologia o visitas de las cavitats dels causses enrodants.
- la visita dels vilatges tipics : Circ de Sant Èli de Tarn, ...
- los banhs
- l'escalada
- los espòrts de natura...
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ (fr)J. Rouire et C. Rousset, Guides géologiques régionaux - Causses, Cévennes, Aubrac, 1980, Masson, ISBN 2225652740}}
- ↑ (fr) Ministère de l'écologie


text:
Cornetto
Lo cornetto qu'ei un instrument de l'Etat Mejana, de la Reneishença e de la debuta deu barròc. Qu'ei n instrument de la familha deus coires au maugrat qui sia hèit d'evòri o de husta enrollats dab ua listras de cuèr e hradat.
Qu'ei provesit, com tots los coires, d'ua embocadura, e lo son canèr qu'ei horadat entà'u poder jogar com ua flabuta. Que partaja atau caracteristica dab flabuta e dab los coires, lo hèit de prodúser lo son son au mejan d'ua embocadura e de la vibracion deus pòts qu'ei determinant entà'u classar dens la familha deus coires.
Lo cornetto que ho emplegat per mantuns compositors dicn aus temps barròcs. qu'existiva un cornettino petit e agut, un cornetto, un cornetto tenor e un baish (qui ho remplaça per la sèrp, un instrument tecnicament pròche de la sèrp.


text:
Croniqueta prepausada per L’Enric Del Redondel. Continuer la lecture de « La Fogassa Salada – Arrestem de romegar »
Pendant las vacances, vos prepausan de tornar escotar una seleccion de las emissions de l’annada : Continuer la lecture de « OCCITANITUDE : seleccion de l’annada 2017 »
Lo cantaire del grop ! Continuer la lecture de « MORIS LIBERTE : Kiko de Gipsyland »
L’emission que revira los poemas del Robert Desnos « Chantefables et Chantefleurs ».
Al menut : Michel Jacquet / Los Goulamas’K / Jacky Grau
de l’Alan Rouch e publicat dins « La Semaine du Minervois »
Las cronicas de Felipe Carcasses per conéisser melhor aquel Lengadòc ont vivèm.
Continuer la lecture de « Biais de dire en Lengadoc – Lengadòc entre l’Edat Mejana e crosadas »
La croniqueta umoristica del Clamenç !
Un prèire occitan
Prèire a San Jordi (34) – (12/2017)
Cada setmana, trapatz la bilheta d’actualitat de Violeta sus nostra antena ! Continuer la lecture de « Lo setmanièr que Bolega »


text:
Ieroglif
Los ieroglifs pòdon èsser
- de letras d'un logograf o un sistèma d'escritura en part logografic, coma
- los ieroglifs egipcians
- los ieroglifs anatolians (coneguts tanben coma ieroglifs lovics)
- los ieroglifs creteses
- los ieroglifs maias (los mai coneguts demest mièja dotzena de sistèmas d'escritura d'America Centrala)
- l'escritura ieroglifica Mí'kmaq
- d'un biais popular, se pòt designar tota mena d'escritura de mal legir o deschifrar.
Etimologia[modificar | modificar la font]
Lo mot ieroglif deriva dels mots grècs: ἱepός (hierós 'sacrat') e Yλύφeιv (glúphein 'escalprar' o 'escriure', veire glif), e foguèt emplegat per primièr còp per tal de descriure los ieroglifs egipcians. Los grècs que venguèron en Egipte abans e pendent lo periòde ptolemaïc (305 abans Crist - 30 aprèp Crist) remarquèron que mentre que l'escritura demotica s'emplegava dins los documents seculars, lo simbòls dessenhats se podián trobar frequentament dins un contèxt religiós - escalprat suls murs dels temples e las estructuras funeràrias, coma tanben suls monuments oficials.


text:
Lo 25-10-2014
Lo salon deu libe de Pau, tornat batejat augan "Hestau literari", que's harà deu 21 au 23 de noveme au Palais Beaumont. Uns editors occitans qu'i auràn un taulèr.
Lo 30-12-2013
Moussu T. e lei jovents ven de publicar un libre que recampa totes los tèxtes de Tatou e Blu. Son acompanhats de lor revirada en anglés e de pinturas de Blu.
Lo 17-02-2013
Lo Club dels autors Lengadòc-Rosselhon organizarà en junh venent la Fèsta del libre e del vin. Convidan los autors de la region, qu'escriven en occitan, catalan, francés o dins d'autras lengas, a i participar. S'i poiràn presentar e dedicaçar lor òbras. La fèsta se debanarà los 21 e 23 de junh a Sant Andriu de Ròcalonga, dins Aude. Los libraris e editors regionals son tanben los benvenguts. Se vos interèssa, vos podètz inscriure abans lo 15 de març, es a gratis. Per tota entresenhas : ray66270@live.fr.
Lo 17-02-2013
La novèla seria « Còp d'ala » de Piget Prod conta l'istòria d'Occitània amb de vistas aerianas subrebèlas. Contar l'istòria d'un país dempuèi lo cèl, aquò es pas nòu mas es totjorn potent. Quand un aucèl, encarnat per la votz e los tèxtes de Pèire Brun, a per ambicion de vos contar Occitània dempuèi sas originas, vos pren non solament a las tripas mas encara vos atissa l'intellècte. Aquela novèla seria documentària del realizator Amic Bedel es difusada dempuèi lo 20 de genièr dins l'encastre del magazine occitan « Viure al País » (lo dimenge a 11h30 sus France 3).
1
Concepcion : Aure Séguier, Grafismes : Géraldine Puel


text:
Commons:Llotja/oc
Contèxt[edit]
La collaboracion amb l'Escòla Llotja es part d'una iniciativa per tal de far participar las escòlas d'art e de concepcion dins los projèctes e eveniments importants del movement Wikimedia.
Introduccion[edit]
Maites estudiants de l'Escòla Superiora d'Art e de Concepcion de Barcelona son a far sos estagis professionals dins l'associacion wikimedista Amical Viquipèdia. Lor es estada fisada la tasca de dessenhar d'imatges pels articles de la Viquipèdia e de los publicar a Commons. Los membres de l'associacion, amb l'ajuda d'autres wikipedians, an identificat de mancas dins lo fons d'imatges disponibles a Commons, d'imatges que seriá de mal obtenir liberadas de las restriccions dels dreches d'autor. Aqueste projècte dona als estudiants l'escasença de trabalhar en un encàrrec professional, de far conéisser sas creacions e, a l'encòp, de capitar de far part de la comunitat de creadors grafics de Commons.
La Llotja es continuadoira de l'escòla d'art mai anciana de Catalonha e mai d'Espanha (foguèt fondada en 1775). Actualament l'Escòla Superiora d'Art e de Concepcion Llotja es un institut public d'educacion segondària que depend del Departament d'Ensenhament de la Generalitat de Catalonha.
Protagonistas[edit]
Durant l'annada academica de 2011-12, i a 7 estudiants que trabalhan dins Amical Viquipèdia per far son periòde d'estagi:
Luís Segovia: retraches d'illustradors del sègle XX (Ricard Giralt Miracle, Lola Anglada, Pauline Baynes, Fernando Krahn, Robert Segura Monje)
Gerard Pla: retraches de politicians espanhòls del sègle XX dels primièrs govèrns democratics aprèp la dictatura franquista (Adolfo Suárez, Leopoldo Calvo Sotelo, Martín Villa, Manuel Gutiérrez Mellado)
Albert Pons: retraches d'escrivans(/as) catalan(a)s del sègle XX (Josep Maria Folch i Torres, Montserrat Roig, Terenci Moix, Joan Perucho, Josep Palau i Fabre)
-
-
-
-
-
Josep Maria Folch i Torres.jpg
Josep Maria Folch i Torres
Pau Bahí: illustracions didacticas sus l'assecament de la mar mediterranèa durant lo periòde Messinian
- Amb lo conselhament del cercaire Daniel Garcia-Castellanos
Oriol Tuca: recreacion de scènas e retraches ligats amb lo movement artistic Fluxus
Jessica León: personatges de ficcion dels libres de J.R.R. Tolkien
Albert López: illustracions didacticas sus las practicas esportivas
Alicia Gallego es la tutritz dels estagiaris de l'escòla Llotja, Joan Lleonard e David Gómez son los tutors dels estagiaris per çò qu'es d'Amical Viquipèdia.
Categorias ligadas[edit]
Modèl ligat[edit]
Ligams extèrns[edit]
- Web de Llotja: http://www.llotja.cat
- Estudiants estagiaris a Amical Viquipèdia: http://www.viquimedia.cat/viqui/Estudiants_en_pràctiques
- Nòva a prepaus del projècte dins la web d'Amical Viquipèdia: [1]


text:
Cizely
Cizely es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
En 1161, l'avesque de Nivèrns, Bernard de Sant-Saulge, reconeis per cartas enoyées a la abbé Bernard II que la glèisa de Cizely, " Cisselliaco ", es plan la proprietat de la Abbaye de Sant-Martin de Autun[1].En 1164, lo Pape Alexandre III, alavetz refugiat a França, confirma per una bulle la possession de la curació al benefici d'aquela abbaye: " Ecclesiam Cissiliaco. "[2]
En 1161, l'évêque de Nevers, Bernard de Saint-Saulge, reconnaît par des lettres enoyées à l'abbé Bernard II que l'église de Cizely, " Cisselliaco ", est bien la propriété de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun[3].En 1164, le Pape Alexandre III, alors réfugié en France, confirme par une bulle la possession de la cure au bénéfice de cette abbaye: " Ecclesiam Cissiliaco. "[4]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Cartulaire del Abbaye de Sant-Martin de Autun: Charte N° XVII.
- ↑ Cartulaire Del Abbaye de Sant-Martin de Autun, Charte:N°XVIII.
- ↑ Cartulaire de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun: Charte N° XVII.
- ↑ Cartulaire de l'Abbaye de Saint-Martin d'Autun, Charte:N°XVIII.


