text:
F.C. Larboust-OÔ 3 – U.E. Bossòst
2
Partit damb ua part entà cada
equip eth que se disputèc ager dimenge en OÔ. Sabíem des dimensions redusides
deth terren de jòc e era importància des jogades a pilota arturada coma fautes,
cornèrs e lançaments de banda, mès
ath finau aguestes jogades an
decidit era major part des gols marcadi e encajadi.
Eth Larboust-OÒ estèc mès calat
en partit ena prumera mietat e sense guaire esforci, s’emportèc ua bona renda
ath descans. En ua
fauta shutada per Cabare, Marcos non podie blocar era pilota e Blando en dues
rematades artenhie eth 1-0. En un lançament de banda mos marcaue eth madeish
jogador eth 2-0 en un shut ras damb ua pilota qu´era nòsta defensa non podec
despejar luenh. E coma non n´ i a dues sense tres, Blando artenhie eth 3-0 en posicion
de dehòra de jòc e mercaue a porta bueda. Damb aguest resultat de 3-0 s’arribaue
ath descans.
Era U.E. Bossòst gessec damb ua auta actitud ena dusaua
mietat e embarrèc ath equip francés en sòn terren de jòc. Es jogades de perilh
se produsirém, mès fautaue eth gol. Cabezas mercaue eth 3-1 en un shut ras a
passe d’Ignasi. En ua bona jogadam, eth shut de Héctor anaue a tocar en garròt
dera porteria. En un lançament de banda Ignasi de cap mercaue eth 3-2. Encara
quedauen 15 menutes e pensàuem en aumens empatar eth partit. Continuec
eth nòste domini insistent, eth Larboust molt pòqui viatges creuèc eth miei
deth camp mès ath finau non auérem era sort de poder marcar.
Ath finau, derròta pera minima que mos deishe damb dolentes
sensacions, encaishèrem massa gols ena prumèra mietat e, ena dusaua, ja siguec
un shinhau tard poder arribar a remontar eth mercador. Domatge d’aguest
resultat que mos plaçe enes lòcs complicadi entà sauvar era categoria.
Eth pròplèu partit jogam en Bossòst eth dissabte 22 de marc tàs 20 :00 contra
er equip deth Comminges St.Gaudens actuau líder deth campionat..
F.C. Larboust-OÔ : Baux,
Ges, Escole I, Escole II, Arnauduc, Heride, Blando, Cabare, Dulon, Moussaoui, Pascau.
Remplaçants : Jolibert.
Trainer : Tine Jean Claude.
U.E. Bossòst : Marcos, Abraham, Jorge, Héctor , José
Ramón, Àlex, Uri, Salva, Ignasi, Javi Castet e Paba. Remplaçants: Cabezas, Miquel
Trainer: Xavi.
Tarjetes auriòles : Miquel.
Arbitre : Lozes Henri.


c: text/html

text:
Fouta Djalon
Lo Fouta Djalon, de còups que i a escrich Fouta Djallon especialament per leis anglofòns, es un massís montanhós que si situa en Guinèa, subrenomat « lo castèu d'Africa de l'Oèst » per qué l'i naisson de corrents d'aiga importants de l'Oèst african : Tinkisso (afluent de Nigèr), Senegau, Gàmbia, Koliba. Amb una superficia de 81 952 km2, e una altitud mejana de 1 000 m, lo Fouta Djalon es un ensems de planas e còlas que son ponch mai aut es lo mont Loura (1 515 m). D'efèct, coneis una pluviometria importanta, e lei dos fluvis principaus de la region, Gàmbia e Senegau, l'i an son sorgent. Lei planas consistisson en una formacion espessa de gres que recuèrbe la ròca granitica dau sota-sòu. L'erosion per la plueia e lei fluvis a cavat de gòrgas prefondas e de valadas dins lo gres.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Landoveneg
Landoveneg en breton ( Saint-Domineuc en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Sant Domineuc es una municipalitat situada a 25 minutas de Roazhon e a 20 minutas de St Malo.
Saint Domineuc est une commune situé à 25 minutes de Rennes et à 20 minutes de St Malo.
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]


text:
Benvolut Nikolai. La matinada del 17 al 18 de Julhet de 1918, un linhatge imperial de tres sègles, los Romanov, acabava de manièra tragica al sosterranh de l’ostal Ipatiev d’Ekaterimburg. La tiá meteissa dinastia qu’aviá espandit Russia amb de monarcas coma Pèire lo Grand o Catarina II. Tu eretères un empèri amb de multiplas nacions, un mosaïc que s’estendiá dempuèi la mar Baltica fins a l’ocean Pacific e ocupava una sièisena part del mond.
Vertadièrament, tu jamai volguères pas reinar. Te sentiás pas preparat ni a nivèl de formacion, ni per lo tieu caractèr. Qualques versions asseguravan que plorères en saber que tu èras lo nòu tsar en disent: “Qué serà de ieu ara? Qué serà de Russia ara?”. Mas las coronas requèn de còps en personas que voldrián pas o son pas estadas pro preparadas. E en aqueles tempses de cambiament social, èra necessari un autre caractèr per condusir Russia. Coratge per emprene de cambiaments e fermetat per governar un empèri tan complèx.
Benlèu lo tieu principal error foguèt pas d’admetre que los tempses avián cambiat. Quitament en Russia. La societat voliá pas de monarquias absolutistas amb un poder basat en una origina divina. Las nòvas classas urbanas e obrièras de Sant Petersborg e Moscòu reclamavan un sistèma parlamentari per desparièrs interèsses, benlèu similar a la monarquia britanica. La creacion de la Duma l’an 1905 èra un cambiament clarament insufisent. Aquela assemblada dispausava d’unas competéncias fòrça limitadas, e totjorn amb la possibilitat de que tu poguesses enebir quina decision que siá e podiás la dissòlvre en quin moment que siá.
Tu deviás permetre que los dreches basics dels russes foguèsson respectats, coma la libertat d’expression, de reünion, d’associacion… Los tieus “vassalhs” volián participar a la vida politica de manièra activa. La repression del Dimenge Sagnant, lo 22 de Genièr de 1905, amb la tuada de 92 personas foguèt un grand error, e fòrça dels tieus “vassalhs” pas te perdonèron jamai. E foguèt l’avançada de la futura Revolucion de 1917.
Fòrça russes acusèron la tiá femna, la tsarina Alexandra, d’èsser la colpabla dels errors en lo tieu reinatge. Vertat es que lo sieu caractèr reaccionari e la siá fèrma oposicion a cap de sòrta de cambiament democratic e parlamentari ajudèron pas gaire. E mai se Alexandra aviá viscut fòrça ans en Anglatèrra e èra neta de la reina Victoria, considerava pas que lo modèl de la monarquia parlamentària foguèsse possible en Russia. Mas en la siá defensa podèm assegurar qu’Alexandra volguèt totjorn un grand futur per Russia.
E malgrat las acusacions per la siá origina alemanda, sabèm que jamai pas volguèt la victòria d’Alemanha pendent la Granda Guèrra (1914-1918). Malgrat qu’Alexandra èra nascuda a Alemanha, èra passada tota la mainadesa al Reiaume Unit, e se sentiá pas alemanda. Dempuèi lo moment del vòstre maridatge, Alexandra se sentiá solament russa. En las cartas que vos escriviatz t’animava de lutar per una Russia mai granda perque foguèsse eretada per lo vòstre filh Alexei. (1)
La preséncia del monge Rasputin, rosiguèt lo tieu ostal e la tiá familha cap a un misticisme excessiu, fòrça aluenhat de las nòvas realitats. E los conselhs politics d’aquel monge, que tu e Alexandra seguissiatz fidèlament, empejorèron la situacion. La siá desaparicion, la del “vòstre amic”, coma lo nomenàvetz en las vòstras letras, foguèt providenciala, mas tròp tard per recuperar una bona image davant de fòrça sectors de la societat russa.(2)
Los russes se sentián fòrça afectats per la desbranda en la guèrra contra los japoneses l’an 1905. Fasiá fòrça sègles qu’una armada europèa perdiá pas una guèrra contra un pòble d’autres continents. L’Armada russa foguèt umiliada, e aquel sentiment afectèt al patriotisme dels russes, e fòrça dels tieus “vassalhs”considerèron que tu aviás pas fach pro per evitar la desbranda.
Per esmendar aquela sensacion, vos impliquèretz fòrça mai en la Granda Guèrra, en collaborant la tiá femna e las tiás filhas en ajudar dins los espitals als ferits de guèrra, e en cedint qualque palai coma espital. Tu meteis anères a la tèsta de batalha amb lo tieu filh Alexei, mas l’armada russa èra pas preparada per una guèrra d’aquelas dimensions, e las decisions militaras acabavan en fracàses davant l’armada alemanda. Per tu foguèt fòrça dur t’afrontar en lo camp de batalha amb lo tieu cosin e amic, lo kaiser alemand Wilhem, mas las guèrras trincan de còps amistats.
Benlèu te n’avisères pas de la realitat fins a l’inici de la Revolucion e la tiá pèrda del tròn en Febrièr de 1917. Los tieus supòrts èran escasses. En aquel moment se vesián tròp alunhadas las glòrias de l’an 1912 que commemoravan los tres sègles de l’arribada del tieu linhatge al tròn de Russia, amb de celebracions pertot l’empèri, acompanhada d’una bona estabilitat economica per las bonas culhitas al camp. Après 1917 solament dispausavas de la solitud de las mansions ont èras retengut amb la tiá familha, susvelhat per de soldats, en esperant benlèu un cambiament dels eveniments, que jamai pas succediguèt.
Tu deuriás pas d’èsser estat executat. Ni tu ni la tiá familha. Los tieus errors foguèron importants, mas te meritavas pas aquel puniment. L’istòria e los eveniments vos rosiguèron. Desiri que lo pòble rus, amb lo passatge del temps e l’istòria, t’aja perdonat e t’aja vist cossí te meritas, coma un òme que voliá una granda Russia, mas que se confondèt, perque èra pas estat plan preparat.
Un article de Francesc Sangar*
*Dempuèi uèi trobarètz una pichona biografia dels redactors de Sapiéncia en la seccion Qui sèm.
(1) Alexandra considerava los reialmes coma un patrimòni dels sobirans, coma pensavan los monarcas de l’Ancian Regim. Doncas, la tsarina voliá una Russia mai granda e poderosa, perque èra lo patrimòni dels Romanov e l’eiretatge dels sieus filhs.
(2)Rasputin foguèt assassinat lo 30 de Decembre de 1916 per unes nòbles, qualques parents dels Romanov, en un assag desesperat per netejar l’image de la monarquia.


text:
Formacion occitan : amassadas d'informacion pel CFPO Lengadòc
Lo Centre de Formacion Professionala Occitan Lengadòc organiza amassadas d'informacions per ne saupre mai sus la formacion professionala en lenga e cultura occitanas e catalanas pels adultes.
Los dijòus 12, 19 e 26 de julhet a 14 oras, lo CFPO vos dona rendètz-vos al Pòle de Formacion en occitan a la Maison de la Vida associativa, 2 carrièra Jeanne Jugan a Besièrs (34).
Lo CFPO Lengadòc prepausa 8 percors : estagis intensius PARLAR de 1 a 4 jorns, corses setmanièrs del ser, Formacions individualizadas, a distància, formacions professionalas qualificantas e/o diplomantas, formacion qualificanta e diplomanta d'animator de torisme local (ATL), formacion tecnician d'acuèlh toristic opcion acompanhament, formacion CQP Periescolar.
Las formacions del CFPO Lengadòc son reconegudas pel Ministèri cargat de l'Emplec e de la Formacion. Es dubèrt als demandaires d'emplec, als publics en reconversion professionala. Cal èsser obligatòriament inscrich al Pòle Emplec e orientat per l'un dels prescriptors del Conselh Regional Occitània.
Inf. : CFPO Lengadòc, sièti social al 7 carrièra Franklin — 34500 Besièrs, Tel. : 04 67 28 75 36 — Mèl : Diese E-Mail-Adresse ist vor Spambots geschützt! Zur Anzeige muss JavaScript eingeschaltet sein! — Annèxe, talhièr PARLAR, Espaci Jaume 1ièr d'Aragon, Ostal d'Occitània, 117 carrièra dels Estats Generals — 34000 Montpelhièr — Site : www.cfpoccitan.org


text:
Dimenge, 20 de mai de 2018, 03h00
Sèm estats a Canas. Jornalet es estat un dels milanta mèdias acreditats dins la 71a edicion del Festenal internacional de cinèma e avèm ensajat de lo raportar dins nòstras possibilitats. Es pas estat brica aisit. S'agís d’efièch d'un eveniment enòrme qu'exigís fòrça oras de trabalh e de coas longassas. Mas avèm vist certans filmes, avèm parlat amb qualque realizaire, avèm escambiat amb de mond interessant, lor avèm contat que sèm un pichon jornal escrich en la lenga d'aqueste país que compren lo sud de França, las Valadas, Mónegue e Aran, e —çò qu'es pus important— avèm raportat lo festenal en occitan.
L'esfòrç d'èsser estats a Canas nos a daissats fatigats e sens argent, mas a valgut la pena. D'un costat, nos emportam una experiéncia unica e de l'autre avèm fach un pichon gèst de normalizacion. Dins un país normal, tot festenal de cinèma o quin autre eveniment màger que siá, se tendriá dins la lenga del país, e seriá raportat dins los mèdias del país en aquela lenga. Es pas lo cas de Canas, e es probable que nòstra preséncia aja pas brica contribuit a normalizar l'usatge social de la lenga del país al país. Mas o avèm fach per coeréncia amb la tòca de Jornalet: servir Occitània coma mèdia independent amb dignitat.
E mentre que metèm nòstre modèst granet de sable dins aquel optimista procès de normalizacion, esperam que lo movement occitanista capite un jorn, que lo pòble occitan aja enveja de se mostrar al Mond coma tal, e que s’ane a Canas durant lo festenal internacional de cinèma per saludar los vesitaires e lor donar la benvenguda en Provença, es a dire, en Occitània.
Òsca a la còla del Jornalet!
Dins vòstras possibilitats, avètz fach un trabalh remirable.
Un còp de mai un trabalh d'infò generalista e de normalizacion remarcables.


