text:
Lengas dené-caucasencas
Lei lengas dené-caucasencas o lo dené-caucasenc son una superfamilha de lengas (çò es una familha de lengas fòrça anciana e espandida). L'existéncia dau dené-caucasenc es pas (encara) validada nimai acceptada per l'ensems de la comunitat scientifica dei lingüistas e fa l'objècte de pron de discussions.
Somari
- 1 Composicion
- 2 Proposicions d'aubre genealogic
- 3 Fonologia reconstrucha
- 4 Correspondéncias de sòns
- 5 Sosbrancas
- 6 Referéncias
- 7 Liames extèrnes
- 8 Vejatz tanben
Composicion[modificar | modificar la font]
Lo dené-caucasenc agropariá lei familhas seguentas:
- lo basco en Euròpa de l'Oèst, familha que compren una sola lenga.
- lo nòrd-caucasenc en Caucàs, familha que compren en particular l'abcaz, l'adigué, l'ingosh, lo chechèn e lei lengas daguestanesas.
- l'ienisseian en Siberia centrala, familha que compren lo ket e d'autrei lengas desparegudas a una epòca recenta.
- lo burushaski en Cashmir, familha que compren una sola lenga.
- lo nahali en Índia, familha que compren una sola lenga.
- lo sinotibetan en Extrèm Orient, familha que compren en particular lei lengas siniticas (chinés, cantonés, hakka, etc) e lei lengas tibetobirmanas (tibetan, birman...).
- lo na-dené en America dau Nòrd, familha que compren en particular l'apache e lo navaho..
L'inclusion dau nahali ven d'una version recenta de l'ipotèsi dené-caucasenca. Vitalii Shevoroshkin [1998] apond lei lengas salish e possiblament d'autrei familhas nòrd-americanas tanben.
La teoria, prepausada d'en primier dins leis ans 1980 per Sergei Starostin, s'inspira en granda part deis òbras d'Alfredo Trombetti, Karl Bouda, e Edward Sapir, mai s'es jamai demostrada d'un biais definitiu e inequivòc. Pron de lingüistas doncas pensan qu'aquelei familhas de lengas s'aparentan pas. Pasmens es important de notar que lei tenents de l'ipotèsi dené-caucasenca la considèran coma "un modèl explicatiu" mai que coma una solucion finala e definitiva au problèma d'una relacion genetica pus prefonda entre lei familhas consideradas.
E mai se pron de lingüistas considèran que lo basco e lo nòrd-caucasenc son d'isolats lingüistics, John Bengtson publiquèt mai d'un article au començament deis ans 1990 ont postulèt una familha vasconocaucasenca, en liant lo basco ai lengas nòrd-caucasencas, e aquò formariá lo macrocaucasenc que se liariá au burushaski. L'estructura intèrna de la superfamilha dené-caucasenca, coma la veson Starostin e Bengtson, se pòt agachar çai sota.
Proposicions d'aubre genealogic[modificar | modificar la font]
Vision d'Starostin[modificar | modificar la font]
Vaicí l'aubre de la familha dené-caucasenca e lei datas de divergéncia aproximativas (estimadas per glotocronologia) que prepausan S. A. Starostin e sei collègas dau projècte Tower of Babel:
- 1. dené-caucasenc [8 700 avC]
- 1.1. na-dené/atabascan-eyak-tlingit
- 1.2. sinovasconic [7 900 avC]
- 1.2.1. vasconic (vejatz çai sota)
- 1.2.2. sinocaucasenc [6 200 avC]
- 1.2.2.1. burushaski
- 1.2.2.2. caucasosinoienisseian [5 900 avC]
- 1.2.2.2.1. nòrd-caucasenc
- 1.2.2.2.1.1. caucasenc dau nòrd-èst
- 1.2.2.2.2.2. caucasenc dau nòrd-oèst
- 1.2.2.2.2. sinoienisseian [5 100 avC]
- 1.2.2.2.2.1. ienisseian
- 1.2.2.2.2.2. sinotibetan
- 1.2.2.2.1. nòrd-caucasenc
Vision de Bengtson[modificar | modificar la font]
Vision actuala de J. D. Bengtson, qu'ara per ara l'a pas datada amb una analisi glotocronologica:
- 1. dené-caucasenc
- 1.1. branca sinodené (orientala)
- 1.1.1. sinotibetan
- 1.1.2. na-dené
- 1.1.2.1. haida
- 1.1.2.2. nuclèu na-dené
- 1.1.2.2.1. atabascan-eyak-tlingit
- 1.1.2.2.2. ienisseian
- 1.2. branca macrocaucasenca (occidentala)
- 1.2.1. burushaski
- 1.2.2. vasconocaucasenc
- 1.2.2.1. nòrd-caucasenc
- 1.2.2.1.1. caucasenc dau nòrd-èst (nakh-daguestanés)
- 1.2.2.1.2. caucasenc dau nòrd-oèst (abcazoadigué)
- 1.2.2.2. basco
- 1.2.2.1. nòrd-caucasenc
- 1.1. branca sinodené (orientala)
Fonologia reconstrucha[modificar | modificar la font]
Coma per lo protoindoeuropèu e lo protooralic, lei lingüistas que trabalhan subre de reconstruccions de la lenga proto-dené-caucasenca utilizan gaire l'alfabet fonetic internacionau (AFI) en generau. Per facilitar lei comparasons amb la literatura scientifica, la transcripcion d'Starostin (largament identica a aquela de Bengtson) s'utiliza dins aquesta seccion, seguida per leis equivalents en AFI entre barras oblicas (per lei fonèmas) o entre parentèsis cairadas (per lei sòns vertadiers). Se diferéncia de l'AFI especialament dins la notacion dei consonantas africadas (que totei s'escrivon aicí amb un solet caractèr), dei consonantas lateralas, e dei consonantas faringalas e epiglotalas (aquò se complica per lo fach qu'Starostin utilizava pas lo tèrme d'« epiglotau »).
Consonantas[modificar | modificar la font]
- ¹ Coma dins lei lengas actualas de Caucàs, totei leis oclusivas (levat /ʡ/ e /ʔ/) èran aparentament siá sonòras, siá ejectivas, siá aspiradas. Rèsta encara de cercar s'aquò èra lo cas deis africadas tanben. Ja que l'aspiracion soleta es pas fonematica, aquò se mòstra pas dins la transcripcion fonematica d'aquesta pagina.
- ² Aquelei sòns èran pas de fonèmas separats, probable, mai d'allofòns de sei correspondents sonòrs.
Vocalas[modificar | modificar la font]
Correspondéncias de sòns[modificar | modificar la font]
La taula seguenta descriu coma se supausa que lei fonèmas dau proto-dené-caucasenc an evolucionat vèrs lei fonèmas dei lengas descendentas. S'utiliza la transcripcion d'Starostin per lo proto-dené-caucasenc, s'utiliza l'ortografia basca per lo basco; se fornís l'AFI dins totei lei cas. (Lo burushaski a ges d'ortografia fixada). Lei correspondéncias dau na-dené, leis an pas encara publicadas. Lo jonhent indica qu'un fonèma a evolucionat vèrs de vias diferentas segon sa posicion dins un mot, per exemple au començament o a la fin. "∅" indica una desparicion sensa traça. L'identitat exacta dau protofonèma ienisseian "r₁" es gaire clara. Se mòstra pas lei derivats dei grops de consonantas proto-dené-caucasencas quand sei fonèmas an evolucionat de maniera independenta.
- ¹ /h/ a desparegut dins lei dialèctes bascos meridionaus a l'epòca istorica.
- ² /ɦ/ es reconstruch (*) per leis estapas mai ancianas dau basco; es vengut /h/ dins dos dialèctes dau nòrd e a desparegut dins totei leis autres.
- ³ Pròche de /o/ e /u/.
Sosbrancas[modificar | modificar la font]
Vasconic[modificar | modificar la font]
Aquela branca compren la lenga basca, l'anciana lenga aquitana (se per cas èra autra causa qu'una forma anciana de basco), e seis aujòus ipotetics.
Proposicions de cognats vasconocaucasencs[modificar | modificar la font]
Pron de mots que se manlèvan gaire entre lei lengas son fòrça similars en basco e dins lei lengas nòrd-caucasencas. Aquò aperten ais arguments mai fòrts que Bengtson pòrge per sostenir la posicion dau basco dins la superfamilha dené-caucasenca.
Nòtas:
Lo dargwa, lo chechèn, lo khinalug, lo lak, lo tabasaran, e l'udi son de lengas caucasencas dau nòrd-èst. Lo "dargwa" es lo dargwa literari, lo protodargwa es l'aujòu reconstruch de totei lei dialèctes dargwas, e lo protocaucasenc es lo darrier aujòu reconstruch de totei lei lengas nòrd-caucasencas conegudas de l'èst e de l'oèst. Per convencion un asterisc marca lei mots reconstruchs. "V" es una vocala non certana, "H" es una consonanta glotala o epiglotala non certana. Lei tirets indican que s'es pas trobat de forma comparabla au mot basco dins la lenga en question.
Sinocaucasenc[modificar | modificar la font]
Lei tèrmes dené-caucasenc, sino-dené e sinocaucasenc son sovent confonduts. Mentre que lei dos primiers son de sinonims, lo darrier n'es una sosbranca. Lo sinocaucasenc comprendriá alora lo nòrd-caucasenc, lo sinotibetan, l'ienisseian e lo burushaski, en essent exclús lo na-dené e lo basco.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- BENGTSON, John D., 2004. "Some features of Dene-Caucasian phonology (with special reference to Basque)." In Cahiers de l'Institut de linguistique de Louvain (CILL).
- BENGTSON, John D., 2006. "Materials for a Comparative Grammar of the Dene-Caucasian (Sino-Caucasian) Languages."
- BENGTSON, John D., 1997. Review of "The History of Basque. Londres: Routledge, 1997. Pp.xxii,458" per R.L. Trask.
- BENGTSON, John D., 1997. "Ein Vergleich von Burushaski und Nordkaukasisch". In "GEORGICA (Zeitschrift für Kultur, Sprache und Geschichte Georgiens und Kaukasiens)."
- BENGTSON, John D., 1996. "A Final (?) Response to the Basque Debate in Mother Tongue 1." (vej. lei liames extèrnes çai sota)
- SHEVOROSHKIN, Vitaliy [Vitalii] V., 1998. 1998 Symposium on Nostratic at Cambridge. Mother Tongue 31, 28 – 32 (tot lo numèro en fichiers imatges)
- STAROSTIN, Sergei A., 2004-2005. "Sino-Caucasian ([comparative phonology] & [comparative glossary])". Unpublished. (see External links below)
- STAROSTIN, Sergei A., 1994. "A Comparative Dictionary of North Caucasian Languages". Moscow. (vej. lei liames extèrnes çai sota)
- STAROSTIN, Sergei A., 1994. "Genesis Of The Long Vowels In Sino-Tibetan" presented at the Symposium on the Ancestry of Chinese. Hong Kong.
- STAROSTIN, Sergei A., 1994. "Word-final Resonants in Sino-Caucasian" for the 3rd International Conference on Chinese Linguistics. Hong Kong.
- STAROSTIN, Sergei A., 1995. "Old Chinese Basic Vocabulary: A Historical Perspective", Journal of Chinese Linguistics, v. 8.
Liames extèrnes[modificar | modificar la font]
- (en) Mapa de la familha dené-caucasenca
- (en) Proposicion d'aubre genealogic
- (en) Fonologia comparada sinocaucasenca
- (en) Glossari comparat sinocaucasenc
- (en) Una respònsa finala (?) dins la revista Mother Tongue 1
- (en) Consonantas sonantas finalas en sinocaucasenc