text:
Primièrs elements de responsa: perqué lo bilingüisme ?
Lo bilingüisme en 7 punches !
Una lenga es un biais de veire lo mond. Parlar doas lengas es una riquesa vertadièra.
Cada lenga constituís un biais de pensar, de veire e de dire lo mond. Elas exprimon d’esmogudas, d’intencions e de valors, assolidan las relacions socialas e trasmeton d’expressions e praticas culturalas e socialas. Tanben constituisson un factor determinant de l’identitat dels individús. Las lengas son una riquesa de preservar e de promòure cap a la diversitat culturala en França, en Euròpa e dins lo mond.
Lo bilingüisme precoci estimula lo despèrtament del mainatge.
Pensar e parlar doas lengas li procuraran un plaser doble. Aquò li permetrà d’accedir a dos biais de se pensar dins lo mond. L’imaginari de vòstre mainatge se ne trobarà aital enriquit. Per un mainatge, una lenga es un vector privilegiat d’una cultura especifica, d’un imaginari original, amb sas expressions, jòcs de lengatge e istòrias infantilas.
Lo mainatge, dempuèi sa naissença, dispausa de capacitats estonantas per apréne las lengas : encoratjatz-las !
En contacte amb una lenga orala, lo nenon s’apropria, abans quitament de pòder prononciar sos primièrs mots, de multiples sons, fòrmas e combinasons de mots presents a l’entorn d’el. Aquel « banh de lengatge » se vòl apuèi completat par d’escambis orals amb son ròdol a travèrs de situacions de jòcs ou de descobertas. Aquest contèxte rassegurant fa nàisser lo plaser d’exprimir d’idèas, d’escotar, de repetir, d’obténer de responsas a sas questions, sens paur de s’enganar. Ausir mantunas lengas dempuèi la naissença es benefica, a condicion que lo lengatge siá estructurat e lo vocabulari pro ric ! Aquò retardarà pas ses aprentissatges, mas lo contrari.
Lo bilingüisme prepara al multilingüisme.
L’aprentissatge d’una 3ena et d’una 4ena lengas se troba fòrça facilitat. Un mainatge parlant doas lengas desvelopa dins son cervèl de "plancas" facilitant l’aprentissatge de novèlas lengas. De mòstras convencentas nos son aportadas per de pichons franceses parlant d’autras lengas regionalas, coma lo basc e lo breton, mas tanben forà país per de mainatges neerlandeses, daneses, tal coma de mainatges de cobles forastièrs vivant en Occitània que son sovent capables de parlar correntament tres, quatre e mai cinc lengas.
En conéisser sas rasigas, òm se dobre a aquelas dels autres.
Causir de far descobrir a son mainatge la cultura e la lenga de sa region l’ajuda a melhor compréner qual es. Aiçò l’ajuda tanben a melhor compréner aquels que parlan d’autras lengas, que sortiguèron d’autras originas o qu’ont de biais de viure diferentes dels nòstres.
La lenga occitana, una realitat dins l’Occitània d’uèi
La lenga occitana es presenta pertot dins las regions occitanas a travèrs lo mond que parla occitan, per segur, mas tanben dins los noms de luòcs, la musica, la literatura, las medias e la quita internet...
Un ròdol favorable en Occitània
Vòstre mainatge va créisser dins un despartement de las regions occitanas qu’a una identitat originala en consequéncia de sa istòria, de son ròdol cultural, de sas musicas, de ses païsatges… e que sosten lo desvelopament del bilingüisme. Lo contèxte occitan es favorable au desvolopament del bilingüisme, aprofechatz-ne !


text:
63
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 63 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Empèri Roman[modificar | modificar la font]
Naissença d'una filha de Neron e de Popea. Pasmens, l'enfant moriguèt après solament quatre mes.
En Orient, lei negociacions entre Neron e Vologès Ièr permetèron de restablir la patz entre lei dos empèris. Lo fraire de Vologès, Tiridate, venguèt tornarmai rèi d'Armenia mai son coronament se debanèt a Roma sota la direccion de Neron. Aqueu succès diplomatic de Neron li permetèt de gardar una influéncia importanta en Armenia e s'assegurar la patz dins la region fins a 114. Li donèt tanben una gròssa popularitat dins lei províncias orientalas de l'Empèri que reagiguèron amb ostilitat a sa mòrt en 68.


text:
Camblain-l'Abbé
Camblain-l'Abbé es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Camblain-Lo Abbé es desservie per la rota départementale 341 dicha Cauçada Brunehaut en connectant Arras a Thérouanne, manca totun anotar que sus lo territòri de la municipalitat, la RD 341 manlèva pas pas exactament lo traçat de la cauçada Brunehaut, mas una dérivation.
Camblain-la Abbé èra desservie per la via ferrée de interêt locala (VFIL) en connectant Lens e Frévent e transeünt per Aubigny-en-Artés e Avesnes-lo-Comte
Camblain-l'Abbé est desservie par la route départementale 341 dite Chaussée Brunehaut reliant Arras à Thérouanne, il faut cependant noter que sur le territoire de la commune, la RD 341 n'emprunte pas exactement le tracé de la chaussée Brunehaut, mais une dérivation.
Camblain-l'Abbé était desservie par la voie ferrée d'interêt local (VFIL) reliant Lens et Frévent et passant par Aubigny-en-Artois et Avesnes-le-Comte


text:
-
Los meridians e las parallèlas
-
Commentaires1Mardi 3 Novembre 2015 à 16:14
Adieu,
Pòdi pas mai veire o descargar los documents (e en particulièrs aqueles, que m'interessarián plan pel trabalh que fasèm en classa). Lo navigador m'escriu
503 Service Unavailable
No server is available to handle this request.
Una idèa de çò que se pòt passar ?
Mercés2La granda SofiaMardi 3 Novembre 2015 à 18:57I a un pb amb eklablog normalament tot se deu metre en ordre rapidament. Sofia3Mercredi 4 Novembre 2015 à 17:28
Fonciona tornamai, mercé.
Ça que la, recebi totjorn pas de corrièl quand i a una responsa a mon comentari, snirf. Enfin, pas grèu...4Mercredi 11 Novembre 2015 à 22:08
Utilizèri tos documents l'autre jorn en classa e vegèrem d'unas decas (subretot de mots pas tradusits), as lo document modificable per que te lo pòsca mandar amb çò que corregiriái ?
Ajouter un commentaire


text:
Una radi˛ libra es de se botar en plaša per cubrir lo forum sociau lemosin 2006. A per t˛ca de balhar un bocin mai d’informacion que las medias qu’existen desjÓ, e d’esbolhar la paret levada entre las medias e ... las gens !!!
’Laidonc, tot lo monde li podrß venir parlar en son nom e emb sinceritat, per de segur far eisir quauqua ren ... e alentorn d’un cafÚ ben chaud !!! Si n’i a que volen li tener ’na "cronica" o li far auvir quauqua ren qu’an chausit, me fau contactar lo mai redde possible per que poguessam nos endevenir dau mielhs possible ...
De tot biais, quela radi˛ sirß subretot ’na radi˛ "live", que brundirß de tota l’energÝa e de tots los bons volers amassats per quel eveniment.
Contacte : matÚo o 06.87.49.57.75