text:
Grop de musica
Un grop de musica qu'ei un ensemble de personas qui hèn musica amassas. Un(a) musician(a) sol(a) ne pòt pas estar considerat(da) com un grop mes autanlèu qui n'i a du(a)s (au mensh) que n'ei un.
Un grop de duas personas que s'apèra tanben un duo. Un grop de tres personas que s'apèra tanben un trio. Un grop de quate personas que s'apèra tanben un quartet. Un grop de cinc personas que s'apèra tanben un quintet. Un grop de sheis personas que s'apèra tanben un sextet.
Los grops de musica qu'an noms diferents segon las culturas. Atau, peus musicians americans de jazz, un grop de mensh de uèit personas qu'ei un combo mes un grop de mei de uèit personas qu'ei un big band. Dens la musica classica europèa, l'apellacion ensemble (ensemble vocau, ensemble instrumentau) qu'ei mei utilizada que la de grop. Enfin, passada ua cèrta importància (20 o 30 membres), un ensemble de musician(a)s classic(a)s n'ei pas mei un grop mes ua orquèstra.
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Ligams intèrnes[modificar | modificar la font]
- Musica
- Lista dels musicians Flamenco
- Lista dels musicians musica afroamericana
- Lista dels musicians musica tzigana
- Lista dels musicians jazz
- Lista dels musicians rock per genre
- Lista dels musicians electro
- Lista dels musicians hip-hop
- Lista dels musicians world music modèrna
- Lista dels musicians pop
- Lista dels gropes de rock (alfabeticament)
- Categoria:Grop de musica


text:
mairie treize septiers maire treize septiers.
marie treize septiers mairie 85 s horaire,marie treize septiers adresse mairie de pour meilur,mairie de treize septiers 85600 maire manque maccin 85,6 a maire treize septiers adresse mairie de 85600,maire treize septiers mairie 85 de 85600 pour insert,maire treize septiers photo mairie de 85600 adresse,adresse mairie treize septiers de 85600 change horaire,horaire mairie treize septiers 85 pose la maire,maire treize septiers en mairie 85 horaire,la mairie treize septiers 85 horaire de 85600.


text:
Hyoscyamus niger
Jusquiama negra
La jusquiama negra o èrba del caissal[1](Hyoscyamus niger) es una planta erbacèa de la familha de las Solanacèas, originària d'Eurasia. Es una planta toxica, rica en alcaloïdes tropanics (iosciamina, escopolamina e atropina). Coneguda, amb l'estramòni e la bèladòna, coma « Solanacèa parasimpatolitica oficinala », la jusquiama negra es inscricha a la Farmacopèa europèa[2].
Somari
Descripcion[modificar | modificar la font]
La jusquiama negra[3] es une planta annala o bisannala segon la varietat, d'odor desagradabla e de pès glanduloses pegants. La tija velosa e viscosa es simpla per la varietat annua e ramificada per la varietat biennis.
Fòrça fuèlhas son mòlas e doças al tocar, las basalas petioladas e a vegada en roseta, las superioras sessilas o abraçantas. Son ovalas-oblongas, sinuadas-lobadas-pennatifidas, de lòbes inegals triangulars e a apèx agut.
L'inflorescéncia es una cima unipara elicoïda. La flor es mai sovent sessila, de coròlla tubulada, campanulada (2-3 cm), terminada per cinc largs lòbes redonds. Lo calici es verd, de 10-15 mm, tubulat de 5 dents. La coròla es actinomòrfa mas amb una sòudadura leugièrament mendre als dos petals inferiors, jaune palle, amb una gòrja e de nervaduras porpras o violetas. Las 5 estaminas passan un pauc la gòrja. La florason se debana de mai a setembre.
Lo fruch es una pixida conflada a la basa e encastrada dins lo calici persistent, durcit e amb dents espinosas. Las granas son jaune brun, discoïdas, d'1 mm.
Istòria[modificar | modificar la font]
Los tèxtes mai ancians del mond al respècte de la farmacopèa son aqueles de la Mesopotamia e de l'Egipte. Las tauletas d'argila de Sumer fan mencion de l'utilizacion de la jusquiama coma allucinogèn[4]. Lo papir Ebers, un papir medical escrich a Tèbas vèrs 1600 AbC, menciona tanben la jusquiama[5] dins de centenas d'autres drògas (òpi, sene, ricin etc.).
Se trapèt en Escandinàvia dins una tomba datant de l'Edat del Bronze una bièrra aromatizada amb de plantas (nèrta, ulmària, etc.), coma la jusquiama negra. Segur que la jusquiama dintrava dins la composicion d'unas bièrras, ont decuplava los efièchs de l'embriaguesa alcolica.
Mai tard, los Grècs utilizavan tanben las proprietats delirogènas de la jusquiama per provocar d'estransis divinatòrias. « Atal, a Dèlfes, la pitia, donava sos oracles al nom d'Apollon, auriá, abans de procedir a tota divinacion, consomit un idromèl a base de mèl e de plantas toxicas de fèble quantitat, la jusquiama essent la màger; la pithia profechava mai del fum de las granas d'aquela Solanacèa per s'embrigar e profetizar »[6].
Pertot pel mond la pensada magica a costejava la pensada racionala mas en Grècia benlèu mai d'endacòm mai los pensaires soscan sus l'art de pensar plan e sus la necessitat de piejar lor argumentacion sus l'observacion, coma l'istòria de medecina grèga o mòstra fòrça.
Lo mètge grèc del Sègle I, Dioscorid, dins son tractat De Materia Medica[7],[8] sus las plantas medicinalas, consacra un capítol a la Hyoscyamo (en grèc Yoςxuάuov) qu'es identificat a una jusquiama. Lo chuc e e las granas son emplegada coma antalgic dins lo mal de las aurelhas o de la matritz. Una decoccion de la raiç dins de vinagre es bona en banh de boca contra los mals de dents. Las granas son preconizadas tanben dins las inflamacions dels uèis e dels pés. Dioscorid avertís pasmens contra de tipe de jusquiama que pòdon provocar « lo sòm e de deliris ».
A la meteissa epòca, l'enciclopedista roman Plini lo Vièlh, indica que l'hyoscyamus e la belladonna son capables de dilatar las pupillas.
Malgrat aquel avís de Plini o a causa d'aquela, la jusquiama demorèt longtemps una medicacion fòrça agradada contra diferents mals. Aquelas proprietats antalgicas foguèron alara emplegada fins a l'epòca modèrna. En Euròpa, se trapa a partir del sègle IX dins la literatura medicala la descripcion de narcòsi per inalacion d'una esponga esoporifica (spongia soporifera). Una seria de recèptas anant dels sègles IX a XVI e venet de diferents païses nos parvenguèt. Mai sovent de trapan dins de manuals de cirurgia o dins d'antidotaris[9]. La mai anciana coneguda es aquela de l'Antidotari de Bamberg, Sigerist; conten d'òpi, de mandragora, de ciguda (Cicuta virosa) e de jusquiama. Al sègle XII, a l'escòla de medecina de Salèrn, Nicolaus Praepositus, presicava dins son Antidotarium l'usatge d'una esponga esoporifica[10] dins d'operacions cirurgicalas. Es banhada d'una mescla de jusquiama, de chuc d'amora e de lachuga, de mandragora e d'èura.
Dis l'Edat Mejana Bassa fins a Reneissença, se menciona d'utilizacions magicoreligiosas de plantas dins d'obratges d'astrologia alquimiqua coma lo Grand Albèrt (Sègles XIII - XVI). alara, la jusquiama negra èra considerada coma una planta magica afrodisiaca. Portada sus se, « permet d'atraire lo bèl sèxe » que fa son portaire « plan astruc e plan agradable ». La planta « contribuís fòrça a donar d'amor e a se servit del coït »[11]
L'enguent de las mascas[modificar | modificar la font]
A vegada se trapa la jusquiama dins la composicion d'enguents utilizats per las mascas. Una cresença plan espandida als sègles XVI e XVII, volgava que las mascas s'onchavan lo còrs d'un enguent abans de s'enlairar peur anar al sabbat. I anavan a caval sus una escoba o una forca, aquelas tanben onchadas d'enguent.
Las acusacions que menavan las mascas al lenhèr avián dos compausants: los maleficis e le pacte amb lo Diable. L'accion judiciària se dobrissiá sus un planh pels maleficis repetits d'emmascaira que podava provocar la mòrt de recents nascuts, far caire la granissada, etc. L'acusacion d'assistir al sabat apareguèt mai tard, quand los jutges eclesiastics prengavan lo dossièr. A l'epòca, totòm cresiá al Diable. I aviá pas cap dobte, que conclusent un pacte amb lo Diable, la masca podava complir de maleficis de crénher e obrar a la roïna de la Glèisa e de l'Estat. De desenas de milièrs de mascs e mascas foguèron enviats al lenhièr e sonque unes scientifics e mètges umanistas denonciavan aquelas persecucions e se riscavan a sosténer que lo sabat èra una illusion
La « tèsi farmacologica » foguèt formulada pel primièr còp per dos scientifics italians: un matematician-mètge Girolamo Cardano, dins De Subtilitate, 1550, e un escrivan e enciclopedista, grand amator de fantastic, Giovan Battista Porta, dans Magia natural, 1558. Sempre volent justificar los fenomèns magics per de mejans naturals, Della Porta pretend aver realizat una experiéncia instructiva. se faguèt onchar d'enguent una vièlha femna que casiá dins un som prigond. Amb sos amics, Porta la castiguèt fòrça mas, a desrevelh, la masca contèt « fòrça messorgas ». Porta li mostrant las nafras, pasmens la vielha contunhava mantenir sa version dels fachs.
Al meteis epòca, un mètge e umanista espanhòl, Andrés Laguna, tanben ne ven a la concluson que tot çò que cresián las mascas èra lo resultat de la presa de substàncias narcoticas. Laguna conta, dins son commentari de Dioscorid (1555), cossí, alara qu'èra en Lorèna, foguèt lo testimòni de l'arrestacion e de la condamnacion a mòrt sul lenhièr de dos vielhs acusats de mascaria. Trapèt l'enguent tobat dins l'ermitatge ont vivian. Ne faguèt onchar tot entièr enduire entièrement una de sas pacientas insomniaca. Casèt alara dins un sòm prigond profond de 35 oras disent al desrevelh risolejanta a son espós que l'aviá fach cocut amb un gojat.
Un autre mètge, originari del Ducat de Brabant, Johann Weyer (1515-1586) dona la recepta d'òli assomissenta seguenta: grana d'iraga, ciguda, jusquiama e bèladòna mas per el las illusions de las mascas venon pas de la consomacion de drògas. Dins De Prestigiis Daemonum (1563), explica cossí lors illusions diabolicas son produchas per l'accion corruptritz de las vapors sul cervèl. Darrièra aquela explicacion naturalista, i a de fach, nos ditz Weyer, lo Diable que profiècha de la flaquesa de las mascas a causa de lor sèxe, lor edat e lor ignorança, per manipular lors secrecions umoralas[12].
Ecologia[modificar | modificar la font]
La planta es largament espandida en Eurasia: Euròpa, Russia, Asia e Africa septentrionala.
Buta dins d'èrms o lauradas, sovent près del mar o a proximitat dels bastits agricòlas. Se naturalizèt dins las regions temperadas.
Composicion[modificar | modificar la font]
Los principis actius de la jusquiama negra son d'alcaloïdes tropanics (escopolamina e iosciamina) e nortropanics (calisteginas[13]), d'esteroïdes de tipe withanolides[14](daturalactòn-4, iosciamilactòl, 16a-acetoxiiosciamilactòl), de derivats de la tiramina, de lignanamids, de lignanas e de comarinolignanas[15] (cleomiscosina). Lo taus en alcaloïdes totals[16] es sovent fèble (0,05-0,15 %) levat dins las granas.
Los alcaloïdes màger des granas son l'iosciamina (75 %) e l'escopolamina[17] (25 %). Dins las raices[18], l'alcaloïde màger es tanben l'iosciamina seguit per l'escopolamina, 6B-idroxiiosciamina (anisodamina), 7B-idroxiiosciamina. Las fuèlhas son ricas en substàncias mineralas (18-20 %).
L'odor pudenta de la jusquiama negra se deu a la tetrametilputrescina.
- Toxicitat
Sul plan clinic, aquela planta es un toxic (mens virulenta pasmens que las autras Solanacèas d'alcaloïdes tropanics): los subredosatges pòdon provocar espasmes, allucinacion, taquicardia, pèrda de coneissença e arrèst respiratòri. La toxicitat plan reala es pasmens rarament observada. Foguèt senhalada una confusion de la raiç amb aquela del jolverd. Los simptòmas de l'intoxicacion son aqueles del datura o de la bèladòna.
Proprietats[modificar | modificar la font]
Los alcaloïdes tropanics de la jusquiama (iosciamina, 7b- e 6b-idroxiiosciamina e escopolamina) sont d'antagonistas non selectius dels receptors muscarinics de l'acetilcolina. Podèron aver provocar totas una seriá d'efièchs colinergics indesirables: secada bucala, espessiment de las secrecions bronquicas, treble de l'acomodacion, risc de glaucòma, taquicardia, palpitacions, constipacion, retencion urinària, excitabilitat, irritabilitat, confusion mentala e comà a fòrta dòsi[19]. An tanben de qualificats de parasimpatolitics dirèctas.
Dotada de proprietats psicotropicas comunas als Solanacèas virosas (datura, bèladòna e mandragora) la jusquiama negra foguèt utilizada en Euròpa dempuèi l'Antiquitat per tòca ritualas, per exemple per dintrar dins d'estats modificats de consciéncia: dilatacion de las pupillas, sensacions de distorsion de la personalitat, impressions de levitacion, confusion entre estat allucinatòri e desrevelhat, percepcions d'illusions coma essent la realitat, etc.
L'extrach al metanòl de granas manifèsta d'activitats analgesicas, antiinflamatòrias e antipireticas significativas sus diferents modèls animals. Los compausats responsables de l'activitat antiinflamatòria poiriá èsser de comarinolignanas (cleomiscosina A, B).
Los alcaloïdes tropanics, (iosciamina, escopolamina e atropina) foguèron utilizats pendent la Segonda Guèrra mondiala coma serum de vertat. Uèi, dintran dins la composicion de fòrça medicaments, per exemple contra lo mal dels transpòrts, o encara per la cura de las malautiás neurodegenerativas.
Utilizacions medicinalas[modificar | modificar la font]
- Euròpa
Las fuèlhas solas o mescladas amb cimas de las flors e a vegada de fruch son inscrichas a la 3a edicion de la Farmacopèa europèa. La tintura de jusquiama, amb 0,009 a 0,011 % en alcaloïdes totals, es inscricha a la Farmacopèa francesa (10a edicion).
Aquela dròga oficinala es sonque destinadas a la preparacion de formas galenicas. Tròp paure en alcaloïdes totals per far l'objècte d'una extraccion industriala d'alcaloïdes (a la diferéncia de Brugmansia sanguinea o de Datura metel), la varietat bisannala es a vegada cultivada dins los païses de l'Euròpa de l'Èst. D'ensags de cultura comerciala se faguèron en Índia e tanen la jusquiama d'Egipte Hyoscyamus muticus, fòrça mai ric en alcaloïdes totals[20].
Seguent Bruneton, « totas las especialitats a base de Solanacèas amb alcaloïdes tropanics podent induire d'efièchs segondaris non negligibles. La preséncia de l'atropina dins aquelas especialitats provòca per aquela de contraïndicacions ». Risc de glaucòma, de retencion urinària, de reflús gastroesofagian devon, entre autres, èsser pres en compte.
La jusquiama negra es utilizada en associacion, amb lo negreput e l'aloè coma laxatiu estimulant, amb la bèladòna, qu'a de proprietats antidolors, contra las dolors digestivas, amb l'efedrina dns l'asma, etc.
- Asia
La medecina tradicionala chinesa utiliza las granas de Hyoscyamus niger jol nom de Tianxianzi 天仙子. Las proprietats analgesicas de la dròga son utilizats contra los torces d'estomacs, los accèsses de tos e l'epilepsia[21]. En medecina tradicionala tibetana, las granas sont utilizadas coma anteelmintic, anticancerós e febrifug.
Referéncias[modificar | modificar la font]
- ↑ [1]
- ↑ Bruneton, J., Pharmacognosie - Phytochimie, plantes médicinales, 4e éd., revue et augmentée, Paris, Tec & Doc - Éditions médicales internationales, , 1288 p.
- ↑ Référence Tela Botanica (France métro) : Hyoscyamus niger (fr)Referéncia Tela Botanica (França metropolitana) : Hyoscyamus niger (fr)
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant, 273 p.
- ↑ Guy Mazars,
- ↑ Jean-Christoffe Doré, Claude Viel,
- ↑ Dioscoride textes numérisés par la BIUM (Bibliothèque interuniversitaire de médecine et d'odontologie, Paris)
- ↑ Texte grec et latin, édition de Leipzig 1829, sur le site de la BIUM (Bibliothèque interuniversitaire de médecine, Paris)
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- ↑ Guide de visite, les plantes magiques, du jardin des neuf carrés de l'abbaye de Royaumont
- ↑ Thibaut Maus de Rolley,
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- ↑ Ma CY, Williams ID, Che CT.,
- ↑ Sajeli Begum, Bhagawati Saxena, Madhur Goyal, Rakesh Ranjan, Vijaya B. Joshi, Ch V. Rao, Sairam Krishnamurthy, Mahendra Sahai,
- ↑ Jean Bruneton, Plantes toxiques, Végétaux dangereux pour l'Homme et les animaux, Éditions TEC & DOC, 2005 (3e édition), 618 p.(fr) Jean Bruneton, Plantes toxiques, Végétaux dangereux pour l'Homme et les animaux, Edicions TEC & DOC, 2005 (3ena edicion), 618 p.
- ↑ ou hyoscine, molécule ayant été reconnue par Ladenburg en 1880
- ↑ K. Uchida, M. Kuroyanagi, A. Ueno,
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- ↑ (en) {{Obratge}} : paramètre
titremancant
- ↑ Baidu
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
- Referéncia ITIS : Hyoscyamus niger (fr) (+ version anglaise (en))
- Referéncia GRIN : espèce Hyoscyamus niger (en)Referéncia GRIN : espècia Hyoscyamus niger (en)
- Referéncia Tela Botanica (France métro) : Hyoscyamus niger (fr)Referéncia Tela Botanica (França metropolitana) : Hyoscyamus niger (fr)
- Referéncia INPN : Hyoscyamus niger (+ statut + description) (fr)Referéncia INPN : Hyoscyamus niger (+ estatut + descripcion) (fr)
- Referéncia ITIS : Hyoscyamus niger (fr) (+ version anglesa (en))
- Referéncia GRIN : espècia Hyoscyamus niger (en)
- Referéncia Tela Botanica (França metropolitana) : Hyoscyamus niger (fr)
- Referéncia INPN : Hyoscyamus niger (+ estatut + descripcion) (fr)
- Pagina del modèl Obratge que compòrta una error
- Taxobox utilizant la classificacion de Cronquist
- Article amb taxobox-vegetal
- Categoria Commons amb ligam local identic sus Wikidata
- Referéncia qu'utiliza lo modèl Metaligam cap a portal
- Portal:Biologia/Articles ligats
- Flòra (nom scientific)
- Planta toxica
- Solanaceae