c: text/html

text:
Geminacion
En fonetica, la geminacion consistís en redoblar una consonanta. Cal doncas prononciar clarament las doas meteissas consonantas.
En occitan[modificar | modificar la font]
Dins nòstra lenga, es un fenomèn major:
- geminacion de la consonantas doblas: parallèl.
- assimilacion regressiva e geminacion: femna.
- protèsi e geminacion: arrecordar (varianta de recordar).
En catalan[modificar | modificar la font]
Lo digraf l.l nòta una geminacion.
Autras lengas[modificar | modificar la font]
- En italian, es un fenomèn plan important, coma en occitan. Ten tanben, a vegadas, una valor distinctiva.
- En francés es relativament rare, mas normalament, se deu destriar entre condicional e imperfach dins lo cas que i a doas r. De comparar: je courais (imperfach), je courrais (condicional present) (geminacion obligatòria dins una prononciacion academica).
- Es pas solament un fenomèn plan frequent dins las lengas romanicas. Es tanben pro frequent dins mantunas lengas coma per exemple en japonés o en rus.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Peiravèrd
Peiravèrd (Pierrevert en francés) es una comuna provençala, situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Situada en Provence, Peiravèrd es a la encreuament dels departaments del Var, del Vaucluse, dels Bocas-de detlo-Rhône e dels Alpes-de-Anautita-Provence. Peiravèrd Se situa a unitat|5|km}} a l'oèst de Manosque, a unitat|5|km {{}} de Santa-Tulle, a unitat|7|km {{}} de Montfuron, a unitat|8|km {{}} de Corbières, a unitat|11|km {{}} de La Bastide-de detlas-Jourdans e a unitat|14|km {{}} de Beaumont-de-Estretor.
La vila se tròba en lo parc natural regional del Luberon e a traversat pel sentier de grand randonnée GR4.
Située en Provence, Peiravèrd est au carrefour des départements du Var, du Vaucluse, des Bouches-du-Rhône et des Alpes-de-Haute-Provence. Peiravèrd se situe à 5 km à l'ouest de Manosque, à 5 km de Sainte-Tulle, à 7 km de Montfuron, à 8 km de Corbières, à 11 km de La Bastide-des-Jourdans et à 14 km de Beaumont-de-Pertuis.
La ville se trouve dans le parc naturel régional du Luberon et est traversée par le sentier de grande randonnée GR4.
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo territòri de la municipalitat i aviá ocupat en l'Antiquitat : qualques vestigis gallo-romains an #èsser trobats[1].
A l'origina, un castrum [ref. necessària]. Aquel s'èra alavetz desvolopat relativament luènh de la via romaine en prenent la Domitienne cap a Reillanne. La primièra aglomeracion se reagrupava alavetz a l'entorn d'un primièr castèl dins lo quartièr actual de la Bourgade. En 1168, se dénombrait dos castèls. Lo vilatge s'èra alavetz desplaçat cap al mai important dels castèls per s'assegurar de la siá proteccion. Al Sègle XII, lo abbaye Sant-André de Villeneuve-lès-Avignon i possedís un prieuré (actual quartièr Sant-Michel), la glèisa paroissiale Sant-Pierre, e las doas glèisas #ruralas Sant-Jean e Santa-Marguerite (conserva aquela darrièra fins al Sègle XV) ; requectava las intradas de totas aquelas glèisas[2],[3]. Lo prieuré Sant-Ostal del Bosquet dépendait lududes de la abbaye Sant-Victor de Marselha de la Sègle XI a Modèl:La s, #qu'aquerís tanben a la s|XVII}} las prieurés Sant-Michel e Sant-Jean-Baptiste[3].
Lo pòble i aviá partejat en sièis posterior-fiefs : Beauchamp, Bouc, Carbonelle, Châteauneuf, Santa-Marguerite e Valgast. En 1390, Peiravèrd #èsser considerablament destruit en lo moment del passatge de Raymond de Turenne, malgrat la resisténcia e lo combat de Gaudissart. Çò de mès imponent Dels castèls a destruit en 1792 pendent la Revolucion.
Lo pòble de Peiravèrd #èsser primièrament una possession de la abbaye Sant-Victor de Marselha[4]. De contunh, la distincion de Peiravèrd, apertenenta de contunh a las comtes de Forcauquier|Forcauquier, i aguèt donat successivament a las familhas de las Mévouillon, Villemus, Allamanon, Anduze-la Voulte (XIVen), Lévis de Ventadour (Modèl:XIVe al Sègle XVII), Oracion, Conta e de Bernier. Valgast Constituissiá un fief desparièr a la Mièja Edat[5]. La comunitat levava de la viguerie de Apt[3].
Sant Patrice a #que s'atribuissiá lo fach que la populacion i aviá pas pas sofèrt de la peste de 1631, es lo patron del pòble e una capèla rurala lududes es dédiée dins lo quartièr del meteis nom. A #èsser recentament restaurada coma la capèla de Santa-Marguerite.
Pendent la Revolucion, la municipalitat compta una societat patriotique, creada après la fin de 1792[6]. Lo prieuré Sant-Ostal a vendut cossí plan nacional[3].
En genièr 1944, los bombardements aliats prenon de mai en mai de ampleur, los #armada britanics e americanes en s'essent apoderats d'aeropòrts a Itàlia en metent lo sud de la França en lo sieu rai d'accion. Lo 21 de genièr, una flotte de divèrsas desenas de bombardiers, escortada de chasseurs, survole Peiravèrd : qualques chasseurs alemands los atacan, mas lo sol avion alacaigut es un Focke-Wulf Fw 190 A6. Lo sieu pilòt #sautar defòra de l'avion mas lo sieu parachute se vrilla e #morir pas luènh de lo sieu aparelh, en s'enfonsant en lo sòl[7].
Le territoire de la commune était occupé dans l’Antiquité : des vestiges gallo-romains ont été retrouvés[1].
À l'origine, un castrum [ref. necessària]. Celui-ci s’était alors développé relativement loin de la voie romaine rejoignant la Domitienne vers Reillanne. La première agglomération se regroupait alors autour d’un premier château dans le quartier actuel de la Bourgade. En 1168, on dénombrait deux châteaux. Le village s'était alors déplacé vers le plus important des châteaux pour s'assurer de sa protection. Au Sègle XII, l’abbaye Saint-André de Villeneuve-lès-Avignon y possède un prieuré (actuel quartier Saint-Michel), l’église paroissiale Saint-Pierre, et les deux églises rurales Saint-Jean et Sainte-Marguerite (elle conserve cette dernière jusqu’au Sègle XV) ; elle percevait les revenus de toutes ces églises[8],[3]. Le prieuré Sainte-Marie du Bosquet dépendait lui de l’Marselha du Sègle XI au Sègle XVIII, qui acquiert aussi au Sègle XVII les prieurés Saint-Michel et Saint-Jean-Baptiste[3].
Le village était partagé en six arrière-fiefs : Beauchamp, Bouc, Carbonelle, Châteauneuf, Sainte-Marguerite et Valgast. En 1390, Peiravèrd fut considérablement détruit lors du passage de Raymond de Turenne, malgré la résistance et le combat de Gaudissart. Le plus imposant des châteaux est détruit en 1792 pendant la Révolution.
Le village de Peiravèrd fut tout d'abord une possession de l’Marselha[4]. Puis, la seigneurie de Peiravèrd, appartenant ensuite aux comtes de Forcauquier|Forcauquier, fut donnée successivement aux familles des Mévouillon, Villemus, Allamanon, Anduze-la Voulte (XIVen), Lévis de Ventadour (Modèl:XIVe au Sègle XVII), Oraison, Conte et de Bernier. Valgast constituait un fief distinct au Moyen Âge[9]. La communauté relevait de la viguerie d’Apt[3].
Saint Patrice à qui on attribuait le fait que la population n’avait pas souffert de la peste de 1631, est le patron du village et une chapelle rurale lui est dédiée au quartier du même nom. Elle a été récemment restaurée comme la chapelle de Sainte-Marguerite.
Durant la Révolution, la commune compte une société patriotique, créée après la fin de 1792[10]. Le prieuré Sainte-Marie est vendu comme bien national[3].
En janvier 1944, les bombardements alliés prennent de plus en plus d’ampleur, les armées britanniques et américaines s’étant emparé d’aéroports en Italie plaçant le sud de la France dans leur rayon d’action. Le 21 janvier, une flotte de plusieurs dizaines de bombardiers, escortée de chasseurs, survole Peiravèrd : quelques chasseurs allemands les attaquent, mais le seul avion abattu est un Focke-Wulf Fw 190 A6. Son pilote sauta hors de l’avion mais son parachute se vrilla et il mourut non loin de son appareil, s’enfonçant dans le sol[11].
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
- ↑ Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
La_Torre.
- ↑ Guy Barruol, Michèle Bòsques, Yann Codou, Ostal-Pierre Estienne, Élizabeth Sauze, « Lista dels establiments religioses en levant del abbaye Sant-André del Modèl:Xe al Modèl:XIIIe sègle », in Guy Barruol, Roseline Bacon e Alain Gérard (directors de publicacion), La abbaye de Sant-André de Villeneuve-lès-Avignon, istòria, arqueologia, rayonnement, Actes del colloque interrégional agut l'an 1999 a l'escasença del millenari de la fondacion de la abbaye Sant-André de Villeneuve-lès-Avignon, Éd. Alpes De Lums, Quasèrns de Salagon pas 4, Comandi, 2001, 448 pàg. (ISSN 1254-9371), (ISBN 2-906162-54-X), p 224-225
- ↑ Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
archeo-provence.
- ↑ 4,0 4,1 Modèl:Atlàs istoric de la Provence, pàg. 190
- ↑ Baratier, Duby & Hildesheimer, op. cit., pàg. 205
- ↑ Patrice Alphand, « Las Societats popularas», La Revolucion en las Bassas-Alpes, Anals d'Anautita-Provence, bulletin de la societat scientifica e literària de las Alpes-de-Anautita-Provence, pas 307, 1er trimèstre 1989, 108en an, p 296-298
- ↑ Marc Donato, « La guèrra aeriana a Peiravèrd », Cronicas d'Anautita-Provence, 2012, pas 368, pàg. 117-124
- ↑ Guy Barruol, Michèle Bois, Yann Codou, Marie-Pierre Estienne, Élizabeth Sauze, « Liste des établissements religieux relevant de l’abbaye Saint-André du Modèl:Xe au Modèl:XIIIe siècle », in Guy Barruol, Roseline Bacon et Alain Gérard (directeurs de publication), L’abbaye de Saint-André de Villeneuve-lès-Avignon, histoire, archéologie, rayonnement, Actes du colloque interrégional tenu en 1999 à l'occasion du millénaire de la fondation de l'abbaye Saint-André de Villeneuve-lès-Avignon, Éd. Alpes de Lumières, Cahiers de Salagon no 4, Mane, 2001, 448 p. (ISSN 1254-9371), (ISBN 2-906162-54-X), p 224-225
- ↑ Baratier, Duby & Hildesheimer, op. cit., p. 205
- ↑ Patrice Alphand, « Les Sociétés populaires», La Révolution dans les Basses-Alpes, Annales de Haute-Provence, bulletin de la société scientifique et littéraire des Alpes-de-Haute-Provence, no 307, 1er trimestre 1989, 108en année, p 296-298
- ↑ Marc Donato, « La guerre aérienne à Peiravèrd », Chroniques de Haute-Provence, 2012, no 368, p. 117-124