text:
Corrent marin
Un corrent marin es un movement d'aiga de mar regular, continú e ciclic. Aqueste tipe de movement es degut als efièchs combinats del vent, de la fòrça de Coriolis, e de diferéncias de temperatura, densitat e salinitat; e de segur als contorns dels continents mas tanben dels relèus de prigondor e a l'interaccion entre corrents. Al vejaire quantitatiu, un corrent marin es caracterizat par sa velicitat e son debit, mas tanben per sa temperatura e segur son sens de direccion.
L'ensemble dels corrents marins a l'escala de la planèta forma un grand cicle de circulacion termoalina que mescla las aigas e convoia la calor a l'escala de cada emisfèra, nòrd e sud de biais separat, de la Tèrra (veire la mapa). Influenciant fòrça la temperatura de las regions visitadas, en mai de l'umiditat, los corrents an tanben un impacte determinant suls climas terrèstres màger.
Somari
Istòria[modificar | modificar la font]
A partir del sègle X un autor indian d'una enciclopedia menciona la preséncia d'un corrent que ten sa coneissença dels navigators arabs[1]:
« Lo flus e lo reflus se produson que dos còps per an dins mai granda partida d'aquesta mar: pendent sièis meses, en estiu, la marèa pòrta al nòrd èst, puèi en ivèrn, pòrta al sud oèst. »
Lo redactor assimila los corrents oceanics a la marèa coma los marins e los scientifics pendent de sègles.
Son aqueste les navigators europèus que descobriguèron los corrents dins l'Atlantic. Juan Ponce de León en 1513 encontra lo Corrent del Golf, podent pas mai avançar malgrat lo vent, dins sa partida mai poderosa, al larg de la Florida. Los Espanhòls profièchan de la descobèrta per accelerar lo viatge cap a l'Euròpa.
Recampant las observacions dels marins contenguts dins los jornals de bòrd, Isaac Vossius en 1664 pòt descriure amb una pro granda precision las trajectòrias dels corrents de l'Atlantic Nòrd:
« Las aigas corrisson cap al Brasil, ribejan las Guaianas, dintran dins lo golf del Mexic, puèi se corban per passar rapidament per las Bahamas. Se partejan alara en dos corrents; l'un dels dos ribeja las còstas de la Florida, de la Virginia e de tota l'America del Nòrd, l'autre s'orienta cap a l'èst, e destinacion de l'Euròpa e de l'Africa. Enfin tornan davalar al sud, rejongant la primièra partida de lor trajectòria e tornejan atal de biais indefinit. » mapa del mond de 1665, d'A. Kircher
Coincidéncia, a la mèsma epòca pareis la primièra mapa del mond mostrant los corrents. Cobrissent la manca de donadas per una imaginacion biaisuda, Athanasius Kircher, se mòtra una bona precision de las ribas e dels corrents de superfícia, apond de tunèls que fan comunicar las mars en elas – per exempla la Caspiana e la mar Negra.
La Societat reiala volgava determinar los luòcs e las causas d'aquestes movements. L'estrech de Gibraltar foguèt lor primièra enquèsta, mas los Angleses capitèron a pas cap de resultat. Un Italian, lo comte Luigi Ferdinando Marsigli[2], remarquèt le fenomèn analòg dins l'estrech del Bosfòr en 1679. A l'encòp òme de guèrra e òme de sciéncia, Marsigli estima que lo fenomèn constatat pels pescadors (los rets de superfícia derivavan cap a la Mediterranèa e aquestes de prigondor cap a la mar Negra), èra degut a la diferéncia de salinitat de las aigas. Verifica son ipotèsi sus un modèl amb d'aiga colorada e mòstra que las diferéncias de densitat engendran de corrents.
Marsigli refugiat en Occitània faguèt encara fòrça descobèrta importantas sul mitan marin. Newton aviá mostrat lo ligam entre la gravitacion e las marèas e la diferéncia èra pas encara plan neta entre marèa e corrent marin. Colin Maclaurin deduguèt que la trajectòria dels corrents èra desviada per la rotacion de la Tèrra.
En 1769 Benjamin Franklin publica la primièra mapa de Corrent del Golf, i indicant las velocitats. Pasmens las naus seguèron pas sas indicacions. Franklin profièchant de sos viatges prenava la temperatura de las aigas. Publica una mapa melhorada en 1776 a París que los Franceses utilizèron per los provesiment en armas e equipaments. Encara, a 79 ans d'edat, tornant a son país, trampava encara son termomètre dins lo Corrent del Golf...
En 1847 pareguèt als EUA la primièra edicion de las Mapas dels vents e dels corrents per un marin american, Matthew Fontaine Maury. Ferrit, aviáestat nomenat director del depaus de las mapas e instruments de navigacion de la Marina. Utiliza los jornals de bòrd per recampar una taula que foguèt estampada primièr en darrièra pagina dels jornals distribuits a las naus de guèrra e de comèrci, amb avís als capitanis d'i notar tot fach significatiu. La soma de sas donadas donarà lo libre. Los utilizant, una nau de comèrci gagna trenta e cinc jorns sus un trajècte abitualament compli en cent e detz jorns. Pau après, lo depaus de las mapas demanda als marins de calcular lor posicion de biais regular e de jetar a la mar una botelha amb, per la persona pescant la botelha, l'indicacion de sa descobèrta, lo burèl podèt determinar los cambiaments de direccion segon las sasons. En 1851, pendent la ronçada cap a l'aur los trajèctes cap a la Califòrnia foguèron acorchats d'un mes suls tres que prengava alara. Maury, chafrat (entre autres) « l'eissartaire de las mars » participa amb succès a un salvament: dedusent dels corrents e dels vents la posicion d'una nau en perdicion (le San Francisco, genièr de 1854)[3] que foguèt trobat prèp del punt indicat.
Origina dels corrents marins[modificar | modificar la font]
Los corrents oceanics de superfícia son mai sovent provocats pel vent; son tipicament orientats dins lo sens de las agulhas del relòtge dins l'emisfèra nòrd e dins lo sens antiorari dins l'emisfèra sud, a causa del destriament dels vents. Dins los corrents provocats pels vents, l'efièch de la fòrça de Coriolis se traduch per una deviacion angulara al respècte dels vents que ne son a l'origina. La localizacion dels corrents cambia notablament amb las sasons; aqueste fenomèn es particularament sensible pels corrents equatorials.
Los corrents prigonds son produchs pels gradients de temperatura e de densitat, d'espereles resultant en granda partida de las diferéncias d'energia solara recebuda seguent la latitud. La circulacion termoalina, tanben qualificada de « tapís mecanic », concernís los corrents prigonds dins los bacins oceanics causats per las variacions de densitat. Aquestes corrents, que s'escolan jos la superfícia oceanica, son donc malaisits de detectar e son assimilables a de « rius sosmarins ». Son ara seguits per un ret de captors sosmarins derivants nomenat ARGO. Las zonas de corrents ascendents (« pujadas d'aiga »o « upwellings ») e davalants son de regions ont de movements verticals significatius son observats.
Los corrents de superfícia cobrisson unes 10 % de l'aiga dels oceans. Se limitan mai sovent als 300 primièrs mètres de l'ocean. Lo movement de l'aiga prigonda es causat per de fòrças degudas a la densitat e a la pesantor. La diferéncia de densitat es foncion de la temperatura e de la salinitat. Las aigas prigondas s'enfonzan dins los bacins oceanics situats a las latituds nautas, ont las temperaturas son pro bassas per que la densitat aumente. Las causas màger dels corrents son lo rai solar, los vents e la pesantor. Los fluses dels corrents oceanics son mesurats en Sverdrup.
Corrents de prigondor[modificar | modificar la font]
Los vents avent mai d'influéncia après 800 m de prigondor, pòdon pas mai èsser los motors de las circulacions oceanicas prigondas. aquestes corrents son basats sus de diferéncias de temperatura (l'aiga freja es mai densa que l'aiga cauda) e de salinité (l'aiga salada es mai densa que l'aiga doça), entre las diferentas sisas de l'ocean. Los mai prigonds se nomenan corrent termoalin e aquestes mens en prigonds circulacion termoalina. Las aigas caudas de superfícia se argan en sal, a causa de l'evaporacion çò que tend a lo far mai denses. En ivèrn, pendent la formation de la banquisa, la glaça un còp formada larga la sal qu'apesantís encara mai l'aiga non gelada que ven « tant » densa que cabussa cap a las prigondors.
Punt important, los corrents de superfícia e lo prigons atal formats son alara interconnectats. S'introduguèt l'expression imatjada de « tapís mecanic » (conveyor belt) per descriure lo transpòrt d'aiga prigonda de l'Atlantic cap al Pacific e son retorn en superfícia. Mercé a la capacitat termica de l'aiga, l'ocean es una enòrma sèrva de calor. Son inercia termica essent fòrça mai importanta qu'aquesta de l'aire, tempera los cambiaments termics sasonièrs de las massas d'aire, qu'autrament serián fòrça mai importants. Atal los corrents cauds de las sisas de superfícia podent caufar lo clima d'una region. Al contrari, las aigas frejas que tornan pujar en superfícia modèrant la temperatura de las aigas de las regions equatorialas. Pasmens aquesta circulacion demora mal coneguda que malaisida de mesurar dirèctament.
L'ocean jòga atal un ròtle essencial per la regulacion del clima de nòstra planeta e assegura un transpòrt de calor de l'equator cap las pòls tan important que l'atmosfèra.
Efièch dels corrents marins[modificar | modificar la font]
Jògan un grand ròtle dins los cicles biogeoquimics oceanics e dins lo transpòrt de las calorias e dels nutriments. Los grands corrents coma lo Corrent del golf an un ròtle de corredor ecologic per unas espècias que transportan. Explican de concentracions de plancton, de peises, o de grands cetacèus[4].
Jògan un grand ròtle dins lo clima mondial, per exemple en regulant e dispersant la calor dels continents que bordejan e entretenent l'umiditat de l'aire (cicle de l'aiga). En efièch, l'ensorelhament es destriat de biais inegale sus la Tèrra, lo corrent marin tempera aquesta diferéncia. Distribuís de grandas quantitats d’energia / calor de las regions caudas cap de zonas mai frejas mercé a lor fòrta inercia termica. Las aigas caudas de superfícia pòdon donc caufar una region, e invèrsament. L’ocean jòga donc un ròtle important per la regulacion del clima e assegura un transpòrt de calor de las regions tropicalas cap als pòls tan important que l’atmosfèra.
Una interrupcion del tapís mecanic pòt se traduire per de dereglaments climatics importants (e/o en èsser una consequéncia, segon los epòcas). Aquestes tapís mecanic aviá fortament alentit en 2001, mas tornèt aviar (benlèu provisòriament) en 2008, mercé a un ivèrn freg[5].
Corrents màger[modificar | modificar la font]
Ocean Atlantic [6]
- Corrent de las Agulhas
- Corrent de l'Angòla
- Corrent de las Antilhas
- Corrent dels Açores
- Corrent de l'illa de Baffin
- Corrent de Benguela
- Corrent du Brasil
- Corrent de las Canàrias
- Corrent del Cap Hòrn
- Corrent de la Caraiba
- Corrent del Groenlàndia oriental
- Corrent Èst islandés
- corrent de las Malvinas
- Corrent de Florida
- Corrent de las Guaianas
- Corrent de Guinèa
- Corrent del Golf
- Corrent d'Irminger
- Corrent du Labrador
- Corrent de Lomonossov
- Corrent de bocla
- Corrent de l'Atlantic Nòrd
- Deriva nòrd atlantica
- Corrent del Nòrd Brasil
- Corrent nòrdequatorial
- Contra corrent Nòrdequatorial
- Corrent norvegian
- Corrent del Portugal
- Slope/Shelf Edge Current
- Slope Jet Current
- Corrent de l'Atlantic Sud
- Corrent sudequatorial
- Corrent de Spitsbergen
- Contra corrent subtropical
- Corrent Oèst Groenlàndia
- Deriva dels vents d'oèst
Ocean Pacific
- Corrent d'Alaska
- Corrent de las Aleocianas
- Correant de Califòrnia
- Corrent de Cromwell (corrent de prigondor)
- Corrent èst australian
- Contra corrent equatorial
- Corrent de Humboldt (o corrent del Peró)
- Corrent del Kamtchatka
- corrent de Kuroshio
- Corrent Mindanao
- Corrent nòrdequatorial
- Corrent del Pacific Nòrd
- Oyashio (o Oya-Siwo)
- Corrent equatorial sud
- Derive dels vents d'oèst
Ocean artic
Ocean Indian
- Corrent de las Agulhas
- Corrent èst de Madagascar
- Contra corrent equatorial
- Indonesian Throughflow
- Corrent de Leeuwin
- Corrent de Madagascar
- Corrent du Moçambic
- Corrent de Somalia
- Contra corrent sud australian
- Corrent equatorial sud
- Corrent Indian de Monson
- Corrent oèst australian
- Deriva dels vents d'oèst
Ocean austral
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Whipple 1984, p. 17
- ↑ Whipple 1984, p. 18
- ↑ Whipple 1984, p. 29
- ↑ Charles Allain, Les poissons et les courants, Ifremer C
- ↑ Vague et al. Nature Geoscience, 2, 67, 2009
- ↑ « Surface Currents in the Atlantic Ocean »


text:
Tor de Nívols es una escòla per mascas. Dins Tor de Nívols, las mascas aprenon sus la mascariá. Es ľescòla de magia competitritz e rivala ďAlfea. La siá directora es la madama Griffin. Lo campus es un organisme viu e enòrme.
Informacion Edit
Grasilhe de Nívols orgolhosament a convertit qualques unas de las dolentas mascas en ľunivèrs. Amb unes corses qu’ofrisson maleficis e de divèrses nivèls de dolentisa avançada, Tor de Nívols es lo pinacle de ľeducacion en los arts escures.
Es malaisit de dintrar, doncas que i a un camp de fòrça que ľenvirona. Malgrat aiçò, i a de manièras de passar al delà ďaquesta defensa: los tunèls que connèctan las escòlas, las formas de superar lo pròpri camp, e se pòt dintrar s’un es convidat, per exemple, Valtor en se transformant en un cèrvi perseguit per lops (en realitat las Trix). Amassa amb aiçò, la tor pòt èsser manipulada coma un dispositiu de confusion de nauta tecnologia pel qu’es capabla de la controtlar. Aiçò vira la bastissa en formant de nòus corredors o de passatges per confondre a totes aquestes a lo sieu interior.
Personal Edit
- Griffin: Directora del collègi e vièlha amiga de la directora Faragonda e de Saladin, malgrat que compòrtan en estapas ďafrontaments e ďenemistat. Sap totes los secrèts de ľescòla e ensenha lo nivèl basic de sortilègis. Contròtla ľescòla (qu’es una creatura viva). Es grand e es vista amb un vestit long e pauc gaujós. Lo sieu penchenat es un coconhon un pauc peculiar.
- Ediltrude: Professora de pròva de Capacitats Magicas. Sòr de Zarathustra.
- Zarathustra: Es una desamistadosa professora que preparèt una desagradiva classa per las Winx, quand aquestas anèron dins Tor de Nívols per protegir lo codèx de Lord Darkar a la sason 2.
- Discorda: Arrogant e pichona Pixie, encargada de protegir lo codèx de ľescòla. Es pichona e pòrta un capèl e vestit long e grises tipic de las mascas ancianas.


text:
William Matthew Flinders Petrie
William Matthew Flinders Petrie (Charlton, 3 de junh de 1853-Jerusalèm, 28 de julhet de 1942) que ho un egiptològ anglés qui horruquè mantun sites arqueologics e notament las anticas ciutats d'Abidòs e de Tell-El-Amarna en beth emplegar e en desenvolopant un metòde hèra scientific e rigorós. Qu'ei tanben lo descrobedor de l'Estela de la victòria de Menerptah (tanben coneguda com Estela d'Israel) considerada com la purmèra mencion de istorica d'Israèl.
Flinders Petrie que vadó a Charlton, en Anglatèrra. Qu'èra l'arrèr hilh deu capitani Matthew Flinders qui explorè las còstas australianas. Après l'atge de ueit ans non podó pas mei anar a l'escòla per'mor de la soa santat e qu'arrecebó la soa educacion a casa.
Que comencè de practicar l'arqueologia en Anglatèrra e quitament a Stonehenge. En 1880 que viatgè entà Egipte on e ho uns deus purmèrs a estudiar scientificament las piramidas de Giza. Que's preocupè tanben de las destruccion deu patrimòni arqueologic.
De cap a la fin de l'annada 1880 que tornè en Anglatèrra on e rescontrè la jornalista e sufrageta Amelia Edwards qui èra tanben la gavidaira de la Fondacion per l'Exploracion Egipciana (Egypt Exploration Fund) qui financiè las soas recèrcas futuras qui podón començar en 1883 suu sit de Tanis. Un còp acabat aqueth tribalh, e en tot demorar l'argent per las recèrcas prosmanas, que devarè lo flumi Nil dinc a Nubia en beth fotografiar lo país. Per la soa recèrca seguenta que horruquè tombas datadas de -30 dens la region deu Faiom. En 1890 lo son interès arqueologic que's virè de cap a Palestina.
En 1891 Petrie que tribalhè a Tell-El-Amarna, l'antica capitala Akhetaton bastida peu faraon Amenòfis IV (tanben conegut com Akhenaton) qui arrenaguè los dius egipcians entà vodar un culte au son navèth diu Aton.
Durant las annadas seguentas, Petrie que ho professor au University College de Londres. En 1913, aquesta institucion que he l'aquesida de la colleccion deu professor Petrie. Que ho hèit chivalier en 1923 peu son tribalh arqueologic.
Tostemps interessat per l'istòria Palestiniana, que's morí a Jerusalèm en 1942. Per'mor de la soa credença en l'interès d'estudis antropologics e raciaus que de lo son cap entà qui hosse estudiat peu Collègi deus Çurgents de Londres, mentre que lo son còs b'èra sepelit dens lo cemitèri protestant deu Mont Sion. Los temps de guèrra (dab l'apròchi de Rommel) que hen que's perdó.