text:
Important victòria artenhuda aguest darrèr dissabte en Bossòst contra eth Garonne en darrèr partit que jogam en casa aguesta sason.
Partit igualat en son començament, damb un equip aranés un sinhau nerviós. Er equip francés hèc un parell d’arribades perilhoses enes que Monchi ena prumèra hèc ua bona arturada e ena auta jogada, eth delanter shutèc dehòra. Era U.E. Bossòst s’auançaue en marcador en ua pilota que Paba deishàue a Miguel e qu´aguest shutaue e marcaue eth 1-0. Era U.E. Bossòst amplièc era diferéncia en marcador en profitar Paba un error entre era defensa e eth portèr francés entà marcar eth 2-0 a porta ueda. Ena darrèra menuta , Ignasi shutaue ua fauta que tocaue ena part de naut deth garròt dera porteria. Damb eth resultat de 2-0 s’ arribaue ath descans.
Ena dusaua mietat, er equip aranés continuèc cercant ampliar eth marcador. Eth Garonne sonque s’apropèc un viatge damb perilh en ua rematada de cap que Monchi arturèc. Ena menuta 75’ Madrid damb un shut ras des de dehòra der àrea marcaue eth 3-0. Eth 4-0 ac marcaue Pipe damb un bon shut, dempús de profitar un bon passe damb eth cap de Marcos. Aguest madeish jogador podèc marcar eth 5-0 en ua jogada en que sòn shut damb era esquèrra gessèc dehòra per molt poc. Eth partit ath Garonne se li hèc fòrça long e ath delà, es sòns jogadors auèrem un comportament poc esportiu.
Ath finau , victòria contundent que mos plaçe damb es madeishi punts qu’ er Etoile du Cagire (pròplèu partit) e a un punt deth Landorthe. Era soleta causa negatiua siguèc era blessura muscular de Xavi. Demoram que non sigue guaire greu.
Dam es gràcies ara aficion per sòns ànims pendent toti es partits disputadi en casa pendent aguesta sason, a despiet de qu´era situacion der equip non ère guaire bona. Demoram eth sòn suport enes dus darrèrs partits a disputar dehòra de Bossòst
Eth pròplèu partit jogam en Estadens, contra er equip der Etoile du Cagire, dissabte 19 de mai tàs 20 :00 ores.
U.E. Bossòst: Monchi, Paul, José Ramón, Héctor, Xavi, Ignasi, Madrid, Pèir, Paba, Miguel e Mutu. Remplaçants: Salva, Pipe , Marcos.
Trainer: Adrian.
U.S. Garonne: Pellegrin, Ricardo, Heuillet, Loutfi, Essaoui, Saaf, Khedim, Marzougui, Pailloux, Navas, Belarbi. Ginet.
Trainer: Ginet J.F.
Tarjetes auriòles: Loutfi (68’).
Gol : 1-0 Miguel (30’), 2-0 Paba (40’), 3-0 Madrid (75’), 4-0 Pipe (80’).
Arbitre : Desprats Serge.


text:
Dimars, 9 de setembre de 2014, 03h00 Espòrt
Lo V de la victòria a Perpinhan tanben!
Quand d’unes acaban la sason tretzista, en Austràlia e Anglatèrra, d’autres en Occitània la començan. La pauma ovala arrèsta jamai de virar!
Austràlia
Los uèit son enfins coneguts. En Austràlia, a calgut esperar la resulta de la darrièra partida per saupre los uèit qualificats e las oposicions del primièr torn. Mercé a una victòria 22-18 suls Lapinons-Rabbitohs, los Pols-Roosters, ont jòga lo Remy Casty, acaban a la primièra plaça. Benefícian pr’aquò de la desfaita de Manly 30-16 al North Queensland.
En perdent a Penrith 22-6, los NZ Warriors daissan la qualificacion als Broncos de Brisbane: egalitat de punts, mas +93 pels Cavals fòls e solament +80 pels Combatents. Dins lo naut del tablèu, los Roosters reçaupràn las Pantèras de Penrith e Manly reçauprà los Lapinons. Los venceires seràn dirèctament en mièja finala e los perdents se poiràn ratrapar fàcia als ganhants de las confrontacions Cowboys-Broncos e Storm Melbourne-Bulldogs de Canterbury (partidas de seguir sus BeIn Sport)
Los Dracs en pelhòfas
En Superliga, se coneisson los uèit qualificats abans la darrièra jornada de la fasa de classament. E bona novèla: los Dracs catalans ne fan part aprèp la victòria registrada del costat d’Hull KR: 32-14. Los Barbarosses s’èran pas remeses de la desfaita dins lo dèrbi de la setmana precedenta 28-0 e trapèron pas las motivacions e lo nhac per contrar l’enveja bèla dels Sang e Aur. A la pausa, los catalans menavan 12-10 aprèp dos ensages longa distància de l’alièr Oldfield mes sus orbita per son centre Pomeroy. A la represa, los Dracs passavan dètz primièras minutas malaisidas e Hull KR preniá l’avantatge 14-12. Mas Sam Williams jogava una penalitat a la man per el meteis e partissiá jol nas dels angleses espantats e estabosits per puntar l’ensag entre los pals 60 mètres mai luènh. Oldfield i anava del còp del capèl sus un novèl servici del Pomeroy. Williams tustava per dessús la defensa per el e marcava. Morgan Escarré acabava l’obratge en signant son 25n ensag de la sason. Rejonh atal Justin Morgan al mai grand nombre d’ensages marcats dins una sason pels Dracs: e es pas acabat.
Dins las partidas entre caps de fila, Wigan a batut Leeds 21-6 e Warrington ganha a Saint Helens 39-12. Widnes demòra a egalitat de punts amb los Dracs aprèp sa victòria 38-12 a Bradford. Demòra als Dracs d’assegurar la setena plaça dissabte a Brutus (18h) amb la recepcion dels Tigres de Castleford qu’elis jogaràn una possibla primièra plaça. Se Widnes ganha divendres de ser a Salford, la victòria catalana serà imperativa per servar la setena plaça. De tot biais, setens o ueitens, los Dracs aniràn jogar las partidas de pelhòfas a l’exterior. Dijòus, Wigan-Warrington e, divendres, Huddersfield-Saint Helens seràn unas bravas prefiguracions de las fasas finalas.
Tot comença
Tot demòra de faire en Occitània amb la debuta del campionat d’Elèit 1 aquesta dimenjada. Limós dobrirà la tièra en anent desfisar los campions tolzans sus la pelena dels Minims dissabte a 18h30. Avinhon se desplaçarà a Vilanuèva. Dimenge de vèspre, l’FC Lesinhan reçauprà al Molin los Dragonets de Sant Estève-Perpinhan, una esquipa ont l’entraïnaire Steve Deakin ven d’anonciar son retorn en Anglatèrra. Carcassona anirà en tèrra catalana a Palau ont perdèron dissabte la partida amicala entre las doas formacions 28-16, mas dimenge serà un autre afar!
Lo XIII en cançon
Los collegians (Lo Bastion) e liceans (Pau Sabatièr) d’occitan de Carcassona venon d’enregistrar una cançon dedicada a la legenda del XIII: Pipeta.
Òsca al Yan Lespoux, lo professor, que menèt a bon tèrme l'operacion « Pipeta » !
Quand mon papeta me parlava de Pipeta
Joiós, estabosit, me n’emplenava la tèsta e disiá
Pipeta sus sa cigareta tirava, desapareissiá,
Onte ?
Dins una nívol de fumada
Èra mai galhard qu’un singlar
Tan valiá s’escartar quand òm lo vesiá arribar
REPIC :
E fuma, que fumaràs,
Lo vent lo portaràs,
De Carcassona a Brisbana
Nos sovenèm de tu,
Pichon, traput, fumaire,
Tant bon butaire
Aquel Puèg-... Legir mai