text:
Los Angeles
Los Angeles, oficialament the City of Los Angeles, sovent designada per sas inicialas L.A., es la principala ciutat de l'estat american de Califòrnia e la segonda mai importanta demograficament de totes los Estats Units. Sa populacion èra estimada a 3 792 621 abitants, en 2010 (12 925 330 abitants dins l'airal metropolitan). Sa superfícia totala es de 1215 km², çò que ne fa la segonda ciutat dels Estats Units aprèp Nòva York. Los americans l'apèlan sovent per son escaisnom L.A. prononciat « el ei ». Aquela ciutat es lo capluòc del comtat omonim. Los Angeles significa « los àngels » en espanhòl. Son nom complet es : Pueblo de Nuestra Señora la Reina de Los Ángeles del Río de Porciuncula, es a dire « Lo vilatge de Nòstra Dòna la Reina dels Àngels del riu de Porciuncula ».
Mas la sola municipalitat de Los Angeles (LA City) es relativament pichona fàcia a l'aglomeracion totala de la ciutat, e mai s'es pus granda que Nòva York e Chicago. Los Angeles es una ciutat olimpica: aculhiguèt los Jòcs Olimpics dos còps (en 1932 e 1984). Mondialament coneguda per son activitat scientifica e culturala, vòl conservar son estatut de ciutat-region mondiala (world city-region). L. A. es cosmopolita e demòra un dels punts d'entrada principala dels immigrants als Estats Units. Atrai las populacions gràcias a son clima, son estil de vida e la possibilitat d'i realizar lo "sòmi american".


text:
102
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 102 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Asia[modificar | modificar la font]
China[modificar | modificar la font]
Retirada dau generau Ban Chao que menava campanha en Asia Centrala dempuei un vintenau d'annadas. Moriguèt rapidament après son arribada dins la capitala. Aviá capitat d'i restaurar lei protectorats chinés sus lei principats marchands situats lòng de la Rota de la Seda. Pasmens, lo govèrn chinés mau capitèt de li trobar un successor eficaç e son òbra s'afondrèt rapidament. Enterin, a la Cort, l'emperatritz Yin foguèt acusada d'aver enmascat plusors concubinas imperialas, especialament Deng Sui qu'èra una favorita de l'emperaire. Foguèt ansin despausada e remplaçada per sa rivala. Mai d'un membre de sa familha foguèt arrestat, exilat ò executat.
Arts[modificar | modificar la font]
Sciéncias e tecnicas[modificar | modificar la font]
Economia[modificar | modificar la font]
Naissenças[modificar | modificar la font]
Decèsses[modificar | modificar la font]
- Ban Chao, generau chinés.


text:
Indiana Jones
Henry "Indiana" Jones, Jr., qu'a per escais Indy, es un eròi de ficcion, a l'encòp professor, arqueològ e aventurièr. Es lo personatge central d'una trilogia de filmes entamenada en 1981 amb Los aventurièrs de l'Arca perduda (Raiders of the Lost Ark) e sas seguidas: Indiana Jones and the Temple of Doom e Indiana Jones and the Last Crusade. Interpretat per l'actor Harrison Ford, Indiana Jones es celèbre per encausa de son foet, son capèl e sa paur intensa de las sèrps.
Foguèt tanben interpretat per River Phoenix dins sa joventut (dins Indiana Jones and the Last Crusade), per Corey Carrier e Sean Patrick Flanery (dins la seria The Young Indiana Jones Chronicles).
Lo quatren filme es estat previst pendent fòrça annadas; es ara en preproduccion, deu èsser filmat per l'estiu de 2007 e deuriá espelir en mai de 2008.
Interprèts d'Indiana Jones[modificar | modificar la font]
- Corey Carrier (Capítols 1-5) (edat de 9-11 ans)
- Sean Patrick Flanery (Chapters 6-22) (edat de 17-21 ans)
- Harrison Ford (Chapter 20, Chapters 23-26) (edat de 36-39, 50 ans)
- George Hall (Chapters 1-22) (edat de 93 ans)
- River Phoenix (Chapter 25) (edat de 13 ans)
DVD release[modificar | modificar la font]
Filmes TV[modificar | modificar la font]
Se prevei de fargar los 22 episòdis del jove Indiana Jones en DVD de ne ligar la venda (prevista per 2007) amb la sortida del novèl Indiana Jones IV.
Los filmes[modificar | modificar la font]
Los tres filmes sortiguèron en DVD en 2003.
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- IndianaJones.com - Lo sit oficial Indiana Jones
- TheRaider.net - Un dels sits mai importants dels fans de la seria


text:
Coloured
En Sud-Africa, Namibia, Zambia, Botswana e Zimbabwe, lo tèrme coloured (tanben dich cruinmense, kleurlinge o bruin afrikaners en afrikaans) designa un grop etnic d'originas mescladas que possedisson d'avis africans subsaharians, mas pas pron per èsser considerats negres per la lei sud-africana. Son d'origina multiraciala e sovent possedisson d'avis europèus, indonesians, malgashes, malais, moçambiques, mauricians, de Santa Elena e sud-africans. Darrièr lo fum de combinasons d'aquestes divèrses eretatges dins la província del Cap Occidental – ont se fa una distincion entre "coloured del Cap" e "malai del Cap" – dins d'autras parts de Sud-Africa, lo desvolopament de la comunitat coloured foguèt generalament lo resultat de l'encontra de dos grops distints. Los estudis genetics suggerisson qu'es lo grop qu'a lo nivèl pus enauçat d'avis mesclats al mond.
Los coloureds representan 4 424 100 personas, e en Sud-Africa 8,8% de la populacion.


text:
Campione
Campione d'Itàlia es una vila italiana, de la província de Còme, region de Lombardia, sus la riba del lac de Lugano. Lo territòri de Campione d'Itàlia forma un pichon enclavament italian dins lo territòri de Soïssa amb una superfícia de 2,6 km² (0,9 km² sus tèrra e 1,7 km² en aigas territorialas). Es entornejada pel territòri del canton de Tecin e se tròba separat del rèsta del territòri de Lombardia, de la comuna de Lanzo d'Intelvi per una estrecha franja de terren de mens d'1 km de larg, qu'aparten a la comuna soïssa d'Arogno.


text:
Mariano Moreno
Mariano Moreno (Buenos Aires, lo 23 de seteme de 1778 - Mar Grana, lo 4 de març de 1811) que ho un avocat, intellectuau e òmi politic argentin deu temps de la Revolucion de Mai. Que ho secretari de la Purmera Junta e atau que fondè la Bibliotèca Nacionau Argentina e un jornau oficiau La Gazeta de Buenos Ayres.
Qu'estudiè a l'Universitat de Chuquisaca on aprengó lo francés e l'anglés çò qui'u permetó d'informà's sus los escrits de las Lutz e mei que mei sus Jean-Jacques Rousseau qui's tradusè lo son Contracte Sociau. Com avocat que prengó posicions progressistas en favor deus indians praubes e en favor de Martín de Álzaga.
Que's considèra l'autor de Representación de los Hacendados un manifèst en favor deu libre comèrci enter las colonias e la rèsta deu monde.
A despart de las soas idèas e de las soas iniciativas determinantas entau país en construccion, çò qui marquè tanben lo percors de Moreno que ho la rivalitat e l'ostilitat de cap a e de Cornelio Saavedra entau quau e a qui e domandè de signar un Decret de Supression d'Aunors (qu'èra ua reaccion a ua serada enter Saavedra on oficièrs des sons amics eth avèvan hicada ua coroa de sucre suu cap en lo bèth nomar Rei). Fin finau Saavedra que vençó politicament, Mariano que voló demissionar (çò qui ho arrefusat) puish que demandè d'estar lo representant de la Junta en Euròpa, çò qui'u ho autrejat. Emposoat per un medicament durant lo viatge (circonstàncias a l'origina d'ua controvèrsia istorica) que lo son còs que ho getat dehens ua banèra e dens las aigas au cap d'ua seria de salvas d'aunor.
La rivalitat enter Moreno e Saavedra qu'ei estada l'enjòc de transposicions (progressista contre conservator, preünitari contre prefederau) qui son sonque analisi e jutjaments posteriors ; enter ambs, i avó mei que mei oposicion de personas e de foncions. Los detractors de Moreno qu'emplegan quitament a còp l'adjectiu de jacobin, çò qui ei de segur un abús.
Mort en 1811 que conegó e qu'acompanhè l'independéncia deu son país mes que's morí abans la declaracion d'independéncia (de 1816).