text:
Amussu agherfan / Hirak chaabi: el Rif se mantiene en revuelta
Divendres, 21 de julhet de 2017, 03h00 Societat,Politica,Internacional
Rif: an manifestat per commemorar la batalha d’Anwal malgrat la repression de l’estat
Aquela batalha es venguda un simbòl important de la lucha anticoloniala e de la resisténcia rifenca davant lo colonialisme espanhòl e francés
La vila rifenca de Taghzut, tanben coneguda per son nom arabi Al Hoceima, a viscut tornarmai aqueste dijòus una jornada de protèstas, manifestacions e dura repression. Dos jorns abans, las autoritats de Marròc avián enebit la manifestacion per commemorar la batalha d’Anwal, mas la responsa de las associacions rifencas foguèt de cridar a la manifestacion e s’afrontar a la repression que dempuèi de meses ensaja d’estofar la revòlta populara apelada Amussu agherfan en berbèr o Hirak chaabi en arabi.
“Fa uèch meses que participam a una manifestacion cada setmana al Rif e avèm pas jamai demandat la permission de degun”, çò disiá Ahmed El Haij, president de l’Associacion Democratica pels Dreches Umans, qu’a preparat de grops d’avocats per defendre los manifestants detenguts.
Lo Rif es ara una region berberofòna del nòrd de l’actual Reialme de Marròc. S’agís d’un territòri qu’a de grèvas mancanças socialas, mai que mai dins l’encastre de la santat e de l’educacion. Lo país a una fòrta identitat berbèra, e non pas aràbia. En mai d’aquò, lo remembre de lor lucha contra los espanhòls —qu’ocupan totjorn las vilas de Sabta e Melilha— e l’existéncia d’una efemèra Republica del Rif refortisson lo sentiment d’identitat del país, mespresat per Marròc.
La Republica del Rif
La Republica Confederala de las Tribus del Rif foguèt un estat efemèr creat lo 18 de setembre de 1921, quand los rifencs se revoltèron contra Espanha e ne declarèron l’independéncia. Lo govèrn foguèt organizat lo 1r de febrièr de 1923 e lo cap de d’estat foguèt Muhammad Ibn Abd Al Karim Al Khattabi, conegut coma Abdelkrim.
A aquela epòca, lo Rif aviá aperaquí 150 000 abitants e arribèt de batre moneda.
La republica foguèt dissolguda per l’accion militara conjoncha de las fòrças espanhòlas e francesas lo 27 de mai de 1926.
La batalha d’Anwal
La manifestacion d’ièr commemorava la batalha d’Anwal, una victòria importanta d’una armada de resistents rifencs sus l’armada espanhòla qu’aguèt luòc lo 22 de julhet de 1921. Aquela batalha descadenèt la Guèrra del Rif, e es venguda un simbòl important de la lucha anticoloniala e marquèt un tornant de la resisténcia rifenca davant lo colonialisme espanhòl e francés. L’eveniment es conegut per l’istoriografia espanhòla coma lo Desastre d’Anwal.
Uèch meses de revòlta
Dempuèi uèch meses Taghzut es lo centre d’una cauma generala e de manifestacions. Las protèstas que seguisson la crida del Movement Popular tenon totjorn un caire social. Denóncian la seculara marginalizacion economica que la patís lo país del Rif, estofat pel govèrn de Marròc, e revendican de melhoraments dins l’educacion, la santat e l’emplec.
La mòrt d’un jove peissonièr a l’origina de la revòlta
Aquela sòrta de manifestacions massissas son pas brica abitualas en Marròc. De tot biais, en 2011, lo Movement 20 de Febrièr ocupèt ja las carrièras per exigir de reformas democraticas dins l’encastre de la prima aràbia. En seguida, lo govèrn de Marròc entamenèt una tièra de reformas politicas limitadas, un aument de las despensas publicas e una politica de seguretat mai dura.
Dins aquel encastre de malcontentament social, la mòrt Mouchine Fikri en octòbre passat descandenèt l’indignacion qu’a menat a la revòlta del Rif. Fikri èra un jove peissonièr de la vila que moriguèt esclafat dins un camion d’acampatge de bordilhas quand ensajava de recuperar lo peis que la polícia li aviá confiscat. Tanlèu coneguts los faches, se convoquèt de mobilizacions pels rets socials per protestar contra aquel hogra, çò es lo mesprètz de las autoritats.
En seguida de las protèstas, lo rei Muhammad VI ordenèt al ministre de l’Interior que vesitèsse la familha del jove mòrt per plànher lo dòl en nom de la monarquia.
Pasmens, a Taghzut, los manifestants descendèron la bandièra de Marròc e issèron la del pòble amazigh.


text:
Divendres, 21 de julhet de 2017, 03h00 Societat,Politica
Lo Conselh d’Estat francés a refusat los apèls de l’Associacion de Ciutadans per Occitània-País Catalan e del Comitat per l’Autodeterminacion de Catalonha Nòrd, que demandavan que se cambièsse lo nom de la region qu’a pres lo nom d’Occitània, fruch de la fusion de las ancianas regions nomenadas Miègjorn-Pirenèus e Lengadòc-Rosselhon.
Lo nom d’Occitània “evòca una lenga e una cultura istoricas dont l’airal geografic e istoric inclutz la màger partida del territòri de la region”, çò afirmèt lo Conselh d’Estat francés, que precisèt que la consulta de 2016 mesa en plaça sus Internet s’èra debanada sens cap d’irregularitat.
Se clava atal un long litigi administratiu sul nom de la region, qu’a causat un grand refús dins l’occitanisme delà la region e sustot en Catalonha Nòrd.
La presidenta de la region, Carole Delga, volguèt “remembrar [lor] plena e entièra mobilizacion pels Pirenèus Orientals”, çò rapòrta Midi Libre. Ansin recordèt los investiments economics e socials qu’aviá faches dins la partida non occitana de la region.
La presidenta de l’Associacion de Ciutadans per Occitània-País Catalan, Renée Soum, assegurèt qu’amb aquela decision “l’identitat catalana ressonarà encara pus fòrt dins l’avenir”.
De son caire, lo president del Comitat per l’Autodeterminacion de Catalonha Nòrd, Robert Casanovas, a afirmat qu’ara la tòca del comitat es d’obténer un “estatut especial” pel departament dels Pirenèus Orientals (Catalonha Nòrd e l’encontrada occitana de Fenolhedés).
Lo contengut d'aqueste comentari es amagat perque los legeires l'an considerat inapropriat
Mòstra-lo
#38 En efièch, verai qu'es plan de rementar aquel article de Sèrgi Granièr ont mostrava la farcejada e la pantalonada d'aquela sembla-consulta engimbrada per Midi Libre e La Dépêche du Midi. L'ajuda dels identitaris dau Couleitieu Prouvenço e de la Joinessa Mondina puèi lor recuperacion pels localistas tolosans a fach lo demai. Pel mai grand profièch de Paris qu'a pas fenit de s'estraçar de rire en agachant aqueles occitans se carpinhar entre eles e s'enfadar amb los catalans. Dau te... Legir mai
#37 & #35 Gramaci a ltrobatper per aquel ligam http://opinion.jornalet.com/sergi-granier/blog/1556/nom-de-region-agantacolhon-antioccitan.
Legissi Lo Jornalet que dempuèi un an e coneissiai pas aquel article de Sèrgi Granièr de 2015 "Nom de region: agantacolhon antioccitan". Es un article de tria, tot i es dich d'un biais clar e fòrça plan argumentat de l'arnèsca monumentala orquestrada per Tolosa contra Occitània tota. La seguida desastrosa de l'afar OLRPM a fach que confermar çò que... Legir mai
#35
Segur, l'atrapa-colhon que s'i son fotuts (e que ns'i an botats tanben) eths medishs.
E, çò de piri, que'n son hèra contents!
http://opinion.jornalet.com/sergi-granier/blog/1556/nom-de-region-agantacolhon-antioccitan
#35 ?????????
#34
Cal dire tanben qu'o avètz tot fait per que i aja aquelas reaccions apassionadas ... Fin finala, vos tanben que fasètz lo jòc de París e de l'estat francés !
E ben me damne ! A legir aquel tombarèl de reaccions apassionadas se pòt que constatar qu'un còp de mai lo machiavelism de Paris a plan jogat. Divisar per mielhs regnar. Astucia vièlha que fai totjorn miranda.
Va plan. Es ora d'empunhar las armas. Contra Paris e contra son servicial Tolosa.
#26 E òc es la fauta de Montpelhièr perdeque es plan sauput qu'a Montpellier "les gens sont intelligents!"
Lo messatge #30 qu'ei ua correccion deus #28 e #29 que contienen pècas de clavèr...
Mercés au oebaster, d'esfaçar los dus purmèrs messtages (28, 29) entà que l'escambi e sia de mei bon léger...


text:
Aube (Mosèla)
Aube es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Lo vilatge a situat a qualques quilomètres de Rémilly. Modèl:…
Le village est situé à quelques kilomètres de Rémilly. Modèl:…
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Vilatge del Saulnois dins país messin, partejat en dos bans.
- Citat per las primièras fes en 1145.
- Ancian prieuré cistercien en dependent del abbaye de Molesmes.
- #Far partida de l'anciana província de las Tres-Évêchés ; lo prieuré de Alba i aguèt vendut cossí plan nacional a la Revolucion.
- Village du Saulnois en pays messin, partagé en deux bans.
- Cité pour la première fois en 1145.
- Ancien prieuré cistercien dépendant de l’abbaye de Molesmes.
- Fit partie de l’ancienne province des Trois-Évêchés ; le prieuré d’Aube fut vendu comme bien national à la Révolution.


text:
Camba
La camba es una partida del membre inferior de l'uman s'articulant entre:
Sa fonccion es subretot locomotritz. Dins lo lengatge corent, « camba » designa lo membre inferior dins sa totalitat.
Anatomia[modificar | modificar la font]
Ososa (e mai)[modificar | modificar la font]
La Tibia e lo peronè (o fibula) son los òsses de la camba. Las artèrias tibialas anteriora e posteriora, eissidas de la division de l'artèroa poplitèa. L'artèria tibiala posteriora dona l'artèria fibulària. La vena granda safèna e vena pichona safèna. Los nèrvis fibulari e tibial son eissits de la division del nèrvi isquiatic.
Musculara[modificar | modificar la font]
Los muscles son repartits en tres lòtjas:
- Lòtja anteriora:
- Muscle tibial anterior que permet la flexion dorsala del pè.
- Muscle long extensor de l'hallux (de l'artelh gròs).
- Muscle long extensor dels artelhs.
- Lòtja laterala:
- Lòtja posteriora:
- Muscle tricèps sural, compausat dels muscles solear e gastrocnemian; permet la flexion plantària del pè.
- Muscle poplitè.
- Muscle tibial posterior.
- Muscle long plegadís dels artelhs.
- Muscle long plegadís de l'artelh gròs.