text:
Dimars, 4 de julhet de 2017, 03h00 Espòrt
Julian Bosquet, lo Salvador!
Dragons: e Bosquet sortiguèt del bòsc…
Coma cada còp, la victòria èra imperativa pels Dragons amb la recepcion dels darrièrs, los Centurions de Leigh (ont jògan los ancians Dragons Pelissièr e Maria), aqueste dissabte 1r de julh. Los Dragons se trapèron lèu menats 18-0, tornèron a 18-12, abans d’encaissar dos novèls ensages abans la pausa. Per un d’eles, lo jogaire anglés recuperèt una palma amb lo pè en tòca, mas l’arbitre un pauc flac aqueste dissabte, demandèt pas lo vidèo. Per arrengar lo tot, a la mièja ora de jòc, lo mesclanha Myler se nafrèt a l’espatla: sason acabada. A la represa, lo public assistiguèt a una generala a l’anciana. Grèg Bird, assucat dins lo primièr temps, agèt dreit a dètz minutas de pausa suplementària amb un collèga anglés e amb un carton jaune. Los catalans tornèron a nautor: 34-34, mas encaissèron una penalitat. Sul darrièr balon de jogar, Aiton causiguèt de lançar, dins lo costat tampat, Julian Bosquet que s’anèt amorrar darrièr la linha alara que la còrna cornava. Victòria dels Dragons sul fial: 40-36!
E coma Warrington s’es fait batre per Wakefield 12-26, los Dragons remontan a la novena plaça. Caldrà gardar l’estat d’esperit del segond temps per reçaupre Wigan aqueste dissabte.
Malgrat lo retorn d’Hull FC dins lo darnièr quart d’ora, Castleford confirma qu’es plan lo cap de fila: victòria 24-22. Leeds passa davant Hull aprèp la victòria sus St Helens: 24-22 tanben!.
Partida decisiva per Tolosa
Per assegurar una plaça dins los quatre primièrs e la participacion a la pola de montada en Superliga, aqueste dissabte a Blanhac, lo Tolosa Olimpic a de besonh de batre son adversari dirècte per la quatrena plaça Halifax. Aqueste dimenge, Tolosa pèrd a Oldham 14-12 del temps qu’Halifax bat Bradford 20-18. Las doas formacions son a egalitat al classament, mas Tolosa a una melhora diferéncia de punts.
NRL: en esperant lo tresen Estats d’origina
En Austràlia, lo campionat NRL se perseguís alara que lo tresen Estats d’origina se rapròcha: partida decisiva dimècres 12 de julh a Brisbane. La Tempèsta de Melbourne confirma sa primièra plaça en ganhant contra los Bròncos a Brisbane: 42-12. Los campions, las Làmias de Cronulla, van passar un 44-12 de mal engolir als Poletons de Sydney.
XIII-cadieral: la Copa del Mond se sarra
Es en Region Occitània que lo XIII de França de XIII-cadieral torna metre en jòc son títol de campion del Mond dins una competicion que recamparà sèt formacions: Anglatèrra, Austràlia, Escòcia, Espanha, França, Galas e Itàlia.
Aprèp una partida amicala França-Austràlia, lo dimars 18 de julh, a Limòs, las causas seriosas començaràn lo dijòus 20 dins lo novèl gimnasi de Carcassona, amb 3 partidas: Austràlia-Galas a 2 oras del vèspre, Escòcia-Itàlia a 4 e mièja e, aprèp la ceremònia oficiala de dobertura, lo revenge de la finala de 2013 entre França e Anglatèrra. Un repais dobèrt a totòm seguirà la partida (inscripcion: 04 68 47 74 74).
Pàmias reçauprà tres partidas lo dissabte 22, coma Sant Jòri lo diluns 24. Las partidas de fasa finala se debanaràn a Albi (dimars 25) e Tolosa (dimècres 26) abans la finala al Pargue de las Exposicions de Perpinhan lo divendres 28 de julh a 7 oras del vèspre.
Loló, lo tretzista
E nos cal saludar la memòria de Loló Nicolin que s’interessava plan al XIII: èra per exemple lo pairin de l’esquipa de França pel rescontre contra Anglatèrra a Avinhon, la tardor passada. Se somièt mai d’un còp costat tretzista que Loló balhèsse un còp de man a la montada en poissença del XIII al Clapàs. Ara, es tròp tard! Dins la colleccion de malhòts del president de la Palhada, en bona plaça, un malhòt d’Ivan Gressèque. Un rendètz-vos mancat que lèva pas res a l’engatjament de Loló pel fotbòl, las ajustas e l’espòrt en general.
Alan Roch


text:
Pendent la visita de Foish e del castèl, nòstre grop notèt los moments importants de l'istòria de Foish.
Las fondacions del castèl datan del sègle XI. Cap a l'an 1000, lo castèl de Foish es bastit amb una tor.
En 1100 se parla pel primièr còp de bastir una muralha de la vila.
En 1200 : ataca dels crosats pels barris de Foish
En 1300 : bastison d'un pont de fusta sus Arièja e en passant las gens devián pagar una taxa
En 1400 : bastison de la tor redonda del castèl, o “tor Fèbus”.
En 1600 : bastison de teulats sus las tors del castèl.
En vila, se pòt veire una vièlha pòrta de fusta que porta la data de 1617 (sus la fotografia).
Al sègle XVIII, lo castèl ven una preson.
En 1800 i a un agrandiment de la preson.
Fin de la preson
Lo castèl ven un monument istoric
En 1900 lo castèl ven un musèu
Una crotz de Jèsus sus la glèisa Sant Volusian pòrta la data de 1936.
Cathline TOULIS e Mila MEUNIER


text:
Bernat Combi
Estil : Jazz, Impro, Trad, Ròck
Domeni d'activitat : Cantaire, Musician, Escrivan, Comedian
Lenga : Occitan
Airal lingüistic : Limousin
Vous aimerez aussi
#¡ Canto ! #ABCD'erre de la vocalchimie #Aimat Brees #André Minvielle #André Ricros
i
Encontret a la sega Jan dau Melhau, grand chançonier lemosin que collectet beucèop. Aqueu li donet de la "matiaera" e li ensenhet las tecnicas dau chant modau. Donen d'alhors ensemble un espectacle qu'òbra a far la sintesa de quelas doas fonts musicalas dau Lemosin : lo chant popular, profana e pacan, e lo chant roman, sabent e crestian.
« M'an sovent dich que mon biais de chantar vesinava lo blues. Aime quela musica qu'es per io mai qu'un estile musicau. Quo es un biais d'esser, que pense plan lemosin... Aime lo planh, ente se despensa l'energia charjada de desesper qu'es per io lo sòrt dau lemosindian d'ier, de uei e doman... »


text:
La còla de Jornalet revisam e corregissèm la màger part dels articles. Ansin vos garentissèm un occitan de bona qualitat per l’usatge social e familial e per l’ensenhament. Cada article revisat aplica la nòrma classica, fixada per Loís Alibèrt e lo Conselh de la Lenga Occitana (CLO).
1. Articles d’informacion
1a. Los articles d’informacion, non signats, son en occitan estandard general, segon la nòrma classica Alibèrt-CLO (tanben o son las etiquetas, títols e tèxtes divèrses de l’arquitectura del sit web).
1b. Los articles d’informacion, signats per un autor, son:
— Siá en occitan estandard, pluricentric, amb la possibilitat d’adaptacions dialectalas moderadas, segon la nòrma classica Alibèrt-CLO.
2. Articles d’opinion (blògs) e dessenhs
— Siá en occitan pus local, segon la nòrma classica Alibèrt-CLO. Nos reservam lo drech d’estandardizar los articles redigits dins una lenga tròp incertana o tròp inaccessibla.
2a. Los articles d’opinion e los dessenhs umoristics, conselham que sián en occitan estandard pluricentric, amb la possibilitat d’adaptacions dialectalas moderadas, segon la nòrma classica Alibèrt-CLO. Ofrissèm un servici de correccion e d’estandardizacion als autors qu’o demandan.
2b. Tanben acceptam d’articles d’opinion e de dessenhs umoristics non revisats e non confòrmes a la nòrma classica Alibèrt-CLO. Nos reservam lo drech de corregir e d’estandardizar los tèxtes redigits dins una lenga tròp incertana o tròp inaccessibla.
2c. Los tèxtes que recebèm en grafia mistralenca, en grafia bonaudiana e en grafia de l’Escòla dau Pò, los publicam segon la nòrma classica Alibèrt-CLO.
2d. Publicam totjorn en occitan.


text:
Referendum sus l'independéncia de Catalonha
Lo referendum sus l'independéncia de Catalonha es un referendum, de caractèr en ligant, que se celebrèt lo 1 d'octòbre de 2017. L'organiza lo Govèrn de Catalonha, format après d'eleccions que los partidaris del referendum obtenguèron la majoritat. Totun, lo Govèrn del Reialme d'Espanha s'i opausa.
La question foguèt: «Voletz que Catalonha vengue un estat independent en forma de republica?». Se faguèt dins las 3 lengas oficialas de Catalonha: catalan, occitan e castelhan.[1][2]
Vejatz tanbenModificar
Nòtas e referénciasModificar
- ↑ Catalonha e Aran: lo referendum d’independéncia aurà luòc lo 1r d’octòbre que ven, 10 de junh de 2017, Jornalet.
- ↑ An porgit al Parlament de Catalonha los detalhs del referendum d’independéncia, 5 de julhet de 2017, Jornalet.
Ligams extèrnesModificar
- Referendum sus l'independéncia de Catalonha, 2017 (oc) (ca) (en) (es)
- Catalonia Votes (en) (de) (es) (fr)