text:
Ramses II
Ramsès II (tanben conegut com Ramsès lo Gran e deu nom de Nisot-Bití dab lo quau e signè suus sons monuments: Oser-Maat-Ra). Que ho un deus màgers e deus mei famós faraons de l'antiquitat egipciana. Qui regnè au Empèri Navèth e que pertenhava a la XIXau dinastia egipciana. Qu'ei famos per'mor de la longor deu son règne (sens totun aver lo mei long de l'istòria egipciana) l'endom e lo nombre de monuments que bastí e las soa victòrias militaras (e mei que mei la batalha de Kadesh).
Somari
Titulatura[modificar | modificar la font]
Nom de Rei de las duas tèrras (Nisot-biti) : Oser-Maat-Ra ("Poderosa b'ei la justícia de Ra")
Nom de "Hilh de Ra" (Sa-Ra) : Imen-Ra-Meses ("Engenrat per Amon-Ra")
Genealogia e temps de mainatge[modificar | modificar la font]
Ramsès II que vadè de cap a -1305. Que regnè durant un sheissanteat d'annadas enter (haut o baish) -1279 e -1213. Qu'èra arrèr hilh de Ramsès Ièr (purmèr faraon de la XVIIIau dinastia hicat au poder per generau Horemheb), hilh deu faraon Sethi Ièr e de la soa Grana Esposa Toia (tanben coneguda com Mot-Toia). Lo temps de Seti Ièr qu'èra un temps de reconstruccion deu poder egipcian perdut per la negligéncia diplomatica de faraon Amenofis IV (Akhenaton) mei ocupat a desenvolupar la soa religion personau e renegar los dius egicpcians millenaris. Ramses II que demorè, a près deu decès deu son hrair ainat, sol eretèr deu trone e, atau, que partatgè de d'òra lo poder dab lo son pair, com aquò e ho mantun còps tradicion en Egipte. Au dètz ans qu'arrecebó un titol (dilhèu simbolic) de generau. Qu'acompanhè Sethi Ièr dens las soas campanhas contre lo poder Itita en Palestina, anciana colonia egipciana deus temps d'abans Amenofis IV. Per tan granas qui ajan estadas las victòrias Ramessidas, non tornè pas jamei egalar la poténcia d'autes còps. Que pelegè au costat de Sethi Ièr qui'u mandè miar expedicions o susvelhar lo transpòrt de pèiras. Ramsès II qu'avò ua dotzea d'esposas en mei d'un serrailh, çò qui'u balhè un sarròt (dilhèu dentenats) de mainatges (matematicament que i a ua grana probabilitat per que lo legeire d'aqueth article e pòsca espiar aqueth faraon com un ajòu!).
La batalha de Kadesh[modificar | modificar la font]
La mort de Seti Ièr que dè lo parat a l'emperaire Itita Motwatalis II de har pression sus las soa termièra siriana dab Egipte. Aquò qu'obliguè Ramsès II de lutar de tira arron de la mort deu son pair. La version ramessida de la batalha de Kadesh (en Siria donc) que dit que lo joen faraon qu'aurè vençut sol. Que's pensa en tot cas que, dilhèu per'mor d'ua error d'estrategia, que's serè en ehèit trobat sol dab la garda pro demenida e que serè estat sauvat per l'arribada d'ua auta partida de la soa armada.
Monuments[modificar | modificar la font]
Ramsès II qu'ei famós per los monuments qui bastí (e tanben peus qui he agrandè o qui s'autregè en gravant lo son nom dessus com aquò e's hasèva enter generacions de faraons).
La caracteristica deu son estil qu'ei lo gran endom anat dinc au colossau. Qu'ei lo cas deus temples d'Abo Simbel, mes tanben deu Ramesseum au ras de Tebas. Que bastí tanben las ciutats de Pitòm e Per Ramsès brembada per la tradicion ebraïca com la vila on lo faraon e aurè impausat l'esclavatge aus Ebrèus (a maugrat qui l'istòria e l'arqueologia egipciana deneguin la realitat de l'esclavatge dens un país on las aigadas qu'empashaivan aus sons ciutadans de har, per quauques mes, cap aute tribalh a despart de bastir, sia de bon grat o non).
Istòria ramessida recenta[modificar | modificar la font]
Ramsès II, ja famòs peus sons monuments e per las soas mencions biblicas que tornè entrar dens l'istòria occidentau a la fin deu sègle XX. En purmèr, la bastida d'ua navèra estanca a Abo Simbel qu'obliguè la comunautat internacionau a apitar un projècte entà desplaçar los temples entaus sauvar. Aqueth projècte que ho hèra complexe per'mor de l'endom deus monuments de trencar en tròç de carrejar, de la precision deus calculs per los tornar assemblar e de la necessitat de tornar bastir un gran arròc on los tornar hicar.
la soa momia, hèra plan conservada au Musèu deu Caire que he lo viatge de cap a París en 1977 entà eliminar un fungus (ua cèp microcopica) per radiacions. Aquò que ho lo parat d'ua renavida de l'interest per l'egiptologia en França.
Fin finala, desempuish las annadas ueitanta deu sègle XX dinc a uei lo dia, lo tombèu etiquetat K27 au sègle XIX dens la Vath deus Reis que ho tornat explorar e que s'i descrobí ua cripta hèra pregonda e ramifiada curada entà sepelir los hilhs d'Oser-Maat-Ra. Aquesta cripta qu'ei hèra mauaisida d'explorar per'mor qu'ei estada pleada de sediments per las mei granas aigadas deu Nil, mes, totun, com aquestas aigadas e hon escassas mes regularas, cada capa de sediment qu'avò lo parat de secà's en bèth aquesir la duretat d'un cement. Dens aquestas condicions, ua recèrca arqueologica scientifica rigorosa que s'espandirà sus detzeas d'annadas.
Istòria | Geografia | Organizacion politica | Faraon | Art | Mitologia | Dius | Vida vidanta | Bibliografia | Egiptològs | Lexic


text:
Lemoncourt
Lemoncourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Vilatge del ban de Delme, possession de las abbayes de Sant-Arnoul e de Sant-Vincent de Mètz.
- Cedit a la França en 1661.
- Fièra a Modèl:La s
- Village du ban de Delme, possession des abbayes de Saint-Arnoul et de Saint-Vincent de Metz.
- Cédé à la France en 1661.
- Foire au Sègle XV


text:
Nébing
Nébing es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
- Dependéncia del duché de Lorraine, en la châtellenie de Marimont, prévôté de Dieuze.
- Totalament destruit al cors de la guèrra de Trenta ans.
- Dépendance du duché de Lorraine, dans la châtellenie de Marimont, prévôté de Dieuze.
- Entièrement détruit au cours de la guerre de Trente ans.


text:
Videoconferéncia
La videoconferéncia es la comunicacion en vidèo e al meteis temps en son. En telefonia mobil se nomena UMTS (Universal Movil Telecomunication System). La videoconferéncia es un mejans que los individús se pòdon trobar cara a cara e en temps real per parlar. Necessita un ordinator amb un software, una camèra de vidèo e una connexion a Internet de bona qualitat.
La videoconferéncia permet a un grop de personas situadas en luòcs distintes de menar de reunions coma s'èra dins la meteissa sala. Es una combinason tecnologica d'audio, vidèo e malhum de comunicacion que servís per que de grops o d'individús pòsca se trobar cara a cara en temps real per interagir.
Es un sistèma de comunicacion destinat a organizar de reünions a disténcia, que, nos permet l'interaccion visuala, auditiva e verbala amb de personas de quina que siá la partida del monde; del moment que los sites web a disténcia sián equipas de biais compatibles e ajan un ligam de transmision entre eles.
Amb la videoconferéncia podem partejar d'aplicacions, intercambiar de punts de vista, mostrar e veire tot tipes de documents, dessenhs, grafics, fotografias, imatges d'ordinator, vidèos, dins lo meteis temps; amb per fin de crear, visualizar e modificar d'archiu de forma simultanèa; sens necessitat de que lo o los participants se devon se deplaçar cap al luòc ont se passa l'eveniment.


text:
Anglet
Anglet (Angelu en basco, Anglet en francés) qu'ei ua vila d'Occitània, o de Bascoat , situada dens lo parçan deu Baish Ador e la província tradicionau de Labord. Qu'ei administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region d'Aquitània.
Las comunas tòcatocantas que son Baiona e Biàrritz dab las quaus forma ua conurbacion e lo parçan deu Baish Ador.
Lo gentilici qu'ei anglòi -òia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Chifras de l'INSEE