text:
Pau Arena
Pau Arena (en francés Paul Arène, Sisteron, 26 de junh de 1843 - Antíbol, 17 de decembre de 1896) foguèt un escrivan occitan de Provença.
Biografia[modificar | modificar la font]
Pau Arena nasquèt a Sisteron en 1843 dins una familha modèsta que son paire èra relotgier e sa maire modista. Faguèt seis estudis au collègi dei Fraires de Sisteron amb un bòn nivèu. Après aver preparat una licéncia de filosofia, Pau Arena trabalhèt coma mèstre d'estudis ai licèus de Marselha e puei de Vanves. En 1865 abandonèt l'universitat per s'orientar devèrs lo jornalisme. A París, ont soliá anar ai cafès literaris, coneguèt divèrseis escrivans coma Anfós Daudet, François Coppée e Catulle Mendès e s'amistancèt amb elei.
En 1871, capitèt que Mistral faguèsse l'intermediari per demandar la man de Naïs, la filha de la familha Romieu de Bèucaire. Pasmens Naïs qu'aviá conegut quauqueis ans avans li foguèt refusada. L'an seguent se moriguèt sa maire. En 1879 participèt a la fondacion de la Societat Felibrenca de París, qu'i foguèt un dei membres mai actius. Foguèt a son iniciativa que se creèt lo Jardin dei Felibres. Escriguèt amb Albèrt Tornièr Des Alpes aux Pyrénées en 1884.
Foguèt trobat mòrt dins sa cambra, la tèsta apiejada sur un cònte qu'aviá pas acabat, lo vèspre dau 17 de decembre de 1896.
Òbras[modificar | modificar la font]
- Jean-des-Figues (1868)
- Au bon Soleil (1880)
- Paris ingénu (1882)
- La Vraie tentation du grand Saint-Antoine (1880)
- Des Alpes aux Pyrénées (1884)
- Vingt jours en Tunisie (1884)
- Contes de Paris et de Provence. L'Âne de Nazaire. La Mule (1887)
- La Chèvre d'or (1889)
- Nouveaux contes de Noël (1891)
- Le Midi bouge (1891)
- Les Ogresses (1895)
- Domnine (1894)
- Friquette et Friquets (1896)
- Août de provence


text:
Fèrre
Lo fèrre (var. hèr) es un element quimic de simbòl Fe e de numèro atomic 26. Es lo metau pus frequent dins la vida quotidiana, magerament utilizat dins d'aliatges coma la fonda o l'acier.
Somari
- 1 Distribucion e reparticion
- 2 Proprietas
- 3 Produccion
- 4 Utilizacions
- 5 Referéncias
- 6 Bibliografia
Distribucion e reparticion[modificar | modificar la font]
Lo fèrre es lo seisen element quimic pus abondós de l'Univèrs. Es l'element finau dei reaccions de fusion que se debanan dins leis estèlas massíssas. Ansin, lo fèrre es un compausant major de la Tèrra que representa aperaquí 5% de la massa de la crosta terrèstra. Lei mineraus principaus que son de fònts importantas de fèrre son d'assemblatges amb oxigèn, sofre o idrogèn. Lei pus coneguts son l'ematita (Fe2O3), la magnetita (Fe3O4), la limonita (Fe2O3, n H2O), la pirita (FeS2) o l'olivina[2].
Proprietas[modificar | modificar la font]
Proprietas fisicas[modificar | modificar la font]
Lo fèrre es un metau que se presenta sota diferentei formas en foncion de la temperatura e de la pression [3] [4] [5] :
- dins lei condicions normalas de temperatura e de pression, es un solide que tèn una estructura cristallina cubica centrada. Aquela forma es dicha fèrre a.
- a partir de 912 °C e a pression atmosferica, son estructura vèn cubica de fàcias centradas. Es sonada fèrre Y.
- a partir de 1 384 °C e totjorn a pression atmosferica, son estructura es tornarmai cubica centrada e forma lo fèrre δ.
- a temperatura normala e sota una pression de 130 kbar, se transforma en fèrre e ambé l'adopcion d'una estructura exagonala compacta.
A pression atmosferica, sa temperatura de fusion es de 1 538 °C. Sa capacitat calorifica es de 0,5 kJ.kg-1.K-1.
Lo fèrre es egalament ferromagnetic. Es a dire que lei moments magnetics deis atòms se pòdon alinhar sota l'influéncia d'un camp magnetic exterior e conservar aquela orientacion novèla après la disparicion d'aqueu camp. Aquela proprietat es a l'origina dei fenomèns d'aimantacion.
Proprietats quimicas[modificar | modificar la font]
Oxidacion[modificar | modificar la font]
Lo fèrre tèn dos estats d'oxidacion principaus que son leis estats +II e +III. Certanei compausats pòdon presentar lei dos dins seis estructuras coma la magnetita (Fe3O4) onte lo fèrre es a l'estat +II e + III. Pasmens, leis estats -II, 0, +I, +IV e +VI existisson tanben. A l'aire libre, lo fèrre s'oxida lèu per formar de compausats amb oxigèn o idrogèn. Son dichs rolh e pòdon rapidament degradar lo fèrre natiu.
Comportament en solucion aquosa[modificar | modificar la font]
En solucion aquosa, lo fèrre forma generalament leis ions Fe2+ e Fe3+. Lo premier es estable en solucion per de pH inferiors a 6 e lo segond per de pH inferiors a 2. Per de mitans pus basics, lo fèrre participa en de reaccions de precipitacion. Per exemple, leis ions HO- e S2- pòdon formar divèrsei compausats ambé fèrre coma de sulfats de fèrre o d'idroxids de fèrre.
Oxido-reduccion de fèrre[modificar | modificar la font]
Lo fèrre tèn dos pareus que sei potenciaus de referéncias son :
- Fe2+ / Fe : E0 = -0,44 V.
- Fe3+ / Fe2+ = +0,77 V.
Lo fèrre metallic es donc pas estable en solucion aquosa. De mai, son oxidacion es d'aitant mai importanta que lo pH es feble. D'autra part, aquelei valors mòstran egalament qu'en preséncia d'oxigèn O2 dins la solucion, leis ions Fe2+ son pas estables.
Complexacion[modificar | modificar la font]
Lo fèrre pòu formar un nombre important de complèxes, especialament en solucion aquosa. Lei pus frequents son leis ions CN-, F-, 1,10 fenantrolin que permet la titracion deis ions Fe2+ e tiocianats SCN- que permet la deteccion de la preséncia de fèrre en solucion gràcias a una coloracion caracteristica.
Quimia organometallica[modificar | modificar la font]
La quimia organometallica de fèrre apareguèt en 1951 ambé la sintèsi de ferrocèn. Dempuei aquela descubèrta, divèrsei compausats son estats trobats, siá a partir de l'estructura de ferrocèn, siá a partir d'assemblatges diferents.
Produccion[modificar | modificar la font]
Principis generaus de l'extraccion de fèrre[modificar | modificar la font]
Lo fèrre es obtengut per la reduccion per lo monoxid de carbòni d'oxids de fèrre presents dins lo minerau. Dempuei lo sègle XIX, aquela etapa a luòc dins un aut-fornèu. Aqueu procediment permet de realizar en meme temps la redu0ccion dau minerau e la recuperacion de fonda liquida. L'apondon de silici au minerau permet egalament d'obtenir un lachier liquid (fasa formada d'impuretats) que se separa naturalament de la fonda.
Puei, per obtenir un metau utilisable en fòrja, la fonda es purificada, principalament per demenir sa concentracion en carbòni e la transformar en fèrre o en acièr. Aquò a luòc per combustion amb oxigèn. Tres autrei procediments son egalament realizats per afinar lo metau produch :
- l'eliminacion de sofre per injeccion de soda, de calci o de magnèsi.
- l'eliminacion de silici per reaccion quimica.
- l'eliminacion de fosfòr per injeccion de cauç.
La fonda e l'acièr son lei dos aliatges principaus de fèrre. Lo premier a una proporcion de carbòni situada entre 2,1 e 6,67% e lo segond entre 0,025 e 2,1%. En dessota de 0,025%, se parla de fèrres industriaus.
País de produccion[modificar | modificar la font]
En 2009, la produccion de fèrre èra egala a 2,24 miliards de tonas. Lo premier país productor es China amb 880 milions de tonas. Austràlia (394 milions de tonas), Brasil (300 milions de tonas), India (244 milions de tonas) e Russia (92 milions de tonas) son egalament d'actors importants de la produccion. Lo rèsta dau monde assegura una produccion egala a aperaquí 330 milions de tonas.
Utilizacions[modificar | modificar la font]
Leis utilizacions sota sa forma pura son relativament raras e limitadas a quauquei domenis, magerament dins l'alimentacion o per la fabricacion de supòrts d'enregistrament magnetics. Ansin, la màger part de la produccion es utilizada per la fabricacion d'aliatges coma fonda e acier.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ 1,0 et 1,1 (en) David R. Lide, CRC Handbook of Chemistry and Physics, CRC Press Inc, 2009, 90e éd., Relié, 2804 paginas.
- ↑ Holleman, Arnold F.; Wiberg, Egon; Wiberg, Nils; (1985). "Iron" (in German). Lehrbuch der Anorganischen Chemie (91–100 ed.). Walter de Gruyter. pp. 1125–1146.
- ↑ (en) R.L. Clendenen et H.G. Drickamer, « The effect of pressure on the volume and lattice parameters of ruthenium and iron », dins Journal of Physics and Chemistry of Solids, vol. 25, no 8, 1964, p. 865-868.
- ↑ (en) Ho-Kwang Mao, William A. Bassett et Taro Takahashi, « Effect of Pressure on Crystal Structure and Lattice Parameters of Iron up to 300 kbar », dins Journal of Applied Physics, vol. 38, no 1, 1967, p. 272-276.
- ↑ Boehler, Reinhard (2000). "High-pressure experiments and the phase diagram of lower mantle and core materials". Review of Geophysics (American Geophysical Union) 38 (2): 221–245.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (en) H. R. Schubert, History of the British Iron and Steel Industry ... to 1775 AD (Routledge, London, 1957)
- (en) R. F. Tylecote, History of Metallurgy (Institute of Materials, London 1992).
- (en) R. F. Tylecote, 'Iron in the Industrial Revolution' in J. Day and R. F. Tylecote, The Industrial Revolution in Metals (Institute of Materials 1991), 200–60.
- (en) Weeks, Mary Elvira; Leichester, Henry M. (1968). "Elements Known to the Ancients". Discovery of the Elements. Easton, PA: Journal of Chemical Education. pp. 29–40.


text:
Biatlon
Lo biatlon es un espòrt olimpic que combina l'esquí de fons e lo tir ambé la carabina. Es originari d'entraïnaments militars destinats ai tropas de montanha ò dei país sovent curbits de nèu coma la patrolha militara. Apareguèt après la Segonda Guèrra Mondiala e venguèt olimpic en 1960. Es fòrça popular en Escandinàvia, en Euròpa Orientala (Russia, Polonha, Ucraïna...) e dins lei país germanofòns (Alemanha, Àustria...). França, maugrat un nombre limitat de licenciats, a tanben un ròtle important dins lei competicions internacionalas.