text:
Corso o cavalcada del Carnaval de Besièrs (cap a 1900)
Aquesta seria de 21 fotografias de la cavalcada o « corso » carnavalenc a Besièrs proven d’una colleccion privada aquesida per lo CIRDÒC en 2011. Se coneis pas la data exacta, ni lo contèxte, nimai l’autor d’aqueste reportatge fotografic, que se pòt datar de la tota fin del sègle XIX o del començament del sègle XX. Pasmens, es probable que s’agisca del grand « corso » organizat pel Comitat de las fèstas de Besièrs « jol patronatge de las autoritats civilas e militaras » en febrièr de 1900 tal coma se tròba descrich dins la premsa regionala de l’epòca.
Del carnaval fèsta populara al carnaval-espectacle oficial : transformacions de la fèsta besierenca dins las annadas 1880-1900
Aqueste reportatge fotografic constituís un document sus la transformacion de las practicas festivas carnavalencas dins las vilas occitanas dins lo corrent del darrièr tèrç del sègle XIX, Besièrs adoptant, coma Montpelhièr, Ais de Provença, Marselha, e fòrça vilas mai, dins lo periòde, lo modèl del carnaval-espectacle, fruch d’una organizacion e d’un enquadrament oficials, tal coma se constituís a Niça a partir de 1873 e que demòra lo modèl del genre.
Besièrs aviá sos rituals carnavalencs mai o mens immemorials que reprenián, dins un cicle calendari a l'entorn del Dimars gras e del dimècres de las Cendres, totes los grands canons dels carnavals populars lengadocians : espontaneïtat e dimension polemica de la fèsta organizada a l'entorn de rituals, travestiments e mascas, inversion dels sèxes, dels ròtles, dels poders, non separacion dels participants entre espectators e actors, usatge de la lenga populara, etc.
La premsa locala fa estat del declin de las practicas de carnaval, fèsta populara de carrièra, dins la societat besierenca coma dins las autras vilas de la region dins lo corrent del darrièr tèrç del sègle XIX. Lo 22 de febrièr de 1887, lo Messager du Midi rend compte atal del carnaval a Besièrs : « Aquesta annada, lo carnaval es a Besièrs mens brilhant que jamai. Pas gaire d’animacion sus nòstras permenadas e per nòstras carrièras, es a pena se òm vei d'aquí d'ailà qualques pichonas mascas. En revenge, i a agut dins nòstra vila de brilhantas seradas particularas, e una granda animacion dins los bals mascarats » e, mas luènh, en parlant del dimenge gras, autrescòps jorn fòrt del carnaval besierenc : « Sus las alèas Pau Riquet, cap a uèch oras, profitant d’una serada clementa, qualques mascas an ensajat de tornar alucar la gaietat besierenca ; mas l'aluqueta a pas pres. Lo carnaval es mòrt. Avèm plan mai d’autres tracasses a l’esperit. »
Lo meteis cronicaire fa estat d’un autre costat, de mesuras de polícia presas dins la region contra las tradicions de « gets de favòls, d’iranges o autres projectils », en particular lo dimècres de las Cendres ont condemna un « usatge que qualificam pas, que consistís a getar suls passants de matèrias mai o mens netas. » Aquesta cronica resumís a son biais las doas fòrças que menan las practicas festivas carnavalencas al declin dins aqueste darrièr tèrç del sègle XIX : una evolucion cap a una societat de lésers borgeses (sols los grands bals privats e publics subsistisson coma marcador de la fèsta e atiran la favor de la premsa locala) e una presa en man del temps e de practicas carnavalencas per las autoritats publicas (aicí per de mesuras de polícia mas tanben pel contraròtle de la quita organizacion de las festivitats via los comitats de las fèstas).
Lo reportatge del carnaval de Besièrs cap a 1900 tal coma lo podèm discernir sus aquelas fòtos contrasta atal radicalament amb las practicas carnavalencas coma fèsta populara ritualizada e polemica. Òm apercep sus las fòtos la neta separacion entre un public vengut espectator passiu d’un espectacle ordenat que celèbra d'ara enlà lo progrès tecnic, industrial e comercial (carris de la bicicleta, del progrès agricòla, de l’espeçariá, de l’eoliana), l’armada (cinc carris o gropes militars dins lo passacarrièra). La quita musica es d'ara enlà organizada a l'entorn de las societats de musica que desfilan amb lor bandièra.
Son dins las zònas ruralas que las practicas carnavalencas popularas se van manténer e se reactualizar a partir de las annadas 1970, en retrobant lor fòrça creativa e lor sens politic pel desvolopament de movements contestataris que retròban tot l’interès d’un temps de libertat, d’inversion dels ròtles e dels poders, sovent indissociable d’una volontat de redignificacion de la lenga e de las practicas culturalas popularas.
A Besièrs, un sègle aprèp la mòrt del carnaval popular, es a l'entorn del movement occitan e de las escòlas associativas Calandretas que renais al tot començament dels ans 1980 un carnaval d'ara enlà dich « occitan » que cèrca a reactualizar los ròtles e foncions del carnaval original, dont lo temps fòrt es lo jutjament - en occitan e per la joventut - del rei Carnaval, concebut coma una mesa en procès de l’istòria e de l’actualitat per sollicitar un avenidor melhor.
Detalh de las fotografias :
Sus las 21 fotografias de la seria (segon la numerotacion, sembla qu’un clichat aja desparegut), 20 son presas dempuèi l’estatge d’un immòble de l’actual baloard Frederic Mistral. Una sola fotografia, non numerotada, es presa dempuèi un autre emplaçament, aval de la « Passejada », es a dire las alèas Pau Riquet.
Identificant dels documents originals : CIRDÒC - Iconotèca : IC-PA/2-1.34_Bez
Liste des fotografias :
1 - carri de la bicicleta
2 - « carri de l’espeçariá »
3 - carreta florida
4 - Sa Majestat Carnaval
5 - carri florit
6 - mancanta
7 - scèna militara
8 - cavalcada militara
9 - « carri de l’industria agricòla »
10 - « carri dels mirlitons »
11 - societat musicala
12 - societat musicala : la Corala besierenca
13 - scèna militara
14 - carri florit
15 - societat musicala : fanfara e « lo pofre de Bojan » 16 - scèna militara
17 - eoliana « Caritat »
18 - carri
19 - societat musicala
20 - scèna militara « Onor e Patria »
21 - Bacchus sens numèro - societat musicala


text:
Alexandre Millerand, avocat e òme politic, foguèt president de la Republica Francesa entre 1920 e 1924. Tanben foguèt primièr ministre, entre lo 20 de genièr e lo 20 de setembre de 1920.
Estudièt lo drech, e venguèt famós amb Georges Laguerre, per defendre Ernest Roche e Duc-Quercy, los instigadors de la cauma de Decazeville en 1883. Millerand ocupèt la plaça de Laguerre al jornal de Georges Clemenceau, La Justice. Foguèt elegit deputat pel departament de Sèina en 1885 coma radical-socialista. Amb MM. Clemenceau e Camille Pelletan foguèt arbitre dins la cauma de Carmaus (1892). Foguèt un dels defensors dins la cambra en matèria de legislacion sociala, e la siá influéncia cresquèt après que fòrça politics restèsson descreditats per l'escandal de Panamà.
Foguèt lo cap de l'ala esquèrra socialista, qu'arribèt a aver 60 deputats e editava lo jornal La Petite République. Lo sieu programa prepausava la proprietat collectiva dels mejans de produccion e l'associacion internacionala dels trabalhadors, mas quand en junh de 1899 dintrèt far partida del govèrn de "defensa republicana" de Pierre Marie Waldeck-Rousseau coma ministre de comèrci, se limitèt a practicar de reformas en marina mercant, del comèrci e l'educacion tecnica, del sistèma postal, e lo melhorament de las condicions del trabalh. Per aiçò creèt un departament separat, la Direction du Travail, e los burèus de pensions e asseguranças atenguèron lo reng de "direccion."
Malgrat que faguèt de nombrosas concessions a l'esquèrra, coma l'intrada de coneguts sindicalistas al Conselh Suprèm del Trabalh, organizar de comitats d'entrepresa e donar d'instruccions als inspectors del trabalh que se metèsson en contacte amb las seccions sindicalas, l'aprobacion de leis de proteccion a la classa trabalhadora e d'una lei per pensions als ancians (1905), foguèt desaprovat per Rosa Luxemburg e Jules Guesde. La siá influéncia dins lo partit se redusiguèt e en 1903 ne foguèt expulsat.
Se contunhèt de se mòure cap a la drecha e en 1920 foguèt nomenat primièr ministre pel president Paul Deschanel, e quand aquel demissionèt per motius de salut, foguèt elegit president coma candidat de compromís entre lo nomenat Blòc nacional e lo blòc d'esquèrras. Nomenèt primièr ministre Georges Leygues, qu'aviá força experiéncia politica mas pauca ambicion, causa que permetèt al President d'enfortir los sieus poders executius. Coma las doas cambras refusavan de lo sostenir, se vegèt obligat de nomenar primièr ministre Aristide Briand, candidat acceptat tant per l'esquèrra coma per la drecha. Totun, Millerand l'obliguèt de demissionar al cap d'un an, e nomenèt lo conservador republican Raymond Poincaré.
Foguèt alavetz acusat de favorir los conservadors en contra de la neutralitat tradicionala dels presidents franceses. Lo 14 de julhet de 1922, escapèt d'un assag d'assassinat del jove anarquista francés Gustave Bouvet. Dos ans mai tard demissionèt en veire que creissiá lo conflicte entre la cambra elegida e lo president, sustot après la victòria del Cartel des Gauches. Gaston Doumergue, alavetz president del Senat, foguèt elegit per lo remplaçar.
Alexandre Millerand moriguèt en 1943 e foguèt enterrat al cementèri de Passy.


text:
25/11/2016
Daus òmes que tomban, episòde 18, per Joan Ganhaire
Tornats rua Madama, plen de chausas a veire au còp, Au cuenh de la rua de Vaugirard, nòstra veitura, lonja e negra es environada de brigons. Quò i es, Franciscò se’s fait massar a fare Diu sap qualas coquinarias, e an conegut l’empagalhaire de l’autòrota, ai, ai, som bon per tornar de pè a la maison e laissar Franciscò en gabia a Paris… Mas non. Sap pas ente lo bogre a trobat ‘na cocarda blueia, blancha, roja, quo es las colors d’emperaqui e una brava casqueta qu’un paubre menaire de veitura oficiala deu trobar en dire. La policia es quí nonmas per lo protegir e desvirar la circulacion que la brava limosina en plen mitan de la rua geina quauque pauc.Te li fot un estufladís d’urgença, lo que nos fasiá fugir redde, en laissar daus uns còps una partida de nòstre raubadís sus plaça, perque, de la coa de l’uelh, vene de veire quauquaren mai : una jòuna femna, nas en l’aer, un papelon a la man, sembla cherchar quauqua adreça… Se planta davant lo 24… Mas ‘la visa Caüsac, demorat sol coma ‘na babòia, tornat a sos auvidors, vira los talons e pren la galòpa. Franciscò es desjà quí , los brigons enquera au garda-a-vos a l’autra riba de la rua, dos estuflets breus, fonça, trissa, bomba, la dròlla a desjà près de l’avança, Franciscò la sec dau mielhs que pòt, e vos promete que quo es quauquaren, quela lonja veitura negra que ziga-zaga dins la rua de Fleurus, en sens interdich, mas rai ! monta sus los trepadors, fai sautar en l’aer los paubres pietons, se garar tan bien que mau las veituras d’en faciá. Dau cuenh ente sei demorat, que pòde pas laissar Caüsac tot sol, vese dispareisser mon monde dins una rua a mança, puei ren pus. (de segre)
Joan Ganhaire.
19:25 Publié dans Joan Ganhaire, Daus òmes que tomban, La Vita en òc ( archivas DL papier) | Lien permanent | Commentaires (1)
Raibe negre 39 per Gilbert Borgés
Sei dins una classa. Pas la miá. Una classa de mairala. La regenta es a son bureu e trabalha. Io sei sietat sus una chadiera. Los dròlles en demieg cercle en faciá de me. Presque miegjorn. Ai fam. ‘Trape la guitara per ‘chabar per una chançon. Miegjorn exactament. La regenta recupera los dròlles per los envoiar a la cantina. La pòrta de la classa se drueba. Una dròlla entra seguida d’una femna.
Granda. Brava. Longs piaus negres. Rauba negra. Debas negre. Chamisa de seda verda. Ma camarada Delfina ! A pus los piaus roges. Son tornats negres.
Pause la guitara. Me campe. La ‘trape per las espatlas e li fau petar un gròs poton sus chasque jauta.
- Que fas aquí ? Sei content de te veire.
Delfina es educatriça. Sabiá pas que trabalhava dins las escòlas.
S’escarta un pitit. Me visa.
- Crese pas vos coneitre.
- Mas Delfina… Quo es me, Gilbert !
- Sei pas Delfina. M’apele Emilia. Vos coneisse pas.
L’espie daus pès a la testa. Me ‘reste sus sos uelhs. Sembla a la Delfina mas quo es pas la Delfina. Mesma talha. Mesme atge. Mesmes uelhs provocaire. Mas quo es pas ela.
- Ses pas educatriça ?
- Non, sei regenta. Aide los dròlles en dificultat.
Comprene mielhs perque sos piaus son pus roges e çò que fai din l’escòla. Ai l’aer fin. Ai interest de me ratrapar.
Me parla trabalh. Li parle dau meu. Fam coneissança. Las regentas de l’escòla traversan la classa emb lor disnar sus un plateu.
- Minjas aquí ? li damande.
- Non. Chamge d’escòla.
Coma fau parier, surtem de la classa a nòstre torn. Ai pres mon sac e ma guitara. Seguem un coredor. Se ‘resta ad una pòrta. Me ‘resta darier ela. Entra pas. Contunhem de blagassar. Me faudriá me despeschar de saludar per prener leu-leu la rota.
- Voles i ‘nar ? Çò-ditz.
- Dije au reveire a las regentas e me’n vau viste.
Me lança una espiada bizarda. Drueba la pòrta. Som pas la sala de minjar. Som davant los comuns.
Gilbert Borgés
19:24 Publié dans Raibes negres e Istòrias minuta de Gilbert Borgés | Lien permanent | Commentaires (0)
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que la convidada de l'emission dau diumenc 27 de novembre 2016 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Laetitia Faure, regenta au collegi Jules Ferry de Sarlat.
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
20/11/2016
Daus òmes que tomban, episòde 17, per Joan Ganhaire
Las ruas Joan Bart e de Fleurus se druberen coma la mar davant l’autre profete. Quo es una minharda chambariera que respond a l’eschinlada au 24 rua Madama, brava basticòla, per asard, quatre niveus, portau esculptat, e tot e tot. L’assabentem dau perque de nòstra vesita. A, fau veire Madama Angela, ‘la era desjà quí quante ‘ribet lo malor. Madama Angela, rauba negra, piaus blancs bien tirats, pas tròp rison, velha sus çò que demòra de la familha Mercadier, la mair vielha coma chamin, lo frair Ernest, un pauc babòia, e un filh, lo paubre pitit, trisòmic, Jiròni, vai leu quí dire bonjorn a quilhs mossurs. ‘Fectivament, l’eireitier de las pilulas Mercadier… Angela e io l’empaischem de rachar los auvidors de Gaëtan, que sembla ne’n trobar de gost la musica que se’n eschapa , pertant, Chabrier… Vai veire la memet, anetz, vai veire la memet, e Tonton Clemens, eu vai jugar coma tu… Quo es curiós coma comprene Angela… L’es de chas nos, gaire mens, tot simplament. Montada a Paris coma chambariera dins las annadas cin quanta, ‘la siervit la familha Mercadier tot queu temps, e ‘la ne’n veguet… La naissança dau paubre Jiròni, la malaudia e la mòrt de la prumiera madama Mercadet, ‘na senta femna, per aquò, la ‘ribada de madama Natalena, quò i es, avem tornat trobar la pirca vese Caüsac ne’n frijolar, un ange, brava coma tot, totjorn plasenta, aimabla, que s’ocupava de Jiròni coma una mair, que suportava en risolant las avanças d’ Ernest… Tres ans de bonur, e puei… Angela obludariá jamai lo bruch d’un còrs que davala dau tresieme niveu, lo unlament de la paubra Natalena. Mòrt de plan còp. Madama Natalena poguet pas demorar que lo arcelament de mossur Ernest venguet guissable. Tanleu dobats los afars chas Mestre Gobineau, ‘la se’n anet per la mer, l’isla de Re, a çò que ‘la disset, mas donet jamai pus de sas novelas. Lo paubre mossur Mercadier aviá bien fait las chausas : la majer part de las accions dau laboratòri a sa veuva, la maison de la rua Madama era a Jiròni, e Mestre Gobineau ne’n era lo curator, coma d’ Ernest, d’alhors. Angela deviá demorar tot lor temps de vita, mai lo de la memet. I ‘viá nonmas las pitas chambarieras que faliá ne’n chamjar sovent… Non degun era passat per queu genre de rensenhaments…(de segre)
Joan Ganhaire.
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que lo convidat de l'emission dau diumenc 20 de novembre 2016 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Miquèla Stenta, per lo noveu libre que ven de publicar a las edicions Vent Terral, «Marcelle Delpastre à fleur de l'âme» ilustrat de plan bravas fotòs en negre e blanc de Charles Camberoque.
En venda en libraria 22 €. De veire lo site : http://www.vent-terral.com/blog/
09:42 Publié dans Actualitats, Cultura e literatura en òc, Musica e chançon | Lien permanent | Commentaires (0)
17/11/2016
Raibe negre 38 per Gilbert Borgés
Estagi. Una setmana. Normalament, podem coijar. Quo es escrich sus los papier. Mau organizat. Pas pro de plaça per tot lo monde. Diluns au ser, durmiguí dins la chambra de quauqu’un que ‘ribava nonmas dimarç.quo es la recepcion de l’ostau que me zo perpauset. Dimarç, partatgí la chambra de Eli. Mas deser, Eli a quauqu’un mai dins sa chambra. Una filha.
Era ‘sietat au bar de l’ostau quante la valeria ‘ribet. Se sietet rasis io, un cafe a la man. Li parlí de ma situacion.
- Pas greu, çò-ditz. Ven durmir dins ma chambra. I a un grand liech.
E nos veiquí partits. Montador. Coredors estrechs. Bocins d’eschaliers. Montar. Davalar. Davant sa pòrta.
- Te balharai lo còde, çò-ditz.
Entrem.
I a desjà dau monde dins la chambra. Quo es vrai que lo liech es grand. Cent-seissanta o cent-quatre-vint. Dins lo liech, un tipe. Pitit. Negre de peu. Los piaus frisats. Large d’espatlas.
- Denis, çò-ditz la Valeria.
Sus la moqueta, un gars, una filha, embarrats dins lors sacs de durmir. Sabe pus lor nom. Nos desbilhem e nos coijem. Denis es au mitan dau liech. Entre Valeria e me.
- Denis, podes prener ton sac de durmir e anar sus la moqueta, çò-ditz la Valeria ?
Entau fai.
Comencem de nos careçar ? Quo es bon. Valeria me balha un preservatiu. Lo tire de son envelòpa. Es negre coma dau godron. Me l’enquilhe. Penetre Valeria. Barre los uelhs. Valeria gema doçament. E puei una espessa de marmusament puei de bramada monta d’autorn dau liech :
- Vai-l’i Denis ! Vai-l’i Denis ! Vai-l’i Denis !..
Gilbert Borgés
20:22 Publié dans Raibes negres e Istòrias minuta de Gilbert Borgés | Lien permanent | Commentaires (0)