text:
Drech de l'Union Europèa
Lo drech de l'Union Europèa compren las règlas de drech qu'es fondada l'Union Europèa (UE) e las règlas qu'edicta.
Avant la dintrada en vigor del Tractat de Lisbona, lo 1èr de decembre de 2009, lo drech de l'Union europèa comprenia lo drech comunautari (o drech de las Comunautats Europèas) atal que de proceduras de cooperacion coma la politica estrangièra e de securitat comuna (PESC) e la cooperacion policièra e judiciària en matièra penala (CPJP). Aprèp aquela data, lo tractat aboliguèt l'estructura en pilar de l'Union que s'èra dotada de la personalitat juridica coma qu'eretièra de las Comunautats, per consequent la nocion de drech comunautari venguèt obsolèta mas demòra utilizada per designar la jurisprudéncia anteriora del Tribunal[1].
Lo drech de l'Union europèa se deu pas confondre amb lo drech del Conselh d'Euròpa, organizacion internacionala distincta de l'UE, que compren entre autre la Convencion Europèa dels Dreches de l'Òme e la jurisprudéncia de la Cort europèa dels drechs de l'òme, qu'interprèta la Convencion.
L'especificitat del drech comunautari es d'èsser « un sistèma juridic pròpri, integrat als sistèmas juridics dels Estats membres » (arrèst Costa contra ENEL, 1964), es a dire que s'aplica imediatament e conferís als particulars de drechs que pòdon invocar en justícia, quitament contra una règla nacionala que respecta pas la règla comunautària.
Es la Cort de justícia de l'Union Europèa, situada al Luxemborg, que garantís de l'aplicacion del drech comunautari. Aquela font es teoricament subsidiària.
En efècte, la competéncia legislativa de la Comunautat es encastrada pel principi de subsidiaritat, per que la comunautat n'agís sonque se e dins la mesura que los objectius de l'accion projectada pòdon pas èsser realizats de biais sufisent pels Etats membres.
Dins aquela limita, aquela font projècta doas menas de tèxtes, de reglaments e de directivas, que penetran amb una fòrça inegale. Las institucions del drech comunautari emetan tanben de decisions, de recomandacions e avís qu'an fòrça juridica obligatòria pels Estats membres per çò que concerna las decisions, constat de mesurar pels avís e recomandacions.
Somari
- 1 Las fonts del drech de l'Union Europèa
- 2 Un òrdre juridic pròpri
- 3 Los recors contenciós
- 4 Las libertats de circulacion del drech de l'Union Europèa
- 4.1 La liura circulacion de las merças
- 4.1.1 L’eradicacion dels obstacles tarifaris
- 4.1.2 L’interdiccion dels obstacles quantitatius
- 4.2 La liura circulacion de las personas
- 4.3 La liura circulacion dels capitals
- 4.1 La liura circulacion de las merças
- 5 Importància del drech de l'Union Europèa dins lo drech intèrne
- 6 Nòtas e referéncias
- 7 vejatz tanben
Las fonts del drech de l'Union Europèa[modificar | modificar la font]
Se distria lo drech de l'Union Europèa primari (o drech originari), compausat de diverses tractats e lo drech derivat, ensems d'actes pres per las institucions europèas conformament a aqueles tractats. Fin finala la jurisprudéncia de la CJCE ten un ròtle important d'entre las fonts del drech de l'Union Europèa.
Lo drech de l'Union Europèa primari[modificar | modificar la font]
- Tractat de París del 18 d'abril de 1951, instituent la CECA, Comunautat Europèa del Carbon e de l'Acièr. Aquel tractat, conclutz per un periòde de 50 ans, expirèt en 2002 e produsent doncas pas mai d'efècte.
- Tractat de Roma del 25 de març de 1957 instituent la CEE, Comunautat Economica Europèa.
- Tractat Euratom del 25 de mars de 1957 instituent la CEEA, Comunautat Europèa de l'Energia Atomica (Euratom).
Que se cal apondre los mai tractats que modifiquèron e completats aqueles tractats fondators:
- Tractat de fusion de las Comunautats Europèas del 8 d'abril de 1965
- Tractat de Luxemborg del 22 d'abril de 1970 modificant las competéncias budgetàrias
- Acte Unic Europèu
- Tractat de Maastricht
- Tractat d'Amsterdam
- Tractat de Niça
- Tractat de Lisbona
Las disposicions d'aqueles tractats son gaireben totas gropadas dins dos tractats:
- Traitat sus l'Union Europèa (tractat UE), creat pel tractat de Maastricht.
- Tractat de fusion de las Comunautats Europèas (tractat FUE), ancienament tractat instituent la Comunautat Europèa (tractat CE), que correspond al tractat de Roma-1 renomenat pel tractat de Maastricht puèi pel tractat de Lisbona.
Lo drech de l'Union Europèa derivat[modificar | modificar la font]
Lo drech de l'Union Europèa derivat es compausat de las autras fonts de drech de l'Union, definidas dins l'article 288 TFUE - ancian article 249 CE :
- reglaments, equivalent de las leis nacionalas al nivèl de l'Union: establisson de normas aplicablas dirèctament dins cada Estat.
- directivas, d'estatut juridic original: destinadas a totes los Estats o a vegada per qualques uns, definisson d'objectius obligatòris mas daissant en principi los Estats liures suls mejan a emplegar, dins un delai determinat.
- decisions, obligatòrias per un nombre limitat de destinataris.
- recomandacions e avís, que ligan pas los Estats que s'adreçan. La Cort de justícia de l'Union Europèa estima pasmens qu'una recomandacion pòt servir a l'interpretacion del drech nacional o de l'Union.
Aquel drech derivat es, de luènh, lo drech mai abondant. Avant la dintrada en vigor del tractat de Lisbona, la mai granda partida del drech derivat veniá del primièr pilar de l'Union Europèa, en consequéncia de l'aplicacion del tractat de Maastricht.
La jurisprudéncia[modificar | modificar la font]
La jurisprudéncia compren los arrèsts de las tres jurisdiccions de la Cort de Justícia Europèa : la Cort de Justícia, lo Tribunal de Primièra Instancia e lo Tribunal de la Foncion Publica. Aqueles arrèsts son prononciats entre autre dins l'encastre de recors introdusits per las institucions europèas, pels tribunals nacionals dels Estats membres o per de particulars. La Cort de Justícia a una competéncia d'apèl suls dos tribunals.
Aquela jurisprudéncia es fòrça importanta perque los tractats abordan de subjècts fòrça vastes mas sens formular de disposicions totjorn fòrça precisas, permet d'assegurar una interpretacion unificada dels tractats al nivèl europèu. La jurisprudéncia de la Cort de justícia es tanben reconeguda per aver participat fòrça a la capitada del mercat interior.
Las evolucions del tractat de Roma de 2004, puèi de Lisbona en 2007[modificar | modificar la font]
Los Estats membres signèron un Tractat establissent una Constitucion Europèa a Roma lo 29 d'octobre de 2004. La seuna ratificacion foguèt suspenduda seguida a l'escaç dels referendums en França e als Païses Bassses en 2005. Aquel traitat auriá modificat las fonts du drech comunautari derivat en prenent acte de la natura quasilegislativa de qualques d'aquela fonts. Los reglaments serián estats divisits en doas categorias: las leis europèas e los reglaments.
Lo tractat de Lisbona, dintrat en vigor lo 1èr de decembre de 2009 abandona aquelas modificacions, e consèrve las denominacions de "reglaments", "directivas" e "decisions".
Un òrdre juridic pròpri[modificar | modificar la font]
L'ensems de las normas que constituís lo drech comunautari constituís un òrdre juridic distinct dels òrdres juridics nacionals. Entreten amb eles de rapòrts marcats per tres principis: autonomia sens separacion, primautat e efècte dirècte.
L’autonomia del drech de l'Union Europèa[modificar | modificar la font]
Segon la formulacion de la Cort de justícia, lo drech comunautari forma un òrdre pròpri, distincte d'aquel dels Estats membres, eissit d'una font autonoma (arrèst van Gend en Loos de 1963 e arrèst Costa contra ENEL, 1964). Las normas europèa son integradas a l'òrdre juridic nacional mas conservent lor estatut e lor autoritat de normas comunautàrias.
Las normas comunautàrias son validas quina que siá las circonstàncias localas e quitament en preséncia de normas localas legalas, veire constitucionalas, contràrias (veire pasmens l'arrèst Bosphorus de 2005 per que la Cort Europèa dels drechs de l'Òme se declarèt competenta per verificar la conformitat d'actes d'aplicacions de las normas comunautàrias quand una marge nacionala d'apreciacion es daissada a l'Estat membre). Tanben, l'interpretacion d'aqielas normas deu èsser unificat al nivèl europèu: lo jutge nacional es pas liure d'interpretar la norma europèa diferentament del jutge d'un autre país.
Fins finala, al respècte del drech internacional, la Cort de Justícia Europèa consacrèt lo seu poder de contraròtle judiciari d'actes comunautaris pres en aplicacion de la resolucions del Conselh de seguritat de las Nacions Unidas ela meteis presas jol capítol VII (juridicament contrenhent) de la Carta de las Nacions unidas (Yassin Abdullah Kadi e Al Barakaat International Foundation / Conselh e Comission (2008)).
Lo principi de lprimautat suls drechs nacionals[modificar | modificar la font]
Lo principi de primautat foguèt consacrat per l’Arrèst Costa contra ENEL de la CJCE del 15 de julhet de 1964 (af. 6/64). L’apòrt d'aquel arrèst es primordial. En efècte, la Cort consacrèt un principi non contengut dins los tractats comunautaris e pasmenst fondamental perque significa que la primautat beneficia a totas las normas comunautaris e s’exercís al subjècte de totas las normas nacionalas.
La Cort deduguèt d'aquel principi d’un rasonament repausant sus tres arguments:
- L’aplicabilitat imediata (es a dire lo fach que lo drech comunautari s’intègra de plan drech e coma es dins l’òrdre juridic intèrne dels Estats membres) coma l’aplicabilitat dirècta ou efècte dirècte (es a dire lo fach que lo drech comunautari creat dins lo patrimòni dels particulars dels drechs que las jurisdiccions nacionalas devon salvagardar) seriá sens efècte s'un Estat poiriá s’i sostraire en adoptant un acte legislatiu opausat als tèxtes comunautaris.
- lo sistèma comunautari es basat sus un principi de partatge de las competéncias entre la CE e los Estats membres. De biais que se los Estats poirián adoptar de tèxtes intèrnes contraris al drech comunautari, e los far primar, aquò tornariá a negar las partatges de competéncias qu’an sobeiranament acceptat.
- se cada Estat poiriá rebutar l’aplicacion de normas del drech comunautari per l’adopcion de normas intèrnes, aquò dantjariá l’indispensabla uniformitat d’aplicacion del drech comunautari.
La primautat es atal una « condicion existenciala » (P. Pescatore) del drech comunautari que pòt pas existir coma drech sonque a condicion de poder pas èsser mes en escaç pel drech dels Estats membres.
Pasmens, nombre d’Estats membres refusan a adoptar la tèsi desvolopada per la Cort. França, entre autres, considèra que la Constitucion es la norma suprèma e doncas superiora al drech comunautari. L’afrontament entre corts constitucionalas nacionalas e CJCE coneguèt doas estapas:
- la primièra dins los ans 1970 al subjècte de la proteccion dels drechs fondamentals
- la segonda encara d'actualitat sus la question de la sobeiranetat
L’efècte dirècte de qualques normas europèas[modificar | modificar la font]
Se dich qu'una norma europèa, per exemple un reglament o una directiva, a un « efècte dirècte » quand es dirèctament invocable per un particular a l'occasion d'un litigi. L'efècte dirècte es « vertical » quand lo particular pòt utilizar aquela norma contra un Estat. Es « orizontal » se lo particular pòt se ne prevaler contra un autre particular.
Lo principi d'aplicabilitat dirècte es afirmat dins la jurisprudéncia comunautària dins l'arrèst "Van Gend en Loos c/ administracion fiscala neerlandesa" del 5/02/1963. I es afirmat qu'un ciutadan pòt invocar une norma communautària dins un litigi l'oposant a la seuna Administracion. En l'espècia, s'agissiá de la part d'un transportaire de contestar dels drechs de doana qu'avián estat mantenguts per l'Administracion neerlandesa alara que l'article 12 del tractat de Roma l'enebiá. Aquel principi es tanben invocable dins un litigi oposant dos particulars (arrèst Defrere, 8/04/1976, en l'espècia sus la proïbicion de tota discriminacion entre trabalhadors feminins e masculins).
Se las normas europèas benefician totas de la primautat del drech comunautari, son pas totas d'efècte dirècte. D'un biais general, la Cort de Justícia Europèa examina lo contengut de l'acte. S'una disposicion es sufisentament precisa e incondicionala, pòt èsser invocada pels particulars. La Cort de justícia indica tradicionalament que cal considerar « l'esperit, l'economia e lis tèrmes » de cada disposicion. Qualques elements d'aquel regime dependon pasmens de la denominacion de l'acte: reglament, directiva, acòrdi internacional conclutz per la Comunautat.
Lo principi de l'efècte dirècte, de contunh met en avant per la Cort de justícia, contribuiguèt a assegurar l'efectivitat del drech comunautari.
Lo principi de l’efècte dirècte[modificar | modificar la font]
La Cort de Justícia Europèa pausèt lo principi de l'efècte dirècte amb l'arrèst van Gend en Loos del 5 de febrièr de 1963. Affirmèt a l'occasion que las disposicions del tractat CE (alara tractat CEE) èran invocables per de particulars devant lors jurisdiccions nacionalas. En efècte, lo tractat instituiguèt segon ela un òrdre juridic novèl que los Estats an transferit definitivament lors competéncias dins qualques domènis. Los actes comunautaris pòdon doncas s'adreçar dirèctament als particulars. Dedutz del ròtle donat a la Cort de justícia per l'article 177 del tractat (actual article 234 CE) que lo drech comunautari pòt èsser invocat per un particular devant le jutge nacional.
L'efècte dirècte es reconegut pel reglament comunautari, qu'es per definicion « dirèctament aplicable dins totes Estat membre » (article 249 CE). Es lo meteis per las decisions que los particulars son destinataris. Los acòrdis internacionals conclusits per la Comunautat europèa son tanben invocables per de particulars, segon la Cort de justícia, per de disposicions sufisentament precisas e incondicionalas.
Pòdan las directivas aver un efècte dirècte ?[modificar | modificar la font]
La situacion es mai incertana per las directivas comunautàrias. La posicion de la Cort de justícia es diferenta sua aquel punt d'aquela de qualques jurisdiccions nacionalas.
La question se pausa a l'eissida del periòde fixat per la directiva per la transposicion de la seunas disposicions en drech intèrne. Pòdon los particulars, se l'Estat a pas pres las mesuras de transposicion d'una directiva, se prevaler dels drechs que lor donariá de disposicions d'aquela directiva?
Una lectura literala de l'art 288 TFUE (ex-art 249 TCE) mena qualques jurisdiccions nacionalas a considerar que las directivas pòdon pas aver d'efècte dirècte: la directiva « liga tot Estat membre destinatari » e creariá doncas de drechs e obligacions sonque pels Estats. Es la posicion expausada pel Conselh d'Estat francés dempuèi l'arrèst Cohn-Bendit del 22 de decembre de 1978. Lo 30 d'octobre de 2009, lo Consemh d'Estat dins la seuna formacion en assemblada, tornèt sus l'arrèst Cohn-Bendit per consacrar la plena aplicacion de las directivas suls actes individuals[2].
Òr, lo particular pòt aver interèst a la mise en òbra d'una directiva comunautari. La Cort de justícia afirma, ela, que la directiva pòt aver d'efèctes juridics pels particulars, veire per d'Estats non destinataris de la directiva. S'agís, segon los tèrmes de l'arrèst Van Duyn del 4 de decembre de 1974, d'assegurar l'« efècte util » de la directiva, es a dire la mesa en òbra efectiva. Aquò encora torna prene lo critèri de « la natura, l'economia e los tèrmes » de las disposicions concernadas.
Pasmens, la Cort de justícia n'admet qu'un efècte dirècte vertical: conformament a l'art 288 TFUE (ex-art 249 TCE), una directiva « liga tot Estat membre » e ne produtz doncas pas d'obligacion a la carga dels particulars. Atal refusèt d'accordar a un particular la possibilitat de se prevaler contra una entrepresa d'una disposicion d'una directiva non transposada dins lo drech nacional[3].
Los recors contenciós[modificar | modificar la font]
Lo tractat CE crea cinc principals recors e accions permetent d'assegurar l'aplicacion efectiva del drech comunautari.
L'ajornament prejudicial[modificar | modificar la font]
L'ajornament prejudicial permet a un jutge nacional d'interrogar la CJCE quand un punt de drech comunautari se pausa dins lo debanament d'un procès. L'objècte de l'ajornament prejudicial es d'assegurar l'unitat d'aplicacion del drech comunautari dins l'ensems dels Estats membres. I a dos principals camps d'aplicacion:
- l'interpretacion del drech comunautari primari e del drech derivat (ex: un article del tractat CE o un reglament comunautari).
- la validitat o la non validitat d'un acte comunautari, drech comunautari derivat (ex: Es directiva conforma als tractats europèus o als principis generals del drech comunautaris?).
Segon l'article 234 CE, aquela sasina es facultativa per las jurisdiccions qu'an pas de darrièr ressòrt (jutges del fons que la decision es susceptibla d'apèl o de cassacion al nivèl nacional). Es al contrari obligatòri per las jurisdiccions de darrièr ressòrt coma la Cort de cassacion o lo Conselh d'Estat en França.
Pels ajornaments en interpretacion, de jurixdiccions nacionalas de darrièr ressòrt estiman qu'an pas totjorn l'obligacion d'ajornar. Lo Conselh d'Estat francés fa una aplicacion larga de la teoria de « l'acte clar » segon que lo jurge nacional es tengut de portar la question a la Cort de justícia sonque s'exista una dificultat vertadièra d'interpretacion o de validitat[4].