text:
Joana d'Anglatèrra (1165-1199)
Joana d'Anglatèrra, foguèt reina de Sicília puèi comtessa de Tolosa.
Biografia[modificar | modificar la font]
Nasquèt en 1165 d'Enric II, rei d'Anglatèrra e d'Alienòr d'Aquitània. Dos de sos fraires, Ricard Còr de Leon e Joan sens Tèrra, son estats reis d’Anglatèrra.
Alienòr d’Aquitània confièt son educacion a l’abadiá de Fontevraud[1].
Lo 13 de febrièr de 1177 a Palèrme, esposèt en primièras nòças Guilhèm II, rei de Sicília († 1189) del qual aguèt :
Veusa, acompanhèt son fraire Ricard Còr de Leon que participèt a la Tresena Crosada en Tèrra Santa. Lo rei envisatgèt quitament de la maridar a Al-Adel, fraire de Saladin e de fisar als dos esposes lo reialme de Jerusalèm, mas Joana refusèt d'esposar un prince musulman e Saladin refusèt d'autorizar son fraire a se convertir al cristianisme, çò que metèt fin al projècte[2]. Tornat de Tèrra Santa, Ricard, qu'aviá de pretencions sus Tolosa, las poguèt pas defendre per las armas, ocupat a combatre Felip August e preferiguèt se far un aligat del comte Raimon VI de Tolosa en li balhant sa sòrre en maridatge.
Esposèt doncas, en octobre de 1196, a Roan e en segondas nòças, Raimon VI (VIII), comte de Tolosa († 1222) que n'aguèt :
- Raimon VII (IX) († 1249).
- un enfant mòrt nascut lo 4 de setembre de 1199.
Foguèt pas una comtessa passiva. En març de 1199, alara que son marit reglava un litigi en Provença, un vassal de Lauragués se revoltèt e Joana venguèt ela meteissa assetjar lo castèl. Afectat per la mòrt de Ricard Còr de Leon, lo 6 d'abril de 1199, se rendèt a Roan alprèp de son autre fraire Joan sens Tèrra, mas afeblida per son emprensa, se retirèt a Fontevrault, mainadèt una enfant mòrt-nascuda e moriguèt pauc aprèp[3].
Fonts[modificar | modificar la font]
- (en) Joana d'Anglatèrra (Medieval Lands)
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Martin Aurell, in Edmond-René Labande, Per un imatge vertadièr d’Alienòr d’Aquitània, paregut dins lo Bulletin de la Societat dels antiquaires de l'Oèst, 1952, p 175-234 ; reeditat amb un prefaci de Martin Aurell per la Societat dels antiquaires de l'Oèst-Geste edicions en 2005. ISBN 2-84561-224-9, p 10
- ↑ Modèl:Ref-Grousset-Croisades.
- ↑ Jean-Luc Déjean, Les comtes de Toulouse (1050-1250), Fayard, (reïmpr. 1988) [detalh de l’edicion] (ISBN 2-213-02188-0), p. 259


text:
Universitat Harvard
L’Universitat Harvard (Harvard University), o pus simplament Harvard, es una universitat privada americana situada a Cambridge en Massachusetts. Fondada en 1636, es considerada coma l'establiment d'ensenhament superior mai ancian dels Estats Units[1]
A l'ora d'ara, Harvard es una de las universitats americainas mai prestigiosas. Mai de 40 titulars del Prèmi Nobel sòrton d'Harvard. Segon lo Classament academic de las universitats mondialas es la numèro un (aquel classament, en anglés Academic Ranking of World Universities, es establit per de cercaires de l'Universitat Jiao Tong de Shanghai). Fa partida de la Ivy League, associacion informala amassant las uèit universitats mai ancianas e mai famosas dels Estats Units. Harvard es tanben l'universitat pus rica del mond. Lo còs ensenhant es constituit de 2497 professors, per 9 715 estudiants undergraduate (primièr cicle) e 15 424 estudiants graduate (segond e tresen cicles). Harvard atira d'estudiants del mond entièr (132 nationalitats representadas en 2004[2]).
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ "Higher education in America began with Harvard": Rudolph, Frederick [1961] (1990). The American College and University. Athens, Georgia: University of Georgia Press. ISBN 0-8203-1284-3. , p. 3
- ↑ Sit d'Harvard en francés


text:
Adam de Crapona
Adam de Crapona (Adam de Craponne en francés), nascut a Selon de Provença en 1526 e mòrt empoisonat a Nantas en 1576, foguèt un nòble provençal e engenhaire.
Biografia[modificar | modificar la font]
Adam de Crapona bastiguèt entre 1557 e 1558 lo canal que pòrta son nom, que permetèt d'asaigar la Crau amb l'aiga que veniá de Durença. Crapona financèt personalament los trabalhs, mas deguèt tanben manlevar d'argent, subretot de Nostradamus. Los trabalhs d'aqueste canal e las opcions tecnicas de Craponne inspirèron Pèire Pau Riquet per tal de construire lo Canal de las Doas Mars.


text:
06/01/2016
Raibe negre 11 per Gilbert Borgés
Nonmas un pitit vielh dins lo jacuzzi. Pas bien rasat. Quauques piaus longs li davalan sus las espatlas. Lo junhe. Nos saludam d'un signe de testa. Las biòlas me paupanhan, me chatinglan coma tot plen de pitas mans. Barre los uelhs. Quò parla fòrt. Quò creda. En espanhòu, me sembla. Una dròlla 'rieba seguida d'una tropelada de goiats. Se conha en faciá de me. Los tres dròlles se tròban una plaça autorn.
Un pés eflòra lo meu. Tire ma chambe. Quò tòrna començar. Emb insistança, queste còp. La filha, en façiá parla sens plantar coma los dròlles. Me quita pas daus uelhs. Una vintena, longs piaus negres. Brava coma tot. Quò fasiá longtemps qu'entau una brava filha s'era pas interessada a me. Son pés 'resta pas de 'flatar lo meu. Me fixa. Me laisse far. Quo es désjá quò de pres.
La filha se campa e suert dau jacuzzi, seguida de son monde. Li fau un rison. Me respond d'un signe de testa polit. Demòre solet coma lo vielh. Barre los uelhs.
Quò dura pas. La pression d'un pés tòrna sus lo meu. Lance una espiada au vielh. Me lascha una guinhada e un beu rison berche.
Gilbert Borgés
19:03 Publié dans Raibes negres e Istòrias minuta de Gilbert Borgés | Lien permanent | Commentaires (0)
Les commentaires sont fermés.


text:
I a pas d'accent sense lenga, i a pas de dignitat de las lengas (de fRANÇA) sense lei lingüistica. L'ataca contra l'accent es la debuta del racisme ordinari francés, los «purs gaulois » se gítan sobre la diversitat lingüistica de fRANÇA tal los afamats sobre la carn dins l’aste ; fau qualificar aiçò : es linguiscidaire, es l’expression del nacional-expansionisme francés.
Alara gaitatz la responsa de na Eva Joly (picatz sobre la fòto) :
De la meteissa manièra podètz fintar Fernandel, un poèma que cal gaitar ambe umanisme e interès, e transferar als militants de l’UMP (picatz sobre la fòto):
Avèm aquí una fotografia de las faiçons de veire lo racisme francés, del costat dels estrangièrs nòuvenguts e planvenguts (en çò nòstre sobre lor continent tanben), e los ciutadans d’origina provençala (donc occitana) dins lo sistèma mediatic francés e dins l osistèma teatral francés, dins lo sistèma educatiu francés, etc. Dins lo dos cas, es lo sistèma francés que practica d’assimilacion e que zo revendica coma una causa que se vòl universalisme.
Un amic en 1954, a degut partir de l’Éducation Nationale perqué ? Recrutat en regions, elonhadas, a l’epòca de sant centre parisenc, lo recrutament podiá mandar tanben en region parisenca ; arribat ailà, en banlèga parisenca li an dich que podiá pas ensenhar ; perqué ? «Aviá un accent basco de Carcassona» [dins la lengas del rei : «vous avez un accent basque de Carcassonne»], Es pas de uèi qu’a l’Éducation Nationale sábon pas la geografia e respectan pas los professors o regents (aiçò es pas sonque del temps del Nicolas Sarkozy e de las seunas còlhas). Dins las annadas ueitantas (XXen sègle), es dins un licèu professional de Poissy que ma sòrre s’aurà «suportar» (ambe un somriure) un escolan de la dicha banlèga, que li explica que «aviá un accent e que se podiá pas comprendre», per astre, la responsa foguèt : «ça tombe bien, vous aussi!», e lo cors a perseguit, la vida de professor tanben dincal moment que administracion e sindicat li an trapat un autre camin en region occitana ; desrengava lo sistèma establit. Es ontologicament los parisencs que fabrícan un racisme contra los accents, e donc contra las lengas de … fRANÇA ; e sèm francés per fòrça, pas mai. Una annada pus tard, èra un professor rugbiman de Nimes qu’aurà de suportar la classa e lo meteis escolan, mas aquel còps, i aurà pas negociacions, el aurà plantat un cotèl sobre la taula per considera que el decidava sobre l’accent del professor ; èra de la banlèga, e civilizat pel sistèma francés, segurament !
L’avètz jà entendut soi ciutadan de l’Estat francés, ciutadan per fòrça, mas soi de nacionalitat occitana. Alara es l’abséncia de lei per las lengas de fRANÇA que me questiona, de moment qu’avèm pas un parlament occitan pròpri.
E coma lo Sénat es alara uèi d’esquèrra, i a segurament una majoritat per votar una lei ? Per installar un debat sul tèma ? Una lei que serà segur mai acceptada que lo vòt pels nòuvenguts (e soi d’accòrd ambe lo vòt aquel), mas me sembla que debutar per aiçò aurà un resson que portarà al FN, an plan rason –rason ipocrita d’accòrd- a l’UMP d’o dire. Lo problèma es que lo primièr ministre que diguèt aquò, refusa una lei sobre las lengas de fRANÇA (sembla autanplan complicat per el lo vòt dels «estrangièrs» que la lei sobre las lengas de fRANÇA), en companhiá de son funesta ministre de la dicha ‘culture’. I podrà pas aver una senatriça ecologista per donar un sol discors UMP sul tèma, lo tornar donar. L’UMP es un partit nacionalista e etnista francés (ambe una fòrta volontat d’eliminar los autres sul territòri, netejaire etnic, val pas melhor que los extremistas en Egipte), per la puretat gallesa aplicada dins las legislacions.
Per claure lo bilhet vos vòli contar una istòria d’amics neerlandeses de Frisa. Èran de Gröningen, e disiá pas “Hollande” per determinar los Païses Baisses, s’enganávan pas en geografia, els ! M’an crompat ma primièra crotz occitana per pendejar al còl. Èran jà esportius famoses neerlandeses, metrezavan mantunas lengas, quand an vist passar las tropas Nazi ; aprèp un exilh en Alemanha, en camp de concentracion, an agut la chança de tornar. Una vida de professor de francés per la dòna, e de cercaire per Shell per l’òme, quasiment un pauc pertot sul continent europèu e african. An acabat una retirada de vint annadas (1974/2003) en Occitània, en Agenés. Un jorn en region parisenca, per préner lo tren an agut de crompat un bilhet a l’estacion de la gare du nord ; èra per anar a l’estacion d’Agen. Dètz annadas aprèp lor arribada a Agen, avián jà plan entendut coma los noms d’endreits se prononciávan. Alara son a demandar lo bilhet Montparnasse/Agen (ambe l’accent costumièr, que sabètz dels Occitans), al quiòsque lo vendeire lor donèt una leiçon per prononciar coma cal Ageun ! Imaginatz lo rire del copla… Los Franceses se podrà jamai corrigir, son tròp arrogant de la sapiença qu’an pas. Aqueles Neerlandes aviá integrat al frnacés, lo vèrb, bicicletar… Aquò fasiá rire en Occitània ; a París, segur que i agut qualqu’un per far la correccion, malgrat qu’i an près sistematicament lo taxí.
Ai talament d’autres exemples d’aqueste escantilh, que… ne podriá far un libre ; mas quin interès d’escriure un libre sobre las estupiditats francesas ?
Alara de l’accent d’Eva Joly, sobretot las reaccions parisencas son francesas e classicas, se cambiaràn pas jamai ; es per aiçò que cal pensar al devenir d’una pensada occitana fòrta, mai umanista, mai duberta sul planèta, mai democratica, e respectuosas dels autres. Donc, cal pensar a una autonomia pel pòble occitan, a bastir al torn de la nacion nòstra una constitucion autonòma, una dignitat, per poder non entendre las estupiditats francesas. Cal donc donar l’independéncia a París e que nos fóton la patz ! avèm mai de 800 annadas de nhòrla sul tèma, perqué sèm civilizat e vesèm plan que ne cal rire… per melhor se far enganar per fRANÇA, e morir per fRANÇA, pietadós.
-°-
Complement :
Libertat, Egalitat, e Fraternitat, en occitan pòrta pas d’accent ! E çaquelà i aurà pas un Franchimand per nos explicar qu’avèm d’accent(s), los Occitans, Bascos, Catalans, Bretons, Martiniqueses, Guianeses, Peitavins, Normands, Picards, Lioneses, Goadelopeans, Kanaks, Polinesians, Alsacians, Moselans, Lorrens, Flamands, Còrses e Savosians ! Coma se els n’avián pas d’accent(s):
En democracia es lo multipla que participa de la democracia; al contrari, es pas l’unicitat francesa, nimai ambe grands mots ambe accent(s), malastrosament an unes passats istorics multiples !
France 24, gaitatz en anglés, vos farà de ben ! Parier per TheLocal.fr… articleWN, LaCroix, Politis.fr, legissètz l’umor belga sul tèma, lo jornal de capital escandinau, escandinau, escandinau… Metro, RMC (ex-radio del sud e qu’a abandonat tot accent justament per far de com) coma SudRadio, LaLibreBelgique, Le Soir, L’anglofila revista MenLy tanben… PublicSénat (un sénat d’esquèrra ara), La Provence, FranceTV totparier (ela qu’elimina los accents a l’antena cada còp qu’o pòt! Per compensar alara), Blogs de Médiapart, Yatoo.ch (concernits ? las iras francesas contra l’accent helvet benlèu ?), lo auféminin tanben, Elle.fr, TémoignageChrétien.fr jamai al plural, Lo populista dels mèdias ne parla tanben sobre son «famós» blòg en reprenent sonque la nòte de Th.Reuters (benlèu concernit tanben ?), Tahiti-Info (concernit clarament pel clip! pron concernits, clarament), Lo pòst de LePost critica cortetament e clarament los que criticaràn Eva Joly de mal biais, FranceSoir.fr tanben ambe un roge ‘Tous les accents”, TerraFemina.fr tanben mas mediòcre, etc.
E se totas las nacions del monde se levávan contra l’accent francés quand un francés malparla la lora lenga ?
-°-
La frasa racista es una tradicion francesa contra l’occitan o contra l’accent occitan dins lo francés, e deuriam nos calara ? QUE NON ! Fillon e Lagerfeld, and co son dins la dreita linha del racisme francés, una expression del nacional-expansionisme - una vídeo l’exprimís HÈRA HÒRT, aital ongan en sapient l’istòria d’una repression francesa en Occitània, non podèm pus calar :
E los Occitans e las Occitanas deurián èstre indulgents/tas aprèp las frasas racistas francesas ? QUE NON.
-°-
Sense accent e dins la lenga de Corsega : Frequenza Donne, al programa en Corsega e sul net.
Remarcarètz tanben la publicitat en lenga còrsa del Conselh Territorial e d’un fabricant de mèl…