text:
Pentatlon modèrne
Lo pentatlon modèrne es una espròva esportiva constituida de cinc disciplinas d’ont lo nom de pentatlon. Aquelas espròvas son l’escrima, la natacion, l’equitacion, lo tir al pistolet e la corsa a pè. Cal lo diferenciar de pentatlon antic: pas cap de las espròvas del pentatlon modèrne fa pas partit dels primièrs Jòcs olimpics.
Lo pentatlon jos sa forma modèrna foguèt inventat pel baron Pierre de Coubertin, fondator dels Jòcs olimpics modèrnes. Coma las esprovas de l’ancian pentatlon èran causida seguent las competéncias del soldat ideal de l'epòca, Coubertin creèt l’esprova per imitar aquelas d’un soldat de cavalariá del sègle XIX en arrièr de las linhas enemigas: deu montar un caval idesconegut, combatre amb un pistolet e una espasa, nadar e corrir.
L’esprova foguèt disputida pel primièr còp als Jòcs olimpics de 1912 e ganhada per un Suèc Gösta Lilliehöök. Lo futur general american de la Segonda Guèrra mondiala, George Patton acabèt cinquen.
Lo pentatlon faguèt partit sempre del programa olimpic dempuèi 1912. Una esprova per equipa foguèt aponduda als Jòcs olimpics en 1952 e retirada en 1992. Una esprova femenina foguèt aponduda en 2000. Pendent los ans non olimpics, se debana un campionat del mond, dempuèi 1949. Malgrat l’apartenéncia fòrta de l’esprova als Jòcs olimpics modèrnes e de son estatut d’eveniment creat especificament pels Jòcs olimpics, son manca de popularitat fòra d'Euròpa de l’Èst provoquèt de demandas de supression dels Jòcs olimpics.
Aquel espòrt se regís per l’Union internacionala de pentatlon modèrne (UIPM).
Somari
Disciplinas del pentatlon[modificar | modificar la font]
- Escrima: la disciplina d'escrima utiliza l'espasa. La competicion es una esprova ont totes los participants s'encontran. Cada assalt dura una minuta, amb la primièra tòca ganhanta. Se una minuta acabar i a pas de tòca, i a dobla desfacha. Après calcul d'un percentatge d'assalts ganhants sul total dels assalts de la competicion (Per exemple 24 assalts emportats sus 35 assalts al total, siá 36 pentatlètas), una marca de 70 % val 250 punts. Cada victòria mai, dels 24 dins l'exemple, val +6 punts e al contrari -6 points per victòria en mens. (Sus la basa de 250 punts)
- Natacion: L'esprova de natacion es un 200 mètres nada liura. Los concurrents son classificats segon lor melhor temps sus la distança. Cada 1/3 de segonde en + o - dona 1 punt de - o + respectivament sus la basa de 250 punts.
- Equitacion: La disciplina d'equitacion consistís en un saut d'obstacles sus una corsa de 350 a 450 mètres amb 12 obstacles qu'un minim de combinason d'un doble e d'un triple. Los concurrents son associats per tiratge al sòrt amb un caval 20 minutas abans lo començament de l'esprova. Un parcors dins lo temps e sens fautas dona 300 punts maxim. Cada caval fa al minim dos còps lo torn e al maxim 3 en un temps limitat. I a tanben un o dos cavals de resèrva s'un caval se ferrís o se faguèt un parcors tròp catastrofic le primièr torn.
- Combinat Corsa/Tir: es la modificacion mai recenta del reglament del pentatlon modèrne, per lo far mai espectatular: lo tir e la corsa a pè, abans disputidas en doas esprovas distinctas, son ara mesclats dins un combinat, que remembra lo biatlon d'esqui. Es un cròs de 3 200 mètres amb 4 arrèsts a una banca de tir ont los concurrents utilizan un pistolet de tir laser e visant una cibla situada a 10 mètres. Lo 1èr tir de fa a 100 m après la partença, lo segond après una primièra bocla de 800 mètres de corsa, lo tresen a 1 600 mètres e le darrièr a 2 400 mètres. Cada còp, lo pentatlèta deu tocar 5 ciblas en un temps maxim de 50 s, abans de tornar en corsa. Per começar lo combinat, los concurrents son classicats segon las marcas adicionadas dins las tres primièras disciplinas e partent amb un andicap de temps, lo líder partent lo primièr. 1 punt d’escart en mens, correspondent a 1 segonda de partença descalat pel pentatlèta seguent. D'aquel biais, la primièra persona que passa la linha d'arribada ganha lo Pentatlon.
Notas e referéncias[modificar | modificar la font]
Vejatz tanben[modificar | modificar la font]
Articles connèxes[modificar | modificar la font]
- Biatlon
- Decatlon
- Eptatlon
Bibliografia[modificar | modificar la font]
- Y. Cochennec, « Amélie Cazé : l'interview », Air le mag, n° 31, juillet 2012, p. 50


text:
Lo Collectiu Occitan que s'es montat a la fin de 2017 per demandar mai d'occitan a la television, contunha de mobilizar e de sensibilizar lo mond e, notadament, los municipis de las comunas d'Occitània que son encoratjats a manifestar lor sosten via la signatura d'una motion en favor de l'occitan sus França 3.
Joan-Loís Blenet, membre del Collectiu, comunica (junh de 2018) :
« L'accion per l'engajament de las comunas se lança plan. Avèm ja mai de 50 comunas qu'an votadas, e per mai de 100 autras es endralhat.
« Atal sèm ja a mai de 150 comunas e ne sèm qu'a la debuta. Anam contunhar de butar per ne ganhar lo mai possible.
« Una accion collectiva plan menada nos podrià menar alentorn de 1000 comunas. Aquò nos permetrà de se faire entendre e escotar dins lo debat parlamentari de la lei de l'audiovisual.
« L'interés es tanben de mobilizar los elegits de basa e la comunas per la lenga e aquò nos servirà plan dins l'avenidor. »
Lo Collectiu demanda que França 3 venga una vertadièra cadena regionala a vocacion generalista e que posca menajar entre 80 e 90 % de la grasilha dels programas.
Vòlon que siá una vertadièra television publica regionala e que i aja cada jorn de programas en occitan.
Los animators del Collectiu organizan per aquò d'aperitus revendicatius a Nimes, Rodés, Carcassona, Montpelhièr o Tolosa.


text:
07/04/2017
Questa dimenjada sur Meitat-chen, meitat-pòrc...
Joan-Pau Verdier e Marçau Peironi nos informan que la convidada de l'emission dau diumenc 9 d' abriu 2017 a 11 oras sur França Blu Perigòrd sera Nicolas Peuch per presentar lo pitit film que faguet sur Pierrot Fouillaret, musicaire rotinier de Las Leschas, rasis Moissidan.
De veire sur https://youtu.be/_D9H19pnJ10
Meitat chen , Meitat pòrc , chasque diumenc a 11 oras sur França Blu Perigòrd!
Veiqui lo ligam vers França Blu Perigòrd
e lo ligam vers lo site de Joan-Pau Verdier
15:38 Publié dans Actualitats, Musica e chançon, Paraulas de locutors | Lien permanent | Commentaires (0)
Cultura, de Jan-Peire Reidi
Los proverbis son la saviesa dau pòble, pareis, la devinalhas son l’imaginacion metaforica, los mimologismes lo biais d’auvir parlar la natura ; los contes, los costumes, las cresenças, las chançons, la musica populara, las danças, la cosina… fan tots partida de nòstra cultura occitana. Lo biais de dire, lo biais de far, lo biais de viure – tot çò que avem apres dempuei tot pitits – fan que sabem còp sec quau grope sociau es lo nòstre ; parier coma de coneitre d’abòrd nòstra linga quand l’auvem parlar. Nòstra cultura « estructura la personalitat », coma òm ditz, e nos dòna los jalons que nos fan mestier per menar nòstra vita personala e sociala.
Pas aisat de trobar de las limitas entre la cultura populara e la Cultura, la granda, la que es respectada, estudiada, subvencionada. Enclaus daus « arts » numerotats de un a dietz : lo prumier es l’architectura, lo setesme : lo cinema, lo novesme : la benda dessenhada, los quites juecs video an lur numero, lo 10 ! Mai quo es pas totjorn pus aisat de botar l’estiqueta d’una nacionalitat sus un artista que a menat una contribucion importanta au patrimòni de l’umanitat.
Per l’Occitània, prenam lo numero 4 : la musica. Wagner era alemand, Purcell anglés, Verdi italian, Chaicovsqui russe, de Falla espanhòu, Casals catalan, Gershwin american, Debussy, que signava « Claude de France », era… francés, mas podem-nos dire que daus compausitors emigrats d’Occitània coma Emmanuel Chabrier (nascut a Clarmont), Georges Auric (Lodeva), Darius Milhaud (Marselha), eran occitans ? Coneissian benleu l’existència de nòstra linga, mas ne’n ai gaire fait de cas. (Parierament, quo es pas aisat de parlar de l’occitanitat daus pintres Pau Cesana e Tolosa-Lautrèc.) De compausitors occitans renommats, ne’n coneisse dos : l’Auvernhat Josep Cantaloba, que a armonizat e orquestrat los Chants d’Auvernha en occitan, e lo Lengadocian Deodat de Severac (Sant Felitz de Lauragués), autor d’una peça titolada Flors d’Occitània, mai d’autras que illustren « son amor pel territòri miègjornal », coma ditz la Wikipedia.
Per parlar dau cinquesme art, la literatura, siriam pas en pena de citar de las diezenas d’autors occitans de reconeissença internacionala, en començar, segur, per los trobadors e Frederic Mistral. Cresetz pas que los « grands » autors occitans dau segle XX, Joan Bodon, Max Roqueta, Robert Lafont, Marcela Delpastre o Bernat Manciet aurian pas mai meritat una recompensa prestigiosa que lo chantaire american que, antan, obtenguet lo Prèmi Nobel ? Mas i a una chausa que me charmena quante pense a la coneissença que los Occitans an de lur literatura. Avem tots estudiat la literatura francesa a l’escòla e coneissem de las citacions e quitament daus bocins mai o mens longs. Si òm vos dòna la cencena, segur siretz capable(a) de completar quauquas citacions conegudas de tots. Per exemple, Corneille : « À vaincre sans péril…. (on triomphe sans gloire ) » ; Pascal : « L’homme est un roseau… » ; Descartes : « Je pense, … » ; Lamartine : « O temps, … » Victor Hugo : « Et s’il n’en reste qu’un, … », sens parlar de las chançons, coma los textes de Brassens que sabiam de còr quand eram jòunes : « Elle est à toi, cette chanson, … ». L’experiéncia marchariá parier emb los Anglés, que coneissen mai que mai Shakespeare (« To be or not to be… ») e la Bíblia, e d’autres pòbles. Totas ’quelas citacions entradas dins la linga correnta fan partida de nòstre fons culturau ; son una referéncia que dòna fòrma au lingatge e a la pensada. Segur, ne’n passem pas fauta de grands autors occitans que aurian pogut laissar lor piada dins la linga dau pòble : voletz eissaiar lo juec de totaura emb de las citacions d’òbras occitanas ? Pas la pena. Nòstra cultura libresca es francesa mai que mai. Perque ? Coneissem plan la responsa.
Occitans, a l’escòla !
A Javerlhac, lo 22 de març de 2017
Jan-Peire Reidi
Los vilatges dau ranvers de Perigüers, per Joan-Lois Leveque
Jean-Louis Lévêque étudie l'étymologie des noms de lieux des environs de Périgueux. Aujourd'hui ...
Cauçada / Caussade
commune de Trélissac
Coma quò se ditz ?
[kɒw’ʂadɒ] > « kôw’shadô »
Qué quò vòu dire ?
Poste avancé surveillant la route de Limoges dans la forêt de Lanmary, le château de Caussade fut un repaire noble qui relevait de la seigneurie de Périgueux.
Etymologiquement, cauçada désigne en occitan une route formée de pierres bien tassées (équivalent du français « chaussée »), ce terme étant issu du bas-latin (via) calciata = route « foulée aux pieds ». La ville de Caussade, en Bas-Quercy, a cette origine.
Mais en zone nord-occitane, on s’attendrait à chauçada, ce qui conforte l’hypothèse selon laquelle le château a pris le nom d’une famille dont le patronyme était sud-occitan. Une source du XIIe siècle précise d’ailleurs que le château a appartenu à un certain Guilhem de Calzado, mais il s’agit là d’une forme latinisée.
Jean-Louis Lévêque