La Cort de justícia reconeis al jutge nacional la possibilitat de far pas usatge de l'ajornament prejudicial se la règla de drech comunautari daissa cap de plaça a cap dopte rasonable[5]. Mas aquel arrèst valida pas la teoria de l'acte clar perque encastra de biais estricte aquela possibilitat. Lo jurge national deu en particular tenir compte dels riscs de divergéncias d'interpretacion dugudas a las diferentas versions lenguisticas, las nocions juridicas pròprias al drech comunautari.
L'objectiu es d'evitar tota divergéncia de jurisprudéncia entre las jurisdiccions intèrnes dels Estats membres. Pels ajornaments en apreciacion de validitat, la Cort estimèt que las jurisdiccions nacionalas pòdon en cap de cas declarar invalid un acte comunautari, poder qu'aparten pas qu'a la Cort de justícia d'esperela[6]. Sola la Cort de justícia, per exemple dins un ajornament prejudicial o d'un ajornament en anulacion, pòt declarar invalid un acte comunautari.
La resonsa de la Cort s'impausa en mai del jutge nacional que li pausèt la question dins l'encastre de l'afar concernada, mas tanben a totas las jurisdiccions nacionalas dels Estats membres: totes deurán interpretar las règlas de drech comunautari dins lo meteis sens que la Cort de justícia.
L'ajornament per annulacion[modificar | modificar la font]
L'ajornament en caréncia[modificar | modificar la font]
L'accion en mancament[modificar | modificar la font]
Aquel recors pòt èsser iniciat per la Comission Europèa (article 226 TCE). Aprèp aver mes en mesura l’Estat en question de presentar las seunas observacions, la Comission emetrá un avís motivat que l’Estat se deurá conformar. Dins aquel cas, la Comission poiriá sasir la Cort de Justícia Europèa.
Del fach de l’article 227 CE, l’Estat pòt tanben èsser a l’origina del recors en mancament. Dins aquel cas, l’Estat deuriá de per avant sasir la Comission que poirá emetre un avís dins un delai de 3 meses. Pasmens, l’abséncia d’avís fa pas obstacle a la sasina de la CJUE.
L’article 228 CE prevei doas proceduras diferentas.
- recors en constatacion: ppel biais de l’art. 228-1, lo jutge pòt pas que « reconeisser » qu’un Etat manquèt una de las seunas obligacions. L’Estat es alara tengut de prene las mesuras que compòrta l’execucion de l’arrèst de la Cort dins los delais mai corts.
- recors en sanccion pecuniària: l’art. 228-2 permet una sanccion per nonexecucion, execudion incorrècta o incomplèta d’un arrèst de la CJCE. Sèm alara dins l’ipotèsi d’un mancament sus mancament. La Cort dins aquel encastre, poirá condamnar l’Estat recalcitrant al pagament d’una multa o d’una astrencha. La nòva sasina de la Cort poirá se far pas qu'a l’iniciativa de la Comission, aprèp avís motivat (qu'es indicat la multa o l’astrencha qu’estima adaptada dins las circonstanças de l’espècia) fixant un delai a l’Estat per restablir la situacion.
Atal, lo contenciós de l’article 228 CE será o declaratòri o repressiu.
A l’origina, existissiá sonque la constatacion en mancament mas sens sanccion. Du fach de la multiplicacion dels mancaments sus mancament, la Cort demandèt una reforma del recors en mancament ; reforma qu’obtenguèt amb l’adopcion del TUE 92 qu'instituiguèt aquela procedura dins l’article 228§2.
L'accion en responsabilitat[modificar | modificar la font]
Las libertats de circulacion del drech de l'Union Europèa[modificar | modificar la font]
L'article 26 TFUE, ancian article 14 CE, prevei l'instauracion entre los Estats membres d'un mercat interior caracterizat per la liure circulacion:
- de las merças,
- de las personas,
- dels servicis,
- dels capitals.
N.B. : las references seguentas concernan lo tractat CE e son pas encora mesas a jorn aprèp la dintrada en vigor del tractat de Lisbona.
La liura circulacion de las merças[modificar | modificar la font]
Lo sistèma comunautari metèt en plaça un principi volent que l’ensems dels escambis de merças siá somes a la libertat de circulacion; savent qu'aquela libertat s’aplica « a tot produch, apreciable en argent e susceptible de formar l’objècte de transaccion comerciala ».
Es garantida per dos dispositius distinctes: aquel dels articles 23 a 25 que visa e suprimir los obstacles tarifaris e aquel dels articles 28 a 30 que s’interessa a las limitacions quantitativas de las importacions e exportacions.
L’eradicacion dels obstacles tarifaris[modificar | modificar la font]
Los articles 23 a 25 eradicant los obstacles tarifaris prevei:
- « l’interdiccion, entre los Estats membres, dels drechs de doana a l’importacion e a l’exportacion e de totas taxas d’efècte equivalent »
- « l’adopcion d’un tarif doanièr comun dins lors relacions amb los païses tèrces »
Los articles 23 a 25 del TCE an vocacion a s’aplicar tant als produchs que sont originaris d'Etats membres qu’aqueles que se trapan en liura practica dins los Estats membres.
La definicion d’un produch en liura practica es pausada a l’article 24 CE. Un produch en liura practica es doncas un produch originari d’un Estat tèrç a l’Union europèa, qu'emplís tres condicions:
- las formalitats d’importacion son acomplidas
- los drechs de doanas e taxas d’efècte equivalent son percebuts per l’un dels Estats membres a la dintrada sul territòri comunautari
- Aguèt pas de remesa totala o parciala d'aqueles drechs o taxas
Lo produch mes en liura practica es atal assimilat a un produch fabricat dins la Comunautat europèa e beneficia doncas tanben de la liura circulacion de las merças.
Existís dos tipes d'obstacles tarifaris:
- los tarifs doanièrs e taxas equivalentas (article 25 CE)
- las imposicions interioras discriminatòrias (article 90 CE)
Los tarifs doanièrs e taxas aquivalentas (article 25 CE)[modificar | modificar la font]
« Los drech de doana a l'importacion e a l'exportacion o taxes d'efècte equivalent son enebis entre los Estats membres. Aquela interdiccion s'aplica tanben als dreches de doana de caractèr fiscal. »Article 25 TCE
Als tèrmes de l’article 25 CE, totes tarifs doanièrs e taxas d’efècte equivalent devon èsser eradicadas.
Al subjècte dels drechs de doana:
L’interdiccion concerna los drechs a l’importacion mas tanben los drechs a l’exportacion que van frapar los produchs originaris d’un Estat membre mas tanben lis produchs mes en liura practica.
Al subjècte de las taxas d’efècte equivalent als drech de doana (TEE):
Per èsser estimada equivalenta a un drech de doana, la taxa se compren per tota carga pecuniària, quitament minima, autre qu’un tarif doanièr d'esperel, imposada per un Estat membre o per una collectivitat competenta d'aquel (Carbonati, 2004) e aquò, quinas que sián la seuna apelacion e la seuna tecnica.
Atal, una TEE vendrá frapar las merças nacionalas o estrangièras en rason del fach que passan la frontièra, en augmentant lor còst de retorn final.
Pauc impòrta qu’exercís cap d'efècte discriminatòri o protector. Quitament, cap de justificacion sociala, embientala o culturala (o mai) se pòt avançar. Es una interdiccion totala de las TEE. La sola excepcion concerna la carga pecuniàriae que viseriá a l'estricta « remuneracion d’un servici, pron identifiable e efectivament rendut a l’operator economic » (Cadsky, 1975).
Las imposicions interioras discriminatòrias (article 90 CE)[modificar | modificar la font]
« Cap d'Estat membre frapa dirèctament o indirèctament los produchs dels autres Estats membres d'imposicions interioras, de quina natura que siá, superioras a aquelas que frapan dirèctament o indirèctament los produchs nacionals similaris.
E mai, cap d'Estat membre frapa los produchs dels autres Estats membres d'imposicions interioras de natura a aprar indirèctament d'autres produccions ».Article 90 TCE
La condamnacion per l’article 90 CE de las imposicions interioras discriminatòrias ven completar la precedenta, atal qu'una meteissa imposicion pòt pas apartenir a l'encòp a las doas categorias. Aquí, sèm dins l'encastre de las discriminacions fiscalas.
Atal, l’article 90 CE impausa una dobla proïbicion:
- alinea 1 : interdiccion de las imposicions interioras que menariá a sustaxar un produch importat al repècte d'un produch nacional similar;
- alinea 2 : interdiccion d’una sustaxacion d’un produch importat per tòca d'apara los autres produchs nacionals.
L’interdiccion dels obstacles quantitatius[modificar | modificar la font]
L’interdiccion de las restriccions quantitativas e de las mesuras d’efècte equivalent a las restriccions quantitativas[modificar | modificar la font]
Definicion
Los articles 28 e 29 CE (ara 34 e 35 TFUE) preveson l’interdiccion de las restriccions quantitatiaes (RQ) e de las mesuras d’efècte equivalent a la restriccions quantitativas (MEERQ) tant a l’importacion qu’a l’exportacion.
Aqueles dos tèxtes visan atal a la proïbicion dels quòtas o de mesuras visant a limitar quantitativament l’importacion ou l’exportacion de qualques merças.
La nocion de MEERQ foguèt definida per l’arrèst Dassonville de la CJCE del 11 de julhèt de 1974[7] : es une reglamentacion commerciala d’un Estat membre susceptible d’empachar dirèctament o indirèctament, dins l'actualitat o pobablament lo comèrci intracomunautari.
Camp d’aplicacion
Segon los articles 28 e 29 CE los RQ e MEERQ son enebits tant a l’importacion coma a l’exportacion. PAsmens, aquò val tanben pels produchs que son pas qu’en transit sul territòri d’un Estat membre.
Aquò ven explicitament de l’article 30 CE (que concerna la justificacion e doncas la legalitat de qualques restriccions). La Cort l’afirmèt tanben implicitament, dins l’arrèst « Comission contra França » del 9 de decembre de 1997[8] puèi explicitament dins l’arrèst « Schmidberger contra Republica d’Àustria » del 12 de junh de 2003[9].
E mai, se pausèt tanben la question de saber se podava i aver RQ o MEERQ dins lo cas d’inaccion de l’Estat membre. En efècte, visualisam aisidament l’idèa d’una accion positiva d’un Estat metent en plaça per exemple un quòta de merças autorizadas a l’importacion. Pasmens, una abstencion pòt aver lo meteis efècte.
Tal èra lo cas dins l’afar Comission contra França perque l’empachament èra pas lo fach de l’Estat mas de particulars. L’Estat francés, los sanccionavan pas, dametjava pas la liura circulacion de las merças.
La Cort tanben considerèt que las abstencions pòdon tanben constituir una MEERQ. Aquò ven doncas pas dirèctament de l’article 28 mas de la seuna lectura combinada amb l’article 10 TCE qu'obligavan los Estats membres a prene totas las mesuras generalas o particularas pròprias a assurar l’execucion de las obligacions venent del tractat e a s’abstenir de totas la mesuras susceptiblas de metre en perilh la realizacion de las tòcas del tractat.
Dins aquel domèni, un reglament de 1998 venguèt: lo tèrme « entravas a la libertat de circulacion » remplacèt MEERQ. De mai, prevei que l’inaccion pòt constituir una entrava e que lo simple transit es concernat per la nocion d’entrava.
La justificacion de las entravas[modificar | modificar la font]
Per establir una infraccion al tractat, sufís pas qu’aja una restriccion de principi relevant dels articles 28 e seguents imputables a l’Estat membre. Una tala restriccion pòt èsser justificada sus la basa de l’article 30 CE o segon la linha jurisprudenciala « Cassis de Dijon » [10]
L’article 30 TCE
Segon l’article 30 CE, los articles 28 e 29 fan pas obstacle a « la interdiccions o restriccions d’importacion, d’exportacion, de transit, justificadas per de rasons de moralitat publica, d’òrdre public, de securitat publica, de proteccion de la santat e de la vida de las personas e dels animals o de preservacion dels vegetals, de proteccion dels tresaurs nacionals avent una valor artistica, istorica o arqueologica o de proteccion de la proprietat industriala e comerciala ». Aquò val, a condicion que constituisson « ni un mejan de discriminacion arbitrària ni una restriccion amagada dins lo comèrci entre los Estats membres ».
La jurisprudéncia presisa las conditions d’aplicabilitat e d’aplicacion d'aquel article. Atal:
- se constatam que la mesura constituís una RQ o una MEERQ
- la mesura deu èsser necessària per aténher los objectius visats pel Tractat
- Deu pas existir d’armonizacion dins lo domèni en causa (dins aquel cas es lo tèxte especial que s’aplica).
Pòt doncas s’agir tanben una mesura indistinctament aplicabla, coma d'una mesura que visa pas que las importacions o exportacions. En mai, la justificacion será acceptada se la mesura es apta, necessària e proporcionada; la cara de la pròva ven a l’Estat autor de la mesura.
L’arrèst « Cassis de Dijon »
L’arrèst CJCE, 20 de febrièr de 1979, Rewe-Zentral (dich « Cassis de Dijon »), introduguèt una nòva justificacion a las entravas mesas per de mesuras indistinctament aplicablas. S’agís d'exigéncias imperativas. Atal, dempuèi qu’una entrava es necessària per satisfar a d'exigéncias imperativas, coma l’eficacitat dels contraròtles fiscals, la leialtat de las transaccions comercialas o la defensa del consomator, será acceptada. Pasmens, la mesura en causa deu respondre a la doble condicion de necessitat e de proporcionalitat.
Lo sistèma liminari de las clausas de salvagardiá
S'un país s’apercep qu’un meteis produch arriba en quantitat enòrma, çò que poiriá provocar una destabilizacion economica alara una procedura es prevista al sen de la Comunautat per permetre de restriccions.
Sintesi del sistèma de las MEERQ[modificar | modificar la font]
Mesuras destinadas a las importacions
- art. 28 : possible MEERQ
- justificacion possible pel biais de l’article 30 CE
- justificacion impossible pel biais de las exigéncias imperativas perque s’agís pas de mesuras indistinctament applicablas.
Mesuras indistinctament aplicablas
- modalitats de venta: pas de contraròtle mas pasmens principi de non discriminacion pres en compte (cf. deu pas empachar o geinar mai los produchs importats que los nacionals.)
- condidion ligada al produch:
- article 28: possible MEERQ
- justificacion possible pel biais de l’article 30 CE
- justificacion possible pel biais de las exigéncias imperativas (sonque se cap de directiva d’armonizacion se faguèt)
La liura circulacion de las personas[modificar | modificar la font]
Aquela libertat a tres elements. Consernís:
- d’un costat los trabalhadors salariats (articles 39 a 42 CE)
- d’autra costat la libertat d’establiment (articles 43 a 48 CE)
- fin finala, las prestacions de servici (articles 49 a 55 CE)
La liura circulacion dels capitals[modificar | modificar la font]
Lo tèxte fondator de la liura circulacion dels capitals es la directiva 88/361.
Importància del drech de l'Union Europèa dins lo drech intèrne[modificar | modificar la font]
Modificacions de la Constitucion francesa[modificar | modificar la font]
La Constitution francesa foguèt revisada per tres còps dempuèi 1992:
- en 1992, al moment de la ratificacion del tractat de Maastricht,
- en 1993 pels acòrdis de Schengen,
- en 1999 pel tractat d'Amsterdam,
- en 2003 al subjèste del mandat d'arrèst.
Drech de l'Union Europèa dérivat e leis intèrnes francesas[modificar | modificar la font]
Cada an, lo Conselh adopta mai de 600 reglaments e mai d'una centena de directivas, sus preposicion de la Comission Europèa.
En França, segon un rapòrt de Bernard Carayon de julhèt de 2006[11], la Delegacion a l'Union Europèa de l'Assemblada nacionala francesa sometèt 231 tèxtes a la deliberacion dels deputats pendent l'an parlementari 2004-2005. Dins la majoritat dels cas, la lei a per objècte d'aplicar una disposicion comunautària, o al titre d’una transposicion formala, o perque que la matèria es de competéncia comunautària.
Lo secretariat general del govèrn estima que la proporcion del drech comunautari dins la produccion legislativa es 60 a 70 % dles tèxtes novèls[12]
Nòtas e referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ Presentacion del Tribunal sul site de la CJCE
- ↑ Conselh d'Estat francés, (fr)[http://www.conseil-etat.fr/cde/node.php?articleid=1839 Assemblée du contentieux, 30 octobre 2009, n°298348, « Mme Emanuelle P. ».
- ↑ Arrèst Faccini-Dori, CJCE, 14 de julhet de 1994.
- ↑ "Note">Atal l'(fr)arrèst « Arcelor » del 8 de febrièr de 2007 definís un metòde que lo jutge nacional pòt conciliar las règlas intèrnes e lo drech comunautari se reservant, dins qualques cas, la facultat d'appreciar la conformitat dels actes comunautaris a de règlas o principis constitucionals nacionals.
- ↑ CJCE, arrèst CILFIT, 6 d'octobre de 1982.
- ↑ CJCE, arrèst Foto-Frost, 22 d'octobre de 1987.
- ↑ (fr)Arrêt de la Cour de justice, Dassonville, affaire 8-74 (11 juillet 1974).
- ↑ (fr)Arrêt de la Cour du 9 décembre 1997. - Commission des Communautés européennes contre République française - Affaire C-265/95.
- ↑ (fr)Arrêt de la Cour du 12 juin 2003 - Eugen Schmidberger, Internationale Transporte und Planzüge contre Republik Österreich. - Affaire C-112/00.
- ↑ la nocion de MEERQ foguèt explicitament alargada perque s’agissiá d’una mesura indistinctament applicabla e d’una mesura tocant a la fabricacion du produch e non purament comerciala.
- ↑ (fr)À armes égales, rapòrt de Bernard Carayon, julhèt de 2006.
- ↑ Citat per Bernard Carayon, [pdf] (fr)« À armes égales », rapport au Premier ministre, juillet 2006, p.29.
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- (fr)Klaus-Dieter Borchardt, L'ABC du droit de l'Union européenne, Luxemborg, Ofici de las publications de l'Union Europèa, 2010.
- (fr)Marianne Dony, Droit de l'Union européenne,a ed, Brussèlas, Editions de l'Université de Bruxelles, 2010.
- (fr)Robert Lecourt, L'Europe des juges, Bruylant, 2008.
- directiva de Conselh Europèu; la mesa en òbra de l'article 67 del tractat; 88/361/CEE; celex 31988L0361; 24 de junh de 1988
vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
- Principi de subsidiaritat del drech comunautari
- Processús de decision dins l'Union Europèa
- Constitucion francesa de 1958 : articles 88-1 a article 88-5