text:
1900
Aquesta pagina concernís l'an 1900 del calendièr gregorian.
Somari
Eveniments[modificar | modificar la font]
Genièr[modificar | modificar la font]
- 2 de genièr: Emile Berliner comença de fabricar a Montreal (Canadà) los discs de sèt pulgadas d'un sol costat o simples.
- 4 de genièr: un fòrt tèrratrem flagela la region russa de Georgia, en provocant la destruccion de sièis vilatges dins lo districte d'Akhalkalaki.
- 8 de genièr: lo cap de la Glèisa mormona dels Estats Units declara que la practica de la poligamia es estada abandonada per los sieus seguidors e que la siá glèisa l'autoriza pas mai.
- 14 de genièr: al Teatre Costanzi de Roma, se mena a tèrme l'estrea mondiala de l'opèra Tosca, de Giacomo Puccini.
- 21 de genièr: un fòrt seïsme gigota dins l'Estat de Colima (Mexic) en provocant la mòrt de 70 personas e en daissant de centenats de ferits, en mai de damatges materials importants.
- 29 de genièr: se fonda la Liga Americana de béisbol a Chicago.
Febrièr[modificar | modificar la font]
- 1èr de febrièr: primièra mòstra individuala de Pablo Picasso al cafè Els Quatre Gats, Barcelona.
- 9 de febrièr: s'anóncia la creacion de la Copa Davis.
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Armament[modificar | modificar la font]
Assai dau premier prototip de fusiu mitralhaire per l'armada italiana. Pasmens, l'arma aviá mai d'un problema de concepcion e foguèt pas adoptat per leis Italians. Lei Britanics l'assaièron tanben e arribèron a la mema conclusion.
Astronomia[modificar | modificar la font]
Lo 28 de mai, eclipsi total de Solelh, visible en un arc de vision que s'estendiá dempuèi Porto, Portugal, fins a Elx, província d'Alacant, Espanha.
Energia[modificar | modificar la font]
Invencion de la premiera turbina d'estanci de pression per l'engenhaire Auguste Rateau (1863-1930). A respèct deis autrei modèls de turbinas existents, permetèt d'utilizar de velocitats de rotacion feblas ambé de rendements importants.
Fisica[modificar | modificar la font]
Premiera formulacion de la teoria quantica desvolopada per Max Planck. Aquò permetèt d'explicar lo problema dau raionament dau còrs negre e marquèt una rompedura majora de l'istòria de la fisica car entraïnèt l'abandon de la fisica classica per lei questions regardant la descripcion dei fenomèns microscopics. Permetèt tanben lo desvolopament d'unei teorias quanticas au sen de divèrsei camps de la fisica ò de la quimia.
Medecina[modificar | modificar la font]
Descubèrta dei quatre grops sanguins per lo mètge austrian Karl Landsteiner (1868-1943). Foguèron dichs A, B, AB e O en 1910. Aquò permetèt de desvolopar tornarmai la tecnica dei transfusions sanguinas umanas.
Metallurgia[modificar | modificar la font]
Concepcion dau premier forn d'arc electric vertadier (→ 1879) per lo Francés Paul Héroult (1863-1914). Permetent d'obtenir de temperaturas autas, aquela invencion foguèt pauc a pauc utilizat per estudiar lei possibilitats de desvolopar una siderurgia electrica. Pasmens, aquò demorèt lòngtemps una idèa en causa dau còst important de l'electricitat. En revènge, permetèt d'estudiar la produccion d'aliatges d'acier especiaus.
Quimia[modificar | modificar la font]
Començament dei trabalhs de Victor Grignard (1871-1935) sus leis organometallics, especialament aquelei de magnèsi. Utilizats dins mai d'un sintèsi ò d'un procès de catalisi, aquelei compausats anavan permetre un desvolopament important dei sintèsis organics durant lo sègle XX. L'autor de sa descubèrta foguèt guierdonat dau Prèmi Nobel de Quimia en 1912 e leis organomagnesians son uei dichs reactius de Grignard.
Dins un autre domeni, descubèrta dau darrier gas rare (lo radon) per l'Alemand Ernst Dorn.
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 4 de febrièr - Jacques Prévert, autor francés (m. 1977)
- 12 de febrièr - Vasilii Chuikov, militar sovietic (m. 1982)
- 22 de febrièr - Luis Buñuel, director espanhòl de cinèma (m. 1983)
- 12 de març - Gustavo Rojas Pinilla, president de Colómbia (m. 1975)
- 19 de març - Frédéric Joliot-Curie, fisician francés e Prèmi Nobel de Fisica (m.1958)
- 25 d'abril - Wolfgang Ernst Pauli, fisician austrian, Prèmi Nobel de Fisica (m.1958)
- 5 de junh - Dennis Gabor, fisician ongrés, Prèmi Nobel de Fisica (m.1979)
- 29 de junh - Antoine de Saint-Exupéry, escrivan e pilòt francés (m.1944)
- 25 d'agost - Hans Adolf Krebs, scientific alemand, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m. 1981)
- 3 de setembre - Urho Kekkonen, president de Finlàndia entre 1956 e 1982 (m.1986)
- 20 de setembre - Humberto de Alencar Castello Branco, president de Brasil entre 1964 e 1967 (m.1967)
- 29 de setembre - Miguel Alemán Valdés, president de Mexic (m. 1983)
- 30 d'octobre - Ragnar Granit, neuroscientific finés, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m. 1991)
- 14 de decembre - Juan d'Arienzo, compositor argentin de tango (m. 1976)
- 17 de decembre - Mary Lucy Cartwright, matematiciana britanica (m. 1998)
Decèsses[modificar | modificar la font]
- 6 de març - Gottlieb Daimler, engenhaire, constructor e pionièr de l'indústria automobila (n. 1834)
- 12 d'abril - Tomás Gomensoro, president d'Uruguai (n. 1810)
- 21 d'abril - Alphonse Milne-Edwards, zoologista francés (n. 1835)
- 5 de junh - Stephen Crane, escrivan american (n. 1871)
- 30 de junh - Joan Francés Blader, magistrat e escrivan occitan (n. 1827)
- 29 de julhet - Rei Umberto 1èr d'Itàlia (n. 1844)
- 16 d'agost - Eça de Queiroz, escrivan portugués (n. 1845)
- 23 d'agost - Kuroda Kiyotaka, primièr ministre de Japon (n. 1840)
- 25 d'agost - Friedrich Nietzsche, filosòf alemand (n. 1844)
- 30 de novembre - Oscar Wilde, escrivan anglés (n. 1854)
- Joan Francés Blader, personalitat de la Comuna de París (1871) (n. 1839)
- Alexandre Langlada, poèta de Montpelhièr (n. 1820)