text:
jueves, 19 de septiembre de 2013
Huec urban en Bagergue. Naut Aran.
Auem passat un ostiu pro tranquil dempús des inondacions. Ostiu de calma ralatiua ja que auem anat hent tot tipe d´actuacions, mes non coma d´autes ans.
Agèr, semble ester que començan a dar era benvenguda ar heired, auerem un servei, que per sort non anec a més, més que mos her a veir que non dispausam des veicles, o mieis adecuadi entara nósta actoacion diaria. Ac digui, perque encara hem en un dia aon non auem agut nheuades, ne d´auti contratempsi, més que vedent que auem ua bona flota de veicles, camions toti eri, mos cau er veir que auem de besonh beth veicle leuger, damb ua bomba de nauta e baisha, e que mos permetisque accedir a d´aqueri nuclis de pobles damb carrers molt estreti e que encara poden dificultar més era nósta arribada.
Eth servei, en avís ja ei impornt, ja que se mos comuniquec qu´auem eth teth cremant. Actuen 4 veicles deth Parc de Vielha, BRP, BNP, AEA e UPC, més en nóste BRP e un que ven en ajuda deth Parc de Pont de Suert. Ena arribada des prumeri vehicles, resulte complicat trovar eth milhor emplaçament, ja que es veicles non arriben ath pe dera casa, e cau anar, o ben per eth miei deth poble, quedant molt luenh dera viuenda, o ben per ua entrada secondaria ath póble, més que sonque permetís era entrada marcha endarrèr des veicles pessadi. S´inicie er atac, ath laguens dera viuenda, coma tostemp hem, a no ester qu´eth huec sigue molt auançat, o era estructura de husta abituau, a punt colapsar. Tanben acabam trebalhant damb linies de baisha, ta poder baisahar era cantitat de huec.
Er edifici, ei compaussat de tres viuendes, dus triplex damb humarau dubèrt, e un dúplex sense accés ath losat. Es losats des dus triplex, non son continhus, causa que ajude a parar er auanç deth huec, tot e que sonque ia quate dits de diferencia d´auçada, damb era quau causa, mos e a ester atents, enta que non passe ar aute lossat.
Era afecctacion deth lossat d´un des triplex, ei deth 100%, en dues dues des plantes. Eth servei, s´iniciec cap as 12:30 ores deth sér, e ath torn des 4:30 dera maitiada, se da per controlat, tot e que encara queden punt caudi que mos calera botjar pendent eth pas des ores.
Agèr, semble ester que començan a dar era benvenguda ar heired, auerem un servei, que per sort non anec a més, més que mos her a veir que non dispausam des veicles, o mieis adecuadi entara nósta actoacion diaria. Ac digui, perque encara hem en un dia aon non auem agut nheuades, ne d´auti contratempsi, més que vedent que auem ua bona flota de veicles, camions toti eri, mos cau er veir que auem de besonh beth veicle leuger, damb ua bomba de nauta e baisha, e que mos permetisque accedir a d´aqueri nuclis de pobles damb carrers molt estreti e que encara poden dificultar més era nósta arribada.
Eth servei, en avís ja ei impornt, ja que se mos comuniquec qu´auem eth teth cremant. Actuen 4 veicles deth Parc de Vielha, BRP, BNP, AEA e UPC, més en nóste BRP e un que ven en ajuda deth Parc de Pont de Suert. Ena arribada des prumeri vehicles, resulte complicat trovar eth milhor emplaçament, ja que es veicles non arriben ath pe dera casa, e cau anar, o ben per eth miei deth poble, quedant molt luenh dera viuenda, o ben per ua entrada secondaria ath póble, més que sonque permetís era entrada marcha endarrèr des veicles pessadi. S´inicie er atac, ath laguens dera viuenda, coma tostemp hem, a no ester qu´eth huec sigue molt auançat, o era estructura de husta abituau, a punt colapsar. Tanben acabam trebalhant damb linies de baisha, ta poder baisahar era cantitat de huec.
Er edifici, ei compaussat de tres viuendes, dus triplex damb humarau dubèrt, e un dúplex sense accés ath losat. Es losats des dus triplex, non son continhus, causa que ajude a parar er auanç deth huec, tot e que sonque ia quate dits de diferencia d´auçada, damb era quau causa, mos e a ester atents, enta que non passe ar aute lossat.
Era afecctacion deth lossat d´un des triplex, ei deth 100%, en dues dues des plantes. Eth servei, s´iniciec cap as 12:30 ores deth sér, e ath torn des 4:30 dera maitiada, se da per controlat, tot e que encara queden punt caudi que mos calera botjar pendent eth pas des ores.
Suscribirse a: Entradas (Atom)


text:
Événements contenant la ou les locutions cherchées
4 événements affichés, le premier en 1427 - le dernier en 1491
Mariage de Guy III de Chauvigny avec Catherine de Laval
Guy III de Chauvigny épouse à Rennes le 7 novembre 1427 Catherine de Laval, fille de Guy XIII de Laval et d'Anne de Laval. Leur enfant est :
Naissance de François de Chauvigny
François de Chauvigny naît vers 1430, fils de Guy III de Chauvigny et de Catherine de Laval.
Mariage de François de Chauvigny avec Jeanne de Laval
François de Chauvigny épouse en 1456 Jeanne de Laval, Dame de Retz. Leurs enfants sont :
Mort de François de Chauvigny Vicomte de Brosse
François de Chauvigny meurt au château de Brosse à Chaillac dans l'Indre le 15 mars 1491.


text:
Dimècres, 23 d'abril de 2014, 03h00 Espòrt
Pascas gaujosas pel Dracs
Dijòus, dins la banlèga nòrd de Londres, davant un punherat d’espectators, los Dracs joguèron a se faire paur. Aprèp aver crestat los Broncos (18-4 a la pausa, 28-4 cap a l’ora de jòc), pensèron que la partida èra acabada e plegada. Los londinencs ne profeitèron per marcar tres ensages a una defensa als abonats absents e la còrna restontiguèt sus un darrièr placatge a dos mètres de la linha catalana. Victòria dels Dracs: 28-22.
Lo divendres, Wigan faguèt conéisser lo gost de la desfaita pel primièr còp de la sason a Saint Helens en ganhant cò dels Sants: 31-14. Diluns de ser, los Dracs recebián Hull KR que veniá de batre, sus un tombat de darrièra minuta, 21-20, son adversari local Hull FC, amb un ensag marcat per l’èx-Drac Kevin Larroyer. Los catalans ataquèron d’a fons la partida e passèron 3 còps la defensa dels Barbarosses per Morgan Escarré, puèi Elliot Whitehead sus una pauma liberada per Leon Pryce, e l’alièr Mike Oldfied èra a la recepcion d’una passa al pè de Tomàs Bòsc; mas los angleses profeitavan d’una baissa de regim catalana per signar tres ensages transformats e prene l’avantatge 18-16 a la pausa. A la represa, al tèrme d’un cabús espectacular, Darryl Millard tornava balhar l’avantatge als Dracs que lo perdián quasiment sul pic. Mas aquò durèt gaire e fins a la fin de partida los Sang e Aur anavan mostrar tot lor talent e lor enveja en ajustant dos ensages (Oldfield e Whitehead tornarmai), doas penalitats e un tombat per Tomàs Bòsc, qu’ensaquèt tanben 4 transformacions. Victòria finala pels Dracs: 37-24 al grand plaser dels 10 000 espectators (levat los sostens angleses qu’avián fait lo viatge pascal en Rosselhon). Los catalans se tornan plaçar en desena posicion al classament amb la possibilitat de prene part a la corsa per las qualificacions en pelhòfas. Aquesta fin de setmana serà consacrada als oitens de la Cup. Dimenge, los Dracs aniràn desfisar los Taures de Bradford. En cap d’aficha, se trapan los rescontres entre formacions de Superliga: Leeds-Saint Helens e Salford-Widnes.
Vilanuèva sortís de l’uòu de Pascas. Dimenge, a L’Agulha, se teniá lo primièr quart de l’Elèit entre Limós e Vilanuèva. Tre la primièra ataca, Alèxis Alberola anava darrèr la rega aquitana, mas los Laupards esperavan que quauquas minutas per replicar. Las doas esquipas se neutralizavan e los Verds e Blancs viravan a la pausa amb un punt d’avança mercé a doas penalitats ensacadas contra una penalitat e un tombat en mai: 10-9. A la represa, los audencs dominavan, jogavan las penalitats a la man mas se trucavan a la defensa advèrsa. Sus un contra, Vilanuèva fasiá grossir son avantatge e confirmava amb un ensag de l’alièr Escuder a la recepcion d’una candelassa de son dobertura. Coma l’arrièr Albèrt transformava lo tot, l’avantatge dels vesitaires veniá consequent: 22-9. Matieu Mayans sonava la revòlta locala: amb un ensag sus ataca classica, un segond sus son especialitat: balon arrancat en un contra un a l’arrièr verd. Amb las transformacions del mesclanha Murcia, Limós tornava a un punt: 22-21. Los Laupards remontavan lo tarrenc e lo talonaire Gautièr raubava las darrièras esperanças de qualificacion a Limós: 28-21 al final. Un temps de remesa en question ven pels Roges e Negres, dominaires dins la primièra fasa e absents dempuèi la represa de genièr; la mescla s’es pas faita entre jogaires locals e estrangièrs qu’an jogat en dejós de lor reputacion anonciada. Òsca per contra per Vilanuèva qu’amb un efectiu jove e volontari capita de se qualificar per las mièjas finalas. Mas Tolosa serà pas Limós! Diluns, en dobertura de la partida dels Dracs, los Dragonets recebián una formacion carcassonesa plan macada aprèp la finala de la Copa. Al tèrme d’una partida seriosa mas gaire estrambordanta, los Dragonets prenguèron lo pas suls audencs: 28-16. Los quatre caçaires del bloquièr Max Rousié an rendètz-vos aqueste dissabte 26 als Minims de Tolosa, a 4 oras del vèspre per la primièra mièja finala entre Lesinhan e los Dragonets; puèi a 6 oras per la confrontacion Tolosa-Vilanuèva.
En Austràlia
Aprèp 7 jornadas del campionat d’NRL, tres esquipas son al cap de la competicion amb 10 punts (5 victòrias): los Bulldogs de Canterbury, las Aglas de Mar de Manly e los Titans de la Costièra d’Aur. Per l’ora, la Tempèsta de Melbourne (8n), los Lapinons de Sydney (9n) e los campions Pols de Sydney (10n) jògan a la tartuga de la faula! Lo Torneg de las 4 Nacions se debanarà del 25 d’octobre al 15 de novembre en Austràlia e Nòva Zelanda: dobertura amb dos rescontres a Brisbane e finala a Wellington. La competicion metrà en confrontacion Austràlia, la Nòva Zelanda, Anglatèrra e lo venceire del barratge del 3 de mai entre Fidji e Samoa.
Illustracion
En illustracion, un dessenh de Gui Perrotet qu’acompanha l’edicion del roman de Cristian Pastre: À corps perdu (ed. Camus & Cie). L’autor a enquistat cò dels jogaires de XV del Racing Club de Narbona per escriure unas paginas que contan l’aventura umana dels jogaires: los trucs e patacs, la transmission familiala, l’amistat internacionala...
Alan Roch