text:
Inventaire des sites archéologiques non monumentaux de Champagne : vestiges d'habittat seigneurial fortifié des... de Michel Bur (1980)
Vestiges d'habitat seigneurial fortifié en Champagne méridionale (Inventaire des sites archéologiques non monumentaux... de Michel Bur (1997)
Inventaire des sites archéologiques non monumentaux de Champagne : Vestiges d'habtiat seigneurial fortifié du... de Michel Bur (1972)
- Actuellement indisponible
Vestiges d'habitat seigneurial fortifié du bas-pays argonnais (Inventaire des sites archéologiques non monumentaux... de Michel Bur, Jean-Pierre Boureux, Gérard de Lobel-Mahy et Marcel Roger (1972)
- Actuellement indisponible


text:
Ròcalaura (Gers)
Ròcalaura [1] (Roquelaure en francés) qu'ei ua comuna francesa d'Occitània, en Gasconha, situada dens lo departament de Gers e la region de Mieidia-Pirenèus .
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comuna de Gasconha situada dans la zona urbana d'Aush suus Gers e Arçon.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Lòcs e monuments[modificar | modificar la font]
- Capèra de Sent Blasi (Sègle XIII) de l'anciana comuna d'Arcamont dens Ròcalaura desempueish 1950.
- Castèth deu Riutòrt
Economia[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas dab la comuna[modificar | modificar la font]
- Antoine de Ròcalaura
- Guillaume Dubarry, Comte de Ròcalaura, ancien propriétaire deu castèth deu Reutòrt.