text:
Cambiament ,.................. Pompidou es tornat ?
Vist que tot se passa coma previst.
Metòda Titanic. Sens cap de vam ...
Los socialistas van formar un
governament de socialistas de drecha-esquèrra, o extrèma
del mitan, puèi i aurà las eleccions legislativas democraticas
ont daissaràn pas ren a las fòrças d'esquèrra vertadièras , o
encara mens a la del centre que l'an fachas president.
An ja tot oblidat, 1,8% davant l'UMP,
quun trionfa camarada ! Es l'ora del formatge . Son aital los
socialistas bèls e cons a l'encòp. Puèi van començar de
governar coma an totjorn far, es a dire sens ren far d' especial,
coma los autres .
Que coma totas las entrepresas majoralas del CACA
40 foguèron vendudas al privat , (merce Jospin e Balladur) e que
son elas que fan la majora part dels beneficis dins
l'exagona-pentagonal , i a pas cap de talhas per l'Estat , e coma
fa bèl temps que los rics son totes en Soissa , doncas i aurà pas
cap d'argent a se desapartir , levat de se sarrar la cencha un pauc
mai, vist que tot aquel bèl argent dels beneficis es servat per
la Borsa. Mal tot se debanarà aital . Tot es escrich coma dins la
tragedia grèga . Lo fracatge arriba sens i poder ren far .
Normalament , aprèp i aurà lèu, una
granda desesperança en rapòrt al socialisme , coma per lo
socialisme de Papandreou , lo de Zapaterro , lo de Blair, lo de
Jospin , e autres socialistes d' opereta , diplomats grandas
escòlas , especialistas de la mena ''m'as colhonat tre que m'as
vist» , que creson subretot al socialisme.com e als bracejals de
tocamanetas e companhia .?
Aprèp los electors se viraràn cap a
la drecha , benlèu als fascistas e los socialistas que son de grands
democratas daissaràn la plaça , la man sul còr, coma an totjorn
fach ( arribada de Petain , de De Gaule ece...)
Cò que fa qu' ambe los socialistes
sabem ja que çò que nos espèra. Es a dire ren. Mas qu'aqueste còp
lo « socialisme » dins França va ne'n prendre per 30
ans.
Se pòt encara que la drecha aja la
majoritat dels deputats ! Autre sicut!.
Alara bramarà encara melhor lo
socialista de las mans vuèjas despoderat, ambe son liberalisme
vergonhós de m., qu'agrada pas a degun e que nos mena drech a la miseria..
Crebant l'avenir ambe
..................los socialistas E Encara mai crebant ambe l'UMP ,
e lors amics fascistas e son liberalisme mondialisat de mèrda que nos mena al totalitarisme e a la miseria .
L'ANDRONA que!.
Quand arribarà vertadièrament lo
cambiament ?


text:
Lo territòri de Tokelau o Toquelau (en toquelauenc e en anglés Tokelau) son tres atòls polinesians que dependon de Nòva Zelanda.
Geografia
Carta de l'archipèla de Toquelau
Las illas Toquelau son dins l'ocean pacific, a mièg camin entre Hawaii e Nòva Zelanda. Los tres atòls que compausan Tokelau son:
Un quatren atòl es jos administracion americana.
Istòria
Las rèstas arqueologicas mòstran una preséncia umana dempuèi gaireben 10000 ans. Toquelau foguèt demèst las primièras illas pobladas de Polinesians, amb lor dieu tradicional Tui Tokelau.
Lo primièr contacte amb los europèus data de 1765, que l'amiral anglés John Byron (lo grand del poèta) "descobriguèt" Atafu que sonèt "illa del Duc d'York". En junh de 1791, lo capitani anglés Edward Edwards tornèt a Atafu, que trobèt sens abitat permanent, puèi "descobriguèt" Nukunonu, que sonèt "illa del Duc de Clarence".
Lo tresen atòl, Fakaofo, lo "descobriguèron" los americans en 1835, e lo sonèron "illa de D'Wolf". En 1841, lo nomenèron "illa Bowditch".
A partir de 1845 arribèron los missionaris, catolics e protestants, qu'evangelizèron las illas.
Pasmens en 1863 de caçaires d'esclaus venduts de Peró prenguèron e deportèron 47% de la populacion (censat totes los òmes). Las illas deguèron èsser repobladas per immigrants venguts de Polinesia mas tanben d'Euròpa.
En 1877, l'administracion coloniala britanica de Fiji prenguèt oficialament possession de las illas. En 1916, foguèron annexadas a la colonia de Gilbert e Ellice. En 1925, foguèron transferadas a las Samoa, d'aquel temps colonia de Nòva Zelanda. En 1948, Nòva Zelanda ne faguèt un territòri a despart, sonat primièr "Illas Toquelau" puèi, mai recentament, "Toquelau" per sotalinhar la revindicacion sus l'illa Swains (administrada pels Estats Units).
Dempuèi 1992, lo govèrn de Nòva Zelanda ensaja de descolonizar Toquelau per dire de se conformar a la demanda de las Nacions Unidas. Pasmens los dos referèndums tenguts en 2006 e 2007 capitèron mal a cambiar l'estatut que manquèron cada còp los dos tèrç de majoritat necites.
En 2005, las illas foguèron devastadas pel ciclòn Percy, que los vilatges demorèron de temps amb 1 m d'aiga de mar. La pujada del nivèl de las mars es una risca de las grandas per l'avenidor de las illas.


text:
Una informacion bailada per Le Canard Enchainé amerita un fum de comentaris sobre las finanças publicas…
Vau assajar d’esclarir pels botigièrs e ostalièrs que ne fan un discors sul tèma de las «cargas» que pesan sus las entrepresas. Vau assajar d’indicar de quina manièra lo jacobinisme se servís d’aquel sistèma per damorar en plaça, la prima de l’URSSAF annadièra ajuda.
Es evident que, pels ciutadans que coneisson pas pron lo sistèma, descodar serà complicar. Pauc a pauc, vau estiblir de quina manièra aquela informacion desperta l’engana politica jacobina.
L’URSSAF es una acronime per determinar LAS COTISAS que tot sistèma salariat a mestièr de pagar, es una assegurança per los que son en pencion, retirats, e que l’URSSAF paga lo revengut cada mes, al moment de la retirada. Donc quora l’URSSAF se dona de prima, es mens d’argent per las pensions, o eventualament l’abandon de la demesida de las cotisacions per las entrepresas. Aquel argent es d’una gestion patron e sindicats de salariats, e quora es pas possible l’Estat i plaça son nas. URSSAF es una entrepresa d’Estat que las decisions son parisencas, sindicats de salariats e patronats, levat per Alsàcia que lo sistèma es diferent, car lo sistèma de Bismark es estat installat abans que los Parisencs volguèssen copiar.
Las cotisas son improparament nommadas CARGAS pel patronat e pels mèdias, sobretot los jornalistas que sábon pas çò qu’es una entrepresa, ni lo sindicalisme.
La mission de l’URSSAF es la collècta de las cotisas salarialas e patronalas destinadas a pagar lo sistèma general de la Sécurité Sociale francesa e alsaciano-moselana. Las collectas son ligadas donc a una certana activitat d’emplec de las entrepresas, levat per l’Estat que ne paga pas. Mai l’activitat economia puja, mai i aurà de cotisas ; amai, per las pensions de retirada, se l’Estat paga realament çò que dèu a l’URSSAF (parisenc e alsaciano-moselan), los comptes se melhóran.
Cal remarcar que se las primas son bailadas per una melhoracion de l’eficacetat del personal de l’URSSAF, es principalament degut a una mecanica que fonciona melhor, e son entreten pel personal qu’es bon (sesvelhença de la frauda e los pagaments de l’Estat que son realament faits, sobretot), e pels foncionaris es normal d’entretenir coma cal una mecanica parisenca, la cambiar es lo ròtle del politic, e dels programas dels partits politics.
Quora la performança es presa en compte a l’URSSAF, es la constatacion que lo sistèma es plan coma cal (soi pas brica d’accòrd, mas prenèm aquela ipotèsi) ; e de cap manièra ligat a una performança individuala del personal, avètz jà visitat un burèu de l’URSSAF sobrecargat de trabalh ?
Donc, se la direccion de l’URSSAF decidís de bailar una prima annadièra, es mens d’argent pels remborsaments Sécurité Sociale, mens de prestacions pels vièlhs, e las cargas seràn mai gròssas per las entrepresas, e aiçò sonque per l’URSSAF parisenca, vist qu’Alsàcia causís sistematicament, non pas de donar prima, mas de repercutar sus las cotisas en las demesir. Es tanben per assegurar una patz sociala dedins l’URSSAF, benlèu… alara vòl dire que de solidaritat ne son pas brica conscients.
La prima «légale» es donc un pauc constitucionala al sistèma de mestresa del sistèma coorporatista francés, sindicats de salariats e patronat parisencs, contra las populacions que trabalhan dedins l’Estat francés (levat Alsàcia-Mosela donc).
Aquel sistèma centralizat, coorporatista e dedins lo mercat-Estat-nacion França, nos engana e i a pas cap partits politics que vòl tocar al sistèma en demandar que cada region prenguèsse en man, cola en Alsàcia-Mosela, lo sistèma dels URSSAF, per estauviar en cotisas-cargas lo salariat, las entrepresas e melhorèsse los remborsament e las pensions. Cap partit politic a una linha del seu programa sus aquel tèma, alara l’URSSAF nos engana, e lo salariat de l’URSSAF s’engraissa…
Alara, la prima de l’URSSAF, amai d’èstre contra-productiva al nivèl de l’imatge, es tanben un instrument per assegurar que lo sistèma jacobin perdurèsse. Donc podèm confirmar, que lo deute de l’Estat francés, es pas gaire una prioritat pels coorporatisme de l’URSSAF, perqué ambe la prima se podriá tanben demesir l’endeutament … E l’endeutament, lo politic aurà de decidat d’o reglar ambe lo mercat dinerièr mondial ; aquela decision de prima per totes los salariats de l’URSSAF es clarament una guèrra economica de la supausada solidaritat d’Estat a totes los pòbles de l’Estat francés, salaritats e PME-PMI, artesans etc.
Se Le Canard Enchainé a botat aquela informacion en primièra pagina, es evident qu’ameritava una pichona explicacion.
-°-
Proprietat delegada del papisme, Corsega es jamai estada francesa abans la destruccion de sa republica per las tropas francesas.


text:
1719
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1719 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
França[modificar | modificar la font]
Après lei tensions de l'annada precedenta (→ 1718), França intrèt en guèrra còntra Espanha lo 9 de genier. Anglatèrra, lei Províncias Unidas, l'Sant Empèri Roman Germanic e Savòia participavan tanben a la guèrra dins lo camp francés. Dirigida per duc de Berwick, una armada francesa passèt Bidassoa e ocupèt una partida de Navarra (abriu-aost). Puei, organizèt una segonda ataca en Catalonha que s'acabèt ambé la presa d'Urgell (octòbre-novembre). Afeblits, leis Espanhòus acceptèron de negociar ambé lei Francés per arrestar la guèrra.
Au nivèu financier, lo govèrn de Felipe d'Orleans contunièt de sostenir leis activitats dau financier escocés John Law que permetiá de redurre l'important deute public laissat per Loís XIV. Pasmens, l'especulacion començava de venir un problema seriós per Law que deguèt prometre un dividende de 12% per l'annada 1720.
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Sultanat de Sennar[modificar | modificar la font]
Après tres annadas sensa sultan, acomençament dau rèine brèu d'Unsa III (1719-1720).
Asia[modificar | modificar la font]
Empèri Mogòl[modificar | modificar la font]
Fin de la guèrra civila per la succession de Bahadur Shah Ièr començada en 1712. Son felen Muhammad Shah venguèt lo cap de l'Empèri.
Oman[modificar | modificar la font]
Eleccion de Saif ibn Sultan II coma sultan d'Oman. Pasmens, aqueu resultat foguèt refusat per la tribú dei Hinawi entraïnant una guèrra civila lònga ambé lo poder novèu sostengut per la tribú dei Ghafiri.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
- 14 de novembre - Leopold Mozart, compositor alemand, paire de Wolfgang Amadeus Mozart (m. 1787)