text:
75-Plumalhon
28 avril 2004 18:33 0 messages
Los aubres : una riquessa
ròtle e plaça de cada planta
revienguts : mòbles, ostaus, papèr, cauhatge
questionari : seuvas d’Euròpa, destruccion, atge, ordis magers, oxygen ...
la cigonha blanca
camalonga com lo bernat-pescaire e la grua,
ausèth migrator que tòrna d’Africa en abriu-mai
adoba son nis sur un campanèr, coar los ueus pendent un mes
ciganhòts
minja graulhas, batracians, insèctes, cagolhas, murguetas
parla en clacar lo peruc
jòcs
seguida logica
religapunts
7- diferéncias
Rigoberta Menchú
1992, Prémi Nobel de la Patz a Limin
9/01/59 : nascuda en Guatemala (Laj Chimel)
capdavant deu moviment contre l’injustícia
proprietaris de las tèrras protegits per la polícia, o los militars, exportacion de cafè, cana-sucra, coton
obrèrs, mainats au tribalh a contar de 9 ans
1980, refugiada au Mexic
Dret a la culture e l’educacion, dab lo Dalai-Lama
Jorn internacionau deu Pòbles Indigènes
bricoladas : diablòts ahroncilhats
talhar boca, uelhs, nas e aurelhas dens una poma
hicar una bagueta de husta e la plantar dens un topiòt dab sable
la deishar secar per vader ahroncilhada
har una monaca en pegar vestits de papèr sus la bagueta
reportatge : com har fòtos
format portrèit o paisatge
uelheton, lo só darrèr, verificar l’orizont, aparelhs getaders estancs
animaus domètges
concors peu 5/09/03
lo dahú
animau misteriós (craba, sarri o vop ?) de la montanha dab patas mei cortas d’un costat
conte tradicionau : lo còr minjat
lo trobador Guilhèm de Cabestanh
lo comte Raimon e la soa esposa Saurimonda
cosina : l’ueu suspresa
Dans la même rubrique
19 août 2008 – Plumalhon-126
4 février 2008 – Plumalhon-121
21 décembre 2007 – 120-Plumalhon
26 novembre 2007 – 119-Plumalhon
6 novembre 2007 – 113-Plumalhon


text:
Ardelu
Ardelu es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure et Loir e la region dau Centre.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Los noms de luòcs acabats per -legit semblan èsser en relacion amb lo latin lucus "bòsc, bòsc sagrat". Veire per ex. Andelu, Banthelu, Orlu, Èca.
Les noms de lieux terminés par -lu semblent être en relation avec le latin lucus "bois, bois sacré". Voir par ex. Andelu, Banthelu, Orlu, etc.
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
Ent. Boulogne II 3 - U.E. Bossòst 0
Derròta
en desplaçament a Boulogne en que mostrerem es nòstes debilitats defensiues. E
portam començauem fòrça ben eth partit damb dues bones oportunitats enes botes
de Marcos que shutaue dauant deth portèr que desviaue era pilota a cornèr; eth
lançament de cornèr rematat per Felipe anèc entà dehòra per molt poc. Enquiara
era menuta 30, joc igualat. Eth Boulogne aprofitaue ua fauta jogada rapidament
entà sorprene ara defensa aranesa e Demont shutaue tot solet entà mercar eth
1-0. A lèu deth descans en ua fauta shutada desde luenh sense guaire perilh, Navarre
aprofitaue entà mercar eth 2-0, resultat ath descans.
Ena
dusaua mietat se veiguèc ua U.E. Bossòst superada en mercador e sajant de
reduir es distàncies. Es causes se complicauen quan en ua pilota perduda en
miei camp eth Boulogne realitzaue un rapit contraatac entà que Demont, eth sòn
milhor jogador , shutaue a prop de portería sense que Pol poguese e arren entà
arturar era pilota. Ere eth 3-0, d’aquieu enquiath finau ua bona ocasión de
Jonathan mes eth son shut siguèc arturat peth portèr francés.
Ath
finau, derròta massa abultada peth joc des dos equips, mes estan damb massa
facilitats en defensa e en atac tamben mos coste molt aprofitat es ocasions.
Eth pròplèu partit ei d’açi dues dimenjades era 7au.
Jornada deth campionat de Liga en Bossòst eth dissabte 18 de noveme tàs 20 :00
contra er equip der U.S. Cazeres II.
Ent. Boulogne II : Masquere, Sicre, Chefd
Hotel, Pagotto, Cieutat, Marque, Castex, Bajon, Navarre, Barbe, Demont.
Remplaçants : Cottet, Sarrabayrouse, Godel.
Trainer : Subreville Jean Pierre.
Tarjetes auriòles : Bajon.
U.E. Bossòst: Pol, Salva, Javito, Borja, Felipe, Peiro,
Àlex, Gachi, Marcos, Jonathan, e Marco. Remplaçants: Carlos
Trainer: Jordi.
Tarjetes auriòles : Felipe.
Gols : 1-0 Demont (30’), 2-0 Navarre (40’),
3-0 Demont (75’).
Arbitre: Nogueira Cunha Philippe.
Liniers :
Hubert Marc, Lemert Eric.


text:
Le Félibrige
Lou Felibrige es uno assouciacioun literàri foundado lou 21de mai de1854 au Castèu de Font-Segugno, à Castèu-nòu-de-Gadagno (Vaucluso) pèr sèt jóuinis ami prouvençau : Frederi Mistral, Jóusè Roumanille, Teoudor Aubanel, Ansèume Mathieu, Jan Brunet, Pau Giera e Anfos Tavan.
Ensèn, voulien restaura la lengo e la literaturo prouvençalo en coudificant l'ourtougràfi e la gramatico.
Li Felibre redigiguèron "L'Armana Prouvençau", obro ounte èron anounciado li manifestacioun, li fèsto, mai tambèn e subre-tout l'istòri de Prouvènço.
LI FELIBRE >
Situado au cor de la Prouvènço, la vilo d'Eirago rènd óumage i sèt pouèto dóu Felibrige. L’obro di primadié a permés la mantenènço e la trascripcioun literàri dóu voucable prouvençau e de sa gramatico.
L’estatuo de Frederi Mistral e li bust de Jóusè Roumanille, Teoudor Aubanel, Jan Brunet, Ansèume Mathieu, Pau Giéra e Anfos Tavan trounon à l'intrado sud dóu ‘’Parc des Poètes’’.
En telo de founs s’enausso ‘’La Bastide’’, oustau de mèstre restaura en plen pèr la municipalita, que recato au proumier estànci uno salo de reünioun e au plan-pèd lou museon di tradicioun prouvençalo.


text:
Saint-Christ-Briost
Saint-Christ-Briost es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Somari
Geografia[modificar | modificar la font]
La municipalitat a traversat pel canal del nòrd, per la Soma e pel un de los sieus afluents çò Omignon #que confluissi pauc après, sus la municipalitat vesina de Brie al nòrd.
La commune est traversée par le canal du nord, par la Somme et par l'un de ses affluents l'Omignon qui conflue peu après, sur la commune voisine de Brie au nord.
Comunas vesinas[modificar | modificar la font]
Istòria[modificar | modificar la font]
Administracion[modificar | modificar la font]
Demografia[modificar | modificar la font]
Luòcs e monuments[modificar | modificar la font]
Personalitats ligadas amb la comuna[modificar | modificar la font]
Véser tanben[modificar | modificar la font]
Ligams extèrnes[modificar | modificar la font]
Nòtas[modificar | modificar la font]


text:
1529
Cronologia mensuala:
Gen - Feb - Mar - Abr - Mai - Junh
Julh - Ago - Set - Oct - Nov - Dec
Cronologias tematicas:
Literatura - Musica - Sciéncia - Espòrt
Aquesta pagina concernís l'an 1529 del calendièr gregorian.
EvenimentsModificar
OccitàniaModificar
FrançaModificar
EuròpaModificar
Empèri OtomanModificar
Après lei succès de l'annada passada, revirada dau sètge otoman de Viena (27 de setembre - 15 d'octòbre) en causa de la defensa acarnada de la garnison e deis abitants e dei dificultats d'avitalhament. La retirada en direccion dau còr de l'Empèri foguèt malaisada, especialament en causa dei condicions climaticas.
AfricaModificar
EtiopiaModificar
Perseguida de la guèrra entre Etiopia e Adel ambé la batalha de Shimbra Kure. Gràcias a l'utilizacion d'armas de fuòc e de canons, lei tropas d'Adel ganhèron lo combat mai lei dos camps subiguèron de pèrdas importantas marcant una pausa dins la guèrra de doas annadas.
AmericaModificar
Civilizacion zapotècaModificar
Mòrt de Cosijoeza, rèi de la ciutat-estat de Zaachila qu'èra lo centre principau dei Zapotècs. Son fiu Cosijopii li succediguèt.


text:
Sent Merd, petita comuna rurau
Comentaris
Siatz lo primièr a depausar un comentari !
Apondre un comentari
Que son nombrós a’s pausar questions sus l’aviéner de las comunas ruraus, de las petitas comunas. En Lemosin tanben segur la question de la ruralitat qu’ei pausada.
E i aurà enqüèra monde doman entà voler ocupar la plaça deus elegits d’aqueras petitas comunas ? Auràn los mejans de víver aqueras comunas ?
Qu’èm anats encontrar dus elegits de la comuna de Sent Merd, comuna de 380 abitants au sud de Lemòtges.
Durada : 3 min 31
Disponibla dusca lo 27/02/2020


text:
Diuendres heired e assolelhat; dimenjada variable tamb pujada de temperatures.
Temperatures heiredes entara epòca (-2°C/11°C).
Eth dissabte auram solei a prumères ores, encara que a compdar de miei maitin aumentarà era nivolositat de tipe miei e naut. A darrères ores se poderie produsir quauque fèble plojat. Vents de direccion sud, moderadi en quauqui moments pera tarde.
Temperatures nocturnes encara heiredes; diürnes en recuperacion (-1ºC/18ºC).
Eth dimenge s'alternaràn bromalhs e clari pendent eth maitin. Pera tarde se desvoloparàn bromes d'evolucion que poderien deishar quauqua tronada.
Es temperatures seguiràn en ascens (5°C/19ºC).
Com auetz pogut veir tot aguest iuèrn, MeteoAran a collaborat damb eth ConselhGenerau d'Aran, çò qu'a permetut ampliar es nòsti servicis, çò qu'a permetut, entre d'autes causes eth manteniment, d'aguesta pagina e era realizacion dera prevision jornalièra en aranés. Aguesta collaboracion arribe ara sua fin, damb çò qu'era frequéncia de previsions a compdar d'ara serà mendre, encara que sajaram de seguir en tot informar laguens es nòstes possibilitats. Tanben deisharam de realizar era prevision grafica.
Arregraïm era confidança depausada en nosati per part deth Conselh e demoram auer estat ara nautada des circonstàncies.


text:
Trotet partida 2 (GA)
Realizat per Eric Cazes e Stephane Lezoray
Storimages, 2 Minutes
Seria d’animacion : 52 x 3 min 30
Partida 2 Gascona, 13 episòdis de 3 min 30
Trotet qu’ei un asolet gris. Coquinet, entosiasta non se’n da pas de las causas e que s’ac vira dens la vita. Que s’amusa dab la soa amiga Lilí e qu’aimaré Nanà qu’u remarca. Las soas aventuras que son concebudas entà facilitar la compreneson deus mei petits e que difusan ua charmanta ironia suu caborrudèr deus mainats qui reïvindican la lor autonomia.
Dab las votz de: Cecila Chapduelh, Caroline Dufau, Laurenç Labadia


text:
Francomtés
Lo francomtés (frainc-comtou) es siá una lenga romanica que fa partida de las lengas d'oïl, siá, segon una autra concepcion, un dialècte de la lenga francesa o (lenga d'oïl). Se parla sustot en França e dins una pichona zona de Soïssa. Es practicament estench dins la totalitat del territòri sota la pression del francés estandard.
Localizacion[modificar | modificar la font]
En França se localiza dins lo nòrd e lo nòrd-oèst de la Franca Comtat, dins los departaments de l'Auta Sòna, del Territòri de Belfòrt, lo nòrd de Doubs e lo nòrd de Jura (la zona sud d'aqueles dos darrièrs departaments parla francoprovençal). En Soïssa se parla dins lo canton de Jura.
Normativizacion[modificar | modificar la font]
A pas cap de nòrma generalament acceptada.
Estatut legal[modificar | modificar la font]
En França, se benefícia pas de cap de legislacion a nivèl general e la ratificacion de la Carta europèa de las lengas regionalas o minoritàrias demòra blocada.


text:
nuancier la seigneurie chromatic chromatic facade se chromatic chromatic se nuancier la seigneurie le chromatic.
gallery of nuancier chromatic seigneurie gauthier la gautier 2017,nuancier la seigneurie 2015 couurs gautier gauthier,nuancier la seigneurie gautier a peinture gauthier 2015,nuancier la seigneurie 2017 2018 decoration d on gautier,sign nuancier chromatic seigneurie gauthier la 2018, nuancier la seigneurie le chromatic gauthier gautier,nuancier la seigneurie 2015 stunning 2017 chromatic gauthier,nuancier chromatic seigneurie gauthier la design,nos nuancier la seigneurie chromatic 2018 ral,nuancier la seigneurie photoshop perfect renaulac notice u ral peinture gauthier.