text:
Baiet
Baiet[1] es una comuna occitana de Borbonés dins lo departament d’Alèir, dins la region d’Auvèrnhe. En [[
Somari
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]
Baiet es a la termièra d'Occitània amb França[1]..
Geografia[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Lo anciana comuna de Martilly a #èsser amassada a Baiet en 1807.
L'ancienne commune de Martilly a été réunie à Baiet en 1807.
Entre 1790 e 1794, annèxa Nerinhet[3].
- de la generalitat de Molins
- de l'eleccion de Gatnat
- de la subdelegacion de Sant Porçanh
- del parlament de París
- de la senescaucia de Molins
- de la diocèsi de Clarmont
Toponimia[modificar | modificar la font]
Baiet es lo diminutiu de Bai, probablament un antroponim[5]. Una autra ipotèsi es donada per Dauzat e Rostaing: vendriá del celtic bag- (lo fau)[6].
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ François Fontan, La nation occitane. Ses frontières. Ses régions. Reedicion Lo Lugarn, n°81, 2002
- ↑ Ficha comunala de Martilly sul site de l'EHESS
- ↑ Ficha comunala de "Nérigners" sul site de l'EHESS
- ↑ Error de citacion : Balisa
incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas
cass.
- ↑ Ernest Negre, Toponymie générale de la France, 2006
- ↑ Albèrt Dauzat e Carles Rostaing, Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France, París, Librairie Guénégaud, 1963.


text:
Gaucelm Faidit
Gaucelm Faidit (1172 - vèrs 1203) es un dels trobadors mai feconds de son temps.
Nasquèt dins una familha de pichons borgeses de la region de Lemosin. Prenguèt per femna una prostituida del nom de Guilhelma Monja, que l'acompanhèt dins sas peregrinacions. D'aise tant plan en occitan coma en lenga d'oïl, trevèt las pus grandas corts d'Euròpa, en particular la de Ricard Còr de Leon a Peitieus e la de Jaufré Plantagenèst en Bretanha.
Auriá pres part a la Quatrena Crosada (1202 - 1204) abans de tornar dins son Lemosin natal per i morir vèrs 1203. Demòra d'el 65 cançons e mai una desena d'autras composicions d'atribucion mens segura.


text:
Gladiador
Los gladiadors (del latin: gladiatores, valent a dire lo combatent amb un glavi) èran de luchaires professionals. Podián èsser d'esclaus o pas que se batián entre eles o combatián d'animals salvatges (generalament de leons). A l'origina los combats se fasián per onorar la memòria d'un mòrt, mas dapasset se transformèron en divertiment pel public. Las representacions mai ancianas de combats rituals dins la peninsula italiana son estat descobèrts dins de tombas lucanianas a Paestum e datan d'entre 370 e 340 abans Jèsus Crist.
A Roma, lo combat de gladiadors mai ancian atestat dins los tèxtes d'aquel temps se debanèt en 264 abans Jèsus Crist, dins lo Forum Boarium (lo mercat dels buòus), un espaci qu'èra utilitari e pas gaire prestigiós. Èra situat tocant l'extremitat septentrionala del Circus Maximus. Aquel combat rapidament ne generèt d'autres que sa finalitat perdèt son caractèr sagrat. Aital en 105 abans Jèsus, los jòcs se faguèron publics. Qualques sègles mai tard, durant lo sègle IV foguèron enebits per l'emperador Constantin I. Pasmens en realitat la mesura foguèt pas aplicada a debon fins la fin d'aquel sègle. Fin finala mai qu'aquela proibicion, l'avaliment dels jòcs se deguèt a l'aflaquiment de las vilas e a la recession economica que menèron a la desaparicion dels gladiadors.


text:
-239
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an -239 del calendièr gregorian.
Eveniments[modificar | modificar la font]
Occitània[modificar | modificar la font]
Euròpa[modificar | modificar la font]
Africa[modificar | modificar la font]
Cartage[modificar | modificar la font]
Perseguida de la Guèrra dei Mercenaris. Après lei desfachas de Hannon lo Grand, una pichona armada foguèt fisada a Hamilcar Barca per alunchar de la capitala la menaça dei mercenaris en revòuta e de seis aliats. En despiech de son inferiotat numerica, Hamilcar averèt la batalha dau riu Bagradas que li permetèt de reconquistar Utica e de jònher la cavalariá numida de Naravas.


text:
Saint-Pierre-Bois
Sankt Petersholz en alemannisch (Saint-Pierre-Bois en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sant-Pierre-Bòsc es la primièra municipalitat del marge esquèrre del Giessen en dintrant en la vallée de Villé. Lo sieu finage revestís una conformation pro particulara doncas qu'el enclave gaireben lo territòri de Thanvillé. La municipalitat, vast de 730 a, s'organiza a l'entorn de la vallée de la Estergott #qu'adaiga tanben plan lo vilatge que lo sieu annèxa de Hohwarth. Al nòrd, la municipalitat a pres pels conteforts del Ungersberg (Baerenberg 540 m). A l'èst e al centre, una sèria de tucs boisées (Lattenraiun 385 m, Rothe Hecken 476 m) marca lo passatge del Val de Villé al vignoble de la region de Barr. Al sud, la municipalitat s'estend sus las primièras pendentas del massís del Berntein, #que domina Dambach-la-Vila, fins al fons de la vallée del Giessen pauc abans lo sieu abocat la plana. Lo pòble s'es establit la longitud de la vallée de la Estergott, al pè del polit tuc del Kirchberg (380 m, glèisa Santa-Gilles). Lo caseriu de Hohwarth se étire lududes tanben la longitud del thalweg, sul traçat de la rota de Villé a Barr, entre lo Kirchberg e lo Baerenberg. Los granjas isoladas de Hunswwiller e de las Hutten remembran una localité desapareguda.
Saint-Pierre-Bois est la première commune de la rive gauche du Giessen en entrant dans la vallée de Villé. Son finage revêt une conformation assez particulière puisqu'il enclave presque le territoire de Thanvillé. La commune, vaste de 730 ha, s'organise autour de la vallée de l'Estergott qui arrose aussi bien le village que son annexe de Hohwarth. Au nord, la commune est rejoint par les conteforts de l'Ungersberg (Baerenberg 540 m). À l'est et au centre, une série de collines boisées (Lattenraiun 385 m, Rothe Hecken 476 m) marque le passage du Val de Villé au vignoble de la région de Barr. Au sud, la commune s'étend sur les premières pentes du massif du Berntein, qui domine Dambach-la-Ville, jusqu'au fond de la vallée du Giessen peu avant son débouché sur la plaine. Le village s'est établi le long de la vallée de l'Estergott, au pied de la belle colline du Kirchberg (380 m, église Saint-Gilles). Le hameau de Hohwarth s'étire lui aussi le long du thalweg, sur le tracé de la route de Villé à Barr, entre le Kirchberg et le Baerenberg. Les fermes isolées de Hunswwiller et des Hutten rappellent une localité disparue.